SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XXXVII

Strach ma r�ne oblicza.

Mo�e go uosabia� tak�e drobna, �yczliwa dama w �rednim wieku, ubrana w szary kapelusz i p�aszcz, wiedziona odruchem niesienia pomocy tym, kt�rzy znajd� si� w potrzebie.

W mro�n� zim� roku 1937 w norweskim mie�cie Halden drobna, niepozorna kobieta trzyma�a ca�� spo�eczno�� w okowach strachu tak mocno, �e zdarzenie to wstrz�sn�o krajem, a uwaga zachodniego �wiata skierowa�a si� na to w�a�nie miejsce.

W pewien styczniowy poranek, zimny i ponury, kiedy syreny tartaku i fabryki papieru wy�y tworz�c rozdzieraj�cy dysonans z sygna�ami pozosta�ych fabryk, nad Halden unios�o si� tchnienie �mierci.

Nikt jeszcze o tym nie wiedzia�, ani blade, dr��ce od ch�odu dziewcz�ta, kt�re drzema�y w autobusie jad�c do pracy w fabryce obuwia, zm�czone d�ugim, sp�dzonym na zabawie wieczorem i zbyt kr�tkim snem, ani robotnicy, kt�rzy opatuleni w zimowe ubrania, lecz z nonszalancko odkrytymi g�owami przecinali rynek, nios�c pod pachami teczki z drugim �niadaniem. Nic nie wiedzia� tak�e m�ody policjant Rikard Brink z Ludzi Lodu, kt�ry dopiero kilka dni p�niej mia� poj��, �e odpowiedzialno�� za przysz�o�� ca�ego miasta spoczywa na jego barkach.

I doktor Clemens Post r�wnie� nie zdawa� sobie z niczego sprawy. Nie wiedzia�, �e pozosta�o zaledwie kilka minut do chwili, gdy zadzwoni telefon.

Nawet kiedy rozleg� si� dzwonek i gdy rozmowa by�a ju� zako�czona, nie przypuszcza�, jaki zasi�g b�dzie mia�o to, co si� stanie lub co si� ju� sta�o.

Wielki strach obj�� miasto we w�adanie. Na pierwszy ogie� posz�o dziewi�� os�b. Dziewi�� pojedynczych os�b, a tak�e dwie du�e grupy ludzi � jedna licz�ca sze��dziesi�t dwie, druga � dwana�cie os�b. Zadaniem Rikarda, potomka Ludzi Lodu, sta�o si� ich odnalezienie i uratowanie. On tak�e mia� sprawi�, by nikt wi�cej do nich nie do��czy�.

W�a�ciwie atak nast�pi� ju� dzie� wcze�niej na kilku r�nych frontach.

Dziewi�cioro r�nych ludzi�

Numer 1 i 2: Vinnie i Kamma

Wdowa Kamma Dahlen by�a prze�ytkiem z czas�w �uprzywilejowanej klasy wy�szej�. Kolacj� nazywa�a z francuska �souper�, a fryzjerk� �Andersen� w braku s�u�by, do kt�rej mog�aby si� zwraca� po nazwisku. Z angielska. Narzeka�a, jak trudno jest obecnie znale�� kogo� do pomocy w domu, i wci�� powtarza�a, jak bardzo s�u��cy s� niewdzi�czni i wymagaj�cy, cho� nikogo takiego nie mia�a. Nadal ubiera�a si� zgodnie z angielsk� mod� lat dwudziestych: w prosty tweedowy kostium z p�d�ug� sp�dnic� i krepdeszynow� bluzk� w kolorze ecru z lu�n� kokard� przy szyi. W�osy, ��te jak ochra, matowe i poskr�cane w drobne loczki tak, �e przypomina�y peruk�, czesa�a z przedzia�kiem. Opada�y sztywnymi falami ko�cz�c si� twardym jak kamie� w�z�em na karku.

Mia�a pi��dziesi�t osiem lat i pachnia�a osobliwymi, korzennymi perfumami. M�oda Vinnie w jej obecno�ci czu�a si� nieswojo.

Niech�� ta by�a wzajemna. Karen Margtethe Dahlen, nazywana Kamm�, nie znosi�a bratanicy swego zmar�ego m�a, poniewa� jednak nie mog�a sobie pozwoli� na s�u�b�, brutalnie wykorzystywa�a uleg�o�� Vinnie i by�a przekonana, �e �wietnie radzi sobie z dziewczyn�. Wystarcza�o jedynie bezustannymi k��liwymi uwagami na temat nieciekawego wygl�du biednej dziewczyny niszczy� jej poczucie w�asnej warto�ci.

W du�ym domu nad morzem mieszka�y teraz tylko we dwie. Od wielu ju� lat Kamma zajmowa�a si� wychowaniem osieroconej dziewczyny. Jeszcze niedawno by� z nimi syn Kammy Hans-Magnus i babcia Vinnie. Gdy babcia, te�ciowa Kammy, zmar�a, kt� mia� rz�dzi� w domu, je�li nie ona, Kamma?

��Lavinio! � zawo�a�a wymodulowanym g�osem.

Dziewczyna � o ile dwudziestoo�mioletni� kobiet� mo�na nazwa� dziewczyn� � wesz�a do niebieskiego salonu ze spuszczon� g�ow�, onie�mielona, odwracaj�c wzrok. Wiedzia�a, �e gdy ciotka Kamma nazywa�a j� imieniem, kt�re nadano jej na chrzcie, mo�na spodziewa� si� jedynie nieprzyjemno�ci.

Stara panna, pomy�la�a Kamma z pogard�.

A przecie� to ona wp�dzi�a dziewczyn� w staropanie�stwo.

��Wyprostuj si�, dziecko � powiedzia�a surowo. � Czy zebra�a� ju� wszystko, co powinna� ze sob� wzi��?

��My�l�, �e tak, ciociu Kammo.

Ten uni�ony g�os, raczej szept� jakby prosi�a o wybaczenie za to, �e istnieje, pomy�la�a Kamma Dahlen z odraz�.

��Zgodzisz si� chyba ze mn�, �e ju� najwy�sza pora, by� mia�a w�asny dom, prawda? To bardzo niezdrowe dla m�odej panny, by przez ca�e �ycie przebywa�a w domu swego dzieci�stwa. Zamieszkasz u wspania�ej, bardzo przyzwoitej rodziny, oni ci� utemperuj� i wsz�dzie b�dziesz mia�a bli�ej�

Omawia�y to ju� wielokrotnie, a w�a�ciwie m�wi�a tylko Kamma swym monotonnym, przekonuj�cym g�osem, szkolonym u nauczyciela wymowy. Vinnie od czasu do czasu mrucza�a tylko od nosem: �Tak, ciociu.

Dziewczyna sta�a ze spuszczon� g�ow� i pe�nymi smutku, jakby zamglonymi oczami. Ca�kiem straci�a poczucie w�asnej warto�ci, pozbawiono j� woli. Ledwie pozwolono jej na �a�ob� po babci. Babcia by�a taka dobra! Ca�e lata sp�dza�a nie wstaj�c z ��ka, ale pr�bowa�a tchn�� w Vinnie troch� �ycia, �ciskaj�c j� za r�k� lub spojrzeniem zach�caj�c do dzia�ania. Teraz babci ju� nie by�o, a Vinnie nie mog�a nawet wyrazi� swoich my�li, okaza� �alu. Ciotka Kamma orzek�a, �e Vinnie ma si� wyprowadzi�. Dziewczyna i chcia�a tego, i nie. Oczywi�cie pragn�a si� wyrwa�, zacz�� �y� na w�asny rachunek, ale sk�d wzi�� na to odwag�? Pozna�a ju� rodzin�, u kt�rej mia�a zamieszka�. Byli to ludzie pokrewni ciotce Kammie, na pewno b�d� j� nadzorowa�, grzeba� w jej rzeczach i pilnowa�, by si� przyzwoicie sprawowa�a�

Tak, jakby Vinnie kiedykolwiek mia�a lub mia�a mie� okazj�, by zachowywa� si� nieprzyzwoicie!

Nie wyuczy�a si� �adnego zawodu, czas jej bowiem up�ywa� na pe�nieniu funkcji s�u��cej w swym w�asnym domu. A teraz ciotka Kamma tak za�atwi�a spraw�, �e Vinnie w nowym mieszkaniu mia�a by� �pod r�k�� gospodyni. Obowi�zki, kt�re jej narzucono, podzieli�y dzie� tak, �e nie mog�a stara� si� o �adn� prac�, studiowa� czy nawet chodzi� na kursy wieczorowe. O zap�acie nie by�o, rzecz jasna, mowy. Kr�tko m�wi�c: czeka�o j� �ycie dok�adnie takie samo jak dotychczas, tyle �e w innym, obcym domu.

Vinnie ledwie zdawa�a sobie spraw� ze swego wygl�du. Wiedzia�a oczywi�cie, �e jest bardzo nieciekawa, ma marne, brunatne w�osy, bezbarwn� cer�, figur� przypominaj�c� st�g siana, a jej gust w kwestii stroj�w pozostawia� wiele do �yczenia. Takie opinie bezustannie, dzie� po dniu, rok po roku, wt�acza�a jej do g�owy ciotka Kamma. W doborze ubior�w panowa� wi�c niepodzielnie gust ciotki: skromne, proste suknie bez ozd�b, w ciemnych kolorach. Oczywi�cie Vinnie nie wolno by�o si� malowa�, ju� sam taki pomys� wo�a� o pomst� do nieba. W domu u�ywa�o si� wybranego przez ciotk� Kamm� myd�a (nieprzyjaznego dla wra�liwej sk�ry Vinnie), w�osy nale�a�o czesa� z przedzia�kiem i upina� ciasno splecione precle przy uszach. W takiej fryzurze nigdy nie by�o do twarzy �adnej kobiecie, nawet niemieckiej fraulein. Ale sk�d mog�a o tym wiedzie� Kamma Dahlen?

A mo�e w�a�nie wiedzia�a?

��Pobiegnij, prosz�, do pasmanterii i kup mi niebieskie nici do haftowania! � za�wierka�a przenikliwie. � Masz tu pr�bk�. I pospiesz si�, nied�ugo przyb�d� tragarze.

Vinnie wysz�a. Nieliczne meble, kt�re mia�a ze sob� zabra�, sta�y zgromadzone w hallu. Kamma obejrza�a je jeszcze raz. Sama zdecydowa�a, co dziewczyna mo�e wzi��, pojedyncze sprz�ty, nie pasuj�ce do �adnego wn�trza w domu.

Tylko ta pi�kna intarsjowana szyfoniera.,. Babka wyra�nie o�wiadczy�a, �e ten mebel nale�y do Vinnie, jest jej osobistym dobytkiem. Zbyt wiele os�b to s�ysza�o, by Kamma o�mieli�a si� zatrzyma� zabytkow� komod�.

Ach, jak�e j� bola�o, �e szyfoniera wkr�tce opu�ci dom! Obesz�a j� dooko�a, pieszcz�c g�adk� jak jedwab powierzchni�. Komoda by�a zamkni�ta, a klucz Vinnie dosta�a od babki. Ostro�ne napomkni�cie Kammy o tym, �e powinno si� przejrze� jej zawarto��, pozosta�o bez odpowiedzi.

W �rodku mog�y by� kosztowno�ci. Takie, kt�re nie powinny opuszcza� tego domu�

Zmarszczy�a brwi. W jednym z rog�w nad pod�og� obluzowa�a si� tylna �cianka. Prawdopodobnie w wyniku czyjej� nieostro�no�ci podczas przesuwania do hallu. Kamma, pedantka, pochyli�a si�, by lepiej umocowa� p�yt�. Nie tolerowa�a nieporz�dku.

I wtedy dostrzeg�a wystaj�cy z szyfaniery ro�ek ��tawej koperty. Delikatnie wyci�gn�a j� na zewn�trz.

Musia�a le�e� na wierzchu przepe�nianej szuflady i przy jej wysuwaniu spad�a na d�. Tak, wystawa�o tak�e par� kartek �wi�tecznych z zesz�ego roku.

Koperta by�a du�a, do�� gruba, nie wygl�da�a na star�. Na wierzchu nic nie napisano.

Bez cienia skrupu��w otworzy�a kopert�, roz�o�y�a kartki�

Twarz zazwyczaj opanowanej Kammy na przemian czerwieni�a si� i blad�a.

To by� testament. I list.

Najpierw przeczyta�a list od babci do Vinnie. Nietrudno by�o rozpozna� dr��ce pismo babki.

Kochana llinnie!

Przeka� ten testament adwokatowi Hermansenowi! Jest nie do obalenia, �wiadkowie to zacni ludzie. Niestety mnie nie uda�o si� nawi�za� kontaktu z adwokatem. Nigdy o tym nie wspomina�am, nie chcia�am bowiem, by Karen Margrethe o czymkolwiek si� dowiedzia�a. Nie pozw�l, by to ona zaj�a si� t� spraw�!

Och, doprawdy, pomy�la�a Kamma. Szybko przebieg�a wzrokiem testament.

�Moj� ostatni� wol� jest, aby dom Bakkegarden odziedziczy�a w ca�o�ci c�rka mego syna Lavinia Dablen. Moja Synowa Karen Margrethe Dablen nie mo�e tu zamieszka�, poniewa� ma z�y wp�yw na dziewczyn�. R�wnie� jej syn z pierwszego ma��e�stwa nie ma prawa zamieszka� w Bakkegurden, poniewa� nie zosta� adoptowany przez mego zmar�ego syna, a poza tym mo�e radzi� sobie samodzielnie. W dodatku w mojej obecno�ci wyrazi� si� o mnie, �e �nie warto troszczy� si� o t� staruch�. Tak wi�c i ja nie b�d� troszczy� si� o niego.

Karen Margrethe Dablen zapisuj�

Teraz nast�powa�o wyliczenie kilku drobiazg�w o niewielkiej warto�ci, by�a w�r�d nich broszka, serwis do herbaty i kominkowy zegar.

�chocia� bowiem Karen Margrethe twierdzi, �e piel�gnowa�a mnie przez te lata, kiedy nie opuszcza�am ��ka, w rzeczywisto�ci wcale tak nie by�o. Wydawa�a tylko polecenia i rozkazy Vinnie.

Vinnie okazywa�a mi ciep�o i wiele troski, Karen Margrethe jedynie ozi�b�o��, a cz�sto zniecierpliwienie. Dlatego wszystko, co mam, zapisuj� Vinnie, r�wnie� lokaty na kontach bankowych, do kt�rych dysponowaniem w moim imieniu upowa�niona by�a dotychczas Karen Margrethe. Pe�nomocnictwo to ustaje z chwil� mojej �mierci.

Testament po�wiadczy� B. E. Johannessen, notariusz, i jego �ona, Marianne Johannessen.

Czerwona na twarzy Kamma osun�a si� na krzes�o. Serce wali�o jej mocno w poczuciu ura�onej godno�ci. Unios�a g�ow�

Johannessenowie? Zna�a ich! Ale chyba ju� umarli! W ka�dym razie ona na pewno. A o, pogr��ony w �a�obie po �mierci �ony, dozna� udaru. Powiadano, �e by� ca�kiem zamroczony, z nikim nie m�g� si� ju� komunikowa�.

Data?

Sprawdzi�a na testamencie. Dwunasty lipca. P� roku temu.

P� roku temu?

Musia�o to by� wtedy, kiedy babce chwilowo si� poprawi�o, mog�a si� porusza� i troch� m�wi�. Kamma wyjecha�a w�wczas z synem do Bergen, tak bardzo potrzebowa�a wypoczynku. Tak, to by si� zgadza�o! Wyruszyli w podr� w lipcu.

A stara natychmiast skorzysta�a z okazji!

Rozleg� si� dzwonek do drzwi kuchennych i Kamma poderwa�a si� przestraszona, jakby przy�apana na gor�cym uczynku.

To pewnie pos�aniec ze sklepu.

Gdzie schowa�?

Poniewa� w po�piechu nie znalaz�a innej skrytki na kopert�, wetkn�a j� z powrotem w szczelin� w uszkodzonej komodzie. Pospieszy�a do kuchni.

W istocie by� to ch�opiec na posy�ki i Kamma, jak to zawsze le�a�o w jej zwyczaju, dok�adnie i podejrzliwie sprawdza�a list� sprawunk�w, wyjmowa�a kolejno zakupy, kontrolowa�a ceny i podsumowanie. A w jej m�zgu wprost gotowa�o si� od gorzkich my�li i plan�w przepojonych ��dz� zemsty.

A tak niecierpliwie czeka�a chwili, gdy b�dzie mog�a ca�kiem sama w�ada� wielkim domem! Kiedy nareszcie nie b�dzie musia�a znosi� obecno�ci tej niezdarnej, mrukliwej dziewczyny. Postanowi�a nawet, �e Hans-Magnus po uko�czeniu szko�y kadet�w przejmie Bakkegarden. By�by to wspania�y dom oficerski, w kt�rym ona, jego ukochana matka, kr�lowa�aby jako gospodyni.

Z hallu dobieg�y j� g�osy. To pewnie Vinnie ju� jest z powrotem, no i Hans-Magnus wr�ci� do domu z m�cz�cej wyprawy do Oslo.

Biedny ch�opiec, naprawd� mu ci�ko z tym mizernym �o�dem kadeta, kt�ry na nic nie wystarcza. To oczywiste, �e Kamma musi mu od czasu do czasu pomaga�. Tak dobrze si� z�o�y�o z kontami bankowymi babki. Teraz�

Teraz z tym koniec!

Wszystko jej zabrano. Na co Vinnie, brzydkiej i niezgrabnej, pieni�dze i dom? I tak nigdy nie wyjdzie za m��, Kamma by�a o tym przekonana i cz�sto powtarza�a to dziewczynie. Vinnie mia�aby przez ca�e �ycie mieszka� sama w tym wspania�ym domu? Z czasem osiedli�by tu si� Hans-Magnus, kiedy ju� zostanie oficerem. To by�o jedyne sensowne rozwi�zanie. Kamma zaopiekowa�aby si� nim i jego przysz�� rodzin�. Chcia�a mie� wnuki, o wiele bardziej ni� synow�, ale i z ni� na pewno b�dzie umia�a sobie poradzi�.

Cena przy jednej z pozycji na li�cie zakup�w nie zgadza�a si� z cen� dzisiejsz�. Kamma natychmiast to zakwestionowa�a.

��Chleb podro�a�, prosz� pani. Cena podskoczy�a dzisiaj.

��W gazecie nic o tym nie pisano.

Po d�ugiej dyskusji na temat minimalnej podwy�ki Kamma wreszcie rzuci�a pieni�dze na st�, chc�c gwa�townym gestem okaza� niezadowolenie z rosn�cych cen, o kt�rych jej si� nie zawiadamia. Patem wr�ci�a do hallu.

Tam dozna�a szoku. Okaza�o si�, �e g�os, kt�ry przedtem s�ysza�a, wcale nie nale�a� do jej syna. To musieli by� tragarze, bo wszystkie meble Vinnie znikn�y.

Dziewczyna w�a�nie stan�a w drzwiach.

��Czy ju� odjechali? � spyta�a ciotka grubym g�osem.

��Tragarze? Tak, ju� ich nie wida�. Prosz�, to s� nici.

��Nici? Ach, tak, tak.

Dom, w kt�rym zamieszka� mia�a Vinnie, le�a� w Sarpsborg. Jak Kamma zdo�a�?

��Kiedy si� przeprowadzasz?

��Pojutrze b�d� ju� chyba gotowa.

��Odwioz� ci�, dopilnuj�, by wszystko znalaz�o si� na w�a�ciwym miejscu.

��Nie ma takiej potrzeby, ciociu Kammo, wiem dok�adnie, jak chcia�abym si� urz�dzi�.

��Tego si� w�a�nie obawiam. Nigdy nie mia�a� gustu, Vinnie, nie masz poj�cia, jak nale�y stylowo umeblowa� pok�j. No i zas�ony�

��Pani, u kt�rej mam zamieszka�, powiedzia�a, �e tam ju� s� zas�any i sporo mebli. Na pewno wszystko b�dzie dobrze, a ty chcesz chyba by� w domu, kiedy przyjedzie Hans-Magnus?

Kamma umilk�a, ale my�li jej nadal gor�czkowo pracowa�y. Musi jako� zdoby� ten list!

Przej�� testament, zanim Vinnie go zobaczy.

�wiadkowie, Johannessenowie, ju� si� nie licz�.

Doskonale!

Gdyby tylko Hans-Magnus przyjecha� samochodem, mogliby pojecha� do nowego domu Vinnie. Dlaczego on nie wraca?

Nadesz�o popo�udnie.

��Vinnie � zad�wi�cza� mi�kki jak aksamit g�os ciotki Kammy, tym razem jednak s�ycha� w nim by�o ton wzburzenia.

Dziewczyna stan�a w drzwiach. Swoim zwyczajem sz�a z pochylon� g�ow�, jak gdyby spodziewa�a si� �ajania i raz�w. G�upie dziewuszysko, przecie� nigdy jej nie uderzy�am, pomy�la�a Kamma zirytowana.

Mo�e i tak, ale bolesne ciosy mo�na zadawa� nie tylko przy u�yciu pi�ci.

��Sta� prosto! We� si� w gar��! Ju� czas i�� na spotkanie.

Vinnie odruchowo zadr�a�a. Spotkania na sw�j spos�b poci�ga�y j�, ale i odpycha�y. Ciotka Kamma by�a �arliw� zwolenniczk� osobliwej sekty za�o�onej przez pastora Pruncka. Vinnie chodzi�a razem z ciotk�, bo Kamma tego ��da�a, i by� mo�e tak�e dlatego, �e pastor jako jedyny traktowa� j� jak cz�owieka posiadaj�cego w�asn� warto��.

Wi�cej Vinnie nie rozumia�a.

Ale do g�oszonej przez niego nauki przekonana nie by�a. Nigdy nie pozwolono jej przebywa� z r�wnolatkami, przez ca�e dzieci�stwo i lata m�odzie�cze podlega�a surowej dyscyplinie. Wci�� j� poni�ano. Ciotka Kamma nigdy na nic jej nie pozwala�a, w szkole Vinnie sta�a poza grup� i by�a bezdennie samotna, poniewa� ciotka zabroni�a jej bawi� si� z �dzie�mi prostak�w i nie wiadomo kogo�, a Vinnie nie mia�a do�� si�y woli, by z�ama� ten zakaz. Zamkn�a si� w sobie i zosta�a koz�em ofiarnym klasy. Wszyscy z niej drwili. Z powodu ubra�, z powodu zadzieraj�cej nosa ciotki, z ka�dego powodu. Ale przede wszystkim dlatego, �e osoby takie jak Vinnie wprost prosz� si�, by inne dzieci je prze�ladowa�y.

Dlatego mo�e nic dziwnego nie kry�o si� w jej s�abo�ci dla wyra�aj�cego sympati� wzroku pastora Pruncka (taksuj�cego przy tym jej kobiece atrybuty, ale z tego Vinnie nie zdawa�a sobie sprawy). M�oda panna wmawia�a sobie, �e wierzy w g�oszon� przez niego nauk�.

Prunck, rzecz jasna, nie by� �adnym prawdziwym pastorem. Og�lnie akceptowan� i powa�an� sekt�, do kt�rej nale�eli na przyk�ad Abel Gard i Christa, od ob��kanych idei Pruncka dzieli�o wiele tysi�cy mil.

Prunck twierdzi�, �e jako wybraniec Bo�y dost�pi� objawienia. Podczas wizji niebiosa wyznaczy�y go na duszpasterza, prosz�c, by utworzy� odr�bn�, ca�kiem now� spo�eczno��, kt�r� nazwa� mia� ��wi�ci Wybra�cy Pruncka�. W objawieniu dowiedzia� si�, �e 6 lutego bie��cego roku nast�pi koniec �wiata.

Pozosta�o zatem niewiele dni.

Z tego w�a�nie powodu w tajemnicy zaj�� na po�y zapomnian� grot�, wykut� w skale na skraju miasta. Cz�onkowie sekty � a by�o ich razem sze��dziesi�ciu czterech � otrzymali z nieba przes�anie, �e tam maj� szuka� schronienia i tylko oni prze�yj� zbli�aj�c� si� katastrof�.

Pastor Prunck nakaza�, by jego wybra�cy wyrzekli si� wszelkich d�br tego �wiata, ca�ego swojego bogactwa, bo i tego za��da�y niebiosa. Dopiero w�wczas zastan� oczyszczeni. Prunck obieca�, �e sam zajmie si� ich ziemskim, nieczystym dobytkiem, ukryje przed wzrokiem niebios wszystko co grzeszne. �Nie mo�ecie wej�� do raju z kieszeniami pe�nymi brz�cz�cej mamony� � grzmia� z ambony wzniesionej w grocie, w kt�rej odbywa�y si� ich spotkania. �Obiecuj� unicestwi� wasze ziemskie dobra, oczy�ci� was na ten wielki moment�.

W spo�eczno�ci znale�li si� tacy, co si� zawahali. Szczeg�lnie Kamma. Trudno jej by�o wyrzec si� ulubionych pieni�dzy. Oczywi�cie przynosi�a datki, drobne kwoty podejmowane z bankowego konta te�ciowej. Ale z ca�� sum� nie potrafi�a si� rozsta�.

Zgromadzeni wok� pastora stanowili dziwnie jednorodn� grup�. W dziewi��dziesi�ciu procentach sk�ada�a si� ona z samotnych, nie obdarzonych szczeg�lnie lotnym umys�em starszych kobiet, posiadaj�cych jednak pewien maj�tek. By�o z nimi tak�e kilkoro dzieci oraz jeden i drugi g�upkowaty m�czyzna, kt�ry s�ucha� tyrad pastora, w poczuciu winy chyl�c g�ow� i �lepo wierz�c w historie o ogniu piekielnym.

Niekt�rzy z pewno�ci� mieli k�opoty z dostrze�eniem logiki w nauce Pruncka. Je�li �wiat czeka zag�ada i tylko oni, wybrani, j� prze�yj�, to jaki sens w takiej sytuacji ma niszczenie bogactw? Na �wiecie bez ludzi do�� b�dzie d�br, kt�re b�d� mogli podzieli� mi�dzy siebie� Ale nie, takimi skomplikowanymi operacjami my�lowymi ich g�owy nie potrafi�y si� zaj��, a zreszt� pastor najlepiej wiedzia�, jak nale�y si� przygotowa�, gdy wybije godzina.

Kamm� niepokoi�o co innego, a mianowicie syn, Hans-Magnus. jego tak�e trzeba przecie� ocali� z katastrofy. On jednak nie chcia� mie� z sekt� nic wsp�lnego, nazywa� Pruncka oszustem, �ajdakiem.

Kamma zawar�a wi�c ugod� z pastorem. Owszem, �ycie syna mo�na uratowa�, je�li Vinnie b�dzie przychodzi� w jego zast�pstwie i zajmie jego miejsce w schronie. Kamma nie dba�a o los Vinnie, dziewczyna mog�a zgin��, ale musia�a przychodzi� na spotkania w imieniu Hansa-Magnusa, zaklepa� mu miejsce w niebie. W ten spos�b syn na pewno prze�yje katastrof�, nawet je�li znajdzie si� poza �wi�t� grot�.

Wszystko to by�o niezwykle zawik�ane. Jedynie bardzo ograniczeni mogli doszuka� si� logiki w transakcjach Pastora, kt�rych przedmiotem by�y ludzkie dusze.

Vinnie oczywi�cie nie wiedzia�a nic o umowie, jak� zawar�a ciotka Kamma z Prunckiem. Pos�usznie drepta�a na zebrania sekty i z dr�eniem wys�uchiwa�a grzmi�cych kaza� pastora, raduj�c si�, kiedy pad�o na ni� jego ciep�e spojrzenie. Wtedy czu�a, �e ona sama ma jakie� znaczenie. Kto� j� zauwa�a�!

Wielu cz�onk�w sekty radowa�o si� czym innym � z triumfem my�la�o o wszystkich ludziach, kt�rzy nie wiedzieli o grupie wybra�c�w nieba i dlatego musieli ulec zag�adzie. W�a�nie my�l, �e ci biedacy nie zdawali sobie nawet z tego sprawy, wydawa�a si� tak cudowna. Niekt�rzy cz�onkowie sekty opowiedzieli znajomym o spodziewanym ko�cu �wiata, lecz spotkali si� tylko z prze�miewkami i pogard�. Ale poczekajcie! Jeszcze zobaczycie! Nadejdzie dzie�, kiedy b�dziecie si� wi� w straszliwych m�kach i z b�aganiem zapukacie do bram pieczary, ale wtedy b�dzie ju� za p�no! Tylko wybrani znajd� si� w �rodku.

Pieczara w skale powsta�a przy pr�bach wydobycia tu rudy. Pr�b tych wkr�tce zaprzestano i zapomniano o dawnej kopalni, Prunckowi uda�o si� jednak zdoby� klucz do �elaznych drzwi i dzi�ki ci�kiej pracy cz�onk�w sekty pod dyktando pastora zdo�ano uczyni� z groty miejsce nadaj�ce si� do zamieszkania i niemal przytulne. Doprowadzono elektryczno��, �ciany obito drewnem, zamontowano podstawowe wygody. Ogrzewanie tak�e by�o dostateczne.

Tego popo�udnia Vinnie i jej ciotka przyby�y o kwadrans wcze�niej, gdy� Kamma chcia�a pom�wi� z pastorem Prunckiem na osobno�ci.

Vinnie musia�a poczeka� w og�lnej sali, natomiast podniecon� Kamm� wezwano do naj�wi�tszej cz�ci groty � sk�adziku.

Pastor Prunck by� g�adkim jegomo�ciem w wieku �rednim. Wypomadowane, dyskretnie podbarwione na ciemny br�z w�osy uk�ada� w fale, oczy mia� piwne, g��bokie niczym studnie zrozumienia i przes�odzonego sentymentalizmu. G�osowi potrafi� nada� ��dany ton, raz gro�ny, taki, w kt�rym czu�o si� �ar ognia piekielnego, to zn�w aksamitny, wprost ociekaj�cy pochlebstwami lub g�osz�cy obietnice zbawienia.

��Moja droga, droga pani Dahlen � powita� j� z zachwytem. � Co mog� dla pani zrobi�?

Kamma dawno ju� uleg�a urokowi jego spojrzenia poskramiacza lw�w. Tak jak i wszystkie inne kobiety z sekty s�dzi�a, �e jest szczeg�lnie zainteresowany�

A teraz znalaz�a si� z nim sam na sam w ma�ym przytulnym sk�adziku! Do czego mo�e to prowadzi�? Do czu�ego pog�adzenia po policzku? A mo�e� mo�e nareszcie nabra� �mia�o�ci i wyzna jej, jak bardzo ona, Kamma, go poci�ga?

��Drogi pastorze, wydarzy�o si� co� strasznego! Wie pan, maj�tek, o kt�rym m�wi�am, ten, kt�ry mia�am w banku�

Zainteresowanie pastora natychmiast przybra�o na sile,

��Tak?

��Okazuje si�, �e najwidoczniej wszystko przypada Vinnie!

U�miech duszpasterza nieznacznie och��d�.

��Ale� to wy�mienicie, pani Dahlen! A wi�c w chwili przekroczenia bram nie b�dzie pani przygniata� �aden ziemski ci�ar!

��Ach, oczywi�cie, ale tak bardzo si� cieszy�am, �e b�d� mog�a przekaza� wszystko panu, aby pan to unicestwi�. No i troszeczk� mia�am zamiar zatrzyma� dla siebie, bo przecie� to my, wybra�cy, prze�yjemy.

Pastor u�miecha� si� szeroko, ale wymuszenie, u�miech nie dociera� do oczu. Pogrozi� palcem.

��Pani Dahlen, nie wolno nie dowierza�! Pozostaniemy na ziemi jako jedyni. Na c� nam wtedy pieni�dze?

��No tak, ale my�la�am� Pan ma samoch�d, pastorze. Mogliby�my, by� mo�e, pojecha� razem do nowego domu Vinnie� Tam ukryty jest papier, dzi�ki kt�remu mo�na zapobiec, by moje� nasze pieni�dze wpad�y w r�ce Vinnie.

Pastor przygl�da� jej si� z uwag�, rozwa�aj�c wszystkie aspekty tej sprawy i zastanawiaj�c si�, co w�a�ciwie Kamma chcia�a mu powiedzie�. Poklepa� j� po r�ku � klap-klap-klap � i wsta�.

��Prosz� zachowa� ca�kowity spok�j, droga pani Dahlen! Na pewno jako� sobie z tym poradzimy.

Kamma odetchn�a z ulg�. W jej pod�wiadomo�ci tkwi�o przeczucie, �e znacznie �atwiej podbi�aby serce pastora Pruncka, gdyby posiada�a znaczn� fortun�, kt�r� ofiarowa�aby w celu unicestwienia.

Tego dnia ciep�e, ufne, obiecuj�ce spojrzenia Pruncka prawie nieprzerwanie spoczywa�y na Vinnie. Kamma nie odkry�a tego, odnios�a tylko wra�enie, �e wieczorem w �wi�tyni, jak wierni nazywali pieczar�, dziwnie ci�gn�o ch�odem.

Tego samego wieczoru Kamma zawo�a�a z �azienki:

��Vinnie! B�d� tak dobra i wyprowad� dzisiaj Blancheflora na spacer!

Jak we wszystkie inne wieczory Vinnie zawo�a�a pudelka nosz�cego dostojne imi� Blancheflor.

Nie wierz�c, �e w�r�d styczniowego mroku �mier� kr��y po ulicach Halden, Vinnie wysz�a z domu, zanurzaj�c si� w koszmar. Dla niej straszliwy czas si� rozpocz��.

Numer 3: Agnes

Agnes w pogoni za rozbrykanym terierem bieg�a tak pr�dko, jak tylko mog�y j� ponie�� kr�tkie nogi, czyni�c przy tym bezowocne pr�by, by wydoby� z siebie co� na kszta�t gwizdu. Na ulicach Halden by�o ciemno i �lisko. Agnes ku swej rozpaczy spostrzeg�a, �e pies znikn�� na nabrze�u.

C� za wstyd! C� za straszny wstyd! Przez ca�e swe pi��dziesi�ciosze�cioletnie �ycie Agnes obawia�a si�, �co powiedz� ludzie�. A teraz bieg�a, o�mieszaj�c si� przed wszystkimi m�odymi lud�mi wa��saj�cymi si� ulic� Wielk� i chichocz�cymi na widok niedu�ej wystraszonej kobietki o piskliwym g�osie, nie potrafi�cej zmusi� psa do pos�usze�stwa.

��Doffen! Doffen! Wracaj natychmiast! Doffen! S�yszysz, co m�wi�?

Pies nale�a� do jej siostry, Agnes podj�a si� wyprowadzenia go na spacer, poniewa� siostra, Olava, nie najlepiej si� czu�a. No i Agnes przydarzy�o si� nieszcz�cie. Na moment wypu�ci�a smycz z d�oni i po chwili straci�a psa z oczu.

Zadyszana Agnes min�a targ rybny i ujrza�a Doffena znikaj�cego za rogiem jednego z magazyn�w na nabrze�u. A w jej stron� nadchodzi� m�ody policjant. Co za wstyd! Na pewno nie zauwa�y� psa. Mo�e s�dzi�, �e ona zmierza na nabrze�e w ca�kiem innej sprawie? Okolice portu s�yn�y jako ulubione miejsce szczeg�lnego rodzaju kobiet. Ach, on przecie� nie mo�e tak o niej my�le�!

Tak idiotyczny pomys� nigdy nie przyszed�by do g�owy m�odemu policjantowi Rikardowi Brinkowi. Ledwie zauwa�y� niewysok� dam� w �rednim wieku, ubran� w br�zowy p�aszcz i p�omiennie czerwony kapelusz, kt�ra zasapana p�dzi�a przed siebie. Jak cz�sto bywa�o, my�li jego kr��y�y wok� domu, Lipowej Alei, i wok� Nataniela, niezwyk�ego synka Abla i Christy. Podobnego dziecka nigdy nie spotka�. Ch�opczyk mia� zaledwie cztery lata, ale obdarzony by� zdolno�ciami tak niezwyk�ymi, �e wszystkich wprawia� w os�upienie.

Agnes przyspieszy�a kroku, by policjant zrozumia�, �e nie ma do czynienia z �tak�� kobiet�. Jej drobne, chude n�ki porusza�y si� jak pa�eczki b�benka, a potem� Akurat przy kwartale, gdzie ko�czy� si� targ rybny, zaniedbano posypywania piaskiem ulic i prawa stopa Agnes, na kt�rej spoczywa� w�a�nie ca�y ci�ar jej cia�a, po�lizgn�a si� na g�adkiej powierzchni lodu. Kobieta zacz�a wymachiwa� r�kami�

Przewr�c� si�, lec�, ach, co za wstyd, jakie to okropne, co oni sobie pomy�l�?

Czu�a, jak jej nogi coraz bardziej niebezpiecznie oddalaj� si� od siebie, ale g�ow� zaprz�ta�a jej jedynie my�l o wstydzie. Nie zd��y�a nawet si� przerazi�, �e mo�e si� uderzy�.

Run�a jak d�uga, a� zabrak�o jej tchu w piersiach. Padaj�c uderzy�a mocno ko�ci� ogonow� o kraw�nik i z b�lu gwiazdy stan�y jej przed oczami.

Ach, nie wytrzymam tego, nie wytrzymam, przelecia�o jej przez g�ow�, i tym razem mia�a na my�li zar�wno upokorzenie, jak i b�l.

W nast�pnej chwili poczu�a, �e para silnych d�oni ujmuje j� pod ramiona i podnosi. Tu� przy uchu rozleg� si� �yczliwy g�os, kt�ry zapyta� z niepokojem:

��Czy wszystko w porz�dku? Bardzo si� pani uderzy�a?

Agnes z ca�ych si� stara�a si� mocno stan�� na nogach. Wok� niej b�yskawicznie zgromadzili si� ludzie � nie wiadomo, ciekawscy czy te� gotowi pospieszy� z pomoc�. S�ysza�a, jak dziewcz�ta po drugiej stronie ulicy wo�aj� do siebie: �Widzia�y�cie, jak paniusia z�apa�a zaj�ca?� A potem rozleg�y si� chichoty.

�agodny g�os dalej s�czy� si� prosto do jej ucha:

��Prosz� si� nimi nie przejmowa�! Czy mocno si� pani uderzy�a?

��W� w biodro � szeptem odpowiedzia�a Agnes. Uzna�a, �e to zabrzmi lepiej.

M�ody policjant, bo to on w�a�nie pospieszy� z pomoc�, otrzepa� �nieg i piasek z p�aszcza Agnes i poda� kapelusz, kt�ry spad� jej z g�owy.

��Och, on jest taki wstr�tny � mrukn�a zawstydzona. � Nie podoba ma si� ten kolor, ale widzi pan, dosta�am go, wi�c� � umilk�a zmieszana.

��Czy mam sprowadzi� dla pani samoch�d?

��Och, nie, dzi�kuj�, nie trzeba. Poradz� sobie � odpar�a Agnes, wyrzucaj�c z siebie s�owa z pr�dko�ci�, kt�rej nie poznawa�a. � Serdecznie dzi�kuj� za pomoc, teraz ju� sama dam sobie rad�.

��Na pewno? � dopytywa� si� zatroskany.

��Ale� tak, z ca�� pewno�ci�! Dzi�kuj� za �yczliwo��! (Och, pozw�lcie mi wreszcie uciec od oczu wszystkich zebranych!)

Roze�mia�a si� nerwowo i ruszy�a dalej przed siebie ku nabrze�om portowym, poj�kuj�c cicho. Ko�� ogonowa bola�a j� upiornie, odrobin� te� kr�ci�o jej si� w g�owie.

Gdzie� z przodu dobieg�o j� wo�anie jakiej� kobiety:

��Blancheflor!

Ta kobieta naprawd� umia�a gwizda� na swojego psa, nie tak jak Agnes, kt�ra by�a w stanie wydoby� z siebie jedynie niezdarny, bezd�wi�czny �wist.

Rikard Brink obserwowa� j� z niepokojem. Przypuszcza�, �e ma�a dama w �miesznym czerwonym kapelusiku mieszka na kt�rej� z wysp. Poniewa� jednak wygl�da�o na to, �e poradzi sobie sama, zainteresowa� si� samochodem wolno sun�cym ulic� w pogoni za dziewcz�tami.

Rikard postanowi� zosta� policjantem, poniewa� �ywi� podziw dla tego zawodu, oczywi�cie kiedy wykonywano go we w�a�ciwy spos�b. Z pocz�tku by� to dziecinny podziw dla wspania�ego munduru, godno�ci i w�adzy, ale jego zainteresowanie t� profesj� nigdy nie wygas�o. W wykonywaniu takiej pracy widzia� sens, a tak�e mo�liwo�� prze�ycia czego� interesuj�cego.

Kr�tko m�wi�c: zaw�d policjanta ze wszech miar mu odpowiada�.

Aikard Brink z Ludzi Lodu by� postawnym m�czyzn�. Mia� ju� dwadzie�cia cztery lata. Jego niewinnie b��kitne oczy zdumiewa�y wszystkich, kt�rzy spodziewali si�, �e przy tak ogromnym ciele musi mie� surow�, nieprzyjemn� twarz. Pier� mia� szerok� niczym bizon i o g�ow� przewy�sza� wi�kszo�� ludzi. Uchylaj�c r�bka tajemnicy nale�y wspomnie�, �e w sekrecie �wiczy� mi�nie i bardzo si� wstydzi�, a zarazem odczuwa� niezmiern� dum�, gdy kto� prosi� go, by zademonstrowa� bicepsy. A by�y one w istocie imponuj�ce.

Szczeg�lnego powodzenia u kobiet Rikard nie mia�, zbyt wiele w nim tkwi�o z dobrotliwego, potulnego misia. Dziewcz�ta traktowa�y go raczej jak przyjaciela i ch�tnie zwierza�y mu si� ze swych sercowych k�opot�w. Nie wygl�da� wcale najgorzej, mo�e troch� zbyt okazale, zbyt pot�nie. W twarzy o mocnych rysach dominowa�y g�ste, ciemne brwi, usta mia� pe�ne, skore do u�miechu, szerokie ko�ci policzkowe. Rikard bardzo pragn�� wygl�da� jak najlepiej � kt� z nas by tego nie chcia� � i znale�� wreszcie przyjaci�k�, bo koledzy ci�gle rozmawiali o narzeczonych i �onach. Gdy jednak chodzi�o o wygl�d, brakowa�o mu pewno�ci siebie, a wiadomo, �e kiedy jej ca�kiem brak, znika tak�e sporo wdzi�ku. Rikard uwa�a�, �e jest cz�owiekiem �miertelnie nudnym i od tej my�li nikt nie potrafi� go odwie��.

O swoich kompleksach zapomina� tylko wtedy, gdy zaj�ty by� prac�. W�wczas ogarnia� go zapa�.

Raz w jego �yciu pojawi�a si� dziewczyna, kiedy jednak okaza�o si�, �e interesuje j� tylko w mundurze, zasmucony odsun�� si� od niej i w samotno�ci liza� rany. P�niej ujrza� t� sam� pann� w towarzystwie �o�nierza. Zastanawia� si�, co si� stanie, kiedy wojskowy wyst�pi w nudnym cywilnym ubraniu.

Istota sprawy polega�a oczywi�cie na tym, �e Rikard by� jeszcze zbyt m�ody, tak samo jak dziewcz�ta, kt�re zna�. One nie mia�y do�� rozs�dku, by dostrzec i doceni� jego zalety, do tego potrzeba by�o dojrzalszych kobiet. Czas Rikarda mia� wi�c dopiero nadej��.

Na razie ca�ym sercem i dusz� zaanga�owa� si� w swoj� prac� i z czasem sta� si� nieod��cznym elementem obrazu ulicy, cenionym i lubianym, kojarz�cym si� z poczuciem bezpiecze�stwa.

Nie m�g� wiedzie�, �e do jego miasta zawita�a �mier�. I �e drobna, niepozorna Agnes wst�pi�a na �cie�k� prowadz�c� wprost do wielkiej grozy.

Rikard w�drowa� dalej przez miasto.

Na ulicach panowa� teraz spok�j, mia� wi�c troch� czasu, by poduma� o sobie i swoim �yciu.

Przez ostatnie dni uporczywie n�ka�y go niespokojne my�li.

My�li o Natanielu.

C� za wspania�y ch�opiec!

Rikard wspomnia� jego trzecie urodziny, rok temu. Benedikte uroczy�cie wr�czy�a ch�opcu mandragor� i spor� cz�� skarbu Ludzi Lodu. Wszystkich w rodzinie uderzy� wtedy szczery zachwyt Nataniela.

Ch�opiec poumieszcza� przedmioty ze skarbu na specjalnie dla niego nisko umocowanych na �cianie wieszakach, beztrosko zrzuciwszy z nich na pod�og� �ciereczk� i r�czniki. Mandragor� jednak potraktowa� jak lalk�. Zrobi� dla niej ��eczko, ubra� w delikatny czerwony jedwab, rozmawia� z ni�, karmi� najlepszymi k�skami, a gdy mia� gdzie� wyj��, koniecznie chcia� mie� j� zawieszon� na szyi. Wprawdzie korze� by� dla niego zbyt du�y, ale jak kiedy� Heike, tak i Nataniel traktowa� mandragor� niczym swego najlepszego przyjaciela. Wygl�da�o te� na to, �e alrauna dobrze si� z nim miewa.

Christa jednak nabra�a obaw, �e malec zniszczy amulet, nie pozwolono mu si� wi�c nim bawi�. Przeznaczono dla niego starannie wybrane wygodne miejsce w jednej z szuflad komody Nataniela i od tej pory ch�opcu wolno by�o patrze� na alraun� i rozmawia� z ni� do woli, ale nie wyjmowa�. Zabroniono mu jej dotyka�, m�g� jedynie si� w ni� wpatrywa�.

Z pocz�tku Nataniel troch� si� buntowa� przeciwko zakazowi, ale w ko�cu jako� si� przyzwyczai�.

Ch�opiec stale ich zdumiewa�. Rikard wprawdzie nie widywa� go cz�sto, gdy� Natanielowi nie wolno by�o odwiedza� Lipowej Alei, rodzina bowiem obawia�a si�, �e Tengel Z�y, kt�ry zawsze bacznie obserwowa� to miejsce, dowie si� o istnieniu ch�opca. Rikardowi jednak opowiadano o osobliwej naturze Nataniela, o tym, co si� wydarzy�o podczas minionego roku. By�y to historie wprost niewiarygodne jak na tak ma�e dziecko. Ile� on wiedzia�! W jaki spos�b my�la�! I te jego oczy, gwa�townie ciemniej�ce od nag�ego smutku. Albo promienna rado��, gdy udawa�o mu si� bez �ladu znikn�� z pola widzenia rodzic�w, by nast�pnie pojawi� si� w miejscu, w kt�rym najmniej si� go spodziewano. Nikt nie musia� martwi� si� o zagubione przedmioty � Nataniel zawsze wiedzia�, gdzie ich szuka�. Mo�na by o tym opowiada� w niesko�czono��.

A potem nadszed� dzie�, kiedy ch�opiec sko�czy� cztery lata. Przed dwoma tygodniami Rikard wybra� si� na przyj�cie w domu Christy i jej wielkiej rodziny. I wtedy w�a�nie mia�y miejsce wstrz�saj�ce wydarzenia, kt�rych nikt z nich nie rozumia�.

Zebrali si� wszyscy z Lipowej Alei, przyszli r�wnie� Voldenowie. Nastr�j panowa� mi�y i uroczysty, gdy Nataniel, w jednej chwili zesztywnia�y na twarzy, popatrzy� na nich z przera�eniem.

��Kto� jest w moim pokoju � o�wiadczy�. � Musz� tam i��, teraz, zaraz.

��O co ci chodzi? � dopytywa� si� jego ojciec Abel.

��Oni chc�, �ebym przyszed�. Tak mi si� wydaje.

��Jacy oni? � spyta�a matka ch�opca, ale ten ju� pobieg�.

Popatrzyli po sobie i wolno poszli za nim.

Ju� na schodach wiod�cych do sypialni przystan�li zdumieni. Z pokoju ch�opca dobiega�y przera�aj�ce odg�osy, jakby huki i trzaski towarzysz�ce sypi�cej iskrami b�yskawicy, a gdy wyjrzeli na zewn�trz, zobaczyli blask bij�cy z okna, b��kitnobia�� �un�, kt�ra pojawia�a si� i znika�a.

��To mo�e wskazywa� jedynie na obecno�� czarnych anio��w � mrukn�a Benedikte.

Z wahaniem pi�li si� dalej po schodach, przyciszeni, wystraszeni. Andre musia� powstrzymywa� Christ�, kt�ra chcia�a biec na g�r�, by ratowa� synka.

Wreszcie znale�li si� na pi�trze.

Pod drzwiami pokoju Nataniela trzyma�y stra� dwa olbrzymie wilki.

Kiedy rodzina stan�a w hallu pi�tra, drapie�niki pokaza�y z�by.

��Nie podchod�cie bli�ej � uprzedzi� stary Henning z napi�ciem w g�osie. � One chc� tylko naszego dobra, lecz powinni�my potraktowa� ich ostrze�enie powa�nie.

Rikard nigdy jeszcze nie widzia� wilk�w towarzysz�cych czarnym anio�om, wiele jednak o nich s�ysza�. O tym, jak bardzo by�y przywi�zane do Marca i Ulvara, Imrego i Vanji. A teraz Nataniel�

Staj�c twarz� w twarz z ogromnymi bestiami zadr�a� ze strachu. Poczu� tak�e szacunek. Zdawa� sobie spraw�, �e wilki w rzeczywisto�ci s� czarnymi anio�ami, kt�re w razie potrzeby potrafi� zmienia� si� w zwierz�ta. Ma�o brakowa�o, a pochyli�by g�ow� i sk�oni� nisko przed tymi niezwyk�ymi istotami.

I zn�w dobieg� z pokoju grzmot i trzask sypi�cych si� iskier. Nataniel krzykn�� kr�tko i przera�liwie.

��Ma�y Nataniel � wyszepta�a �miertelnie przera�ona Christa. � On jest tam w �rodku!

Nagle rozleg� si� g��boki g�os m�czyzny, pr�buj�cego uspokoi� malca, us�yszeli, jak Nataniel odpowiada swym dziecinnym g�osikiem, ale nie mogli zrozumie� ani s�owa.

Nataniel p�aka�.

Mia� wszak dopiero cztery lata, a nawet doro�li zgromadzeni w hallu dr�eli ze strachu, cho� bezpo�rednio nie brali udzia�u w tym, co dzia�o si� za drzwiami. Czeg� wi�c mo�na ��da� od ma�ego ch�opca?

��Czy to mo�e by� Imre? � zastanawia� si� niepewnie Christoffer.

��Nie wiem � odrzek�a Benedikte. � Nie potrafi� tego stwierdzi�.

Pokrzepiali si� nadziej�, �e to Imre.

Zaraz jednak us�yszeli jeszcze jeden m�ski g�os. Niezwyk�y, na po�y �piewny, monotonny.

W nast�pnej chwili rozleg� si� j�k Nataniela, kt�ry stopniowo zmienia� si� w krzyk najg��bszej rozpaczy.

��Nie! Nie, bardzo prosz�, nic r�bcie tego, nie r�bcie!

Christa, odchodz�ca ad zmys��w z przera�enia, postanowi�a wedrze� si� do �rodka, ale wilki nie pozwoli�y jej nawet przej�� przez hall. Podesz�y bli�ej do grupki Ludzi Lodu i zmusi�y wszystkich, by wycofali si� w kierunku schod�w.

Nataniel b�aga�, jakby walczy� o �ycie.

��Och, nie, tylko nie to, nie to! B�agam was, prosz�!

Abel poblad� jak kreda, a Vetle i Christoffer musieli zaj�� si� blisk� utraty przytomno�ci Christ�. Wszyscy odczuwali gwa�town� potrzeb� wykrzyczenia strachu, ale jednocze�nie pr�bowali nas�uchiwa�, co dzieje si� za zamkni�tymi drzwiami, milczeli wi�c.

Wilki zmusi�y ich do zej�cia na parter. Kilka b�yskawic roz�wietli�o okolic�, z pi�tra posypa�y si� iskry, a monotonny g�os nabra� si�y grzmotu. Zorientowali si� teraz, �e s�owa, kt�re dobiega�y z g�ry, by�y im nieznane, mowa niepodobna do niczego, co kiedykolwiek s�yszeli tu na ziemi.

��To nie jest Mar � szepn�� Andre pobiela�ymi wargami. � S�ysza�em jego zakl�cia, brzmia�y zupe�nie inaczej.

P�acz Nataniela usta�. Nie wiedzieli, czy nale�y to przyj�� za dobry, czy z�y znak.

Umilk�y tak�e zakl�cia, usta�y w�ciek�e b�yskawice. Na g�rze zapad�a niczym nie zm�cona cisza.

Spojrzeli po sobie. Czy ju� im wolno?

Drzwi do pokoju ch�opca ostro�nie si� otworzy�y.

��Mamo! � rozleg� si� przestraszony g�osik.

Pop�dzili na g�r�.

W drzwiach, z r�k� jeszcze na klamce, sta� Nataniel. Po wilkach nie zosta�o ani �ladu, tak samo zreszt� jak po tym czy po tych, kt�rzy byli w pokoju ch�opca.

Christa porwa�a malca w ramiona.

��Natanielu, co tu si� wydarzy�o? � wykrzykn�� Vetle.

��Czy to by� Imre? � dopytywa� si� Andre.

Nataniel popatrzy� na nich zdezorientowany.

��Dlaczego by�em w swoim pokoju? � spyta� po dzieci�cemu zdumiony. � Przecie� bawi�em si� now� ci�ar�wk� w salonie. I nagle jestem na g�rze!

Na jego buzi widnia�y �lady �ez, najwyra�niej jednak niczego nie pami�ta�.

Oczywi�cie weszli do sypialni ch�opca i Rikard z profesjonalizmem policjanta starannie j� przeszuka�. Nigdzie jednak nie by�o wida� najdrobniejszego �ladu po jakich� obcych istotach, pok�j wygl�da� dok�adnie tak samo jak zwykle. Ten sam zabawny wzorek na tapecie, porozrzucane po pod�odze zabawki, na ��ku ko�dra w drobn� kratk�.

Nigdy nie otrzymali wyja�nienia, co si� w�a�ciwie wydarzy�o, bo Nataniel niczego nie pami�ta�, a oni te� nie chcieli dr�czy� dziecka pytaniami. Lepiej dla ch�opca, by zapomnia� o tej wizycie.

Wszyscy jednak mieli pewno��, �e do Nataniela przyby�y czarne anio�y. Pochodzi� wszak z ich rodu, a poza tym wyznaczono go do niezwyk�ego zadania: podj�cia walki przeciw Tengelowi Z�emu.

Ale na to jeszcze za wcze�nie! Nataniel by� przecie� tylko ma�ym dzieckiem!

W ci�gu dni, kt�re potem nast�pi�y, Rikard wiele nad tym rozmy�la�. Kiedy siedzia� w swoim pokoju, wydarzenia owego wieczoru stale wraca�y mu w pami�ci.

Wkr�tce jednak jego my�li mia�o zaprz�tn�� co innego.

Numer 4, 5, 6 i 7: Willy, Herben, Gun i Wenche

Mia�o to miejsce kilka godzin wcze�niej tego samego wieczora, kiedy Vinnie i Agnes wybra�y si� na spacer z psami.

Pust� drug� na obrze�ach Halden w�drowa� m�czyzna. Nazywa� si� Willy Matteus, mia� trzydzie�ci siedem lat. Jego niebieskie oczy ostro kontrastowa�y z osmagan� wiatrem, opalon� twarz�. Nosi� ubranie w dobrym gatunku, cho� nieco ju� zniszczone i bardzo wymi�te, i zdecydowanie zbyt cienkie jak na obecne surowe ch�ody. By�o jednak co� w jego postawie i zachowaniu, co ratowa�o go od przypisania do rzeszy uchylaj�cych si� od uczciwej pracy w��cz�g�w.

Cisz� na opustosza�ej drodze zak��ci�o nagle ha�a�liwe towarzystwo, opuszczaj�ce jedn� z willi. Podochoceni go�cie �egnali si� z gospodarzami. M�czyzna, wyra�nie dotkni�ty oznakami nieuchronnej oty�o�ci, gwa�townie potrz�sa� d�oni� gospodarza.

��Dzi�ki za przewspania�y obiad! By�o naprawd� wprost bajecznie przyjemnie!

��O, to �adna sztuka w twoim towarzystwie, Herbercie � g�o�no za�mia� si� gospodarz. � Czy to nie fantastycznie mie� takiego weso�ego cz�owieka za m�a? � zwr�ci� si� do �ony Herberta. � Co za dowcip! Wprost tryska humorem. Za�o�� si�, �e �aden dzie� nie up�ywa ci z nim nudno.

�ona Herberta w odpowiedzi tylko blado si� u�miechn�a.

Ale� on ma nudn� �on�, pomy�la� gospodarz. Nie potrafi si� nawet �mia� z tych jego szalonych dowcip�w.

Herbert z przesadn� galanteri� uca�owa� d�o� rozchichotanej gospodyni.

���egnam, �askawa pani! Obiad by� wy�mienity! A wino! Oh, la, la!

Zamaszystym gestem podkre�li� swoje s�owa. Jego �ona sprawia�a wra�enie zaniepokojonej.

��Herbercie, czy naprawd� uwa�asz, �e mo�esz prowadzi� po tylu kieliszkach? Czy nie b�dzie lepiej, je�eli�

��G�upstwa! � zar�a� Herbert. � Nigdy nie by�em w tak �wietnej formie.

Dziewi�cioletnia dziewczynka, kt�ra do tej pory nie odezwa�a si� ani s�owem, przerwa�a mu zniecierpliwiona:

��Tatusiu, kiedy wreszcie pojedziemy? Musimy zd��y� na bajk� dla dzieci w radiu!

��Nic si� nie b�j, moja kochana � odpar� Herbert. � Tatu� chce si� tylko po�egna�.

��Przecie� ju� d�ugo si� �egnasz � powiedzia�a dziewczynka z przygan�.

Wszyscy odwr�cili g�owy w stron� drogi, kiedy nadszed� ni� Willy Matteus.

��Przepraszam � powiedzia�. � Czy mog� mi pa�stwo powiedzie�, jak doj�� do dworca?

Herbert natychmiast wykorzysta� okazj�, jak� by�o pojawienie si� nowego widza.

��Do dworca? Do tego wielkiego, paskudnego domiszcza, ko�o kt�rego p�dz� wszystkie �tut-tut�? Oczywi�cie�

W d�ugich wywodach przeplatanych niem�drymi dowcipami obja�ni� drog�. Gospodarze zataczali si� ze �miechu, ale na twarzy �ony Herberta malowa� si� wyraz udr�ki.

��Dzi�kuj� � powiedzia� uprzejmie Matteus. � Nie wiedz� pa�stwo przypadkiem, kiedy odje�d�a najbli�szy poci�g do Sarpsborg?

��W�a�nie odjecha� � stwierdzi�a gospodyni. � A nast�pny b�dzie dopiero za cztery godziny.

��To si� dopiero nazywa, �e co� komu� przelecia�o ko�o nosa � zarechota� Herbert.

Willy Matteus przygryz� warg�.

��Szkoda, bo bardzo mi si� spieszy. No c�

Herbert, po tylu kieliszkach �yczliwie nastawiony do ca�ego �wiata, wyci�gn�� r�k�.

��Mo�e si� pan zabra� z nami. Jedziemy w t� sam� stron�.

Matteus, nieco zaskoczony propozycj�, podzi�kowa� i po kolejnej d�ugiej porcji po�egna� samoch�d ruszy� wreszcie drog� na p�noc.

Herbert, w doskona�ym nastroju, wy�piewywa� i opowiada� w�tpliwej jako�ci dowcipy, za�miewaj�c si� przy tym do �ez. Jego �ona Gun i obcy pasa�er siedzieli w milczeniu, u�miechaj�c si� wymuszenie tylko w chwilach, gdy wydawa�o im si� to konieczne.

��Sied� spokojnie tam z ty�u, Wenche � Herbert zwr�ci� uwag� c�rce. � Jak b�dziesz tak kopa�a w siedzenie, nic nie dostaniemy za samoch�d.

��Macie pa�stwo zamiar go sprzeda�? � spyta� grzecznie Willy Matteus.

��Nie, na razie jeszcze nie, ale pr�dzej czy p�niej przyjdzie wymieni� go na nowszy typ.

Matteus zastanowi� si� przez chwil� nad takim rozumowaniem. To znaczy, �e cz�owiek nigdy nie jest prawdziwym w�a�cicielem swojego samochodu. Je�li w pami�ci stale nale�y mie� jego warto�� sprzeda�n�, to faktycznie je�dzi si� przez kr�tk� chwil� za darmo samochodem przysz�ego w�a�ciciela.

Wyjrza� przez okno i zapatrzy� si� na Norwegi�, o kt�rej marzy� przez tak wiele lat. Zbli�ali si� do Sarpsborg, ale nie by�o to ju� to samo miasto, kt�rego obraz nosi� w pami�ci. Jak daleko m�g� si�gn�� wzrokiem, okolica pe�na by�a brzydkich, czworok�tnych pi�trowych dom�w w funkcjonalnym stylu, z ma�ymi stereotypowymi ogr�dkami.

Jako dziecko biega� tu po polach i bawi� si� w zagajniku, teraz gruntownie wyci�tym. Sta�y tu te� rozpadaj�ce si� szopy i zaniedbane gospodarstwo. Przypomnia� sobie, jak my�la�, �e nale�a�oby to uzdrowi�. Ale z takim rezultatem�?

��A tak w og�le � zagadn�� Herbert � to zapomnieli�my si� sobie przedstawi�. Jestem Herbert Sommer.

Po tych s�owach nast�pi�a sztuczna pauza i Willy zorientowa� si�, �e powinien rozpozna� to nazwisko. Nic mu ono jednak nie m�wi�o.

Herbert podj��:

��S�ysza� pan chyba o mnie?

��Nie, niestety, ale przez wiele lat przebywa�em za granic�.

��Ach, tak, to wiele wyja�nia � za�mia� si� zadowolony i uspokojony Herbert. � Bo tak w og�le to jestem do�� s�awny. Konferansjer, wodzirej i powszechny roz�mieszacz. W radiu, no i wie pan�

Nie uzna� za konieczne wyja�nia�, �e jego wyst�p w radiu sk�ada� si� z paru kr�tkich fragment�w lokalnej rewii. W swym samouwielbieniu zabrak�o mu te� czasu, by zainteresowa� si�, kim jest ich dodatkowy pasa�er.

Ale dzia�anie wina z wolna zacz�o ust�powa� i Herbert nie czu� si� ju� tak doskonale. Ach, jak dobrze Gun zna�a wszystkie humory m�a. W ko�cu jego monolog ucich�, w samochodzie s�ycha� by�o jedynie piskliwy falset dziewi�cioletniej c�reczki, kt�ra nuci�a przywodz�c� na my�l m�ki piekielne pie��, zas�yszan� nie wiadomo gdzie i kiedy od jakiej� sekty. Uparcie, wczuwaj�c si� w s�owa, powtarza�a ostatni� linijk�:

��P�acz i �mier� kroczy� b�d� jego �ladem.

Ojciec, nie mog�c ju� d�u�ej znie�� zawodzenia c�rki, krzykn�� na ma��:

��Czy mo�esz wreszcie sko�czy� te �a�obne pienia, Wenche? Dlaczego nigdy nie zanucisz �adnej z moich piosenek? Takiej, kt�ra mog�aby nas ucieszy�? �P�acz i �mier� kroczy� b�d� jego �ladem�. M�j ty �wiecie!

Willy Matteus u�miechn�� si� do siedz�cej obok dziewczynki i wr�czy� jej tabliczk� czekolady. Wenchte podzi�kowa�a i z zainteresowaniem ogl�da�a opakowanie.

��O, jakie dziwne s�owa!

��To z Holandii � u�miechn�� si�. � W�a�nie stamt�d przyjecha�em.

Dziewczynka pocz�stowa�a smako�ykiem matk�, natomiast Herbertowi ciarki przesz�y po plecach na sam� my�l o czekoladzie. By� z�y, policzki mu obwis�y i wygl�da�o na to, �e bardzo mu potrzeba �wie�ego powietrza.

W pewnym momencie droga ostro skr�ca�a. Samoch�d, jad�cy ze zbyt du�� pr�dko�ci�, wpad� w po�lizg na oblodzonej nawierzchni i Herbert brzydko zakl��. Z przeciwka nadje�d�a�o inne auto, Gun Sommer zanios�a si� przenikliwym krzykiem, gdy ju�-ju� wydawa�o si�, �e nie unikn� kolizji. Jednak kierowca jad�cy z przeciwka w ostatniej chwili wykona� b�yskawiczny manewr i wyl�dowa� w rowie. Samochodem Herberta rzuci�o w bok i zakr�ci�o, a� wreszcie zatrzyma�o go drzewo rosn�ce na skraju drogi.

Po chwili, opanowawszy przera�enie, Gun powiedzia�a dr��cym g�osem:

��M�wi�am, �e nie powiniene� prowadzi�, kiedy pi�e�.

��Nie pouczaj mnie, jak mam je�dzi� � warkn�� Herbert. � Co mog� poradzi� na �liskie drogi? To wina w�adz! Poza tym ten zakr�t jest �le wyprofilowany, ka�dy to widzi.

��Czy kto� jest ranny? � spyta�a pani Sommer.

Dziewczynka uderzy�a w p�acz, ale tylko ze strachu, a poniewa� nikomu nic si� nie sta�o, Herbert zacz�� pop�dza�:

��Musimy jak najszybciej st�d odjecha�, zanim policja wetknie nos w t� spraw�. Nie �ebym si� ba�, nawet dziecko przyzna, �e zakr�t jest �le wyprofilowany, ale�

��A co si� sta�o z tym drugim samochodem? � spyta�a Gun.

��To nas nie dotyczy � parskn�� Herbert i wysiad�, by wepchn�� samoch�d z powrotem na drog�. � Jak kto� nie potrafi zapanowa� nad wozem, sam musi ponie�� konsekwencje. Niech pan pcha z drugiej strony, kolego!

Ale Willy Matteus wysiad� ju� z samochodu, �eby sprawdzi�, co si� sta�o z pasa�erami drugiego pojazdu. Szcz�liwie nikt nie dozna� powa�nych obra�e�, cho�, rzecz jasna, wstrz��ni�ci byli wypadkiem, a ich auto mia�o uszkodzony prz�d. Willy zobaczy�, �e Herbert sam poradzi� sobie z wepchni�ciem samochodu na szos� i czym pr�dzej odjecha�. Bez skrupu��w poda� obcemu kierowcy nazwisko Herberta i sam tak�e opu�ci� miejsce wypadku. Poniewa� do miasta by�o ju� niedaleko, reszt� drogi przeby� piechot�.

Numer 8 i 9: Ingrid i Kalle

Stara ulica bardzo si� zmieni�a, ale dom Matteus�w sta� nadal. Willy zadzwoni� do drzwi na parterze i czekaj�c s�ysza�, jak z przej�cia bije mu serce.

Nikt mu nie otworzy�, a gdy uwa�niej popatrzy� na tabliczk�, zorientowa� si�, �e widnieje na niej obce nazwisko. Pad samym dachem otworzy�o si� okno i jaka� kobieta wychyli�a przez nie obfity biust.

��Nikogo nie ma w domu.

Willy zrobi� krok w ty� i krzykn��:

��Czy Matteusowie ju� tu nie mieszkaj�?

��Matteusowie? Nie, ju� od wielu lat. Pani wyprowadzi�a si� po �mierci m�a.

Willy dozna� wstrz�su.

��Matteus nie �yje? Nie wiedzia�em. Dok�d� dok�d ona si� przenios�a?

Kobieta wzruszy�a ramionami.

��Niech pan spyta u Karlsen�w obok, oni lepiej si� znali.

Podzi�kowa� i przeszed� do s�siedniego domu. Kiedy zadzwoni� do drzwi, otworzy�a mu m�oda kobieta.

Owszem, gdzie� mieli zapisany adres pani Matteusowej. Panna poprosi�a Willyego do �rodka.

Kiedy szuka�a adresu, Wally stara� si� otrz�sn�� z szoku, w jaki wprawi�a go wiadomo�� o �mierci ojca. Mia� niezachwian� pewno��, �e rodzina nadal mieszka w tym samym miejscu, i nigdy nie przysz�o mu da g�owy, �e co� podobnego mo�e si� wydarzy�. Przez wszystkie d�ugie lata, kiedy przebywa� poza krajem, ani razu nie napisa� do domu. Wyjecha� pomimo sprzeciw�w rodzic�w, opu�ci� ich w gniewie, m�ody i uparty. Mijaj�cy czas zatar� gorycz, zapragn�� wr�ci� i pojedna� si� z rodzin�. Ale ojciec ju� odszed��

Panna wr�ci�a z notatnikiem w d�oni. Wyczyta�a w nim, �e pani Matteus przenios�a si� do c�rki w Trondheim, poda�a dok�adny adres.

Trondheim? Willy pr�dko zacz�� rachowa� w pami�ci. Czy starczy mu pieni�dzy? Odruchowo si�gn�� do kieszeni po portfel i zdr�twia�.

��M�j portfel! Moje dokumenty� � Opu�ci� ramiona. � Przypominam sobie � powiedzia� zdruzgotany. � Po�o�y�em je na skrzyni na statku, kiedy chcia�em otrzepa� marynark�.

��Nieprzyjemna historia � wsp�czu�a mu dziewczyna. � Mo�e uda si� panu wr�ci� na statek?

Willy wpatrywa� si� przed siebie pustym wzrokiem.

��To nie takie proste, panienko. Widzi pani, ja� Zreszt� wszystko jedno. Statek przyby� dzisiaj do Halden, w�a�nie stamt�d przyjecha�em.

��A wi�c po prostu musi pan tam wr�ci� � stwierdzi�a dziewczyna z zapa�em. � Je�li pan sobie tego �yczy, porozmawiam z Kallem, mo�e pana podwiezie. To znajomy szofer ci�ar�wki. Jego samoch�d stoi ko�o kawiarni, troch� dalej na tej samej stronie ulicy.

Willy zawaha� si�.

��To bardzo mi�e z pani strony. Prawd� powiedziawszy, jestem ogromnie zm�czony. Niedawno chorowa�em, przeszed�em paskudn� gryp�, na tym statku hula� wicher, a i ta dzisiejsza wyprawa najwidoczniej mi nie pos�u�y�a. Nadal czuj� si� nieco zamroczony, gdyby wi�c pani zechcia�a mi pom�c, by�bym ogromnie wdzi�czny.

��Oczywi�cie � zapewni�a go dziewczyna. � Narzuc� tylko p�aszcz.

Znale�li Kallego i Willy, czekaj�c, a� szofer przygotuje si� do drogi, po�egna� si� z mi�� pann�.

��Okaza�a mi pani wielk� �yczliwo�� � powiedzia�. � Pewnie wi�cej si� ju� nie zobaczymy, ale chcia�bym si� pani jako� odwdzi�czy�, kiedy odzyskam dokumenty i na dobre wykuruj� si� z tej grypy. Mo�e b�d� m�g� do pani zadzwoni�?

Dziewczyna zarumieni�a si�.

��Taaak, chyba tak � odpar�a powoli. � Oto m�j numer telefonu, a adres ju� pan zna. I �ycz� powodzenia!

Willy usiad� w szoferce obok postawnego kierowcy.

��Zgubi�e� portfel? � spyta� Kalle grubym, ochryp�ym g�osem piwosza. � Ingrid m�wi�a, �e jeste� marynarzem.

��Nie, nie jestem. Po prostu przyp�yn��em statkiem.

��Jakim statkiem?

���Fanny�, taki ma�y frachtowiec. Z Roetterdamu.

��Miejmy nadziej�, �e nikt nie zabra� pieni�dzy.

��My�l�, �e nie. S� dobrze schowane. Ale do�� k�opotliwe b�dzie�

��Co takiego?

Willy za�mia� si� niepewnie.

��Jak by ci to powiedzie� Widzisz, by�em pasa�erem na gap�.

��Do kro�set! Nie�atwo b�dzie ci wyja�ni�, czego szukasz na pok�adzie. Jak w�a�ciwie do tego dosz�o?

��Przyjecha�em ze Wschodu przez Afryk� i znalaz�em si� w Holandii. Tam zorientowa�em si�, �e w kiesie wida� ju� dno, ale znalaz�em �Fanny�, kt�ra mia�a p�yn�� do Norwegii. Uzna�em, �e takiej szansy nie wolno przegapi�. Mia�em szcz�cie i uda�o mi si� dosta� na pok�ad, ale w miejscu, kt�re sobie wybra�em, by�o strasznie zimno i porz�dnie si� przezi�bi�em. Przez chwil� wydawa�o mi si� nawet, �e �mier� zagl�da mi w oczy, ale jako� mi przesz�o. Co prawda teraz zn�w czuj� si� znacznie gorzej, ca�e cia�o mnie boli.

��Na pewno z�apa�e� gryp�, ch�opie, nie przywyk�e� do p�nocnego klimatu. A czort najlepiej wie, jaki on potrafi by� paskudny. Katar i kaszel to naj�agodniejsze dolegliwo�ci, jakich mo�na si� nabawi� o tej porze roku.

��To prawda � przyzna� Willy. � Poc� si� jak mysz, kark mi zesztywnia� i w ustach mam taki dziwny smak. Dobrze b�dzie wyl�dowa� wreszcie w hotelowym ��ku i porz�dnie si� wyspa�. Bylebym tylko odzyska� dokumenty�

��Zdo�a�e� dotrze� ju� tak daleko, to i z tym sobie poradzisz. Jeste�my przecie� w Norwegii i nasze w�adze to nie �obuzy.

Jechali przez otwart� r�wnin�, po kt�rej hula� wicher, w p�omiennym blasku zachodz�cego s�o�ca, czerwonego i wyrazistego tak, jak to bywa tylko w styczniu. �nieg, kt�ry w Ostfold nigdy naprawd� nie obejmuje �wiata we w�adanie, przysypa� ziemi� cienkim dywanem. Naga pozostawa�a jedynie pokryta zdradliw� warstewk� lodu wst�ga drogi ci�gn�ca si� po horyzont.

��Jak przedosta�e� si� na l�d?

Willy drgn��, ockn�� si� z majak�w wywo�anych gor�czk�. Czu� strach przed atakiem choroby.

��Mia�em szcz�cie. Statek na chwil� przybi� do brzegu w Svinesund ze wzgl�du na trudno�ci z lodem w cie�ninie. Wtedy wykorzysta�em okazj� i wyskoczy�em na l�d. Nikt mnie nie zauwa�y� i nie musia�em nawet specjalnie d�ugo i��, bo jaka� rodzina zaproponowa�a, �e podwiezie mnie samochodem do Sarpsborg. Akurat tam jechali. M�czyzna by� z rodzaju zawodowych weso�k�w.

��Tak, tak, znam ten typ.

��Pewnie w po�piechu opuszczaj�c statek zapomnia�em o portfelu i dokumentach. Post�pi�em nierozs�dnie, bardzo, bardzo nierozs�dnie!

Kawa�ek �a�cucha przeciw�nie�nego obluzowa� si� i uderza� w os�on� ko�a z monotonnym, metalicznym d�wi�kiem. Willy z wysi�kiem ws�uchiwa� si� w g�os Kallego. Od gor�czki szumia�o mu w uszach, mia� wra�enie, �e �a�cuch stuka go w g�ow�. Opar� si� wygodniej.

Agnes dotar�a do przystani, z kt�rej mo�na by�o si� przeprawi� na wysp� Sanoya. Dwie czy trzy �odzie rytmicznie stuka�y o pomost, Kiedy wysz�a zza ostatniego rogu, lodowaty wicher pochwyci� j� w obj�cia.

Tam by� Doffen! ju� mia�a go zawo�a�, gdy zorientowa�a si�, �e nie jest sam. Bawi� si� z innym psem, pudlem, co one�

Ufff, psy to naprawd� zwierz�ce zwierz�ta! Policzki i szyja Agnes pokry�y si� czerwonymi plamami. Jaka� m�oda kobieta pe�nym rozpaczy g�osem wo�a�a na pudla: �Blancheflor!�, ale zwierz� nie mia�o zamiaru jej s�ucha�. Oba psy zbyt by�y sob� zaj�te.

Min�li ich dwaj m�odzie�cy, kieruj�cy si� w stron� mostu. Agnes natychmiast si� odwr�ci�a, udaj�c, �e nie zna Doffena, �e to wcale nie jej pies.

Ch�opcy chichotali.

��To dwa samce � �mia� si� jeden w g�os.

Drugi odpowiedzia� mu wulgarnie, cho� w zamiarze mia� by� z pewno�ci� niezwykle wyrafinowany dowcip, i poszli dalej.

Studencki humor, pomy�la�a ura�ona Agnes, w dalszym ci�gu nie przyznaj�c si�, �e jest pani� Doffena. Druga kobieta najpewniej tak�e si� zawstydzi�a, bo Agnes nie s�ysza�a ju� wi�cej nawo�ywania Blancheflora.

Nie bardzo wiedzia�a, co pocz��, nie mog�a pozostawi� Doffena na pastw� losu, ale nie mia�a zamiaru przyznawa� si� do niego, dop�ki zajmowa� si� takimi� takimi� niemoralnymi post�pkami. Pragn�c pokaza�, �e przysz�a tu w ca�kiem innej sprawie, zdecydowanym krokiem ruszy�a ku przystani. Chcia�a jako� przeczeka�.

Przy schodkach prowadz�cych do �odzi pochylony nad barierk� sta� jaki� m�czyzna. Pijany, oczywi�cie, pomy�la�a Agnes i zadr�a�a. Stara�a si� pospiesznie go wymin��, ale wtedy nagle j� zawo�a�.

��Halo! Prosz� chwil� zaczeka�!

Agnes podrepta�a dalej. By�a przyzwoit� kobiet� i nigdy nie odpowiada�a na podobne zaczepki.

��Prosz� zaczeka�! Potrzebuj� pomocy! Nie jestem pijany, tylko chory. Bardzo prosz�, niech mi pani pomo�e!

Zawaha�a si�. Wreszcie odwr�ci�a si� powoli.

M�czyzna osun�� si� na schodki i siedzia�, kul�c si� przed lodowatym wichrem. W ��tym o�wietleniu nabrze�a Agnes spostrzeg�a, �e jest cienko ubrany i bezradny. Jej dobre serce zwyci�y�o.

��Co mog� dla pana zrobi�? Sprowadzi� lekarza?

Pokr�ci� g�ow�.

��Tym sam si� zajm�, p�niej. Najpierw musz� dosta� si� na statek, zabra� stamt�d co�, zanim odp�ynie. Czy mog�aby mi pani pom�c, kiedy b�d� wsiada� do �odzi? Nie zdo�am jej jednocze�nie utrzyma�, a w dodatku tak strasznie wieje.

��Ale� m�j drogi � zaprotestowa�a Agnes wzburzona. � Nie mo�e pan nigdzie wyrusza� w takim stanie!

��Niech mi pani tylko pomo�e wsi��� do �odzi. Po�ycz� j� na chwil�, nie jest umocowana na sta�e, zreszt� mnie nie zajmie to du�o czasu. Prosz� mi poda� r�k�!

Zatrzyma�a si� przy nich m�oda kobieta. Patrzy�a, jak Agnes pomaga m�czy�nie zej�� po schodkach i przytrzymuje ��d�.

��Prosz� poczeka� moment, pomog� � zaproponowa�a nie�mia�o. Wygl�da�a bardzo zwyczajnie, a t� jej pospolito�� pot�gowa�a jeszcze wra�enie, i� dziewczyna przeprasza, �e �yje. Szybko jednak znalaz�a si� na dole i przytrzyma�a ��d�. By�a mocniejsza od Agnes.

M�czyzna niezgrabnie zsuwa� si� w d�, w pewnej chwili po�lizgn�� si� i omal nie upad� na Agnes. Jego twarz na moment znalaz�a si� bardzo blisko i kobieta poczu�a rozpalony gor�czk� oddech. Druga jednak zaraz wyci�gn�a r�k� i podtrzyma�a chorego. Odzyska� r�wnowag� i bezpiecznie usiad� w �odzi.

��Dzi�kuj� za pomoc � powiedzia�, odpychaj�c ��dk� od pomostu.

Patrzy�y, jak roztapia si� w mroku. Kawa�ki kry uderza�y o burt� z chrz�stem, wios�o skrzypia�o w dulce. Od du�ego statku przy nabrze�u bi�o �wiat�o, wicher wy� w�r�d sk�ad�w i magazyn�w. Agnes nagle u�wiadomi�a sobie, �e zmarz�a.

Druga kobieta o�wiadczy�a, �e musi ju� i��, usprawiedliwiaj�c si� konieczno�ci� zaj�cia si� psem, kt�rego zostawi�a przywi�zanego do latarni. A Agnes okaza�a si� zbyt tch�rzliwa, by przyzna�, �e terier, kt�rego kobieta nazwa�a bezdomnym psiskiem i kt�ry przyczyni� jej k�opot�w, nale�y do niej. W ka�dym razie prawie do niej. Agnes milcza�a, zdradzi�a Doffena i wstydzi�a si�, �e si� go wstydzi.

Patrzy�a, jak kobieta odchodzi w ��tych promieniach �wiat�a i znika w�r�d barak�w magazynowych.

Dopiero wtedy odwa�y�a si� cicho zawo�a� Doffena. Ma�y bia�y cie� przydrepta� nie wiadomo sk�d i stan�� przy niej, jak gdyby nic si� nie sta�o. Szybko wzi�a niepos�usznego psiaka na smycz i bez s�awa ruszy�a ku miastu.

Pastor Prunck rozmawia� w domu przez telefon. Jego g�adka twarz b�yszcza�a od potu.

��Tak, ale przecie� obiecuj�, �e w ci�gu dw�ch tygodni po�o�� wszystko co do grosza na pa�skim biurku, dyrektorze Holt. Nie stanowi to dla mnie najmniejszego problemu, potrzebna mi tylko kr�ciutka prolongata�

G�os dyrektora banku brzmia� surowo.

��Zbyt wiele by�o ju� tych prolongat, Prunck. Bank nie mo�e d�u�ej czeka�. Musimy mie� pieni�dze najdalej jutro, inaczej podejmiemy rutynowe dzia�ania, zwyk�e w takich przypadkach.

Od�o�y� s�uchawk�.

Pastor sta�, post�kuj�c. My�la� z wysi�kiem.

Po pi�ciu minutach podj�� decyzj�. Wyj�� list� i rozpocz�� dzwonienie.

��Dzie� dobry, m�wi pastor Prunck. Pan w swej �asce pozwoli� mi dost�pi� kolejnego objawienia. Ju� dzi� w nocy musimy zebra� si� w miejscu naszego schronienia, by tam oczekiwa� Dnia S�du. Pierwsze straszliwe znaki uka�� si� ju� dzisiaj i nasza gromadka wybra�c�w musi si� przed nimi uchroni�, to my wszak mamy zbudowa� na ziemi nowe Kr�lestwo Dziesi�ciu Tysi�cleci.

Uzna�, �e wyra�enie �Tysi�cletnie Kr�lestwo� brzmi wspaniale, postanowi� je wi�c wykorzysta�, nie kradn�c przy tym wprost nazwy od innej sekty. Dlaczego wi�c nie pomno�y� przez dziesi��? W ten spos�b brzmi to jeszcze bardziej imponuj�co.

��Dlatego zbierzemy wszystkie rzeczy, kt�re wcze�niej przygotowali�my, i zajmiemy �wi�tyni�. W tajemnicy, rzecz jasna, nikt z niewiernych nie dost�pi zbawienia.

W ostatnie, ciche godziny wieczoru przera�eni, ale i podnieceni cz�onkowie sekty przemykali si� do groty, d�wigaj�c tobo�ki z po�ciel� i rzeczami osobistymi, bez kt�rych nie mogli si� oby�.

Pastor Prunck sta� w bramie i liczy� swe owieczki, wita� wybra�c�w s�awami otuchy i poklepywaniem po ramieniu, mrucz�c od czasu do czasu dobrotliwe s�owa b�ogos�awie�stwa. Kalkulowa�, ile zdo�a zarobi� na tym czy owym.

��O, nie, droga Karen Margrethe, psy nie p�jd� do nieba.

Kamma natychmiast si� zatrzyma�a.

��Nie mog� skaza� Blancheflora na straszliw� �mier� w samotno�ci. Wobec tego Lavinia pozostanie na zewn�trz z naszym pieszczoszkiem.

Prunckowi przed oczami stan�a fortuna Vinnie, odlatuj�ca jak na skrzyd�ach ptasich.

��A wi�c dobrze, we� zwierz� � �askawie zezwoli� z wyra�nym niesmakiem. � Nie pozw�l tylko, by zak��ci�o duchowy spok�j w naszej �wi�tyni.

��Na pewno b�dzie cicho. Nawet go pan nie zauwa�y. A zreszt� nie idziemy chyba jeszcze do nieba? Czy� w�a�nie nie dlatego, by unikn�� �mierci, szukamy schronienia w �wi�tej grocie?

��Oczywi�cie, oczywi�cie � nerwowo za�mia� si� Prunck. Odwr�ci� si� od natarczywej damy i zada� pytanie nast�pnej rodzinie: � A gdzie macie Karla Johana?

��Nied�ugo przyjdzie � odpar� ojciec rodziny. � Musia� wyj��, ale ju� powinien wr�ci�. Zostawili�my mu wiadomo��.

Pastor okaza� niezadowolenie.

��Za kwadrans zamykamy bramy.

Z ciemno�ci wy�oni�a si� kolejna zdyszana kobieta, ob�adowana pakunkami. Prunck ju� mia� na ko�cu j�zyka komentarz, �e przecie� na drug� stron� i tak nic ze sob� nie zabior�, ale milcza�, nauczony natr�tnymi pytaniami Kammy. Nie mo�e przecie� straszy� ich, �e ju� nied�ugo wylec� w powietrze. Bo przecie� nie by�o to wcale prawd�.

Prunck niespokojnie rozejrza� si� doko�a.

��A gdzie kochana Bjorg?

Matka dziewczyny odpowiedzia�a:

��Bjorg przyjdzie, niech pan si� nie obawia. Mia� tylko zamkn�� szop� na �odzie, �eby nikt jej nie pl�drowa�, kiedy my b�dziemy tu w �rodku.

Odetchn�� z ulg�, ale pouczy� surowo:

��Ach, moja droga, zapominasz, dlaczego tu jeste�my! Nikt z tamtych ludzi nie prze�yje, gdy spadnie na nich karz�ca r�ka Pana.

Do �rodka spieszy�a starsza kobieta, usta pastora natychmiast rozci�gn�y si� w najbardziej uwodzicielskim u�miechu, kt�ry zgas�, gdy tylko niewiasta wesz�a do pieczary.

Wreszcie pojawi�a si� Bjorg. Prunck na jej widok poczu�, jak �yciodajne soki zn�w zaczynaj� kr��y� w jego ciele. D�o� odruchowo si�gn�a, by pog�adzi� mi�kkie w�osy dziewczyny. Zaraz potem przyby� tak�e m�ody �apserdak Karl Johan.

Zardzewia�e �elazne drzwi zamkni�to i starannie zabarykadowano. Teraz zag�ada �wiata mo�e nast�pi�, kiedy tylko zechce.

I tak zako�czy� si� �w z�y dzie�.

Zwyczajny, niewinny z pozoru dzie�, po kt�rym nasta�a pora �miertelnej grozy. Poranek, kiedy tchnienie �mierci owion�o miasto. Gdy w ochryp�ym, przera�liwym wyciu fabrycznych syren kry�a si� z�owr�bna zapowied�.

Dla wielu ludzi dzie� ten oznacza� pocz�tek koszmaru. Dla dw�ch wi�kszych grup i dla dziewi�ciorga ludzi w szczeg�lno�ci: Dla Karen Margrethe Dahlen i bratanicy jej m�a Vinnie Dahlen. Dla Willy'ego Matteusa, dla Herberta, Gun i Wenche Sammer�w. Dla Ingrid Karlsen i szofera Kallego. I dla drobnej, nieporadnej Agnes.

A dla jednego z owych dziewi�ciorga linia �ycia dobieg�a kresu.

Doktor Clemens Post wy��czy� radio, kt�re nadawa�o w�a�nie poranne nabo�e�stwa. Czy przypadkiem nie dzwoni� telefon? Tak, rozleg� si� kolejny niecierpliwy sygna�. Z niech�ci� podni�s� s�uchawk�, nie lubi� takich wczesnych wezwa� przed przyst�pieniem do zwyk�ych obowi�zk�w. Zawsze wtedy pacjenci czekali zbyt d�ugo, zbiera�o si� ich coraz wi�cej i musia� pracowa� a� do p�nego popo�udnia. Na stare lata doktor coraz cz�ciej narzeka�.

Tym razem telefonowa� kapitan portu.

��Dzi� w nocy jaka� ��dka wyp�yn�a na fiord, buja si� teraz w�r�d lod�w mi�dzy wyspami Sanoya i Brattoya. Z tego, co mo�emy dojrze� przez lornetk�, ma�e to by� robota dla ciebie�

Nieca�e p� godziny p�niej doktor Post, Rikard Brink i jeden z asystent�w kapitana p�yn�li motor�wk�, toruj�c sobie drog� mi�dzy kawa�kami kry. Pacjenci Posta zostali poinformowani o tym, �e musz� zaczeka� lub przyj�� kiedy indziej. Jednak�e skoro ju� kto� przed wizyt� u doktora wyk�pa� si� i za�o�y� nowy �zestaw do lekarza�, �ososiow� bielizn� i b�yszcz�cy r�owy gorset, niech�tnie poddawa� si� takiej procedurze powt�rnie. Wola� raczej poczeka�, cho�by trwa� to mia�o nawet do samego wieczora. Doktor Post dobrze o tym wiedzia�, zna� swoich pacjent�w. Westchn�� zrezygnowany.

Siedzenie w otwartej �odzi przy pi�ciu stopniach mrozu, kiedy drobniutkie bry�ki lodu k�uj� w twarz tysi�cami igie�, nie nale�y do przyjemno�ci. Rikard skuli� si�, plecami odwracaj�c do wiatru, i mocniej naci�gn�� na g�ow� kaptur anoraka. Cz�owiek z kapitanatu portu, spokojny i trze�wo my�l�cy starszy m�czyzna o twarzy jak wyrze�bionej z drzewa, siedzia� na dziobie i wykrzywia� usta pod naporem wiatru. Siek�cy �nieg wdziera� si� mu za ko�nierz i smaga� ods�oni�te nadgarstki, ale to najwidoczniej nie wyprowadza�o go z r�wnowagi. Stanowczymi ruchami sterowa� motor�wk�, kt�ra m�nie przedziera�a si� przez l�d, odrzucaj�c kawa�ki kry na obie strony. Od dziobu dobiega� nieustannie trzask i huk. Twarz sternika zacz�a przybiera� czerwonosiny odcie�, u nosa wisia�a mu kapka.

��Czy to zimno nigdy nie ust�pi? � zawo�a� Rikard.

Tamten pochyli� si� i przekrzywi� g�ow�.

��Co takiego?

Rikard, zmuszony do powt�rzenia zb�dnego frazesu, poczu� si� jak idiota.

Tym razem przedstawiciel kapitanatu zrozumia� go i wyprostowa� si�, u�miechaj�c si� pob�a�liwie.

Za ich plecami Halden zmniejszy�o si� do rozmiar�w miasta lalek. G�rowa� nad nim znajomy profil twierdzy Fredriksten, zwie�czony bia�� drewnian� wie��. Na tle historycznych mur�w sprawia�a wra�enie, jakby wybudowano j� w niew�a�ciwym miejscu.

Asystent od�o�y� ster i podni�s� si� z miejsca. Zmniejszy� gaz, trzaski i dudnienie sta�y si� teraz wolniejsze. Rikard Brink z Ludzi Lodu odwr�ci� si� i przechyli� przez reling. Mi�dzy dwoma ogromnymi kawa�kami kry dryfowa�a czarna p�askodenna ��d� wios�owa. Skr�cili nieco i dzi�b motor�wki odepchn�� kawa�y lodu od siebie.

��Najwyra�niej mieli�cie racj� � odezwa� si� zgn�biony doktor.

W �odzi znajdowa� si� m�czyzna. Le�a� na brzuchu, jakby przerzucony przez �aweczk�, w zaci�ni�tej d�oni nadal trzyma� wios�o. Pokrywa�a go warstewka �niegu.

��Biedaczysko! Kto to mo�e by�? No c�, we�miemy ��d� na hol.

Bez s�owa, nie wchodz�c do �odzi, umocowali lin� do jej dziobu. W tej chwili nie mieli sobie nic do powiedzenia.

Powrotna podr� przebiega�a w milczeniu. �aden z nich si� nie odwr�ci�, wszyscy jednak mieli �wiadomo��, �e par� metr�w za nimi p�ynie ��d�, wioz�ca martwego m�czyzn�.

Olava wbi�a bezmy�lne spojrzenie w sw� siostr� Agnes. Olava kr�lowa�a przy �niadaniu i wprost nieprzyzwoicie si� opycha�a. T�uste ramiona po��dliwie si�ga�y po par�wki i jajka sadzone, podbr�dki dr�a�y w podnieceniu.

��To nieodpowiedzialne z twojej strony wraca� do domu tak p�no jak wczoraj, Agnes. Wiesz dobrze, �e nie mog� zasn��, dop�ki drzwi wej�ciowe nie s� porz�dnie zamkni�te na klucz i na sztab�.

��O, nie masz poj�cia, jaka przygoda mi si� przytrafi�a � powiedzia�a Agnes. Policzki mia�a zaczerwienione po porannym myciu. � Najpierw Doffen zerwa� si� ze smyczy, a kiedy za nim bieg�am w�r�d kram�w z rybami, po�lizgn�am si� i upad�am. To by�o straszne, wszyscy ludzie si� gapili, ale pom�g� mi niezwykle przystojny policjant, na pewno jest tu nowy i bardzo dobrze wychowany. Okropnie si� uderzy�am w ko�� ogonow�, a potem bieg�am i�

��Przesta�! � osadzi�a j� Olava. � Twoje eskapady z prostymi policjantami ani troch� mnie nie interesuj�. Podaj mi cukier!

Agnes podj�a ju� z mniejszym entuzjazmem:

��Strasznie trudno mi by�o z�apa� Doffena. Zachowa� si� naprawd� brzydko, nie chc� nawet o tym m�wi�, ale w ko�cu sam do mnie wr�ci�. Dlatego przysz�am tak p�no.

��Dlatego, �e Doffen sam wr�ci�? � lodowatym tonem skomentowa�a jej wypowied� Olava. � Wiesz, Agnes, naprawd� musisz si� nauczy� w�a�ciwie wyra�a�. Ale teraz nie mamy czasu na rozmowy o g�upstwach. Ci Brandtowie, kt�rzy mieli ochot� kupi� zagrod� ojca na Hvaler, przyjad� w tym tygodniu, �eby j� obejrze�. Nie ma czasu do stracenia, dom sta� pusty od lata, na pewno okropny tam ba�agan. Zawioz� ci� ze Sponvika �odzi� ojca, posprz�tasz tam. A ja zadzwoni� do Brandt�w i powiem, �e mog� przyjecha� na inspekcj� i sprawdza� do woli.

��Teraz? � spyta�a oszo�omiona Agnes. � Przecie� jest tak zimno�

��Dom szybko si� ogrzeje. Daj� ci na to dwa dni, potem przyjad� z Brandtami i zabior� ci� stamt�d. Nie, nie protestuj, wiatr z godziny na godzin� cichnie, obiecywali, �e do popo�udnia b�dzie spokojnie. Przygotuj si�, pojedziemy od razu. Autobus do Sponvika rusza za godzin�.

Olava zawsze musia�a postawi� na swoim. Z nich dw�ch by�a silniejsza, a o jej sile decydowa�a bezwzgl�dno��. Stanowi�a przeciwie�stwo Agnes, kt�ra nieustannie troszczy�a si� o innych. Teraz z l�kiem my�la�a o nocach, kt�re przyjdzie jej sp�dzi� w samotno�ci na wyspie. Szcz�liwie b�dzie mia�a przy sobie Doffena, zawsze to jaka� pociecha, kiedy stary dom trzeszczy w�r�d przejmuj�cego wycia wichru.

Motor�wka kapitanatu przybi�a do pomostu. Holowan� ��dk� przyci�gn�li tak�e do jego skraju.

Doktor Post, masuj�c sine z zimna palce, pochyli� si� nad zmar�ym.

��Potrzebna obdukcja. Bez bada� nie potrafi� powiedzie�, co by�o przyczyn� zgonu tego biedaka, cho� zawsze mo�na zgadywa�, �e zamarz� na �mier�. Kto to w og�le jest? Nigdy wcze�niej go nie widzia�em.

��Ja te� nie � stwierdzi� Rikard Brink. � Taki opalony w �rodku zimy! I ubranie ma cienkie.

Doktor w roztargnieniu przypatrywa� si� znakowi na skroni zmar�ego. Nagle drgn�� i pochyli� si� ni�ej. Wyj�� szpatu�k� i odsun�� ni� pokryte szronem w�osy z czo�a m�czyzny.

��Co to takiego? � zada� sobie pytanie z�owr�bnym tonem. � Nie, nie zbli�ajcie si�! Podajcie mi gumowe r�kawiczki, s� w torbie! Dzi�kuj�!

W napi�ciu sprawnymi palcami ods�ania� nadgarstki zmar�ego, podci�gaj�c zlodowacia�e r�kawy.

��Oooch! � j�kn�� Rikard.

Lekarz, zacisn�wszy z�by, rozpi�� koszul� zmar�ego i ods�oni� jego pier�.

��Prosz� mi poda� szk�o powi�kszaj�ce! Nie, nie zbli�ajcie si� ani do mnie, ani do �odzi! Po��cie je tutaj.

Rikard ze zmarszczonymi brwiami obserwowa� �ci�gni�t� twarz doktora. On i pracownik kapitanatu zgodnie z poleceniem lekarza nie schodzili z pomostu.

��Czy dotykali�cie tego cz�owieka? � surowo zapyta� doktor, prostuj�c si�.

��Nie, ja nie � odpar� asystent.

��Ja te� nie � mrukn�� Rikard.

��To dobrze, teraz bowiem czeka ci� niez�a robota, Brink. A dzia�a� trzeba szybko!

��O co chodzi?

Lekarz przymkn�� oczy, jak gdyby czu� nadci�gaj�ce ogromne zm�czenie.

��Oczywi�cie niezb�dne s� dok�adniejsze badania laboratoryjne, ale nie wolno nam czeka�. Wszystko razem � posta� wysypki, fakt, �e ten m�czyzna jest obcy w mie�cie, opalenizna �wiadcz�ca o pobycie za granic�, prawdopodobnie w ciep�ych krajach, nag�a �mier� pomimo m�odego wieku i niez�ej formy fizycznej � wszystko wskazuje na jedno.

Rikard z trudem prze�kn�� �lin�.

��Na co? � szepn��.

Doktor westchn��.

��To czarna ospa.

Rikard Brink stara� si� zrozumie� konsekwencje s��w doktora, ale jego umys� nie chcia� go s�ucha�. Doktor Post powt�rzy�:

��A wi�c nie dotykali�cie tego cz�owieka? �wietnie. Ale pewnie inni mieli z nim kontakt. Musz� jak najpr�dzej znale�� si� w szpitalu! Dam zna�, by przygotowano jeden oddzia� na ten cel. Zajm� si� wszelkimi niezb�dnymi w tym momencie formalno�ciami, powiadomi� w�adze lekarskie i tak dalej. Porozmawiam tak�e z szefem policji, teraz bowiem zaczn� si� k�opoty. Z jednej strony musimy ograniczy� rozprzestrzenianie si� wiadomo�ci, bo masowa histeria to najgorsze, co mo�e si� nam przytrafi�. Z drugiej za� strony musimy zidentyfikowa� tego cz�owieka, prze�ledzi� drog�, jak� przeby� od chwili, gdy postawi� stop� na norweskiej ziemi � pewien jestem, �e nie by�o to dawno � musimy te� znale�� absolutnie ka�dego, kto mia� z nim jakikolwiek kontakt, z nim lub z jego rzeczami, ma�o tego, ka�d� rzecz, kt�rej dotyka�, nale�y zdezynfekowa�. Wszystkich, z kt�rymi mia� kontakt, trzeba odizolowa�, bo z tego, co widz� po jego p�cherzach, w�a�nie p�kaj� i ciekn�, to choroba jest w najbardziej zaka�nym stadium. Ka�dy, kto dotyka� jego lub jego odzie�y, wszystko, czego on sam dotkn��, mo�e by� �r�d�em zaka�enia.

��I ci ludzie mog� kolejno zara�a� innych � pokiwa� g�ow� Rikard. � Epidemia mo�e przybra� nies�ychane rozmiary!

��Owszem, ale Norwegia potrafi si� broni�! Kraj mo�na przyr�wna� do mrowiska albo do ula, w kt�rym zmobilizowane zostaj� wszystkie si�y do walki z intruzem, o�mielaj�cym si� zniszczy� mur pracowicie zbudowanej ochrony. Poruszone zostan� wszelkie mo�liwe instancje, i to jak najszybciej. Du�� pociech� mog� okaza� si� tak�e masowe szczepienia. Czy ty zosta�e� zaszczepiony? Niedawno?

��Dwa lata temu.

��To wystarczy.

��A pan, doktorze?

��Ostatnio szczepi�em si� jakie� dziesi��-dwana�cie lat temu, ale powinienem da� sobie rad�. Najlepiej b�dzie, je�li dalej ja b�d� zajmowa� si� t� spraw�, skoro ju� zacz��em. Nie mo�na co prawda nikogo bezpo�rednio zarazi�, dop�ki nie wyst�pi wysypka, ale jakie� cz�steczki z cia�a zmar�ego mog� si� umiejscowi� na przyk�ad pod paznokciami, w ubraniu i tym samym przenosi� na innych. Przez jaki� czas wi�c nie wolno mi kontaktowa� si� z rodzin�, a moi pacjenci musz� zmieni� lekarza. Pok�j z nimi, z przyjemno�ci� odpoczn� sobie od ich trosk. Wiem, �e to mog�o zabrzmie� cynicznie, ale nawet lekarzowi zdarzaj� si� okresy przem�czenia.

��Dobrze to rozumiemy.

Z gor�czkowego przem�wienia doktora Rikard poj�� tak�e, �e lekarz jest bardzo wzburzony. Nikt lepiej nie zdawa� sobie sprawy z powagi sytuacji.

Doktor Post zwr�ci� si� do przedstawiciela kapitanatu:

����d�, rzecz jasna, trzeba zdezynfekowa�, to samo dotyczy wszystkiego na przystani. Zajmiecie si� tym, prawda? Tylko prosz�, nie wci�gajcie w to zb�dnych ludzi! Czy pan by� szczepiony?

��Dawno � spokojnie odpar� asystent.

��Hm. To niedobrze. I tak lepiej, gdy w og�le zosta�o si� zaszczepionym w dzieci�stwie, ale warto�� takiej ochrony jest teraz bardzo w�tpliwa. Prosz� do tej ma�o przyjemnej pracy znale�� kogo� m�odszego. Tylko dyskretnie!

Rozdzielili si�. Ka�da minuta by�a cenna i nale�a�o jak najszybciej prze�ledzi� drog� obcego w Norwegii.

Komendant policji wezwa� Rikarda do swego biura, ale stara� si� trzyma� od niego w bezpiecznej odleg�o�ci.

��Rozmawia�em w�a�nie przez telefon z doktorem Postem. Przeszuka� ubranie zmar�ego, ale nie znalaz� portfela ani �adnych dokument�w.

��Zdumiewaj�ce!

��Miejmy nadziej�, �e nie zosta� obrabowany, a� szkoda mi z�odzieja. To robota dla ciebie, Brink, jako jedyny niedawno si� szczepi�e�. P�niej przyb�d� posi�ki z Oslo, ale liczy si� ka�da minuta.

��Ju� rozpocz��em dochodzenie. Ale jak to w�a�ciwie jest z t� szczepionk�? Czy nie mo�emy czu� si� bezpiecznie, je�li ca�y kraj zosta� zaszczepiony?

��Niezupe�nie. Jasne jest, �e w kraju takim jak nasz epidemia ospy nie przybierze naprawd� powa�nych rozmiar�w, ale zawsze znajd� si� tacy, kt�rzy nie zdo�aj� oprze� si� chorobie. Cz�onkowie sekt religijnych, zabraniaj�cych szczepie�, matki, kt�re ba�y si� sprawi� b�l swoim dzieciom lub po prostu tego zaniedba�y. No i niemowl�ta, kt�re jeszcze nie zosta�y zaszczepione. Zreszt� szczepionka nie daje ochrony na ca�e �ycie, u niekt�rych owszem, ale z pewno�ci� nie u wszystkich. Osoby starsze, os�abione mog� podda� si� chorobie. Og�lnie uwa�a si�, �e cz�owiek jest ca�kiem bezpieczny przez trzy lata po szczepieniu, chocia� ka�da szczepionka zawsze �agodzi przebieg choroby. Dlatego poprosili�my o przys�anie odpowiedniego zapasu do Halden w celu przeprowadzenia masowych szczepie�. Ka�dy kto tego zechce, b�dzie m�g� i�� do swojego lekarza i si� zaszczepi�, a wiele os�b z pewno�ci� zdecyduje si� na to natychmiast.

��Sprawie trzeba wi�c nada� rozg�os? Czy nie lepiej utrzyma� j� w tajemnicy, aby nie wybuch�a panika?

Komendant skrzywi� si�.

��Problem w tym, �e nie znamy to�samo�ci zmar�ego i aby to ustali�, potrzebna nam pomoc spo�ecze�stwa. Do wiadomo�ci publicznej podane to zostanie jednak dopiero w popo�udniowym dzienniku, je�li wi�c do tej pory uda nam si� ustali�, kim by� zmar�y i z kim si� styka�, by� mo�e wcale nie b�dziemy musieli tego rozg�asza�. Ty przeprowadzisz dochodzenie, a ja st�d b�d� poci�ga� za odpowiednie sznurki.

��Zrobi� wszystko, co w mojej mocy. Rozmawia�em ju� z Pettersenem, w�a�cicielem ��dki. Nie zna nikogo o opisywanym wygl�dzie, podejrzewa, �e kto� po prostu po�yczy� ��d�, poniewa� by�a nie zabezpieczona. Zabra�em kilka wyretuszowanych fotografii zmar�ego i przeszed�em si� po Sauoya. Nikt go nie rozpozna�. Pokazywa�em te� zdj�cia we wszystkich statkach w porcie, bo ten cz�owiek m�g� by� marynarzem, ale nikt go nie zna. Przy Brattoya cumuj� jednak teraz trzy statki i za bardzo prawdopodobne uwa�am, i� wybiera� si� na kt�ry� z nich.

��Tak, tak mi si� wydaje � przyzna� komendant. � Masz tu jedyny �lad, kt�ry mo�e ci� na co� naprowadzi�. W kieszeni zmar�ego doktor znalaz� karteczk�. Zapisa�em dok�adnie, co na niej by�o. Prosz�, cho�, prawd� m�wi�c, to bardzo niewiele.

Wyrwa� kartk� z notatnika i poda� j� Rikardowi.

��Numer telefonu? � zdziwi� si� Rikard. � W ka�dym razie nie w Halden. Ciekawe, czy to nie w Sarpsborg. I inicja�y I. K. Sprawdz� to. Jeszcze tylko jedno pytanie: czy to ju� ca�kiem pewne, �e ten cz�owiek mia� osp�?

��Badania nie s� jeszcze zako�czone, ale laboratorium szpitalne stwierdzi�o, �e wszystko na to wskazuje. Maj� dziewi��dziesi�t dziewi�� procent pewno�ci.

��Mnie tyle wystarczy. Nie ma czasu do stracenia.

Rikard przeszed� przez rynek i skierowa� si� do centrali telefonicznej. Poprosi� urz�duj�c� pann� o odszukanie nazwiska abonenta zapisanego numeru i oczekuj�c na wynik, zadzwoni� do kapitana portu, by dowiedzie� si�, jakie statki i dlaczego stoj� przy Brattoya. Okaza�o si�, �e dwa z nich to frachtowce, kt�re tam w�a�nie s� �adowane.

Trzeci jako jedyny przyby� z zagranicy. Nazywa� si� �Fanny� i przyp�yn�� bezpo�rednio z Rotterdamu. Papiery statku nie by�y ca�kiem w porz�dku, dlatego te� nikomu z za�ogi nie zezwolono dotychczas zej�� na l�d.

��I dalej prosz� im na to nie pozwoli� � szybko nakaza� Rikard. � I nie posy�a� nikogo z pa�skich ludzi, dop�ki ja sam stamt�d nie wr�c�.

Kapitan przyrzek�, �e tego nie zrobi. Zna� ju� spraw� i rozumia� powag� sytuacji.

Telefonistka poda�a Rikardowi kartk� z trzema nazwiskami z trzech r�nych miast � Sarpsborg, Fredrikstad i Moss.

Jest! Rikard utkwi� wzrok w nazwisku abonenta z Sarpsborg. Karlsen, to mo�e si� zgadza� z inicja�ami I. K.

Zam�wi� rozmow� i do�� szybko otrzyma� po��czenie, ale na drugim ko�cu nikt nie odpowiedzia�.

Wierzy�, �e na �Fanny�, statku z Rotterdamu, b�dzie mia� wi�cej szcz�cia. Postanowi� wyruszy� tam natychmiast.

Olava ci�ko dysz�c wspina�a si� po niedu�ych schodkach prowadz�cych do domu. Odstawi�a Agnes. Mieszkaniec jednej z wysp w archipelagu Hvaler obieca� dowie�� j� i Doffena na miejsce.

Olava nie chcia�a widzie�, jak zrozpaczona by�a Agnes, kiedy wsiada�a do wielkiej motor�wki.

Wspaniale by� samej w domu! I nie my�le� o uci��liwych spacerach z Doffenem. Olava postanowi�a spokojnie wypi� zas�u�on� fili�ank� kawy, a potem zadzwoni� do ludzi, kt�rzy chcieli kupi� zagrod� na wyspie. Powiedz im, �e za par� dni mog� przyjecha�, a ona wybierze si� z nimi. Wiedzia�a, �e zastan� dom porz�dnie wysprz�tany, bez �ladu kurzu, na tyle zna�a Agnes.

Ruszy�a do telefonu, ale zatrzyma�a si� w p� drogi. A mo�e by tak pozwoli� sobie na szklaneczk� wina agrestowego?

Nie, wino sta�o w piwnicy, lepiej wi�c z niego zrezygnowa�. Olava nigdy nie schodzi�a do piwnicy, przy jej tuszy by�o to niezwykle ryzykowne, mia�a wszak k�opoty z sercem. Zawsze zajmowa�a si� tym Agnes, drobna, ruchliwa i uczynna.

Ale przyjemnie by�oby wypi� szklaneczk�

Dlaczego by nie�?

Otworzy�a drzwi do piwnicy. Ostro�nie stan�a na szczycie stromych schod�w.

Wci�gn�a nosem przesycone zapachem ple�ni i wilgoci powietrze. �wiat�o�? Kontakt umieszczony by� tak niewygodnie, musia�a zej�� par� stopni i obr�ci� si�

Olava miewa�a k�opoty z ci�nieniem. Ogarn�a j� s�abo��, zakr�ci�o jej si� w g�owie, z krzykiem zacz�a szuka� czego�, o co mog�aby si� oprze�.

Z wielkim �omotem stoczy�a si� po schodach.

W domu zapanowa�a przera�aj�ca cisza.

Rikard Brink po�yczy� ��d� od kapitana portu i wyprawi� si� na �Fanny�.

Kapitan, berge�czyk, d�ugo przygl�da� si� fotografii nieznajomego m�czyzny.

Nie. Zdecydowanie nie. Twarz by�a ca�kiem obca.

Wyprawa na �Fanny� nie wnios�a wi�c nic nowego, a Rikard tak �wi�cie wierzy� w ten �lad.

Teraz pozostawa� jedynie �w I.K. z Sarpsborg.

Oczywi�cie m�g� porozmawia� z tamtejsz� policj� i poprosi� o sprawdzenie, kim jest I.K., uzna� jednak, �e im mniej os�b b�dzie zamieszanych w t� spraw�, tym lepiej. Z poczucia obowi�zku wybra� si� jeszcze na dwa pozosta�e statki cumuj�ce przy Brattoya, gdzie otrzyma� przecz�c� odpowied�, a potem wr�ci� do Halden.

Z westchnieniem wsiad� do samochodu i wyruszy� w trzydziestokilometrow� drog� do Sarpsborg. Wiedzia�, �e czas ucieka, ale co m�g� na to poradzi�? Musia� tam jecha�.

Jad�c mia� wra�enie, �e ca�y pokryty jest czym� ohydnym, jakby warstw� bakterii. Oczywi�cie wyk�pa� si�, gdy tylko wr�ci� z przystani po raz pierwszy, ale uczucie ska�enia pozosta�o. Jakby bakcyle usadowi�y si� na ubraniu, na sk�rze, na j�zyku� By�o to uczucie bardzo nieprzyjemne, cho� jego reakcj� mo�na okre�li� jako do�� naturaln�.

Musi zadzwoni� do Lipowej Alei, da� zna�, �e nie mo�e przyjecha� do domu na niedziel�, jak wcze�niej mia� zamiar. Ch�tnie skorzysta�by z pomocy wybranych z Ludzi Lodu, ale by�a to dla niego sprawa honoru. Jako policjant musia� wszystko wyja�ni� sam, inaczej oznacza�oby to, �e nie jest wiele wart.

Trudno stwierdzi�, gdzie powsta� przeciek, ale na d�ugo przed nadaniem wiadomo�ci i ukazaniem si� gazet wie�� o zarazie, kt�ra nawiedzi�a miasteczko, obieg�a Halden. Wyl�knieni pacjenci nie dawali spokoju lekarzom. �Nie, pani Blom, to na pewno zwyczajny pryszcz�. �Nie, on nie pracowa� w fabryce, panie Svendsen�. �Ale� oczywi�cie pani Andersen, oczywi�cie mo�e pani pi� mleko�. �Pani s�siad wydawa� si� ostatnimi czasy jaki� dziwny? Nie, to z pewno�ci� nie ospa. Nie, powtarzam, to nie ospa, kiedy kto� m�wi do siebie!�

Rozhisteryzowana dama zatelefonowa�a z Oslo pytaj�c, czy jej dzieciom zagra�a niebezpiecze�stwo. Dzieci s�siad�w w poprzednim tygodniu by�y z wizyt� w Halden. Czy�by plotka dotar�a ju� do Oslo? zdumia� si� komendant policji, do kt�rego zwr�ci�a si� owa pani. Nie, ale jej szwagierka mieszkaj�ca w Halden natychmiast j� powiadomi�a. �Uwa�am, �e powinna si� pani bardziej niepokoi� o szwagierk� � odpar� komendant i rzuci� s�uchawk�.

Wi�kszo�� ludzi jednak przyjmowa�a nowin� spokojnie. Zaszczepiona Norwegia uwa�a�o si� za bezpieczn� twierdz�.

Poza tym niewielu jeszcze wiedzia�o o zagro�eniu.

Rikard Brink zadzwoni� do drzwi Karlsen�w, ale z g��bi mieszkania nie dochodzi� odg�os �adnych krok�w. Oby tylko nie okaza�o si�, �e I. K. prowadzi jak�� dzia�alno�� us�ugow�, bo �le to wr�y�o jego lub jej klientom. Ale przecie� osoba o inicja�ach I.K. nie musia�a wcale mie� kontaktu ze zmar�ym. Rikard pragn�� jedynie informacji, nic wi�cej.

Z okna na pi�trze w s�siednim domu wychyli�a si� kobieta o wydatnym biu�cie.

��Musi pan d�u�ej dzwoni�. Ingrid po nocnych eskapadach mocno �pi.

W jej g�osie brzmia� �le skrywany triumf.

Ingrid! Ingrid Karlsen, to by�o to! Rikard d�ugo naciska� dzwonek.

Wreszcie drzwi si� otworzy�y i m�ody policjant ujrza� przed sob� par� zaspanych, zapuchni�tych oczu. Dama w oknie wychyli�a si� jeszcze mocniej.

��Policja � mrukn�� Rikard. � Czy mog� wej��?

Przera�ona Ingrid wpu�ci�a go do �rodka. Pobieg�a w g��b mieszkania, by ubra� si� przyzwoiciej, i zaraz zn�w si� pojawi�a, jeszcze poprawiaj�c co� przy sukni.

��Nie pytam z ciekawo�ci, ale czy wychodzi�a pani wczoraj wieczorem?

��Nie, wczoraj nie, przedwczoraj, ale to teraz si� m�ci. Spa�am chyba a� dwana�cie godzin!

Rikard, s�ysz�c tak� odpowied�, odczu� pewn� ulg�. Pokaza� Ingrid karteczk� z numerem telefonu i wyja�ni�, �e musi si� dowiedzie�, kim jest m�czyzna, przy kt�rym j� znaleziono, i czy mia�a z nim osobisty kontakt.

��Och, podaj� numer telefonu wielu osobom. Czy to by�o dawno?

Wtedy Rikard wyci�gn�� fotografi� zmar�ego. Dziewczyna obraca�a j� na wszystkie strony.

��To jakie� dziwne zdj�cie�

��Zosta�o zrobione po jego �mierci � kr�tko odpar� Rikard. � Ale mam jeszcze jedno, z profilu.

��Och! � j�kn�a dziewczyna.

��Poznaje go pani?

��Oczywi�cie, ale czy on naprawd� nie �yje? Widzia�am go przecie� wczoraj po po�udniu, a raczej nawet wczesnym wieczorem.

Ingrid Karlsen wydawa�a si� mi��, dobr� dziewczyn�. I Rikard z poczuciem ulgi przyj�� wiadomo��, �e spotka�a obcego przybysza nie dalej jak poprzedniego wieczoru. Im kr�cej przebywa� w Norwegii, tym lepiej!

��Prosz� mi powiedzie� � poprosi� � jak on si� nazywa�.

��Nie wiem, jakie nosi� nazwisko, ale w ka�dym razie pyta� o rodzin� Matteus�w, kt�rzy dawno temu mieszkali w s�siednim domu. Pewnie by� ich bliskim krewnym, ale ma�o m�wi� o sobie. Przypuszczam, �e by� marynarzem.

��Gdzie go pani spotka�a?

��Zadzwoni� do drzwi. Poda�am mu wszystkie informacje, kt�re mia�am, a on nagle zorientowa� si�, �e zostawi� portfel ze wszystkimi dokumentami na statku, kt�rym przyp�yn��.

Oto i odpowied� na pytanie, dlaczego nie mia� przy sobie �adnych papier�w, pomy�la� Rikard.

��Statek przybi� do portu w Halden, za�atwi�am wi�c, �e Kalle go tam podwiezie.

��Kto to jest Kalle?

��Znajomy szofer, je�dzi ci�ar�wk�. Bardzo mi�y.

Rikard zada� wszystkie niezb�dne pytania: jak bliski kontakt mia�a z obcym, kogo spotka�a p�niej, a� wreszcie musia� jej wyzna� prawd�. Ingrid na moment jakby skurczy�a si� w sobie, ale wiadomo�� przyj�a spokojnie. Jedyn� osob�, z kt�r� zetkn�a si� po spotkaniu z obcym, by� Kalle, kontakt mieli zreszt� zaledwie przez chwil�, kiedy przedstawia�a sobie obu m�czyzn.

��Ale� urz�dzi�am Kallego! � zatroska�a si� bardzo po ludzku. Wzbudzi�a tym sympati� Rikarda.

��Przykro mi, ale musi pani pojecha� do szpitala w Halden na oddzia� izolacyjny.

Poniewa� Ingrid w tym czasie nie korzysta�a z telefonu, pos�u�y� si� nim do przywo�ania ambulansu, kt�ry zabra�by dziewczyn�, i s�u�b sanitarnych, by zdezynfekowa�y jej mieszkanie. Oniemia�a Ingrid przys�uchiwa�a si� tylko jego rozmowom.

��Mieli�my sporo szcz�cia, je�li o pani� chodzi � stwierdzi� Rikard. � Nie rozmawia�a pani z lud�mi. Pozostaje Kalle. Jak pani my�li, gdzie go mog� spotka�?

��On mieszka w Halden � odpar�a cienkim g�osem i poda�a pe�ne nazwisko i adres kierowcy.

��Czy jest �onaty? � spyta� Rikard.

��Nie, wynajmuje pok�j z kuchni�. Wi�kszo�� czasu i tak sp�dza na drogach w samochodzie.

��Czy ma telefon?

��Tak � odpowiedzia�a, si�gaj�c po s�uchawk�. Rikard natychmiast j� powstrzyma�.

��Prosz� poda� mi numer, ja zadzwoni�, a pani w tym czasie przygotuje si� na d�u�szy pobyt w szpitalu.

Ingrid, wzdychaj�c ci�ko, wysz�a z pokoju.

Rikard, czekaj�c na po��czenie, modli� si� w duchu: Oby tylko Kalle by� w domu! Oby nie wyruszy� w dalek� podr� albo nie wyszed� do jakiej� knajpy, w kt�rej teraz siedzi i rozsiewa zaraz�!

Kiedy na drugim ko�cu linii rozleg� si� bas piwosza, Rikard odetchn�� z ulg�.

Wyja�ni� szoferowi zaistnia�� sytuacj�; komentarz Kallego nie nadawa� si� do przytoczenia. Nie, poprzedniego wieczoru, kiedy wysadzi� tego cz�owieka na przystani, z nikim wi�cej ju� nie rozmawia�, by� zm�czony jazd� do Oslo, wprawdzie nie tak bardzo odleg�ego, ale podr� przeci�gn�a si� ponad miar�.

B�ogos�awione zm�czenie, pomy�la� Rikard. Gdyby uda�o nam si� ograniczy� to do�

Wkr�tce jednak okaza�o si� to niemo�liwe. Kalle zada� �miertelny cios nadziejom Rikarda. Najpierw jednak powiedzia�, �e od razu spostrzeg�, i� jego pasa�er by� chory.

��Musia� by� cholernie chory � twierdzi� z niezachwian� pewno�ci�. � Ale �e to ospa� M�j Bo�e! W ka�dym razie za wszelk� cen� chcia� dosta� si� na statek, �eby zabra� stamt�d portfel. Zostawi� go na jakiej� skrzyni wraz ze wszystkimi papierami.

��Jak nazywa� si� statek?

��Jakie� babskie imi�. Przyp�yn�� z Rotterdamu.

���Fanny�?

��Tak, tak, w�a�nie �Fanny�.

��Ale na pok�adzie nie by�o nikogo o takim wygl�dzie. Rozpytywa�em o niego.

��Podr�owa� na gap�. Przyby� ze Wschodu, przez Afryk�. Uda�o mu si� wyskoczy� na l�d w Svinesund, nikt go nie zauwa�y�.

��Ale jak zdo�a� dotrze� do Sarpsborg?

I w�wczas Kalle zada� �miertelny cios:

��Prawie od razu natkn�� si� na jak�� rodzin�, podwie�li go samochodem, tak mi m�wi�. Facet, co prowadzi�, zdaje si� by� klaunem lub kim� takim.

Spos�b wyra�ania si� Kallego pozostawia� wiele do �yczenia, ale Rikard go zrozumia�.

��To znaczy, �e przyby� do Norwegii zaledwie wczoraj?

��Tak, jak�� godzin� wcze�niej.

Wi�cej informacji Kalle nie potrafi� udzieli�, ale przecie� i tak sporo powiedzia�.

Rikard przekaza� szoferowi smutn� nowin� o tym, �e musi uda� si� do szpitala w Halden oraz �e ludzie ze s�u�b sanitarnych przyb�d� zdezynfekowa� mieszkanie i jego ukochany samoch�d. Kalle najtrudniej chyba prze�kn�� wie�� o losach ci�ar�wki.

Rikard by� w�a�ciwie zadowolony. Sprawa powoli zaczyna�a nabiera� jasno�ci. Ten Matteus sp�dzi� w Norwegii zaledwie kilka godzin i wi�kszo�� os�b, kt�re si� z nim zetkn�y, zosta�a ju� odizolowana. Teraz pozostawa�o odnalezienie rodziny, kt�ra podwioz�a go z okolic Svinesund do Sarpsborg.

Rikard jeszcze raz zadzwoni� do centrali, poprosi� o po��czenie z kapitanatem portu i podczas gdy m�ody policjant wraca� do Halden, motor�wka w�adz portowych mkn�a ku statkom cumuj�cym przy Bratteya.

Nied�ugo p�niej na maszt frachtowca �Fanny� wci�gni�to ��t� flag�, oznaczaj�c� kwarantann�.

Kr�g zamkn�� si� wok� jednej grupy, sk�adaj�cej si� z dwunastu os�b za�ogi statku.

Rikard szed� w�a�nie przez spowity w zimow� szat� rynek, gdy zorientowa� si�, �e w jego stron� zmierza jaki� m�czyzna. M�ody policjant zatrzyma� si�, m�czyzna bowiem zdecydowanie kierowa� si� ku niemu.

��Czy to nie pan by� dzisiaj na pok�adzie �Elektry�?

�Elektra� to jeden z wielkich statk�w, cumuj�cych w miejskim porcie. Rikard potwierdzi�, �e istotnie by� tam wcze�niej tego dnia.

��Nale�� do za�ogi, w�a�nie dowiedzia�em si� o tym cz�owieku w �odzi. My�l�, �e m�g�bym poda� informacj�

��S�ucham pana.

��Wczoraj wieczorem sta�em na dziobie naszego statku. Zobaczy�em wtedy, jak jaka� kobieta pomaga m�czy�nie wsi��� do �odzi. S�dzi�em, �e ten cz�owiek jest pijany, lecz r�wnie dobrze m�g� by� ci�ko chory.

��Co takiego? To bardzo wa�ne!

Rikard skierowa� wzrok ku wielkiemu statkowi, stoj�cemu przy nabrze�u.

��Musia� pan sta� na tyle blisko, by wyra�nie widzie�. Prosz� mi ich opisa�.

��M�czyzna sta� d�ugo przechylony przez balustrad� w tym miejscu, sk�d odp�ywaj� �odzie na wysp�. M�g� mie� jakie� trzydzie�ci-czterdzie�ci lat, trudno to okre�li�. Nie mia� p�aszcza, by� z go�� g�ow�, w zwyk�ym garniturze.

��To on, bez w�tpienia!

��Potem truchcikiem nadbieg�a jaka� kobiecina, zawo�a� j�, ale ona nie od razu si� zatrzyma�a�

��Prosz� poczeka�! Jak ona wygl�da�a?

Marynarz zawaha� si�.

��Podstarza�a� Niedu�a, mia�a taki staropanie�ski wygl�d, je�li pan rozumie, o co mi chodzi. Dzia�alno�� misyjna, te sprawy. Szary kapelusz i szary p�aszcz.

��Prosz� m�wi�, co by�o dalej.

��No, pomog�a mu wej�� do �odzi. Chocia� nie, wtedy przysz�a jeszcze jedna.

��Jaka jeszcze jedna?

��Jeszcze jedna kobieta.

Rikard j�kn��.

��Czy ona tak�e mu pomaga�a?

��Owszem, cho� tak bardzo si� nie zbli�a�a, raz czy dwa uj�a go pod rami�.

��To i tak mo�e okaza� si� tragiczne.

��Nie s�ysza�em, o czym rozmawiali, bo motory wszystko zag�usza�y, ale czy to prawda, �e ten cz�owiek mia� osp�?

��Tak.

��Mog� si� za�o�y�, �e ma�a kobietka si� zarazi�a. Prawie go nios�a!

Jeszcze dwie! pomy�la� Rikard zrozpaczony. A s�dzili�my ju�, �e mamy wszystkich. Je�li nie zdo�amy w por� powstrzyma� zarazy, b�dzie si� rozchodzi� jak kr�gi po wodzie�

Nie �mia� my�le�, co jeszcze mo�e si� sta�.

��Czy potrafi pan opisa� t� drug� kobiet�?

��By�a do�� m�oda, dlatego uwa�niej si� jej przyjrza�em, pan wie, mi�o zerkn�� na dziewczyn�. Ale tu nie by�o na co patrze�!

��Nie pyta�em o jej atrakcyjno��, prosi�em tylko, by j� pan opisa�.

��Ona tak�e ubrana by�a na szaro. Przysz�a, prowadz�c na smyczy psa.

��Psa! To mo�e by� istotny szczeg�. Jakiej rasy?

��Sk�d mog� wiedzie�? Ale takie jak tamten nazywaj� si� chyba pudle.

��Wystrzy�ony, z pomponikami na �apach i ogonie?

��No, ten to chyba wcale nie by� ostrzy�ony, ale my�l�, �e to pudel.

��Jakiej ma�ci?

��Chyba brudnoszary. To znaczy nie by� brudny, tylko�

��Wiem, wiem. Du�y, ma�y czy �redni?

��No nie, tego to ju� na pewno nie umiem powiedzie�. Chyba taki, �e swobodnie mo�na go podnie��.

��Ale nie miniatura?

��Nie, raczej nie.

���redni szary pudel. Doskonale! Czy mo�e mi pan powiedzie� co� wi�cej o tych kobietach?

��M�oda uwi�za�a pudla do latarni i posz�a im pom�c. Nie wiem, ale�

��O czym pan my�li?

��Mo�e to nie ma �adnego znaczenia, ale odnios�em wra�enie, �e obie te panie� trudno mi to wyrazi�

��Prosz� si� nie spieszy�, to mo�e okaza� si� wa�ne.

��Po pierwsze, najwyra�niej si� nie zna�y, to wida� by�o ze sposobu, w jaki odnosi�y si� do siebie. A po drugie� To mo�e zabrzmi g�upio, ale w pewien spos�b by�y podobne.

��Z wygl�du?

��Nie, nie. Ale wydawa�y si� obie takie� st�amszone. Jak s�abe dusze, kt�re znajduj� si� pod wp�ywem czyjej� o wiele silniejszej woli.

Rikard nie potrafi� dopatrzy� si� niczego istotnego w tej informacji, ale podzi�kowa�, m�wi�c, �e to by� mo�e cenne. Wydobywszy z marynarza dok�adniejszy opis obu kobiet, zapyta� na koniec:

��Co si� sta�o potem?

��Sta�y razem na pomo�cie i patrzy�y, jak ��dka odp�ywa. P�niej si� rozdzieli�y i m�odsza odwi�za�a psa, a ja schowa�em si� do �rodka, bo zmarz�em.

��A starsza kobieta, dok�d ona posz�a?

��Sta�a na przystani, jak gdyby nie by�a pewna, dok�d ma i��. P�niej ju� jej nie widzia�em.

Rikard westchn��. Czeka�a go kolejna wyprawa na Sauoya, by sprawdzi�, czy kobieta niewielkiego wzrostu przypadkiem nie by�a stamt�d!

Podzi�kowa� marynarzowi za pomoc z niemi�ym uczuciem, �e niewysoka kobieta, kt�ra pomog�a obcemu wsi��� do �odzi, najbli�ej zetkn�a si� z zaraz�.

By�a tak przera�aj�co anonimowa. Je�li oka�e si�, �e nie ma jej na wyspie, trzeba b�dzie szuka� jej przez radio. Runie mur dyskrecji i ludzie dowiedz� si� o niebezpiecze�stwie wybuchu epidemii.

Pastor Prunck ju� wcze�niej zainstalowa� w ��wi�tyni� radio. Ukradkiem wys�uchiwa� wiadomo�ci ze �wiata i gdy dzia�o si� co� naprawd� z�ego, nastawia� odbiornik na ca�y regulator, by wszyscy zebrani w pieczarze mogli si� o tym dowiedzie� i, rzecz jasna, zrozumie�, �e oto nadchodzi moment, kiedy spe�ni� si� jego przepowiednie.

Trz�sienie ziemi w obszarze Morza �r�dziemnego bardzo mu odpowiada�o, m�g� wyg�osi� d�ugie kazanie o straszliwej karze, jaka czeka wszystkich grzesznik�w, znajduj�cych si� poza ich przybytkiem.

��Pan czeka ju� na sw� gromadk� wiernych, na nas, kt�rzy obejmiemy we w�adanie ziemi�, a p�niej niebiosa � afektowanie pl�t� dr��cym g�osem. Zgromadzeni odpowiedzieli mu podnieconym szeptem, triumfuj�c nad n�dznikami, kt�rzy pozostali na zewn�trz.

��B�d� czo�ga� si� w cuchn�cych ka�u�ach b�ota i rozmy�la� nad pope�nionymi grzechami � wo�a� Prunck podniecony coraz g�o�niejszymi westchnieniami i poj�kiwaniem zgromadzonych. � B�d� si� sma�y� w ogniu piekielnym, strace�cy, i �a�owa� za blu�nierstwa, rozpust� i cudzo��stwo.

Pastor Prunck poczu� lepk� wilgo� na czubku najbardziej intymnej cz�ci swego cia�a i zrozumia�, �e musi nieco st�umi� ogarniaj�cy go zapa�.

��Tylko ta �wi�tynia, niczym arka Noego, uniknie zguby, chroniona przez Pana przed gniewem �ywio��w�

Prunck do niczego nie doszed� w �yciu, gdy� nie potrafi� zaakceptowa� pozycji podw�adnego. Pragn�� rz�dzi�, w�ada� �yciem i duszami ludzi. Z takich jak on wyrastaj� kaznodzieje, grzmi�cy o zag�adzie czekaj�cej �wiat, a tak�e sporo ksi�y, demagog�w i tyran�w, cho� o nich nie b�dziemy tu wspomina�. Prunck by� nikim, zosta� wi�c prorokiem Dnia S�du. Zawsze bowiem znajd� si� ludzie do�� naiwni, by uwierzy� w tego rodzaju przepowiednie.

Z czasem sam przyzwyczai� si� do my�li, �e B�g komunikuje si� z nim w szczeg�lny spos�b, i w nast�pstwie sta�ego poddawania si� autosugestii uwierzy�, �e dzie� zag�ady jest bliski.

Ale� zawsze pami�ta�, by nie pali� za sob� wszystkich most�w. Gdyby wbrew wszelkim oczekiwaniom �wiat mia� jednak ocale�, zawsze m�g� twierdzi�, �e to jego wstawiennictwo u Boga uratowa�o ca�y ludzki r�d. Plan odwrotu mia� te� dok�adnie opracowany. Gdy tylko uspokoi swoich wyznawc�w, zabierze wszystkie ich dobra � bez nich poradz� sobie o wiele lepiej � i zniknie im sprzed oczu, wyruszy w nieznane.

A mo�e nawet zabierze ze sob� jedn� z wiernych? �liczn�, pulchn� Bjorg?

Pastor Prunck �ywi� tak�e awersj� do lekarzy. Gdy cz�onkom sekty cokolwiek dolega, powinni przychodzi� do niego. Dumny by� ze swych uzdrowicielskich zdolno�ci i zwr�cenie si� o pomoc do zwyk�ego lekarza przyjmowa� za przejaw zw�tpienia w moc wybra�ca Pana. Twierdzi�, �e wiara jest najwa�niejsza, a wymys�y lekarzy nie maj� �adnego znaczenia.

W rzeczywisto�ci osi�gni�cia Pruncka jako cudotw�rcy by�y nader skromne. Owszem, mia�o miejsce kilka trudnych do udowodnienia cud�w � na przyk�ad m�czyzna, kt�remu w ekstazie zdawa�o si�, �e odzyska� s�uch. Niestety, po powrocie do domu zn�w przesta� s�ysze�. Ust�pi�y te� typowe objawy neurozy u paru kobiet, kt�rym pastor przy�o�y� sw� lepk� d�o� w rozmaite miejsca�

Te drobne �cuda� jednak wystarczy�y, by pastora otoczy�a aura niezwyk�o�ci i s�awa mistycznego cudotw�rcy.

Podstawowym warunkiem przyst�pienia do sekty by�a obietnica, �e nigdy wi�cej nie skorzysta si� z pomocy lekarza. Cz�onkowie nie mogli by� tak�e szczepieni, uwa�ane to bowiem by�o za skalanie si� pi�tnem szatana. Znale�li si� jednak tacy, i to wcale liczni, kt�rzy oszukiwali i przy u�yciu rozmaitych smarowide� usi�owali kamuflowa� blizny �wiadcz�ce o nierozwa�nym post�pku rodzic�w przed wieloma laty. Kamma, na przyk�ad, nie zosta�a zaszczepiona, nie by�a jednak pewna, jak jest z Vinnie. Dlatego te� nie pytana solennie zapewni�a pastora, �e dziewczyna nigdy nie zosta�a poddana takiemu bezece�stwu.

Kammie nie by�o teraz wcale lekko na duchu. Niepokoi�a si� o Hansa-Magnusa, przebywaj�cego poza grot�, z my�li nie schodzi� jej testament ukryty w szyfonierze, pieni�dze i wspania�y dom, kt�re mog� przypa�� Vinnie� No i pastor jakby przesta� si� ni� interesowa�. Przedtem, kiedy nikt inny ich nie widzia�, zdarza�a si�, �e obdarza� j� ukradkow� pieszczot�, daj�c do zrozumienia, �e ch�tnie zosta�by z ni� sam na sam na d�u�ej, tylko nigdy nie mia� na to czasu. Teraz zbyt du�o rozmawia� z Vinnie, a to przecie� nie mia�o sensu, bo dzi�ki Kammie dziewczyna znalaz�a si� ju� w �wi�tej grocie.

Wszystko nagle okaza�o si� takie skomplikowane!

Pastor Prunck mia� wra�enie, �e sam zastawi� na siebie pu�apk�. Podbijanie serc samotnych kobiet pi�knymi s��wkami i obietnicami nie by�o rzecz� trudn�, kiedy styka� si� z ka�d� z osobna. Nagle jednak musia� stawi� czo�o wszystkim jednocze�nie. Nie przypuszcza�, �e kiedy zamieszkaj� razem w stosunkowo niewielkim pomieszczeniu, atmosfera b�dzie do tego stopnia intymna! Przecie� te niewiasty nie spuszczaj� z niego oka!

No c�, i tak nie potrwa to d�ugo.

Musia� przyzna�, �e z ulg� przyj�� fakt znalezienia si� poza zasi�giem wierzycieli. A gdy wreszcie nast�pi Dzie� S�du, nie b�dzie musia� ju� nikogo si� obawia�. Kr�lestwo b�dzie jego.

Kierowa� si� w�a�nie do swej male�kiej dziupli, kiedy jaka� drobna kobieta uj�a go za rami�. Prunck opar� si� pokusie, by wyrwa� si� jej z dreszczem niech�ci.

��Przekaza�am wszystko, co nale�y do mnie i do Johana, na konto naszej �wi�tyni � szepn�a kobieta poufnie.

Na konto naszej �wi�tyni, czyli na konto pastora Pruncka!

��Doskonale, doskonale � odpar� szczerze uradowany. � Dostanie pani za to jeszcze jedn� gwiazdk� w niebie, pani Strandberg. Ale co na to Johan? On przecie� nie nale�y do naszej gromadki.

��On o niczym nie wie, a zreszt� chyba ju� wkr�tce nie b�dzie musia� o niczym wiedzie�, prawda?

��dna krwi niewiasta, pomy�la� Prunck. U�miechn�� si� jednak do niej porozumiewawczo i pos�awszy jej pe�ne obietnic spojrzenie, uwolni� si� od u�cisku jej r�ki i wszed� do �rodka.

To zaczyna by� uci��liwe!

Zastanawia� si�, czy nie powinien zarzuci� sieci na Vinnie, by �atwiej m�c wej�� w posiadanie jej maj�tku. Co prawda zarzuca� na ni� sieci ju� od chwili, gdy dowiedzia� si� o zmieniaj�cym sytuacj� testamencie, ale mo�e nale�a�oby przyst�pi� do akcji w spos�b bardziej bezpo�redni? Ale nie, ciotka przez ca�y czas pilnuje dziewczyny. Przekl�ta Kamma, mia� jej ju� do��, czy to babsko nie mo�e tego poj��? A na dodatek w jej spojrzeniu pojawi�a si� rozpacz, raz nawet mamrota�a co� i o�mieli�a si� pog�aska� go po udzie! Co ona sobie wyobra�a? Wszak to on o wszystkim decyduje, a je�li nawet zdarzy�o si�, niestety, �e otar� si� o jej obwis�e, puste piersi, ca�kiem przypadkowo, w przelocie, to nie oznacza wcale, �e ona mo�e sobie pozwoli� na takie umizgi! Pieni�dze przecie� ju� do niej nie nale��!

Ech, kobiety!

A poza tym Vinnie te� go nie obchodzi�a, nie mia� ochoty si� z ni� zadawa�. Taka jest beznadziejna, nie�mia�a, czerwieni si� i spuszcza wzrok, gdy tylko on zawadzi a ni� spojrzeniem. �atwe podboje s� takie nudne!

Tak, tak, Panie, ci�ko jest twemu s�udze. Pocieszyciel strapionych dusz ma trudne zadanie.

Ukaza�y si� gazety, radio rozes�a�o pierwsze wie�ci na ca�� Norwegi�.

Pilnie poszukiwano kilku os�b: rodziny, kt�ra zabra�a pod Halden obcego przybysza do samochodu i zawioz�a go do Sarpsborg, a tak�e dw�ch ubranych na szaro kobiet, kt�re pomog�y mu wsi��� do �odzi na przystani w Halden � wiadomo by�o, �e jedna z nich mia�a pudla. Poza tym proszono o kontakt wszystkich, kt�rzy mogli udzieli� jakichkolwiek informacji.

Komendant policji otrzyma� raport dotycz�cy papier�w znalezionych na statku, dosta� tak�e dane z laboratorium. Wszystko to przekaza� zm�czonemu i g�odnemu Rikardowi Brinkowi.

��Mo�emy ju� zidentyfikowa� tego cz�owieka. Nazywa� si� Villy Matteus, pracowa� w Bombaju, nie wiadomo, czym si� zajmowa�, i wraca� do domu via Port Sudan, Egipt i Rotterdam. Poniewa� okres inkubacji ospy wynosi dwa tygodnie, m�g� nabawi� si� choroby w Indiach lub w Afryce, to zale�y, jak� tras� przeby� statek. Wysypka musia�a si� pojawi� zaledwie wczoraj lub dzie� przedtem.

��Biedaczysko.

��Tak, to smutna historia. Ale mamy relacj� jeszcze jednego �wiadka, dotycz�c� ubranej na szaro kobiety.

��To wspaniale! Czy zosta�a zidentyfikowana?

��Niestety nie, a czas ucieka. Jaki� cz�owiek zmierzaj�cy do Halden spotka� j� wczoraj wieczorem w porcie. Bardzo jej si� spieszy�o, sprawia�a wra�enie zdenerwowanej.

Rikardowi co� si� przypomnia�o.

��Ja tak�e spotka�em wczoraj wieczorem starsz�, zdenerwowan� dam� � powiedzia� w zamy�leniu. � Pomog�em jej nawet wsta� po paskudnym upadku na ulicy� Dlaczego tak niedok�adnie posypuj� chodniki? Ale ona mia�a na sobie br�zowy p�aszcz i p�omiennie czerwony kapelusz.

Rozdzwoni� si� telefon. Komendant podni�s� s�uchawk�, przez chwil� s�ucha�, po czym da� znak Rikardowi, by podszed� do drugiego aparatu.

Rikard trafi� akurat w p� zdania. Z ko�ca linii dobiega� glos m�czyzny:

���odpowiada dok�adnie opisowi, jaki podawano w radio.

��Gdzie zetkn�li�cie si� z Matteusem?

��Pewien kierowca-szaleniec, kt�ry p�dzi� z kierunku Halden w stron� Sarpsborg, zmusi� mnie, �ebym zjecha� do rowu. Tamten samoch�d tak�e wyl�dowa� w rowie, ale uda�o mu si� wypchn�� go na drog� i zaraz zwia�. Matteus natomiast zosta�, najwyra�niej tylko go podwozili. Poda� nam nazwiska kierowcy, kt�ry omal si� z nami nie zderzy�.

��Czy nadal je pan pami�ta?

��Oczywi�cie, to zreszt� do�� znana osoba, Herbert Sontmer, mieszkaniec Saspsborg. Ca�e zaj�cie wydarzy�o si� na obrze�ach Sarpsborg i ten cz�owiek, kt�ry z nami rozmawia�, to znaczy Matteus, powiedzia�, �e zosta�o mu do przej�cia jeszcze kilkaset metr�w.

��Herbert Sommer� � powt�rzy� w zamy�leniu komendant. � Uciek� z miejsca wypadku?

��O, tak, zdecydowanie. Wydaje mi si�, �e Matteus mrukn�� pod nosem, �e by� pijany, ale g�owy nie da�bym sobie uci��.

��Czy mia� pan z Matteusem jaki� kontakt, fizyczny kontakt?

��Nie, wysiad�em z samochodu, stali�my tylko i rozmawiali�my, a potem zapisa�em nazwisko Sommera w notatniku.

��Nie bra� go pan za r�k�, nie zbli�a� si� do niego? A mo�e on dotkn�� samochodu?

��Nie, na pewno nie. �adnego fizycznego kontaktu nie mieli�my.

��Naprawd� mo�e si� pan z tego cieszy�! Serdecznie dzi�kuj� za informacj�, to dla nas wielka pomoc. Jak najszybciej z�o�ymy wizyt� naszemu �artownisiowi.

��A wi�c to tak � lakonicznie powiedzia� komendant, odk�adaj�c s�uchawk�. � Natychmiast pojedziesz do Sommer�w, nie mamy ani chwili do stracenia. Herbert Sommer uwielbia towarzystwo, nie mo�e �y� bez publiczno�ci, kt�ra go podziwia. A on rozsiewa zarazki.

��Ale ja jestem okropnie g�odny � zaprotestowa� Rikard. � Od samego rana nie mia�em czasu, �eby cokolwiek zje��. Czy nie ma nikogo innego, kto�

��Wszyscy inni maj� swoje zaj�cia, a z ka�d� up�ywaj�c� sekund� zarazi� si� mo�e kolejny cz�owiek. Za�atw jeszcze tylko t� spraw�, a zafunduj� ci obiad na koszt pa�stwa, bo naprawd� sobie na to zas�u�y�e�.

Rikard z westchnieniem zabra� si� za wype�nianie zadania. Oczywi�cie zale�a�o mu na zapobie�eniu epidemii i poczytywa� sobie to za punkt honoru, ale g��d zawsze bywa wrogiem wytrwa�o�ci, a w dodatku od samego rana nie opuszcza�o go napi�cie.

Mia� wra�enie, �e ca�y dzie� up�yn�� mu wy��cznie na wsiadaniu i wysiadaniu z samochod�w i �odzi, dzwonieniu do cudzych drzwi, wchodzeniu na pok�ad statk�w�

Dla g�odnego cz�owieka droga do Sarpsborg wydawa�a si� nie mie� ko�ca.

Poszed� na kompromis i stan�� przy budce, w kt�rej sprzedawano kie�baski. Po zjedzeniu trzech porcji poczu�, �e wraca mu humor.

Odnalaz� dom Sommer�w i zn�w nacisn�� dzwonek do cudzych drzwi.

Otworzy�a mu kobieta o zbyt wcze�nie postarza�ej twarzy.

��M�j m��� hmm� nie najlepiej si� dzi� czuje � odpowiedzia�a na jego pytanie z wahaniem, niech�tnie. � Czy nie m�g�by pan poczeka� do jutra?

��Niestety, nie � odpar� Rikard. � To bardzo wa�ne.

Podnie� z ��ka pijaczyn�, kt�rego masz za m�a, pomy�la�, b�ogos�awi�c zarazem �niedyspozycj� Herberta. Dzi�ki niej mniej os�b mog�o si� zarazi�!

��Wobec tego prosz� wej�� do �rodka, zaraz go przyprowadz�.

Jeszcze raz bacznie mu si� przyjrza�a, bo przybycie policji zawsze budzi zdumienie i strach. Z wyra�n� niech�ci� opu�ci�a korytarz.

Rikard us�ysza�, jak kilkakrotnie wo�a m�a po imieniu. Zaraz te� wr�ci�a zdumiona.

��To bardzo dziwne. Kilka minut temu jeszcze tam by�.

Nie rozumiem�

Rikard w lot poj�� sytuacj�. Przywyk� do podobnych reakcji.

��Czy jest tu jakie� tylne wyj�cie?

��Tak, ale�

Rikard nie s�ucha� jej d�u�ej. Wypad� na podw�rze, okr��y� dom i pobieg� do gara�u. Zd��y� akurat w ostatniej chwili, by zagrodzi� drog�. Herbert Somrner mia� do wyboru: zatrzyma� si� albo przejecha� policjanta.

Zdecydowa� si� na pierwsze. W tym czasie �ona zd��y�a ju� stan�� na kuchennych schodach. Nadal nie mog�a zrozumie�, o co chodzi.

Sommer wysiad� z samochodu, siny ze z�o�ci i wstydu. Z marynark� dziwnie kontrastowa�y pasiaste spodnie od pi�amy.

��Zakr�t by� �le wyprofilowany! � o�wiadczy�, podkre�laj�c moc swych s��w zamaszystym gestem, maj�cym po�o�y� kres dalszym dyskusjom.

��Panie Sornmer, nie m�wimy teraz o ucieczce z miejsca wypadku � ch�odno powiedzia� Rikard. � Czy pan nie czyta� gazet? Ani nie s�ucha� radia?

��Choroba mego m�a wymaga mroku i ciszy � nie�mia�o wtr�ci�a pani Sommer. � O co w�a�ciwie chodzi?

��Pan ma rodzin�, prawda?

��Mam c�rk�, je�li to pan ma na my�li � odpar� zbarania�y Herbert. � Czy co� si�?

��Gdzie ona jest?

��W szkole, rzecz jasna!

Rikard zdo�a� zapanowa� nad uczuciem zawodu i nie pokaza� tego po sobie. Do tej pory, staraj�c si� odizolowa� tych, kt�rzy kontaktowali si� ze zmar�ym, on i jego wsp�pracownicy mieli wyj�tkowe wprost szcz�cie. Teraz jednak ich usi�owania leg�y w gruzach. Ca�a szko�a. O m�j Bo�e!

Pani Sommer zaraz jednak podnios�a go na duchu.

��Czy ty naprawd� o niczym nie wiesz, Herbercie? Wenche zosta�a dzisiaj w domu, boli j� brzuch.

��Zn�w objad�a si� s�odyczy � mrukn�� Herbert. � Ten dzieciak�

Rikard przerwa� mu w p� s�owa:

��Dzi�ki wszystkim dobrym mocom, �e nie posz�a do szko�y! Czy nadal le�y w ��ku?

��Tak � odpar�a matka.

��I nikt jej dzi� nie odwiedza�?

��Nie. A o co� o co chodzi?

Rikard postanowi� niczego nie owija� w bawe�n�, cho� wie�ci, jakie przynosi�, by�y naprawd� nieprzyjemne.

��Cz�owiek, kt�rego podwie�li�cie wczoraj wieczorem, w nocy zmar� na osp�.

Zapad�a cisza, kiedy wiadomo�� powoli przenika�a do ich �wiadomo�ci, a potem pani Sommer krzykn�a rozdzieraj�co:

��Wenche! W samochodzie siedzia�a tu� obok tego m�czyzny! I dosta�a od niego tabliczk� czekolady!

��I ty te� zjad�a� kawa�ek! � wybuchn�� Herbert. � Jak mog�a� by� tak g�upia! Pozwoli� dziecku, by�

��To ty zaproponowa�e� mu podwiezienie � zm�czonym g�osem odpar�a �ona.

��Dobrze ju�, dobrze � przerwa� sprzeczk� Rikard. � Czy kontaktowali�cie si� z kim� p�niej? Nie? To dobrze. Mo�emy wi�c spokojnie czeka�, a� przyjedzie ambulans.

��Ambulans? � wykrzykn�li ch�rem ma��onkowie.

Rikard wyt�umaczy� cierpliwie, �e musz� przej�� kwarantann� na odizolowanym oddziale w szpitalu w Halden.

��Odizolowanym? � dopytywa� si� Herbert. � Co to znaczy odizolowanym?

��Czy musimy zabra� ze sob� jedzenie? � �ona my�la�a bardziej trze�wo, ale te� w jej g�owie nie wali�y tysi�ce m�otk�w.

��Nie, w szpitalu niczego nie b�dzie wam brakowa�. � Rikard stara� si� ich uspokoi�. � We�cie tylko szczotki do z�b�w i inne rzeczy osobiste.

��Ile dni przyjdzie nam tam sp�dzi�? Moje kwiaty�

��Mniej wi�cej trzy tygodnie, a� up�ynie okres wyl�gania.

Z oczu kobiety trysn�y �zy.

��Wenche! Ma�a Wenche! Zarazili�my si�, mo�emy umrze�!

��Uspok�j si� � sykn�� Herbert, ale wida� by�o, �e obla� go zimny pot. � Przecie� w dzieci�stwie zostali�my zaszczepieni.

Rikard nie mia� ochoty wyja�nia�, �e warto�� takiej szczepionki jest bardzo w�tpliwa. Pr�dzej czy p�niej i tak si� tego dowiedz�.

Rikard Brink z Ludzi Lodu zjad� wyt�skniony obiad dopiero p�nym wieczorem, tu� przed zamkni�ciem restauracji. Zatroszczy� si� natomiast, by pa�stwo rzeczywi�cie mia�o za co p�aci�!

Przez ca�e popo�udnie i wiecz�r telefony u lekarzy i na policji dzwoni�y prawie bez przerwy. Gazety wywiesza�y nowe informacje w redakcyjnych gablotach, w normalnym wydaniu zdo�a�y zamie�ci� ledwie kr�tk� notk� z ostatniej chwili. Radio nadawa�o lokalne wiadomo�ci, Odszukano i przepytano niezliczon� liczb� szarych dam, ale �adna z nich nie by�a t� w�a�ciw�. Komendant policji nigdy nie przypuszcza�, �e w jego mie�cie jest a� tyle smutno ubranych kobiet. Pewna m�oda dama, kt�ra w sobot� wieczorem rozmawia�a z Herbertem Sommerem, ��da�a, by j� tak�e umieszczono w szpitalu. Lekarz usi�owa� t�umaczy�, �e w sobot� wieczorem Sommer nawet nie widzia� jeszcze Willy'ego Matteusa. Przera�eni rodzice bali si�, �e Venche Sommer zarazi�a dzieci w szkole, ale to chyba niemo�liwe, po wyprawie samochodem nie styka�a si� przecie� z nikim. No i ona sama nie by�a chora, zarazki mog�a rozsiewa� jedynie pod warunkiem, �e osiad�y na niej drobiny z ubrania Willy'ego Matteusa, male�kie kropelki �liny lub wydzieliny z krostowatych grudek. Niezwykle trudne okaza�o si� wyja�nienie rodzicom prostego faktu: ich dzieci styka�y si� z Wenche, zanim dziewczynka spotka�a Willy'ego Matteusa. Komendant policji i lekarze os�abli ju� od daremnych pr�b t�umaczenia. A poza tym przecie� wszystkie dzieci zosta�y poddane szczepieniom! Spo�r�d odizolowanych os�b Wenche by�a chyba najbardziej odporna na chorob�, w�a�nie dzi�ki niedawnemu szczepieniu.

Wszystko to by�o bardzo m�cz�ce.

Zanim Rikard nareszcie p�n� noc� po�o�y� si� do ��ka, dokona� podsumowania:

W izolatce by�o teraz pi�� os�b: Herbert, Gun i Wenche Sommer, Ingrid Karlsen i kierowca Kalle, Towarzyszy� im zesp� lekarzy, kt�rzy mieli przebywa� na oddziale we dnie i w nocy. Poza tym ca�a dwunastka za�ogi �Fanny� poddana zosta�a surowej kwarantannie. Doktor Post zamkn�� si� w domu.

Rikard by� przekonany, �e odnalezieni zostali wszyscy ludzie maj�cy kontakt ze zmar�ym, z wyj�tkiem dwu kobiet, kt�re spotka�y go na przystani. One te� by�y najbardziej nara�one na zachorowanie. Ale tego wieczoru nic nie m�g� na to poradzi�. Musz� si� zg�osi� same.

Rikard by� zadowolony z wynik�w, jakie przyni�s� dzie�, i mia� do tego pe�ne prawo. Dzia�a� szybko i zdo�a� do�� szczeg�owo prze�ledzi� drog� Willy'ego Matteusa od chwili, gdy ten postawi� stop� na norweskiej ziemi.

Nie przypuszcza�, �e najtrudniejsza cz�� pracy ci�gle jeszcze przed nim.

Nie wiedzia�, �e jedna z kobiet zamkn�a si� w sekretnym miejscu wraz z sze��dziesi�cioma trzema innymi osobami, w�r�d kt�rych znalaz�a si� te� kobieta, kt�ra oczy�ci�a jej zaka�one ubranie.

A druga�?

Znikn�a bez �ladu.

Na szcz�cie o tym wszystkim Rikard jeszcze nie wiedzia�. Wyk�pa� si� starannie, wrzuci� ca�y mundur ��cznie z butami do kosza z brudn� bielizn� i wsun�� si� do ��ka.

Zasn�� w jednej chwili.

Agnes wpatrywa�a si� w zimowy mrok. Nas�uchiwa�a g�os�w, przyjaznych g�os�w, kt�re powiedzia�yby: �Nie mo�esz tak siedzie� sama, Agnes, na bezludnej wysepce, maj�c za towarzysza jedynie pieska! Pojedziesz z nami na nasz� wysp�, tam zostaniesz!�

Ale �aden taki g�os si� nie rozleg�.

A gdyby nawet tak by�o� Przestraszy�aby si� chyba jeszcze bardziej? Wiadomo, co za ludzie w��cz� si� wieczorami. Z�odzieje, mordercy i gwa�ciciele, typy spod ciemnej gwiazdy.

Mocniej przytuli�a teriera.

��Wszystko b�dzie dobrze, Doffen, mamy przecie� siebie.

Ale Doffen nie by� jej wielk� pociech�. Wystraszony jak ona, ws�uchiwa� si� w odg�osy nocy, chwilami przekrzywia� g�ow� i wpatrywa� si� w drzwi warcz�c albo poszczekuj�c, jak gdyby s�ysza� co� niepokoj�cego.

��Tam nic nie ma, Doffen, przesta�!

Szkoda, �e zim� z okna domku nie da�o si� dostrzec l�du. Migocz�ce w oddali �wiate�ka pomog�yby przezwyci�y� uczucie samotno�ci, ale jedyne co Agnes widzia�a � a raczej czego si� domy�la�a � to morze i �a�cuch male�kich nie zamieszkanych wysepek.

�mieszny czerwony kapelusz wisia� przy drzwiach. Zawsze go nie cierpia�a. Odziedziczy�a go po Olavie, kt�rej ju� si� znudzi�.

Wreszcie wsta�a i zacz�a sprz�ta� ze sto�u po samotnej kolacji.

Po�o�y�a si� spa�, zwabi�a Doffena, by zwin�� si� w k��bek w nogach ��ka, i stara�a si� zasn��, niestety, bez powodzenia. W g�owie wirowa�o jej zbyt wiele nieprzyjemnych my�li i wra�e�. Wyra�nie s�ysza�a, �e kto� skrada si� wok� domu.

Nie, to tylko z�udzenie.

Kiedy jaka� fala z hukiem uderzy�a o brzeg, poderwa�a si�, krzycz�c przera�liwie. Doffen zacz�� ujada� jak szalony.

Sporo czasu up�yn�o, zanim oboje si� uspokoili. Ko�� ogonowa dawa�a si� jej we znaki, kr�ci�a si� w ��ku, nie mog�c znale�� odpowiedniej pozycji.

Oby �wit nadszed� jak najpr�dzej, moje serce d�u�ej tego nie zniesie!

Ale by� stycze� i wiele jeszcze czasu mia�o up�yn��, zanim nast�pi poranek.

Hans-Magnus wr�ci� do Bakkegarden w �rodku nocy i zasta� dom pusty.

Na stole le�a� tylko zaklejony list.

Kochany Hansie-Magnusie!

Nadszed� ju� czas, udajemy si� wi�c da cudownej �wi�tyni pastora Pruncka i zabieramy ze sob� ma�ego Blancheflora.

Tw�j up�r ogromnie mnie boli, ale nasz drogi pastor obieca�, �e zostaniesz oszcz�dzony, gdy nast�pi Dzie� S�du.

Czy m�g�by� pojecha� automobilem do Saprsborg, do nowego domu Lavinii (adres zapisz� ci na dole kartki), i jak najszybciej odnale�� szyfonier�? Mebel rozpada si� z ty�u, wsu� r�k� i wyci�gnij kopert�, kt�ra tam le�y. Zniszcz j�! Kiedy przeczytasz jej zawarto��, zrozumiesz, dlaczego masz tak post�pi�. Vinnie jeszcze tego nie widzia�a, a �wiadkowie nie stanowi� niebezpiecze�stwa, nic wi�cej nie mog� ju� zdzia�a�.

Pastor Prunck obieca� nam wszystkim miejsce w niebie, Hansie-Magnusie, ale by tam wej��, musimy co� ofiarowa�, to nie Lavinia zap�aci mu ten trybut!

Hans-Magnus zmarszczy� Pi�knie ukszta�towane brwi. Nie by� g�upi, pr�dko zrozumia�, �e chodzi o bardzo niewygodny testament.

��Ty te� tego nie zrobisz, mamusiu � mrukn��. � Ten obrzydliwy pastor nie po�o�y �apy na moich pieni�dzach, ju� ja do tego nie dopuszcz�!

Nie mia� czasu, by nazajutrz jecha� do Sarpsborg, wzywa�a go s�u�ba wojskowa. Ale p�niej wszystko za�atwi�

Vannie obudzi�a si�, kiedy na dworze nasta� szary �wit.

Wra�enie ze snu, �e co� �ciska j� w piersi, nie ust�pi�o. Usiad�a na pos�aniu, plecami opieraj�c si� o drewnian� �ciank�, oddzielaj�c� jej przegrod�, i podci�gn�a kolana, kul�c si� przed �wiatem.

Jakie tu wszystko nieprzyjemne!

Mimo �e w pieczarze zainstalowano ogrzewanie, od skalnych �cian, cho� by�y przes�oni�te, ci�gn�o ch�odem i wilgoci�. Zewsz�d dobiega�o posapywanie i chrapanie, �cianki dzia�owe by�y cienkie. Ludzie wzdychali ci�ko, wiercili si� na pos�aniach, pochrz�kiwali przez sen. Przeszkadzali jej.

W powietrzu czu� te� by�o ci�ki, przenikliwy od�r potu.

Pragn�a wr�ci� do domu. Ale babcia ju� odesz�a, a j� sam� przecie� wyp�dzono. Zreszt� tam wcale nie by�o mi�o, nigdy, uniemo�liwia�a to obecno�� Kammy.

Teraz ciotka spa�a tu� obok niej. Blisko�� ci��y�a im obu. Blancheflor te� usn��.

Vinnie czu�a si� samotna i zagubiona. Tutaj tak�e nikt jej nie lubi�. Pojmowa�a, �e by�a w tym wina Kammy. Cz�owiek st�amszony, unikaj�cy towarzystwa z obawy przed drwin� albo zastaje wy�miany, albo te� ca�kiem nie zwraca si� na� uwagi. Tutaj nikt zdawa� si� Vinnie nie dostrzega�, jej obecno�� dla nikogo nie mia�a znaczenia. Gdy kto� chcia� porozmawia�, zwraca� si� do Kammy.

No, mo�e tylko pastor Prunck� W ostatnich dniach zrobi� si� taki mi�y. Vinnie jednak trudno by�o uwierzy� w jego �yczliwo��, cz�ciowo dla tego, �e nigdy nie umia�a doceni� samej siebie, a poza tym od jego ciep�ych u�miech�w wia�o ch�odem�

Dziwnie to brzmi, pomy�la�a, ale inaczej nie umia�a tego okre�li�. Vannie nigdy nie nauczy�a si� w�a�ciwie wyra�a� swoich my�li. Ciotka zawsze w p� s�owa ucina�a jej nie�mia�e odpowiedzi ostrym: �Niczego nie pojmujesz!� Albo pyta�a: �Czy� ty spa�a na lekcjach norweskiego? Nie umiesz nawet porz�dnie m�wi�!�

Nie wywiera�o to wcale dobrego wp�ywu na biedn� Vinnie.

Tak jak przedwczoraj wieczorem, kiedy wr�ci�a do domu za spaceru z Blancheflorem�

�Dlaczego wracasz tak p�no? Gdzie� ty by�a? Zobacz, jak wygl�da twoje ubranie, zdejmij je, ja to wyczyszcz�! Gdzie by�a�, pyta�am!�

Vinnie j�kaj�c si� usi�owa�a opowiedzie� ciotce o cz�owieku na przystani. �Musia�am pom�c pewnej pani pom�c m�czy�nie wsi��� do �odzi�� �Pom�c pewnej pani pom�c m�czy�nie? Wielkie nieba, czy nie ma�esz wyra�a� si� porz�dniej? Dlaczego zadawa�a� si� z obcymi lud�mi?� �On by� chory, podtrzyma�am go, �eby mu pom�c. Tamta pani by�a ma�a i s�aba, nie mia�a do�� si�� �Chory? Na co chory?� �Nie wiem. Chyba mia� gor�czk� i kiedy dotkn�am jego nadgarstk�w, zobaczy�am, �e ma na nich co� okropnego�. �Nadgarstki? Co to wszystka ma znaczy�?�

Akurat w tej chwili przerwa� im telefon pastora Pruncka. Zapanowa� chaos, musia�y jak najpr�dzej si� spakowa�, �eby dotrze� na czas do groty.

Vinnie zacisn�a powieki, by nie wybuchn�� p�aczem, cho� wiedzia�a, �e nie potrafi ju� p�aka�, by�a jakby odr�twia�a. Nie mog�a poj��, dlaczego ma dalej �y�, dlaczego w�a�nie ona? Je�li ca�y �wiat ulegnie zag�adzie, ona mo�e zgin�� wraz z nim. Po c� mia�a �y�? Ciotce Kammie wyrwa�o si� kiedy�, �e Vinnie ma pe�ni� rol� zast�pcy Hansa-Magnusa. Ta znaczy chyba, �e ona sama, Vinnie, nic nie jest warta?

Tak, tak chyba jest w istocie, wiedzia�a przecie� o tym od dawna.

Po c� wi�c d�u�ej oddycha�?

Oddychanie � to jej g��wne zaj�cie na tym �wiecie.

Gdyby tylko� Gdyby tylko�

Nie, nie potrafi�a wyrazi�, czego pragnie. Nie umia�a tego nazwa� s�owami. W g��bi duszy jednak wiedzia�a, jak bardzo jest to proste: gdyby tylko mia�a przyjaciela, kogo�, komu mog�aby zaufa�, kto by j� lubi� i kogo jej wolno by by�o polubi�! W�wczas mia�aby po co �y�.

Vinnie jednak brakowa�o wiary w siebie, nawet nie o�miela�a si� przypuszcza�, �e kiedykolwiek b�dzie to mo�liwe. Dlatego te� my�l ta ko�ata�a si� tylko gdzie� w g��bi jej pod�wiadomo�ci.

Z zewn�trz, ze �wiata, kt�ry wyda� jej si� niezwykle daleki, dobieg� ledwie s�yszalny odg�os fabrycznej syreny.

Budzi� si� dzie�. Oni jednak, zamkni�ci we wn�trzu czarnej g�ry, o niczym nie wiedzieli. Jedyne, do�� upiorne, podobne do ksi�ycowego blasku �wiat�o dawa�a pi�tnastowatowa �ar�wka na suficie. Pastor nie nale�a� do os�b gotowych p�aci� za silniejsze o�wietlenie.

W jakiej� innej przegrodzie obudzi�o si� dziecko i najprawdopodobniej przera�one obcym, nieznanym miejscem zacz�o przera�liwie krzycze�, budz�c wszystkich zebranych w grocie. Rozleg�y si� gniewne komentarze, nakazy, by uciszy� malucha. Kto� cisn�� nawet butem w cienk� p�yt� ze sklejki.

Tolerancja i wyrozumia�o�� nie by�y najwyra�niej cechami wyr�niaj�cymi gromadk� pastora spo�r�d innych ludzi.

Najm�odsza i naj�adniejsza w�r�d wybra�c�w pastora Pruncka, Bjorg, by�a jego ulubienic�. On co prawda okre�la� to inaczej, twierdzi�, �e jest wybrank� Pana. Ach, jak pi�knie wygl�da� b�dzie w�r�d anielskich zast�p�w. Usi�dzie po lewicy Boga Ojca� Nie, nie, Chrystus siedzi po prawicy, lewa strona pozostaje wolna. Bjarg nie by�a o tym przekonana, s�ysza�a, �e miejsce po lewej r�ce Boga by�o ju� zaj�te, przez Mari� Pann�, a mo�e przez Ducha �wi�tego? No, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by usiad�a u st�p Pana.

Bjorg nie by�a zn�w tak wiele m�odsza od Vinnie, lecz pastor interesowa� si� Vinnie tylko i wy��cznie ze wzgl�d�w materialnych, z wygl�du uwa�a� j� za niegodn� siebie.

Natomiast Bjorg�

Podczas nak�adania r�k zatrzymywa� si� przy niej zawsze szczeg�lnie d�ugo, wdychaj�c jej kobiecy zapach. Dziewczyna te� dziwnie cz�sto wzywana by�a do naj�wi�tszego miejsca, sk�adziku z zapasami. Pastor nakazywa� jej tam, by wyzna�a swoje grzechy, i kiedy Bjorg spe�nia�a jego polecenie, stawa� blisko i po�yka� j� g�odnymi oczami. Spoconymi d�o�mi g�adzi� jej cia�o, �ciska�, ca�y dr��c. Dziewczyna, cho� nieszczeg�lnie rozgarni�ta, ale obdarzona swoj� porcj� ch�opskiego rozumu, zorientowa�a si� wkr�tce, �e im bardziej intymne i dramatyczne staj� si� jej wyznania, tym wi�ksze podniecenie ogarnia pastora. A �e uwa�a�a go za przystojnego, poci�gaj�cego m�czyzn�, ka�dego dnia dodawa�a co� nowego. Wiedzia�a, �e pastor szczeg�lnie lubi s�ucha� o grzesznych my�lach, jakie nawiedzaj� j� tu, w �wi�tyni, zmy�la�a wi�c marzenia o pewnym m�czy�nie, z kt�rym, cho� przemilcza�a jego nazwisko, Prunck natychmiast si� uto�sami�. W�a�nie zdyszani, zasapani spletli si� w u�ciskach przerywanych okrzykami: �Ale�, pastorze!� i: �Oczywi�cie, nie b�dꅔ, kiedy sielank� zak��ci� im grobowy g�os p�yn�cy z radia.

Prunck uni�s� b�yszcz�c� od potu twarz znad p�nagich piersi panny Bjarg. Rozpalonymi wargami z trudem chwyta� powietrze.

��Cicho! Co oni m�wi�?

Wychylaj�c si�, by podkr�ci� g�o�nik, pu�ci� dziewczyn�. Bjorg osun�a si� na pod�og�, przepe�niona s�odk� ekstaz�, nie mog�a bowiem usta� na nogach o w�asnych si�ach. Podtrzymywana ramionami pastora, pospiesznie zacz�a wyg�adza� sukni�.

��O czym oni m�wi�? O epidemii ospy? Alleluja, a wi�c nadszed� ju� Dzie� S�du!

Pospiesznie sprawdzi�, czy aby spodnie zbytnio nie wydymaj� mu si� z przodu, i pobieg� do wielkiej sali, gdzie wierni siedzieli w�a�nie przy �niadaniu.

��S�yszeli�cie ju�? Czy s�yszeli�cie? S�uchajcie g�osu Pana!

Pan, kt�ry tym razem przemawia� bardzo zwyczajnym g�osem spikera radiowego, powt�rzy� informacj� a zagro�eniu epidemi� ospy, jakie pojawi�o si� w rejonie Halden i Sarpsborg, a nast�pnie nadano komunikat, kt�rego wybra�cy Pruncka do tej pory nie mieli okazji us�ysze�:

��W�adze Halden poszukuj� dw�ch kobiet, kt�re w niedziel� wieczorem pomog�y choremu m�czy�nie wsi��� do �odzi w miejscu przeprawy na Sauoya. Obie proszone s� o natychmiastowe zg�oszenie si� na policj� lub do lekarza, gdy� mog�y zarazi� si� od chorego. Podajemy ich rysopisy: Niska, szczup�a kobieta, wiek oko�o sze��dziesi�ciu lat, ubrana w szary p�aszcz i szary kapelusz. Druga, m�odsza, r�wnie� ubrana na szaro, by�a z szarym �redniej wielko�ci pudlem. Je�li kto� rozpozna poszukiwane osoby, proszony jest o natychmiastowe powiadomienie policji.

Spiker zacz�� m�wi� o czym� innym, Prunck wy��czy� odbiornik.

Na moment w grocie zaleg�a cisza.

��Wybi�a godzina triumfu dla nas, wierz�cych � o�wiadczy� z przej�ciem pastor. � Gniew Bo�y obr�ci� si� ku niewiernym. M�dlmy si�!

Wszyscy padli na kolana.

Pastor z�o�y� d�onie.

��Panie, Tw�j s�uga dzi�kuje Ci za to, �e zechcia�e� uczyni� go swym wybra�cem, by jak Noe w arce poprowadzi� dalej nowy r�d, podczas gdy niewinni prze�ywa� b�d� najstraszniejsze m�ki przed bramami tej �wi�tyni. Zgotowa�e� im �mier�, na jak� sobie zas�u�yli. Panie, b�d� gin�� powoli, w cierpieniach, w oparach zarazy, tak jak m�wi Twoja Ksi�ga. B�d��

��Lavinia! � zakrzykn�a Kamma falsetem.

Modlitwa ucich�a.

Kamma wsta�a i skierowa�a oskar�ycielski palec na bratanic� m�a. R�ka dr�a�a jej z oburzenia i ze strachu.

��Lavinio! Pudel� To Biancheflor! To ty pomog�a� temu m�czy�nie wsi��� do �odzi! To ty jeste� t� m�od� kobiet��

Vinnie poczu�a na sobie wzrok wszystkich zebranych, j�kn�a przera�ona.

��Ale ja by�am szczepiona�

��To nieprawda � zaprotestowa� Prunck. � Twoja ciotka zapewnia�a, �e nie by�a�.

��To k�amstwo � �ka�a Vinnie. � Ja nigdy nie twierdzi�am, �e nie zosta�am zaszczepiona. Prosz� tylko spojrze� na moje rami�

Zacz�a ju� rozpina� sukienk�.

��Do�� tego! � zagrzmia� Prunck. � Czy wiesz, co uczyni�a�, grzeszna niewiasto? Sprowadzi�a� tu grzech i owoc grzechu! B�d� przekl�ta na wieki! Ty i tw�j pies!

Efekt przekle�stwa zmniejszy�a nieco ostatnia jego cz��, ale pastor tego nie zauwa�y�. Poczu� si� naprawd� w swoim �ywiole.

��Twoj� kar� b�dzie wygnanie z raju na wieki. � Prunck uni�s� rami�, przybieraj�c dramatyczn� poz�, jak gdyby trzyma� w r�ku wyimaginowany miecz. � Obosiecznym mieczem wygna� Pan Adama i Ew�

��My�la�em, �e to zrobi� anio� � rozleg� si� cienki dzieci�cy g�osik.

Prunck pos�a� malcowi zab�jcze spojrzenie.

��Odejd� � powiedzia�a Vinnie ze spuszczon� g�ow�.

Kamma przygl�da�a jej si� �widruj�cym wzrokiem. My�li b��dzi�y jej po g�owie.

Je�li Vinnie zniknie st�d� I zachoruje� Maj�tek�

��Zabierz ze sob� psa! � zawo�a� pastor, dostrzegaj�c nareszcie mo�liwo�� pozbycia si� bezdusznego potwora.

��Blancheflor? Nie! � krzykn�a Kamma.

��Pies musi st�d odej�� � o�wiadczy� Prunck tonem nie znosz�cym sprzeciwu. � I pami�taj, co przysi�g�a�! Nikomu ani s�owa o �wi�tyni Pana!

W�r�d milcz�cego pot�pienia zgromadzonych Vinnie zebra�a swoje rzeczy. Wszyscy, stoj�c nieruchomo, obserwowali ka�dy jej najdrobniejszy ruch.

��Chod�, Blancheflar. � Pokornie podnios�a pieska i wtuli�a twarz w kr�cone futerko.

��Nie zara�aj go! � zawy�a Kamma.

��Psy nie choruj� na osp� � szepn�a Vinnie w odpowiedzi.

Kiedy sz�a w stron� drzwi, wszyscy rozst�powali si� przed ni�.

��Przyst�pmy do oczyszczenia! � zawo�a� pastor. � Zatrzyjmy �lady grzechu w naszym ma�ym raju.

Vinnie opu�ci�a grot�. Kobieta, kt�ra otworzy�a jej bram�, odskoczy�a jak najdalej. Ostatnie, co Vinnie us�ysza�a ze �rodka, by�y odg�osy wybuchaj�cej paniki.

��Jeste�my zara�eni! Bo�e, jeste�my zara�eni!

��Uspok�jcie si�! � wrzasn�� Prunck. � Pan nie opuszcza swoich wyznawc�w. Jedynie tych, kt�rzy zachwiej� si� w wierze, dosi�gnie kara. My, kt�rzy si� tu zebrali�my, jeste�my czy�ci.

Wydawa�o si� jednak, �e wcale nie tak �atwo jest ich uspokoi�. Kiedy drzwi zamkn�y si� za Vinnie, dziewczyna us�ysza�a nag�y �omot, jakby wiele os�b jednocze�nie rzuci�o si� do wyj�cia.

Drzwi jednak ju� wi�cej si� nie otworzy�y.

Vinnie sta�a sama w �wietle dnia.

Zrobi�o si� nieco cieplej. Zzi�bni�te zimowe s�o�ce toczy�o walk�, by wla� odrobin� �ycia w zmarzni�t� ziemi�. Niestety, bez powodzenia.

Vinnie powinna chyba poczu� si� upokorzona, opuszczona, ale ku w�asnemu wstydowi odczu�a ulg�.

Mia�a wra�enie� �e jest wolna?

A przecie� nie powinno tak by�. Natychmiast ogarn�y j� wyrzuty sumienia i gotowo�� poniesienia odpowiedzialno�ci za z�o, kt�re wyrz�dzi�a, gotowo�� wys�uchania po�aja�.

Ale Kamma by�a zamkni�ta w skalnym schronie!

Vinnie ba�a si�. Przypomnia�a sobie spotkanie z chorym m�czyzn� na przystani. Jego nadgarstki� Pokryte okropnymi, przypominaj�cymi p�cherze wypryskami. Uj�a go za r�k�, nadal mia�a w pami�ci nieprzyjemne uczucie, gdy go dotkn�a.

Vinnie gwa�townie zadr�a�a ze strachu.

Do miasta by� spory kawa�ek. Bli�ej mia�a do domu, ale na razie nie chcia�a tam wraca�. Musia�a zg�osi� si� na policj�, poczucie obowi�zku by�o w niej silnie zakorzenione.

Do lekarza rodzinnego nie chcia�a i��, ��czy�y si� z tym zbyt przykre wspomnienia. Kamma zawsze jej towarzyszy�a i wielkim g�osem obwieszcza�a wszystkim obecnym w poczekalni o jej dolegliwo�ciach, nawet tych najbardziej intymnych.

Musi zg�osi� si� na policj�, to jasne, ale sk�d we�mie na to odwag�?

Vinnie nie przywyk�a do samodzielnego dzia�ania.

A teraz by�a wyp�dzona, odepchni�ta.

B�dzie musia�a �y� swym w�asnym �yciem a� do nadej�cia Dnia S�du. Ale on jest ju� blisko, tak twierdzi� pastor. Dzi� powiedzia� nawet, �e ju� si� rozpocz��.

Straszliwa zaraza zaatakowa�a, i to tutaj, w jego mie�cie.

A ona by�a nic niewarta, zaraza ju� j� dotkn�a, B�g uzna�, �e nie jest godna, by dalej �y�.

Vinnie zaszlocha�a. Blancheflor znalaz� jaki� fascynuj�cy zapach przy drodze i gwa�townie si� zatrzyma�, a potem poci�gn�� Vinnie do ty�u.

��Chod� � szepn�a. � Musimy si� spieszy�.

Lubi�a pieska i ch�tnie si� nim zajmowa�a. Vinnie i Blancheflor byli dobrymi przyjaci�mi.

Co mia�a ze sob� pocz��? Do domu nie mog�a i��, to ju� nie jej dom. A do Sarpsborg te� nie mog�a si� sprowadzi�, nie wolno jej tam zawlec zarazy.

By�a bezdomna.

Przez nikogo nie chciana.

Wyj�tek stanowi�a policja, oni pragn�li si� z ni� skontaktowa�.

�wiadomo��, �e kto� chce si� z ni� zobaczy�, by�a pewn� pociech�. Kto� na ni� czeka�.

Droga na rynek okaza�a si� d�uga. D�wiga�a sporo rzeczy, a w dodatku Blancheflor przy ka�dej okazji podnosi� nog�. Nie darowa� �adnej skale, naro�nikowi domu, s�upowi od latarni czy te� po prostu �mieciom le��cym na ulicy. Dla ma�ego pieska wszystko jest interesuj�ce.

Nareszcie rynek! Vinnie z zimna zsinia� nos i uszy. Pod posterunkiem policji d�ugo si� waha�a. Co zrobi� z psem? Przecie� on w pewnym sensie by� �wiadkiem! Po d�ugim namy�le powoli wesz�a na g�r� po schodach i zapuka�a do drzwi. Blancheflor czeka� w napi�ciu.

Nikt nie odpowiedzia�, wi�c Vinnie ostro�nie uchyli�a drzwi. Ujrza�a przed sob� korytarz, nic dziwnego wi�c, �e nikogo tam nie by�o. Zapuka�a wi�c do kolejnych drzwi i us�yszawszy zrezygnowane: �Prosz�'�, wesz�a do pomieszczenia za nimi. Niech�tny g�os chcia� pewnie powiedzie�: �Wchod��e, do diab�a, g�upcze, to przecie� biuro, tu si� nie puka do drzwi!�

O�mieszywszy si� ju� przed wej�ciem, Vinnie straci�a resztki odwagi, kt�r� ledwie uda�o jej si� zebra�.

Cierpliwie sta�a przy drzwiach, trzymaj�c na smyczy r�wnie cierpliwego pieska. Blancheflor patrzy� na ni� pytaj�co, a� wreszcie usiad�.

Dy�urny obr�ci� si� na krze�le i popatrzy� na dziewczyn� znad okular�w. Nie wygl�da� na szczeg�lnie uradowanego przybyciem Vinnie, co jeszcze bardziej j� przerazi�o. Sk�d mog�a wiedzie�, �e przyj�� ju� nieprzeliczon� rzesz� wystraszonych do szale�stwa os�b, dowiaduj�cych si� o zagro�enie chorob�.

��S�ucham? � przynagli�.

��Jestem Vinnie Dahlen � powiedzia�a.

Dy�urny czeka�.

Och, oczywi�cie, przecie� oni nie wiedz�, jak nazywaj� si� kobiety, kt�re by�y na przystani. Nie spodoba�a jej si� jednak oboj�tna postawa policjanta, sprawia�a, �e czu�a si� po dwakro� nic niewarta.

��Czy mog� porozmawia� z komendantem?

��Jest zaj�ty.

Rozmawia� z Rikardem Brinkiem, ale o tym Vinnie nie wiedzia�a.

��A co chodzi?

��Ja� mog� przyj�� p�niej.

��O ca chodzi? � powt�rzy� tonem, jakby wydawa� rozkaz.

��By�am na przystani� wtedy wieczorem. Szukano mnie przez�

Poderwa� si� natychmiast.

��Prosz� tu zaczeka�!

Jak burza pobieg� ku drzwiom w g��bi i pukaj�c r�wnocze�nie wszed� do �rodka. Zaraz potem do dy�urki wyskoczyli dwaj m�czy�ni. Jeden starszy, bardziej w�adczy, drugi niezgrabny jak wielki nied�wied�, ale o mi�ych, dobrych oczach.

��Prosz� wej�� � powiedzia� komendant policji, wskazuj�c jej drog�.

Zawaha�a si� i popatrzy�a na psa, nie wiedzia�a, czy to wypada, ale gestem wskazali tylko, by sz�a dalej. Niewygodny baga� zostawi�a jednak w pokoju dy�urnego.

Padano jej krzes�a, a Blancheflor usiad� grzecznie obok na pod�odze. Naprawd� potrafi� si� elegancko zachowa�, kiedy czu�, �e tego si� od niego wymaga.

��Tak, tak, pudel � westchn�� m�odszy z m�czyzn, wielkolud. � Nareszcie go mamy! Prosz� nam opowiedzie� wszystko po kolei!

��Pewnie si� zarazi�am � zauwa�y�a nie�mia�o.

��Czy by�a pani szczepiona? � spyta� komendant.

��Nie. To znaczy tak.

Popatrzyli na ni� ze zdziwieniem.

��By�am szczepiona. Ale moja ciotka nie chce si� do tego przyzna�.

Po tej do�� tajemniczej uwadze zacz�a opowiada�, jak to wybra�a si� na nabrze�e na wieczorn� przechadzk� z psem. Wstydliwe intermezzo mi�dzy dwoma psami przemilcza�a, uznawszy, �e i tak nie ma to nic wsp�lnego ze spraw�.

��Dosz�am do przystani i tam zobaczy�am, jak jaka� drobna kobieta pomaga m�czy�nie wsi��� do �odzi. Wia� silny wiatr, kobieta mia�a wyra�nie problemy, uwi�za�am wi�c Blanch� psa do latami i pospieszy�am jej z pomoc�.

��Czy dotyka�a pani tego m�czyzny?

��Tak, uj�am go za nadgarstek, akurat w miejscu, gdzie mia� t� paskudn� wysypk�. Ale tamta pani na pewno bardziej si� zarazi�a, bo mia�a go ca�ego na sobie. To znaczy�

C� za niewiarygodnie nie�mia�a osoba, pomy�la� Rikard ze wsp�czuciem, obserwuj�c nerwowe ruchy dziewczyny, kt�ra bez przerwy obraca�a w d�oniach smycz i przestawia�a stopy. Jak mo�na si� tak nieciekawie ubiera�?

��Czy zna pani t� drug� kobiet�?

��Nie. Ale ja znam bardzo niewielu ludzi. Tylko przyjaci� mojej ciotki.

Umilk�a zmieszana. Ciotka, zdaje si�, nie nale�y do szczeg�lnie mi�ych os�b.

��Ale widzia�a pani t� dam� z bliska. Jak by j� pani opisa�a?

Vinnie pomy�la�a chwil�.

��Niewysoka. Szczup�a. Wystraszona. Ubrana w szary kapelusz i p�aszcz, i kamasze.

��Jeden ze �wiadk�w twierdzi, �e widzia� w tym czasie na nabrze�u dwa psy. Czy ten drugi m�g� nale�e� do niej?

��Ja tak�e zauwa�y�am innego psa, teriera. � Vinnie zaczerwieni�a si� na to wspomnienie. � Ale chyba nie, nie s�dz�, �eby to by� jej pies. Nie wspomina�a o nim, a powinna, bo przecie� ja te� by�am z psem. To znaczy� chc� powiedzie� ludzie, kt�rzy maj� psy, zawsze� ze sob� rozmawiaj��

Z zawstydzenia g�os jej si� za�ama�.

��Co pani zrobi�a p�niej? Dotyka�a pani tego m�czyzny, dlatego to takie wa�ne!

��Posz�am prosto do domu. Ciotka rozgniewa�a si� na mnie, poniewa� tak d�ugo mnie nie by�o. No i uszarga�am ubranie.

Rikard pochyli� si� ku dziewczynie.

��Czy to pani je wyczy�ci�a?

��Nie, moja ciotka Kamma� Ona nazywa si� w�a�ciwie Karen Margrethe Dahlen. Mieszkamy w Bakkegarden. To ona wyczy�ci�a moje rzeczy.

��A co pani robi�a? Czy dotyka�a pani czego� po powrocie do domu?

��O, tak, oczywi�cie. Chocia� w�a�ciwie nie�

Mia�a irytuj�cy zwyczaj zaprzeczania samej sobie, jak gdyby sama nie wierzy�a w to, co m�wi, lub s�dzi�a, �e nikt inny w to nie uwierzy.

��Ciotka Kamma zabra�a moje rzeczy, a ja chcia�am i�� do swego pokoju. Mam oddzieln� �azienk� i chcia�am si� wyk�pa�, bo my�la�am o tej okropnej wysypce, ale zadzwoni� telefon.

��Mia�a pani racj�, panno Dahlen � stwierdzi� Rikard wstaj�c � �e chcia�a pani si� wyk�pa�. Zawioz� teraz pani� do szpitala, na oddzia� izolacyjny, jest tam kilka os�b, kt�re mia�y kontakt ze zmar�ym. Tam jeszcze b�dziemy mogli porozmawia�. No i musi nam pani powiedzie�, gdzie mo�emy znale�� pani ciotk�.

��Moj�� ciotk�?

��Tak, to ona przecie� zaj�a si� pani ubraniem i zagra�a jej wielkie niebezpiecze�stwo. Gdzie ona jest?

��Ale� to� to niemo�liwe � odpar�a Vinnie s�abym g�osem.

Ciotka Kamma? Na mi�o�� bosk�, ona mi tego nigdy nie wybaczy!

Ta my�l przes�oni�a Vinnie wszystko. Niebezpiecze�stwo zachorowania na osp�, przymusowe zamkni�cie� Wszystko przesta�o mie� znaczenie w obliczu gro�by, �e ciotka Kamma si� rozgniewa!

No i przecie� Vinnie z�o�y�a �wi�t� przysi�g�, �e nigdy nie powie nikomu o tajemniczej skalnej grocie. Nie zdradzi gromadki wybranych Pana!

Co mia�a teraz pocz��?

Ulice Halden opustosza�y, jedynie garstka wa��saj�cych si� beztrosko m�odzie�c�w �wiadczy�a o tym, �e miasto nie jest ca�kiem wyludnione. Nikt poza nimi nie o�miela� si� opuszcza� domu.

Powszechnie uwa�ano, �e gdzie�, w jakim� punkcie miasta, chodzi po ulicach drobna, ubrana na szaro kobieta, rozsiewaj�c wok� siebie �mier�.

Wys�uchiwano komunikat�w radiowych i �ledzono, co pisz� gazety, nie omijano naj�wie�szych wiadomo�ci wywieszanych w gablotach redakcyjnych. Policja �z�apa�a� jedn� z poszukiwanych kobiet. �wietnie, przynajmniej t� jedn� zamkn�li!

Taki by� pogl�d na spraw� ludzi stoj�cych z boku.

Nie zastanawiali si�, jak czuj� si� ci w zamkni�ciu!

Bezpo�rednio zagro�onych by�o dziewi�� pojedynczych os�b, a tak�e dwie grupy: dwunastu marynarzy na pok�adzie �Fanny� i sze��dziesi�t dwoje �wybranych�.

Z owych dziewi�ciorga Willy Matteus nie �y�. Herbert, Gun i Wenche Sommer zostali odnalezieni i odizolowani, tak samo jak Ingrid Karlsen i Kalle, kierowca ci�ar�wki. A teraz do��czy�a do nich Vinnie Dahlen.

Pozostawa�y jeszcze dwie osoby: Kamma Dahlen i Agnes.

I wierni pastora Pruncka zgromadzeni w �wi�tej grocie, o nich jednak Rikard Brink nic nie wiedzia�. Vinnie nie �mia�a wyzna� prawdy, przecie� z�o�y�a przysi�g�.

Podj�cia decyzji nie u�atwia�a jej wcale obietnica kogo� ze szpitalnego personelu, �e gdy tylko odnajd� ciotk�, Vinnie b�dzie dzieli� z ni� pok�j.

Na sam� t� my�l lodowaty dreszcz przenika� Vinnie od st�p do g��w.

Wszystkich odizolowanych zgromadzona na niedu�ym oddziale mieszcz�cym si� w odr�bnym pawilonie szpitalnym. Ciasnota sprawia�a, �e nie mogli si� ca�kowicie odseparowa�, lecz w miar� mo�liwo�ci starali si� siebie unika�, co zreszt� im polecono. Traktowali si� nawzajem jak zad�umieni, bali si� do siebie zbli�a�.

Mieli wra�enie, �e zostali uwi�zieni w jednej klatce ze �mierci�, pozbawieni jakiejkolwiek mo�liwo�ci ucieczki.

Gun Sommer siedzia�a w k�ciku pop�akuj�c w rozpaczy. Wydawa�o jej si�, �e �yj� w zamkni�tym �wiecie, a wszyscy ludzie odwr�cili si� do nich plecami. Skazano ich na �mier�, a ludzi spoza tego zakl�tego kr�gu nic a nic to nie obchodzi�o, byle tylko oni sami pozostawali bezpieczni. Nikt nie interesowa� si� losem zara�onych. �Szkoda ich, oczywi�cie, ale sami przecie� sobie winni, je�li byli na tyle g�upi, �e��

Ich to nie dotyczy�o.

I Wenche, ma�a Wenchc! �e te� ona musia�a si� tutaj znale��!

��Przesta� zawodzi�! � warkn�� zirytowany Herbert. � To w niczym nie pomo�e.

��Gniew te� si� do niczego nie przyda � parskn�a w odpowiedzi.

W takich warunkach ma��e�stwo wystawione zostaje na ci�k� pr�b�. Zwi�zek dwojga ludzi albo si� umacnia, albo te� od dawna panuj�ca niezgoda przeradza si� w otwart� wojn�.

Herbertowi sko�czy�y si� papierosy, a jaki� lekarz-idiota bezwstydnie odm�wi� mu dostarczenia nowych. �Niech pan wykorzysta szans�, by rzuci� palenie. To naprawd� wspania�a okazja!�

Ale Herbert nie chcia� rzuca� palenia. Uwa�a�, �e nonszalancko trzymany w ustach papieros dodaje wdzi�ku. Oczywi�cie m�g� rzuci� palenie w ka�dej chwili, ale po c� mia�by to robi�? Papieros nazywano gwo�dziem do trumny, ale to przecie� czysty nonsens! Od papieros�w nikt jeszcze nie umar�!

Co m�g� poradzi� na to, �e sta� si� niespokojny i marudny? Ka�dy by tak zareagowa� na takie wi�zienie.

Gorzej, �e musia� zrezygnowa� ze swego codziennego kieliszeczka! Nie m�wi� o tym, rzecz jasna, g�o�no, ale czu� gwa�towne ssanie na my�l o czym� mocniejszym. Do�� cz�sto zdarza�o si�, �e sk�ada� d�o�, jak gdyby chcia� chwyci� za kieliszek, a okazywa�o si�, �e na stole stoi tylko karafka ze wstr�tn� wod�!

��Nie pojmuj�, dlaczego musz� tu siedzie� � utyskiwa� dalej Herbert gderliwym tonem. � Pomy�le� tylko, ile okazji mi przepadnie! A ja nawet nie dotkn��em tego przekl�tego cz�owieka. Poza tym jestem szczepiony. To zamach na wolno�� osobist� jednostki!

��Takiej starej szczepionce nie mo�na ufa�! � za�ka�a Gun. � Z nas tylko Wenche jest w pewnym stopniu bezpieczna, dzi�ki ci, dobry Bo�e.

Wszyscy zostali teraz zaszczepieni ponownie dla sprawdzenia, czy zareaguj�. Gdyby tak si� sta�o, oznacza�oby to, �e poprzednia szczepionka jest bezwarto�ciowa, a to bardzo �le wr�y�o.

Ingrid sta�a przy oknie i wygl�da�a na zimowe miasto, szarobure, z brudnymi plamami �niegu. Tego dnia co prawda troch� si� ociepli�o i ulice pokry�y si� b�otnist� mazi� topniej�cego �niegu. By� pierwszy dzie� lutego, wiosna wydawa�a si� nies�ychanie odleg�a.

Ingrid uporczywie n�ka�a straszna my�l: Nigdy si� st�d nie wydostan�, ten pobyt b�dzie trwa� wiecznie. Nigdy ju� nie zobacz� niczego poza tymi brunatnozielonymi �ladami, przedzielonymi w po�owie ciemnobr�zow� listw�. Paj�czyny w k�tach ze zwieszaj�cymi si� d�ugimi ni�mi�

I ci ludzie, z kt�rymi nic mnie nie ��czy! Ta pani, co ci�gle p�acze, i jej naburmuszony m��, stale na ni� krzyczy. Podobno jest zawodowym komikiem, ale niewiele poczucia humoru nam okazuje. Ich c�rka jest taka niecierpliwa, marudzi, nudzi si�, ale trudno j� obwinia�, to przecie� jeszcze dziecko.

I ta nowa, samotna kobieta, kt�ra przemyka si� pod �cianami i boi si� cho�by pisn��. Jak kto� potrafi w og�le z ni� rozmawia�?

Dobrze, �e mam Kallego! Jest mi�y, da si� z nim przynajmniej pogada�. Cho� on trzyma si� na dystans, jest jakby bardziej przyt�umiony ni� zwykle, a czasami wygl�da na przera�onego. No i bez przerwy wzdycha do piwa.

Oczywi�cie tu go nie dostanie. Karmi� nas takim monotonnym szpitalnym jedzeniem, klopsiki rybne i wodniste ziemniaki albo mi�so bez smaku i rozgotowane warzywa.

Ale trzeba przyzna�, �e wszyscy traktuj� nas �yczliwie. Ten m�ody policjant cz�sto tu zagl�da i najcz�ciej rozmawia z t� now�. Najwyra�niej usi�uje co� z niej wyci�gn��, bo ju� kilka razy s�ysza�am, jak dziewczyna podniesionym g�osem m�wi�a: �Powtarzam przecie�, �e nie wiem!�

Wydaje mi si�, �e ona k�amie, jest z tych, co to nie potrafi� �ga�. Kiedy mu odpowiada, sk�ada r�ce, jakby prosi�a o wybaczenie. Najwidoczniej jest bardzo religijna.

Kiedy si� tu zjawi�a, mia�a ze sob� psa, ale nie pozwolono jej go zatrzyma�. Zaj�a si� nim piel�gniarka, zwierzak musi odby� kwarantann�. �adny pudelek, taki mi�y i grzeczny. Szkoda, �e nie mo�e by� razem z nami, poprawi�by troch� nastr�j.

O Bo�e, jak to si� dalej potoczy?

Vinnie gryz�y straszliwe wyrzuty sumienia. B�g post�pi� bardzo niesprawiedliwie, stawiaj�c j� przed takim dylematem! Powinna wyjawi� miejsce pobytu ciotki Kammy, ale przecie� z�o�y�a przysi�g� milczenia, przyrzek�a, �e nie zdradzi sekty, a poza tym B�g obieca�, �e wszyscy uczniowie pastora prze�yj�! To znaczy, �e w pieczarze s� bezpieczni, dlaczego wi�c mia�aby ujawnia� miejsca ich pobytu? B�g trzyma� chroni�c� d�o� nad ciotk� Kamm�, nie mia�o wi�c �adnego znaczenia, �e nie zosta�a zaszczepiona.

Vinnie by�a szczepiona. W �wi�tyni, zgromadzeniu pastora Pruncka, uznano to za grzech, za przejaw nieufno�ci wobec Boga. Nic nie mog�a temu zaradzi�, ale teraz w�a�ciwie radowa�a si�, �e rodzice w jej dzieci�stwie byli � cho� bezbo�ni � tacy zapobiegliwi.

O, zn�w przyszed� ten m�ody policjant, zn�w jej szuka! Jest taki mi�y i tak z ni� rozmawia, jakby mia�a jak�� warto�� jako cz�owiek, ale dlaczego ca�y czas musi pyta� o ciotk� Kamm�? Czy tak trudno mu poj��, �e ciotka w r�kach pastora jest najzupe�niej bezpieczna?

Rikard Brink postanowi� zmobilizowa� wszystkie si�y i zn�w zabra� si� do wypytywania tej prostej kobiety. Oczywiste by�o, �e k�amie, ale dlaczego nie chcia�a zdradzi� miejsca pobytu ciotki? Czy�by ukrywa�a jak�� zbrodni�?

Nie m�g� w to uwierzy�. Lavinia Dahlen by�a zbyt ostro�na i nie�mia�a, by mog�a pope�ni� jakie� przest�pstwo.

Skin�� g�ow� innym. Herbert, widz�c go, gwa�townie zerwa� si� z miejsca.

����dam nale�nego mi prawa, panie st�jkowy � o�wiadczy� opryskliwie, a Rikard nie dba� o to, by wyprowadzi� go z b��du, �e od dawna ju� nie jest st�jkowym.

��Jakiego prawa? � spyta� przyja�nie.

��By� traktowanym jak cz�owiek! Nie macie prawa zamyka� mnie tu i odmawia� czego� tak normalnego jak zwyk�y papieros. Nie przywyk�em do tak n�dznego standardu, rozumie pan!

Rikard zapyta� spokojnie, z trosk�:

��Pan przywyk� pewnie wypija� kieliszek albo dwa do jedzenia? I fiko�ka przed snem?

��Mo�e i tak!

��Na c�, �ycie artysty przynosi niestety wiele pokus. Pa�skiej w�trobie na pewno dobrze zrobi parotygodniowy odpoczynek.

Herbert pokra�nia� na twarzy.

��Pan jest taki sam jak lekarze! Wydaje si� wam, �e pozjadali�cie wszystkie rozumy!

Obr�ci� si� na pi�cie i odszed�.

Gun Sommer zawo�a�a zduszanym g�osem:

��Panie konstablu, kiedy si� dowiemy?

��Kiedy up�ynie okres wyl�gania. To ju� nied�ugo, kilka dni przecie� min�o.

Gun zn�w uderzy�a w p�acz.

��Na c�, panno Dahlen � zwr�ci� si� Rikard do Vinnie. � Mo�e przejdziemy do pani pokoju.

Vinnie sz�a za nim, jakby mia�a wst�pi� na szafot.

Usiedli w niedu�ym, ciasnym pokoiku.

Rikard g��boko zaczerpn�� powietrza i na wydechu oznajmi�:

��Poniewa� nie chce pani powiedzie�, gdzie przebywa ciotka, dla jej dobra sami podj�li�my poszukiwania.

��Och, nie! � j�kn�a Vinnie. � Ona si� na mnie rozgniewa! Strasznie! Och, nie macie poj�cia, jaka ona potrafi by�!

Rikard przygl�da� si� jej badawczo.

��Je�li pani sobie tego nie �yczy, nie b�dzie pani musia�a mieszka� z ni� w jednym pokoju.

Odni�s� wra�enie, jakby z ramion dziewczyny spad� wielki ci�ar, jakby przesta�a si� czu� odpowiedzialna za wszystkie nieszcz�cia �wiata.

��Naprawd�? Naprawd� mog� tego unikn��?

��Oczywi�cie! Nie jeste�my przecie�� Ale�, moja droga!

Virmie wybuchn�a p�aczem, rozszlocha�a si� tak bardzo, �e Rikard si� przerazi�.

��Moja droga! � powiedzia� zdziwiony. � Wygl�da na to, �e nie czuje pani strachu przed osp�, natomiast ciotki �miertelnie si� pani boi!

Vinnie nie zdo�a�a odpowiedzie�, dalej rozpaczliwie p�aka�a.

��Naprawd� bardzo mi przykro � powiedzia� ze wsp�czuciem. � Potrzebuje pani chyba ramienia, na kt�rym mog�aby si� porz�dnie wyp�aka�, ale w okresie kwarantanny nie wolno mi si� da pani zbli�y�, poniewa� jako jedyny mog� si� zaj�� dochodzeniem. By�em nie tak dawno szczepiony.

��Ach, oni odrzuc� ciotk� Damm�, a ona nigdy mi tego nie wybaczy! Nigdy! O, wola�abym umrze�, boj� si� dalej �y�!

��Cicho, cicho, pani jest jeszcze m�oda, przed pani� ca�e �ycie, nie wolno tak my�le�!

M�j ty �wiecie, jak to niezgrabnie brzmi, same wy�wiechtane frazesy! Rikard postanowi� nada� swoim s�owom bardziej osobisty ton:

��Prosz� teraz troch� odpocz��, a p�niej zn�w porozmawiamy o tej starszej damie z przystani.

��Ale ja nie mam ju� nic wi�cej do powiedzenia.

��Musimy teraz pom�wi� o szczeg�ach, bo, niestety, nie natrafili�my nawet na najdrobniejszy �lad.

Tak bardzo chcia� pocieszy� t� pro�ciutk� dziewczyn�, ale jedyne, co potrafi� jej ofiarowa�, to wytarte s�owa, kt�rych ona i tak zdawa�a si� nie s�ysze�.

Nagle co� mu si� przypomnia�o:

��Pani wyrazi�a si�, �e oni odrzuc� pani ciotk�? Kogo mia�a pani na my�li?

Vinnie tylko energicznie potrz�sn�a g�ow� i Rikard zrozumiawszy, �e dziewczyna nie chce lub nie mo�e odpowiedzie�, wsta�.

��No c�, teraz musi nam pani udzieli� bardzo konkretnej pomocy. Byli�my w Bakkeggrden, dzwonili�my do drzwi, ale nikogo nie ma. Musimy dosta� si� da �rodka i jak najpr�dzej zdezynfekowa� dom. Bardzo prosz�, by da�a nam pani swoje klucze i dok�adnie opisa�a, w kt�rych pomieszczeniach przebywa�a w ci�gu ostatniej godziny sp�dzonej w domu. Cieszy�bym si� tak�e, gdyby przypomnia�a pani sobie, co robi�a i dok�d chodzi�a pani ciotka, czego obie dotyka�y�cie i wszystkie podobne szczeg�y.

Vinnie skin�a g�ow� i zdusi�a �kanie. Z zaczerwienionymi od p�aczu oczyma, z b�yszcz�cym nosem zacz�a opowiada�, staraj�c si� zrelacjonowa� wszystko mo�liwie najdok�adniej. Bardzo powa�nie potraktowa�a swoje zadanie. Rikard by� w pe�ni usatysfakcjonowany wyja�nieniami Vinnie i nie omieszka� jej o tym powiedzie�. S�dz�c po wyrazie jej twarzy, po raz pierwszy w �yciu spotka�a j� za co� pochwa�a. Zn�w ogarn�a go ochota, by wyci�gn�� r�k� i pog�adzi� j� po policzku, okaza� zrozumienie. Nie wolno mu jednak by�o tego robi�. Szkoda, bo ta kobieta naprawd� potrzebowa�a cho�by odrobiny �yczliwo�ci.

Ufnie przekaza�a mu klucze, b�d�ce w depozycie u siostry prze�o�onej, i Rikard opu�ci� jej pok�j. Poprosi� piel�gniark�, by mia�a oko na dziewczyn�, depresja taka jak u niej mog�a okaza� si� niebezpieczna.

Rikard zabra� ze sob� dw�ch m�czyzn ze s�u�b medycznych, kt�rzy przez ca�y czas zajmowali si� dezynfekcj� rozmaitych miejsc. W poczuciu, �e naruszaj� czyj�� prywatno��, wkroczyli do opustosza�ego Bakkegarden.

Rikard ruszy� przodem, wskazuj�c punkty krytyczne, kt�rymi nale�a�o zaj�� si� ze szczeg�ln� staranno�ci�, W oczekiwaniu a� pracownicy uporaj� si� z robot�, przeszed� do salonu.

A wi�c tak mieszka�a ta m�oda kobieta, kt�rej wiek trudno okre�li�. By�a taka anonimowa, jakby stara�a si� zatrze� po sobie wszelki �lad, bez czasu, bez wieku, bez jakiegokolwiek szczeg�lnego znaku.

Nawet tu, w pokoju, kt�ry okre�la�a jako sw�j, tak�e nie by�o �adnych �lad�w jej obecno�ci. Spostrzeg� natomiast bardzo wyra�ne wp�ywy dominuj�cego, skrajnie konwencjonalnego smaku ciotki, pogl�d�w pani Dahlen na to, jak powinien wygl�da� dom ludzi z wy�szych sfer. By� on zupe�nie inny od gustu Rikarda. W my�lach por�wnywa� wn�trze z przytuln� Lipow� Alej�.

Rozmy�lania przerwa� mu m�czyzna, kt�ry przyszed� z hallu, nios�c w r�ku z�o�ony papier.

��Znalaz�em to na pod�odze w garderobie, w rogu. Nie by�em pewien, czy panna Dahlen tego dotyka�a, dlatego na to zerkn��em. Wyda�o mi si� do�� tajemnicze i uzna�em, �e chyba powinna na to popatrze� policja.

Rikard wzi�� od niego list, kt�ry Kamma napisa�a do swego syna. Hans-Magnus najprawdopodobniej zgubi� go, gdy z cywilnego ubrania przebiera� si� w mundur.

Z pocz�tku tre�� listu wyda�a si� Rikardowi bez�adn� pl�tanin� zda�, wkr�tce jednak zacz�a nabiera� znaczenia. Udajemy si� wi�c do cudownej �wi�tyni pastora Pruncka � napisano � i zabieramy ze sob� ma�ego Blancheflora. Ale pies si� przecie� odnalaz�. No c�, przynajmniej wie cho� odrobin� wi�cej o miejscu pobytu pani Dahlen� Gdy nast�pi Dzie� s�du� Jaki Dzie� S�du?

Pojecha� do Sarpsborg. Nowy adres Lavinii. Stara szyfoniera. Zniszczy� kopert�. Niegro�ni �wiadkowie. Lavinia ma nie p�aci� pastorowi Prunckowi trybutu?

Co to, na mi�o�� bosk��?

��Sko�czyli�cie ju� z tym telefonem?

��Tak, tak.

Rikard zadzwoni� do szpitala i poprosi� o podanie nowego adresu Lavinii Dahlen. Pozostawi� dom pod opiek� dw�ch pracownik�w s�u�b sanitarnych i pobieg� do samochodu, by wyruszy� w drog� do Sarpsborg.

Wydawa�o mu si�, �e zna j� ju� na pami��.

Rikard przyby� we w�a�ciwym momencie.

Gospodyni popatrzy�a na niego zdumiona.

��Ale w pokoju panny Dahlen jest ju� jeden pan! Jej kuzyn. Panna Dahlen jednak jeszcze nie przyjecha�a, a mia�a tu by� ju� dawno temu. Bardzo ceni� sobie punktualno��

��Panna Dahlen jest chora.

��Ach, tak! No c�, nie mog� trzyma� dla niej pokoju w niesko�czono��, inni ch�tnie go wynajm�.

��Jestem z policji. Czy mog� obejrze� ten pok�j?

��Policja? W moim domu? Co�

��Prosz� mnie zaprowadzi� do pokoju panny Dahlen!

Nareszcie m�g� wej��. Na d�wi�k jego krok�w Hans-Magnus obr�ci� si� gwa�townie i niezdarnie wetkn�� do kieszeni jaki� papier. Sta� przy pi�knej starej szyfonierze. Rikard zauwa�y� odstaj�c� tyln� p�yt�.

��Hans-Magnus Dahlen?

��Hans-Magnus Olsen.

��Policja z Halden. Czy mog� zobaczy� list, kt�ry w�a�nie wsun�� pan do kieszeni?

��To list prywatny.

��Do Lavinii Dahlen, prawda? Prosi�a mnie, bym przyjecha� tu i go zabra�.

By� to blef, lecz Hans-Magnus, cho� z wahaniem, da� si� na� nabra�. Bardzo, bardzo niech�tnie odda� wygniecione ju� papiery.

Rikard przelecia� wzrokiem list babci do Vinnie i testament.

Hans-Magnus odzyska� ju� r�wnowag� i powiedzia� szybko:

��W�a�nie mia�em przekaza� to Vinnie, niepotrzebnie wi�c si� pan fatygowa�.

��Wcale tak nie uwa�am � odpar� Rikard gniewnie. � Czy Vinnie prosi�a pana o przywiezienie papier�w?

��Oczywi�cie!

��Vinnie nic o tym nie wie. A tak w og�le to radzi�bym uwa�a� i nie rozsiewa� papier�w gdzie popadnie. � Rikard zamacha� mu przed nosem listem od Kammy. � Pan i pa�ska matka b�dziecie mieli z tego powodu do czynienia z policj�.

��Ale ja przecie� trzymam stron� Vinnie! To chyba jasne!

��Raczej trudno to b�dzie udowodni�, zw�aszcza �e pr�bowa� pan ukry� przede mn� testament. Ale przejd�my do innej sprawy: czy nocowa� pan dzi� w domu?

��Nie, zajrza�em tylko na chwil�, by si� przebra�, i to w dodatku wczoraj.

��Czy wielu rzeczy pan dotyka�?

��Prawie niczego, tylko tego listu. Bardzo mi si� spieszy�o.

��Wobec tego pojedzie pan ze mn� do Halden i pozwoli, by pana ubranie zosta�o zdezynfekowane. Pan by� szczepiony, prawda?

��Owszem, niedawno, tu� przed wojskiem. A sk�d to pytanie?

��Mo�e si� pan z tego cieszy�! Panna Vinnie Dahlen zetkn�a si� z osp� i jest teraz w szpitalu, odizolowana od ludzi.

��Do diab�a!

��A my poszukujemy pa�skiej matki, zaj�a si� czyszczeniem ubrania Vinnie po powrocie do domu. Gdzie ona teraz jest?

��Matka? Do kro�set, na pewno u naj�wi�tszego Pruncka.

��Tyle to i ja zrozumia�em. Ale gdzie to jest?

��Nie mam poj�cia. To taka wielka tajemnica, �e pewnie sami nie wiedz�. Ja nie jestem cz�onkiem tej sekty. No co, policjantku, idziemy?

W ��wi�tyni�� czyli w skalnej grocie, cz�onkowie sekty z zapartym tchem ws�uchiwali si� w g�os z radia. Wilgo� kroplami sp�ywa�a ze skalnych �cian, skapuj�c z melodyjnym d�wi�kiem.

���Powtarzam komunikat: Wdowa Karen Margrethe Dahlen proszona jest o natychmiastowe zg�oszenie si� na policj� lub do lekarza, poniewa� zetkn�a si� z wirusem ospy i mog�a si� zarazi�.

Powoli wzrok wszystkich obecnych przenosi� si� na Kamm�. Wyczuwa�a p�yn�cy ze spojrze� lodowaty ch��d, odrzucenie. Zosta�a wykl�ta.

Radiowy spiker mia� w zanadrzu jeszcze jedn� informacj�:

���Poniewa� wiadomo, �e Karen Margrethe Dahlen nie by�a szczepiona przeciw ospie, niezwykle istotne jest, by natychmiast porozumia�a si� z w�adzami. Dla swojego dobra i ze wzgl�du na tych, z kt�rymi b�dzie mia�a ewentualny kontakt�.

J�k przera�enia niby jednog�o�ny krzyk wyrwa� si� z garde� wybranych pastora Pruncka. Odsun�li si� od Kammy na wiele metr�w, mia�a wra�enie, �e nagle stoi sama w opustosza�ej sali.

Pastor uni�s� rami� w jej kierunku, d�o� zacisn�� w pi��.

��Anatema! � wrzasn��.

Znaczy�o to tyle co kl�twa i w�a�ciwie by�o poj�ciem z religii katolickiej, ale Prunckowi by�o wszystko jedno, sk�d czerpa� wyra�enia, kt�rymi m�g� zaimponowa�.

��Odejd� st�d, skalana kobieto, odst�p od �wi�tych Pana! � grzmia�.

��Ale ja� ja jestem przecie� tutaj bezpieczna � broni�a si� Kamma. � Przecie� my nale�ymy da wybranych! To my prze�yjemy!

Sytuacja by�a do�� k�opotliwa, bo prawd� powiedziawszy pastor uwa�a� za bardzo nieprzyjemne to, i� �miertelne niebezpiecze�stwo, kt�re mia�o porazi� tylko niewiernych, pozostaj�cych poza miejscem schronienia sekty, znajdowa�o si� teraz tylko w�r�d mich, zgromadzonych w pieczarze. Na jakie pr�by wystawia ich Pan?

Ale pastor Prunck zawsze twierdzi�, �e z ka�dej sytuacji jest wyj�cie. Tak�e i teraz.

��Nie m�wi� o zarazie, kobieto! My jeste�my ponad ni�, ona nas nie dotknie! Ale pani zdradzi�a miejsce naszego pobytu! Pani albo pani bratanica!

W�r�d zgromadzonych podnios�y si� g�osy przyznaj�ce racj� pastorowi.

��Chyba tak nie jest � odpar�a Kamma dr��cym g�osem. Jej wzburzenie nie mia�o granic, by�o to najwi�ksze upokorzenie, jakiego dozna�a w �yciu. Vinnie za to odpokutuje! � Nie przypuszczam, by Lavinia o�mieli�a si� powiedzie�, gdzie jeste�my. Sami s�yszeli�cie, poszukiwali mnie, nie wiedzieli, gdzie przebywam.

��Nic to nie pomo�e � oznajmi� Prunck, uparcie trzymaj�c si� swego zdania. � Mog� zacz�� szuka�, wypytywa� ludzi, a� wreszcie trafi� na nasz �lad. Prosz� natychmiast opu�ci� �wi�tyni�, pani Dahlen. I wszyscy si� spodziewamy, �e miejsce naszego pobytu nadal pozostanie tajemnic�.

Dlaczego mia�abym milcze�? pomy�la�a Kamma. Czy wy nie zdradzili�cie mnie w chwili, kiedy najbardziej was potrzebowa�am?

Pewnie zapomnia�a ju�, �e ona sama zdradzi�a Vinnie w podobny spos�b. A mo�e nie da�o si� tego por�wna�? Vinnie by�a osob� pozbawion� jakiejkolwiek warto�ci, podczas gdy ona, Kamma, nale�a�a do najwa�niejszych cz�onk�w sekty. Tak przynajmniej sama uwa�a�a.

Na nic jednak zda�y si� protesty. Z podniesion� g�ow�, cho� policzki pokry�y si� czerwonymi plamami, musia�a opu�ci� grot�, zabieraj�c wszystkie swoje rzeczy. Przytarga�a tu poka�ny ekwipunek, lecz wsp�wyznawcy stanowczo nalegali, by zabra�a ze sob� ka�dy najmniejszy drobiazg z dotkni�tych zaraz� rzeszy, musia�a je wi�c szybko, byle jak spakowa�. Z w�ze�ka wystawa�o �a�osne prze�cierad�o, zamiataj�c z pod�ogi kurz.

Bramy raju zamkn�y si� za ni� z przera�aj�cym hukiem.

Kamma oczywi�cie nie zg�osi�a si� na policj�. Odrobin� godno�ci mia�a wszak prawo zachowa�.

W domu oporz�dzi�a si� co nieco. Prze�kn�wszy najbole�niejsze upokorzenie, zadzwoni�a na komisariat. Telefon odebra� Rikard.

Dumnie, jak przysta�o damie z wy�szych sfer, wydeklamowa�a:

��M�wi Karen Margrethe Dahlen. S�ysza�am przez radio, �e �yczycie sobie mojej wypowiedzi w zwi�zku z pewn� spraw�. Do tej pory by�am nieosi�galna, ale teraz pozostaj� do waszej dyspozycji. Przyjmuj� w domu o pierwszej. Prosz� o punktualne przybycie, m�j czas bowiem jest bardzo cenny.

Od�o�y�a s�uchawk�, zanim os�upia�y Rikard zd��y� cokolwiek powiedzie�.

Co za potw�r! pomy�la�. Ale spu�ci z tonu, kiedy zrozumie powag� sytuacji. I od nowa trzeba dezynfekowa� Bakkegarden! Do diab�a!

Zacz�� odczuwa� sympati� dla poniewieranej Vinnie.

Sympatia ta przybra�a znacznie na sile, kiedy przyszed� do Bakkeggrden, gdzie natychmiast otoczy� go dusz�cy zapach korzennych perfum, unosz�cy si� niczym ob�ok nad nad�t� w�adczyni�. Melodyjnym g�osem poprosi�a, by wszed� do �bawialni�. Rikard nie wiedzia�, �e takie pokoje jeszcze istniej�.

W�a�ciwie przez ca�y czas odczuwa� dla Vinnie ciep�� sympati�, a dok�adniej m�wi�c � wsp�czucie dla ludzkiej istoty, kt�ra nie uwa�a�a si� za godn�, by �y� na tym �wiecie. Do tej pory jednak wydawa�a mu si� zbyt bezbarwna, by m�g� si� bardziej ni� zainteresowa�.

Teraz lepiej zrozumia� postaw� dziewczyny, skazuj�cej si� na samozag�ad�. Karen Margrethe Dahlen natychmiast przej�a konwersacj�, kt�ra w�a�ciwie zmieni�a si� w monolog.

��Tak, tak, s�ysza�am, jakiego piwa nawarzy�a sobie ta okropna bratanica mego m�a. M�j rozum nie pojmuje, jak mog�a zbli�y� si� do takiego byle kogo! Z mego domu powinna wynie�� naprawd� odpowiednie wychowanie, ale powiem panu, ona jest niepoprawna. Nie-po-praw-na! O ile dobrze zrozumia�am, to on by� marynarzem. Jak mog�a! Ale zapowiadam panu, konstablu, dostanie porz�dn� nauczk�, kiedy tylko wr�ci do domu.

Kamma musia�a nabra� oddechu, Rikard wykorzysta� wi�c okazj�, by wtr�ci� s�owo:

��Nie zapominajmy, �e udzieli�a pomocy potrzebuj�cemu. Ale to teraz nie ma znaczenia. Wa�niejsze jest pytanie: czy by�a pani szczepiona, pani Dahlen?

Kamma z dum� wysun�a brod�.

��Oczywi�cie, �e nie! Zabraniaj� tego moje chrze�cija�skie pogl�dy.

��S�dzi�em, �e to pani rodzice o tym decydowali.

Zap�oni�a si�.

��Tak czy inaczej nie jestem szczepiona.

��Szkoda. W takim razie pojedzie pani ze mn� do szpitala, do izolatki.

��Nie widz� takiej potrzeby. Sama dam sobie tutaj rad�.

��Tu nie chodzi tylko o pani�, pani Dahlen. Stanowi pani zagro�enie dla innych, dop�ki� � Mia� ju� na ko�cu j�zyka �chodzi luzem�, ale szybko poprawi� si� i doko�czy�: � Dop�ki porusza si� pani mi�dzy lud�mi.

Z min�, jakby okazywa�a mu najwy�sz� �ask�, skin�a g�ow�.

S�siedzi Olavy i Agnes z ulicy Fortecznej siedzieli w kuchni przy kawie. Na stole sta�o modne ostatnimi czasy ciasto o tropikalnym aromacie. Byli to starsi ludzie, kt�rzy, cho� twierdzili, �e nie pchaj� nosa w cudze sprawy, to bardzo lubili wiedzie�, czym zajmuj� si� inni.

��Okropnie g�o�no dzi� stukaj� u si�str Johansen � stwierdzi� m��, siorbi�c gor�c� kaw�.

��S�ysza�am to ju� wczoraj � powiedzia�a �ona mi�dzy jednym a drugim �ykiem. � Ciekawe, co robi�. Nie widzia�am �adnych robotnik�w.

��Kogo?

Kobieta prze�kn�a.

��Robotnik�w. Psa te� nie widzia�am.

��Racja. Mo�e go zastrzelili.

��To dobrze, nie b�dzie sika� na nasz� �cian�.

��No w�a�nie.

Zapad�a cisza, co prawda wzgl�dna, bo oboje g�o�no siorbali i mlaskali.

��Usta�o.

��Nareszcie � odetchn�a kobieta. � Brzmia�o jakby z g��bi domu. Mo�e z �azienki.

��One przecie� nie maj� �azienki � parskn�� m��. � Myj� si� nad kuchennym zlewem, a ubikacj� maj� na podw�rzu.

��No tak, ty to �wietnie wiesz.

��Wcale si� nie gapi� na ich kuchni�, je�li ci o to chodzi.

��Nie? A dlaczego tyle siedzisz w wychodku? Stamt�d mo�na zajrze� do ich kuchni, przez szpary w �cianie i dalej przez podw�rze.

��Nie ple� bzdur, babo!

Ten �przyjemny� dialog przerwa�o im ponowne stukanie, tym razem s�abe i nieregularne.

��Jakby kto� wali� w rur�.

��Mnie tam wszystko jedno � stwierdzi� m��, z�y z powodu krytyki, jaka go spotka�a. � Nie obchodzi mnie to.

Wyszed� w poczuciu ura�onej godno�ci. Co ta kobieta sobie w�a�ciwie my�li?

Jego oburzenie wywo�a� oczywi�cie fakt, �e zosta� z�apany prawie dos�ownie na gor�cym uczynku. Koniec z tym d�ugim przesiadywaniem w podw�rzowym wychodku, koniec z przyjemno�ciami, gdy w tajemnicy przez szpary mi�dzy deskami podgl�da� Olav�. Na Agnes nie by�o co patrze�, poza tym zawsze przed myciem zaci�ga�a zas�ony. Ale za to Olava! Przypuszcza�, �e ona o nim wie, bo podczas wieczornej toalety od czasu do czasu zerka�a w jego stron�. Stawa�a pod kuchenn� lamp� w samej tylko jasnoczerwonej halce, kt�ra nie si�ga�a jej zbyt nisko, i tak rozpustnie my�a si� myjk� tam na dole, jakby to tar�a j� m�ska r�ka. By�a tak poci�gaj�ca, taka pulchna! Jego �ona nazywa�a j� t�ust� krow�, ale tak przyjemnie by�o na ni� patrze�. Pragn�� uszczypn�� te roz�o�yste uda, �cisn�� wielkie piersi. No i on wcale jeszcze nie mia� takiej sklerozy, potrafi� stoj�c tak i patrz�c, dogodzi� sobie. Bo �ona ju� wi�cej nie chcia�a tego robi�. To nie dla nas, staruszk�w, mawia�a, kiedy wyci�ga� do niej r�k�. Twierdzi�a, �e to bezbo�ne, sama wi�c sobie winna.

Ale od jakiego� czasu nie widzia� ju� �t�ustej Olavy�. W domu �wieci�o si� �wiat�o, najwyra�niej wi�c kto� tam by�. Trudno, od tej pory przestanie j� podgl�da�. Szkoda, ale nie mo�e da� �onie powod�w do gadania.

Pospiesznie wr�ci� do domu. Nic go nie obchodzi, co zn�w wymy�li�y s�siadki.

Agnes pokonuj�c zawiej� wysz�a na spacer z Doffenem. �lady st�p i ma�ych �apek na �niegu �wiadczy�y o cz�stych wyprawach.

Zna�a ju� wysepk� jak w�asn� kiesze�, zimowe pla�e, opustosza�e letnie domki. Puste, bez �ycia�

��Musimy znale�� drewno, Doffen � m�wi�a Agnes g�osem, w kt�rym coraz wyra�niej d�wi�cza� strach. � W domku nied�ugo ju� si� sko�czy. �e te� Olava o tym nie pomy�la�a!

Zatrzyma�a si�, spogl�daj�c na stalowoszare morze.

��Dlaczego oni nie przyje�d�aj�, Doffen? Kiedy wreszcie tu b�d�? Jedzenie przygotowa�am ju� wiele dni temu. Ciasteczka ca�kiem sczerstwia�y, a ja nie mam z czego piec.

Bezradnie popatrzy�a na Singlefjord.

��Wkr�tce i dla nas nie b�dzie jedzenia, ani jedzenia, ani drewna. Na co komu wtedy pi�knie wysprz�tany dom?

Dr�a�a z zimna w przenikliwym wietrze od morza. Najbardziej niepokoi�y j� przypominaj�ce gryp� objawy, kt�re odczu�a dzi� rano, choroba to najgorsze, co mog�oby si� jej teraz przytrafi�. My�la�a o Doffenie, jak piesek da sobie wtedy rad�?

��Dlaczego Olava nie przyje�d�a z Brandtami? � u�ali�a si� raz jeszcze. � Chod�, Doffen, poszukamy opa�u.

Pies z o�ywieniem skaka� wok� jej n�g. Wspaniale by�o biega� bez smyczy. Na razie nie mia� �adnych trosk.

Agnes schyli�a si� i pog�aska�a ma�ego teriera. P�omiennie czerwony kapelusz spad� jej z g�owy, nasadzi�a go z powrotem, wzdychaj�c z niech�ci�. Nie cierpia�a go, wiedzia�a, �e jest �mieszny, w dodatku nawet nie grza�.

��Dzi�ki Bogu, �e mam ciebie, Doffen � powiedzia�a z czu�o�ci�. � Inaczej chyba bym oszala�a w te ciemne noce. Spr�bujemy jako� sobie poradzi�, ty i ja, dop�ki nie przyjad�. A przyjad� na pewno, przekonasz si�!

Sama jednak powoli zaczyna�a w to w�tpi�.

Miasto trwa�o w okowach strachu. Policja nie zdo�a�a jeszcze odnale�� starszej damy w szarym kapeluszu i szarym p�aszczu.

Masowe szczepienia ruszy�y pe�n� par�. Zdarza�o si�, �e brakowa�o szczepionki, poniewa� tak�e inne miasta i miejscowo�ci po�udniowej Norwegii musia�y j� na ��danie mieszka�c�w sprowadza� z centralnego magazynu. W Halden wybuch�a wtedy histeria, niekt�rzy uciekali z miasta do krewnych i znajomych mieszkaj�cych gdzie� dalej, by u nich schroni� si� przed epidemi�. Gazety podtrzymuj�c napi�cie nie poprawia�y og�lnego nastroju. Poszukiwania zaginionej kobiety traktowa�y jak histori� kryminaln� i do szale�stwa straszy�y ludzi, pisz�c: �Ona jest w�r�d nas, mo�e to w�a�nie kobieta, kt�ra idzie obok ciebie ulic�. Miej oczy otwarte!� Lekarze i policja przyj�li dziesi�tki zg�osze�: doniesienia na s�siad�w, kt�rzy przestali wychodzi� z domu, a wi�c na pewno maj� osp�, informacje o dzieciach z dziwn� wysypk� na twarzy (okazuj�c� si� zwyk�� dzieci�c� alergi�).

Wszyscy widzieli tajemnicz� kobiet�, lecz wszelkie tropy okazywa�y si� fa�szywe.

Halden zosta�o odci�te od �wiata. Nikt tu nie przyje�d�a�. Grand Hotel si� wyludni�, odwo�ano seminaria i zawody, nie urz�dzano przyj��, sklepikarze mieli coraz wi�ksze straty.

Okropny czas. Ludzie siadywali w oknach, wygl�daj�c na opustosza�e ulice i nas�uchuj�c sygna��w p�yn�cych z g��bi w�asnego cia�a. Czy ja przypadkiem nie mam gor�czki? A to sw�dzenie na karku? Te zaognione plamki przy ko�nierzyku, czy to naprawd� zwyczajne pryszcze? I b�l g�owy? Od d�ugiego czytania wieczorem przy marnym �wietle? A mo�e od czego� innego? Silne b�le krzy�a to jeden z g��wnych objaw�w ospy, a mnie chyba boli krzy�. Tak, boli, naprawd�!

Tak oto paniczny l�k dopada� ludzi. Kontakty rodzinne tymczasowo zosta�y przerwane, bo przecie� nigdy nic nie wiadomo!

Babcia? Ona jest drobna, ubiera si� na szaro. Mo�e zadzwoni� i spyta�, czy nie wychodzi�a w szarym ubraniu?

O, tam, ko�o latarni przechodzi w�a�nie niedu�a kobieta. Nie wida� jej zbyt wyra�nie, ale jasne jest, �e ma na sobie pi�tno moru! To �mier� we w�asnej osobie przechadza si� po mie�cie.

I odsuwano si� od okna, by �mier� przypadkiem nie podnios�a wzroku i przez szyb� nie rzuci�a przekle�stwa.

Tylko najodwa�niejsi, a mo�e trzeba by powiedzie�: najg�upsi, o�mielali si� wychodzi� na miasto. Syreny fabryczne ju� nie wy�y, wiele zak�ad�w zamkn�o bramy, bo wi�kszo�� robotnik�w i tak nie przychodzi�a do pracy. Nic nie pomaga�o, �e lekarze pisali w gazetach o przesadnej panice. O tym, �e ospa nie rozprzestrzenia si� tak szybko, a szczepienia gwarantuj� ochron�.

Nikt im nie wierzy�. W Sarpsborg krewni Sommer�w i Ingrid Karlsen stali si� niemile widziani, zwolniono ich nawet z pracy tylko dlatego, �e byli spokrewnieni z osobami odizolowanymi i by� mo�e nosili w sobie zarazki.

Groza ros�a z ka�dym up�ywaj�cym dniem, zbli�a� si� czas, kiedy ujawni� si� mog�y pierwsze oznaki choroby. Wszyscy bez wyj�tku ludzie w Halden i Sarpsborg zdj�ci byli l�kiem. Sprawdzano nadgarstki, czo�o, piersi albo te� nie ogl�dano nic ze strachu i unikano patrzenia na swe odbicie w lustrze, odp�dzano my�li o gor�czce, b�lu g�owy i krzy�a. Tak jak wiele kobiet chowa g�ow� w piasek, nie dopuszczaj�c do siebie my�li o raku narz�d�w kobiecych czy piersi, tak samo zachowywa�a si� niewielka cz�� mieszka�c�w obu miast. Oni na pewno nie zachoruj� na osp�, o, nie, nie oni. Wmawianie sobie fa�szywego poczucia bezpiecze�stwa jest r�wnie� form� strachu.

Z Halden znikn�o �ycie. Jakby ludzie ca�kiem je opu�cili.

Strach rz�dzi� ma�ym miastem u st�p twierdzy Fredriksten. W Sarpsborg by�o podobnie. Strach, rozchodz�c si� od tych dwu miejscowo�ci jak kr�gi po wodzie, dociera� te� do okolicznych wiosek, dalej w stron� Szwecji, do rzadko zaludnionych wiosek Dalslandu.

Jedyna osoba, kt�ra mog�a uwolni� miasto od parali�uj�cego l�ku, znikn�a bez �ladu. Ta, kt�ra nosi�a w sobie �mierciono�n� zaraz�.

Dama w szarym stroju.

Kamma bardzo pr�dko sprzykrzy�a si� wszystkim na oddziale izolacyjnym halde�skiego szpitala. Dyrygowa�a piel�gniarkami, bez ustanku wydaj�c im polecenia, za��da�a w�asnego pokoju � otrzyma�a go natychmiast jak wszyscy inni pacjenci. Trudno by�o z ni� wytrzyma�.

Ze swej separatki dwadzie�cia razy dziennie dzwoni�a po siostry, jej wysoki, �widruj�cy g�os s�ycha� by�o na ca�ym oddziale.

�To prze�cierad�o ma wystrz�pione brzegi. Tak, tak, ma, prosz� tylko przyjrze� si� uwa�niej! Nie nawyk�am do slums�w, siostro!�

Kt�rego� razu stan�a z triumfalnie podniesionym w g�r� palcem. Biedna piel�gniarka zrozumia�a w ko�cu, �e powinna chyba bli�ej si� mu przyjrze�, ogl�dziny nie przynios�y jednak �adnego rezultatu.

�Kurz!� � zawo�a�a Kamma z gniewn� rado�ci�. � �Kurz na �ciennej listwie�.

�W ka�dym razie jest go bardzo niewiele� � odpar�a siostra. � �Sprz�tamy cz�sto i regularnie�.

�Znalaz�am kurz tutaj! Tu w k�cie. A na suficie s� paj�czyny!�

�Sufit jest tak wysoko, �e trzeba by przynie�� drabin�, a wtedy zak��ca si� spok�j pacjentom.�

�Wykr�ty, wszystko to tylko wykr�ty! To niedopuszczalne niedbalstwo!�

Innym zn�w razem: �Prosz� zabra� to jedzenie i przynie�� co� przyzwoitego, co nadaje si� do prze�kni�cia!� Piel�gniarka w tym momencie rozgniewa�a si� ju� nie na �arty i o�wiadczy�a, �e nie widzi nic nieprzyzwoitego w porcji puddingu rybnego, a Kamma us�yszawszy to natychmiast za��da�a rozmowy z dyrektorem szpitala, by oskar�y� piel�gniark� o bezczelno��. �W moim domu pokoj�wki musia�y nauczy� si� stosownego zachowania!� � wo�a�a Kamma dramatycznym tonem. Prawd� jednak by�o, �e w�a�ciwie nigdy nie mia�a pokoj�wki, �adna bowiem nie wytrzymywa�a u niej d�u�ej ni� tydzie�.

Vinnie, gdy ciotka najbardziej dawa�a si� personelowi szpitala we znaki, m�drze trzyma�a si� z daleka.

Zastraszona dziewczyna natomiast powoli poznawa�a si� z innymi. Niepewnie i nieporadnie u�miecha�a si� do przyja�nie nastawionej Ingrid, kt�ra stara�a si� wci�gn�� j� do szpitalnej spo�eczno�ci. Co prawda stosunki panuj�ce na oddziale trudno by nazwa� serdecznymi; wszyscy odnosili si� do siebie z dystansem. Rodzina Sommer�w izolowa�a si� od pozosta�ych, ale w ko�cu �ona Herberta nie mog�a ju� d�u�ej znosi� jego kwa�nej miny i staraj�c si� nie spoufala�, zacz�a szuka� towarzystwa dw�ch pozosta�ych kobiet, Vinnie i Ingrid. Kierowca Kalle tak�e trzyma� z nimi, cho� jego dawna weso�o�� zanika�a w miar� jak narasta� strach.

Kto na �wiecie si� nami przejmuje? my�la�a Vinnie siedz�c przy oknie i wygl�daj�c na ulic�. Wszyscy tylko si� ciesz�, �e si� nas pozbyli.

I chyba by�o to s�uszne rozumowanie. Ludzie czuli si� bezpieczni, dop�ki zagro�enie by�o odizolowane w szpitalnym pawilonie.

Nie zastanawiali si� ani chwili, �e ci przebywaj�cy w zamkni�ciu do�wiadczaj� nieopisanego strachu. O siedmiorgu odbywaj�cych kwarantann� nie my�leli nawet jak o ludziach.

Gdyby nie kobieta, kt�rej w �aden spos�b nie dawa�o si� odnale��, mo�e naprawd� odetchn�liby z ulg�.

W Oslo dyrektor Brandt zapyta� �on�:

��Jak my�lisz, czy powinni�my zrezygnowa� z tej zagrody na Hvaler?

��Siostry Johansen nie odpowiadaj� na telefony � stwierdzi�a �ona. � To znaczy, �e nie s� szczeg�lnie zainteresowane sprzeda��, a my nie wiemy nawet, na kt�rej z wysp le�y zagroda. B�dziemy musieli wybra� spo�r�d innych propozycji. Gdzie masz list� letnich dom�w?

Rikard mia� wra�enie, �e przez ca�y czas drepcze w miejscu. Wszystkie mo�liwo�ci odnalezienia szarej damy wydawa�y si� ju� sprawdzone.

Gnany desperacj� zn�w poszed� do szpita1a, by porozmawia� z Vinnie Dahlen. Ona jako jedyna widzia�a t� kobiet� z bliska. Panna Dahlen by�a jednak tak ma�om�wna, �e niemal si�� musia� wyci�ga� z niej odpowiedzi, zw�aszcza �e nic nowego nic mia�a do dodania.

Musia� podda� si� tradycyjnym zabiegom dezynfekcyjnym, za�o�y� specjalnie ubranie, by m�c wej�� na oddzia� izolacyjny, i wolno mu by�o rozmawia� z Vinnie tylko z drugiego ko�ca pokoju. Nie sprzyja�o to prze�amywaniu lod�w.

Zanim jednak dotar� do niej, obskoczyli go inni. By� cz�owiekiem z zewn�trz, a przebywaj�cy w szpitalu mieli ju� serdecznie do�� widoku dobrze znanych twarzy. No i policjant m�g� przynie�� nowiny.

Tym razem nic nowego nie mia� do przekazania, ale nie umia� op�dzi� si� od ich pyta�.

Ingrid i Kalle, onie�mieleni, pytania mieli tylko w oczach. Rikard widzia�, jak miotaj� si� mi�dzy nadziej� a strachem przed druzgoc�c� prawd�. Wszyscy pragn�li opu�ci� szpital, to rzecz oczywista, musieli jednak zosta� tu jeszcze przez jaki� czas. Strach nie opuszcza� ich ani na moment, symptomy choroby mog�y pojawi� si� w ka�dej chwili. To musi by� dla nich straszne, pomy�la� Rikard.

Herbert Sommer nie by� pow�ci�gliwy

��Je�li nie wyjd� st�d jutro, to m�j kontrakt artysty z agentem zostanie zerwany i strac� mas� pieni�dzy. Poci�gn� pana do odpowiedzialno�ci za ka�dy grosz, kt�ry mi przepadnie z powodu tych fanaberii. Przecie� ja nie mam z tym nic wsp�lnego. Ja siedzia�em z przodu, nie dotkn��em nawet tego cz�owieka, wszystko, co si� tutaj dzieje, jest ca�kiem niepotrzebne. To bezczelno��!

��Dop�ki stanowi pan cho�by najmniejsze zagro�enie dla innych, musi pan zosta� tutaj i dobrze pan o tym wie, panie Sommer!

��Ale przecie� ju� tak nie jest! Zosta�em dok�adnie wyszorowany, op�ukany, wypudrowany, zdezynfekowany, B�g jeszcze wie co! Jestem czy�ciejszy od anio��w w niebie!

��A gdyby pojawi�y si� u pana symptomy ospy?

��Powiedzia�em przecie�, �e go nie dotyka�em!

��Owszem, ale zarazki mog�y znajdowa� si� w samochodzie, Matteus m�g� na pana kaszln��

��Nie spos�b si� z panem dogada� � prychn�� Herbert i poszed� sobie.

Gun Sommer obejmowa�a c�rk� ramieniem, jedynie im dw�m pozwolono na bli�sze kontakty.

��C�reczka jest taka rozdra�niona, panie konstablu. Czy nie mo�e wyj�� na troch� na dw�r?. Powiedziano nam, �e ona jest najbardziej odporna z nas wszystkich.

��Bo tak z pewno�ci� jest. Ale na razie jeszcze nie wolno jej wychodzi�.

��A je�li objawy ospy wyst�pi� nagle u kogo� z nas? W�wczas b�dziemy musieli zosta� tu jeszcze d�u�ej?

��Dlatego lekarze i ja prosili�my, by�cie trzymali si� od siebie jak najdalej. W okresie wyl�gania choroby nie zara�acie. Ale im bli�ej ko�ca tego okresu, tym staranniej zostaniecie odizolowani. Ma�a Wenche tak�e. Zamieszkacie w osobnych pokojach i nie b�dziecie mog�y si� kontaktowa�, jedynie rozmawia� przez �cian�.

��Ale� ona nie poradzi sobie sama.

��Wenche? � Rikard przeni�s� wzrok na dziewczynk�. � My�l�, �e �wietnie da sobie rad�. A i piel�gniarki s� tu przez ca�y czas.

��Oczywi�cie, �e sobie poradz� � odpowiedzia�a matce nieco zniecierpliwiona Wenche. Zaufanie, jakim obdarzy� j� Rikard, napawa�o j� dum�. � Nie musz� przez ca�y czas trzyma� si� twojej sp�dnicy.

Matka wygl�da�a na zasmucon�, ale nie m�wi�a ju� nic wi�cej.

Nareszcie Rikard m�g� p�j�� do Vinnie. Usiedli we dw�jk� w ciasnym pokoiku. Dwuosobowe pokoje przedzielono, by zapewni� jak najpe�niejsz� izolacj�. Vinnie nie chcia�a mieszka� w pokoju z ciotk�, Rikard �wietnie to rozumia�, a poza tym Kamma pe�nym g�osem ��da�a osobnego pokoju, zreszt� ku uldze wszystkich.

Vinnie siedzia�a bez ruchu, Rikard pochyli� si� ku niej, opieraj�c �okcie na kolanach, i bezradnie sk�ada� i rozk�ada� r�ce. Z t� kobiet� wyj�tkowo trudno si� rozmawia�o, wydawa�o si�, �e zgubi�a gdzie� swoj� osobowo��.

��No tak, panno Dahlen. A mo�e wolno mi b�dzie m�wi� Vinnie? Dzi�kuj�. Czas up�ywa, a ja nadal nie natrafi�em na �aden �lad. Stara kobieta ma niewielk� odporno�� na osp�. Miejmy jednak nadziej�, �e by�a kiedy� szczepiona, choroba b�dzie przebiega�a �agodniej. Ale ona rozsiewa zarazki. Je�li wyst�pi wysypka, bez wzgl�du na to, czy �agodna, czy nie, epidemia mo�e przybra� nieprzewidziane rozmiary. Musimy j� odnale��! Om�wmy jeszcze raz przebieg wydarze� na przystani.

Roztrz�sali ka�de s�owo, ka�dy ruch, ka�dy najdrobniejszy szczeg� � bez rezultatu. Wszystko wiadome by�o ju� wcze�niej. Vinnie nie mog�a przypomnie� sobie niczego nowego.

Zapad�a cisza. Rikard patrzy� na skulon�, zrezygnowan� dziewczyn�. Powinien odej��, ale ona sprawia�a wra�enie tak przera�liwie samotnej.

��Jak si� miewasz? � spyta� �yczliwie. � Czy trudno jest �y� w zamkni�ciu?

Drgn�a, wyra�nie zmieszana tak osobistym pytaniem.

��Nie, w�a�ciwie nie � odpar�a j�kaj�c si�. � Ingrid Karlsen jest taka mi�a, pani Sommer tak�e. I Kalle ze mn� rozmawia.

Ostatnie s�owa wypowiedzia�a z takim zdumieniem, �e Rikard od razu poj��, jak niewielu musia�a zna� m�czyzn.

��Wiesz, Vinnie, przypominasz mi kogo� z mojej rodziny, Marit z Grodziska, tak si� nazywa�a, zanim po�lubi�a mego krewniaka Christoffera Voldena. Przez pierwsze trzydzie�ci lat �y�a pod wp�ywem despotycznego ojca. Kiedy wreszcie si� od niego uwolni�a, niemal przesz�a przez piek�o, dostosowuj�c si� do �ycia w normalnym �wiecie.

Mo�e urazi� Vinnie tym por�wnaniem, ale chyba tak nie by�o. Podnios�a g�ow� i popatrzy�a na niego ze zdumieniem, jakby przebudzi�a si� ze snu.

Rikard u�miechn�� si� leciutko.

��Marit jest wspania�ym cz�owiekiem. Wszyscy bardzo j� kochamy. Pod skorup� nie�mia�o�ci kry�o si� gor�ce serce i pi�kna dusza.

Vinnie sprawia�a wra�enie, jakby chcia�a wykrzykn��: �Ale� ja te� je mam!�, milcza�a jednak wyczekuj�co. On wi�c musia� to powiedzie�:

��I ty tak�e je masz, Vinnie, jestem o tym przekonany. Spr�buj wyzwoli� w sobie te cechy! Gwi�d� na to, co inni o tobie my�l�, zainteresuj si� raczej, jak si� czuj�! To najlepszy spos�b nawi�zania kontaktu z lud�mi i zdobycia ich sympatii. Wszyscy s� samotni, zrozum to, i wszyscy potrzebuj� �wiadomo�ci, �e kto� inny si� o nich troszczy.

Nareszcie dziewczyna odwa�y�a si� powiedzie� co� o sobie.

��To nauczka dla kogo�, kto zawsze si� ba�, �e inni nie b�d� go lubi�. Ale to takie� trudne.

��Wiem. Kiedy przez ca�e �ycie kto� s�yszy jedynie uwagi o tym, jaki jest bezwarto�ciowy, r�wnie� mo�e sta� si� osob� zapatrzon� w siebie, cho� inaczej. Wiesz, Vinnie, chyba dobrze by ci zrobi�a wizyta w Lipowej Alei. Tak, to m�j rodzinny dom. Jest tam wielu wspania�ych ludzi.

��Jestem tego pewna � szepn�a i zakry�a twarz wstydz�c si� swej bezpo�rednio�ci.

Rikard impulsywnie wyci�gn�� do niej r�k�, ale zaraz j� cofn��.

��Przepraszam, nie wolno mi si� do was zbli�a�! Ale powinna� pozna� starego Henninga i jego c�rk� Benedikte. To moja babka. I wszystkich innych, r�d akurat teraz liczy sobie wielu cz�onk�w. Ale najwa�niejszy z nich jest malutki synek Christy, Nataniel. Zdarzy�o si� co� bardzo dziwnego� Nie, o tym nie b�dziemy m�wi�.

��Nataniel? Naprawd� tak ma na imi�?

��Tak, Christa nalega�a, by ochrzci� go Nataniel, nie Nataniel, kt�re to imi� i tak samo w sobie jest niezwyk�e. Powinna� zobaczy� tego malca. Ma teraz cztery lata.

Rikard zorientowa� si�, �e nieszcz�liwa Lavinia Dahlen potrzebowa�a takiej rozmowy z kim�, kto opowie co� tylko dla niej. Dlatego zacz�� m�wi� o sprawie, kt�ra le�a�a mu na sercu, o ma�ym Natanielu.

Vinnie spogl�da�a na Rikarda z osobliwym u�miechem na ustach. Jej oczy ja�nia�y blaskiem spokojnego szcz�cia, radowa�a si�, �e kto� po�wi�ci� jej uwag�. Strachu, �e nikt nie b�dzie jej lubi�, jeszcze si� nie pozby�a, ale nie kr�powa� jej ju� wstyd, �e istnieje i �e wygl�da jak wygl�da.

��Czy wiesz, �e masz �liczne oczy? � spyta� Rikard nieoczekiwanie. Nieoczekiwanie tak�e dla siebie.

Vinnie odwr�ci�a g�ow�.

��Nie drwij ze mnie � powiedzia�a cicho.

��Wcale nie mam takiego zamiaru. Chcesz pos�ucha� o Natanielu?

Kiwn�a g�ow�, nadal nie odwracaj�c twarzy. Rikard dostrzeg�, �e na rz�sach zab�ys�y �zy.

��To� to bardzo niezwyk�y ch�opiec � zacz�� niezgrabnie. � Z pocz�tku m�g�by ci� wystraszy�. Ale nie jest niebezpieczny, wcale nie, przeciwnie.

��Dlaczego mia�abym si� przerazi� czterolatkiem?

��Nie jest brzydki, je�li o tym my�lisz, wcale nie wygl�da strasznie. Ale ma bardzo, bardzo dziwne oczy. A jeszcze dziwniejszy jest spos�b, w jaki patrzy. Jakby przeszywa� cz�owieka na wylot.

��To rzeczywi�cie brzmi do�� gro�nie.

��Tak, ale zaczekaj, s�uchaj dalej! Pierwszy raz, kiedy nas zaskoczy�, nie umia� jeszcze dobrze chodzi�. W�a�ciwie nie mieszka w Lipowej Alei, lecz z rodzicami na drugim ko�cu Oslo, cz�sto jednak przyje�d�aj� z wizyt�. Nataniel ma siedmiu starszych braci�

��M�j ty �wiecie!

Rikard u�miechn�� si� rozmarzony.

��Ale to nie s� dzieci Christy. W�r�d tej �semki w�a�ciwie tylko Nataniel jest ze mn� spokrewniony. Wtedy, gdy przyjechali w odwiedziny, a on nie mia� jeszcze roku, zrobi� si� nagle bardzo niespokojny, kiedy weszli do kuchni. Wysun�� si� z ramion matki i poraczkowa� do schowka na szczotki. Stuka� w drzwi i zacz�� p�aka�. Doro�li, rzecz jasna, otworzyli schowek i znale�li w �rodku kr�lika mojej matki, kt�ry znikn�� przed czterema dniami. Zwierz�tko by�o ledwie �ywe, ale jako� da�o sobie rad�. Nataniel osobi�cie pilnowa�, by kr�lik dostawa� jedzenie i wod�, dba�, by by�o mu jak najlepiej.

��Oj � szepn�a Vinnie. � Sk�d on m�g� to wiedzie�?

��Nataniel wiele potrafi. Jak ju� ci m�wi�em, ma teraz cztery lata i s�siedzi wr�cz si� go boj�. On za du�o wie. Kilka tygodni temu z�apa� z�odzieja, ot tak, po prostu, niczego nie podejrzewaj�c. Lensman odwiedzi� moich rodzic�w i opowiada�, �e jeden z s�siad�w zgubi� portfel. �Ale przecie� ma go Stein�, o�wiadczy� Nataniel, szeroko otwieraj�c oczy. Malec nie chcia� oczywi�cie na nikogo donosi�, to by�o po prostu zwyk�e stwierdzenie faktu. Lensmanowi pozostawa�o jedynie i�� do domu Steina � innego s�siada, kt�ry wykorzysta� okazj� w autobusie � i portfel si� odnalaz�. Ch�opiec nigdy wcze�niej nie by� u Steina. Nie jecha� te� autobusem, kiedy si� to wydarzy�o.

��Chce pan� Chcesz powiedzie�, �e ch�opiec, Nataniel, jest jasnowidzem?

��O, o wiele wi�cej. Nataniel jest tym, na kt�rego wszyscy czekali�my.

Popatrzy�a na niego ze zdziwieniem i Rikard zrozumia�, �e my�la� na g�os.

��Tak, wielu w naszym rodzie posiada zdolno�� jasnowidzenia � odpowiedzia� niemal przepraszaj�co. � I wiedzieli�my, �e jeden z nas musi by� czym� wi�cej ni� inni.

��Ty te� jeste� jasnowidzem? � Ton g�osu dziewczyny �wiadczy� o tym, �e ani troch� nie wierzy w podobne historie.

��Ja? Nie, ani odrobin�.

Mia� wra�enie, jakby z ramion spad� jej jaki� ci�ar. Czego ty si� ba�a�? pomy�la�. �e zajrz� w g��b twojej duszy?

Uzna�, �e opowiadaniem, kt�re w najmniejszym stopniu nie dotyczy�o dziewczyny, nada� rozmowie zbyt poufa�y ton. Wsta� onie�mielony. Vinnie tak�e poderwa�a si� z krzes�a, staraj�c si� zachowa� oboj�tnie, ale czy w jej oczach nie kry�o si� rozczarowanie? Zaw�d, �e Rikard wygadywa� takie g�upstwa? A mo�e, �e przesta� je wygadywa�? Postanowi� tego nie roztrz�sa�. Podzi�kowa� za ch�� udzielenia mu pomocy w rozwi�zywaniu zagadki zaginionej kobiety i wyszed�.

Nie by�o mu jednak dane tak pr�dko opu�ci� oddzia�u izolacyjnego.

Dostrze�ono go w hallu.

��Konstablu! � wo�a�a Kamma gro�nym tonem, jak gdyby z�apa�a go nad st�uczonym najpi�kniejszym wazonem. � Prosz� tu przyj��!

Przywo�a�a go ruchem wskazuj�cego palca jak uczniaka. Us�ucha�, wzdychaj�c. Czego ona tym razem chce? Z punktu widzenia dochodzenia wcale go nie interesowa�a.

Jak zwykle chodzi�o o bagatelk�:

��Konstablu, jak d�ugo mam tu siedzie�? Kto si� opiekuje moim domem, podczas gdy jestem tutaj? Mog� zakra�� si� z�odzieje, podpalacze i�

Rikard mia� ju� Kammy po dziurki w nosie i odpowiedzia� ca�kowicie zgodnie z prawd�:

��Zrozumia�em, �e to dom panny Lavinii Dahlen.

Szyja Kammy poczerwienia�a, na policzkach wyst�pi�y ogniste plamy.

��M�j syn Hans-Magnus Olsen potrzebuje mnie, konstablu. Nie mo�e d�u�ej przyje�d�a� do pustego domu.

��Pani syn zosta� z�apany na gor�cym uczynku, kiedy usi�owa� zniszczy� niekorzystny dla niego i pani testament. Poza tym jest ju� do�� doros�y, by radzi� sobie samodzielnie, a w kasynie oficerskim nie dzieje mu si� krzywda. Czym jeszcze mog� s�u�y�?

Powoli prostowa�a i tak ju� proste plecy i kark, wydawa�o si�, jakby nagle uros�a o dobre p� metra. Odwr�ci�a si� od Rikarda.

��Nie rozmawiam z podw�adnymi. Nast�pnym razem prosz� przys�a� komendanta.

��Bardzo ch�tnie � odpar� Rikard. � On mo�e nie jest taki ust�pliwy jak ja. Ale� � Teraz nadesz�a pora, by to jego g�os zabrzmia� gro�nie. � Jeszcze nie sko�czy�em z pani� rozmawia�, pani Dahlen.

Zn�w odwr�ci�a si� w jego stron� z wyra�n� pogard�. Pomi�dzy nimi toczy�a si� walka i Kamma nie mia�a zamiaru jej przegra�. �N�dzny robaku�, m�wi�o jej spojrzenie.

��Nie powiedzia�a mi pani jeszcze, gdzie przebywa�a po tym, jak zaj�a si� pani ubraniem Vinnie, do czasu, gdy pani do nas zadzwoni�a. Twierdzi�a pani, �e by�a sama w domu, ale to nieprawda, zaprzeczaj� temu s�siedzi. Vinnie pierwszych dni tak�e nie sp�dzi�a w domu, wiedzieli�my o tym od dawna. Obie wi�c k�amiecie.

Zirytowa� si�, �e zapomnia� ponownie spyta� o to Vinnie. Jak mog�o wylecie� mu z pami�ci? No, tak�

��To chyba nieistotne, gdzie przebywa�am!

��Przeciwnie. Mog�a pani rozsia� male�kie, niewidoczne go�ym okiem zarazki pochodz�ce z ubrania Vinnie.

��M�j panie! Jestem porz�dn�, schludn� kobiet�!

��Wcale w to nie w�tpi�.

��A w dodatku przebywa�am w ca�kowicie bezpiecznym miejscu.

���adne miejsce nie jest bezpieczne wobec wirus�w, kt�re wida� tylko pod mikroskopem. Czy pani nie rozumie, �e nie m�wi�c nam prawdy nara�a pani �ycie swoje i innych ludzi? Kiedy pani tu przyby�a, nie by�a pani nawet szczepiona!

��Niczego si� nie boj�. B�g czuwa nad swymi wiernymi.

��Czy przebywa�a pani w tym okresie z innym lud�mi?

��I co z tego? B�g chroni tak�e ich, bo tylko oni zostan� ocaleni, kiedy Dzie� S�du dotknie Halden.

A wi�c zacz�a pos�ugiwa� si� cytatami z Biblii.

��Tylko Halden? � spyta� nieco z�o�liwie.

��Tu rozpocznie si� karanie grzesznik�w. Prze�yj� tylko wybrani. I to si� zgadza, prawda? Dzie� S�du ju� nast�pi�. Jeden z czterech je�d�c�w Apokalipsy, M�r, najecha� nasze miasto!

Rikard wpatrywa� si� w ni� oniemia�y.

��Chwileczk�! � zaj�kn�� si� zniecierpliwiony. � Chwileczk�, poznaj� to�

��Powinien pan. Zapisano to w Objawieniu �wi�tego Jana, rozdzia��

��Nie, nie w Biblii! Ten szaleniec, jak on si� nazywa�? Wspomnia�a go pani w li�cie do syna, Hansa-Magnusa. Jak on si� nazywa�? S�ysza�em to nazwisko ju� wcze�niej. Mam! Pastor Prunck? Ten co grzmi, �e zbli�a si� s�d ostateczny? M�j Bo�e, ilu� takich szale�c�w prze�y�a historia? I ilu g�upc�w daje si� omami� ich wywodami?

��Pastor Prunck nie jest wcale�

Rikard przerwa� jej:

��Otrzymali�my kilka zg�osze� od krewnych jego uczni�w. Podobno ukryli si� w bezpiecznym miejscu, by w spokoju przeczeka� �dzie� s�du�. Nikt jednak nie wie dok�adnie, gdzie to jest. Pani Dahlen, czy pani nie pojmuje, co pani uczyni�a? Narazi�a pani tych ludzi na potworne ryzyko zara�enia. Czy Vinnie r�wnie� tam by�a?

��To nie pa�ska sprawa.

��Owszem, to jak najbardziej moja sprawa. A wi�c by�a tam. W jaki spos�b si� wydosta�a?

��Zosta�a oczywi�cie wyp�dzona.

��Dzi�ki Bogu! A wi�c pastor mia� respekt dla male�kich bakcyli? A raczej wirus�w?

��Wcale nie! Ale Lavinia by�a szczepiona, a �adnemu z uczni�w pastora nie wolno w�tpi� w si�� Pana. Poddanie si� szczepieniu oznacza zw�tpienie w jego uzdrawiaj�c� moc.

��No, a pani? Czy pani� tak�e stamt�d wyrzucono?

��Ja nie by�am szczepiona.

��Nie o to pyta�em. Czy pani� wyrzucono?

��Odesz�am dobrowolnie.

��Pani k�amie! Od razu wida�, �e pani k�amie! Naprawd� pragnie pani chroni� tego pastora-szale�ca nawet po tym, jak pani� odepchn��? I to tylko dlatego, �e mog�a pani przywlec zaraz�? Czy nie dostrzega pani luk w jego naukach? Przecie� on si� boi, a powinien by� ca�kiem pewny boskiej opieki.

Wspomnienie upokorzenia doznanego w �wi�tyni, czyli w grocie pastora Pruncka, wypisane by�o na twarzy Kammy, widoczne w oczach i mocno zaci�ni�tych ustach.

��Porozmawiam z Vinnie � stwierdzi� Rikard, szykuj�c si� do odej�cia.

��Nie!

Zaczeka�.

��A wi�c s�ucham.

Kamma jeszcze si� waha�a. M�ody policjant zrozumia�, �e pastor odebra� od nich �wi�t� przysi�g� milczenia.

��Czy chce pani mie� �ycie tych ludzi na sumieniu, pani Dahlen?

��Oni si� nie zara��.

��Prawdopodobnie nie, ryzyko jest niewielkie, ale i pani, i Vinnie przebywa�y�cie tam, a obie mia�y�cie kontakt ze zmar�ym Willym Matteusem lub z rzeczami, kt�rych on dotyka�. Ilu jest uczni�w ��cznie z pastorem?

��Sze��dziesi�ciu czterech. Beze mnie i bez Vinnie oczywi�cie sze��dziesi�ciu dw�ch.

��Sze��dziesi�t dwoje ludzi� I wszyscy nie szczepieni?

��Chyba nie. Wiem, �e wielu si� nie przyzna�o, ale wi�kszo�� tak.

��Uwa�a pani, �e pastor zachowa� si� lojalnie wobec pani, pani Dahlen?

Kamma nie odpowiedzia�a.

Rikard westchn��.

��Pom�wi� z Vinnie. A je�li ona mi nie odpowie, wr�c� do pani.

Tym razem pozwoli�a mu odej��. Przedstawia�a sob� obraz najbardziej gorzkiego rozczarowania, wcielenie niezdecydowania.

Wracaj�c do pokoju Vinnie doszed� do wniosku, �e pastor musia� mie� nieprawdopodobn� w�adz� nad tymi kobietami i zapewne nad wszystkimi swoimi uczniami. Oczywi�cie od d�u�szego czasu dochodzi�y go s�uchy o szalonym proroku Dnia S�du, ale takie pog�oski cz�sto puszcza si� mimo uszu. Nikt jednak, nikt w ca�ym mie�cie, nie wiedzia�, gdzie znajduje si� miejsce schronienia sekty. Jej cz�onkowie musieli dosta� czkawki ze strachu albo te� na�o�ono im solidny kaganiec.

Vinnie rozja�ni�a si� na jego widok, u�miech jednak zgas�, gdy us�ysza�a, czego od niej ��da.

��Nie mog� powiedzie� � szepn�a. � Moj� dusz� czekaj� wieczne m�ki w piekle za to, �e ich zdradzi�am.

��S�dz�, �e twoj� dusz� za �ycia czekaj� jeszcze wi�ksze m�ki, je�li ska�esz sze��dziesi�t dwoje ludzi na �mier�.

Popatrzy�a na niego uwa�nie i zrozumia�a powag� sytuacji. Odetchn�a g��boko i wyzna�a, gdzie schroni�a si� sekta.

��W �rodku miasta? � Rikard nie dowierza�. � No, na obrze�ach?

Sze��dziesi�t dwoje ludzi. Niczym nie chronionych, nie szczepionych, zamkni�tych by� mo�e wsp�lnie z morderczymi wirusami!

I kto o�miela� si� twierdzi�, �e s�u�ba zdrowia cho�by w pewnym stopniu kontroluje epidemi�!

Agnes przesta�a ju� wychodzi�.

Nasta�a niezno�na pogoda, na wysepce wia�o tak mocno, �e Agnes nie mog�a nawet stan�� wyprostowana. Trzy razy dziennie wypuszcza�a Doffena. On tak�e si� spieszy� i za ka�dym razem, gdy skroba� do drzwi, Agnes ogarnia�a rado��. Co by by�o, gdyby nie wr�ci�?

Doffen by� jej jedyn� pociech� w tym bezmiarze smutku.

Sko�czy�o si� drewno, zgromadzi�a wi�c na swoim ��ku ca�� po�ciel, jak� znalaz�a w domku. Spa�a jak ksi�niczka na ziarnku grochu, pod sob� mia�a tyle samo ko�der, co na sobie. W ci�gu dnia siadywa�a w najwygodniejszym fotelu, otulona w grube koce, przypominaj�c wielk� paczk�. Wystawa�y tylko rozczochrane w�osy, czerwony z zimna nos i sine, zgrabia�e d�onie tul�ce Doffena le��cego jej na kolanach. Bola�y j� plecy, dokucza�a gor�czka, czu�a, �e zapad�a na powa�n� gryp�.

Sko�czy�o si� tak�e jedzenie. Zosta�o tylko troch� herbatnik�w (Agnes nigdy nie lubi�a tego zapachu wanilii), mia�a te� wod�. Dzi�ki Bogu, �e by�a woda, oboje z Doffenem mogli si� napi�, gdy g��d solidnie im dokuczy�.

Nie brakowa�o jej czasu, by zastanawia� si� nad swoim �yciem. Przegranym �yciem, jak by teraz powiedzia�a. Co z niego mia�a? Ukochane c�reczki mamusi i tatusia ponios�y kl�sk�. �liczne panny trzyma�y si� na wodzy. Strze�cie si� ch�opc�w! Sk�d si� bior� dzieci? Fuj, do k�ta, o tym nie wolno m�wi�!

Olava by�a bardziej zmys�owa i niejednego pr�bowa�a za plecami rodzic�w. Mia�a nawet zalotnika, ale jego pensja subiekta okaza�a si� za ma�a, rodzice wi�c go odrzucili. Nie by� do�� maj�tny dla ich c�rki! Olava i tak si� z nim spotyka�a i wkr�tce spodziewa�a si� dziecka. Agnes z pocz�tku niczego nie rozumia�a, nie wiedzia�a, co znaczy� ten zakrwawiony drut i ci�ka choroba Olavy ukrywana przed rodzicami. Olava udawa�a zapalenie gard�a i z�o�ona wysok� gor�czk� le�a�a z szyj� owini�t� we�nian� po�czoch�, a w �mietniku le�a�a paczka poplamionych gazet. Agnes przypadkiem zobaczy�a, jak Olava j� zwija. W �rodku by�a jedynie niedu�a krwawa grudka, Agnes przez wiele lat zastanawia�a si�, co to mog�o by�. Po latach dopiero zrozumia�a.

Olava wci�� mia�a swoje tajemnice, Agnes nie chcia�a tego s�ucha�, zatyka�a uszy palcami.

Agnes nie nawiedza�y erotyczne my�li. Rodzice zdo�ali je zabi� ci�g�ymi napomnieniami i obrzydzaniem, prawieniem o grzechu i rozpu�cie, o karze niebios. Nie nale�eli do ludzi szczeg�lnie religijnych, ot, zwyczajnie chodzili do ko�cio�a, ale w kwestii moralno�ci okazali si� przera�aj�co bogobojni i surowi.

Oduczyli wra�liw� Agnes wszelkich marze� o m�czyznach. Owszem, bardzo ch�tnie by si� kim� zaj�a, m�em, mo�e dzie�mi, ale je�li koniecznie musia�y si� z tym ��czy� nocne obowi�zki, wola�a zrezygnowa�.

A poza tym �aden m�czyzna o ni� nie pyta�. Agnes by�a zerem, nic zabawnego nie mog�o si� z ni� przydarzy�. Mi�a, �yczliwa i pomocna wszystkim, ale tak przy tym nie�mia�a, �e niemal odstrasza�a ludzi. Kto bowiem zwraca uwag� na cz�owieka, kt�ry unika wszelkich kontakt�w udaj�c, �e go po prostu nie ma?

Raz kiedy� si� spotka�y, Agnes Johansen i Lavinia Dahlen. Nie dostrzeg�y, jak bardzo s� do siebie podobne. Nie zrozumia�y, �e Vinnie jest na najlepszej drodze, by sta� si� dok�adnie taka jak Agnes. W tych czasach, obci��onych dziedzictwem ery wiktoria�skiej, w Norwegii �y�o wiele podobnych samotnych kobiet. Niepodzielnie panowa�y pogl�dy odrzucaj�ce wolno�� jednostki. Zniszczy�y one tak wiele istnie�! W opinii og�u kobiety winny by� uleg�e, pozostawa� w tle i nie wyra�a� swych my�li. Owe zasady dotyczy�y wszystkich kobiet, bez wzgl�du na ich pozycj� w spo�ecznej hierarchii. Na og� nad uleg�� dusz� dominowa�a jaka� silniejsza osobowo��. W przypadku Vinnie by�a to Kamma. Z Agnes sytuacja przedstawia�a si� jeszcze gorzej. Na pocz�tku jej wol� i rado�� �ycia z�amali rodzice, p�niej t� pokorn� dusz� wykorzystywa�a Olava dla w�asnej wygody. Ugotuj kaw�, Agnes! Przynie� poczt�, Agnes! Wyjd� z Doffenem, Agnes!

To polecenie wydane siostrze przez Olav� okaza�o si� ostatnim.

Gdy Rikard wr�ci� na posterunek, by ruszy� z miejsca operacj� ��wi�tynia pastora Pruncka�, ujrza� na swym biurku karteczk� z notatk�:

W piwnicy jednego z dom�w znaleziono zamarzni�t� kobiet�. Mo�e to ta, kt�rej szukamy?

��wi�tynia pastora Pruncka� musia�a zatem poczeka�. Rikard skontaktowa� si� z osob� przyjmuj�c� wiadomo��.

By� ni� starszy policjant, kt�remu nigdy nie uda�o si� awansowa�, ale zdawa� si� zadowolony ze swego stanowiska.

��Tak, w�a�nie otrzymali�my informacj� � powiedzia� nieco flegmatycznie. � Znale�li j� s�siedzi, zreszt� s� tutaj, masz ochot� zamieni� z nimi kilka s��w?

Owszem, Rikard bardzo sobie tego �yczy�.

Od razu poczu� instynktown� antypati� do pary, kt�ra czeka�a w drugim pomieszczeniu: ponurej, zagniewanej kobiety sk�adaj�cej si� z samych zwa��w t�uszczu i m�czyzny w typie starego rozpustnika.

��S�ysza�em, �e to wy znale�li�cie martw� s�siadk�. Prosz� mi o tym opowiedzie�.

��To by�o tak. Od wielu dni nie widzieli�my ani si�str Johansen, ani Doffena.

��Doffena?

��Psa � wtr�ci�a kobieta.

Rikardowi za�wita�o w g�owie:

��Bia�ego teriera?

��Tak, prawie bia�ego. Mia� kilka br�zowych plamek.

��Dobrze, prosz� m�wi� dalej!

��No i w kuchni ca�y czas si� �wieci�o, a przez pierwsz� dob� co� stuka�o.

Rikard zmarszczy� brwi.

��S�yszeli�my, �e kto� stuka w g��bi domu, jakby w jak�� rur�. My�leli�my wi�c, �e siostry s� w domu. A potem przesta�o stuka�

��D�ugo trwa�o to stukanie?

��Nie, mo�e jeden dzie�. Albo dwa � odpar� m�czyzna.

��Doktor powiedzia�, �e umar�a ju� dawno � pospieszy�a z zapewnieniem kobieta.

��Dzi�ki Bogu, �e si� nie m�czy�a � mrukn�� Rikard.

��Dziwne wydawa�o nam si� to stukanie, ale my nie z takich, co to pchaj� nos w nie swoje sprawy. Ka�dy ma w�asne k�opoty. Ale potem zauwa�yli�my, �e na okr�g�o pali si� u nich �wiat�o, a to wyda�o nam si� dziwne, bo one by�y bardzo oszcz�dne. No to wybili�my okno i weszli�my do �rodka. Z pocz�tku nic nie znale�li�my, ale potem zobaczyli�my Olav� w piwnicy. Spad�a ze schod�w i z�ama�a ko�� udow�. Potem zamarz�a na �mier�. Tak powiedzia� doktor, bo od razu go wezwali�my. Ciekawe zreszt�, kto za to zap�aci?

��Nie musicie si� o to martwi�. Chcia�bym jednak dowiedzie� si� czego� wi�cej o tej Olavie Johansen. Czy ona by�a drobna i szczup�a?

��Drobna i szczup�a? Nie, to Agnes. Siostra � wyja�ni� m�czyzna. � Olava by�a gruba jak beczka, ci�ko dysza�a i nie powinna nigdy wchodzi� na te schody.

��Ale gdzie wobec tego jest Agnes? I pies?

��Nie mamy poj�cia, nie widzieli�my jej od dawna.

Rikard spr�bowa� ustali�, kiedy ostatni raz widzieli Agnes z psem i kiedy s�yszeli stukanie w rur�. Ma��onkowie przy okazji wyja�nili, �e rura bieg�a wzd�u� schod�w do piwnicy i w�a�nie w ni� musia�a uderza� Olava, znaleziono bowiem przy niej polano. Biedna kobieta, pomy�la� Rikard, w miar� jednak nap�ywaj�cych wyja�nie� zrozumia�, �e musia�a umrze� do�� szybko. Prawdopodobnie zasn�a i we �nie zmar�a z zimna.

Bardziej jednak interesowa�a go Agnes. Wydawa�o si�, �e znikn�a mniej wi�cej w tym samym czasie, kiedy pojawi� si� Willy Matteus.

��Czy wiecie, jak ubiera�y si� siostry? � spyta�.

��Wiem dok�adnie, jakie mia�y ubrania � bez zmru�enia oka o�wiadczy�a kobieta.

��Agnes zwykle chodzi�a w szarym kapeluszu i w szarym p�aszczu, prawda?

��Agnes? O, nie, nigdy nie przysz�oby jej to do g�owy. To Olava wybiera�a dla niej stroje i biedna Agnes musia�a chodzi� w okropnym czerwonym kapeluszu i w swoim starym br�zowym p�aszczu. Od lat w tym samym, pewnie jakby go postawi�, to by si� nie przewr�ci�!

Rikard kilkakrotnie pokiwa� g�ow�. Zapomnia� ca�kiem o swoich rozm�wcach, wr�ci� my�l� do wieczoru, kiedy pom�g� na ulicy niedu�ej, zmieszanej damie w czerwonym kapeluszu i br�zowym p�aszczu. Tu� przed tym kobieta piskliwie wo�a�a Doffena i Rikard k�tem oka zauwa�y� tak�e niedu�ego teriera. Wielu �wiadk�w wspomina�o kobiet� w czerwonym kapeluszu, kt�rej towarzyszy� pies.

P�niej kobieta znikn�a bez �ladu. Ale niewiasta, kt�ra pomog�a Willyemu Matteusowi, z ca�� pewno�ci� mia�a na sobie szary str�j, wszyscy to po�wiadczyli, nie by�o co do tego najmniejszych w�tpliwo�ci. Nie mia�a te� psa.

Agnes Johansen okaza�a si� wi�c �lepym torem.

Gdzie� jednak musia�a przebywa�! Powinna zosta� poinformowana o �mierci siostry.

No c�, niech zajm� si� tym koledzy, on ma co innego do roboty.

Podzi�kowa� ma��onkom i wybra� si� do tak zwanej �wi�tyni pastora Pruncka.

Rikard wiedzia� doskonale, gdzie znajduje si� stary, nie u�ywany szyb kopalni, nikt jednak od wielu lat nim si� nie zajmowa�. A wi�c to tam postanowi� schroni� si� pastor, by przeczeka� zag�ad� �wiata! Rikard zabra� ze sob� dw�ch koleg�w, funkcjonariusza i aspiranta, chodzi�o wszak o wielu ludzi zamkni�tych w pieczarze, i wszystkich nale�a�o odizolowa�.

Dano zna� do szpitala i dyrekcja postanowi�a przeznaczy� na ten cel jeszcze jeden budynek. Ju� wcze�niej liczono si� z tym, �e przyb�d� kolejni podejrzani o zara�enie.

Ale sze��dziesi�t dwie osoby jednocze�nie�? To wielki, ogromny problem, stwierdzono w szpitalu.

Z zewn�trz �wi�tynia w niczym nie przypomina�a raju. Wiod�y do niej zardzewia�e �elazne drzwi w skalnej �cianie. Doprawdy, pozostawa�o du�e pole do popisu dla wyobra�ni.

Rikard zastuka� mocno.

�adnej odpowiedzi.

��Policja! Otwiera� w imieniu prawa!

Nadal cisza. Czy�by wewn�trz nikogo nie by�o? Pchn�� drzwi, ale okaza�y si� zamkni�te od �rodka.

Nic im si� chyba nie sta�o? Straszne my�li o zatruciu tlenkiem w�gla, zamarzni�ciu, braku tlenu, a nawet masowym samob�jstwie zak��bi�y mu si� w g�owie, zanim wreszcie ze �rodka dobieg� g�os:

��Przepadnij, mocy policyjna! � wo�a� pastor. � Nie macie prawa, by wst�pi� do naszej u�wi�conej siedziby. Oto nasta� dzi� Dzie� S�du, zag�ada czeka wszystkich mieszka�c�w �wiata, my za� jeste�my przygotowani, by w �wi�tych szatach przej�� po was ziemi�. Nie przera�� nas wasze gro�by. B�dziemy si� chroni� tutaj, a� wybije nasza godzina.

��Prosz� przesta� ple�� bzdury, otworzy� te drzwi i wpu�ci� mnie do �rodka. To bardzo powa�na sprawa!

���aden niewierny nie przest�pi tego progu. Za p�no, by czo�ga� si� i b�aga� o �ask�. Bramy raju pozostan� dla was zamkni�te na ca�� wieczno��!

Rikard i jego koledzy popatrzyli na siebie zrezygnowani. Rikard kilkakrotnie odetchn�� g��boko, by nie unie�� si� gniewem.

��Pastorze Prunck, sprawa jest naprawd� najwy�szej wagi! Uda�o nam si� powstrzyma� atak ospy (nie by�o to do ko�ca prawd�, wszak nadal nie odnaleziono zaginionej kobiety), ale tu, w tej pieczarze, by� mo�e roi si� od wirus�w, a wi�kszo�� z was nigdy nie by�a szczepiona! Czy tego nie rozumiecie? Zag�ada grozi nie tym mieszka�com Halden, kt�rzy znajduj� si� poza bramami waszej �wi�tyni, jak to nazywacie, lecz wam, kt�rzy w niej jeste�cie!

Zapad�a d�uga cisza.

��Wypu��cie przynajmniej najm�odsze dzieci! � apelowa� Rikard.

Z g��bi dobieg� histeryczny, niezrozumia�y krzyk, przerwany przez g�os pastora. Potem Prunck zn�w zwr�ci� si� do policjant�w:

��Czy nie rozumiecie, �e nas chroni Pan? Na nas zwyk�a ziemska zaraza nie ma wp�ywu.

Policjanci si� naradzali. �elazne drzwi wygl�da�y na solidne, nie mieli odwagi ich wysadzi�. Kto� z ludzi znajduj�cych si� w �rodku m�g�by zosta� przy tym ranny. Dop�ki zreszt� cz�onkowie sekty przebywali w zamkni�ciu, nie stanowili zagro�enia dla innych.

Wreszcie Rikard zawo�a� jeszcze raz:

��Jeste� tam jeszcze, Prunck?

��Pastor Prunck jest tutaj � odpowiedziano z godno�ci� i z naciskiem na s�owo �pastor�.

��Proponuj� kompromis, mam nadziej�, �e pan go zaakceptuje. Twierdzi pan, �e �wiat ulegnie zag�adzie jeszcze dzisiaj. Doskonale! Daj� wi�c wam czas do jutra rana. Je�li my wszyscy prze�yjemy, wyjdziecie st�d i dobrowolnie pozwolicie si� odizolowa� w szpitalu.

��Przystan� na to z rado�ci� � odpar� pastor z triumfem w g�osie. � Zobaczymy, kto ma racj�!

Policjanci odeszli. Zza drzwi dobieg� ich �piew. Zabrzmia�o �Alleluja�.

��Niewiele czasu mu zosta�o � mrukn�� funkcjonariusz. � Zapad� ju� zmrok.

Rikard u�miechn�� si� gorzko.

��B�dzie si� na pewno t�umaczy� tak samo jak wszyscy jemu podobni, �e to jego b�agalne mod�y ocali�y �wiat. Oni bywaj� �liscy jak w�gorze.

��Mam wyrzuty sumienia � wyzna� m�ody aspirant � �e tak ich zostawiamy samym sobie. Zw�aszcza dzieci.

��To zrozumia�e � odpar� Rikard. � Nie mamy jednak mo�liwo�ci, by wyci�gn�� ich stamt�d, dop�ki przewodzi im ten fanatyk. Mo�emy si� tylko cieszy�, �e ten ich dzie� s�du nasta� ju� dzisiaj. Gorzej by by�o, gdyby mia� nadej�� za dwa tygodnie, wtedy musieliby�my wysadzi� drzwi.

��Przejdziemy si� nabrze�em? � spyta� najm�odszy z ca�ej tr�jki. � Mo�e przypadkiem natrafimy na jaki� �lad tej zaginionej kobiety?

��To ma�o prawdopodobne, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by�my poszli tamt�dy. A jak si� miewa za�oga �Fanny�?

��Burz� si�, to oczywiste � odpar� funkcjonariusz. � G�o�no przeklinaj� ca�� histori�, ale nigdzie ich to nie zaprowadzi.

��Mo�na ich zrozumie�. Siedzenie przez wiele tygodni na ma�ej szkucie niczym w wi�zieniu i w dodatku tracenie przez to pieni�dzy nie jest szczeg�lnie zabawne. Nie pojawi�y si� u nikogo objawy choroby?

��Na razie nie, a oni chyba powinni zachorowa� jako pierwsi, przecie� Matteus przebywa� na pok�adzie d�ugo, zanim dotar� tutaj.

��Zara�a� zacz�� dopiero w ci�gu ostatnich dni. Ale� wracaj�c do tej �wi�tyni w grocie, postawimy chyba stra�e? Trzeba dopilnowa�, �eby nikt si� stamt�d potajemnie nie wymkn�� i nie rozni�s� zarazy. Nie s�dz� wprawdzie, by grozi�o im jakie� szczeg�lne niebezpiecze�stwo, s� nara�eni, �e tak powiem, z trzeciej r�ki. Chodzi mi o to, �e Vinnie Dahlen dotkn�a Matteusa, Kamma Dahlen czy�ci�a jej ubranie, a dopiero potem obie znalaz�y si� w grocie. Nie ma wi�c chyba wi�kszego ryzyka, ale nie wolno nam przyj�� tego za pewnik.

��Postawimy kogo� na stra�y � zdecydowa� funkcjonariusz. � Zadbam o to jeszcze dzi� wieczorem.

��We� przynajmniej ze dw�ch ludzi � powiedzia� Rikard. � Je�li wszystkie sze��dziesi�t dwie osoby opuszcz� schron jednocze�nie, nie�atwo b�dzie nad nimi zapanowa�.

W�drowali ulicami Halden w stron� centrum. Zmro�one b�ocko chrz�ci�o pod nogami, nad twierdz� Fredriksten pokaza� si� ksi�yc. Mr�z szczypa� w uszy.

��A ju� s�dzi�em, �e uda�o mi si� ustali� nazwisko zaginionej kobiety � westchn�� Rikard. � Wydawa�o si� tak blisko! Agnes Johansen� A jednak to nie ona.

��To jaka� wielka tajemnica � orzek� funkcjonariusz. � Wiesz, Rikardzie, zapomnia�em ci o czym� powiedzie�. Ta m�oda kobieta, kt�ra jest w szpitalu, Vinnie Dahlen, telefonowa�a po po�udniu i chcia�a z tob� rozmawia�.

��Naprawd�? � Zdziwiony Rikard przystan��. � Pewnie akurat wtedy, kiedy wyszed�em na chwil�. Nie wiesz, o czym chcia�a m�wi�?

��P�aka�a i m�wi�a, �e si� boi. Twierdzi�a, �e nasta� dzie� s�du. Pr�bowa�em uspokoi� j�, m�wi�c, �e pastor to zwyczajny oszust i szalbierz, ale ona by�a ogromnie wzburzona. Najwidoczniej ma do ciebie wielkie zaufanie.

��Biedna dziewczyna � westchn�� Rikard. � Dzi� wieczorem pewnie ju� nie wpuszcz� mnie na oddzia�, ale mog� do niej zadzwoni�.

���wietnie, wydaje mi si�, �e jest jej niezwykle ci�ko.

��I to jak jeszcze!

M�ody ch�opiec, �wie�y nabytek policji, tak �wie�y, �e nie otrzyma� jeszcze munduru, id�c bawi� si� ko�cami p�omiennie czerwonego szalika.

���Jeste�my przygotowani, by w �wi�tych szatach przej�� po was ziemi�. M�j Bo�e, to przecie� czyste blu�nierstwo.

��I to najgorszego gatunku � zgodzi� si� Rikard.

Skr�cili w stron� nabrze�a i wkr�tce ujrzeli ciemne szczeliny w b��kitnym lodzie skuwaj�cym wod�. Ponury zimowy obrazek, od kt�rego cia�o przenika� dreszcz.

Pastor rozgorza� podnieceniem.

A wi�c nasta� dzie�, w kt�rym �wiat zach�y�nie si� ze zdumienia, �e dok�adnie spe�niaj� si� jego proroctwa. jego s�awa rozniesie si� po wszystkich�

Ach, prawda, po ko�cu �wiata nie pozostanie nikt, kto b�dzie �wiadkiem jego triumfu, tylko ta �a�osna, nieliczna gromadka. Szkoda!

W jaki� spos�b musi rozg�osi� swe przes�anie o zbli�aj�cej si� zag�adzie, zanim ona nast�pi.

Cho�, prawd� powiedziawszy, pora na to by�a ju� do�� p�na.

Zgromadzeni byli dziwnie niespokojni, niemal ekstatycznie podnieceni. Nale�a�o zaj�� ich modlitw�, wznosi� dodaj�ce otuchy okrzyki. Prunck uwa�a�, �e B�g pozwala ju� nieco zbyt d�ugo czeka� na d�wi�k tr�b archanielskich. Kilka bakcyli, to zbyt skromnie. Pastor oczekiwa� wyra�niejszych znak�w. Radio nie podawa�o �adnych informacji o katastrofach i masowych zgonach, jak zwykle m�wili tylko o rybo��wstwie. Czy te zakute �by nie rozumiej�, co si� dzieje? �wiatu pozosta�o do ko�ca ledwie kilka n�dznych godzin, a oni wci�� swoje o po�owach �ledzi w rejonie Sklinna!

To on powinien by� teraz w radiowym studio, tak, w�a�nie on! Z drugiej jednak strony nie chcia�, by ludzie masowo ocalili swe n�dzne istnienia, wszak tylko ci, kt�rzy wierzyli w niego, Pruncka, mieli dost�pi� �aski.

Pastor w po�piechu nie zauwa�y�, �e traktuje samego siebie jako wcielenie Chrystusa, zbyt zaj�ty by� roztrz�saniem dylematu: czy odebra� ca�emu �wiatu mo�liwo�� skorzystania z �aski, czy te� zakosztowa� s�awy jednego z wielkich prorok�w?

W�r�d jego uczni�w pojawi�o si� wielu w�tpi�cych, zorientowa� si� ju� wcze�niej. Ludzie bardziej bali si� wybuchu epidemii ospy, kt�ry podobno by� mo�liwy tylko w�r�d nich, ni� katastrofy, kt�ra niszczy ca�y �wiat. To prawdziwe przekle�stwo, �e te dwie diabelskie kobiety Dahlen sprowadzi�y na nich zaraz�! To wstr�tne, bezwstydne, przekl�te!

Ale� o czym to on my�li? On przecie�, wszyscy w jego grupie, s� nietykalni, znajduj� si� pod jego, Pastora Pruncka, ochron�, nic z�ego nie mo�e im si� sta�. On nale�y do wybranych, c� znaczy kilka ma�ych �a�osnych bakterii?

Prunck nie odr�nia� bakterii od wirus�w, ale on przecie� by� ponad takie przyziemne sprawy.

Podesz�a do niego jaka� kobieta z dzieckiem na r�ku.

��Ma�a ma gor�czk�, pastorze. Mo�e powinnam p�j�� z ni� do lekarza?

Patrzy� na ni� surowo, z g�ry.

��Zachwia�a� si� w swej wierze? Wiesz przecie�, �e zosta�em wyznaczony, by doprowadzi� was wszystkich do raju!

��Och, ale przecie� nie mamy jeszcze umiera�?

��Oczywi�cie, �e nie. Najpierw ziemia b�dzie nale�a�a do nas, a potem udamy si� na niebieskie pastwiska.

��Sporo my�la�am o swoich rodzicach� Oni nie powinni zgin��, czy nie ma dla nich �adnego ratunku?

��Okazali mi wzgard�, spotka ich za to kara.

Kobieta za�ka�a i wr�ci�a na swoje miejsce. Prunck w po�piechu zapomnia� po�o�y� d�o� na g��wce dziewczynki i powiedzie�: �B�d� zdrowa!� Ale mia� na to jeszcze czas, nied�ugo ju� tylko oni zostan� na ziemi.

Zaniepokojony spojrza� na zegarek. Jeszcze trzy godziny do p�nocy.

Uczy� co� wreszcie, Bo�e! Uderz, zadaj ten najdotkliwszy cios! Jeste�my przygotowani na huk, kt�ry oznajmi nam, �e wszystko na zewn�trz obraca si� w ruin�!

Trzej policjanci w�drowali wzd�u� nabrze�a. Wielkie statki, kt�re poprzednio tu cumowa�y, odp�yn�y, a �aden nowy nie przybi�. W tych strasznych dniach nikt nie chcia� przybywa� do Halden.

M�czy�ni dotarli do miejsca przeprawy na Sauoya. Schody prowadz�ce do wody starannie sp�ukano i zdezynfekowano, tak samo jak ��d� Pettersena. Jak wszystkie �odzie znajdowa�a si� teraz przy Sauoya. Nikt, kto nie by� zmuszany najwy�sz� konieczno�ci�, nie wyprawia� si� do Halden. Wieczorne �ycie miasta przesta�o istnie�.

Kawa�y kry z chrz�stem obija�y si� o siebie i o kamienny pomost. Zimowy wiecz�r by� nieprzyjemny, ka�dy marzy� o domowym zaciszu.

��Jak cz�owiek mo�e ot, tak, rozp�yn�� si� w powietrzu? � zastanawia� si� funkcjonariusz. � Musia�a przecie� czyta� albo s�ysze� o epidemii ospy. Czy ona te� jest jedn� z tych, co to chowaj� g�ow� w piasek? Pr�buje zapomnie�, �e by�a tutaj i pomog�a choremu? A mo�e tak boi si� w�adz, �e nie �mie da� si� rozpozna�?

��Niemo�liwe, by taka drobna starsza kobieta do tego stopnia ba�a si� ludzi, skoro okaza�a mi�osierdzie i pomog�a doros�emu m�czy�nie wsi��� do �odzi � stwierdzi� Rikard. � To naprawd� niepoj�ta historia!

��Mo�e by�a w Halden tylko z wizyt�? � podsun�� najm�odszy.

Rikard skierowa� wzrok na niego.

��Chyba czyta gazety i s�ucha radia bez wzgl�du na to, gdzie jest?

Zmarszczy� czo�o i w zdumieniu przygl�da� si� m�odemu policjantowi.

��Co si� sta�o? � spyta� ch�opiec ze zdziwieniem. � Dlaczego tak na mnie patrzysz?

��Czy�by pami�� a� tak mnie zawodzi�a? Got�w bym przysi�c, �e mia�e� na szyi czerwony szalik!

Ch�opak opu�ci� g�ow�.

��Ale przecie�� co to, do licha�

Funkcjonariusz stwierdzi� w os�upieniu:

��Przecie� ten szalik jest ca�kiem szary!

Rikard spojrza� w g�r� na latarni�.

��To ��te �wiat�o! ��te �wiat�o, dlaczego nie wpadli�my na to wcze�niej? W jego blasku wszystkie kolory wydaj� si� szare! Prawdopodobnie br�zowy te� wygl�da jak szary, tak, popatrz na swoje r�kawiczki, by�y br�zowe, prawda?

��Tak � odpar� ch�opak. � A teraz s� szare?

Przez chwil� stali w milczeniu.

��A wi�c to jednak by�a Agnes Johansen! � zawyrokowa� funkcjonariusz.

��Teraz najwa�niejsze, by j� odnale��. J� i jej psa. Wydaje si�, �e zapadli si� pod ziemi�. Ale teraz wiemy przynajmniej, kogo szukamy!

Tej nocy sen nie by� pisany Rikardowi Brinkowi i jego kolegom.

Nale�a�o zmobilizowa� wszystkie si�y, by ustali�, gdzie znajduje si� Agnes Johansen.

Najpierw jednak Rikard postanowi� wygospodarowa� troch� czasu i zatelefonowa� do szpitala. Wiedzia�, �e osoby odizolowane podlegaj� surowym restrykcjom, wolno im by�o porusza� si� tylko w obr�bie oddzia�u i nie mog�y korzysta� z telefonu, wsp�lnego dla wszystkich. Wiedzia� te� jednak, jak bardzo rozmowa z kim� potrzeba jest Vinnie. Szalonemu pastorowi naprawd� uda�o si� j� zastraszy�. Tego dnia wszak �wiat mia� przesta� istnie�, a ona znalaz�a si� poza bezpiecznymi bramami �wi�tyni pastora.

Nie interesowa�o go, co my�li i czuje Karen Margrethe Dahlen, ona mia�a do�� si�, by samodzielnie da� sobie z tym rad�. Vinnie natomiast si� nie mia�a, pozbawi�a j� ich Kamma.

Piel�gniarka pe�ni�ca nocny dy�ur z pocz�tku nie chcia�a pozwoli� Vinnie na odebranie telefonu, zw�aszcza �e dziewczyna popad�a w nie�ask�, o�mielaj�c si� zadzwoni� do Rikarda po po�udniu. On jednak jako� zdo�a� przekona� siostr�, �e rozmowa z nim ma istotne znaczenie dla stanu pacjentki, i Vinnie wreszcie podesz�a do telefonu. Musia�a tylko owin�� s�uchawk� r�cznikiem, by jej przypadkiem nie zakazi�.

��Jak si� miewasz, Vinnie? � zapyta� ciep�o. � S�ysza�em, �e do mnie dzwoni�a�.

��Boj� si� � wyzna�a �a�o�nie; Rikard potrafi� nawet wyobrazi� sobie, jak dr�y jej dolna warga.

��Boisz si�, �e si� zarazisz?

��Nie, �e �wiat si� ko�czy. Dzisiaj. A ja zosta�am odrzucona. Ciotka Kamma i ja jeste�my wykl�te.

��Co na to ciotka Kamma?

��Nie wiem. Zamkn�a si� w swoim pokoju. Pr�bowa�am z ni� rozmawia�, ale ona nie chcia�a. Powiedzia�a, �ebym posz�a do diab�a.

��Kochana Vinnie� Pos�uchaj mnie uwa�nie! � poprosi� Rikard stanowczo. � Owszem, grozi ci niebezpiecze�stwo, nie b�d� temu zaprzecza�. Ale to niebezpiecze�stwo jest znacznie bardziej realne, ni� bzdury wygadywane przez jakiego� samozwa�czego pastora! Jest ju� po dziesi�tej, Vinnie, na to, by jego szale�cze proroctwa si� urzeczywistni�y, nie zosta�o wi�cej ni� dwie godziny. Zapomnij o tym, on tylko blefuje, od pocz�tku do ko�ca!

��Ale on sam w to wierzy � zaszlocha�a. � Dozna� objawienia.

��To nonsens! Prawdopodobnie co� mu si� przy�ni�o, mo�e jaki� anio�, kt�ry mu to obwie�ci�. Ale czy ty sama nie mia�a� proroczych sn�w, kt�re jednak si� nie spe�ni�y?

��Tak.

G�os dziewczyny zabrzmia� tak �a�o�nie, �e Rikarda ogarn�a ochota, by przytuli� j� mocno i trzyma� w ramionach do chwili, a� przepowiadany dzie� s�du up�ynie. Tego jednak nie wolno mu by�o robi�.

Ku swemu wielkiemu zdziwieniu wyrazi� g�o�no to, co w�a�nie pomy�la�.

��Naprawd� chcia�by� to zrobi�? � spyta�a zdumiona, jak gdyby stwierdzi�a, �e s�o�ce spad�o na ziemi�. � I zosta�by� przy mnie? Och, dzi�kuj�, m�j drogi, jeste� taki �yczliwy. Nie wiedzia�am, �e istniej� tacy dobrzy ludzie.

Rikard nie wiedzia�, czy potraktowa� okre�lenie �dobry� jako komplement, czy te� powinien poczu� si� ura�ony. Tak bardzo chcia� przecie� by� wielkim, silnym m�czyzn�, opiekunem, ale dobry�? To brzmia�o tak jako� mi�kko, zupe�nie niem�sko.

��Cho� pastor oczywi�cie tak�e by� dla mnie dobry � wyszlocha�a, kiedy uda�o jej si� st�umi� kolejny atak p�aczu.

��Doprawdy? � Rikard by� sceptyczny w tej kwestii.

��Tak, on� � Zastanowi�a si�. � Nie, chyba jednak nie � stwierdzi�a. � Wydawa�o mi si�, �e jest dobry, bo w og�le zauwa�a�, �e istniej�. Patrzy� na mnie. M�wi� do mnie. Zw�aszcza gdy dowiedzia� si�, �e�

Zn�w nie mog�a m�wi�. Rikard s�ysza�, �e wyciera nos. Ju� wcze�niej opowiedzia� jej o testamencie, Vinnie rozmawia�a te� o tym z Kamm�. Ciotka g�o�no, triumfalnie oznajmi�a, �e pastora nic a nic nie obchodzi�a Vinnie, tylko jej pieni�dze.

��Gdy dowiedzia� si�, �e to ty dziedziczysz wszystko po babci? � dopowiedzia� Rikard.

��Tak. Ach, jak to boli!

��Boli, �e tak si� na nim zawiod�a�?

Vinnie oddycha�a g��boko, najwidoczniej stara�a si� nad sob� zapanowa�.

��Nie � odpowiedzia�a wreszcie. � Ale by� jedynym cz�owiekiem, kt�ry si� do mnie odzywa�.

��Czy ty� czy ty by�a� w nim zakochana?

��W pastorze Pruncku? Nnie, chyba nie � odpar�a z namys�em. � On mnie� przyt�acza�.

��Bardzo trafnie si� wyra�asz, Vinnie.

��Naprawd�? � zdumia�a si�. � Ciotka Kamma zawsze powtarza, �e nie potrafi� si� wyra�a� jak nale�y!

��Twoja ciotka postanowi�a za wszelk� cen� ci� zniszczy�, czy tego nie rozumiesz?

��Tak, chyba zaczynam to dostrzega�, po tym jak i ona zosta�a tak �le potraktowana przez tego� tego�

��Powiedz to wreszcie, zobaczysz, ul�y ci!

��Przez t� nad�t� bu��! � powiedzia�a Vinnie z przekonaniem.

��Brawo! Tak to powinno brzmie�.

G�os dziewczyny zn�w posmutnia�, zgas� jak zwi�d�y kwiat.

��Ale B�g odwr�ci� si� ode mnie.

W g�osie Rikarda pojawi�a si� czu�o��.

��Nie wolno ci tak my�le�! Je�li kto� si� od ciebie odwr�ci�, to Prunck, na pewno nie B�g.

Vinnie zn�w zacz�a poci�ga� nosem i wytar�a go. Zaj�o to nieco czasu, musia�a pewnie otrze� tak�e �zy. Potem powiedzia�a schrypni�tym ze wzruszenia g�osem:

��Wiesz, nigdy nie by�o nikogo, z kim mog�abym porozmawia�. Nigdy te� nie umia�am rozmawia�, tak jak teraz z tob�.

Pr�bowa�a si� roze�mia�, ale uda�o jej si� to tylko w po�owie.

��A nie wiem nawet, jak ty si� nazywasz!

��Przepraszam, nie pomy�la�em o tym! Mam na imi� Rikard. Rikard Brink. A je�li chcesz pozna� moje pe�ne nazwisko, to brzmi ono Rikard Brink z Ludzi Lodu.

��O? � wyra�nie jej zaimponowa�. � Jakie to pi�kne nazwisko!

Pierwszy raz kto� okre�li� jego nazwisko jako pi�kne. Najcz�ciej spotyka� reakcje w rodzaju: �Z Ludzi Lodu? Jakie to dziwne! Co to znaczy?�

Ale Vinnie powiedzia�a tylko: �Jakie to pi�kne nazwisko!� Bardzo go to wzruszy�o.

��Vinnie � rzek� szybko. � Musz� teraz i��, bo nareszcie ustalili�my, jak nazywa si� kobieta, kt�r� spotka�a� na przystani. Ale je�li uda mi si� znale�� jej fotografi�, przyjd� do szpitala, o ile pora nie b�dzie zbyt p�na. Mo�e b�dziesz mog�a na ni� zerkn�� i stwierdzi�, czy j� poznajesz.

Vinnie oniemia�a. Rikard niemal m�g� czyta� w jej my�lach. Mia� do czynienia z kobiet� nienawyk�� do rozmowy. Otworzy� si� przed obcym w rozmowie telefonicznej to jedno, a stan�� twarz� w twarz z osob�, kt�rej si� zwierzy�o, to zupe�nie co� innego.

Przez g�ow� niczym b�yskawica przemkn�o mu wspomnienie z dzieci�stwa, kiedy wyzna� co� kt�remu� z doros�ych. �To zostanie mi�dzy nami� � zapewni� go wtedy tamten cz�owiek, a Rikardowi s�owa te przynios�y ulg� i poczucie bezpiecze�stwa.

��Vinnie, do tego, co jest mi�dzy nami, nikt inny nie mo�e si� wtr�ca�. Wiedz, �e nie powt�rz� nikomu, o czym m�wili�my, a wi�c, na mi�o�� bosk�, nie b�j si� mnie! Sprawi�aby� mi tym naprawd� ogromn� przykro��. I zobaczymy si� tylko na moment, je�li w og�le znajd� tak� fotografi� i przyjd�. Czy zgadzasz si� na to?

��Taak � odszepn�a.

��Ale tylko je�li nie b�dzie za p�no � powt�rzy�. � W przeciwnym razie zjawi� si� rano. Dobranoc, Vinnie, i uwa�aj na siebie!

��Dobranoc � us�ysza� jej szept. � Dzi�kuj�!

Rikard westchn�� i po od�o�eniu s�uchawki jeszcze przez chwil� sta� przy telefonie. Przysz�a mu do g�owy my�l o �z�amanej duszy� i ogarn�a go ochota, by wytrz�sn�� ca�y egoizm z ciotki Kammy.

Wkr�tce potem wyruszyli do domu si�str Johansen.

W �rodku zastali wn�trze, jakiego Rikard si� spodziewa�. Umeblowane konwencjonalnie, nieco po staro�wiecku, bez wyra�nego stylu, z brokatowymi obiciami w salonie i wszechobecnymi haftami na �cianach, sto�ach i poduszkach. Wyczuwa� jednak, �e mieszka�y tu dwie osoby o bardzo r�nych charakterach, jedna staranna i ostro�na, druga beztroska, korzystaj�ca z uciech �ycia.

Cia�o Olavy zosta�o ju� usuni�te, jej zgon zreszt� akurat w tej chwili nie interesowa� Rikarda, chcia� jedynie odnale�� jaki� �lad, zorientowa� si�, gdzie znikn�a Agnes z psem.

Na komodzie w saloniku znalaz� fotografi� obu si�str z rodzinami. Wida� by�o, �e nie jest naj�wie�sza, ale wsun�� j� do kieszeni. Rozpocz�li drobiazgowe poszukiwania.

By�o to nie�atwe zadanie. Agnes wydawa�a si� tak anonimowa, �e nikt nie zwr�ci� uwagi na jej parodniow� nieobecno��.

Pastor Prunck zacz�� si� niepokoi�. Dochodzi�a ju� jedenasta, a �aden z cz�onk�w sekty nie zdradza� ochoty, by uda� si� na spoczynek. Wszyscy w napi�ciu oczekiwali godziny zwyci�stwa.

��S�dzi Pan, �e to ju� si� sta�o, pastorze? � spyta�a m�oda Bjorg, kt�ra przez ca�y czas stara�a si� trzyma� blisko mistrza.

��Co takiego? � Pastor okaza� zniecierpliwienie, bo akurat w tej chwili my�li zaprz�ta�y mu jej obfite kszta�ty.

��Unicestwienie, rzecz jasna � odpar�a, odrobin� zdziwiona.

��Nie wiem � odrzek�. � Nie wyjdziemy, by si� o tym przekona�, dop�ki ta doba nie up�ynie.

��Och, oczywi�cie, to mo�e by� niebezpieczne � kiwn�a g�ow� ze zrozumieniem.

Nie stara� si� nawet podj�� walki z pokus� przywo�an� blisko�ci� dziewczyny.

��Przyjaciele! � zawo�a� pochlebczo do ludzi zgromadzonych w sali. � W tej godzinie wa�� si� losy ziemi. Strze�my rado�ci, jakie ofiaruje nam �ycie! Chwalmy Pana, raduj�c si� z bliskimi, kt�rzy s� tu z nami! A ty, kochana Bjorg, a� do ostatniej chwili pozosta�a� nieufna, tak, tak, widz� to, chod� ze mn�, pomodlimy si� wsp�lnie o twoje zbawienie!

��Ale� ja wierz� w pana nauk�, pastorze � zaprotestowa�a Bjorg, kiedy znale�li si� ju� w samym sercu schronu, czyli w ciasnym sk�adziku.

��O, nie, dobrze wiem, �e by�a� niegrzeczn� dziewczynk�. � Pastor Prunck �artobliwie trzepn�� j� po palcach. � I za to tw�j ma�y ty�eczek dostanie lanie!

Bjorg z pocz�tku niczego nie mog�a poj��, ale kiedy rami� pastora otoczy�o j�, niby po przyjacielsku, i prze�o�y�o przez kolana, zachwycona zacz�a bra� udzia� w zabawie.

��Nnie, my�l�, �e pan nie zdaje sobie sprawy, o czym pan m�wi, pastorze � rzek�a na wp� ze �miechem wypinaj�c si�, by �atwiej m�g� uderza�. Pastor podci�gn�� sp�dnic� dziewczyny i wymierzy� jej kilka lekkich raz�w.

Zachichota�a g�o�no, a� musia� j� ucisza�, ba� si�, �e kt�ra� ze starych bab jeszcze si� obrazi.

��Ale�, pastorze � powiedzia�a Bjorg wstaj�c. � musimy chyba zachowa� powag� w godzinie, w kt�rej wa�� si� losy �wiata.

��Oczywi�cie, oczywi�cie � odpar� popychaj�c si� ku sto�owi. Za wszelk� cen� nie chcia� my�le� o zbli�aj�cej si� wielkimi krokami kl�sce, nie chcia� pami�ta�, �e do p�nocy pozosta�a zaledwie godzina. � Oczywi�cie jestem powa�ny, ale teraz, kiedy �wiat ma zgin��, musimy wykorzysta� t� chwil� szcz�cia, jaka jest nam dana�

��Ale my przecie� prze�yjemy � zauwa�y�a Bjorg odrobin� rozsuwaj�c nogi, by u�atwi� dost�p d�oni pastora. U�o�y� dziewczyn� na stole, a ona ch�tnie na to przysta�a.

��Nic nam o tym nie wiadomo, Bjorg, nic nam o tym nie wiadomo � mamrota�. Poc�c si� �ci�ga� z niej solidne majtada�y. � Nikt nie zna dr�g Pana, a je�li to jest nasza ostatnia chwila, musimy uczci� jego dzie�o� Aaach!

��Oooach! � szepta�a Bjorg. � O, pastorze!

Bjorg nie by�a dziewic�, ch�tnie pozwala�a, by ch�opcy w ciemne i ch�odne wieczory dostawali to, czego chcieli, po bramach i mrocznych zau�kach mi�dzy domami Halden. Pastor nie bardzo mia� jej czym zaimponowa�, ale podniecaj�ca by�a sama my�l, �e oto bierze j� autorytet, m�czyzna powa�any i szanowany. By�o to bardzo szczeg�lne, ekscytuj�ce uczucie.

Pastor nie m�g� prawie uwierzy� w swoje szcz�cie, �e �liczna, cudowna Bjorg tak pr�dko uleg�a jego zalotom. Zorientowa� si�, �e moment ekstazy jest ju� blisko, napiera� st�kaj�c, przed oczami zawirowa�y mu czerwone plamy, pot p�yn�� strumieniem, st� trzeszcza�, a� w pewnej chwili run�� z okropnym, og�uszaj�cym ha�asem. Bjorg zawy�a i oboje zwalili si� ci�ko na pod�og� w pl�taninie r�k, n�g i po�amanego drewna.

��Dzie� S�du! � zawo�a� kto� w sali i drzwi do sk�adziku zosta�y otwarte.

Oniemiali cz�onkowie sekty wpatrywali si� w k��bowisko na pod�odze.

Sytuacji nie dawa�o si� zrozumie� opacznie, by�a nad wyraz oczywista. Nogi Bjorg stercza�y w g�rze, a mi�dzy nimi tkwi� Prunck. W oczy rzuca� si� jego jasnor�owy ty�ek, spodnie pl�ta�y si� wok� �ydek, pod kolanami obna�y�y si� ma�o romantyczne podwi�zki, a szelki wi�y si� po pod�odze niczym w�e. Pastor na sekund� odwr�ci� g�ow� ku wyj�ciu, po czym z j�kiem ukry� twarz.

Kto� okaza� si� na tyle mi�osierny, by zamkn�� drzwi.

Niedu�y atrybut pastora utraci� sw� pr�no��, przypomina� teraz rozgotowan� klusk�. Oboje b�yskawicznie poderwali si� z ziemi i nie patrz�c na siebie doprowadzili do �adu ubrania. Bjorg wybieg�a i staraj�c si� nie dostrzega� szyderczych spojrze� wsp�wyznawc�w, schowa�a si� w swojej przegrodzie. Pastor zosta� w sk�adziku, pr�buj�c doj�� do siebie. Omin�o go spe�nienie, ale nie to by�o najgorsze. Jak teraz b�dzie m�g� wyst�powa� z godno�ci� wobec swoich uczni�w?

O rozpaczy, c� to za dzie�!

Jedyne, co mog�o go jeszcze uratowa�, ta zag�ada zewn�trznego �wiata.

Czas jednak p�yn��, a nic si� nie dzia�o.

Ukradkiem jak najciszej nastawi� radio.

��B�d� mi�osierny, spraw, aby Dzie� S�du ju� si� rozpocz�� � mamrota�, osobliwie rozumiej�c poj�cie mi�osierdzia.

Us�ysza� jednak tylko s�owa po�egnania na dobranoc i powt�rzenie komunikatu. Poszukiwano Agnes Johansen, ostatnio widzianej z bia�o-br�zowym szorstkow�osym terierem.

Nic mu to nie m�wi�o.

Rikard pospieszy� do szpitala, zanim nasta�a p�na noc, ale Vinnie nie po�o�y�a si� jeszcze, czeka�a, mimo �e inni dawno poszli ju� spa�.

Bardzo go to wzruszy�o.

Nocna piel�gniarka ju� wcze�niej otrzyma�a wiadomo�� i wpu�ci�a go bez sprzeciw�w.

��Wygl�dasz o wiele lepiej, Vinnie � powiedzia� zaskoczony. � Co zrobi�a�?

A to takie proste. Rozpu�ci�a okropne grajcarki przy uszach i lu�no zwi�za�a w�osy wst��k�. Vinnie, s�ysz�c pochwa��, zarumieni�a si� z zadowolenia i nie powiedzia�a, �e piel�gniarka pomog�a jej oczy�ci� niezdrow� od przesiadywania w zamkni�ciu cer� i o�ywi� j� odrobin� pudru i r�u. Troch� koloru na powiekach � bardzo dyskretnie � i r�wnie dyskretne mu�ni�cie szmink� po wargach zmieni�y bardzo zwyczajn� m�od� kobiet� w �yw�, poci�gaj�c� dziewczyn�. Przede wszystkim jednak odmiany dokona� nowy blask w jej oczach. Gdyby Rikard zdawa� sobie spraw�, co go wyda�o, by� mo�e by si� zafrasowa�. A mo�e� mo�e nie?

Vinnie d�ugo na niego czeka�a, boj�c si�, �e nic przyjdzie z �adn� fotografi�, jak zapowiada�. Raz po raz przegl�da�a si� w lustrze, nie posiadaj�c si� ze zdumienia nad tym, co widzi. Piel�gniarka z nocnego dy�uru, bystra, mi�a i �liczna, zapewnia�a, �e Vinnie wygl�da teraz naprawd� �adnie, ale jej trudno by�o w to uwierzy�. Chocia�� podoba�a jej si� ta nowa Vinnie, kt�r� widzia�a w lustrze.

Rikard spojrza� na ni� jeszcze raz, ale gdy nadal nie mog�a wydusi� z siebie s�owa, po�o�y� po prostu zdj�cie rodziny Johansen�w na stole � nie wolno mu by�o zbli�a� si� do dziewczyny � i poprosi�, by uwa�nie si� mu przyjrza�a. Vinnie spe�ni�a jego �yczenie.

��Tak � kiwn�a g�ow�. � Ta, kt�ra siedzi z lewej strony rodzic�w, kropka w kropk� przypomina kobiety na przystani, tyle �e na zdj�ciu jest znacznie m�odsza. Musia�o zosta� zrobione wiele lat temu.

��Z pewno�ci�. Wydaje si�, �e na pocz�tku lat dwudziestych.

��Wobec tego gotowa jestem przysi�c, �e to ta sama osoba. Tych oczu, kt�re jakby boj� si� wielkiego, paskudnego �wiata, nie mo�na pomyli�.

��A wi�c jeste�my na w�a�ciwym tropie. Dzi�kuj� ci, Vinnie� za pomoc�

Przeci�ga� chwil� po�egnania. Ku swemu zdziwieniu zorientowa� si�, �e nie ma ochoty odchodzi�. Ale, niestety, za�atwi� ju� to, po co przyszed�.

��Ty� nie zauwa�y�a� jeszcze �adnych objaw�w choroby?

��Nie, ale ciotka Kamma narzeka�a dzisiaj na krzy�.

��Czy lekarze o tym wiedz�?

��Tak. Ciotka niczego nie trzyma w tajemnicy, uwa�a, twarde ��ko szpitalne wywo�a�o b�le, i za��da�a nowego.

��No, to prawdopodobnie nic jej nie dolega � stwierdzi� Rikard, u�miechaj�c si� lekko. � Musz� ju� wraca�, b�dziemy chyba pracowa� przez ca�� noc, �eby znale�� t� Agnes Johansen. Trzymaj si�, Vinnie!

��Ty te�! Uwa�aj na siebie, sprawiasz wra�enie bardzo zm�czonego.

��Bo te� i jestem. Dzi�kuj� za trosk�.

Odszed�.

Dzi�kuj� za trosk�, tak powiedzia�. Vinnie u�miechn�a si� do siebie. A wi�c jest kto�, komu sprawi� przyjemno�� jej niepok�j o niego�

Czy mo�na by� bardziej szcz�liwym?

��Co� podobnego, jeszcze nie jeste� w ��ku, Lavinio? � rozleg� si� ostry g�os Kammy. Stan�a w drzwiach. � I jak ty wygl�dasz! Jak� jak ladacznica! W�osy zwisaj� w str�kach i jeste� uszminkowana! Jak zdoby�a� takie wstr�tne przybory! Natychmiast, ale to natychmiast zmyj to z twarzy! Twoja biedna matka przewr�ci�aby si� w grobie, gdyby to zobaczy�a!

Spos�b m�wienia Kammy zawsze charakteryzowa� si� mnogo�ci� wykrzyknik�w, ale Vinnie ze zdumieniem stwierdzi�a, �e s�owa ciotki sp�ywaj� po niej jak woda po g�si. Wybuch Kammy nie m�g� zak��ci� jej szcz�cia.

Kto� si� z ni� liczy�!

Rikard wr�ci� do domu si�str Johansen, gdzie jego koledzy przeczesywali starannie kolejne pokoje w poszukiwaniu �lad�w, kt�re mog�yby doprowadzi� ich do Agnes. Musieli zachowywa� ostro�no��, wszystkiego dotyka� w r�kawiczkach, bo Agnes przecie� by�a osob�, kt�ra mia�a najbli�szy kontakt z chorym na osp� Willym Matteusem.

Wydawa�o si�, �e siostry nie mia�y bli�szych krewnych, nie znaleziono tak�e �adnych �lad�w wskazuj�cych na to, �e si� z kim� przyja�ni�y.

Nie by�o wi�c kogo si� poradzi�, zapyta�.

Najbardziej prawdopodobnym rozwi�zaniem zagadki by�o, �e Agnes zabra�a psa i wyjecha�a gdzie� daleko, ale przeprowadzona wcze�niej tego dnia rozmowa z weterynarzem wykaza�a, �e Agnes nie zg�osi�a si� po �wiadectwo zdrowia Doffena. Nie mog�a wi�c wyjecha� do Szwecji. A w Norwegii powinna by�a us�ysze� komunikat przez radio.

Gdzie wi�c by�a?

Jeden z koleg�w wsta� od sto�u, przy kt�rym sortowa� rozmaite listy. Nie by�o ich wiele.

��Mam tu co� niejasnego. Nie wiem, czy gdzie� to nas zaprowadzi, ale jest stosunkowo �wie�e�

��Tak?

Rikard uj�� papier w dwa os�oni�te r�kawiczk� palce i szybko przeczyta� tekst:

W odpowiedzi na og�oszenie z 4 bie��cego miesi�ca zg�aszamy nasze zainteresowanie. Oczywi�cie najpierw chcieliby�my obejrze� to miejsce. Czy b�dzie to mo�liwe?

Z powa�aniem,

Dyrektor C. Brandt.

Podany by� tak�e adres i numer telefonu w Oslo.

���wietnie! � powiedzia� Rikard z uznaniem. � Brawo! To trzeba sprawdzi�. Oczywi�cie mog�y mie� na my�li sprzeda� lub wynaj�cie tego domu, ale to nie jest pewne. Kt�ra godzina?

��Za pi�� minut p�noc.

Rikard zastanawia� si�.

��Dla Agnes Johansen czas ucieka szybko, w dodatku mo�e ona zarazi� niezliczon� liczb� os�b, je�li nie odnajdziemy jej, zanim na jej ciele pojawi� si� ewentualne p�cherzyki. Dzwonimy do tego dyrektora, niech si� z�o�ci, ile mu si� podoba.

W domu dyrektora Brandta nikt jednak nie odpowiedzia�.

��Og�oszenie � podsun�� jeden z m�czyzn.

��Tak, te� o tym my�la�em � zgodzi� si� Rikard. � Oslo. Dyrektor. Chyba mo�emy zgadywa�, �e to gazeta �Aftenposten�.

��To najbardziej prawdopodobne. Czy oni maj� nocne dy�ury?

��Na pewno, cho�by ze wzgl�du na nap�ywaj�ce informacje. Ale czy zechc� szuka� jakiego� og�oszenia w �rodku nocy�

��B�d� do tego zmuszeni.

��Og�oszenie ukaza�o si� czwartego stycznia, prawda?

��Tak, wydaje mi si�, �e na zatartym stemplu pocztowym da si� odczyta� rok: tysi�c dziewi��set trzydziesty si�dmy, a o luty nie mo�e chodzi�.

Dy�uruj�cy w redakcji �Aftenposten� nie byli szczeg�lnie zachwyceni zadaniem, jakie im zlecono, ale gdy Rikard wyja�ni�, �e chodzi o zaginion� kobiet�, maj�c� zwi�zek z epidemi� ospy, dy�urny zaraz zabra� si� za przegl�danie gazety z czwartego stycznia.

��To musia�o by� w dziale �Domy na sprzeda� albo �Domy do wynaj�cia� � powiedzia� Rikard. � Znalaz� pan?

��Tak.

Rikard czeka�.

Przegl�dali starannie og�oszenie po og�oszeniu i wreszcie wybrali cztery pasuj�ce. Dy�urny przeszed� do innego dzia�u, by sprawdzi� adresy og�oszeniodawc�w. Obieca� oddzwoni�, gdy tylko co� odnajdzie.

Sporo czasu up�yn�o, zanim zatelefonowa�:

��Przykro mi, archiwum jest zamkni�te i nie uda�o mi si� znale�� klucza.

��Kto mo�e go mie�?

��Ci, kt�rzy tu pracuj�, nie wiem kto. Jestem tu tylko na zast�pstwie.

Rikard westchn��.

��C�, b�dziemy musieli poczeka� do rana. Kiedy oni przychodz� do pracy?

��Nie wiem, o �smej, �smej trzydzie�ci albo dziewi�tej, naprawd� nie wiem.

��Dzi�kuj� za dotychczasow� pomoc.

Policjanci kontynuowali przeszukiwanie domu dw�ch samotnych kobiet. Takie grzebanie w cudzym �yciu nie by�o najmilszym zaj�ciem.

Ale pr�bowali przecie� uratowa� Agnes Johansen, a mo�e i wielu, wielu innych.

D�wi�k ko�cielnych dzwon�w wybijaj�cych p�noc dotar� i do groty, w kt�rej schronili si� cz�onkowie sekty. Jak zakl�te roznios�y si� echem w�r�d skalnych �cian i sprawi�y, �e wszyscy zacz�li dr�e� ze strachu.

Rozleg�o si� uderzenie na p� do pierwszej, a p�niej oznajmiaj�ce wybicie pe�nej godziny.

Ludzie nie spali, nas�uchiwali z l�kiem, a� wreszcie popatrzyli po sobie.

��Pastorze Prunck! � zawo�a�a jedna z kobiet. � Czy nast�pi� ju� koniec �wiata?

Ze sk�adziku nie dobieg�a �adna odpowied�. Prunck si� gniewa�.

G�os kobiety nabrzmia� agresj�.

��Bo je�li �wiat si� nie sko�czy�, to nie pojmuj�, dlaczego tu jeste�my. Przecie� tutaj jest naprawd� niebezpiecznie. Gro�� nam bakcyle ospy, mo�liwo�� gwa�tu i nie wiem co jeszcze.

Zduszony g�os Pruncka brzmia�, jakby pastor przemawia� przez szpar� w drzwiach:

��Milczcie! Przez ca�y wiecz�r modli�em si�, by ocali� ziemi� od zag�ady! Je�li si� to spe�ni, to b�dzie moja zas�uga, pami�tajcie o tym! Niebiosa mnie s�uchaj�, moje dzieci, s�uchaj�!

��No, mo�e nie przez ca�y wiecz�r si� modli�e� � z�o�liwie zauwa�y� jaki� m�czyzna. W�r�d zebranych da� si� s�ysze� r�wnie z�o�liwy chichot.

���Niech ten, co jest bez grzechu, pierwszy rzuci kamieniem� � dostojnie powiedzia� Prunck. � Zapami�tajcie sobie to, moje zb��kane owieczki: �Duch jest ch�tny, lecz cia�o s�abe�.

��Cia�o jest ch�tne, a duch s�aby, chcia�e� chyba powiedzie�? � dra�ni� si� kto� bez odrobiny szacunku.

Coraz wi�cej os�b nie mog�o powstrzyma� si� od �miechu; szczeg�lnie kobiety, kt�re po nocach �ni�y, �e pewnego dnia pastor, gdy b�d� z nim sam na sam, pozwoli naturze wzi�� g�r� nad wychowaniem. Czu�y si� teraz wzgardzone i oszukane, a takie kobiety nie s� �askawe. Przesta�y odzywa� si� do Bjorg, a i ca�y szacunek dla Pruncka gdzie� przepad�.

��Opu��cie �wi�tyni�! � wo�a� Prunck dramatycznie ze swego ukrycia. � Wyjd�cie na zatracony �wiat i sami si� zatra�cie! Nie jeste�cie mi potrzebni, wy, nieufni, niewierni! Ale nie przychod�cie wi�cej prosi� mnie o pomoc, gdy czo�ga� si� b�dziecie po�r�d ruin Halden! Kiedy wszystko si� sko�czy, sam obejm� ziemskie kr�lestwo!

W�r�d uczni�w zapad�a cisza, w milczeniu rozwa�ali mo�liwo�ci. Mimo wszystko jednak od wielu ju� miesi�cy w pokorze i czci s�uchali swego mistrza. I tak nagle si� od niego odwr�ci� A je�li on ma racj�? Przecie� ta idea przy�wieca�a im ju� od dawna. Kr�lestwo Dziesi�ciu Tysi�cleci� ich czas na ziemi. Cze��. Blask wspania�o�ci.

��Mamo, ja chc� do domu � rozp�aka�o si� jakie� dziecko. � Nie chc� ju� by� w tej okropnej g�rze, tu jest tak strasznie!

��Cicho, cicho!

��On jest g�upi! I dlaczego le�a� na pod�odze bez spodni? By� w wychodku i zapomnia� si� ubra�?

Kolejna fala chichotu.

Jeden z m�czyzn podszed� do drzwi pokoiku Pruncka i zapuka�.

��Dawaj klucz, Prunck, idziemy do domu!

��Id�cie, id�cie, poganie! Odst�pcy! B�g ukarze was w Dniu S��

Najwyra�niej zorientowa� si�, �e nie jest to chwila odpowiednia, by wspomina� Dzie� S�du, bo przecie� w�a�nie rozpocz�� si� nast�pny dzie� po ko�cu �wiata. Ca�kiem zwyczajny dzie�

��Modl� si�! � zawo�a�. � Modl� si� w pocie czo�a oblicza mego, by wszyscy nasi wsp�bracia wybawieni zostali od strasznego losu. Nie przeszkadzajcie mi wi�c!

Dwie starsze kobiety p�aka�y cicho nad straconymi z�udzeniami, ale agresywny m�czyzna nie by� tak wra�liwy.

��Prunck, p�noc ju� dawno min�a i nic si� nie wydarzy�o. Nie chcemy ju� d�u�ej uczestniczy� w tej b�azenadzie. Bra�em w tym udzia� ze wzgl�du na �on�, ale dosy� ju� tego! Nie mamy zaufania do kaznodziei uwodz�cego m�ode panny i�

��Doskonale � ostro odpowiedzia� pastor. Najwidoczniej podj�� decyzj� i stan�� w drzwiach. � Doskonale, zrobicie, jak zechcecie. Oto klucz, prosz�, id�cie, odst�pcie od Pana, odst�pcie ode mnie, prosz�, id�cie. Ja umywam r�ce.

M�czyzna po��dliwie chwyci� klucz, zanim Prunck zd��y� na powr�t zatrzasn�� drzwi. Wszyscy z mniejszym lub wi�kszym wahaniem zacz�li pakowa� swoje rzeczy, kiedy nagle jedna z kobiet zamar�a w p� ruchu.

��A co nasz mi�y pastor ma zamiar teraz zrobi�? � zada�a z�owieszczym tonem pytanie swym wsp�towarzyszkom, kt�re jeszcze nie pozby�y si� strachu przed Dniem S�du i przekonania, �e zdradzi�y swego mistrza.

��O czym my�lisz? � spyta�a inna, jedna z tych, kt�re si� nie waha�y. � Nic nas to nie obchodzi. Co za rozpustnik!

��To prawda, ale przekaza�am mu pod opiek� ca�e swoje oszcz�dno�ci.

Wszyscy przerwali prac�.

��Ja tak�e � wyzna� kto� g�o�no i zaraz szum potwierdzenia z ust niemal wszystkich zebranych wzni�s� si� pod sklepienie groty.

M�czyzna ju� doskoczy� do drzwi i zacz�� je szarpa�.

��Wychod�, Prunck!

��Nie wyjd�, dop�ki st�d nie odejdziecie. Bjorg i ja rozpoczniemy nowe �ycie w nowym kr�lestwie, poradzimy sobie bez was, szczur�w, opuszczaj�cych kapitana okr�tu.

��Bjorg stoi przy drzwiach gotowa do wyj�cia. Najwyra�niej bardzo jej si� spieszy, by opu�ci� ten przybytek. My te� p�jdziemy, ale najpierw chcemy z powrotem nasze pieni�dze!

W sk�adziku przez chwil� panowa�o milczenie.

��Jakie pieni�dze?

��Te, kt�re przekazali�my panu, pastorze.

��Ja nie przyjmowa�em �adnych pieni�dzy. Dostan� je tylko ci, kt�rzy maj� na to pokwitowanie.

Ludzie patrzyli na siebie zdumieni.

��Ty n�dzny oszu�cie! � zawo�a�a jedna z kobiet. � Powiedzia�, �e w nowym kr�lestwie nie b�d� potrzebne �adne papiery!

Rozgniewani ludzie krzyczeli. Wszyscy rzucili si� do drzwi kryj�wki pastora.

��Odejd� ode mnie, pomiocie szatana! � zagrzmia� Prunck, natura bowiem obdarzy�a go dono�nym g�osem. � S�uchajcie odg�os�w burzy! Teraz! S�ysz� teraz d�wi�ki tr�b archanielskich! Rozpocz�a si� zag�ada �wiata!

Zatrzymali si�, bo dusze mieli proste, inaczej zreszt� pastor nie zdo�a�by nigdy manipulowa� nimi w taki spos�b.

Kiedy Prunck wyczu� ich niepewno��, stan�� w drzwiach. Odzyska� z powrotem swoj� godno��.

��Pan wysy�a mi przes�anie. Oto wszystko obraca si� w ruin�. Nie s�yszycie huku dobiegaj�cego z oddali?

Stoj�c ca�kiem nieruchomo, pr�bowali nas�uchiwa�, a kiedy nic do nich nie dociera�o, w pokorze uznali, �e nie s� godni, by s�ysze� cuda, jakich dokonuje Pan. Prunck zorientowa� si�, �e zn�w ma ich w gar�ci.

��Wystawi�em was po prostu na pr�b�, n�dznicy. My�leli�cie jedynie o zyskach, tak maluczkie s� wasze dusze. Ale wybaczam wam, moje dzieci, wybi�a godzina, pami�tajcie, �e nie na ca�ej ziemi jest ta sama pora, i oczywi�cie w niebie tak�e jest inna. Liczyli�my wed�ug czasu norweskiego, a to okaza�o si� b��dne. Czy chcecie, bym wyszed� st�d jako pierwszy i jako pierwszy ujrza� obraz zniszczonego �wiata? Jestem got�w si� po�wi�ci�, bo ufam, �e Pan uchroni swoje owieczki.

Wpatrywali si� w niego bez s�owa, nie wiedz�c, co powinni my�le� czy powiedzie�. Je�li nawet wyda� im si� nieco grubszy ni� zwykle (wszystkie kieszenie mia� wypchane pieni�dzmi i papierami warto�ciowymi), to nie zd��yli si� nad tym zastanowi�, bo Prunck stanowczym krokiem podszed� do bram swojej �wi�tyni.

��Dajcie mi klucz � za��da� tonem nie znosz�cym sprzeciwu. � Nara�am w�asne �ycie, by zbada�, jak potoczy�y si� losy ludzko�ci�

Nim ktokolwiek zdo�a� co� powiedzie�, otworzy� drzwi i wyszed�.

Odwr�ci� si� ju�, by od zewn�trz zamkn�� wszystkich swych k�opotliwych uczni�w, gdy nagle czyja� ci�ka r�ka spocz�a na jego ramieniu. Ze strachu zacz�� be�kota�.

Ciemne sylwetki zamajaczy�y w mroku, snop �wiat�a kieszonkowej latarki uderzy� go prosto w oczy.

��Policja. Prosz� nam odda� klucz, przewieziemy was wszystkich do szpitala, dwa autobusy ju� czekaj�.

Taki by� koniec Kr�lestwa Dziesi�ciu Tysi�cleci pastora Pruncka.

W rzeczywisto�ci trwa�o ono nad wyraz kr�ciutko.

Na wyspie panowa�a cisza.

Ju� po paru pierwszych dniach Agnes wci�gn�a na podw�rzowy maszt stary czerwony obrus bo�onarodzeniowy jako sygna� wzywaj�cy pomocy. Na dach nie mog�a si� wspi�� i niewielka by�a szansa, �e kto� dostrze�e serwet� od strony fiordu, ale nie uda�o jej si� te� przestawi� masztu na front domu, podstawa by�a zbyt ci�ka.

Czerwony obrus �opota� wi�c daleko, w miejscu, z kt�rego nikt nie m�g� go zobaczy�, a� wreszcie wicher z�ama� maszt.

�lady Agnes na �niegu zmieni�y si� nie do poznania, wygl�da�y teraz jak olbrzymie dziury. Ma�e �apki Doffena zostawi�y trop przypominaj�cy trop ma�ego s�onia.

Up�yn�o ju� zreszt� wiele dni, od kiedy jakiekolwiek �wie�e �lady zosta�y zrobione wok� domu.

Agnes nie wstawa�a z ��ka. Oczy mia�a przymkni�te, policzki p�on�y od gor�czki, oddycha�a s�abo, ze �wistem. Wycie�czony Doffen �azi� po pokoju. Od czasu do czasu wydawa� z siebie �a�osny pisk. Przy drzwiach wej�ciowych sta�y ma�e ka�u�e, a miseczka na wod� by�a pusta.

Agnes nie zdawa�a sobie z tego sprawy. Z rzadka tylko pojmowa�a sens majak�w wywo�anych gor�czk�. Dr�czy�y j� koszmary nie maj�ce �adnego zwi�zku z rzeczywisto�ci�.

Na dworze po�r�d budynk�w starej zagrody hula� wicher. Singlefjord, szary jak niebo, pokrywa�y kawa�y kry. Bli�ej brzegu woda zamarz�a na sta�e, szczelin� w lodzie od dawna ju� nie p�ywa�y �odzie. Wyspa Agnes nie le�a�a na szlaku komunikacyjnym, oddziela�o j� od niego kilka mniejszych wysepek, zas�aniaj�cych tak�e widok ze szlaku na ma�� zagrod�.

Ta nie zamieszkana w zimie cz�� archipelagu Hvaler by�a ponur�, skut� lodem krain�. Nikomu nie przysz�o na my�l, �e mog� tam by� jacy� ludzie. Od wielu ju� lat zagroda zim� sta�a pusta.

Cz�owiekowi, kt�ry przywi�z� tu Agnes, nawet si� nie �ni�o, �e jeszcze nie wr�ci�a. Sam mieszka� w pobli�u szwedzkich wysp i nie s�ucha� norweskiego radia. Poza tym nawet gdyby s�ysza� komunikaty o poszukiwaniach Agnes, i tak nie skojarzy�by ich z jej osob�.

Na wyspie wiatr wy� w zaro�lach, przyginaj�c je niemal p�asko do ziemi.

Tylko on m�ci� cisz� na tym pustkowiu.

O �smej rano Rikard skontaktowa� si� z biurem og�osze� gazety �Aftenposten�.

Od tej chwili wszystko posz�o jak po ma�le.

Wykonywaniem jego polecenia zaj�a si� bardzo energiczna pani, kt�ra wkr�tce odnalaz�a cztery odpowiednie og�oszenia z danego dnia w styczniu.

Drobiazgiem pozostawa�o wyci�gni�cie tego, kt�re podpisane zosta�o Johansen, ul. Forteczna, Halden.

���wietnie � oznajmi� Rikard kolegom, gdy od�o�y� s�uchawk�. � Do sprzeda�y wystawi�y zagrod� na Hvaler, nie wiadomo jednak, na kt�rej z wysp jest po�o�ona. W domu si�str nie znale�li�cie �adnego dokumentu, �wiadcz�cego o tym, �e w og�le posiada�y taki dom?

��Niestety nie, ale nie wiemy przecie�, gdzie trzymaj� swoje papiery warto�ciowe, mog� le�e� w jakiej� skrytce bankowej.

��Dowiemy si� w biurze notariusza, oni przechowuj� wszystkie takie dokumenty.

Ale biuro notariusza otwierano dopiero o dziewi�tej i nie zastali tam �adnego urz�dnika.

��W ka�dym razie dzi�ki Bogu, �e nie wypad�a nam akurat niedziela � mrukn�� Rikard. � �adnie by�my wygl�dali!

Wykorzystuj�c czas oczekiwania na otwarcie biura, zadzwoni� do szpitala porozmawia� z Vinnie.

Okaza�o si�, �e u niej wszystko w porz�dku, ale ciotka Kamma cierpia�a silne b�le krzy�a. Poza tym od tego ranka wprowadzono jeszcze �ci�lejsz� izolacj�, wkraczali bowiem w krytyczn� faz� okresu wyl�gania choroby. Je�li ktokolwiek z nich si� zarazi�, przyszed� ju� czas na pierwsze symptomy. Chorzy mogli sta� si� �r�d�em bezpo�redniego zara�enia, nie tylko rozsiewaj�c drobiny, kt�re ewentualnie przej�li od Willy'ego Matteusa. Od teraz ju� sami mogli rozsiewa� strach i zagro�enie dla innych.

Vinnie wydawa�a si� uradowana, zaskoczona i bardzo wdzi�czna za jego telefon. Ucieszona, �e wybra� w�a�nie j�. M�g� przecie� zadzwoni� do Ingrid, Kallego albo do Sommer�w, a nawet do ciotki Kammy. Ale chcia� rozmawia� w�a�nie z ni�!

Kiedy si� roz��czy�, Vinnie siedzia�a dalej, nie wypuszczaj�c s�uchawki i obracaj�c j� w d�oniach. Zamkn�a oczy, usi�uj�c powstrzyma� �zy szcz�cia. Czasami zdarza si�, �e rado�� musi znale�� uj�cie w postaci �ez,

Opowiedzia�a mu o Ingrid i Kallem, kt�rzy, jak si� wydawa�o, odnale�li si� nawzajem w szpitalu. Nie mogli si� dotyka�, nie mogli si� nawet do siebie zbli�a�, ale Vinnie domy�la�a si� uczucia, jakie zrodzi�o si� mi�dzy nimi. Czu�o��, oddanie, ciep�o. Podoba�o jej si� to.

Natomiast stosunki mi�dzy ma��onkami Sommer zmierza�y dok�adnie w przeciwnym kierunku. Vinnie by�a prawie pewna, �e �ona ma ochot� odej�� od m�a, ale rozw�d nie by� tak� prost� spraw�. Ona i c�rka sta�yby si� w spo�ecze�stwie ca�kiem bezbronne, je�li Gun w og�le pozwolono by zatrzyma� dziecko. Trudno to przewidzie�.

Dziewczynka tak�e si� podda�a, przesta�a nawet marudzi�. Najcz�ciej le�a�a w ��ku przegl�daj�c dawno ju� przeczytane czasopisma.

Vinnie musia�a przyzna� si� przed sam� sob�, �e i ona zacz�a si� ba�. W tych dniach mia�o si� rozstrzygn��, czy zapad�a na osp�, czy te� nie. Lekarze bezustannie robili teraz badania, a ona za ka�dym razem z l�kiem my�la�a o wynikach.

Ka�dy dzie� by� sukcesem.

��Doskonale � stwierdzi� Rikard na posterunku policji. Oczy mia� czerwone, przekrwione z niewyspania w ci�gu ostatnich nocy. � Wiemy wi�c, gdzie le�y zagroda. Musimy zabra� jakiego� pilota, kt�ry dobrze zna wyspy Hvaler. Zaraz wyruszamy.

Dochodzi�o p� do dziesi�tej. Nareszcie uda�o im si� zdoby� w kancelarii notarialnej informacje dotycz�ce zagrody si�str Johansen.

��A i tak niewykluczone, �e to kolejny �lepy tor � powiedzia� m�ody kolega Rikarda, kt�ry tak�e pracowa� nad t� spraw�. � No bo co oma mia�aby robi� na wyspie o tej porze roku?

��Zamierza�y sprzeda� zagrod� � przypomnia� mu Rikard. � Bardzo prawdopodobne, �e dyrektor Brandt pojecha� tam z jedn� z si�str obejrze� ewentualny nabytek.

��Co, wobec tego, sta�o si� z dyrektorem? Czy nadal tam siedzi?

��No w�a�nie � westchn�� Rikard. � Musz� zadzwoni� do doktora Posta, chcia�bym, �eby nam towarzyszy� na wszelki wypadek. Nic przecie� nie wiemy, absolutnie nic. Najprawdopodobniej zastaniemy zagrod� pust�, ale nigdy nic nie wiadomo. To jedyny �lad po naszej tajemniczej szarej samarytance.

By�a ju� pierwsza po po�udniu, kiedy du�a ��d� celnik�w przedziera�a si� przez l�d na Singlefjordzie. Przez chwil� p�yn�li nawet po otwartej wodzie, co by�o o niebo �atwiejsze, ale teraz, w�r�d wysepek Hvaler, kawa�y kry dryfowa�y g�sto, przypominaj�c �awic� �ledzi.

Rikardowi i jego koledze uda�o si� wykra�� godzin� snu na w�skich �aweczkach. Obudzi� si� by�o trudniej, ale odrobina lodowatej wody na twarz szybko przywr�ci�a im dobr� form�.

��Czy jeste�my ju� blisko wyspy? � zawo�a� Rikard do pilota. Nie by� to, rzecz jasna, prawdziwy pilot, a po prostu cz�owiek, kt�ry zna� Hvaler jak w�asn� kiesze�.

��Nie, jeszcze spory kawa�ek.

Od czasu do czasu harpunem musieli rozpycha� nawarstwione zwa�y kry, a raz natrafili na l�d si�gaj�cy a� do brzegu, musieli wi�c zawr�ci� i nad�o�y� drogi okr��aj�c wysp�.

Kiedy pilot wreszcie wskaza� palcem na t� w�a�ciw�, jasno��, przepuszczana przez bladoszare niebo, zacz�a przemienia� si� w zmierzch.

Od strony, sk�d nadp�ywali, nie wida� by�o domu. Brzegi wyspy skuwa� l�d, broni�c dost�pu, zdo�ali jednak znale�� w�ski pas otwartej wody i podp�yn�li bardzo blisko. Zeszli na l�d, uprzednio starannie sprawdziwszy, czy l�d wytrzyma ich ci�ar, a� wreszcie poczuli pod stopami ziemi�. By�o ich o�miu, Rikard, m�ody aspirant, doktor Post, cz�owiek, kt�ry ich pilotowa�, a tak�e czterej pracownicy s�u�b medycznych, by ewentualnie zdezynfekowa� zagrod�. P�yn�li oni oddzieln� �odzi� w �lad za �odzi� celnik�w.

Gdyby Agnes rzeczywi�cie tu by�a�

Niestety, nic na to nie wskazywa�o.

��Powinni�my przynajmniej us�ysze� psa � mrukn�� aspirant.

��To prawda.

Rikard przystan��.

��Tu s� jakie� �lady.

Wszyscy pochylili si� nad pokryt� �niegiem ziemi�.

��To wygl�da na trop hipopotama!

��S�o�ce i wiatr niszcz� �nieg � powiedzia� doktor Post. � To mog� by� �lady cz�owieka, ale teraz trudno to stwierdzi� na pewno. Poza tym mog� by� stare, jeszcze z jesieni.

��No tak, oczywi�cie.

Poszli dalej, im bardziej jednak zbli�ali si� do zagrody, tym wyra�niejsze stawa�o si�, �e to rzeczywi�cie s� jakie� �lady. Odleg�o�� mi�dzy poszczeg�lnymi odciskami by�a zbyt ma�a jak na �osia, zreszt� w�tpliwe, by �osie znalaz�y si� na tej niemal nagiej wyspie. Tutejszy lasek by� dla nich zbyt ma�y.

��Tutaj s� jakie� mniejsze �lady � wskaza� jeden z m�czyzn. � Przypominaj� nied�wiedzie.

��To mog� by� �lady psa, kt�re si� roztopi�y � odpar� Rikard. � Musimy znale�� co� bardziej konkretnego.

Zagroda sprawia�a wra�enie nie zamieszkanej, zmarzni�ta i opustosza�a.

Doszli do celu. Rikard pchn�� drzwi. Zamkni�te na klucz.

Zapuka�. Cisza.

Popatrzyli po sobie.

��Znowu pud�o? � spyta� m�odziutki policjant.

��Ciii! � szepn�� kto�.

Nas�uchiwali. Z pocz�tku nie s�yszeli niczego, po chwili jednak odnie�li wra�enie, �e za drzwiami co� si� poruszy�o. Rozleg�o si� jakby w�szenie przy progu.

W milczeniu wszyscy razem pr�bowali otworzy� drzwi. Rikard wyci�gn�� du�y n�, wetkn�� go przy zamku i wygi��.

��Uwa�aj, z�amiesz ostrze � ostrzeg� pilot.

��Nic na to nie poradz�. Czy kto� jeszcze ma przy sobie n�?

Znalaz� si� jeszcze jeden i podczas gdy Rikard trzyma� sw�j n� wygi�ty nad zamkiem, drugi m�czyzna wsun�� sw�j przed zapadk� i zdo�a� wepchn�� j� do �rodka.

Drzwi stan�y otworem.

Od�r, jaki buchn�� im w nos, powiedzia� od razu, �e jest tu pies, kt�ry od wielu dni nie m�g� wyj�� na dw�r.

Doffen le�a� na pod�odze przy drzwiach i patrzy� na nich b�agalnie czarnymi �lepkami.

Rikard, wielki przyjaciel zwierz�t, poczu�, �e co� �ciska go w gardle.

��Znajd� wod� dla psa � poleci� m�odszemu koledze. � My idziemy dalej.

Drzwi wej�ciowe prowadzi�y do kuchni. Za ni� by� salonik i sypialnia.

Tam w�a�nie le�a�a Agnes

��Dobry Bo�e! � przerazi� si� Rikard. � Czy ona jeszcze �yje?

��Tak � odpar� doktor. � Ale jest nieprzytomna. Nie dotykajcie jej! Ja i Rikard przeniesiemy j� do �odzi. Dam jej tylko najpierw zastrzyk na wzmocnienie.

Opatulon� w koce Agnes przetransportowano na brzeg. Ma�ego Doffena ni�s� na r�kach aspirant, pies bowiem os�ab� tak, �e nie m�g� utrzyma� si� na nogach. Czterej przedstawiciele s�u�b medycznych zostali, by oczy�ci� zagrod� ze wszystkich ewentualnych zarazk�w. Nie wiedzieli jeszcze, co dolega Agnes, lepiej wi�c by�o si� zabezpieczy�. Agnes mia�a wszak bezpo�redni kontakt z Willym Matteusem.

Wydawa�a si� kompletnie wycie�czona. Prawdopodobnie ju� wcze�niej musia�a by� bardzo chuda, a wi�c organizm nie mia� z czego czerpa�. Jasne te� by�o, �e ma wysok� gor�czk�, a s�aby, �wiszcz�cy oddech �wiadczy� o zapaleniu p�uc.

Doffen tak�e m�g� by� �r�d�em zarazy. Je�li Agnes zapad�a na osp�, musia�a przekaza� psu ca�� mas� wirus�w. Psy wprawdzie nie choruj� na osp�, ale bakcyle mog�y zagnie�dzi� si� w sier�ci. Rikard z rado�ci zauwa�y�, �e aspirant najwyra�niej polubi� Doffena. Ch�opak g�aska� zabiedzone, owini�te w koc stworzonko, kt�re ufnie u�o�y�o mu si� na kolanach. Par� �yk�w wody pomog�o mu wyra�nie, a aspirant wyci�gn�� jeszcze z kieszeni tabliczk� czekolady i po�ama� j� na drobne kawa�eczki. Doffen nie odm�wi�.

Pies na pewno wyjdzie z tego.

Ale Agnes�?

Biedna, nieszcz�sna istota, pomy�la� Rikard, spogl�daj�c na nieprzytomn� kobiet�, le��c� bez si� na �aweczce. Tak strasznie wychudzona, podstarza�a i samotna, najpewniej niewiele szcz�cia zazna�a w �yciu. Czy umrze teraz, nie odzyskuj�c przytomno�ci? Czy ostatnim jej do�wiadczeniem b�dzie samotno��, poczucie, �e wszyscy j� opu�cili na ma�ym szkierze?

Bo�e, jak Ty w�a�ciwie rz�dzisz tym �wiatem? Dlaczego tak cz�sto zapominasz o tych, kt�rzy nie uczynili nic z�ego? O tych, kt�rzy by� mo�e przez ca�e �ycie modlili si� do Ciebie, wierzyli w Ciebie, u Ciebie szukali pociechy, kiedy ju� �ycie sta�o si� zbyt trudne do zniesienia?

Wielk� zagadk� by�o, jak ci, kt�rzy doznali tyle z�a, mogli dalej wierzy� w tego Boga, kt�ry nie pozwala�, by cho� jeden wr�bel pad� na ziemi� bez jego wiedzy!

Kiedy mijali przysta� promow� w okolicy Svinesund, zmarzni�ci, przewiani do szpiku ko�ci, Agnes wystraszona otworzy�a oczy. Rozejrza�a si� doko�a, niczego nie rozumiej�c.

Rikard pochyli� si� nad ni� i powiedzia�, staraj�c si� nada� swemu g�osowi mo�liwie jak najbardziej przyjazny ton:

��Ju� nied�ugo b�dzie pani w bezpiecznym, ciep�ym miejscu, panno Johansen. Znale�li�my pani� na wyspie, pojedziemy do szpitala w Halden�

Bardzo po kobiecemu szepn�a w�a�ciwie tylko do siebie:

��Ach, nie zmieni�am bielizny!

��W szpitalu na pewno to zrozumiej�. Prosz� napi� si� troch� wody, o, tak!

Oprzytomnia�a troch�.

��Doffen? � spyta�a ze strachem i pr�bowa�a si� podnie��, ale nie starczy�o jej si�.

��Doffen miewa si� dobrze. Dosta� wody i podni�s� nog� przy �odzi na brzegu, a w tej chwili le�y na kolanach u policjanta i zajada czekolad�.

Agnes zamkn�a oczy.

��O, to dobrze! Teraz wszystko b�dzie dobrze. Byle tylko Olava si� nie gniewa�a�

Zn�w straci�a przytomno��. Rikard patrzy� na ni� zak�opotany. Olavy przecie� ju� nie by�o. Czy dla tej s�abej, chorej kobiety b�dzie to tragedia czy te� ulga?

Prawdopodobnie i to, i to.

P�nym wieczorem, kiedy ��d� wreszcie zawin�a do portu w Halden, Rikard pomy�la�: Oto wiadomo�� dla wszystkich, kt�rzy tak si� jej bali. Ju� j� mamy. Jest po prostu samotn�, nieszcz�liw� kobiet� i w miejscu, w kt�rym przebywa�a, nie dokona�a zniszcze�. Mo�ecie odetchn�� z ulg� i wype�zn�� z nor, w kt�rych si� ukryli�cie. �mier� nie kr��y ju� po waszym mie�cie.

Chocia� co on o tym wiedzia�? Up�yn�o dwana�cie dni od czasu, gdy w zamarzni�tej �odzi znaleziono chorego na osp� Willy'ego Matteusa. Ko�czy� si� okres wyl�gania choroby, trwaj�cy od jedenastu do siedemnastu dni. Teraz dopiero si� oka�e, ilu naprawd� jest zara�onych. Nikt nie wiedzia�, czy zdo�ali odnale�� wszystkich, z kt�rymi zetkn�� si� Willy Matteus po przybyciu do Norwegii. Owszem, do�� dok�adnie prze�ledzili drog�, jak� przeby�, ale nie wszystko by�o jasne. Co si� z nim, na przyk�ad, dzia�o od chwili, gdy zszed� na l�d w Svinesund, do spotkania z Sommerami? M�g� z kim� rozmawia�, cho� to raczej ma�o prawdopodobne. A mi�dzy rozstaniem z Sommerami do rozmowy z Ingrid? Albo po tym, jak Kalle wysadzi� go niedaleko portu w Halden, do przyj�cia Agnes i Vinnie, kt�re pomog�y mu wsi��� do �odzi? Przez par� chwil by� sam. Co si� w�wczas wydarzy�o?

Pozostawa�o tylko mie� nadziej�, �e nie wydarzy�o si� nic.

W szpitalu z powodu tak ogromnego zag�szczenia zapanowa�a niemal panika. W ko�cu trzeba by�o spojrze� prawdzie w oczy i przyzna�, �e d�u�ej tak nie da rady. Nie by�o mo�liwo�ci, by zaj�� si� sze��dziesi�cioma trzema nowymi osobami podejrzanymi o zara�enie osp�, zar�wno ze wzgl�du na brak miejsca, jak i wytrzyma�o�� personelu. Wi�kszo�� wi�c uczni�w pastora Pruncka przeniesiono do Sarpsborg i Fredrikstad. Zosta�o jedynie dziewi�� os�b, w�r�d nich sam pastor, a ponadto siedmioro wcze�niejszych pacjent�w: Sommetowie, Ingrid, Kalle, Vinnie i Kamma. I jeszcze Agnes umieszczona w separatce, przekszta�conej w sal� intensywnej opieki.

Doffena czeka�a kwarantanna, sta� w klatce i szczeka� na Blancheflora, zajmuj�cego s�siedni� �cel�. Oba psy w ten spos�b skutecznie stymulowa�y u siebie nawzajem produkcj� adrenaliny i przyp�yw si� �yciowych.

Pastora Pruncka zatrzymano w Halden z wielu powod�w. Po pierwsze podczas przyjmowania do szpitala urz�dza� straszliwe sceny, nie chcia� zgodzi� si� na takie internowanie (wszak tutaj mogli go dopa�� jego wierzyciele). P�niej nalega� na przeniesienie do Sarpsborg albo Fredrikstad, aby m�g� przebywa� w pobli�u swych uczni�w. Potrzebowali go w tej tragicznej gadzinie, kiedy nierozumni ludzie si�� zamkn�li ich w wi�zieniu! Byli wszak jego, Pruncka, uczniami, a poniewa� pastora, jako wybra�ca Pana, nie mog�a dotkn�� �adna ziemska zaraza, oni r�wnie� byli od niej bezpieczni.

Nagle jednak zmieni� zdanie, za �adne skarby nie chcia� do��czy� do stadka swych owieczek. Przypomnia� sobie bowiem, �e ma przy sobie wszystkie ich pieni�dze i papiery warto�ciowe. A przypomnia� sobie o tym do�� pr�dko, bo g�upcy z personelu szpitalnego nalegali, by wszystko, co ma, podda� dezynfekcji. Prunck odm�wi� oddania im czegokolwiek, nie chcia� si� rozebra� ani opr�ni� kieszeni.

Wreszcie trzeba by�o si�� zdj�� z niego ubranie, a pokr�tne, mrukliwe wyja�nienia, �e bogactwa zosta�y mu przekazane przez cz�onk�w sekty pod opiek�, przyj�to z niedowierzaniem. Par� pyta� zadanych kilkorgu uczniom przebywaj�cym w szpitalu wystarczy�o, by sytuacja sta�a si� jasna. Pastor mia� zamiar ulotni� si� z pieni�dzmi, a powstrzyma�a go od tego interwencja policji przy wyj�ciu ze ��wi�tyni�.

Od tej chwili sprawa Pruncka sta�a si� spraw� policji.

Pastor kilkakrotnie podejmowa� pr�by ucieczki, tak samo bowiem ba� si� swych wierzycieli, jak policji i cz�onk�w sekty. Ale policjanci pozostali niewra�liwi na wszelkie argumenty pastora. Nie uda�o mu si� wydosta� ze szpitala, a ju� na samym pocz�tku pobytu otrzyma� wiadomo��, �e ma si� zg�osi� do banku, gdy tylko uznany zostanie za zdrowego. A bank mia� o co si� upomina�!

Prunck przeczuwa�, �e czeka go czarna przysz�o��; �wiat jest g�upi i niczego nie rozumie. Niebiosa tak�e sprawi�y mu zaw�d. Godzina zag�ady dla ziemi wcale nie wybi�a, cho� powinna, a zachorowanie na osp� grozi�o przede wszystkim jego uczniom. By�o odwrotnie, ni� by� powinno!

Szczytem wszystkiego by�a wiadomo�� od Bjorg, �e nie chce go ju� wi�cej widzie�. Je�li o ni� chodzi, mo�e sobie i�� cho�by na koniec �wiata.

Prunck czu�, �e dotkn�a go ra��ca niesprawiedliwo��. Oficjalnie, w radiu i gazetach, pozbawiono go tytu�u pastora. Szcz�liwie nie czyta� artyku��w, w kt�rych drwiono z niego niemi�osiernie, ale i tak jego sytuacja by�a nie do pozazdroszczenia. Nikt zdawa� si� nie pojmowa� jego wielko�ci.

Czy nale�y wi�c si� dziwi�, �e si� burzy�?

Badania wykaza�y, �e Agnes jest zara�ona. By�a jednak szczepiona i �ywiono nadziej�, �e choroba b�dzie mia�a stosunkowo �agodny przebieg. Gdyby tylko nie by�a tak wycie�czona, bez odrobiny si�! Starano si� przede wszystkim j� od�ywi�, dzie� i noc czuwa�y przy niej ofiarne piel�gniarki.

Wszyscy gor�co pragn�li, by Agnes prze�y�a.

W�r�d piel�gniarek, kt�re od samego pocz�tku odizolowane zosta�y wraz z pacjentami, dwie zachorowa�y, niezbyt ci�ko. Musia�y le�e� w izolatce, ale chroni�y je wcze�niejsze szczepienia, przypuszczano wi�c, �e nie grozi im niebezpiecze�stwo. Z �Fanny� padano informacj�, �e nie wyst�pi�y �adne oznaki choroby. Marynarze tak�e poddaj� si� szczepieniom cz�ciej ni� zwykli ludzie, statek otrzyma� wi�c pozwolenie na wyp�yni�cie, je�li nic nowego nie zajdzie w ci�gu nadchodz�cego tygodnia. Wiadomo�� t� przyj�to z rado�ci�.

Dzie� po przywiezieniu Agnes do szpitala jasne si� sta�o, �e Karen Matgrethe Dahlen ci�ko zachorowa�a na osp�.

Sytuacja by�a naprawd� powa�na, poniewa� Kamma nigdy nie by�a szczepiona.

Pi�kny obraz, kt�ry Rikardowi i jego wsp�pracownikom uda�o si� naszkicowa�, zaczyna� si� rozmazywa�.

Kamm� przeniesiono do �ci�lejszej izolatki. Kiedy wie�ci o jej chorobie rozesz�y si� po oddziale, w�r�d owieczek pastora Pruncka wybuch�a panika. Wi�kszo�� z nich nie by�a przecie� szczepiona, jako �e pochodzili ze zwi�zanych z r�nymi grupami wyznaniowymi rodzin, w kt�rych szczepienia uwa�ano za blu�nierstwo. Matki modli�y si� za dzieci, kt�re tak�e sp�dzi�y jaki� czas w grocie, inni pr�bowali wydosta� si� ze szpitala, uciec jak najdalej.

W ma�ej grupce, kt�ra od samego pocz�tku przebywa�a w szpitalu, atmosfera by�a ci�ka, ale ci ju� dawno temu pogodzili si� ze swym losem.

Wszyscy opr�cz Herberta Sommera. I, jak na ironi� losu, on w�a�nie zachorowa�. Ci�ko.

W nast�pstwie faktu, �e p�yn�li �odzi�, kt�ra przywioz�a Agnes, zamkni�ci w szpitalu zostali tak�e Rikard Brink, m�ody aspirant i doktor Post � tym razem nie wym�wi� si� prywatn� izolacj� w domu � a tak�e wszyscy pozostali m�czy�ni. Mieli oni bezpo�redni kontakt z Agnes, kt�ra akurat znajdowa�a si� w zaka�nym stadium choroby.

Szpital w Halden p�ka� w szwach. Niekt�rych m�czyzn przeniesiono do Fredrikstad, ale Rikardowi pozwolono zosta�.

Nie wszystko jednak by�o samym smutkiem. Orzeczono, �e Ingrid i Kalle s� ju� zdrowi. I tych dwoje rzeczywi�cie odnalaz�o si� podczas trudnych dni, sp�dzonych w szpitalu. Dwoje dojrza�ych ludzi, znaj�cych ju� �ycie. On mia� czterdzie�ci lat, ona trzydzie�ci dwa. Szcz�liwi opu�cili szpital odprowadzani przez innych �yczeniami wszystkiego dobrego.

Uznano, �e Wenche Sommer jest zdrowa. Gun tak�e. Gun �egna�a szpital z mieszanymi uczuciami. Mia�a szczerze do�� swojego Herberta i na powa�nie zastanawia�a si� nad rozwodem. On jednak teraz by� chory, w stanie okre�lanym jako krytyczny, zacz�y pojawia� si� ze strachem oczekiwane p�cherze. Gun ogarn�y wyrzuty sumienia z powodu my�li o rozstaniu si� z m�em. Podejrzewa�a, �e to w�a�nie dlatego Herbert zosta� tak ci�ko ukarany. Z p�aczem schodzi�a w d� zbocza, opuszczaj�c szpital. Za r�k� prowadzi�a c�rk�.

Ale cztery bardzo potrzebne ��ka nareszcie si� zwolni�y. Zmniejszy�a si� ciasnota.

Vinnie bardzo si� ba�a.

Zosta�a teraz sama. Ingrid i Kalle odeszli, pani Sommer tak�e. I Rikard przesta� przychodzi�. Nie wiedzia�a, dlaczego, i ba�a si� pyta�.

Co prawda fakt, �e nie mia�a ju� towarzystwa, by� bez wi�kszego znaczenia, gdy� w tej fazie choroby nie pozwolono im si� ze sob� widywa�, nawet gdy dzieli�a ich odleg�o�� pokoju. Ale tamtych wypuszczono � a j� nie.

Orientowa�a si�, z jakiego powodu. Mia�a podwy�szon� temperatur�, wy�sz�, ni� mo�na by sobie tego �yczy�. Siostry nic nie m�wi�y, ale wiele razy dziennie przychodzi�y zapyta�, jak Vinnie si� czuje. I lekarz, g��wny lekarz dowodz�cy walk� z epidemi�, cz�sto przychodzi� j� zbada�. Nigdy nie mia�a mu nic do powiedzenia.

Dopiero pewnej nocy obudzi� j� b�l g�owy i�cie nie z tego �wiata. Kark mia�a zesztywnia�y i kiedy si� poruszy�a, odnios�a wra�enie, �e w plecy wbijaj� jej si� no�e.

Bo�e, pomy�la�a. Bo�e!

Ukradkiem przyjrza�a si� nadgarstkom i klatce piersiowej. Nic. Skronie? Pomaca�a. I tam �adnego znaku.

Nic nie powiem, pomy�la�a. B�d� udawa�, �e nic si� nie zdarzy�o.

Ale oczywi�cie natychmiast zadzwoni�a po nocn� piel�gniark�.

Siostra zaraz stan�a w drzwiach.

W ustach Vinnie mia�a ca�kiem sucho. Trudno jej by�o wydoby� s�owa.

��Bardzo chcia�abym porozmawia� z Rikardem Brinkiem. Z policji.

��To niemo�liwe, on jest izolowany.

��Co takiego?

��Jest w tym samym budynku, tyle �e na innym oddziale.

��Rikard? Zarazi� si�?

��Tego nie wiemy. Ale p�yn�� �odzi� razem z Agnes Johansen do Halden. Wszyscy, kt�rzy byli w �odzi, zostali zamkni�ci.

Och, Rikard? To dlatego nie przychodzi�. Wiadomo�� przynios�a jej ulg�. Ale je�li zachoruje�

Nie, to nie mo�e si� zdarzy�, nie on!

Spokojnie opad�a na poduszk� i przymkn�a oczy.

��Siostro, zauwa�y�am objawy choroby.

Piel�gniarka tylko pokiwa�a g�ow�.

��Spodziewali�my si� tego. Zaraz sprowadz� doktora.

Vinnie zosta�a sama.

A wi�c moje �ycie dobiega ko�ca, pomy�la�a i nie mog�a powstrzyma� �ez p�yn�cych po policzkach. Nie by�o to �ycie, kt�rym mo�na by si� przechwala�, ale widzia�am promyki nadziei. Jaki� cz�owiek o mnie my�la�. Wydaje mi si� nawet, �e za bardzo polubi�am Rikarda Brinka.

Mo�e wi�c tak b�dzie najlepiej, bo przecie� i tak nigdy bym go nie dosta�a. Nie ja, Vinnie, takie zero!

A jednak� pewnie jestem g�upia, ale, Bo�e, nie chc� umiera�!

Tak�e i pastor Prunck nie chcia� przyzna� si� do swego stanu. Lekki b�l w krzy�u? Phi, a co w tym dziwnego, skoro szpitalne materace s� takie niewygodne! I oczywi�cie by�o mu gor�co, jakby mia� podwy�szon� temperatur�, ale przecie� na oddziale jest tak ciep�o i duszno, �e nie ma czym oddycha�?

Przecie� Pan nad nim czuwa, niemo�liwe wi�c, by zachorowa�. Wszyscy inni mogli umrze�, ale nie on, kt�ry w ka�dej chwili m�g� rozmawia� z Bogiem i otrzymywa� ode� odpowied�. (I to tak�, jakiej najbardziej sobie �yczy�.) Och, przesta� ju� m�wi� mi o ospie, my�la� sobie, Nigdy nie by�em szczepiony, albowiem wierz�. B�g zadaje cios tylko niewiernym, g�upcom, kt�rzy odwracaj� si� od niego i id� po porad� do lekarza. Nie moj� win� jest, Panie, �e le�� teraz w szpitalu, Ty o tym wiesz. Ja jestem bez skazy, zosta�em wybrany przez Ciebie, od zawsze o tym wiedzia�em. Oceni�e�, kt�re z Twoich stworze� jest najbardziej Ciebie godne, i wybra�e� mnie, dlaczego wi�c oni wyobra�aj� sobie, �e mog� zachorowa� na osp�? To �mieszne!

B�le krzy�a przybra�y na sile. Sta�y si� nie do wytrzymania, wprost piekielne. Doprawdy, strasznie marne maj� tu ��ka. Ale� nie, siostro, nie mam gor�czki! Powiedzia�em ju�, �e nie mam gor�czki, prosz� wi�c zabra� ten g�upi termometr! O, nie, prosz� nie sprowadza� doktora, czy pani naprawd� nie widzi, �e jestem zdrowy? M�wi�em ju�, �e kto� taki jak ja nigdy nie zachoruje! Dlaczego? Nie, tego pani nie powiem. I tak by pani tego nie zrozumia�a, to zbyt trudne, by zwyk�y cz�owiek m�g� to poj��. Prosz� pami�ta�, kim jestem, siostro! Nie, powtarzam, nie chc� tego termometru, to narz�dzie szatana! Prosz� mnie zostawi�, nie zgadzam si�, protestuj�, nie wolno sobie na tyle pozwala�! Wyjd�cie st�d, wszyscy. Wszyscy! Pomocy!

Ku og�lnemu zdumieniu i uldze Vinnie bardzo pr�dko dosz�a do siebie. Jedynymi symptomami, jakie u niej wyst�pi�y, by�a gor�czka oraz silny b�l g�owy i krzy�a. Ju� po paru dniach odzyska�a dobr� form�.

Bez w�tpienia choroba jej nie omin�a, ale w istocie mia�a bardzo lekki przebieg.

��Tak, panno Dahlen � orzek� lekarz, kt�ry ze zm�czenia przypomina� sw�j w�asny cie�. � W zasadzie mo�e si� pani uwa�a� za ca�kiem odporn� na wirus ospy, nie jest te� pani nosicielem zarazk�w. Za par� dni b�dzie pani mog�a ju� wr�ci� do domu, potrzebne nam pani ��ko, jak pani zapewne wie � doda� niemal przepraszaj�c.

W pod�wiadomo�ci Vinnie ko�ata�a si� niejasna my�l o cierpi�cym Rikardzie.

��Ja� s�ysza�am, �e� brakuje wam piel�gniarek i innego personelu tu, na oddziale izolacyjnym � wyj�ka�a zawstydzona. � Pomy�la�am wi�c� Mo�e mog�abym troch� pom�c? W najprostszych sprawach? Na przyk�ad sprz�ta�. Chodzi� na posy�ki. I tak dalej � zak�opotana zako�czy�a niejasno.

Lekarz popatrzy� na ni� uwa�nie, oceniaj�c jako cz�owieka. Zrozumia� jej zagubienie.

��Pani pro�ba spada nam jak manna z nieba, panno Dahlen. Nie�atwo jest znale�� kogo� do pomocy. Ludzie unikaj� tego miejsca, jakby by�o zad�umione. Porozmawiam z dyrektorem.

W ten oto spos�b kilka dni p�niej Vinnie dosta�a pierwsz� w swym �yciu prac�. Potraktowa�a to jako wyzwanie. Przydzielono jej proste prace pomocnicze, lecz nale�a�o przestrzega� surowych zasad. Nie wolno jej by�o opuszcza� oddzia�u i musia�a pami�ta�, by za ka�dym razem, gdy styka�a si� z kt�rym� z chorych, wrzuca� bia�y kitel do prania. Dotyka� czegokolwiek mog�a jedynie w cienkich gumowych r�kawiczkach, kt�re po u�yciu w�drowa�y do kosza. Musia�a si� my�, my� i jeszcze raz my�, a� d�onie zrobi�y si� bia�e i pomarszczone.

W dodatku przydzielono jej pad opiek� najci�ej chorych pacjent�w. Z ich separatek na oddzia�, na kt�rym umieszczono osoby b�d�ce jedynie pod obserwacj�, nie wolno jej by�o przechodzi�.

Nie mog�a wi�c zobaczy� si� z Rikardem.

Wiedzia�a, �e m�ody policjant musi odby� dwutygodniow� kwarantann�, tak jak wcze�niej ona. Ale z wyznaczonego czasu up�yn�o ju� przecie� kilka dni.

By�a rozczarowana tym, �e nie mo�e spotyka� si� z Rikardem, ale mimo to z du�ym zapa�em i poczuciem odpowiedzialno�ci wykonywa�a przydzielone jej prace.

Jednym z pierwszych zada� by�o przyniesienie �wie�ej wody ciotce Kammie.

Zebra�a si� w sobie i nastawi�a odpowiednio, by znie�� jadowity sarkazm, z kt�rym, jak wiedzia�a, przywita j� ciotka.

W drzwiach jednak zatrzyma�a si� z okrzykiem przera�enia.

Kamma Dahlen ca�a by�a w p�cherzach. Ka�dy widoczny fragment sk�ry, twarz, szyja, ramiona i d�onie pokryte by�y ohydn� wysypk�. P�cherze i grudki na palcach by�y tak g�ste i du�e, �e chora nie mog�a zamkn�� d�oni. Zaj�te mia�a wargi, uszy i powieki, a nawet same ga�ki oczne. Ciotka Kamma by�a jedn� wielk� ran�, krostowat� grud�, p�cherzem, z kt�rego s�czy�a si� surowica.

��Ach, m�j Bo�e � j�kn�a Vinnie ze wsp�czuciem. Na widok ciotki zrobi�o jej si� s�abo.

Kobieta w ��ku powoli zwr�ci�a ku niej przekrwione oczy. Kamma nie mog�a ju� m�wi�, nic te� nie widzia�a. Vinnie zorientowa�a si� po tym, �e wzrok ciotki nie spocz�� na niej. Biedne, straszne oczy przemawia�y jednak a� nader wyra�nym j�zykiem. Bi� z nich bunt i gniew. M�wi�y: �To twoja wina, Lavinio! To ty �ci�gn�a� zaraz� do domu!�

��Wybacz mi � powiedzia�a Vinnie odruchowo. � B�agam, wybacz. Ciociu, co mog� dla ciebie zrobi�? Powiedz tylko, zrobi� wszystko!

Z oczu posypa�y si� b�yskawice. �Odejd�, nie chc�, �eby� tu by�a�.

��Czy mam pos�a� po Hansa-Magnusa? � spyta�a Vinnie bez zastanowienia.

W oczach Kammy pojawi�a si� panika.

��Ach, oczywi�cie, �e nie, g�upia jestem � mrukn�a Vinnie swym dawnym uleg�ym tonem, kt�rego Rikard tak bardzo chcia� j� oduczy�. � Ale mo�e mam mu co� przekaza�?

Kamma odwr�ci�a twarz, nie chcia�a ju� wi�cej mie� z Vinnie do czynienia. Dziewczyna spostrzeg�a, �e rozj�trzone p�cherze wykwit�y tak�e na g�owie ciotki mi�dzy w�osami.

��Je�li by� mnie potrzebowa�a, ciociu, to pami�taj, �e tu jestem � powiedzia�a cicho i postawiwszy na stole karafk� z wod�, wysz�a.

By� to dla Vinnie bardzo trudny czas. Ciotka Kamma zawsze umia�a wywo�a� w niej poczucie winy, a teraz sta�o si� ono jeszcze silniejsze ni� kiedykolwiek, by�o bowiem w cz�ci uzasadnione.

Dni up�ywa�y Vinnie na r�nych pos�ugach przy innych powa�nie chorych. Najcz�ciej sprz�ta�a. Herbert Sommer ca�y pokryty by� ju� p�cherzami, podobnie jak wielu cz�onk�w sekty, przede wszystkim starsze panie, ale w�r�d zara�onych znalaz�o si� tak�e dziecko. Vinnie przyj�a to z ci�kim sercem, oskar�a�a siebie, a kiedy opu�ci�a pok�j dziewczynki, p�acz uwi�z� jej w gardle.

Wygl�da�o jednak na to, �e Agnes Johansen zwalczy chorob� dzi�ki dawnej szczepionce. Zapalenie p�uc tak�e zbiera�o si� do odwrotu. Na widok Vinnie Agnes bardzo si� uradowa�a.

��Czy my�my si� ju� kiedy� nie spotka�y? Wtedy, tamtego wieczoru na nabrze�u? Nie wiedzia�am, �e pani jest piel�gniark�!

Vinnie wyja�ni�a, jak� pe�ni funkcj� w szpitalu.

��Ach, tak si� niepokoj� o Doffena � westchn�a Agnes. Le��c w ��ku przypomina�a zwi�d�y kwiat. � To znaczy o mojego psa.

��Wiem, gdzie on jest � Vinnie uspokoi�a j� z u�miechem. � Doffen i Blancheflor stoj� ka�dy w swojej klatce i na siebie szczekaj�. S�ysza�am, co prawda, �e ostatnio chyba z tego zrezygnowa�y, le�� tylko, ale jeden drugiego nie spuszcza z oka.

Agnes westchn�a.

��Ten ma�y, kochany psiak� gdyby go nie by�o ze mn� na wyspie, nigdy nie przetrwa�abym tych strasznych dni. Gdyby jeszcze nie nazywa� si� Doffen. Blancheflor to o wiele �adniejsze imi�.

Vinnie za�mia�a si�.

��Blancheflor to w�a�ciwie imi� dziewcz�ce, z opowie�ci o Floresie i Blancheflor. Ale moja ciotka uwa�a�a, �e to Flores jest dziewczyn�, a Blancheflor ch�opcem. Wydaje mi si� jednak, �e to nie ma znaczenia, pies nie czuje si� ura�ony.

Agnes wybuchn�a �miechem. Tak bardzo uradowa�o j�, i� nareszcie ma z kim porozmawia� o piesku, �e prosi�a, by Vinnie cz�ciej do niej zagl�da�a. Dziewczyna obieca�a, �e jeszcze przyjdzie, sama ucieszona z nawi�zanej znajomo�ci.

Rikard mia� racj� � obie by�y do siebie nadzwyczaj podobne, Vinnie i Agnes, cho� oczywi�cie nie sz�o tu o wygl�d.

Vinnie przesta�a splata� w�osy w ciasne grajcarki nad uszami. Nigdy nie lubi�a tej fryzury, a kiedy jeszcze Rikard stwierdzi�, �e bez nich wygl�da �adniej�

�ycie w tym czasie wydawa�o si� dziewczynie bardzo interesuj�ce. Podczas tragicznych wydarze� Vinnie prze�ywa�a wielk� �yciow� przygod�.

Zachodzi�a te� cz�sto do pastora Pruncka, wszak dobrze go zna�a. Prunck by� wzburzony i wystraszony, bo nawet on d�u�ej nie m�g� przymyka� oczu na fakty. G�o�no wykrzykiwa� s�owa, wypowiedziane przez Jezusa na krzy�u, jak gdyby por�wnuj�c si� do Zbawiciela: �Bo�e, Bo�e, czemu� mnie opu�ci��, �le akcentuj�c s�owa.

��Eli, Eli, lema sabachthani � bez zastanowienia poprawi�a go Vinnie.

Prunck oderwa� wzrok od szarego sufitu, w jego poj�ciu wyobra�aj�cego niebiosa, i popatrzy� na ni� oskar�ycielsko. Uni�s� si� na �okciu i sykn�� ze z�o�ci�:

��Przekl�ta b�d�, niewiasto, kt�ra zbezcze�ci�a� m� �wi�tyni� bakcylami. �Do mnie nale�y kara�, m�wi Pan. Wyno� si�, zniknij mi z oczu!

Vinnie musia�a przyzna�, �e podj�cie si� zadania piel�gnowania chorych nie by�o jej najm�drzejszym posuni�ciem. Bezustannie napotyka�a oskar�ycielskie s�owa i gniewne spojrzenia. Odwieczne wyrzuty sumienia zn�w si� w niej odezwa�y, ci��y�y tak, �e musia�a znale�� k�t, by si� wyp�aka�.

Wyrz�dzi�a tym biednym ludziom tak� straszn� krzywd�!

Humor bardzo si� jej poprawi�, kiedy drugiego dnia po po�udniu uda�o jej si� po drugiej stronie szklanych drzwi dziel�cych oddzia�y zobaczy� Rikarda. Policjant zatrzyma� si� natychmiast, zdumiony strojem dziewczyny, i pomacha� do niej r�k�. Vinnie, wzruszana i szcz�liwa, odpowiedzia�a mu tym samym gestem.

Nast�pnego dnia tak�e skrad�a chwil�, by zajrze� w to samo miejsce. Rikard ju� czeka� i da� jej zna�, by wysz�a na zewn�trz i okr��y�a budynek. Vinnie us�ucha�a go i nagle zobaczy�a go w otwartym oknie.

��Witaj, Vinnie, co tu teraz robisz? Opowiadaj!

��Jestem ju� zdrowa! Ca�kiem odporna. I dosta�am tu prac�.

���wietnie, Vinnie � pokiwa� g�ow� z uznaniem. � Bardzo ci ci�ko?

��Praca nie jest ci�ka. Tylko�

��Co takiego?

��Nie, nic.

Niemo�liwe, by interesowa� si� jej troskami, �alem nad losem chorych, wyrzutami sumienia i ci���cym jej poczuciu winy.

��Chyba musz� ju� i�� � powiedzia�a szybko, nie chcia�a, by mia� jej ju� do��, nie chcia�a zawadza�.

��Oczywi�cie, musisz i��, rozumiem � odpar� Rikard. Vinnie wydawa�o si�, �e w jego g�osie zabrzmia� cie� zawodu. Oczywi�cie tylko to sobie wm�wi�a.

Czu�a, �e gotowa jest ta�czy� po zamarzni�tej �wirowanej �cie�ce. Rozmawia�a z nim, rozmawia�a, rado�� rozpiera�a jej piersi.

Kiedy jednak wr�ci�a na sw�j oddzia�, spotka�a dwie piel�gniarki pchaj�ce zakryte prze�cierad�em ��ko. Siostra prze�o�ona z kamienn� twarz� wyda�a jej surowe polecenie:

��Posprz�taj pok�j pani Dahlen! Usu� stamt�d wszystkie przedmioty i zanie� je do spalarni! P�niej przyjd� zdezynfekowa� pok�j.

Vinnie czu�a, �e twarz jej dr�twieje. Cia�o z trudem s�ucha�o rozkaz�w m�zgu. Wydawa�o jej si�, �e wieki up�yn�y, zanim wreszcie stan�a przy drzwiach pokoju ciotki Kammy, otworzy�a je powoli i�

��ko znikn�o.

Ciotka Kamma umar�a.

Tego wieczoru po sko�czeniu swojej pracy Vinnie odby�a d�ug� rozmow� z Rikardem. Sta�a na dziedzi�cu pod oknem i z zimna szcz�ka�a z�bami, cho� z ca�ej si�y stara�a si� to ukry�. Wyrzuci�a z siebie wszystko, powiedzia�a mu o �mierci ciotki, o dr�cz�cych j� wyrzutach sumienia, �e tak wielu ludziom przysporzy�a strasznych cierpie�.

Rikard, wys�uchawszy jej do ko�ca, powiedzia� �agodnie:

��Najdro�sza Vinnie, to nie twoja wina. Agnes i ty spe�ni�y�cie dobry uczynek, pomagaj�c cz�owiekowi w potrzebie. �a�ujesz tego? Wola�aby� przej�� obok i zostawi� go le��cego na schodach? Albo pozwoli�, by starsza, s�aba kobieta sama si� nim zajmowa�a?

��Nie, ale�

��Czy chcesz powiedzie�, �e gdyby� wiedzia�a o jego �miertelnej chorobie, odesz�aby�?

��Nie � zgodzi�a si� z nim. � Ale bardziej bym uwa�a�a, nie dotyka�a jego r�ki.

��Vinnie, Willy Matteus sam nie wiedzia�, �e ma osp�. �adnej z was nie mo�na obwinia�. To bardzo okrutne i g�upie ze strony twojej ciotki sk�ada� win� na ciebie.

��Ciotka Kamma nie �yje.

��Wiem, ale i tak post�pi�a g�upio. Nie mo�na wybacza� ludziom wszystkiego tylko dlatego, �e ju� ich nie ma. Prunck oskar�aj�c ciebie tak�e niem�drze post�pi�, ale po nim nie mo�na si� niczego innego spodziewa�. Wszelkie winy przypisuje innym, uwa�a si� za nieomylnego, co za �otr! A przy okazji, co si� z nim dzieje?

��Ma wysypk�, coraz mocniejsz�, rozszerza si� na ca�e cia�o. Wygl�da strasznie.

��Jak rozumiem, B�g go opu�ci� � powiedzia� Rikard nie bez goryczy. � Nie wolno dla w�asnych cel�w igra� z Dniem S�du.

��Jest ju� skazany na �mier�, prawda? Teraz, kiedy ma wysypk�?

��Nie, niekoniecznie. Wiele os�b mia�o p�cherze na ca�ym ciele i wyzdrowia�o. Ale ospa zostawia paskudne, wyra�ne blizny. Sk�ra przypomina potem p�yt� kutej miedzi.

��Ooch � zadr�a�a Vinnie. � C� za okropna choroba!

��To prawda. Jak si� miewaj� inni?

��Z Herbertem Sommerem jest nie najlepiej. Doktor s�dzi, �e on tego nie przetrzyma, zbyt wiele lat up�yn�o od szczepienia. Natomiast ta ma�a dziewczynka z sekty b�dzie zdrowa, dzi�ki Ci, dobry Bo�e! I Agnes nabiera si�. Co prawda nie�atwo zauwa�y� r�nic�, nadal jest s�aba jak sitowie na wietrze, ale mo�na mie� nadziej�. A co z wami?

��Dowiemy si� dopiero za tydzie�. Ale wydaje mi si�, �e ja jestem ca�kowicie odporny, tyle czasu ju� przecie� mia�em do czynienia z t� paskud�.

��Ja te� tak my�l� � powiedzia�a Vinnie z nadziej� w g�osie. � Czy wiesz, co s�ycha� w Sarpsborg i we Fredrikstad?

��W Sarpsborg mieli jeden zgon, a we Fredrikstad dwa, w�r�d nie szczepionych uczni�w pastora. Spodziewaj� si� kolejnych zgon�w, wiele os�b ma przera�aj�co du�o p�cherzy.

��O, Rikardzie, to takie straszne!

��To prawda.

��I wszystko przeze mnie.

��Nie wolno ci tak m�wi�! Gdyby ci ludzie pozwolili si� zaszczepi�

��To chyba wina rodzic�w.

��Z pocz�tku owszem. Ale nie ma wyt�umaczenia, dlaczego nie zrobili tego p�niej, kiedy ju� doro�li. Zreszt� nie mog� zrozumie� takich rodzic�w, s� przecie� szczepionki tak�e na inne choroby dzieci�ce, nie tylko na osp�. Niepoj�te, jak mog� wystawia� �ycie w�asnych dzieci na takie ryzyko!

��My�l� raczej o duszy i jej zbawieniu.

��Nie rozumiem, co ospa ma wsp�lnego ze zbawieniem duszy � parskn�� Rikard zniecierpliwiony. � Te sekty mieszaj� wszystko naraz w jednym garncu, a g��wnie s� to wymys�y jakiego� przebieg�ego, domoros�ego proroka. Doprawdy, ogromnie mnie to gniewa!

Vinnie, sama zmuszona do przyst�pienia do sekty, nie umia�a mu odpowiedzie�. Sta�a rozmy�laj�c, ledwie mia�a odwag� spyta�:

��Czy w�r�d zmar�ych by�y jakie� dzieci?

��Na razie nie. Umierali tylko starsi, s�abowici ludzie.

��Biedacy! Nie zas�u�yli na taki los.

��Oczywi�cie, �e nie, cho� triumfowali nad wszystkimi, kt�rych spotka� mia�a zag�ada podczas ko�ca �wiata pastora Pruncka. Ale tobie jest zimno, Vinnie.

��Nic nie szkodzi.

��Masz sin� twarz, a poza tym nie powinna� przebywa� d�u�ej na mrozie, przecie� ca�kiem niedawno by�a� chora. W dodatku moi wsp�mieszka�cy narzekaj� na przeci�g.

��Ach, oczywi�cie! Przepraszam!

��Nie przepraszaj za wszystko, co tylko przyjdzie ci do g�owy! Porozmawiamy jutro. Dobranoc, Vinnie!

Jeszcze przed chwil� tak gor�co pragn�a by� blisko niego, poczu� u�cisk jego ramion. Odnosi�a wra�enie, �e przy nim jest bezpieczna. Teraz jakby nagle zosta�a odepchni�ta.

��Dobranoc � odpowiedzia�a cienkim g�osem.

Z rozczarowaniem w sercu wesz�a do budynku. Ale Rikard mia� racj�. Cudownie by�o znale�� si� znowu w cieple, cho� miejsce, do kt�rego wr�ci�a, trudno nazwa� przytulnym.

Co si� sta�o z moim dawnym �yciem? pomy�la�a. �yciem w Bakkegarden, w kt�rym nic si� nie dzia�o, w wiecznym strachu przed ciotk� Kamm� i w strasznym przekonaniu, �e �ycie przecieka mi przez palce.

Teraz tak wiele dzieje si� wok� mnie. Wszystko jest takie bolesne, trudne, pe�ne smutku i strachu. A jednocze�nie najcudowniejsze na �wiecie. Nosz� w sobie uczucie, o kt�rym tylko czyta�am i nie s�dzi�am, by kiedykolwiek dane mi by�o je prze�y�. Wszystko jedno, czy wyniknie z niego co� wi�cej, ale w ka�dym razie pozwolono mi go dozna�, przekona� si�, �e mog� czu� tak samo mocno jak inni ludzie. Nie prosz� ju� o nic wi�cej.

Czy ok�amuj� teraz sam� siebie? Je�li powiem, �e to prawie wszystko jedno, czy to do czego� doprowadzi czy nie, b�d� bli�sza prawdy.

Od czasu do czasu chyba wolno pomarzy�?

Herbert Sommer zmar� dwa dni p�niej. W lokalnej gazecie po�wi�cono mu kr�ciutk� notatk� z marn� fotografi� z dawnych lat, na kt�rej rozpromienionymi oczyma patrzy� prosto w obiektyw, na g�owie za� mia� kapelusz, w�o�ony zawadiacko na bakier. Zdj�cie musia�o zosta� zrobione co najmniej dwadzie�cia lat temu, kiedy jeszcze nikt go nie zna�.

Wtedy te� dla wszystkich w szpitalu sta�o si� jasne, �e pastor Prunck nie prze�yje.

Zmar� kolejny z jego uczni�w. Z innych miast nadesz�y meldunki o jeszcze trzech ofiarach. Spodziewano si�, �e to ju� ostatnie, wiadomo jednak by�o, �e wi�kszo�� owieczek Pruncka zaatakowa�a choroba i w najlepszym razie zostan� potwornie oszpecone na ca�e �ycie. W�r�d nich by�a tak�e m�oda Bjorg, kt�ra przeklina�a Pruncka w �ywy kamie� za to, �e zwabi� j� do pieczary. Trwa�o to do czasu, gdy dowiedzia�a si� o jego �mierci. W�wczas ogarn�a j� rozpacz, nie potrafi�a bowiem okre�li� swoich uczu�. Po zmar�ych wszak nale�y nosi� �a�ob�, prawda? Ale ten skandal, w kt�ry j� wpl�ta�, kiedy na oczach wszystkich go�a le�a�a na pod�odze, fikaj�c w powietrzu nogami, z tym t�u�ciochem na sobie. Jak to mo�liwe, by kiedykolwiek uwa�a�a go za przystojnego? Teraz na sam� my�l o pastorze robi�o jej si� niedobrze. Och, przecie� on ju� nie �yje, �mier� wymaga szacunku. Jakie� to wszystko trudne! A w dodatku choroba tak j� oszpeci�a! Teraz nie b�dzie ju� mog�a wyj�� bogato za m��, mo�e nawet nigdy nie znajdzie m�a! Z oczu Bjorg zn�w trysn�y �zy.

Dla samego Pruncka �mier� by�a mo�e najlepszym rozwi�zaniem. I tak czeka�a go nieunikniona kara wi�zienia. Zrujnowane �ycie.

Chocia�� kto to wie? Prunck nale�a� do ludzi, kt�rzy zawsze spadaj� na cztery �apy. Z pewno�ci� po kilku latach w jakim� innym miejscu zacz��by wszystko od nowa. Mo�e nie tak samo jak wcze�niej, ale pewnie wpl�ta�by si� w jakie� ciemne sprawki. Czas jego jednak dobieg� ju� ko�ca i tylko on sam wiedzia�, czy po �mierci znalaz� si� w raju, czy te� w tym drugim miejscu. A mo�e w og�le nigdzie, a w takim razie i tak niczego nie wiedzia�.

Zagro�enie epidemi� czarnej ospy powoli ju� mija�o. Teraz czekano ju� tylko, jak potocz� si� losy m�czyzn, kt�rzy przewie�li Agnes z wysepki do Halden.

Oni byli ostatni opr�cz personelu szpitali, kt�ry w trzech miastach przez ca�y czas piel�gnowa� zara�onych. Grup� ryzyka stanowili tak�e ludzie ze s�u�b sanitarnych, kt�rzy zajmowali si� dezynfekcj�. Na razie jako� si� im uda�o�

Ca�a Norwegia wstrzyma�a oddech i �ciska�a kciuki.

Vinnie i Rikard rozmawiali codziennie, dziewczyna za nic nie chcia�a si� wyrzec chwil sp�dzanych pod oknem m�odego policjanta, chocia� pogoda robi�a co mog�a, by j� od tego odwie��. Kiedy zimno stawa�o si� naprawd� nie do wytrzymania, Rikard zap�dza� j� do �rodka, ale Vinnie wiedzia�a ju�, �e nie robi tego, by si� jej pozby�. On po prostu chcia� jej dobra. Jak cudownie mie� tak� �wiadomo��!

Rozmowy dodawa�y jej si�. Oczywi�cie nie o wszystkim mogli m�wi� przez otwarte okno w zimowym Halden, ale Vinnie przez ca�e swoje �ycie nie nagada�a si� tyle co teraz.

By�a szcz�liwsza ni� kiedykolwiek przedtem.

Cia�a zmar�ych zosta�y poddane kremacji, by zmniejszy� ryzyko rozprzestrzeniania si� choroby. Vinnie nie mog�a i�� na pogrzeb ciotki Kammy, nadal musia�a pozostawa� w izolacji. Kiedy ciotk� ju� pochowano, Vinnie mia�a wra�enie, �e z serca spad� jej wielki kamie�. Nic nie mog�a na to poradzi�.

Oddzia� zacz�� pustosze�. Agnes w szpitalu nabra�a troch� cia�a i pozwolono jej wr�ci� do domu. Zabra�a Doffena i rozpocz�a nowe, samotne �ycie na ulicy Fortecznej. Ale i ona w skryto�ci ducha cieszy�a si� troch� wolno�ci�.

Zaprzyja�ni�y si� z Vinnie. Dziewczyna obieca�a, �e odwiedzi Agnes, kiedy, i j� wypuszcz� ze szpitala, i starsza pani ju� zacz�a planowa�, jak j� ugo�ci. Jakie to podniecaj�ce! Vinnie Dahlen mieszka�a wszak w Bakkegarden!

I nagle ca�kiem niespodziewanie nast�pi� dzie�, kiedy dyrektor szpitala przyszed� do Vinnie i oznajmi�, �e nie musi pozostawa� tu ju� d�u�ej. Doskonale si� spisa�a, ale teraz nie jest ju� im potrzebna.

Vinnie poczu�a si�, jakby wylano na ni� kube� zimnej wody. Nie mog�a te� skontaktowa� si� z Rikardem, cho� d�ugo czeka�a pod jego oknem w nadziei, �e j� dostrze�e.

Zdruzgotana powlok�a si� drog� prowadz�c� ze szpitala. Powr�t do samotno�ci, do bezczynnego �ycia. Sk�d b�dzie teraz czerpa� si�y, by dalej boryka� si� z losem? By szuka� pracy, by wyj�� do ludzi?

To przecie� Rikard by� �r�d�em tej si�y.

Nie mia�a odwagi ponownie szuka� z nim kontaktu. A on�? Zapomni o nudnej Vinnie Dahlen, kiedy tylko wr�ci do pracy.

S�o�ce Vinnie przes�oni�y chmury.

Uwa�a�a, �e nie ma ju� po co �y�, bo przez moment podnios�a si� zas�ona i dziewczyna zobaczy�a inn� stron� �wiata.

Teraz zas�ona z powrotem opad�a.

W Lipowej Alei w napi�ciu �ledzono przebieg epidemii ospy, kt�ra nawiedzi�a Halden.

Rikard nie pisa� ani nie dzwoni�, nie chcia� niepokoi� rodziny. Wszyscy jednak czytali gazety i zobaczyli jego nazwisko, sami zatelefonowali wi�c na posterunek. W�wczas to Andre, ojciec Rikarda, dowiedzia� si�, �e syn zrobi� wielk� robot�, spisa� si� na medal, ale teraz przebywa w szpitalnej izolatce. Nale�a�o sprawdzi�, czy rzeczywi�cie jest wolny od zarazk�w. Nie, niczego nie wykryto, ale cz�sto kontaktowa� si� z lud�mi podejrzanymi o nosicielstwo, szczeg�lnie ostatnio.

Andre natychmiast po��czy� si� ze szpitalem i poprosi� o rozmow� z synem. Rikard stara� si� uspokoi� ojca, przecie� niedawno by� szczepiony, nie grozi mu wi�c niebezpiecze�stwo! Andre nie do ko�ca w to uwierzy� i tego wieczoru wszyscy g��boko zatroskali si� nad losami potomka Ludzi Lodu, kt�ry wybra� sobie do�� niezwyk�y w ich rodzinie zaw�d.

��Uwa�am, �e wykaza� si� ogromnym hartem ducha, nie zwracaj�c si� z pro�b� o pomoc do naszych przodk�w lub do Imrego � stwierdzi�a babcia Rikarda, Benedikte.

��Rikard zawsze za punkt honoru poczytywa� sobie samodzielne wykonywanie zada� � powiedzia� Henning, ojciec Benedikte. � Bez trudu m�g�by wezwa� Imrego, by odnale�� t� kobiet�, Agnes Johansen, i w og�le wszystkich, kt�rzy si� zarazili, ale Rikardowi nigdy nie przysz�oby to do g�owy. Bardzo go za to szanuj�. I zdo�a� sam wytropi� zara�onych i ograniczy� rozprzestrzenianie si� epidemii. Chwa�a mu za to!

��Owszem � przytakn�a zamy�lona Benedikte. � Ale powinien teraz by� w domu.

��To prawda � zgodzi�a si� z ni� matka Rikarda, Mali. � Jak si� Sander dzisiaj czuje, Benedikte?

Jej te�ciowa westchn�a.

���adnej poprawy, przeciwnie. Spodziewa�am si� tego ju� od wielu lat, dzi�kuj�c za ka�dy dzie�, kiedy wolno mi by�o go zachowa�, ale to ju� chyba nie potrwa d�ugo. Christoffer m�wi, �e on nie doczeka do ko�ca tygodnia.

Odwr�ci�a si�, chc�c ukry� poruszenie. Sander i Benedikte prze�yli razem wiele szcz�liwych lat, ale ostatnio starszemu panu nie dopisywa�o zdrowie i nie mo�na by�o temu zaradzi�. Benedikte raz wezwa�a nawet Imrego, prosz�c go, by powstrzyma� niepokoj�cy rozw�j choroby, tak bardzo chcia�a zatrzyma� swego Sandera. Imre jednak powiedzia� tylko, �e ka�dy cz�owiek ma sw�j wyznaczony czas, a jemu nie wolno si� miesza� w losy zwyk�ego �miertelnika. Gdyby chodzi�o o kt�rego� z potomk�w Ludzi Lodu, sytuacja przedstawia�aby si� inaczej, ale Sander do nich nie nale�a� i jedyne, co m�g� zrobi� Imre, to doda� mu wi�cej si�, ni� ich zosta�o w jego schorowanym ciele.

Benedikte b�aga�a, by to zrobi�, i Imre zosta� u Sandera. Przez ca�y wiecz�r trzyma� ch�odne, wychudzone d�onie Sandera, przekazuj�c mu magnetyczne ciep�o, potem jednak musia� odej��, nie m�g� zbyt d�ugo przebywa� w Lipowej Alei. Jego istnienie nale�a�o utrzymywa� w tajemnicy przed Tengelem Z�ym � straszliwy przodek nader cz�sto kierowa� swe my�li ku staremu dworowi, twierdzy jego niewiernych potomk�w.

Teraz piasek w klepsydrze Sandera ju� si� przesypa�, a jego ukochanego wnuka Rikarda nie by�o w domu i nie m�g� si� z nim po�egna�. Benedikte nie �mia�a ju� prosi� Imrego o kolejn� pr�b� przed�u�enia �ycia Sandera do czasu przyjazdu Rikarda. By�a jedyn�, kt�ra mog�a wezwa� Imrego�

Chyba �e�?

Chyba �e m�g� tego dokona� male�ki synek Christy, Nataniel? Nic o tym nie wiedzieli, wiadomo by�o jedynie, �e to on jest wybranym, nawet przez moment nie mieli co do tego w�tpliwo�ci. Ale wtedy, gdy Imre przyby�, by pom�c Sanderowi, Nataniel by� w domu u rodzic�w. Nie znali wi�c relacji mi�dzy tym niezwyk�ym dzieckiem a Imrem, jego dalekim krewnym.

Imre, syn Marca.

Sk�d przybywa�? I gdzie jest Marco? O jedena�cie lat m�odszy od Henninga, czy �y� jeszcze? Prawdopodobnie nie.

Jedynie Andre, kt�ry najwi�cej czasu po�wi�ca� badaniom i poszukiwaniom cz�onk�w rodu, od czasu do czasu zamy�la� si�, kiedy rozmowa schodzi�a na Imrego. Inni dostrzegali w jego oczach co�, czego nie potrafili odczyta�. Raz jeden wyrwa�o mu si�: �Ciekawe, czy Imre wkr�tce nie b�dzie mia� dziedzica?�

Ot, i wszystko, niewiele im to wyja�ni�o.

Henning wydawa� si� nie�miertelny. Mia� ju� osiemdziesi�t siedem lat, ale wygl�da� na siedemdziesi�ciolatka, a sprawny by� jak czterdziestolatek. Nic nie mog�o go zm�c. Nie mia�o to nic wsp�lnego z dotkni�tymi czy te� wybranymi w rodzie, po prostu w ten spos�b przejawi�a si� fantastyczna si�a �yciowa rodu, odziedziczona po Arem, poprzez Ulvhedina, Heikego i innych niebywale mocnych m�czyzn. I Henning tak�e by� niespo�ytych si�, m�ody duchem i nadzwyczajnie dobry. Wszyscy mieli nadziej�, �e jeszcze przez wiele lat zostanie g�ow� rodziny. No, ale przecie� swego czasu dwaj czarni anio�owie dodali mu si�!

Henning ogromnie bola� nad faktem, �e jego ukochana c�rka utraci swego m�a. Zwykle jednak potomkowie Ludzi Lodu prze�ywali swych ma��onk�w, to by�o nieuniknione.

Mija�y dni, a stan Sandera si� nie zmienia�.

Pogr��ony w �pi�czce czasami tylko odzyskiwa� pe�n� �wiadomo��, ale wtedy dr�czy�y go niespokojne my�li. Zbli�a� si� do siedemdziesi�tki i zdawa� sobie spraw�, �e nie doczeka okr�g�ych urodzin. �al mu by�o, �e jego jedyny wnuk Rikard nie mo�e przyjecha�, Sander tak bardzo pragn�� zobaczy� go jeszcze raz.

Cz�sto wraca� pami�ci� w przesz�o��, ocenia� w�asne �ycie. Przypomina� sobie niezwyk�� histori� przewo�nika. Wtedy w g�rach po raz pierwszy spotka� Benedikte. Uwi�d� j�, uwa�aj�c, �e spe�nia dobry uczynek wobec wielkiej, brzydkiej dziewczyny. P�niej jednak zdo�a� zrozumie�, �e znaczy ona dla niego o wiele wi�cej ni� wszystkie inne panny, by� jednak ju� wtedy �onaty z prze�liczn� g�sk�.

P�niej zn�w los z��czy� go z Benedikte w szpitalu w Lillehammer. Dowiedzia� si� w�wczas, �e Benedikte ma syna i �e to jego dziecko.

Tego dnia Sander Brink sta� si� doros�ym cz�owiekiem. Pami�ta� przeci�gaj�cy si� rozw�d ze sw� niby-�on�. Potem sprowadzi� si� do Lipowej Alei i tu wi�d� niezwykle szcz�liwe �ycie wraz z Benedikte i synem Andre.

�ona Andre, wojuj�ca feministka Mali� Pami�ta�, jak z pocz�tku gwa�townie zareagowa�, uwa�aj�c, �e Andre dokona� fatalnego wyboru, cho� oczywi�cie g�o�no o tym nie m�wi�. Mali jednak okaza�a si� w�a�ciw� osob�. Teraz traktowa� j� jak swego najlepszego przyjaciela, by�a bystr� i m�dr� kobiet�, naprawd� potrafi�a z nim dyskutowa�.

I ten ich cudowny dzieciak, Rikard! Sander z rado�ci� obserwowa� dojrzewanie ch�opca. Kiedy Rikard by� ma�y, chadzali we dw�ch na wycieczki do lasu, na pola, Sander opowiada� o przyrodzie, a Rikard s�ucha�, ufnie wtulaj�c ma�� r�czk� w d�o� dziadka.

Teraz Rikard by� ju� samodzielny. Nie wyr�s� na tak �adnego ch�opca, jak spodziewa� si� Sander, odziedziczy� zbyt wiele z grubych rys�w Benedikte. By� jednak prawdziwie dobrym cz�owiekiem, jednym z najlepszych, jakich Sander kiedykolwiek spotka�. Wszystkich zdumia�a jego ch�� wst�pienia do policji, ale zaakceptowali wyb�r ch�opca, byli wr�cz z niego dumni. Ten zaw�d doskonale do niego pasowa�, pot�nego, wielkiego m�czyzny, pe�nego wyrozumia�o�ci i dostoje�stwa.

Halden zaatakowa�a ospa. Sander w chwilach przytomno�ci dok�adnie wypytywa� Benedikte o szczeg�y. Tak, Rikard wspaniale wywi�za� si� ze swego zadania i nied�ugo okres kwarantanny powinien ju� si� sko�czy�

Rikard zaskoczony wpatrywa� si� w swego koleg�, z kt�rym dzieli� izolatk�.

��Naprawd� by�a tu wczoraj rano? Dlaczego nic mi nie powiedzia�e�?

Kolega wzruszy� ramionami.

��My�la�em, �e chcesz, �eby ci� zostawi�a w spokoju. Zawsze jeste� dla niej taki opryskliwy, kiedy z ni� rozmawiasz, i wyp�dzasz j� na jej oddzia�. S�dzi�em, �e masz jej ju� do��.

Rikard niczego nie m�g� zrozumie�.

��Ja jestem opryskliwy dla Vinnie Dahlen? Po prostu si� boj�, �e zmarznie!

��Ale przecie� ona jest taka nieciekawa, taka nudna, my�la�em, �e to przez delikatno�� nie chcesz jej wprost wygoni�.

��O m�j Bo�e � j�kn�� Rikard. � B�d� musia� do niej zadzwoni�.

Wkr�tce dowiedzia� si�, �e Vinnie opu�ci�a szpital poprzedniego dnia. Wi�kszo�� pacjent�w zosta�a ju� wypisana, jej pomoc nie by�a wi�c potrzebna.

Rikard zatelefonowa� do Bakkegarden, ale tam nikt nie odpowiedzia�.

Przymkn�� oczy ogarni�ty poczuciem bezsilno�ci. Tyle pragn�� jej powiedzie�. Naprawd� m�wi� opryskliwym tonem? W ka�dym razie nie zdawa� sobie z tego sprawy, to pewnie dlatego, �e nie chcia� okaza�, jak wiele dziewczyna dla niego znaczy.

Zosta�y mu jeszcze dwa dni kwarantanny. Przecie� mog�a w tym czasie gdzie� wyjecha�. Albo zrobi�o jej si� tak przykro, poniewa� on si� z ni� nie po�egna�, �e zn�w odci�a si� od �wiata, gn�biona poczuciem winy.

Mieszkanie w Sarpsborg? Nie pami�ta�, jak nazywaj� si� gospodarze, a tym bardziej numeru telefonu, poza tym w�tpi�, by tam pojecha�a, teraz kiedy Bakkegarden nale�a�o do niej.

Jeszcze ca�e dwa dni trzeba czeka�

Epidemia ospy min�a. Og�oszono, �e kraj wolny jest od choroby. Zarazi�o si� ni� pi��dziesi�t siedmioro ludzi, jedena�cioro z nich zmar�o.

Mog�o by� znacznie wi�cej ofiar, gdyby Rikard i jego koledzy tak pr�dko i skutecznie nie zabrali si� do pracy.

Ostatniego dnia pobytu w szpitalu Rikard rozmawia� przez telefon ze swym ojcem. Andre nareszcie wyzna� mu prawd�:

��Tw�j dziadek le�y na �o�u �mierci, Rikardzie. Ju� wcze�niej wiedzia�e�, �e jest powa�nie chory, ale nie chcieli�my ci m�wi�, �e jego stan jest krytyczny, dop�ki siedzia�e� zamkni�ty w szpitalu. Jak my�lisz, czy b�dziesz m�g� przyjecha�?

��Oczywi�cie � zapewni� go Rikard zdj�ty �alem, �e straci ukochanego dziadka, i jednocze�nie zaniepokojony, w jaki spos�b odnajdzie Vinnie. � Wyjad�, kiedy tytko mnie st�d wypuszcz�, przebior� si� i tak dalej. Uca�ujcie go! Uca�ujcie go jak najmocniej!

��Dobrze, Rikardzie. Wydaje mi si�, �e powiniene� si� spieszy�.

��Przyje�d�am.

W Bakkegarden nadal nikt nie odbiera� telefonu, Rikard wi�c postanowi� mimo wszystko po�wi�ci� nieco czasu i wybra� si� tam przed odjazdem poci�gu.

Bakkeggrden okaza�o si� pi�knym, du�ym domem po�o�onym na obrze�ach Halden. Rikard zadzwoni� do drzwi, przekonany, �e i tak nikogo nie ma.

Ale otworzy�a mu Vinnie. Kiedy go ujrza�a, zaczerwieni�a si� z onie�mielenia i rado�ci. Bezskutecznie pr�bowa�a uciszy� rozszczekanego Blancheflora.

��Jeste� w domu? � spyta� Rikard niem�drze. � Dzwoni�em i dzwoni�em.

��Telefonu nie� I du�o czasu sp�dza�am u Agnes � powiedzia�a troch� bez zwi�zku. � Czy� czy zechcesz wej��?

��Tylko na moment � odpar�, daj�c wielki krok. � Musz� jecha� do domu, do rodziny.

��O � powiedzia�a tylko i rado�� znikn�a z jej twarzy.

��M�j dziadek jest umieraj�cy.

��Bardzo mi przykro.

��Byli�my wielkimi przyjaci�mi. Ale� jak tu pusto? Co ty zrobi�a�?

��Kto� tu by� i zabra� wszystkie warto�ciowe sprz�ty � odpowiedzia�a z pochylon� g�ow�.

��Dlaczego nie zg�osi�a� tego na policj�?

��Nie chcia�am� wywo�ywa� awantury z powodu rzeczy � szepn�a zawstydzona. � To takie� takie ma�ostkowe.

��Ale� moja droga! Chcesz w ten spos�b os�ania� z�odzieja?

��To nie by� dos�ownie z�odziej�

��Hans-Magnus Olsen? Mog�em si� tego domy�li�. On nie ma prawa do niczego w tym domu.

��Niekt�re meble nale�a�y do ciotki Kammy.

��Owszem, te by� mo�e m�g� zabra�, na razie za wiele o tym nie wiem. Ale tu przecie� nic nie zosta�o! Zaraz zadzwoni� do� ach, prawda, nie ma telefonu! Czy to on r�wnie� go zabra�?

��Tak. Chyba za��da�, by go przeniesiono i przydzielono nowy numer.

��Wielkie nieba! Vinnie, m�j poci�g zaraz odchodzi. Czy nie mog�aby� pojecha� razem ze mn� do Lipowej Alei? O tak wielu sprawach chcia�bym z tob� porozmawia�.

Popatrzy�a na niego zdumiona.

��Ale� przecie� ja nie mog�

��Wszystko wyja�ni� ci w poci�gu. Chcesz jecha� ze mn�?

��Ale co powie twoja rodzina?

��Nic. To wspaniali ludzie. Poza tym od wielu lat ju� nie daj� mi spokoju prosz�c, bym przywi�z� do domu jak�� dziewczyn�. A ja po prostu nie mia�em kogo.

Dziewczyn�, tak powiedzia�. Ale przecie� ja jestem od ciebie znacznie starsza, ju� mia�a Vinnie na ko�cu j�zyka. To jednak zabrzmia�oby niem�drze, on przecie� si� nie o�wiadczy�, tylko zaprosi� j� do domu.

��Musz� si� chyba spakowa� � zauwa�y�a nie�mia�o.

��Dobrze, zajmij si� tym, a ja w tym czasie pobiegn� na posterunek i poprosz�, by spr�bowali odnale�� Hansa-Magnusa. Ten �obuz ma ju� za du�o sprawek na sumieniu, musimy go powstrzyma� od sprzeda�y twoich mebli.

Vinnie nic na to nie odpowiedzia�a, nie mog�a. Ona i Hans-Magnus dorastali razem, nigdy nie zostaj�c przyjaci�mi. Jak daleko si�ga�a pami�ci�, bezustannie z niej drwi�, w du�ym stopniu przyczyni� si� do tego, �e wyros�a na tak�, jaka jest.

Vinnie s�usznie wi�c uwa�a�a, �e nie zawdzi�cza mu zbyt wiele.

Du�a cz�� rzeczy, kt�re znikn�y, pochodzi�a z domu babci i on nie mia� do nich �adnego prawa. W�a�ciwie Kamma niewiele wnios�a dobytku, ale Hans-Magnus powinien otrzyma� to, co mu si� nale�y, Vinnie nie mia�a zamiaru mu tego odmawia�.

Ze spakowan� torb�, ogromnie zdenerwowana czeka�a ju� gotowa, kiedy Rikard, przyjecha� taks�wk�. Zdoby�a si� na dr��cy u�miech i ma�o elegancko usadowi�a si� w samochodzie. Z najwi�ksz� dozwolon� pr�dko�ci� zajechali na dworzec. Blancheflor nie posiada� si� ze zdziwienia.

Teraz, kiedy znalaz�a si� sam na sam z Rikardem, kiedy mia�a go ju� tak blisko, nie potrafi�a z nim rozmawia�. On tak�e niewiele si� odzywa�, a sytuacji nie u�atwia�o to, �e odpowiada�a monosylabami.

Na stacji pom�g� jej nie�� torb�, kupi� bilety i znalaz� wygodne miejsce przy oknie. W poci�gu nie by�o t�oku. Ruszyli wi�c do Oslo z psem grzecznie le��cym pod �awk�.

Rikard wygl�da� przez okno na tartak przy torach, na port w Halden. Fiord w miejscu, gdzie jeszcze niedawno cumowa�a �Fanny�, by� pusty. Ujrza� wysoki, poro�ni�ty lasem szczyt na Sauaya i zacz�� rozmy�la�, czy mieszka�cy wyspy odwa�yli si� ju� odwiedzi� miasto. Poci�g jecha� dalej, wkr�tce Halden znikn�o im sprzed oczu.

Jeszcze tak niedawna dok�adnie wiedzia�, o czym chcia�by porozmawia� z Virmie. Teraz nie wiedzia� ju� nic. Rozmowa w wyobra�ni nie jest �adn� sztuk�, ale gdy mia� dziewczyn� naprzeciwko siebie w ciasnym przedziale, wszystko wydawa�o si� takie idiotyczne.

Chcia� wyzna�, �e nauczy� si� ceni� jej �agodne, nie�mia�e usposobienie, przelotne u�miechy i nieporadno��. Jej spontaniczno��, gdy zapomina�a o strachu przed napominaniem ciotki Kammy i by�a sob�. Wydawa�a mu si� w�wczas nieodparcie kusz�ca. Tak wiele o niej my�la� przez ostatnie dni, za ka�dym razem, gdy stawa�a mu przed oczami, robi�o mu si� ciep�o na sercu.

To wszystko chcia� jej opowiedzie�, ale jak mia� to zrobi�? S�owa wi�z�y w gardle, obla� go zimny pot, gdy u�wiadomi� sobie, �e ona czeka. O�wiadczy�, �e chce z ni� pom�wi�, wi�c czeka�a. Siedzia�a z lekko pochylon� g�ow� i wygl�da�a przez okno, ale z ca�ej jej postaci m�g� wyczyta�, �e czeka. Z pewno�ci� zadawa�a sobie pytanie, dlaczego on nic nie m�wi.

A Rikard uparcie milcza�. By� w�ciek�y na siebie, ale nie potrafi� zmusi� si� do wykrztuszenia cho�by s�owa.

Poci�g min�� Skjeberg. Przed nimi jeszcze daleka droga. A on nie potrafi� znale�� najbardziej nawet banalnego tematu do zwyk�ej uprzejmej konwersacji. To najg�upsza sytuacja, w jakiej kiedykolwiek si� znalaz�.

��Zaczyna si� wiosna � odezwa�a si� wreszcie straszliwie zawstydzona Vinnie.

Szybko i on pochyli� si� w stron� okna, wyjrza� i przytakn��.

A przecie� nigdzie nie by�o jeszcze wida� ani �ladu wiosny. Vinnie tym sposobem uda�o si� jednak roz�adowa� napi�cie, teraz mogli przynajmniej m�wi� o krajobrazie, kt�ry dudni� za oknami. To raczej poci�g dudni�, ale oni byli tak zmieszani, �e nie potrafili tego odr�ni�.

W Sarpsborg do ich przedzia�u wsiad�o kilkoro pasa�er�w. Nie wydawali si� szczeg�lnie sympatyczni i gdy wysiedli we Fredrikstad, Vinnie i Rikard z ulg� wymienili u�miechy. Teraz wiedzieli ju�, �e nale�� do siebie, bo w zetkni�ciu ze �wiatem zewn�trznym u�wiadomili sobie, jak dobrze si� rozumiej�.

I nareszcie Rikardowi rozwi�za� si� j�zyk. Najpierw zacz�� opowiada� o swoim �yciu, o rodzinie, potem wypytywa� Vinnie.

Kiedy poci�g min�� stacj� w Kambo, Rikard ju� zwierza� si� dziewczynie ze swych odczu�, o kt�rych tak wiele rozmy�la�. A Vinnie promienia�a jak s�o�ce, do chwili gdy nagle powiedzia�:

��Zastanawiam si�, czy ty i ja nie mogliby�my si� pobra�.

Rozp�aka�a si�, bo niczego innego bardziej nie pragn�a, a nigdy nie przypuszcza�a, �e on o to zapyta. Ciotka Kamma i Hans-Magnus lata ca�e wpajali jej, �e musi by� przygotowana na sp�dzenie �ycia w staropanie�stwie. �aden m�czyzna na �wiecie nie zechce przecie� kogo� tak brzydkiego i beznadziejnego jak ona.

Rikarda p�acz dziewczyny wprawi� w zmieszanie, ale jej d�onie mocno zaciskaj�ce si� na jego r�kach da�y mu nadziej�, �e ca�kowicie jego o�wiadczyn nie odrzuci�a.

��Jeszcze si� co prawda dobrze nie znamy � wyj�ka�. � Pewnie wi�c poczekamy z tym przez jaki� czas. Nie musisz zatem si� tak przejmowa�, ale uwa�am, �e bardzo do siebie pasujemy i�

Sam zapomnia�, co chcia� jeszcze powiedzie�.

Nie by�y to szczeg�lnie romantyczne o�wiadczyny. Bez nami�tno�ci, bez burzy uczu�, w najzwyklejszym przedziale kolejowym, pe�nym kurzu i sadzy, cho� sprz�taczki zapewne pracowa�y uczciwie. Rikardowi intuicja podpowiada�a, �e nie powinien jeszcze ca�owa� Vinnie, zreszt� by�o to prawie niewykonalne, oddziela� ich sk�adany stolik, i jeszcze te przekl�te drewniane �awki! Ale wyci�gn�� r�k� i pog�adzi� j� po policzku, a ona na moment przytuli�a mocno twarz do jego d�oni.

��Zrozum � powiedzia� wzruszony. � M�j dziadek umiera, a zawsze pyta�, czy nie mam zamiaru wkr�tce si� o�eni�. Dlatego da�em ci tak ma�o czasu. Ja wiem, �e pragn� ciebie, tylko ciebie. Ale wiem tak�e, �e to wszystko spada na ciebie zbyt nagle w�a�nie dlatego, �e chcia�bym ci� pokaza� dziadkowi. Rozumiesz?

Kiwn�a g�ow�, prze�ykaj�c �zy.

��Ale mnie nie warto nikomu pokazywa�.

��Dla mnie jeste� najpi�kniejsza na �wiecie.

Vinnie wybuchn�a p�aczem.

Do Lipowej Alei dotarli p�nym wieczorem.

Oboje zorientowali si�, �e panuje tam szczeg�lny nastr�j.

��Co si� dzieje? � spyta� Rikard matk�.

��Benedikte siedzi przy nim � odpar�a cicho Mali. � Przez ostatnie doby jest przy nim dzie� i noc. Sander na pewno si� ucieszy, kiedy ci� zobaczy.

Rikard kiwn�� g�ow�.

Zebrali si� wszyscy. Henning, Andre, Christoffer i Marit, Vetle i Hanna wraz z tr�jk� dzieci: Mari, Jonathanem i Karine, m�odziutkimi nastolatkami. Karine natychmiast zatroszczy�a si� o wod� dla psa.

Wszyscy byli jakby przyt�umieni, uroczy�ci.

Mali odwr�ci�a g�ow�.

��Jedzie jaki� samoch�d.

��To Christa � powiedzia� Andre. � Prosi�em, �eby zostawili siedmiu starszych ch�opc�w w domu, by zbytnio nie obci��a� ojca. Ale mieli przywie�� Nataniela. Ojciec chcia� go zobaczy� po raz ostatni.

Vinnie sta�a nieco zak�opotana, podczas gdy rodzina wysz�a, by przywita� nowo przyby�ych.

Wr�cili ju� wszyscy razem. Ba�niowo pi�kna kobieta, to musia�a by� Christa. Rikard opowiada� o jej niezwyk�ej urodzie i ani troch� nie przesadzi�. Teraz jednak sprawia�a wra�enie bardzo zdenerwowanej, przej�tej, jak gdyby chcia�a co� im przekaza�, lecz uzna�a, �e jeszcze nie pora na to. Towarzyszy� jej znacznie starszy m�czyzna, Abel Gard. I�

Vinnie zdumiona patrzy�a na czteroletniego ch�opca, kt�rego przywie�li ze sob�.

Ach, m�j Bo�e, pomy�la�a. M�j Bo�e, co to takiego? Sk�d wzi�a si� tu ta istota?

Nataniel ze swymi kr�conymi w�osami, przyci�tymi z grzywk� na pazia, i buzi� marzyciela wygl�da�, jakby wyj�to go z arcydzie�a nadwra�liwego artysty. By� bardzo podobny do swej matki, cudownie pi�knej Christy. Mia� z�otobr�zow� cer� i wielkie, niesamowite oczy, nos uformowany tak kszta�tnie, jak czasem spotyka si� u Angielek czy Irlandek, a usta regularne i pe�ne wyrazu.

Ale wcale nie jego frapuj�ca uroda tak uderzy�a Vinnie. Zdumia� j� przede wszystkim kolor jego oczu. By�y ogni�cie ��te, o niespotykanym odcieniu i intensywno�ci barwy. A gdy spojrza� na ni�, roz�arzy�y si� badawczo i przenikliwie. Wok� ch�opca unosi�a si� aura dostoje�stwa, ale i co� wi�cej. Czyta�a w jego oczach bezbrze�ny smutek, dr�cz�c� go wiedz� o ludziach i zrozumienie.

Jej pierwsza my�l graniczy�a z absurdem. To le�ny troll, on nie nale�y do naszego �wiata, przybywa z krainy, w kt�r� ludzie dawno przestali ju� wierzy�.

Potem dosz�a do wniosku, �e okre�lenie �troll� nie jest w�a�ciwe. Nataniel by� istot�. Jak�? Trudno by�o znale�� dla niej imi�.

Nie by� z�ym duszkiem, ale sk�d si� tu wzi��?

Pozostali cz�onkowie rodziny zauwa�yli zainteresowanie ch�opca Vinnie i nagle malec si� u�miechn��. Podszed� do niej, uj�� j� za r�k� i bez wahania poprowadzi� do Christoffera.

��Wiesz, troch� si� przestraszy�em � powiedzia� do Vinnie jasnym g�osikiem. � Ba�em si�, �e umrzesz. Ale Christoffer ci pomo�e, prawda, Christofferze?

Christoffer Volden przenosi� wzrok z ch�opca na Vinnie i z powrotem. Wreszcie powiedzia�:

��Oczywi�cie, mo�ecie mi zaufa�. Rozumiem, �e po�lubisz Rikarda, Vinnie, a wi�c witaj w rodzinie!

��Ale ja� � zacz�a, bo przecie� jeszcze nie odpowiedzia�a na o�wiadczyny Rikarda, a zreszt� sk�d mogli o wszystkim wiedzie�? �adne z nich do niczego jeszcze si� nie przyzna�o!

��Je�li Nataniel tak twierdzi, to na pewno tak b�dzie � u�miechn�� si� do niej Rikard, ale oczy mia� dziwnie zasmucone. � Przykro mi tylko, �e tak to si� odbywa.

��Nie wiem, o czym m�wicie � o�wiadczy�a zmieszana Vinnie.

��Wylejesz wiele �ez � zn�w odezwa� si� do niej ch�opczyk. � Ale b�dziesz si� tak�e cieszy�. I wszystko u�o�y si� szcz�liwie.

Spostrzeg�a, �e ca�a rodzina patrzy na ni� ze smutkiem.

��Co to ma znaczy�? � zapyta�a.

��Wyja�nimy ci p�niej � odpar� Andre. � Moja matka wie wszystko. Ona ci wyt�umaczy.

Jego matka? Benedikte? Vinnie nie mia�a jeszcze okazji jej pozna�.

Staruszek o dobrych oczach, kt�ry nosi� imi� Henning, po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��Dawno temu postanowiono, �e pokolenia nie mog� pojawia� si� r�wno, aby�my lepiej byli uzbrojeni, kiedy nadejdzie czas walki. I to w�a�nie si� spe�nia. Ale widz�, �e moje s�owa jeszcze bardziej zamiesza�y ci w g�owie. Moja c�rka Benedikte wyja�ni ci to najlepiej, o ile starczy ci cierpliwo�ci, by poczeka�, a� ona znajdzie czas.

��Ach, oczywi�cie � odpowiedzia�a. Czu�a d�awienie w gardle, wszystko brzmia�o tak strasznie, wola�aby, aby Nataniel nic nie m�wi�. Ale on by� przecie� tylko dzieckiem.

Wysz�a do nich starsza kobieta, wielka, niezgrabna i brzydka, lecz bi�a od niej taka si�a, autorytet i dobro�, �e Vinnie poczu�a ogarniaj�ce j� wzruszenie.

Po jej oczach zna� by�o zm�czenie, Vinnie zauwa�y�a, �e i one s� ��te.

Benedikte ciep�o przywita�a Vinnie i Rikarda i poprosi�a, by od razu weszli do Sandera.

��Ale ja nie powinnam� � wyj�ka�a Vinnie.

��Owszem, powinna� � przerwali jej ch�rem. � To bardzo wa�ne.

Rikard uj�� j� za r�k� i przeszli do pogr��onego w p�mroku pokoju. Benedikte kroczy�a za nimi.

��Rikard jest tutaj, Sanderze � powiedzia�a do le��cego w ��ku m�a. � I jest z nim jego przysz�a �ona.

Sk�d oni to wiedz�? Zn�w co� zaprotestowa�o w duszy Vinnie. Owszem, pragn� po�lubi� Rikarda bardziej ni� czegokolwiek pod s�o�cem, ale to przecie� nie zosta�o jeszcze oficjalnie og�oszone. Rikard te� nic im nie powiedzia�, chcia� poczeka� na moj� decyzj�.

Najdziwniejsze, �e oni w og�le nie mieli w�tpliwo�ci, oni po prostu wiedzieli! Wiedzieli, jaka b�dzie jej odpowied�, cho� Rikard przedstawi� j� tylko, m�wi�c: �To Vinnie. Lavinia Dahlen. Jeste�my bardzo dobrymi przyjaci�mi�.

Szczeg�lnie dobrze zdawa�a si� wiedzie� o wszystkim para o ��tych oczach. Ma�y Nataniel i Benedikte.

Sander Brink wyci�gn�� do Rikarda dr��c� d�o�, a wielkolud pochyli� si� i utuli� dziadka w d�ugim u�cisku.

Potem Rikard przedstawi� Vinnie.

Sander, dziadek Rikarda, profesor, d�ugo z nimi rozmawia�. Umys� mia� jasny, tylko cia�o ju� si� podda�o. Bardzo si� cieszy�, �e Rikard nareszcie znalaz� t�, z kt�r�, jak powiedzia�, chcia� dzieli� �ycie. Prosi� te�, by Vinnie troszczy�a si� o jego wnuka, kt�ry jest wspania�ym, dobrym ch�opcem, ale bardzo wra�liwym i zapominalskim.

��To jedyna cecha, jak� odziedziczy� po mojej profesorskiej rodzinie � roze�mia� si�. � Poza tym jest tak zwyczajny, �e a� szkoda.

Vinnie nie postrzega�a Rikarda jako osoby wra�liwej, dla niej by� siln�, bezpieczn� opok�, Kiedy jednak g��biej si� nad tym zastanowi�a, dosz�a do wniosku, �e starzec ma racj�.

Rikard musia� opowiedzie�, jak si� poznali. Stary profesor s�ysza� bowiem o epidemii ospy i wszystko to bardzo go interesowa�o. Zauwa�yli jednak, �e rozmowa odbiera mu si�y, po kolejnych u�ciskach powiedzieli wi�c dobranoc i wyszli. Oboje zdawali sobie spraw�, �e jest to po�egnanie na wieki.

��Ciesz� si�, �e przyjecha�am � szepn�a Vinnie, ukradkiem �ciskaj�c Rikarda za r�k�.

��Ja tak�e � odszepn��. � Dziadek ci� polubi�, Vinnie. Zostaniesz?

Wiedzia�a, �e nie chodzi mu tylko o ten dzie�.

��Tak, Rikardzie, zostan�.

��Dzi�kuj�. My�l� jednak, �e najpierw powinna� wys�ucha�, co babcia ma ci do powiedzenia. To bardzo wa�ne.

��Dlatego, �e Nataniel tak si� zachowa�?

��Tak, i dlatego, �e historia naszego rodu jest niezwyk�a.

��Wspomina�e� ju� o tym kilkakrotnie, bardzo chcia�abym j� pozna�.

��Ju� nied�ugo. Wcale nie jest pewne, czy potem b�dziesz mnie jeszcze chcia�a.

��Co ty tam wiesz! � u�miechn�a si� Vinnie.

Cho� na pocz�tku dozna�a prawdziwego wstrz�su, to jednak w�r�d tych ludzi czu�a si� w niezwyk�y spos�b wolna. Z nikim jeszcze nie rozmawia�a tak otwarcie, bez wysi�ku.

Ale te� prawd� by�o, �e nie musia�a ju� obawia� si� surowych, nieprzychylnych spojrze� ciotki Kammy.

Biedna ciotka Kamma! Nie powinno by� tak, �e czyja� �mier� przynosi ulg�.

Zn�w zacz�y j� gn�bi� wyrzuty sumienia. Pr�bowa�a cho� przez chwil� pomy�le� ciep�o o ciotce Kammie, ale mimo �e z ca�ych si� si� stara�a, nie umia�a znale�� powodu.

Sander Brink zmar� tej nocy. Pod koniec chcia� ju� tylko, by zostali przy nim Benedikte i Nataniel. Wcze�niej rozmawia� kolejno ze wszystkimi, najd�u�ej z Andrem i Mali, synem i synow�.

Gdy sta�o si� jasne, �e koniec jest ju� bliski, by� przy nim tak�e Christoffer, wyst�puj�c przede wszystkim w roli lekarza. Christoffer opowiedzia� im p�niej, �e Sander trzyma� d�o� Nataniela w swojej a� do chwili, gdy przesta� oddycha�. A ch�opiec siedzia� spokojnie, bez strachu.

Kiedy Sander umar�, Nataniel westchn�� g��boko i wyja�ni� z ciep�ym u�miechem, �e wujkowi Sanderowi jest teraz dobrze, spotka� si� z tymi, kt�rych zna�.

Benedikte zdumiona poprosi�a, by wyt�umaczy� jej to.

Tak, powitali go jego przodkowie, matka i ojciec. Nie by�o natomiast z nimi starszego brata, bo Sander nigdy nie darzy� go sympati�. Tak, tak, nie tylko Ludzie Lodu spotykaj� po �mierci swych przodk�w, czeka to wszystkich, cho� w inny spos�b. Ludzie Lodu uczestnicz� w wydarzeniach w �wiecie �yj�cych, zwykli �miertelnicy po prostu przechodz� w inn� sfer� i spotykaj� tylko tych, kt�rych pragn� zobaczy�.

Christoffer zapyta� w�wczas, czy nie lepiej by�oby, gdyby zetkn�li si� tak�e i z tymi, z kt�rymi nie uk�ada�o si� im najlepiej, by mog�o doj�� do ugody, ale Nataniel u�miechn�� si� tylko, jakby nieobecny duchem. �My�lisz teraz o niebie i raju, ale to jest troch� inaczej�.

Wi�cej nie chcia� powiedzie�, no ale ile mo�na wymaga� od czterolatka?

Rikard jednak wiedzia� swoje. Antypatia do innej ludzkiej istoty mo�e by� g��boka i p�yn�� znik�d. Czasami po prostu nie da si� jej przezwyci�y� i przej�cie do innej sfery niewiele tu pomo�e. Rikard zna� kilkoro ludzi, kt�rych nie m�g� znie��, a oni tak�e nie znosili jego, cho� nigdy nie pad�o mi�dzy nimi �adne z�e s�owo. Za skarby �wiata nie chcia�by ich spotka� po �mierci.

Nataniel wi�c mia� racj�. Jak zwykle.

Przy �niadaniu, spo�ywanym, co oczywiste, w atmosferze przygn�bienia, Henning zapyta�:

��Kochana Christo, co� ci le�y na sercu, prawda?

Christa drgn�a.

��Czy a� tak bardzo to po mnie wida�?

Wszyscy przy�wiadczyli jej zgodnym ch�rem.

Westchn�a.

��Nie chcia�am m�wi� o tym wczoraj wieczorem, kiedy wszystkich nas zajmowa�a choroba Sandera. Ale�

Rozejrza�a si�, sprawdzaj�c, czy Nataniela nie ma w pobli�u, ale ch�opiec na podw�rzu bawi� si� z Blancheflorem.

��To� to by�o wczoraj, kiedy mieli�my wyje�d�a� z domu. Szuka�am czapki dla Nataniela w szufladzie jego komody. I wtedy to odkry�am.

Patrzyli wyczekuj�co.

��Alrauna znikn�a.

��Co takiego? � Henning poderwa� si� z miejsca, a Benedikte przera�ona wpatrywa�a si� w Christ� bez s�owa.

��Najdro�szy przyjaciel Ludzi Lodu � westchn�� Andre. � Ale chyba j� odnalaz�a�?

��Nie, Abel i ja szukali�my wsz�dzie, dlatego wczoraj troch� si� sp�nili�my.

��Ale ch�opiec? Co on na to?

��Nie chcia�am go pyta�, by� do niej ogromnie przywi�zany.

��Czy m�g� j� gdzie� zawieruszy�? � dopytywa� si� Vetle.

��To nie do pomy�lenia! Przypomnieli�my sobie jednak, �e Nataniel od kilku tygodni nie wspomina� o mandragorze. Od czasu, gdy�

��Aha � rzek� uspokojony Henning.

��Tak, my te� doszli�my do takiego wniosku. Odwiedziny czarnych anio��w. Teraz wiemy, co robili w jego pokoju.

��Anio�y zabra�y mandragor�? � nie dowierza� Rikard. � Dlaczego?

��Nie wiem. W og�le tego nie rozumiem � stwierdzi�a Christa. � Jasne jest jednak, �e ca�kiem wymaza�y j� z pami�ci Nataniela, nie m�wi� o niej, kiedy szykowali�my si� do wyjazdu, a przecie� zawsze wsz�dzie chcia� j� ze sob� zabiera�.

��To znaczy, �e ca�kiem zapomnia�? � spyta� Vetle.

��Tak. Tak samo jak zapomnia� o wizycie czarnych anio��w.

Abel doda�:

��Musz� przyzna�, �e tak naprawd� to przyj�li�my to z ulg�. Przez ca�y czas niepokoili�my si�, �e czarne anio�y odprawi�y nad ch�opcem jaki� magiczny rytua�. Dla nas to dobra nowina, �e chodzi�o o mandragor�.

��Cho� ta strata ogromnie nas zabola�a � wtr�ci�a Christa.

��To prawda � przyzna� Henning. � I mnie bardzo jej brakuje.

��Mnie tak�e � powiedzia�a Benedikte, a pozostali pokiwali g�owami.

��Nie pojmuj� tylko, na co im mandragora � zastanawia� si� Christoffer.

Henning usiad� wygodniej.

��Mo�e spe�ni�a ju� swoj� rol� u Ludzi Lodu? Pozwolono jej na spoczynek po d�ugiej i wiernej s�u�bie?

Wszyscy przyj�li jego s�owa z pow�tpiewaniem. Prawd� by�o, �e mandragora pomaga�a rodowi przez wiele setek lat, ale tak bardzo by�a przywi�zana w�a�nie do Nataniela. A on mia� przecie� jeszcze ca�e �ycie przed sob�!

I co oznacza�y b�yskawice? I zaklinanie? Niepoj�te!

Vinnie zosta�a jeszcze po pogrzebie. Wszyscy tego pragn�li, a ona tak�e chcia�a przebywa� jak najd�u�ej z Rikardem, no i ciekawa by�a rozmowy z Benedikte.

Ale nikt nie m�g� ��da�, by Benedikte odby�a z ni� tak� rozmow�, dop�ki jej ukochany Sander nie spocznie w ziemi.

Nast�pnego wieczoru po pogrzebie Benedikte poprosi�a Vinnie do siebie. Nastolatki zaj�y si� rozbrykanym pudlem.

Vinnie nastawia�a si�, �e us�yszy niezwyk�� histori�, mimo wszystko okaza�a si� nieprzygotowana na taki wstrz�s.

Benedikte nakry�a stolik do herbaty, wystawi�a ciasteczka, kt�re jeszcze zosta�y po stypie. Z pocz�tku rozmawia�y o wspomnieniach z czas�w prze�ytych z Sanderem i jasne by�o, �e Benedikte bezgranicznie za nim t�skni. Kiedy jednak w fili�ankach na dnie zosta�a ju� tylko odrobina herbaty i odsun�y p�misek z ciasteczkami, starsza kobieta zacz�a m�wi�:

��Nasza historia jest d�uga i zawik�ana, nie mog� jej opowiedzie� w ca�o�ci. Pozostawiam to Rikardowi, kiedy b�dziecie mieli wi�cej czasu. S�dz� jednak, �e powinnam zacz�� od Anny Marii, praprababci Christy, kt�ra �y�a w dziewi�tnastym wieku. Ona i jej m�� d�ugo pozostawali bezdzietni.

Benedikte z�apa�a si� za g�ow�.

��Uff, nie! Zn�w zaczynam od niew�a�ciwego ko�ca! Czy Rikard m�wi� ci o Tengelu Z�ym?

��Nie, niedok�adnie. M�wi� tylko, �e mia� przodka, kt�ry zawar� pakt ze Z�ym.

��Niezupe�nie ze Z�ym; tym, kt�rego odpowiednikiem jest Szatan. Nasz przodek Tengel zaprzeda� si� Z�u, tej potwornej sile, kt�ra obejmuje Szatana, Lokego i Arymana, i wszelkie z�e moce dualistycznych religii na �wiecie. Wiem, �e to brzmi do�� niejasno, ale staram si� wyrazi� jak najpro�ciej. Obiecano mu wieczne �ycie i w�adz� nad ca�� ludzko�ci�, pod warunkiem jednak, �e z�o�y w ofierze jednego ze swych potomk�w w ka�dym pokoleniu.

��Z�o�y w ofierze? � wytrzeszczy�a oczy Vinnie.

��Tak. Mieli oni wst�pi� w s�u�b� z�a. Ale jeden z naszych przodk�w, Tengel Dobry, zdo�a� to odwr�ci�, przynajmniej cz�ciowo. Wielu z nas, dotkni�tych przekle�stwem, pr�bowa�o sta� si� dobrymi lud�mi.

��Poczekaj chwil�, prosz�, ty jeste� jedn� z dotkni�tych, prawda?

��Tak.

��I� Nataniel?

��On tak�e. Jego jednak nazywamy wybranym. Och, nie, to zn�w zbyt zawik�ane, Rikard wyja�ni ci wszystko szczeg�owo, Powinna� te� przeczyta� nasze kroniki. Sporo ich si� ju� zebra�o. Ale na razie skoncentrujmy si� na tym, �e w ka�dym pokoleniu pojawia� si� jeden dotkni�ty. P�niej rodzili si� tak�e wybrani, ale to inna historia, zwi�zana z Shir�. W ka�dym razie pokolenia nast�powa�y po sobie niezwykle r�wno, to znaczy dzieci w r�nych ga��ziach rodu by�y zawsze w tym samym wieku. Tak by�o do czasu, gdy Anna Maria i Kol d�ugo pozostawali bezdzietni ku wielkiemu zdumieniu i �alowi ca�ego rodu.

Benedikte upi�a �yk niemal ca�kiem ju� wystyg�ej herbaty.

��W�wczas Heike, jeden z naszych wielkich dotkni�tych, skontaktowa� si� z naszymi przodkami i�

��Poczekaj chwil�! Z przodkami?

��Tak, nam, dotkni�tym, czasami si� to udaje. A ju� zw�aszcza Heikemu. Powiedzieli mu, �e to celowe. Annie Marii i Kolowi dziecko urodzi si� ju� nied�ugo, aby �w szczeg�lny wybrany, ten, kt�ry kiedy� podejmie walk� z Tengelem Z�ym, m�g� liczy� na pomoc i wsparcie jeszcze jednego dotkni�tego z nast�pnego pokolenia. Rozumiesz?

��Chyba tak � odpar�a Vinnie niepewnie, uwa�aj�c, �e to wszystko brzmi zbyt fantastycznie, ale Benedikte wydawa�a si� taka powa�na. � Czy mam to rozumie� tak, �e Rikard i Nataniel nale�� do tego samego pokolenia? Cho� jest mi�dzy nimi dwadzie�cia lat r�nicy?

��Tak w�a�nie jest.

Vinnie zacz�a odczuwa� niejasny l�k.

��A Nataniel�? Czy to on jest tym szczeg�lnym wybranym?

��Tak, to on. Nie ma co do tego �adnych w�tpliwo�ci. Czekali�my na niego przez czterysta lat. Kiedy� w siedemnastym wieku ju� si� urodzi� ten wybrany, mia� na imi� Tarjei, ale zosta� zabity przez dotkni�tego, zanim ktokolwiek zrozumia�, �e to w�a�nie na niego czekamy. Ale Nataniel ma o wiele, wiele wi�ksze szanse.

��Dlaczego?

��Nosi w sobie pi�� pot�nych si�. Jest szczeg�lnym wybranym z rodu Ludzi Lodu, ale pochodzi tak�e z rodu czarnych anio��w. W jego �y�ach p�ynie krew Demon�w Nocy i Demon�w Wichru. No i jest si�dmym synem si�dmego syna.

Vinnie, wychowana w surowym, religijnym domu, wcisn�a si� w oparcie fotela. Zastanawia�a si�, czy siedz�ca naprzeciwko niej kobieta nie jest przypadkiem szalona. Ale Rikard tak�e wspomina� kiedy� przy jakiej� okazji o czarnych anio�ach. Chyba wszyscy obecni w tym domu nie mogli by� chorzy na umy�le?

��Widz�, �e mi nie dowierzasz � u�miechn�a si� Benedikte ze smutkiem. � Ale te� nie spotka�a� Imrego.

��Kim jest Imre?

��No w�a�nie, kim on jest? Jego dziadkiem by� Lucyfer.

��O, z tego nie nale�y �artowa� � powiedzia�a Vinnie z oburzeniem,

��Patrzysz na Lucyfera jak na diab�a, ale to nie jest s�uszne, Lucyfer to upad�y anio� �wiat�a, kt�ry zmieni� si� w czarnego anio�a.

Vannie, staraj�c si� by� uprzejma, zapyta�a niech�tnie:

��To znaczy, �e Imre te� jest czarnym anio�em?

��Po cz�ci. Jego babk� by�a Saga z Ludzi Lodu, upragnione dziecko Anny Marii i Kola. Spotka�a Lucyfera i urodzi�a jego syn�w: Bli�ni�ta. Dobrego i z�ego, jednego z najci�ej dotkni�tych przekle�stwem w dziejach Ludzi Lodu. Marco, ten dobry, obdarzony by� niezwyk�ymi zdolno�ciami, kt�re odziedziczy� po nim jego syn Imre. Tengel Z�y wie, �e istnieje kto� o niespotykanej mocy, kt�ra mo�e mu si� przeciwstawi�, ale nie widzi Imrego. Dostrzec go mo�e tylko wtedy, gdy Imre przebywa tu, w Lipowej Alei, albo w Dolinie Ludzi Lodu. Dlatego Imre tak rzadko si� tu pokazuje, tak jak i przedtem Marco.

��A ma�y Nataniel? Czy� czy wasz z�y przodek i jego si� boi?

��Powinien. Jak widzia�a�, Christa i Abel jak najpr�dzej st�d odjechali do domu na drugim kra�cu Oslo. Nie mamy odwagi zatrzymywa� tu ch�opca na d�u�ej.

Vinnie westchn�a zrezygnowana.

��Powinnam potraktowa� to wszystko jak bajk�, ale zbyt wielkim darz� was szacunkiem. Poza tym mam straszne, naprawd� straszne wra�enie, �e Nataniel przekaza� mi jakie� szczeg�lne wie�ci.

��Bo to prawda � pokiwa�a g�ow� Benedikte. � Nie wszystko bowiem jeszcze ci opowiedzia�am. Matkom, kt�re wydaj� na �wiat dotkni�tych z Ludzi Lodu, grozi �mier�.

��Rikard wspomina� mi o tym w zwi�zku z tob�, twoja matka zmar�a przy twoim urodzeniu.

��Tak. A mimo wszystko� chocia� nie jestem pi�kno�ci�, nie jestem te� najgorsza w�r�d dotkni�tych. To mog� by� prawdziwe potwory.

��A wi�c to, co Nataniel powiedzia� mnie i Christofferowi, mia�o znaczy�: Je�li po�lubisz Rikarda, urodzisz dziecko dotkni�te przekle�stwem. Christoffer jako lekarz uratuje ci �ycie. Czy tak?

��W�a�nie tak. Wszyscy od razu to zrozumieli�my. Dlatego Rikard tak si� zasmuci�. Rozmawia� o tym ze mn�. Ze wzgl�du na ciebie jest got�w pozosta� kawalerem, chocia� on naprawd� ci� kocha.

Vinnie prze�kn�a �lin�. To by�o za du�o jak na jeden raz.

��Ale w�wczas Nataniel pozostanie bez wsparcia?

��Nic na to nie poradzimy.

��Zrozumia�am jednak, �e Christoffer mo�e uratowa� mi �ycie?

��Cesarskie ci�cie jest obecnie niemal na porz�dku dziennym. Ale wychowanie dotkni�tego dziecka to wielkie obci��enie, o tym w�a�nie my�la� Rikard.

Odwaga nigdy nie nale�a�a do najbardziej charakterystycznych cech Vinnie, teraz jednak nagle poczu�a si� niezmiernie silna. Wyprostowa�a si� i powiedzia�a:

��Je�li Rikard nie boi si� takiego ci�aru, to i ja si� nie boj�.

Benedikte wsta�a i podnios�a Vinnie z fotela. Mocno obj�a m�od� kobiet�.

��Witaj w rodzinie, Vinnie. Chod�, zawo�amy Rikarda, powiemy mu o wszystkim. A poza tym � doda�a Benedikte, nadal �ciskaj�c Vinnie � poza tym nic nie wiadomo, mo�esz tak�e urodzi� takie dziecko jak Nataniel, pi�kne i doskona�e pod ka�dym wzgl�dem.

��Oczywi�cie � za�mia�a si� Vinnie nerwowo.

Wiedzia�a jednak, �e tak nie b�dzie. Pami�ta�a smutek w oczach Nataniela.

�Wylejesz wiele �ez�, powiedzia� ch�opczyk.

To znaczy chyba, �e wyda na �wiat jednego z potwor�w! �Ale b�dziesz si� tak�e cieszy� � m�wi� dalej Nataniel swym delikatnym dzieci�cym g�osikiem. � I wszystko u�o�y si� szcz�liwie�.

Jak powinna to rozumie�? Mia�a jeszcze czas, by si� wycofa�. Mog�a zapobiec temu, by male�kie dziecko wzrasta�o w oczekiwaniu na straszliwy, nieznany los, na walk� z� samym z�em?

Ale w takiej sytuacji Nataniel musia�by sam podj�� walk� albo te� komu� innemu z pokolenia Rikarda, Mari, Jonathanowi albo Karine, urodzi�oby si� takie dziecko.

A mo�e dziecko jej i Rikarda pragnie �y�? Czy jej wolno odm�wi� �ywej istocie przyj�cia na �wiat?

Vinnie wiedzia�a, �e chce zwi�za� si� z Rikardem, z nikim innym. Gdyby teraz powiedzia�a �nie�, �a�owa�aby tego ca�e �ycie, bo nawet je�li mog�a sobie wyobrazi� po�lubienie innego m�czyzny, wiedzia�a, �e prawdopodobnie nie ma szans na znalezienie innego kandydata na m�a. A zreszt� nie chcia�a nikogo poza Rikardem.

Nie mia�a wi�c trudnego wyboru, cho�by ze wzgl�du na siebie. Ale co na to Rikard? I ich, na razie nawet nie planowane, dziecko?

Czy kiedy� us�yszy od niego gorzkie oskar�enia? Za to, �e zosta�o sp�odzone do takiego �ycia?

Vinnie nie wiedzia�a o tym, ale podobne w�tpliwo�ci mia�a wi�kszo�� kobiet z tego niezwyk�ego rodu, i te, w kt�rych �y�ach p�yn�a krew Ludzi Lodu, i te, kt�re zwi�za�y si� z rodzin� przez ma��e�stwo. Wiedzia�y, jak straszne podejmuj� ryzyko, dla siebie i dla dziecka. A jednak decydowa�y si� na urodzenie potomka.

Vinnie w�a�ciwie tak�e ju� podj�a decyzj�.

Ale ostatnie s�owo nale�y do Rikarda.

Powr�cili do Halden nie przeprowadziwszy rozstrzygaj�cej rozmowy. Oboje chcieli da� sobie nawzajem do�� czasu na przemy�lenia, chodzi�o wszak o �ycie trojga ludzi.

Ale ich oddanie wci�� si� pog��bia�o. Rikard co prawda jeszcze nawet jej nie poca�owa�, oboje chcieli by� absolutnie pewni, zanim zdecyduj� si� na co� wi�cej.

Tak wiele wszak musieli wzi�� pod uwag�. Zaraz po powrocie do Halden Rikard zaj�� si� afer� zwi�zan� z Hansem-Magnusem. Jego koledzy rozmawiali ju� z m�odym kadetem, kt�ry, oczywi�cie, wypiera� si� wszystkiego. Zaprasza�, by odwiedzili koszary przy twierdzy Fredriksten i przeszukali jego skromny pok�j. Na pewno nie znajd� tam �adnych rzeczy z Bakkegarden!

Co wi�c m�g� z nimi zrobi�?

Rikard wybra� si� tam ju� nast�pnego dnia po przyje�dzie.

Hans-Magnus by� chodz�c� uprzejmo�ci�. Czarowa� szerokim u�miechem, elegancko pali� d�ugiego, czarnego papierosa, prawdopodobnie dlatego, �e wygl�da�o to do�� ekstrawagancko.

��Nie, zapewniam pana, konstablu, �e po tym, jak moj� matk� i jej podopieczn� dotkn�a ta straszna choroba, moja noga nie posta�a w Bakkegarden.

��Wiedzia� pan, �e dom zdezynfekowano.

By�o to ze strony Rikarda proste stwierdzenie faktu, zdawa� sobie bowiem spraw�, �e Hans-Magnus jest �wietnie poinformowany.

Kadet uni�s� w g�r� brwi i nonszalancko wypu�ci� dym.

��Zdezynfekowano� czy naprawd� mo�na ufa�, �e zniszczono absolutnie wszystkie te male�kie bakterie?

��To nie bakterie, to wirusy � poprawi� go Rikard nie bez satysfakcji.

��O, to drobnostka � prychn�� Hans-Magnus wzruszaj�c ramionami. � Tak czy inaczej nie wiem, gdzie podzia�y si� wszystkie meble i inne starocie. Pewnie Vinnie sama wszystko sprzeda�a i nie chce si� do tego przyzna�.

Ma�o brakowa�o, a Rikard uderzy�by aroganckiego m�odzika.

��Vinnie niczego takiego nie zrobi�a � sykn�� przez z�by. � C�, je�li nie chce pan z nami wsp�pracowa�, b�dziemy zmuszeni sami si� tym zaj��.

��Uwa�am, �e od d�u�szego czasu nic innego nie robicie � odpar� drwi�co Hans-Magnus. � I nie znale�li�cie dos�ownie nic. Sam chcia�bym wiedzie�, co si� z tym wszystkim sta�o, bo przecie� spora cz�� tego nale�y do mnie.

Rikard odszed� trz�s�c si� z w�ciek�o�ci. Utrze nosa temu zarozumia�emu idiocie, nawet je�li mia�aby to by� ostatnia rzecz, jakiej dokona w �yciu.

Do Vinnie przysz�a z wizyt� Agnes, kt�ra wprost uwielbia�a odwiedza� Bakkegarden bez wzgl�du na to, czy by�y tam meble, czy te� nie.

��Musz� ci co� powiedzie�, Vinnie � oznajmi�a drobna dama. � Zmieniasz si� wprost z dnia na dzie�. Z pocz�tku nie zwraca�o si� na ciebie uwagi, ale teraz sta�a� si� prawdziw� osobowo�ci�. Licz�c� si� kobiet�.

��Och � roze�mia�a si� Vinnie za�enowana. � Trudno mi w to uwierzy�. Ale to naprawd� niezwyk�e, ile mo�e zrobi� dyskretny makija�.

��O, to co� wi�cej � zapewni�a Agnes.

��Obci�am te� w�osy. To Mali z Lipowej Alei zach�ci�a mnie do tego. Rikardowi z pocz�tku nie podoba� si� ten pomys�, bo wiesz sama, jak m�czy�ni lubi� d�ugie w�osy�

Agnes nic na ten temat nie wiedzia�a, ale z zapa�em kiwa�a g�ow�.

��Ale potem stwierdzi�, �e w takiej fryzurze bardziej mi do twarzy.

To dziwne tak m�wi� o samej sobie. I cudowne, zdaniem Vinnie, kt�ra przez ca�e �ycie uczy�a si� tylko niszczy� sam� siebie. Uwa�a�a, �e takie zajmowanie si� sob� przez kr�tk� chwil� zostanie jej wybaczone. Daleko jej przecie� do samouwielbienia.

��Ale� zrozum, kryje si� za tym co� jeszcze � utrzymywa�a Agnes. � Masz co� w oczach, w ca�ej swojej postawie. Nowy cz�owiek, zapewniam ci�!

Sprawia to mi�o�� do Rikarda, pomy�la�a Vinnie. I jego uczucie dla mnie. Jak�e dodaje to si�, ca�kiem nieprawdopodobnych. A zarazem cz�owiek staje si� taki wra�liwy, niewiele trzeba, by wprawi� mnie w rozpacz.

Jaki� jednak sens ma przejmowanie si� czym� z g�ry? Co prawda rozkoszowanie si� tera�niejszo�ci� jest sztuk�, kt�r� bardzo niewielu ludziom uda�o si� opanowa�. Wi�kszo�� albo boi si� przysz�o�ci, albo rozpami�tuje przesz�o��.

Jakie to niem�dre! Przecie� �yjemy w�a�nie teraz, teraz oddychamy i mo�emy my�le� o wszystkich dobrych rzeczach, jakie nas spotykaj�. Ale zapewne nie ka�demu jest tak �atwo�

Agnes przerwa�a tok jej my�li:

��Nic wi�cej nie s�ysza�a� o swoich rzeczach? �e te� ludzie potrafi� by� do tego stopnia nikczemni, by tak kra��!

��Nie, nic nie s�yszeli�my. Rikard ma, zdaje si�, pewien plan�

Owszem, Rikard w istocie mia� plan. Nast�pnego dnia zn�w zabra� Vinnie do Oslo.

Jak szybko cz�owiekowi nudzi si� podr�, pomy�la�a Vinnie. Wcze�niej nigdzie nie wyje�d�a�am. Teraz jad� t� sam� drog� trzeci raz w do�� kr�tkim czasie i uwa�am, �e podr� jest �miertelnie d�uga. Tyle przystank�w, tyle ma�ych stacyjek! I ten brud, kt�ry wdziera si� do �rodka przez szczeliny w oknach�

Z Rikardem czu�a si� bezpieczna. Z nim mog�a rozmawia� nie wa��c ka�dego wypowiadanego s�owa opr�cz chwil, kiedy on wpada� w bardziej romantyczny ton. Wtedy zn�w zamyka�a si� w swojej skorupie.

Dlatego Rikard bardzo si� stara�, by jej nie onie�miela�, podtrzymywa� kole�e�ski ton rozm�w. Tak�e i w czasie tej podr�y, a Vinnie by�a mu za to ogromnie wdzi�czna.

Kiedy wysiedli na dworcu w Oslo, zapyta�a:

��Co b�dziemy tu robi�, jeszcze mi tego nie powiedzia�e�?

��W Halden nie ma lombardu, trudno te� sprzeda� cokolwiek tak, by nikt si� o tym nie dowiedzia�. Jak zrozumia�em, w Bakkegarden znajdowa�o si� wiele cennych przedmiot�w?

��Tak, babcia odziedziczy�a sporo antyk�w.

��No w�a�nie. Odwiedzimy lombardy, przedsi�biorstwa aukcyjne i antykwariaty tu w Oslo. Czy Hans-Magnus ma dost�p do ci�ar�wki?

��Cz�sto przyje�d�a� wojskow� ci�ar�wk� � powiedzia�a Vinnie po namy�le. � Sam prowadzi�.

Dawno ju� zrezygnowa�a z pokoju w Sarpsborg, do kt�rego wynaj�cia zmusi�a j� ciotka Kamma. Nieliczne wyekspediowane tam sprz�ty r�wnie� wr�ci�y na Bakkegarden. Rodzina, u kt�rej mia�a zamieszka�, czu�a si� ura�ona, Karen Margrethe Dahlen zapewni�a im wszak bezp�atn� pomoc domow�, na kt�rej w dodatku mo�na by si� do woli wy�ywa�. Teraz zn�w musieli szuka� sublokatora i okaza�o si� to nie�atwe. ��dali od Vinnie zap�aty za dwa miesi�ce, a ona w poczuciu winy ju� gotowa by�a im zap�aci�, lecz towarzysz�cy jej Rikard powstrzyma� j� w por�. Kiedy gospodarze dowiedzieli si�, �e jest z policji, natychmiast zrezygnowali z roszcze�.

Vinnie i Rikard rozpocz�li �mudn� w�dr�wk� po lombardach i podejrzanych lokalach aukcyjnych, bez rezultatu.

��S�dz�, �e Hans-Magnus nie mierzy tak nisko � stwierdzi�a Vinnie. � Zawsze mia� zaj�cie.

��Spr�bujmy wi�c popyta� w antykwariatach. Tu niedaleko jest bardzo elegancki sklep.

Cud nad cuda, poszcz�ci�o si� im ju� w pierwszym miejscu! Ledwie Vinnie zd��y�a przest�pi� pr�g sklepu, a ju� zawo�a�a:

��Och, to przecie� barokowa szafka babci!

I tak si� to zako�czy�o. Wszystkie meble i bibeloty, wszystko, co zgin�o, znajdowa�o si� tutaj. Wstrz��ni�ty w�a�ciciel t�umaczy� si�, �e zapewniono go, i� s� to rzeczy po zmar�ej osobie, i �e dzia�a� absolutnie w dobrej wierze. Taki przystojny oficer�

Rikard zapewni�, �e Hans-Magnus zwr�ci co do grosza ca�� sum�, kt�r� w�a�ciciel zap�aci� za �rzeczy po zmar�ej� a potem skontaktowali si� z firm� przewozow�, kt�rej zlecili przetransportowanie wszystkiego z powrotem do Halden.

��Uff � odetchn�a Vinnie, kiedy wracali ju� na dworzec. � Dosta� za to niez�� sumk�.

��To prawda. Miejmy nadziej�, �e nie zd��y� jeszcze roztrwoni� wszystkich pieni�dzy.

��Ale podpisa� si� swoim w�asnym nazwiskiem, nie mo�e si� wi�c chyba wyprze�?

��Z pewno�ci�. Nareszcie go mamy. To dla mnie prawdziwa przyjemno��, Vinnie. Kiedy z nim rozmawia�em, zachowywa� si� nieprawdopodobnie arogancko i bu�czucznie.

Szli g��wn� ulic� Oslo, Karl Johan, przed sob� widzieli ju� sylwetk� dworca.

��Vinnie � powiedzia� Rikard powoli. � Czy mia�a� czas, by zastanowi� si� nad nami? Czy mamy pozwoli�, by urodzi�o si� dziwne, mo�e kalekie dziecko?

��I zapewni� mu ca�a nasz� mi�o��? � wpad�a mu w s�owo. � Chroni� przed �wiatem, ale bez przesady, i kocha� tyle, ile w nas si�?

��W�a�nie, cho� nie wiemy, czy naprawd� b�dzie tak straszliwie zniekszta�cone.

Vinnie nie mia�a z�udze�.

��Nataniel przepowiedzia�, �e wylej� wiele �ez.

��Tak, a Nataniela nale�y s�ucha�. Ale zapewni� te�, �e czeka ci� wiele rado�ci. B�dziesz mia�a do�� odwagi?

��Zdecydowa�am si� ju� dawno temu. Ale czy ty zawsze musisz mi si� o�wiadcza� w miejscach publicznych?

��Mo�e ja te� si� wstydz� � u�miechn�� si� Rikard. � Ale je�li chcesz, powetujemy to sobie dzi� wieczorem w Bakkegarden.

Za�mia�a si� zawstydzona, ale szcz�liwa.

��Na kt�re pytanie mam ci odpowiedzie�? Na to, czy mam do�� odwagi, by prze�y� z tob� ca�e �ycie, czy te� �e dzi� wieczorem w Bakkegarden powetujemy sobie wszystko?

��I na to, i na to. Ale przede wszystkim to pierwsze.

Vinnie pochyli�a g�ow�, by ukry� ogarniaj�c� j� rado��.

��Chyba zaryzykuj� i na oba pytania odpowiem twierdz�co. Czy to wystarczy?

Rikard nie dba� o przechodni�w, p�dz�cych do jakiego� niewa�nego celu. Przyci�gn�� Vinnie do siebie, uni�s� delikatnie jej brod� i poca�owa�.

A Vinnie po prostu zapomnia�a, �e na �wiecie s� jeszcze inni ludzie, cho� niekt�rzy mo�e si� u�miechn�li, a inni poczuli ura�eni.

Ci ludzie jednak niczego przecie� nie wiedzieli.

Rikard Brink z Ludzi Lodu i Lavinia Dahlen pobrali si� w halde�skim ko�ciele p�n� wiosn� 1937 roku. Dziecko by�o ju� w drodze, cho� nikt o tym jeszcze nie wiedzia�.

Na uroczysto�� przybyli wszyscy z Ludzi Lodu i wszyscy nalegali, by wolno im by�o wyg�osi� mow� podczas weselnego obiadu w Bakkegarden. Vinnie nie mia�a krewnych, a Hans-Magnus, z kt�rym wcale nie ��czy�y jej wi�zy krwi, siedzia� w wi�zieniu za rozmaite nadu�ycia.

By�a z nimi natomiast Agnes i wielu nowych przyjaci� Vinnie ze szpitala, koledzy z pracy, z kt�rymi zaprzyja�ni�a si� podczas strasznej epidemii, Ingrid Karlsen i Kalle, Gun i Wenche Sommer. Ma�a Wenche w mgnieniu oka zadurzy�a si� w Jonathanie Voldenie z Ludzi Lodu, ale poniewa� mia�a dopiero dziewi�� lat, trzynastoletni Jonathan prawie jej nie dostrzega�, a w ka�dym razie traktowa� jak osobnika p�ci nijakiej. Blancheflor upodoba� sobie miejsce pod krzes�em ch�opca i �ebra� o co lepsze k�ski. Z powodzeniem!

Agnes ubra�a si� w sw� najlepsz� sukni�, nieciekaw� szat� z b�yszcz�cego szarego jedwabiu, kt�r� uda�o jej si� o�ywi� przypinaj�c do niej bukiecik sztucznych fio�k�w. Nieoczekiwanie da�o to mi�y dla oka efekt. Na policzkach wykwit�y jej rumie�ce � pomy�le� tylko, zosta�a zaproszona na wesele do Bakkegarden, szkoda, �e Olava tego nie widzi! Uda�o jej si� natomiast przekaza� t� nowin� swoim niesympatycznym s�siadom, kt�rym okropnie zrzed�y miny. Oto chwila triumfu po wszystkich latach z�o�liwo�ci z ich strony.

Vinnie cz�sto zerka�a na Nataniela, raz napotka�a jego wzrok. Okaza� si� dok�adnie tak badawczy, jak si� tego spodziewa�a i obawia�a. Ten ch�opiec wie, pomy�la�a. Wie, �e jego przysz�a podpora ju� zosta�a sp�odzona, �yje we mnie. To dopiero zarodek, a mimo wszystko on ju� to wie.

Boj� si� go, cho� jednocze�nie mnie fascynuje. B�d� przyjacielem mego dziecka, poprosi�a w my�lach. Chro� t� male�k� istotk�, b�dziesz od niej starszy! St�j po jej stronie bez wzgl�du na to, jaka b�dzie. Ty to potrafisz, jeste� silny. Maj�c ciebie za przyjaciela moje dziecko nie b�dzie musia�o niczego si� obawia�!

Wieczorem, kiedy obiad ju� si� sko�czy�, znalaz�a Nataniela w kuchni. Zbiera� na p�misek rozmaite s�odko�ci.

��Kogo tu widz� � u�miechn�a si�. � Jeszcze si� nie najad�e�? We�, na co tylko masz ochot�, prosz�, wybieraj.

��To wcale nie dla mnie � odwzajemni� u�miech, a w ��tych oczach zap�on�o ciep�o. � Musz� tylko zapyta� Linde-Lou, czy nie jest przypadkiem g�odny. Linde-Lou nigdy nie dostawa� nic do jedzenia, przez ca�e �ycie g�odowa�.

Vinnie poczu�a zimny dreszcz przebiegaj�cy jej wzd�u� kr�gos�upa. Rikard opowiedzia� jej histori� Christy i Linde-Lou. Wiedzia�a, �e Natanielem opiekuje si� w�a�nie on, m�ody m�czyzna zmar�y w dziewi�tnastym wieku. I oto stoi przed ni� ma�y ch�opiec i powiada, �e chce zaprosi� go na ciastka!

Skin�a mu tylko przyja�nie g�ow�. Nie mia�a �adnego wp�ywu na Nataniela, to ona czu�a przed nim respekt, nie odwrotnie. Sprawia� jednak wra�enie weso�ego, mi�ego ch�opczyka, kt�ry nikomu nie chce wyrz�dzi� krzywdy.

Nataniel zabra� talerz z ciastkami i z powag� wyni�s� go na podw�rze. Panowa� tam wyj�tkowy spok�j. Jego siedmiu braci, kt�rych, rzecz jasna, tak�e zaproszono, bawi�o si� z Wenche Sommer i tr�jk� dzieci Vetlego przed frontem domu.

Vinnie nadal sta�a zapatrzona w drzwi prowadz�ce na podw�rze, kiedy do kuchni wesz�a Christa.

��Wygl�dasz, jakby� spad�a z ksi�yca, Vinnie � roze�mia�a si�. � Nie widzia�a� gdzie� tego �obuza, mego syna?

Jak mo�na takie cudo jak Nataniel nazywa� �obuzem?

��W�a�nie� na niego patrzy�am � wyj�ka�a Vinnie. � Wyszed� w�a�nie z�

��Nie je�d�� t�dy chyba �adne samochody? � zdenerwowa�a si� Christa.

��Nie, nie b�j si�.

��No wi�c co ci� tak poruszy�o? � spyta�a Christa nadal z u�miechem.

Vinnie zorientowa�a si�, �e musi bardzo niem�drze wygl�da�, ale nic nie mog�a na to poradzi�.

��Zabra� ciastka. �eby zanie�� je� Nie, nie mog� tego powiedzie�!

��Dla Linde-Lou?

Vinnie tylko kiwn�a g�ow�.

��Co za spryciarz! � roze�mia�a si� Christa. � Zn�w!

��Ale przecie� Linde-Lou nie istnieje!

��Istnieje, jest opiekunem Nataniela. Tylko �e Linde-Lou nie mo�e je��, wiem o tym, bo sama zanios�am mu kiedy� chleb, kt�ry p�niej znalaz�am nie tkni�ty, sple�nia�y. Sprawa przedstawia si� inaczej, Nataniel uwielbia ciastka i t�umaczy si�, twierdz�c, �e to Linde-Lou jest g�odny. Ch�opaczysko siedzi pewnie w jakim� k�cie na podw�rzu i zajada tort, a� mu si� uszy trz�s�, ca�y usmarowany kremem. A Linde-Lou jest w pobli�u, b�d� spokojna! Czy to dla ciebie szok?

Vinnie jako� si� pozbiera�a.

��W�a�ciwie to nie. Dzi�ki Bogu, �e Nataniel jest taki ludzki! W innym razie naprawd� mo�na by si� go przestraszy�.

��Ludzie boj� si� go do szale�stwa przez te jego oczy, ale jest normalnym dzieckiem, tyle �e ma do�� niezwyk�e zdolno�ci. � W oczach Christy pojawi� si� smutek. � Ale on cierpi. Czasami cierpi tak mocno, �e nie umiemy go pocieszy�.

��Dlaczego cierpi?

��Widzi wiele rzeczy pozostaj�cych w ukryciu. Kiedy by� mniejszy, wybucha� nagle p�aczem i m�wi�: �Im jest tak �le, mamo! Czy ty i tatu� nie mo�ecie im pom�c?� Kiedy wypytywali�my, o kogo chodzi, odpowiada� tylko: �Nie wiem�. A czasami dodawa� zasmucony: �Ju� nie �yj��.

��Jakie to straszne � szepn�a Vinnie.

��Tak. Teraz nie chce ju� dzieli� si� z nami swoimi prze�yciami, ale wiem, �e miewa wizje, kt�re go dr�cz�. M�j biedny ch�opczyk!

Vinnie nie wiedzia�a, co powiedzie�. My�la�a o swej egoistycznej pro�bie, by Nataniel, jako starszy i silniejszy, opiekowa� si� jej dzieckiem.

Wkr�tce przyszed� do nich Rikard, pytaj�c, gdzie si� podziewa panna m�oda, wi�c Vinnie i Christa nie mog�y ju� d�u�ej rozmawia�. A Vinnie tak wiele mia�a pyta�. O Ludzi Lodu. O dzieci dotkni�te przekle�stwem.

Wiele si� jednak dowiedzia�a w ci�gu nast�pnych miesi�cy. Spodziewa�a si� wszak dziecka, a to okaza�o si� niezwykle trudne. Vinnie czu�a si� tak �le, �e lekarz zaleci� jej le�enie w ��ku niemal przez ca�y czas.

Mia�a wi�c okazj�, by zapozna� si� z dziejami Ludzi Lodu. Stare, r�cznie pisane kroniki by�y ju� w bardzo z�ym stanie, energiczna Mali zabra�a si� za ich przepisywanie na maszynie. Oczywi�cie w ten spos�b by�y bardziej przejrzyste, ale Mali zachowa�a ich staro�wiecki j�zyk i styl, co znacznie op�nia�o czytanie.

Vinnie uzna�a jednak, �e mia�a racj� nie uwsp�cze�niaj�c j�zyka ani nie poprawiaj�c b��d�w. W ten spos�b historie by�y prawdziwsze, ich przekaz bardziej szczery.

Z przera�eniem czyta�a o ci��y Sunnivy, o tym, jak przez ca�y czas niedomaga�a. �w upiorny b�l krzy�a i pod �ebrami, jak dobrze Vinnie to pozna�a! Przeczyta�a o strasznej �mierci Sunnivy przy urodzeniu Kolgrima. Biedna dziewczyna zosta�a dos�ownie rozdarta i nigdy nie dane jej by�o zobaczy� potwora, kt�rego wyda�a na �wiat.

�Wylejesz wiele �ez�.

Vinnie ju� p�aka�a, w tajemnicy. Ba�a si�, nie da�o si� temu zaprzeczy�, i wola�aby, by Nataniel nie m�wi� nic o dziecku, kt�re mia�a urodzi�.

A jednak ch�opiec post�pi� s�usznie. Jego s�owa by�y ostrze�eniem.

Dzi�ki nim Christoffer cz�sto zagl�da� do Halden. D�ugo rozmawia� z Rikardem i Vinnie i postanowi�, �e musi ona pojecha� do szpitala w Drammen, gdy nadejdzie czas rozwi�zania. Nie dlatego, by nie mia� zaufania do lekarzy w Halden, ale oni nie wiedzieli, w czym rzecz, i sam chcia� przyj�� por�d. Nataniel prosi� go o to, a Christoffer prawie na pami�� zna� histori� Ludzi Lodu.

Dzi�ki jego wizytom Vinnie czu�a si� bezpieczniejsza.

Czasami jednak w�a�nie podczas odwiedzin Christoffera ogarnia�y ich przera�aj�ce przeczucia. Wszystkie znaki wskazywa�y na to, �e Vinnie urodzi dziecko dotkni�te przekle�stwem. A je�li oka�e si� jednym z tych najbardziej z�ych? Tych, do kt�rych nic nie dociera�o, kt�rzy ca�e �ycie po�wi�cili Tengelowi Z�emu? Takim jak Kolgrim, Solve czy Ulvar, nie zapominaj�c o Erlingu Skogsrudzie?

Nie mieli �adnej gwarancji, �e dziecko b�dzie walczy� z Tengelem Z�ym. A je�li obr�ci si� przeciw Natanielowi?

Takie my�li nie dawa�y spokoju nie tylko im, ale i pozosta�ym cz�onkom rodu.

Rikard i Vinnie od dawna dyskutowali nad pewn� spraw�. Rikardowi zaproponowano lepsz� posad� w Sandvika, a poza tym gdyby si� tam przeprowadzili, znale�liby si� bli�ej pozosta�ych Ludzi Lodu i w ten spos�b byliby pod wieloma wzgl�dami bezpieczniejsi.

Vinnie nie mia�a nic przeciwko sprzedaniu Bakkegarden. Mog�a zabra� ze sob� ca�e wyposa�enie, kt�re odziedziczy�a po babci, a Hans-Magnus ju� si� nie liczy�. Ci�gle siedzia� w wi�zieniu, a poza tym nie by� krewnym Vinnie. Otrzyma� poprzez adwokata ju� wszystko, co mu si� nale�a�o, i nie mia� si� nad czym u�ala�.

Ale opu�ci� Halden? Rodzinne miasto?

Dlaczeg� by nie? Nie wynosi�a st�d samych jasnych wspomnie�, poza tym uwa�a�a za naturalne, �e towarzyszy si� swemu m�owi bez wzgl�du na to, gdzie cz�owieka rzuc� losy. Vinnie u�wiadomi�a sobie, jak zreszt� wiele innych os�b przed ni�, �e wi�kszo�� ma��e�stw osiedla�o si� w miejscu zamieszkania �ony. Pod tym wzgl�dem wi�c najcz�ciej dominowa�y kobiety.

W�a�nie dlatego postanowi�a jecha� z Rikardem. Tak bardzo pragn�a mu okaza�, �e zgadza si� na wszystko, czego on pragnie, i �e jest to dla niej wielk� rado�ci�.

Oczywi�cie Agnes b�dzie przykro, ale i ona wyzwoli�a si� spod dominacji siostry i zacz�a spotyka� si� z innymi lud�mi. Poza tym nie b�d� si� ju� musia�y przejmowa� Doffenem i Blancheflorem, nieustannie ze sob� walcz�cymi.

Rikard rozejrza� si� wi�c za mieszkaniem w pobli�u Lipowej Alei. Znalaz� odpowiedni dom niedaleko Hvalstrand, w zatoce z widokiem na Oslofjord. Ironia losu sprawia�a, �e by�a to ta sama zatoka, do kt�rej kiedy� Kolgrim zwabi� ma�ego Mattiasa i wyprawi� go w samotn� podr� �odzi�. Ale o tym Rikard nic nie wiedzia�.

Przeprowadzili si� wi�c z ogromnym baga�em i podnieconym Blancheflorem w szoferce. Kiedy dotarli na miejsce, pies wybra� si� na starann� inspekcj� swoich nowych teren�w i ku wielkiej rado�ci znalaz� dwa agresywne psy po ka�dej stronie w�o�ci. Rozpocz�� si� koncert na trzy g�osy.

Vinnie westchn�a zrezygnowana.

Tu� przed Bo�ym Narodzeniem d�ugi bolesny okres oczekiwania doszed� do ko�ca. Vinnie na czas zawieziono do szpitala w Drammen, a Christoffer Volden w�asnor�cznie wykona� cesarskie ci�cie.

Vinnie o niczym nie wiedzia�a, pogr��ona w g��bokiej narkozie, do Rikarda za� wyszed� Christoffer nios�c na r�ku ma�y t�umoczek. Mia� blad�, �ci�gni�t� twarz.

Rikardowi wydawa�o si�, �e jest przygotowany na najgorsze, ale takiego widoku si� nie spodziewa�.

Postrz�pione szarawe w�osy dziecka spada�y a� na spiczaste ramiona. D�onie porusza�y si� niczym ptasie szpony, kiedy ma�a istota g�o�nym wrzaskiem dawa�a zna� o swej niech�ci do obrzydliwego �wiata. Twarz mia�a szkaradn�, Rikard nigdy jeszcze nie spotka� si� z tak� brzydot�. Dziecko by�o du�e i silne, i takie� mia�o rysy. Toporne, grube, nieregularne. Przez moment szparki oczu zal�ni�y ��tym blaskiem, a co gorsza mi�dzy w�osami wida� by�o d�ugie, ostro zako�czone uszy trolla. G�owa noworodka mia�a wielko�� g�owy rocznego dziecka, a po wielko�ci d�oni mo�na by�o przewidywa�, �e wyro�nie z niego olbrzym.

My�li, jakie opanowa�y Rikarda, by�y kompletnie irracjonalne, jakby nie chcia� si�ga� dalej ni� do jutra.

Vinnie b�dzie si� za to obwinia�, pomy�la�. A tego nie wolno jej robi�. A mo�e znienawidzi mnie, kiedy zrozumie, �e to wina Tengela Z�ego? I co teraz b�dzie z fotografi�, na kt�r� tak si� cieszy� stary Henning? Pi�� pokole� na jednym zdj�ciu. Nikt pewnie nie zechce�

Wreszcie jednak my�li jego skierowa�y si� tam, gdzie powinny.

��O, m�j biedny ma�y ch�opczyku � szepn��. � Ale b�dziemy ci� kochali tak samo, jak gdyby� by� prze�licznym dzieckiem, bo w�a�nie mi�o�ci na pewno b�dziesz najbardziej potrzebowa�! Ju� ci� kocham, ma�y odmie�cu!

G�os Christoffera zabrzmia� sucho, kiedy oznajmi�:

��To dziewczynka.

Rikard schowa� twarz w d�oniach, by ukry� �zy.

Dziewczynk� ochrzczono Tova, by�o to pierwsze imi�, jakie przysz�o im do g�owy, przypomina�a bowiem ma�y k�aczek brudnej we�ny, a prze�liczne dziewcz�ce ubranka, w kt�re pr�bowa�a ubiera� j� Vinnie, podkre�la�y tylko jej brzydot�. Kiedy wi�c ma�a zacz�a raczkowa�, a p�niej chodzi�, ubierano j� w proste kombinezony lub spodnie-ogrodniczki. W takim stroju mia�a swoisty wdzi�k, wygl�da�a niczym ma�y podziemny stworek, kt�ry tylko przez przypadek znalaz� si� w �wiecie ludzi. Grzeczna nie by�a, ale o Benedikte jako dziecku te� nie mo�na by�o tego powiedzie�, a przecie� z up�ywem lat charakter bardzo jej si� zmieni�. Mieli wi�c nadziej� na popraw�.

Tova by�a bardzo niska, jak gdyby co� przygina�o j� do ziemi. Silje w jej kr�pej sylwetce natychmiast rozpozna�aby czarownic� Hann�.

Vinnie jednak nie mia�a �adnych opor�w i natychmiast pokocha�a swe osobliwe dziecko. Obserwuj�c Tov�, przypomina�a sobie w�asne dzieci�stwo. Ona, Vinnie, czu�a si� tak samo brzydka i wyobcowana pod surow� kuratel� Kammy. I oboje z Rikardem starali si� za wszelk� cen� uczyni� wszystko, by Tova nie mia�a tak jak jej matka poczucia, �e jest niechciana. W�a�nie w tym, �e potrafi�a si� identyfikowa� ze swym dzieckiem, tkwi�a si�a Vinnie.

Na razie udawa�o im si� chroni� ma�� przed z�ym �wiatem. Co si� jednak stanie, kiedy Tova wyjdzie do ludzi? Szko�a, inne dzieci, bezmy�lne komentarze doros�ych�

Tovie przysz�o dzieli� los najci�ej dotkni�tych z Ludzi Lodu.

Ca�y r�d my�la� tylko o jednym: kiedy wreszcie uwolnimy si� od przekle�stwa?

Pewnego wiosennego wieczoru na pocz�tku marca w roku 1939, gdy �niegi ju� stopnia�y, Benedikte wybra�a si� na cmentarz odwiedzi� gr�b Sandera.

Pejza� przybra� najbrzydsz� z szat, �aty brudnego �niegu gdzieniegdzie pokrywa�y szarobrunatn� ziemi�. Nagie drzewa potrafi� by� pi�kne zim�, lecz nie wtedy, gdy wszystko w przyrodzie jest takie bezbarwne.

Benedikte przykucn�a i zaj�a si� uprz�taniem z grobu zwi�d�ych li�ci i resztek jesiennych kwiat�w. Cz�sto tu przychodzi�a, nadal bole�nie t�skni�a za Sanderem. Za pi�knym, nieodpowiedzialnym ch�opcem i za doros�ym m�czyzn�, kt�ry s�u�y� jej tak wspania�ym wsparciem przez �ycie. Za chorowitym staruszkiem, kt�remu ona musia�a by� podpor�. Nigdy nie uwa�a�a, �e jego choroba jest w najmniejszym stopniu k�opotliwa, zawsze �y�a w strachu przed dniem, w kt�rym odejdzie od niej na zawsze.

Kiedy spocz�� w grobie, podda�a si�, zrozumia�a, �e nareszcie przesta� cierpie�. Ale t�sknota za nim nigdy nie wygas�a.

Kto� nadchodzi� w�sk� �cie�k� mi�dzy grobami.

Z pocz�tku nie zareagowa�a, po cmentarzu kr�ci�o si� sporo ludzi przychodz�cych tu z tych samych powod�w, co ona. Ten cz�owiek jednak najwyra�niej kierowa� si� w jej stron�, a w tej cz�ci cmentarza znajdowa�y si� wy��cznie groby Ludzi Lodu.

Dlatego podnios�a g�ow�.

��Imre!

Jak dawno ju� go nie widzia�a! Ile to lat? Dwa? Chyba tak. A przedtem? Dwana�cie. Tak rzadkie s� ich spotkania.

U�miechn�� si� do niej swym przepi�knym u�miechem, ale natychmiast zauwa�y�a bij�c� z jego oczu niespotykan� powag�. Pi�kne jasne w�osy po�yskiwa�y w marcowym s�o�cu, podkre�laj�c nadziemsko�� jego postaci.

��Najmilsza Benedikte � powiedzia�. � Jak�e si� ciesz�, �e zn�w ci� widz�. W og�le si� nie starzejesz!

��Ty tak�e nie � odpowiedzia�a z u�miechem. � Och, Imre, tym razem musisz p�j�� ze mn� do Lipowej Alei i przywita� si� ze wszystkimi. Mamy te� nowy p�czek w naszym drzewie, Tov�. I Vinnie tyle o tobie s�ysza�a, na pewno chcia�aby ci� pozna�.

��Nie mog�, Benedikte, nie teraz. Musz� natychmiast wraca�. Chcia�em ci� tylko o co� prosi�.

��Dobrze � odpar�a g�osem pe�nym powagi, jakby zabarwi� si� od wyrazu jego oczu.

��Czy mo�esz zosta� tu przez jaki� czas?

��Na cmentarzu?

��Tak. Do chwili, gdy odejd� st�d wszyscy ludzie.

��Chyba tak � odpar�a z namys�em. � Nikt na mnie nie czeka, a w pobli�u Sandera zawsze czuj� si� spokojna i bezpieczna.

Skin�� g�ow�.

��Odejd� wi�c od razu, nie wolno mi zosta� ani minuty d�u�ej ni� to konieczne. �egnaj, moja droga!

Uj�� jej g�ow� w d�onie i uca�owa� w czo�o. Przez moment jaka� my�l zako�ata�a jej w umy�le, ale zaraz znikn�a. Zapyta�a tylko:

��Czy to czarne anio�y zabra�y mandragor�?

��Tak, ale mnie z nimi nie by�o. Nale�a�o j� zabra�. Nie pytaj o nic wi�cej! Poza tym znam dobrze ma�� Tov� � u�miechn�� si�. � Ona jest pod moj� szczeg�ln� opiek�.

��Naprawd�? � wykrzykn�a uradowana Benedikte. � Musz� powiedzie� o tym Vinnie i Rikardowi, czy mog�?

��Oczywi�cie.

��Uciesz� si�. Czy zobaczymy si� nied�ugo, Imre?

��Tak. Mo�e wcze�niej, ni� by�my tego chcieli.

��Przera�asz mnie!

U�cisn�� j� szybko i odszed� ku bramom cmentarza. W nast�pnej chwili znikn�� za ko�cio�em.

Benedikte sta�a, ci�gle czuj�c u�cisk jego ramion. Wra�enie ciep�a, owej niezwyk�ej mocy, jeszcze d�ugo jej nie opuszcza�o.

Cmentarz powoli pustosza�. Zapad� zmierzch. Znalaz�a nie opodal �aweczk�, z�o�y�a w kostk� p�aszcz przeciwdeszczowy i usiad�a na nim ze wzrokiem utkwionym w gr�b Sandera. W pobli�u znajdowa�y si� groby Malin i Pera Volden�w, a po drugiej stronie miejsca spoczynku dw�ch �on Henninga, Anneli i Agnety, gr�b Viljara i Belindy, jej babki i dziadka. Tak dawno temu�

Wszyscy ludzie opu�cili ju� cmentarz, zosta�a sama.

Ale� czy naprawd�?

Sk�d wzi�y si� te mroczne, milcz�ce postaci? Pojawi�y si� wok� niej tak nagle.

Podnios�a si� gwa�townie i odruchowo nisko pok�oni�a, cho� mia�a ju� swoje sze��dziesi�t siedem lat.

Przed ni� sta� olbrzymi m�czyzna, odpychaj�cy i kusz�cy zarazem, ubrany w str�j sprzed stuleci.

��Tengelu Dobry � szepn�a Benedikte. � Witaj! Nasi przodkowie niecz�sto nas odwiedzaj�. Przysy�acie w zast�pstwie Imrego, a przed nim Marca.

��To prawda � rozleg� si� g��boki g�os Tengela Dobrego, a Benedikte zadr�a�a. � Imre jest �ywym cz�owiekiem i nie musi si� materializowa� tak jak my.

��Ale nie powinien przybywa� do Lipowej Alei, bo dw�r pozostaje pod obserwacj�. Gdzie on si� podziewa, kiedy nie ma go tutaj? I Marco? On przecie� by� m�odszy od mego ojca!

��Sami si� tego dowiecie, to wasza sprawa � u�miechn�� si� Tengel. � Z czasem wyjdzie to na jaw.

Zobaczy�a, �e s� tu wszyscy, wszyscy dotkni�ci i wybrani spoczywaj�cy na dawnym cmentarzu Grastensholm. Tarjei, Niklas, Ulvhedin, Ingrid. Heike, ach, Bo�e, to musi by� Heike! Zadr�a�a z napi�cia.

��W jakiej sprawie przybywacie? � spyta�a z czci� w g�osie. � Dlaczego chcecie ze mn� rozmawia�?

��By prosi� was, aby�cie si� strzegli � odpar� Tengel Dobry. � Wydarzy�o si� co� bardzo powa�nego.

��Taaak? � nieco si� przestraszy�a.

��Odszuka� nas W�drowiec. Ka�dego dnia zagl�da do miejsca spoczynku Tengela Z�ego, by sprawdzi�, czy jego sen jest dostatecznie g��boki. By� tam tak�e dzisiaj, a jaskinia okaza�a si� pusta.

Benedikte porazi� strach.

��Co takiego? Jest na to przecie� zbyt wcze�nie!

��Rozumiem, co chcesz powiedzie�, ma�y Nataniel jest jeszcze dzieckiem, musi mie� wi�cej czasu, by nabra� si� do walki. Ale W�drowiec m�wi, �e nic nie wskazuje na to, by Tengel Z�y kierowa� si� do Lipowej Alei. Wydaje si�, �e ma inne plany, tylko �e W�drowiec nie mo�e go odnale��.

��Jak mog�o si� to sta� tak szybko?

��Kto� w jakim� miejscu widocznie zagra� na flecie.

Wtr�ci�a si� �liczna, rudow�osa Ingrid:

��Zastanawiali�my si� tak�e, czy przypadkiem ludzie nie zab��kali si� do jego jaskini i nie wzi�li go za mumi�, ale ten pomys� odrzucili�my.

Benedikte pokiwa�a g�ow�.

��Od�r�

��Tak, nie zniesie go �adna �ywa istota, po prostu si� zadusi. Nie, kto� go obudzi�� Tengel uciek� stamt�d i zdo�a� ukry� swe zamiary przed W�drowcem. Musi jednak przes�oni� wzrok W�drowca, a to wymaga od niego wielkiego wysi�ku i to nieustannego, wi�c nie mo�e koncentrowa� si� na niczym innym. Ale gdzie on jest?

��B�dziemy si� strzec � zapewni�a Benedikte.

��O to w�a�nie chcieli�my ci� prosi� � powiedzia� Tengel Dobry. � Wszyscy powinni ci si� zwierza� z ka�dego, nawet niejasnego przeczucia, �e on mo�e by� w pobli�u, m�wi�, kiedy co� jest nie tak, jak by� powinno. A ty w�wczas nas wezwiesz.

��Dobrze � skin�a g�ow�. � Porozmawiam z ca�� rodzin�.

��Szczeg�lnie popro� o czujno�� Christ�, aby nie uda�o mu si� skrzywdzi� Nataniela! Niech ch�opiec wi�cej nie przyje�d�a do Lipowej Alei, bo w�a�nie ten dom jest celem Tengela Z�ego. Ukryjcie tak�e ma�� Tov�, niech zostaje w domu u Rikarda i Vinnie, niech was nie odwiedza!

Benedikte obieca�a im to wszystko.

��Czy b�dziecie mnie informowa� o tym, co si� dzieje?

��Przez ca�y czas. Heike b�dzie naszym wys�annikiem.

Popatrzy�a na dobrotliwego olbrzyma i u�miechn�a si� do� nie�mia�o. Heike odwzajemni� u�miech.

Da�o jej to poczucie bezpiecze�stwa, ale nie umia�a zapanowa� nad niepokojem o najbli�szych, o Henninga, Andre i Mali, Rikarda i jego Vinnie, a szczeg�lnie o nieszcz�sn� ma�� Tov�.

Jak zdo�a ich ochroni�?

��Ty nie mo�esz ich chroni� � powiedzia� Tengel Dobry, czytaj�c w jej my�lach. � Ale ka�de z nich ma w�r�d nas swego opiekuna, pomocnika. Nataniel ma Linde-Lou, a ma�a Tova niezwykle pot�nego Imre.

��Ale Imre nie mo�e przychodzi� do Lipowej Alei.

��Tova te� tam nie mieszka. Poza tym by� to ostatni raz, kiedy widzia�a� Imrego. Od tej pory b�dzie przychodzi� kto inny, tak jak kiedy� Imre zast�pi� Marca.

��Jaka szkoda! Imre towarzyszy� nam tak d�ugo.

��Dlatego w�a�nie kto� musi zaj�� jego miejsce.

��Ale przecie� powiedzia� mi w�a�nie, �e� �e wkr�tce si� zobaczymy. Mo�e wcze�niej, ni� by�my tego chcieli!

��Prawdopodobnie nie mia� dok�adnie siebie na my�li � odpar� Tengel. � Tylko kogo� z jego rodu, nowego opiekuna. Nie przejmujcie si� za bardzo Tengelem Z�ym. Musieli�my was ostrzec, bo potrzebna nam wasza czujno��, inaczej nic by�my nie powiedzieli. Pami�tajcie, �e przez ca�y czas go szukamy i wszystko jest tylko kwesti� czasu. W�drowiec ma przecie� sw�j flet, kt�rym mo�e na powr�t sprowadzi� na niego sen. �egnaj, Benedikte! Nied�ugo zn�w dostaniesz od nas wiadomo��!

Ich sylwetki powoli blad�y, rozp�ywa�y si� w powietrzu. Cmentarz by� pusty, tylko wiatr szumia� w�r�d zesz�orocznych li�ci.

Tydzie� po obietnicy Hitlera, �e nie zajmie ju� nic poza tym, co ju� zaj��, czyli Austri� i rejonem Sudet�w, Niemcy zaanektowa�y Czechos�owacj�.

W�drowiec wiedzia� ju�, gdzie powinien szuka�.

W roku 1937 w Halden nie wybuch�a epidemia czarnej ospy, ale mog�o si� tak zdarzy� w ka�dej chwili w ka�dym innym mie�cie. Szwecj� nawiedzi�a kr�tka epidemia w roku 1963 w okolicach Sztokholmu. Dwadzie�cia siedem os�b zachorowa�o, cztery z nich zmar�y.

W roku 1980 oficjalnie og�oszono, �e ospa znikn�a z mapy �wiata, cho� dwa lata wcze�niej pracownica laboratorium w Anglii przez nieuwag� zarazi�a si� wirusem, w wyniku czego zmar�a. Zarazi�a r�wnie� kilka innych os�b.

By� to ostatni atak choroby, od tego czasu przesta�a istnie�.