SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XVIII

��Och, Elisabet � wzdycha�a matka dziewczyny, podaj�c jej stanowczym ruchem bia��, upudrowan� peruk�. � Fakt, �e wolno ci w domu chodzi� z go�� g�ow�, to zupe�nie inna sprawa. To wina ojca, kt�ry zbyt ulega twoim kaprysom. Teraz jednak mamy jecha� do Christianii, b�dziemy bywa� w lepszym towarzystwie. Tam nie mo�esz si� tak pokaza�. Z naturalnymi w�osami, w dodatku nie upudrowanymi! Jak jaka� ch�opka!

Elisabet Paladin potrz�sn�a g�ow�, a jej orzechowobr�zowe loki rozb�ys�y w blasku s�o�ca kolorem miedzi.

��Nie rozumiem, co jest z�ego w moich w�osach? Nie znosz� tych wstr�tnych peruk. M�cz� mnie. A czy mama widzia�a te wszystkie g�upie wyfiokowane g�si w perukach? Drapi� si� dyskretnie w karki, a� im si� te peruki przekrzywiaj�! Wszy si� l�gn� pod tym szczelnym paskudztwem.

Tora, matka Elisabet, spogl�da�a wstrz��ni�ta na swoj� upart� c�rk�.

��W takim razie niech ju� b�dzie bez peruki. Masz dostatecznie g�ste w�osy, zw�aszcza kiedy si� je upnie wysoko. Madam Sorensen przyjdzie tu i zrobi ci �adn� fryzur�, ozdobi j� kwiatami, ptasimi pi�rami i mo�e jeszcze czym�, a wszystko upudrujemy na bia�o. Te� b�dzie dobrze.

��Nie! � wrzasn�a Elisabet. � Nie znosz� pudru, powiedzia�am ju�!

��C� za g�upstwa!

Matka sypn�a dziewczynie na g�ow� ca�� torebk� pudru i wszystko znikn�o w g�stej bia�ej chmurze.

Elisabet zanios�a si� kaszlem, z trudem �api�c powietrze.

��Nie przesadzaj � powiedzia�a matka. Kiedy jednak zobaczy�a, �e oczy c�rki zrobi�y si� czerwone i pe�ne �ez i �e ona d�awi si� naprawd�, wpad�a w pop�och. Zacz�a macha� r�kami, �eby rozproszy� chmur� py�u, potem pobieg�a po wod�, r�ce jej si� trz�s�y ze zdenerwowania. Elisabet mia�a nos zatkany do tego stopnia, �e przez d�u�szy czas nie by�a w stanie m�wi�, co matka wykorzysta�a, by wyg�osi� zasadnicze przem�wienie na temat, jak okropnie zachowuje si� c�rka i jej ojciec.

��Tw�j ojciec nie wr�ci� jeszcze do domu, a powinni�my przecie� wyje�d�a� o czwartej! Co ja mam z wami pocz��! W taki dzie� on tkwi nad rzek� razem z tym okropnym Vemundem Tarkiem i nadzoruje sp�awianie drewna. Czy wy nigdy nie my�licie o tym, �e pochodzicie z arystokratycznego rodu? Jeste�cie Paladinami, to przecie� margrabiowie, a ty pokazujesz si� ludziom z nie upudrowanymi w�osami, tw�j ojciec natomiast pomaga flisakom! Czy on naprawd� musi to robi�? Czasami tak si� za was wstydz�, �e jestem bliska szale�stwa!

Sama pani Tora pochodzi�a z dobrej mieszcza�skiej rodziny, ale uwa�a�a, �e Ulf Paladin stanowi� dla niej �wietn� parti�. By�a jedyn� osob�, kt�ra wci�� m�wi�a o margrabiowskim tytule. Bardzo chcia�a, by m�� go u�ywa�, on za� w �adnym razie si� na to nie godzi�, zw�aszcza �e w Norwegii wszelkie tytu�y szlacheckie zosta�y zniesione. Tora by�a znakomit� gospodyni� Elistrand, czu�� i szczer�, cenion� w ca�ej okolicy, ale zar�wno Ulf, jak i Elisabet uwa�ali, �e niekiedy jest zbyt apodyktyczna.

By� rok 1770 i c�rka mia�a wkr�tce sko�czy� dwadzie�cia lat. Wszyscy wiedzieli, �e pani Tora robi wszystko, by jak najszybciej wyda� j� za m�� i �e szuka dla niej jak najlepszego kawalera. Dlatego tak bardzo liczy�a na t� podr� do Christianii, bo mieli si� tam spotyka� z najznakomitszymi osobisto�ciami, a przynajmniej widywa� takich ludzi.

Elisabet cz�ciowo odzyska�a zdolno�� m�wienia.

��Gim jezd Vebudd Talg?

��Co ty be�koczesz, dziewczyno?

Elisabet wytar�a nos.

��Kim jest Vemund Tark?

��Dzikus, je�eli chcesz zna� maje zdanie. Rodzina Tark�w ma wspania�� posiad�o�� tu� za granicami Christianii, z dala od miejskiego szumu, otoczon� �wietnie utrzymanym parkiem. Czaruj�cy ludzie! Gdybym ja mia�a taki dom, nie chcia�abym nawet przez minut� mieszka� gdzie indziej. Ale ich starszy syn, Vemund, upiera si�, �eby mieszka� w byle jakiej chatce w nale��cych do posiad�o�ci lasach.

��Tark? Czy to nie do nich nale�� takie ogromne puszcze?

��Oni maj� strasznie du�o wszystkiego, lasy, tartaki, sk�ady drewna i nie wiem co jeszcze. My te� mogliby�my tyle mie�, mogliby�my by� naprawd� bardzo bogaci, gdyby twoja praprababka Liv nie by�a taka g�upia i nie sprzeda�a tego przedsi�biorstwa handlu drewnem, kt�re odziedziczy�a po swoim pierwszym m�u. Wy, Ludzie Lodu, nigdy nie znali�cie si� na interesach. Sp�jrz tylko na swego ojca! Jemu wystarcza Elistrand. A przecie� mogliby�my mie� i Grastensholm, i Lipow� Alej�, gdyby on nie uwa�a�, �e tamte maj�tki nale�� do dalekich krewnych w Szwecji, kt�rzy nigdy tu nawet nie zagl�daj�.

T�sknym wzrokiem popatrzy�a przez okno w stron� znacznie bardziej okaza�ego Grastensholm.

��Przecie� ciocia Ingrid nadal tam mieszka! � zaprotestowa�a Elisabet, kt�rej uda�o si� tymczasem wepchn�� znienawidzon� peruk� za skrzynk� na drzewo.

��Ta stara wied�ma � mrukn�a Tora pogr��ona w swoich my�lach.

By�a to prawda, Elisabet nie mog�a zaprzeczy�.

��I jej syn, wuj Daniel, zamierza si� tu osiedli� z rodzin�, kiedy przestanie pracowa�.

��On si� tu nigdy nie sprowadzi, zbyt dobrze powodzi mu si� w Szwecji � powiedzia�a matka z uporem. � Grastensholm b�dzie �wieci�o pustkami, kiedy Ingrid nie stanie. Je�li kiedykolwiek do tego dojdzie. Ona b�dzie si� trzyma� �ycia jak dziadek Ulfa, Ulvhedin.

Elisabet sp�oszona popatrzy�a w stron� starego dworu. Zdawa�o jej si�, �e ju� s�yszy zawodzenie wiatru w pustych pokojach i ruinach wie�yczki. To by by�o okropne, to si� nie mo�e sta�, wystarczy ju� tego, �e jacy� obcy dzier�awi� Lipow� Alej�.

��Wuj Daniel sprowadzi si� na pewno. A przynajmniej jego dzieci.

Tora prychn�a lekcewa��co.

��Wy, z Ludzi Lodu, nigdy nie trzymali�cie si� ziemi! Dzi�ki niech b�d� Najwy�szemu przynajmniej za to, �e ty nie jeste� taka jak Ingrid albo Ulvhedin!

��Dotkni�ta? � u�miechn�a si� Elisabet. � To by mog�o by� interesuj�ce!

��O, nie, wielkie dzi�ki! Na razie, Bogu chwa�a, wygl�da na to, �e wszystkie te okropie�stwa si� sko�czy�y. Nie ma nikogo dotkni�tego w pokoleniu twojego ojca i w twoim tak�e nie.

��Zapomina mama, �e w pokoleniu ojca jeden by�. Ten, kt�ry mia� na imi� Mar, tylko my go nigdy nie widzieli�my. A ma�a Shira nale�y przecie� do wybranych.

��W to ja nie wierz� � uci�a Tora zdecydowanie. � W t� Syberi� i B�g wie co jeszcze!

��No, ale Shira przecie� tu kiedy� przyjecha�a, gdy m�j ojciec by� jeszcze ch�opcem � upiera�a si� Elisabet. � I przyrodni brat Shiry, Orjan, je�dzi� p�niej w odwiedziny do niej i Mara na Syberi�. � Zamy�li�a si�. � Ale mama ma racj�. W moim pokoleniu nikt nie zosta� obci��ony dziedzictwem. Ani ja, ani syn Orjana, ani �adne z dwojga dzieci Daniela. Nikt! Ojciec i ciocia Ingrid uwa�aj�, �e to zas�uga Shiry. Ju� samo to, �e znalaz�a jasn� wod�, wystarczy�o, by r�d zosta� uwolniony od przekle�stwa.

��Daj Bo�e, �eby tak by�o � mrukn�a Tora. Zd��y�a ju� zapomnie�, �e nie wierzy w niesamowit� histori� o tajemniczej w�dr�wce Shiry.

Chocia� cz�sto wykrzykiwa�a r�ne ochy i achy z powodu, �e jej ma�a rodzina nale�y do Ludzi Lodu, to ub�stwia�a ich, zar�wno Ulfa, jak i Elisabet. Nie umia�a tylko tego okazywa�, bo r�ni�a si� od nich charakterem i zosta�a zupe�nie inaczej wychowana.

My�li Tory dotkn�y obszaru budz�cego l�k i wstyd. Oskar�a�a Ludzi Lodu, �e nie trzymaj� si� ziemi. Sama jednak �y�a w ci�g�ym niepokoju, �e wyjdzie na jaw, i� w swojej rodzinnej parafii pozwala si� tytu�owa� margrabin�. Gdyby m�� i c�rka si� o tym dowiedzieli, umar�aby ze wstydu.

Elisabet drgn�a.

��Prosz� spojrze�, mamo! Stary Nils biegnie znad rzeki!

Tora natychmiast otworzy�a okno.

��Co si� sta�o, Nils?

Tamten stan�� zdyszany. Min�o kilka sekund, nim zdo�a� �ami�cym si� g�osem wyja�ni�:

��M�j syn wpad� do wody. Wydobyli� go, ale jest ci�ko ranny. Czy panie mog�yby przyj�� ze wszystkim, co potrzeba, �eby go opatrzy�? Tak kaza� mi pan gospodarz powiedzie�.

��Ju� p�dz�! � zawo�a�a Elisabet. � Zaprz�gnij do w�zka, to przywieziemy go do domu. Bior� lekarstwa i jad� konno!

��Ale we� damskie siod�o, Elisabet! � upomnia�a j� matka. � I okryj czym� te twoje nie uczesane w�osy. Tam s� m�czy�ni! Prostaccy, niewychowani flisacy, ale jednak!

��Jakie to ma znaczenie! � krzykn�a Elisabet od drzwi. � Tu chodzi o �ycie!

Wi�kszo�� otoczonych legend� leczniczych �rodk�w Ludzi Lodu znajdowa�a si� u Ingrid w Grastensholm. Elistrand jednak mia�o tak�e sw�j ma�y zbi�r, kt�ry teraz Elisabet wzi�a ze sob�.

Parobek znikn�� w stajni, a dziewczyna pobieg�a za nim. I ju� za moment Tora zobaczy�a swoj� c�rk� galopem opuszczaj�c� dziedziniec.

Znowu otworzy�a okno.

��Elisabet! � krzycza�a wstrz��ni�ta. � Jak ty siedzisz? Po m�sku! I z go�� g�ow�! Elisabet! Elisa�

Zamilk�a zrezygnowana. C�rka by�a ju� daleko.

��Przyj�cie � �ali�a si� Tora sama przed sob�. � Nareszcie nadarzy�a si� mo�liwo�� znalezienia jej m�a, mo�e jakiego� urz�dnika, a mo�e nawet pastora! I tak� okazj� mamy straci� przez jakiego� n�dznego flisaka! O, zgrozo!

Ojciec Elisabet, Ulf Paladin, syn Jona i wnuk Ulvhedina, spokojny i silny, o sp�kanych d�oniach i szerokiej, jowialnej twarzy, ca�y dzie� sp�dzi� nad rzek� nadzoruj�c sp�awianie partii drewna. Towarzyszy� mu Vemund Tark, kt�ry to drewno od niego kupi�, a kt�rego bardziej interesowa�a praca na �wie�ym powietrzu ni� siedzenie w biurze i zarabianie pieni�dzy. Na rzece flisacy mocowali si� z opornymi balami. Rzeka przep�ywaj�ca obok parafii Grastensholm nie by�a wielka, ale spe�nia�a swoje zadanie, �ywi�a rybak�w, dzi�ki niej rozwija�y si� przedsi�biorstwa handlu drewnem i tartaki. Flisacy nawo�ywali si� ponad migotliw�, rozpryskuj�c� si� wod�, ich rozmowy przyprawione by�y najwymy�lniejszymi przekle�stwami, ale znali swoje rzemios�o, przynajmniej wi�kszo�� z nich�

��Ten le�, syn Nilsa, jest okropnie bezmy�lny � powiedzia� Ulf. � Gdzie si� tylko pojawi, zaraz dochodzi do nieszcz�cia.

Vemund skin�� g�ow�. By� to m�czyzna niezwykle przystojny, o szybkich, niecierpliwych ruchach. Mia� szlachetny profil, a w oczach jaki� tajemniczy blask, jakby smutek czy nadmiern� wra�liwo��. Wargi zmys�owe i znamionuj�ce si�� charakteru, w�osy ciemnoblond, g�ste i kr�cone, sk�ra nosi�a �lady przebywania na �wie�ym powietrzu, na s�o�cu i wietrze przy ka�dej pogodzie.

Siedzieli z Ulfem na kamienistym brzegu i nadzorowali prac�, susz�c przy okazji w s�o�cu przemoczone ubrania i buty; oni tak�e dostali swoj� porcj� wody na rzece.

��By�em dosy� zdziwiony, kiedy wczoraj w biurze spotka�em twojego brata � powiedzia� Ulf swoim �agodnym g�osem. � Jest zupe�nie innym typem ni� ty.

��Rzeczywi�cie � odpar� Vemund w zamy�leniu. � Braciszek jest w bardzo trudnej sytuacji. Takie �ycie jak moje go przera�a, a wie, �e nie odziedziczy ani dworu, ani przedsi�biorstwa. Wszystko to jest zapisane na mnie, zreszt� zgodnie z prawem. Proponowa�em, �e odst�pi� mu przynajmniej po�ow�, ale on nawet s�ysze� o rym nie chce. �adnej ja�mu�ny! Taki ambitny jest m�j Braciszek. G�upio ambitny!

Ulf pos�a� Vemundowi Tarkowi pe�ne zadumy spojrzenie.

��No tak, ty pewnie te� masz swoje zasady. Na przyk�ad nie chcesz mieszka� w Lekenes.

��To zupe�nie inna sprawa � odpar� Vemund kr�tko. � Ja nie pasuj� do salon�w.

��A mnie si� zdaje, �e pasowa�by� znakomicie � powiedzia� Ulf, przygl�daj�c si� arystokratycznemu profilowi tamtego. � W innym ubraniu, oczywi�cie, z upudrowanymi w�osami. Czy tw�j brat nie ma imienia? Tylko Braciszek?

��Na chrzcie dano mu Arnold, ale tak w�a�nie ma na imi� nasz ojciec, dlatego o bracie zawsze m�wi�o si� Braciszek. My�l�, �e wszyscy, jego nie wy��czaj�c, zapomnieli, �e ma te� normalne imi�.

Ulf u�miechn�� si�.

��Tylko �e teraz to ju� nie jest ma�y braciszek. Przystojny m�czyzna!

��Tak. Panny, zdaje si�, te� tak uwa�aj�. On ma ju� dwadzie�cia trzy lata, jest dwa lata m�odszy ode mnie, ale nic w �yciu nie zrobi�, siedzi w domu z rodzicami. Czasami my�l�, �e ratunkiem dla niego by�oby o�eni� si� z jak�� dziedziczk� dworu albo przedsi�biorstwa i nareszcie za co� odpowiada�. Wiesz, on ma mn�stwo zalet, ale jest zupe�nie bezwolny. Hej, nie ruszajcie tych bali! � zawo�a� Vemund Tark w stron� rzeki. � Bo si� to wszystko pomiesza!

Flisacy uznali ostrze�enie za rozs�dne i przenie�li si� w inne miejsce.

��My w domu mamy podobny k�opot � Ulf u�miechn�� si� krzywo. � Mamy c�rk� jedynaczk�, ale jej w �adnym razie nie wolno wyj�� za m�� za dziedzica dworu czy innego maj�tku. Wtedy dopiero by�oby zamieszanie! Bo to ona musi przej�� Elistrand, a prawdopodobnie jeszcze dwa inne dwory w tutejszej parafii.

��Mi�dzy innymi samo Grastensholm? � zapyta� domy�lnie Vemund.

Ulf skin�� g�ow�.

��Tak wi�c wyj�ciem dla niej by�oby ma��e�stwo z jakim� m�odym cz�owiekiem, kt�ry niczego nie dziedziczy.

��Rozumiem. Ale akurat takich mo�liwo�ci chyba nie brakuje. M�odsi synowie� Czasami chcia�bym by� w takiej sytuacji. M�c samemu wybra� sobie zaw�d, decydowa� o swoim �yciu. Pracowa� ci�ko, ale by� kim�. Nie tak jak teraz, kiedy jestem zobowi�zany przej�� co�, co ju� od dawna jest zorganizowane, dzia�a, i dw�r, kt�rego w gruncie rzeczy nie chc�.

Teraz Ulf Paladin rozumia�, dlaczego Vemund Tark najch�tniej przebywa na otwartym powietrzu i pracuje fizycznie. Pragnienie, �eby czego� dokona�

��Ale nie ma chyba pi�kniejszego dworu ni� Lekenes � wtr�ci�. � Takie dziedziczne dobra�

��To nie jest dziedziczne � uci�� Vemund. � Kupili go pi�� lat temu.

��Twoi rodzice? Ach, tak! Zawsze mi si� zdawa�o, �e m�wisz jakby z odcieniem obcego dialektu. Sk�d pochodzicie?

Vemund Tark zerwa� si� z miejsca.

��Och, prosz� spojrze� tam! � zawo�a�. � O, m�j Bo�e!

��To Edwin, syn Nilsa � powiedzia� Ulf, kt�ry te� ju� stan�� na r�wne nogi. � Idziemy!

Pobiegli nad rzek�. Vemund bez wahania rzuci� si� do zimnej wody. M�ody Edwin, kt�ry dosta� si� pomi�dzy bale, zosta� ju� przez towarzyszy uwolniony i teraz, nieprzytomny, dryfowa� z pr�dem w d� rzeki obok d�ugich pni.

Stary Nils rozpacza� g�o�no.

��Spokojnie, Nils, zaraz Tark si� nim zajmie � uspokaja� go Ulf Paladin.

��Ale tyle krwi! Ca�a woda czerwona, och!

��Wszystko b�dzie dobrze! Biegnij teraz do domu i przynie� mi walizeczk� z lekarstwami. Popro� o ni� moj� �on�!

��Ale je�eli on ju��

��Nie umar�, zobacz, chwyci� ratownika za rami�! Woda zapewne przywr�ci�a mu �wiadomo��. Pospiesz si�, my tymczasem wydob�dziemy go na brzeg.

Stary pobieg� jak m�g� najszybciej.

Przemoczeni do suchej nitki m�czy�ni wychodzili na brzeg kawa�ek dalej. Wszyscy biegli na miejsce wypadku, sp�awiane drewno pozostawili na jaki� czas w�asnemu losowi.

M�ody zarozumialec Edwin, kt�remu si� wydawa�o, �e jest co najmniej tak dobrym flisakiem jak starsi i do�wiadczeni m�czy�ni, wygl�da� teraz naprawd� �a�o�nie. Krew bucha�a z d�ugiej rany na udzie, a jedna r�ka by�a chyba z�amana.

��Jego ojciec zaraz przyniesie �rodki opatrunkowe � wyja�ni� Ulf. � Tymczasem musimy pr�bowa� zatamowa� krew. Co� ty tam robi�, Edwin? Powiedzia�em ci, �e to nie jest zabawa dla nowicjuszy.

��Umieram! � zawodzi� Edwin nieustannie. � Umieram!

��Nie, nie umierasz. Ale bole� to ci� troch� mo�e. I jeszcze poboli przez jaki� czas.

Na szcz�cie dzie� by� ciep�y i ubrania pomagaj�cych rannemu m�czyzn szybko sch�y. A z Edwinem nie by�o �atwo, wrzeszcza� przez ca�y czas i nie pozwala� si� dotkn��.

Vemund Tark spojrza� w stron� dworu.

��No, nareszcie! Jaka� s�u��ca p�dzi tu konno, jakby j� sam Szatan goni�.

Ulf rzuci� pospieszne spojrzenie na �cie�k�.

��To nie s�u��ca � o�wiadczy� sucho. � To moja c�rka.

Vemund zmru�y� oczy na widok zbli�aj�cej si� galopem. G�ste, nie upudrowane w�osy falowa�y na wietrze, a ona dosiada�a konia okrakiem, tak �e spod powiewaj�cych sp�dnic wida� by�o uda. Mia�aby to by� panna dziedziczka?

��Prosz� wybaczy� � b�kn��. � Pomyli�em si�.

Ulf u�miechn�� si� pod nosem.

��Elisabet robi, co chce, ku rozpaczy swojej matki. Ale to dobra i szlachetna dziewczyna. A jej moralno�� nie budzi najmniejszych w�tpliwo�ci.

��Je�dzi� konna w ka�dym razie potrafi � wycedzi� Vemund przez z�by. � I to bez siod�a i uprz�y!

Elisabet zgrabnie zeskoczy�a z konia i ostatni kawa�ek drogi do rannego przebieg�a. Ukl�k�a obok szarobladego Edwina i pospiesznie obejrza�a jego rany.

��Wydaje nam si�, �e ma z�aman� r�k� � powiedzia� jej ojciec.

Elisabet obejrza�a ostro�nie chorego.

��Nie � o�wiadczy�a. � To tylko bark, zwichn�� sobie staw. Chwileczk� Czy ojciec m�g�by tu potrzyma�?

Jednym zdecydowanym ruchem nastawi�a rami�. Edwin wrzasn�� dziko i zemdla�.

O, rany boskie! mia� ochot� krzykn�� Vemund Tark, ale si� powstrzyma�. Nigdy przedtem nie widzia� kobiety dzia�aj�cej tak stanowczo.

��Sporo pani umie, jak widz� � powiedzia� do Elisabet st�umionym g�osem.

Ona nie mia�a czasu nawet na niego spojrze�.

��Pradziadek Ulvhedin mnie nauczy�. A potem ciotka Ingrid. To ja odziedzicz� po niej �wi�ty skarb Ludzi Lodu, bo po niej nie ma ju� w rodzie dotkni�tych ani wybranych.

Vemund spojrza� pytaj�co na Ulfa, ten jednak nie mia� czasu na wyja�nienia.

��Rozbierzcie go od pasa w d� � powiedzia�a Elisabet.

W gromadzie flisak�w da� si� s�ysze� szmer zdziwienia. �aden nie kwapi� si�, �eby wykona� polecenie.

��Mo�e to nie jest odpowiednie dla damy� � zacz�� Vemund Tark.

��Prosz� nie m�wi� g�upstw � parskn�a Elisabet niecierpliwie. � Co jest wa�niejsze? �ycie ch�opca czy maja wstydliwo��? Je�li o maj� cnot� chodzi, to w pe�ni za ni� odpowiadam, zapewniam pana.

��Elisabet mia�a ju� do czynienia ze znacznie gorszymi przypadkami ni� ten � powiedzia� Ulf tonem usprawiedliwienia, jednocze�nie zdejmuj�c spodnie Edwinowi. � Jej wielkim marzeniem jest zosta� lekarzem, ale oczywi�cie nic z tego nie b�dzie. Po pierwsze dlatego, �e jest kobiet�, a po drugie dlatego, �e kiedy� b�dzie musia�a odziedziczy� dw�r. Tymczasem jednak nie ma nic do roboty i nudzi si�, prawda, Elisabet?

��Chcia�abym robi� co�, co ma sens � powiedzia�a Elisabet, nie odrywaj�c wzroku od d�ugiej rany, kt�r� stara�a si� oczy�ci�. � By� dziedziczk� dworu, prowadzonego przez tak pracowitych rodzic�w, w kt�rym na dodatek jest tyle s�u�by, to irytuj�ce. Prosz� tu potrzyma� � zwr�ci�a si� do Vemunda. � Prosz� zaciska� razem brzegi rany!

Pos�ucha� bez s�owa.

Elisabet przyjrza�a si� z bliska jego r�kom. Po prostu przyci�ga�y wzrok � du�e, silne, ogorza�e od s�o�ca i wiatru, a przy tym smuk�e i szczup�e, o wra�liwych palcach.

W ko�cu da�a sobie chwilk� czasu, by spojrze� na w�a�ciciela tych d�oni. Nie mog�y nale�e� do zwyk�ego flisaka czy parobka, to stwierdzi�a od razu. A intensywnie niebieskie oczy, kt�re badawczo jej si� przygl�da�y, �wiadczy�y o kulturze i wykszta�ceniu. Usta okaza�y si� niewiarygodnie poci�gaj�ce.

Elisabet by�a po prostu zafascynowana pi�knymi, m�skimi rysami, ca�� szlachetn� twarz�.

To nie m�g� by� nikt inny jak tylko ten s�ynny Vemund Tark, o kt�rym m�wi�a matka.

Ale co si� kryje w tych oczach? Jaka to straszna tajemnica dr��y �wiadomo�� tego m�czyzny? Jakim sposobem gorycz zd��y�a ju� wycisn�� a� tak wyra�ne pi�tno na tej m�odej twarzy?

Elisabet Paladin nie by�a ani dotkni�t�, ani wybran�. By�a zwyk�� dziewczyn�, cho� nie mog�o ulega� najmniejszej w�tpliwo�ci, �e pochodzi�a z Ludzi Lodu. Najbardziej przypomina�a chyba Cecyli� i Villemo, a mo�e te� Ingrid z czas�w m�odo�ci. Elisabet jednak mia�a w sobie jak�� dziwn� nie�mia�o��, cech�, kt�ra tamtym trzem szczeg�lnie nie ci��y�a.

Zmiesza�a si� teraz i zarumieni�a pod uwa�nym spojrzeniem Vemunda Tarka i musia�a spu�ci� wzrok. Odruchowo podci�gn�a spodnie Edwina i okry�a najbardziej tego wymagaj�ce cz�ci jego cia�a.

��Musz� zaszy� ran� � powiedzia�a. � Zanim Edwin odzyska przytomno��.

Wsp�czesny lekarz pewnie by za�ama� r�ce nad prymitywnymi poczynaniami chirurgicznymi Elisabet, a jeszcze bardziej nad jej stosunkiem do higieny, ale przygl�daj�cym si� m�czyznom imponowa�a w najwy�szym stopniu. Niekt�rzy musieli odej�� na bok, gdy ig�� przebija�a sk�r�.

Vemund nie powiedzia� nic, ale spojrzenie, kt�re pos�a� Ulfowi Paladinowi, by�o dostatecznie wymowne.

Edwin ockn�� si� na skutek b�lu spowodowanego szyciem i trzech ludzi musia�o go trzyma�, by Elisabet mog�a doko�czy�. Stary Nils p�aka� i prosi� Boga o wybaczenie za to, �e naruszaj� stworzone przez niego dzie�o, uwa�a� poza tym, �e panienka jest potwornie nieczu�a, po prostu brutalna.

W ko�cu Elisabet wsta�a i starannie wytrzepa�a sp�dnic�. J�cz�cego Edwina flisacy u�o�yli na wozie sprowadzonym przez Nilsa, Elisabet u�miechn�a si� i niepewnie pomacha�a wszystkim na po�egnanie. Nie skorzysta�a ze swojego nie osiod�anego konia, lecz zacz�a si� wdrapywa� na furk� obok Edwina. Vemund natychmiast podskoczy�, �eby jej pom�c.

Elisabet nie mia�a odwagi spojrze� mu w oczy, by nie dostrzeg�, �e si� zawstydzi�a. Wierzchowiec, na kt�rym tu przyjecha�a, poszed� za wozem.

Ulf przygl�da� si� temu wszystkiemu zdumiony. To by�a jaka� nieznana strona charakteru jego zazwyczaj pyskatej i �mia�ej c�rki.

Vemund Tark sta� obok niego.

��Je�li mo�na, to przyjd� za wami zaraz, jak tylko sko�czymy prac�.

��Oczywi�cie � odpar� Ulf, ale jego my�li b��dzi�y gdzie indziej.

Zgodnie ze swoim zwyczajem, Ulf poszed� wprost na pi�tro. Zapuka� do drzwi i us�ysza� s�owa zaproszenia.

Jego dziadek Ulvhedin siedzia� wyprostowany na krze�le i wygl�da� przez okno. Rodzice Ulfa, Jon i Branja, ju� nie �yli, zmar�a tak�e babcia Elisa, lecz Ulvhedin �y�, mia� dziewi��dziesi�t sze�� lat i czu� si� dobrze.

��Jak tam sp�awianie drewna? � zapyta� teraz, bo zawsze bardzo interesowa� si� wszystkim we dworze.

��No, jako� nam si� uda�a � odpowiedzia� Ulf, zadowolony z dobrze wykonanej pracy.

��A co to za nieszcz�cie?

Ulf nie zdziwi� si� ani troch�, �e dziadek wie.

��To Edwin, syn Nilsa. Elisabet poradzi�a sobie naprawd� dobrze.

Ulf opowiedzia� dok�adnie, co si� sta�o, patem usiad� na �awie i zapali� fajk�.

��Tak, to zdolna dziewczyna � przyzna� Ulvhedin.

Ulf przemilcza� swoje obserwacje, nie wspomnia� o nowej, �agodnej, kobiecej Elisabet. Powiedzia� tylko:

��Jest w niej jaka� mieszanina jakby zwyczajnej dziewczyny z tym, co by�o dobre w dotkni�tych.

��To prawda. Tak si� ciesz�, �e dali�cie jej imi� na pami�tk� mojej Elisy.

Wnuk westchn�� g��boko i wsta�.

��W ka�dym razie wszyscy jeste�my szcz�liwi, �e ma�a Shira zdo�a�a unieszkodliwi� t� przekl�t� mar�, kt�ra przez tyle wiek�w niszczy�a nasz r�d. Tak dobrze jest wiedzie�, �e nie urodzi si� ju� �adne nieszcz�sne, dotkni�te dziecko. I �e po moim pokoleniu �adne takie dziecko si� nie urodzi�o.

Ulvhedin wygl�da� przez okno.

��Smocze nasienie � rzeki z wolna.

��Co dziadek ma na my�li?

Ulvhedin zwr�ci� ku niemu swoj� straszn�, lecz kochan� twarz.

��Dan, ojciec Daniela, kt�ry wiedzia� tak wiele opowiada� mi kiedy� o pewnym bohaterze greckiego mitu, kt�ry zabi� smoka i posia� jego z�by�

��Ach, tak! I potem z ziemi wyro�li uzbrojeni wojownicy?

��No w�a�nie! I tak te� jest z przekle�stwem Ludzi Lodu. Unicestwisz je, a nowe pokolenia dotkni�tych wyrosn��

��Czy dziadek my�li, �e wielki czyn Shiry to za ma�o?

Stary nie odpowiedzia�.

��Ale przecie� Elisabet�

��Z Elisabet wszystko w porz�dku.

Ulf zmarszczy� brwi.

��Orjan w Skanii ma syna, Arva, z kt�rego jest bardzo dumny. To niezwykle mi�y ch�opiec o b��kitnych oczach. Daniel ma dwoje dzieci, syna Solve i c�rk� Ingel�. Znamy ich oboje! Ciemnookie, radosne dzieciaki, bez najmniejszego nawet �ladu jakiego� piekielnego obci��enia.

��To prawda. �adnemu z tych czworga niczego nie brakuje. A mimo to, Ulf� Mimo to wiedz, �e z�by smoka zosta�y posiane!

Ulf przygl�da� si� dziadkowi d�ugo i uwa�nie, a w ko�cu westchn�� leciutko i wyszed� z pokoju.

Martwi� si� o Ulvhedina. Stary cz�owiek mia�by du�o lepiej i czu�by si� o wiele swobodniej w Grastensholm, u Ingrid, ale Tora nawet s�ysze� o tym nie chcia�a. Uwa�a�a, �e jej obowi�zkiem jest opiekowa� si� starym dziadkiem m�a, zaraz by si� roznios�o, gdyby tego nie robi�a, a co by powiedzieli s�siedzi?

Tak wi�c Tora zam�cza�a starego swoim nieustannym �ja wiem lepiej�, a jednocze�nie skar�y�a si�, jaki to dla niej krzy� zajmowanie si� dziadkiem.

Nic zatem dziwnego, �e silny jeszcze Ulvhedin najwi�cej czasu sp�dza� w swoim pokoju, �eby nikomu nie zawadza�.

Vemund Tark przyszed�, gdy ju� zaczyna�o zmierzcha�, w na wp� przemoczonym ubraniu, tak jak sta� nad rzek�.

Przywita� si� uprzejmie z paniami. Tora przyj�a go z umiarkowanym zachwytem. Co prawda rodzina Tark�w to czaruj�cy ludzie, ale tego odludka Vemunda z trudem da�oby si� zaliczy� do tej samej kategorii.

Elisabet przygl�da�a mu si� z ukrywanym zainteresowaniem. By� to m�czyzna w jej typie. Kulturalny, przystojny, a jednocze�nie otacza�a go jakby atmosfera dzikich pustkowi.

Zastanawiali si� wszyscy, jaki te� interes go sprowadza. Wyja�ni�o si� szybko, bez niepotrzebnych wst�p�w.

��Pani Paladin� Ulfie. Od wielu tygodni poszukuj� kobiety, kt�ra pomog�aby mi rozwi�za� m�j trudny, podw�jny dylemat. Pewna moja� krewna wymaga sta�ej opieki. Nie mo�na jej pozostawi� samej. Niedawno umar�a kobieta, kt�ra si� ni� zajmowa�a, i naprawd� nie wiem, co pocz��. A tymczasem panna Elisabet pragnie jakiego� bardziej sensownego zaj�cia ni� nudne �ycie we dworze, a poza tym ma prawdziwy talent lekarski. A co si� tyczy tej drugiej sprawy�

Elisabet wstrzyma�a dech. Do czego on, na Boga zmierza?

Vemund Tark m�wi� dalej:

��Wspomnia�e�, Ulfie, �e twoja c�rka powinna wyj�� za m�� za kogo�, kto nie jest dziedzicem, za m�odszego syna, kt�ry nie jest przywi�zany do rodzinnego dworu, domu za kogo�, kto m�g�by u jej boku �y� tutaj. Gdyby twoja c�rka przyj�a t� prac� u mojej� krewnej, dop�ki nie znajd� kogo� innego, to mia�aby czas pozna� swojego przysz�ego m�a, w bardziej naturalny spos�b, i mo�e polubi� go. Wygl�da na to, �e panna Elisabet jest siln� i niezale�n� m�od� osob�, kt�ra potrafi radzi� sobie nawet w nieoczekiwanych sytuacjach.

Odetchn�� g��boko, po czym doda�:

��Pani Paladin, m�j przyjacielu, Ulfie� w imieniu mojego m�odszego brata mam zaszczyt prosi� o r�k� waszej c�rki.

Wielka cisza zaleg�a w pokoju po zaskakuj�cym o�wiadczeniu Vemunda Tarka. S�ycha� by�o tylko d�wi�ki dochodz�ce z zewn�trz; kokieteryjne i nie zawsze przyzwoite rozmowy s�u��cych z parobkami pracuj�cymi w stajniach i oborach, �a�osne muczenie ciel�t, skrzypienie k� gdzie� na wiejskiej drodze.

Elisabet zdawa�a sobie spraw� z tego, �e nie wolno jej protestowa�. By�oby to obra�liwe dla tego, kto z�o�y� tak� propozycj�, a poza tym zwyczaj nakazuje, by rodzice rozstrzygali sprawy ma��e�stwa. Ju� i przedtem przychodzili do niej konkurenci, oczywi�cie, ale matka Elisabet odprawia�a ich jako nie do�� powa�nych kandydat�w.

��No, musz� powiedzie� � wykrztusi� na koniec Ulf matowym g�osem.

Pani Tora przez ca�e popo�udnie obnosi�a swoje oburzenie, �e nie zd��� na pierwsze wieczorne spotkanie w Christianii, i nie chcia�a s�ucha� propozycji m�a, �e przecie� mog� jecha� jutro rano i zabra� wszystkich ze sob�. Pani Tora chcia�a czu� si� obra�ona i zlekcewa�ona. Teraz zapomnia�a o ca�ej Christianii.

Zwr�ci�a si� do c�rki z pa�aj�cymi oczyma.

��Elisabet � wyszepta�a. � Pomy�l! Wej�� do rodziny Tark�w! Jednej z najbogatszych� najlepszych!

Teraz dziewczyna nie mog�a ju� d�u�ej milcze�. Odwr�ci�a si� w stron� Vemunda i powiedzia�a czystym, ch�odnym g�osem:

��A co pa�ski brat na to?

��Braciszek? My�l�, �e b�dzie z tego bardzo zadowolony.

Pani jest w�a�nie tak� kobiet�, jakiej potrzebuje, a i on w przysz�o�ci mo�e by� dla pani oparciem. Tak�e pod wzgl�dem materialnym. Chodzi mi o to, �e w dzisiejszych czasach wy, w�a�ciciele dwor�w, ponosicie ogromne ci�ary podatkowe. Nie b�dzie te� z ca�� pewno�ci� mia� �adnych zastrze�e� co do wygl�du swojej przysz�ej ma��onki.

��Wielkie dzi�ki! � sykn�a Elisabet z irytacj�. � Powiada pan, �e b�d� mia�a do�� czasu na to, by go pozna� i polubi�.

To naprawd� wspania�omy�lne z pa�skiej strony. W takim razie on tak�e b�dzie mia� tyle samo czasu, by pozna� mnie, prawda? Bo jego zdanie te� si� chyba b�dzie troch� liczy�o?

��Elisabet! Nie tym tonem! � upomnia�a j� matka.

��To zrozumia�e � odpar� Vemund Tark spokojnie.

Trudno by�o nie dostrzec urazy w g�osie Elisabet.

��Bardzo ch�tnie podejm� si� opieki nad pa�sk� kuzynk�. Wygl�da to na rozs�dne zaj�cie dla ma�o przydatnej panny. Co prawda sami mamy w domu dziewi��dziesi�ciosze�cioletniego dziadka Ulvhedina, ale on znakomicie sobie radzi. Mimo wszystko nie chcia�abym by� traktowana jak ko� na sprzeda�. Poprosz� rodzic�w, by zgodzili si� na m�j wyjazd do pa�skiej kuzynki. Ale potem zobaczymy. Je�eli mi�dzy pa�skim bratem a mn� narodzi si� sympatia, to mo�emy wr�ci� do kwestii ma��e�stwa. Na razie jednak nie odpowiemy ani tak, ani nie:

��Elisabet! � wykrzykn�a matka oburzona. � M�oda dziewczyna nie ma prawa stawia� warunk�w! Masz si� uk�oni� i podzi�kowa�, to wszystko!

Tymczasem Ulf zdo�a� si� otrz�sn�� z zaskoczenia.

��Uwa�am, �e propozycja Elisabet jest rozs�dna. Co ty na to, Vemundzie?

M�ody cz�owiek skin�� g�ow�.

��To by chyba by�o niez�e rozwi�zanie. Wyobra�a�em sobie, �e b�dzie to ma��e�stwo z rozs�dku, jak to jest w zwyczaju. Ale powinienem by� liczy� si� z tym, �e panna Elisabet jest tak� indywidualistk�, i� nie mo�na jej ustawia� jak pionka na szachownicy.

U�miecha� si� sarkastycznie, ale ju� po chwili m�wi� ca�kiem powa�nie:

��Pa�stwo rozumiej�, mam nadziej�, �e moj� krewn� nie mo�e si� opiekowa� byle kto. Musz� bardzo uwa�a�, by wybra� odpowiedni� osob�. Tutaj niezb�dny jest takt, inteligencja, wyrozumia�o��, dyskrecja, a przede wszystkim umiej�tno�� opiekowania si� chorym cz�owiekiem. Kobieta, kt�ra si� zajmowa�a maj� kuzynk� przez ostatnie lata, nie wszystkie te warunki spe�nia�a, ale nie mog�em znale�� nikogo lepszego. Ostatnio jednak by�a pod opiek� kogo� ca�kiem nieodpowiedniego. Panno Elisabet, nigdy bym si� nie odwa�y� zaproponowa� pani pracy, kt�r� mog�aby wykonywa� pierwsza lepsza piel�gniarka. Przeciwnie, proponuj� pani bardzo trudne zaj�cie.

��Mam to wi�c traktowa� jako komplement?

��Oczywi�cie!

��Wobec tego dzi�kuj�.

��Elisabet, jestem oburzona twoim zachowaniem � o�wiadczy�a pani Tora. � Naprawd� by�am przekonana, �e wychowa�am ci� du�o lepiej. Natychmiast id� do swego pokoju!

Elisabet szuka�a psychicznego wsparcia u ojca, ale on nie m�g� sprzeciwi� si� �onie w obecno�ci obcego cz�owieka. By� poza tym oszo�omiony i zmartwiony, �e jego jedyne dziecko ma opu�ci� dom.

Elisabet natomiast nie mog�a powstrzyma� protest�w przeciwko takiemu traktowaniu.

��Obieca�am cioci Ingrid, �e przyjd� do niej, jak tylko b�d� mog�a. Czy mam z�ama� obietnic�?

��Oczywi�cie, �e nie � odpar�a Tora zirytowana. � Ale wiesz, jak ja nie lubi� tych twoich wizyt w Grastensholm. Ingrid uczy ci� zbyt wielu rzeczy, kt�rych nie powinna� umie�.

Vemund Tark sprawia� wra�enie zdumionego.

Ulf u�miecha� si� krzywo.

��Nasza ciotka Ingrid bywa nazywana wied�m�.

��I jest ni� � powiedzia�a Tora gwa�townie. � A jak my�lisz, kto inny rzuci� urok na nasze krowy, �eby cieli�y si� przed czasem?

��To by�a zwyczajna zaraza � mrukn�� Ulf, ale najwyra�niej dyskutowali ju� na ten temat wiele razy, wi�c nie chcia� si� k��ci�.

��Po�egnaj si� teraz i podzi�kuj panu Tarkowi, Elisabet � rzek�a Tora, jakby rozmawia�a z o�miolatk�. � Podzi�kuj za wspania�omy�ln� propozycj�! I mo�esz i��. Om�wimy twoj� przysz�o�� sami.

Dziewczyna pos�usznie zbli�y�a si� do Vemunda i poda�a mu r�k�.

��Dzi�kuj� � szepn�a i dygn�a jak dobrze wychowana panienka. Ta okropna nie�mia�o��, kt�ra pojawia�a si� zawsze w najmniej oczekiwanej porze, nie pozwala�a jej patrze� na niego d�u�ej ni� przez moment, ale nawet moment wystarczy�, by dostrzeg�a znowu ten trudny do poj�cia wyraz w jego poci�gaj�cej twarzy. Natychmiast potem wybieg�a z pokoju.

Ingrid przygl�da�a si� z uwag� Elisabet, kt�ra opowiedzia�a jej wszystko jednym tchem. Ingrid mia�a siedemdziesi�t dwa lata i sama siebie nazywa�a wied�m�.

I by�a ni�, ale trzeba przyzna�, by�a to wied�ma z klas�!

Trudno by si� doszuka� u niej haczykowatego nosa, garbu czy odpychaj�cego wygl�du Baby Jagi z ba�ni. Ingrid by�a nadal pi�kna i z pewno�ci� wci�� jeszcze mog�a zawr�ci� w g�owie niejednemu m�czy�nie; oczy pod siwiej�cymi w�osami pozosta�y p�omiennie ��te, a przeci�g�y u�miech wywo�ywa� u patrz�cych dreszcz. Szeptano, oczywi�cie, to i owo, co si� po nocach dzieje w Grastensholm. Ale dopiero w ostatnim czasie. D�ugie ma��e�stwo Ingrid pozosta�o nieposzlakowane.

��Jeste� pewna, �e tego naprawd� chcesz? � zapyta�a Ingrid. � Wyjecha� z domu, na niepewne?

��Oczywi�cie, �e chc�, ciociu Ingrid � odpar�a Elisabet szczerze. � Czy my�lisz�

��Nie m�w do mnie ciociu � rzek�a tamta z grymasem.

��Nie znam drugiego s�owa, kt�re by tak postarza�o. Czuj� si�, jakbym mia�a sto lat! A ty jeste� ju� doros�a!

Elisabet u�miechn�a si� pod nosem.

��Czy my�lisz, �e to zabawne snu� si� po domu z k�ta w k�t bez �adnego zaj�cia? Mama krzyczy na mnie, �e si� leni�, ale gdy tylko chc� w czym� pom�c, jest jeszcze gorzej. Dziedziczka dworu nie robi tego, dziedziczka dworu nie robi tamtego. Wielki mi dw�r! Czy uwa�asz, �e Elistrand jest du�ym dworem?

��O ile dobrze rozumiem, to pomagasz nie w tym, co trzeba � roze�mia�a si� Ingrid. � Ale wiem, co czujesz. Mimo wszystko jednak nie jestem pewna, czy post�pujesz s�usznie. Tak �atwo jest pope�ni� b��d, wierz mi.

Elisabet przygl�da�a jej si� przez chwil� badawczo. Po czym zawo�a�a spontanicznie:

��Ingrid, czy ty by� mi nie mog�a powr�y�?

��Powr�y�? Ja? Przecie� ja nie umiem wr�y�!

��Jestem pewna, �e umiesz.

Oczy Ingrid pociemnia�y.

��Nie zawsze chcia�abym widzie� rzeczy, kt�re maj� si� sta�.

A, wi�c potrafisz tak�e widzie�, pomy�la�a Elisabet, ale nie chcia�a si� naprzykrza�. Zmieni�a temat.

��Wiesz, pewna sprawa le�y mi na sercu. Dziadek Ulvhedin, on si� tak nudzi. Czy on nie m�g�by si� tu sprowadzi�? Chocia� na jaki� czas? On potrafi dba� o siebie, wi�c�

��Kochana Elisabet, ja niczego bardziej nie pragn� i wielokrotnie o tym rozmawiali�my, ale twoja droga mama, wiesz�

��No, tak, mama � westchn�a Elisabet.

Popatrzy�y na siebie i wybuchn�y �miechem. Ingrid po�o�y�a r�k� na d�oni dziewczyny.

��Twoja mama jest wspania�ym cz�owiekiem, my wszyscy bardzo j� lubimy. Popatrz, co ona zrobi�a z Elistrand! Wzorcowy dw�r! Tylko po prostu ona troch� nie pasuje do Ludzi Lodu.

��Ale czy nie mogliby�my powiedzie�, �e ty �le si� czujesz tutaj sama? Mo�e to by j� przekona�o?

Ingrid zamy�li�a si�.

��Masz racj�, ja jestem tutaj sama.

��No w�a�nie, co zrobi�a� ze wszystkimi s�u��cymi i parobkami?

��Zatrzyma�am tylko tych, kt�rych absolutnie potrzebuj�. Widzisz, trzeba oszcz�dza� na wszystkim.

��Ale jak sobie bez nich radzisz?

��Och, nie potrzebuj� wiele s�u�by, mam przecie� sw�j ludek!

Elisabet drgn�a. S�ysza�a plotki o tym, co si� nocami dzieje w Grastensholm, a teraz gdy sz�a przez hall, sama dozna�a wra�enia, jakby jakie� cienie umyka�y w pop�ochu, by ukry� si� na czas. Uzna�a jednak, �e to przywidzenie.

��C�, �y�am w naprawd� szcz�liwym ma��e�stwie � powiedzia�a Ingrid. � Ale wci�� musia�am si� mie� na baczno�ci, bo nie chcia�am, by m�� pozna� moje nadnaturalne zdolno�ci. Kiedy zmar� par� lat temu, �a�owa�am go szczerze. Zarazem jednak, pod pewnym wzgl�dem, poczu�am si� jak wypuszczona z wi�zienia.

��Mo�esz znowu pos�ugiwa� si� swoj� zdolno�ci� czarowania? Bo masz tak� zdolno��, prawda?

��Oczywi�cie, �e mam! �eby wi�c nie przestraszy� moich najbardziej przes�dnych s�u��cych, zwolni�am ich. Ze wspania�ymi referencjami, rzecz jasna. Zatrzyma�am tylko troje, na kt�rych w pe�ni mog� polega�.

��I m�wisz, �e otrzymujecie pomoc? Nocami, ze strony nadprzyrodzonych istot? Ale ma�y ludek�? Te cienie, kt�re widzia�am id�c tutaj, niekoniecznie by�y takie ma�e.

��Cii! � roze�mia�a si� Ingrid i po�o�y�a palec na wargach. � O takich rzeczach si� nie m�wi,

��Matka uwa�a, �e to ty rzuci�a� czary na nasze krowy.

Starsza pani posmutnia�a.

��Nigdy bym si� nie zwr�ci�a przeciwko niewinnym zwierz�tom! Nie mam te� z�ych zamiar�w w stosunku do twojej matki, Elisabet. Ona po prostu nie jest w stanie mnie zrozumie�.

��Och, dziadek mia�by tu wspaniale! On tak�e ukrywa swoje talenty.

��Tak, pomy�l, jak by�my mogli si� tutaj bawi�, on i ja! � zawo�a�a Ingrid. � Jakie wywary przyrz�dza�! Elisabet zaraz jutro rano porozmawiam jeszcze raz z twoimi rodzicami. Powiem im, �e boj� si� samotno�ci, i poprosz�, �eby mi dali Ulvhedina do towarzystwa.

Pogr��y�a si� w czu�ych wspomnieniach.

��Stary Ulvhedin! O, jak nam dobrze bywa�o razem w czasach mojej m�odo�ci!

��Spr�buj� przygotowa� matk� � obieca�a Elisabet. � Opowiem jej, jak bezustannie kr��ysz samotna po dworze.

Ta my�l niezmiernie Ingrid ubawi�a.

��Zr�b to, Elisabet � prosi�a. � I podkre�l, �e zamierzam rozpowiedzie� po ca�ej parafii, �e to ja was zmusi�am, by�cie zrezygnowali z Ulvhedina. Tak �e opinia twojej matki pozostanie nieposzlakowana.

��Och, ale si� dziadek ucieszy! � zawo�a�a Elisabet podskakuj�c na krze�le z przej�cia. � I ojciec tak�e, bo on przecie� widzi, jak dziadek cierpi. Po prostu szkoda, �e akurat teraz wyje�d�am. By�oby ciekawie widzie�, co tu gotujecie oboje.

Ingrid spowa�nia�a.

��Ja te� �a�uj�, �e wyje�d�asz, Elisabet. By�a� w rodzinie jak powiew �wie�ego powietrza. A ja cieszy�am si�, �e Solve albo Ingela b�d� mie� towarzystwo, kiedy kt�re� z nich osiedli si� tu na sta�e i przejmie Grastensholm i Lipow� Alej�.

I ty my�lisz, �e kt�re� z nich to zrobi, westchn�a Elisabet w duchu. Czy to tylko takie marzenia?

��Z tego, co zrozumia�am � powiedzia�a g�o�no � to oni postanowili za moimi plecami, �e wr�c� tutaj wraz z przysz�ym m�em. Z tym Braciszkiem Tarkiem. Rany boskie, jak mo�na kogo� nazwa� Braciszek?

��Zdarza si� nawet, �e na chrzcie daj� dziecku takie imi�, ludzie maj� r�ne pomys�y. Ale cieszy mnie, �e masz tutaj wr�ci�. Jednak jest co� w twoim opisie tego ca�ego Vemunda Tarka i jego rodziny, co wywo�uje u mnie �ciskanie w do�ku. Wiesz, chyba jednak ci powr��. Ma�emy zajrze� odrobin� w przysz�o��.

��Och, tak! � wrzasn�a Elisabet zachwycona. � Z r�ki czy z kart? A mo�e z fus�w?

��Co� ty! Takie hokus-pokus nie jest nam potrzebne.

��Masz mo�e kryszta�ow� kul�?

��Na co mi to? Ale chcia�abym mie� co�, co nale�y do tego Vemunda Tarka. Widzia�abym wtedy wyra�niej.

Elisabet zastanowi�a si�.

��Nie, nie mam nic takiego.

��W takim razie daj mi swoj� r�k�.

Ingrid uj�a d�o� dziewczyny, nie po to, by odczytywa� co� z uk�adu linii, nie. Ona potrzebowa�a fizycznego i psychicznego kontaktu. Ledwie jednak zbli�y�a si� do Elisabet, odskoczy�a.

��Nie, to nie wygl�da dobrze � mrukn�a. � Czy ty naprawd� musisz jecha�?

��Doro�li sprawiaj� wra�enie, �e s� co do tego przekonani. I, oczywi�cie, ciekawa jestem tego Braciszka. Co widzisz?

��Widz�? Ja czuj�. Czuj� op�r na my�l o tym wyje�dzie. Tam jest co� chorobliwego. Co� okropnego!

��Uff, nie�le!

��Nie wolno ci da� si� wykorzysta�! Istnieje tam wielka, dominuj�ca si�a�

��Zaczekaj, ja jednak co� mam! Vemund Tark da� mi chusteczk� do nosa, �ebym wytar�a sobie r�ce, kiedy opatrzy�am tego Edwina. Ba�am si�, �e j� za bardzo pobrudz� b�otem i krwi�, wi�c powiedzia�, �e nie chce jej z powrotem. Poczekaj, zaraz zobaczymy!

Szuka�a we wszystkich kieszeniach.

��Och, nie, w domu zmieni�am sp�dnic�. Albo� tak, zaczekaj, powinnam j� mie� w torebce!

Elisabet pobieg�a do hallu i przynios�a torebk�.

��Tu! Tu jest chusteczka! Przepraszam, �e taka upaprana!

��Nie szkodzi � odrzek�a Ingrid.

Dotkn�a chusteczki. Zamkn�a j� w d�oni.

��B�dzie trudniej, ni� my�la�am � wymamrota�a. � Jest na niej krew Edwina. Widz� wszystkie mi�osne przygody tego �ajdaka. I widz� bardzo niepewn� przysz�o�� tego parobka, w�druj�cego od dworu do dworu. Ale w dojrza�ym wieku uspokoi si�, jak s�dz�. Urodzony zosta� w grzechu, jak si� okazuje. Ohoho! Chyba nie warto opowiada� o tym Nilsowi. Mamusia zb��dzi�a na grzeszne �cie�ki, nie ma co. No, to chyba tyle o Edwinie, schodz� teraz g��biej�

Ingrid przymkn�a oczy.

��Tak, to musi by� Vemund Tark! Tutaj jest ta dominuj�ca si�a, o kt�rej m�wi�am. Czy on jest przystojny?

��Och, tak! Dok�adnie w moim typie, w twoim prawdopodobnie tak�e.

Ingrid skin�a g�ow�.

��Ale nie pozw�l mu, by ci� wykorzysta� do w�asnych cel�w. Nie mog� dok�adnie okre�li� jego osobowo�ci. To wilk samotnik. Nosi w sobie jak�� bezdenn� rozpacz. Ale dlaczego? Wyczuwam co� nieprzyjemnego, lecz nie do tego stopnia, bym mog�a to zrozumie�. Czy mog� jeszcze potrzyma� twoj� d�o�?

Elisabet wyci�gn�a r�k�.

��Op�r � szepn�a Ingrid z zamkni�tymi oczyma. � Dobrze si� zastan�w, moje dziecko! Nie pope�nij b��du!

��Czy to jakie� niebezpiecze�stwo?

��Nie, nie widz� niebezpiecze�stwa. Widz� natomiast co� jakby fasad�. Jaki� mur czy jak to nazwa�. Pi�kny mur, bardzo pi�kny. I czuj� op�r, kt�ry nie pozwala mi go przejrze�. Tobie te� nie.

��M�wisz zagadkami.

��A czym�e innym jest nasza przysz�o��? Jedn� wielk� zagadk�.

Otworzy�a swoje ��te oczy i przygl�da�a si� Elisabet.

��To istnieje za t� fasad�. To odpychaj�ce! Oni si� boj�, �e to si� wymknie.

��Oni?

��Rodzina Tark�w. Wszyscy. Vemund tak�e, on te� jest zamieszany. O, tak! Jest w tym ubabrany, zanurzony a� po pachy!

��A Braciszek?

Ingrid zmarszczy�a brwi.

��Jego nie widz�. On w tym wszystkim jest jakby nieobecny, anonimowy. Jakby si� ukrywa�. Czy mog� jeszcze potrzyma� chusteczk�?

Dosta�a j� natychmiast. Elisabet by�a ca�kowicie poch�oni�ta tym, co us�ysza�a.

��Przekl�ty Edwin � mrukn�a Ingrid. � Okropnie mi przeszkadzaj� te jego bezsensowne eskapady. Ale jest, znowu jest tamto! Co�, co widz� bardzo s�abo, zamiast�

Dr��ca Elisabet ostro�nie wypu�ci�a powietrze z p�uc, a potem znowu wstrzyma�a oddech, by nie przeszkadza�.

��Co� tu jest. Jaka� niewyja�niona sprawa. Co� upiornego. Rozpacz wi�ksza ni� ktokolwiek jest w stanie znie��. Tak, w�a�nie tak: wi�ksza ni� ktokolwiek by�by w stanie znie��. Wi�cej nie jestem w stanie wydoby� z mroku, bardzo mi przykro! Powinna bym pewnie sp�uka� krew Edwina z chusteczki, ale wtedy znikn� te� sygna�y pochodz�ce od Vemunda Tarka.

Napi�cie opad�o.

��Nic o �adnym brunecie wieczorow� por�, kt�ry pragnie mnie uszcz�liwi�?

��Co ty sobie my�lisz? �e ja jestem w�drown� wr�biark�, kt�ra przepowiada tylko to, co mo�e sprawia� przyjemno��?

��Nie, sk�d�e! � roze�mia�a si� Elisabet. � Przyznaj�, �e troch� mnie przestraszy�a�. Ale i wzbudzi�a� ciekawo��.

��Sama jestem ciekawa i zaniepokojona � u�miechn�a si� Ingrid. � Gdybym by�a tob�, to bym pojecha�a. Cho�by tylko po to, �eby zobaczy�, co znajduje si� za tym murem, za fasad�.

��I uwa�asz, �e nic mi nie grozi, je�eli pojad�?

��Nie, chyba nie grozi. Po prostu musisz mie� oczy i uszy otwarte. Zw�aszcza je�eli chodzi o tego Vemunda, kt�ry b�dzie chcia� wykorzysta� ci� do swoich cel�w. Zupe�nie nie wiem, czego on szuka. O co mu chodzi? Pojawia si� m�ody, przystojny kawaler, spotyka czaruj�c� pann� i o�wiadcza si�, ale w imieniu m�odszego brata! Ju� to sama budzi zdumienie!

��Dzi�ki za czaruj�c� pann� � roze�mia�a si� Elisabet. � Je�eli mam by� szczera, to rzeczywi�cie poczu�am si� troch� zawiedziona. A potem mnie to rozgniewa�o. I gdybym �ywi�a do niego cho�by najmniejsz� s�abo�� ze wzgl�du na t� jego wspania�� powierzchowno��, to zgas�aby raz na zawsze po tym, co powiedzia�.

��Znakomicie! � podsumowa�a spraw� Ingrid. � Pami�taj jednak, co powtarza�am ju� wiele razy, je�eli chodzi o t� tajemnicz� rodzin�: nie wolno ci zrobi� fa�szywego kroku! To niesko�czenie wa�ne. B�d� wyj�tkowo ostro�na wybieraj�c ludzi, kt�rym mo�esz zaufa�! Wierz mi, jest tyle fa�szu i ob�udy wok� nich, �e trudno to sobie wyobrazi�.

Elisabet obieca�a, �e b�dzie ostro�na. Przygl�da�a si� swojej ciotce i nadziwi� si� nie mog�a, jak� Ingrid ma pi�kn� cer�. Ani jednej zmarszczki. Jedynym �wiadectwem wieku by� wyraz znu�enia i �yciowego do�wiadczenia w oczach. Rzecz jasna nie mia�a twarzy dwudziestolatki. Wiek bowiem jest czym� bardzo dziwnym; �eby nie wiem jak m�odo cz�owiek wygl�da�, zawsze istnieje co�, co �wiadczy o wieku, co� trudnego do okre�lenia, na pierwszy rzut oka niewidocznego, ale jest.

��Ingrid, co ty my�lisz o takim ma��e�stwie z rozs�dku?

��R�nie my�l�. M�j syn, Daniel, kt�ry uwielbia statystyk�, twierdzi, i� ma��e�stwa z rozs�dku bywaj� zaskakuj�co szcz�liwe. On sam tak si� w�a�nie o�eni� i uk�ada im si� bardzo dobrze. Moje ma��e�stwo z pocz�tku oparte by�o na wsp�lnocie zainteresowa�, a przerodzi�o si� w szczer� i wiern� mi�o��. Ale dlaczego pytasz? Boisz si� wyj�� za m�� za kogo�, kogo nigdy nie widzia�a�?

��Wiem, �e to zwyczajna sprawa takie ma��e�stwo, ale rzeczywi�cie troch� si� boj�. Ja potrafi� si� pewnie dostosowa�, ale pomy�l, ca b�dzie, je�eli on mnie nie polubi?

��Polubi ci� � odpar�a Ingrid kr�tko.

��Dzi�kuj� � u�miechn�a si� Elisabet. � To bardzo dobra partia, je�eli dobrze rozumiem, a on tak�e b�dzie mia� korzy�ci z tego, �e odziedziczymy Elistrand. Ale pomy�l, je�li on ju� jest gor�co zakochany w jakiej� innej dziewczynie? Jak g�upio b�d� si� wtedy czu�a?

��Niczego takiego z twojej d�oni nie wyczyta�am. Nie chcia�abym by� zbytni� optymistk�, ale jedno mog� powiedzie� z ca�� pewno�ci�: je�eli zdo�asz zwalczy� trudno�ci w pierwszym okresie, kiedy wszystko mo�e przybra� naprawd� z�y obr�t� Je�eli to pokonasz, to widz� przed tob� pi�kne i szcz�liwe ma��e�stwo.

Elisabet wybuchn�a kr�tkim, nerwowym �miechem.

��No, wiesz! I w takiej sytuacji siedzisz tu i straszysz mnie?

��Jeszcze nie dosz�a� do celu � ostrzeg�a Ingrid. � Widz� przed tob� mn�stwo, mn�stwo nieprzyjemno�ci, �eby wyrazi� to delikatnie.

Elisabet westchn�a. I �a�owa�a, �e poprosi�a o wr�b�, i cieszy�a si� z tego.

��Ingrid � rzek�a z wahaniem. � Chcia�am porozmawia� o czym innym� Ty wiesz, �e Ludzie Lodu maj� swoje legendy.

��Oczywi�cie!

��Jedna z rzadziej wspominanych m�wi o tym, �e kiedy� urodzi si� kto� obdarzany tak� ponadnaturaln� sil�, jakiej �wiat jeszcze nie widzia�. Ale taki kto� chyba ju� si� urodzi�? Na przyk�ad Ulvhedin? Albo Shira, Villemo czy Dominik. A mo�e ty sama? W�a�ciwie dlaczego by nie? Sol te� nie by�a g�upia, je�eli chodzi o magiczne sztuki.

Ingrid odchyli�a si� do ty�u z u�miechem.

��Och, wszyscy, kt�rych wymieni�a�, to p�otki. Nie, ten cz�owiek jeszcze si� nie urodzi�.

��Ale ojciec powiada, �e przekle�stwo zosta�o unicestwione.

��Ulvhedin m�wi co innego. Ja tak�e.

Elisabet przez chwil� milcza�a.

��Nie chc� o tym my�le�. Tak by�o spokojnie przez ostatnie lata, od czasu kiedy Shira dokona�a swojego wielkiego czynu. My�la�am, �e ona zdo�a�a z�ama� moc Tengela Z�ego.

��Uczyni�a to w po�owie. Zdoby�a dla nas �rodek, kt�ry mo�e unicestwi� jego si��.

��Tak. Czy to ten, kt�ry si� jeszcze nie narodzi�, dope�ni zadania?

��Nic o tym nie wiem. Mo�e to w og�le jest niemo�liwe? Je�eli wcze�niej Tengel Z�y si� obudzi, to i my, i ca�y �wiat b�dzie w niebezpiecze�stwie.

��Och, czas nagli, czas nagli � martwi�a si� Elisabet.

��Czy kto� z nas nie m�g�by pojecha� do Doliny Ludzi Lodu i poszuka�?

��Nie! � odpar�a Ingrid ostro. � Skoro nawet Ulvhedin niczego nie znalaz�, to jak my mogliby�my si� na to wa�y�?

���w nie narodzony� Czy wiesz co� o nim? To ch�opiec czy dziewczynka?

��Zdaje mi si�, �e wiem, jak to b�dzie, ale nie chc� nic m�wi�, �eby nie nara�a� na szwank mojej reputacji wr�ki. I to teraz, kiedy dopiero ca uda�o mi si� ci tak zaimponowa�. Ale jest tam co� dziwnego�

��Co takiego?

��Co�, co nie jest zgodne z tradycj� Ludzi Lodu. Mam wra�enie, �e ta osoba otoczona jest gromad� rodze�stwa, o�mioro, mo�e nawet dziesi�cioro dzieci!

��Och, nie, to nie mo�e by� nikt z Ludzi Lodu! U nas natura zawsze by�a nies�ychanie oszcz�dna, je�eli chodzi o potomstwo. Przecie� rekord to troje dzieci, prawda? Trzech syn�w Arego i Mety?

��Owszem. Dlatego nie rozumiem tej sprawy. A mimo to wygl�da to na sw�j spos�b logicznie�

Elisabet ju� nie s�ucha�a.

��Tak, ja te� nie zamierzam sprowadza� na �wiat wielu dzieci z tym Braciszkiem Tarkiem! Szczerze m�wi�c, to nie mam ochoty nawet na jedno. Wcale nie chc� chodzi� z nim do ��ka.

��B�dziesz musia�a � o�wiadczy�a Ingrid z powag�. � Zreszt�, to wcale nie takie straszne, jak my�lisz.

��E, tam � skrzywi�a si� Elisabet jak dziecko.

Ju� nast�pnego dnia Ulvhedin przeprowadzi� si� do Grastensholm. Siedzia� na stosie swojego dobytku, jeszcze bardziej wyprostowany ni� zwykle, z b�yskiem w oczach, kt�rego od dawna u niego nie widzieli.

��Powodzenia, dziadku! � wo�a�a Elisabet, machaj�c mu r�k� na po�egnanie.

Stary u�miecha� si�.

��I tobie �ycz� powodzenia, Elisabet! Dbaj o siebie! I dzi�kuj� ci � rzek� tajemniczo.

Dziadek Ulvhedin zawsze wiedzia� tak wiele.

��Tylko pami�taj, dziecko, �e poza bezpiecznymi granicami parafii Grastensholm �wiat pe�en jest wilk�w. Dwunogich wilk�w, kt�re po�eraj� m�ode dziewcz�ta na �niadanie.

��Wiem, wiem. B�d� uwa�a�. Szybko si� zorientuj�, �e takie �niadanie mo�e by� ci�ko strawne!

Ulvhedin roze�mia� si�.

��Mog� si� tego domy�la�. Nie przez przypadek jeste� moj� prawnuczk�.

��Bardzo mi si� to nie podoba, �e dziadek przeprowadza si� do Ingrid � narzeka�a Tora, kt�ra te� wysz�a po�egna� Ulvhedina. � Wy dwoje, sami, w takim wielkim domu. To po prostu nie uchodzi!

��No, wiesz! Przecie� nie jeste�my m�odzi! Poza tym to nikogo nie powinno obchodzi�, co my robimy, a czego nie. A wszystkich ciekawskich pozamieniamy w ma�e diabe�ki.

Stary znowu zaczyna� swoje. Tora odwr�ci�a si� na pi�cie i posz�a sobie. Przez wiele lat robi�a, co mog�a, ale teraz umywa r�ce.

Wkr�tce przyjecha� pi�kny pow�z i zabra� Elisabet. Na pocz�tek wzi�a tylko najpotrzebniejsze rzeczy. Nie wiedzia�a przecie� nic o tym, co j� czeka w przysz�o�ci.

Napomnienia matki towarzyszy�y jej jeszcze d�ugo.

��Nie zaprzepa�� swojej szansy, Elisabet, nie b�d� taka uparta. Pami�taj, �e nie musisz swojego m�a lubi� od samego pocz�tku. On mo�e mie� wiele zalet, kt�rych na pierwszy rzut oka nie wida�. A ja wiem, �e jest czaruj�cy. Pod �adnym wzgl�dem niepodobny do tego gbura, swojego brata. R�b, co mo�esz, dla tej chorej krewnej, to wywrze dobre wra�enie na rodzicach twojego przysz�ego m�a. Pozdr�w ich ode mnie bardzo serdecznie i powiedz, �e zapraszamy ich do Elistrand, kiedy tylko zechc�. Nasz dom nie jest, oczywi�cie, ani taki du�y, ani pi�kny, ale�

I tak dalej, i tak dalej�

Dziewczyna westchn�a z ulg�, ale i z �alem. Po raz ostatni spojrza�a na swoje ukochane Elistrand, zastanawiaj�c si�, jaka te� b�dzie jej najbli�sza przysz�o��. Ojciec by� ju� nad rzek�, przy flisakach, po�egna�a si� z nim rano. Matka sta�a samotnie na dziedzi�cu, zdawa�a si� coraz mniejsza, zatroskana macha�a r�k� za oddalaj�cym si� powozem. Elisabet poczu�a dla niej wielk� czu�o��. Matka zawsze by�a dobra i troskliwa, po prostu nie zdawa�a sobie sprawy, �e czasem staje si� m�cz�ca, ona chcia�a dobrze.

Elisabet zrobi�o si� przykro, �e j� opuszcza.

Rodzice upierali si�, �eby jej towarzyszy�, ona jednak wiedzia�a, ile akurat teraz maj� pracy, a poza tym czy to nie ona jest najbardziej samodzieln� osob� w rodzinie? T� podr� traktowa�a jak przygod�.

Teraz, gdy Elistrand znikn�o za wzg�rzami, zacz�a �a�owa�, �e jest sama. Dobrze by�oby mie� ich przy sobie. Ale co tam! Ingrid nigdy by nie prosi�a o pomoc w takiej sytuacji. A Ingrid by�a idolem i wzorem dla Elisabet.

Tylko �e mama nie mog�a si� o tym dowiedzie�!

Jechali w stron� Christianii. By� pi�kny, do�� ch�odny dzie�, pow�z mia� mi�kkie siedzenia, co okaza�o si� bardzo potrzebne, bo po ubieg�otygodniowych deszczach droga by�a pe�na dziur i wystaj�cych kamieni.

Vemund Tark wyjecha� jej konno na spotkanie. Do-zna�a uk�ucia w sercu, kiedy ponownie u�wiadomi�a sobie, jaki on naprawd� jest przystojny. Podobnie jak ona nie zachwyca� si� specjalnie perukami i pudrowanymi fryzurami. Mia� w�osy zwi�zane na karku aksamitn� wst��k� i ubrany by� znacznie bardziej elegancko ni� w czasie ich ostatniego spotkania. Wygl�da� na szlachcica. Sprawia� jednak przy tym wra�enie m�odzie�ca bardzo niezale�nego i to w�a�nie ta kombinacja poci�ga�a Elisabet najbardziej.

Na koniu wydawa� si� przystojniejszy ni� kiedykolwiek przedtem. Teraz pu�ci� wierzchowca wolno za ekwipa�em, a sam przesiad� si� do powozu, kt�ry nagle wyda� si� Elisabet ma�y i ciasny.

��Prosz� mi wybaczy�, �e nie mog�em przyjecha� po pani� do Elistrand � powiedzia�. � Ale czas mi nie pozwoli�.

��Nic nie szkodzi � b�kn�a Elisabet, kt�ra w jego obecno�ci czu�a si� onie�mielona. � Mama prosi�a, bym natychmiast wyja�ni�a, �e nosz� takie niemodne i bezwstydnie nie upudrowane w�osy dlatego, bo �le reaguj� na puder. Zaczynam si� od tego krztusi�. Mama boi si�, �eby ludzie nie traktowali mnie jak kobiety lekkich obyczaj�w.

��Chyba nie ma takiego niebezpiecze�stwa � odpar� sucho. � Poza tym zdaje mi si�, �e nikt nie tonie w wi�kszych chmurach pudru ni� w�a�nie kobiety lekkich obyczaj�w. Ale je�li o fryzurach mowa, to jeste�my zgodni, ja te� �le znosz� t� okropn� mod�.

��No w�a�nie, sto lat temu chodzenie z go�� g�ow� nie by�o niczym nagannym. Ale mam ze sob� peruk� na wszelki wypadek. Ta znaczy, gdybym musia�a kiedy� by� wyj�tkowo elegancka.

��Dzi�kuj�, �e zechcia�a pani przyjecha� � powiedzia� Vemund. � Sprawa zaczyna by� pilna. Wyjecha�em pani na spotkanie, �eby wyja�ni� nieco dok�adniej, na czym b�d� polega�y pani obowi�zki przy mojej krewnej.

��To znakomicie. Bo na razie poruszam si� po omacku.

��Rozumiem. Czy m�g�bym m�wi� pani po imieniu?

��Oczywi�cie, bardzo prosz� � b�kn�a, zirytowana nie�mia�o�ci�, jak� ten m�czyzna w niej wywo�ywa�.

��Dzi�kuj�. A je�eli chodzi o Braciszka, to b�dziesz go od czasu do czasu spotyka� u mnie. Po raz pierwszy jutro wieczorem. Zapowiedzia� si� z wizyt� i mam nadziej�, �e ty tak�e przyjdziesz.

To nie by�o zaproszenie, to polecenie. �Ale nie pozw�l mu, by ci� wykorzystywa� do w�asnych cel�w, Elisabet!� Och, rzeczywi�cie powinna mie� si� na baczno�ci!

Vemund Tark m�wi� dalej:

��On z pewno�ci� zaprosi ci� do domu, do Lekenes�

��Czy on wie�?

��Rozmawia�em z nim wczoraj. Zgodnie z twoim �yczeniem nie wspomnia�em mu jeszcze, �e prosi�em w jego imieniu o twoj� r�k�. Powiedzia�em tylko, �e spotka�em pewn� m�od� pann�, kt�ra przeprowadza si� do Christianii i kt�r� on z pewno�ci� polubi. Jest, oczywi�cie, bardzo ciekawy. Nie powiedzia�em mu natomiast, �e b�dziesz si� opiekowa�a Karin.

��A wi�c twoja krewna ma na imi� Karin?

��Tak. I teraz musz� ci wyja�ni� pewne sprawy. Musimy by� bardzo ostro�ni�

Elisabet spogl�da�a w d�, na jego kolana w ciemnych, �liwkowego koloru aksamitnych spodniach. Pod materia�em rysowa�y si� silne, muskularne uda. Jedno kolano by�o wyra�nie bardziej ko�ciste ni� drugie, jakby si� w nie kiedy� mocno uderzy�. No, z jego zami�owaniem do ci�kiej pracy na polu i w lesie mog�o mu si� to i owo przytrafi�.

To kalano i napi�te, muskularne uda czyni�y go jako� bardzo ludzkim, �ywym i niezwykle bliskim. Szybko odwr�ci�a wzrok.

Powiedzia�a domy�lnie:

��O ile dobrze zrozumia�am, to twoja kuzynka chora jest nie tyle na ciele, co raczej na duszy?

��Wiedzia�em, �e jeste� inteligentna � mrukn��. � I w�a�nie dlatego wybra�em ciebie. Tak, a tak�e dlatego, �e jeste� c�rk� mojego przyjaciela Ulfa. Z charakteru bardzo jeste� do niego podobna, a on nale�y do tych niewielu ludzi na �wiecie, kt�rym ufam.

��To bardzo �adne, co m�wisz o moim ojcu, kt�rego tak bardzo kocham � stwierdzi�a Elisabet wzruszona.

��To by�o �adnie powiedziane tak�e o tobie, ale tego chyba nie dos�ysza�a� � mrukn��.

��Owszem, dos�ysza�am � u�miechn�a si� �agodnie, rozbawiona. � Ale mam chyba prawo okaza� troch� fa�szywej skromno�ci. M�w dalej!

��Jest tak, jak powiedzia�a�. Karin cierpi z powodu duchowej choroby, kt�ra sprawia, �e �yje w swoim w�asnym �wiecie.

��Ale, je�eli dobrze rozumiem, jest ca�kowicie nieszkodliwa?

��Oczywi�cie! To ma�a, s�odka istota. Ale najwa�niejsze jest jedno: Ona musi pozosta� w tym swoim �wiecie marze�. Przywr�ci� jej zdolno�� rozumienia to tak, jakby wyda� na ni� wyrok �mierci.

��Rozumiem. Ona uciek�a do innego �wiata. Uciek�a przed prawd�?

��Tak, w�a�nie tak. Dlatego tak wiele rzeczy mo�e j� zrani�. Bywam u niej od czasu do czasu, ale bardzo rzadko. Ona nie wie, kim jestem, i nie powinna tego wiedzie�. Nazywa mnie �swoim mi�ym ch�opcem�.

��Czy to jest starsza pani?

��Ma czterdzie�ci pi�� lat. Wie, �e mam na imi� Vemund, ale nic wi�cej.

��Tego nie rozumiem.

Vemund m�wi� z trudem.

��Wiesz, to, co si� z ni� sta�o, to moja wina.

��Co?!

��Tak, tak w�a�nie jest. Z mojego powodu musi tak strasznie cierpie�. Co prawda ja ani nie chcia�em, ani nie mog�em wp�ywa� na to, co si� sta�o, ale staram si� teraz jej to wynagrodzi� najlepiej jak potrafi�. Przedtem by�a zamkni�ta w okropnym miejscu, w domu wariat�w, zabra�em j� stamt�d i urz�dzi�em dla niej dom. A teraz pos�uchaj, to jest nies�ychanie wa�ne: Ona wie, to znaczy gdyby odzyska�a zdolno�� pojmowania, �e to kto� nazwiskiem Tark zniszczy� jej �ycie. Nie wie jednak, �e to by�em ja, i nie wie, �e nazywam si� Tark. Cokolwiek wi�c zrobisz, Elisabet, nigdy nie wolno ci wymieni� nazwiska Tark w jej obecno�ci. To tw�j podstawowy i najwa�niejszy obowi�zek!

Elisabet by�a oszo�omiona. Skin�a tylko g�ow�.

��Obiecuj� ci to.

Vemund sprawia� wra�enie spokojniejszego.

��Z tego te� powodu nikt poza mn� nie wie, �e ja si� Karin opiekuj�. Nikt w Lekenes, nawet m�j brat, i nie powinna� tam nigdy o niej wspomina�. Powiedz tylko, �e jeste� dam� do towarzystwa pewnej starszej pani w Christianii. Gdyby oni si� dowiedzieli czegokolwiek, natychmiast zacz�liby si� wtr�ca�, bo Karin jest przecie� tak�e ich krewn�, i wszystko by popsuli.

��Czy Karin nazywa si� Tark?

��Nie, ona si� nazywa Ulriksby.

Elisabet roze�mia�a si�.

��Czy wiesz, �e kiedy pierwszy raz o niej wspomnia�e�, to zrobi�e� ma�� pauz� przed s�owem �krewna�? Dlatego odnios�am wra�enie, �e to twoja kochanka.

��Bo�e bro�! � mrukn�� odwracaj�c twarz.

Pow�z toczy� si� dalej do Christianii. W obitym pluszem wn�trzu panowa� do�� intymny nastr�j, lecz Elisabet mia�a �wiadomo�� dystansu, jaki ich dzieli�.

Po chwili Vemund zwr�ci� si� do niej niemal ze z�o�ci�:

��Braciszek uwa�a, �e ja mam utrzymank�. I niech trwa w tym przekonaniu.

Elisabet westchn�a.

��Domy�lam si�, �e nie powinnam Karin Ulriksby wspomina� o rodzinie z Lekenes?

��W �adnym wypadku! To by by�a katastrofa, poniewa� oni wszyscy nosz� nazwisko Tark. Ja nie mam odwagi wspomnie� nawet ich imion, bo nie wiem, na ile dobrze ich zna�a, zanim� sta�a si� taka.

��To znaczy, �e ona prze�y�a szok?

��Tak. A nast�pstwa okaza�y si� nieodwracalne.

��I to by�a twoja wina?

��Ja by�em przyczyn�, tak.

��Ale ty nie wygl�dasz na kogo�, kto chodzi po �wiecie i sprawia, �e ludzie doznaj� szoku � rzek�a nieoczekiwanie przyja�nie.

��To by�o najzupe�niej niechc�cy, zapewniam ci�! Ale oto mamy Lekenes.

Elisabet w�o�y�a r�kawiczki.

��Nie, my tu nie wysiadamy. Ja tu w og�le nigdy nie bywam � powiedzia� Vemund.

Elisabet ponownie zdj�a r�kawiczki.

��Rozumiem. S�ysza�am, �e mieszkasz sam.

��Tak.

Niczego wi�cej si� nie dowiedzia�a.

Przed ich oczami przesuwa� si� majestatyczny dw�r. Prawdziwa wielkopa�ska siedziba, najwspanialsza, jak� Elisabet kiedykolwiek widzia�a. Wszystkie linie architektoniczne, wszystkie drzewa i krzewy, wszystkie �wirowane alejki utrzymane by�y we francuskim stylu z czas�w Kr�la S�o�ce, Ludwika XIV.

Dawno ju� zboczyli z g��wnej drogi, prowadz�cej do Christianii, i znajdowali si� teraz wysoko na sk�onie wzg�rza z widokiem na miasto. Pow�z przejecha� przez szerok� bram�, ale nie skierowa� si� alej� w stron� dworu. Wkr�tce min�li park i du�e, dobrze utrzymane zabudowania gospodarskie, po czym w�sk� dr�k� przez pole i ��k� pojechali w stron� lasu.

��A wi�c to wszystko b�dzie kiedy� twoje?

��Niestety, tak. Mia�em nadziej�, �e odziedziczy to Braciszek, ale nic z tego! C�, b�d� musia� to zorganizowa� w inny spos�b. Teraz wszystko b�dzie dobrze, o�eni si� z tob��

��Nie m�w hop, zanim nie przeskoczysz. Mo�e on nie zechce?

��Zechce � odpar� Vemund spokojnie.

��A dlaczego ty nie chcia�e� maj�tku?

��To nie w moim stylu. Nie chc� niczego za darmo.

��A, wi�c to tak? Ty chcesz walczy�? Rozumiem ci�, bo tak�e bym chcia�a.

��Czy ty wiesz, sk�d si� to wszystko wzi�o? � zawo�a� gwa�townie, wskazuj�c r�k� posiad�o��. � To powsta�o z har�wki komornik�w, z ci�kiej pracy ch�op�w, kt�rzy nie otrzymywali za to nawet drobnej cz�ci nale�nej im zap�aty. Wprawdzie to nie rodzina Tark�w zbudowa�a Lekenes, ale kontynuujemy dzia�alno�� tamtych. Ja sam staram si� tworzy� pracuj�cym u mnie zno�ne warunki, ale czy my�lisz, �e przyczynia mi to popularno�ci? Inni w�a�ciciele s� na mnie w�ciekli.

��Wiesz co? � powiedzia�a Elisabet, przygl�daj�c mu si� z lekko przekrzywion� g�ow�. � Chyba zaczynam ci� lubi�!

Omal nie wybuchn�� z�o�ci�.

��Nie powinna� tego robi� � powiedzia� stanowczo. � Chc� pozosta� gburem, kt�ry trzyma ludzi na dystans. Zrozumia�a�?

Odpar�a ch�odno:

��Nie powiedzia�am, �e zaczynam ci� kocha�. Niech mnie B�g broni przed czym� takim! Powiedzia�am tylko, �e odkry�am w tobie co� tak rzadkiego, jak bratnia dusza. Mo�esz sobie by� gburowaty, jak tylko chcesz. Mnie to nie obchodzi.

Spogl�da� na ni�, jakby chcia� odpowiedzie� sobie na pytanie, sk�d wzi�� t� niezwyk�� dziewczyn�, ale zaraz odwr�ci� si� z pogardliwym parskni�ciem.

��Vemund � powiedzia�a Elisabet z pochylon� g�ow�. � Czy mog� o co� zapyta�?

��Co takiego?

��Nigdy nie m�wisz o swoich rodzicach, m�wisz natomiast o rodzicach Braciszka. A poza tym zawsze wspominasz o nich jako� tak za pomoc� om�wie�.

��Czasami bywasz zanadto inteligentna � sykn��.

Znajdowali si� w bardzo pi�knym lesie, ci�gn�cym si� wzd�u� d�ugiego �a�cucha wzg�rz. Wkr�tce wyjechali spomi�dzy drzew i wtedy roztoczy� si� przed nimi widok na ca�� Christiani� z wie�ami ko�cio��w i twierdz� Akershus. Tu� obok, na skraju lasu, sta� niedu�y dom.

W por�wnaniu z Lekenes by�a to budowla niepozorna. Ale to w�a�nie tutaj mieszka� Vemund Tark.

��My�l�, �e czujesz si� tu dobrze � powiedzia�a Elisabet, rozejrzawszy si� wok�.

��Tak, rzeczywi�cie. I mam tutaj spok�j. A teraz zabior� tylko kilka rzeczy i odstawi� konia do stajni; zaraz ruszymy dalej, do domu Karin.

Wszystko to jest dosy� skomplikowane, pomy�la�a Elisabet. Jak ja si� rozeznam w tych tajemnicach. W ko�cu nic by si� nie sta�o, gdyby zaprosi� mnie do �rodka.

Spojrza�a na swoj� pi�kn� podr�n� sukni�. Moda na peruki specjalnie jej nie zachwyca�a, ale suknie i kostiumy by�y w tych czasach pi�kne, z tymi dopasowanymi w talii gorsetami, g��bokimi dekoltami i szerokimi, szeleszcz�cymi sp�dnicami. Wszystko by�o takie wdzi�czne, takie kobiece, mo�na by�o stosowa� orgie barw, pi�kne materia�y i delikatne koronki. Oczywi�cie, jej w�osy nie by�y uczesane stylowo, ale tym si� akurat nie przejmowa�a.

Mieszka�cy Lekenes s� �czaruj�cymi lud�mi�, powiedzia�a matka Tora. Elisabet mia�a nadziej�, �e tak jest naprawd�. Ale Vemunda matka do czaruj�cych ludzi nie zaliczy�a.

Nie, trudno by go by�o nazwa� czaruj�cym.

W�a�nie w tej chwili Vemund otworzy� drzwiczki powozu i przygl�da� si�, w jakim stanie Elisabet dojecha�a.

Ona nie mia�a si�y dyskutowa� z nim na temat zasad dobrego zachowania, wysiad�a wi�c z najwi�ksz� gracj�, na jak� teraz by�o j� sta�. �adna pomocna d�o� si� do niej nie wyci�gn�a, ale �e by�a bardzo ciekawa jego domu, wi�c bez s�owa posz�a za nim.

W salonie sta�a jaka� starsza kobieta o chudej, kamiennej twarzy, z r�kami wspartymi na brzuchu. Uk�oni�a si� Elisabet bez zainteresowania.

Vemund wyja�ni�:

��To jest pani Akerstrom, kt�ra prowadzi dla mnie dom. Mieszka w mie�cie, a do mnie przychodzi na kilka godzin dziennie. Poza tym gotuje i sprz�ta u mojej kuzynki Karin, wi�c o te sprawy nie musisz si� martwi�. Twoim zadaniem b�dzie zajmowa� si� Karin o ka�dej porze dnia i nocy, by� jej towarzyszk� i pomocnic�, a przede wszystkim opiekunk�. Zrozumia�a�?

��Tak.

��Pani� Akerstrom ceni� bardzo wysoko. Jest ona najbardziej godn� zaufania osob�, jak� znam. Nigdy s�owem nie wspomina o tym, co si� dzieje w domu Karin, ale te� nie chce mie� z Karin osobi�cie do czynienia. Pani Akerstrom jest kobiet� g��boko religijn� i nie lubi �adnej przesady ani pr�nego gadania.

��Rozumiem � odpar�a Elisabet i zwr�ci�a si� do gospodyni. � Obiecuj�, �e nie b�d� pani wchodzi� w drog�. Moim pragnieniem jest, �eby�my mog�y obie dobrze pracowa� przez ten czas, jaki tutaj sp�dz�. Bo, o ile dobrze zrozumia�am, to pan Tark zatrudni� mnie tylko na pewien czas, dop�ki nie znajdzie kogo� odpowiedniego na sta�e.

Tamci oboje skin�li g�owami.

Je�eli Elisabet s�dzi�a, �e obejrzy dom Vemunda, to si� myli�a. Nie zobaczy�a niczego poza tym jednym pokojem, a i tu nie widzia�a zbyt wiele. Dobrze utrzymany pracowitymi r�kami pani Akerstrom, umeblowany rzeczami zgarni�tymi najprawdopodobniej ze strychu w Lekenes. Bezosobowy, konwencjonalny, typowy dla m�czyzny, kt�ry lubi �ycie poza domem i nie przejmuje si� tym, jak wygl�da jego mieszkanie.

Nieoczekiwanie my�l ta wywo�a�a u Elisabet co� jakby wsp�czucie. Vemund Tark naprawd� nie by� cz�owiekiem, kt�ry sk�ania� do takich wzrusze�.

��W porz�dku! Najlepiej b�dzie, je�eli wyruszymy natychmiast � powiedzia� kr�tko. � Nie mam czasu na gadanie.

Dzi�ki za troskliwo��, pomy�la�a Elisabet ze z�o�ci� i posz�a za nim.

Wkr�tce pow�z toczy� si� dalej. Droga wiod�a w d�, ku miastu. Zatrzymali si� na jednej z najbli�szych ulic.

��No, to jeste�my na miejscu � powiedzia� Vemund. � Tutaj ci� zostawi�

��Jak to? Nie wejdziesz ze mn�? � zawo�a�a bliska paniki.

��Bardzo bym nie chcia� � odpar� z surowym wyrazem twarzy. � Kobieta, kt�ra tymczasem zajmuje si� Karin, powie ci, co masz robi�. Gdyby� mia�a jakie� k�opoty, to mnie odnajdziesz. A w ka�dym razie przyjd� do mnie jutro wieczorem.

��O kt�rej? � zd��y�a zapyta�, zanim wsiad� do powozu.

Odwr�ci� si� wyra�nie zirytowany.

��Nie wiem. Powiedzmy, o si�dmej. Przy�l� wam pani� Akerstrom, �eby Karin nie by�a sama.

Zatrzasn�� drzwiczki powozu i odjecha�.

Elisabet zasta�a na ciasnej uliczce, a z s�siedniej bramy gapi�y si� na ni� jakie� dzieci.

Spojrza�a w g�r� na budynek, kt�ry przez jaki� czas mia� by� jej domem. By� to niedu�y, ale �adny pi�trowy dom z gustown� dekoracj� nad drzwiami. Elisabet westchn�a, zdecydowanie uj�a sw�j kuferek, kt�ry wo�nica wystawi� z powozu, i zapuka�a.

Nikt nie odpowiada�.

Po kilku jeszcze bezskutecznych pr�bach, obserwowana z coraz wi�kszym zainteresowaniem przez dzieci, uj�a ostro�nie klamk�.

Drzwi natychmiast ust�pi�y i Elisabet wesz�a do �licznego ma�ego hallu, utrzymanego w jasnych, weso�ych barwach.

��Dzie� dobry! � zawo�a�a niezbyt g�o�no.

W dalszym ci�gu �adnej odpowiedzi. W ko�cu jednak us�ysza�a, �e kto� porusza si� w pokoju obok, i podesz�a ostro�nie.

Sta�a tam jaka� kobieta, odwr�cona ty�em do drzwi, i czy�ci�a srebro. Elisabet zakaszla�a. �adnej reakcji. Zbli�y�a si� wi�c, tak by tamta mog�a j� zobaczy�.

Kobieta drgn�a i z trzaskiem upu�ci�a na st� przedmiot, kt�ry trzyma�a w r�ce.

��Dzie� dobry � dygn�a Elisabet.

��A, jeste� nareszcie � powiedzia�a kobieta g�osem charakterystycznym dla ludzi g�uchych. � To dobrze, b�d� w ko�cu mog�a sobie p�j�� z tego domu wariat�w. No, mam nadziej�, �e wiesz, w co si� wda�a�? Ja bym ju� nie zosta�a ani chwili d�u�ej z t�� wariatk�!

Najpierw Elisabet zosta�a wprowadzona do pokoju przeznaczonego dla niej, umeblowanego prosto, ale z gustem. �ciany mia�y kolor niebieski, co by sprawia�o wra�enie ch�odu, gdyby nie bia�e tiulowe firanki i kapa na ��ku w r�any wzorek. Toaletka z tr�jskrzyd�owym lustrem zosta�a pomalowana w pi�kne s�odkie kolory; Elisabet zastanawia�a si�, kto to zrobi�.

Nast�pnie mog�a obejrze� kuchni�, w kt�rej sama w razie konieczno�ci mia�a przyrz�dza� posi�ki dla siebie i swojej podopiecznej. Potem wraz z przewodniczk� przesz�y przez salon i jadalni�, w ko�cu skierowa�y si� na pi�tro.

��Na g�rze mieszka ona � szepn�a kobieta. � To kompletna wariatka. Jak to dobrze, �e mog� si� st�d wyrwa�!

Nie brzmia�o to zbyt obiecuj�co.

Na pi�trze powietrze by�o ci�kie od zapachu perfum. Zapuka�y do drzwi i wysoki g�os kobiecy odpowiedzia�:

��Prosz�!

Wesz�y do male�kiego saloniku, z kt�rego wida� by�o damsk� sypialni�.

Przy toaletce pe�nej s�oiczk�w, buteleczek i pi�knych szkatu�ek siedzia�a kobieta. Niedu�ego wzrostu, ubrana w bardzo wytworny, ale staromodny poranny str�j, prawdopodobnie pochodz�cy z czas�w jej m�odo�ci. By�o w niej co�, co sprawi�o, �e serce Elisabet skurczy�o si� ze wsp�czucia. Mo�e to te kokieteryjne wst��eczki w siwiej�cych w�osach, chyba jednak przede wszystkim wyraz twarzy. Jaka� sp�oszona �yczliwo��, m�odzie�cze wyczekiwanie, pustka i kompletny brak jakiegokolwiek kontaktu z realnym �wiatem.

��To jest ta nowa panna, prosz� pani � zawo�a�a kobieta swoim wysokim, bezbarwnym g�osem, jakby s�dzi�a, �e inni s�ysz� jeszcze gorzej ni� ona. � W takim razie ja si� wynosz�!

Och, nie, pomy�la�a Elisabet, ale drzwi za tamt� ju� si� zatrzasn�y. Zosta�a sama ze swoj� podopieczn�.

Siedz�ca przed lustrem przygl�da�a jej si�, marszcz�c brwi w wyrazie zaciekawienia. Teatralna karykatura kobiety�

Elisabet dygn�a.

��Nazywam si� Elisabet Paladin z Ludzi Lodu, ciesz� si�, �e b�d� mog�a by� pani pomoc�, panno Karin.

Karin rozlu�ni�a si�.

��Ach! � zawo�a�a u�miechaj�c si� �yczliwie. � Jak to mi�o z twojej strony, Elisabet! Tak, ten kochany ch�opak, Vemund, m�wi� mi, �e przyjdziesz. Jak to dobrze! Ta stara by�a okropna! Ty jeste� w moim wieku, pewnie si� zaprzyja�nimy, a poniewa� nie jeste� taka �adna jak ja, nie musz� si� obawia� rywalizacji.

Chichota�a, ale nie brzmia�o to z�o�liwie. By�o to po prostu naiwne, szczere wyznanie; Elisabet nie mog�a go �le zrozumie�. Panna Karin musia�a by� kiedy� bardzo �adna, taka drobna, krucha i mi�a, w jej zniszczonych rysach nadal widoczne by�y �lady dawnej urody.

��Czy mog�aby� mi upi�� w�osy? Wci�� mi opadaj� � zarz�dzi�a dama i ponownie odwr�ci�a si� w stron� lustra.

Z wielk� ulg� Elisabet stwierdzi�a, �e nigdzie tu nie ma tego znienawidzonego bia�ego pudru. Nie, te jakie� trzydzie�ci lat temu mody na puder jeszcze nie by�o. Kobieta nie zwr�ci�a te� uwagi na go�� g�ow� Elisabet. Wsp�czesne kobiety na og� to zauwa�a�y.

Poczu�a niesko�czon� wdzi�czno��.

��Ma pani bardzo pi�kne w�osy, panno Karin. Pi�kny jasny blond.

Nie doda�a, �e srebrzyste smugi czyni� w�osy jeszcze bardziej jasnymi.

��Tak uwa�asz? � zagrucha�a panna Karin. � Tak, musz� by� pi�kna, skoro on ma przyj�� wieczorem. A obieca�, �e przyjdzie.

Elisabet o ma�o nie powiedzia�a: Vemund Tark, ale powstrzyma�a si� w por�.

��M�ody pan Vemund? � zapyta�a.

��Och, nie, nie on! � roze�mia�a si� Karin kokieteryjnie. � Chocia� Vemund jest dla mnie bardzo mi�y. To on kupi� dla mnie ten dom, bo przedtem mieszka�am w okropnych warunkach. Musia�am dzieli� pok�j z mn�stwem strasznych ludzi, nie wolno mi by�o u�ywa� moich osobistych rzeczy, nie by�o tam nawet �azienki, powtarza�am im codziennie, �e nie jestem przyzwyczajona do takiego traktowania i �e mam wp�ywowych przyjaci�, wi�c je�eli ci okropni ludzie nie dadz� mi porz�dnego mieszkania, to dopiero zobacz�. No i tak si� w�a�nie sta�o, bo wkr�tce zjawi� si� m�ody Vemund i zabra� mnie stamt�d, i mia� bardzo surowy wyraz twarzy, a oni k�aniali mu si� i nadskakiwali, ale Vemund przywi�z� mnie tutaj. Nie, ja nie my�l�, �e on powa�nie jest we mnie zakochany, bo to przecie� nie wypada. Nie, co� takiego nie uchodzi! Och, a c� to? Robi mi si� jaki� pryszcz na brodzie?

��Nie, prosz� mi pozwoli� Chyba nie, w ka�dym razie a nic nie widz�.

��To chyba jeden z tych podst�pnych, kt�re d�ugo chowaj� si� pod sk�r�. Tak, tak, nam, kobietom, zdarzaj� si� takie rzeczy w m�odo�ci!

Elisabet zachowa�a oboj�tny wyraz twarzy.

��No, zawsze mo�emy w tym miejscu po�o�y� male�ki pieprzyk. To nawet bardzo �adnie wygl�da. Czy ma pani takie rzeczy?

Panna Karin poszuka�a w swoich szkatu�kach.

��O, tutaj!

Elisabet wyj�a malusie�kie at�asowe serduszko i, zgodnie ze wskaz�wkami Karin, przyklei�a je nisko na policzku.

��No popatrz, jak �adnie � powiedzia�a Karin. � Pi�knie! Och, ile� ty jeste� m�drzejsza od tej g�upiej baby! I od tamtej, co by�a przedtem. Nigdy nie wiedzia�a, o co mi chodzi, kiedy robi�a mi makija�. Niekulturalne, i jedna, i druga.

Elisabet otrzyma�a polecenie od g�uchej opiekunki, �e Karin nie wolno wychodzi� z domu. Ale to straszna szkoda. Karin cer� mia�a blad� i zwiotcza��, a pogoda taka pi�kna. No, ale c�, nie mog�a �ama� zakaz�w ju� pierwszego dnia.

W�a�ciwie nie mog�a uwierzy�, �e stan Karin jest gro�ny. Nie pojmowa�a, na jakim �wiecie �yje, to prawda, ale by�a stuprocentow� kobiet� swego czasu. Nieustannie zaj�ta swoim wygl�dem, nic poza tym jej nie interesowa�o. Kokieteryjna, nienaturalna, my�l�ca tylko o tym, by wygl�da� m�odo � to nic nadzwyczajnego u kobiety z wy�szych sfer z pocz�tk�w osiemnastego wieku. Panowa�a wtedy moda na francusk� lekkomy�lno��, cho� mo�e Karin rzeczywi�cie troch� za bardzo podkre�la�a swoj� m�odo��. By�a to jednak mi�a i sympatyczna osoba, wielu tak zwanych normalnych ludzi zachowywa�o si� du�o bardziej g�upio ni� ona.

A� do wieczora, dop�ki chora nie musia�a po�o�y� si� spa�, Elisabet nie dostrzega�a w jej zachowaniu nic naprawd� szalonego.

Kiedy Karin le�a�a ju� w swoim wspania�ym �o�u zas�anym batystem i koronkami, wygl�da�a na bezgranicznie rozczarowan� i opuszczon�.

��Nie przyszed� � szepta�a. � Nie rozumiem. Przecie� powiedzia�, �e przyjdzie! Tak pi�knie si� ubra�am. Prawda, �e by�am dzi� wieczorem wyj�tkowo pi�kna?

��Tak, to prawda. Ale jutro przyjdzie na pewno � pociesza�a j� Elisabet, domy�la�a si� bowiem, �e dalej ni� do jutra my�li chorej nie s� w stanie wybiega�.

Przez moment zdawa�o si�, �e w oczach nieszcz�snej kobiety rozb�yska �wiadomo�� prawdy, ale po chwili uspokoi�a si�.

��My�lisz, �e przyjdzie? No, tak, przecie� co� mog�o go zatrzyma�! Nie�atwo jest znale�� konwalie o tej porze roku! A on mi obieca�, �e przyniesie konwalie. Czy ty te� uwa�asz, �e to kwiaty najbardziej odpowiednie do �lubnego bukietu? S� takie wdzi�czne, prawdziwy symbol niewinno�ci.

��Tak, rzeczywi�cie si� nadaj� � potwierdzi�a Elisabet oszo�omiona. � Ale, panno Karin, nie powiedzia�a mi pani, na kogo pani czeka.

��Nie powiedzia�am? To znaczy, �e ty o niczym nie wiesz? Nikt ci nie powiedzia� o najwa�niejszym? Czekam na narzeczonego, oczywi�cie! Jest taki przystojny, mo�esz mi wierzy�! Za kilka dni ma by� nasz �lub.

��Rozumiem.

Teraz zaczyna�a si� domy�la�, na czym polega tragedia. Narzeczony. Czy on umar�? I ani serce, ani tym bardziej rozs�dek Karin nie by�y w stanie tego znie��.

�Rozpacz wi�ksza ni� ktokolwiek by�by w stanie znie�慔

Ingrid mia�a racj�. To tutaj kryje si� ta rozpacz! Ingrid nazwa�a to nie wyja�nion� spraw�. No tak, przecie� nie mog�a si� domy�la� istnienia Karin Ulriksby.

Trudna do zniesienia rozpacz. Karin nie przyjmuje wi�c do wiadomo�ci, �e jej ukochanego nie ma. Codziennie ufnie na niego czeka, ubiera si� pi�knie, stara si� by� m�oda i �adna. I ka�dego wieczoru doznaje rozczarowania. Czeka na swojego narzeczonego, kt�ry nigdy nie przyjdzie. Kt�ry pewnie ju� zamieni� si� w proch pod ziemi��

To dla niego tak si� stroi.

Elisabet powiedzia�a dobranoc, poprosi�a, by panna Karin wo�a�a, gdyby czego� potrzebowa�a. Elisabet przyjdzie natychmiast!

Kiedy nareszcie sama znalaz�a si� w ��ku � w obcym ��ku, w obcym domu � d�ugo le�a�a pogr��ona w my�lach.

To b��d Vemunda mia� sprawi�, �e Karin dotkn�o nieszcz�cie�

W takim razie nie by�a chora od zbyt dawna. Co Vemund m�g� zrobi�? Nasuwa�o si� najprostsze podejrzenie: Zamordowa� jej narzeczonego?

Mimo woli, powiedzia� Vemund. To oczywiste. Ale wstr�t Karin da nazwiska Tark nie jest przez to mniejszy. To znaczy nie by�by, gdyby to nazwisko us�ysza�a.

Jej zmys�y nie powinny zosta� obudzone. Bo wtedy wr�ci pami��. Przypomni sobie, �e narzeczonego ju� nie ma. I �e to kto� nazwiskiem Tark go zabi�, zabi� jej szcz�cie.

To wystarczaj�ce t�umaczenie.

Wra�liwa, troch� ju� podstarza�a kobieta mog�a na tak� tragedi� zareagowa� w�a�nie tak, schroni� si� w �wiecie fantazji.

Elisabet nigdy by czego� takiego nie zrobi�a. Wi�kszo�� normalnych kobiet potrafi�aby prze�y� takie nieszcz�cie. Ale Karin Ulriksby by�a niezwykle wra�liw� istot�. Czeka�a chyba na kandydata do ma��e�stwa do�� d�ugo. A gdy si� w ko�cu jaki� pojawi�� Straci�a go w tak bezlitosny spos�b.

Vemund okaza� wielk� troskliwo��, skoro tak si� ni� zaj��. Karin Ulriksby nie by�a stworzona do �ycia w okrutnym domu dla psychicznie chorych, w domu wariat�w jak si� to brutalnie nazywa.

Sumienie Vemunda musia�o by� czarne jak noc.

To zreszt� dziwne, �e Karin, jego kuzynka przecie�, nie wiedzia�a, jak on si� nazywa. Musia�a chyba zdawa� sobie spraw� z tego, �e istnieje jaki� Tark o imieniu Vemund, to znowu nie takie pospolite nazwisko! Ale pewnie i to ma jakie� wyja�nienie.

��Elisabet! � rozleg�o si� wo�anie.

W�o�y�a szlafrok i po�pieszy�a na g�r�.

��Powinna� drzwi od twego pokoju zostawi� otwarte. �eby� s�ysza�a, gdyby on puka�. Bo wiesz, on m�g� wpa�� po drodze w r�ce rozb�jnik�w albo ko�o od powozu mog�o si� popsu�, mo�e by� wiele przyczyn.

��Ja sypiam bardzo czujnie, panno Karin.

Chora wygl�da�a na uspokojon�.

��Tak si� ciesz�, �e jeste� ze mn�, Elisabet. Jeste� bardzo mi�� osob�.

��Na pewno b�dzie nam dobrze razem, panno Karin � zapewni�a Elisabet i poprawi�a chorej ko�dr�.

Serce jej krwawi�o, gdy patrzy�a na t� kobiet�, kt�rej twarz i w�osy nosi�y ju� �lady up�ywu czasu. Rysy zaczyna�y si� rozmazywa�, pojawia�y si� podst�pne zmarszczki. Organizm te� zapewne nie by� ju� taki jak dawniej. Pewnego dnia b�dzie musia�a poj�� prawd�. �e jest stara i �e �ycie mija. W ko�cu b�dzie te� musia�a zrozumie� to, co wszyscy widz�: �e przesta�a by� czaruj�c� pann� m�od�.

I co si� wtedy stanie?

Elisabet dobrze zna�a stary przepis: Nieszcz�liw� mi�o�� uleczy� mo�e tylko inna mi�o��.

Ale w przypadku Karin? By�o pewnie na to za p�no, a zreszt� mo�e ona ju� na zawsze pogr��y�a si� w �wiecie marze�?

��Paladin z Ludzi Lodu � rzek�a Karin, kiedy Elisabet poprawia�a jej poduszk�. � To brzmi bardzo arystokratycznie! Chyba nie jeste� szlachciank�?

��Kiedy� m�j r�d nale�a� do arystokracji � u�miechn�a si� Elisabet. � Ale to by�o dawno temu! Szlachta teraz upad�a, jak pani wie. I pod wzgl�dem pozycji spo�ecznej, i pod wzgl�dem materialnym.

��Tak, to prawda � westchn�a Karin z ulg� i jakby uspokojona. By�oby chyba k�opotliwe mie� osob� z arystokracji jako dam� do towarzystwa, ona powinna tu by� najwy�ej postawiona, dobra panna Karin. � Sk�d pochodzi tw�j r�d? Paladin, to chyba nie jest norweskie nazwisko?

��Nie, rzeczywi�cie nie jest. Pochodzimy ze Schwarzburga, m�j przodek by� tam ksi�ciem. P�niej r�d mia� tytu� margrabiowski. Jeden z moich przodk�w osiedli� si� w Danii i tam spotka� moj� praprababk� pochodz�c� z Ludzi Lodu. Tu, w Norwegii, nie mamy �adnego tytu�u. No, to mo�e pani teraz spa� spokojnie, panno Karin, b�d� uwa�a�, czy kto� nie stuka.

Panna Karin ponownie u�o�y�a si� do snu, przej�ta tym, �e jej dama do towarzystwa pochodzi z ksi���cego domu. Nast�pnego dnia jednak zapomnia�a o wszystkim wobec straszliwie trudnego dylematu, czy w�o�y� b��kitn� sukni�, czy raczej r�ow�.

Elisabet i panna Karin szybko dosz�y do porozumienia. Wprawdzie Elisabet nudzi�a si� porz�dnie, sp�dzaj�c dzie� na rozmowach, grach i piel�gnowaniu urody swojej chlebodawczyni, nieustannie jednak ko�ata�a jej w g�owie jedna my�l: Jak zdo�am pom�c temu biednemu stworzeniu, nie rani�c go jeszcze g��biej?

Bo Elisabet bardzo chcia�a pom�c.

W jaki� spos�b uda�o jej si� wm�wi� chorej, �e dzi� wieczorem absolutnie nie powinna oczekiwa� narzeczonego. Karin, uspokojona, po�o�y�a si� wi�c wcze�niej i Elisabet mia�a czas, �eby przygotowa� si� do wyj�cia.

Ze swoich okien widzia�a dom Vemunda na skraju lasu. Nie widzia�a natomiast Lekenes, bo �a�cuch wzg�rz w tym miejscu przes�ania� widok. W ci�gu dnia zrobi�a zreszt� ma�y rekonesans, posz�a za�atwi� jak�� spraw� dla Karin kilka ulic od domu. To, co zobaczy�a, nape�ni�o j� l�kiem. Ulica, przy kt�rej mieszka�y, by�a niebrzydka, zabudowana ma�ymi, dobrze utrzymanymi domami. Ale zaraz za rogiem zaczyna�a si� prawdziwa n�dza. Domy zbudowane z tego, co inni wyrzucili, z kawa�k�w drewna, nadgni�ych desek, oblepianej glin� wiklinowej plecionki, a nawet starych szmat i B�g wie czego jeszcze. W oczach mijaj�cych j� ludzi dostrzega�a agresj�, za�atwi�a wi�c swoj� spraw� tak szybko, jak mog�a.

Nigdy bym nie chcia�a osiedli� si� w mie�cie, my�la�a wstrz��ni�ta. Chc� wr�ci� do domu, do moich wspania�ych, zielonych krajobraz�w wok� Elistrand! Jak najszybciej zabra� st�d tego mojego przysz�ego m�a.

Je�li w og�le b�d� go chcia�a. Bo przecie� jakie� prawo wyboru chyba zachowa�am? Prawo, �eby powiedzie� �nie�! W takim przypadku jednak wszyscy b�d� na mnie �li. M�oda dziewczyna nie pozwala sobie na takie skandaliczne zachowanie, jak podawanie w w�tpliwo�� s�d�w doros�ych.

Elisabet ubra�a si� mo�liwie jak naj�adniej, by Vemund nie musia� si� wstydzi� wobec swego brata. Z ironicznym u�mieszkiem sta�a przez d�u�sz� chwil� przed lustrem, co najmniej tak sama pr�na i zaj�ta sob� jak nieszcz�sna panna Karin.

Przysz�a pani Akerstrom, by zast�pi� j� przy chorej. Karin by�a ju� wtedy w ��ku.

��Mam nadziej�, �e zachowywa�a si� spokojnie � powiedzia�a pani Akerstrom g�osem, kt�ry przypomina� d�wi�k �le naostrzonej pi�y do drewna.

��Ja uwa�am, �e ona zawsze zachowuje si� spokojnie � odpar�a Elisabet. � Je�eli tylko mo�e zajmowa� si� swoim.

Milczenie pani Akerstrom zdradza�o wielk� podejrzliwo�� wobec chorej.

��Wr�c� jak najszybciej � obieca�a dziewczyna i wysz�a.

Id�c pod g�r� my�la�a, jak bardzo lubi swoj� podopieczn�. Czy to tylko wsp�czucie, czy te� odczuwa�a swego rodzaju pokrewie�stwo z dusz� ukrywaj�c� si� za zas�on� w�asnych iluzji?

A mo�e Karin naprawd� by�a taka pusta i pr�na, taka zaj�ta sob�, jak to na zewn�trz wygl�da�o?

Elisabet nie mog�a w to uwierzy�. Ale nic na pewno nie wiadomo. Powinna by�a dowiedzie� si� czego� wi�cej o Karin, jak dosz�o do katastrofy, kt�ra j� tak zrani�a.

Jedyny cz�owiek, kt�ry co� o tym wiedzia�, pod �adnym pozorem niczego jej nie powie.

Droga pod g�r� by�a okropnie d�uga.

No, nareszcie dotar�a! Zanim wesz�a do �rodka, pozwoli�a p�ucom odetchn�� i uspokoi� si�.

Przysz�a troch� za wcze�nie, wida� za bardzo si� spieszy�a. Wi�kszo�� kobiet posiada wrodzon� sk�onno�� do �robienia entree�, nie chc� siedzie� na kanapie i znudzone wita� tych, kt�rzy przychodz� p�niej.

Vemund Tark jednak zdawa� si� nie przywi�zywa� znaczenia do takich drobiazg�w. Powita� j� troch� zdenerwowany, przyjrza� si� jej strojowi i odetchn�� z ulg�.

��Znakomicie � o�wiadczy� kr�tko. � Nie wiem tylko, co Braciszek powie o tych naturalnych w�osach. Nieco bardziej ni� ja zwraca uwag� na konwenanse i w og�le.

��Niech sobie m�wi, co chce � uci�a Elisabet. � Nie jestem ciel� na wystawie.

��O nie, na pewno nie jeste� � mrukn�� Vemund odwracaj�c twarz. � A jak ci idzie z Karin?

��Mam wra�enie, �e zosta�y�my przyjaci�kami � odpar�a. � Tak jak powiedzia�e�, jest to przemi�a istota. Ale powinnam chyba wiedzie� wi�cej o tym, co jej si� przytrafi�o. �ebym nie pope�ni�a jakiej� gafy.

��Nie, nie mo�esz wiedzie� wi�cej! W �adnym razie! Wystarczy, �eby� nie wymienia�a nazwiska Tark.

��Ale pomy�l, je�eli przypadkiem porusz� jaki� dra�liwy temat? Nieumy�lnie?

��Nie ma takiego niebezpiecze�stwa. Co� takiego, co ona prze�y�a, zdarza si� niecz�sto. I Bogu niech b�d� za to dzi�ki!

Paskudny uparciuch! Czy on nie widzi, �e Elisabet o ma�o nie p�knie z ciekawo�ci? Jak mo�na opiekowa� si� tak� pacjentk�, je�eli nie wie si� o niej dos�ownie nic?

��Czy to twoja bliska krewna?

��Za du�o pytasz. O Bo�e, kiedy� ten Braciszek nareszcie przyjdzie?

Czy to naprawd� takie trudne by� sam na sam z Elisabet? Poczu�a si� dotkni�ta. Sykn�a wi�c ponownie, cho� jednocze�nie by�a na siebie z�a z powodu swojej agresji.

��Skoro tak si� boisz, �eby nie us�ysza�a nazwiska Tark, to po co, na Boga, j� tutaj sprowadzi�e�? Mieszkaj�c tak blisko tej rodziny z pewno�ci� kt�rego� dnia us�yszy wasze nazwisko.

��A co mia�em zrobi�? � parskn�� w odpowiedzi. � Nie mog�em przecie� zostawi� jej samej tam, w tym strasznym domu wariat�w! Musz� si�, oczywi�cie, troszczy� o to, �eby jej niczego nie brakowa�o, a jednocze�nie musz� sam tu mieszka�. Dlatego w�a�nie przeprowadzi�em si� do tego domu, �eby by� w pobli�u. A poza tym to naprawd� ma�o prawdopodobne, �e ona natknie si� kiedy� na moj� rodzin� albo kogo�, kto ich zna. Ich noga nigdy nie postanie w takiej okolicy. Chocia� sama Karin mieszka w bardzo �adnym domu, to tu� obok zaczyna si� dzielnica n�dzy.

��Widzia�am ju� � powiedzia�a Elisabet kr�tko. � Dozna�am szoku, przecie� ja jestem przyzwyczajona do czystych wiejskich krajobraz�w.

Skin�� g�ow� bez s�owa i znowu spojrza� w okno, w stron� Lekenes.

Elisabet zapami�ta�a dwa wyra�enia, kt�rymi si� pos�u�y�. �Tam, w tym strasznym domu wariat�w�. Jeszcze raz zastanowi�a si�, gdzie le�y owo �tam�. To miejsce, z kt�rego pochodzi rodzina Tark�w.

Drugi szczeg�, na kt�ry zwr�ci�a uwag�, to to, �e musia� si� przeprowadzi� do tego domu w lesie, by lepiej opiekowa� si� Karin. To zrozumia�e, ale Elisabet by�a pewna, �e to nie jest jedyny pow�d. Musia�o istnie� co� jeszcze, o czym nie chcia� m�wi�.

�Mur, mur oporu�.

��No, nareszcie! � zawo�a� z ogromn� ulg�. � Nareszcie ten �azik, m�j brat, przyszed�.

Elisabet poczu�a, �e niemal dr�y z napi�cia. W ko�cu przecie� niecodziennie spotyka si� obcego cz�owieka, z kt�rym prawdopodobnie b�dzie si� dzieli�o reszt� �ycia.

Vemund wyszed� z pokoju, by powita� brata.

Pierwsze, co sobie u�wiadomi�a, to to, �e podoba jej si� g�os Braciszka. Mi�kki, przyjazny, ze sk�onno�ci� do �miechu.

W ko�cu go�� wszed� do pokoju.

O ile Vemund mia� niekt�re rysy bardzo �adne, co czyni�o go m�skim i przystojnym, to jego m�odszy brat by� po prostu urodziwy! Byli mniej wi�cej tego samego wzrostu, ale Braciszek sprawia� wra�enie wy�szego, bardziej eleganckiego, pewnie ze wzgl�du na spos�b, w jaki si� porusza�. Wyprostowany, dumny, prawdziwy szlachcic. Vemund mia� wzrok ch�odny, pe�en rezerwy, niebieskie oczy Braciszka natomiast by�y ciep�e, przepe�nione mi�o�ci� do wszystkich �ywych istot na ziemi. �mia� si� do Elisabet szczerze, podszed� do niej i uca�owa� jej r�k�. By� ubrany absolutnie w zgodzie z najnowsz� mod�, upudrowane w�osy upi�te by�y wysoko, koszula wyko�czona koronkami, kamizelka ze z�otej lamy i aksamitna kurtka. Spodnie do kolan, bia�e po�czochy, buty ze sprz�czkami� Elisabet spojrza�a ukradkiem na Vemunda; wola�aby, �eby Braciszek ubrany by� mniej elegancko. Nie mia�a jednak czasu na rozmy�lania, bowiem gdy m�odzieniec pochyli� si� do jej r�ki, upudrowana peruka znalaz�a si� tu� przy twarzy Elisabet, a tego jej nos nie by� w stanie znie��. Zacz�a rozpaczliwie wci�ga� powietrze, a potem kichn�a tak pot�nie, �e obaj bracia podskoczyli.

Kiedy najwi�ksze zamieszanie min�o i Elisabet z czerwonymi oczyma, zdyszana i poci�gaj�ca nosem, opad�a na kanap�, Vemund powiedzia� cierpko:

��Tak, m�wi�a�, �e nie znosisz pudru, teraz w to wierz�. Zapami�taj to sobie, Braciszku! I chyba wybaczysz Elisabet, �e nosi naturaln� fryzur�?

��Ale�, moi drodzy! � zawo�a� Braciszek z weso�ymi ognikami w oczach. � Takiej gwa�townej reakcji ze strony kobiety jeszcze nie widzia�em! Nie mam innego wyj�cia, jak tylko uzna� to za pochlebne dla mnie, �e zrobi�em tak pot�ne wra�enie.

Elisabet by�a zrozpaczona. Nie takie wra�enie chcia�a na nim wywrze�. Ale on przez ca�y czas by� ni� zaj�ty. Na to przynajmniej wygl�da�o.

��Kochany Vemundzie, gdzie ty znalaz�e� ten pi�kny kwiat?

��Kwiat? � sykn�� Vemund przez z�by. � Poczekaj, wkr�tce odkryjesz kolce! Elisabet jest c�rk� mego przyjaciela, Ulfa Paladina z Ludzi Lodu, o kt�rym ci wczoraj opowiada�em. To nie byle kto, ani z uwagi na pochodzenie, ani na charakter.

��Tak, m�wi�e�, �e panna Elisabet pracuje w Christianii jako dama do towarzystwa. U twojej� przyjaci�ki?

Elisabet spojrza�a na Vemunda, on jednak odpar� niewzruszony:

��Tak, u mojej przyjaci�ki.

Z jakiego� powodu ta odpowied� wyda�a si� Braciszkowi niewystarczaj�ca.

��A wi�c nie mam mo�liwo�ci odwiedzenia panny Elisabet bez twojego pozwolenia? � zapyta�.

��Nie, nie masz. W ka�dym razie nie w domu mojej przyjaci�ki. Poza tym jednak mo�esz si� z ni� spotyka�, kiedy oboje zechcecie. Najlepiej, �eby� j� zaprosi� do domu, do Lekenes. Elisabet jest w Christianii do�� samotna, wiesz.

��Och, to wspaniale! � zawo�a� Braciszek.

Co za idiotyczne imi� dla takiego przystojnego m�odzie�ca, pomy�la�a Elisabet. On za� m�wi� dalej:

��A dlaczego nie mieliby�my pojecha� do Lekenes ju� dzisiaj wieczorem? Mam tylko odda� te pr�bki drewna z jakimi� paskudnymi korytarzami po owadach w �rodku i ju�, a wiem, �e rodzice siedz� w domu w nastroju bogobojnej nudy. Panno Elisabet, czy zechcia�aby pani nas odwiedzi�? Nie spodziewa�em si� takiego mi�ego spotkania i przyszed�em tutaj piechot�, ale gdyby pani zechcia�a podj�� ten trud i p�j�� ze mn�, to z najwi�ksz� rado�ci� odwioz� pani� potem do domu powozem.

W przeciwie�stwie do Vemunda Braciszek by� najwyra�niej przyzwyczajony do rozm�w z damami. Elisabet dosz�a ju� do siebie po przygodzie z pudrem i spogl�da�a teraz pytaj�co na Vemunda. On sprawia� wra�enie zadowolonego z takiego obrotu sprawy.

��Zast�pi� pani� Akerstrom, �eby mog�a wr�ci� do domu � mrukn�� do Elisabet.

Co bracia zd��yli ustali�? A mo�e Vemund przewidzia� to pospieszne zaproszenie? Czy takie s� zwyczaje, by panna z dobrego domu by�a tak od razu zapraszana do domu kawalera? Elisabet po prostu nie wiedzia�a, czy zachowuje si� w�a�ciwie, mia�a jednak ochot� zobaczy� od �rodka to pi�kne Lekenes.

��Wystarczy, �e potem przywieziesz Elisabet tutaj, do mojego domu � powiedzia� Vemund cierpko. � Ona mieszka niedaleko st�d.

��To chyba zrozumia�e, �e odwioz� pann� Elisabet do jej domu � zaoponowa� Braciszek.

��Przywieziesz j� tutaj i nie b�dziesz robi� problem�w!

Braciszek przyj�� polecenie do wiadomo�ci. Elisabet zauwa�y�a jego podziw i oddanie dla starszego brata i wzruszy�o j� to.

W�druj�c w�sk� dr�k� u boku Braciszka Tarka w ten pi�kny wiecz�r p�nego lata, stwierdzi�a, �e w jej my�lach panuje chaos. Najwi�cej zainteresowania budzi�a w niej panna Karin, za kt�r� by�a odpowiedzialna i kt�r� zd��y�a polubi�. Chcia�a wiedzie� o niej wi�cej, lepiej rozumie� jej sytuacj�.

Braciszka zna�a zbyt kr�tko, by mie� jakiekolwiek zdanie na jego temat. Ale by� to m�czyzna niezwykle poci�gaj�cy. Nie mog�aby temu zaprzeczy�. Poza tym sprawia� wra�enie �agodnego i przyjaznego. Zdecydowanie mo�na mie� gorszego m�a!

Ca�e �ycie�?

C�, dlaczego nie? Skoro tylko on j� zaakceptuje? Ale nie mo�e jej zdradza�, z tym Elisabet nigdy by si� nie pogodzi�a.

Nie, teraz wybiega za daleko w przysz�o��. To wszystko wie przecie� tylko Vemund, kt�ry wybra� j� na �on� dla Braciszka. O tym, czego on sam by sobie �yczy�, nie wiedzia�a jeszcze nic. Ani o jego rodzinie. Co oni powiedz�?

��Wygl�da na to, �e pomi�dzy tob� a twoj� matk� panuj� bardzo serdeczne stosunki � powiedzia�a, kiedy szli pod wielkimi, ciemnymi teraz d�bami, kt�rych konary i li�cie pokry�a ju� rosa.

��I tak by�o zawsze � powiedzia� Braciszek. � Vemund te� by� wspania�ym bratem. Szkoda, �e nas opu�ci� w taki spos�b, pusto jest w domu bez niego.

��Tak, a w�a�ciwie dlaczego on to zrobi�? � zapyta�a Elisabet, zanim zd��y�a po�a�owa� swojej niestosownej ciekawo�ci.

Ale Braciszek odpowiedzia� spokojnie, niczego nie podejrzewaj�c:

��On uwa�a, �e nie ma prawa d�u�ej mieszka� w domu rodzic�w. Twierdzi, �e nie jest tego godzien, bo pope�ni� co� niewybaczalnego.

Elisabet skin�a g�ow�. Ona tak�e to s�ysza�a. Przest�pstwo wobec panny Karin, cokolwiek to oznacza.

��Wiesz, Elisabet. Wolno mi chyba zwraca� si� do ciebie po imieniu? Wiesz, my mamy takich wspania�ych rodzic�w. Matka po prostu nie ma sobie r�wnych, a ojciec to sama dobro�! Domy�lam si�, �e Vemund nie mo�e znie��, i� zawi�d� ich jakim� swoim nieodpowiedzialnym post�pkiem. Wobec tego dobrowolnie wybra� samotno��. Vemund jest zupe�nie innym typem ni� my wszyscy. Bardziej szorstki, jakby nieog�adzony. Ale chocia� nigdy tego nie daje po sobie pozna�, uwa�am, �e jest bardzo wra�liwy.

��Ja te� tak uwa�am � rzek�a Elisabet w zamy�leniu.

Weszli w�a�nie do tego wspania�ego parku Lekenes, kt�ry widzia�a z powozu. Teraz jednak wyobra�a�a sobie, �e w�druj� przez zaczarowany las. Panowa�a taka cisza, �e ich g�osy odbija�y si� g�ucho od pot�nych drzew. D�by powykrzywiane ze staro�ci sta�y w tym zmierzchu p�nego lata jakie� nierzeczywiste, pnie mia�y grube, s�kate i groteskowo rozpostarte konary. Pod drzewami ros�a wypiel�gnowana trawa, pokryta teraz wieczorn� ros�, i Elisabet by�a przekonana, �e wiosn� pe�no tu zawilc�w i sasanek.

Zdumiewaj�ce, �e to ona idzie tu, obok tego nieprawdopodobnie przystojnego m�odego cz�owieka, w tym otoczeniu! Ona, kt�ra jeszcze tydzie� temu snu�a si� po wiejskim domu i kona�a z nud�w! Ile si� ju� wydarzy�o od tamtej pory! A jak si� rozgniewa�a, kiedy Vemund Tark przyszed� prosi� o jej r�k� w imieniu swego brata!

Teraz ju� si� nie z�o�ci�a. By�a beznadziejnie onie�mielona towarzystwem tego pi�knego m�odzie�ca, kt�ry nie wiedzia� jeszcze, �e ona zosta�a wybrana na jego narzeczon�.

Nieoczekiwany poryw wiatru szarpn�� koronami drzew i sprawi�, �e powietrze si� och�odzi�o.

��Nie marzniesz? � zapyta� Braciszek troskliwie. � Za chwil� b�dziemy na miejscu.

��Jak dawno Vemund wyprowadzi� si� z domu? � zapyta�a Elisabet.

��Jakie� dwa albo trzy lata temu, o ile dobrze pami�tam � odpar� Braciszek prostodusznie.

��To chyba normalne, �e doro�li synowie wyprowadzaj� si� z domu?

��Ale nie on. To przecie� on ma odziedziczy� ca�e Lekenes, wi�c je�li kto� mia�by si� wyprowadza�, to raczej my, rodzice i ja! Ale on si� zmieni� po podr�y do naszego starego domu w�a�nie przed trzema laty. Co� musia�o si� tam wtedy sta�. Mia�o to zwi�zek z jakim� przest�pstwem. Potem nie chcia�, �eby jego noga posta�a w Lekenes. M�wi�, �e nie jest godzien. Najgorsze, �e on w og�le nie chce widzie� rodzic�w. Ojciec wycofa� si� z kierowania przedsi�biorstwem i teraz Vemund jest odpowiedzialny za wszystko. Ale on nie chce. On tego nienawidzi. Skutek jest taki, �e to ja musz� by� ��cznikiem pomi�dzy nim i ojcem we wszystkich sprawach, kt�re dotycz� przedsi�biorstwa. To okropnie k�opotliwe!

Elisabet przys�uchiwa�a si� temu z ogromnym zainteresowaniem. Ten ufny m�ody cz�owiek opowiada� z w�asnej woli o wszystkim, o co Vernunda nie wolno by�o nawet zapyta�.

��A gdzie mieszkali�cie przedtem, zanim rodzina kupi�a Lekenes?

��Mieli�my maj�tek niedaleko Holmestrand.

Braciszek zacz�� z entuzjazmem opowiada� o ich starym domu ko�o Holmestrand, ale Elisabet ju� go nie s�ucha�a.

To musia�o by� w�a�nie tam. Tam kuzynka Vemunda, Karin, zosta�a zamkni�ta w okropnym domu dla psychicznie chorych. On j� tam odnalaz� i sprowadzi� tutaj w tajemnicy przed reszt� rodziny. To on pope�ni� tak wielkie przest�pstwo wobec Karin, �e rozum jej si� od tego pomiesza�. Ale kiedy to wszystko mia�o miejsce? Kiedy pojecha� znowu do Holmestrand z ostatni� wizyt�? Co si� tam wtedy sta�o? W takim razie musia� tam sp�dzi� sporo czasu, bo wed�ug tego, co powiedzia�a Karin, przebywa�a w tym domu wariat�w do�� d�ugo.

Ale Elisabet nie mia�a odwagi pyta� wi�cej o Holmestrand, za nic te� nie odwa�y�aby si� wspomnie� o Karin. Jeszcze nie teraz! Chyba jednak mog�aby spr�bowa� dowiedzie� si� czego� na w�asn� r�k�. Bo Elisabet by�a ciekawa z natury, a zagadka Karin � i Vemunda � interesowa�a j� ponad wszelkie wyobra�enie. Je�li ma pom�c Karin wr�ci� do zdrowia, musi wiedzie�!

Drgn�a na d�wi�k g�osu Braciszka:

��No prosz�, oto Lekenes! Czy widzia�a� kiedy r�wnie doskona�ego?

��Mamo! Ojcze! Nie �picie jeszcze? � wo�a� Braciszek wbiegaj�c do imponuj�cego hallu.

��Tutaj jeste�my, Braciszku � odpar� bardzo mi�y kobiecy g�os.

��Chod�! � zaprosi� Elisabet. � Rodzice s� w ma�ym saloniku. Na pewno siedz� przy oknie i rozkoszuj� si� wieczorem. Mama to uwielbia.

Troch� niepewna sz�a za nim przez pokoje, w por�wnaniu z kt�rymi Elistrand, ba, nawet samo Grastensholm wygl�da�o jak dom komornika. Mijali grupy kanap pokryte z�oto-bia�� tkanin�, z haftowanymi oparciami, marmurowe rokokowe stoliki na wygi�tych n�kach i zwaliste komody. �ciany poci�te na prostok�tne p�aszczyzny, oddzielone od siebie obramowaniami ze z�oconych kwiat�w. W lustrach odbija�y si� wyszukane malowid�a i ci�kie kotary�

Braciszek oznajmia� g�o�no ich nadej�cie:

��Przysz�a ze mn� najnowsza znajoma moja i Vemunda, Elisabet, c�rka Ulfa Paladina.

Dwoje ludzi wsta�o z kanapki pod oknem w bardzo pi�knym salonie. Chocia� dzienne �wiat�o jeszcze nie zgas�o, w pokoju pali�o si� ju� mn�stwo �wiec w srebrnych kandelabrach, Elisabet widzia�a wi�c wyra�nie swoich przysz�ych te�ci�w.

Pani wysz�a jej naprzeciw z wyci�gni�t� r�k�.

��Elisabet Paladin z Ludzi Lodu! Witaj w naszym skromnym domu! Mia�am przyjemno�� spotka� kiedy� twoj� matk�, margrabin�

Margrabin�? Elizabet wprost nie wierzy�a w�asnym uszom. Nikt ju� si� tak nie nazywa. A ju� najmniej matka�

Ukry�a u�miech, w kt�rym zawiera�a si� zar�wno irytacja, jak i rozbawienie, i dygn�a przed matk� obu braci. Pani Tark by�a, zgodnie z okre�leniem matki Elisabet, Tory, kobiet� zachwycaj�c�. Nie m�oda, nie, by�a chyba starsza, ni� na to wygl�da�a, lecz obdarzona takim wdzi�kiem, �e Elisabet poczu�a si� przy niej niczym s�o�. Matka Braciszka by�a osob� do�� wysok�, o lekko wystaj�cych ko�ciach policzkowych i pi�knej twarzy. Oczy promienia�y godno�ci� i ch�ci� �ycia, plecy mia�a dumnie wyprostowane. D�o�, kt�r� poda�a Elisabet, by�a ko�cista, szczup�a i sucha, u�miech, z jakim przygl�da�a si� go�ciowi, �yczliwy. Pani domu, kt�ra znakomicie czu�a si� w swojej roli, kobieta �wiatowa i po prostu czaruj�ca istota. Po��czenie si�y i delikatno�ci. Elisabet poczu�a si� okropnie ma�a.

Ojciec braci by� przy tej wspania�ej kobiecie prawie niewidoczny. Wysun�� si� zza jej plec�w, uj�� r�k� Elisabet i uca�owa� z prawdziw� elegancj�, na co ona mimo woli si� cofn�a.

��B�d� ostro�ny, ojcze � roze�mia� si� Braciszek. � Elisabet �le znosi zapach pudru, dostaje od tego okropnego kataru!

Pan Tark wyprostowa� si� natychmiast; w jego oczach rozb�ys�a �yczliwo��.

��Czy to prawda?

��Niestety, tak � odpar�a Elisabet zawstydzona. � I dla tego nosz� w�osy niezbyt modnie uczesane.

��Moim zdaniem to czaruj�ce! � zawo�a�a pani Tark. � Kiedy ma si� takie w�osy, jak ty, to po c� je chowa�?

Czy nie by�o sarkazmu w tych s�owach? Nie, Elisabet nigdy by w to nie uwierzy�a.

U�miechn�a si� do ojca Braciszka. Teraz pojmowa�a, dlaczego obaj bracia wygl�daj� tak znakomicie. Nie tylko ich matka by�a pi�kno�ci�, ojciec tak�e nale�a� do najprzystojniejszych m�czyzn, jakich widzia�a. By�o co� �agodnego i delikatnego w tej jeszcze m�odej twarzy, obaj synowie bardzo byli do niego podobni. Elisabet nie by�aby kobiet�, gdyby nie zauwa�y�a, �e pani Tark jest starsza od swego m�a. Trudno powiedzie�, ile starsza, bo ukrywa�a to starannie, a on mia� g��bokie zmarszczki na czole, jakby ze zmartwienia, prawdopodobnie ze wzgl�du na prac� w tym du�ym przedsi�biorstwie. Dziwne zachowanie Vemunda te� pewnie robi�o swoje. Pan Tark ubrany by� podobnie jak Braciszek. Zgodnie z mod� mia� upudrowane na bia�o w�osy, koronkowy �abot pod szyj� i bia�e po�czochy. Elisabet nie znosi�a tej mody, kt�r� uwa�a�a za �mieszn� i ma�o m�sk�. Wola�aby, �eby Braciszek ubiera� si� jak Vemund. No nic, po �lubie Elisabet postara si� wyeliminowa� najwi�ksze dziwactwa. Nic nie mog�a na to poradzi�. W miar� jak lepiej poznawa�a t� rodzin�, my�l o ma��e�stwie z Braciszkiem wydawa�a jej si� coraz bardziej poci�gaj�ca.

No i ten dom! Dla tego domu zgodzi�aby si� chyba wyj�� za m�� niemal za kogokolwiek.

Ale tylko niemal. Elisabet mog�aby wyj�� za m�� jedynie za m�czyzn�, kt�rego b�dzie akceptowa� i lubi�. To podstawowy warunek. Ale kocha�? To s�owo nie m�wi�o jej zbyt wiele. To u�o�y si� p�niej. A Braciszka ju� zd��y�a bardzo polubi�.

Ponadto wygl�da�o na to, �e jego rodzice nie b�d� mieli nic przeciwko niej. A mo�e o�lepia ich ten margrabiowski tytu�? Co za okropne pomys�y przychodz� matce do g�owy! Dostanie jej si� za to!

Elisabet zosta�a zaproszona na kolacj� i wszyscy rozmawiali z ni� bardzo uprzejmie. Zauwa�y�a, oczywi�cie, �e staraj� si� j� wypytywa� o chlebodawczyni�, t� pani�, u kt�rej jest dam� do towarzystwa. Elisabet podejrzewa�a, �e oni s�dz�, i� chodzi tu o utrzymank� Vemunda. Z uporem jednak powtarza�a, �e to starsza osoba, kt�ra niech�tnie widuje innych ludzi, nie chce, by Elisabet opowiada�a o niej komukolwiek, i nie �yczy sobie, by wymienia�a jej nazwisko.

Musz� jednak wymy�li� dla niej jakie� nazwisko, postanowi�a Elisabet. Trzeba zapyta� o to Vemunda, dalej tak by� nie mo�e.

Im d�u�ej trwa�o spotkanie z rodzin� Tark�w, tym bardziej Elisabet ich lubi�a. Przystojny ojciec sprawia� wra�enie, �e got�w by�by zdmuchiwa� py� z ziemi, po kt�rej st�pa pani Emilia.

Cz�sto delikatnie, z wielkim szacunkiem pie�ci� jej d�o�, a ona rzuca�a mu pieszczotliwe, czu�e spojrzenia; wiecznie zakochana para. By�o do�� oczywiste, kto z tych dwojga jest silniejszy, ale to nie mia�o znaczenia, skoro pani Emilia zachowywa�a si� tak �agodnie i z takim wdzi�kiem.

Niebywale pi�kna para, obdarzona dwoma takimi przystojnymi synami!

Ale pojawia�y si� rysy na rodzinnej idylli. Vemund zak��ci� harmoni�. Wygl�da�o na to, �e rodzice prze�yli ci�ko jego odej�cie, zw�aszcza ojciec. Za ka�dym razem, kiedy w zwi�zku z przedsi�biorstwem pada�o imi� Vemunda, na pi�knej twarzy pana Arnolda pojawia�a si� zmarszczka.

A Elisabet przechodzi�a sama siebie. By�a taka dowcipna i taka uprzejma, �e jej rodzice nie wierzyliby w�asnym oczom. Po prostu atmosfera, �rodowisko i ten pi�kny dom nie zach�ca�y do zbyt swobodnego zachowania.

Musia�a zrobi� bardzo dobre wra�enie, bo niezwykle serdecznie zaproszono j� znowu, po czym Braciszek odwi�z� j� do domu Vemunda. By�o ciemno, kiedy jechali przez park, a potem przez las, i Elisabet znowu doznawa�a tego uczucia nierzeczywisto�ci. Nastr�j by� jak wyj�ty z ba�ni � z przyt�umionym stukotem ko�skich kopyt, z lasem ledwo widocznym w tajemniczym mroku i z tym pi�knym m�odym m�czyzn� obok. Braciszek zachowywa� si� wobec niej z najwi�kszym uszanowaniem, ale silnie odczuwa�a jego blisko��. S�ysza�a ten �agodny, przyjazny g�os, kt�ry opowiada� o balach, na kt�rych Braciszek bywa�, i o ludziach, kt�rych Elisabet powinna spotka�. Karin nie wspomnia� jednak nigdy i Elisabet nie odwa�y�a si� zapyta�, jakie pokrewie�stwo ich ��czy.

Obok domu Vemunda wysadzi� j� z powozu.

��Czy na pewno mo�esz sama i�� dalej? � zapyta� z trosk�.

��Och, tak, to niedaleko. Dzi�kuj� za przemi�y wiecz�r.

��To my powinni�my dzi�kowa� � u�miechn�� si�. � Ju� dawno nie mieli�my tak mi�ej wizyty. Jeste� taka naturalna, Elisabet. Taka bezpo�rednia i niekonwencjonalna!

No, nie ma co! A ona my�la�a, �e zachowuje si� zgodnie z wszelkimi konwenansami!

Braciszek strzeli� z bicza na po�egnanie i pow�z odjecha�. Elisabet samotnie ruszy�a w stron� miasta.

W domu Karin czeka� na ni� Vemund.

��No, nareszcie jeste� � powita� j� cierpko. � ju� my�la�em, �e masz zamiar tam zamieszka�.

W jakim� sensie przyjemnie by�o us�ysze� jego ostry g�os po ca�ej tamtej etykiecie i s�odkich s��wkach.

��Zosta�am zaproszona na kolacj� � o�wiadczy�a zdyszana i usiad�a obok niego. Powoli rozwi�zywa�a wst��k� od kapelusza. � No, a co tutaj?

��Spa�a przez ca�y czas. Chcesz co� zje��?

��Dzi�kuj�, tylko co� do picia � powiedzia�a, �eby zatrzyma� Vemunda jeszcze na chwil�. � Mo�e i ty wypijesz szklaneczk� piwa?

��Ju� to zrobi�em. W�a�ciwie chyba za du�o pij�, ale to przynosi zapomnienie na pewien czas. No, i jak ci posz�o?

Elisabet o�ywi�a si�.

��Vemund, jaki wspania�y dom! I jakich masz fantastycznych rodzic�w! Tw�j brat jest po prostu nadzwyczajny!

��W tej w�a�nie kolejno�ci?

��No, niekoniecznie � powiedzia�a rumieni�c si�. � Podoba�o mi si� wszystko, co widzia�am. Wydaje mi si�, �e ja te� si� im podoba�am. Zachowywa�am si� bardzo poprawnie � doda�a pospiesznie.

��Chcia�bym to widzie� � roze�mia� si� jako� nieszczerze.

��Och, jak oni wszyscy mi si� podobaj�! Tw�j ojciec, Vemundzie, jest wspania�y. Takiego m�a chcia�abym mie�.

��No wiesz, zaje�dzi�aby� go na �mier�. Ty potrzebujesz kogo�, kto by nad tob� dominowa�.

��I to dlatego wybra�e� dla mnie Braciszka? � zapyta�a cicho i z powag�. � On jest dok�adnie tak samo �agodny jak tw�j ojciec.

��Nie b�d� taka pewna � ostrzeg� j� Vemund. � Braciszek jest wymagaj�cy. Oczekuje od kobiety bardzo du�o. Wiesz, jego idea�em jest matka, a nie�atwo jest dor�wna� takiemu wzorowi.

Elisabet opar�a �okcie o st�, pochyli�a si� w prz�d i powiedzia�a impulsywnie:

��Tak, ale ona pami�ta o swojej pozycji. Jest urodzonym autorytetem, prawda? Taka silna, a popatrz, jak umie si� podporz�dkowa� swojemu m�owi, jaka jest wobec niego uleg�a i mi�a, jaka oddana! Ja te� chc� by� taka.

Sceptyczne parskni�cie Vemunda podzia�a�o na ni� trze�wi�co. Elisabet zaczerwieni�a si� i zapyta�a niezbyt taktownie:

��Ale czy nie jest ona� troch� starsza od m�a?

��Troch�? Nie uwierzysz, ale ona ma sze��dziesi�t trzy lata. Osiemna�cie lat starsza od ojca. By�a ju� wdow�, kiedy si� spotkali.

��To do�� naturalne, �e m�czy�ni �eni� si� z troch� od siebie starszymi wdowami, prawda? To zdarza si� wsz�dzie. Cz�sto jest to ma��e�stwo dla zysku, bo wdowy bywaj� bogate.

��Nie w tym przypadku. Ten przekl�ty maj�tek pochodzi od rodziny Tark�w, zosta� dla nich wypracowany przez biednych ludzi!

��Uwa�aj, �eby ci� nie poch�on�y rewolucyjne idee walki o sprawy klas ni�szych! Ale masz racj�, nigdy bym nie przypuszcza�a, �e twoja matka ma a� tyle lat. Rzeczywi�cie, czas nie ma na ni� wp�ywu!

Vemund siedzia� odwr�cony do niej profilem i wygl�da� przez okno. Znowu uderzy� j� ten wyraz �yciowego do�wiadczenia i rezygnacji, widoczny w jego twarzy. To nie znane jej przest�pstwo wobec Karin odebra�o mu widocznie wszelk� wol� istnienia. Z dzielnicy biedy dochodzi�y do nich jakie� st�umione ha�asy, krzyki kobiet rozgniewanych na swoich zataczaj�cych si� m��w, ale na najbli�szej ulicy panowa�a cisza. Mo�e dzi�ki temu, �e na rogu znajdowa� si� posterunek policji i oddziela� od siebie te dwa �wiaty. Elisabet zastanawia�a si�, czy to nie Vemund postara� si� o takie ulokowanie str�y porz�dku, kiedy mia� zamiar umie�ci� tutaj Karin.

Znowu zwr�ci� si� ku niej, jego oczy l�ni�y w md�ym blasku �wiecy, wygl�da� jak wspania�e drapie�ne zwierz�. Elisabet stwierdza�a jednak, �e taki pi�kny jak Braciszek nie jest. O ile tamten by� niczym obraz, to Vemund wygl�da� jak szkic, wed�ug kt�rego zosta�o wykonane dzie�o sztuki.

��A zatem m�j brat ci si� podoba? � zapyta�.

��O tak, to naprawd� mi�y m�ody cz�owiek. Pi�kny jak zaczarowany ksi��� z bajki, chocia� wygl�d odgrywa mniejsz� rol�.

��Zaczarowani ksi���ta rzadko bywaj� pi�kni. Na og� wyst�puj� jako bestie albo jako �aby.

��No tak, wobec tego on wygl�da jak odczarowany zaczarowany ksi��� � powiedzia�a �miej�c si� weso�o. � W dzieci�stwie najbardziej lubi�am ba�� o zaczarowanym ksi�ciu. Kiedy by�am bardzo m�oda, marzy�am, �eby spotka� takiego potwora, pokocha� go i odczarowa� za pomoc� poca�unku.

Przygl�da� jej si� jako� osobliwie. Jakby nie dowierza� temu dziecinnemu zachwytowi i jakby co� chcia� sobie potwierdzi� Nie umia�a do ko�ca odczyta�, co si� kryje w jego wzroku.

��S�dzisz, �e mog�aby� wyj�� za niego za m��?

��Za ksi�cia?

��Za Braciszka, oczywi�cie!

Zawaha�a si� jedynie na sekund�, ale on to zauwa�y�.

��Ja osobi�cie nie mam nic przeciwko temu � powiedzia�a wolno, jakby s�owa nie bardzo chcia�y przej�� jej przez gard�o.

Vemund znowu odwr�ci� si� do okna.

��Znakomicie � o�wiadczy�. � Chcia�bym, �eby� go st�d zabra�a. �eby spokojnie osiedli� si� w Elistrand i �eby�cie razem budowali swoje �ycie. To jest teraz moje jedyne pragnienie.

Elisabet nie bardzo wiedzia�a, co m�wi�. Czu�a si� jako� nieszczeg�lnie. Jakby wydana. Wykorzystana.

Nie pozw�l mu si� wykorzysta�, przestrzega�a Ingrid.

Czy nie to w�a�nie si� teraz dzieje? A mo�e jednak nie?

Dlaczego odczuwa�a tak� bolesn� pustk� w piersi? Jakby ssanie, co�, czego si� doznaje, kiedy cz�owiek musi stan�� sam przed du�ym zgromadzeniem, wszystkie spojrzenia skierowane s� na niego i nikt, ale to nikt nie chce mu pom�c�

Vemund wsta� i przerwa� jej rozmy�lania.

��Jeste� chyba bardzo zm�czona. Powinienem i�� do domu.

��Nie, ja�

Wyrwa�o jej si� to ca�kiem spontanicznie, natychmiast sp�on�a rumie�cem i umilk�a sp�oszona.

Vemund spojrza� na ni� pytaj�co. Jakby my�l o samotnym powrocie do domu w lesie sprawia�a mu przykro��.

Elisabet wsta�a tak�e.

��Nie, to nic. Och, musi ju� by� bardzo p�no, a ja trzymam ci� tutaj, chocia� jutro znowu wcze�nie wstaniesz do pracy. � M�wi�a gor�czkowo, jakby chcia�a zag�uszy� b�aganie, kt�re cisn�o jej si� na usta: �eby zosta�. � Dzi�kuj� ci, �e chcia�e� posiedzie� przy Karin � zako�czy�a cicho. � Prze�y�am niezapomniany wiecz�r.

Mrukn�� pod nosem co�, co zabrzmia�o jak: �Tego si� w�a�nie obawia�em�, ale przecie� niczego takiego nie m�g� by� powiedzie�.

��Czy wobec tego pozwolisz, �e jutro porozmawiam z Braciszkiem? Powiem mu, �e prosi�em w jego imieniu o twoj� r�k� i �e twoi rodzice nie maj� nic przeciwko temu.

Elisabet drgn�a.

��Nie ma chyba po�piechu � b�kn�a.

Vemund podszed� do niej i powiedzia� nieoczekiwanie stanowczo:

��Owszem, trzeba si� spieszy�! Ja d�ugo ju� tego nie znios� i� � Przerwa� i powt�rzy� poprzednie pytanie: � Mog� mu to powiedzie�?

Niech�tnie wyrazi�a zgod�.

��Oczywi�cie, zawsze mo�esz mu to powiedzie�. Tylko b�d� ostro�ny. Obserwuj, jak on reaguje. I nie m�w mu, �e rodzice si� zgodzili ani �e ja te� jestem ch�tna. W ten spos�b zap�dzisz go w �lep� uliczk�, b�dzie musia� si� zgodzi� z samej tylko uprzejmo�ci. Chcia�abym najpierw wiedzie�, co on sam o tym s�dzi.

��Jeste� najbardziej upart�� � zacz�� Vemund i przerwa�. � No dobrze, b�dzie, jak chcesz. Ale je�li b�dzie zachwycony?

��W takim razie powiedz mu, co chcesz. Jestem za bardzo zm�czona. Ju� niczego dzi� nie wymy�l�.

��Tak, oczywi�cie, rozumiem � powiedzia� �agodnie. � Dbaj o Karin. I o siebie te�. Dobranoc!

Kiedy poszed�, w domu zrobi�o si� pusto. Elisabet postanowi�a i�� na g�r�, �eby zajrze� do Karin, ale chora spa�a mocno. Zostawi�a uchylone drzwi, by s�ysze� ewentualne wo�anie, i po�o�y�a si� do ��ka.

Ha�asy na zewn�trz ucich�y. Elisabet le�a�a w swoim pi�knym pokoju, w mroku mog�a si� zaledwie domy�la� �cian i sufitu, i eleganckiego lustra. My�li k��bi�y jej si� w g�owie, nie umia�a opanowa� wzburzenia.

I nagle powzi�a postanowienie: Najszybciej jak to mo�liwe powinna si� wybra� do Holmestrand. Musi wiedzie� co� wi�cej o tym okropnym przest�pstwie Vemunda wobec Karin.

Przenikn�� j� zimny dreszcz. To krew Ludzi Lodu, kt�ra we mnie p�ynie, pomy�la�a. Nie jestem dotkni�ta, nie nale�� te� do wybranych, jestem zwyczajn� dziewczyn�. Teraz jednak pozna�am namiastk� tego, co mog� odczuwa� tacy jak Ingrid czy Ulvhedin.

To by�o ostrze�enie! Nie mieszaj si� w sprawy, kt�re ci� nie dotycz�, Elisabet! Pozw�l Vemundowi zachowa� swoje tajemnice!

Ale jak w takim razie zdo�am pom�c tej delikatnej, dobrej pannie Karin?

Nast�pnego dnia zrobi�a co�, czego nie mia�a prawa robi�.

Zaraz jak tylko znalaz�a si� w tym domu, u�wiadomi�a sobie, �e znajdzie tu wyj�tkowo wiele okazji do wykorzystania dla swoich medycznych umiej�tno�ci. Panna Karin cierpia�a na niezliczone dolegliwo�ci, nale�a�a do os�b wra�liwych, a przez tyle lat piel�gnowano j� byle jak. Po prostu nie by�o dolegliwo�ci, kt�ra by jej nie dr�czy�a. Pierwsze, czym Elisabet musia�a si� zaj��, by�y stopy. Chora ledwie mog�a na nich sta�, takie by�y opuchni�te i zaniedbane. A kiedy panna Karin odkry�a, jakim cennym nabytkiem jest dla niej Elisabet, zg�asza�a swoje cierpienia jedno po drugim. Elisabet przywioz�a z domu spory zapas �rodk�w leczniczych i pomaga�a nieszcz�snej kobiecie jak umia�a. Powoli ujawnia�y si� jednak coraz powa�niejsze sprawy. Panna Karin znajdowa�a si� naprawd� w op�akanym stanie! Szcz�liwa, �e ma przy sobie �lekarza� kobiet�, zacz�a si� skar�y� tak�e na dyskretne kobiece choroby. Elisabet wyros�a jednak w surowym klimacie, nauki pobiera�a u Ingrid i Ulvhedina, wi�c si� nie rumieni�a, lecz robi�a, co si� da�o, i zapisywa�a chorej rozmaite lekarstwa (mia�a je oczywi�cie przy sobie, ale panna Karin �yczy�a sobie, �eby wszystko odbywa�o si� zgodnie z zasadami sztuki).

I dlatego w�a�nie Elisabet zdecydowa�a si� post�pi� wbrew woli Vemunda. O�wiadczy�a mianowicie pannie Karin, �e pogoda jest znakomita, wobec czego powinny wyj�� na ma�y spacer!

��Na dw�r? � zapyta�a jej podopieczna i a� usta otworzy�a ze zdumienia. � Ale� ja nie wychodzi�am na dw�r od czasu, kiedy wyjecha�am z Bode.

Bode! T� nazw� Elisabet powinna zapami�ta�!

��No wi�c najwy�szy czas, �eby wyj��. Wie pani, organizm �le si� czuje w ci�g�ym zamkni�ciu. Ca�a maszyneria zaczyna dzia�a� nie tak jak trzeba i cz�owiek zaczyna chorowa�, w�a�nie tak jak pani.

��O, tak. Ja jestem strasznie chora � westchn�a Karin �a�o�nie, pe�na wsp�czucia dla siebie samej.

��Ale chce pani by� zdrowa, prawda? A zatem spr�bujemy zrobi� niedu�y spacerek. Na pocz�tek tylko kilka krok�w w d� ulicy.

��A moje nogi?

��Trzeba je po�wiczy�. Z pocz�tku b�dzie to oczywi�cie troch� bole�, ale szybko przestanie.

��Ale co si� stanie z moj� pi�kn� bia�� cer�? To szkodliwe dla cery wychodzi� na wiatr i deszcz albo na zbyt ostre s�o�ce.

��Jest r�nica mi�dzy �adn� bia�� cer� a cer� blad�, chorobliw� � rzek�a Elisabet i trzeba z uznaniem przyzna�, �e zdo�a�a zachowa� cierpliwo��. � Odrobina �wie�ego powietrza sprawi, �e cera pani stanie si� zdrowa i m�oda, ale trzeba wychodzi� codziennie. Chod�my!

��A je�eli on przyjdzie, kiedy nas nie b�dzie? I zastanie drzwi zamkni�te? Mo�e ju� nigdy nie zechce wr�ci�? Musz� tu by�

��Nie odejdziemy daleko, przez ca�y czas b�dziemy widzia�y dom.

��No, dobrze � zgodzi�a si� Karin bezradnie. � Skoro uwa�asz, �e mog�

��A czy nie pomog�am ju� pani na te powrastane paznokcie? I nie czuje si� pani lepiej na �o��dek? Niech mi pani wierzy, panno Karin, ja si� na tym znam i wiem, co m�wi�. Przesz�am przez dobr� szko��!

Panna Karin pos�usznie skin�a g�ow�. �eby ona wiedzia�a, u kogo si� uczy�am, pomy�la�a Elisabet. Moimi mistrzami byli najprawdziwsza wied�ma i potw�r, kt�ry potrafi przywo�ywa� na ziemi� upiory. Ale o tym lepiej pewnie tutaj nie rozpowiada�.

Kiedy ostro�nie zesz�y ze schod�w, Karin mru�y�a oczy pora�one s�onecznym �wiat�em.

��Och, nie! � zawo�a�a piskliwie. � Moje oczy! O�lepn�!

��Tylko na chwileczk� � uspokaja�a j� Elisabet. � P�jdziemy wolniutko w tamt� stron�.

Elisabet uwa�a�a, �eby si� nie zbli�a� do dzielnicy n�dzy. Zrobi�y kilka krok�w. Karin ostro�nie stawia�a obola�e nogi i kurczowo trzyma�a si� ramienia swojej damy do towarzystwa. Na pocz�tek zbyt by�a zaj�ta wymijaniem stercz�cych na chodniku kamieni, by zwraca� uwag� na otoczenie.

Elisabet by�a wstrz��ni�ta widokiem swojej chlebodawczyni w pe�nym �wietle dnia. Jej stan by� naprawd� op�akany � to staromodne ubranie, te rzadkie, zwisaj�ce �a�o�nie w�osy, ta szarobia�a twarz, kt�ra wygl�da�a teraz dwadzie�cia lat starzej. Mia�a wra�enie, �e prowadzi jakiego� tragicznego upiora, wychud�ego tak, �e a� przezroczystego.

Co takiego Vemund zrobi� tej kobiecie? I co robi teraz?

On na pewno chcia� dobrze, ale przecie� nikt nie wygl�da dobrze, je�eli �yje w zamkni�ciu, nawet gdyby klatka by�a poz�acana.

��Jak si� nazywa pani narzeczony, panno Karin? � zapyta�a ostro�nie.

��Bubi � odpar�a Karin o�ywiona. � To z niemieckiego, znaczy po prostu �ma�y ch�opiec�.

Elisabet wiedzia�a, co to znaczy, ale milcza�a.

Karin sz�a teraz ch�tnie. Wci�� posuwa�a si� naprz�d w �limaczym tempie, ale jakby zapomnia�a o bol�cych nogach.

��Wiesz, Elisabet, on jest ode mnie troch� m�odszy, ale niedu�o. Naprawd� niedu�o! Jest taki ch�opi�cy i s�odki, a jaki zakochany! Na pewno go polubisz, on przyjdzie dzi� wieczorem, musi tylko znale�� konwalie do mojego �lubnego bukietu. Wszyscy go kochaj� i wszyscy mi go zazdroszcz�. Ale on powiada, �e to jemu powinni zazdro�ci�. Czy to nie �adnie z jego strony? Och, jaka jestem zm�czona�

��Dobrze, wobec tego zawr�cimy, wystarczy na dzisiaj. I musimy widzie� dom. By�a pani bardzo dzielna, panno Karin.

Karin przystan�a i chusteczk� wyciera�a oczy.

��Ale tu jest naprawd� �adnie � stwierdzi�a zaskoczona. � No, nie tak �adnie jak w domu mojego dzieci�stwa w Bode i w�a�ciwie to nie wiem, dlaczego tutaj mam czeka� na Bubiego, a nie tam, ale z pewno�ci� Vemund wie. W ka�dym razie tutaj jest o wiele lepiej ni� w tym okropnym maj�tku, w kt�rym przez jaki� czas mieszka�am. Wiesz, tam zamykali drzwi i musia�am by� w jednym pokoju z mn�stwem krzycz�cych ludzi, a zamiast po�cieli by�y tylko �mierdz�ce sienniki. To zupe�nie niepoj�te, jak mo�na mieszka� w takim dworze, chodzi mi o to, co to za w�a�ciciel, kt�ry pozwala, by jego dom przemieni� si� w taki bar��g. To by� naprawd� straszny okres, p�aka�am po ca�ych dniach, a jednocze�nie by�am rada, �e Bubi nie widzi mojego upadku, on by si� okropnie gniewa� na w�a�ciciela. Vemund te� si� gniewa�, on tam przyjecha� przypadkowo i natychmiast spostrzeg�, �e ja nie jestem przyzwyczajona do takiego traktowania, i zaraz mnie stamt�d zabra�. Bogu dzi�ki, �e moja rodzina o niczym nie wie!

��To pani nie zna�a przedtem pana Vemunda?

��Nie, zupe�nie nie, ale on kiedy� powiedzia�, �e ja jestem lepsza ni� ci wstr�tni ludzie, kt�rych tamci wpu�cili do mojego pokoju. Vemund zachowywa� si� wobec mnie bardzo przyja�nie, ale powinien si� tak zachowywa�, bo ja jestem przecie� z bardzo dobrej rodziny, a on wygl�da na dosy� nieokrzesanego, je�li mam by� szczera. Ale� mimo wszystko, bardzo uprzejmy.

��D�ugo pani mieszka�a w tym okropnym dworze, panno Karin?

��Nie, jakie� kilka tygodni albo co� ko�o tego, ale to wystarczy!

Tylko par� tygodni? Elisabet pozwoli�a sobie w�tpi�. Wygl�da�o na to, �e Karin zupe�nie straci�a rachub� czasu, wi�c na pewno nie chodzi�o tu o tygodnie. Ju� raczej o miesi�ce. A mo�e o lata? Lata sp�dzone w domu dla psychicznie chorych�

Spotka�y jakiego� m�odego m�czyzn�; s�dz�c po ubraniu, musia� to by� rzemie�lnik. Panna Karin natychmiast si� wyprostowa�a, ale spu�ci�a oczy z nie�mia�ym u�miechem.

��Nie nale�y zach�ca� takich plebejuszy � szepn�a do Elisabet. � Ale czy zauwa�y�a�, jak mi si� przygl�da�?

Nic dziwnego, pomy�la�a Elisabet zgn�biona. Niecodziennie cz�owiek spotyka na ulicy �ywego ducha!

Jakim sposobem zdo�a kiedykolwiek uczyni� znowu cz�owieka z tego rozsypuj�cego si� wraka?

I czy to w�a�ciwie ma jaki� sens?

Owszem, ma! Ka�dy cz�owiek posiada swoj� warto��. A ten drobny paj�czek, jakim sta�a si� Karin, wycierpia� znacznie wi�cej ni� inni. Zas�ugiwa�a na troch� lepsz� przysz�o��.

Je�li w og�le istnia�a jaka� przysz�o��. A je�li Elisabet otworzy jedynie przed ni� czarn� otch�a�?

��Och, zobacz � szepn�a Karin. � Czy to nie lipa, tam przed nami? Tak bym chcia�a jej dotkn��. Tak dawno temu� Nie, wydaje mi si�, �e to by�o dawna temu, ale to przecie� by�o wczoraj. Mog�?

Elisabet zdawa�a sobie spraw�, Ze Karin o w�asnych si�ach ju� do drzewa nie dojdzie, zw�aszcza �e ros�o po drugiej stronie ulicy. Poprosi�a wi�c chor�, by zaczeka�a, a sama pobieg�a i przynios�a jej ga��zk� z kilkoma li��mi.

Karin g�adzi�a chropowat� ziele�, a w jej oczach pojawi� si� wyraz bezgranicznego smutku, jakby na moment b�ysn�o jakie� delikatne wspomnienie, ale natychmiast zgas�a. Przez ten moment Elisabet przerazi�a si�, �e Karin u�wiadomi sobie swoj� sytuacj�, zrozumie, co straci�a, te lata, kt�re przep�yn�y obok bez �ladu.

Ale gdy Karin znowu na ni� popatrzy�a, jej spojrzenie by�o tak samo puste jak zwykle.

Elisabet poczu�a ucisk w gardle. Odruchowo wyci�gn�a r�k� i pog�adzi�a przywi�d�y policzek.

��Jaka pani jest �liczna, panno Karin. Naprawd� z pani pi�kny i dobry cz�owiek!

To si� mog�o sko�czy� �le. Pokoj�wka czy nawet dama do towarzystwa nie pozwala sobie na co� takiego. Ale panna Karin by�a z�akniona �yczliwo�ci. Chwyci�a r�k� Elisabet i przytrzyma�a.

��Nie mo�esz mnie opu�ci�, Elisabet � powiedzia�a dr��cymi wargami. � Nie wiem, co to jest, ale bardzo si� czego� boj�! Zdaje mi si�, jakby mnie otacza�y cienie, jakby czai�y si� we wszystkich k�tach. Najbardziej przera�aj�ce upiory kryj� si� w ciemno�ciach.

��Prosz� si� nie ba�, panno Karin � powiedzia�a Elisabet g��boko wzruszona. � Ja im nie pozwol� si� do pani zbli�y�. Pan Vemund i ja zatroszczymy si�, �eby �adne upiory nie mia�y do pani przyst�pu.

Mog�a sobie tak m�wi�, bo akurat wtedy nie wiedzia�a jeszcze, jak� walk� z upiorami wszyscy troje: Karin, Vemund i ona sama, b�d� musieli stoczy�.

W biurze przedsi�biorstwa w Christianii Vemund Tark odbywa� powa�n� rozmow� ze swoim m�odszym bratem. Biuro by�o bardzo eleganckie, z meblami obitymi sk�r� i pi�knymi dekoracjami na �cianach. Vemund zawsze czu� si� w nim �le. T�skni� do las�w, ale jego wytworny brat pasowa� jak ula� do wspania�ego wn�trza.

Teraz Braciszek przygl�da� si� Vemundowi z niedowierzaniem.

��Ale� ja nie jestem jeszcze dojrza�y do ma��e�stwa.

Vemund wyd�� wargi.

��Masz dwadzie�cia trzy lata. Powiniene� by� doros�y.

��A ty sam? Ty masz dwadzie�cia pi�� lat.

��Mn� si� nie zajmuj. Teraz m�wimy o tobie.

��Ale ja chcia�bym sam wybra� sobie �on�.

��Nie wygl�da na to, �eby� si� z tym bardzo spieszy�. Masz co� przeciwko Elisabet Paladin z Ludzi Lodu?

��Nie, niech B�g broni! Jest �adna i pe�na wdzi�ku, tylko zachowuje si� troch� nieodpowiednio. Ale przecie� spotka�em j� tylko raz. Daj mi troch� czasu, Vernundzie!

��Nie ma czasu do stracenia.

Braciszek zastanawia� si�.

��Elistrand, powiadasz? Czy to du�a posiad�o��?

��Nie taka du�a jak Lekenes, ale pi�knie po�o�ona i dobrze utrzymana.

��I s� szanse, �e kiedy� m�g�bym obj�� samo Grastensholm? I jeszcze jeden dw�r, jak m�wi�e�, �e si� nazywa?

��Lipowa Aleja. To niedu�y dw�r, ale dobry.

��Po��czy�bym wszystkie razem� Tylko szkoda tych wszystkich panien i m�odych kobiet, kt�rym b�d� musia� odm�wi�! A mo�e nie b�d� musia�. To przecie� nic zdro�nego, �e m�czyzna robi sobie ma�e eskapady tak�e po �lubie, prawda?

��Przestrzega�bym ci� przed czym� takim, je�eli zamierzasz si� o�eni� z Elisabet Paladin � powiedzia� Vemund dziwnie oschle, jakby go w piersiach co� bola�o.

��Ale co na to mama i ojciec?

��Ch�opcze, na Boga, ile ty w�a�ciwie masz lat? Oczywi�cie, twoja matka b�dzie protestowa�, ona uwa�a, �e ciebie powinno si� nadal chroni� przed ca�ym z�em �wiata, a ju� zw�aszcza przed drapie�nymi kobietami, kt�re chcia�yby ukra�� jej biednego, ma�ego baranka. Czy ty nie rozumiesz, �e musisz si� od niej uwolni�, dop�ki jeszcze jeste� w stanie to zrobi�? Pewnego dnia b�dzie za p�no. A wtedy ju� na zawsze zostaniesz omotany jak paj�czyn� mamusin� troskliwo�ci� i czu�o�ci�.

��Czy to dlatego ty sam zerwa�e� z domem? � zapyta� Braciszek z ponurym spojrzeniem.

��Nie, nie dlatego. Ja mia�em inne powody � odpar� Vemund niecierpliwie.

��Ty nigdy nie rozumia�e� mamy � powiedzia� Braciszek, zraniony w imieniu swojej ub�stwianej rodzicielki. � Czy mo�esz wyobrazi� sobie co� bardziej doskona�ego ni� ona? I oczekujesz, �e ja z podzi�kowaniem wezm� t� dzik� Elisabet Paladin? Ale zreszt� � m�wi� dalej w zamy�leniu Braciszek, spogl�daj�c przed siebie rozmarzonym wzrokiem. � Co� mi m�wi, �e ona mo�e si� bardzo �atwo zapala� w ��ku. To by�oby dosy� zabawne, m�c poskromi� tak� dzik� kotk�

��Och, milcz! � przerwa� mu Vemund ostro i odwr�ci� si�.

��No dobrze � powiedzia� Braciszek. � Obiecuj�, �e porozmawiam z mam� i ojcem jeszcze dzisiaj wieczorem. Je�eli oni wyra�� zgod�, przyjrz� si� bli�ej tej kandydatce na narzeczon�, kt�r� w swojej troskliwo�ci mi wybra�e�. Ale co my, na Boga, zrobimy z jej w�osami? Przecie� nie mo�e stale tak si� pokazywa� ludziom! Przez jaki� czas mog�oby to by� nawet pikantne, ale w ko�cu ludzie pomy�l�, �e o�eni�em si� ze s�u��c�! Tak, mama te� uwa�a, �e ona jest mi�a, ale dziwna�

Braciszek nie dos�ysza�, �e Vemund wysycza� przez z�by d�ugie przekle�stwo. Starszy brat odwr�ci� si� do niego plecami�

Po rozmowie Vemund poszed� do innego biura w tym samym budynku. Na jego widok zza wytwornego biurka podni�s� si� m�czyzna w wieku oko�o pi��dziesi�ciu lat.

��O, czy� to nie m�j drogi Vemund? Taki rzadki go�� w moim biurze! Kochany kuzynie, twoja droga mama si� martwi, �e zapracowujesz si� na �mier�, ty, kt�ry m�g�by� �y� w luksusie! Ale interesami si� nie przejmuj, prowadz� je jak umiem najlepiej!

Krewny Vemunda, Mandrup Svendsen, by� r�wnie urodziwym cz�owiekiem jak jego kuzynka i jej dwaj synowie, ale w tym przypadku ca�a uroda po prostu gin�a w ogromnych ilo�ciach t�uszczu. Mandrup sprawia� wra�enie nabitego niczym gruba kie�basa, twarz pod komiczn� peruk� by�a czerwona i b�yszcz�ca. Ale w m�odo�ci musia� wygl�da� jak Adonis, wci�� jeszcze nikt nie m�g� w to w�tpi�.

��No i jak, ci z Drammen zap�acili? � zapyta� Vemund.

Palce Mandrupa Svendsena porusza�y si� nerwowo i bez celu po z�otej brokatowej kamizelce, z trudem dopinaj�cej si� na jego stercz�cym brzuchu. Mandrup unika� spojrzenia Vemunda.

��Ech, no tak, w ko�cu otrzymali�my troch� pieni�dzy, ale zdecydowanie za ma�o. Wci�� narzekaj� na ci�kie czasy, a ja nie mam serca mocniej naciska�.

��Hm � mrukn�� tylko Vemund.

Nie po raz pierwszy Mandrup odpowiada� w ten spos�b. Vemund nie chcia� go o nic podejrzewa�, ale rzuca�o si� w oczy, �e zawsze biedny krewny matki mia� ostatnio nadmiar pieni�dzy! Sam Vemund nie bardzo radzi� sobie z rachunkami, ale by�oby chyba interesuj�ce poleci� zbadanie spraw fachowcowi. Tyle tylko �e przedsi�biorstwa Tark�w mia�y niemal nieograniczone zasoby, z kt�rych mo�na by�o czerpa�, a �e Vemund nie lubi� k��tni, stara� si� wierzy�, �e wszystko jest w porz�dku. By�o mu to zreszt� oboj�tne.

Jedyne, co mia�o dla niego znaczenie, to wszechogarniaj�cy smutek z powodu tego, co uczyni� Karin Ulriksby. A tak�e troska o przysz�o�� Braciszka. Przedsi�biorstwa, ze wszystkimi swoimi podejrzanymi metodami wysysania z ludzi pieni�dzy, niech �yj� sobie swoim w�asnym �yciem!

Min�o kilka dni, zanim Braciszek zdoby� si� na to, by porozmawia� z rodzicami o swoim ewentualnym ma��e�stwie. W tym czasie Elisabet i panna Karin odbywa�y codzienne spacery po lepszych ulicach w pobli�u swego domu. Ka�dego dnia sz�y kawa�ek dalej. Karin poprawi�a si�, Elisabet dba�a o zdrowe po�ywienie, pilnowa�a, �eby posi�ki chorej nie sk�ada�y si� wy��cznie ze s�odyczy i kawy. Trzeba by�o pannie Karin wyrwa� z�b, a kilka innych spotka pewnie ten sam los, ale nale�a�o zaczeka�, a� pacjentka zapomni o b�lu podczas pierwszego zabiegu. Wkr�tce na policzkach Karin pojawi�y si� rumie�ce, jej kroki sta�y si� szybsze. Chodzi�a wyprostowana i pod ka�dym wzgl�dem czu�a si� lepiej.

Rozpada�o si� i trzeba by�o na jaki� czas zaprzesta� spacer�w. La�o i la�o, w ko�cu ulica przed domem przypomina�a b�otnist�, bur� rzek�. Z biednej dzielnicy dociera�y krzyki i coraz gwa�towniejsze k��tnie. Elisabet nie by�a w stanie wyobrazi� sobie, jak ci ludzie �yj� w swoich n�dznych chatkach przy takiej pogodzie.

Vemund odwiedzi� je dwa czy trzy razy, zobaczy�, �e obie panie maj� si� dobrze, za�ata� dziur� w dachu, przyni�s� drewno na opa�, bo w domu panowa� ch��d. Za ka�dym razem zostawa� do p�nego wieczora i zjada� kolacj� w towarzystwie Elisabet. To by�y niezwykle przyjemne chwile, kiedy siedzieli przy st�umionym �wietle i rozmawiali p�g�osem o wszystkim, co my�l� i co ich interesuje w �yciu. Ku wielkiemu zdumieniu Vernunda za ostatnim razem Karin zosta�a z nimi. Prawie nie pozna� tej istoty.

��Och, panno Karin! � zawo�a� zachwycony. � Jak pi�knie pani wygl�da!

Karin u�miechn�a si� kokieteryjnie.

��Naprawd� tak s�dzisz? Czy nie za bardzo ogorza�am na twarzy?

��Wprost przeciwnie! Ma pani �liczne rumie�ce na policzkach i blask w oczach. To tak bardzo o�ywia pani twarz, �e wprost nie mo�na si� na pani� napatrze�!

��No, no, Vemund, jeste� naprawd� uroczym ch�opcem � zachichota�a i z szelmowskim spojrzeniem wymierzy�a mu klapsa w d�o�. Co�, co mog�aby jedynie zrobi� czternastolatka, �eby si� nie wydawa�o �mieszne. Ale nie osoba czterdziestopi�cioletnia�

Elisabet przestraszy�a si�, �e Karin mo�e uzna� jego komplement za nietaktowny, odczyta� to tak, �e przedtem nie by�o w niej nic godnego ogl�dania, ale ona przyj�a wszystko z zachwytem. Naprawd� by�a bardzo spragniona komplement�w.

Vemund przes�a� Elisabet pe�ne uznania spojrzenie. �Niez�a robota�, zdawa�y si� m�wi� jego oczy. Ona u�miechn�a si� ukradkiem na znak, �e dzi�kuje.

Karin z o�ywieniem i przej�ciem opowiada�a, �e jej ukochany przes�a� przez Elisabet wiadomo��, i� jeszcze przez jaki� czas nie b�dzie m�g� przyj��. Musia� wyjecha� do Niemiec w interesach. Ale obieca� wr�ci� na tyle wcze�nie, by zd��y� na �lub, tak �e Karin nie ma si� czym niepokoi�.

Tym razem Vernund nie wygl�da� na szczeg�lnie zadowolonego. �Nie sk�adaj jej pustych obietnic�, m�wi�y jego oczy. �Nie pobudzaj jej szale�stwa!�

Elisabet wiedzia�a jednak wi�cej. W chwili najwi�kszej rozpaczy Karin wyzna�a jej mianowicie, �e tamte kobiety, kt�re si� przedtem ni� zajmowa�y, bezdusznie pr�bowa�y pozbawi� j� iluzji. �Niech pani sobie nie wmawia g�upstw � m�wi�y brutalnie. � Ten facet nigdy wi�cej si� nie pojawi!� Z tego powodu Karin mog�a le�e� godzinami i szlocha� rozpaczliwie, co przecie� nie by�o dla niej najzdrowsze. �Dlaczego one tak m�wi�y, Elisabet? Dlaczego by�y dla mnie takie okrutne? Nie zrobi�am im przecie� nic z�ego!�

Potem jednak gotowa by�a zapomnie�, �e w og�le istnia�y jakie� kobiety. Znowu z egzaltacj� m�wi�a, �e Bubi przyjdzie i zapuka do drzwi i �e ostatnio by� tu nie dalej ni� wczoraj. Po�egna� j� poca�unkiem w policzek, a poszed� tylko dlatego, �e musia� znale�� konwalie do jej �lubnej wi�zanki.

Czyli to straszne, co pozbawi�o Karin zdrowych zmys��w, a przynajmniej przes�oni�o rzeczywisto�� g�st� zas�on�, musia�o si� sta� po ich ostatnim spotkaniu. Bubi znikn��, zosta� zamordowany, prawdopodobnie w barbarzy�ski spos�b, zgadywa�a Elisabet. A Karin nie by�a w stanie przyj�� tego do wiadomo�ci. Rozpaczliwie uczepi�a si� marzenia.

��Tak, on zawsze zajmowa� si� interesami, nic wi�c dziwnego, �e Niemcy tak�e chc� z nim handlowa� � m�wi�a Karin zadowolona.

Czu�a si� spokojniejsza teraz, kiedy wiedzia�a, �e dzisiejszego wieczora nie powinna na niego czeka�. Ze wzroku znikn�� wyraz nieustannego napi�cia. Bubi mia� powa�ne powody, musia� wyjecha�.

Elisabet zastanawia�a si� niekiedy, ile Karin naprawd� pojmuje, oddzielona od �wiata zas�on� marze�.

Nast�pnego dnia po tym mi�ym wieczorze, kt�ry sp�dzili we troje, rozp�ta�o si� piek�o.

Elisabet szczotkowa�a w�a�nie rzadziutkie w�osy Karin w jej sypialni na pi�trze, gdy na odleg�ych od ich domu ulicach rozleg�y si� rozpaczliwe krzyki wzywaj�ce pomocy. Obie podesz�y do okien i zobaczy�y policjanta, kt�ry bieg� i d�� w tr�bk� na trwog�.

Elisabet otworzy�a okno.

��Co si� sta�o? � zawo�a�a.

Policjant, kt�ry wiedzia�, �e w tym domu mieszkaj� ludzie z wy�szej sfery, uczyni� jej honor i w biegu krzykn��:

��Rzeka podmy�a brzeg i znios�a te n�dzne cha�upy razem z lud�mi, kt�rzy w nich mieszkali, panienko. Jest wielu rannych, musz� p�dzi� co si� w nogach po doktora i po inn� pomoc.

��Ja si� znam na leczeniu � powiedzia�a Elisabet. � Natychmiast tam id�.

Policjant zatrzyma� si� stropiony.

��Panienka nie mo�e i��, to wszystko wygl�da okropnie�

��Gadanie! Id�.

Dopiero gdy zamyka�a okno, pomy�la�a o Karin. Przecie� nie mo�e jej zostawi�, nawet mowy nie ma!

Karin patrzy�a na ni� dygocz�c.

��Chcesz i��, Elisabet? Ale co ja zrobi�, kto si� mn� zaopiekuje? Zabraniam ci�

��Ludzie potrzebuj� pomocy, panno Karin. Oni mog� umrze�. Ale nie chc� pani zostawia� samej. Prosz�, niech pani wk�ada peleryn� i kapelusz i idzie ze mn�! W ka�dej chwili b�d� si� mog�a pani� zaj��.

��Mam tam i��? � zawo�a�a Karin i cofn�a si� pod �cian� z grymasem niech�ci. � Ale tam mieszkaj� tylko plebejusze i w og�le ho�ota!

��To tak�e s� ludzie! � uci�a Elisabet. � I cierpi� dok�adnie tak samo jak pani, panno Karin.

��Ja przecie� nie czuj� ich b�lu � powiedzia�a Karin z niesmakiem.

��Ja te� nie, ale mog� go sobie wyobrazi�.

Podczas gdy Elisabet zbiera�a potrzebne rzeczy w swoim pokoju, Karin sta�a na schodach i nie przestawa�a protestowa�.

Elisabet, gotowa do wyj�cia, zesz�a do hallu.

��No, i jak b�dzie?

��Jeste� bardzo uparta, Elisabet. Ja nie lubi�, �eby mn� kto� komenderowa�!

��Ja nie komenderuj�. Pytam po prostu, czy chce pani pom�c, wype�ni� sw�j obywatelski obowi�zek. Tam potrzebny jest ka�dy, kto m�g�by pom�c.

��Czy zrobi�abym dobry uczynek?

��Bardzo dobry. Pan Bubi by�by bardzo dumny, gdyby o tym wiedzia�.

��Musisz mu opowiedzie� o mojej odwadze. Ale co b�dzie, je�eli on uzna, �e zesz�am zbyt nisko?

��Pan Bubi sam by bieg� pomaga�, nie s�dzi pani?

Pan Bubi! Rany boskie, co za cudaczne po��czenie!

��Na pewno! � o�wiadczy�a Karin po chwili namys�u. � W�o�� t� czarn� jedwabn� peleryn� z kapturem, �eby mnie nikt nie m�g� pozna�. Mia�am j� na sobie tylko raz, na balu w Bode. I oczywi�cie r�kawiczki. Czy uwa�asz, �e powinnam po�o�y� troch� r�u na wargi?

Elisabet przest�powa�a niecierpliwie z nogi na nog�, ale panowa�a nad sob�.

��Nie, panno Karin. Nie nale�y chyba za bardzo odr�nia� si� od t�umu. To by mog�o prowokowa�.

��Ale ja tam, rzecz jasna, nic nie b�d� robi�. B�d� tylko w pobli�u, �eby� mog�a si� mn� zaj��, gdybym potrzebowa�a pomocy.

Och, id� do diab�a, pomy�la�a Elisabet bez krzty szacunku, ale w ko�cu obie by�y gotowe do wyj�cia.

M�czy�ni, kt�rych skrzykn�� policjant, biegli ju� ulic�. J�ki znad rzeki rani�y uszy. �Pomocy! Moje dzieci ton�!� � wo�a�a jaka� kobieta. Elisabet chwyci�a pann� Karin za ko�cist� r�k� i poci�gn�a za sob�.

Nad rzek� panowa�o zamieszanie nie do opisania. Nie by�o ju� ulic, przej�� ani barak�w, wszystko zdawa�o si� jednym b�otnistym k��bowiskiem. Elisabet s�ysza�a �a�osne piski spod zwalonej �ciany i podnios�a j� z pomoc� jakiego� m�czyzny. Wyci�gn�li stamt�d niedu�ego szczeniaka, kt�rego natychmiast chwyci�o stoj�ce obok dziecko i ponios�o w stron� miasta. M�czy�ni wskakiwali do wody, by ratowa� tych, kt�rzy walczyli o �ycie w�r�d resztek barak�w, do niedawna s�u��cych im za mieszkania. Inni pr�bowali opanowa� chaos panuj�cy na l�dzie.

��Och, nie! � zawodzi�a Karin. � Ja nie mog� tam i��!

Cierpliwo�� Elisabet si� wyczerpa�a.

��To wracaj do domu, ty wstr�tna wystrojona lalko! � sykn�a przez z�by. � Czy ty nic nie widzisz tymi swoimi ciel�cymi oczyma? Czy nie mo�esz na chwil� przesta� si� zajmowa� sob� i swoim �a�osnym wygl�dem? Spr�buj, na Boga, zastanowi� si� przez moment, co odczuwaj� ci ludzie tutaj, bez dom�w, w deszczu, w zimnie, kt�rzy nie maj� si� gdzie podzia�! Popatrz na te dzieci! Le�� tam zakrwawione i wzywaj� rodzic�w i rodze�stwo, kt�re zgin�o. Serce si� kraje, kiedy cz�owiek na to patrzy, a ty stoisz tu i p�aczesz, bo ci si� buty ub�oci�y!

Panna Karin sta�a jak pora�ona, nie wiedz�c co pocz��. Wargi jej dr�a�y, ale wyprostowa�a si� dumnie.

��Nigdy tak do mnie nie m�wi�a�, Elisabet � powiedzia�a oskar�ycielsko. � A ja my�la�am, �e ty jeste� mi�a! Nie masz prawa ju� si� mn� zajmowa�, nie chc� wi�cej s�ysze� takich wymy�la� ani w og�le takich s��w. Jeste� zwolniona!

��Je�li mam by� szczera, to gwi�d�� na to � powiedzia�a Elisabet i odwr�ci�a si� od niej. � Wracaj do domu i przegl�daj si� w lustrze, skoro niczego innego nie potrafisz!

By�a tak w�ciek�a, �e nie zastanawia�a si� nad tym, co m�wi. Vemund Tark mo�e robi�, co mu si� podoba.

Elisabet stan�a teraz wobec wyboru, a wybra� mog�a tylko jedno: ratowa� tych nieszcz�nik�w.

Karin sta�a bez s�owa, a Elisabet tymczasem pomaga�a wydosta� si� z b�ota dw�m ma�ym dziewczynkom. Ogarn�a je, jak mog�a; i wyprowadzi�a na wy�ej po�o�one miejsce. Zaopiekowa�a si� tam nimi jaka� kobieta.

Teraz Elisabet mog�a si� zaj�� rannymi.

Widzia�a, �e kilkoro poszkodowanych zosta�o u�o�onych na pewnym gruncie. Le�eli tam w ulewnym deszczu, lecz nikt nie mia� dla nich czasu. Ludzie z dom�w, kt�rym nic nie grozi�o, t�oczyli si� obok i wykrzykiwali jakie� bezsensowne polecenia, ale sami nie byli w stanie nic robi�.

Elisabet zawo�a�a, �e maj� by� cicho, a sama, ukl�kn�wszy, zacz�a opatrywa� potrzebuj�cych. Karin sta�a i co par� minut piskliwie wo�a�a, �e nikt si� ni� nie przejmuje, ale Elisabet nie mia�a ju� dla niej czasu.

Przygl�daj�cy im si� ludzie umilkli, a kiedy zobaczyli, �e ta m�oda panna o miedzianorudych w�osach zna si� na rzeczy, podeszli bli�ej i zacz�li udziela� jej dobrych rad. Elisabet zabra�a z domu Karin kilka starych prze�cierade� i poleci�a jakiej� wygl�daj�cej do�� sensownie kobiecie drze� je na pasy. Znad rzeki przynoszono kolejnych rannych i z ufno�ci� powierzano ich Elisabet, kt�ra mia�a naprawd� pe�ne r�ce roboty.

Przywo�a�a Karin, poleci�a jej rozpakowa� �rodki medyczne i podawa�, co b�dzie potrzebne. Oczy Karin nie by�y ju� jednak tak sprawne jak dawniej, mia�a trudno�ci z odczytywaniem napis�w na szkatu�kach. Musia� to robi� kto� inny, ale tymczasem Karin zd��y�a na chwil� zapomnie� o sobie i zacz�a si� interesowa� otoczeniem.

Na najgorsze rany nie chcia�a patrze�, zaj�a si� natomiast jakim� p�acz�cym dzieckiem i stara�a si� je pocieszy�, nie�mia�a i jakby skr�powana. Mo�e bardziej przera�a�a ma�ego, ni� pociesza�a, ale jakkolwiek by�o, Karin chcia�a pomaga�. I ju� samo to by�o niezwykle cenne.

Elisabet nie mia�a nawet czasu, �eby na ni� spojrze�. Dostrzeg�a natomiast, �e przyby�a jej fachowa pomoc. Nad rzek� pojawi� si� lekarz i ze zdumieniem przygl�da� si� jej zabiegom.

��Aha � mrukn�� z odcieniem pretensji. � Wytworna panienka robi mi konkurencj�? I, jak widz�, zajmuje si� tym nie po raz pierwszy w �yciu!

��Nie, nie pierwszy. A poza tym pobiera�am nauki u dwojga specjalist�w � odpowiedzia�a Elisabet nie odrywaj�c oczu od kobiety, kt�r� opatrywa�a. Nieszcz�sna mia�a paskudn� ran� na ramieniu, Elisabet ko�czy�a ju� opatrunek i w�a�nie przewi�zywa�a ran� banda�em zrobionym z prze�cierad�a.

Lekarz natychmiast zabra� si� do pracy obok, co ona przyj�a z ulg�. Zbyt wielu poszkodowanych czeka�o, wielu mog�o umrze� nie doczekawszy si� lekarza.

W ko�cu pozwoli�a sobie popatrze� na doktora. By� to szpakowaty m�czyzna ko�o pi��dziesi�tki, ogorza�y i najwyra�niej pozbawiony iluzji, ale �wietny fachowiec. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e Elisabet go zadziwi�a.

��Rzeczywi�cie zna si� panienka na rzeczy � mrukn�� zak�adaj�c szwy na czyj� rozerwany jakim� ostrym przedmiotem policzek. � Czy mog� zapyta� o nazwisko?

��Jestem Elisabet Paladin z Ludzi Lodu.

Lekarz cicho gwizdn��.

��Z Ludzi Lodu? A, to teraz lepiej rozumiem! To uzdrowiciele, kt�rzy potrafi� wi�cej, ni� dawa� na przeczyszczenie. Czy pani jest jedn� z tych� wie pani?

��Nie, nie jestem � odpar�a z u�miechem. � Ale uczy�am si� u dwojga w�a�nie takich.

��Ja s�ysza�em o Ulvhedinie. To by� podobno niepospolity lekarz.

��To dziadek mojego ojca. I jeszcze �yje. Moj� nauczycielk� by�a te� kuzynka ojca, Ingrid Lind z Ludzi Lodu.

��Wied�ma z Grastensholm, o tak, od niej to i ja ch�tnie bym si� paru rzeczy nauczy�!

��Wi�c pan wie, �e nazywaj� j� wied�m�? � zapyta�a Elisabet zatroskana. � Bardzo by j� to zmartwi�o!

��W naszym zawodzie �ywimy najwi�kszy respekt dla nazwiska Ludzi Lodu. Z naszej strony oni nie maj� czego si� obawia�, zw�aszcza �e zawsze wsp�pracowali z lekarzami i nigdy nie wkraczali na nasz teren.

��Chyba �e dzisiejszego dnia � powiedzia�a Elisabet.

��To co� zupe�nie wyj�tkowego. O, to naprawd� piekielny spektakl! Czy wszyscy musz� do siebie krzycze�? Czy mo�e mi pani pom�c i przytrzyma� tutaj? Musz� jako� pozszywa� t� ran�.

Elisabet sko�czy�a ze swoim pacjentem, wytar�a r�ce i wsta�a z b�ota, w kt�rym kl�cza�a. Usiad�a okrakiem na rannym, przycisn�a kolanami jego r�ce do ziemi i �elaznym u�ciskiem chwyci�a g�ow�.

Ranny patrzy� na ni� przestraszony.

��Do diab�a, to baba! � j�kn��.

��Tak by mo�na powiedzie� � sykn�� doktor przez zaci�ni�te z�by.

Elisabet przyj�a obie te wypowiedzi jako komplementy, kt�rymi te� w istocie by�y.

Jak mo�na pracowa� w takim chaosie, my�la�a, kiedy ju� sko�czy�a pomaga� doktorowi, a teraz szuka�a jakiego� bardziej suchego miejsca dla kolejnych rannych. Deszcz zacina� w dalszym ci�gu, w�osy lepi�y jej si� do twarzy, bo przez ca�y czas pracowa�a z pochylon� g�ow�. Wszystko by�o na wylot przemoczone i ubabrane w glinie, a krzyki rannych coraz trudniejsze do zniesienia. Otacza� ich g�sty t�um gapi�w.

Najdziwniejsza ze wszystkiego by�a jednak panna Karin, kt�ra wci�� sta�a z za�o�onymi r�kami. �e te� nie uciek�a st�d ju� dawno, nie mog�a si� nadziwi� Elisabet.

��Potrzebujemy wi�cej banda�y � powiedzia� doktor, ocieraj�c z twarzy deszcz przemieszany z potem.

��Panno Karin! � zawo�a�a Elisabet.

Wykwintna dama ostro�nie podesz�a bli�ej. Dumna, w dalszym ci�gu g��boko ura�ona, ale prawdopodobnie zbyt oszo�omiona, by sama wr�ci� do domu.

��Panno Karin, prosz� mi wybaczy� te brzydkie s�owa, straci�am panowanie nad sob� i nie wiedzia�am, co m�wi�. Je�li pani sobie tak �yczy, to sko�cz� s�u�b� u pani, ale czy teraz mog�aby nam pani pom�c? Tylko pani mo�e ul�y� tym nieszcz�nikom.

Tamta surowo kiwa�a g�ow�.

��Tym razem mog� jeszcze okaza� �ask�. Zostaniesz tylko zdegradowana. B�dziesz pokoj�wk�, a nie dam� do towarzystwa.

��Niech tak b�dzie. Panno Karin, czy zechcia�aby pani by� tak dobra i przynie�� z domu troch� tych po��k�ych prze�cierade�, kt�re le�� w bieli�niarce, i ofiarowa� je na banda�e?

��Z bieli�niarki? � j�kn�a panna Karin. � Przecie� to moja wyprawa! I nic tam nie z��k�o! Jakim sposobem mog�oby do tego doj��? Ostatni monogram wyhaftowa�am przecie� w ubieg�ym tygodniu!

O Bo�e, przestraszy�a si� Elisabet. Znowu pope�ni�am nieostro�no��!

Wyprawa panny Karin nie by�a ruszana od lat!

��Tak, oczywi�cie, prosz� mi wybaczy� � rzek�a pospiesznie. � Ale gdyby pani wiedzia�a o jakiej� zniszczonej bieli�nie po�cielowej w domu�

��Przecie� ja nie mog� sama i�� do domu, chyba to rozumiesz! To nie wypada, a poza tym ci m�odzi ch�opcy, kt�rzy ci�gle w��cz� si� ko�o mojego domu, b�d� mnie zaczepia�.

Elisabet rozejrza�a si� i znalaz�a w t�umie kobiet� budz�c� zaufanie.

��Czy mog�aby� towarzyszy� pannie Karin do domu i zaczeka� na zewn�trz, dop�ki nie znajdzie jakich� starych prze�cierade�? Tylko pilnuj jej dobrze! Panna Karin jest bardzo wra�liwa i potrzebuje opieki.

Kobieta skin�a g�ow�, a Karin po kilku nie�mia�ych protestach pozwoli�a si� poprowadzi�.

Doktor patrzy� na Elisabet pytaj�co. Ona w�a�nie uspokaja�a rozkrzyczane dziecko, kt�remu jaki� ostry przedmiot rozerwa� powiek�. Rana wygl�da�a na gro�niejsz�, ni� w istocie by�a.

Pr�bowa�a wyja�nia� ponad g�ow� dziecka:

��Panna Karin prze�y�a wielki szok, w wyniku czego pomiesza�y jej si� zmys�y. To w gruncie rzeczy niezwykle mi�a osoba, tylko zatraci�a poczucie czasu i wszelkich proporcji.

��S�ysza�em, jak pani j� beszta�a, przyszed�em akurat wtedy. Zdumia�o mnie, �e sobie nie posz�a.

��Ona ma niestety tylko mnie � wyja�ni�a Elisabet kr�tko. � Pomin�wszy pewnego m�odego pana, kt�ry si� o ni� troszczy, ale on rzadko do niej przychodzi. Jest niezno�na z tym swoim zapatrzeniem w siebie, ale ja my�l�, �e to tylko taki pancerz, za kt�rym si� ukrywa.

��Bardzo mo�liwe. Pozwoli mi pani kiedy� j� zbada�? Mam na my�li jej psychik�.

��Tak, dzi�kuj�. B�d� panu za to wdzi�czna. �eby pan tylko nie chcia� jej zamkn�� w domu wariat�w. Ju� sp�dzi�a w takim miejscu sporo czasu i by�a to dla niej prawdziwa tragedia. Ten m�ody cz�owiek, kt�ry mnie u niej zatrudni�, powiada, �e lepiej nie o�ywia� jej pami�ci. Twierdzi, �e to by j� zabi�o.

��A co jej si� sta�o?

Elisabet wzruszy�a ramionami.

��B�g wie. Ale, panie doktorze, czy nie ma nikogo, kto by si� zaj�� tymi bezdomnymi? Oni po prostu kr��� bez celu i rozpaczaj�, ale co to da?

��To ju� nie nasza sprawa.

��Mo�liwe, ale przecie� trzeba znale�� jakie� miejsce pod dachem, gdzie mo�naby ich umie�ci�.

��Gdzie?

Przygl�da�a si� otaczaj�cej j� n�dzy. Ma�ym ubogim chatynkom, kt�re wci�� jeszcze stanowi�y mieszkania ludzi�

��Nie, to nie by�o rozs�dne pytanie.

Karin Ulriksby wr�ci�a i z dum� wr�czy�a Elisabet trzy u�ywane prze�cierad�a. Doktor podzi�kowa� gor�co i bardzo j� chwali�. Karin promienia�a.

Jaki to rozs�dny cz�owiek, pomy�la�a Elisabet, szcz�liwa, �e nie musi sama bra� za wszystko odpowiedzialno�ci. Ale je�li chodzi o Karin, to trudno by� m�drym. Zwymy�la�am j�, �e nic nie jest warta, a ona wr�ci�a! Naprawd� nie rozumiem!

Nagle ponad g�ow� Elisabet rozleg� si� w�ciek�y g�os:

��Co ty tutaj wyprawiasz?

Podnios�a wzrok. Przed ni�, niczym byk gotuj�cy si� do ataku, sta� Vemund Tark.

��Z czym mianowicie? � zapyta�a Elisabet wojowniczo.

��Przyprowadzi�a� Karin tutaj?

��Panna Karin jest dla nas nieocenion� pomoc� � o�wiadczy� doktor kr�tko.

Dzi�ki, pomy�la�a Elisabet.

Sama Karin promienia�a niczym s�o�ce. Sta�a w otoczeniu dzieci, kt�re chcia�y dotkn�� jej pi�knego stroju, i dumna pokazywa�a im swoj� sukni�.

Vemund pos�a� doktorowi nieprzyjazne spojrzenie i m�wi� dalej przez zaci�ni�te z�by:

��Przecie� ona nie powinna si� pokazywa� mi�dzy lud�mi. Pomy�l, co by by�o, gdyby spotka�a kogo� znajomego. Albo kogo�, kto by j� pozna�.

Elisabet zbyt by�a zaj�ta prac�, by si� zastanawia� nad s�owami.

��Nie st�j tu i nie zawracaj g�owy byle czym, lepiej by� si� zabra� do roboty. Taki silny ch�op!

Vemund zme�� w ustach przekle�stwo, ale musia� przyzna� jej racj�. Wtedy Karin go zobaczy�a i podbieg�a, brodz�c po b�ocie.

��Och, nareszcie kto�, z kim mo�na porozmawia� � zaszczebiota�a. � Elisabet jest taka zaj�ta. A poza tym by�a dla mnie naprawd� niemi�a. Zachowa�a si� bardzo nieuprzejmie, da�am jej reprymend�, ale zas�u�y�a sobie. Ju� jej jednak wybaczy�am. Vemundzie, ja te� pomog�am! I ten czaruj�cy doktor powiedzia�, �e jestem bardzo zr�czna.

��To znakomicie � mrukn�� Vemund nieobecny duchem. Zapyta� Elisabet, w czym m�g�by jej pom�c, ale ona odes�a�a go do ci�szej pracy. Tam przyda si� bardziej, uzna�a.

Skin�� g�ow�.

��Tylko uwa�aj na Karin � upomnia�.

��Uwa�am � zapewni�a Elisabet. � Pracujemy razem.

Nieoczekiwanie wtr�ci�a si� Karin.

��Tak, w�a�nie � o�wiadczy�a. � Pracujemy tu wszyscy troje, Elisabet, doktor i ja.

Vemund i Elisabet wymienili spojrzenia. To by�a zupe�nie nowa Karin, nie wiedzieli, co o tym my�le�.

Vemund poszed�. Elisabet od czasu do czasu podnosi�a g�ow� i widzia�a go na brzegu rzeki, gdzie wraz z przedstawicielami w�adz stara� si� zaprowadzi� jaki� porz�dek na pobojowisku.

Czu�a si� bezpieczna, kiedy by� w pobli�u.

Elisabet zaczyna�a by� zm�czona. Nie wiedzia�a, ile ran zd��y�a opatrzy�. Przybyli ratownicy i zamieszanie zaczyna�o si� u�adza�. Powoli dawa�o si� to wszystko opanowa�.

Pozostawa�a teraz ogromna praca organizacyjna, trzeba by�o gdzie� umie�ci� bezdomnych, nakarmi� ich. Elisabet nie by�a w stanie poj��, jak mo�na tego dokona�.

Rannych, kt�rym udzielono pomocy, oddawano pod opiek� krewnych albo s�siad�w, dzieci lokowano u bogatszych rodzin, kt�re chcia�y si� nimi zaj��. Najczarniej rysowa�a si� przysz�o�� tych, kt�rzy stracili domy.

O ile mo�na by�o si� zorientowa�, nikt w katastrofie nie zgin��.

Zewsz�d s�ycha� by�o p�acz dzieci.

Doktor przeni�s� si� do innej grupy poszkodowanych, zebranych ni�ej nad rzek�. To byli ci, kt�rzy wpadli do wody i zostali wydobyci na l�d. Elisabet opatrzy�a swoich ostatnich rannych, poprosi�a policjant�w, �eby znale�li dla nich jakie� schronienie, i zamierza�a p�j�� do domu. A wtedy wydarzy�o si� co�, co sta�o si� punktem zwrotnym dla wszystkich w jakikolwiek spos�b zwi�zanych z zagadk� Karin.

Do Elisabet podesz�y trzy ma�e dziewczynki. Zatrzyma�y si� w pewnej odleg�o�ci, by�o jednak oczywiste, �e maj� jej do powiedzenia co� bardzo wa�nego.

By�y to trzy ma�e, blade, chudziutkie dziewczynki.

��No, o co chodzi? � zapyta�a Elisabet przyja�nie.

��Mama b�dzie mia�a dziecko � szepn�a najstarsza o przestraszonych oczach.

��Teraz?

��Tak. Mo�esz przyj��?

Elisabet rozejrza�a si�. Taka by�a zm�czona prac� i tym deszczem. Westchn�a ci�ko.

��No dobrze. Gdzie jest mama?

Cieniutkie g�osiki pisn�y zdyszane:

��W domu. Tam dalej.

W nie naruszonej cz�ci dzielnicy n�dzy�

��Panno Karin � zwr�ci�a si� do swojej podopiecznej, kt�ra szuka�a schronienia przed deszczem pod dachem. � Czy nie zechcia�aby pani p�j�� ze mn�? B�d� potrzebowa� pani pomocy.

��Ten dzie� zosta� postawiony na g�owie � narzeka�a Karin. � Nie mog� si� w tym wszystkim po�apa�.

Ale posz�a za Elisabet. Ju� tak wysoko nie podnosi�a n�g w b�ocie. Na c� by si� to zreszt� zda�o? Sp�dnic� ju� i tak mia�a powalan� glin� niemal do pasa. A jak wygl�da�a Elisabet, lepiej nie m�wi�! Szaro��tobr�zowa od st�p do g��w.

Sz�y za dziewczynkami przez skupisko n�dznych baraczk�w, w stron� chaty ze starym blatem sto�u spe�niaj�cym funkcj� drzwi. Elisabet wesz�a do �rodka, reszta pod��y�a za ni�.

Przysz�a dos�ownie w ostatniej chwili, do rozwi�zania pozosta�y minuty.

Kobieta le�a�a na pos�aniu zarzuconym najrozmaitszymi szmatami. Przy niej w tym wilgotnym, zaple�nia�ym i zimnym pomieszczeniu siedzia�y kolejne trzy dziewczynki, jeszcze mniejsze i chudsze ni� tamte.

Elisabet wys�a�a je wszystkie na dw�r albo do s�siad�w, zatrzyma�a tylko najstarsz�, kt�ra wygl�da�a na jakie� dziewi�� lat, ale do�wiadczenie mia�a jak dwudziestolatka.

��Czy mo�na by tu zapali� jakie� �wiat�o? � zapyta�a Elisabet.

��Ale my nie mamy �wiat�a � wyszepta�a dziewczynka przera�ona. � A ogie� na palenisku wygas�.

Elisabet poleci�a jej po�yczy� gdzie� �aru. W drzwiach zacz�y si� pokazywa� g�owy ciekawskich s�siadek. Elisabet zapyta�a ostro, czy chcia�yby pom�c. Znikn�y natychmiast w najwy�szym po�piechu.

Nie wr�y�o to nic dobrego�

W ko�cu mog�a si� zaj�� matk� dziewczynek.

By�a to kompletnie wyczerpana kobieta, przedwcze�nie postarza�a, pozbawiona jakichkolwiek z�udze� co do swego losu.

Chwyci�a Elisabet za rami� i z rozpacz� w oczach b�aga�a:

��Prosz� pani, niech pani b�dzie tak dobra, to musi by� ch�opiec, to musi by� ch�opiec! Musi!

��Ju� chyba za p�no, �eby mie� na to wp�yw � odpar�a Elisabet sucho. � To zale�a�o od nasienia twojego m�a, a nie od ciebie.

Kobieta sprawia�a wra�enie jeszcze bardziej przera�onej.

��M�j m��� M�j m��� Je�eli to znowu b�dzie dziewczynka, to on zabije i j�, i mnie. I znajdzie sobie inn� kobiet�.

Wi�c to m�a ba�y si� s�siadki! Zimny strach przenikn�� Elisabet.

��Ale to nie twoja wina � powtarza�a z uporem. � A poza tym, czego brakuje dziewczynkom? Dajemy sobie nie�le rad� w �yciu, prawda? I �wiat ma z nas po�ytek. I z ciebie, i ze mnie, i z panny Karin�

Karin, pora�ona n�dz� tego �domu�, kiwa�a g�ow� z nerwowym u�miechem. Najch�tniej wr�ci�aby do siebie, ale sama nie odwa�y�aby si� wyj�� na spotkanie temu strasznemu �wiatu. Niecierpliwie czeka�a, a� Elisabet b�dzie gotowa.

Dziewczynka wr�ci�a z �arem do paleniska i z tranow� lampk�. Teraz mog�y lepiej si� zaj�� rodz�c�.

��Gdzie jest tw�j m��? � zapyta�a Elisabet w spokojniejszym momencie.

��On zaraz wr�ci� w ka�dej chwili� O, Naj�wi�tszy Ojcze, b�d� mi�o�ciw dla mnie tym razem! Ja ju� nie znios� wi�cej bicia!

Elisabet widzia�a �lady raz�w. Czu�a si� zupe�nie bezradna z �alu i ze z�o�ci.

Dziecko przysz�o na �wiat bez przeszk�d, matka by�a tak wycie�czona, �e ledwie zdo�a�a wyda� z siebie j�k. Elisabet ba�a si�, jak ta udr�czona kobieta zniesie por�d, ale wszystko potoczy�o si� g�adko.

Malutka, drobna dziewczynka�

��O, nie! � wybuchn�a szlochem matka. � Nie, nie, nie znios� ju� wi�cej! Bo�e, chc� umrze�! Ale co si� wtedy stanie z dzie�mi?

��Poczekaj jeszcze � szepn�a Elisabet. � To jeszcze nie koniec! To s� bli�ni�ta! Tak si� zdarza w p�niejszym wieku, jak u ciebie� Cz�sto na koniec rodz� si� bli�ni�ta!

��Jeszcze gorzej! To jeszcze gorzej � szepta�a po�o�nica z p�aczem. � M�j m�� zabije oboje. On uwa�a, �e bli�ni�ta to diabelska sprawka.

Elisabet nie mia�a czasu odpowiada�.

��Panno Karin, niech pani we�mie t� male�k� dziewczynk�, szybko! Niech j� pani wyk�pie, tutaj, w tej wodzie! Tylko niech jej pani nie upu�ci! Ja nie mam czasu�

Karin odskoczy�a w ty�.

��Mam to wzi��? Przecie� si� ubrudz�!

��Prosz� j� wzi��, bo jak nie, to umrze z zimna! Niech j� pani wyk�pie i zawinie w� No w�a�nie, w co zawin�� dziecko?

��Mama przygotowa�a prze�cierad�o � powiedzia�a dziewczynka i wyci�gn�a zu�yty ga�gan, kt�ry z prze�cierad�em mia� niewiele wsp�lnego. � Ale tylko dla jednego.

Panna Karin z najwi�ksz� niech�ci� wzi�a ma��, �a�osn� kruszyn�. Trzyma�a dziecko jak najdalej od siebie i opu�ci�a ostro�nie do drewnianej balijki. Zanim Elisabet zd��y�a przyj�� nast�pne dziecko, zobaczy�a, �e malutka dziewczynka zacisn�a r�czk� wok� palca panny Karin, jakby to by�a ostatnia deska ratunku w tym strasznym �wiecie.

��Och, ona mnie trzyma� i to mocno! � powiedzia�a Karin zdumiona.

��Ja zaraz uwolni� pani palec � ofiarowa�a si� starsza siostra.

��Nie, nie, ona mnie potrzebuje! � zdyszany g�os Karin miesza� si� z j�kami rodz�cej. � No, no, male�stwo, nic ci nie grozi. Tylko troszk� wody, woda jest przyjemna i odpowiednio ciep�a�

O Bo�e, pomy�la�a Elisabet. To ca�kiem nowe tony! Po czym uj�a w d�onie g��wk� i pomog�a przyj�� na �wiat drugiemu dziecku.

��Ch�opiec! � zawo�a�a triumfalnie. � Ch�opiec!

��To nie mo�e by� prawda � szepta�a udr�czona matka.

��Ale to jest prawda � zapewni�a Elisabet. Czu�a si� osobi�cie odpowiedzialna za to wszystko. � Ch�opiec jest du�y i zdrowy. Wygl�da na to, �e zabra�, co m�g�, swojej siostrze-bli�niaczce.

Niepewna rado�� w oczach matki zgas�a.

��Bli�ni�ta, m�j Bo�e! O, nie! Ta, kt�re urodzi�o si� ostatnie, jest sp�odzone przez diabla i musi zosta� natychmiast zabite, m�wi m�j m��.

��Nonsens! To najwi�ksze g�upstwo, jakie s�ysza�am. To s� dzieci twoje i twojego m�a. Diabe�! Czy my �yjemy w �redniowieczu?

��Ale on go zabije! Bli�ni�ta s� owocem grzechu!

��Zabije w�asnego syna?

��Nnie � powiedzia�a matka z wahaniem. � Ale dziewczynk� Chocia� ch�opiec urodzi� si� jako drugi, a dziecko urodzone jako ostatnie absolutnie musi umrze�

Jedna ze starszych dziewczynek przybieg�a z nowin�:

��Na rzece widziano ��d� ojca!

Matka krzykn�a g�o�no ze strachu.

Karin krzykn�a tak�e:

��Nie wolno mu zabi� tej ma�ej! Nie wolno!

Elisabet dzia�a�a b�yskawicznie. Zapyta�a kobiet�:

��Czy mog�aby� odda� dziewczynk�? Gdyby� wiedzia�a, �e b�dzie si� wychowywa� w dobrym domu? Obiecuj� ci, �e taki dom dla niej znajd�.

Biedaczka patrzy�a na ni� oszo�omiona.

Elisabet wyja�nia�a dok�adniej:

��Udamy, �e �adna dziewczyna si� nie urodzi�a. �e masz tylko jedno dziecko. Synka. On przecie� nie zamorduje syna? I mo�e ciebie te� nie b�dzie wi�cej bi�?

��Gdyby tylko by�o mo�na� � szepn�a kobieta. � Ale co z ma��?

��J� musisz odda�. Ale daj� ci s�awo honoru, �e b�dzie jej dobrze.

Matka, d�awiona p�aczem, kiwa�a g�ow� na znak, �e si� zgadza.

��Tak, tak b�dzie najlepiej. To chyba jedyne wyj�cie. Tylko nie pozw�lcie mi na ni� spojrze�!

Czas nagli�. Elisabet dzia�a�a pospiesznie.

��Szybko! Panno Karin! Niech pani we�mie ze sob� dziewczynk� i biegnie do domu! Prosz� j� tam po�o�y� na moim ��ku i zadba�, �eby nie marz�a. Ja przyjd� najszybciej jak si� da!

Nie wahaj�c si� ani chwili panna Karin wzi�a zawini�tko z dzieckiem, ukry�a je pod peleryn� i wysz�a.

Wygl�da, jakby si� zupe�nie wyzby�a l�ku przed �wiatem, pomy�la�a Elisabet zdumiona.

��Dziewczynki � zwr�ci�a si� surowo do dzieci. � Musicie wiedzie�, �e by�o tylko jedno dziecko, ch�opiec, pami�tajcie o tym! Nie chcecie chyba, �eby mama umar�a?

Najm�odsza zacz�a szlocha�.

��Ja nic nie powiem � zapewnia�a starsza.

Ma�a jednak wykrztusi�a:

��Ja powiedzia�am Torunn.

��To teraz jej powiesz, �e tamto zmy�li�a� � nakaza�a Elisabet.

Na nic wi�cej nie by�a czasu, bo przed domem rozleg� si� w�ciek�y ryk. Ma�a dziewczynka krzykn�a ze strachu i z b�lu, a i do izby wtoczy� si� m�czyzna. Nie by� zbyt wysoki, ale barczysty i gruby niczym beka. Teraz sta�o si� jasne, kto w tym domu poch�ania ca�e jedzenie.

��Co ja tu, do jasnej cholery, s�ysz�? � rykn�� ch�op. � Bli�ni�ta? To� ty si� z diab�em zabawia�a, ty przekl�te straszyd�o!

Elisabet przes�oni�a sob� po�o�nic�.

��Bli�ni�ta? Kto ci to powiedzia�? Masz syna, a wi�cej dzieci tu nie widz�.

Og�upia�y ch�op stan�� i gapi� si� na ni� z rozdziawion� g�b�.

��Co?

��S�ysza�e�, co powiedzia�am � odpar�a Elisabet spokojnie. � Tam le�y tw�j synek. Gratuluj�!

Ch�op jeszcze szerzej otworzy� usta. Z trudem wymawia� s�owa:

��Syn? Ale Torunn m�wi�a�

��Torunn nie zrozumia�a � wtr�ci�a si� najstarsza z dziewczynek. � Ella powiedzia�a, �e teraz jest jeszcze ch�opiec, to znaczy, �e w dodatku do nas b�dzie jeszcze ch�opiec.

Bystra ma�a, pomy�la�a Elisabet. Ale pewnie przyzwyczajona by� podpor� matki.

��Hm � mrukn�� ojciec niepewnie. � Hm. Ch�opak, co? � I nagle rykn�� miechem: � Ch�opak? Mog� go zobaczy�? Przecie� on tu le�y zupe�nie go�y!

��Nie zd��y�am go jeszcze owin�� � powiedzia�a Elisabet. � Ale on jest zdrowy, nic mu nie b�dzie. Musia�am si� najpierw zaj�� twoj� �on�, jest bardzo wyczerpana porodem.

Za plecami ojca da�a znak dziewczynkom, �eby przynios�y jakie� powijaki dla dziecka. One jednak sta�y jak pora�one. Jedyne powijaki dosta�a nowo narodzona dziewczynka.

Elisabet rozgl�da�a si� w panice. Teraz wszystko si� wyda! Wzrok jej pad� na dzie�� do wyrabiania ciasta przykryt� jakim� strz�pem p��ciennej �cierki. Chwyci�a j�, strzepn�a m�k� i owin�a dziecko, tak fachowo jak umia�a przy swoim niewielkim do�wiadczeniu. Pozostawa�o tylko mie� nadziej�, �e ch�op nie poczuje kwa�nego zapachu ciasta.

��No � powiedzia�a zadowolona i unios�a zawini�tko z kwil�cym dzieckiem. � Naprawd� du�y i pi�kny ch�opak! I je�li mog� by� szczera, to chc� ci powiedzie�, �e masz te� pi�kne c�rki, wszystkie jak jedna. Znasz si� na rzeczy, jak widz�. I �on� te� masz zdoln�.

Ch�op prychn��, ale wygl�da� na zadowolonego.

��Pi�kny, nie? � wychrypia�. � Cholernie pi�kny ch�opak!

K�tem oka Elisabet dostrzeg�a, �e najstarsza z dziewczynek okry�a dzie�� jakim� po�atanym r�cznikiem. Wsp�praca by�a nienaganna.

��Dzi�kuj� za wszelk� pomoc � szepn�a matka do Elisabet. � Ale jak my si� wyp�acimy?

W ko�cu ch�op zwr�ci� uwag� na Elisabet.

��A to ca za mamzela? � zapyta� ze z�o�ci�. � Sk�d si� to babsko tu wzi�o?

��Dziewczynki powiedzia�y, �e ona jest doktork� � wykrztusi�a przera�ona po�o�nica. � Pracowa�a nad rzek� razem z doktorem Hansenem. Prosi�am, �eby dziewczynki j� przyprowadzi�y.

��Doktorka? Ona? Ta baba? Nie roz�mieszajcie mnie!

��Rzeczywi�cie nie mog� by� prawdziwym lekarzem, bo jestem kobiet� � powiedzia�a Elisabet, a w duchu pragn�a mie� teraz magiczne zdolno�ci Ludzi Lodu i da� tej �wini odpowiedni� nauczk�. Zas�u�y� sobie na to, �eby go potraktowa� dok�adnie tak, jak on traktowa� swoj� �on� i c�rki, ale to by jeszcze pogorszy�o ich sytuacj�. Wobec tego Elisabet st�umi�a z�o�� i powiedzia�a spokojnie: � Ale nauczy�am si� prawie wszystkiego, co lekarz powinien umie�, i z prawdziw� rado�ci� pomog�am twojej dobrej �onie.

��Co to za dziwaczne gadanie? � skrzywi� si� ch�op. � I mamzela umie wszystko, co mo�e umie� prawdziwy doktor? To znaczy, �e ona jest wied�m�!

��Nie, niestety, nie jestem � odci�a si� Elisabet. � Odwr�ci�a si� do le��cej w ��ku kobiety: � A �adnej zap�aty i tak bym nie mog�a wzi��, bo wtedy �ci�gn�abym sobie na g�ow� wszystkich doktor�w, �e bezprawnie odbieram im chleb. Wi�c niech wam si� dobrze powodzi i niech ch�opczyk chowa si� zdrowo! Przyjd� za kilka dni zobaczy�, jak sobie radzicie. Do widzenia.

Te ostatnie s�owa przeznaczone by�y dla matki. Zawoalowana informacja, �e dowie si�, co si� dzieje z jej c�reczk�.

Kobieta skin�a g�ow� na znak, �e rozumie. Jej zm�czone oczy rozb�ys�y na chwil� wewn�trznym ciep�em i wdzi�czno�ci�.

Elisabet wysz�a pospiesznie, zanim zd��yli zapyta�, gdzie mieszka.

Akcja ratunkowa nad rzek� zosta�a ju� niemal zako�czona, bezdomni ludzie znikn�li. Zosta�y ju� tylko za�ogi rzecznych �odzi i troch� gapi�w, tych, kt�rzy zawsze wyg�aszaj� bardzo m�dre komentarze, kiedy jest po wszystkim.

Podszed� do niej Vemund Tark.

��Gdzie ty si� podziewa�a�?

Zabrzmia�o to niemal tak, jakby za ni� t�skni�. Nie do pomy�lenia!

Wyja�ni�a mu, co si� sta�o, i zako�czy�a:

��Musz� si� teraz spieszy� do domu, �eby zaj�� si� pann� Karin i ma��. Przypuszczam, �e obie s� tak samo wystraszone.

Vemund patrzy� na ni� ponuro.

��Id� z tob�. Tutaj ju� i tak nie mam nic do roboty.

��W drodze powiedzia�: � Rozumiem, �e nie mog�a� post�pi� inaczej; ale to by�o �miertelnie niebezpieczne, wysy�a� Karin razem z noworodkiem. Nikt nie wie, co mog�o jej przyj�� do g�owy. Biedne dziecko!

Instynktownie przyspieszyli kroku.

��Poleci�am jej po�o�y� dziecko w moim ��ku � powiedzia�a Elisabet z poczuciem winy.

��Ale przecie� nie mo�esz mie� dziecka przy sobie!

��Oczywi�cie, �e nie! Na pewno nied�ugo znajd� dla niego jaki� dom. W najgorszym razie odwioz� ma�� do Elistrand. Tam zawsze maj� otwarte serca i do�� miejsca dla tych, kt�rych spo�ecze�stwo odrzuca.

Vemund sprawia� wra�enie, �e chce co� powiedzie�, ale da� sobie spok�j.

��My�lisz o Karin Ulriksby � powiedzia�a Elisabet g�o�no. � Ja te� o tym pomy�la�am. Ona tak�e potrzebuje normalnego domu. Masz dobre intencje, Vemundzie; ale ona nie mo�e tu mieszka� sama ju� na zawsze. To jest sytuacja nie do utrzymania.

Vemund drgn��, gdy wymieni�a jego imi�. Nie lubi tego? A mo�e by�a za bardzo poufa�a? zastanawia�a si� speszona. Wi�cej tego nie zrobi�.

On jednak powiedzia� tylko:

��Jeste� bardzo dobra dla Karin, ale nie mia�em zamiaru obci��a� ci� d�u�ej ni� przez kilka tygodni.

��Zobaczymy � powiedzia�a ostrzej, ni� by chcia�a. � Na razie niech b�dzie tak, jak jest.

W domu natychmiast pobieg�a do swojego pokoju i otworzy�a drzwi, pe�na najgorszych przeczu�. Pok�j by� pusty.

W kilku susach pokonali schody na g�r�. A je�li w domu nie ma nikogo? Je�eli Karin zab��dzi�a i kr��y po okolicy z nowo narodzonym dzieckiem? Mo�e po�o�y�a je gdzie� i zapomnia�a o nim?

Ju� na korytarzu us�yszeli cicho nucon� ko�ysank�: Cieniutki g�osik Karin ci�gn�� przejmuj�ce glissando.

Zapukali i weszli do �rodka.

��Ciii! � szepn�a Karin i po�o�y�a palec na ustach. � Ona teraz �pi.

Po�rodku wielkiego, wytwornego �o�a le�a�a malutka dziewczynka otulona w stosy koronek i riuszek, w kt�rych Elisabet rozpozna�a nocn� koszul� Karin. Ona sama siedzia�a na kraw�dzi ��ka os�aniaj�c r�k� g��wk� dziecka. Zawi�za�a nawet pi�kn� kokard� na kosmyku z�o�onym z jakich� siedmiu czy o�miu w�osk�w.

��Ona my�li, �e to lalka � b�kn�� Vemund wzruszony.

��Nie � zaprotestowa�a Elisabet, lepiej znaj�ca si� na kobiecej psychice. � Zapewniam ci�, �e nie.

Panie, jak si� okaza�o, nie by�y w domu same. Towarzyszy� im doktor Hansen. Wyszed� naprzeciw przyby�ym.

��Spotka�em pann� Karin, kiedy bieg�a do domu, i uzna�em, �e najlepiej b�dzie j� odprowadzi� � wyja�ni� przyciszonym g�osem. � Chcia�em jej pom�c zaj�� si� dzieckiem.

��Dzi�kuj�, to wspaniale � szepn�a Elisabet. � Czy wszystko w porz�dku?

��O, tak. Zaraz si� postaram o mamk� dla dziecka. Znam jedn�, kt�ra by mog�a zaraz przyj�� i mieszka� tu przez jaki� czas, je�li pa�stwo nie maj� nic przeciwko temu.

��Ale dziecko nie mo�e tutaj zosta�! � wybuchn�� Vemund.

Lekarz popatrzy� na niego surowo.

��Ja bym odradza� teraz je zabiera� � rzek�, z naciskiem wymawiaj�c poszczeg�lne s�owa.

��Ale Elisabet nie poradzi sobie z opiek� nad nimi dwiema � szepn�� Vemund.

��Gdybym dosta�a mamk� do pomocy, to dlaczego nie? � wtr�ci�a pospiesznie. Domy�la�a si�, do czego to mo�e doprowadzi�, je�eli wszystko p�jdzie dobrze. Vemund przewidywa� wszystko co najgorsze, cho� i z tym nale�a�o si�, oczywi�cie, liczy�.

Karin szepn�a z ��ka, na kt�rym wci�� siedzia�a:

��Doktorze Hansen, pan spotka� ju� tych dwoje wcze�niej, prawda? To m�j opiekun i przyjaciel, pan Vemund, i moja dama do towarzystwa, Elisabet.

Doktor uk�oni� si�.

��Aha, wi�c znowu jestem dam� do towarzystwa? � powiedzia�a Elisabet cierpko. � Nie zosta�am zdegradowana do pokoj�wki?

��Pokoj�wki? � zawo�a�a Karin ze zdumieniem unosz�c brwi; jej g�os by� niepokoj�co wysoki, ale zaraz znowu opad�. � Nigdy nie by�a� moj� pokoj�wk�. C� to znowu za g�upstwa?

Czy ona gra, czy naprawd� tak my�li? Elisabet i Vemund wymienili pytaj�ce spojrzenia.

Karin jednak sprawia�a wra�enie najzupe�niej szczerej.

M�j Bo�e, jak �atwo ona zapomina, pomy�la�a Elisabet z trosk�. A mo�e pami�ta tylko rzeczy przyjemne? Mo�e jej �wiadomo�� po prostu przesta�a przyjmowa� przykro�ci?

Oczy Vemunda powiedzia�y Elisabet, �e on czyta w jej my�lach; zastanawia� si� nad tym samym co ona.

Psychika Karin by�a dla nich zagadk�. W ka�dym razie dla Elisabet. Vemund wiedzia�, oczywi�cie, wi�cej.

��Ja tylko �artowa�am, panno Karin � mrukn�a, a jej �askawa pani skin�a g�ow� z pe�nym wyrzutu wyrazem twarzy i znowu skoncentrowa�a si� na dziecku.

��Id� sprowadzi� mamk� � powiedzia� doktor. � Ona przygotuje te� ko�ysk� i ubranka dla dziecka. Pani sprawia wra�enie dosy� zm�czonej, panno Paladin z Ludzi Lodu, i wygl�da na to, �e potrzebuje pani k�pieli. Prosz� mi pozwoli� zaj�� si� pozosta�ymi sprawami!

Vemund rozejrza� si� wok� siebie.

��Mnie by si� te� przyda�a porz�dna k�piel � u�miechn�� si� kwa�no. � O Bo�e, Elisabet, jak my wygl�damy?

��Ale dusze mamy pi�kne, a to najwa�niejsze.

��M�w za siebie � mrukn��.

Spogl�dali niepewni na Karin, zastanawiali si�, czy mo�na j� tak zostawi� sam�, ale ona by�a ca�kowicie poch�oni�ta dzieckiem. Nie, w �adnym razie nie mogli jej male�stwa odebra�, to jedno by�o pewne.

Nie bardzo wiedz�c, co pocz��, zeszli ze schod�w. Zostawili jednak drzwi otwarte, by s�ysze� wszelkie odg�osy. Doktor Hansen pospieszy� po mamk�.

��On ma racj� � powiedzia� Vemund. � Ty jeste� osob�, kt�ra ma w sobie niezwyk�� si��, kt�ra podo�a wszystkiemu. Ale nie zapominaj, �e ty te� mo�esz by� zm�czona i wyczerpana. Id� i po�� si�! Zaczyna si� robi� p�no!

��Najpierw jednak k�piel. Ale czy mog� tak po prostu zostawi� to wszystko?

��Ja tu posiedz�, dop�ki tamci nie przyjd�. Doktor z mamk�.

Elisabet zamy�lona zapyta�a:

��Ona by�a chyba bardzo rozpieszczona?

��Karin? Powiedzia�bym raczej: izolowana. Nie wiedzia�a nic o zewn�trznym �wiecie. �y�a w przekonaniu, �e wszystko kr�ci si� wok� niej. Biedaczka! Rzeczywisto�� okaza�a si� dla niej bezlitosna.

Elisabet poczu�a teraz, �e jest �miertelnie zm�czona, zar�wno fizycznie, jak i psychicznie.

��Tak si� ciesz�, �e przyszed�e� � wyrwa�o jej si�.

��Tak, ja� Och! Przecie� dlatego do ciebie przyszed�em, �e mia�em interes, ale nie zasta�em ani ciebie, ani Karin. S�ysza�em zgie�k dochodz�cy od strony rzeki i�

��Jaki interes?

��Braciszek rozmawia� z rodzicami. O ma��e�stwie z tob�. Zapraszaj� ci� do Lekenes jutro wieczorem, �eby z tob� o tym pom�wi�.

O ile przedtem Elisabet by�a zm�czona, to teraz zm�czenie j� po prostu przyt�oczy�o. Zapomnia�a o Braciszku na ca�e popo�udnie.

��Ach, tak � b�kn�a bezbarwnie. � No dobrze, teraz nalej� sobie do balii wody i wezm� k�piel. Popro� mamk�, �eby zamkn�a drzwi za tob� i doktorem, kiedy wyjdziecie.

��Dobrze, tak zrobi�. Ale wiesz, akurat teraz niewiele zosta�o z tej twojej duchowej si�y, pyskata Elisabet Paladin z Ludzi Lodu.

��Masz racj�, moja si�a duchowa przenios�a si� gdzie indziej � przyzna�a. � Akurat teraz odczuwam nieprzepart� ochot�, �eby oprze� si� o czyj�� szerok� pier� w poszukiwaniu pociechy. A najlepiej tam zasn��.

��Ech� � westchn�� Vemund Tark.

��No nie! � krzykn�a. � Skoro odda�e� mnie swojemu bratu, to nie mo�esz potem przychodzi� tu i mie� pretensj� o to, �e chc� wykorzystywa� ramiona innych m�czyzn w charakterze poduszki!

Pobieg�a i zatrzasn�a za sob� kuchenne drzwi.

On zosta� po�rodku pokoju, przyciskaj�c lekko dr��ce d�onie do p�on�cych policzk�w.

Zareagowa�a chyba zbyt gwa�townie, ale przecie� by�a tak zm�czona udzielaniem pomocy tam nad rzek� i rodz�cej, a teraz jeszcze odpowiedzialno�ci� za Karin. Nie m�wi�c ju� o niepokoju w zwi�zku z jutrzejszym wieczorem.

Braciszek Tark� Kto to, na Boga, jest? Jak on wygl�da? O czym ona ma z nim rozmawia�?

Nie pami�ta�a nic.

Nast�pnego ranka musia�o min�� troch� czasu, zanim Elisabet wr�ci�a do rzeczywisto�ci. Cz�owiek budzi si� zawsze z uczuciem, kt�re pozosta�o mu od wczoraj, przyjemnym albo nieprzyjemnym. Elisabet odczuwa�a i jedno, i drugie. Dr�czy�o j� co� nieprzyjemnego, a z przygn�bieniem miesza�o si� co� rozkosznego i poci�gaj�cego.

Otworzy�a oczy. Sk�d� dochodzi� do niej jaki� d�wi�k, do kt�rego nie by�a przyzwyczajona.

P�acz noworodka!

Skoczy�a na r�wne nogi, w po�piechu narzuci�a ubranie.

Bieg�a po schodach, pe�na wyrzut�w sumienia i l�ku. Jak mog�a to nieszcz�sne male�stwo zostawi� same z pann� Karin?

W drzwiach przystan�a.

Jaka� obca kobieta, nie najm�odsza ju�, pokazywa�a Karin, jak nale�y przewija� ma��. Mamka! No, oczywi�cie! Teraz Elisabet przypomnia�a sobie wszystko i odetchn�a z ulg�.

Kiedy wesz�a do �rodka, obie spojrza�y na ni�.

��Elisabet, chod� i zobacz! � zawo�a�a Karin przej�ta. � Ja przewijam ma�� Sofi� Magdalen�. I spa�a rozkosznie przez ca�� noc, moje ma�e z�otko. Teraz si� troch� z�o�ci, bo jest g�odna, ale pani Vagen zaraz wszystko urz�dzi. Czy� ona nie jest s�odka?

��Tak, to naprawd� wspania�e dziecko � powiedzia�a Elisabet. Zauwa�y�a przy tym, �e ton niepewno�ci w g�osie Karin niemal znikn��, zast�piony zdecydowaniem. � Wi�c zamierza pani da� jej na imi� Sofia Magdalena?

Nieoczekiwanie pompatyczne imi� dla dziecka z dzielnicy n�dzy.

��Tak ma na imi� Jej Wysoko��, kr�lowa � wyja�ni�a Karin z godno�ci�.

Kr�lowa? Elisabet pociemnia�o w oczach. Monarchia du�sko-norweska mia�a ju� trzy kr�lowe po Sofii Magdalenie!

Zagadka panny Karin stawa�a si� coraz trudniejsza do rozwik�ania.

��A teraz musimy i�� do miasta i kupi� wyprawk� dla Sofi Magdaleny � oznajmi�a Karin energicznie. � Elisabet, ty p�jdziesz ze mn�, bo pani Vagen karmi ma��. A ja nie chc� na to patrze�, bo zaczynam by� zazdrosna. Musimy mie� najpi�kniejsze beciki i ma�� do jej wra�liwej sk�ry i�

��Doktor Hansen przyjdzie przed godzin� drug� � przypomnia�a pani Vagen.

��Tak, wr�cimy do domu o tej porze � zapewni�a Karin. � Musz� z nim porozmawia� o piel�gnowaniu dziecka. C� to za sympatyczny m�czyzna! Nadzwyczajny!

Poniewa� Karin zachowywa�a si� teraz bardziej normalnie i jakby wi�cej pojmowa�a z rzeczywisto�ci, Elisabet skorzysta�a z okazji, �eby zapyta�:

��Panno Karin, ja� zosta�am zaproszona do przyjaci� na dzisiejszy wiecz�r. My�li pani, �e mog�abym p�j�� na troch�?

��Oczywi�cie, �e mo�esz, kochanie � powiedzia�a Karin, pr�buj�c jednocze�nie w�o�y� r�czk� dziecka w r�kawek koszulki. � Pani Vagen jest przecie� z nami, a mo�e i doktor Hansen b�dzie mia� ochot� do nas przyj��?

��Czy mam zostawi� drzwi otwarte jak zawsze?

Karin spojrza�a na ni�.

��Otwarte drzwi? Czy� ty oszala�a? Przecie� tu mog� przyj�� jakie� �obuzy. A pan Vemund ma sw�j klucz, wi�c naprawd� nie ma powodu. Naprawd�, �adnego powodu!

Wiesz, Elisabet, �e teraz musimy chroni� nasz� ma�� Sofi� Magdalen�.

To by�y zupe�nie nowe tony! Elisabet nie wiedzia�a, jak je sobie t�umaczy�. Czy jako krok naprz�d, czy mo�e pogorszenie stanu chorej?

W �adnym razie Karin nie wymienia�a ju� tego jak na doros�ego cz�owieka �miesznego imienia.

Imienia m�czyzny, kt�rego ju� nie ma.

Po raz pierwszy Karin odwa�y�a si� rozgl�da� na ulicach pe�nych sklep�w, sklepik�w i stragan�w, opatrzonych szyldami, wabi�cych wszelkiego rodzaju towarami. Na pieni�dzach w og�le si� nie zna�a, wi�c Elisabet, kt�ra dosta�a pewn� sum� od Vemunda na pokrycie potrzeb swej podopiecznej, a tak�e mia�a kilka w�asnych szyling�w, ci�gle musia�a powstrzymywa� jej szalone zap�dy. Zgadza�a si�, �e dziecko powinno mie� wszystko w najlepszym gatunku, ale protestowa�a przeciwko kupowaniu tego ca�ymi tuzinami. Karin narzeka�a, jakie si� wszystko porobi�o drogie; jeszcze jeden dow�d na to, jak dawno temu porusza�a si� ostatni raz w�r�d ludzi. Elisabet wci�� co� si� nie zgadza�o.

jakim sposobem Vemund, kt�ry mia� dopiero dwadzie�cia pi�� lat, m�g� tak okrutnie zrani� Karin? Zamordowa� jej narzeczonego? Nie, to musia�o si� sta� du�o wcze�niej. Innego wyja�nienia nie znajdowa�a.

Chocia� wyprawa na zakupy bardzo Karin zm�czy�a, to, z drugiej strony, zrobi�a jej dobrze. O�ywione i rozgadane wraca�y do domu, ob�adowane pakunkami. Vemund Tark nie by�by pewnie zadowolony, �e wysz�y do miasta bez m�skiego towarzystwa, ale kogo mia�y poprosi�?

Karin ledwo si� dowlok�a do domu, ale jej pierwsze pytanie brzmia�o:

��Jak si� miewa Sofia Magdalena?

To Elisabet uzna�a za post�p.

Vemund przyszed� wieczorem i zabra� j� odpowiednio wcze�nie. Przemawia� ostrzejszym i bardziej surowym tonem ni� zwykle i chocia� nic po nim nie by�o wida�, Elisabet odnios�a wra�enie, �e pi�.

W powozie nie m�wi� wiele, ale ona te� nie odczuwa�a potrzeby rozmowy. Siedzia�a z r�kami na kolanach i uparcie wpatrywa�a si� w krajobraz.

Vemund zatrzyma� pow�z w parku prawie pod samym domem.

��Rozlu�nij si�! � powiedzia� ostro. � Jeste� napi�ta niczym stalowa ta�ma. W porz�dku! Ostatni kawa�ek drogi mo�esz przej��.

��A ty nie idziesz?

Czy na pewno nie zauwa�y� tonu, jakim to powiedzia�a?

��Bardzo dobrze wiesz, �e nie mog� tam i��.

Elisabet skuli�a si�.

��Wiem, oczywi�cie.

��B�dziesz musia�a sama wr�ci�, bo nie wiem, jak d�ugo oni b�d� ci� trzyma�. Ale mimo wszystko chcia�bym mie� sprawozdanie. Zreszt� Braciszek ci� pewnie odwiezie. Do mojego domu, nie dalej, pami�taj!

Roze�mia�a si�.

��Vemund, czy ja naprawd� musz� to wszystko zrobi�? � zapyta�a cicho.

��Tylko nie zaczynaj stwarza� trudno�ci! Ja chc�, �eby Braciszek wyprowadzi� si� z tego domu i sam za siebie odpowiada�. A tak�e za ciebie i za Elistrand. Ty nic na tym nie tracisz.

��Materialnie mo�e nie. Czy mam przyj�� do ciebie wieczorem?

��Tak, oczywi�cie! Musz� wiedzie� wszystko. Nawet je�li b�dzie p�no.

Poczu�a si� jako� ra�niej. Jednak nie by�a pozostawiona w�asnemu losowi.

Elisabet nie s�ysza�a, czy pow�z zawr�ci�, gdy sz�a ku domowi. Ale nie potrzebowa�a si� odwraca�, by wiedzie�

Otworzy�a jej pokoj�wka i nie by�o ju� odwrotu, wszystko si� zacz�o � okropnie nerwowo, je�eli chodzi o Elisabet. Braciszek powita� j� w hallu i pom�g� jej zdj�� okrycie, a ona potkn�a si� i upu�ci�a r�kawiczki. Mia�a nadziej�, �e jej szmaragdowozielona suknia jest odpowiednia na tak� okazj�. Nasta�a ju� jesie� i bardziej pastelowych kolor�w nale�a�o unika�. Z drugiej jednak strony nie powinna wygl�da�, jakby sz�a na pogrzeb.

Chocia�, kt� to wie, na co sz�a? Mo�e na pogrzeb swojej wolno�ci?

Braciszek by� sympatyczniejszy i przystojniejszy, ni� go zapami�ta�a. Czasami mia�a wra�enie, �e jego zachowanie wynika ze s�abo�ci, ale by� przecie� jeszcze taki m�ody. I przystojny, �e a� dech zapiera�o. Wygl�da� du�o, du�o lepiej ni� Vemund.

C�, Elisabet powinna by� zadowolona�

�Ci pi�kni ludzie�, jak nazywa�a mieszka�c�w Lekenes, przyj�li j� niezwykle �yczliwie. Pan i pani Tark ubrali si� na t� okazj� niebywale wytwornie; by� te� obecny jaki� t�gi pan, kt�rego jej przedstawiono jako Mandrupa Svendsena, kuzyna pani Tark. Tak�e i on musia� kiedy� mie� niezwykle pi�kne rysy, teraz mo�na by�o si� ich tylko domy�la� pod ciemnoczerwon�, �wiec�c� si� sk�r� twarzy.

Wspania�a kolacja powoli mija�a, Elisabet z �atwo�ci� uczestniczy�a w konwencjonalnej rozmowie. �O, dzi�kuj�, moja mama ma si� znakomicie, nie, nie czyta�am jej ksi��ki, ale ch�tnie to zrobi�, oczywi�cie, moja pracodawczyni jest niezwykle sympatyczn� dam�, nie ma zbyt wielkich wymaga�, tak, rzeczywi�cie pogoda zrobi�a si� okropna�

Przez ca�y czas czu�a, �e jest oceniana, �e j� ukradkiem obserwuj� i taksuj�. Pani Emilia Tark, dok�adnie tak czaruj�ca, jak matka Elisabet j� okre�li�a, u�miecha�a si� s�odko i przyja�nie, wypowiada�a akurat te s�owa, kt�re nale�a�o, ale ani na chwil� nie spuszcza�a z niej oka. Pod ca�� t� �yczliwo�ci� informowa�a wyra�nie: �noli me tangere�, �nie dotykaj mnie�. Braciszek wielbi� j� bezgranicznie.

Elisabet chcia�aby kiedy� by� taka jak pani Emilia Tark. Tak samo zr�wnowa�ona, r�wnie uk�adna i r�wnie pi�kna. Ale to oczywi�cie beznadziejne marzenia.

Jej m�� tak�e zachowywa� si� jak �wiatowiec, lecz Elisabet dostrzega�a spojrzenia, jakie posy�a� �onie, oczekuj�c jej akceptacji za ka�dym razem, kiedy zabiera� g�os.

To Emilia posiada�a wrodzon� pewno�� siebie. Arnold by� jak nuworysz, kt�ry potyka si� w tym �wiecie etykiety.

Mandrup Svendsen by� r�wnie� niepewny, cho� w inny spos�b. Ha�a�liwy, rozgadany, wybuchaj�cy �miechem. Elisabet domy�la�a si�, �e jego mia�o tu nie by� dzisiejszego wieczora, �e przyszed� nieoczekiwanie, ubrany niedostatecznie wytwornie, cho� i tak elegancko, a oni nie mogli go nie zaprosi�, by zosta� na kolacji.

Pani Emilia chwilami wygl�da�a na udr�czon�, kiedy kuzyn przerywa� albo zachowywa� si� zbyt g�o�no w nieodpowiednich momentach.

By�a to, og�lnie bior�c, do�� m�cz�ca kolacja.

Potem wszyscy przeszli do ma�ego saloniku. Elisabet i pani Tark podano jaki� lepki, s�odki nap�j, do�� mocny, panowie natomiast pili bardziej m�skie trunki. Mandrup Svendsen opr�nia� swoj� szklaneczk� jednym haustem, a dyskretny s�uga natychmiast znowu nape�nia� naczynie.

Pani Tark, matka braci, pos�a�a swemu m�owi ponaglaj�ce spojrzenie, po kt�rym on zacz�� m�wi�:

��No wi�c, droga Elisabet, wiesz chyba, dlaczego poprosili�my ci�, by� dzisiaj do nas przysz�a. Nasz ukochany syn chcia�by prosi� ci� o r�k�. A wczoraj jego brat, Vemund, powiadomi� go, �e ju� w imieniu Braciszka prosi� twoich rodzic�w� i �e oni nie okazali niech�ci.

Elisabet pochyli�a g�ow� i przesta�a szarpa� swoj� chusteczk�. D�onie opar�a na kolanach, r�ce wyprostowa�a a� do b�lu. To okropne skr�powanie, kt�rego nigdy si� chyba nie wyzb�dzie, zaciska�o jej gard�o tak, �e nie by�a w stanie odpowiedzie�. Czu�a na sobie ciep�e spojrzenie Braciszka. Podczas kolacji stara� si� dawa� do zrozumienia, �e nie ma nic przeciwko ma��e�stwu z ni�, ale Elisabet nie by�a pewna sta�o�ci jego uczu�. Czy mo�na na nim polega�? Czy pozyska jego mi�o�� na tyle, �e zechce z ni� zosta� do ko�ca �ycia? Czy tak jak inni m�czy�ni b�dzie szuka� kochanek?

Elisabet nie nale�a�a do kobiet, kt�re by�yby w stanie patrze� przez palce na niewierno�� m�a. Zdecydowanie nie!

Skupia�a si� teraz na tym, co m�wi ojciec Braciszka. Ale on nie by� zbyt siln� osobowo�ci�. Jego s�owa nie mia�y �adnej mocy przekonywania. By�y to tylko s�owa.

��Musimy starannie zaplanowa� to ma��e�stwo, �eby wszystko mog�o si� dobrze u�o�y� � m�wi� pan Tark. � Pomi�dzy umawiaj�cymi si� rodzinami powinna by� okre�lona r�wnowaga, to z pewno�ci� rozumiesz. Jak wiesz, nie jeste�my lud�mi biednymi�

Mandrup Svendsen wyprostowa� swoje przypominaj�ce kie�baski palce i poci�gn�� solidnie ze szklaneczki. Elisabet zauwa�y�a, �e pos�a� jej pospieszne, niech�tne spojrzenie i zatrzyma� je na niej przez chwil�. Czy to by� l�k? Strach? Czy tylko chcia� j� oceni�?

Tark m�wi� dalej:

��Wiemy te�, �e tw�j ojciec, Ulf Paladin z Ludzi Lodu, jest w�a�cicielem dobrze utrzymanego Elistrand, a jego pozosta�y maj�tek te� jest nie do pogardzenia.

Ach, tak! A sk�d wy to wszystko wiecie? pomy�la�a Elisabet gniewnie.

Pani Tark, zdaje si�, zauwa�y�a jej niech�� i pospieszy�a z pomoc�:

��Moje dziecko, nie chcieliby�my, oczywi�cie, m�czy� ci� takimi rozwa�aniami. M�j m�� odwiedzi twojego ojca i wtedy szczeg�owo om�wi� wasz� przysz�o��. Przedtem jednak trzeba ustali� kilka spraw.

U�miechn�a si� przepraszaj�co, jakby chcia�a powiedzie�, �e nie zgadza si� z m�czyznami co do sposobu omawiania przysz�o�ci, i ponownie odda�a g�os m�owi.

Arnold Tark powiedzia� ostro�nie:

��Z tego co wiemy, w przysz�o�ci masz odziedziczy� tak�e Grastensholm i Lipow� Alej�.

��To nie jest wcale takie pewne � powiedzia�a Elisabet spiesznie. � Oba dwory nale�� do innej ga��zi rodu, do Lind�w z Ludzi Lodu.

��No, ale oni mieszkaj� przecie� w Szwecji � wtr�ci� Braciszek, spojrzawszy przedtem na matk�, jakby prosi� o pozwolenie. � Tam maj� zamek my�liwski w Morby.

��Teraz ju� nie maj� � odpar�a Elisabet. Zaczyna�a j� irytowa� ta ich szczeg�owa wiedza. � Hrabia Goran Oxenstiema przeprowadzi� si� do Skenas w Vingaker i m�j kuzyn, Daniel, jako jego adiutant przeni�s� si� tam tak�e z rodzin�.

Nowe spojrzenie na matk�, a potem pytanie:

��Ale maj� tam w�asny maj�tek?

��Tak, kupili dw�r w pobli�u Skenas.

Pani Tark odezwa�a si� znowu, a wszyscy natychmiast skupili si� na tym, co m�wi. Prawdziwym autorytetem by�a tutaj ona.

��Droga Elisabet, wybacz nam nasz� ciekawo�� � zacz�a delikatnie. � Dowiedzieli�my si� jednak, �e Daniel Lind z Ludzi Lodu, tw�j kuzyn, na dobre osiedli� si� w Szwecji.

Pospieszny, z macierzy�sk� czu�o�ci� wymierzony klaps w rami� Braciszka, kt�ry rozpromieni� si� w odpowiedzi na ten dow�d uwagi.

��Kto to powiedzia�? � wyrwa�o si� Elisabet. By�a naprawd� z�a i z trudem nad sob� panowa�a.

��Twoja matka, kochanie.

��Mama buduje zamki na lodzie. Daniel ma dwoje dzieci, syna Solve i c�rk� Ingel�. Mo�na przypuszcza�, �e jedno z nich zechce zamieszka� w Grastensholm i Lipowej Alei.

M�czy�ni popatrzyli po sobie. Pani Emilia u�miechn�a si� ciep�o i uspokajaj�co do syna.

Mandrup Svendsen pochyli� si� ku Elisabet i rzek�:

��Ale ty jeste� tak�e dziedziczk� Gabrielshus w Danii.

��Och, nie, na Boga! � roze�mia�a si� Elisabet nerwowo. � Przecie� ten maj�tek jest w�asno�ci� korony du�skiej od czas�w mojego prapradziadka Tristana!

Tamten wyprostowa� si� znowu.

��Jeste� tego pewna? Ty jeste� g��wn� spadkobierczyni�, wiesz o tym? Mo�esz odkupi� maj�tek od korony za niewielk� sum�. Masz prawo pierwokupu.

Psie uwielbienie, jakie Braciszek okazywa� swojej matce, zaczyna�o Elisabet denerwowa�. Nie uniknie si� tutaj problemu te�ciowej! I to nie dlatego, �e pani Tark b�dzie sprawia� k�opoty, przyczyn� b�dzie Braciszek! Nie ma co!

��Ale na co mi Gabrielshus? Ja go nie chc�. A poza tym wcale nie jestem jedyn� spadkobierczyni�. W Skanii mieszka potomstwo siostry Tristana, Leny. Jest tam m�j r�wie�nik Arv, syn Orjana Gripa.

��W porz�dku, o tym wszystkim porozmawiamy z twoim ojcem � o�wiadczy�a lekkim tonem pani Tark. � M�czycie Elisabet, czy tego nie widzicie? Ona jest naszym go�ciem i to powinien by� mi�y wiecz�r.

��Tak, naturalnie � u�miechn�� si� jej ma��onek przepraszaj�co. � Ale chyba rozumiesz, kochanie, �e Elistrand to dw�r o mniejszym znaczeniu. Lipowa Aleja tak�e. A ty nosisz przecie� tytu�, jeste� margrabiank�, a to wymaga oprawy.

W Elisabet si� gotowa�o, ale, co trzeba zapisa� jej na plus, zdo�a�a zachowa� pozory.

��Pozw�lcie mnie wyja�ni� kwesti� Gabrielshus � zaproponowa� Mandrup. � Mogliby�my zaraz wykupi� maj�tek za niewielk� sum�, skoro ty jeste� g��wn� dziedziczk�. A je�li chodzi o Grastensholm i Lipow� Alej�, to mo�esz przeprowadzi� proces przeciwko twoim szwedzkim krewnym.

Nigdy w �yciu, my�la�a Elisabet, ale tym razem uda�o jej si� zachowa� pe�ne urazy milczenie.

Pani Tark zauwa�y�a to. Bo Elisabet wcale nie by�a taka nieprzenikniona.

��Och, dajcie spok�j � powiedzia�a pani Emilia przyja�nie. � Jakie znaczenie maj� pieni�dze? Jestem pewna, �e Elisabet jest odpowiedni� �on� dla Braciszka. Mam chyba racj�?

M�� przytakiwa� jej z niepewnym u�miechem. Braciszek za� naprawd� patrzy� na Elisabet rozkochanym wzrokiem. Za pozwoleniem matki, oczywi�cie�

W spojrzeniu Mandrupa Svendsena jednak mo�na by�o wyczyta� zdecydowanie. I �apczywo��. Mo�na zaj�� wszystkie te dwory! To by� prawdziwy przedsi�biorca. Tak Elisabet ju� wiedzia�a, �e wielkie przedsi�biorstwo Vemunda prowadzi w�a�nie Mandrup.

I nagle zrozumia�a, dlaczego Vemund nie pasuje do tego towarzystwa. By� on zupe�nie innym typem ni� pozostali cz�onkowie rodziny. By� jednym z Tark�w, temu nie mo�na by�o zaprzeczy�, a jednak�

Elisabet wpad�a w pe�en przekory humor. A mo�e powinna wypu�ci� kota z worka i zapyta�: Kim jest Karin Ulriksby?

Nie, tego nie mo�e zrobi�. Obieca�a Vemundowi, �e b�dzie milcze�.

A zreszt� mo�e to pytanie wcale by nie wywo�a�o �adnego skandalu. Mo�e ci ludzie nie znaj� Karin? Mo�e to tylko problem Vemunda?

Z ulg� przyj�a do wiadomo�ci, gdy w chwil� potem pani Tark da�a znak, �e �audiencja� sko�czona. Elisabet wsta�a i bardzo uprzejmie podzi�kowa�a za wiecz�r. �adne oficjalne zar�czyny nie zosta�y zawarte, ale od tej chwili mog�a si� uwa�a� za przyrzeczon� Braciszkowi Tarkowi. Wszyscy zapraszali j� bardzo serdecznie najszybciej, jak b�dzie to mo�liwe.

Ukradkiem obserwowa�a swego ewentualnego przysz�ego m�a i czu�a si� do�� niepewnie. To prawda, �e by� m�odzie�cem pod ka�dym wzgl�dem sympatycznym, to prawda, �e przyjemnie by�o na niego patrze�, ale�

Gdyby� tylko nie by�a taka niepewna!

Chcia� odwie�� j� do domu, ale ju� sama my�l o tym wzbudzi�a w niej panik�. Ca�a ta rodzina sta�a jej ko�ci� w gardle. Nie, dzi�ki, musi zosta� sama.

Ze skromnie spuszczonym wzrokiem szepn�a, �e jest ju� p�no i ona powinna my�le� o swojej reputacji.

Rodzina zaakceptowa�a to �askawie. Zosta�a szczeg�lnie gor�co po�egnana przez pani� Tark, jedyn� wyrozumia�� osob� w tym gronie. Elisabet, oczywi�cie, ba�a si� troch� tej w�adczej damy. Nigdy nie lubi�a czu� si� ma�o warta. A tutaj, mimo ca�ej �yczliwo�ci pani Emilii, tak w�a�nie si� czu�a.

��Na pewno zostaniemy przyjaci�kami, Elisabet � powiedzia�a przysz�a te�ciowa i zapewne m�wi�a to z przekonaniem.

Elisabet jednak by�a w z�ym nastroju i przyj�a to jako gro�b�.

Musz� bardziej na siebie uwa�a�, pomy�la�a, pe�na zastrze�e� do samej siebie. Pomacha�a wytwornej rodzinie, �egnaj�cej j� na schodach pi�knego domu, i zdo�a�a nawet przywo�a� na wargi blady u�miech. Oni machali jej tak�e przyja�nie, niezwykle przyja�nie.

Nareszcie pow�z odjecha�.

Wyskoczy�a przed domem Vemunda i odes�a�a pow�z do Lekenes. By�o jej oboj�tne, co pomy�li stangret.

Wyprostowa�a si� i oddycha�a g��boko. Co ma teraz powiedzie� Vemundowi? Czy powinna k�ama� i o�wiadczy�, �e wszystko uk�ada si� jak najlepiej? Czy opowiedzie�, jak by�o?

Drzwi zasta�a otwarte. M�j Bo�e, pomy�la�a, czy on si� nie boi w�amywaczy?

Zapuka�a z oci�ganiem. W domu panowa�a martwa cisza.

Wesz�a powoli.

��Vemund?

Nikt nie odpowiada�. Posz�a dalej, do pokoju, w kt�rym ju� kiedy� by�a. W lichtarzu dopala�a si� �wieca. Otwarte drzwi prowadzi�y do s�siedniego pokoju i tam tak�e pali�a si� �wieca.

Vemund Tark le�a� na ��ku w dosy� niewygodnej pozycji. Spa� zas�aniaj�c r�k� oczy. Elisabet podesz�a bli�ej, niepewna, czy powinna go zbudzi�, czy raczej da� mu spok�j.

Ale przecie� nalega�, �eby przysz�a�

Kiedy zobaczy�a karafk� i szklaneczk� na nocnym stoliku, obie prawie puste, i kiedy poczu�a zapach alkoholu, cofn�a si� pospiesznie.

Ale nie do�� szybko. R�ka Vemunda wyci�gn�a si� b�yskawicznie i chwyci�a j� za nadgarstek. Przez chwil� patrzyli na siebie bez s�owa.

��No, i jak posz�o? � spyta� ochryple.

Elisabet skrzywi�a si�.

��Ty pi�e�!

��Wyobra� sobie, �e wiem o tym! Oczywi�cie, �e pi�em, do diabla! A jak inaczej zni�s�bym to wszystko? No?

��Wszystko odby�o si� zgodnie z planem. Zosta�am zaakceptowana. Pod jednym tylko warunkiem.

��Pod jakim warunkiem?

��A, to nie ma znaczenia.

U�cisk wok� nadgarstka przybra� na sile.

��Pod jakim warunkiem?

��Oni by woleli, �ebym posiada�a tak�e Grastensholm i Lipow� Alej� � j�kn�a �a�o�nie. � A na dodatek Gabrielshus.

��Przekl�ci krwiopijcy! To, oczywi�cie, Mandrup, prawda?

��Ja� Ja odnios�am wra�enie, �e to ich wsp�lny pogl�d. Ale on by� najbardziej zainteresowany, to prawda. A twoja matka we wszystkim si� z nimi zgadza�a, chocia� uwa�a�a, �e s� za bardzo natarczywi.

Vemund znowu zas�oni� oczy r�k�.

��Och, taki jestem zm�czony! Nie znios� tego d�u�ej!

Elisabet sta�a przez chwil� w milczeniu, a potem zapyta�a:

��Vemund, czy ja naprawd� musz� wyj�� za Braciszka?

��Musisz! � zawo�a� i poci�gn�� j� tak, �e usiad�a na ��ku. � Jeste� jedyn� osob�, kt�ra mo�e go uratowa�! M�j brat ma wiele zalet, a ja jestem za niego odpowiedzialny. On musi zamieszka� w Elistrand, troszczy� si� sam o siebie, o dom i rodzin�. I, Elisabet, wy dwoje mogliby�cie wzi�� do siebie Karin� Wiem, �e prosz� ci� o tak wiele, ale jestem w rozpaczy, wierz mi!

��Karin � powiedzia�a Elisabet z zastanowieniem. � Nikt nie wie, jak si� teraz potoczy jej �ycie, kiedy znalaz�a si� w nim ta ma�a dziewczynka. Karin si� zmienia z dnia na dzie�. Ale, rzecz jasna, to nie jest wykluczone, �e mogliby�my wzi�� j� do Elistrand. My tam jeste�my przyzwyczajeni do opieki nad poszkodowanymi istotami. Zawsze kogo� takiego mieli�my.

��O Bo�e, �eby to si� tylko uda�o! � szepn�� �miertelnie zm�czony. � Wtedy wszystkie zmartwienia by si� sko�czy�y. Wszystko by si� u�o�y�o.

��A ty, Vemund? Co z tob�?

��Ja? � zapyta� z zamkni�tymi oczyma. � Ja bym wtedy m�g� nareszcie umrze�.

Elisabet zesztywnia�a.

��Co ty wygadujesz?

��Mam do spe�nienia tylko dwa zadania: Zatroszczy� si� o przyzwoite �ycie dla Braciszka i dla Karin. Niczego wi�cej nie chc�. I ju� nie potrafi� d�u�ej �y� z tym wstydem.

��A twoje przedsi�biorstwo?

��Niech je diabe� porwie!

Serce �omota�o jej g�o�no.

��Ale ty nie mo�esz umrze�! Ja nie chc�!

��G�upstwa! To, co ty my�lisz, nie ma najmniejszego znaczenia!

P�acz d�awi� j� w gardle, a poza tym by�a w�ciek�a.

��Zdaje mi si�, �e jeste� niekonsekwentny. Dlaczego tak koniecznie chcesz mnie wyda� za Braciszka? Skoro i tak zamierzasz odebra� sobie �ycie, co zreszt� uwa�am za najwi�ksze tch�rzostwo, o jakim s�ysza�am, to Braciszek mo�e sobie spokojnie odziedziczy� przedsi�biorstwo, Lekenes i ca�y maj�tek. Dlaczego musisz mnie w to miesza�?

��Iskry si� z ciebie sypi� � mrukn��. � Ale g�os masz p�aczliwy i zdaje mi si�, �e wci�� poci�gasz nosem. Nie zaczniesz si� chyba nad sob� u�ala�? To do ciebie niepodobne. � Vemund usiad� na ��ku. � Ja chc� odes�a� st�d Braciszka. Czy to jeszcze nie dotar�o do twojej ciasnej g��wki? A przedsi�biorstwo� Niech si� z nim dzieje, co chce. Lekenes tak�e. Ten ohydny dom upior�w! I nie chodzi mi o upiory kr���ce swobodnie po �wiecie, raczej o wype�niaj�c� ten dom zgnilizn�!

��Fu! �mierdzi od ciebie w�dk�! � parskn�a Elisabet i cofn�a si� tam, gdzie siedzia�a przedtem. � Zachowuj si� jak m�czyzna i nie u�alaj si� nad sob�!

��O Bo�e, ty przecie� niczego nie rozumiesz! Ja nie mog� �y� z tym, co wiem, czy to tak trudno poj��? I czy s�dzisz, �e teraz jest mi l�ej? Teraz, kiedy wiem, �e masz wyj�� za m�� za mojego brata?

Elisabet otar�a kilka zdradzieckich �ez i wrzasn�a:

��Ale przecie� wcale nie chc� wycho� � Przerwa�a i spyta�a ma�o inteligentnie: � Co masz na my�li?

��Ja� Nie, zapomnij o tym, Elisabet! Jestem pijany i m�wi� rzeczy, kt�rych nie powinienem.

Nie�wiadomie zacisn�� d�o� na jej ramieniu. Jego twarz by�a tak blisko, �e Elisabet wyra�nie widzia�a kolor jego oczu. Mieni�cy si� b��kit, ale bia�ka by�y mocno przekrwione.

��Vemund � zacz�a, a broda jej dr�a�a. � R�ka mnie boli, nie �ciskaj tak, i okropnie �mierdzisz w�dk�, ale ja nie chc�, �eby� umiera�, naprawd� �wiat nie b�dzie weso�y bez ciebie. A poza tym ja nie chc� wychodzi� za m�� za Braciszka.

Ja te� nie chc�, �eby� wychodzi�a � mrukn�� niewyra�nie. Obj�� j� mocno i Elisabet mog�a po�o�y� g�ow� na jego ramieniu, ale twarz odwr�ci�a. Wszystko ma swoje granice! � Zosta� ze mn�, Elisabet � szepn�� jej do ucha.

Jej r�ce spoczywa�y na jego ramionach. Teraz wszystko wydawa�o si� cudowne, palcami g�adzi�a ubranie, pod kt�rym wyczuwa�a silne mi�nie.

��To nie ja prosi�am, �eby mnie wyda� za Braciszka.

Zamiast odpowiedzi us�ysza�a rozpaczliwy szloch.

��Bo�e, ja przecie� nie chc� umiera�!

��To dlaczego musisz?

��Powinna� zrozumie�, �e nie mog� �y� z tym d�awi�cym wstydem.

��A je�li Karin wyzdrowieje? Wtedy mo�e si� okaza�, �e po�wi�ci�e� si� na pr�no!

��Nie wyobra�aj sobie rzeczy niemo�liwych. Kto� tak g��boko zraniony nigdy nie wyzdrowieje.

Elisabet pr�bowa�a podnie�� g�ow� i spojrze� na niego, ale od�r alkoholu by� zbyt silny, wi�c ponownie opar�a g�ow� na jego piersi.

��Vemund, ja naprawd� nie rozumiem, co ciebie tak dr�czy. Co si� sta�o? Domy�lam si�, �e Karin mia�a narzeczonego i mia�a wyj�� za niego za m���

Vemund sta� si� czujny.

��Aha, wi�c to odkry�a�?

��Nie mog�am nie odkry�, g�uptasie. I domy�lam si�, �e ty tego narzeczonego zamordowa�e�. W wyniku tragicznej pomy�ki.

Teraz on podni�s� jej g�ow� tak, �e musia�a na niego patrze�.

��Co ty m�wisz?

��Tak. Nietrudno by�o do tego doj��.

��No wiesz! Ty chyba nie masz dobrze w g�owie, ja przecie� nikogo nie zamordowa�em! Narzeczony Karin �yje i ma si� znakomicie.

Min�o par� dobrych chwil, nim Elisabet odzyska�a zdolno�� m�wienia. Tymczasem zd��y�a si� dok�adnie przyjrze� twarzy Vemunda i przestraszy�a si� nie na �arty, gdy u�wiadomi�a sobie, jak bardzo czuje si� z nim zwi�zana.

Jego twarz by�a teraz otwarta, pozbawiona jakiejkolwiek maski, naga, mo�na powiedzie�. Oczy szkli�y si� �zami, w kt�rych jednak nie znajdowa�a niczego niem�skiego, usta wykrzywia�a gorycz. Vemund by� tak poci�gaj�cy, �e zakr�ci�o jej si� w g�owie, jak zahipnotyzowana zapragn�a nagle sca�owa� wszystkie jego zmartwienia.

Musia�a podj�� wielki wysi�ek, �eby si� opanowa�.

��Co ty m�wisz? � wykrztusi�a. � Jej Bubi �yje?

��I to tak�e wiesz? Wiesz, jak go nazywaj�? � zapyta� ze z�o�ci�.

��Wiem, ale wobec tego dlaczego on nie przychodzi do niej? C� to za grubianin, kt�ry pozwala tak cierpie� tej biednej kobiecie? Czy ty mo�e uczyni�e� go kalek�?

��Nie, nic podobnego. On si� ma znakomicie, bezwstydnie dobrze.

Elisabet rozgniewa�a si�. Zacz�a nim potrz�sa� z w�ciek�o�ci�.

��W takim razie co takiego ty zrobi�e� Karin?

��Ciebie to nie powinno obchodzi� � o�wiadczy�, wci�� mocno obejmuj�c jej ramiona.

��Owszem, obchodzi mnie! Karin mnie obchodzi i ty mnie obchodzisz!

��Nie krzycz! Uspok�j si�!

��Ale ja chc� wiedzie�! Mam dosy� tych nie doko�czonych opowie�ci. Zmuszasz mnie do ma��e�stwa z twoim bratem. Chcia�abym wiedzie�, co on ma z tym wsp�lnego?

��Prawie tyle samo co ja. Ale on o niczym nie wie. I nigdy si� nie dowie. On musi st�d wyjecha�.

��A ty musisz umrze�?

��Nigdy mniej ni� dzisiaj wieczorem nie pragn��em takiego rozwi�zania! Ale jutro wr�ci obrzydzenie i niech��. Elisabet, jestem pijany, powiedzia�em za du�o, i w og�le ty wiesz za du�o. Zapomnij o wszystkim, to tylko takie pijackie bredzenie.

��My�lisz zdumiewaj�co trze�wo.

��Nie. I zabierz r�k� z moich w�os�w. Czy tobie si� zdaje, �e ja jestem z kamienia?

��O co ci chodzi?

��Nie b�d� niem�dra! Wypi�em za du�o i czuj�, �e lada moment przestan� za siebie odpowiada�. A bardzo tego nie chc�. Ze wzgl�du na ciebie.

��Za co masz odpowiada�?

��Elisabet � szepn�� b�agalnie. � Wsta�!

��Ech, wyra�asz si� tak zagadkowo! Co ja znowu zrobi�am?

Wtedy przyci�gn�� j� do siebie gwa�townie i zacz�� ca�owa� jej usta. Brutalnie i �apczywie. W pierwszej chwili, zdumiona, znieruchomia�a niczym s�up soli, potem jednak jej cia�o ogarn�a fala trudnego do zniesienia gor�ca, ale gdy r�k� si�gn�� dekoltu i zamierza� odszuka� jej piersi, krzykn�a i zacz�a si� wyrywa�. Vemund opar� si� na �okciu i podci�gn�� j� pod siebie, r�k� g�adzi� jej brzuch. Elisabet wrzeszcza�a i walczy�a niczym dzika kotka. Vemund zdo�a� jednak opanowa� fatalne nast�pstwa alkoholu i odsun�� si� od niej. Elisabet zerwa�a si� na r�wne nogi, a on wci�� le�a� na ��ku i wci�� trzyma� j� za r�k�.

��Elisabet � b�ka�. � Wybacz mi! Ta przekl�ta w�dka! Wszystko si� miesza, nigdy nie powinienem dotkn�� Wybacz mi, najdro�sza przyjaci�ko, nie zas�u�y�a� sobie na to. Nie mia�em zamiaru ci� zgwa�ci�, sam nie wiem, co mi si� sta�o, nie by�em sob�!

��P�jd� ju�, Vemundzie � powiedzia�a cicho, dr��c na ca�ym ciele.

��Och, tak mi przykro, �e to si� w ten spos�b sko�czy�o.

��Zapomnijmy o tym.

��Tak � powiedzia� z gorycz�. � Zapomnijmy.

��Porozmawiamy, kiedy wytrze�wiejesz. Och, Vemundzie, tylko sobie czego� nie zr�b! Potrzebuj� ci�.

Roze�mia� si� smutno.

��Potrzebujesz! Jeste� s�odka, Elisabet. Przyjd� do was jutro. Je�li zdo�am utrzyma� si� na nogach.

Elisabet zdawa�o si�, �e w jego zm�czonym g�osie pojawi�o si� co� jakby nutka rado�ci. Jakby za�wita�a mu jaka� nadzieja�

Wychodz�c pogasi�a wszystkie �wiat�a i zamkn�a za sob� drzwi wej�ciowe. Jesienna noc by�a ch�odna, lecz Elisabet tego nie zauwa�a�a. Cia�o jej p�on�o, policzki pali�y. Jak szalona bieg�a �cie�k� w d� pod roziskrzonym gwiazdami niebem.

��Dzi�ki ci, dobry Bo�e! � szepta�a wznosz�c g�ow� ku gwiazdom. � Dzi�ki ci za alkohol! Gdyby nie to, nie wiem, czy mia�abym si�� mu si� przeciwstawi�. Ale, z drugiej strony, gdyby nie by� pijany, nigdy by si� na mnie nie rzuci�. W takim razie dzi�kuj� ci jeszcze raz � szepn�a.

M�j Bo�e, co si� dzieje z moim cia�em? zastanawia�a si� przestraszona, id�c ju� wolniej pomi�dzy drzewami. Domy�la�a si�, �e oto po raz pierwszy mia�a okazj� si� przekona�, i� jest jedn� z gor�cokrwistych kobiet Ludzi Lodu, tych, kt�re nie potrafi� ukry� t�sknoty za ukochanym m�czyzn�.

Jak d�ugo �y�am w u�pieniu, my�la�a. Przespa�am wiele, wiele zim, wiosen i lat�

Nagle przypomnia�a jej si� stara piosenka o kobiecie, kt�ra t�skni. Pory roku mijaj�, a ona wci�� t�skni�

S�o�ce smutku wypali ziemi�, Mr�z w l�d przemieni nocy �zy. Ksi�yc roziskrzy �niegowy puch, W ko�cu wiosna wr�ci, ale nie ty.

Wkr�tce jednak Elisabet zrozumia�a, �e to nie jest czas na sentymentalne nastroje. Po��danie, kt�re Vemund w niej wzbudzi�, wci�� jej nie opuszcza�o. Przystan�a i opar�a si� o drzewo, j�kn�a �a�o�nie, a potem zacz�a cicho przeklina� tego zapijaczonego prostaka.

��On by� wstr�tny � przekonywa�a sama siebie. � Odpychaj�cy diabe�, ordynarny dra�, m�t! Odwa�y� si� dotyka� mnie swoimi brudnymi paluchami, chucha� mi w twarz odorem w�dki, ca�owa� mnie, jakbym by�a�

Zacz�a oddycha� ci�ko. Ca�owa� mnie? Ten poca�unek! Znowu przenikn�� j� gor�cy, s�odki dreszcz, znowu widzia�a jego szkl�ce si� �zami oczy, jego szczer� twarz, jego rozpacz�

R�ce�

Elisabet odwr�ci�a si� gwa�townie do drzewa, przytuli�a si� do niego ca�ym cia�em, przyciska�a si� do pnia czuj�c, �e dr�cz�ce napi�cie wzrasta. Mocno zaciska�a uda i tuli�a si� do drzewa, nie znajduj�c ukojenia dla swojej udr�ki. Znowu widzia�a przed sob� Vemunda, czu�a opasuj�ce j� ramiona, jego cia�o przy swoim�

D�u�ej nie by�a w stanie o nim my�le�, bo �wiat wok� niej zawirowa�, nic ju� nie widzia�a, wszystko sta�o si� tak rozkosznie s�odkie, �e mia�a wra�enie, i� mog�aby umrze�!

Kiedy si� potem ockn�a, siedzia�a oparta o drzewo na zimnym zboczu, na kt�re opad�a, kiedy nogi nie chcia�y jej ju� utrzyma�. Bo�e, co ja zrobi�am, pomy�la�a wstrz��ni�ta. S�ysza�am oczywi�cie o gor�cych kobietach z Ludzi Lodu, ale �ebym ja�

Podnios�a si� z poczuciem winy. Dr��cymi r�kami otrzepa�a sp�dnic�. O Bo�e, jak�e mi wstyd, o Bo�e, Bo�e!

Napi�cie ust�pi�o. Odetchn�a g��boko.

W�a�ciwie to by�o rozkoszne. I chyba nikt nie widzia�!

Znowu ruszy�a przed siebie.

Jedno w ka�dym razie teraz wiem: Chc� mie� Vemunda. I nikogo innego! Nie chc� �adnego Braciszka, �eby nie wiem jaki by� pi�kny. Nie mamy ze sob� nic wsp�lnego, jeste�my sobie nawzajem obcy. Natomiast Vemund i ja�

Powietrze iskrzy, kiedy on wchodzi!

Musz� pom�c Vemundowi. On nie mo�e umrze�, on jest m�j i zrobi� wszystko, �eby go zdoby�. W tym celu musz� go uwolni� od tej obsesji �mierci. A to dotyczy tak�e Karin. Musz� wiedzie�, dlaczego on chce umiera�, co si� wtedy sta�o. Jego pyta� nie mog�, on mi nigdy nie odpowie, sama rozmowa o tym kosztuje go zbyt wiele. Karin te� nie mog� pyta�, nie nale�y budzi� jej wspomnie�. Teraz, kiedy mo�e my�le� o czym innym, nie tylko o tym tajemniczym Bubim, nie powinnam jej przeszkadza�.

Ci z Lekenes?

Podst�pne, przebieg�e pytania. Braciszek. Czy on w og�le co� wie? A pozostali?

Nie, obieca�am Vemundowi, �e nikomu nie wspomn� o Karin. A je�eli chc� go zdoby�, musz� by� przede wszystkim lojalna i godna zaufania.

Nie, nie mog� nikogo pyta�. Nie tutaj�

Holmestrand? Bode?

Tak.

Elisabet podj�a decyzj�. Musi rozwi�za� zagadk� Karin i Vemunda. Nie tylko po to, by zaspokoi� swoj� ciekawo��. Teraz ma to zasadnicze znaczenie � ze wzgl�du na Vemunda i ze wzgl�du na jej mi�o��.

Nagle poczu�a si� niebywale silna. To by�a si�a zakochanej kobiety z Ludzi Lodu. Si�a, kt�ra mog�a zrywa� mosty i przenosi� g�ry. Teraz Elisabet by�a jedn� z nich.

Vemund, jak obieca�, przyszed� nast�pnego dnia. Nie by� to najbardziej rze�ki cz�owiek na �wiecie, po oczach by�o wida�, �e cierpi na potworny b�l g�owy, dr�a�y mu r�ce. Ale przyszed�!

Elisabet by�a w tym czasie na g�rze, w pokoju Karin, kt�ra dzia�a�a bardzo energicznie w imieniu ma�ej Sofii Magdaleny. G�os Karin rozlega� si� po ca�ym domu; poch�ania�y j� przygotowania do chrztu, a poza tym co najmniej dwadzie�cia razy na godzin� pyta�a pani� Vagen, czy ma�a dostaje do�� pokarmu. Pani Vagen jednak by�a kobiet� cierpliw�, zd��y�a te� ju� pozna� histori� Karin � Elisabet opowiedzia�a jej tyle, ile sama wiedzia�a.

Doktor Hansen odwiedzi� je rano i zostawi� wskaz�wki co do dalszej piel�gnacji dziecka. To bardzo mi�o z jego strony, stwierdzi�a Elisabet, szczerze m�wi�c nie musia� tego robi�.

Karin zapomnia�a o wszystkich swoich dolegliwo�ciach do tego stopnia, �e Elisabet musia�a jej przypomina�, i� nale�y wzi�� lekarstwo, bo choroby by�y jednak dosy� powa�ne, cho� Karin niew�tpliwie zdrowia�a. Obecno�� Sofii Magdaleny dzia�a�a cuda! Sprawi�a, �e chory, udr�czony i trwaj�cy w letargu organizm ockn�� si� do �ycia.

Sama Elisabet znajdowa�a si� w bardzo trudnym stanie ducha. Nieustannie podchodzi�a do okna, by zobaczy�, czy nikt nie nadchodzi, raz ogarnia�a j� promienna nadzieja, to znowu gorzkie rozczarowanie, oczekiwa�a go�cia, to pragn�a, by nikt nigdy nie przyszed�, pe�na wyrzut�w sumienia. To blad�a, to rumie�ce barwi�y jej twarz, odpowiada�a bez sensu na pytania, co sprawia�o, �e przygl�dano jej si� podejrzliwie.

No i nareszcie Vemund przyszed�. Rzuci� Elisabet pospieszne spojrzenie i natychmiast odwr�ci� wzrok, b�kn�� pod nosem co�, co prawdopodobnie mia�o oznacza� powitanie, i zacz�� rozmawia� z Karin i pani� Vagen.

Elisabet zauwa�y�a jednak, �e ukradkiem wci�� jej si� przygl�da. Ona sama m�wi�a zbyt g�o�no i zbyt du�o, co wprawia�o j� w z�o��.

Vemund ockn�� si� tego ranka z okropnym kacem. Ledwo m�g� podnie�� obola�� g�ow� znad poduszki. S�ysza� jednak, �e pani Akerstrom ha�asuje w kuchni, i zmusi� si�, �eby wsta�.

Jak cier� pod czaszk� tkwi�a mu uporczywa my�l: zrobi�em co� niedozwolonego. Ale co? A jednocze�nie, w �rodku ca�ego b�lu, obrzydzenia i md�o�ci, tli�o si� jakie� rozkoszne uczucie. Czeka�o go co� pi�knego. Nie m�g� sobie jednak przypomnie�, co. Jego umys� spowija�a ciemna mg�a.

O, c� za piekielny b�l!

Jego um�czone oczy zatrzyma�y si� na nocnym stoliku. Karafka. Po po�udniu by�a pe�na� Ko�ata�o mu w g�owie jakie� wspomnienie w zwi�zku z ��kiem, co�, co powinien by� pami�ta�. G��boko wci�gn�� powietrze.

Elisabet!

Dobry Bo�e, c� on zrobi�? Jej usta przy jego� On chyba nie�?

Nie. Bogu dzi�ki, nie zrobi� nic takiego!

Ale ma�o brakowa�o.

Musia� by� chyba szalony!

Pod�wiadomie odsun�� od siebie karafk� i kieliszek. Nigdy wi�cej! M�g� przecie� wszystko zniszczy�! Nigdy wi�cej, to przynajmniej winien jest Elisabet. Nie zas�u�y�a sobie na takie prostackie traktowanie.

Ostro�nie zwl�k� si� z ��ka.

��Pani Akerstrom! Czy mo�e mi pani przygotowa� bali� z lodowat� wod�?

Po godzinie na tyle doszed� do siebie, �e by� w stanie wyj�� do miasta. Tak obieca� Elisabet, a nie dotrzyma� obietnicy danej jej� Nie, to nie do pomy�lenia!

�wie�e powietrze dobrze mu zrobi�o. Najgorsze mia� ju� za sob� i teraz przepe�nia�o go dziwnie podnios�e uczucie oczekiwania. Ka�dy jego nerw przepojony by� rado�ci�, si�� i �wiadomo�ci� w�asnej m�sko�ci.

Dotychczas Vemund nie mia� czasu my�le� o sobie jako o m�czy�nie, w ka�dym razie tak by�o od najwcze�niejszej m�odo�ci. Wszystkie jego t�sknoty i pragnienia w ostatnich latach kierowa�y si� ku �mierci. Teraz odczuwa� przy sobie obecno�� delikatnej kobiety, czu�, �e on tak�e posiada p�e�.

Delikatna kobieta� Elisabet Paladin z Ludzi Lodu nie brakowa�o temperamentu. Ale widzia� j� te� zm�czon� i s�ab�. Po katastrofie nad rzek�. Wzruszy�o go to bardziej, ni� by chcia� przyzna�. Widzia� jej dobro� wobec innych ludzi i podziwia� jej duchow� si��. To kobieta warta jego brata, kobieta warta kochania.

Nigdy jednak nie odczuwa� wi�kszego wzruszenia, ni� w�wczas gdy trzyma� j� w ramionach, a ona prosi�a, by nie zmusza� jej do ma��e�stwa z Braciszkiem.

A on? Jak on j� potraktowa�, jak odpowiedzia� na jej zaufanie? Rzuci� si� na ni� jak dzikie, drapie�ne zwierz�, da� si� ponie�� wszystkim ch�ciom, kt�re wznieca�a w nim blisko�� jej delikatnego cia�a.

Zachowa� si� jak �winia! Jak pijana �winia!

W takim to nastroju znalaz� si� przed domem, kt�ry kupi� dla Karin. Zawstydzony i pe�en wyrzut�w sumienia, w �a�osnym samopoczuciu wszed� do �rodka, zatrzyma� si� na chwil� niepewnie w hallu, po czym ruszy� na g�r�.

Ju� na schodach oprzytomnia�. G�os Karin� Ile w nim by�o �ycia! Karin m�wi�a jak kobieta z krwi i ko�ci, a nie jak kuk�a. Zachowywa�a si� przesadnie, co u niej by�o normalne, ale w zupe�nie inny spos�b. Znikn�� gdzie� �w paniczny l�k przed �wiatem.

Vemund wszed� do pokoju.

By�a tam tak�e Elisabet. Ogarn�a go fala gor�ca i musia� odwr�ci� wzrok. Nie, nie czu� si� na si�ach patrze� w jej jasne, sp�oszone oczy.

I Karin! Ile �ycia by�o w tej starzej�cej si� kobiecie! S�owa p�yn�y nieustannie z jej ust.

��Vemund, jak dobrze, �e przyszed�e�, naprawd� tylko ciebie nam tu brakowa�o! Doktor Hansen, ten przemi�y cz�owiek, powiada, �e w niedziel� b�dziesz m�g� do nas przyj��, a ja w�o�� t� moj� kremow� sukni�, wiesz, i sama b�d� trzyma� ma�� do chrztu, ale ty i Elisabet musicie by� matk�, to znaczy rodzicami chrzestnymi, doktor Hansen te� obieca� przyj��, to on za�atwi� wszystko z pastorem, a pani Vagen i pani Akerstrom�

Pierwsze, co dotar�o do �wiadomo�ci Vemunda, to by�o imi� Elisabet wymienione razem z jego imieniem, �e maj� by� rodzicami chrzestnymi. Dozna� uk�ucia w sercu, pojawi�o si� jakie� dotychczas nieznane uczucie przynale�no�ci do kogo�. Potem u�wiadomi� sobie, jak niewielki jest �wiat Karin.

Wymieni�a wszystkich, kt�rych zna! To on wzni�s� wok� niej ten mur.

Ale to by�o niezb�dne.

A teraz wygl�da�o na to, �e Karin jest na najlepszej drodze, by si� wyrwa� ze swojego wi�zienia.

Wszyscy zwr�cili uwag� na to samo: po�r�d os�b, kt�re Karin wymieni�a w zwi�zku z chrzcinami Sofii Magdaleny, nie by�o Bubiego.

I nikt nie zamierza� tego imienia wspomina�!

Dziecko za� spa�o spokojnie i wszystko wskazywa�o na to, �e jest mu bardzo dobrze w tej atmosferze czu�o�ci, jak� starali si� stworzy�. Nawet Vemund zauwa�y�, �e to bardzo �adne dziecko.

Nie chcia� si� teraz zastanawia� nad przysz�o�ci� ma�ej. Poch�ania�y go inne sprawy.

Nareszcie odwa�y� si� spojrze� w oczy Elisabet. Jego wzrok wyra�a� �al. L�k. Pro�b� o przebaczenie. Pragnienie wi�zi. I t�sknot�.

Wszystko to chcia� zawrze� w jednym jedynym spojrzeniu.

Niepewny u�miech Elisabet by� wystarczaj�c� odpowiedzi�. Vemund odwr�ci� si� szybko. Nie na tyle jednak, by nie zd��y�a dostrzec w jego twarzy b�ysku szcz�cia.

Karin nie przestawa�a m�wi�:

��Musimy naturalnie zorganizowa� ma�e przyj�cie w domu. Z pastorem. Elisabet, my�lisz, �e dostaniemy jedwabn� r�ow� wst��k� do przewi�zania w�osk�w Sofii Magdaleny?

��Tak, zaraz wyjd� do miasta i kupi�. Ale, panno Karin, nie s�dzi pani, �e lepiej b�dzie przybra� wst��k� kap�, kt�r� j� okryjemy w drodze do ko�cio�a? A czy my w og�le mamy tak� kap�?

Na d�wi�k tego �my� Karin rozb�ys�a niczym s�o�ce. Wszyscy tak si� przejmowali jej male�k� Sofi� Magdalen�!

��Pani Vagen ma si� postara�. Nie b�dzie to, oczywi�cie, nic szczeg�lnie wytwornego, ale nie mamy czasu na szycie nowej. Vemundzie, musisz poprosi� pani� Akerstrom, �eby upiek�a nam tego wspania�ego ciasta, wiesz. Pastor i doktor Hansen powinni go spr�bowa�.

��Natychmiast wydam polecenie � powiedzia� Vemund z powag�. � Elisabet, czy mog�aby� ze mn� p�j��? Chcia�bym przy okazji porozmawia� z tob� o sprawach dotycz�cych prowadzenia domu�

Zesz�a za nim po schodach, patrzy�a na jego szerokie barki i w�osy uk�adaj�ce si� w loki na karku i zadr�a�a od niedozwolonych my�li. Na g�rze wci�� nie milk� pe�en przej�cia szczebiot Karin. Elisabet by�a taka uradowana z jej powodu. Uradowana i zmartwiona zarazem.

W hallu na dole Vemund odwr�ci� si� do niej.

��Jak d�ugo masz zamiar ci�gn�� t� komedi�?

Serce jej za�omota�o.

��Jak� komedi�?

��Z dzieckiem! Trzeba je st�d zabra�, dop�ki nie b�dzie za p�no!

��Czy� ty oszala�?

��To ja powinienem zada� takie pytanie. Chyba rozumiesz, �e Karin nie mo�e si� opiekowa� dzieckiem, to przecie� sprawa� kryminalna!

Elisabet rzuci�a za siebie sp�oszone spojrzenie, po czym otworzy�a drzwi do swojego pokoju, wci�gn�a za sob� Vemunda i cicho drzwi zamkn�a.

��Uwa�aj troch� na to, co m�wisz, ona mo�e ci� us�ysze�.

��Ale wy nie mo�ecie trzyma� tutaj dziecka!

Elisabet z trudem panowa�a nad sob�. Chwyci�a Vemunda za r�ce i przycisn�a go do �ciany.

��Zabra� jej teraz dziecko to tak, jakby �ywcem wyrwa� jej serce! Rozum jej si� od tego pomiesza ju� na zawsze. Ile ta biedaczka musi jeszcze utraci�, �eby� by� zadowolony?

��Ale czy ty nie widzisz, �e ona wraca do �ycia? A je�eli sobie przypomni, co si� wtedy sta�o�

��Vemund, ja nie wiem, co si� sta�o z tym jej Bubim, skazujesz mnie na to, bym b��dzi�a po omacku, ale czy ty nie pojmujesz, co si� mo�e sta� teraz?

��Owszem, pojmuj�, �e wr�ci jej pami��. To b�dzie niczym cios prosto w twarz.

��Nie! Ona przywi�zuje si� do dziecka tak bardzo, �e ten przekl�ty Bubi znaczy dla niej coraz mniej. Tamto niezno�ne wspomnienie o nim zaczyna jej by� oboj�tne.

Zamy�li� si� nad tym, co powiedzia�a. Elisabet pospieszy�a z nowymi zapewnieniami:

��Od czasu kiedy ma dziecko, nie wspomnia�a o nim ani razu.

��Ale Karin nie mo�e si� zajmowa� dzieckiem! To najbardziej egoistyczna istota, jak� znam. Nie, to b�dzie bardzo �le dla dziecka. Ona naprawd� nie mo�e!

��Ona si� bardzo stara, Vemundzie! �ycie by odda�a za to male�stwo. Nie, ja wiem, co chcia�e� powiedzie�, �e to tylko przej�ciowy kaprys, ale przecie� nie mo�esz tego wiedzie�! Mo�e dziewczynka jest akurat tym, za czym nieszcz�sna Karin przez ca�e �ycie t�skni�a? T�skni�a za kim�, kto by jej potrzebowa�. A przecie� my jej pomo�emy, b�dziemy j� wspiera� na wszystkie sposoby. Ty i ja, doktor Hansen i pani Vagen, i pani Akerstrom. Czy nie s�yszysz, ilu ona ma dobrych pomocnik�w? Ma�a Sofia Magdalena nigdy nie b�dzie cierpia�a niedostatku i nie wmawiaj mi, �e Karin mo�e zrobi� dziecku co� z�ego! Nigdy w �yciu! I nigdy te� nie uwierz�, �e mog�aby si� ma�� znudzi� jak zabawk�. Gdyby� ty widzia� jej oczy, kiedy patrzy na ma��!

��Och, Elisabet, jaka ty jeste� naiwna! Mo�e rzeczywi�cie wszystko u�o�y si� dobrze, ale jak my�lisz, co si� stanie, je�eli Karin odzyska pami�� i b�dzie musia�a znowu poradzi� sobie z niepoj�t� groz� tamtego wspomnienia? Za��my, �e teraz ona zapomina o Bubim, ale przecie� kiedy� kocha�a go tak samo szczerze i mocno, jak teraz kocha dziecko, i b�dzie musia�a sobie to przypomnie�, Elisabet! Tamte wydarzenia w dniu� To by�o co� tak okropnego, �e robi� si� chory na sam� my�l o tym! Ona nie mo�e znowu tego prze�ywa�!

��By�e� wtedy przy tym?

Zadr�a� na ca�ym ciele.

��Tak � powiedzia�, a w jego g�osie brzmia�a gorycz. � To w�a�nie ja tam by�em. I nigdy sobie tego nie wybacz�.

No to powiedz mi, co si� wtedy sta�o, pomy�la�a. Wiedzia�a jednak, �e on nie zechce o tym rozmawia�.

Vemund m�wi� dalej:

��Teraz bardziej ni� kiedykolwiek zale�y mi na tym, �eby Karin st�d wyjecha�a. I ona, i Braciszek. �eby�cie wszyscy troje wyjechali do Elistrand, do tego bezpiecznego, b�ogos�awionego miejsca, przepe�nionego ciep�em i dobroci�.

��Moja matka nie zawsze jest taka zgodna, jak my�lisz, Vemundzie, ale masz racj�. Serce ma ona ze z�ota i nigdy nie nale�y w�tpi� w jej dobro�, je�li chodzi o pomoc potrzebuj�cym i nieszcz�liwym. Mo�e nie zawsze by�a taka dobra dla mojego pradziadka, Ulvhedina, ale te� i on do nieszcz�liwych nie nale�y. Czasami wst�puje w niego prawdziwy diabe��

Vemund u�miechn�� si�.

��Ty i tw�j ojciec jeste�cie najwspanialszymi lud�mi, jakich znam. Mam do was bezgraniczne zaufanie.

��Dzi�kuj�. A ty, Vemundzie? Jak ten nowy stan Karin wp�ywa na twoj� decyzj�?

Opar� si� o �cian� i zamkn�� oczy. Obj�� j� ramieniem i przytuli�. Elisabet przysta�a na to bardzo ch�tnie.

��To nie mo�e wp�ywa� na nic � szepn�� cicho. � Moje przest�pstwo i moja udr�ka� Tego nic nie zmieni.

��Wi�c nie chcesz �y�?

��Nie chc�? Odda�bym wszystko za to, by m�c mie� ciebie. Ale ja nie potrafi� �y�, Elisabet. Nie potrafi� �y� z t� �wiadomo�ci�.

Zrozpaczona opar�a g�ow� na jego piersi.

��I dlatego sprzedajesz mnie swojemu bratu?

Nie odpowiedzia�. Po prostu nie wiedzia�, co odpowiedzie�. Elisabet czu�a jednak, �e z trudem prze�yka �lin�.

Stali tak w milczeniu. Ona, zrozpaczona, przytuli�a si� do niego, on g�adzi� d�oni� jej orzechowobr�zowe w�osy.

Ale czu�y nastr�j trwa� tylko przez moment.

��Elisabet! � rozleg�o si� wo�anie Karin. � Idziesz po wst��k�?

Elisabet otworzy�a drzwi do hallu.

��Tak, panno Karin, zaraz id�.

Vemund przytuli� j� znowu.

��S�ysz�, �e zabierasz j� na przechadzki, i to nawet codziennie � powiedzia�. � Musisz z tym sko�czy�.

Pomy�l, �e mog�yby�cie kogo� spotka�.

��Na przyk�ad Bubiego? � zapyta�a przewrotnie.

��Nie b�d� niem�dra. Byle kto mo�e obudzi� wspomnienia.

I tak zrobi�, co uwa�am za s�uszne, pomy�la�a Elisabet. Vemund jest wspania�ym m�czyzn�, ale chyba nie zawsze najm�drzejszym cz�owiekiem. Nawet zakochana kobieta ma tyle rozs�dku, by zda� sobie z tego spraw�!

��To prawda, Vemundzie. Poza tym b�d� musia�a pojecha� na kr�tko do domu, to wa�na sprawa.

Vemund waha� si�, najwyra�niej nie chcia� jej pu�ci�.

��Ile czasu ci to zajmie?

No w�a�nie, ile czasu potrzeba, �eby dojecha� do Holmestrand, zebra� wiadomo�ci o Bode i wr�ci�?

��Jakie� trzy dni, jak s�dz�. Pani Vagen mieszka u nas. Gdybym wyjecha�a jutro rano, to zd��� wr�ci� na chrzciny w niedziel�.

Vemund skin�� g�ow�.

��Dobrze, powiem o tym wszystkim tak�e i Karin, �eby� nie mia�a z ni� k�opot�w. Ale co powiedz� na to w Lekenes?

Och, nie przejmuj si� nimi, pomy�la�a niezbyt uprzejmie.

��Nie umawiali�my si� konkretnie na kolejn� wizyt�. Ale, Vemundzie! B�d� tutaj, kiedy wr�c�!

Zrozumia� jej ukryt� pro�b�, �e nie mo�e sobie nic zrobi�.

��Zastaniesz mnie, Elisabet. Moje zadanie nie b�dzie wype�nione, dop�ki Karin i Braciszek nie zamieszkaj� bezpiecznie w Elistrand.

��Nie masz prawa tak m�wi� � rzek�a zgn�biona.

Jeszcze raz przytuli� do piersi jej g�ow�.

��Czy widzia�a� lustro? � zapyta� z trosk�, a jego g�os wibrowa� w jej g�owie. � Karin przenios�a lustro. Z o�wietlonego miejsca do ciemniejszego k�ta.

��Tak, lustro budzi�o niepok�j � powiedzia�a Elisabet. � Nie podoba�o jej si� to, co tam widzia�a. Nie chcia�a widzie� tego, czego si� domy�la�a: �e m�oda dziewczyna znikn�a na zawsze. Woli mie� lustro w ciemniejszym miejscu, �eby nie wszystko by�o tak wyra�nie widoczne.

��Tak w�a�nie my�la�em. Ona wraca do �ycia, Elisabet. Ona si� budzi! Tak strasznie si� tego boj�!

Elisabet musia�a i�� dosy� daleko w poszukiwaniu r�owej jedwabnej wst��ki. Dopiero gdy dosz�a do du�ych ulic centrum, znalaz�a sklepy handluj�ce tego rodzaju towarem.

Kupi�a wst��k�, zap�aci�a pieni�dzmi, kt�re dosta�a od Vemunda, i wysz�a na ulic�. A wtedy z daleka dobieg�o j� wo�anie:

��Elisabet!

Odwr�ci�a si�. Na jej spotkanie bieg� Braciszek.

��Sama chodzisz po mie�cie? � zapyta� jakby z nagan�. � Czy mo�e mieszkasz gdzie� w pobli�u?

��Nie, sk�d. Wysz�am po prostu za�atwi� pewn� spraw� dla mojej pracodawczyni. A ty?

��Ja towarzysz� mamie w przeja�d�ce po mie�cie. Teraz mama kupuje materia�. Chod�, przywitasz si� z ni�!

Elisabet zawaha�a si�, naprawd� nie mia�a ochoty na to spotkanie.

��W�a�ciwie to nie mam czasu�

��Tylko na chwileczk�. Mama by�aby niezadowolona, gdyby si� z tob� nie przywita�a.

Odwrotnie: Mama by uwa�a�a, �e to bardzo nieuprzejme z mojej strony, �e nie pobieg�am si� z ni� wita�, pomy�la�a Elisabet. On si� boi, �e mog�abym zrobi� z�e wra�enie. Jakie to s�odkie z jego strony! A mo�e a� tak jest przywi�zany do mamusi?

Gdy szli razem ulic�, Braciszek m�wi� nerwowo:

��Chyba powinna� wk�ada� peruk�, kiedy wychodzisz do miasta, Elisabet. Mama mo�e sobie pomy�le�, �e ty�

Zrobi� r�k� ruch, jakby szuka� odpowiednich s��w.

Elisabet wzi�a sw�j pi�kny jedwabny szal, kt�ry mia�a na ramionach, i owin�a nim g�ow�. Braciszek odetchn�� z ulg�.

Vemund nie przejmowa�by si� takimi drobiazgami, pomy�la�a buntowniczo. Podeszli do powozu, kiedy pani Tark podawa�a stangretowi swoje zakupy.

��Mamo, prosz� zobaczy�, kogo spotka�em! � zawo�a� Braciszek z entuzjazmem. � Oto Elisabet we w�asnej osobie!

U�miech pani Tark by� pow�ci�gliwy, lecz przyjazny. Elisabet odnios�a wra�enie, �e dum� syna uwa�a za przesadzon�.

Ona chce go mie� dla siebie, stwierdzi�a. Pragnie jego podziwu. Czy to dlatego akceptuje mnie bez protest�w? Bo jestem wiejsk� dziewczyn�, kt�ra w �adnym razie nie b�dzie z ni� rywalizowa� o uczucia Braciszka? Tak, bo przecie� musi go kiedy� z kim� o�eni�, nie jest g�upia, �eby sobie z tego nie zdawa� sprawy. Ale chce synowej, kt�ra by jej nie dor�wnywa�a.

Na razie widzia�a tylko t� �agodniejsz�, nie�mia�� stron� mojej osobowo�ci. Z pewno�ci� przeczuwa moj� si�� woli, ale tylko w niewielkim stopniu. Widzi we mnie zaledwie dosy� sympatyczn� wiejsk� dziewczyn�, kt�ra nawet w�os�w nie potrafi porz�dnie uczesa�, kt�ra si� nie szminkuje i praktycznie ubiera. Nic wi�cej nie widzi. Ach, Emilio Tark, ciebie wabi m�j szlachecki tytu�, my�lisz, �e jestem taka jak moja matka� Ale ty nie znasz kobiet z Ludzi Lodu! Dra�nij je, to poznasz ich si��!

Nie szukaj sobie wrog�w w�r�d Ludzi Lodu, Emilio Tark! To ci� mo�e drogo kosztowa�!

Chyba jednak Elisabet niepotrzebnie si� tak irytowa�a, natychmiast te� tego po�a�owa�a. Kto by� dla niej najbardziej uprzejmy przez ca�y czas, jak nie pani z Lekenes? Nie powinna o tym zapomina�!

To tylko Braciszek jest taki maminsynek!

��Kochana Elisabet � powiedzia�a pani Tark. � Wracasz do domu? Z rado�ci� ci� odwieziemy!

��O, to bardzo mi�o z pa�stwa strony, ale mam jeszcze co� do za�atwienia�

Emilia Tark spojrza�a na ni� �agodnie i potrz�sn�a g�ow�.

��Taka jeste� tajemnicza, je�eli chodzi o twoj� chlebodawczyni�, moje dziecko! Kim ona jest? Gdzie mieszka?

��Musz� mi pa�stwo wybaczy�, ale pierwszym zobowi�zaniem, jakie podj�am, kiedy przysz�am do tego domu, by�a dyskrecja. I cho� bardzo bym chcia�a akurat pa�stwu powiedzie�, kim jest moja pani, to przecie� pa�stwo sami musieliby to uzna� za sprzeniewierzenie si� jej. I mo�e straci�abym pa�stwa zaufanie na przysz�o��?

��Jeste� r�wnie m�dra jak urodziwa, Elisabet � roze�mia� si� Braciszek, czym zas�u�y� na karc�ce spojrzenie matki. Pochwa�y nale�a�y si� jej! � Ale jedn� rzecz mo�esz nam chyba zdradzi� � upiera� si� dalej. � To jest przyjaci�ka Vemunda, prawda? Jego utrzymanka.

Elisabet zareagowa�a zbyt szczerze i chyba nierozs�dnie.

��Nie, nic podobnego! Vemund nie ma �adnej utrzymanki! To jest pewna starsza, bardzo mi�a i niezwykle �yczliwa osoba, kt�r� bardzo szanuj�.

Pani Tark wymownie unios�a brwi, widz�c jej o�ywienie i rumieniec na policzkach.

��Przepraszam, �e si� unios�am � powiedzia�a Elisabet kr�tko. � Nie chcia�am, �eby Braciszek �le my�la� o Vemundzie.

��Nie przejmuj si�, utrzymanki miewaj� wszyscy m�czy�ni � powiedzia� lekko.

Ta odpowied� sprawi�a Elisabet przykro�� i jeszcze bardziej umocni�a j� w przekonaniu, �e nie wyjdzie za Braciszka. To Vemund jest tym, kt�rego by chcia�a, �w niezno�ny uparciuch, kt�ry zamierza odda� j� temu lekkoduchowi, swojemu bratu.

Pani Tark opar�a r�k� o drzwiczki powozu.

��Ach, m�j ukochany starszy syn� Widujesz go czasami, Elisabet?

��Od czasu do czasu.

��My nie widujemy go nigdy. Boli mnie to bardziej, ni� jestem w stanie wyrazi�!

��Tak � westchn�� Braciszek. � Czy pami�tasz, mamo, jak obaj siadywali�my u twych st�p i s�uchali�my twoich m�drych s��w?

��Oczywi�cie, pami�tam � rzek�a matka z czu�o�ci�. � Vemund by� taki delikatny, taki wra�liwy. To by� naprawd� najlepszy syn�

Ale Vemund potrafi� wyrwa� si� z t�umu twoich wielbicieli, pomy�la�a znowu buntowniczo Elisabet. A teraz masz zamiar z�bami i pazurami walczy� o to, by zachowa� ub�stwiaj�cego ci� Braciszka? Gdyby mnie on tylko cokolwiek obchodzi�, stan�abym do walki, Emilio Tark. Ale nic mi do tego. Mo�esz go sobie zatrzyma�!

Braciszek powiedzia�:

��Wuj Mandrup pojedzie za kilka tygodni do Danii. �eby bli�ej zbada� spraw� Gabrielshus.

��Nie! Nie rozumiem, dlaczego � sykn�a Elisabet. � Ja nie chc� tego maj�tku!

Przysz�a te�ciowa pogrozi�a jej palcem.

��Nie lekcewa� swojej hrabiowskiej krwi, Elisabet, a dok�adniej m�wi�c, margrabiowskiej!

Chc�c jeszcze bardziej podra�ni� tych dwoje, Elisabet o�wiadczy�a agresywnie:

��No, istniej� jeszcze bli�sze, a nawet wy�sze tytu�y, je�eli ju� mam b�yszcze�. Matka mojej babki, Branji, mia�a na imi� Marina i by�a c�rk� ksi�cia Riesenstein. Poza tym m�j przodek Alexander Paladin by� nie tylko margrabi�. Dom Schwarzburg, z kt�rego pochodz� Paladinowie, to dom ksi���cy!

Podzia�a�o! Tych dwoje z Lekenes patrzy�o na ni� bez s�owa. Sklepikarze! pomy�la�a Elisabet wci�� w wojowniczym nastroju. Dorobkiewicze! Padaj� plackiem przed nic nie wartym tytu�em!

Skorzysta�a z okazji, by po�egna� ich z uprzejmym u�miechem, i posz�a sobie.

Po drodze jednak zastanawia�a si�, co Vemund na to powie. Mo�e nie warto nawet wspomina� o tym spotkaniu?

Och, Vemund! T�skni�a do jego rozs�dku, do jego silnych, bezpiecznych ramion.

Mowy nie ma, �eby taki m�czyzna mia� umiera�! Przecie� on nale�y do niej! Nie chce nikogo innego!

Tej nocy obudzi�y Elisabet pe�ne l�ku nawo�ywania panny Karin:

��Elisabet, czy mo�esz tu na chwil� przyj��?

Narzuci�a na siebie szlafrok i natychmiast posz�a. Karin le�a�a na wznak w swoim ��ku i wpatrywa�a si� w sufit. Kiedy Elisabet zapali�a �wiat�o, zobaczy�a, �e z oczu Karin p�yn� �zy.

��Tak si� boj�, Elisabet � szepta�a biedaczka, szukaj�c jej r�ki.

Elisabet usiad�a na ��ku i g�aska�a j� uspokajaj�co.

��Co si� sta�o, panno Karin?

Mog�y rozmawia� spokojnie. Dziecko sp�dza�o noce na dole, w pokoju pani Vagen.

R�ka Karin zacisn�a si� na d�oni Elisabet jakby w poszukiwaniu zrozumienia.

��My�li k��bi� mi si� w g�owie, Elisabet. Nie wiem ju� ani kim jestem, ani gdzie si� znajduj�, czas i przestrze�, wszystko mi si� miesza.

��Czy odczuwa�a to pani ju� kiedy� dawniej?

��Nie, nigdy! Zdaje mi si�, jakby co� strasznego i gro�nego gdzie� si� tu na mnie czai�o. A ja nie mog� si� przed tym broni�. Nie chc� by� sama.

��Panno Karin, prosz� mnie teraz pos�ucha�! Ta okropna ciemno�� wie pani, by�a pani bardzo chora, bardzo d�ugo. To teraz daje o sobie zna� w pani my�lach. Z�e wspomnienia z czasu choroby. Teraz si� poprawia, jest pani na najlepszej drodze do wyzdrowienia, ale to bardzo trudny proces. Musi pani by� silna.

��Tak � szepn�a Karin jakby w rozmarzeniu. � Ja spa�am. D�ugo, bardzo d�ugo. Dzisiaj w lustrze widzia�am obc� twarz�

Przenikn�� j� gwa�towny dreszcz.

Elisabet stara�a si� m�wi� uspokajaj�co, ale by�a rozpaczliwie niepewna. Poza tym marz�y jej nogi: Ukradkiem wsun�a stopy w ranne pantofle Karin. Pomog�o.

��Musimy patrze� w przysz�o��, panno Karin. Nie ogl�da� si� do ty�u! Spoczywa na nas teraz wielka odpowiedzialno��. Odpowiedzialno�� za ma�� Sofi� Magdalen�. Ona jest pani przysz�o�ci� i to jest najwa�niejsze.

��Tak � potwierdzi�a chora z ulg�. � Ona znaczy dla mnie tak wiele.

Ale, niestety, naruszy�a t� bezpieczn� os�on�, jak� mimo wszystko by�a utrata pami�ci, pomy�la�a Elisabet.

Karin by�a o�ywiona.

��Mam tyle plan�w�

��To wspaniale!

��Przede wszystkim musimy mie� wi�kszy dom. Na wsi. Miasto nie jest odpowiednie dla ma�ych dzieci.

��Dom mojego dzieci�stwa, Elistrand, stoi otworem dla was obu.

��Jeste� bardzo mi�a, Elisabet. Chcia�abym, �eby�my zosta�y przyjaci�kami. Prawdziwymi przyjaci�kami. Pochodzisz przecie� z bardzo dobrego domu. M�w mi Karin, b�d� tak dobra.

��Dzi�kuj�, bardzo ch�tnie.

Elisabet uzna�a, �e czas najwy�szy na to. Nigdy nie nale�a�a do os�b �atwo si� podporz�dkowuj�cych, kt�re umia�yby m�wi�: �Tak, panno Karin� i �Nie, panno Karin� i �eby nie brzmia�o to fa�szywie.

W g�osie Karin znowu pojawi� si� l�k.

��Ale te cienie! One tu s�, nie umiem si� przed nimi ukry�!

��Nigdy nie musisz by� sama, Karin. Kto� zawsze z tob� jest.

My�li jej si� m�ci�y.

��Wydaje mi si�, �e jest kto�, kogo powinnam sobie przypomnie�. Ale nie umiem!

Bubi�

��Zapomnij o tym, Karin! Patrz tylko w przysz�o��!

��Ale ci�gle mi to wspomnienie umyka, to okropne! Gdybym tylko wiedzia�a�

��W ci�gu dnia przecie� o tym nie my�lisz?

��Nie, wtedy mam tyle zaj�� z Sofi� Magdalen�.

B�ogos�awione male�stwo.

��Czy chcia�aby� jaki� proszek na sen? Mam co� takiego.

��Dzi�kuje, to by by�o znakomicie. Tak si� dzisiaj boj�, jak nigdy przedtem. Wci�� jakby czekam, �e kto� zapuka do drzwi.

��Nikt nie zapuka. Posiedz� tu, dop�ki nie za�niesz. A jutro wieczorem przyjdzie Vemund. B�dziesz si� przy nim czu�a bezpieczna? Ja musz� na kilka dni pojecha� do domu, ale Vemund b�dzie z tob�.

��Tak, Vemund jest taki silny. B�dzie dobrze. Ale czy to ca�kiem comme il faut?

��Pani Vagen jest tu przez ca�y czas.

��A poza tym mo�e doktor Hansen jutro przyjdzie? � W g�osie Karin wyra�nie s�ycha� by�o rado��. � Tak, doktor Hansen. Wiesz, on powiedzia�, �e wygl�dam du�o lepiej.

��Naprawd� wygl�dasz lepiej, Karin! Wygl�dasz jak m�oda dziewczyna.

Powinna sobie j�zyk odgry��! Co za katastrofalna replika! Karin my�li przecie�, �e wci�� jest m�oda.

Ale wszystko posz�o dobrze. Karin powtarza�a, jakby ws�uchana w swoje zm�cone my�li:

��Ja nie rozumiem. Ja naprawd� nic nie rozumiem! Ile ja w�a�ciwie mam lat?

Elisabet by�a dostatecznie bezczelna, �eby odpowiedzie�:

��Ja nie wiem. Musisz o to zapyta� Vemunda.

��Vemund? Ten mi�y cz�owiek? Sk�d on si� wzi��? Elisabet, moja g�owa! Ona jest kompletnie pusta i jaka� taka wielka. Nic do siebie nie pasuje.

��To sprawa choroby, Karin. To wszystko samo przejdzie, kiedy poczujesz si� lepiej.

(Bo�e, odpu��!)

��Tak my�lisz? To okropne, kiedy si� niczego nie pami�ta!

��Rozumiem ci�. By�oby najlepiej, gdyby� mog�a wszystko zacz�� od pocz�tku, od teraz. Rozpocz�� nowe �ycie i nie my�le� o tym, co by�o przedtem. �ycie dla ma�ej pozbawionej rodzic�w Sofi Magdaleny. Kt�ra w tobie znalaz�a tak� dobr�, czu�� matk�.

��Naprawd� tak my�lisz? Tak, w przeciwnym razie by�aby skazana na �mier�, prawda? To pami�tam� Tego okropnego cz�owieka, kt�ry chcia� j� zamordowa�. My uratowa�y�my jej �ycie, prawda?

��Ty uratowa�a� jej �ycie. Ja nie mia�am czasu si� ni� zajmowa�.

��Sofia Magdalena � szepn�a Karin uszcz�liwiona.

Elisabet przynios�a jej proszek na sen.

��I pami�tam jeszcze, �e ty na mnie nakrzycza�a� � powiedzia�a Karin i opar�a si� wygodnie na poduszkach.

A, wi�c Karin pami�ta to, co si� teraz dzieje! Wszystko jakby si� odwr�ci�o w jej g�owie. �eby tylko teraz nie przypomnia�a sobie katastrofy, do kt�rej dosz�o dawno temu, wszystko jedno, co to by�o. A mo�e to by by�o dla niej lepiej? Gdyby pami�ta�a? Nie, zdaniem Vemunda to wspomnienie by j� zabi�o.

Karin le�a�a bezradna.

��My�l�, �e zas�u�y�am sobie na t� reprymend�. Chocia� wtedy by�am okropnie z�a na ciebie, teraz mam nieprzyjemne uczucie, �e by�am zanadto zaj�ta sob�.

��To te� jest skutek choroby, Karin. Mo�esz o tym zapomnie�. W ostatnich dniach zupe�nie si� sob� nie zajmowa�a�. Nie my�l o niczym innym opr�cz Sofii Magdaleny.

Przypominaj�ca szpony r�ka znowu zacisn�a si� na jej ramieniu.

��Czy my�lisz, �e b�d� mog�a j� mie� przy sobie?

��Dlaczego nie? Nigdzie nie b�dzie jej lepiej ni� u ciebie.

��Ale je�eli kto� przyjdzie i mi j� zabierze? Ja bym wtedy umar�a!

Elisabet wiedzia�a, �e to prawda. Takiego rozczarowania Karin by nie znios�a.

��Ja nie pozwol�. Nie wpuszcz� nikogo przez pr�g! Ty nawet nie wiesz, jaka ja mog� by� silna. Ale teraz powinna� spa�. Zgasz� �wiat�o i posiedz� tu obok w fotelu.

��Tak � szepn�a Karin. � Pomi�dzy mn� a cieniami nieznanego.

Elisabet wsta�a i poklepa�a j� po ramieniu. By�o takie chudziutkie, stercza�o pod koszul�, mimo �e w ostatnim czasie Karin wyra�nie przyty�a.

��Wiesz, takiej zdrowej jak dzisiaj jeszcze nigdy ci� nie widzia�am.

��To zas�uga Sofii Magdaleny.

��Tak � zgodzi�a si� Elisabet.

Do czego to jednak doprowadzi, je�eli powr�c� dawne l�ki? Do nowego za�amania? A wtedy b�dzie ono ju� ostateczne.

Kochana ma�a Sofio Magdaleno! Wspieraj swoj� przybran� matk�! Pozw�l jej dostrzec, co w jej �yciu jest najwa�niejsze! Przekonaj j�, �e to jej i twoja przysz�o��, a nie wspomnienia o czym� ponurym, co przemin�o wiele, wiele lat temu.

Dyli�ans na po�udnie odchodzi� niemo�liwie wcze�nie rano. Elisabet poprosi�a pani� Akerstrom, �eby przekaza�a Vemundowi list.

Napisa�a do niego:

Drogi Przyjacielu!

Czy m�g�by� dwie noce sp�dzi� w domu Karin? Ona boi si� jakich� �cieni�, niew�tpliwie s� to jakie� niewyra�ne wspomnienia, z kt�rymi nie mo�e sobie poradzi�. Mo�esz mieszka� w moim pokoju, przyda si� tam troch� m�skiej atmosfery � gdyby� tylko zechcia� nie pozostawia� wsz�dzie pustych butelek po alkoholu. Tego bym sobie, je�li wolno, nie �yczy�a!

Wr�c�, jak tylko b�d� mog�a najszybciej.

Twoja przyjaci�ka Elisabet

Czy to �Drogi Przyjacielu� nie brzmi zbyt intymnie? Uzna�a, �e nie. Pocz�tkowo zreszt� chcia�a napisa� �Najdro�szy Przyjacielu�, ale to wyda�o jej si� niezbyt m�dre. Chyba nie powinna ujawnia�, ile �ywi do niego czu�o�ci.

Kiedy Elisabet sz�a nad rzek�, zobaczy�a, �e ponury ojciec Sofii Magdaleny wyp�ywa na po��w. Najszybciej zatem jak mog�a pobieg�a do n�dznej cha�upki, by przekaza� kr�tk� informacj� matce, kt�ra ju� wsta�a po porodzie.

��Czy u was wszystko w porz�dku? � zapyta�a.

��Tak, u�o�y�o si� nie�le. To znaczy dziewczynki nic go nie obchodz�, ale z ch�opca jest nadzwyczaj dumny.

��Dzi�kujmy Bogu i za to � powiedzia�a Elisabet cierpko. � Znajd� wkr�tce tak�e co� na pociech� dziewczynkom. A o t� najmniejsz� nie musisz si� martwi�! Trafi�a do domu pe�nego mi�o�ci. Niczego jej w �yciu nie zabraknie. Dosta�a te� mamk�.

��Dzi�ki, dzi�ki, droga pani. Ale ja nie chc� wiedzie�, gdzie ona jest. �eby mnie nie kusi�o j� zobaczy� i potem t�skni�.

��Rozumiem. �ycz� ci pociechy z tamtych dzieci!

Elisabet pobieg�a pustymi ulicami do dyli�ansu i zd��y�a dos�ownie w ostatniej chwili.

Podr� pe�na by�a kurzu, trz�s�o przez ca�� drog� i wlok�a si� to wszystko strasznie d�ugo. Skoro jej jednak nie by�o sta� na wierzchowego konia, musia�a si� uzbroi� w cierpliwo��.

Niestety, siedzia�a naprzeciwko jakiego� jegomo�cia, kt�ry uwa�a� si� widocznie za wielkiego uwodziciela. Przez ca�y czas uprawia� z ni� tak zwany kolanowy flirt, u�miecha� si� przy tym bezczelnie, bardzo pewny siebie. Elisabet by�a coraz bardziej w�ciek�a, w dyli�ansie panowa� t�ok, nie mog�a si� nigdzie przesi���. Gdziekolwiek by przesun�a kolana, on natychmiast przesuwa� tam swoje.

W ko�cu straci�a panowanie i wymierzy�a mu takiego kopniaka w gole�, �e a� j�kn��.

Gdy wreszcie natr�t wysiad� w Bragernes, odetchn�a z ulg�. Pozostali pasa�erowie roze�miali si� i zapanowa�a bardzo mi�a atmosfera.

P�nym wieczorem dotarli do ma�ej osady handlowej Holmestrand. Elisabet posz�a do najbli�szej gospody i natychmiast zacz�a wypytywa� w�a�cicielk�. Nie wiedzia�a zbyt wiele, o co wi�c mia�a pyta�? Przede wszystkim o maj�tek Tark�w.

��Tark? S�ysza�am to nazwisko, ale� Prosz� zaczeka�, zaraz zapytam.

Znikn�a w kuchni. Troch� trwa�o, zanim wr�ci�a.

��No tak! Oni tu ju� nie mieszkaj�.

��Ja wiem. Musz� tylko odwiedzi� maj�tek, kt�ry kiedy� do nich nale�a�.

��To jest troch� dalej, za miasteczkiem, moja dziewczyna kuchenna narysowa�a, jak tam doj��. Czaruj�cy ludzie, powiada dziewczyna.

A tak, co� takiego Elisabet ju� s�ysza�a!

Nast�pnego dnia wcze�nie rano wyruszy�a w drog�, kieruj�c si� mapk�, kt�r� dosta�a w gospodzie. Odnalaz�a dw�r, ale ani nie tak du�y, ani nie tak pi�kny jak Lekenes.

To tutaj dorasta� Vemund, pomy�la�a wzruszana. Ciekawa jestem, czy si� wdrapywa� na to wysokie drzewo? A Braciszek sta� pewnie pod drzewem i wrzeszcza�, bo jemu nie pozwalano na takie wspinaczki?

Obecni mieszka�cy nie umieli jej zbyt wiele powiedzie� o Tarkach, sprowadzili si� tu niedawno. Lepsze wyniki da�a wizyta u najbli�szych s�siad�w maj�tku.

��Och, c� to za czaruj�cy ludzie! (No, jeszcze raz i zaczn� krzycze�, pomy�la�a Elisabet.) Jacy wytworni i kulturalni � wzdycha�a mieszkaj�ca tu kobieta. � Pani Tark by�a najwspanialsza z nich wszystkich. Jak kr�lowa, jak bogini!

��I mieli dw�ch syn�w?

��Tak, dw�ch, �liczne dzieci, zw�aszcza m�odszy. Istny cherubinek! Starszy ch�tniej chodzi� swoimi drogami.

Elisabet pr�bowa�a zgadywa� dalej.

��I by�a te� panna Karin Ulriksby?

��Karin Ulriksby? Nie, nigdy nie s�ysza�am.

��Ale maj�tek nazywa si� Bode?

��Bode? Nie, sk�d?

Gospodyni wymieni�a jak�� nazw�, kt�ra Elisabet nie m�wi�a nic.

��Rozumiem. A prosz� mi wybaczy� jeszcze jedno dziwne pytanie. Gdzie tutaj w okolicy jest dom dla psychicznie chorych?

��Tutaj? O niczym takim nie wiem. Tutaj nie.

Tak wi�c Elisabet nie posun�a si� zbyt daleko w swoich poszukiwaniach. Mo�e w og�le sz�a fa�szywym tropem?

Nie, przecie� Vemund tutaj mieszka�.

��Chwileczk� � powiedzia�a kobieta. � Bode? Czy to nie w okolicy Horten? Tak, to na pewno tam! I teraz sobie przypominam, �e tam si� posy�a wariat�w. Tam jest taki dom.

��Naprawd�? Ale Horten� Co to jest? Osada handlowa?

��Nie, to tylko przysta� promowa. Chocia� dosy� du�a. I panienko, wie pani, Tarkowie tutaj d�ugo nie mieszkali. Oni przyjechali� niech si� zastanowi� Tak, z okolic Horten. Tak, tak!

Pojawi�a si� nadzieja.

��Pami�tacie, kiedy oni si� tutaj sprowadzili?

��O, nie, to by�o tak dawno� Niech pomy�l�, tak, m�j syn mia� wtedy z dziesi�� lat, a teraz ma po trzydziestce.

To nie mog�a by� prawda. Ale Elisabet postanowi�a p�j�� tropem, na kt�ry trafi�a.

Od s�siad�w dawnego maj�tku Tark�w po�yczy�a konia i pogna�a do Horten.

Nie by�o to tak daleko, jak si� obawia�a. Ju� po po�udniu tego samego dnia dotar�a na miejsce, do grupy zabudowa� wok� promowej przystani nad fiordem.

Tam wypytywa�a tak d�ugo, dop�ki nie natrafi�a na starego cz�owieka, kt�ry m�g� jej opowiedzie� o Bode. Za szklaneczk� w�dki got�w by� jej powiedzie� wszystko, co wie.

Elisabet przeliczy�a dyskretnie swoj� niebogat� podr�n� kas� i poda�a mu monet�. Stary podzi�kowa� skinieniem g�owy.

��Ale Bade ju� nie istnieje. Spali�o si� wiele lat temu. Doszcz�tnie.

Nadzieja przygas�a w sercu Elisabet.

��Naprawd�?

��Tak, jaka� wariatka pod�o�y�a ogie�. Okropna historia!

I to by�o wszystko, co stary wiedzia�. Ale Elisabet dowiedzia�a si� przynajmniej, gdzie si� Bode znajdowa�o. Kawa�ek od Horten; pojecha�a tam, �eby zobaczy�.

Tam jednak napotka�a nieoczekiwany op�r. W samotnym gospodarstwie, kt�re kiedy� s�siadowa�o z Bode, gospodyni na d�wi�k nazwiska Tark�w po prostu splun�a.

��Tfu! Tfu! Co to by�a za cholerna ho�ota! Tarkowie i Svendsen! O nich rozmawia� nie b�d�! Ja jestem kobieta bogobojna, powiem panience!

��Tak, rozumiem, ale chcia�abym wiedzie� co� wi�cej. Tu chodzi o �ycie cz�owieka. Mo�e mi pani powiedzie�, czy by�a tu jaka� panna Karin Ulriksby?

��Ulriksby? Niech mi pani nawet nie wspomina tego nazwiska, bo b�d� plu�! Ale Karin� To chyba by�a ona? Ta nieszcz�sna dziewczyna! O Panie Bo�e, to� to ona! To ona spali�a ten ca�y bar��g i s�usznie zrobi�a, powiem pani! Ja te� bym tak post�pi�a. Ale oni j� zamkn�li. W domu wariat�w!

��Tak? A gdzie to jest?

��Dom wariat�w? Po tamtej stronie. Dosy� daleko st�d. Ale musz� panience powiedzie�, �e ja nie wiem, co si� sta�o. S�ysza�am tylko, co ludzie gadaj�, mnie niech panienka nie miesza. I zreszt� nie chc� ju� wi�cej rozmawia� o tych okropno�ciach. Panienka powinna si� trzyma� z daleka i nie grzeba� si� w czym� takim.

Elisabet nie dawa�a za wygran�. Gospodyni nie zaprosi�a jej do �rodka, sta�y ka�da po swojej stronie uchylonych do po�owy drzwi.

��Jak powiedzia�am, ja nie pytam z ciekawo�ci. Tutaj chodzi o �ycie i o dusz� cz�owieka. Czy nie ma tu nikogo, kto m�g�by mi powiedzie�, co si� wtedy sta�o? Czy nie ma �adnych �wiadk�w z wyj�tkiem ch�opc�w?

��Ch�opc�w? Jakich ch�opc�w?

��No wi�c ch�opca. Tego starszego.

��Ja nie wiem nic o �adnych ch�opcach. Ale jeden �wiadek by�, ale to religijna kobieta. Posz�a do klasztoru.

��Do klasztoru? Przecie� w Norwegii nie ma ju� klasztor�w.

��No, do takiej s�u�by. Mi�osiernej s�u�by w ko�ciele, wie panienka. To by�a ta Niemka, panna Spitze. Ona wyjecha�a do Christianii i sta�a si� bardzo pobo�na. Pomaga proboszczowi. A teraz b�dzie ju� koniec z tym gadaniem. Bode przepad�o i wszelkie diabelstwo razem z nim. Do widzenia!

Drzwi zatrzasn�y si� z hukiem przed nosem Elisabet.

Zrobi�a niewielk� przeja�d�k� po polach Bode. By�a wstrz��ni�ta op�akanym stanem, w jakim znajdowa� si� maj�tek. Potem wr�ci�a do przystani. Zastanawia�a si� W Holmestrand Tarkowie mieli jak najlepsz� opini�.

�Czaruj�cy ludzie�. Tu, w Bode, uwa�ano ich za ponure bestie.

To tutaj wydarzy�o si� nieszcz�cie. Wyprowadzili si� st�d po skandalu, czy co to by�o, i osiedlili si� w Holmestrand. Prawdopodobnie jednak uwa�ali, �e to niebezpiecznie mieszka� tak blisko tego fatalnego Bode, wobec czego przenie�li si� dalej, do Christianii. Pieni�dzy, jak si� zdaje, mieli do��, skoro mogli sobie pozwoli� na kupno wspania�ego Lekenes.

Ale pewnie by�o tak, jak Vemund powiedzia�: stali si� bogaci kosztem ch�op�w i komornik�w.

Elisabet nie do ko�ca rozumia�a spraw� ch�opc�w. Znajdowali si� oni w Holmestrand i w Lekenes, ale w Bode ich nie by�o.

A je�eli ci Tarkowie, kt�rzy mieszkaj� w Lekenes, to nie ci sami, kt�rzy mieszkali w Bode? Mo�e oni zaj�li miejsce tamtych? Mo�e nawet zamordowali prawdziwych Tark�w i przyw�aszczyli sobie ich nazwisko? Tark i Svendsen� Ale Karin Ulriksby by�a ta sama. To na ni� spad�o ca�e cierpienie. I na Vemunda, kt�ry zrozumia��

Elisabet ow�adn�a pewna idea. A gdyby tak odszuka� pann� Spitze i skonfrontowa� j� z rodzin� z Lekenes? I gdyby panna Spitze powiedzia�a, �e to nie s� prawdziwi Tarkowie, to by by�o wiadomo, kto zamordowa� Tark�w z Bode.

Utwierdzona w przekonaniu, �e jej zadaniem jest uwolni� Karin i Vemunda od winy, jecha�a do przystani Horten. Zapada� ju� zmierzch. Nie by�o czasu na odwiedziny w domu dla psychicznie chorych, je�li mia�a zd��y� na dyli�ans do Christianii nast�pnego ranka. Musia�a szybko wraca� do Holmestrand.

Bardzo p�nym wieczorem dotar�a do ch�opskiej zagrody, w kt�rej wynaj�a konia. Odda�a go, przepraszaj�c, �e wraca dopiero teraz.

W ci�gu ostatnich dni niewiele mia�a czasu na posi�ki. W�a�ciciel gospody w Holmestrand okaza� si� jednak bardzo wyrozumia�y i nakry� pi�knie st� dla sp�nionego go�cia. Elisabet z najwi�kszym uznaniem odnios�a si� do jego potraw. Nast�pnego ranka, w trzecim dniu podr�y, mog�a wsi��� do dyli�ansu, by wr�ci� do Christianii.

Tym razem wymarz�a po drodze. Jecha�y z ni� dwie m�ode damy, tak uszminkowane i upudrowane, �e Elisabet nie mog�a siedzie� z nimi w ciasnym powozie. Przesiad�a si� wi�c do stangreta i dotar�a do domu na wp� zamarzni�ta, z czerwonym nosem i za�zawionymi oczami.

��Urodzi�am si� nie w tym stuleciu, co trzeba � wzdycha�a siedz�c na ko�le. � Ten puder to przekle�stwo mojego �ycia.

��Moja sympatia jest po stronie panienki � odpowiedzia� stangret.

P�nym wieczorem wysiad�a na rynku w Christianii, przemarzni�ta, z bolesnym prze�wiadczeniem, �e co� przegapi�a. Po prostu zadawa�a niew�a�ciwe pytania podczas tego swojego prywatnego �ledztwa.

Christiania by�a zimnym i niego�cinnym miastem dla kogo�, kto wraca� do domu zm�czony, g�odny i zzi�bni�ty po d�ugiej podr�y na ko�le. Marzn�ca mg�a sta�a nad ciemn� wod� Pipervika, powietrze by�o wilgotne, s�abe �wiat�o latar� na ulicach z trudem rozprasza�o mrok. Ciep�o jasnego domu w Elistrand wydawa�o si� teraz Elisabet rozkosznym marzeniem.

Elisabet sz�a powoli, potykaj�c si�, tak by�a zm�czona. Nie jest te� wcale zabawne dla m�odej dziewczyny chodzi� po mie�cie p�no wieczorem, ale na szcz�cie przy tym dotkliwym jesiennym ch�odzie ludzi na ulicach by�o niewiele.

Mimo wszystko odetchn�a z ulg�, kiedy zatrzyma� si� przy niej pow�z doktora Hansena. Doktor wraca� z wizyty u chorego i proponowa�, �e j� odwiezie. Elisabet przyj�a pomoc bez skrupu��w, chocia� mia�a ju� niedaleko.

Wygl�da�o zreszt� na to, �e doktor wi�cej ni� ch�tnie b�dzie jej towarzyszy� do domu.

��Tak, panna Karin bardzo mnie interesuje � przyznawa�. � Zar�wno jako pacjent, jak i cz�owiek. Spos�b, w jaki bez chwili wahania zaj�a si� dzieckiem, �wiadczy o tym, �e pod mask� egoistycznego zapatrzenia w siebie kryje si� dobre serce.

��Owo zapatrzenie w siebie chyba ju� min�o?

��Tak, tak � potwierdzi�. � Ona bardzo za pani� t�skni�a, panno Paladin. Sta�a si� pani dla niej niezast�piona pod wieloma wzgl�dami.

��Naprawd�? � Elisabet zarumieni�a si� z rado�ci. � A czy w domu wszystko w porz�dku?

��O, tak. Wzywano mnie wczoraj, bo ma�a mia�a sapk� i biedna Karin bardzo si� denerwowa�a. Uda�o mi si� j� uspokoi�, a potem zabra�em j� na kr�tk� przeja�d�k� powozem.

��To bardzo uprzejme z pa�skiej strony. Na pewno dobrze jej to zrobi�o.

��Dla mnie to tak�e jest bardzo interesuj�ce, m�c obserwowa� stan panny Karin � wyja�ni� doktor. � Je�li chodzi o jej stan psychiczny, jest du�o zdrowsza ni� wtedy, kiedy widzia�em j� po raz pierwszy. Zabra�em j� na przeja�d�k� poza miasto, na wzg�rza. Wiejskie powietrze podzia�a�o cudownie. A poza tym nies�ychanie jej si� spodoba�a pewna pi�kna posiad�o��, obok kt�rej przeje�d�ali�my, Lekenes. Chce znowu pojecha� w tamte okolice.

Elisabet zastanawia�a si�.

Najpierw chcia�a zawo�a�: �Nie, na Boga, niech jej pan tam nie wozi! Vemund nie chce, �eby ona spotka�a kogo� stamt�d. Oni nazywaj� si� Tark, rozumie pan. Jak pan wie, nie mo�na przy niej wymienia� tego nazwiska. Nie mo�na wspomina�, �e i Vemund tak si� nazywa. Bo to on spowodowa� jej psychiczne za�amanie, chocia� nie chce powiedzie�, jak do tego dosz�o. Ale nazwisko Tark mo�e obudzi� w niej jakie� straszne wspomnienia. Wi�c nale�y j� trzyma� z dala od Lekenes�. Ale niczego nie powiedzia�a. Najpierw musi zapyta� Vemunda. Mo�e on nie chce, �eby miesza� innych w ich sprawy.

��Czy nikt jej nie widzia�?

��My�l�, �e nie. Wysiedli�my wprawdzie z powozu, ale nie zbli�ali�my si� do domu.

��Kto� jednak m�g� was widzie� z okien?

��Prawdopodobnie, ale� Dlaczego pani pyta?

��Nic wa�nego. Przestraszy�am si�, �e ludzie stamt�d mogliby nawi�za� z ni� kontakt. Ona sama pochodzi przecie� ze �rodowiska ziemia�skiego. To by mog�o rozj�trzy� dawne rany. W ka�dym razie Vemund tak twierdzi, a ja nie mam powodu w�tpi� w jego s�owa.

Doktor Hansen zastanawia� si� przez chwil�.

��Kiedy wracali�my do miasta, wydarzy�o si� co� dziwnego. Jecha� za nami jaki� pow�z. Wydawa�o si�, �e nas wyprzedzi, ale tego nie zrobi�.

��Jak d�ugo za wami jecha�?

��Nie wiem, bo przesta�em si� nim przejmowa�. Ale chcia�bym nieco bli�ej pozna� tajemnic� panny Karin. Wiedzie� wi�cej o tym, co spowodowa�o jej chorob�.

��Ja tak�e � mrukn�a Elisabet. � Ja tak�e.

��Prosz� mi natychmiast da� zna�, gdybym m�g� si� na co� przyda�.

��Ju� mo�e pan co� dla mnie zrobi�! � zawo�a�a szczerze. � Pan spotyka tak wiele ludzi� Czy nie zna pan niejakiej panny Spitze? Chcia�abym j� pozna�, to dla mnie nies�ychanie wa�ne.

Siwiej�ca kozia br�dka doktora wygl�da�a w �wietle latarni jak wyci�ta z papieru.

��Panna Spitze� Nie m�g�bym powiedzie�, �e�

Elisabet wyja�ni�a:

��To Niemka. Pracuje na rzecz biednych w jakiej� parafii w Christianii. Praca charytatywna i tak dalej.

��Tak, oczywi�cie, �e wiem, a kogo chodzi! Spotka�em j�.

Elisabet pr�bowa�a porusza� palcami n�g, ale by�y zmarzni�te na ko��. Podzi�kowa�a, dzwoni�c z�bami, gdy doktor przekaza� jej adres ko�cio�a i parafii, gdzie pracowa�a panna Spitze.

Tymczasem dojechali do domu i rozmowa si� urwa�a.

��Wejdzie pan ze mn�? � zach�ca�a Elisabet, bo mia�a przeczucie, �e tego w�a�nie doktor �yczy�by sobie najbardziej.

Przez moment waha� si�, by zachowa� pozory, ale zaraz potem ruszy� za ni�.

Chyba jeszcze nigdy Elisabet nie znalaz�a si� w takim mi�ym otoczeniu! By�a potwornie zmarzni�ta, g�odna i zm�czona, a tu ju� w hallu uderzy� j� zapach �wie�ego chleba. Pani Vagen i pani Akerstrom nakrywa�y w�a�nie do kolacji, st� w jadalni o�wietlony by� �agodnym blaskiem �wiec. Karin zesz�a po schodach, �eby ich powita�, i � najwa�niejsze ze wszystkiego � Vemund by� tam tak�e!

Na pr�no stara�a si� ukry� u�miech szcz�cia! By� to zreszt� raczej grymas zmarzni�tej twarzy, ale nikt nie m�g�by go sobie fa�szywie t�umaczy�.

��Jak d�ugo ci� nie by�o! � powiedzia� Vernund gwa�townie. � Gdzie� ty si� podziewa�a?

��Jak to dobrze, �e jeste� � szczebiota�a Karin. � Vemund bardzo si� o ciebie niepokoi�� � Papla�a dalej, nie przejmuj�c si� ponurymi spojrzeniami Vemunda. � W�a�nie mieli�my przy kolacji odbyt narad� w sprawie chrztu. Nasze sympatyczne panie napiek�y ju� ciasta, czy to nie mi�o z ich strony? Doktorze Hansen, jak si� ciesz�, �e pan przyszed�!

Elisabet sta�a bez s�owa i rozkoszowa�a si� domow� atmosfer�.

��A z ma�� wszystko dobrze? � zapyta�a, kiedy Vemund pomaga� jej zdj�� okrycie. Zauwa�y�a, �e ukradkiem pog�adzi� j� po ramieniu i �e to wcale nie by� przypadek.

��Tak. Oddycha ju� l�ej, moje male�stwo � pospieszy�a z odpowiedzi� Karin. � Po�o�yli�my jej kompres na piersi, a poza tym dbamy, �eby w pokoju by�o ciep�o; palimy w kaflowym piecu. Wszystko zgodnie z uprzejmymi wskaz�wkami doktora Hansena.

��Jeste� sina z zimna � powiedzia� Vemund do Elisabet surowym tonem. � Jak to si� sta�o, �e a� tak zmarz�a�?

Elisabet opowiedzia�a o upudrowanych damach w powozie, o ma�o si� nie wygada�a, �e by� to dyli�ans z Holmestrand, ale na szcz�cie w por� ugryz�a si� w j�zyk.

Vemund rozciera� jej r�ce. Gdy inni byli zaj�ci w jadalni, powiedzia� cicho:

��Wczoraj widzia�em si� w biurze z Braciszkiem. Jego matka �yczy sobie, by� przysz�a do Lekenes w sobot� wieczorem. Odb�dzie si� tam doroczne przyj�cie dla wytwornego towarzystwa. Chc� ci� przedstawi� jako margrabiank�, potomkini� ksi���cego rodu i B�g wie co jeszcze.

��Nie, to kompletne szale�stwo! Przecie� ja nie jestem �adn� ksi�niczk�!

Oboje wybuchn�li �miechem na my�l o poczciwym, mocno st�paj�cym po ziemi gospodarzu, Ulfie Paladinie z Ludzi Lodu, kt�ry mia�by by� tytu�owany ksi�ciem.

��Tak si� ciesz�, �e wr�ci�a� � powiedzia� Vemund spontanicznie.

��Dzi�kuj� � odpar�a tak �agodnie, jak tylko umia�a. � I ja si� ucieszy�am, widz�c ci� tutaj.

Vemund, kt�ry sta� za ni�, dotkn�� jej w�os�w policzkiem i trwa� w tej pozycji przez d�ug�, cudownie d�ug� chwil�.

��Czy ja musz� tam i�� w sobot�?

��Tak, my�l�, �e powinna�.

��Czy naprawd� musz� wype�ni� to zadanie do ko�ca? Musz� wyj�� za m�� za m�czyzn�, kt�rego nie chc�? Prze�y� z nim ca�e �ycie?

��Wydawa�o mi si�, �e lubisz Braciszka � powiedzia� zraniony w imieniu brata, do kt�rego by� tak bardzo przywi�zany.

��Wol� jego brata � uci�a Elisabet i posz�a do jadalni.

On ruszy� za ni� i zd��y� szepn�� jej do ucha:

��Starszy brat jest nie do zdobycia. Przez �adn� kobiet�. On zamierza zabra� swoje zmartwienia i znikn��.

��Nie! � sykn�a Elisabet przez zaci�ni�te z�by i wbi�a paznokcie w jego d�o�.

��No, wszystko gotowe! � zawo�a�a Karin. � Prosz�, siadajmy!

Posi�ek od samego pocz�tku przebiega� w znakomitej atmosferze. Wspania�y nastr�j, uszcz�liwiona Karin, uprzejmi panowie. Elisabet posadzono przy piecu, tak �e czu�a rozkoszne ciep�o w ca�ym ciele a� po koniuszki przemarzni�tych palc�w, kt�re na pocz�tku nie by�y w stanie utrzyma� �wie�o upieczonego chleba. Pani Vagen i pani Akerstrom tak�e zosta�y zaproszone do sto�u i cho� pani Akerstrom robi�a na pocz�tku niezadowolone miny, to i ona czu�a si� tu znakomicie jak wszyscy.

Pani Vagen siedzia�a przy otwartych drzwiach do swego pokoju, gdzie spa�a Sofia Magdalena.

Prawdziwa idylla, wszyscy czuli si� tu nadzwyczajnie.

Ale nie trwa�o to d�ugo.

Najpierw dziecko zacz�o pop�akiwa�, z pocz�tku cichutko, wkr�tce jednak p�acz przerodzi� si� w krzyk. Kt�ra� z pa� posz�a je uspokoi�, ale wszyscy byli zaniepokojeni, bo ma�a nie mia�a zwyczaju budzi� si� o tej porze. Przeniesiono ko�ysk� do jadalni i ko�ysano tak, �e do�wiadczony marynarz dosta�by zawrotu g�owy.

Ale pomog�o. Dziewczynka uspokoi�a si� i mo�na by�o kontynuowa� kolacj�, teraz przy akompaniamencie cichego skrzypienia ko�yski.

Po chwili zebrani stwierdzili, �e Karin nie jest ju� taka radosna. Poci�ga�a nosem, ukradkiem wyciera�a �zy i nic nie m�wi�a. Pochyla�a swoj� chud�, teraz mocno zaczerwienion� twarz.

Elisabet zapyta�a przyja�nie, co si� sta�o.

��Och, taka jestem g�upia � pisn�a Karin. � Taka jestem szcz�liwa, taka szcz�liwa!

�zy pop�yn�y niepowstrzymanym strumieniem.

��Z rado�ci tak�e mo�na p�aka� � pociesza� j� doktor Hansen.

��Tak, ale� to nie dlatego. Najgorsze jest to, �e ja nic nie rozumiem. Co si� sta�o z moim �yciem? Co ja z nim zrobi�am? By�am m�oda i pi�kna, a teraz sp�jrzcie! Co to za stara wied�ma ukazuje mi si� w lustrze?

Zewsz�d posypa�y si� energiczne protesty. Zapewniali j�, �e nie mo�e by� mowy o �adnej wied�mie, �e Karin jest naprawd� pi�kn� i niezwykle mi�� dam�.

Elisabet, kt�rej od czasu do czasu zdarza�y si� rzeczywi�cie inteligentne odezwania, powiedzia�a:

��Bardzo wiele kobiet m�wi dok�adnie to samo, co ty, Karin: �Co si� sta�o z moim �yciem? Co ja z nim zrobi�am?� I to mimo �e �y�y przez ca�y czas �wiadomie i mia�y wszelkie mo�liwo�ci, by uczyni� swoj� egzystencj� warto�ciow�. Ty za� masz wiele na swoje usprawiedliwienie. Ty by�a� powa�nie chora, wiesz o tym, prawda? Cieszymy si� teraz, bo wracasz do zdrowia!

Vemund zadr�a�. Najbardziej ba� si� tego, �e Karin mog�aby wr�ci� do zdrowia.

��Ale ja si� tak zestarza�am � skar�y�a si� Karin.

Vemund opanowa� si� i pr�bowa� pomaga�.

��Czterdzie�ci pi�� lat. Po�owa �ycia przed tob�. Razem z Sofi� Magdalen�.

��I z nami � doda�a Elisabet. � My na zawsze zostaniemy twoimi przyjaci�mi i b�dziemy ci� wspiera�, gdyby� nas potrzebowa�a.

Wszyscy podzielali jej zdanie. Nawet pani Akerstrom, kt�ra dotychczas traktowa�a Karin dosy� ch�odno, wygl�da�a na zdecydowan� jej pomaga�, gdyby zasz�a potrzeba.

��Ale ja si� tak boj�!

Doktor Hansen uj�� jej niemal przezroczyst� d�o� i pog�adzi� uspokajaj�co jak lekarz.

��Wszyscy jeste�cie tacy mili! Tacy przyja�ni � szlocha�a. � A mimo to czuj� si� taka bezradna, taka� samotna! To g�upio z mojej strony, ale nic nie mog� na to poradzi�.

��Nie mo�emy mie� do ciebie o to pretensji � powiedzia�a Elisabet. � Takie poczucie samotno�ci mo�e tkwi� w cz�owieku nawet w�wczas, gdy ma wok� siebie wielu przyjaci�. Ale potrafimy te� zrozumie�, jak to jest, kiedy cz�owiek nie czuje gruntu pod stopami.

��Tak, w�a�nie tak si� czuj� � powiedzia�a Karin poci�gaj�c nosem i wycieraj�c oczy koronkow� chusteczk�, r�wnie delikatn� i r�wnie przezroczyst� jak ona sama. � I wydaje mi si�, �e jest kto� czy co�, co powinnam pami�ta�. Ale ja nie chc� sobie tego przypomnie�.

��Teraz powinna� my�le� tylko o Sofii Magdalenie � powiedzia� Vemund. � I o nas. O swoim nowym �yciu. Dawne �ycie powinni�my ukry� pod korcem.

Karin s�ucha�a i jej twarz wypogadza�a si� powoli. Ale Elisabet nie bardzo si� podoba�o por�wnanie. Sprawy chowane pospiesznie pod korcem maj� dziwn� sk�onno�� do nieoczekiwanego ujawniania si�.

Nagle pani Vagen krzykn�a:

��Widzia�am kogo� za oknem!

M�czy�ni oraz Elisabet, kt�ra nigdy nie nauczy�a si� zachowywa� jak ma�a s�aba, kobietka, skoczyli na r�wne nogi.

Ci�kie zas�ony by�y od dawna zaci�gni�te, ale zostawiono mi�dzy nimi w�sk� szpar�. Pani Vagen zaci�gn�a je teraz szczelnie, chwyci�a ko�ysk� i pobieg�a na pi�tro, a pozosta�e panie za ni�.

Doktor, Vemund i Elisabet byli ju� w ogr�dku.

Na dworze ciemno�ci panowa�y cho� oko wykol, a za domami z tej strony ci�gn�y si� ogrody; s�yszeli, �e kto� biegnie, �e chce si� przedosta� przez ogrodzenie i klnie siarczy�cie. Vemund wyprzedzi� doktora i Elisabet. Ju� mu si� wydawa�o, �e zdo�a pochwyci� intruza, kt�ry mimo wszystko mia� nad nim spor� przewag�.

Tamten ucieka� jednak pod os�on� ciemno�ci. Nagle zaleg�a zupe�na cisza.

Vemund zawr�ci�.

��Albo znalaz� jak�� dziur� w p�ocie i uciek�, albo przyczai� si� gdzie� pod drzewem. Nic nie mog� zrobi� w tych ciemno�ciach.

��Ja wracam, �eby uspokoi� panie � o�wiadczy� doktor Hansen.

��Tak, niech pan idzie! Elisabet, zobacz! Znalaz�em to na jakiej� pochylonej ga��zi. S�ysza�em trzask dartej tkaniny. Ty te� nie mo�esz zostawa� na dworze, to niebezpieczne! Chyba rozumiesz, �e nie chcia�bym, �eby ci si� co� sta�o!

��Oczywi�cie � odpar�a ze z�o�ci�. � Musisz mnie w ca�o�ci przekaza� swojemu bratu.

��Nie to mia�em na my�li. I bardzo dobrze o tym wiesz � sykn��, odprowadzaj�c j� do domu. � Ale skoro tak chcesz to okre�li�, to, oczywi�cie, niech i tak b�dzie. O to te� mi chodzi.

Stali w hallu i przygl�dali si� szmacie, kt�r� znalaz� Vemund. By� to kawa�ek z�otej lamy.

��Gdzie ja widzia�am niedawno taki materia�? � zastanawia�a si� Elisabet.

��Ja ci mog� powiedzie� � rzek� Vemund. � To jest wytworna kamizelka mojego kuzyna, Mandrupa Svendsena.

��Tak! Masz racj�! Co on tu robi�?

��Wa�niejsze jest co innego: Jak on odnalaz� ten dom?

Wtedy Elisabet powt�rzy�a mu, co powiedzia� doktor Hansen. O spacerze z pann� Karin a� do Lekenes. I o powozie, kt�ry jecha� za nimi a� do miasta.

Vemund zblad�.

��W �adnym razie nie wolno dopu�ci� do tego, �eby Karin tam posz�a! To nasza wina, bo nie pilnowali�my jej, nie powiedzieli�my wyra�nie, �e tam nie wolno! Ale skoro wysiedli z powozu tam, gdzie m�wi doktor, to niemo�liwe, �eby ich kto� zobaczy� z domu. I jak kto� m�g�by Karin rozpozna� po tylu latach, i to z takiej odleg�o�ci? Mo�liwe, �e Mandrup Svendsen obserwowa� pow�z doktora, by stwierdzi�, kto to zatrzyma� si� przed bram�, ale nic pewnego nie wiemy. My�l� jednak, �e wieczorem �ledzi� mnie. O istnieniu Karin on nie ma poj�cia.

��Ciebie? A to dlaczego? � zapyta�a Elisabet gwa�townie.

Vemund spojrza� na ni� znad ga�ganka, a jej serce zacz�o mocniej uderza�. Wy��cznie pod wp�ywem �wiadomo�ci, �e on na ni� patrzy!

Ale� ja jestem g�upia, pomy�la�a. Czy to tak cz�owiek si� zachowuje, kiedy jest zakochany?

Vemund wyja�nia�. Wygl�da�o na to, �e nie zwr�ci� uwagi na jej bezkrytyczny zachwyt.

��Tak, poniewa� bardzo by chcia� trafi� na co� skandalicznego, co by rzuca�o cie� na moj� moralno��. On teraz walczy o �ycie.

��Co to znaczy?

��Podczas twojej nieobecno�ci przejrza�em ksi�gi przedsi�biorstwa. I nie chcia�bym teraz m�wi�, co tam znalaz�em. Zbyt oboj�tnie traktowa�em dotychczas to, co si� tam dzieje. Dzisiaj jednak donios�em o jego praktykach w�adzom.

��I on teraz szuka jakich� pikantnych szczeg��w, na przyk�ad o twojej utrzymance? By zakwestionowa� twoj� wiarygodno��?

��Prawdopodobnie.

��A przynajmniej� Vemund, on chyba nie zamierza zrobi� nic bardziej drastycznego?

S�ysza� l�k w jej g�osie.

��Chodzi ci o to, czy nie przyjdzie z jakim� bardziej k�opotliwym towarzystwem? Mo�liwe, �e b�dzie chcia� czego� takiego spr�bowa�. Ale ja si� nie dam, dop�ki Karin i Braciszek nie b�d� bezpieczni.

Elisabet rzuci�a si� na niego z pi�ciami i zacz�a go t�uc po piersiach.

��Nie masz prawa tak m�wi�! Ju� ci powiedzia�am! Czy naprawd� moje uczucia nie maj� dla ciebie �adnego znaczenia? Tylko tych dwoje ci� obchodzi?

Vemund chwyci� j� za r�ce. By� bardzo powa�ny, oczy mia� smutne. Pe�ne t�sknoty.

Nic jednak nie zd��y� powiedzie�, bo zawo�ano ich z g�ry. Pobiegli do zdenerwowanych kobiet, kt�re doktor Hansen stara� si� uspokaja�.

��Pani Vagen � zapyta� Vemund. � Czy widzia�a pani tego m�czyzn�?

��Widzia�am tylko par� wytrzeszczonych oczu. I du��, okr�g�� twarz.

��Ilu z nas przy stole on m�g� widzie�?

��Szpara by�a dosy� w�ska � powiedzia�a z wahaniem. � Pewnie nie widzia� nikogo opr�cz mnie. No i mo�e pani� Akerstrom.

Doktor Hansen kiwa� g�ow�.

��To si� zgadza. Panna Karin i pan Vemund siedzieli ty�em do okna. Panna Elisabet i ja na ko�cach sto�u.

��A czy m�g� s�ysze� nasze g�osy? � zapyta�a Elisabet.

��Nie, ten dom ma solidne �ciany i podw�jne okna � odpar� Vemund.

��Ale ja si� teraz nie odwa�� i�� do domu � powiedzia�a pani Akerstrom.

Postanowiono, �e doktor Hansen j� odwiezie. Vemund mia� zosta� z reszt� pa� na noc. Pani Vagen po�cieli�a mu na kanapie w salonie. Wszyscy mogli czu� si� bezpiecznie.

Elisabet zabroni�a Vemundowi wraca� do domu w lesie. Ze wzgl�du na jego dobro. Jej troskliwo�� wzruszy�a go.

Cudownie by�o wiedzie�, �e Vemund jest tu� obok, w salonie. Elisabet nie mog�a z tego powodu zasn��. Gdyby nie to, �e w domu byli jeszcze inni, posz�aby do niego i usiad�a na brzegu ��ka.

Wy��cznie po to, by porozmawia�, naturalnie!

Vemund czu� si� znacznie gorzej. Rzuca� si� na zbyt kr�tkiej kanapie i �a�owa�, �e nie ma przy sobie odrobiny alkoholu. Nie pi� jednak od chwili, gdy Elisabet widzia�a go kompletnie pijanym, i uroczy�cie postanowi� nigdy wi�cej tego nie robi�. Koniec z tym przyzwyczajeniem! Zmartwie� nie utopi si� w w�dce, s� r�wnie dojmuj�ce rano, jak by�y wieczorem, tyle �e na dodatek cz�owiek czuje si� n�dznie.

�eby go tylko ta jego mara nie dr�czy�a tak strasznie dzisiejszej nocy!

Co ja mam robi�? powtarza� nieustannie, wpatruj�c si� w ciemny sufit. Przecie� jeszcze niedawno dobrze wiedzia�em, jak post�powa�. Mia�em zapewni� Braciszkowi i Karin spokojne �ycie, a potem sko�czy� z w�asnym. Uwolni� si� od tej obrzydliwo�ci, kt�ra mnie d�awi. Ale teraz�

Przewraca� si� udr�czony z boku na bok i j�cza� cicho.

Braciszek� Elisabet jest odpowiedni� �on� dla Braciszka. On potrzebuje silnej i zdecydowanej kobiety u swego boku. To dla niego niezb�dne. Musi st�d wyjecha�. Elisabet zrobi z niego cz�owieka, jakiego ja nigdy nie zdo�a�em uczyni�, silnego, dominuj�cego nad innymi m�czyzn�.

Braciszek� kt�rym si� opiekowa�em, kiedy byli�my mali, pomaga�em mu dba� o siebie, kry�em jego bezmy�lne post�pki. Byli�my zgranymi bra�mi, on i ja. Ile� to razy szli�my obok siebie, ja trzyma�em go za r�k�, on wci�� m�wi� i zadawa� tyle pyta�. Zawsze musia�em ponosi� konsekwencje, kiedy on zawini�. Ja pr�bowa�em przemieni� tego potwornie rozpieszczonego ch�opca w siln�, pewn� siebie osobowo��.

Cz�sto bywali�my rozpieszczani. I r�wnie cz�sto porzucani.

Braciszek, kt�ry p�aka�, bo nie zabrano go na wycieczk� �odzi�. Braciszek, kt�ry k�ama� w szkole. Braciszek, kt�ry uwodzi� s�u��ce, kiedy jeszcze by� dzieckiem. Wszystko trzeba by�o potem ukry� i za�atwi�.

Teraz musz� mu pom�c jeszcze raz. Pom�c mu ca�o wyj�� z najwi�kszego dramatu naszego �ycia. I on nie mo�e o tym wiedzie�.

O Bo�e, co ja mam zrobi�? Jeszcze kilka dni temu �mier� wydawa�a mi si� najlepszym wyj�ciem. Stara�em si� zar�czy� Braciszka� O, nie! Nie wytrzymam tego!

Chc� dla niego tylko dobra! Ale on nie mo�e mi odebra� tego jednego, co kiedykolwiek chcia�em mie�! Przecie� ja nie chc� umiera�! Nie teraz! Ale musz�! Bo nie b�d� m�g� nigdy wydrze� z siebie my�li o tym, co si� sta�o z mojej winy.

A je�li Karin wyzdrowieje?

Wtedy rozp�ta si� prawdziwe piek�o!

Vemund zeskoczy� z pos�ania i szybkim krokiem poszed� do drzwi pokoju Elisabet. Niech chocia� raz w �yciu dostan� to, czego pragn� najbardziej, pomy�la�. Ona jest jak moja bli�niacza siostra, tacy jeste�my do siebie podobni charakterami. Jeden jedyny raz, a potem mog� umrze�!

Zatrzyma� si� z r�k� na klamce.

Nie, takiego b�lu nie mog� im sprawi�, tym dwojgu, kt�rych kocham najbardziej! Musz� si� trzyma� z boku. Musz� odej��. Ze wzgl�du na nich i ze wzgl�du na siebie samego.

Ale mam jeszcze jedn� rzecz do za�atwienia. Chodzi o Mandrupa i jego nikczemne manipulacje z kas� przedsi�biorstwa. Zawiadomi�em ju� w�adze. Jeszcze nie mog� znikn��.

Szwindle kuzyna pos�u�y�y mu za wym�wk�, �eby jeszcze troch� zosta� przy Elisabet. Patrze� na ni�. S�ysze� jej g�os, czu� jej zapach. T�skni� za ni�.

Nast�pnego ranka Elisabet upar�a si�, �e b�dzie towarzyszy� Vemundowi do jego domu. �eby mie� pewno��, �e �adne opryszki nie czaj� si� gdzie� w zaro�lach, jak powiedzia�a.

Vemund szed� obok niej, milcz�cy, pogr��ony w rozpaczy. Nie by� w stanie nawet na ni� spojrze�, tak bardzo jej pragn��. Z ka�d� minut� t�sknota narasta�a, stawa�a si� coraz bardziej pal�ca.

Dobry Bo�e, jak to si� sko�czy? my�la�.

Ju� z daleka zobaczyli, �e przed domem kto� czeka.

��Braciszek � powiedzia� Vemund.

��Ech! � wymkn�o si� Elisabet, a Vemund spojrza� na ni� karc�co.

Niech on sobie kocha swojego brata, jak chce, pomy�la�a ze z�o�ci�. Ale o sobie b�d� decydowa� sama.

��Vemund, co to znaczy? � us�yszeli g�os Braciszka. � Chyba nie sp�dzi�e� nocy w domu mojej przysz�ej �ony? Bo w takim razie�

��Nie gadaj g�upstw � uci�� Vemund. � Czego chcesz ode mnie?

Nie chcia�, by jego g�os brzmia� szorstko.

Ale Braciszek nie traci� humoru.

��Gdybym m�g� po�yczy� w�asn� narzeczon�, to nasza droga mama ch�tnie zamieni�aby z Elisabet kilka s��w na temat sobotniego przyj�cia. Szykujemy bal kostiumowy w stylu dworskim.

��Z maskami? � zapyta� Vemund. � To mo�e by� niebezpieczne!

��Nie, masek mama nie chce. Od tego czasu kiedy razem z go��mi zakradli si� z�odzieje, mama nie organizuje maskarad. Ale chcia�aby, �eby Elisabet mia�a jaki� wyj�tkowo pi�kny kostium. P�jdziesz ze mn�? � zwr�ci� si� do niej.

Elisabet poczu�a si� niepewnie, szuka�a wsparcia u Vemunda, ale on pogr��y� si� znowu w tym ponurym nastroju, z kt�rym obnosi� si� od wczesnego rana. Przez ca�� drog� nie wydoby�a z niego ani jednego rozs�dnego s�owa. Zatem westchn�a ledwo dos�yszalnie i skin�a Braciszkowi g�ow�. P�jdzie, ale �adnego idiotycznego kostiumu na siebie nie w�o�y, pomy�la�a. Tym razem pani Tark po�amie sobie pazury w starciu z inn� siln� osobowo�ci�. Z Elisabet Paladin z Ludzi Lodu!

Po drodze przez zagajnik, przez las i park rozmawiali z Braciszkiem o sprawach, kt�re Elisabet ch�tnie by dok�adniej zbada�a.

��Ach, ten Vemund � westchn�� Braciszek. � Jak on si� ostatnio zmieni�! Pami�tam go jako wspania�ego, najlepszego starszego brata, do kt�rego zawsze mog�em przyj�� z ka�dym zmartwieniem. Mieli�my niezwyk�e dzieci�stwo, wierz mi. Ub�stwiali�my matk�, jakby j� nam samo niebo zes�a�o. Ojciec te� by� zawsze bardzo wyrozumia�y i po�wi�ca� nam wiele czasu. I nagle Vemund si� odmieni�. Wyprowadzi� si� z domu. Biedna mama niczego nie pojmuje, jest taka nieszcz�liwa, powiadam ci. To takie niesprawiedliwe ze strony Vemunda, �e wyprowadzi� si� ni st�d, ni zow�d, bez s�owa wyja�nienia, chocia� wie, ile mama musia�a w �yciu wycierpie�

��Ach, tak? � powiedzia�a Elisabet obserwuj�ca go czujnie.

��Jej pierwsze ma��e�stwo, wiesz.

��Nie, nie wiem. Vemund nic mi nie m�wi�.

��Nie m�wi�? Powinien by� to zrobi�. O tym, przez jakie piek�o mama przesz�a ze swoim pierwszym m�em. O ile dobrze rozumiem, by� to cz�owiek chory psychicznie. Takie sprawy s� dziedziczne, wiesz�

Serce Elisabet zacz�o bi� mocniej.

��Dziedziczne? Co chcesz przez to powiedzie�?

��No, ich jedyne dziecko pewnego dnia kompletnie si� za�ama�o. Podpali�o dw�r, w kt�rym mieszkali. Ale w tym czasie pierwszy m�� mamy ju� nie �y�.

Elisabet poczu�a, �e ma sucho w ustach, j�zyk lepi si� jej do podniebienia.

��Powiedz mi� jak si� nazywa�a twoja matka� z pierwszego ma��e�stwa, mam na my�li?

��Ulriksby. Dlaczego pytasz?

Elisabet zatrzyma�a si�. Wzruszy�a jedynie ramionami. Nie by�a w stanie odpowiedzie�.

�eby Braciszek niczego nie zauwa�y�, znowu ruszy�a przed siebie. On m�wi� dalej, teraz o zbli�aj�cym si� balu, a Elisabet kiwa�a g�ow� i b�ka�a co� niewyra�nie.

A wi�c to by� pow�d tej wielkiej troski Vemunda o Karin!

Karin jest przyrodni� siostr� m�odych Tark�w!

Tego dnia Elisabet mia�a jednak prze�y� wi�cej niespodzianek.

Pani Tark przyj�a ich z wylewn� serdeczno�ci�. Braciszek uca�owa� r�k� matki z tym samym przekl�tym psim oddaniem co zawsze, ona za� przyjmowa�a to z �askawo�ci�. Potem poprosi�a Elisabet, by jej towarzyszy�a na g�r�.

��Braciszek m�wi� ci chyba, �e urz�dzamy bal kostiumowy? � zapyta�a k�ad�c Elisabet poufale r�k� na ramieniu, gdy wchodzi�y po szerokich schodach. � Zastanawia�am si�, jak powinni�my zaprezentowa� ciebie. Przyjdzie mn�stwo prominentnych os�b z najlepszych kr�g�w Christianii, jest wi�c bardzo wa�ne, by� zrobi�a jak najlepsze wra�enie.

Elisabet stara�a si� uwolni� od tej wymuszonej poufa�o�ci. Mie� tak blisko siebie twarz Emilii Tark i jej okropnie upudrowane w�osy, to by�a prawdziwa m�ka. Z ca�ych sil powstrzymywa�a si�, �eby nie kichn��.

Pani Tark zawsze trafnie odgadywa�a jej nastroje. Cofn�a r�k� i m�wi�a dalej:

��Ty jeste� przecie� osob� ksi���cego pochodzenia, kochana Elisabet, wobec tego musimy ubra� ci� odpowiednio. My�l�, �e powinno to by� co� w wielkim stylu. Imponuj�ce, je�li mnie dobrze rozumiesz. I znalaz�am wspania�y kostium, kt�ry na pewno b�dzie znakomicie na ciebie pasowa�. Czy nie uwa�asz, �e walkiria to by by�o w�a�nie to?

Przesz�y przez du�y hall na pi�trze i Elisabet zosta�a zaproszona do buduaru pani Tark, r�wnie eleganckiego i stylowego jak wszystko w tym domu. Zapach pudru by� m�cz�cy i jak zawsze Elisabet czu�a kr�cenie w nosie.

Przyjazny szczebiot nie ustawa�:

��Uwa�am, �e przy takim kostiumie mog�aby� te� zachowa� swoje ciemne w�osy.

��A w jaki kostium pani si� ubierze, pani Emilio? � zapyta�a Elisabet z nadziej�, �e irytacja w jej g�osie nie b�dzie zbyt wyra�na.

��W kostium pasterki, moje dziecko. Dosy� pospolicie.

O, tak! Ona b�dzie pe�na wdzi�ku, urodziwa, kobieca, a Elisabet ma si� pokazywa� jako ci�ka, niezdarna, muskularna walkiria!

Jakby nigdy nic Elisabet zapyta�a s�odziutkim g�osem:

��A kim b�dzie Braciszek?

��Pasterzem. On ma taki wspania�y p�aszcz i kapelusz z szerokim rondem. I pastersk� lask�. Wygl�da w tym naprawd� uroczo.

Przekl�ta diablico, pomy�la�a Elisabet. Tym razem przesadzi�a�. Ty paj�czyco, udaj�ca wz�r macierzy�skich cn�t. Chcia�aby� syna zachowa� dla siebie, a ja jak ciel� b�d� sta� w ci�kiej kolczudze i z tarcz�? O, nie, niedoczekanie twoje!

Mo�esz sobie wzi�� tego swojego synusia, tego lizusa i poca�ujcie mnie oboje w�, miota�a w my�li przekle�stwa, od kt�rych jej matka na pewno by zemdla�a. Ja pragn� mie� twojego drugiego syna, tego zagubionego, kt�ry ju� nie chce siedzie� u twoich st�p i wychwala� swojej najwspanialszej mamusi!

Tego, kt�ry ma do�� serca, by si� zaj�� twoj� nieszcz�sn� c�rk�, kt�r� ty odrzuci�a� i udajesz, �e jej nigdy nie by�o!

Elisabet by�a tak wzburzona, �e p�acz d�awi� j� w gardle. Od teraz b�dzie niez�omnie sta�a po stronie Vemunda i Karin. Jakim trzeba by� pod�ym, �eby udawa�, �e nieszcz�liwa c�rka nie istnieje? Czy� miejsce matki nie jest przede wszystkim przy chorym dziecku? Czy to nie ona powinna stara� si� przeprowadzi� je przez chorob�? Jak mo�na umie�ci� c�rk� w domu wariat�w i �y� dalej jakby nic si� nie sta�o?

Nieszcz�liwa, powiedzia� Braciszek. Biedna mama, jej c�rka odziedziczy�a umys�ow� chorob� po ojcu i spali�a dom tej wra�liwej mamusi!

Odziedziczy�a? Czy Karin naprawd� ma jakie� dziedziczne obci��enia? Zgodnie z tym, co m�wi Vemund, chyba nie. Zgodnie z tym, co m�wi Vemund, za�amanie nerwowe Karin by�o skutkiem szoku. A Vemundowi Elisabet wierzy�a. Bezgranicznie!

Powr�ci�a do czaruj�cej pani Tark.

��Ja ju� pomy�la�am o kostiumie dla siebie � o�wiadczy�a swobodnie. � Mam sukienk�, kt�ra po niewielkich przer�bkach b�dzie mog�a mi pos�u�y� jako kostium Tytanii, kr�lowej elf�w.

W oczach pani Tark pojawi�y si� skry. Nie by�a przyzwyczajona do sprzeciwu.

��Moje drogie dziecko, na ostatnim balu ja by�am elfem. Nie mo�emy tego powtarza�. A nikt nie by� walkiri� poprzednim razem.

I teraz te� nikt nie b�dzie!

��Pani Tark, ja chyba nie jestem typem, nadaj�cym si� na walkiri�. Przy moich szybkich ruchach i prostym zachowaniu b�d� wygl�da� jak m�czyzna. Ja powinnam mie� delikatniejsz� opraw�, w przeciwnym razie wszystko b�dzie �le.

S�odziutki u�miech.

��Kochane, drogie dziecko, naucz� ci�, jak poprawi� maniery. Braciszek jest bardzo czu�y na tym punkcie. Chyba za bardzo rozpieszczony przez matk�, tak mi si� zdaje.

Przepraszaj�cy, ale wyra�aj�cy zadowolenie z siebie �miech.

Potem ci�gn�a dalej:

��Braciszek uwielbia �agodn� kobieco��. Ale postaramy si� obie, �eby to u ciebie znalaz��

Sta�a z bezradnie opuszczonymi r�kami.

��Je�eli chcesz by� elfem, droga Elisabet, to musisz upudrowa� w�osy.

��Moim zdaniem to zb�dne. Mam ze sob� bia�� peruk�, do kt�rej nie u�ywa si� pudru. Nie �ebym dobrze znosi�a peruk�, ale przez jeden wiecz�r jako� wytrzymam.

Pani Tark nadal odnosi�a si� sceptycznie do pomys�u Elisabet. Spr�bowa�a znowu:

��Ale elf jest� eteryczny, moja droga! A ty chyba nie bardzo�

Nie doko�czy�a zdania.

��Wobec tego wyst�pi� w zwyczajnej wizytowej sukni � zdecydowa�a Elisabet. � Kostiumu walkirii nie w�o�� w �adnym razie.

Emilia Tark roze�mia�a si� d�wi�cznie.

��No to niech ju� b�dzie ta kr�lowa elf�w. Ale co ty poczniesz z t� swoj� ogorza�� cer�? I z tymi rumie�cami? Tu by si� naprawd� przyda� puder.

��Mowy nie ma � o�wiadczy�a Elisabet, kt�ra bardzo dobrze wyczuwa�a niezadowolenie tamtej. � �adnego pudru! Nigdy nie s�ysza�am o elfie, kt�ry z trudem �apie oddech.

��Ty masz rzeczywi�cie poczucie humoru, Elisabet � roze�mia�a si� Emilia Tark i z ka�dym s�owem, kt�re wymawia�a, oddala�a si� coraz bardziej od niezno�nej Elisabet. � Ale poczekaj tu chwil�, to znajd� wspania�e dodatki do stroju Tytanii. Welon pe�en migotliwych gwiazd�

Wysz�a z buduaru i zesz�a po schodach. Elisabet nie chcia�a zosta� sama w jej prywatnym pokoju, wi�c i ona przesz�a do hallu.

Emilia Tark zabawi�a na dole przez jaki� czas. I nagle Elisabet us�ysza�a jej g�os dobiegaj�cy z dalszych pomieszcze�:

��Bubi, Bubi, m�j drogi, chod� tu na chwil�! Czy nie widzia�e� gdzie� kuferka z moimi maskaradowymi kostiumami?

Elisabet zamar�a.

Bubi?

Bubi tutaj, w Lekenes?

Jaki� g�os odpowiedzia�:

��Co ty m�wisz, Emilio?

Kroki na dole. M�skie kroki wychodz�ce z hallu.

Elisabet podesz�a do por�czy schod�w. Mia�a st�d widok na ca�y hall.

Widzia�a go z g�ry, jak idzie w stron�, sk�d dobiega� g�os Emilii. By� troch� �ysy, widocznie zdj�� peruk�. Z g�ry wygl�da� jak beczka.

Po czym znikn��.

Elisabet g��boko wci�gn�a powietrze. Nietrudno go by�o pozna�. Gruby korpus, ciemnoczerwona sk�ra.

Bubi to Mandrup Svendsen!

Ale co si� takiego strasznego wtedy wydarzy�o? Kiedy Vemund zrani� Karin tak, �e o ma�o nie umar�a? Bubi, kt�ry nigdy nie przyszed�� Spalony maj�tek.

I kiedy to si� sta�o?

Nadesz�a sobota, dzie� balu. I jakby diabe� siedzia� gdzie� pod scen� i poci�ga� za sznurki, wszystko skupi�o si� tego dnia w Lekenes.

Zacz�o si� od doktora Hansena, kt�ry przypadkiem, wracaj�c z wizyty u chorego, zderzy� si� z pann� Spitze. Ju� mia� j� wymin�� na ulicy, kiedy przypomnia� sobie pro�b� Elisabet.

��Prosz� mi wybaczy� � powiedzia� uprzejmie. � Ale czy to nie mademoiselle Spitze?

Przestrach, kt�ry w pierwszej chwili odmalowa� si� na twarzy nieznajomej, znikn��. Ten pan nie mia� chyba �adnych ukrytych zamiar�w.

��Owszem � odpar�a pow�ci�gliwie.

Doktor Hansen przyjrza� si� drobnej, podobnej do ptaka kobiecie, kt�ra musia�a by� chyba w jego wieku. Przedstawi� si� i niemal jednym tchem powiedzia�:

��Pewna m�oda dama, kt�r� znam, pragnie nawi�za� z pani� kontakt.

W g�osie tamtej znowu pojawi�a si� rezerwa.

��Ach, tak?

��I zdaje si�, �e to dla niej dosy� wa�ne. Ona si� nazywa Elisabet Paladin z Ludzi Lodu.

Panna Spitze sprawia�a wra�enie zdezorientowanej.

��Nie mog� powiedzie�, �ebym zna�a to nazwisko�

��Nie, nie s�dz�.

��Czy ona jest chora? Czy ma mo�e jakie� zmartwienia?

��Nie, chyba nie. Ja nie wiem, o co tu chodzi, ale zdaje si�, �e to pilne. Je�li mo�na, to da�bym pani jej adres, wtedy sama si� pani przekona.

Panna Spitze kiwa�a g�ow�. Przypomina�a dzi�cio�a, kt�ry znalaz� co� interesuj�cego w pniu drzewa.

��Jestem wolna dzi� po po�udniu, to si� tam przejd�. Zawsze jestem gotowa pomaga�, kiedy kto� potrzebuje mi�osierdzia.

Doktor Hansen podzi�kowa� serdecznie i da� jej adres. Potem si� po�egnali.

Doktor Hansen by� lekarzem niezbyt lubianym przez koleg�w. Ich zdaniem by� zbyt ludzki w stosunku do pacjent�w. Lekarz powinien zna� swoje miejsce, swoj� wysok� pozycj� w spo�ecze�stwie. Powinien rozmawia� z lud�mi z godno�ci� i niezrozumiale i tylko czasem poklepywa� ich �askawie, dodaj�c im w ten spos�b otuchy. Doktor Hansen za� by� zanadto jowialny i zbyt wiele okazywa� ludziom zainteresowania. Pewnie dlatego pacjenci go ub�stwiali. To okropne.

Ale krytyka ze strony koleg�w nie martwi�a dobrego doktora. Teraz znowu poda� r�k� przyjacielowi w potrzebie. Panienka Elisabet b�dzie chyba zadowolona. Ma temperament ta dziewczyna!

I co to za sympatyczny dom! A jaka interesuj�ca pacjentka! Znajdzie chyba jaki� pow�d, by tak�e p�j�� tam po po�udniu. Nie by� ju� od kilku dni. Karin Ulriksby potrzebuje pewnie jego rady�

Elisabet nie widzia�a Vemunda od chwili, gdy Braciszek zabra� j� sprzed jego domu na skraju lasu. Przedwczoraj� Czy to naprawd� tylko dwa dni? Mia�a wra�enie, �e co najmniej dwa tygodnie.

Pani Akerstrom, kt�r� Elisabet bez skrupu��w wypyta�a, wyja�ni�a, �e Vemund sp�dzi� te dwa dni w swoim biurze w Christianii. Przegl�da� ksi�gi, powiedzia�a.

Czy musi si� tym zajmowa� akurat teraz?

Elisabet by�a w okropnym humorze. Poirytowana, nie mia�a poj�cia, co robi�. Wiedzia�a, �e Tarkowie zamierzaj� dzi� wieczorem og�osi� jej zar�czyny z Braciszkiem w obecno�ci tych wszystkich wspania�ych go�ci. Margrabianka Elisabet Paladin z Ludzi Lodu, ksi�niczka krwi.

A zabierajcie si� tam, gdzie pieprz ro�nie!

Musi porozmawia� z Braciszkiem i jego rodzicami, zanim rozpocznie si� bal. Musi im powiedzie�, �e si� rozmy�li�a, �e nie chce. �e tak naprawd� to chce Vemunda. Im to chyba wszystko jedno, kt�ry z syn�w o�eni si� z tak zwan� ksi���c� c�rk� � rany boskie, co za tytu�! � ale Vemundowi to nie wszystko jedno! Dlatego powinna przede wszystkim porozmawia� z nim.

Powiadomi�, �e odst�puje od umowy. Jemu nie musi m�wi�, �e to za niego chcia�aby wyj�� za m��, to ju� niech raczej on prosi o jej r�k�. Przynajmniej tyle jest jej winien.

Istnia�o jednak ryzyko, �e on nie poprosi. �e wybierze pistolet, sznur czy co tam jeszcze.

Przekl�ty uparciuch!

Z niesmakiem przygl�da�a si� swojemu maskaradowemu kostiumowi, kt�ry le�a� zwini�ty na ��ku. Przebiera� si�! Akurat teraz, kiedy znajduje si� w stanie takiego wzburzenia!

Wyrzut�w sumienia wobec Braciszka nie mia�a. Niew�tpliwie podoba�a mu si� przez jaki� czas, ale jemu jest naprawd� oboj�tne, z kim si� o�eni. I tak nadal b�dzie si� zakochiwa� w m�odych paniach i prawdopodobnie b�dzie nawi�zywa� z nimi bli�sze stosunki, �onaty czy nie. Na tyle pozna�a ju� Braciszka, by wiedzie�, �e on nie b�dzie si� przejmowa� ma��e�sk� wierno�ci�.

Elisabet za� nie mog�aby �y� ze �wiadomo�ci�, �e jej m�� trwoni gdzie� uczucia nale�ne rodzinie.

Musi z nim zerwa�! Teraz, dzisiaj. Im szybciej, tym lepiej!

Tak, bo przecie� jedzie na tym samym wozie co on! Jej sytuacja jest nawet jeszcze gorsza. Ona przecie� wesz�aby do tego ma��e�stwa z mi�o�ci� do w�asnego szwagra.

To nie le�a�o w zwyczajach Elisabet. To by by�a zdrada, od pocz�tku do ko�ca.

Karin zawo�a�a j� ze swego pokoju na pi�trze, zatem Elisabet zmusi�a si�, by my�le� o czym innym.

W ca�ym tym zamieszaniu, w tym uczuciowym napi�ciu ani ona, ani Vemund nie zd��yli powiedzie� drogiemu doktorowi Hansenowi, kt�ry zreszt� nie pokazywa� si� ju� jaki� czas, �e Karin w �adnym razie nie powinna si� zbli�a� do Lekenes.

Nie wiedzieli, �e ona z najwi�ksz� niecierpliwo�ci� oczekuje, by si� tam wybra�, i �e zamierza prosi� doktora, by j� tam zawi�z�. Tak chcia�a jeszcze raz zobaczy� t� ba�niow� posiad�o��! Mo�e nawet odwiedzi� ludzi, kt�rzy mieszkaj� w tym pi�knym domu, z kt�rego dotychczas widzia�a tylko fasad�. Karin tak strasznie chcia�a si� dowiedzie�, jak jest za t� wspania�� fasad�.

Ach�

Emilia Tark zadowolona przejrza�a si� w lustrze, jeszcze bardziej przypudrowa�a w�osy i zwr�ci�a si� ku swemu m�owi.

��Naprawd� uwa�am, �e Vemund powinien si� dzisiaj pokaza�. Dosta� przecie� zaproszenie. Do ciebie te� si� nie odzywa�?

Pi�kny Arnold Tark stara� si� u�o�y� koronkowy �abot. Na jego twarzy malowa�o si� zm�czenie.

��Vemund sp�dzi� wiele dni w biurze. W towarzystwie kilku urz�dnik�w podatkowych czy kogo� takiego.

R�ce mu dr�a�y i nie m�g� sobie poradzi� z tym �abotem.

��To naprawd� niezno�ne ze strony Vemunda � o�wiadczy�a pani Tark z niech�ci�. � �eby tak dr�czy� Mandrupa! Jakby m�j kuzyn dopu�ci� si� oszustwa!

��Sprawy maj� si� chyba znacznie gorzej, kochana Emilio!

��Co to znaczy, gorzej? � zapyta�a ostro.

��My te� nie jeste�my bez winy, i Vemund, i ja. Zanadto popu�cili�my Mandrupowi cugli.

��Nonsens! A je�eli pope�ni� jaki� drobny b��d w rachunkach, to si� to szybko naprawi. Nie powiniene� by� jeszcze przekazywa� zarz�dzania Vemundowi. Jego tu przecie� w og�le nie ma. W��czy si� po lasach i nad rzekami. Od dawna m�wi�, �e to nie uchodzi. Biedny Mandrup, tak harowa� w biurze dla Vemunda!

��No, har�wka to mo�e nie najbardziej odpowiednie s�owo � mrukn�� Arnold Tark, ale nie odwa�y� si� wypowiedzie� tego na tyle g�o�no, by �ona us�ysza�a.

Emilia narzeka�a.

��Ja naprawd� nie rozumiem, co si� dzieje z Vemundem. Zawsze by� takim kochanym i uleg�ym ch�opcem. Czy my�lisz, �e ja go zaniedbywa�am na korzy�� Braciszka, kiedy byli mali?

Arnold nie odwa�y� si� odpowiedzie�. Uwa�a�, �e obaj synowie byli zaniedbywani. Ich matka by�a z nimi niemal zawsze, ale mi�o�ci, kt�rej potrzebowali, brak�o. Ona mia�a tylko wymagania. By ch�opcy j� uwielbiali, byli jej we wszystkim podporz�dkowani.

A mo�e jest teraz niesprawiedliwy wobec �ony? On kt�ry tak rzadko wtedy bywa� w domu, zaj�ty interesami. I nie ma najmniejszej w�tpliwo�ci, �e Braciszek uwielbia swoj� matk�. Musia�a mu zatem co� z siebie da�! Braciszek uwa�a, �e matka go kocha.

Ale Vemund?

Co si� w tym ch�opcu dzieje przez ostatnie lata? Dlaczego opu�ci� rodzicielski dom? Braciszek twierdzi, �e Vemund pope�ni� tak straszne przest�pstwo, �e nie jest w stanie spojrze� rodzicom w oczy.

Ale on przecie� wie, �e ojciec wybaczy�by mu wszystko! I matka tak�e! Ona tak lubi�a si� chwali� swoimi synami. Czy on nie rozumie, jaki b�l jej sprawia? Nie mog�a ju� teraz opowiada� innym o swoich synach z tak� dum��

Arnold poczu� niesmak. Nie chcia� si� ju� d�u�ej nad tym zastanawia�. Pro�ciej by�o my�le� o tym, co Vemund robi teraz. O kontroli finans�w przedsi�biorstwa, kt�r� podj��.

Arnold zadr�a�.

Przede wszystkim dlatego, �e naprawd� nie wiedzia�, jak ma powiadomi� Emili� o tym, co si� sta�o. Najpierw niech si� odb�dzie ten bal. Nie chcia� psu� jej rado�ci.

Ca�e �ycie Arnolda up�ywa�o na chronieniu ukochanej Emili. Najpierw z mi�o�ci, potem z przyzwyczajenia. A teraz ze strachu.

Wesz�a pokoj�wka.

��Przyszed� pan Mandrup Svendsen � zaanonsowa�a.

��O, Mandrup! � ucieszy�a si� Emilia. � Niech tu wejdzie!

Ognistoczerwone oblicze Mandrupa Svendsena by�o dzisiaj jeszcze ciemniejsze ni� zwykle. Sk�ra b�yszcza�a od potu, a oczy wskazywa�y wyra�nie, �e pi� t�go przez ca�y dzie�. Ale okazji wzi�cia udzia�u w balu nigdy by nie przepu�ci� niezale�nie od tego, jak przykre by�y sprawy w biurze przedsi�biorstwa. Ju� wszystko dok�adnie zaplanowa�.

Pow�z, zam�wiony na jutro rano, zawiezie go do portu. Stamt�d kutrem do Danii, a potem do Niemiec. Tam mia� od�o�one troch� got�wki�

Ale tutaj na balu by� bezpieczny. Znacznie bezpieczniejszy ni� we w�asnym domu.

��Emilio, chodzi o to, �e nie mog� ju� u�ywa� mojego kostiumu Robin Hooda, tak okropnie si� skurczy� � o�wiadczy� Mandrup. � Nie masz jakiej� rzymskiej togi, w kt�r� m�g�bym si� owin��? Do tego wieniec laurowy i para sanda��w. Czy nie m�g�bym si� przebra� za Cezara?

��Raczej ju� za Nerona � mrukn�� Arnold Tark.

��Tak, zaraz co� dla ciebie znajd�, m�j drogi � powiedzia�a Emilia i wsta�a.

W drzwiach znowu stan�a pokoj�wka.

��Panna Elisabet Paladin przysz�a, prosz� pani.

��No, nareszcie! Czas najwy�szy! I Marto! Od tej chwili nale�y j� tytu�owa� hrabiank�. W�a�ciwie powinni�my si� do niej zwraca� per margrabianko, ale w tym domu zachowujemy si� bezpretensjonalnie.

Arnold ju� wyszed�, by powita� Elisabet, kt�r� lubi� i dla kt�rej �ywi� respekt. Mia� z�e przeczucia co do tego, jak u�o�� si� stosunki pomi�dzy Emili� a ni�. Jego przysz�a synowa obdarzona jest chyba znaczn� si�� woli. A co� takiego Emilia b�dzie si� stara�a z�ama�.

O Bo�e, jaka ta Elisabet zdecydowana, pomy�la� widz�c j� wchodz�c� po schodach. To nie zwiastuje niczego dobrego!

Sto�y w jadalni zosta�y pi�knie nakryte, wszystko by�o gotowe. S�u�ba wykona�a nadzwyczajn� prac�, wszyscy harowali jak niewolnicy pod rozkazami anielsko �agodnej pani Emilii.

Powozy zaczyna�y nadje�d�a�, jedni prominentni go�cie za drugimi pojawiali si� w pa�acu. Zaproszenia na bal kostiumowy w Lekenes nikt nie odrzuca.

Ku przera�eniu Mandrupa Svendsena zaprosili tak�e komisarza policji. Ile ten cz�owiek wie? Nie, chyba jeszcze wie�� o skandalu z przedsi�biorstwem Tark�w nie dotar�a do jego uszu. A drobnych funkcjonariuszy tutaj nikt by nie zaprasza�. Mo�e si� z pewno�ci� czu� bezpiecznie. Mo�e� Toga oblepia�a spocone cia�o.

W domu pod miastem Karin mia�a wizyt�. Doktor Hansen zapytywa�, czy nie mia�aby ochoty na ma�� przeja�d�k� przy tej pi�knej pogodzie? Oczywi�cie, jak najch�tniej. Natychmiast pobieg�a, �eby si� przebra�. Mo�e mogliby zwiedzi� ten pi�kny maj�tek?

Doktor zawaha� si� na moment, ale w ko�cu przysta� na propozycj�. O ile si� nie myli, to zna jedn� z tamtejszych kucharek, kt�ra przysz�a kiedy� do niego po porad�. Dzi�ki temu panna Karin b�dzie chyba mog�a wej�� do domu, w ka�dym razie do jego cz�ci. Tym sposobem nie musz� si� spotyka� z w�a�cicielami, kt�rzy zdaniem Elisabet i Vemunda mogliby zadawa� niepotrzebne pytania. Wygl�da to zreszt� na przesadn� ostro�no�� ze strony Vemunda.

Doktor nie mia� przecie� poj�cia, jakie niebezpieczne jest Lekenes.

Zachwycona Karin klasn�a w d�onie, wyda�a pani Vagen polecenia co do Sofii Magdaleny, uca�owa�a ukochane male�stwo i poszli.

Najpierw zrobili niewielk� przeja�d�k� po okolicy.

Tymczasem do domu przysz�a panna Spitze.

Otworzy�a pani Vagen. Nie, panny Paladin nie ma w tej chwili w domu. �O, m�j Bo�e, m�wiono mi, �e to pilne! A przez reszt� tygodnia b�d� zaj�ta�� No, skoro to takie pilne, to� Ja wiem, gdzie ona posz�a�

Czy panna Spitze mog�aby dosta� adres?

Tak wi�c panna Spitze dosta�a adres do Lekenes. Nie zna�a jednak nazwiska mieszkaj�cych tam ludzi.

A chyba powinna by�a co wiedzie�.

Mo�e zreszt� nie? Mo�e lepiej, �e sta�o si� to, co si� sta�o?

D�ugo po jej wizycie do domu Karin przyszed� Vemund. Zm�czony i wyczerpany po wielu dniach sprawdzania ksi�g rachunkowych w towarzystwie policjant�w.

Zasta� jedynie pani� Vagen.

��A gdzie jest Elisabet?

Vemund nie widzia� jej od dw�ch dni, cieszy� si�, �e zaraz j� spotka.

��Panna Elisabet jest na balu w Lekenes.

��Ach, rzeczywi�cie. Ten przekl�ty bal. A panna Karin?

��Doktor Hansen zabra� j� na przeja�d�k� powozem.

��O, to b�dzie dla niej wielka przyjemno��. A co z ma��? Wysz�a z tego przezi�bienia? Przecie� jutro chrzest!

��Dziecko jest zupe�nie zdrowe, panie Vemundzie. �pi teraz, czy chcia�by pan�?

��Nie, nie b�d� jej przeszkadza�. Czy doktor Hansen powiedzia� mo�e, dok�d zamierza jecha�?

��S�ysza�am, jak rozmawiali, �e pojad� odwiedzi� jak�� star� pacjentk� w tym pi�knym maj�tku. To si� nazywa Lekenes, prawda?

Vemundowi zrobi�o si� zimno i gor�co jednocze�nie.

��Co? Ale czy ja nie powiedzia�em�

Nie, nie powiedzia�. I Elisabet najwyra�niej tak�e nie. Pani Vagen by�a niewinna w tej ca�ej katastrofie. Doktor Hansen tak�e. Nawet Elisabet nie wiedzia�a, dlaczego Karin nie wolno si� pokazywa� ko�o tego domu, ca�a wina spada na niego! On zapomnia� powiedzie� doktorowi Hansenowi, �eby nigdy wi�cej tam z Karin nie je�dzi�.

J�kn�� cicho.

��Pani Vagen, musz� jak najszybciej tam p�j��! B�g mi �wiadkiem, jak niech�tnie odwiedzam ten dom, ale musz�.

Czy oni dawno wyjechali?

��No, ju� do�� dawno. Zreszt� potem by�a tu jeszcze jaka� pani i pyta�a o pann� Elisabet. Okropnie jej si� spieszy�o, wi�c pos�a�am j� do Lekenes.

��Jaka� pani pyta�a o Elisabeth? Czy to by�a jej matka?

��Nie, sk�d! Taka drobniutka jak wr�belek. I m�wi�a jako� z cudzoziemska. M�wi�a, jak si� nazywa� �ebym to pami�ta�a�Panna Spitze?

Vemund zrobi� si� bia�y niczym kreda.

��Co pani m�wi?

��Czy ja zrobi�am co� z�ego?

��Nie, to nie pani. Ale wydaje mi si�, �e dzisiaj wszystkie diab�y opu�ci�y piekielne otch�anie! Niech B�g ma w swojej opiece Karin Ulriksby!

Potem wypad� z domu, by zd��y� do Lekenes, zanim nie b�dzie za p�no. Bieg� do domu, w kt�rym nie by� od blisko trzech lat.

By�a to niezwykle wytworna kolacja. Pod ka�dym wzgl�dem.

Do sto�u zasiedli najznakomitsi obywatele miasta, �miali si� i rozmawiali coraz g�o�niej, w miar� jak szlachetne wina rozgrzewa�y im krew. Bogaci kupcy flirtowali z damami i pannami w fantastycznych kostiumach. Wszyscy komplementowali pani� domu, kt�ra odpowiada�a �askawymi u�miechami.

Pani Emilia by�a jednak w�ciek�a. I to nie tylko dlatego, �e na sali znajdowa�o si� zbyt wiele wdzi�cznych pasterek. Wszystko tego dnia przybiera�o z�y obr�t.

Najpierw to g�upie gadanie, �e jej kuzyn Mandrup naruszy� kas� przedsi�biorstwa.

A nawet je�li, to co z tego? Dom Tark�w to zniesie. Tarkowie posiadaj� niezmierzone bogactwa. Mog� zafundowa� Mandrupowi troch� przyjemno�ci w tym �yciu. Taki by� zawsze wierny.

Emilia Tark �wiadomie nie pomy�la�a: �taki by� zawsze wierny wobec mnie�, chocia� o to w�a�nie jej chodzi�o.

A potem ta uparta, niemo�liwa Elisabet Paladin z Ludzi Lodu. Po co ch�opcy chc� j� wprowadzi� do rodziny? By�oby oczywi�cie fantastyczne m�c przedstawi� dzi� wieczorem margrabiank�, spokrewnion� z ksi���cym domem, jako przysz�� synow�, ale nic z tego! Pani Emilia ju� od jakiego� czasu si� zastanawia�a nad t� spraw�. Dziewczyna nie okazywa�a najmniejszej uleg�o�ci, nie mia�a wcale szacunku dla przysz�ych te�ci�w, za to w ka�dej sprawie prezentowa�a up�r i w�asn� wol�, a teraz po prostu zniweczy�a wszystkie ich plany.

O�mieli�a si� odrzuci� Braciszka! Ona, takie zero w por�wnaniu z pani� Emili� Tark, odrzuca ten klejnot, ten skarb, jakim jest jej ukochany syn!

Inne m�ode kobiety pad�yby na kolana i dzi�kowa�y Emilii za takie niepoj�te szcz�cie, jak ma��e�stwo z Braciszkiem. A to byle co m�wi nie!

Odrzuca syna Emilii!

Co prawda chce wyj�� za jej drugiego syna, ale Vemund zrobi� si� taki niemo�liwy, �e Emilia machn�a na niego r�k�.

I niech mu b�dzie jak najlepiej!

Rzuci�a czu�e spojrzenie w stron� Braciszka. On uosabia� wszystko, czego oczekiwa�a od wzorowego syna: By� jej oddany, ch�tny do wsp�pracy, wychodz�cy naprzeciw jej �yczeniom, �atwy do kierowania, uleg�y i mi�y, a ponadto by� wiernym wielbicielem swojej matki!

Burmistrz uni�s� kielich i u�miechaj�c si� do niej, zawo�a�:

��Zdrowie najpi�kniejszej kobiety balu!

Odpowiedzia�a mu u�miechem, ale my�lami by�a gdzie indziej.

Vemund naruszy� ich niezwyk�� rodzinn� idyll�.

Zreszt� nie by�o te� �adnej umowy mi�dzy nim a t� impertynenck� dziewczyn�. Ona sama jest taka bezczelna, �eby o�wiadczy�, i� chce tylko jego. Nie pytaj�c go w og�le o zdanie. �Je�li nie dostan� Vemunda, to �adne ma��e�stwo nic mnie nie obchodzi�, powiedzia�a.

Co za bezwstydna dziewucha!

A teraz siedzi tam obok Braciszka, ale on na szcz�cie zupe�nie j� ignoruje. Bardzo dobrze, m�j synu!

Ona za� sprawia wra�enie, �e poch�ania j� o�ywiona rozmowa z profesorem. Rozmawiali przez ca�� kolacj�.

Czy to tak wypada, �eby m�oda dziewczyna, zaproszona na przyj�cie�? Powinna okaza� dobre wychowanie i wdzi�czno��

O, zgrozo! Emilia Tark nie zd��y�a przedstawi� margrabianki spokrewnionej z ksi���cym domem jako swojej przysz�ej synowej! A Mandrup planowa� podr� do Danii, �eby w imieniu Elisabet odkupi� Gabrielshus! Teraz pewnie nic z tej podr�y nie b�dzie. Arnold powiedzia�, �e to Gabrielshus mog�oby im by� potrzebne�

Dziwne. Rodzina Tark�w nigdy niczego nie potrzebowa�a. Ale zamek w Danii to nie by�oby takie g�upie!

Rozmy�lania przerwa� kamerdyner, kt�ry podszed� dyskretnie i szepn�� jej co� do ucha.

��Kto przyszed�? Kto�, kto chce rozmawia� z margrabiank� Paladin? Ale teraz nie mo�na. Jak ona si� nazywa?

��Panna Spitze, �askawa pani.

Emilia mia�a po jednej stronie swego m�a, a przed sob� Mandrupa. Obaj podnie�li g�owy i wpatrywali si� w ni�. Ona wpatrywa�a si� w nich.

Przez moment wydawa�o si�, jakby ta tr�jka stanowi�a wysp� na wzburzonym morzu. Wysp� ciszy pokrywaj�cej panik�.

Potem Arnold powiedzia�:

��Rozmawia� z Elisabet? O czym?

��Mo�e o czym� oboj�tnym � mrukn�� Mandrup.

��Ale ona nie mo�e tutaj wej��!

Emilia odetchn�a.

��Arnold, Mandrup! Pr�dko! Do piwnicy!

Wyszli bardzo szybko, lecz spokojnie, i znikn�li w hallu, Emilia tymczasem wsta�a na znak, �e ta cz�� uroczysto�ci dobieg�a ko�ca. Uczyni�a ruch r�k� w kierunku przeciwnym do tego, w kt�rym znikn�li panowie.

��Mo�e przejdziemy teraz do salonu?

Ale Elisabet nie spuszcza�a z nich oczu. Siedzia�a tak blisko, �e ponad szumem rozm�w us�ysza�a, �e kto� jej szuka. I nie tak trudno by�o si� zorientowa�, �e usta kamerdynera uk�adaj� si� w charakterystyczne s�owa: Panna Spitze.

Dobry Bo�e! Ona tutaj? my�la�a Elisabet, gdy co najmniej sto krzese� przesuwa�o si� po pod�odze. Wszyscy kierowali si� do salonu, a ona usi�owa�a przedrze� si� do hallu, ale �ciana ludzi pcha�a j� w odwrotnym kierunku.

I nagle� W niewielkim prze�wicie mi�dzy t�ocz�cymi si� lud�mi zobaczy�a co�, w co nie mog�a uwierzy�. W hallu cesarz rzymski i pewien bardzo elegancki kapitan pirat�w ci�gn�li za sob� opieraj�c� si� kobiet�. Walczy�a zaciekle, bliska utraty zmys��w ze zdumienia i przera�enia, rozpaczliwie staraj�c si� uwolni� od r�ki zaciskaj�cej jej usta.

To nie mog�a by� prawda. Cho� Elisabet wiedzia�a, �e Arnold Tark jest przebrany za pirata, to�

T�um spycha� j� do drzwi salonu, ale Elisabet w�ciek�a si� teraz naprawd� i jak kozio� par�a w stron� hallu.

Gdy jednak w ko�cu si� tam znalaz�a, hall by� pusty, wszyscy zebrali si� w salonie.

Dok�d oni poszli?

Niepewnie ruszy�a w stron�, gdzie widzia�a ich po raz ostatni. Pod �ukowatym sklepieniem zobaczy�a drzwi ukryte pod ciemn� boazeri�. To mog�y by� drzwi do piwnicy.

Drgn�a, gdy delikatna r�ka spocz�a jej na ramieniu. Ci�ki zapach perfum miesza� si� z zapachem pudru, kt�ry otoczy� j� niczym ob�ok.

��Elisabet, dziecko drogie � powiedzia� s�odziutki g�osik. � Czekamy na ciebie, chod�!

Dominuj�ca osobowo�� Emilii Tark na chwil� sparali�owa�a jej wol�, w nast�pnym momencie Elizabet znalaz�a si� znowu w t�umie. Nawet nie zd��y�a otworzy� ust, �eby zaprotestowa�. A zreszt� co mia�aby powiedzie�: �M�� i kuzyn pani uprowadzili pann� Spitze?� Kto by jej uwierzy�? Tutaj, we w�asnym domu, pani Tark panowa�a niepodzielnie.

Jeden bardzo wysoko postawiony pan, chocia� Elisabet nie wiedzia�a, kto to jest, poprosi� o cisz� i wyg�osi� zaimprowizowan� mow� pochwaln� na cze�� pa�stwa Tark, a zw�aszcza pani Emilii, kt�ra w oczach wszystkich zebranych jest symbolem Kobiety i Matki i wszelkich mo�liwych cn�t. Wspania�a gospodyni, ozdoba stanu kupieckiego i ca�ej Christianii.

Emilia Tark s�ucha�a, prze�licznie skr�powana.

Arnold i Mandrup wr�cili, bezg�o�nie zaj�li swoje miejsca obok Emilii, jakby zawsze tam byli.

Elisabet sta�a jak na szpilkach. Co robi�? Do kogo zwr�ci� si� o pomoc dla panny Spitze? Do Braciszka? Ten sta� jak ciel� i wch�ania� zachwyty kierowane pod adresem matki. Nie, on nie! S�ysza�a, �e na przyj�ciu by� komisarz policji, nie wiedzia�a jednak, kt�ry to. Musi kogo� zapyta�. Ale czy on zechce wys�ucha�? Czy jej uwierzy? W�tpliwe!

Pomoc trzeba jednak koniecznie znale��!

Mowa dobieg�a ko�ca, szum g�os�w znowu si� wzm�g�. Nagle zobaczy�a, �e jaki� pan zabiera oboje Tark�w i Mandrupa do innego pokoju. Zamkn�li za sob� drzwi.

Odwa�y�a si� zapyta� kogo� stoj�cego najbli�ej:

��Kim jest ten m�czyzna, kt�ry w�a�nie wyszed� w towarzystwie pa�stwa Tark�w?

��A, ten? To komisarz policji.

No, to wie przynajmniej tyle! Ale teraz nie mog�a p�j�� za nimi. Weszli przecie� do prywatnego pokoju, a ona nie mia�a powa�nego powodu, �eby si� tam wedrze�.

Znikni�cie panny Spitze nie by�o tutaj dostatecznie powa�nym powodem!

Zdesperowana, ju� powa�nie zastanawia�a si� nad tym, czy nie wykrzycze� wszystkiego g�o�no wobec tego t�umu. Ale natychmiast przysz�o jej do g�owy, �e przecie� teraz mo�e swobodnie poszuka� uprowadzonej na w�asn� r�k�.

Ledwo zd��y�a to pomy�le�, gdy drzwi do pokoju ponownie si� otworzy�y i pani Tark podesz�a do niej zdecydowanym krokiem. Widocznie obie my�la�y to samo! R�ka Emilii zacisn�a si� na nadgarstku Elisabet z si��, kt�ra ostro kontrastowa�a ze s�odkim u�miechem na twarzy gospodyni.

��Moja kochana Elisabet, ty nale�ysz prawie do rodziny � powiedzia� aksamitny g�os i Elisabet zosta�a niemal wci�gni�ta do pokoju obok.

Nie by�a tam po��dana. �wiadczy�y o tym dobitnie pe�ne rezerwy miny Tarka i Svendsena, nie m�wi�c ju� o gwa�townie stygn�cym u�miechu pani Tark. Komisarz by� nieco bardziej neutralny, ale i on zastanawia� si�, co ta m�oda panna tu robi.

Czy powiedzie� mu teraz? �Oni musz� na mnie uwa�a�, wie pan, bo wiem wi�cej, ni�by sobie �yczyli?

Ale nie mia�a na to czasu! Pani Emilia, kt�ra zdawa�a si� czyta� w jej my�lach, natychmiast zabra�a g�os i zwr�ci�a si� do komisarza:

��O czym to chcia� pan z nami rozmawia�?

Panna Karin i doktor Hansen do�� d�ugo kr��yli po okolicy, nie zauwa�aj�c up�ywu czasu, tak dobrze czuli si� razem.

Doktor przygl�da� si� Karin ukradkiem. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e w ostatnich czasach po prostu rozkwit�a. Wygl�da�a znacznie m�odziej ni� wtedy, gdy spotka� j� po raz pierwszy. Wci�� ubiera�a si� bardzo starannie, ale ju� nie w tym wyszukanym dziewcz�cym stylu. W oczach pojawi� si� normalny blask i rozmawia�a te� prawie normalnie.

Prawie�

Bo l�k, zdumienie i niepewno�� wci�� si� pojawia�y.

Doktor Hansen nie mia� odwagi przedziera� si� przez t� blokad� jej pami�ci. Zagadka Karin by�a zbyt trudna, a ona sama zbyt by�a na tym punkcie wra�liwa. Gdyby tylko potrafi� lepiej wsp�pracowa� z Vemundem i Elisabet, wszystko sta�oby si� �atwiejsze. Vemund jednak zamyka si� jak ostryga, kiedy chodzi o Karin, a Elisabet ma zdecydowanie niepe�ne wiadomo�ci, tego by� pewien. Tylko �e ona walczy przede wszystkim o Vemunda Tarka. Dla niej Karin jest na drugim planie.

��Och, zaczyna ju� zmierzcha�! � zawo�a�a Karin.

Zmierzcha�? Jest ju� prawie ca�kiem ciemno.

��Powinni�my chyba zrezygnowa� dzisiaj z wizyty w maj�tku � powiedzia� doktor.

��Ale jeste�my ju� bardzo blisko, prawda? Mogliby�my chocia� popatrze� � poprosi�a Karin.

Doktor Hansen ust�pi�. Kilka minut p�niej zatrzymali si� przed bram� Lekenes.

��Tu si� odbywa przyj�cie � stwierdzi� doktor.

��Tak. O, tyle pojazd�w! I �wiat�a we wszystkich oknach! C� za fantastyczny widok! Na pewno jest tam mn�stwo go�ci!

Oszo�omiona Karin zmarszczy�a brwi.

Ona sobie co� przypomina, my�la� doktor Hansen. Niejasno pami�ta swoje dawne �ycie w�Bode? Tak to chyba nazywa�a, kiedy jeszcze o tym m�wi�a? Teraz ju� od dawna o tym nie wspomina.

Zdumiewaj�ca przemiana psychiczna! Przedtem �y�a tylko przysz�o�ci� � oczekiwaniem chwili, kiedy jej narzeczony przyjdzie z konwaliami. A potem w jej �yciu pojawi�a si� ma�a Sofia Magdalena, za kt�r� Karin czuje si� odpowiedzialna, ma kogo�, komu jest potrzebna, i wspomnienia o tym jakim� Bubim znikn�y.

Inne sprawy j� interesuj�. Mo�e i moja skromna osoba te� odegra�a pewn� rol� w poprawie jej stanu? A tak�e �yczliwo�� Elisabet i wszystkich innych. Karin �yje teraz w niezwykle serdecznym otoczeniu, jej egzystencja zyska�a nowy wymiar.

Bolesne wspomnienia kryj� si� jednak nadal w g��bi duszy i uwieraj�. Wspomnienia o tym, co si� sta�o z jej Bubim. Elisabet powiada, �e Karin pami�ta teraz zupe�nie inne sprawy, kt�re przedtem nie by�y istotne.

Doktor zosta� wyrwany z zamy�lenia, bo Karin wysiad�a z powozu.

��Czy nie zamierza pan odwiedzi� dawnej pacjentki?

��To chyba nie jest najodpowiedniejszy moment. Chocia� to jest s�u��ca, wi�c mo�emy chyba wej�� od strony kuchni.

Karin zachichota�a.

��Nigdy przedtem nie wchodzi�am nigdzie kuchennymi drzwiami. Chod�my, naprawd� jestem w nadzwyczajnym humorze!

Nie bez opor�w wysiad� za Karin z powozu i poprowadzi� j� wok� domu. Zak�adali, �e wej�cie kuchenne jest od ty�u, i nie pomylili si�. Troch� zaskoczeni widokiem policjanta przed drzwiami zostali wpuszczeni do �rodka.

W kuchni panowa� akurat nieco spokojniejszy nastr�j, bo kolacja w jadalni ju� si� sko�czy�a. Wielu ze s�u�by pozwoli�o wi�c sobie na chwil� odpoczynku, teraz oni posilali si� resztkami z pa�skiego sto�u, zanim trzeba b�dzie si� zabra� do sprz�tania.

Doktor Hansen odnalaz� swoj� pacjentk� i zamieni� z ni� kilka s��w. Karin zosta�a sama przy drzwiach do kredensowego pokoju. Sta�a tam i wodzi�a palcem po grawerowanej srebrnej tacy. Mia�a wra�enie, �e poznaje t� tac�, �e ju� kiedy� wyczuwa�a pod palcami linie jej wzoru. Kiedy� dawno, dawno temu�

To niejasne wspomnienie wprawia�o j� w dziwne oszo�omienie. Kuchnia znikn�a, z oddali dochodzi� szum g�os�w�

Nikt nie zauwa�y�, �e Karin, jakby p�przytomna, wesz�a do pokoju kredensowego, a stamt�d do pustej ju� jadalni. W tym domu nigdy nie by�a, to wiedzia�a na pewno, ale wszystko tu budzi�o w niej wspomnienia. Wspomnienia, kt�re pali�y w piersi jak wielka, otwarta rana.

S�ysza�a g�osy, mn�stwo g�os�w i nie�wiadomie posuwa�a si� w tamtym kierunku.

Elisabet nie bardzo wiedzia�a, jak si� zachowa�. Wszyscy z pozosta�ej czw�rki, pan i pani Tark, Mandrup i komisarz policji, stali po�rodku pokoju niczym pos�gi i spogl�dali na siebie nawzajem. Pani Emilia poza tym nie spuszcza�a oczu z Elisabet, nie mia�a w�tpliwo�ci, �e dziewczyna nie zrezygnuje z poszukiwania panny Spitze.

Co si� tu w�a�ciwie dzieje? zastanawia�a si� Elisabet.

Komisarz nie robi� ceregieli.

��Przykro mi, �e musia�em w ten spos�b przerwa� przyj�cie, ale dosz�o do moich uszu, �e obecny tu pan Mandrup Svendsen zamierza jutro rano opu�ci� kraj.

Mandrup drgn�� gwa�townie i rozejrza� si� wok�, jakby szuka� mo�liwo�ci ucieczki, ale zrezygnowa�.

��Jutro, Mandrup? � zapyta�a pani Tark ze szczerym zdziwieniem. � Przecie� mia�e� jecha� dopiero w przysz�ym tygodniu, �eby zbada� spraw� Gabrielshus!

��Dosta�em miejsce na statku na jutro � odpar� opryskliwie. � Dowiedzia�em si� o tym niedawno i nie mia�em czasu was zawiadomi�. � Ale co ta sprawa pana obchodzi, panie komisarzu?

Pot sp�ywa� strumieniami po twarzy Mandrupa. Arnold Tark by� blady i udr�czony.

Komisarz odpowiedzia�:

��Syn pa�stwa, Vemund Tark, zwr�ci� si� do w�adz o sprawdzenie ksi�g rachunkowych rodzinnego przedsi�biorstwa. Okaza�o si�, �e pan Svendsen dopu�ci� si� grubych nadu�y�. Jego przest�pstwa s� tak powa�ne, �e b�d� pa�stwo musieli spojrze� prawdzie w oczy i przyj�� do wiadomo�ci, �e przedsi�biorstwo Tark�w ju� nie istnieje.

Emilia przygl�da�a mu si� z niedowierzaniem.

��C� to za g�upstwa! � za�mia�a si� kr�tko.

��Obawiam si�, �e to prawda, droga Emilio � powiedzia� jej m��. � Od d�u�szego czasu pr�bowa�em ci zwr�ci� uwag� na nadu�ycia twojego kuzyna, ale nie chcia�a� s�ucha�.

��To dlaczego nie podj��e� �adnych krok�w? � sykn�a. � Zawsze pozwala�e� Vemundowi robi�, co chcia�. Vemund by� zawsze twoim pupilem. Obaj jeste�cie tacy sami, nie potraficie my�le� o przysz�o�ci! A teraz on napada na mojego krewnego, na Mandrupa, kt�ry tyle po�wi�ci� dla przedsi�biorstwa! On zawsze pracowa�, kiedy tw�j syn bawi� si� we flisaka lub robotnika. Mandrup, powiedz, �e to wszystko tylko z�o�liwe plotki!

��Naturalnie, Emilio! To tylko Vemund robi krzyk. Prawdopodobnie z zawi�ci.

Emilia dzia�a�a szybko.

��Panie komisarzu, to mo�liwe, �e m�j kuzyn pope�ni� kilka g�upstw. Ale nie sta�o si� nic strasznego. Naprawd� nic strasznego. Nasz syn �eni si� z obecn� tu Elisabet margrabiank� Paladin, kt�ra jest dziedziczk� trzech dwor�w tutaj w Norwegii i fantastycznego zamku Gabrielshus w Danii.

��To nieprawda! � zawo�a�a Elisabet. � Ja nie chc� wychodzi� za Braciszka. A poza tym tutaj jedna kobieta znikn�

��Wcale nie powiedzia�am, �e masz wychodzi� za Braciszka. � Emilia Tark stara�a si� j� zag�uszy�, m�wi�a g�osem �agodnym, ale tak silnym, �e s�owa Elisabet ca�kowicie gin�y. � Moja droga, ja mam na my�li Vemunda, naszego starszego syna.

Melodyjny g�os lekko chrypia� i pani Emilia wbi�a w Elisabet wzrok tresera dzikich zwierz�t.

Tu jednak napotka�a zdecydowany op�r.

��W�tpi� w to � powiedzia�a Elisabet. � A w ka�dym razie powinni�cie zapomnie� o Gabrielshus.

��O tym porozmawiamy p�niej � uci�a Emilia. � Jak powa�na jest sytuacja? Czy niewielka po�yczka bankowa�

��Sytuacja jest katastrofalna � odpar� jej m�� zd�awionym g�osem. � W�a�nie dzisiaj dowiedzia�em si�, �e stracili�my wszystko. Lekenes tak�e.

Nareszcie pewno�� siebie pani Emilii zosta�a zachwiana.

��Mandrup! � j�kn�a.

��Tto si� dda urratowa�, Emilio! � wyj�ka�. � Nie popadajmy w panik�. Ja mam troch� �rodk�w w got�wce. To tylko chwilowe za�amanie wp�yw�w. Ludzie s� niewyp�acalni, trzeba d�ugo czeka�. Dajcie mi tylko troch� czasu!

Zapukano do drzwi i wszed� kamerdyner.

��Go�cie pytaj� o pa�stwa. Pan gubernator chce wr�czy� odznaczenie.

��Dobrze, chod�my do nich � zdecydowa� komisarz. � Nie b�dziemy ju� o tych sprawach rozmawia� dzi� wieczorem. Mam nadziej�, �e problemy ekonomiczne jako� si� u�o��. Ale panu radz� si� nie oddala�, panie Svendsen. Moi ludzie strzeg� wszystkich bram.

Po tym ostrze�eniu pozwoli� im wyj��. Emilia Tark musia�a si� na chwil� zatrzyma� i kilkakrotnie wci�gn�� g��boko powietrze, by odzyska� zwyk�� godno�� w ruchach i niewzruszony wyraz twarzy.

Elisabet podbieg�a do komisarza.

��Czy mog� z panem chwil� poroz�

��To mo�e zaczeka�, Elisabet � przerwa�a Emilia Tark i chwyci�a j� mocno za rami�. Zdecydowanie poprowadzi�a dziewczyn� jak najdalej od tego wysokiego funkcjonariusza policji, do du�ego salonu, gdzie czekali wszyscy go�cie.

Znajdowa�o si� tam co� w rodzaju sceny, jakie� dwie stopy wy�szej ni� reszta pod�ogi. Gubernator wszed� na owo podwy�szenie i zaprosi� do siebie pana i pani� Tark.

Jak ona mo�e si� zdoby� na ten nie�mia�y u�miech po takim wstrz�sie? zastanawia�a si� Elisabet. Ale mnie przez ca�y czas nie spuszcza z oczu, wci�� mnie pilnuje.

Podziw Braciszka dla matki by� bezgraniczny. Po raz pierwszy Elisabet by�o go �al. On si� nawet niczego nie domy�la! Niczego si� nie domy�la, to prawda. Ale przecie� nie jest naiwny! To niepoprawny uwodziciel. Przyk�ady tego widzia�a nawet dzisiejszego wieczora.

Tylko jaka kobieta o zdrowych zmys�ach podj�aby walk� z tak� te�ciow�? W sercu Braciszka najwa�niejsze miejsce zawsze zajmowa� b�dzie matka, co do tego nie mog�o by� w�tpliwo�ci.

Emilia bez zarzutu nosi�a swoj� mask�. Niczego nie mo�na by�o po niej pozna�. Arnold Tark natomiast jakby si� skuli�, nieoczekiwanie sta� si� starszym cz�owiekiem. Twarz mia� �ci�gni�t�, malowa� si� na niej wyraz goryczy, pi�kne s�owa gubernatora nie mia�y dla niego �adnego znaczenia.

No w�a�nie, Vemund m�wi�, �e maj�tek pochodzi ze strony Tark�w, nie od rodziny pani Emilii. A teraz jej kuzyn zaprzepa�ci� wszystko.

Emilia u�miecha�a si� promiennie na widok odznaczenia, kt�re gubernator trzyma� w r�ce.

I wtedy�

Pani Emilia popatrzy�a w g�r�, ponad pe�n� podziwu publiczno�ci�, i jej oczy zacz�y si� powoli rozszerza� ze zgrozy.

Spojrzenia wszystkich zwr�ci�y si� w tamt� stron�.

Nikt nie s�ucha� gubernatora.

Przez salon sz�a sp�oszona, chudziutka kobieta ubrana jak do wyj�cia. Rozbieganymi oczyma przygl�da�a si� wszystkim wspania�o�ciom.

Karin Ulriksby.

Arnold Tark j�kn��:

��O Bo�e, nie!

Mandrup Svendsen g��boko wci�gn�� powietrze.

��Nie, czy piek�o si� dzisiaj otworzy�o? Nie, mnie tu nie ma. Mnie tu nie ma, znikam!

I wtedy pani Emilia zacz�a krzycze�. Jakby zobaczy�a ducha. Wydawa�a z siebie przeci�g�e, okropne krzyki starej kobiety. Elisabet przypomnia�a sobie, �e tak, stoi tam przecie� osoba sze��dziesi�ciotrzyletnia! Nigdy si� o tym nie my�la�o, ale teraz ka�dy rok by� widoczny na jej twarzy.

Wszystko si� wok� Emilii Tark za�ama�o. Ca�y ten dzie� by� jak zaczarowany. Ostatnie wydarzenie sta�o si� kropl�, kt�ra przepe�ni�a czar�.

Ciekawe, na kogo b�dzie pr�bowa�a zrzuci� win�? zastanawia�a si� Elisabet. Czy znowu na Vemunda? Mo�e. Albo na mnie? Nie, ona nie zna zwi�zku pomi�dzy mn� a Karin. Chyba �e si� teraz domy�li, kto jest moim pracodawc�.

Mandrup Svendsen pr�bowa� uspokoi� zebranych, macha� r�kami i wo�a�:

��Spokojnie, spokojnie, to tylko taki k�opotliwy go�� Nieproszony go��.

W ko�cu uda�o si� Elisabet wyrwa� z t�umu otaczaj�cych j� ludzi i podbieg�a do Karin.

��Nie powinna� by�a tu przychodzi�

��Elisabet, ty tutaj�?

I wtedy przyszed� Vemund. Dopad� do nich nieprzytomny ze zdenerwowania.

��Dobry Bo�e! � krzycza�, zag�uszany wyciem pani Emilii. � Elisabet, natychmiast zabierz st�d Karin!

Karin jednak tymczasem zobaczy�a ludzi stoj�cych na podium.

Gubernator zd��y� zej�� na d� i zmiesza� si� z t�umem, Mandrup Svednsem pr�bowa� sprowadzi� z podium Arnolda Tarka. Ten jednak sta� jak sparali�owany i wpatrywa� si� w Karin. Rozhisteryzowana Emilia stara�a si� ukry� za jego plecami, ale bez rezultatu, bo on pad� na kolana i ukry� twarz w d�oniach. Pani Emilia schowa�a si� wobec tego za grubym Mandrupem.

��Bubi? � szepta�a Karin zdumiona, jakby odzyskiwa�a pami��.

��Chod� z nami � prosi� Vemund, ale odsun�a go na bok.

Jeden Mandrup stara� si� jako� opanowa� sytuacj�.

��Moi Pa�stwo! � wo�a� do zebranych. � Musz� pa�stwa prosi� o opuszczenie domu w spokoju. Pojawi�a si� tu osoba chora psychicznie, cz�owiek �miertelnie niebezpieczny. B�d�cie tak dobrzy i wyjd�cie z salonu. Panie komisarzu, czy mo�e j� pan st�d zabra�?

W�r�d go�ci zacz�y si� rozlega� okrzyki przera�enia. Niekt�rzy ze strachu us�uchali polecenia i wychodzili, reszta jednak zosta�a na miejscu.

��Vemund, panna Spitze zosta�a zamkni�ta gdzie� w tym domu � zd��y�a mu powiedzie� Elisabet.

��Musimy j� odnale�� � odpar�. Na nic wi�cej nie by�o ju� czasu. Vemund przywo�a� komisarza, kt�ry si� w�a�nie do nich zbli�a�. � Ona ju� zobaczy�a tych tam na podium. Najlepiej teraz zostawi� sprawy w�asnemu biegowi. To nie ona jest tu najwi�ksz� winowajczyni�, powinien pan wiedzie�.

Braciszek sta� oszo�omiony i przygl�da� si� niepoj�temu spektaklowi, jaki rozgrywa� si� przed jego oczyma. Nie rozumia� niczego, ale te� nie rzuci� si� na podium, by pom�c swojej ub�stwianej matce.

Krzyk Karin wydobywa� si� z jakiej� zamkni�tej dotychczas g��bi jej duszy.

��Bubi! Bubi, nie, nie, nie!

Krzycza�a i krzycza�a w rozrywaj�cej serce, straszliwej rozpaczy. Elisabet zobaczy�a, �e oczy Vemunda nape�niaj� si� �zami, i u�wiadomi�a sobie, �e to w�a�nie tego tak si� ba�. Teraz Karin do reszty straci zmys�y albo odbierze sobie �ycie.

��Karin! � zawo�a�a Elisabet bezradnie. � Pomy�l o ma�ej Sofii Magdalenie!

Ale Karin nie s�ucha�a. Nie przestaj�c krzycze� wbieg�a na podwy�szenie. Emilia zas�oni�a si� r�kami. Nim Karin ich dopad�a, Mandrup zdo�a� poci�gn�� oboje kuzyn�w za sob� do drzwi.

��Zajmij si� Karin! � zawo�a�a Elisabet do Vemunda i pobieg�a za tamtymi. Zderzy�a si� z doktorem Hansenem, kt�ry p�dzi� na ratunek Karin.

Teraz jest w dobrych r�kach, pomy�la�a Elisabet, goni�c uciekinier�w. Kiedy drzwi si� za ni� zatrzaskiwa�y, przyci�y ten �mieszny welon w gwiazdy, kt�ry rozdar� si� z trzaskiem. Nie zastanawiaj�c si� nad szkod� ani nad tym, co jedna dziewczyna mo�e zdzia�a� przeciwko trojgu zdesperowanym ludziom, bieg�a dalej.

Emilia Tark nie mo�e si� wymkn��, to by�a jej jedyna my�l. Ta dama naprawd� �ci�gn�a na siebie �wi�ty gniew Elisabet.

Tamci biegli schodami na g�r�, a ona za nimi. Wpadli do sypialni pani Emilii i zanim zd��yli zamkn�� drzwi na klucz, Elisabet wdar�a si� za nimi.

��Bydlaki, co wy�cie zrobili tej nieszcz�snej Karin? � krzycza�a. � To pan, Mandrupie Svendsen, jest jej�

Chcia�a powiedzie�: �jej Bubim�, ale nie zd��y�a. Bo pani Emilia z�apa�a du�y pojemnik z pudrem i w nast�pnym momencie Elisabet uton�a w g�stej chmurze niezno�nego, d�awi�cego py�u; tamta wiedzia�a, �e to dla Elisabet �miertelnie niebezpieczne.

Na w p� uduszona, krztusz�ca si� dziewczyna s�ysza�a jeszcze g�os Emilii niby daleki szum:

��Szybko, Mandrup! W to samo miejsce!

Elisabet zosta�a uniesiona w g�r�. Walczy�a jak szalona o odrobin� powietrza, ale po chwili straci�a przytomno��.

Na dole w salonie kamerdyner zdo�a� wyprowadzi� wi�kszo�� go�ci. Usun�� te� s�u�b�, kt�ra t�oczy�a si� przy drzwiach.

Vemund i doktor Hansen bez powodzenia starali si� uspokoi� Karin. Prze�y�a wstrz�s, nie wiedzia�a, gdzie jest, nie by�a w stanie si� opanowa�, rzuca�a si� na wszystkie strony i krzycza�a, �e zaraz spali Bode, to siedlisko grzechu.

Doktor Hansen zdo�a� zapyta� Vemunda:

��Co si� tam wtedy sta�o?

��To nigdy nie przejdzie mi przez usta. To zbyt wielki wstyd.

��Ale my powinni�my wiedzie�!

��Nie! � Vemund uci�� wszelk� dyskusj�. � Czy nie ma pan jakiego� �rodka, �eby j� uspokoi�?

��Przy sobie nie mam.

��A czy alkohol by nie pom�g�?

Skin�� na kamerdynera i po chwili dostali du�� szklank� koniaku. Zmusili rozhisteryzowan� Karin do wypicia.

Podszed� do nich przera�ony Braciszek.

��Kto to Test?

��Twoja siostra � odpowiedzia� Vemund kr�tko.

��Moja siostra? Ta starucha? Nie wyg�upiaj si� � skrzywi� si� Braciszek z niesmakiem.

��Och, zamknij si�! � zawo�a� udr�czany Vemund. Nie mia� czasu na bezsensowne rozmowy. � Gdzie jest Elisabet?

��Pobieg�a za gospodarzami � wyja�ni� doktor Hansen.

��Nie, ale�

Vemund rozejrza� si� i zobaczy� komisarza, kt�ry obserwowa� ich z bliska, nie bardzo wiedz�c, o co chodzi. Rozdzieraj�ce krzyki Karin zacz�y powoli przechodzi� w chrypliwe zawodzenie.

��Doktorze Hansen, pan si� ni� zaopiekuje, prawda? Komisarzu, chod�my, to pilne!

Pobiegli szybko za lud�mi, kt�rzy powoli opuszczali salon. Po drodze komisarz powiedzia�:

��Panna Paladin pr�bowa�a kilkakrotnie co� mi powiedzie�, ale pani Tark zawsze jej przerywa�a. Co� o jakiej� kobiecie, kt�ra znikn�a.

��Panna Spitze, tak. Tym zajmiemy si� p�niej. Teraz chodzi o Elisabet. I o pozosta�ych.

��Na zewn�trz nie wyjd�, bo moi podw�adni pilnuj� wszystkich drzwi.

Rozmawiali przeszukuj�c pokoje na parterze.

��Ale tyle ludzi wychodzi�o jednocze�nie � powiedzia� Vemund.

��Tak, ma pan racj�. Naprawd� to mieli pilnowa� tylko Mandrupa Svendsena. A jego �atwo rozpozna�.

Znale�li si� na g�rze. Vemund wszed� do sypialni Emilii. Podejrzewa�, �e tam w�a�nie mo�e by� kryj�wka. W pokoju wisia�a chmura py�u. Komisarz zacz�� macha� r�k�, �eby j� cho� troch� rozproszy�. Kaszla�.

��Ten puder to moje przekle�stwo!

Vemunda przenikn�� strach: Puder?

Co� si� mieni�o na pod�odze. To ten welon, kt�ry Elisabet mia�a przy swoim p�aszczu kr�lowej elf�w. Musia�a by� w tym pokoju.

Ale teraz pok�j by� pusty.

��O, m�j Bo�e, oni j� uprowadzili � szepn��. � Zastosowali najbardziej skuteczny �rodek, �eby j� oszo�omi�: ten przekl�ty puder!

Elisabet s�ysza�a o zmorach, tych ponurych zjawach, kt�re siadaj� �pi�cemu cz�owiekowi na piersi i d�awi� go. Teraz ockn�a si� z uczuciem przera�enia, �e zaraz si� udusi. To mog�a spowodowa� tylko zmora.

Dysz�c ci�ko stara�a si� wprowadzi� do p�uc troch� powietrza, ale gard�o i nos mia�a kompletnie zatkane, oczy j� piek�y, �zy p�yn�y strumieniami, co chwila zanosi�a si� suchym, gwa�townym kaszlem�

To ju� nie by�o piek�o. To by�a rozpaczliwa walka o prze�ycie.

Gdzie� w pobli�u rozleg� si� g�os:

��Ach, mein lieber Gott, was soll ich tun?

Wok� panowa�y nieprzeniknione ciemno�ci. Ale ten g�os kobiecy by� niew�tpliwie przyjazny.

�wiadomo�� tego, co si� sta�o, dotar�a do Elisabet.

��Puder � wykrztusi�a i dosta�a nowego ataku kaszlu. � Oni obsypali mnie pudrem. A wiedzieli, �e ja tego nie znosz�.

Panna Spitze, bo to przecie� musia�a by� ona, przesz�a na norweski:

��Co za potworni ludzie! Oni s� �li, �li, zawsze o tym wiedzia�am! Mia�am nadziej�, �e ich ju� wi�cej nie spotkam.

M�wi�a, pr�buj�c jednocze�nie oczy�ci� w�osy i ubranie Elisabet z pudru. Ale w rezultacie nowe tumany py�u wzbija�y si� w powietrze, a biedna dziewczyna znowu zaczyna�a si� dusi�.

��Nie ma rady, musimy to usun�� � powiedzia�a panna Spitze. � A potem przeniesiemy si� w inne miejsce.

Pomys� wydawa� si� rozs�dny, ale akurat w tym momencie Elisabet ba�a si�, �e umrze. G�os panny Spitze dochodzi� do niej z bardzo daleka i by� urywany, p�ucami Elisabet wstrz�sa�y kolejne ataki kaszlu.

Poczu�a, �e panna Spitze ci�gnie j� po kamiennej pod�odze, stara�a si� jej to u�atwi�, czo�ga�a si� jak najdalej od niebezpiecznego pudru. Wkr�tce mog�a ju� oddycha� bez takiego wysi�ku.

��Znajdujemy si� w podziemiach � wyja�ni�a panna Spitze. � Odci�gn�am pani� w g��b i zamkn�am drzwi do tamtego pomieszczenia. Trudniej nas tu b�dzie znale��, je�eli kto� si� w og�le przejmuje naszym losem, ale ze wzgl�du na pani� by�o to niezb�dne.

��Dzi�kuj� bardzo. Uratowa�a mi pani �ycie � wykrztusi�a Elisabet. � Wprawdzie wci�� jeszcze mnie dusi, ale nie jest to ju� takie niezno�ne. Pani jest pann� Spitze, prawda? A ja nazywam si� Elisabet Paladin z Ludzi Lodu i bardzo mi przykro, �e wci�gn�am pani� w to wszystko.

��To o tym chcia�a pani ze mn� rozmawia�? � zapyta�a Niemka cicho. � O tych okropnych ludziach?

��Tak. Vemund Tark i ja chcieli�my pom�c Karin Ulriksby. Ja stara�am si�, �eby odzyska�a pami��. Ale wszystko si� jeszcze pogorszy�o.

Znowu przez chwil� ci�ko �apa�a powietrze, a potem opowiedzia�a pannie Spitze, co si� sta�o i co wiedzia�a o przesz�o�ci.

��Ale je�eli mam jej naprawd� pom�c, to musz� wiedzie� wszystko. A Vemund nie chce o tym rozmawia�.

��To nietrudno zrozumie� � powiedzia�a panna Spitze. � Ja sama nie bardzo mog� o tym m�wi�. A ja by�am jedynym �wiadkiem, trzeba pani wiedzie�. Kiedy�, blisko trzy lata temu, spotka�am przypadkowo Vemunda. Widzia�, �e gwa�townie zareagowa�am na jego nazwisko, i nie ust�pi�, dop�ki mu nie opowiedzia�am ca�ej historii. Zrobi�am to, bo wiedzia�am, �e on nie ma poj�cia o losie Karin Ulriksby. Owszem, on i m�odszy brat orientowali si�, �e ich matka by�a ju� wcze�niej m�atk� i �e mieli starsz� siostr�, ale ona zwariowa�a i podpali�a dom w Bode. Nie wolno by�o o tym wspomina� w domu. A moje serce zawsze krwawi�o z powodu tej nieszcz�snej dziewczyny, chcia�am wiedzie�, co si� z ni� sta�o, i dlatego powiedzia�am Vemundowi o wszystkim. To wspania�y ch�opiec, prze�y� to bardzo g��boko.

��Tak, on rzeczywi�cie jest wspania�y � potwierdzi�a Elisabet z czu�o�ci� w g�osie. � Ale jest w tym co�, czego nie rozumiem. On twierdzi mianowicie z uporem, �e ponosi ca�� win� za straszny los Karin.

��Ach, on jest po prostu nadwra�liwy! Ale w jakim� sensie ma racj�

��Uwa�am, �e i mnie b�dzie pani musia�a opowiedzie� ca�� histori�. Jestem w to zamieszana, zaprzyja�ni�am si� z Karin, wie pani, i chcia�abym uczyni� jej �ycie ludzkim, a poza tym zamierzam wyj�� za m�� za Vemunda, je�eli tylko zdo�am go nak�oni�, by porzuci� t� swoj� idee fixe, �e musi za wszystko zap�aci� �yciem. Poniewa� nie mo�e �y� ze �wiadomo�ci�, �e Karin zachorowa�a z jego powodu.

Panna Spitze westchn�a.

��Rozumiem, �e b�d� musia�a wyja�nia� od pocz�tku Chocia� to wszystko jest takie wstr�tne, �e robi� si� chora na sam� my�l. Ale pani jest kobiet� i, o ile dobrze rozumiem, bardzo dzieln� osob�. Opowiem pani ze wszystkimi szczeg�ami, o kt�rych Vemundowi nawet nie wspomnia�am. �eby pani lepiej zrozumia�a reakcj� nieszcz�snej Karin.

Elisabet kiwa�a g�ow�, cho� panna Spitze nie mog�a tego widzie�.

��Ja zdo�a�am si� domy�li� tego i owego � powiedzia�a.

��Prosz� mi opowiedzie�, do czego pani dosz�a.

��Uwa�am, �e ludzie, kt�rzy tu mieszkaj�, to nie s� prawdziwi Tarkowie. Wydaje mi si�, �e Karin by�a �wiadkiem, jak oni wymordowali prawdziwych Tark�w, bo byli to ludzie zamo�ni. Arnold i Emilia oraz Mandrup Svendsen podszywaj� si� pod nich, bo w rzeczywisto�ci nazywaj� si� zupe�nie inaczej. I wiem jeszcze, �e Mandrup jest tym Bubim, z kt�rym Karin by�a zar�czona. Ale jako� nie mog� tego wszystkiego powi�za� w ca�o��, brakuje mi kilku fragment�w w tej uk�adance.

��Ach, panno Elisabet, myli si� pani pod ka�dym wzgl�dem! Te potwory s� prawdziwymi Tarkami, a Mandrup Svendsen tak�e jest tym, za kogo si� podaje.

Elisabet by�a zaskoczona.

��No, to nie ma wyj�cia. Musi mi pani opowiedzie�!

��Tak � zgodzi�a si� panna Spitze, bior�c g��boki oddech. � Czasu, jak my�l�, mamy pod dostatkiem. D�ugo wali�am w drzwi, ale nikt mnie nie s�ysza�. Albo nie chcia� s�ysze�.

I zacz�a swoj� opowie��:

��Mein Gott, jak ja nie cierpi� rozm�w na ten temat! No, dobrze. Panienka Karin by�a osob� bardzo samotn�. Gor�co kocha�a swoje Bode, kt�re by�o siedzib� rodziny Ulriksby. Jej ojciec zmar�, a wkr�tce potem pojawi� si� konkurent do r�ki Karin; nazywano go Bubi. By� to przystojny m�ody m�czyzna o znakomitej przysz�o�ci. Odby�y si� zar�czyny, a Karin by�a ekstatycznie zakochana. Nareszcie ta samotna dziewczyna znalaz�a przyjaciela! Wszystko widzia�a w r�owych kolorach i w tamtym czasie m�wi�a wy��cznie o Bubim i sprawach go dotycz�cych. Ja by�am wtedy czym� w rodzaju jej guwernantki.

��A matka, pani Emilia, by�a dla niej dobra?

��Pani Emilia dla nikogo nie by�a nigdy dobr� matk�. Okazywa�a dzieciom zawsze tylko przesadn�, przes�odzon� �yczliwo��. Karin j� uwielbia�a niczym b�stwo. Jak inni z otoczenia Emilii �ebra�a o odrobin� jej czu�o�ci, odrobin� zainteresowania. Z Emili� zawsze tak by�o. Zimna, niedost�pna, ale z promiennym u�miechem, na kt�ry wszyscy za wszelk� cen� starali si� zas�u�y�.

��Tak � potwierdzi�a Elisabet. � To jest suka.

��Obie, Emilia i Karin, mieszka�y w Bode, z liczn� s�u�b�, oczywi�cie, i wizyty Bubiego by�y dla Karin jedyn� rozrywk�. Wyczekiwa�a ich z niemal przera�aj�c� intensywno�ci�. By�a taka m�oda, tak zupe�nie nic nie wiedzia�a o �yciu, o m�czyznach ani o ich mi�o�ci. Wierzy�a w ca�kowicie romantyczne ma��e�stwo. S�ysza�a co� o zwi�zkach, ��cz�cych ma��onk�w, ale o mi�o�ci fizycznej w og�le nie mia�a poj�cia. Pami�tam, jak kiedy� zapyta�a mnie z rozszerzonymi z przera�enia oczyma, czy to prawda, �e ma��onkowie musz� spa� w jednym ��ku, �eby mie� dzieci. Ja nie by�am akurat najbardziej odpowiedni� osob� do wyja�niania jej tajemnic �ycia, bo sama by�am bardzo niedo�wiadczona, ale do matki i�� z tym nie mog�a. Pani Emilia nie rozmawia�a o �takich sprawach�.

��Czy panna Karin by�a wtedy �adna?

��To by�a najpi�kniejsza istota, jak� kiedykolwiek widzia�am. Ale musz� skorygowa� jedn� spraw� Bode to by� maj�tek nale��cy do rodziny Emilii, dosta�a go w posagu, kiedy wysz�a za ojca Karin. Kiedy� nale�a�o do jej dziadka. Mia� on dw�ch syn�w. Jeden mia� na imi� Svend. To dlatego Mandrup nazywa si� Svendsen.

��Wi�c Bode by�o r�wnie� domem Mandrupa?

��Nie, ono nale�a�o do starszego brata, ojca Emilii.

��Ale Mandrup przyje�d�a� tam cz�sto w odwiedziny � skonstatowa�a Elisabet.

��Tak rzeczywi�cie by�o. No wi�c zbli�a� si� �lub Karin. Jaka ona by�a egzaltowana! Bubi musia� wyjecha�

��Po konwalie do �lubnego bukietu? � roze�mia�a si� Elisabet.

��Mo�e tak jej powiedzieli, nie pami�tam ju�. Mia�o go nie by� przez d�u�szy czas. I oto nadszed� taki wiecz�r� � Pannie Spitze trudno by�o m�wi�. � Karin i ja dyskutowa�y�my o czym�, nie wiem ju� o czym. �Chod�, zapytamy mam�, powiedzia�a Karin. Mama wie wszystko�. Pobieg�y�my do sypialni pani Emilii, Karin by�a taka przej�ta, �e wpad�a do �rodka bez pukania. Tego widoku nie zapomn� do ko�ca �ycia.

Panna Spitze musia�a chwil� odpocz��, zanim by�a w stanie m�wi� dalej. S�ycha� by�o tylko ci�ki oddech Elisabet. Kaszel ju� niemal ca�kiem usta�.

��Pani Emilia� przyjmowa�a u siebie kochanka. By�a ca�kiem naga, a on mia� na sobie tylko kr�tk� koszul�.

Mo�e sobie pani wyobrazi� reakcj� Karin, kiedy zobaczy�a bia�e uda ukochanej, wynios�ej matki i m�czyzn�, le��cego pomi�dzy nimi. Twarz� by� zwr�cony w nasz� stron�, ale zerwa� si� natychmiast, kiedy nas dostrzeg�, tak �e Karin nie mog�a pozna�, kto to. �o�e mia�o baldachim, stoj�c m�czyzna m�g� ukry� pod nim twarz, poza tym w pokoju pali�a si� tylko jedna �wieca. Ale koszul� mia� �w m�czyzna zbyt kr�tk�. Wszystko za�, co Karin do tej pory wiedzia�a o m�skim ciele, pochodzi�o st�d, �e w ko�ciele widywa�a nagie cherubinki. To, co teraz zobaczy�a, nie mia�o oczywi�cie z cherubinkami nic wsp�lnego. Najwyra�niej wkroczy�y�my w krytycznym momencie, bowiem pani Emilia le�a�a nadal, wstrz�sana gwa�townymi spazmami. Och, to wszystko by�o takie odpychaj�ce, takie intymne, �e z�apa�am Karin i wyci�gn�am j� z pokoju. Musia�am wyj�� z ni� na dw�r, targa�y ni� okropne wymioty.

��Uff � b�kn�a Elisabet. � Biedna dziewczyna!

��Tak, ale to jeszcze nie koniec! Po tym wydarzeniu konsekwentnie unika�a swojej matki, a nie s�dz�, by pani Emilia mia�a ochot� j� widywa�. W domu panowa� okropny nastr�j. ��eby ju� Bubi jak najszybciej wr�ci�, powtarza�a wci�� Karin. On mnie zabierze z tego domu!� No i w ko�cu Bubi wr�ci�! Karin nie by�o akurat w domu, a gdy przysz�a ze spaceru, to ja jej powiedzia�am, �e przyjecha� i �e czeka w salonie. Rozpromieni�a si� niczym s�o�ce, biedna ma�a dziewczynka, po tych dniach przygn�bienia, kiedy nie mog�a rozmawia�, nie mog�a si� �mia�, chodzi�a po domu z martw� twarz�, jak obca. Teraz jej ukochany, szlachetny Bubi zabierze j� daleko od tego potwora, kt�rym okaza�a si� jej w�asna matka. I b�d� �yli razem, w pi�knym ma��e�stwie, nigdy nawet si� nie dotkn� w ten obrzydliwy spos�b, b�d� spacerowa� po r�anym ogrodzie, m�wi� sobie czu�e s��wka i co najwy�ej ca�owa� si� ca�kiem niewinnie.

Panna Spitze znowu musia�a zrobi� przerw�.

��Pani Emilia tak�e by�a w salonie. To powstrzyma�o Karin w progu. Pani Emilia podesz�a do niej z wyrazem oczu, kt�rego nigdy przedtem u niej nie zauwa�y�am, cho� widywa�am wiele odmian jej z�ej twarzy. Teraz dostrzega�am w jej oczach triumf, panno Elisabet, cho� s�owa, kt�re wypowiada�a, mia�y zawiera� przeprosiny. Bubi sta� w g��bi pokoju, przypomina� psa, kt�ry spodziewa si�, �e zostanie zbesztany, bo chodzi� po deszczu i jest mokry. �Moje drogie dziecko�, powiedzia�a pani Emilia i unios�a r�ce niczym bogini s�o�ca. W g�osie s�ycha� by�o wsp�czucie, ale oczy! O, jakie to by�y z�e oczy! �Moje drogie dziecko, to, co powiem, musisz przyj�� ze spokojem! Bubi i ja uznali�my, �e powinna� mie� jeszcze kilka lat na zabaw�. Najlepiej dla ciebie b�dzie, je�eli my, Bubi i ja, si� pobierzemy. Lubimy si� oboje w taki spos�b, kt�rego ty nie rozumiesz, bo jeste� jeszcze na to za m�oda��

��Prosz� mi powiedzie� � j�kn�a Elisabet wstrz��ni�ta. � Wydaje mi si�, �e Bubi jest m�odszy od Karin?

��Tak, to prawda! Tak, by�am z Karin tak�e i wtedy, wi�c s�ysza�am wszystko, co zosta�o powiedziane. �I mam ci jeszcze co� bardzo mi�ego do zakomunikowania, Karin�, m�wi�a dalej pani Emilia. �B�dziesz mia�a ma�ego braciszka lub siostrzyczk�! Czy to nie wspania�e?�

��Vemund! � podskoczy�a Elisabet. � Tym dzieckiem by� Vemund! Dlatego czuje si� winny!

��No w�a�nie! Pani Emilia podesz�a do Bubiego i wspar�a si� na jego ramieniu. Wygl�dali jak pi�kna para upozowana do portretu! Ale biedna Karin wcale nie poczu�a si� uszcz�liwiona tymi nowinami! Nigdy tego nie zapomn�, panno Elisabet! Nie zapomn� jej oddechu, kt�ry przypomina� oddech pani sprzed p� godziny. Jakby si� dusi�a. I tego przeci�g�ego, strasznego krzyku. Rzuci�a si� na matk� i chcia�a wydrapa� jej oczy� Tak, bo Karin musia�a sobie u�wiadomi� to, co ja: obraz tej pary w ��ku! Przybieg�a s�u�ba i odci�gn�a Karin, ale ona si� wyrwa�a. W chwil� potem Bode stan�o w p�omieniach. A kiedy odnaleziono Karin, by�o jasne, �e postrada�a zmys�y. Zosta�a zamkni�ta, ale jakby tego nie zauwa�a�a, m�wi�a wci��, �e Bubi zaraz przyjedzie, �e zd��y na �lub. Widocznie jej pami�� zatrzyma�a si� na chwil� przed tym, zanim ich spotka�a.

��A Bubi? To nie by� Mandrup?

��Nie, sk�d! To by� oczywi�cie Arnold Tark! Bogaty narzeczony Karin, kt�rego zapragn�a Emilia. Co on sam mia� do powiedzenia na ten temat, nie wiem, ale by� zapewne zafascynowany Emili� jak wi�kszo�� ludzi. Zauroczony, zahipnotyzowany! My�l�, �e �a�owa� tego wielokrotnie.

Elisabet zacz�a si� zastanawia�. S�ysza�a, �e Emilia wo�a Bubiego. Zobaczy�a Mandrupa. �Co m�wisz, Emilio?� Nie, oczywi�cie, �e nie musia� to by� Bubi. Przypomnia�a sobie zm�czon� twarz Arnolda Tarka.

��I ja my�l�, �e �a�owa� � powiedzia�a. � Och, Vemund, Vemund, nieszcz�sny ch�opcze, co my z tob� zrobimy?

Istnia�a tylko jedna odpowied�: Trzeba zrobi� wszystko, �eby Karin wyzdrowia�a i �eby by�a szcz�liwa, bo tylko wtedy Vemund mo�e si� uwolni� od prze�wiadczenia, �e sta� si� przyczyn� jej tragedii.

Ale co si� dzisiaj dzia�o z Karin? Jak si� to wszystko tam, na g�rze, sko�czy�o? Czy nikt nie przyjdzie, �eby je uwolni�? A mo�e wszyscy opu�cili dom i zosta�a tylko rodzina Tark�w? Wtedy mog�oby by� nieweso�o, i z ni�, i z pann� Spitze!

Mandrup Svendsen zosta� schwytany, kiedy zamierza� bocznym wyj�ciem opu�ci� dom. Policjanci zatrzymali go i tak oto nast�pi� koniec jego �wietno�ci. B�dzie si� musia� na d�ugo po�egna� z wolno�ci�.

Pani Emilia jednak by�a bardziej przebieg�a. Wiedzia�a, �e drzwi s� strze�one, wi�c nie podejmowa�aby podobnego ryzyka. Zreszt� ona i Arnold Tark nie mieli si� czego obawia� ze strony policji. J� niepokoi� skandal, to, �e stracili dobr� opini�, dlatego miota�a si� w panice.

��Schowajmy si�, Bubi! W tym schowku, kt�ry odkryli�my za twoj� garderob�. Nigdy nas tam nie znajd�, a kiedy si� wszystko uspokoi, wymkniemy si� i uciekniemy do Danii! Chod�!

Z przyzwyczajenia Arnold poszed� za ni�. Biegli do jego pokoju.

��Ale te dwie w podziemiach � powiedzia� po drodze. � Nikt nie wie, �e one tam s�.

��No to co? � sykn�a Emilia. � One obie jeszcze mog� nam narobi� k�opot�w. Lepiej b�dzie, je�li si� ich pozb�dziemy raz na zawsze.

Byli ju� w jego sypialni.

��Prosz�, we� sw�j pistolet! Jest nabity, mo�e si� przyda�! Zreszt� nie, we� oba. Na wypadek, gdyby nas znale�li, wiesz!

Arnold Tark wzi�� oba pistolety, ale si� waha�.

��Nie, Emilio, ja si� z tob� zgadzam, �e powinni�my si� ukry�, ale najpierw je wypuszcz�.

��Czy� ty oszala�? Tamci zaraz nas tu znajd�!

��Trudno, m�w sobie, co chcesz. Ja id�.

Zawr�ci� i zbieg� po schodach. Jego twarz, kt�ra od momentu pojawienia si� Karin by�a szara i udr�czona, teraz wygl�da�a po prostu jak martwa. Jakby nagle opad�y mu z oczu klapki, kt�re nosi� przez tyle lat. Widzia� teraz Emili� tak�, jak� zawsze w g��bi duszy wiedzia�, �e jest, ale nie chcia� si� do tego przyzna�. Widzia� te� wyra�nie samego siebie i to by�o jeszcze trudniejsze do zniesienia.

S�ysza� za sob� na schodach jej kroki.

��Arnold � sycza�a. � Natychmiast wracaj!

Ale on by� g�uchy na jej kategoryczne nakazy. �zy sp�ywa�y mu po twarzy w nieutulonym p�aczu. Wszystko sko�czone, wszystko! Ale sta� go jeszcze na jeden przyzwoity post�pek: wypu�ci te dwie kobiety!

Z daleka dochodzi� do niego rozpaczliwy krzyk Karin. Brzmia� teraz jako� bardziej matowo. I kroki m�czyzn w s�siednim pokoju, kt�rzy szukali� Vemund, kt�ry odwr�ci� si� od swoich rodzic�w. Dobry Bo�e, jak to boli! Wi�c to dlatego? Bo pozna� prawd� o Karin?

Karin� Przez wiele lat udawa�a si� Arnoldowi Tarkowi t�umi� wspomnienie o niej. Jej imienia nie wymieniono nigdy. Kiedy�, kiedy ch�opcy byli mali, postanowi� opowiedzie� im o szalonej przyrodniej siostrze, kt�ra podpali�a dom. Emilia by�a na niego w�ciek�a z tego powodu, przez d�ugie tygodnie kara�a go lodowatym ch�odem i milczeniem. To by�o okropne! Jakby zosta� zepchni�ty w g��bok� ciemno��. Ale w g��bi jego duszy ta my�l tkwi�a zawsze i bole�nie uwiera�a: Czy nie powinni odwiedzi� Karin? A przynajmniej dowiedzie� si�, jaki jest jej stan? Czy w og�le jeszcze �yje? Emilia jednak zabrania�a. Nazywa�a go zdrajc�, kt�ry chce �ci�gn�� nieszcz�cie, a przecie� tacy byli szcz�liwi! Mieli takich wspania�ych syn�w, kt�rych mo�na by�o pokazywa� �wiatu. Karin nie mo�na by�o pokazywa�!

Vemund to zrobi�. Odnalaz� Karin. Vemund to dobry ch�opiec. Zerwanie z nim sprawi�o ojcu wielki b�l.

Znalaz� si� w piwnicy. Emilia bieg�a za nim niczym furia. Przy schodach pali�a si� ma�a lampka. Zobaczy� w�ciek�� twarz �ony. Uczepi�a si� go mocno i wysycza�a:

��Natychmiast wracaj i �adnych wi�cej g�upstw! Co chcesz zrobi� z tymi dwiema? One sprowadz� na nas nieszcz�cie. Elisabet nigdy nie znosi�am, a ta druga g�upia� Arnold, Arnold, co ty chcesz zrobi�?

Arnold nigdy nie umia� si� z�o�ci�. To by�a jego s�abo��. Teraz �zy p�yn�y mu z oczu, gdy odwr�ci� si� i wykrztusi�:

��Jeste� stara! Zniszczy�a� mi �ycie!

Huk wystrza�u dudni� pod sklepieniem, ni�s� si� coraz dalej i dalej, odbija� echem od grubych mur�w. Arnold patrzy� na skulon� posta� u swoich st�p, od�o�y� pistolet, by otworzy� piwnic�, w kt�rej siedzia�y zamkni�te obie kobiety. Przekr�ci� tylko klucz i bez s�awa uchyli� drzwi. Elisabet i panna Spitze oszo�omione wysz�y na zewn�trz, b�kaj�c jakie� podzi�kowania.

Elisabet spostrzeg�a martwe cia�o na schodach i przystan�a.

��Potw�r � szepn�a. � Paj�czyca zako�czy�a �ycie.

��Dlaczego nikt tak jej nie nazwa� dwadzie�cia pi�� lat temu? � szlocha� Arnold. � Mo�e by mi to otworzy�o oczy. Tak, zastrzeli�em j�. J�, kt�r� kocha�em do utraty zmys��w.

Zacz�� wchodzi� po schodach na g�r�, a one sz�y za nim wstrz��ni�te. Zosta�y na parterze, a on skierowa� si� dalej, na pi�tro. Chcia�y zobaczy�, co z Karin, porozmawia� z innymi.

Arnold przez nikogo nie zatrzymywany poszed� do swego pokoju. S�ysza� g�osy biegaj�cych po domu ludzi, ale jego to ju� nie dotyczy�o. Jak mechaniczna lalka wzi�� �wiec� i pistolet, a potem wszed� do garderoby. Przez chwil� patrzy� na te wszystkie pi�kne i kosztowne ubrania, kt�re Emilia dla niego wybra�a.

Potem przytkn�� zapalon� �wiec� do jedwabnego fraka. Zaj�� si� natychmiast, a po chwili wszystkie ubrania sta�y w ogniu. W tym czasie Arnold Tark, ukochany Bubi Karin, przeszed� ju� do tajnego pokoju obok. Przy�o�y� pistolet do skroni i poci�gn�� za spust.

Jedyne, co mo�na by�o zrobi�, to stara� si� uratowa� jak najwi�cej z p�on�cego domu. Ogie� rozprzestrzenia� si� b�yskawicznie, Lekenes by�o skazane. Zg�osi�o si� jednak tak wielu ochotnik�w, �e wi�kszo�� rzeczy z parteru uda�o si� wynie��.

Vemund i Elisabet spotkali raz Braciszka na dziedzi�cu po�r�d najwi�kszego rozgardiaszu.

��Ja wiem, kto to na nas sprowadzi�! � zawo�a� Braciszek z rozpacz�. � To ta wied�ma, kt�ra by�a tu w ubieg�ym tygodniu.

��Co za wied�ma? � zapyta� Vemund.

��Ta o ��tych oczach. Chcia�a rozmawia� z mam�, ale mamy nie by�o. Wtedy ona wesz�a do pokoju mamy i co� stamt�d zabra�a. Ojciec poszed� za ni�, ale ona wzi�a tylko kilka w�os�w z grzebienia mamy. To z�a, z�a kobieta!

Elisabet nie powiedzia�a nic, ale mog�a si� domy�li�, kto tutaj przychodzi��

Vemund uci�� jednak ostro:

��Nie pr�buj przerzuca� winy na jak�� obc� kobiet�, niewa�ne, czy to wied�ma, czy nie! Ich zabi�o z�o tkwi�ce w nich samych!

��Ale ojciec zastrzeli� mam�! Moj� ukochan� mam�!

��Kiedy� poznasz prawd�, Braciszku � westchn�� Vemund. � Kiedy�, kiedy b�d� w stanie ci o tym opowiedzie�. Pomog� ci znale�� odpowiednie miejsce w spo�ecze�stwie, ale potem b�dziesz musia� radzi� sobie sam! B�dzie to trudne, ale mo�e zdo�asz sta� si� m�czyzn�.

A potem znowu zabra� si� do wynoszenia ostatnich rzeczy, kt�re da�o si� jeszcze uratowa� z pi�knego Lekenes.

Ingrid i Ulvhedin w Grastensholm �miali si� serdecznie ze swojej sztuczki. Przygl�dali si� zw�glonym resztkom kukie�ki, kt�r� zrobili. Kiedy� kukie�ka przypomina�a Emili� Tark, a w �rodku zosta�y zaszyte w�osy tamtej. Najpierw kukie�k� �zamordowali�, a potem spalili.

��Uwa�asz, �e dostatecznie pomogli�my Elisabet? � zapyta� Ulvhedin. � Naszymi zakl�ciami, �eby ca�e dawne z�o zebra�o si� w Lekenes i �eby pewnego dnia si� ujawni�o?

Ingrid by�a bardziej sceptyczna.

��Na pewno oddalili�my z�ego ducha. Ale co do reszty� Zdoby� mi�o�� musi Elisabet sama. Wyczyta�am w jej d�oni, �e b�dzie musia�a zaciekle walczy� o swoje szcz�cie. Ale teraz, kiedy, �e tak powiem, usun�li�my najgorsze przeszkody z jej drogi, wszystko powinno by� chyba dobrze. Nie s�dzisz, m�j stary kompanie i mistrzu czarownic?

��Owszem, Ingrid � �mia� si� Ulvhedin.

Poszli wi�c przygotowa� sobie kolacj�, tak� jak lubi�. Bo teraz przed nikim ju� nie musieli si� kry�, dwoje do�� niebezpiecznych dla otoczenia, przebieg�ych starc�w.

Chrzest ma�ej Sofii Magdaleny trzeba by�o od�o�y�. Karin bowiem nie by�aby w stanie w nim uczestniczy�, nikt poza tym nie umia�by si� cieszy�.

Pogrzeb odby� si� w kr�tkim czasie. Obaj synowie byli obecni, Elisabet tak�e, ze wzgl�du na Vemunda, ale Karin, rzecz jasna, nie mog�a p�j��. Doktor Hansen czuwa� przy niej dzie� i noc.

Braciszek w ko�ciele ledwie trzyma� si� na nogach.

Jaka niebezpieczna jest wiara w idole, my�la�a Elisabet. Jakie gro�ne s� silne osobowo�ci, idea�y, wielcy m�czy�ni i pot�ne kobiety. Powinno si� ich podziwia� na odleg�o��, ale nigdy nie wi�za� z nimi �ycia. �eby potem nie patrze�, jak si� kurcz� i przemieniaj� w zwyczajnych �miertelnik�w. Traci si� wtedy wiar� we wszystko, co pi�kne i wznios�e na tym �wiecie. Wielu ludzi odczuwa jednak potrzeb� podziwiania i brania przyk�adu z idea��w, daje im to szcz�cie i si��, a to nie jest do pogardzenia.

Braciszek by� tak roz�alony na wszystkich po �mierci matki, �e panna Spitze musia�a po raz trzeci opowiedzie� t� okropn� histori�, cho� nieco og�adzon� w szczeg�ach. Po tym Braciszek znikn�� na ca�y dzie�. Vemund i Elisabet nie wiedzieli, co prze�y� najbole�niej: Utrat� wiary w niepokalan� szlachetno�� matki, czy te�, tak jak oni, uwa�a�, �e mo�na by jeszcze zrozumie� wzajemne uczucie rodzic�w, kt�re zniszczy�o szcz�cie Karin, ale nie to, co zrobili potem� Udawali, �e Karin w og�le nie istnieje. Tego ani Vemund, ani Elisabet nie mogli im wybaczy�.

Karin pogr��y�a si� w apatii. Nie by�a w stanie o niczym rozmawia�, nie interesowa�a si� te� Sofi� Magdalen�. Cz�sto jednak szuka�a r�ki doktora Hansena i zamyka�a j� w swojej i to dawa�o wszystkim odrobin� nadziei.

Najgorzej by�o jednak z Vemundem. Elisabet nie umia�a ju� nawi�za� z nim kontaktu. Czu�a, wiedzia�a o tym, �e nie porzuci� zamiaru odebrania sobie �ycia, i to doprowadza�o j� do rozpaczy. Kocha�a go bowiem teraz bardziej ni� kiedykolwiek.

Nast�pnego dnia po pogrzebie Elisabet posz�a do domu Vemunda, ale go nie zasta�a. Pani Akerstrom powiedzia�a, �e widzia�a, jak szed� w g�r� skrajem lasu.

Elisabet niepewnie ruszy�a za nim. Mo�e jest na ni� z�y? Nie mog�a jednak zostawi� go samego na odludziu, pogr��onego w ponurych my�lach, wiedzia�a, �e niedaleko st�d znajduje si� du�y skalny wyst�p.

I rzeczywi�cie, Vemund siedzia� na wysokiej skalnej p�ce. Elisabet kaszln�a dyskretnie, �eby go nie przestraszy�. Vemund ledwie na ni� spojrza�, kiedy usiad�a obok, ale wzi�� jej r�k� i u�cisn��, jakby szuka� pomocy.

D�ugo siedzieli bez s�owa.

��Wszystko posz�o �le, Elisabet � powiedzia�. � Karin znowu si� pogorszy�o. Braciszek nie znalaz� we mnie oparcia. Jeste�my znowu w punkcie wyj�cia. A ja ju� nie mam si� na dalsz� walk�.

Elisabet st�umi�a wstyd i zapyta�a:

��I, oczywi�cie, nie ma dla ciebie �adnego znaczenia, �e ja tak bardzo jestem do ciebie przywi�zana?

U�cisk d�oni sta� si� jeszcze mocniejszy, ale Vemund nadal na ni� nie patrzy�.

��Kiedy us�ysza�em wystrza�y oraz krzyki, �e si� pali, a nie mog�em ci� odnale��, my�la�em, �e umr�, Elisabet. By�bym jednak n�dznikiem, gdybym wykorzystywa� twoj� s�abo�� do mnie.

To nie jest s�abo��, pomy�la�a Elisabet. To mi�o��, nawet nie wiesz jak wielka. Ale nie odwa�� si� powiedzie� tego g�o�no.

��No, a wobec tego twoje w�asne uczucia? Co z nimi? Pomin�wszy to, �e nie chcia�e� mojej �mierci, co oczywi�cie bardzo pi�knie o tobie �wiadczy. Co ty w�a�ciwie do mnie czujesz?

��Przecie� wiesz.

Typowo m�ska odpowied�! Kobiety powinny wiedzie�. Domy�la� si� odpowiedzi. S� zostawiane same sobie z w�asn� niepewno�ci�.

My�la�a g�o�no:

��Czy wi�c nie istnieje na tym �wiecie nic pi�knego?

Wtedy nareszcie si� do niej odwr�ci�. Spojrzenie mia� �agodne.

��Owszem, istnieje. Ty, Elisabet, i twoje my�li. Naprawd� czyste i szlachetne.

Ale jego oczy wci�� pozostawa�y bezdennie smutne. I Elisabet mia�a �wiadomo��, �e widzia� przed sob� ju� tylko jedn� drog�.

��Obiecaj mi jedno, Vemundzie! Tylko to jedno! Czekaj tu, dop�ki nie wr�c�! To nie potrwa d�ugo. Wytrzymasz tyle. Potem, kiedy ju� b�dziesz martwy, b�dziesz mia� bardzo du�o czasu, b�dziesz sobie m�g� le�e� i le�e�, wi�c teraz mo�esz mi chyba ofiarowa� t� chwil�, co?

Przygl�da� jej si� pytaj�co.

��Obiecuj�.

�eby to wszystko cho� troch� z�agodzi�, pochyli�a si� i leciutko musn�a wargami jego policzek. Potem pobieg�a co tchu na d�, do domu Karin.

��Jak ona si� czuje? � zapyta�a doktora Hansena zdyszana.

��Bez zmian. �adnego zainteresowania dla niczego. Jest na najlepszej drodze do tego, by zamkn�� si� znowu we w�asnym �wiecie.

Elisabet da�a mu znak r�k�, �eby przeszed� w drugi koniec pokoju. Zrobi�, jak prosi�a. Elisabet przez chwil� stara�a si� skupi�, a potem usiad�a na ��ku przy Karin.

��Karin, to ja, Elisabet, twoja przyjaci�ka, pami�tasz mnie?

Mina Karin wskazywa�a, �e �yczy sobie, by zostawiono j� w spokoju.

��Pos�uchaj mnie � nastawa�a Elisabet uparcie. � Teraz ju� wiesz, kim jest Vemund, prawda? To tw�j przyrodni brat. On nie chce �y�, poniewa� uwa�a, �e to on uczyni� ci� nieszcz�liw�. To on by� tym dzieckiem, kt�rego wtedy oczekiwa�a twoja matka. I on nie mo�e tego znie��. Od trzech lat robi dla ciebie, co mo�e, wiesz o tym. I chcia� te� zapewni� przysz�o�� waszemu najm�odszemu bratu.

K�ciki ust Karin zacz�y drga�, ale oczy wci�� pozostawa�y martwe.

��Vemund nie jest w stanie �y� ze �wiadomo�ci�, kim jest, a teraz, kiedy tobie si� pogorszy�o, wszystko wydaje mu si� ca�kiem beznadziejne. Chce odebra� sobie �ycie, skoro nie mo�e ju� nic wi�cej dla ciebie zrobi�. Ale ja go kocham, Karin! �eby� wiedzia�a, jakiego ty masz wspania�ego brata. On jest moj� pierwsz� i najwi�ksz� mi�o�ci�, ale nie mog� nic dla niego zrobi�. On mnie nie s�ucha. Pom� mi, Karin! Tylko ty mo�esz go teraz uratowa� od �mierci, a mnie od rozpaczy do ko�ca moich dni!

Nareszcie Karin zwr�ci�a na ni� oczy, ale nie powiedzia�a nic.

��Zastanawiasz si�, co powinna� zrobi�? � zapyta�a Elisabet. � B�agam ci�, chod� ze mn� teraz, prosi�am go, by czeka� na mnie w lesie. Chcia�abym, �eby� ty mu powiedzia�a, �e nie wolno mu umiera�

Z oczu Elisabet pop�yn�y �zy.

��Je�li on umrze, ja tego nie prze�yj�, Karin. Prosz� ci�, zastan�w si�, Karin. Czy chcesz przez reszt� �ycia karmi� si� wspomnieniami o narzeczonym, kt�ry nie by� ciebie godzien, o matce, kt�ra ci� zdradzi�a? Czy chcesz �y� tera�niejszo�ci� po�r�d ludzi, kt�rzy ci� kochaj� i pragn� dla ciebie dobra? Takich jak Vemund, ja, pani Akerstrom, pani Vagen, doktor Hansen! A ma�a Sofia Magdalena! Ona ciebie potrzebuje! Zostanie po raz drugi sierot�, je�eli ty si� znowu zamkniesz w swoim �wiecie wspomnie�.

��Ja tak�e ciebie potrzebuj�, Karin � powiedzia� doktor Hansen z drugiego ko�ca pokoju.

Karin odwr�ci�a g�ow� i popatrzy�a na niego. Potem znowu spojrza�a na Elisabet.

��Karin, ty wiesz, co to znaczy straci� ukochanego cz�owieka � szepn�a Elisabet, ocieraj�c �zy. � Tylko ty mo�esz uratowa� swojego brata. Poprzez to, �e sama b�dziesz chcia�a �y�! Przekonaj go, �e Pope�nia b��d, wybieraj�c �mier�!

Karin nie odpowiada�a.

Elisabet m�wi�a dalej:

��Sofia Magdalena wci�� jest nie ochrzczona. Czekamy, a� ty, jej matka, b�dziesz mog�a przy tym by�. Ona ciebie potrzebuje. Nikt lepiej ni� ty sama nie wie, co to znaczy utraci� mi�o�� w�asnej matki.

Kobieta na ��ku znowu spojrza�a na doktora Hansena.

��Jak si� czuje Sofia Magdalena?

Pani Vagen, kt�ra czeka�a w pokoju obok, natychmiast wzi�a dziecko i podesz�a z nim do ��ka.

��Jak ona si� rozgl�da! Jakby rozumia�a � powiedzia�a Karin i wyci�gn�a palec w stron� r�czki dziecka. � Moja dziecinka, moja dziecinka! Czy mo�ecie mi pom�c si� ubra�? Doktorze Hansen, prosz� prosz� poczeka� w s�siednim pokoju. Chcia�abym, �eby pan pojecha� z nami do lasu!

Kiedy Vemund zobaczy� nadchodz�c� Karin, pospiesznie wsta�.

��Karin! Ty chodzisz?

Elisabet i doktor czekali w�r�d drzew, w odpowiedniej odleg�o�ci, by spieszy� z pomoc� w razie potrzeby.

��Co ja s�ysz�? � rzek�a Karin, k�ad�c mu r�ce na ramionach. � Czy ty wiesz, jak to jest, kiedy si� na zawsze traci swoj� m�odzie�cz� mi�o��? Czy jeste� w stanie wyobrazi� sobie t� pustk�, jaka cz�owieka ogarnia?

��Bardzo dobrze rozumiem, ca czujesz, Karin � odpowiedzia� ciep�ym g�osem.

��Ja teraz nie m�wi� o sobie. Przemy�la�am wszystko i dosz�am do wniosku, �e jest mn�stwo spraw, dla kt�rych powinnam �y�, �e mam wiele po�ytecznych rzeczy do zrobienia na �wiecie. Nie mam czasu by� obci��eniem dla innych, na le�enie w szpitalu czy u kogo� w domu. Ja chc� �y�! Ale teraz m�wi� o Elisabet!

Vemund zesztywnia�.

��O Elisabet?

��Tak. Jeste� na najlepszej drodze do tego, by skaza� j� na t� sam� pustk�, z powodu kt�rej ja cierpia�am przez tyle lat. Czy chcesz, �eby utraci�a s�o�ce swego �ycia, przysz�o��, nadzieje, marzenia?

��Chcesz powiedzie�?

��Ja nie wierz�, Vemundzie, �e ty j� kochasz.

��Ja? Ale� ona jest jedyn� osob�, kt�rej pragn�! Ale czy my�lisz, �e mog� j� mie�, ja, kt�ry zrani�em ci� tak bole�nie? Jak b�d� m�g� �y� z niesmakiem na wspomnienie, w jak odpychaj�cy spos�b zosta�em pocz�ty?

��Vemundzie, Vemundzie, m�j dzielny, ma�y braciszku! Czy to ju� nie najwy�szy czas, by�my pogrzebali te stare wspomnienia? Co my z tego mamy? Nic. Ty, m�j najdro�szy przyjacielu, stworzy�e� mi mo�liwo�� normalnego �ycia! Czy� mia�abym z niej nie skorzysta�? Czy tamtych dwoje ludzi naprawd� zas�uguje, by�my si� na zawsze pogr��yli w rozpaczy? Cz�owiek nie ma obowi�zku kochania swoich rodzic�w, to nie s� moje s�owa. Doktor Hansen mi to wyt�umaczy� po drodze tutaj. Zapomnijmy wi�c o nich, Vemundzie! Spr�bujmy doprowadzi� do tego, by Braciszek te� o nich zapomnia�.

Wtedy Vemund obj�� j� mocno i nie robi� nic, by powstrzyma� �zy. Po chwili Elisabet i doktor Hansen podeszli do nich.

��No, Vemund � powiedzia�a Elisabet i nagle znowu ogarn�a j� jej dawna nie�mia�o��. � No i co, nadal chcesz ucieka�?

U�miechn�� si� do niej.

��Nie, Elisabet! Zamierza�em w�a�nie zapyta�, czy nie przyda�by ci si� w Elistrand biedny jak mysz ko�cielna, sentymentalny flisak.

��Zastanowi� si� nad tym � obieca�a �askawie.

Sofia Magdalena zosta�a ochrzczona z przepychem, niezwykle uroczy�cie. Elisabet zaprosi�a ca�� rodzin�, tak�e dwoje starych trolli z Grastensholm. Po wszystkim odby�o si� przyj�cie w domu Karin.

Vemund zosta� na chwil� sam na sam z Elisabet w kuchni. Przyci�gn�� j� wtedy do siebie i przytuli� czule. Oboje zdawali sobie spraw� z tego, �e w �yciu ma��e�skim czekaj� ich k�opoty. D�ugo nie zapomn� tej sceny, kt�rej �wiadkami by�y Karin i panna Spitze. To wspomnienie mia�o na d�ugo odebra� Vemundowi i Elisabet wiele z urody mi�osnego aktu. Z czasem jednak pami�� o tym powinna zbledn��, Elisabet i Vemund b�d� mieli do wspominania w�asne mi�osne uniesienia.

Do kuchni przysz�a Ingrid z Ulvhedinem.

��Kochana Elisabet � powiedzia�a Ingrid z promiennym u�miechem. � Lepiej wybra� nie mog�a�. Pami�tasz, jak ci� ostrzega�am?

��Wyb�r nie by� taki trudny.

Oboje starsi pa�stwo wygl�dali na niebywale zadowolonych.

��Ingrid � rzek�a Elisabet karc�cym tonem. � Ty by�a� w Lekenes. Tak, powiedzia�am Vemundowi, �e to ty.

Stara pi�kna czarownica zrobi�a niewinn� min�. Nie bardzo jej si� to udawa�o.

Vemund u�miecha� si� smutno.

��Sam si� przez jaki� czas zastanawia�em, czy to jaki� diabe� nie poci�ga� za sznurki, �e si� tego dnia wszyscy, kt�rzy mieli cokolwiek z t� spraw� wsp�lnego, zebrali w Lekenes. Nie wiedzia�em, jak bliski jestem prawdy!

Dwa �diab�y� z przekl�tego rodu Ludzi Lodu u�miecha�y si� do siebie wzruszone. Przyj�li s�owa Vemunda jako komplement!

��Bardzo�my si� dobrze bawili, kiedy przygotowywali�my nap�j � powiedzia�a Ingrid. � A wszystkie k�o�

��Chyba ju� do�� o tym � przerwa� Ulvhedin surowo, cho� nie mog�o by� w�tpliwo�ci, �e on tak�e bawi� si� znakomicie.

��Naprawd�, to bardzo dobrze, �e nie b�dzie ju� w rodzinie wi�cej takich jak wy � o�wiadczy�a Elisabet. Ulvhedin spowa�nia�

��A jednak z�by smoka� smocze nasienie ju� zosta�o posiane � powiedzia� cicho.

��Zamilcz, ty stary, przes�dny dziadu! � skarci�a go Ingrid. � Syn Orjana w Skanii jest wzorem wszelkich cn�t. Moje wnuki, Solve i Ingela, przyjad� tu na lato. Sami zobaczycie, oboje s� tak uk�adni i grzeczni, �e wprost s��w brak. Same wzory cn�t w pokoleniu Elisabet!

��No, skoro tak my�lisz� � mrukn�� Ulvhedin, ale s�ysza� go tylko Vemund.