SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XXXV

Drobne kamyki chrz�ci�y pod stopami id�cych, gdy posuwali si� naprz�d w�skimi korytarzami. Karbidowe lampy sycza�y cichutko. Gdy kt�ry� si� odezwa�, g�os dudni� d�ugo za nimi i przed nimi albo odbija� si� g�ucho od niewidocznych �cian.

Od czasu do czasu odpowiada�o im zdumiewaj�co g�o�ne echo. Tak by�o w�wczas, gdy szli pod ogromnymi sklepieniami, wznosz�cymi si� wysoko, na co najmniej pi��dziesi�t metr�w nad nimi.

Sceneria niezwyk�ej pi�kno�ci otworzy�a si� przed oczyma id�cych, gdy posuwaj�c si� mozolnie naprz�d, dotarli do obszaru pe�nego fantastycznych formacji. Niekt�re mog� przywodzi� na my�l wypalone do po�owy �wiece w przyt�umionych, a mimo to intensywnych barwach. Inne przypominaj� drzemi�ce trolle. U stropu zwieszaj� si� stalaktyty, po�yskliwie bia�e, mieni�ce si� ��ci� lub czerwieni�, gdzie indziej znowu ca�kiem przezroczyste. Pod�o�e groty je�y si� stercz�cymi w g�r� stalagmitami. Mog� one osi�ga� zawrotne wysoko�ci, niekt�re s� tak cienkie, �e wydaje si�, i� mog� si� w ka�dej chwili z�ama�.

Trwaj� tak od tysi�cy lat.

Trzej m�odzi w�drowcy jednak odnosili si� z umiarkowanym zainteresowaniem do tych kwarcowo-wapiennych formacji. Znajdowali si� w takiej cz�ci systemu grot, kt�ry dost�pny by� dla turyst�w, kt�ry zosta� dok�adnie zbadany i opisany, wszystko naniesiono na mapy. Trzej badacze chcieli ogl�da� inne okolice.

Szed� z nimi pochodz�cy st�d przewodnik. W przeciwnym razie nie dostaliby zezwolenia na w�dr�wk� w wiecznym mroku. I ten przewodnik zna� ich bardzo dobrze, bo nie pierwszy raz w�drowali razem przez ciemne korytarze.

Trzej m�odzi ludzie wci�� widzieli przed sob� jego plecy. By� bardziej ni� oni przyzwyczajony do chodzenia po wyboistym pod�o�u. Wskutek trwaj�cej setki wiek�w erozji ska�y by�y wy��obione, nierzadko wkraczali w rejony, gdzie zalega�y drobne kamienie. Gdzie indziej jaka� rzeka p�yn�ca tu w praczasach zmy�a wszystko i zostawi�a tylko nag� ska��.

Prawie ze sob� nie rozmawiali. Szli w milczeniu, chc�c jak najszybciej zostawi� za sob� dobrze znane rejony, skupieni i �wiadomi celu. Bo tym razem odkrywa� mieli obszar, kt�rego nawet przewodnik nie zna�.

Dzia�o si� to w Adelsbergu w S�owenu.

By� rok 1914.

Adelsberg to austro-w�gierska nazwa miejscowo�ci. W�a�nie tutaj w roku 1779 zosta� stracony Solve Lind z Ludzi Lodu, a jego nieszcz�liwy syn, Heike, p�aka� nad losem ojca. Heike by� jedyn� istot� na �wiecie, kt�ra op�akiwa�a Solvego z Ludzi Lodu.

S�owe�ska nazwa osady brzmi: Postojna.

Tutaj znajduj� si� najwi�ksze w Europie i najpi�kniejsze tereny krasowe, a jaskinia Postojna nale�y do najs�ynniejszych. Ju� w wieku trzynastym znano t� �star� grot�. W chwili swej �mierci Solve spojrza� prosto w jej otw�r i zrozumia�.

W roku 1918 odkryto, �e system grot jest znacznie wi�kszy, ni� pocz�tkowo s�dzono. Przed wiekami p�yn�ca t�dy rzeka Piuca wymywa�a ska�y, a woda rozpuszcza�a wapie�, tworz�c pot�ne puste komory. Teraz Piuca znika w szerokiej szczelinie i wyp�ukuje pod�o�e na ni�szym poziomie, nieco dalej od tej rozleg�ej sieci korytarzy, przesmyk�w i grot u podstawy g�ry.

Tury�ci i groto�azi znale�li, oczywi�cie, wej�cie do wn�trza. Postarano si� o �przejezdn�� drog� dla zwiedzaj�cych, �eby nie b��dzili w ciemnych sztolniach i nie wpadali w bezdenne szyby.

Eksploratorom zostawiono wi�cej swobody. Lecz tak�e oni musieli zawsze mie� ze sob� przewodnika, silnego ch�opa z tutejszych okolic.

Wielu z tych, kt�rzy odwiedzili jaskinie Postojny, twierdzi, �e nie zna �wiata, kto tego nie widzia�.

I trzeba powiedzie�, �e jest to pogl�d bliski prawdy. Mo�na do Postojny zrobi� przeja�d�k� kolejk� w�skotorow�, jakie� p�tora kilometra w g��b, jest to fantastyczne prze�ycie nawet dla najbardziej wymagaj�cych. Ale ��czna d�ugo�� podziemnych korytarzy, przecinaj�cych si� i krzy�uj�cych na r�nych poziomach, jest wielokrotnie wi�ksza. M�wi si� o dziesi�tkach kilometr�w jedynie w odniesieniu do znanych i opisanych przej��.

Tamtego roku, 1914, kiedy trzej m�odzi groto�azi ze swoim przewodnikiem w�drowali w ciemno�ciach, wi�kszo�� terenu pozostawa�a jeszcze nie zbadana i �adnej kolejki, rzecz jasna, nie by�o.

Przewodnik przystan�� i zaczeka� na id�cych z ty�u.

Kiedy go dogonili, powiedzia� po niemiecku:

��Wejdziemy teraz do bardzo w�skiego szybu. Dobrze, �e wszyscy jeste�cie szczupli i niewysocy. B�dziemy u�ywa� liny, bo chocia� okolice wej�cia wydaj� si� p�askie, to potem jest ostry spad, a szyb ma znacz� g��boko��.

Kiwali w skupieniu g�owami i przygotowywali si� do zej�cia.

Przyzwyczajeni byli do opuszczania si� w g��b nieznanych mrocznych sztolni. Jeden po drugim ostro�nie wchodzili do w�skiego szybu i posuwali si� za przewodnikiem w ciasnym, do�� nieprzyjemnym pasa�u, w kt�rym stalagmity zagradza�y im drog�.

Przewodnik znowu przystan��.

��Do tego miejsca jaskinia jest znana � rzek� cicho. � Ja i jeszcze jeden poszli�my kiedy� kawa�ek dalej, ale� musieli�my zawr�ci�.

��Nie by�o przej�cia?

��W postaci korytarza, nie.

Wi�cej nie powiedzia�. To znaczy o grocie. Doda� natomiast:

��Ludzie gadaj�, �e jacy� inni te� pr�bowali wej��. Dwadzie�cia pi�� lat temu. Te� musieli zawr�ci�.

��Z tego samego powodu?

��A z jakiego by innego? Oni potem pomarli, bardzo szybko jeden po drugim, i nikt nie zd��y� ich zapyta�.

Najm�odszy z trzech groto�az�w powiedzia� hardo:

��Ale my p�jdziemy dalej, co?

��Oczywi�cie � potwierdzili towarzysze z przekonaniem.

Przewodnik milcza�.

Bardzo trudno by�o forsowa� nast�pne wzniesienie, pokryte stalagmitami, czyli formacjami wznosz�cymi si� ku g�rze. Niekiedy przej�cie by�o tak ciasne, �e musieli si� przeciska�, w jednym miejscu dostrzegli, �e kto� stara� si� wyr�ba� skalne wyst�py, �eby zrobi� sobie przej�cie.

��To pewno ci, kt�rzy tu wtedy przyszli � mrukn�� przewodnik.

Jedna z latarek zgas�a i mimo stara� nie dawa�a znaku �ycia. Jej w�a�ciciel poczu� si� niemal osamotniony.

Gdy po omacku przesuwali si� dalej, ocieraj�c sobie kolana i biodra do krwi o wystaj�ce ska�y, nagle przystan�li wszyscy.

��Co to jest? � pytali z niedowierzaniem.

��Ja my�l� � zastanawia� si� przewodnik. � My�l�, �e to tkwi gdzie� w �rodku.

Wszyscy ze wstr�tem poci�gali nosami.

��Bo�e drogi � mrukn�� kt�ry�.

��Nie jest to zbyt silne, ale smr�d ohydny � doda� trzeci.

��Idziemy dalej!

Ruszyli przed siebie, ale jako� wolniej i z mniejszym zapa�em.

Od�r stawa� si� coraz silniejszy. W ko�cu jeden z w�drowc�w przystan��.

��Nie, ju� dalej nie dam rady, zaraz zwymiotuj�!

Pozostali zanosili si� kaszlem.

��Poprzednim razem doszli�cie a� tutaj? � zapyta� jeden przewodnika.

��Nie, sk�d? Nawet si� nie zbli�yli�my do tego miejsca.

��Co to mo�e by�?

Ostro�nie wci�gali d�awi�cy smr�d.

��Nigdy przedtem nie czu�em czego� podobnego � mrukn�� kt�ry� z groto�az�w. � Jest tu gdzie� co� starego, mo�e zgni�ego, st�d ten okropny od�r, kt�ry przesyca �ciany. Mo�e to jaki� zwi�zek chemiczny?

��W ka�dym razie to nie padlina, cho� smr�d przypomina zgnilizn�.

Przewodnik, kt�ry by� prostym, ale kulturalnym cz�owiekiem, powiedzia�:

��To, oczywi�cie, zabrzmi g�upio, ale mnie si� zdaje, �e to �mierdzi� z�em� w jaki� spos�b. To znaczy z�o�ci�.

Zachichota�, jakby chcia� zatrze� nieprzyjemne wra�enie swoich s��w, ale groto�azom nie by�o do �miechu.

��Ja bym powiedzia� to samo � rzek� kt�ry�.

��Gdyby nie to, �e czas smok�w min��, m�g�bym uwierzy�, �e dotarli�my do jamy jakiego� smoka � powiedzia� najm�odszy.

��Zawracamy � zaproponowa� niepewnie jeden z jego towarzyszy.

��Jeszcze par� metr�w � prosi� inny.

��Ja nie id� � o�wiadczy� przewodnik. � Dalej mo�ecie sobie i�� sami.

Dyskutowali przez chwil�. Najm�odszy zrobi� kilka krok�w naprz�d i po�wieci� sobie latark�.

��Dalej nie przejdziemy � szepn�� bezbarwnie.

Wszyscy podeszli do niego.

W blasku latarki zobaczyli ciemny otw�r szybu tu� u st�p kolegi. Reszta gin�a w g�stym mroku.

To stamt�d wydobywa� si� od�r. P�niej, kiedy ju� si� znale�li na �wie�ym powietrzu, mogliby przysi�c, �e z czarnej jamy szybu wydobywa� si� dziwny kurz.

Nigdy dalej nie poszli. Nikt inny zreszt� te� nie. Bo przewodnik zamkn�� przej�cie ju� w tym miejscu, gdzie musieli u�ywa� liny. �Teren zbadany. Bez warto�ci. Wej�cie grozi �mierci� lub kalectwem�.

Najdziwniejsze by�o to, �e �aden z nich nie mia� ochoty rozmawia� o prze�yciach w podziemnych korytarzach. Zreszt�, nie bardzo te� mieli czas na rozmowy. Jeden zapad� na jak�� okropn� chorob�, cia�o pokry�o si� ropiej�cymi wrzodami, obrzmia�e gruczo�y limfatyczne sprawia�y, �e nie m�g� si� porusza� i wkr�tce zmar�. Drugi dosta� zawrotu g�owy podczas kolejnej wyprawy do jaski�, spad� do g��bokiego szybu i zgin�� na miejscu.

Trzeci zapad� na ci�k� chorob� p�uc, uszkodzonych odorem w jaskini, i tak�e umar�. Podobny los spotka� przewodnika.

A zatem �adnych �wiadk�w.

Nowe stulecie przynios�o wielkie przemiany we wszystkich dziedzinach �ycia. Przewa�nie dobre, lecz tak�e z�e; mn�stwo pi�knych rzeczy przepad�o. Jak to powiada Verner von Heidenstam w poemacie �Szwecja� i �I podzwaniaj� dzwoneczki, gdzie po�ar ziemi� z�oci���

Ach, jak to dawno temu dzwoneczki d�wi�cza�y w g�rach i lasach Szwecji!

Wszystko przemin�o tak szybko, przemiany nadesz�y tak nagle, �e ludzie, zw�aszcza starsi, z trudem za nimi nad��ali.

Tak�e w dziedzinie kultury zmiany przybiera�y charakter eksplozji. W muzyce, na przyk�ad, wszelkie ustalone poj�cia zosta�y postawione na g�owie. Pojawi�y si� okre�lenia w rodzaju: elementy politonalne, skala chromatyczna czy atonalny ekspresjonizm. W roku 1910 Arnold Schonberg og�osi� swoje �Trzy utwory na instrument klawiszowy, opus II�, czym zapocz�tkowa� rewolucj� w muzyce. W roku 1913 Igor Strawi�ski wywo�a� w Pary�u skandal premier� ��wi�ta Wiosny�. Dzikie, poga�skie d�wi�ki i rewolucyjna rytmika, to by�o za wiele dla uroczy�cie wystrojonej paryskiej publiczno�ci, s�uchacze wstawali z miejsc i opuszczali sal�.

Ale nowa muzyka pojawi�a si� po to, by zosta�. Wielu posz�o �ladem �ami�cych tradycje, byli w�r�d nich i wielcy kompozytorzy, i pospolici na�ladowcy. Pop�yn�a fala szalonych eksperyment�w, z najrozmaitszymi brzmieniami, dwunastotoniczn� skal� i przenikliwymi, mistycznymi zgrzytami.

Dla Ludzi Lodu mia�o to mie� katastrofalne nast�pstwa, ale oni jeszcze o tym nie wiedzieli; nigdy si� specjalnie muzyk� nie zajmowali i rzadko kiedy miewali czas, �eby p�j�� na koncert.

Poj�cia nie mieli o tym, �e dziej� si� straszne rzeczy.

A� do czasu, gdy m�ody szaleniec Vetle mia� nocn� wizyt�.

Wiele si� jednak wydarzy�o, zanim ta noc nadesz�a.

Tam gdzie wielka hiszpa�ska rzeka uchodzi do morza, utworzy�a si� w ci�gu tysi�ca lat ogromna delta, mokrad�a tak rozleg�e, �e z jednego brzegu drugiego nie by�o wida�.

Na mokrad�ach, to tu, to tam, znajdowa�y si� wzg�rza i suche wzniesienia, wysokie, poro�ni�te traw�, lub nagie ska�y.

Na jednym z takich wzniesie� roz�o�y�o si� stare zamczysko. Zabudowania kry�y si� po�r�d niewielkiego, obumar�ego lasu, otoczonego ze wszystkich stron wod�. Gdzieniegdzie tylko widzia�o si� ma�e wysepki, a poza tym jedynie mokrad�a. Obecnie las ju� ca�kiem wygin��, zamczysko zamieni�o si� w ruin�, ledwie z daleka widoczn�, a bagna zosta�y w du�ej mierze osuszone. Ale wtedy, w roku 1914, zamczysko po�r�d bagien wci�� s�u�y�o ludziom.

Budowla nosi�a znamiona charakterystyczne dla czas�w, kiedy w Hiszpanii panowali Maurowie, ale z zewn�trz wygl�da�a na podupad��; od�upane od �cian kamienie zalega�y w bagnie. W �rodku jednak wszystko by�o r�wnie wspania�e jak dawniej, a liczna s�u�ba spe�nia�a najbardziej nawet ekscentryczne zachcianki w�a�ciciela i jego rodziny.

Nie tak znowu straszna odleg�o�� dzieli�a zamek od Sewilli, wi�c pan na zamku, kt�ry by� melomanem i cz�owiekiem bardzo pod wzgl�dem muzycznym uzdolnionym, cz�sto odwiedza� sale koncertowe miasta.

Pan �w grywa� na flecie. Zajmowa� si� tak�e troch� kompozycj�, cho� tego akurat nie powinien by� robi�, bo w tej dziedzinie sztuki porusza� si� jak s�o� w sk�adzie porcelany. Bardzo si� jednak interesowa� nowymi pr�dami tonalnymi i przyswaja� sobie wszystko bez wyj�tku. M�g� godzinami eksperymentowa� na swoim flecie, przelatywa� po ca�ej skali z g�ry na d� i z powrotem, wydobywa� przenikliwe piski i zgrzyty, zu�ywa� mn�stwo papieru nutowego, ale nigdy niczego nie wyrzuca� w przekonaniu, �e wszystko, co pisze, ma nadzwyczajn� warto��.

Zdarza�o mu si�, oczywi�cie, napisa� czasem co� niez�ego, przewa�nie jednak by�a to sieczka, nie doko�czone frazy bez stylu i znaczenia.

Mokrad�a wok� zamku prezentowa�y si� naprawd� paskudnie. Trzeba by�o dobrze zna� okolic�, by mie� odwag� si� tam zapu�ci�. Do wzg�rza zamkowego wiod�a prosta droga, a u jej pocz�tku znajdowa� si� domek stra�nika, trzymaj�cego du�e, z�e psy. Tak wi�c zamek by� bardzo dobrze chroniony; o to w�a�nie don Miguelowi chodzi�o. By� to, jako si� rzek�o, cz�owiek ekscentryczny, wyobra�a� sobie, �e jest postaci� znan� na �wiecie, przez co nara�on� na zawi�� innych, kt�rzy mogliby go nawet zamordowa�. S�u�b� mia� zaufan�, zw�aszcza starannie dobierano stra�nik�w, wybierano ch�tnie ludzi pos�uguj�cych si� broni� i nie nazbyt w�cibskich.

Don Miguel wm�wi� sobie, �e jest geniuszem, nie maj�cym w tym stuleciu r�wnych. Co tam Schonberg albo Strawi�ski! P�otki! Ale nuty don Miguela nie mog�y nikomu wpa�� w r�ce, nikt nie m�g� gra� ani s�ucha� tej muzyki! Nikt nie by� jej godzien!

Rozumowanie don Miguela by�o, jak powiedzieli�my, nieco dziwne.

I oto kt�rego� dnia zdarzy�o si�, �e zacz�� gra� na swoim flecie pewien temat.

Bardzo dziwny temat.

G��wna idea utworu wywodzi�a si�, oczywi�cie, ze stylu dodekafonistycznego, �ci�gni�tego od Schonberga, ale jej rozwini�cie by�o ju� w�asnym dzie�em don Miguela.

Szczeg�lnie daleko si� w pracy nie posun��, nie mia� zreszt� cierpliwo�ci, �eby si� skupi� i zrealizowa� wszystko, co zamierzy�.

Zdo�a� zapisa� na papierze dwie pierwsze frazy, mistyczne i niezrozumia�e, po czym zagra� je jeszcze raz.

Zapisa� kilka kolejnych takt�w�

Tych ju� jednak zagra� nie zd��y�, bo wszed� s�u��cy i przypomnia� o planowanej wizycie w mie�cie. Pow�z ju� czeka�.

Roztargniony jak zwykle don Miguel rzuci� arkusz nutowy na stos innych papier�w do pi�knie rze�bionej skrzyneczki i zapomnia� o wszystkim.

Ale dwa pierwsze tony ju� zabrzmia�y�

Z daleka, sk�d� z bardzo daleka?

Mo�e to tylko echo niesione przez wiatr?

Tony.

D�ugo, d�ugo wyczekiwane tony. Setki lat czekania, dziesi�tki pokole�.

Nareszcie!

Tengel Z�y drgn�� na swoim legowisku i ledwie dostrzegalnie otworzy� swoje szaro��te oczy.

Ws�uchiwa� si� w echo jeszcze wibruj�ce w najg��bszej z jaski� Postojny.

Narasta�a w nim irytacja.

To przecie� zaledwie przygrywka. No, dalej! Nie przerywaj, graj!

Muzyka jednak umilk�a, tylko echo drga�o jeszcze w�r�d ska�.

Graj dalej! To za ma�o! Wi�cej, tam jest dalszy ci�g, w przeciwnym razie ja nie zdo�am�

Ale niczego wi�cej ju� nie us�ysza�.

Pocz�tek� To by� w�a�ciwy pocz�tek! Upragniony! Wi�c dlaczego potem zapad�a cisza?

Czeka� d�ugo, �w Tengel Z�y, czeka� z wci�� narastaj�c�, w�ciek�� niecierpliwo�ci�. Czeka�� czeka��

Min�o ju� bardzo wiele czasu i w ko�cu musia� przyj�� do wiadomo�ci, �e dalszego ci�gu nie b�dzie, �e kto� si� z nim tylko dra�ni�. Kto�, kto m�g�by� Kto? Sk�d to przysz�o?

Nie by�o czasu zastanawia� si� nad tym akurat teraz. Teraz nale�a�o sprawdzi�, jak dalece te sk�pe tony o�ywi�y jego zdr�twia�e cia�o.

W ostatnich dziesi�cioleciach budzono go wielokrotnie. Nigdy jednak nie by� w stanie si� poruszy�.

Ruch i zamieszanie wok� wybranej przez niego g�ry z�o�ci�o go niezmiernie. Ludzie kr�cili si� t�umnie po tej, zdawa�o si�, znakomitej kryj�wce, kt�r� sobie wybra� w trzynastym wieku. Wtedy panowa�a tutaj niezm�cona cisza. Teraz si� to, niestety, zmieni�o. Kilka razy podeszli nawet prawie do jego legowiska. Nietrudno by�o ich unieszkodliwi� jedn� czy drug� kl�tw�, sprawi�, by nie byli w stanie opowiada� o tym, co widzieli, wszystko to jednak bardzo go niepokoi�o.

Tak jak ci ostatni, w tym roku. Podeszli cholernie blisko, uda�o mu si� ich zatrzyma� dos�ownie na samym skraju groty. No, ale ju� ich nie ma, pomarli wszyscy.

Mog� jednak przyj�� inni. Wielu innych�

Tengel Z�y chcia� wsta� i wyj��. By� ju� szczerze znudzony t� wieczn�, cz�sto bardzo p�ytk� i m�cz�c� drzemk�.

Teraz nadszed� dla niego czas dzia�ania, powinien przej�� w�adz� nad �wiatem i sprowadzi� na� prawdziwe z�o. Swoje z�o, tak by m�g� opanowa� w cz�owieczych duszach wszystkie niepotrzebne sk�onno�ci do czynienia dobra, a potem przemieni� ludzi w powolnych sobie niewolnik�w. A opornych unicestwi�.

Mia� wielu gotowych do pomocy, gdy czas nadejdzie. Teraz� Mo�e nareszcie teraz si� powiedzie?

Chyba jednak nie! Bo� jakim sposobem? Po dw�ch �a�osnych tonach?

Wolno, bardzo wolno i g��boko wci�ga� powietrze. Czy powinien zebra� si�y i pr�bowa� si� poruszy�?

A je�li si� nie powiedzie?

Mo�e podnie�� r�k�?

M�zg nakaza� r�ce si� poruszy�, napi�� mi�nie i unie�� si� nad pos�aniem.

Nie. To za wiele na pocz�tek.

Jego przesycony z�em m�zg zd��y�y ju� wype�ni� my�li o zem�cie. Zem�cie na tym b�karcie, kt�ry odwa�y� si� z niego zadrwi�, graj�c tylko pocz�tkowe tony sygna�u. Odnajdzie ten diabelski pomiot i go�ymi r�kami wyci�nie z niego to jego n�dzne �ycie, je�li nie odegra melodii do ko�ca.

Przedtem jednak trzeba si� wyswobodzi�, trzeba wsta�.

Ca�� uwag� skupi� na ma�ym palcu, pr�bowa� nim poruszy�. Potwornie d�ugi paznokie�, kt�ry przemieni� si� w ohydny szpon, przeszkadza�, ale palec drgn��. Podporz�dkowa� si� rozkazowi!

Palec przypomina� zardzewia�y skobel, ale si� poruszy�!

Tengel by� wolny!

Nie�

Instynktownie wyczuwa�, �e tych kilka ton�w nie mog�o wystarczy�.

Piek�o i szatani!

Ale nie zamierza� si� poddawa�. Po raz pierwszy mia� mo�liwo�� wydobycia si� z drzemki i mia�by tak od razu ust�pi�?

Nigdy w �yciu!

Jeszcze jeden palec�

Czas mija�, Tengel Z�y walczy� ze swoim stawiaj�cym op�r cia�em.

Palec porusza� si� ju� prawie swobodnie.

Ca�a r�ka?

Tak!

Tak, porusza si�, porusza, by� w stanie podnie�� ca�� r�k�!

Teraz to ju� tylko kwestia czasu.

Czas? Nie mia� do tego cierpliwo�ci, czasu to mia� a� nadto przedtem. Teraz chcia� wsta� i wyj��!

Wyj�� i narzuci� ludziom swoj� w�adz� z piek�a rodem.

Min�y stulecia wymagaj�ce cierpliwo�ci.

I w�a�nie dotar� do krytycznego punktu.

Z wielkim trudem Tengel Z�y uchwyci� si� obiema r�kami pos�ania i spr�bowa� si� podnie��.

Powolutku, jakby by� mumi�, kt�ra chce si� obudzi�, co zreszt� nie by�o takie dalekie od prawdy, uni�s� g�ow� nad swoim licz�cym setki lat legowiskiem. Czu� to w ca�ym ciele, ka�d� kom�rk� szarpa� b�l, z pos�ania wzbija� si� ob�ok d�awi�cego, �mierdz�cego py�u.

Jemu to jednak wcale nie przeszkadza�o. Z tym smrodem �y� przez stulecia, polubi� go.

Ledwie dostrzega�, �e ska�y wok� niego dygoc� jak w strachu, �e w ca�ym systemie grot rozlega si� grzmi�cy huk, �e cuchn�cy py� wype�nia grot� i p�ynie dalej, poprzez korytarze, a przera�eni tury�ci z dost�pnego publiczno�ci rejonu uciekaj� w pop�ochu jak najpr�dzej ku �wiat�u.

Zajmowanie si� takimi sprawami by�o poni�ej godno�ci Tengela Z�ego.

Bo oto usiad� na pos�aniu! Usiad� po raz pierwszy od roku 1295, kiedy schroni� si� w tej jaskini.

To by�o niesamowite uczucie. Z�o�� buzowa�a w nim, a zarazem czu� si� niesko�czenie silny! Teraz jego czas si� dope�ni�.

I tak ju� b�dzie na zawsze, bo czy� nie obiecano mu �ycia wiecznego?

Teraz �wiat si� dowie, co Tengel Z�y potrafi!

Ale, ach, jak�e to wszystko si� wolno toczy! Ledwie by� w stanie si� porusza�, a my�li p�yn�y niezno�nie oci�a�e.

Sprawy mia�y si� nie tak jak powinny. On musi by� silny, musi zapanowa� nad ca�ym �wiatem, a tego w tym stanie nie dokona.

Prawda dotar�a do jego �wiadomo�ci, przenikn�a go fal� bezgranicznego rozczarowania. Potrafi� teraz wykorzysta� nie wi�cej ni� po�ow� swoich mo�liwo�ci.

Tengel Z�y zacz�� kl��, wyrzuca� z siebie d�ugie przekle�stwa w swoim pierwotnym, a�tajskim j�zyku. Jego przodkowie tak�e mieli swoich bog�w z�a i do nich si� teraz zwraca�.

I jeszcze bardziej nienawidzi� wszystkich, kt�rzy go zawiedli, oszukali go, dra�nili si� z nim w czasie, gdy trwa� w u�pieniu.

Oni b�d� pierwszymi, kt�rzy poznaj� si�� jego gniewu!

Ale wci�� tkwi� pod ziemi�, porusza� si� powoli i bezradnie jak niemowl�! Cholera! Cholera! Cholera!

Ech, do diab�a z tym! Poradzi sobie bardzo dobrze nawet z tak sk�pymi si�ami, jakie posiada. Czas nadszed�. Teraz albo nigdy!

Niepewnie podejmowa� coraz to nowe pr�by, �eby wsta�.

Momentami mia� wra�enie, jakby chcia� podnie�� kolosa na glinianych nogach. Nic nie uk�ada�o si� po jego woli, ka�de najdrobniejsze dzia�anie kosztowa�o go wiele wysi�ku, za jednym razem by� w stanie wykona� zaledwie jeden ma�y ruch i za ka�dym razem trwa�o to godzinami.

Przekl�ci Ludzie Lodu! Jego w�asne potomstwo!

Teraz dostan� za swoje!

To przecie� ich przede wszystkim obdarzy� zaufaniem. I oto w tym w�a�nie rodzie przyszed� na �wiat jego imiennik i on to odebra� Tengelowi Z�emu zwolennik�w, sprawi�, �e wi�kszo�� odwr�ci�a si� od niego. Tak, przed tym Tengelem Dobrym (skrzywi� si� okropnie na s�owo �dobry�), przed nim tak�e istnieli odszczepie�cy. Niewielu, ale mimo wszystko�

W�ciek�o�� o ma�o go nie zad�awi�a. Ale spokojnie, nie wolno niepotrzebnie traci� si�.

Jacy to teraz Ludzie Lodu �yj�? Z kim Tengel powinien si� rozprawi�? Czy s� tam jacy� niebezpieczni osobnicy?

Ta przekl�ta Benedikte! Ona wci�� �yje. Ale w nast�pnym pokoleniu nie ma nikogo dotkni�tego dziedzictwem. Dziecko, kt�re nale�a�o do jego gromady, zosta�o zamordowane na brzegu fiordu. Nie, nie zamordowane, urodzi�o si� martwe. Szkoda!

Inni �yj�cy wsp�cze�nie cz�onkowie rodu go nie obchodzili. To po prostu �mieci.

O, Tengel wiedzia� wszystko o swoim potomstwie.

Z wyj�tkiem�

Z wyj�tkiem jednego?

Tego, kt�ry si� ukry�. Kto to jest? Ten, kt�ry dzia�a przeciwko niemu tak skutecznie, kt�ry atakuje go raz po raz, a Tengel nie mo�e go pochwyci�. I to nie �aden z przodk�w, to istota �yj�ca! Przekl�ta kreatura! Gdzie si� to paskudztwo schowa�o? A mo�e jest ich wi�cej?

Tengel Z�y d�ugo pieni� si� w straszliwym gniewie, kt�ry bardzo wyczerpywa� jego si�y.

Nagle odpychaj�ce oblicze si� rozja�ni�o. Je�li w og�le w zwi�zku z nim mo�na m�wi� o jasno�ci.

Przecie� ma jednego! Niewolnika, wiernego pomocnika!

Kogo�, o kim Ludzie Lodu nie maj� poj�cia.

Nie ma si� czym tak bardzo przejmowa�! Jest przecie� wielu my�l�cych tak jak on, jego czeladnik�w, nie zamierza� si� jeszcze nimi pos�ugiwa� Cho� mo�e jednak powinien? Gdyby si� to okaza�o konieczne, gdyby mia� k�opoty z poruszaniem si� tak, jak by chcia�. Zobaczy p�niej.

Czas mija�. Na zewn�trz zapad�a ju� noc. Groty sta�y puste.

Z niewiarygodnym wysi�kiem zdo�a� wreszcie stan�� na nogi i niesko�czenie wolno posuwa� si� ku wyj�ciu z jaskini.

Och, sz�o to tak irytuj�co powoli, a my�lenie by�o dr�cz�cym wysi�kiem!

G�ste tumany cuchn�cego py�u, jakie wzbija� na swojej drodze, przes�ania�y mu widok.

Ale noc by�a jego por�, wtedy mia� do�� si�, by dzia�a�

Stan�� pod skalnym sklepieniem. Wysoko w stropie majaczy� otw�r. W grotach panowa�y, rzecz jasna, smoli�cie czarne ciemno�ci, lecz wzrok Tengela do tego przywyk�. To ten sam otw�r, kt�ry trzej groto�azi i ich przewodnik widzieli niedawno w dole i kt�ry sprawi�, �e zawr�cili.

Znajdowa�o si� to tak blisko legowiska Tengela Z�ego, �e musieli swoj� �mia�o�� przyp�aci� �yciem.

Niedu�a, obrzydliwa istota, szaro��ta ze staro�ci i z�a, kt�rym by�a przenikni�ta, rozgl�da�a si� wok� i stara�a oceni� swoje si�y.

Nie by�y zbyt wielkie, Tengel musia� to przyzna�, cho� przyprawia�o go to o w�ciek�o��. A czy si�a jego my�li poradzi sobie z zadaniem?

Ta si�a, kt�r� otrzyma�, gdy dotar� do ciemnego �r�d�a z�a� si�a nocy i ciemno�ci.

Ukucn�� i stara� si� skupi�. Je�li teraz mu si� nie uda, to wszystko przepad�o. To jego ostatnia szansa.

Jak s�p, kt�ry chce poderwa� si� nad ziemi�, Tengel Z�y wzlecia� niezdarnie i niepewnie ku otworowi w stropie jaskini. Jego niegdy� czarna peleryna, teraz szara od kurzu, powiewa�a u ramion, wok� przypominaj�cych szpony d�oni i pomaga�a mu utrzyma� si� w g�rze, ohydny, cuchn�cy py� wype�ni� grot�, lecz pokraka zdo�a�a si� dosta� do otworu. Wyci�ga�a swoj� cienk�, pomarszczon� szyj�, kr�ci�a ni�, w ko�cu znalaz�a si� w otworze. Z uczuciem triumfu i przepe�niony pragnieniem zemsty, Tengel Z�y wyl�dowa� w g�rnym korytarzu, tam gdzie niedawno zostali zatrzymani czterej w�drowcy.

�eby� tylko nogi pod nim chcia�y porusza� si� nieco szybciej! Cz�onki jednak nie s�ucha�y go tak, jak by sobie tego �yczy�; zirytowany i niecierpliwy wl�k� si� w�skim przej�ciem. Dotar� nareszcie do otworu, kt�ry przewodnik zabarykadowa� i opatrzy� szyldem. Tengel Z�y w�ciek�ym ruchem usun�� to wszystko, musia� potem sta� d�ugo i ci�ko oddycha�, bo wysi�ek bardzo da� mu si� we znaki.

Niech to diabli porw�, na jak niewiele go sta�! Niech diabli porw� tego g�upka, kt�ry nie potrafi� do ko�ca odegra� sygna�u! Powinien by� zdechn��, zanim zacz�� gra�! To zbyt okrutne dzia�anie, mog�o si� �le sko�czy� dla Tengela! Tamten musi umrze�. Ale najpierw musi odegra� sygna� do ko�ca!

Tengel doszed� do siebie po wysi�ku. M�g� znowu ruszy� dalej. Oczy wypatrywa�y w ciemno�ci, nos w�szy�, poszukuj�c zapachu nocy, tamt�dy� Tamt� drog� nale�y pod��a�!

Co oni zrobili z jego g�r�? Co to wszystko znaczy? Wsz�dzie �lady ludzkiej obecno�ci?

A, co tam! C� go teraz obchodzi ta grota? Musi wyj�� na zewn�trz, za drzwiami czeka swoboda�

No! Nareszcie, po wielu, wielu krokach na sztywnych nogach, zobaczy� przed sob� s�abe �wiate�ko. Ruszy� w tamt� stron�.

Kiedy ju� nareszcie wyjdzie na zewn�trz, b�dzie musia� ukry� swoj� prawdziw� natur�, �eby nikt si� nie domy�li�, kim on w istocie jest. Nikt nie mo�e tego wiedzie�! To naprawd� wa�ne.

No, i oto� No, i oto wyszed�!

Niebo. Gwiazdy.

Po sze�ciuset i dziewi�tnastu latach Tengel Z�y znalaz� si� znowu na �wiecie, kt�ry zamierza� opanowa�.

On ju� przecie� do niego nale�y. W�adza nad ludzko�ci� to jedna z tych obietnic, jakie otrzyma� w pobli�u �r�d�a z�a.

Drug� by�o �ycie wieczne.

Wyszli z Belgradu i zmierzali do miasta Sarajewo.

Grupa zbuntowanych m�odych ludzi, przewa�nie student�w. Nale�eli do nacjonalistycznej organizacji M�oda Bo�nia, tajnego zwi�zku, kt�ry stawia� sobie za cel walk� z Austro-W�grami i zrzucenie panowania monarchii nad ich ojczyzn�. Owa niewielka grupa terrorystyczna, kt�ra zmierza�a teraz do Sarajewa, prowadzi�a samodzieln� dzia�alno�� i przybra�a nazw� �Czarna R�ka�. Jednym z jej cz�onk�w by� dwudziestoletni student z Bo�ni Gawri�o Princip. Nazwisko jego mia�o przej�� do historii.

Od dawna na �wiecie narasta�o napi�cie. W tej cz�ci Europy wydarzenia nast�powa�y szybko po sobie. W roku 1908 Austro-W�gry zaanektowa�y Bo�ni� i Hercegowin�, gdzie liczn� grup� etniczn� stanowili Serbowie. Jednocze�nie Niemcy og�osili si� obro�cami Turcji. Rosja z coraz wi�kszym niepokojem przygl�da�a si� inicjatywom niemieckim, za� Anglicy bali si� o sw�j Kana� Sueski i o drog� do Indii. W Wiedniu polityk�w nie opuszcza�a obawa przed nadmiernym wzrostem znaczenia Serb�w, kt�rzy cieszyli si� poparciem Rosji, a w dodatku bardzo wielu po�udniowych S�owian szuka�o schronienia w Serbii oraz Bo�ni i Hercegowinie.

Nastr�j by� dos�ownie wybuchowy.

Grupa zwana �Czarn� R�k�� zmierza�a do starej stolicy Bo�ni, Sarajewa, tu� przy granicy serbskiej. Spiskowcy wybrali si� tam z powodu uroczystej wizyty austro-w�gierskiego nast�pcy tronu. Szli wiedzeni nienawi�ci� i po to, by zobaczy�, czy nie da si� �czego� zrobi�.

Ich celem by�o po��czenie wszystkich Serb�w w jednym pa�stwie narodowym. Cele arcyksi�cia Franciszka Ferdynanda by�y dok�adnie odwrotne. W tej cz�ci kontynentu wszystko powinno si� znale�� pod panowaniem Austro-W�gier, uwa�a� arcyksi���.

Przyw�dc� M�odej Bo�ni by� serbski oficer sztabowy i ca�a organizacja mia�a powi�zania z armi� serbsk�. �w przyw�dca wyposa�y� �Czarn� R�k� w bro�; otrzymali bomby, karabiny, pistolety, bowiem � cho� utrzymywano to w g��bokiej tajemnicy � w najwy�szych kr�gach Serbii i Bo�ni popierano idee terroryst�w. Tylko o takich sprawach g�o�no si� nie m�wi.

Sami cz�onkowie grupy cechowali si� bardziej fanatyzmem ni� jasno�ci� my�li. Ich plany w zasadzie nie si�ga�y poza przekonanie, �e trzeba nienawidzi� i �e nale�a�oby �co� zrobi�. �adna koncepcja dzia�ania jeszcze nie powsta�a. Byli ekspertami w dziedzinie nienawi�ci, ale nie znali nawet z grubsza wszystkich okoliczno�ci zwi�zanych z wizyt� kr�lewskiej pary.

Dopiero teraz, po drodze, mieli opracowa� jaki� plan.

Roz�o�yli si� na nocleg w t� ciep�� czerwcow� noc na stoku g�ry pod go�ym niebem. �wiat trwa� w ca�kowitym spokoju, ani jeden podmuch wiatru nie m�ci� ciszy. W sercach ludzi narasta� gniew i �al nad ojczystym krajem, cierpi�cym pod obc� przemoc�.

Cz�onkowie ma�ej grupy terrorystycznej �Czarna R�ka� nie zdawali sobie sprawy z tego, jak dalece ich w�dr�wka do Sarajewa jest popierana przez macierzyst� organizacj�, M�od� Bo�ni�. Jedynie duchowo, rzecz jasna. Bo chocia� wspierano garstk� fanatyk�w, to zarazem bardzo si� wystrzegano jakichkolwiek kontakt�w w obawie, by M�oda Bo�nia nie zosta�a zamieszana w wydarzenia, jakie mog� towarzyszy� wizycie arcyksi�cia.

�Czarna R�ka� widzia�a we Franciszku Ferdynandzie jednego z najwi�kszych wrog�w S�owian. W og�le arcyksi��� nie by� postrzegany jako cz�owiek szczeg�lnie poci�gaj�cy, uwa�ano, �e jest leniwy i zarozumia�y, terrory�ci nie mieli zatem wyrzut�w sumienia, kiedy snuli najbardziej szalone plany.

Wszystko to jednak by�y jedynie niesprecyzowane pomys�y. Jeszcze do niczego wi�cej nie dojrzeli. plany mieli niejasne, zmieniali je co chwila, ich gniew nieustannie narasta�, nasila�a si� te� potrzeba dzia�ania.

Siedzieli kr�giem, milcz�cy, pogr��eni ka�dy w swoich my�lach. Tworzyli naprawd� ponure zgromadzenie, kt�remu si� wydawa�o, �e na ich barkach spoczywa odpowiedzialno�� za ca�y kraj.

Nie wiedzieli jeszcze, �e spoczywa na nich co� wi�cej, �e ich dzia�anie wstrz��nie ca�ym �wiatem.

Tengel Z�y z wolna obraca� swoj� podobn� do ptasiej g�ow� to w jedn�, to w drug� stron�. Nas�uchiwa�. Domy�la� si�, zaczyna� pojmowa�.

Lud�mi Lodu si� teraz nie przejmowa�. Teraz kto inny zaprz�ta� jego my�li.

Cz�owiek, kt�ry odegra� pocz�tek sygna�u.

Gdzie, gdzie si� ta cholerna kreatura chowa?

Obrzydliw� g�b� wykrzywi� w�ciek�y grymas. W z�ych, po�yskuj�cych ��tym blaskiem zmru�onych �lepiach nie by�o mi�osierdzia. P�on�a w nich jedynie ��dza mordu, pragnienie zemsty i unicestwienia.

Tengel by� istot� dzik�, nie ska�on� cywilizacj�. Nie mia� �adnego wykszta�cenia, nawet w przybli�eniu nie orientowa� si� w geografii, poj�cia nie mia�, �e istnieje gdzie� kraj, kt�ry nazywa si� Hiszpania, nie wiedzia� zreszt�, gdzie on sam si� znajduje, co to za kraj i jak si� nazywa. Nigdy nie przysz�o mu do g�owy, �eby wyja�nia� takie g�upstwa pozbawione wszelkiego znaczenia. Natura obdarzy�a go natomiast instynktem przekraczaj�cym wszelkie w�a�ciwe zwyczajnym ludziom granice, wi�c te� jego g�owa na cienkiej, pomarszczonej szyi, kt�ra mog�a si� kr�ci� na wszystkie strony niczym go�a, plamiasta szyja s�pa, zwr�ci�a si� powoli ku zachodowi.

Stamt�d� Stamt�d nadesz�y te tony� z ca�� pewno�ci�. Pochodzi�y z bardzo daleka i to, niestety, gorsza sprawa. Porusza� si� teraz tak okropnie wolno, wi�c wyprawa do grajka zaj�aby wieczno��.

Ale� Tengel mia� przecie� inne mo�liwo�ci.

Skoncentrowa� swoj� nies�ychanie siln� wol�, staraj�c si�, w wo�a� obraz cz�owieka z fletem w tworzy� sobie poj�cie o nim.

Jakie� bagna. Widzia� rozleg�e moczary, poro�ni�te traw�, kt�r� teraz rozwiewa� wiatr, widzia� chorowite z nadmiaru wilgoci drzewa i chmary wodnego ptactwa. Widzia� ska�y i wysokie wzg�rza wznosz�ce si� nad bagnami. A na jednym z nich zamczysko.

Tam!

Tengel Z�y stara� si� wejrze� do wn�trza zamku. By�a to wspania�a budowla, naprawd� wytworna, z pi�knymi �ukami drzwi i podcieniami, wszystko zdobione w stylu arabskim. Tego okre�lenia Tengel oczywi�cie nie zna�, on po prostu rejestrowa� to swoimi nadprzyrodzonymi zmys�ami i dziwi� si�. Dlaczego ludzie trac� czas na zajmowanie si� takimi g�upstwami, zamiast cieszy� dusze mordem i torturami?

No, je�li akurat o w�a�cicieli tego zamku chodzi, to zapewne mieli czas i na to, i na to. Zreszt� �adnej z tych czynno�ci nie wykonywali osobi�cie. Do takich cel�w mieli niewolnik�w. Do tworzenia dzie� sztuki, jak i do �amania ko�ci. Wszystko na zam�wienie.

Widz�ce na odleg�o�� spojrzenie Tengela Z�ego wypatrzy�o pana na zamku. Spoczywa� w�a�nie w wielkim �o�u z czarnymi rze�bionymi kolumienkami i grubym, jedwabnym baldachimem.

Tengel posiada� wystarczaj�c� si��, by unicestwi� tego cz�owieka, dlaczego jednak mia�by tak post�pi�? Wci�� przecie� nie wiedzia�, z jakiego powodu akurat ten cz�owiek zagra� tony, kt�re wyrwa�y go z u�pienia, ani gdzie znajduje si� flet. Musia� oszcz�dzi� grajka. Musia� wym�c na nim, by zagra� raz jeszcze.

Potem b�dzie mo�na n�dznika zamordowa�. Za bezczelno�� igrania sobie z Tengelem! Za rozpocz�cie sygna�u i beztroskie przerwanie gry.

Tengel nie umia� poj��, co ten cz�owiek ma wsp�lnego z jego osob� i sk�d zna w�a�ciwe d�wi�ki. Nie pochodzi� z Ludzi Lodu, tyle przynajmniej by�o jasne. Ale kim jest?

I jak mo�na go zmusi�, by gra� dalej?

Ponura istota rozmy�laj�ca pod nocnym niebem S�owenii znowu odwr�ci�a g�ow�.

Co� tu w pobli�u niepokoi�o go i narusza�o jego koncentracj� na sprawach dalekiego zamku.

Co� z�ego. Jak my�l o �mierci.

Wywo�uj�ce rozkosz my�li o przest�pstwie.

To przecie� jego terytorium.

Niejasne pocz�tkowo wra�enia przyzywa�y coraz bardziej. Dzia�a�y na niego tak, jak zapach krwi dzia�a na wampira: dodawa�y si�y, odm�adza�y go, sprawia�y mu bezgraniczn� rozkosz.

P�niej zajmie si� flecist�! Najpierw musi wypatrzy�, co to takiego dzieje si� w pobli�u. Czu�, �e odzyska wi�cej si�, je�li znajdzie si� blisko tych d���cych do zniszczenia impuls�w, kt�re atakowa�y go coraz bardziej. Mo�e to jaka� wa�na dla niego zdobycz? �r�d�o z�a oznacza wi�cej si�y.

�Blisko�� jednak okaza�a si� poj�ciem wzgl�dnym. Tu nie chodzi�o o zej�cie paru krok�w w d� czy nawet okr��enie wzg�rza. Jego nadnaturalnie wra�liwe zmys�y przyjmowa�y nawet bardzo dalekie sygna�y.

Dzieli�a go od nich znaczna odleg�o��. Mo�e wi�ksza ni� by�by w stanie pokona�.

Ale z drugiej strony� zawsze porusza� si� z wi�ksz� �atwo�ci�, gdy nie dotyka� ziemi. �wietnie mu si� to uda�o, kiedy opuszcza� grot�. Powinien wi�c spr�bowa� i teraz.

Tengel Z�y podskoczy�, staraj�c si� oderwa� od ziemi. Uni�s� si� niezbyt wysoko, stopy znajdowa�y si� nie wi�cej ni� �okie� nad ziemi�, ale w tym po�o�eniu m�g� si� przemieszcza� z osza�amiaj�c� szybko�ci�. Nawet nie musia� porusza� nogami, po prostu p�yn�� w powietrzu, dok�d chcia�.

Tak! Tak jest zdecydowanie lepiej. Nie utraci� zatem dawnych umiej�tno�ci, pozosta� Tengelem Pot�nym.

Ma�y i obrzydliwy, o diabelskich z�o�liwych oczkach, sun�� przed siebie, kieruj�c si� wprost na przyzywaj�ce go sygna�y o przest�pstwie, rozpaczy i �mierci. Mo�e sam nie jest jeszcze zbyt silny, ale potrafi pos�ugiwa� si� innymi. Potrafi zadba�, by uczynili jak najwi�cej z�a.

Przepe�nia�a go rado��. Nareszcie mo�e dzia�a�! Nareszcie mo�e sprowadza� na ludzi b�l i tragedi�.

To b�dzie rozkosz! Prawdziwa rozkosz!

Wszyscy w grupie czuwali. Byli zbyt zdenerwowani, by zasn��.

Rozmawiali z o�ywieniem, siedz�c blisko siebie po�r�d usch�ej trawy na zboczu.

Tak byli poch�oni�ci swoimi sprawami, �e nie zauwa�yli, i� z ty�u za nimi wyl�dowa�a niedu�a, groteskowo wygl�daj�ca pokraka, kt�ra nie wiadomo czy bardziej przypomina�a zwierz�, czy istot� ludzk�. Przybysz wyra�nie si� zreszt� troszczy�, by jego sylwetka nie odcina�a si� na tle nocnego nieba, i rozgl�da� si� za miejscem r�wnie ciemnym jak on sam. Przymkn�� oczy tak, by ich ��ty blask nie m�g� by� widoczny.

Nas�uchiwa�.

��Nie, tego nie mo�emy zrobi� � m�wi� jeden z ludzi niecierpliwie. � Nie mo�emy si� pokazywa� publicznie, nie wolno nam wykrzykiwa� hase�. Musimy jedynie zaznaczy� nasz� obecno��. Problem tylko, jak.

��A ja uwa�am, �e to dobra propozycja � odezwa� si� inny: � Po prostu rzuci� bomb� lub petard� koniom pod nagi, to jedynie s�uszny post�pek! Konie ponios� i je�li b�dziemy mieli troch� szcz�cia, kr�lewska para wypadnie z powozu.

��Powiedzia�em, �e nie mo�emy si� pokazywa�! Organizacja nie mo�e zosta� rozszyfrowana. A, fuj, jak tu co� �mierdzi! Zgni�a ryba?

Pozostali w�chali i krzywili si� z obrzydzeniem.

��Nie, nie poznaj� tego odoru. Do niczego niepodobny.

Kilku z zebranych skuli�o si�, jakby przesz�o obok nich co� z�owieszczego, zapowiadaj�cego nieszcz�cie.

��Nie, to nic takiego, podmuch wiatru przyni�s� jaki� smr�d, ale ju� nic nie czu�. Mo�e powinni�my co� zrobi� w kt�rym� pomieszczeniu, gdzie b�dzie nast�pca tronu?

��Nie, nie, to si� musi sta� na ulicy.

Tengel Z�y przygl�da� si� wszystkim po kolei. J�zyk nie stanowi� dla niego przeszkody, rozumia� wszystkie j�zyki �wiata.

Jego zamroczony m�zg rozpaczliwie pr�bowa� wydoby� si� z otulaj�cej go mg�y, kt�ra uniemo�liwia�a mu my�lenie. Jak bardzo brakuje odwagi tym ludziom na dole! Ich gniew jest wielki i �arliwy, ale prawdziwie wielkiego planu nie potrafi� stworzy�.

��Ty! � szepn�� w ko�cu sam do siebie i wskaza� zakrzywionym pazurem na jednego z m�odszych cz�onk�w grupy. � Ty my�lisz s�usznie. Ty tego pragniesz i jeste� dostatecznie fanatyczny. Tylko wci�� si� jeszcze do ko�ca nie zdecydowa�e�. Powiedz to! Powiedz teraz!

��Ja ta zrobi� � o�wiadczy� Gawri�o Princip.

��Zrobisz, co? � pytali tamci.

��Mamy pistolety, prawda?

��Gawri�o, nie wolno ci! Nie na ulicy!

�Stul pysk!� pomy�la� Tengel i wbi� wzrok w tego, kt�ry protestowa�.

M�czyzna zamilk�.

Kto� inny podskoczy� na swoim miejscu.

��Widzia�em przed chwil� �lepia dzikiego zwierza. Rozjarzy�y si� w ciemno�ciach i natychmiast znikn�y!

Tengel zamkn�� oczy. Zapomnia� si� z przej�cia i ma�o nie napyta� sobie biedy. By� po prostu nieostro�ny!

��To pewno to zwierz�, co tak �mierdzi � mrukn�� kto� inny. � Trzeba rozpali� ognisko.

Zajmowali si� tym przez jaka� czas.

My�li Tengela pracowa�y z wysi�kiem. Powoli i w napi�ciu, ale skutecznie. Kiedy tamci znowu usiedli, wszyscy byli ju� podporz�dkowani jego woli.

��Jak zamierzasz to zrobi�, Gawri�o?

Gawri�o wyja�ni�, wspomagany przez Tengela, podleg�y jego wp�ywowi.

��Ty chyba nie masz dobrze w g�owie � powiedzia� kt�ry�, gdy Gawri�o sko�czy� swoj� opowie��. � Po czym� takim nie uda ci si� uj�� z �yciem.

��Oczywi�cie, �e mi si� uda. Wmieszam si� w t�um i tyle mnie widzieli.

Tengel Z�y wyda� z siebie chichot podobny do gulgotania. �I ty w to wierzysz, nieszcz�sny g�upcze? Ale tw�j los jest mi najzupe�niej oboj�tny. Ja chc� tylko, �eby� poruszy� lawin�, spowodowa� mo�liwie jak najwi�ksze nieszcz�cie. Katastrof�! A o wszystko inne ju� ja si� zatroszcz�, o nast�pstwa tej katastrofy tak�e. Ty jeste� jedynie narz�dziem�.

Wszyscy zgromadzeni przy ognisku byli teraz zgodni, co nale�y czyni�. Wydobyli swoj� bro�, karabiny i pistolety, wa�yli je w r�kach, mierzyli do niewidocznych cel�w. Gawri�o Princip by� bardzo podniecony i tak niecierpliwy, �e zaraz got�w by� rusza� do akcji. Ryzyko �mierci straci�o dla niego jakiekolwiek znaczenie.

Tengel Z�y nie lubi� ognisk, nie chcia� tu ju� d�u�ej zostawa�. Wsta� i wyci�gn�� ku m�czyznom r�ce w magicznym ge�cie. Oni pod�wiadomie to wyczuli, skulili si� wszyscy jakby przestraszeni, nie wiedzieli jednak, co sprowadzi�o na nich ten nag�y l�k.

�Niech ich dzia�ania maj� nieobliczalne skutki dla �wiata�, nakazywa� Tengel. �Niech zapanuje chaos i niech ludzkie kreatury morduj� si� nawzajem tak skutecznie, jak to tylko mo�liwe. Niech s�abi zostan� unicestwieni, a przy �yciu niech zostan� tylko najsilniejsi i najtwardsi, z kt�rych uczyni� swoje narz�dzia! Bo oto teraz Tan-ghil wraca, �eby si� upomnie� o przyobiecan� mu w�adz�. Zostanie tu do ko�ca czasu i jeszcze d�u�ej. Jego �ycie i jego panowanie s� wieczne!�

Uni�s� si� z ziemi i p�yn��, wyprostowany, ponad szczytami wzg�rz, a� znalaz� si� poza zasi�giem wzroku skulonych przy ogniu terroryst�w.

Wtedy znowu wyl�dowa�. Przycupn�� w ten sw�j dziwaczny spos�b, na pi�tach, jak zwykli to czyni� ludzie z prymitywnych szczep�w.

Czu� si� teraz psychicznie wzmocniony, bowiem dokona� swego pierwszego zbrodniczego post�pku. Cia�o jednak odczuwa�o zm�czenie, m�zg te� os�ab�.

Przekl�ty grajek, kt�ry nie doko�czy� sygna�u!

Teraz trzeba zaj�� si� tym n�dznikiem. Panem zamku na mokrad�ach. Tym, kt�rego nale�y zmusi�, �eby doko�czy� to, co zacz��.

Nie powinno by� chyba z tym wielkich problem�w. Tengel nie wiedzia� tylko, jak si� do tego zabra�. M�zg pracowa� tak wolno, Tengel czu� si� taki zm�czony po niedawnej koncentracji woli.

Najpierw powinien odpocz��. I zastanowi� si�.

Usiad�, g�ow� opar� na kolanach i otuli� si� peleryn�. Gdyby go teraz kto� zobaczy�, pomy�la�by, �e tu bezkszta�tny kamie� lub pieniek, szary, ale poro�ni�ty br�zowym i zielonym mchem.

Tengel Z�y drgn�� gwa�townie.

Co� wdar�o si� do jego m�zgu� co� okropnego. Katastrofalnego!

Nie, to niemo�liwe!

S�ysza� tony, tak ostre i przenikliwe, cho� pi�kne, �e zadr�a� od st�p do g��w, zemdli�o go, poczu� si� chory, dygota� jak w febrze.

Nie! Nie, nie, nie! Nie teraz! O, na wszystkie duchy piekielnych otch�ani, dlaczego to si� musi wydarzy� akurat teraz?

Tengel uni�s� g�ow�. Zacz�� krzycze�, a jego oczy miota�y skry z w�ciek�o�ci.

Na przeciwleg�ym wzg�rzu widzia� wysok� posta� w d�ugiej, czarnej, przypominaj�cej mnisi habit szacie. Przybysz trzyma� w r�ce flet, nie wi�kszy od wierzbowej fujarki, podnosi� go do ust i raz po raz wydobywa� z instrumentu te przenikliwe tony.

W�drowiec w Mroku.

��Nie! � wrzasn�� Tengel ochryple. � Wracaj do swojego �wiata cieni, ty najwi�kszy zdrajco, jakiego kiedykolwiek ziemia nosi�a! Cieszy�e� si� moim zaufaniem, polega�em na tobie, mia�e� mnie u�pi� gr� na tym ma�ym fleciku, ale mia�e� si� te� zatroszczy�, �eby w odpowiednim czasie zagrano na moim flecie i obudzono mnie!

W�drowiec odj�� flet od ust.

��Tw�j flet ukradziono.

��Wiem! Wiem o tym! � rykn�� Tengel oszala�y ze strachu, � Ten przekl�ty Jolin! Ale flet odnaleziono w Eldafjordzie. I ty tam przecie� by�e�, my�lisz, �e o tym nie wiem? Ja wiem wszystko, wszystko! Ale ty pozwoli�e�, by flet zosta� zniszczony, i to przez tego b�karta z mojej w�asnej krwi!

��Jeden flet do usypiania i jeden da budzenia � powiedzia� W�drowiec spokojnie. � To by�a przecie� twoja decyzja.

��Ja ci� zniszcz�, ty�

��Nie mo�esz � przerwa� mu W�drowiec. � Dobrze o tym wiesz. Ty sam nada�e� mi status wiecznego w�drowca, wci�� powracaj�cego do miejsca twojego ukrycia. Bo chcia�e�, bym ci�, gdy czas nadejdzie, znowu przywr�ci� do stanu pe�nej �wiadomo�ci.

��A ty mnie zdradzi�e�!

W�drowiec podj�� przerwan� gr�. Protesty Tengela os�ab�y. J�cza� bezsilny, lecz cia�o podporz�dkowywa�o si� tonom fletu, w ko�cu bez protestu ruszy� za W�drowcem. Pod��a� za nim w ciemno�ciach ponad g�rami i dolinami, ponad u�pionymi wioskami, z powrotem do grot S�owenii.

Tam Tengel Z�y zosta� zmuszony do ponownego zaj�cia dopiero co opuszczonej jaskini, daleko od szlak�w turystycznych i teren�w odwiedzanych przez groto�az�w. Wtedy jednak by� ju� tak �pi�cy, �e z przyjemno�ci� opad� na legowisko, na kt�rym sp�dzi� wieleset lat.

W�drowiec popatrzy� na niego z cierpkim u�miechem i powr�ci� do swego niestrudzonego czuwania.

Arcyksi��� Franciszek Ferdynand w�o�y� mundur, kt�ry opina� jego pulchn� sylwetk�, na g�ow� paradny he�m z pi�ropuszem i wsiad� do samochodu, �eby odby� triumfalny przejazd ulicami Sarajewa. Ma��onka ksi�cia, ubrana na bia�o i w kapeluszu tak�e ozdobionym pi�rami, zaj�a miejsce u jego boku.

Nast�pca tronu co chwila podkr�ca� w�sa i nieustannie podci�ga� swoje d�ugie bia�e r�kawiczki.

Arcyksi��� si� denerwowa�, ale tego nie m�g�, rzecz jasna, okaza� wiwatuj�cym t�umom. No, t�umy mo�e nie by�y przesadnie liczne, na spotkanie ksi�cia wyszli ci, kt�rzy musieli, oraz ciekawscy, kt�rzy chcieli popatrze� na kr�lewski przepych. �adnych cieplejszych uczu� ludno�� tego kraju do Austro-W�gier nie �ywi�a.

Franciszek Ferdynand wiedzia�, �e ten przejazd ulicami jest powa�nym ryzykiem, ale nie s�ucha� w Wiedniu przestr�g serbskiego wys�annika. I trudno teraz powiedzie�, czy odgrywa�a tu rol� wiara we w�asn� popularno��, czy w nie�miertelno��, a mo�e po prostu poczucie obowi�zku. Pozostaje faktem, �e nie licz�c si� z okoliczno�ciami ksi��� i jego ma��onka wyjechali do Sarajewa.

By� dzie� 28 czerwca 1914 roku.

Arcyksi��� dokona� inspekcji podleg�ych mu oddzia��w stacjonuj�cych w Bo�ni i stamt�d ksi���ca para samochodem jecha�a na przyj�cie do ratusza.

Po�r�d ludzi na ulicy znajdowa� si� te� Gawri�o Princip. Tak�e i on si� denerwowa�, ale z innych powod�w. Rewolwer �lizga� mu si� w r�ce, bo Gawri�o si� poci�. Ksi��� i jego ma��onka jechali samochodem zamiast powozem. To bardzo komplikowa�o sprawy.

Teraz jednak by�o ju� za p�no, �eby si� wycofa�.

Orszak by� w drodze. Teraz nale�a�o�

Tak! Jego towarzysze spe�nili sw�j obowi�zek, gdzie� dalej na ulicy wybuch�a bomba. Kto� krzycza�, �e jaki� oficer zosta� ranny. Teraz nadesz�a kolej na Gawri��, musia� dzia�a�.

Samoch�d nadjecha�, ale przemkn�� bardzo szybko. Arcyksi��� musi si� ba�.

A oto i oni. Ksi�na krzycza�a wstrz��ni�ta:

��Ale�, Franz, ten cz�owiek krwawi�!

A ksi��� warkn�� przez zaci�ni�te z�by, �eby ludzie na chodnikach nie s�yszeli:

��Milcz! Jedziemy dalej jakby nigdy nic!

Podczas ceremonii w ratuszu arcyksi��� by� jednak bardzo poruszony. Wszyscy mu doradzali, by wraca� inn� drog�, lecz on odmawia�. Powinien odwiedzi� rannego oficera w garnizonowym szpitalu.

Princip dygota� na ca�ym ciele. Przepu�ci� swoj� najlepsz� szans�. Gdyby tylko ksi���ca para wraca�a t� sam� drog�. Ale je�li si� rozmy�l�, to przecie� nie zgadnie, kt�rymi ulicami pojad�.

Towarzysze zastanawiali si�, oczywi�cie, co si� sta�o. Jeden nawet przybieg� do Principa i zapyta� ostro: �Dlaczego nie strzela�e�?� A on pr�bowa� si� t�umaczy�. M�wi� gor�czkowo, w napi�ciu, bez �adu i sk�adu.

I oto nagle ponownie ukaza� si� samoch�d!

Gawri�o gwa�townie wci�gn�� powietrze jeden jedyny raz i nagle sta� si� lodowato spokojny. Wybieg� przed t�um, wskoczy� na schodki samochodu i strzeli�. A potem jeszcze. Wielokrotnie, raz za razem.

Dwoje ludzi w samochodzie nie zd��y�o nawet krzykn��. Umarli momentalnie, zar�wno arcyksi��� Franciszek Ferdynand, jak i jego ma��onka.

Princip zosta� natychmiast schwytany, ale by�o mu to najzupe�niej oboj�tne. Wykona� swoje zobowi�zanie wobec ojczyzny i wobec �Czarnej R�ki�. Tamten, kt�ry rzuci� bomb�, te� zosta� uj�ty, pozostali jednak zdo�ali uciec z Sarajewa.

Wydarzenia te spowodowa�y taki wybuch, jakby kto� pod�o�y� ogie� pod mury prochowni. Dni Austro-W�gier by�y policzone, ludy monarchii ogarni�te zosta�y uczuciami narodowymi, nie chcia�y d�u�ej s�ucha� obcej w�adzy, Madziarowie na W�grzech dostrzegli mo�liwo�� oswobodzenia swego kraju, podobnie Rumuni, Serbowie te� nie chcieli mie� ju� nic wsp�lnego z Wiedniem. Wszystko pogr��a�o si� w chaosie.

23 lipca Austro-W�gry wys�a�y Serbii stanowcze ultimatum i dzie� ten sta� si� pocz�tkiem tak zwanego czarnego tygodnia. Austriacy nie byli pod �adnym wzgl�dem zadowoleni z odpowiedzi, jak� otrzymali, i ze lipca wypowiedzieli Serbii wojn�.

Rosjanie nie mogli si� tym wydarzeniom przygl�da� ze spokojem. Je�li chodzi o Ba�kany, to by�o tam zbyt wielu S�owian i zbyt wiele rosyjskich interes�w. Rosja og�osi�a mobilizacj�, po czym natychmiast wypowiedzia�y jej wojn� Niemcy.

Kiedy Niemcy dowiedzia�y si�, �e Francja zamierza opowiedzie� si� po stronie Rosji, bezzw�ocznie jej tak�e wypowiedzia�y wojn� i wkroczy�y do Belgii. Na to z kolei nie mogli spokojnie patrze� Anglicy, wobec czego nast�pnego dnia wypowiedzieli wojn� Niemcom.

W pa�dzierniku po stronie pa�stw centralnych opowiedzia�a si� Turcja, p�niej do wojny wci�gni�te zosta�y r�wnie� W�ochy. 7 maja nast�pnego roku zosta� zatopiony brytyjski parowiec �Lusitania� z 1198 osobami na pok�adzie, w�r�d kt�rych znajdowa�o si� oko�o 120 obywateli ameryka�skich. To mi�dzy innymi spowodowa�o, �e do wojny przyst�pi�y Stany Zjednoczone.

Pierwsza w dziejach wojna �wiatowa sta�a si� faktem.

Tengel Z�y m�g� si� czu� zadowolony ze swojego dzie�a, cho� przecie� nie on jeden si� do tego przyczyni�.

Ludzie sami potrafi� to i owo, je�li chodzi o d��enie do w�adzy, zapa� wojenny i pragnienie mordu.

Andre Brink nigdy nie zdo�a� do ko�ca odtworzy� zaginionej ga��zi rodu. Knut Skogsrud, urodzony w roku 1850, opu�ci� Trondheim w roku 1870, czyli w wieku dwudziestu lat, by zamieszka� w stolicy.

Na tym wszelki �lad si� urywa.

M�g� si� przecie� osiedli� gdzie� po drodze, m�g� pojecha� dalej, m�g� w ko�cu umrze�.

Skogsrud to nazwisko dosy� pospolite. Andre odszuka� wszystkich nosz�cych je ludzi, o jakich tylko us�ysza�. Bez rezultatu. �aden z tych Skogsrud�w, kt�rych spotka�, nie mia� w rodzinie Knuta z Trondheim.

Gdyby ten Knut jeszcze �y�, musia�by teraz mie� pi��dziesi�t sze�� lat. To w ko�cu nie jest podesz�y wiek.

Nareszcie Andre natrafi� na pewien �lad, ale tylko dzi�ki przypadkowi.

Sta�o si� to podczas pogrzebu Malin Volden. By� rok 1916. Malin mia�a lat siedemdziesi�t cztery. Kochana przez wszystkich w rodzinie, b�dzie teraz szczerze op�akiwana. Jej m��, Per, umar� dwa lata temu. Tego marcowego poranka, kiedy chowano Malin, ca�a rodzina zebra�a si� na cmentarzu.

Stary Henning Lind z Ludzi Lodu sta� nad trumn� milcz�cy, pogr��ony w my�lach, kiedy kap�an odmawia� �a�obne modlitwy. Wspomina� tamten dzie�, kiedy po raz pierwszy zobaczy� Malin. Wspomina�, jak przysz�a na ratunek temu ma�emu ch�opcu, jakim wtedy by�, dziecku, kt�re nagle straci�o rodzic�w oraz ukochan� kuzynk� Sag� i zosta�o samo, odpowiedzialne za nowo narodzone bli�ni�ta, Marca i Ulvara. Malin te� wtedy by�a niewiele od niego starsza. Sta�a si� jednak dla niego czym� w rodzaju opoki i tak ju� zosta�o do ko�ca �ycia.

My�l, �e Malin ju� nie ma, przygniata�a go niezno�nym ci�arem.

Ma��onka Henninga, Agneta, te� ju� odesz�a. On sam jednak mia� do�y� p�nej staro�ci, wiedzia� o tym. On nale�a� do tych najtwardszych z Ludzi Lodu, podobnie jak jego c�rka, Benedikte, i jak syn Benedikte, Andre. Linia Heikego, najbardziej �ywotna.

Henning rozejrza� si� wok�. Znale�li si� tu wszyscy �yj�cy cz�onkowie Ludzi Lodu. Syn Malin, Christoffer, i jego �ona Marit. Christoffer nie zalicza� si� do najsilniejszych w rodzinie, nale�a� raczej do zwyczajnych ludzi. Ich syn, Vetle, sta� obok Christoffera i wierci� si� niespokojnie, patrzy� we wszystkie mo�liwe strony z wyj�tkiem grobu babci Malin.

M�j Bo�e, co te� wyro�nie z tego ch�opca? Nie jest wybrany ani dotkni�ty, ale bardziej szalony ni� wszyscy dotkni�ci dziedzictwem razem wzi�ci, jakby mia� �ywe srebro w �y�ach zamiast krwi, niepodatny na �adne zabiegi wychowawcze.

Sander Brink, m�czyzna dochodz�cy pi��dziesi�tki, sta� obok Benedikte. Sander zaczyna si� starze�, pomy�la� Henning. On sam, mimo swoich sze��dziesi�ciu sze�ciu lat, czu� si� m�odo. Andre przyszed� na pogrzeb ze swoj� Mali, rzecz jasna. A� dziwne, jak ta dziewczyna wspaniale si� prezentuje. Zw�aszcza odk�d urodzi�a synka Rikarda, nabra�a jakiej�, chcia�oby si� rzec macierzy�skiej, godno�ci.

Malin, Mali, Marit� Czasami te imiona si� myli�y, ale to los sprawi�, �e przypadkiem wszystkie znalaz�y si� w ich rodzinie. Marit wesz�a do Ludzi Lodu poprzez ma��e�stwo, Mali pochodzi�a z dalekich stron, cho� w jej �y�ach p�yn�a krew rodu.

Ma�y Rikard nie przyszed� na cmentarz, mia� zaledwie trzy lata. Gdyby tu jednak by�, z pewno�ci� zachowywa�by si� znacznie lepiej ni� Vetle, kt�ry w�a�nie teraz g�adzi� palcami futro jakiej� pani. Na szcz�cie futro mia�o d�ugi w�os i pozostawa�o mie� nadziej�, �e pani niczego nie zauwa�a. �eby tylko ch�opak nie zacz�� wyskubywa� w�osia! Henning pr�bowa� �ci�gn�� wzrokiem jego spojrzenie, ale Vetle nie by�, jak wida�, na to wra�liwy, w ka�dym razie nie spogl�da� w jego stron�.

Rikard� Henning rozmarzy� si� na my�l o tym malcu, kt�ry zosta� w domu w Lipowej Alei pod opiek� m�odej nia�ki. Rikard, jego prawnuk! Bo�e, jak ten czas leci! Henning zastanawia� si�, czy to dziecko tak�e odziedziczy jego �yciow� si��. Wygl�da�o na to, �e tak. Rikard by� niezwykle dorodnym ch�opcem. Dzisiaj bardzo si� z�o�ci�, �e wszyscy wychodz�, a on musi zosta� w domu.

Jego przeciwie�stwem by�a Christa, teraz sze�ciolatka. S�odka ma�a laleczka o fascynuj�cej powierzchowno�ci. Nic dziwnego, je�li pami�ta� o jej pochodzeniu. Ludzie Lodu, Lucyfer, Tamlin� Jej matka, Vanja, te� przecie� by�a niezwykle pi�kna.

Frank, �ojciec� Christy, przyszed� razem z ni�. Wygl�da� strasznie staro. C�rka, kt�r� ub�stwia�, by�a jedyn� rado�ci� jego �ycia.

Daj Bo�e, by si� nigdy nie dowiedzia� prawdy, pomy�la� Henning. Bo przecie� to nie on jest ojcem Christy. To Tamlin, Demon Nocy. Wielka, trwaj�ca przez ca�e �ycie mi�o�� jej matki. Tyle tylko �e �ycie Vanji sko�czy�o si� zbyt wcze�nie.

Henning westchn��. By� teraz ostatnim w swoim pokoleniu. Czu� si� taki osamotniony. Ogromna pociecha to Benedikte i jej rodzina. Dzi�ki nim by� kim� wa�nym w Lipowej Alei, cieszy� si� zas�u�onym szacunkiem.

Ale co dzi� jest Andremu? Sprawia wra�enie roztargnionego. Kiedy ceremonia dobieg�a ko�ca, wszyscy z�o�yli ju� kondolencje i ludzie zaczynali si� powoli rozchodzi�, Henning podszed� do wnuka. Zawsze bez trudu nawi�zywali porozumienie, my�leli bardzo podobnymi kategoriami.

��Nad czym si� tak zastanawiasz, Andre?

��Ech, nic. Us�ysza�em po prostu dziwne zdanie� kiedy wchodzili�my do ko�cio�a. Kto� obok mnie powiedzia�: �Czy widzia�a�, jak ta dziewczyna jest podobna do Erlinga Skogsruda?

��O, Bo�e, kto to m�wi�? I o kim?

��Jakie� dwie starsze panie. Nie znam ich. A patrzy�y na Mali. Chcia�em do nich podej��, ale wtedy mama mnie zawo�a�a, bo w�a�nie przyniesiono nowe kwiaty.

��Gdzie teraz s� te panie?

��Nie wiem. W ko�ciele ich nie widzia�em, bo siedzieli�my w pierwszej �awce, a p�niej gdzie� mi znikn�y, wci�� przecie� stali�my ko�o trumny, a potem�

��Musimy je odnale��, zanim wyjd� z cmentarza � przerwa� Henning. � To Mali zwr�ci�a ich uwag�, a ona niew�tpliwie jest jedn� z najbli�szych krewnych Skogsrud�w. Powiadasz, �e wymieni�y nazwisko Erlinga Skogsruda?

��Tak.

��Nasz zaginiony kuzyn mia� na imi� Knut. Od tamtej pory, gdy �lad po nim si� urywa, kiedy mia� dwadzie�cia lat, m�g� si� o�eni�, mie� dzieci i wnuki�

Ruszyli przed siebie, przeciskaj�c si� pomi�dzy lud�mi spaceruj�cymi w zamy�leniu po �wirowanych alejkach cmentarza.

��Ale je�li owe panie s� znajomymi Mali, to powinni�my o tych ich Skogsrudach s�ysze� ju� dawniej � zastanawia� si� Andre. � Powszechnie przecie� wiadomo, �e niemal ze �wiec� szukamy tej rodziny. A poza tym, dziadku, ja odwiedzi�em chyba wszystkich ludzi o tym nazwisku w promieniu wielu mil!

��Widocznie nie wszystkich.

��Tam! Tam s� te panie! Id� do powozu.

Andre i jego dziadek ruszyli przed siebie, nie licz�c si� prawie z powag� miejsca. Ostatni kawa�ek drogi przebyli biegiem.

��Bardzo przepraszam! � zawo�a� zdyszany Andre do zdziwionych kobiet, kt�re siedzia�y ju� w powozie. � Czy mogliby�my z paniami chwil� porozmawia�?

Nieznajome pozosta�y na swoich miejscach, ale kiwa�y g�owami, �e oczywi�cie.

��Nazywam si� Andre Brink � przedstawi� si� Andre.

Okaza�o si�, �e obie panie s� dawnymi znajomymi rodziny Pera Voldena, a poniewa� nie mog�y by� na jego pogrzebie, uwa�a�y, �e powinny to nadrobi�, uczestnicz�c w poch�wku jego �ony.

Andre od razu przyst�pi� do rzeczy:

��Przypadkiem us�ysza�em, �e panie wymieni�y nazwisko Erlinga Skogsruda. By� mo�e chodzi tu o cz�owieka, kt�rego nasza rodzina od dawna poszukuje. Czy mogliby�my wiedzie�, gdzie on mieszka?

Za sob� us�yszeli ha�as. To Vetle ci�gn�� kij po �elaznym ogrodzeniu cmentarza, wywo�uj�c taki �oskot, �e zebrani krzywili si� bole�nie. Ch�opiec bardzo cierpia� po �mierci ukochanej babci i widocznie w ten spos�b stara� si� odreagowa� b�l.

Jedna z pa� powiedzia�a:

��Erling Skogsrud mieszka� w Nittedal. Gdzie znajduje si� teraz� nie wiem.

Czy starsza dama co� ukrywa? I dlaczego ta druga tak zaciska wargi?

��Ale panie zna�y jego rodzin� � nie ust�powa� Henning.

��Niezbyt dobrze � b�kn�a jedna bardzo pow�ci�gliwie. � Oni mieszkali daleko od nas.

��A czy nie wiedz� panie, by w tej rodzinie by� kto� imieniem Knut?

��To jego ojciec! � wykrzykn�y obie niemal jednocze�nie.

Czy to mog�a by� prawda? Nie, to niemo�liwe, zbyt wspania�e, �eby�

Andre rzek� ostro�nie:

��W takim razie m�wimy chyba o tej samej rodzinie. Bardzo by�my chcieli wiedzie� co� wi�cej o owym Knucie Skogsrudzie. Zechcia�yby panie uczyni� nam ten zaszczyt i zje�� z nami obiad w Lipowej Alei?

Panie nie mog�y, niestety. Zaraz b�d� mia�y poci�g.

Wobec tego Andre pospieszy� z pytaniami:

��Czy panie wiedz�, �e Knut Skogsrud pochodzi� z Trondheim?

��Nigdy o tym nie s�ysza�y�my � odpar�y. � Ale rzeczywi�cie, m�wi� z akcentem typowym dla p�nocnych rejon�w.

��Czy on jeszcze �yje?

��Nie. Umar� dawno temu. Jego �ona tak�e zmar�a. I mieli tylko jednego� syna.

Druga z pa� podpowiada�a co� szeptem i w ko�cu obie zacz�y si� naradza� z o�ywieniem. Po chwili zwr�ci�y si� znowu do Andre i Henninga:

��Erling by� w m�odo�ci przez jaki� czas �onaty i mia� syna. Wkr�tce jednak �ona zabra�a Knuta i opu�ci�a m�a. O tym jednak niewiele wiemy. I kr�tko potem� zabrali go.

Pani �ciszy�a g�os, jakby mia�a do powiedzenia co� wstydliwego.

Andre i Henning uwierzyli, �e tym razem trafili na �lad w�a�ciwych Skogsrud�w.

Po wielu dalszych pytaniach i wymijaj�cych odpowiedziach uda�o im si� w ko�cu skleci� jako tako sp�jn� ca�o��, a panie musia�y ju� koniecznie odje�d�a�, by zd��y� na sw�j poci�g.

Obaj m�czy�ni poszli ku domowi pogr��eni w my�lach.

��Wszystko si� zgadza � powiedzia� po chwili Andre. � Wiek tego Knuta Skogsruda si� zgadza. Czy te� raczej zgadza� si�, bo przecie� on ju� nie �yje. Mia� syna Erlinga, urodzonego w roku tysi�c osiemset osiemdziesi�tym czwartym.

��W takim razie ten Erling ma teraz trzydzie�ci cztery lata � doda� Henning.

��Owszem. I o�eni� si� m�odo, a w roku tysi�c dziewi��set dziewi�tym urodzi� mu si� syn, Knut.

��Kt�ry teraz ma lat siedem. Mniej wi�cej r�wie�nik ma�ej Christy. �ona opu�ci�a Erlinga w roku tysi�c dziewi��set dwunastym i zabra�a synka ze sob�.

��Wyjecha�a w nieznane, �eby uwolni� si� od m�a � rzek� Andre. � Ci Skogsrudowie maj� we zwyczaju znika� bez �ladu.

��To prawda, niestety. Ale te� nie zapominaj, �e m�wimy o Ludziach Lodu.

��S�dz�c po losach Erlinga, mo�emy by� tego pewni.

��Zosta� zamkni�ty w domu wariat�w za gwa�ty i, jak to panie okre�li�y, za wyg�upianie si�.

��Tak. I trzeba tu pami�ta� o jednej bardzo wa�nej sprawie: On jako dziecko nigdy nie by� grzecznym ch�opcem, ale by� urodziwy i dziewcz�ta rzuca�y mu pow��czyste spojrzenia. Dopiero jako doros�y zacz�� si� zmienia�. Na gorsze. A nawet bardzo z�e.

��Jak Solve � potakiwa� Henning. � Dok�adnie tak jak Solve.

��No w�a�nie. Ale jemu nie tylko charakter si� pogorszy�. Wygl�d tak�e.

��Z Solvem by�o podobnie. Jego oczy nabra�y ��tego koloru te� dopiero w doros�ym wieku.

��Erlingowi zmieni�y si� nie tylko oczy. Ten urodziwy dawniej m�ody cz�owiek sta� si� okropny, jego wygl�d budzi� groz�. Tak w�a�nie okre�li�y to nasze rozm�wczynie.

��Ale one go przecie� nigdy nie widzia�y. S�ysza�y tylko plotki.

��Mimo wszystko mo�na w tym rozpozna� cechy obci��onych z Ludzi Lodu � zgodzi� si� Andre.

��I, jak wiadomo, par� lat temu uda�o mu si� uciec z zak�adu dla psychicznie chorych w Gaustad. Podobno mia� wyjecha� za granic�, ale kto wie, jak to by�o naprawd�.

��Poci�gn�� na wojn�. �atwo to zrozumie�, skoro mia� taki gwa�towny charakter. A poniewa� krajem, do kt�rego wyjecha� z Norwegii, by�y Niemcy, mo�na przypuszcza�, �e walczy� w�a�nie po stronie niemieckiej. To jednak tylko przypuszczenie, jak naprawd� by�o, nie wiemy.

��Ale czy my�lisz, �e on nie �yje? � zapyta� Henning, kt�ry nie do ko�ca wszystko poj��.

��Tak w ka�dym razie m�wi�y nasze mi�e panie. Podobno zgin�� na froncie zachodnim.

��Jakkolwiek by�o, mamy nareszcie wyja�nione koleje losu tego odga��zienia rodu, kt�remu pocz�tek da�a Emma Nordlade, prawda?

��Ot� to. Syn Emmy, Knut, mia� syna imieniem Erling, kt�ry z kolei swemu synowi da� na imi� Knut. Ch�opiec ma teraz siedem lat, wi�c mo�emy przyj��, �e na tym ko�czy si� potomstwo Emmy.

��Znakomicie � westchn�� Henning. � Pozostaje tylko odszuka� �on� Erlinga i jej ma�ego synka, Knuta.

��Tak jest. Tylko �e to nie b�dzie takie proste, skoro biedaczka stara�a si� ukry� przed swoim szalonym m�em. Mog�a nawet zmieni� nazwisko.

��Powinni�my si� przede wszystkim dowiedzie�, jak si� nazywa�a z domu i sk�d pochodzi jej rodzina. Erlinga jednak mo�emy definitywnie skre�li� z listy, prawda?

��Tak. On z pewno�ci� zgin�� na wojnie. I musz� powiedzie�, �e my�l� o tym z ulg�. Nie s�dz�, by�my mogli si� z nim zaprzyja�ni�.

��Zgadzam si� z tob�. O, m�j Bo�e, ile� to ludzi wybiera si� do Lipowej Alei! A ja mia�em nadziej�, �e b�dziemy mogli powspomina� nasz� kochan� Malin w spokoju!

��Ty, dziadku, mo�esz oczywi�cie p�j�� do siebie. My ju� sobie sami poradzimy z go��mi. Uff, jak ja b�d� strasznie t�skni� za Malin!

��Ja te� � westchn�� Henning. � Ja te�!

P� roku p�niej, kiedy w Norwegii jesie� zacz�a ju� z�oci� li�cie i gdy meble ogrodowe zaczynano uprz�ta� na zim�, do Vetlego Voldena przyszed� go��

Wydarzy�o si� to pewnego wieczora. Rodzice Vetlego, Marit i Christoffer, pojechali do teatru do Christianii, a poniewa� ch�opiec zachowywa� si� ostatnio w szkole niezbyt dobrze, za kar� zosta� w domu. Rodzice mieli zanocowa� w stolicy.

Z pocz�tku wydawa�o mu si� to, oczywi�cie, bardzo zabawne. By� samemu w domu, jakie� mo�liwo�ci! Vetle, kt�ry mia� teraz czterna�cie lat, kr�ci� si� najpierw po willi, staraj�c si� znale�� co� niezwyk�ego, czym m�g�by si� zaj��. A mo�e powinien zaprosi� koleg�w z do�� rozhukanej paczki, do kt�rej nale�a�? Nie. Przeczuwa�, �e mama i ojciec nie byliby specjalnie zadowoleni, gdyby po powrocie zastali po�amane meble i ba�agan w ca�ym domu. Napali� w du�ym kaflowym piecu, bo bardzo lubi� patrze� w ogie�, mo�na zreszt� pali� r�ne rzeczy. Zapomnia� tylko, niestety, otworzy� uj�cie do komina i potem musia� przez kilka godzin wietrzy�. A to ju� by�o mniej zabawne.

W�a�ciwie to ca�a ta samotno�� w pustym domu te� wcale zabawna nie by�a.

Szczerze m�wi�c Vetle nie mia� a� tak z�ego charakteru, jak wi�kszo�� s�siad�w uwa�a�a. Mia� po prostu zbyt wiele energii i to wszystko. Nigdy nie m�g� usiedzie� na miejscu, wsz�dzie i zawsze szuka� rozrywki, a kiedy jej nie znajdowa�, dawa� uj�cie swojej szalonej rado�ci �ycia w spos�b nie zawsze najszcz�liwszy.

Nale�a� do dzieci samotnych. Inni ch�opcy z grupy nie mieli jego fantazji ani inteligencji. Cz�sto przeszkadza� mu ich brak wyrafinowania w zabawach, wi�c rozczarowany odchodzi� do domu lub zajmowa� si� czym� w samotno�ci. Zawsze pragn�� mie� przyjaciela podobnego do siebie, kt�ry by go rozumia�.

Tacy jednak nie rodz� si� na kamieniu.

Nagle Vetle si� przestraszy�. Na dworze zrobi�o si� ca�kiem ciemno! Dom zmienia si� nie do poznania, kiedy jest si� w nim samemu wieczorem. A teraz to ju� nawet zbli�a�a si� noc.

Salon, taki przytulny i mi�y, gdy rodzice s� w domu, dzisiaj straszy� ciemnymi k�tami, a za otwartymi drzwiami s�siedniego pokoju zalega�a smolista ciemno��.

Chyba najlepiej by�oby p�j�� na g�r� i po�o�y� si� spa�.

Ale schody tak�e ton�y w mroku. Gdzie� w g��bi domu trzasn�y jakie� drzwi.

Nigdy przedtem Vetle nie my�la� o l�ku przed ciemno�ci�, zawsze w domu by�o wiele ludzi. Je�li rodzice wyje�d�ali, przychodzi�a babcia Malin, a jeszcze dawniej r�wnie� dziadek Per. Teraz ju� oboje odeszli z tego �wiata. I pies tak�e pad�, ku wielkiej rozpaczy Vetlego. Ch�opiec siedzia� w domu sam, a za oknami czai�y si� wszystkie duchy �wiata. A nawet jeszcze gorzej: te duchy czai�y si� tutaj, w ciemnych pokojach!

W ko�cu nie musia� przecie� chodzi� na g�r�. Mo�e spa� w salonie, na kanapie.

Tylko �e w salonie nie by�o �aluzji, jakie� cienie wpada�y przez nie zas�oni�te okno, k�ad�y si� chybotliwie na pod�odze.

Zapragn�� by� w Lipowej Alei, ale za �adne pieni�dze nie odwa�y�by si� wyj�� teraz z domu! A mo�e by tam zadzwoni�?

Nie, oni ju� pewnie dawno �pi�.

By� sam w bezkresnym �wiecie ciemno�ci.

��Vetle!

Poczu�, jak krew zastyga mu w �y�ach. G�os, kt�ry go wo�a�, by� g��boki, tak g��boki, �e nie m�g� nale�e� do cz�owieka, a dochodzi� z tego samego pokoju, w kt�rym znajdowa� si� Vetle. Brzmia� gdzie� za jego plecami.

Vetle nigdy jeszcze nie zemdla�, ale teraz dozna� wra�enia, �e wie, jakie to jest uczucie, kiedy si� traci �wiadomo��. Zd�awi� w gardle rozpaczliwy krzyk. Czy starczy mu odwagi, �eby si� odwr�ci�?

Nigdy w �yciu!

Co wi�c robi�? Ukry� si� gdzie�? To po prostu wstyd. Wci�� sta� bez ruchu, serce wali�o mu jak m�otem, czu� pulsowanie pod sk�r�, zasch�o mu w ustach, a oczy zrobi�y si� wielkie niczym spodki.

Wiatr porusza� topolami za oknem. Ga��zki chrobota�y o szyby.

Czas jakby si� zatrzyma�.

Po chwili znowu da� si� s�ysze� g�os. Vetle drgn�� gwa�townie.

��Nie b�j si�, Vetle z Ludzi Lodu! S�ysza�e� przecie� o swoich przodkach? O tych, kt�rzy si� wami opiekuj� i chroni� was?

�Vetle z Ludzi Lodu�. Jak �adnie to brzmi! Du�o �adniej ni� Vetle Volden, a nawet Vetle Volden z Ludzi Lodu.

I jakim j�zykiem przemawia ten nieznajomy! Vetle rozumia� go, ale j�zyk zdawa� si� prawie ca�kiem obcy.

Pr�bowa� odpowiedzie�, lecz z gard�a wydoby� mu si� tylko jaki� ochryp�y syk. Odchrz�kn�� wi�c i w ko�cu zdo�a� wykrztusi�:

��Tak.

��Mo�esz spojrze� bez obaw. Ja nie jestem gro�ny.

Vetle prze�kn�� �lin�. Odetchn�� g��boka i powoli si� odwr�ci�. Musia� zebra� ca�� odwag�, by podnie�� wzrok.

Ze strachu najpierw nic nie widzia�, potem jednak jako� przem�g� l�k.

Jaki� cie�. Nie, to co� wi�cej ni� cie�. Wysoka posta� w ciemnej pelerynie, z twarz� ukryt� pod kapturem.

��S�ysza�e� o mnie, prawda? � zapyta� przybysz.

Nareszcie Vetlemu uda�o si� cho� troch� zapanowa� nad swoim g�osem, ale r�ce wci�� mu dr�a�y. Dygota� z ch�ci, �eby odwr�ci� si� na pi�cie i uciec na g�r�, a tam zatrzasn�� za sob� drzwi do swego pokoju.

Tylko �e dla tego go�cia drzwi ani zamki nie stanowi�y pewnie �adnej przeszkody. Vetle nie uniknie rozmowy. Pozostawa�o wi�c robi� dobr� min� do z�ej gry. Trzeba okaza� troch� odwagi!

�S�ysza�e� o mnie?�, pyta� przybysz.

��My�l�, �e tak � wymamrota� Vetle.

Odni�s� wra�enie, �e jego go�� u�miechn�� si� krzywo. Po czym znowu us�ysza� dziwny g�os tamtego:

��B�dziemy potrzebowa� twojej pomocy, Vetle.

Ch�opiec wstrzyma� oddech.

��Mojej pomocy?

To brzmia�o niewiarygodnie! A z drugiej strony, bardzo przyjemnie. Dodawa�o mu odwagi.

��Nie wiedzia�em, �e zwyczajni cz�onkowie Ludzi Lodu mog� nawi�zywa� kontakt z wami, s�dzi�em, �e jeste�my na to zbyt pospolici � rzek� dr��cym g�osem i mimo woli uk�oni� si� temu wysokiemu panu. M�j Bo�e, jak g�upio to brzmi: �Jeste�my na to zbyt pospolici�! Czy w og�le mo�na m�wi� o pospolito�ci w takim kontek�cie!

��Musimy prosi� ciebie � powiedzia� znowu go��. � Nie mamy nikogo innego. Sytuacja jest bardzo niebezpieczna dla wszystkich. Nie tylko dla Ludzi Lodu.

��Tak, ja wiem. Wojna.

��Wojna toczy si� swoim tragicznym torem. Ale je�li tw�j z�y przodek znowu ruszy do ataku, nast�pstwa mog� by� trudne do ogarni�cia.

J�zyk? Teraz, kiedy usta� ju� szum w g�owie, Vetle rozpoznawa� j�zyk. To staronorweski. Nie ten najstarszy, do kt�rego najbardziej podobny jest islandzki, nie, to jakby bli�sza wersja. Vetle m�g�by odnie�� go gdzie� do lat pomi�dzy 1100 a 1400.

Vetle, mimo �e jeszcze bardzo m�ody i mimo tak nieokie�znanego charakteru, by� ch�opcem ��dnym wiedzy i wci�� jej poszukuj�cym. A przy tym mia� znakomit� pami��. To, czego raz si� nauczy�, pozostawa�o mu w g�owie na zawsze.

Przybysz m�wi� swoim g�uchym g�osem:

��Nie mogli�my prosi� Benedikte, kt�ra jest w tej chwili jedyn� obci��on�. Kobieta, na dodatek w jej wieku, nie znios�aby wszystkich trud�w. Tw�j ojciec, Christoffer, tak�e nie jest wystarczaj�co silny. Andre natomiast jest zbyt pot�nej budowy. Im wszystkim brak ponadto odwagi niezb�dnej dla tego przedsi�wzi�cia, oni by si� w r�nych sytuacjach wahali, a tego nie wolno robi�. Potrzebujemy ma�ej, drobnej istoty, a przy tym kogo� nieul�k�ego. I ty chyba taki jeste�, Vetle?

Ch�opiec pomy�la�, �e przecie� dopiero co tak strasznie si� ba� ciemno�ci. Ale to z pewno�ci� co� ca�kiem innego.

��Odwa�� si� na bardzo wiele � posiedzia� z leciutkim dr�eniem w g�osie. � W ka�dym razie, kiedy chodzi o rzeczywiste zagro�enia. Dlaczego jednak nie poprosicie Imrego?

��W tym przypadku Imre nie mo�e si� pokazywa�.

Vetle poczu�, �e jest bardzo blady.

��No, to w takim razie musi chodzi� o Tengela Z�ego � powiedzia� tak spokojnie jak tylko m�g�.

��Tak.

��Ale to akurat nie s� zagro�enia osadzone w rzeczywisto�ci�

Go�� odrzek� r�wnie spokojnie:

��To, niestety, jest w�a�nie takie zagro�enie, jakiego ty boisz si� najbardziej. Wszystko dotyczy mroku i spraw okultystycznych. Wobec tego musz� zapyta� raz jeszcze: Odwa�ysz si�, Vetle?

Vetle znowu prze�kn�� �lin�. A niech ta licho porwie! To znaczy, �e jego l�k przed ciemno�ci� by� a� tak widoczny? Ale �w nocny go�� budzi� zaufanie i poczucie bezpiecze�stwa. Vetle nie m�g� zawie�� jego oczekiwa�, okaza� si� niegodnym.

��Co mam zrobi�?

��B�dziesz musia� pojecha� daleko, daleko st�d. I musisz dzia�a� sam. Nie, b�d� spokojny, poinformujemy rodzin� o wszystkim.

Nagle ch�opiec przypomnia� sobie o zasadach grzeczno�ci.

��Nie zechcia�by� usi���?

Powinien by� zauwa�y�, �e posta� u�miechn�a si�.

��Usi���? Ile� to czasu min�o, odk�d proszono mnie o to po raz ostatni! Ale nie, dzi�kuj�.

��Ty przywyk�e� do w�dr�wek, prawda? Ty jeste� W�drowcem w Mroku? Tak, tak mnie nazywaj�. Jak widz�, znasz histori� rodziny!

��Ale ja my�la�em�

���e trzymam si� raczej po�udniowych kraj�w? To te� jest prawda. Teraz jednak, jak powiedzia�em, potrzebujemy twojej pomocy, Vetle, a to sprawa z obszaru mojej odpowiedzialno�ci.

Go�� by� wyszukanie grzeczny. Jakby rozmawia� z dzieckiem, pomy�la� ch�opiec lekko zirytowany. Ale w g�uchym g�osie przybysza pobrzmiewa�a ironia, jaki� lekko �artobliwy ton.

Vetle nabra� wi�cej pewno�ci siebie, chcia� si� okaza� odwa�ny, pojmowa� te�, �e nie ma si� czego obawia� ze stron tego �ducha�. Zreszt� wcale nie mia� wra�enia, �e stoi oto naprzeciwko kogo�, kogo mo�na by okre�li� mianem ducha. Widzia� po prostu troszk� dziwnego przyjaciela.

��Ja zawsze my�la�em, �e W�drowiec to zarazem Szczuro�ap z Hameln.

��No, popatrz, popatrz � mrukn�� przybysz. � Nie�le to wymy�li�e�. Powiem ci, �e ja go naprawd� spotka�em. Rozmawia�em z nim. I dosta�em od niego flet. Dziwny cz�owiek!

��Ale Tengel Z�y si� z nim nie kontaktowa�?

��Szczuro�ap nie �yczy� sobie spotkania z nim.

��Wi�c w tamtej podr�y uczestniczy�o dw�ch potomk�w Ludzi Lodu? Ty i Tengel Z�y?

��Ja w�drowa�em pierwszy. Szuka�em odpowiednich miejsc, dlatego nikt nie s�ysza� o mnie w zwi�zku z wypraw� Tengela. Mieli�my ju� wtedy jeden flet, flet Ludzi Lodu czy te� flet Tengela Z�ego. Ten, kt�ry mia� go obudzi�. Dowiedzieli�my si� o Szczuro�apie i chcieli�my, �eby to on swoj� gr� u�pi� Tengela. Szczuro�ap si� na to nie zgodzi�, ale da� mi flet. Zaufa� mi.

��Wtedy nie mieli�cie ju� fletu Tengela?

��Nie. Tengel my�la�, �e mamy, ale ja wiedzia�em, �e zosta� skradziony.

��Przez pierwszego Jolina? Ukradziony zosta� razem ze starym totemem Ludzi Lodu i ukryty w Eldafjord?

��Jak ty du�o wiesz! � u�miechn�� si� W�drowiec. � Masz racj�, tak w�a�nie by�o. Je�li mam by� szczery, to wiedzia�em, �e Jolin zamierza ukra�� nasz pot�ny totem, rogi jaka, w kt�rych ukryty by� flet. Nie powstrzyma�em go jednak, bo wiedzia�em, jak bardzo niebezpieczny jest �w flet dla rodziny.

��Jolin chyba nie by� jednym z nas?

��Nie, to n�dzny szubrawiec, kt�ry ukry� si� w Dolinie Ludzi Lodu.

��Dzi�kuj�! W takim razie zagadka zosta�a nareszcie rozwi�zana. Nigdy nie chcia�em by� jego krewnym.

��O, mia�e� chyba gorszych krewnych � mrukn�� mistyczny go��.

��Tak, to prawda. Jolin jednak by� taki� ma�y dra�. Zwyczajny �obuz!

��Masz racj�.

��Ale Jolin chyba nie wiedzia�, �e w totemie ukryty jest flet?

��Nie, on szuka� wy��cznie jakich� warto�ciowych rzeczy, kt�re mo�na by sprzeda�. Nie zd��y� tego zrobi�, bo umar�.

Vetle milcza� przez chwil�, po czym powiedzia�:

��A co si� teraz dzieje? Dlaczego moi przodkowie si� niepokoj�?

��Kto� odegra� na flecie kilka ton�w pobudki Tengela.

��Oj! � j�kn�� Vetle i poczu�, �e ze strachu zimny pot sp�ywa mu po plecach. � Jak to si� sko�czy�o? Obudzi� go?

��Nie do ko�ca. Ale i tak nasz straszny pradziad zdo�a� �ci�gn�� na �wiat okropne nieszcz�cie w ci�gu tego kr�tkiego czasu, kt�ry sp�dzi� poza swoj� kryj�wk�.

��Jakie nieszcz�cie?

W�drowiec zatoczy� �uk r�k�, okryt� peleryn�.

��Sp�jrz, co si� dzieje dooko�a na �wiecie!

��Masz na my�li� wielk� wojn�? To dzie�o Tengela?

��No� nie tylko jego. Ludzka g�upota przygotowa�a mu pole do dzia�ania. Ale impuls do wybuchu pochodzi� od niego.

��I co teraz? Zasn�� znowu?

��Tak; uda�o mi si� go dopa��, ale troszk� za p�no. Mimo wszystko zdo�a�em go ponownie ulokowa� w kryj�wce pod ziemi� i u�pi�. Nigdy bym tego nie dokona�, gdyby sygna� zosta� odegrany do ko�ca.

��To na czym teraz polega niebezpiecze�stwo?

��Dwa lata min�y od chwili, kiedy Tengel ponownie pogr��y� si� we �nie. Zd��y� tymczasem zebra� si�y i chce odnale�� cz�owieka, kt�ry wtedy gra� na flecie. Problem polega na tym, �e musimy Tengela ubiec.

��Jakim sposobem? � Serce Vetlego bi�o jak m�otem. Prawd� m�wi�c, s�owa W�drowca brzmia�y nieprzyjemnie.

���w nieszcz�nik, kt�ry skomponowa� melodi� identyczn� z pobudk� Tengela Z�ego, odegra� jedynie dwa takty sygna�u, ale stworzy� ca�� melodi� i zapisa� j� na papierze nutowym. Wrzuci� to potem do szkatu�y z innymi swoimi kompozycjami. Musimy zniszczy� ten arkusz.

��Shira nie mog�aby sobie z tym poradzi�?

��Sama nie, wiesz o tym dobrze, Vetle! Przodkowie mog� przecie� dzia�a� jedynie przy pomocy obecnie �yj�cych Ludzi Lodu. I w�a�nie ty zosta�e� wyznaczony.

Oddech znowu uwi�z� ch�opcu w gardle, o ma�o si� nie zakrztusi�, bo chcia� zbyt szybko prze�kn�� �lin�.

��Ale czarne anio�y chyba mi pomog�?

Posta� w kapturze pokr�ci�a g�ow�.

��Ty nie pochodzisz z ich rodu.

��Henning te� nie, a pomaga�y mu, kiedy by� dzieckiem. I Malin te� pomaga�y.

��Czarne anio�y pomaga�y Henningowi ze wzgl�du na Sag� i jej bli�ni�ta. A Malin pomaga�y, by mog�a poradzi� sobie z Ulvarem, kt�ry by� z ich rodu. Z tob� nic ich nie ��czy.

Vetle g��boko wci�gn�� powietrze.

��Ja, oczywi�cie, zrobi� wszystko, czego ode mnie oczekujecie. Skoro jednak Tengel Z�y nie jest w stanie si� porusza�, to przecie� nie mo�e si� dosta� ani do nut, ani do tego cz�owieka.

��To prawda, lecz nie mo�esz zapomina� o niezwyk�ej, ogromnej sile jego my�li. Przez ostatnie dwa lata by�a ona os�abiona, ale teraz znowu uda�o mu si� j� odtworzy�.

��I co?

��Przy najbli�szej okazji pos�u�y si� pierwszym lepszym przypadkowym cz�owiekiem jako narz�dziem, kt�re zrobi dla niego wszystko.

��W tej chwili nie ma przecie� do dyspozycji nikogo dotkni�tego. Bo Benedikte�

Posta� znowu podnios�a r�k� pod peleryn�.

��Benedikte nie b�dzie u niego na posy�ki. Ale on ma innych�

��Kogo na przyk�ad?

��Jeszcze nie wiem, kogo tym razem wybierze.

Vetle czeka�, lecz przybysz nie powiedzia� nic wi�cej.

��Co wobec tego ja mam zrobi�?

��Musisz pojecha� na po�udnie.

Ch�opiec mimo woli drgn�� gwa�townie.

��Do� jego kryj�wki?

��Nie. Znacznie dalej. Do kraju Maur�w.

Vetle, jak powiedzieli�my, by� ch�opcem bystrym, o �ywej inteligencji, zrozumia� natychmiast, co to oznacza. Za czas�w W�drowca by� to, oczywi�cie, kraj Maur�w, ale teraz ju� nie.

��Rozumiem � powiedzia�. � Mam pojecha� do Hiszpanii, tak? Na P�wysep Iberyjski.

��To si� chyba zgadza � potwierdzi� W�drowiec z powag�. � Tam, na terenie pot�nej delty rzeki Wadi-al-Kebris, znajduje si� wielki zamek. W nim w�a�nie mieszka cz�owiek, kt�ry gra� na flecie tak, �e o ma�o nie obudzi� Tan-ghila Z�ego.

��Mam zamordowa� flecist�? � wyj�ka� Vetle przera�ony.

��Nie, nie, nie nale�ysz przecie� do ludzi ��dnych krwi?

��Oczywi�cie, �e nie! � zawo�a� i zarumieni� si� po korzonki w�os�w, co go okropnie zirytowa�o. � To tylko takie ludzkie gadanie, �e mam z�y charakter.

��Tak, to zrozumia�e. Nie, m�j ch�opcze. Ty masz jedynie odszuka� nuty i zniszczy� je. Tak, �eby pan zamku ani nikt inny nie zdo�a� odegra� nigdy ca�ego sygna�u.

Vetle zastanawia� si�. Nazwa Wadi-al-Kebir nic mu nie m�wi�a. Zna� natomiast nazw� Gwadalkiwir. To musia�a by� hiszpa�ska wersja pierwszej, arabskiej nazwy rzeki.

I to prawda, rzeka mia�a pot�n� delt�, o tym Vetle wiedzia�. Rozleg�e mokrad�a nosi�y nazw� Las Marismas. Eldorado wszelkiego rodzaju wodnego ptactwa i punkt postojowy ptak�w w�drownych.

By�oby interesuj�ce to zobaczy�.

��Ale jak ja si� tam dostan�? � zapyta�. Wizja przygody pozwoli�a mu zapomnie� o ewentualnych niebezpiecze�stwach. � Chodzi mi o to, jak przedostan� si� przez tereny obj�te wojn�?

Posta� odwr�ci�a g�ow� tak, �e na bardzo kr�ciutk� chwil� �wiat�o lampy pad�o na twarz go�cia. Jedynie przelotny b�ysk, ale ukaza� cierpki u�miech na zdumiewaj�co m�odej i fascynuj�cej twarzy o czarnym, starannie przystrzy�onym zaro�cie i ��tych, demonicznych oczach.

Natychmiast twarz W�drowca znowu pogr��y�a si� w mroku.

��Gdyby� pochodzi� z rodu Sagi, to jeden z wilk�w nale��cych do czarnych anio��w zani�s�by ci� tam na grzbiecie.

��Tak jak to by�o z Vanj�?

��Tak. Ale ty nale�ysz �jedynie� do Ludzi Lodu. Wiem jednak, �e jutro wcze�nie rano wyrusza na po�udnie transport mi�osierdzia.

Vetle domy�li� si�, �e W�drowiec m�wi o transporcie humanitarnym, ale takie okre�lenie by�o z pewno�ci� dla niego zbyt nowoczesne.

��Transport Czerwonego Krzy�a? � zapyta�. � Tak, tylko ich poci�gi mog� teraz je�dzi� bez przeszk�d po Europie. Jak ja si� jednak dostan� do takiego poci�gu?

��No, Vetle, teraz sam musisz ruszy� g�ow�. Chyba nie chcesz nam udowodni�, �e przecenili�my twoj� inteligencj� i �e powinni�my rozejrze� si� za kim innym�

��Nie, nie! Sk�d? Poradz� sobie! � zawo�a� ch�opiec dzielnie. � Musz� tylko zostawi� wiadomo�� dla rodzic�w, �eby si� o mnie nie martwili.

��Je�li musisz, to oczywi�cie tak zr�b. W ka�dym razie oni dostan� wiadomo�� tak�e od nas. Powiemy im te�, �e b�dziemy ci� ochrania�, jak d�ugo zdo�amy. Ale je�li ty sam, z g�upoty albo z powodu bezmy�lno�ci czy tch�rzostwa, narazisz si� na niebezpiecze�stwo, to mo�e by� z tob� �le. Przed g�upot� chroni� ci� nie mo�emy.

To by�a najlepsza metoda na pobudzenie Vetlego do dzia�ania.

��Jasne, �e dam sobie rad�! � o�wiadczy� wojowniczo. � Musz� tylko mie� dok�adniejsze instrukcje.

��B�dziesz je otrzymywa� w miar� potrzeby. A teraz przygotuj si� do podr�y, noc jest kr�tka!

Posta� w pelerynie unios�a r�k� w ge�cie pozdrowienia i ch�opiec znowu zosta� sam.

Pakuj�c potrzebne rzeczy Vetle my�la� o swoim wyje�dzie jak o przygodzie przez wielkie P. Dotychczas zachowywa� si� chyba jako do�� nie�mia�a istota, ale nieoczekiwane pojawienie si� W�drowca zaskoczy�o go kompletnie i nadwer�y�o jego pewno�� siebie. Vetle nigdy si� nie spodziewa�, �e zostanie do czego� wybrany. Dla niego historia Ludzi Lodu by�a raczej czym� na kszta�t ba�ni ni� rzeczywisto�ci, sam te� nigdy niczego nadzwyczajnego nie prze�y�. Na tym w�a�nie polega ca�a r�nica mi�dzy tymi, kt�rzy otrzymali zdolno�� zagl�dania w mroczny �wiat nadprzyrodzony, a tymi, kt�rzy nigdy niczego niezwyk�ego nie do�wiadczyli. Jak obdarzeni zdolno�ci� widzenia niewidzialnego mogliby przekona� zwyczajnych ludzi, �e istnieje jaki� nadnaturalny �wiat? To si� przecie� nigdy nie uda, nikt nie uwierzy. Dlatego tak wielu ludzi nikomu nie wspomina o wyj�tkowych prze�yciach; boj� si� narazi� na �mieszno�� i kpiny.

Vetle znajdowa� si� jak gdyby na pograniczu. Nigdy wprawdzie sam niczego nie widzia�, ale tak bardzo by� zwi�zany z histori� Ludzi Lodu, nale�a� przecie� do tej rodziny, a Malin ani Christoffer, Henning ani Benedikte, ani Andre nigdy nie �ywili najmniejszych w�tpliwo�ci co do istnienia �wiata nadprzyrodzonego.

A ponadto istnia� Imre, syn Marca. Vetle nigdy go wprawdzie nie widzia�, ale wierzy� w niego bez zastrze�e�. Zatem Vetlego mo�na by nazwa� agnostykiem. Kim�, kto ani nie wierzy, ani nie odrzuca. Kim�, kto tego rodzaju pytania pozostawia otwarte.

Ale tak by�o dawniej, bo teraz Vetle ju� wiedzia�. Teraz ju� nie w�tpi�.

Zosta� wybrany! W ka�dym razie pod pewnym wzgl�dem.

On, spo�r�d wszystkich Ludzi Lodu! On, najzupe�niej zwyczajny, ziemski cz�onek rodu. I ma przecie� dopiero czterna�cie lat! To chyba rekord od dawna nie notowany.

Vetle za� uwielbia� rekordy. Kocha� wyzwania. Och, przekroczy� w�asne mo�liwo�ci, przekroczy� oczekiwania ca�ego �wiata! Nie mia�by nic przeciwko niememu podziwowi t�um�w, ch�tnie sta�by si� cz�owiekiem s�awnym, kim�, o kim si� m�wi, kogo si� czci.

A to chyba najwi�ksze wyzwanie.

Przodkowie Ludzi Lodu mog� na nim polega�. Wiedzieli, co robi�, wybieraj�c w�a�nie Vetlego. Vetlego z Ludzi Lodu! Pi�kne nazwisko, czy� nie?

Wykona� karko�omny skok, zrobi� wyrzut obu n�g i spr�bowa� w powietrzu trzasn�� pi�tami. Ten skok �wiczy� od dawna, ale bez specjalnych sukces�w. Tym razem te� mu si� nie do ko�ca uda�. Klapn�� p�asko na pod�og� i zawstydzony rozgl�da� si� wok�. Ale W�drowiec nie m�g� go zobaczy�. Znikn�� ju� dawno temu.

Vetle siedzia� przy oknie poci�gu i wygl�da� przez brudn� szyb� na rozja�niony szarym brzaskiem �wiat. Wiedzia�, �e wkr�tce b�dzie musia� wysi���. Poci�g, kt�ry mia� zabra� uchod�c�w oraz inwalid�w wojennych, tutaj ko�czy� sw�j bieg.

Widzia� w czasie tej podr�y mn�stwo okropnych i wstrz�saj�cych rzeczy. Wi�cej ni� czternastolatek powinien ogl�da�. Tory kolejowe bieg�y przez zbombardowane pola, szyny cz�sto by�y pozrywane, poci�g musia� si� zatrzymywa� i czeka�, a� tory zostan� naprawione.

W ten spos�b Vetle zdo�a� pozna� ca�� n�dz� �wiata. Ruiny dom�w, dzieci wstrz�sane rozdzieraj�cym p�aczem, trupy le��ce przez wiele dni pod go�ym niebem.

Mia� wra�enie, �e podczas tej podr�y sta� si� o wiele dziesi�tk�w lat starszy. I chyba by�o to bardzo potrzebne.

Dobrze, �e traci� dzieci�ce cechy. To, co go niebawem mia�o spotka�, wymaga� bowiem b�dzie doros�o�ci i odwagi, b�dzie musia� zmobilizowa� wszystkie swoje dotychczas jeszcze ukryte mo�liwo�ci.

Bardzo chcia� napisa� do domu, ale jak mia� to zrobi�? �y� tu na �asce innych, opowiada� zmy�lon� histori� o rodzinie, kt�ra mieszka gdzie� w po�udniowej Francji i do kt�rej za wszelk� cen� chcia�by si� dosta�. Rodzice te� nic nie wiedz� o jego losie, czy zatem obs�uga poci�gu nie mog�aby go zabra�?

Pracownicy Czerwonego Krzy�a okazali si� bardzo �yczliwi, zw�aszcza �e Vetle roni� od czasu do czasu po par� �ez i sprawia� wra�enie kompletnie zagubionego. Nie, pieni�dzy nikt nie chcia� od niego wzi��, poci�g wozi� przecie� tylko �ywno�� i ciep�e koce, a pasa�er�w zabiera� wy��cznie w drodze powrotnej. Ale czy ch�opiec ma jakie� �rodki na dalsz� podr�? Owszem, ma, poradzi sobie.

Zastanawia� si�, czy mama i ojciec znale�li kartk�, kt�r� dla nich zostawi� na kuchennym stole. Och, z pewno�ci� znale�li, tylko co sobie teraz my�l�? �eby tylko ojciec albo Andre nie wyruszyli w �lad za nim. To by by�o najgorsze ze wszystkiego! Mia� nadziej�, �e W�drowiec lub kto� inny z grona przodk�w wyja�ni� rodzinie, co si� sta�o, i uspokoi� wszystkich.

Co to on sam napisa� w swojej kartce?

Kochana Mamo, Tatusiu i wszyscy!

Dzi� w nocy, kiedy byli�cie w Christianii, przyszed� tu W�drowiec w Mroku. Ja jestem wybrany! Nie tak, �ebym mia� jakie� wyj�tkowe zdolno�ci, ale mam wykona� co� bardzo wa�nego. Dlatego musz� na jaki� czas znikn��. Ale nie martwcie si� o mnie, przodkowie b�d� si� mn� opiekowa�.

Serdeczne pozdrowienia, Vetle.

PS. Musia�em rozbi� skarbonk�, a poza tym po�yczy�em sobie jeszcze troch� z pieni�dzy na utrzymanie domu. Bo przodkowie o takich sprawach nie my�l�!

Czy to brzmi dostatecznie uspokajaj�co?

Oczywi�cie, brzmi dobrze.

Do rodziny Vetlego przybyli go�cie. Kiedy tylko jego rodzice, Christoffer i Marit, odkryli list, natychmiast pospieszyli do Lipowej Alei i tam wszyscy, bardzo wzburzeni, zastanawiali si�, co by to mog�o znaczy�. Czy�by to jaki� nowy pomys� Vetlego?

I wtedy przyby� do nich Imre, a wraz z nim sam Tengel Dobry. Na ich widok wszyscy zrozumieli, �e sprawa jest powa�na. Najpierw Tengela Dobrego widzia�a tylko Benedikte, a dopiero potem, po nawi�zaniu kontaktu z ni�, Tengel ukaza� si� reszcie rodziny.

Obaj przybysze potwierdzili s�owa Vetlego. Tak jest, W�drowiec w Mroku by� tutaj. I to prawda, �e Vetle jest w drodze na po�udnie.

��Ale�, Imre � j�kn�� stary Henning. � Dlaczego ty z nim nie pojecha�e�?

��Ja si� tam nie mog� pokaza� � wyja�ni� Imre, potrz�saj�c swoimi pi�knymi blond w�osami, a we wzroku mia� tyle promiennego ciep�a, kt�re Henningowi przypomina�o g��bokie, cudowne spojrzenie Marca, ojca Imrego.

Kiedy Imre i Tengel opowiedzieli, na czym polega zadanie Vetlego, Marit zacz�a p�aka�, a Christoffer natychmiast postanowi� jecha� w �lad za synem.

��To przecie� jeszcze dziecko � szlocha�a Marit.

��Vetle posiada si�y, kt�rych si� w nim nie domy�lacie � wyja�ni� Tengel Dobry. � I ma przy sobie opiekun�w, chocia� ich nie widzi. A poza tym jest jedynym, kt�ry mo�e to zadanie wype�ni�.

��Ale z drugiej strony stoi Tengel Z�y � wtr�ci� Sander Brink.

��Nie osobi�cie. On nie mo�e si� porusza�, bo W�drowiec w Mroku sparali�owa� go gr� na flecie. Tylko �e wci�� istnieje obawa, i� kto� odegra na flecie jego pobudk�. Dlatego nuty tego sygna�u musz� zosta� zniszczone.

��Tak, tak, to rozumiemy, tylko dlaczego akurat Vetle? � zapyta� Andre ostro. � Przecie� ja mog�em to zrobi�!

Imre odwr�ci� si� ku niemu.

��Jedyna droga do zamku dla kogo� postronnego prowadzi przez ma�e okienko w tylnej �cianie. Jest ono takie w�skie.

Andre patrzy� na r�ce Imrego, gdy ten pokazywa� szeroko�� otworu. Zrozumia�, �e przez tak� szczelin� nigdy by si� nie przecisn��.

��Ale Tengel Z�y dysponuje przecie� straszn� si�� woli � rzek�a Benedikte. � Ta si�a nie zosta�a mu odj�ta?

��Niestety, nie � westchn�� Imre. � Gdyby tak by�o, ja m�g�bym zabra� owe nuty. Ale mnie si� to nie uda, bo on wci�� mnie szuka, str�uje wsz�dzie, gdzie m�g�bym si� pokaza�. Na razie nie wie, gdzie jestem, ale musz� si� strzec, nie wolno mi si� ujawni�, to by by�o �miertelnie niebezpieczne i dla Ludzi Lodu, i dla ca�ej ludzko�ci.

��Tak w�a�nie m�wi� Marco.

��Ot� to. Ale �eby odpowiedzie� na pytanie Benedikte: nie wiemy, czy Tengel Z�y ma zamiar dosta� si� do nut w hiszpa�skim zamku. Do niedawna by� za bardzo oszo�omiony, �eby w og�le cokolwiek przedsi�wzi��. Teraz jednak znowu rozpocz�� realizacj� swoich plan�w i dlatego bardzo si� niepokoimy.

��Wyczuwamy mianowicie, �e on co� zamierza � doda� Tengel Dobry. � Nie wiemy tylko, co to jest.

��Domy�lamy si�, �e chcia�by, �eby za wszelk� cen� sygna� zosta� odegrany do ko�ca. I �e on wie, gdzie nuty si� znajduj�.

��Wy te� wiecie, gdzie � rzek� Henning. � Problem polega wi�c na tym, kto pierwszy tam dotrze!

��Ot� to!

Christoffer przymkn�� oczy.

��Ach, m�j biedny, ma�y Vetle! Tengel Z�y zrobi z pewno�ci� wszystko, by go powstrzyma�!

��Oczywi�cie! Ale Vetle ma pomocnik�w. Najgorsze jest to, �e nie wiemy, kogo Tengel Z�y postanowi� tam wys�a�.

��A jaki mia� wyb�r?

��O, pod tym wzgl�dem jego mo�liwo�ci s� naprawd� ogromne! Ma do dyspozycji tyle z�ych mocy, �e znamy nie wi�cej ni� po�ow� z nich. Ale te niewidzialne si�y ��czy z nami jedna wsp�lna cecha. One te� nie mog� si� dosta� do zamku bez pomocy cz�owieka. Zobaczymy wi�c, co si� b�dzie dzia�o. W ka�dym razie my zrobimy wszystko, co w naszej mocy, by wspiera� Vetlego, to mo�emy wam obieca�. Ale, jest tak, jak W�drowiec powiedzia� ch�opcu dzi� w nocy: Wiele zale�y do Vetlego. Je�li b�dzie post�powa� g�upio lub tch�rzliwie czy te� nieodpowiedzialnie, nie b�dziemy mogli mu pom�c. W takim razie sam b�dzie musia� ponosi� konsekwencje.

��Ach � zawodzi�a Marit. � Tch�rzliwy to Vetle nie jest, ale trudno powiedzie�, �e zawsze dzia�a m�drze i w spos�b przemy�lany! I co si� z nim stanie, je�li pope�ni b��d?

Henning po�o�y� d�o� na jej ramieniu.

��Marit i Christoferze, s�dz�, �e mo�emy zaufa� naszym przodkom � rzek� spokojnie. � A poza tym dlaczego nie mieliby�my zaufa� tak�e waszemu synowi? Kto wie, do czego Vetle jest zdolny?

Tengel Dobry u�miechn�� si� na te s�owa.

��Sporo o nim wiemy. Dlatego wybrali�my w�a�nie jego.

��Teraz ja musz� ju� i�� � powiedzia� Imre. � Wiecie, �e je�li o mnie chodzi, ta Lipowa Aleja jest miejscem niebezpiecznym. My�li Tengela Z�ego cz�sto kr��� wok� waszego domu.

Obaj przybysze po�egnali si� i poszli. Pok�j po ich wyj�ciu zdawa� si� pusty, g�uche echo odbija�o si� od �cian.

I raz jeszcze wszyscy my�leli to samo: Kim w�a�ciwie jest Imre? Jakie zadanie ma do spe�nienia? Dlaczego Tengel Z�y nie mo�e go zobaczy�?

Na razie jednak nie znajdowali na to odpowiedzi.

Podr� zdawa�a si� trwa� wieki. Nawet transportom Czerpanego Krzy�a nie by�o �atwo przedziera� si� przez tereny obj�te wojn� ani przekracza� granice. Vetle denerwowa� si�. Przecie� W�drowiec m�wi�, �e czas nagli. Tengel Z�y mo�e go uprzedzi�. Nie osobi�cie, ale tak czy inaczej, w jaki� nie znany Vetlemu spos�b, wykradnie nuty.

Zdawa�o mu si� to okropne, nie wiedzie�, sk�d niebezpiecze�stwo mog�oby nadej��.

Vetle znajdowa� si� teraz we Francji. Poza terenami frontowymi, ale wsz�dzie widoczne by�y skutki wojny. N�dza, uciekinierzy, d�ugie, bardzo d�ugie kolejki przed sklepami, wszelka komunikacja dzia�a�a nieregularnie albo w og�le.

Na pocz�tek, po opuszczeniu poci�gu Czerwonego Krzy�a, ch�opiec szed� na po�udnie w gromadzie uciekinier�w. Nie m�g� jednak tego kontynuowa�, je�li chcia� dotrze� do celu jeszcze w tym roku. Vetle mia� ze sob� map� Europy i wiedzia�, dok�d i��. Wyrwa� t� map� z domowego atlasu, mia� nadziej�, �e rodzice wybacz� mu zniszczenie.

Po ca�ej dobie w�dr�wki dotar� nareszcie do jakiej� smutnej i szarej osady przy stacji kolei �elaznej. Zdawa� sobie spraw�, �e ostatniej nocy powinien by� si� przespa� i odpocz��, ale nie chcia� traci� czasu. Teraz to si� zem�ci�o. Ci�gn�� za sob� nogi, a oczy same si� zamyka�y. Z oddali s�ysza� sapanie poci�gu, kt�ry najwyra�niej szykowa� si� do odjazdu. Vetle zacz�� biec. Mia� szcz�cie, poci�g jecha� na po�udnie. W ka�dym razie lokomotywa zwr�cona by�a ku po�udniowi.

Poci�g sk�ada� si� z wielu wagon�w, wi�c pewnie nie by�a to jaka� lokalna linia. Nie ogl�daj�c si�, Vetle wskoczy� na stopnie, nie zd��y� si� dowiedzie�, dok�d jedzie, ani kupi� biletu. Nie mia� czasu na takie drobiazgi.

Powiedzie�, �e poci�g jest przepe�niony, to ma�o. Ludzie stali st�oczeni na platformie, a tak�e na schodkach, trzymaj�c si� por�czy. Vetle jednak by� taki niedu�y i drobny, �e nikt specjalnie nie protestowa�, kiedy przepycha� si� do �rodka. Przepu�cili go, bo przecie� to jeszcze dziecko! Ledwie zd��y� si� jako� ulokowa�, a dano sygna� do odjazdu, z komina lokomotywy buchn�a chmura dymu i poci�g z sapaniem ruszy� przed siebie.

Vetle nie zna� francuskiego, nie zamierza� wi�c nawet pyta�, dok�d poci�g zmierza, kiedy jednak opuszczali stacj�, zwr�ci� uwag� na nazw�. Nie znalaz� jej co prawda na swojej mapie, ale mia� nadziej�, �e b�d� mija� jakie� wi�ksze miejscowo�ci i wtedy b�dzie m�g� okre�li� swoj� pozycj� i kierunek podr�y.

Pojawi� si� konduktor. Vetle pr�bowa� sta� si� taki male�ki jak to tylko mo�liwe. Czerwony Krzy� pom�g� mu tak�e i pod tym wzgl�dem, �e wymienili jego pieni�dze na francuskie. Tyle tylko �e zawarto�� skarbonki i troch� drobnych z pieni�dzy z sumy na utrzymanie domu nie starczy na d�ug� podr� po Europie. Vetle w og�le nie mia� poj�cia, ile pieni�dzy powinien zabra�, tote� teraz naprawd� nie by�o go sta� na op�acenie �adnego biletu.

Nagle us�ysza�, jak kt�ry� z pasa�er�w m�wi, �e jedzie do Marsylii. To fantastyczne!

No, on sam nie powinien jecha� a� tak daleko. Najlepiej wysi��� w Avignonie i stamt�d ruszy� w kierunku Hiszpanii. Ju� dawno dok�adnie przestudiowa� map�, a ludzie z Czerwonego Krzy�a udzielili mu cennych wskaz�wek, cho� troch� kr�ci�, je�li chodzi o cel podr�y.

Teraz bardzo mu pomaga�o to, �e by� w�t�y i drobny. Podczas gdy konduktor zajmowa� si� jedn� grup� pasa�er�w, on przemkn�� prawie niedostrzegalnie w t�umie i znalaz� si� w�r�d tych, kt�rzy mieli ju� sprawdzone bilety. Zrobi� to jakby od niechcenia i tak naturalnie, �e nikt nie spostrzeg� manewru. Mimo to odetchn�� z ulg�, kiedy konduktor opu�ci� nareszcie ich platform�.

Nast�pna stacja wypad�a w jakiej� wi�kszej miejscowo�ci i na szcz�cie wysiada�o tam wielu podr�nych. Zanim nowi zd��yli wsi���, Vetle przecisn�� si� do wagonu i znalaz� przedzia�, zaj�ty przez rodzin� z mn�stwem ma�ych dzieci, gdzie jednak by�o jeszcze jedno wolne miejsce. Co prawda bardzo w�ziutkie miejsce, ale gdyby par� dzieciak�w wyrzuci� przez okno�

Nie, �arty na bok. Vetle widzia� w czasie tej podr�y tyle tragedii, �e pospiesznie wyzby� si� czarnego humoru. Z pytaj�cym, sympatycznym u�miechem wskazywa� palcem miejsce i rodzice ca�ej czeredy, przy akompaniamencie krzyku niemowl�cia, skin�li g�owami, a nawet starali si� usun�� wierc�ce si� dzieciaki na bok. Rodzice wygl�dali na porz�dnie zm�czonych, co zreszt� nie mog�o dziwi� przy tym nieustannym krzyku i kr�ceniu si� pociech.

Vetle by� okropnie g�odny. Nie jad� od czasu, gdy opu�ci� poci�g Czerwonego Krzy�a. Tam �yczliwie nastawiona za�oga dokarmia�a go ze swoich zapas�w. P�niej musia� sobie radzi� sam, ale chyba za bardzo oszcz�dza� pieni�dze i uczyni� sobie nawet rodzaj sportu z obywania si� bez jedzenia, jak d�ugo zdo�a� wytrzyma�.

T�umaczy� sobie, �e przecie� b�dzie musia� jako� wr�ci� do domu. I na podr� powrotn� te� potrzebne mu b�d� �rodki.

Je�li w og�le b�dzie jaki� powr�t� Zadanie, jakie mu powierzono, nie nale�a�o do bezpiecznych.

Taka rodzina jak ta nie podr�uje z pewno�ci� bez jedzenia, wojna czy nie. Vetle odpowiada� na zaczepki ciekawskich dzieciak�w szerokim u�miechem, a potem zacz�� si� bawi� z dwojgiem wygl�daj�cym na jakie� sze�� i osiem lat. Bawi� si�, rzecz jasna, bez s��w, ale zna� r�ne sztuczki i z�odziejskie chwyty, co mu si� teraz bardzo przyda�o.

P�niej wci�gn�� wi�ksze dzieci do zabawy z pude�kiem zapa�ek. Wypisa� mianowicie r�ne liczby na poszczeg�lnych bokach pude�ka, uk�ada� pude�ko na kraw�dzi stolika, a nast�pnie podrzuca� d�oni�. Nale�a�o rzuci� tak, by ods�oni� jak najwi�ksz� liczb�.

Nawet rodzice zacz�li si� temu przygl�da�, a w ko�cu ojciec nie zdzier�y� i sam przy��czy� si� do zabawy. Rodzina bardzo szybko si� zorientowa�a, �e ch�opiec nie rozumie ich j�zyka, ale zdo�a� zaj�� rozkapryszone dzieci. I nawet niemowl� zasn�o, mo�e te� dzi�ki niemu?

Jak by�o, tak by�o, ale gdy w jaki� czas potem matka rodziny otworzy�a koszyk z jedzeniem, on tak�e zosta� szczodrze pocz�stowany chlebem, serem i winem. Wszystkie dzieci dosta�y wina. Vetle wprawdzie nie przywyk� do takich napitk�w, ale nie odm�wi�.

Gdy do przedzia�u zajrza� konduktor, Vetle u�miechn�� si� do niego promiennie, na p� pijany, i tamten nie zareagowa� na obecno�� po�r�d czeredy czarnow�osych dzieciak�w jasnego blondynka. Tak wi�c problem biletu rozwi�za� si� sam, teraz nale�a�o jedynie mie� nadziej�, �e rodzina jedzie dostatecznie daleko. Bo gdyby nagle wysiedli zostawiaj�c Vetlego, konduktor na pewno zacz��by si� zastanawia�.

Wszystko si� jednak u�o�y�o jak najlepiej, rodzina zamierza�a podr�owa� dalej ni� Vetle. On wysiad� w Avignonie, wy�ciskany przez wszystkie dzieci i �egnany z p�aczem. Kiedy bowiem Vetle chcia�, potrafi� by� naprawd� ujmuj�cy.

Szczerze m�wi�c by� dzieckiem ujmuj�cym, sympatyczny i pogodny, �ywy i wci�� roze�miany, ze swymi pszenicznymi w�osami i lazurowymi oczyma. Brwi i rz�sy mia� ciemne, niemal br�zowe, ale najwspanialsze by�y jego o�lepiaj�co wprost bia�e, r�wne z�by. Nic nie szkodzi�o nawet to, �e jak na czternastolatka by� taki drobny.

Akurat teraz, podczas tej podr�y, p�yn�y z tego wy��cznie korzy�ci.

W dziesi�� dni po opuszczeniu domu Vetle dotar� do ma�ej wioski na granicy Francji i Hiszpanii. Po hiszpa�skiej stronie. Mia� bowiem tyle szcz�cia, �e uda�o mu si� bez k�opot�w przekroczy� granic�.

Znajdowa� si� stosunkowo wysoko nad poziomem morza, ale i tak pot�ne Pireneje wznosi�y si� ponad osad�, powietrze by�o przyjemne i ciep�e, Vetle czu� si� znakomicie. Sam si� dziwi�, jak �wietnie sobie radzi, nie musia� �ebra� i nie g�odowa�.

A najdziwniejsze by�o to, �e prawie nie naruszy� swego skromnego kapita�u. Wsz�dzie spotyka� jakich� ludzi, kt�rzy gotowi byli nakarmi�, podwie�� lub przenocowa� tego cudzoziemskiego ch�opca. Gdy by�o trzeba, Vetle umia� sprawia� wra�enie wzruszaj�co bezradnego. Samochod�w nie spotyka� wiele, bo by�y trudno�ci z paliwem, ale konne wozy je�dzi�y cz�sto po g�rskich drogach. Tyle �e posuwa�y si� zazwyczaj okropnie wolno, wola� wi�c i�� piechot�. Szcz�cie mu zreszt� sprzyja�o i spory kawa� drogi odby� jeszcze jednym poci�giem. Podr�owa� zatem w �wietnym humorze.

Wszystko wskazywa�o na to, �e przodkowie post�pili bardzo rozs�dnie, wybieraj�c do tego zadania w�a�nie Vetlego. Wygl�da� na mniej ni� te jego czterna�cie lat, a dziecku nikt przecie� krzywdy nie zrobi.

Tu jednak, w tej pirenejskiej przygranicznej wiosce, przygoda o ma�o nie sko�czy�a si� tragicznie. Vetle poszed� do miejscowego banku, by wymieni� francuskie pieni�dze na pesety. W lokalu znajdowa� si� jaki� drab o nieprzyjemnej powierzchowno�ci i przygl�da� si� ch�opcu. Stwierdzi�, �e jest on sam, a poza tym nie zna j�zyka, bo po�o�y� po prostu swoje pieni�dze na ladzie i bez s�owa przyj�� od kasjera pesety.

Hiszpanie maj� na �wiecie opini� ludzi dumnych i honorowych, ale wyj�tki zdarzaj� si� przecie� wsz�dzie. A je�li kto� d�ugo musi si� obywa� bez najpotrzebniejszych rzeczy, to pokusa mo�e si� okaza� bardzo silna.

Vetle nie zauwa�y�, �e m�czyzna wyszed� za nim z banku. Ch�opiec kr��y� potem d�ugo po uliczkach, nie bardzo wiedz�c, dok�d powinien si� uda� dalej. Z mapy wynika�o, �e Hiszpania jest krajem ogromnym, a on powinien j� przeby� ca��. Na skos, z p�nocnego wschodu na po�udniowy zach�d. Nie wygl�da�o to specjalnie zach�caj�co.

Najlepszym rozwi�zaniem w takich sytuacjach jest zawsze poci�g, ale tutaj nie by�o linii kolejowej� Wszystko to sprawia�o do�� beznadziejne wra�enie, a cel zdawa� si� potwornie odleg�y.

W tych rejonach Hiszpanii wsz�dzie rzuca�a si� w oczy n�dza. By�a to jednak n�dza innego rodzaju ni� straszne tragedie na terenach ogarni�tych wojn�. Tutaj niedostatek udawa�o si� przes�oni� wspania�ymi kwiatami w skrzynkach na parapetach dom�w, bia�ym wapnem na �cianach, a poza tym u�miechem i rado�ci� �ycia mimo wszystko. Hiszpania by�a krajem neutralnym, ale i tu wojenne chmury rzuca�y gro�ne cienie, odczuwa�o si� brak niemal wszystkiego. C� to jednak znaczy, skoro s�o�ce �wieci, a wok� jest tak pi�knie?

Dop�ki na ulicach znajdowali si� ludzie, Vetle m�g� chodzi� bezpiecznie. Poniewa� jednak w tej wiosce nie zdo�a� si� niczego dowiedzie�, musia� wyruszy� w dalsz� drog�, zdaj�c si� wy��cznie na intuicj�. Czas nagli�, Tengel Z�y nie mo�e go uprzedzi�.

Ruszy� zatem drog� w g�r�, ku Pirenejom.

Li�ciasty zagajnik prze�wietlony s�o�cem stawa� si� coraz g�stszy, a Vetle by� na drodze sam. Szed� jak pod dachem pod skalnymi nawisami albo pomi�dzy poro�ni�tymi zieleni� g�rskimi �cianami. W pewnym momencie odwr�ci� si� i z ulg� stwierdzi�, �e pod��a za nim jaki� m�czyzna.

Zatem nie by� tak zupe�nie samotny.

Vetle nie lubi� chodzi�. Zajmowa�o to zbyt wiele czasu. A poza tym w ostatnich dniach odby� wiele m�cz�cych marsz�w.

Czy�by ten m�czyzna zamierza� go dogoni�? Je�li pragnie towarzystwa, to b�dzie zawiedziony, bo przecie� Vetle nie zna jego j�zyka.

Wyra�nie s�ysza� kroki tamtego na ��toczerwonej ziemi. Brzmia�y jako�� gro�nie? Jakby nieznajomy przyspiesza�, zdecydowanie i coraz bardziej.

Vetle odwr�ci� si�.

A niech to! Obcy szed� wprost na niego z kamieniem w uniesionej r�ce i ��dz� mordu we wzroku. Na okamgnienie l�k sparali�owa� Vetlego, ale zaraz potem rzuci� si� w bok i dzi�ki temu unikn�� ciosu. Napastnik nie mia� ju� kamienia, ale chwyci� ch�opca za gard�o. Obaj upadli na drog�.

W tej samej chwili Vetle us�ysza� jaki� d�wi�k.

Taki d�wi�k tutaj? Ch�opiec wierzga� nogami i krzycza� jak m�g� najg�o�niej, ale tamten d�awi� go coraz bardziej. Stara� si�, �eby napastnik nie s�ysza� tego, co on. Ale si�y go opuszcza�y, tamten dusi� bez lito�ci.

Mamusiu, tatusiu, j�cza�o co� w duszy Vetlego. Teraz na waszego niepos�usznego syna przyszed� koniec. Jedyna pociecha, �e spotkam tam mojego najlepszego przyjaciela, mojego psa, id� do niego�

Pewien grand, jeden z najbogatszych ludzi w Hiszpanii, wraca� do domu po kilkutygodniowej podr�y w interesach do obj�tego wojn� Pary�a. Towarzyszy�a mu ma��onka z ma�� c�reczk�. Jecha�, oczywi�cie, w�asnym samochodem, jak�eby inaczej! Jak to Hiszpan. C� mog�y go obchodzi� braki paliwa w kraju? Nonsens! By� zbyt wysoko postawionym cz�owiekiem, by przejmowa� si� takimi trywialno�ciami. Mia� stosunki i mia� pieni�dze.

Grand przekroczy� w�a�nie granic� i nieoczekiwanie zatrzyma� samoch�d. Przez d�u�szy czas siedzia� zamy�lony, po czym zawr�ci� i skr�ci� w boczn� drog�.

��Co ty, na Boga, robisz? � krzykn�a �ona histerycznym tonem. � Czy� nie mieli�my jecha� do Barcelony?

��Nie. Mam ochot� popatrze� na Pireneje � odpar� grand kr�tko.

��Ale ja musz� zrobi� zakupy w Barcelonie, przecie� wiesz o tym! Co to wszystko ma znaczy�?

Grand tak�e si� nad tym zastanawia�. Co znaczy �w nag�y impuls, by pojecha� przez Pireneje?

��Tu jest bardzo �adnie � odpar� z uporem.

C�rka nie m�wi�a nic. Zacisn�a tylko wargi i wygl�da�a kropka w kropk� tak jak matka.

��Ja naprawd� nie rozumiem � piszcza�a pani. � Co ty chcesz robi� w g�rach? I na tych okropnych drogach? Rozbijemy samoch�d, zobaczysz, i�

��Zamilcz! � uci�� grand. � B�dzie tak, jak powiedzia�em.

W g��bi duszy jednak i on odczuwa� niepok�j. Co go gna na te wyboiste szlaki? Czu� si� tak jakby� Jakby kierowa�a nim czyja� wola?

Ale przecie� on nigdy nie pozwala� sob� kierowa�! Nie znosi� czego� podobnego.

Nie, nie, to on sam, oczywi�cie, po prostu chce zobaczy� Pireneje i tyle.

Zdenerwowane zawodzenie �ony nagle ucich�o.

��Co si� tam dzieje? � krzykn�a zd�awionym g�osem.

��O, m�j Bo�e � j�kn�� grand. � Czy on dusi tego ch�opca?

Zatrzyma� samoch�d, gdy tylko podjecha� do walcz�cych. Vetlemu rzeczywi�cie uda�o si� ha�asowa� tak g�o�no, �e napastnik nie s�ysza� zbli�aj�cego si� auta. Teraz wyrwa� ch�opcu pugilares i zacz�� ucieka� co si� w nogach.

C�rka granda krzycza�a wniebog�osy:

��Nie go� go, ojcze! On jest niebezpieczny!

��Ukrad� ch�opcu pugilares! � wo�a�a jej matka.

Grand by� m�czyzn� w sile wieku i s�owo �l�k� by�o mu obce. Nie na darmo nale�a� do najwy�szych warstw spo�ecznych. Ju� wyskoczy� z samochodu, z�apa� z�odzieja za kark i jednym ciosem powali� na ziemi�. Uderzenie by�o tak silne, �e tamten straci� przytomno��, a wtedy grand wyj�� z samochodu link� i zwi�za� przest�pc�.

Pani tymczasem ukl�k�a obok Vetlego, kt�ry wci�� si� krztusz�c obmacywa� obola�e gard�o. Nie rozumia� ani s�owa ze zdenerwowanego szczebiotu pani, ale pojmowa� istot� tego, co m�wi�a: �e zosta� cudownie ocalony dos�ownie w ostatniej chwili.

Przysi�ga� sobie, �e teraz b�dzie ju� du�o ostro�niejszy.

Panienka przybieg�a z jego pugilaresem. Z wysi�kiem i bardzo powa�nie powiedzia�: �bardzo dzi�kuj� w swoim ojczystym j�zyku.

��Ach, ojcze, on nie m�wi po hiszpa�sku!

Grand pom�g� Vetlemu wsta�.

��Merci � wykrztusi� ch�opiec. Nauczy� si� tego podzi�kowania we Francji.

��Jeste� Francuzem? � zapyta� grand w tym w�a�nie j�zyku.

��Non. Jestem Norwegiem � odpar� Vetle. � Norvege�

��A, Noruega! � rzek�a ma��onka granda, po czym wyrzuci�a z siebie d�ugi potok s��w, a zako�czy�a pytaniem: � Dok�d zmierzasz?

Vetle jednak nie rozumia� niczego.

Pani zamacha�a r�kami, pokazywa�a przed siebie i wci�� ponawia�a pytanie.

Troch� niepewnie Vetle wyj�� map�.

��Si! Si! � m�wili tamci.

Pokaza� im miejsce, do kt�rego zamierza� si� dosta�.

��Madre de Dios! Las Maristinas? � j�kn�a pani, kt�ra najwyra�niej mia�a zwyczaj j�cze� przy lada okazji.

Wtedy grand powiedzia� co�, co Vetle t�umaczy� sobie jako �studiowa� ptaki�. Kiwa� wi�c g�ow� i powtarza� w odpowiedzi: � Si, si! � W�a�nie si� tego s��wka od nich nauczy�. Na wszelki wypadek jednak stara� si� mieszanym norwesko-francuskim z wydatn� pomoc� r�k wyt�umaczy� im, �e ma tam kogo� odwiedzi�. Zdawa�o mu si� bowiem, �e ptaki jako pow�d dla takiej podr�y to nie brzmi zbyt powa�nie. �Mon pere� (m�j ojciec), wykrztusi� �ami�cym si� g�osem, gdy dopytywali si� a jakie� szczeg�y. I prosi� w duszy ojca Christoffera, by wybaczy� to ma�e k�amstwo.

Grand zwr�ci� si� do ma��onki:

��W takim razie jedziemy da Barcelony. I tak musz� zawr�ci� do wioski, kt�r� dopiero co min�li�my, �eby odda� policji tego �obuza. Ch�opiec mo�e chyba pojecha� z nami?

��Oczywi�cie! � zawo�a�y panie ch�rem.

Uda�o im si� nawet wyt�umaczy� to Vetlemu. A kiedy pokaza�y na mapie, dok�d oni sami si� udaj�, Vetle poczu�, �e przepe�nia go szcz�cie. Kordoba! To znaczy, �e przejedzie z nimi prawie ca�� Hiszpani�, niemal do samego celu!

Po samochodzie, po ubraniach wszystkich pa�stwa i po ich manierach Poznawa�, �e to ludzie bardzo bogaci i wytworni. Jakie szcz�cie ma ten Vetle! Niebywa�e szcz�cie!

Kiedy oddali przest�pc� w r�ce policji i kiedy ju� wsiedli do samochodu, grand rzek� z triumfem:

��No, to teraz widzicie! Ja to czu�em! Gdybym si� nie upiera�, �e powinni�my jecha� przez Pireneje, to teraz ten bandyta ju� by uciek� z pieni�dzmi, a ch�opiec le�a�by martwy na drodze.

Kto� tu� obok Vetlego pow�ci�gn�� u�miech, lecz podr�ni w samochodzie tego nie widzieli.

Pomocnicy Vetlego nie mogli interweniowa�, ale byli przy nim.

Monstrum unios�o si� w g�r�.

Szuka�o tego, kto je wzywa�.

Nikogo jednak w pobli�u nie widzia�o.

�M�j niewolniku!� wo�a� jaki� nieprzyjemny g�os, dok�adnie taki sam jak ten, kt�ry kiedy� wzywa� Tamlina, Demona Nocy. �M�j niewolniku! S�uchaj i r�b, co ci naka��! �

Monstrum sta�o przez chwil�, chwiej�c si� lekko, i nas�uchiwa�o.

Znowu g�os, powolny, ostry, szepcz�cy g�os, a w�a�ciwie tylko echo w g�owie s�uchaj�cego.

�S�uchaj mnie, ty n�dzny robaku!�

Ale to, do czego przemawia� Tengel Z�y, w �adnym razie nie przypomina�o robaka.

�Pewien ch�opiec jest w drodze do tego samego miejsca co ty. Mo�e tam dotrze� jako pierwszy, bo ma pomocnik�w. Musisz go powstrzyma�, unicestwi� go, zanim dojdzie za daleko. Zrozumia�e�?�

Monstrum wys�a�o w odpowiedzi sygna� informuj�cy, �e pojmuje. Wspania�y rozkaz. Du�o bardziej interesuj�cy ni� szukanie jakich� papier�w i pilnowanie, �eby nikt nie odegra� zapisanych na nich nut.

Ale to tak�e musi zosta� wykonane.

P�niej.

Vetle le�a� na ��ku w tawernie, gdzie zatrzymali si� na nocleg.

Rzuca� si� niespokojnie. Jaki� nieprzyjemny sen budzi� w nim niepok�j.

Poza tym jednak wszystko powinno uk�ada� si� dobrze, teraz nie by�o �adnych problem�w, kt�re by go martwi�y. 2robi� bardzo sympatyczne wra�enie na hrabiowskiej rodzinie i bardzo ich wszystkich bawi�o uczenie go hiszpa�skiego. Vetle by� zdolnym ch�opcem i uczy� si� �atwo. C�rka granda po prostu go ub�stwia�a. Du�y, prawie doros�y ch�opak, czeg� mog�a wi�cej chcie� dziewi�cioletnia dziewczynka?

Sen Vetlego znowu powr�ci�. Trudno powiedzie�, kt�ry to ju� raz.

Kto� do niego przemawia� w niesko�czonej, zdawa�o si�, przestrzeni.

�Monstrum nadchodzi!� wo�a� kto� �a�o�nie. �Ono nadchodzi, Vetle. B�d� czujny! Monstrum nadchodzi a my nie mo�emy ci pom�c�.

�Dlaczego?� chcia� zapyta�. Ale odpowied� ton�a w rozproszonych, j�kliwych d�wi�kach, rozp�ywa�a si�.

Tylko tamte s�owa pami�ta�, kiedy si� obudzi�.

Samochodowa wyprawa granda nie przebiega�a, rzecz jasna, bez problem�w. Cho� wojna do tego kraju nie dotar�a, to jednak dramatyczna sytuacja �wiata rzuca�a i tutaj d�ugie, ponure cienie. Wsz�dzie odczuwano brak benzyny, z trudem skrywano niech�� wobec bogatych, kt�rzy mieli takie przywileje, jak samoch�d i wp�ywy� Wszystko to sprawia�o, �e podr� trwa�a d�u�ej, ni� powinna. Mimo to jednak Vetle ogromnie zyskiwa� na czasie. W wygodniejszy spos�b nie m�g� tej drogi odby�, ani szybciej, a poza tym m�g� poznawa� obc� ziemi�, fantastycznie pi�kn�. Przy tym nieustanne obja�nienia gospodarzy pozwala�y mu lepiej zrozumie� i kraj, i ludzi. Co prawda grand zabarwia� opowie�ci w�asnymi pogl�dami na stosunki spo�eczne w spos�b typowy dla swojej warstwy. Lekko zirytowany, gdy m�wi� o ubogich, ch�tnie przesadza� w opowie�ciach o wytworno�ci w�asnej klasy. Vetle nie rozumia� nawet po�owy z tego, co do niego m�wiono, ale wch�ania� wszystkie wra�enia z tej podr�y pe�n� piersi�.

Rodzina granda zaprosi�a go, by pomieszka� jaki� czas w ich wspania�ym pa�acu w Kordobie, a on nie m�g� sobie odm�wi� przyjemno�ci i po�wi�ci� na to ca�e popo�udnie i noc. Potem jednak musia� rusza� dalej.

Rozegra�y si�, oczywi�cie, dramatyczne sceny po�egnania, Vetle musia� obieca�, �e b�dzie pisa�. I czy nie m�g�by wst�pi� w drodze powrotnej?

Przyrzeka�, �e b�dzie si� stara�, ale sam w to nie wierzy�.

Vetle po prostu nic a nic nie wiedzia� o drodze powrotnej.

Monstrum odczuwa�o nowe sygna�y.

�Ch�opiec si� zbli�a. B�d� czujny! On nie mo�e dosta� si� do zamku!�

Monstrum poruszy�o si� ci�ko. Rado�� w nim narasta�a. Ch�opiec jest blisko!

Monstrum tak�e by�o w drodze ku mokrad�om, gdzie znajdowa� si� zamek. Nigdy jednak nie sz�o przez wsie i miasteczka. D�ugo, bardzo d�ugo trwa�o w u�pieniu i dopiero niedawno zosta�o obudzone. �ywi�o si� rybami i ma�ymi zwierz�tkami, kt�re zjada�o na surowo. Le�a�o w ukryciu i czeka�o, a� z�o�� ogarnie ca�e cia�o, zbiera�o si�y, by m�c si� zmierzy� z cz�owiekiem.

I oto czas nadszed�.

Wielki mistrz wzywa.

Jaki� ch�opiec? Zmia�d�y ka�d� kostk� w jego ciele, mistrz musi by� zadowolony.

Vetle napisa� da domu, by uspokoi� rodzin�. Nie opowiada� zbyt wiele, tyle tylko, �e ma si� dobrze, �e znalaz� bogatych i wp�ywowych przyjaci� i �e wkr�tce b�dzie znowu w domu, natychmiast gdy tylko zdo�a wype�ni� zadanie. S�u��cy granda obieca� wys�a� list.

Po tym wszystkim ch�opiec czu� si� spokojniejszy. Bo jednak martwi� si� o swoj� rodzin�. Nie chcia�, �eby si� o niego bali. Zw�aszcza �e przecie� powodzi�o mu si� ca�kiem nie�le!

Po przybyciu do pa�acu w Kordobie on i grand odbyli d�ug�, powa�n� rozmow�. Grand pyta� Vetlego, gdzie mieszka jego ojciec.

Ch�opiec waha� si�.

Opowiadanie ca�ej i niewiarygodnej historii o Ludziach Lodu nie mia�o sensu. Nawet gdyby opowiedzia� tylko swoj� kr�tk� histori� o Tengelu Z�ym i o arkuszu nutowym, by�oby to wystarczaj�co niepoj�te i z pewno�ci� wywo�a�aby kolejne pytania, a wyja�nienia znowu inne, i tak czy owak musia�by opowiedzie� wszystko od pocz�tku.

A niby jak mia�by tego dokona� ze swoim wi�cej ni� skromnym zasobem hiszpa�skich s��w?

Odpowiedzia� wi�c tylko, �e jego ojciec mieszka w zamczysku na mokrad�ach.

��W Las Marismas? � zapyta� grand sceptycznie. � Tam chyba nie ma �adnych zamk�w.

��Nie, ja nie wiem, czy to dok�adnie jest w Las Marismas � odpowiedzia� Vetle tyle samo r�kami, co swoim �amanym hiszpa�skim. � Wiem tylko, �e to gdzie� w delcie rzeki Gwadalkiwir.

��Ale� delta Gwadalkiwiru jest ogromna! � zawo�a� grand. � Naprawd� nie masz �adnych bli�szych wskaz�wek?

��Owszem � odpowiedzia� ch�opiec pospiesznie. � Mam dok�adne instrukcje od okre�lonego miejsca na mokrad�ach. Gdy tylko tam dotr�, wszystko p�jdzie g�adko.

��No, miejmy nadziej�. A czy tw�j ojciec wie, �e do niego idziesz?

��Nie, nic nie wie. On jest tam wi�niem i ja mam go uwolni� � k�ama� Vetle.

Chyba posun�� si� troch� za daleko. W oczach granda dostrzega� niedowierzanie.

��To nie jest takie bardzo niebezpieczne � uspokaja�. � M�j ojciec jest tam traktowany jako niewolnik albo prawie. On� nie ma zbyt trze�wego rozumu.

(Wybacz mi, tato Christofferze!}

��No, w takim razie los zes�a� mu syna podw�jnie uzdolnionego � powiedzia� hiszpa�ski arystokrata. � To bardzo pi�knie z twojej strony, Vetle, �e chcesz pomaga� ojcu. Ale jak ty si� tam dostaniesz?

Na to Vetle nie umia� odpowiedzie�, t�umaczy� si� jednak swoj� marn� znajomo�ci� j�zyka. Akurat teraz by� zadowolony, �e umie tak niewiele.

Grand powiedzia�, �e najch�tniej odwi�z�by Vetlego na miejsce, ale, niestety, musi si� niezw�ocznie zaj�� interesami.

Ch�opiec rozumia� to bardzo dobrze, raz jeszcze podzi�kowa� za wszystko, co rodzina dla niego zrobi�a. M�j Bo�e, czy m�g� wymaga� wi�cej?

Hiszpan zastanawia� si� nad czym�.

��Wydaje mi si� bardzo dziwne to z zamkiem na mokrad�ach, Vetle. Zamek ma zazwyczaj w pobli�u jak�� osad�, gdzie mieszkaj� poddani. A o ile wiem, to w tamtej okolicy nie ma �adnych osad.

Znowu si� zamy�li�.

��Chocia�� S�ysza�em kiedy� o takim zamczysku w tamtych okolicach, rzeczywi�cie s�ysza�em, ale to by�o bardzo dawno temu. To opowie�� o starym mauryjskim zamku, le��cym daleka na po�udnie� i dzisiaj nie umia�bym nawet powiedzie�, czy to prawda.

��Tak! To si� zgadza! To w�a�nie mauryjski zamek!

��Mia� on jakoby zosta� zbudowany na skale czy skalnej wysepce. A ze wzgl�du na otaczaj�ce go bagna jest prawie niedost�pny.

��To tak�e prawda � potwierdzi� Vetle z o�ywieniem.

��Oj! W takim razie czeka ci� jeszcze daleka droga. I to niebezpieczne rejony. Bez twardego gruntu pod stopami. Ale, je�li m�wimy o tym samym zamku, to mog� ci mimo wszystko wskaza� pewien punkt odniesienia. Wie�, kt�ra nale�a�a do� W ka�dym razie istnieje tam w pobli�u wie�, ca�kowicie ju� zrujnowana i na w p� pogr��ona w bagnisku. Nazywa si� Silvio-de-los-muertos.

Vetle rozpaczliwie si� stara� zrozumie� potok hiszpa�skich s��w.

��Co to znaczy?

��Och, za panowania mauryjskiego mieszka�cy wsi �yli w nieustannym strachu przed szczeg�lnie brutalnym w�a�cicielem zamku. Chyba nigdy nie s�ysza�em jego nazwiska, ale to zreszt� nieistotne. Niemal codziennie musieli oni grzeba� swoich bliskich, zam�czonych na �mier� przez ludzi pana, gdy nie mogli wi�cej pracowa�. I oto zdarzy�o si�, �e do wsi przyby� pewien cz�owiek, kt�ry postanowi� wypowiedzie� wojn� panu na zamku. Chcia� pom�ci� zmar�ych, bo podobno by� krewnym jednego z nich. Czy mu si� to uda�o i co si� z nim potem sta�o, tego nie wiem. Prawdopodobnie on tak�e sko�czy� �le. Patem jednak, od jego imienia, pocz�to wie� nazywa� Silvio-de-los-muertos. Czyli Silvio-przyjaciel-umar�ych albo po prostu: Silvio-od-umar�ych.

��Pi�knie, nie ma co � westchn�� Vetle zgn�biony.

��Owszem. Ale pytaj o t� wie�, to trafisz do celu.

��Tak zrobi� � obieca� Vetle z wdzi�czno�ci�.

Na odjezdnym zosta� szczodrze zaopatrzony w prowiant i pieni�dze. Nie, nie, to �adna po�yczka! To prezent! Vetle rozumia� dum� granda, wobec tego zrezygnowa� z w�asnej.

A wi�c teraz ch�opiec m�g� jecha� poci�giem tak daleko, jak poci�gi docieraj�. Tylko ostatni odcinek b�dzie musia� pokona� piechot�. Las Marismas bowiem nie zosta�o stworzone dla poci�g�w, ani dla samochod�w, ani nawet dla ludzi. Wy��cznie dla ptak�w i zwierz�t.

Tak jak radzi� grand, Vetle nie wybra� drogi na Sewill�, lecz jecha� kolej�, poprowadzon� szczytami niewysokich wzg�rz wzd�u� rzeki. P�niej w�drowa� piechot� na tej samej wysoko�ci, a� kt�rego� wieczora m�g� spojrze� w d�, na r�wnin�, przez kt�r� p�ynie rzeka Gwadalkiwir, przez Arab�w zwana Wadi-al-Kebir, co znaczy �Wielka Rzeka�.

��Bo�e drogi � szepn�� Vetle.

A przecie� to, co widzia�, by�o zaledwie wycinkiem ogromnego terenu. Prawdopodobnie jeszcze si� nawet nie zbli�y� do Las Marismas. Teraz pojmowa�, �e znalezienie zamku b�dzie niezwykle trudne. W ka�dym razie w tej chwili �adnego zamku nigdzie nie dostrzega�, mimo �e widok mia� przed sob� rozleg�y na wiele mil.

Daleko, na tej samej wysoko�ci, na kt�rej si� znajdowa�, widzia� bielej�ce ma�e wioski z obowi�zkowo kr�luj�cym po�rodku ko�cio�em. Tereny wzd�u� rzeki by�y bardzo zr�nicowane pod wzgl�dem krajobrazowym. Daleko na po�udniu rzeka dzieli�a si� na szereg odn�g, p�yn�cych w podmok�ej okolicy, ziemie na p�nocy zdawa�y si� by� bardziej �yzne, bo wsie roz�o�y�y si� tam g�sto. Ju� od miejsca, w kt�rym sta�, zaczyna�y si� mokrad�a, tutaj nie mo�na by�o budowa� dom�w. W�a�ciwie to nic nie mo�na by�o tutaj robi�, a im dalej na po�udnie, tym gorzej. Bagienne, niebezpieczne nieu�ytki.

W g��bi doliny dostrzega� jeszcze co innego: pot�ne odnogi rzeki gin�y w podmok�ym, martwym lesie, kt�rego charakteru Vetle nie umia�by okre�li�. Drzewa wygl�da�y okropnie. Jakby rozpaczliwie wyci�ga�y si� do �yciodajnego nieba tak, by li�cie mog�y pochwyci� cho� troch� s�onecznego �wiat�a. Pnie sprawia�y wra�enie nadnaturalnie wyro�ni�tych, jakby je kto� wyci�ga� w g�r�, i Vetle wyobra�a� sobie, �e s� ca�kiem nagie, pozbawione kory. Ale przecie� z tej odleg�o�ci nie m�g� niczego takiego widzie�.

Ten las nie zd��y si� bardzo zestarze�, pomy�la�, i chyba mia� racj�. To, co tutaj ogl�da�, to by� koniec epoki. P�niej tereny te mia�y zosta� przemienione w ziemi� uprawn�, ale tego Vetle przecie� nie wiedzia�.

Przysz�o mu do g�owy, �e Las Marismas, wielki raj ptak�w, znajduje si� za tym lasem albo �e nawet zaczyna si� ju� w lesie i ci�gnie dalej na p�noc. Na razie nie widzia� �adnych ptak�w, bo pewnie ju� si� uda�y na spoczynek.

W�a�ciwie to co Vetle mia� do roboty w Las Marismas? Nie przyjecha� tu przecie� po to, �eby studiowa� zwyczaje ptak�w.

Gdzie� na tych bagnach mia� odnale�� zamczysko.

Zbli�a� si� wiecz�r. Czerwone hiszpa�skie s�o�ce zasz�o. Vetle te� powinien uda� si� na spoczynek.

On jednak by� teraz bardzo o�ywiony. Prze�ama� poczucie bezradno�ci i przygn�bienia.

Tak blisko celu po takiej d�ugiej podr�y!

Chcia� i�� dalej.

Ale dok�d? Na po�udnie czy na p�noc?

Wedle wszelkiego prawdopodobie�stwa na po�udnie. W ka�dym razie powinien zej�� w dolin�, nie mo�e dalej w�drowa� szczytami wzg�rz. Stoki by�y jednak poro�ni�te lasem, a w lesie straci widok na okolic�.

Po napadzie nad granic� nie czu� si� zbyt bezpiecznie w lasach. C� za g�upstwa! Gdzie si� podzia�a jego odwaga?

By� ju� chyba w po�owie drogi w d� przez szybko ciemniej�cy las, gdy nagle stan�� przestraszony.

Co� czy kto� porusza� si� niedaleko po�r�d drzew?

Wcze�niejszy atak wywo�a� u niego szok. I chyba na jego szcz�cie, bo teraz by� tak przera�ony mo�liwo�ci� powt�rzenia si� tego samego, �e rzuci� si� na ziemi� pod krzakami i le�a� bez ruchu.

Nas�uchiwa�, a serce bi�o mu coraz mocniej.

Jaka cisza! Jakby kto� inny tak�e nas�uchiwa�.

W ko�cu jednak cisza zosta�a przerwana, bo jaka� istota znowu zacz�a si� porusza�. Ci�kie, cz�api�ce kroki, st�kanie i g�o�ne j�ki. Co� wielkiego i niezdarnego brn�o przed siebie.

W kierunku krzew�w, za kt�rymi ukrywa� si� Vetle.

Ch�opiec nie wytrzyma�. Zerwa� si� jak oparzony i na �eb, na szyj� polecia� w d� po zaro�ni�tym chaszczami zboczu. Potyka� si� w ciemno�ciach, przewraca�, obija� sobie kolana, wstawa� pospiesznie i bieg� dalej. Drapa�y go ga��zie, nogi wi�z�y pomi�dzy wystaj�cymi korzeniami, krzaki szarpa�y mu ubranie. Jak oszala�y wyrywa� si� z tych pu�apek i p�dzi� dalej, �miertelnie przera�ony, a co� niewidocznego wci�� bieg�o za nim.

Poj�cia nie mia�, jakie zwierz�ta �yj� w okolicy. Jedyne, o czym, jak mu si� zdawa�o, s�ysza�, to dziki. Stworzenie, kt�re za nim bieg�o, wydawa�o si� jednak wi�ksze. Nosoro�ec? Nie, sk�d? To przecie� nie Afryka!

Nied�wied�?

Nie. A poza tym Vetle w�tpi�, czy w Hiszpanii �yj� nied�wiedzie.

Ale c� on wiedzia� o tym kraju?

�adne inne zwierz�ta jako� nie przychodzi�y mu do g�owy. Bo przecie� nie mog�y to by� tygrysy ani pantery! I nie bizony czy inne tury ani nie �o�, zreszt� �o� biegnie inaczej.

Vetle mia� jednak nieprzyjemne uczucie, �e tu w og�le nie chodzi o zwierz�ta. �e tu chodzi o co� ca�kiem innego.

I ta my�l przera�a�a go najbardziej.

�Monstrum nadchodzi�, wo�a� kto� we �nie.

Monstrum.

Tak. Teraz wszystko zaczyna�o si� zgadza�. To co�, co s�ysza� za sob�, to musia�o by� monstrum.

Nie zwierz� i nie cz�owiek. Monstrum.

W ko�cu Vetle wydosta� si� z lasu i sta�. A dok�adniej m�wi�c � le�a�. Le�a� p�asko na brzuchu, przywieraj�c do ziemi.

Z lasu nie dociera� �aden d�wi�k. Najwyra�niej nikt za nim nie bieg�. Mo�e wi�c uratowa�a go zdolno�� do szybkiego biegu, w�a�ciwa jego wiekowi?

Tak. Raczej to ostatnie. Monstrum kierowa�o si� przeciwko niemu, ale on okaza� si� szybszy i uciek�. A by�a to wyj�tkowo wrogo usposobiona istota, Vetle wyczuwa� to ka�dym nerwem. Istota, cokolwiek to by�o, czai�a si� w lesie po to, by zabi�.

Zabi� jego!

Vetle mia� w �y�ach dostatecznie du�o krwi Ludzi Lodu, by takie rzeczy wiedzie�.

G�os, �w obrzydliwy, mlaszcz�cy g�os wzywa�:

�Niewolniku! N�dzna kreaturo! Ju� go prawie mia�e� i przegapi�e� okazj�. To niewybaczalne!�

�On by� za szybki�, odpar�o monstrum w my�li.

�To ty by�e� niezdarny! Pilnuj, by nast�pnym razem podej�� do niego niepostrze�enie! Nawet gdyby to mia�o trwa� wieki!�

�Ja si� dwa razy nie myl�, zaskrzecza� chrypliwy g�os stwora. �Ja jestem najsilniejszy na �wiecie�.

�I najg�upszy�, zako�czy� Tengel Z�y w my�lach kt�re nie dociera�y do tamtej istoty. ��e te� musz� bra� kogo� takiego do pomocy! Ale jak przyjdzie co do czego, ta kreatura jest najlepsza. Naprawd� niepodleg�a�.

U�miechn�� si� sam do siebie. Kiedy nuty zostan� odnalezione, zmusi si� w�a�ciciela fletu do odegrania sygna�u. A wtedy� Czas Tan-ghila zapanuje na ziemi. Jego kr�lestwo trwa� b�dzie tysi�ce lat.

Do miejsca jego spoczynku dociera�y echa kanonady z odleg�ych p�l bitewnych. Widzia� ludzi pe�zaj�cych po�r�d korzeni w okopach, widzia� okr�ty wojenne na morzach, zatapiane lub zatapiaj�ce inne jednostki, i serce w nim ros�o.

To jego dzie�o!

Przymyka� oczy na fakt, �e ludzie rz�dz�cy �wiatem s� r�wnie zdolni jak on.

Tengel Z�y pragn�� sam za�ywa� s�awy tego, kt�ry unicestwi� �ycie na ziemi.

Vetle rozgl�da� si� ostro�nie, obola�y, pokrwawiony.

W g�rze, na szczycie, mia� znakomity widok na okolic�, widzia� drog�, kt�r� powinien si� kierowa�, gdyby chcia� zej�� na r�wnin�. Ku po�udniowi, bo nabiera� coraz wi�kszej pewno�ci, �e nale�y i�� w�a�nie tam.

Teraz nie widzia� �adnej drogi, nie widzia� w og�le nic.

Na dodatek zrobi�o si� ju� nieprzyjemnie ciemno. W tym kraju natura nie zna�a d�ugich zmierzch�w, przechodzenia z jasnego dnia w noc. Tu owo przej�cie by�o brutalnie kr�tkie. Teraz kompletne ciemno�ci jeszcze nie zapad�y, ale stanie si� to za chwil�. Z my�l� o tych jakich� dzikich zwierz�tach, kt�re nocami w��cz� si� po tym kraju i z kt�rych jedno dopiero co spotka�, Vetle wl�k� si� przed siebie pozbawiony wszelkiej odwagi.

Pod �adnym pozorem nie m�g� zosta� tu, gdzie by�. Za wszelk� cen� powinien dosta� si� na r�wnin�.

Nie ma si� nad czym zastanawia�. Trzeba po prostu i��.

A� do tej pory widzia� w tym kraju przewa�nie jeden rodzaj gleby, czerwon� lub ��taw� glin�, kt�ra kompletnie wysch�a w pal�cym s�o�cu i z kt�rej ka�dy podmuch wiatru wznosi� w g�r� ob�oki py�u. Niekiedy Vetle widywa� piasek, ale zawsze grunt by� bardzo suchy.

Teraz dostrzega� zmian�. Widzia� to ju� z g�ry i to samo zauwa�a� w dole. Znajdowa� si� na podmok�ych terenach nad rzek� Gwadalkiwir.

Tymczasem nie by�y to mokrad�a. Jeszcze nie, jeszcze zbyt blisko lasu. Raczej �yzna ziemia, mo�na powiedzie�. Vetle szed� w g�stej trawie, od czasu do czasu pod�o�e stawa�o si� b�otniste, ale niespecjalnie. Uwa�a�, �eby nie zbli�a� si� zanadto do rzeki, ale by�o ju� tak ciemno, �e nie widzia� linii horyzontu. Mo�e zreszt� przes�ania�a j� nocna mg�a, trudno powiedzie�.

Nigdzie, jak okiem si�gn��, ani jednego �wiate�ka.

Okolic rzeki Gwadalkiwir nie mo�na nazwa� dolin�. By�a to ogromna, rozleg�a r�wnina i Vetle bardzo uwa�a�, by nie podej�� zbyt blisko wody, Jeszcze nie teraz. Najpierw musia� si� rozejrze� po otoczeniu.

Ziemia stawa�a si� coraz bardziej bagnista, wi�c musia� znowu kierowa� si� bli�ej lasu. Czyni� to niech�tnie, gdy� �miertelnie ba� si� dzikich zwierz�t. Innego wyj�cia jednak nie mia�, w przeciwnym razie ryzykowa�by, �e wpadnie do najbli�szej odnogi rzeki.

Nieustannie ogl�da� si� przez rami�, niepewny, czy �to� nie rzuci si� na niego od ty�u. Szed� wi�c tak szybko jak tylko m�g� i w ten spos�b pokona� do�� du�� odleg�o��.

Akurat w momencie kiedy pomy�la� sobie, �e nie mo�e przecie� tak i�� przez ca�� noc, zm�czony coraz bardziej i bardziej, potkn�� si� na czym�, ca nie mog�o by� niczym innym, jak bruzd� pozostawion� przez p�ug na zaoranym polu.

Pole? Tutaj? Poczu� ogromn� ulg�. W takim razie niedaleko powinni by� ludzie. W takim razie dzikie zwierz�ta nie odwa�� si� tu atakowa�.

Szed� dalej przez to jakie� pole, ale �lad�w ludzkich osiedli nadal nigdzie nie widzia�. Ca�e cia�o pulsowa�o b�lem, poranione podczas szalonego biegu przez poro�ni�ty chaszczami stok. Spodnie na kolanach mial sztywne od zakrzep�ej krwi, d�onie odarte ze sk�ry, oko d�ugo zalewa�a mu krew ze skaleczonej brwi. Teraz ju� krew przesta�a lecie�, ale ca�e ubranie poszarpane by�o dos�ownie na strz�py.

Vetle z Ludzi Lodu, czternastolatek, czu� si� bardzo samotny, bardzo zm�czony i przera�ony, w oczach mia� �zy rozpaczy i bezradno�ci.

Nagle stan�� jak wryty. Dom? Ale� tak, niedu�y dom! Czworok�tna, ma�a budowla z kamienia, prawdopodobnie co� w rodzaju spichlerza do przechowywania produkt�w rolnych. Szed� dalej w nadziei, �e znajdzie jeszcze wi�cej dom�w, poniewa� jednak niczego takiego nie znalaz�, zawr�ci� do samotnego budyneczku i przez niskie drzwi wsun�� si� do �rodka.

Po zapachu ziemi pozna�, �e si� nie myli�, to naprawd� spichlerz. Teraz pusty, ale kiedy post�pi� kilka krok�w przed siebie, natkn�� si� w k�cie na jakie� worki i skrzynie.

Vetle roz�o�y� worki na ziemi i zrobi� sobie z nich pos�anie. Jaki� kontrast z jedwabn� po�ciel� we wspania�ym �o�u w Kordobie!

Obejrza� dok�adnie drzwi i uzna�, �e z pewnym wysi�kiem uda si� je zamkn�� na �elazny skobel. Kiedy to ju� zrobi�, poczu� si� du�o bezpieczniej. Potem pad� na swoje prowizoryczne pos�anie i stara� si� nie my�le� o szczurach, paj�kach ani innych obrzydlistwach.

Vetle ockn�� si�. Nie by� w stanie okre�li�, czy to noc, czy ranek, wszystko ton�o w ciemno�ciach, ale nie wiedzia� przecie�, czy spichlerz ma jakie� okna.

Co� go obudzi�o.

Le�a� i nas�uchiwa� w napi�ciu. Ze strachu stara� si� nie oddycha�. Pragn��, �eby teraz kto� przy nim by�. Ktokolwiek, ale najlepiej ojciec. Albo mama, albo oboje�

Nagle zerwa� si� na r�wne nogi.

Co� skrada�o si� pod �cianami na zewn�trz budynku. �ciany nie by�y grube, Vetle dok�adnie s�ysza� cz�api�ce, ci�kie kroki. I budz�ce groz� st�kanie.

Kto� si� niecierpliwi�. Kto� czy co� dobija�o si� do drzwi. Usi�owa�o po omacku odnale�� klamk�.

Skobel! Czy ta prymitywna zapora przed �wiatem zewn�trznym wytrzyma? Vetle cofn�� si� pod �cian� i dygocz�c w panicznym strachu przywar� do muru.

Dawno ju� rozpozna� te g�osy na zewn�trz. To by�a istota tego samego rodzaju co tamta na wzg�rzach. Trudno jednak powiedzie�, czy by�a to ta sama istota.

Dzik?

To mu si� nadal wydawa�o najrozs�dniejsze.

Tylko �e to co� na zewn�trz wydawa�o si� znacznie wi�ksze ni� dzik.

G�o�ne dudnienie do drzwi sprawi�o, �e serce podesz�o Vetlemu do gard�a.

Nie, nie! To nie mo�e dosta� si� do �rodka!

Kolejne uderzenie. Drzwi zatrzeszcza�y z�owieszczo, ale wytrzyma�y. Na razie.

Ch�opiec podczo�ga� si� do wyj�cia i bezszelestnie opar� si� plecami o drzwi. Co� w�szy�o przy futrynie. Wysoko. Dzik, nawet gdyby stan�� na tylnych nogach i wyprostowa� si�, nie si�gn��by tak wysoko.

Vetle dygota� przera�ony.

To, co si� sta�o zaraz potem, zaskoczy�o go tak bardzo, �e nie zd��y� zrobi� uniku.

Jednym pot�nym ciosem drzwi zosta�y rozbite i Vetle poczu�, �e co� twardego, przypominaj�cego szpony wbija si� w jego rami� i rozdziera cia�o a� do �okcia. Jakby jaka� pot�na �apa, czy jak to nazwa�, zosta�a wsuni�ta przez rozbite drzwi i trafi�a siedz�cego na ziemi. �apa cofn�a si�, a Vetle ze wszystkich si� stara� si� opanowa� coraz bardziej niezno�ny b�l.

Czy naprawd� mog� tu by� nied�wiedzie?

Przygotowany na �mier� czeka� na nast�pny atak, czwarty z kolei i teraz ju� pewnie ostatni. Zastanawia� si�, czy nie zdo�a�by jako� zastawi� rozbitych drzwi jedn� z desek i zaprze� si� o nie z ca�ych si� plecami, ale uzna�, �e to ca�kiem beznadziejne.

Teraz� Kolejny atak! Teraz nast�pi!

Ale atak nie nast�pi�.

Zamiast tego Vetle us�ysza�, �e cz�api�ce kroki prze�ladowcy oddalaj� si� pospiesznie.

W chwil� p�niej dotar�y do niego jakie� g�osy. Normalne g�osy ludzkie. Dw�ch czy wi�cej m�czyzn sz�o przez r�wnin� i rozmawia�o.

W �rodku nocy?

Chyba powinien ich ostrzec?

Ostro�nie, bardzo ostro�nie Vetle uchyli� rozbite drzwi i wyjrza� przez szpar�.

By�o bardzo wczesne rano. Tak wczesne, �e wci�� wi�cej by�o ciemno�ci ni� �wiat�a.

Dzikie zwierz�? Gdzie� si� ono podzia�o?

Widzia� zarysy niedalekiego lasu czy mo�e zaro�li. To w tamt� stron� oddali�y si� cz�api�ce kroki.

A zatem on sam nie powinien si� tam zbli�a�.

Och, rami�! Pali�o niczym ogie�. Vetle dotkn�� r�k� rany i poczu�, �e krew sp�ywa mu po palcach.

A ludzie?

Nigdzie �ladu �ywej duszy. Nie dogoni�by ich, nawet gdyby widzia�, dok�d poszli. Nic nie szkodzi, najwa�niejsze, �e jemu uda�o si� wydosta� z opa��w. To pewnie jedyna szansa na uratowanie �ycia. Niczym �asiczka wymkn�� si� na zewn�trz i pobieg� jak najdalej od majacz�cego w mroku zagajnika, a potem dalej, skrajem pola. Ja�niej�ce na wschodzie niebo pozwoli�o mu si� zorientowa�, gdzie jest.

To dziwne, �e nie widzia� tych rozmawiaj�cych ludzi! Tych, kt�rzy przestraszyli owo mistyczne zwierz� i sprawili, �e uciek�o. Chcia� im podzi�kowa� i ostrzec przed czyhaj�cym niebezpiecze�stwem, ale oni po prostu znikn�li. Co prawda by�o jeszcze ciemno, ale nie na tyle, by nie mo�na by�o zauwa�y� ludzkich sylwetek.

Dopiero kiedy odszed� bardzo daleko od budynku na polu i gdy s�o�ce sta�o ju� wysoko ponad rozleg�� r�wnin�, u�wiadomi� sobie, �e tamci m�czy�ni rozmawiali po norwesku.

Pos�ugiwali si� trudno zrozumia�ym, bardzo staro�wieckim j�zykiem.

Nie powinien si� zatem spodziewa�, �e spotka tu kogo� �ywego.

Przez ca�y bo�y dzie� Vetle w�drowa� wzd�u� odnogi rzecznej, niepewny, gdzie si� w�a�ciwie znajduje, czy mo�e ju� min�� miejsce, gdzie le�y zamczysko, czy te� powinien i�� w odwrotnym kierunku.

By�y to do�� dr�cz�ce my�li.

Kiedy jednak od czasu do czasu stwierdza�: �powinienem zawr�ci�, czu�, jakby co� pcha�o go naprz�d. Je�li zatem mia� jak�kolwiek intuicj� i je�li ta intuicja dzia�a�a, to chyba szed� we w�a�ciw� stron�.

Trzyma� si� otwartej r�wniny. Chocia� wysoko na wzg�rzach widzia� osady, to nie odwa�y� si� tam p�j��. Jak d�ugo b�dzie mo�na posuwa� si� naprz�d po r�wninie, tak d�ugo Vetle zostanie tutaj. Las budzi� w nim najwi�ksze przera�enie.

Rami� dokucza�o niepokoj�co. Nie wiedzia�, w jakim jest stanie, bo nie m�g� zobaczy� rany.

Mia�o si� ju� pod wiecz�r, gdy odkry�, �e nie jest sam.

Najpierw si� przestraszy�. Czy to jaka� nowa pu�apka? Mia� ju� do�� tego rodzaju do�wiadcze�.

Ale kiedy odwr�ci� si� zdecydowanie i chcia� spojrze� prze�ladowcom w oczy, uspokoi� si�. Przed nim sta�o dw�ch ma�ych ch�opc�w. Jeden m�g� mie� jakie� cztery, a drugi mo�e siedem lat, cho� to trudno okre�li�, bowiem dzieci hiszpa�skie by�y na og� mniejsze ni� ich norwescy r�wie�nicy.

Ch�opcy przystan�li tak samo gwa�townie jak Vetle, jakie� dwadzie�cia pi�� metr�w od niego. Ich bardzo �adne czarne oczy wyra�a�y strach.

Musieli i�� jego �ladami od dawna.

��Salud � pozdrowi� ich Vetle, pope�niaj�c, oczywi�cie, b��d. To, co powiedzia�, znaczy�o �na zdrowie�, a nie, jak s�dzi�, �dzie� dobry�.

Przestraszeni malcy skin�li jedynie g�owami w odpowiedzi.

Swoj� �aman� hiszpa�szczyzn� Vetle zapyta�:

��Czy idziemy w t� sam� stron�?

G�upie pytanie! Nie by�o tu �adnej innej drogi pr�cz tej w�skiej �cie�yny pomi�dzy wzniesieniem a mokrad�ami. Buty Vetlego od dawna ju� by�y kompletnie przemoczone po d�ugiej w�dr�wce przez t� okolic�. Malcy szli boso, co by�o z pewno�ci� du�o bardziej praktyczne.

Naradzali si� teraz przez chwil� szeptem, po czym starszy powiedzia�:

��Si!

Vetle przywo�a� ich gestem r�ki. Podeszli z wahaniem i zatrzymali si� w bezpiecznej odleg�o�ci.

��Ja nie m�wi� dobrze po hiszpa�sku � wyja�ni� Vetle.

Na te s�owa buzie malc�w rozja�ni�y si� w u�miechach i ca�kiem ju� uspokojeni podeszli blisko.

��Mo�emy i�� razem? � zapyta�. � Dok�d si� wybieracie?

Ch�opcy wzruszyli ramionami.

I w�a�nie wtedy Vetle zrozumia�, �e to s� dzieci hiszpa�skich Cygan�w.

Grand i jego rodzina opowiadali mu du�o o Cyganach. I bez sympatii. Vetle jednak wiedzia� jeszcze z rodzinnego domu, �e to fa�szywe wyobra�enie. Hiszpa�scy Cyganie to lud bardzo dumny, maj� oczywi�cie powa�ne problemy, cz�sto nara�eni s� na prze�ladowania, ale ich kultura jest bardzo stara; s� szczeg�lnie utalentowanymi muzykami, �piewakami i tancerzami, ich specjalno�ci� jest flamenco. Wyros�o w�r�d nich wielu artyst�w. S� to ludzie szczerzy i otwarci, ale �e przysz�o im �y� cz�sto na granicy g�odu, zdarza si�, �e pope�niaj� czyny niezgodne z prawem. Krew maj� gor�c�, �kochaj� i zabijaj� z tak samo gor�cym sercem�, jak to okre�li� pewien poeta.

To wszystko, co Vetle wiedzia� na temat hiszpa�skich Cygan�w. Dosy� to powierzchowna i nazbyt og�lna wiedza.

A ci dwaj mali ch�opcy�? Jak si� ma wobec nich zachowa�?

Vetle my�la� szybko. Przez ca�y miniony dzie� nie spotka� nigdzie �ladu dzikich zwierz�t, w przeciwnym razie nie odwa�y�by si� zabiera� ze sob� dzieci. Nie chcia� ich nara�a� na niebezpiecze�stwo. Cho� z drugiej strony�

��Mo�emy dalej i�� razem � zacz�� im t�umaczy�. U�ywa� prostych s��w. � Nie b�dziecie sami i mogliby�cie mi troch� pom�c w hiszpa�skim.

��Si, si! � kiwali z o�ywieniem g�owami.

��Gdzie mieszka wasza mama i tata?

��Umarli, se�or.

Wierzy� im. �ebrz�ce dzieci cz�sto pos�uguj� si� k�amstwem, s� wysy�ane przez rodzic�w i musz� zachowywa� si� tak, �eby budzi� jak najwi�ksz� lito��, a tym samym zarabia� jak najwi�cej pieni�dzy. Z tymi by�o inaczej.

Wszyscy trzej poszli w�sk� �cie�k� dalej. O ile� ra�niej si� idzie w towarzystwie! Nawet je�li to tylko dwoje dzieci potrzebuj�cych opieki.

Starszy zapyta� po chwili, dok�d wybiera si� Vetle, a on odpowiedzia�:

��Silvio-de-los-muertos.

Ch�opcy spogl�dali po sobie. Najwyra�niej s�yszeli t� nazw� po raz pierwszy.

��Czy wiecie, gdzie si� teraz znajdujemy? zapyta� Vetle.

��Si, se�or. Wkr�tce dojdziemy do ma�ej g�rskiej wioski. Tam jest wielu Cygan�w.

��I wy tam w�a�nie idziecie?

��Si. Mo�e b�dziemy mogli tam zosta�.

��Czy w takim razie mog� i�� z wami? Mo�e tam kto� zna Silvio-de-los-muertos?

Obaj malcy uznali, �e to dobry pomys�.

��Poza tym�

Vetle z wysi�kiem pokaza� im swoje skaleczone rami�, kt�re teraz musia�o wygl�da� naprawd� okropnie.

��Och, se�or! � wo�ali cienkimi g�osikami zmartwieni ch�opcy. Zacz�li z wielk� szybko�ci� wymienia� mi�dzy sob� pogl�dy na temat rany, a starszy uwa�nie czego� szuka� na skraju lasu. Poprowadzili Vetlego do niewielkiej sadzawki i tam wyt�umaczyli mu, �e powinien przemy� ran�. Zrobi� to bardzo niech�tnie, bo ka�dy ruch sprawia� mu b�l, a poza tym rami� zacz�o ponownie krwawi�. Wi�kszy z ch�opc�w znalaz� jednak jakie� du�e li�cie i opatrzy� nimi ran�. Opatrunek przyjemnie ch�odzi� rozpalon� sk�r�. Vetle u�miecha� si�. Malcy zachowywali si� dok�adnie tak jak uzdrowiciele z Ludzi Lodu. Ale przecie� Cyganie te� s� lud�mi bliskimi naturze, podobnie jak Tengel Dobry, jak Hanna, Sol, Mattias i wielu innych znaj�cych si� na zio�ach jego przodk�w.

��Jeste�cie g�odni? � zapyta� Vetle.

Znowu obaj malcy wzruszyli ramionami z pewn� nonszalancj�.

Vetle poszuka� jakiego� stosunkowo suchego miejsca, po czym usiad� i wyj�� resztki swojego prowiantu.

Dzieci by�y bardzo g�odne. Ma�e biedactwa, kt�re pomaga�y mu ze szczerego serca. Zapasy, kt�re Vetlemu mog�yby starczy� na dwa dni, znikn�y b�yskawicznie.

Kiedy si� najedli, ruszyli w dalsz� drog�.

��A gdzie zazwyczaj nocujecie? � zapyta� Vetle, bo wiecz�r zaczyna� si� ju� zbli�a�.

��W grotach. Albo gdzie popadnie.

��Czy w tych okolicach s� jakie� niebezpieczne dzikie zwierz�ta? � podpytywa� jakby od niechcenia.

��Najbardziej niebezpieczni s� ludzie � odpar� starszy spokojnie.

Pod tym wzgl�dem Vetle si� z nim zgadza�.

Starszy ch�opiec mia� na imi� Sebastian, m�odszy Domenico. Wygl�da�o na to, �e odnosz� si� do Vetlego z ogromnym podziwem, i rozmawiali teraz z takim zapa�em, �e wszyscy trzej zapomnieli o up�ywie czasu. Nagle stwierdzili, �e zaczyna zmierzcha�. Trzeba by�o jak najszybciej znale�� schronienie na noc. Sebastian wskaza� na wzg�rza, gdzie majaczy�y zabudowania jakiej� niewielkiej wioski.

Vetle odnosi� si� do tego pomys�u niech�tnie, ba� si� po prostu poro�ni�tego lasem zbocza. Jednak na mokrad�ach nie by�o innego miejsca na nocleg. Sko�czy�o si� wi�c na tym, �e poszed� za malcami.

W lesie Vetle rozgl�da� si� czujnie na wszystkie strony. Stara� si� i�� spokojnie, ale prze�ycia ostatnich dni, napad i spotkanie z dzikimi zwierz�tami, zostawi�y �lady. Nie by� w stanie uwolni� si� od l�ku.

Ptaki, kt�rych w ci�gu dnia widzia� tysi�ce, teraz z krzykiem szykowa�y si� na noc. Prawdopodobnie Vetle znajdowa� si� ju� na tych terenach, kt�re nazywano Las Marismas, miejscu postoju ptak�w w�drownych w ich mi�dzykontynentalnych lotach. G�o�ne krzyki ptak�w dochodzi�y teraz z daleka, Vetle wiedzia�, �e w wysokich trawach porastaj�cych obszar delty znajduj� si� ich miliony. Jeszcze tylko ostatni sp�nialscy kr��yli po niebie w poszukiwaniu dogodnego miejsca na spoczynek.

Trzej ch�opcy nie zd��yli doj�� do bia�ych zabudowa� wsi. Gdy zmierzch zacz�� si� przemienia� w nocn� ciemno��, us�yszeli muzyk� i �piew, dobywaj�ce si� gdzie� spod ska�, g�ruj�cych ponad lasem, w ko�cu dostrzegli chwiejne �wiat�o palonego gdzie� niedaleko ogniska.

Dwaj malcy wykrzykiwali co� do siebie bardzo przej�ci, a kiedy wyszli z g�stwiny na spor� ��k�, zobaczyli przed sob� wysok� ska�� z jasnego wapienia. By�o w niej mn�stwo otwor�w wiod�cych do grot i to stamt�d dochodzi�a muzyka, a tak�e blask ognia.

��Cyganie! � wrzasn�li ch�opcy i poci�gn�li za sob� Vetlego.

W chwil� p�niej stali na szerokiej skalnej p�ce, otoczeni mn�stwem ludzi, i widzieli wej�cie do groty, o�wietlonej blaskiem rado�nie trzaskaj�cego ognia. Ch�opcy przedstawiali Vetlego i wszyscy trzej zostali przyj�ci tak samo serdecznie i spontanicznie. Przede wszystkim pocz�stowano ich smakowit� potraw� z ogromnego kot�a.

By�o oczywiste, �e Cyganie zaopiekuj� si� osieroconymi dzie�mi, co Vetlego bardzo uradowa�o. Siedzieli teraz wszyscy razem u wej�cia do groty i zajadali z apetytem. Wiedzia� jednak, �e b�dzie t�skni� do tych ch�opc�w. Byli znakomitymi towarzyszami podr�y i pozwolili mu zapomnie� o strachu.

Tak, ale mimo to strach ca�kiem go nie opu�ci�. Nagle zapragn�� z ca�ego serca zosta� na d�u�ej z tymi pe�nymi ciep�a lud�mi. Wcale mu si� nie spieszy�o do dalszej w�dr�wki przez mokrad�a. W tej chwili ca�e to zadanie polegaj�ce na zniszczeniu nut wyda�o mu si� kompletnie beznadziejne i pozbawione sensu.

Ale to pewnie tylko zm�czenie. Rano, kiedy obudzi si� wyspany, odwaga wr�ci.

Pr�bowa� zdrow� r�k� wybija� rytm flamenco, ale oczy same mu si� zamyka�y. Jaka� dziewczyna, pewnie w jego wieku, usiad�a obok. Vetle by� zbyt zm�czony, by uwa�nie s�ucha�, co ona m�wi. Zwr�ci� tylko uwag�, �e by�a bardzo przej�ta i mia�a niezwykle g��boki dekolt. Ale wszystkie kobiety wygl�da�y podobnie, wi�c musia�o to nie mie� specjalnego znaczenia. Dziewczyna powiedzia�a, �e tutaj, w taborze, nazywaj� j� Juanita, ale tak naprawd� to ma na imi� Jeanne i nie pochodzi z Hiszpanii. Vetle przygl�da� jej si� bez s�owa. Wprawdzie mia�a ciemne w�osy i br�zowe oczy, ale jednak cokolwiek ja�niejsze ni� inni, i rysy te� mia�a nieco bardziej europejskie.

��Pozw�l mi zosta� przy tobie � powtarza�a raz po raz z p�omiennym spojrzeniem. � Umiem bardzo zr�cznie kra��, a gdyby�my zostali bez pieni�dzy, to ofiaruj� jakiemu� m�czy�nie swoje us�ugi i zarobi� na �ycie. Chc� wr�ci� do domu, do ojczystego kraju. Oni s� dla mnie mili i dobrze mi tu by�o, ale teraz chc� mnie wyda� za Manolo, o, tego, co tam stoi, a on by� ju� dwa razy �onaty i ma mn�stwo dzieci.

Vetle s�ucha� coraz bardziej zaszokowany.

��A ile ty w�a�ciwie masz lat?

��Czterna�cie.

��Ale� Ale� � zacz��, nie mog�c ukry� rozdra�nienia. � Nie mo�esz mi towarzyszy�. Ja id� na po�udnie i to bardzo niebezpieczna podr�.

��Wybierasz si� na po�udnie? � rzek�a zawiedziona i wsta�a. � Ja chc� wr�ci� do Francji.

Vetle patrzy� w �lad za odchodz�c�. Mia�a taki sam spos�b chodzenia jak pozosta�e kobiety, niezwykle zmys�owy, sz�a ko�ysz�c biodrami. Ale nie by�a bardzo podobna do Cyganek. Vetle m�g� uwierzy�, �e to zwyczajna francuska dziewczyna. Jakim sposobem trafi�a do cyga�skiego taboru?

Ech, nie by� w stanie skupi� my�li. Jak to cudownie znale�� si� w�r�d ludzi, kt�rzy si� cz�owiekiem opiekuj�, rozmarzy� si� i prawie ca�kiem uspokoi�. Wszystko inne sta�o mu si� ca�kiem oboj�tne. Teraz chcia� si� tylko krzepi� rado�ci� �ycia tych ludzi.

Chocia�, czy w ich pie�niach by�a wy��cznie rado��? Czy nie wyczuwa�o si� w nich tak�e smutku?

Cyganie �piewali i ta�czyli do p�na w noc, a� oczy Vetlego zacz�y si� klei� i nie by� ju� w stanie wybija� gor�cego rytmu flamenco. Gospodarze �miali si� z jego powolnego kiwania, wkr�tce te� wskazali jemu i ch�opcom miejsce do spania we wn�trzu jaskini. Na zewn�trz muzyka i ta�ce nie ustawa�y.

Vetle nie czu� si� tak bezpiecznie od chwili, gdy opu�ci� dom.

Nast�pnego ranka porozmawia� z kilkoma m�czyznami z taboru.

Owszem, znali wymar�� osad� Silvio-de-los-muertos. Kt� by mia� zna� Hiszpani� je�li nie oni, w�drowny lud?

Ale wyja�nie� udzielali z wahaniem. Czy Vetle naprawd� musi tam i��? To nie jest dobre miejsce! Ludzie dawno ju� si� stamt�d wyprowadzili. Porzucili swoje domy, zostawili swoich zmar�ych. Silvio-de-los-muertos by�o naprawd� wymar�� osad� i powoli pogr��a�o si� w gliniastym pod�o�u. Pozosta� jedynie zamek, teraz tak�e popadaj�cy w ruin�. W�a�ciciel zamku �y� co prawda w przepychu, ale jego s�u�ba to ostatnia ho�ota i nikt nie dostanie si� do zamku, �eby nie przej�� przez wartowni�, a tam trzymaj� jakie� potworne psy. Czy Vetle naprawd� musi si� tam dosta�?

No, niestety, musi. Musi koniecznie co� stamt�d zabra�.

Co� warto�ciowego?

Nie, wprost przeciwnie, co� bardzo niebezpiecznego. Co�, co nale�y zniszczy�. I Vetle musi si� o to zatroszczy�. Zniszczy� t� rzecz w�asnor�cznie.

Kiwali g�owami, �e rozumiej�. Skoro tak, to powinien nadal w�drowa� przez Las Marismas, jeszcze kawa�ek. Na skraju ptasich legowisk, u podn�a wzg�rz, le�y Silvio-de-los-muertos. Jest tam taki dziwny las�

Vetle wtr�ci� pospiesznie, �e ten las to ju� min��.

Nie, nie ten. Ten wok� zrujnowanej wsi jest du�o, du�o gorszy.

Rozleg�y?

No, niespecjalnie, t�umaczyli machaj�c r�kami. Taki sobie �redni las. Nic szczeg�lnego. I usycha. Umiera podobnie jak wie�.

Podobnie umieraj�cy, jak ten, kt�ry Vetle ju� min��?

Du�o, du�o gorzej! To naprawd� straszna okolica!

No, brzmi to optymistycznie, nie ma co, pomy�la� Vetle i zadr�a� w ch�odzie poranka.

Otrzyma� na drog� srebrny krzy�yk, kt�ry zawiesi� na szyi, i mn�stwo b�ogos�awie�stw. Sebastian i Domenico chcieli p�j�� z nim, ale Cyganie si� nie zgodzili. Przyj�li ch�opc�w za swoich ze szczerego serca i musieli dba� o ich bezpiecze�stwo.

Vetle po�egna� si� i ruszy� w drog�. Tym razem bardzo niech�tnie, bo by�o mu znakomicie u tych dobrych, serdecznych ludzi. Opuszczaj�c ich, poczu� si� podw�jnie samotny.

Cyganie obja�nili mu, kt�ra droga b�dzie najlepsza i gdzie nie b�dzie sam, bo, cho� nic na ten temat nie m�wi�, pojmowali jego strach. Powinien mianowicie jeszcze do�� d�ugo i�� wzg�rzami, bo tam le�� wsie, niemal jedna przy drugiej. Wkr�tce co prawda b�dzie musia� zej�� na r�wnin�. Bo Las Marismas to w�a�nie r�wnina, a tam �yj� przewa�nie ptaki, ludzie zapuszczaj� si� w te okolice niezwykle rzadko.

Przy akompaniamencie krzyk�w niezliczonych chmar ptactwa Vetle brn�� przed siebie w ten wczesny ch�odny poranek. Mia� przed sob� bardzo d�ug� drog�.

Szed� przez ca�e d�ugie przedpo�udnie. W piek�cym s�o�cu, bez towarzystwa, pe�en l�ku przed samotno�ci�, a jeszcze bardziej l�kaj�cy si� przygodnych towarzyszy podr�y. Nie wierzy� ju� nikomu po napadzie przy granicy i po kilkakrotnych spotkaniach z dzikim zwierzem. Brakowa�o mu szczebiotania ch�opc�w, ale b�dzie musia� o nich zapomnie�. Znowu powr�ci�a niepewno��, tym razem ze wzmo�on� si��.

Vetle bardzo si� wstydzi� swego stanu. On, kt�ry zosta� wybrany, zachowuje si� jak jaki mi�czak! On, kt�ry zawsze by� najbardziej szalony i odwa�ny w ch�opi�cych zabawach z kolegami w rodzinnej parafii! Tyle tylko �e te zabawy to niewinne igraszki w por�wnaniu ze �miertelnym niebezpiecze�stwem, kt�remu teraz musia� wyj�� naprzeciw.

Ale co tam, pomy�la� i wyprostowa� si�. Przodkowie wybrali go do wype�nienia trudnego zadania. W�a�nie jego! Wybrali go do walki z wol� Tengela Z�ego. Musi wi�c by� w nim co� takiego, co ich przekona�o, �e Vetle si� nadaje. �e uwierzyli w niego.

W takim razie nie wolno mu zawie��!

Ale, Bo�e drogi. Jak okropnie si� robi na tym �wiecie, kiedy zaczyna si� �ciemnia�! �eby tak wtedy mo�na by�o potrzyma� mam� za r�k�! Albo �eby tata tu by� ze swoimi leczniczymi umiej�tno�ciami. Albo daj�cy poczucie bezpiecze�stwa stary Henning, a jeszcze lepiej Benedikte. Bo ona umie czarowa�, chocia� jaki� czas temu postanowi�a, �e wi�cej tego robi� nie b�dzie. Albo Andre� On si� nie ba�, kiedy otrzyma� swoje zadanie � odnalezienie potomk�w Christera Gripa.

Albo Sander Brink�

Och, �eby tak mie� ich tu wszystkich!

Albo �eby Vetle m�g� znale�� si� w domu!

Nic nie m�g� na to poradzi�, �e szed� i pochlipywa�, taki si� czu� osamotniony.

Ptaki.

Wsz�dzie ptaki. Ptaki �migaj�ce w powietrzu, ptaki nawo�uj�ce si� na mokrad�ach, ptaki ci�gn�ce ogromnymi chmarami na po�udnie. Jaki� piekielny spektakl, a zarazem niewiarygodnie pi�kny widok. C� za eldorado dla ornitolog�w! Vetle by� pewien, �e widzia� ju� setki przer�nych gatunk�w. Ruchliwe, nerwowe chmary ma�ego ptactwa, ogromne gromady majestatycznych drapie�nik�w i naprawd� wielkie klucze �urawi, g�si, �ab�dzi i bocian�w. Przyby� do Las Marismas akurat w porze jesiennych przelot�w.

Imponuj�ce! Ale Vetle nie czerpa� z tego zbyt wielkiej przyjemno�ci. Ptaki by�y wolne. Mo�e widzia�y przez moment ma�ego ch�opca na ziemi, lecz w nast�pnej chwili ju� o nim nie pami�ta�y.

Spogl�da� w niebo i wzdycha�.

Poniewa� grand zaopatrzy� go sowicie w pieni�dze, Vetle m�g� teraz nocowa� po wiejskich gospodach, co go niebywale cieszy�o. Dni jednak ci�ko by�o prze�y�. Ostatnie d�ugie odcinki marszu przebywa� w kompletnej samotno�ci.

A� kt�rego� dnia ko�o po�udnia dotar� do jakiej� biednej wioski na niewysokich wzg�rzach na granicy Las Marismas.

Zapyta� pewnego cz�owieka, kt�ry najwyra�niej wraca� do domu na sjest�, o drog� do osady Silvio-de-los-muertos.

M�czyzna prze�egna� si� z l�kiem.

��Czego ty tam szukasz, ch�opcze?

��Po prostu musz� tam i��, czy chc� tego czy nie � odpar� Vetle, kt�ry ju� coraz lepiej m�wi� po hiszpa�sku.

��To nie jest miejsce dla ma�ych ch�opc�w. Tam rz�dz� umarli.

Czy on nie m�g�by m�wi� o czym� przyjemniejszym? Czy Vetle ju� i tak nie do�� si� boi?

��Nic na to nie poradz� � odpar�, prze�ykaj�c �lin�. � Ja zreszt� nie szukam samej osady, tylko zamku, do kt�rego nale�a�a.

M�czyzna mruga� niespokojnie.

��Nigdy si� tam nie dostaniesz.

��O tym te� ju� s�ysza�em. Ale prosz� mi tylko powiedzie�, gdzie to jest.

��To bardzo niebezpieczna wyprawa dla niedu�ego ch�opca. Wi�kszo�� doros�ych by si� na ni� nie odwa�y�a. Skoro jednak musisz, to powiniene� i�� drog� na po�udnie, w d�, ku r�wninie. Po jakim� czasie zobaczysz boczn� drog� skr�caj�c� na mokrad�a. To bardzo �le utrzymana droga, ale ma�o kto tamt�dy je�dzi.

��Czy ta droga wiedzie do Silvio-de-los-muertos?

��Si, sen�r. I potem dalej, do zamku umar�ych. Ale tam �li stra�nicy zamykaj� wej�cie.

��Musz� przynajmniej spr�bowa�. W zamku mieszkaj� ludzie, prawda?

��Jaki� szaleniec i kilku jego pomocnik�w, to wszystko.

Vetle westchn�� cicho i podzi�kowa� za pomoc. M�czyzna uczyni� nad nim znak krzy�a i znikn�� w drzwiach swojego domu.

Mia� jednak pewne powody do rado�ci w tej swojej mord�dze. Rana prawie si� zagoi�a, pewna cyga�ska kobieta w grocie odmawia�a nad ni� jakie� formu�ki. Na widok rozdartego mi�nia zmarszczy�a brwi i zapyta�a, kto mu to zrobi�. �Jakie� zwierz� napad�o na mnie w ciemno�ci� � odpowiedzia�. �Zwierz�?� � rzek�a z niedowierzaniem w przenikliwych oczach. � Chcia�abym zobaczy� to zwierz�, to znaczy, chcia�am powiedzie�, �e nie pragn� spotka� takiego zwierz�cia!

Wymamrota�a jeszcze jakie� zakl�cia i wykona�a dziwny gest nad ran�, gest, kt�ry Vetlego przestraszy�.

Jeszcze raz zapragn�� mie� kogo� przy sobie, gdy opu�ci� tak�e i t� wie� i ponownie znalaz� si� na drodze. Och, jak�e pragn�� ludzkiego towarzystwa! Droga wiod�a w d�, na r�wnin�, a to by�o w najwy�szym stopniu nieprzyjemne.

Wkr�tce ukaza� si� te� las. �w martwy, podmok�y las.

Vetle szed� r�wnie� podczas sjesty, by zyska� na czasie. Panowa� morderczy upa�, ale c� mo�na by�o poradzi�? Musia� doj�� na miejsce, zanim s�o�ce zajdzie, a uwa�a�, �e nie wolno mu ju� straci� kolejnego dnia.

Poza tym mia� wra�enie, �e pr�b� dostania si� do zamku powinien podj�� noc�.

Vetle podci�gn�� w g�r� ramiona i j�kn�� cicho, bo s�abo mu si� robi�o na my�l o tym, co go czeka.

Jak gor�co! C� za dr�cz�cy upa�! S�o�ce sta�o na niebie niczym roz�arzony tygiel, z kt�rego la� si� na ziemi� �ywy ogie�. Powietrze drga�o od gor�ca, ciemne p�atki lata�y Vetlemu przed oczyma, a serce t�uk�o ci�ko z wysi�ku.

Krajobraz wok� te� nie wygl�da� szczeg�lnie optymistycznie. Nawet droga zdawa�a si� drga� w upale. Po obu jej stronach widzia�o si� rozleg�e bajora z za�mierd�� wod�, nad kt�r� to tu, to tam chwia�y si� k�py przegni�ej trawy. Pnie drzew oblepione by�y mokrym mchem i porostami, a nagie ga��zie zwiesza�y si� ku ziemi obro�ni�te jakimi� paso�ytniczymi ro�linami, wygl�daj�cymi jak paskudny, nigdy nie golony zarost.

W g��bi lasu by�o ponuro, wszystko �liskie, przegni�e, ociekaj�ce wod� i nic nie wskazywa�o na to, �e znajdzie si� tu jakie� oparcie dla st�p.

Gdyby Vetle chcia� teraz odpocz��, nie by�o na ten cel innego miejsca, jak tylko brudny, te� na wp� zalany b�ockiem trakt.

I nagle Vetle dozna� skurczu serca. Po�r�d drzew ukaza�a si� boczna, ledwie widoczna droga. Ca�kiem niedawno kto� musia� z niej korzysta�, przejecha� t�dy jaki� pojazd, koleiny rysowa�y si� bardzo wyra�nie.

Vetle nie mia� wyboru, musia� skr�ci� tam, cho� zdawa�o mu si�, �e w oddali i ten szlak ginie po�r�d mokrade�. Vetle czu�, �e si�y go opuszczaj�, ba� si� bardziej ni� kiedykolwiek przedtem.

Tyle spraw go niepokoi�o. �e droga nieoczekiwanie si� sko�czy. �e ziemia si� pod nim zapadnie. �e dzika bestia znowu zaatakuje albo �e kto� si� na niego rzuci. �e nie odnajdzie zamku albo wprost przeciwnie, �e go odnajdzie.

To niepodobne do dzielnego ch�opca, jakim by� dawniej Vetle, �eby tak si� ba�. Ale w ca�ym powierzonym mu zadaniu by�o co�, co go �miertelnie przera�a�o.

Nieoczekiwanie pojawi�a si� przed nim wie�. Nagle stan�� przed jakim� budz�cym niepok�j budynkiem. Za pierwszym znajdowa� si� nast�pny, ale widoczny by� tylko dach, a nieco z boku tak�e dach werandy. Wygl�da�o to tak, jakby dom ton��, ale nie w wodzie. Bo ta wie� nie pogr��a�a si� w wodzie, lecz w podmok�ym gruncie. Ziemia by�a tak grz�ska, �e nie dawa�a budynkom oparcia, mimo �e wie� zosta�a za�o�ona na z pozoru do�� stabilnej wyspie po�r�d mokrade�.

Silvio-de-los-muertos.

Vetle krok za krokiem posuwa� si� ostro�nie drog�, kt�ra wygl�da�a na pewniejsz� ni� teren osady, cho� i ona mia�a liczne rozpadliny. W dalszym ci�gu widzia� na drodze �lady k�, a niekiedy tak�e ko�skich kopyt.

Dom za domem� Ma�e proste budyneczki, typowa, biedna wie� hiszpa�ska, wszystko razem pogr��aj�ce si� w ostatecznej ruinie. Pr�ba opanowania mokrade� sko�czy�a si� fiaskiem. A mo�e to tylko w�a�ciciel zamku cynicznie budowa� domy dla swoich poddanych tak blisko zamku jak to mo�liwe, nie troszcz�c si� o warunki? Niekt�re zapad�y si� ju� prawie zupe�nie, inne sta�y niemal nie uszkodzone, ale mieszka� w nich i tak nikt by nie m�g�.

Ko�ci�! Bo�e drogi, gdzie ty by�e�, kiedy to wszystko si� dzia�o? my�la� Vetle bliski szoku. Ko�ci� sta� w tej ponurej osadzie jak parodia samego siebie, ca�y budynek przechyla� si� w jedn� stron�, a wie�a w drug�, co przypomina�o kapelusz przekrzywiony na g�owie. Nie mo�na by�o wej�� do �rodka, ale Vetle widzia�, �e ca�e wyposa�enie i przedmioty liturgiczne zosta�y usuni�te.

Nieoczekiwanie ogarn�o go rozrastaj�ce si� uczucie niepokoju. �Panuj� tam duchy zmar�ych� � powiedzia� mu m�czyzna po drodze. Czy w�a�nie teraz to odczuwa�?

Sta� przed otwartym sklepieniem jakiego� grobowca. Ca�a konstrukcja tak�e zapad�a si� w ziemi�, ale i tak wygl�da�a lepiej ni� inne krypty wok�. Krzy�e si� przewa�nie poprzewraca�y, niekt�re jednak sta�y na miejscach i sprawia�y, �e widok wydawa� si� jeszcze bardziej ponury i makabryczny.

Wzrok Vetlego przyci�ga�o tamto sklepienie otwartego grobu. Mo�e tu w�a�nie grzebano kiedy� w�a�cicieli zamku? Wydawa�o mu si� to ca�kiem prawdopodobne.

Do wn�trza prowadzi�y drzwi, otwarte teraz, ukazuj�ce ciemno��, kt�ra mog�a ukrywa� wszystko, kiedy jednak oczy Vetlego si� przyzwyczai�y, zobaczy�, �e gr�b jest pusty. Kilka schodk�w prowadz�cych w d� pokrywa�o b�oto, a czas i podmok�y grunt dope�ni�y dzie�a zniszczenia. Nad drzwiami znajdowa�a si� tarcza herbowa wykuta w wapieniu, ale obraz zosta� prawie ca�kowicie zatarty.

Vetle zadr�a�. Wci�� sta� nad grobem, gdy zrozumia�, sk�d si� bierze to bardzo nieprzyjemne uczucie. Nie mia�o ono nic wsp�lnego z jego w�asn� sytuacj�. My�la� o najwi�kszym nierozwi�zanym misterium �wiata. S�ysza� t� histori� kilka lat temu i tak bardzo podzia�a�a na jego wyobra�ni�, �e nie by� w stanie jej zapomnie�.

Chodzi�o o zagadk� �Trumien z Barbados�.

Nikt nie umia� powiedzie�, czy by�a to zwyk�a historia o duchach, istnia�o jednak podobno tysi�ce �wiadk�w, mi�dzy innymi pewien gubernator, i wszyscy prze�yli t� makabr�.

Stara� si� dok�adniej sobie przypomnie� opowiadanie, ale przychodzi�y mu do g�owy tylko oderwane od siebie szczeg�y, w ko�cu jako� to wszystko po��czy� w ca�o��.

Wydarzy�o si� to na pocz�tku wieku XIX, na ma�ym wiejskim cmentarzu w Christchurch Parish Church na wyspie Barbados, na Morzu Karaibskim. Znajdowa� si� tam du�y grobowiec wykuty w skale i, gdy zamkni�to wielkie marmurowe drzwi, ca�kowicie niedost�pny. Grobowiec zosta� wybudowany dla bogatego rodu plantator�w nazwiskiem Walrond. Ostatni� z rodu pochowan� w grobowcu by�a pani Thomasina Goddard, a mia�o to miejsce w roku 1807. P�niej grobowiec sprzedano rodzinie Chase, r�wnie� plantator�w, posiadaj�cej niewolnik�w. Ta rodzina zosta�a dotkni�ta ci�k� tragedi�, zmar�y w niej dwie ma�e c�reczki. Trumny dziewcz�t umieszczono w grobowcu, jedn� w roku 1808, drug� w 1812.

Tego samego, 1812 roku, mia� zosta� pochowany tak�e ojciec dziewczynek, Thomas Chase. Wtedy stwierdzono, �e o�owiane trumny dzieci kto� ustawi� pionowo pod �cian�. Przy tym grobowiec by� nietkni�ty, a do wn�trza nikt nie m�g�by si� dosta�.

W roku 1816 ponownie trzeba by�o umie�ci� trumn� w grobowcu, zmar� bowiem m�ody krewny rodziny Chase. Dawne trumny tak�e i tym razem sta�y w wielkim nieporz�dku, a trumna Thomasa Chase, kt�ra by�a taka ci�ka, �e w czasie pogrzebu musia�o j� nie�� o�miu m�czyzn, tak�e zosta�a ustawiona pionowo pod �cian� grobowca. Jedna drewniana trumna by�a rozbita, a zw�oki le�a�y na posadzce. Ju� w osiem tygodni p�niej odbywa� si� kolejny pogrzeb, a wtedy na cmentarz przyby�o mn�stwo ludzi, bo pog�oski o grobowcu rodziny Chase rozesz�y si� daleko. By�o tak, jak si� spodziewano, wszystkie trumny z wyj�tkiem jednej zosta�y przesuni�te.

W tych czasach gubernatorem Barbadosu by� lord Combrmere. Zainteresowa� si� t� spraw� i osobi�cie uda� si� na cmentarz, �eby dopilnowa� dok�adnych ogl�dzin krypty.

Sprawdzono przede wszystkim, czy do wn�trza nie dostaje si� woda i czy to nie ona przenosi trumny. Ale okaza�o si� to niemo�liwe. Trz�sienie ziemi tak�e nie wchodzi�o w rachub�. Zreszt� w pobli�u znajdowa�o si� wiele innych grobowc�w i nic takiego si� w nich nie dzia�o. Nikt z zewn�trz te� nie m�g� si� tam dosta�, gr�b by� niedost�pny niczym twierdza.

Si�dmego lipca 1819 roku zosta�a z�o�ona na wieczny spoczynek �ona Thomasa Chase. I raz jeszcze stwierdzono wtedy, �e trumny zosta�y poprzesuwane w r�ne strony. Gubernator, i tym razem obecny, poleci�, by przed zamurowaniem grobowca rozsypano na posadzce bia�y piasek, potem wykonano jeszcze szkic rozlokowania trumien w krypcie, w ko�cu za�o�ono na drzwi gubernatorskie piecz�cie.

Po up�ywie trzech kwarta��w, 18 kwietnia roku 1820, gubernator poleci� otworzy� grobowiec, �eby zobaczy�, czy nic si� nie zmieni�o. Otwarcie obserwowa�o wiele tysi�cy �wiadk�w.

Drzwi nie chcia�y si� otworzy�. Jakby co� je barykadowa�o od wn�trza. W ko�cu wielu m�czyzn zdo�a�o wsp�lnymi si�ami odsun�� ci�kie marmurowe wierzeje. Okaza�o si�, �e drzwi podpiera jedna z o�owianych trumien. Piasek na posadzce by� nietkni�ty, ale wszystkie trumny rozstawione w nie�adzie po ca�ym grobowcu. Wszystkie z wyj�tkiem jednej: skromna drewniana trumna Thomasiny Goddard sta�a na swoim miejscu w k�cie.

Gubernator wyda� rozkaz, by wszystkie trumny wyniesiono z grobowca i z�o�ono w ziemi w r�nych cz�ciach cmentarza Christchurch.

Po tym wydarzeniu na cmentarzu zapanowa� spok�j. Ale nikomu nigdy nie przysz�o do g�owy, �eby wyj�� trumny z grob�w i sprawdzi�, jak si� rzeczy maj�. Po c� mieliby to robi�? Zmarli odzyskali prawdopodobnie spok�j.

Vetle zastanawia� si�. Najbardziej logiczne wyja�nienie musia�o bra� pod uwag� jak�� form� energii. Mo�e dwie trumny tworzy�y r�ne, sprzeczne ze sob� pola, kt�re si� odpycha�y? Bardziej nie mo�na si� do prawdy zbli�y�, my�la� Vetle. Chyba �e kto� chcia�by wierzy� w duchy. W takim razie mo�na by uzna�, �e pewna dama nale��ca do pierwszej rodziny nie lubi�a intruz�w Chase. [Grobowiec na cmentarzu w Christchurch Parish Church istnieje do dzisiaj, autorka �Sagi� widzia�a go jesieni� 1986 roku. Ca�a historia, tak jak jest opisana w r�nych, znanych na ca�ym �wiecie, ksi��kach po�wi�conym duchom i cmentarnym misteriom, zosta�a wyryta na du�ej tablicy umieszczonej przy wej�ciu do grobowca. �Trumny z Barbadosu� nazywane te� bywaj� �the Chasc Vault� (Grobowiec Chasc). Pisarka odczu�a pr�d p�yn�cy z grobowca, a by� on tak silny, �e ma�o nie straci�a przytomno�ci. Zatem, cokolwiek si� przyczyni�o do powstania zagadki z trumnami, istnieje tam nadal.]

Vetle drgn�� gwa�townie. Bardzo d�ugo sta� pogr��ony w my�lach. Czy co� si� porusza tam, daleko, na linii horyzontu? Pod lasem?

Natychmiast odrzuci� z obrzydzeniem pierwsz� my�l, jaka przysz�a mu do g�owy, a mianowicie, �eby si� ukry� w grobowcu. To ostatnia rzecz, jak� by�by w stanie zrobi�! Z wn�trza grobowca wydobywa�a si� jaka� energia, co� jakby niewidzialny, lecz niezwykle intensywny strumie�. Poj�cie tego zjawiska ca�kowicie przekracza�o mo�liwo�ci cz�owieka.

Vetle rzuci� si� na o�lep przed siebie i, najszybciej jak m�g�, przebieg� skraj osady, kieruj�c si� ku drodze. Wyobra�a� sobie bowiem, �e jest wystarczaj�co szybki, by uciec ka�demu zwierz�ciu.

W ka�dym razie prawie ka�demu. Mo�e nie gepardowi, ale przecie� w Hiszpanii nie ma gepard�w.

Vetle zachichota� pod nosem, lecz ten jego chichot przypomina� bardziej nerwowy szloch ni� �miech.

Zmartwiony stwierdzi�, �e dzie� dobiega ko�ca. Z drugiej jednak strony, do zamku powinien wej�� noc�. Ot� i dylemat, kt�ry nieustannie powraca� i kt�ry bardzo go dr�czy�.

Ale oto�

W prze�wicie pomi�dzy drzewami, w do�� znacznej odleg�o�ci, mign�� mu zarys budowli. Tej budowli, do kt�rej zmierza�, odk�d opu�ci� dom.

Zamek.

Vetle przystan��.

M�ody ksi�yc nie by� w stanie o�wietli� okolicy. Niebo ja�nia�o jeszcze blaskiem dnia, Vetle widzia� wi�c ca�kiem wyra�nie kontury czego�, co przywodzi�o na my�l twierdz�, a gdy wyt�y� wzrok, dostrzega� r�wnie� detale.

Budowla wznosi�a si� na wysokiej skale czy raczej na wzg�rzu. Zamek, bardzo jak wida� stary, otoczony by� bujn� ro�linno�ci�. Tak, nawet Vetle m�g� stwierdzi�, �e zamek pochodzi� z czas�w maureta�skich. Wie�yczki przypominaj�ce minarety, to tu, to tam otwory o wymy�lnych kszta�tach �wiadczy�y o tym a� nadto wyra�nie. Ale, m�j Bo�e, w jakim stanie si� to wszystko znajdowa�o! Prawdziwa ruina. Kamienie dos�ownie sypa�y si� ze �cian.

Do zamczyska, je�li dobrze ocenia� sytuacj�, wiod�a tylko jedna droga. I nie by�a ona przeznaczona dla intruz�w, to wida� wyra�nie, droga zosta�a bowiem zamkni�ta. Czyli �e naprawd� b�dzie musia� wej�� do grz�skiego bagniska. Chcia� jednak najpierw stwierdzi�, jak daleko zdo�a dotrze� drog�.

Vetle od dawna wiedzia�, �e ekscentryczny pan na zamku nie �yczy sobie �adnych wizyt. A poza tym ub�stwia� swoje kompozycje, swoje arcydzie�a.

Przecie� Vetle nie m�g� po prostu stan�� przy bramie, poprosi�, by go wpuszczono, a potem uzyska� zgod� na zniszczenie jednego arkusza nutowego. By�oby to dzia�anie samob�jcze albo co� ko�o tego. W �adnym razie nie chcia� poznawa� nikogo w zamku, chcia� sp�dzi� tam jak najmniej czasu.

Pr�dzej czy p�niej musi jednak wej�� do �rodka. Musi okr��y� zamek, zaj�� od drugiej strony, gdzie, zgodnie z tym, co m�wi� W�drowiec, powinno si� znajdowa� to nie chronione okienko.

Vetle nie zaszed� zbyt daleko, gdy nagle musia� pa�� na ziemi�.

Stra�nik!

Uzbrojony stra�nik sta� przy szlabanie i patrzy� na drog�. Obok niego kr�ci�y si� dwa ogromne dobermany, psy, kt�re, gdy zostan� odpowiednio wytresowane, mog� by� �miertelnie niebezpieczne. Na og� jednak s� to sympatyczne stworzenia. Te przy szlabanie w�szy�y podniecone.

Prawdopodobnie zwietrzy�y Vetlego!

Cofn�� si� gwa�townie, a potem co si� w nogach zacz�� ucieka� jak najdalej od drogi. Psy nie ruszy�y za nim, wi�c na razie poczu� si� bezpieczny.

Wkraczanie jednak na mokrad�a w tym miejscu by�oby b��dem. Musi wr�ci� do osady Silvio-de-los-muertos, tam przynajmniej w niekt�rych miejscach by�o troch� sta�ego gruntu. Bieg� najpierw bardzo szybko, potem nieco wolniej i my�la�, �e nowoczesna technika niebawem wkroczy tak�e i na te tereny. Bagna zostan� zmeliorowane, po�o�y si� porz�dne drogi, wok� powstan� urodzajne pola. Wiele jednak ulegnie zniszczeniu. Co prawda znajdowa� si� na samym skraju Las Marismas, ptasiego raju, kt�ry � mia� nadziej� � nigdy nie zostanie osuszony ani nawet naruszony. Ale znaczna cz�� pierwotnej natury przepadnie tak�e i tutaj.

Pytanie brzmi: Kto ma by� wa�niejszy? Natura czy cz�owiek?

Na og� w takich przypadkach wygrywa cz�owiek, to znaczy jego dora�ne potrzeby.

Znalaz� si� znowu w obr�bie Silvio-de-los-muertos. Rzeczywi�cie, we wsi grunt by� nieco pewniejszy. Vetle pami�ta� doskonale te jakie� ukradkowe ruchy i szelesty na skraju lasu, ruszy� wi�c drug� stron� drogi. Wyszed� na bagnist� ziemi� pomi�dzy drzewami i stwierdzi�, �e mo�na t�dy i��, mo�e nawet do samego zamku. Cho� w�dr�wka b�dzie naprawd� m�cz�ca i niebezpieczna.

Spojrza� w niebo i u�wiadomi� sobie, �e znaczn� cz�� drogi b�dzie musia� przeby� w ca�kowitym mroku. Droga w ciemno�ciach.

Podst�pne oparzeliska raz po raz zamyka�y mu przej�cie, cho� na poz�r wszystko wygl�da�o jedynie na b�otnist� ziemi�. Vetle szybko nauczy� si� okre�la� niebezpieczne miejsca, r�ni�y si� barw� od reszty pod�o�a, a poniewa� by� bardzo lekki, zdo�a� zaj�� bardzo daleko, zanim si� w ko�cu okaza�o, �e dalej ju� chyba si� nie posunie. Oczywi�cie g�ste zaro�la lub k�py chorobliwie wygl�daj�cych drzew cz�sto stawa�y mu na drodze, zawsze jednak udawa�o mu si� je okr��y�. Tym razem znalaz� si� jakby na ma�ej wyspie czy raczej na wyd�u�onym p�wyspie otoczonym jak okiem si�gn�� czarnym bagnem. Istnia�a tylko droga w ty�, z powrotem.

Chyba �e�?

Uni�s� g�ow� i przygl�da� si� drzewom, widzia� ich d�ugie, nagie konary, kt�rych czepia�y si� tylko ro�liny paso�ytnicze. Same drzewa sprawia�y wra�enie, jakby straci�y wszelk� wol� �ycia ju� bardzo dawno temu. Ch�opiec b��dzi� wzrokiem w g�r� i w d� w g�stniej�cych wci�� ciemno�ciach.

Pytanie tylko, jak silne s� te ga��zie.

Skoro jednak drzewa sta�y w bagnie latami i nie pad�y ani nie zgni�y, to musia�y by� w jakim� stopniu skamienia�e.

Mia� w ka�dym razie nadziej�, �e s� wystarczaj�co wytrzyma�e, by unie�� jego lekkie cia�o. O ile bowiem dobrze widzia�, spl�tane ga��zie tworzy�y g�st� sie�, rozpo�cieraj�c� si� daleko nad bagnem we wszystkich kierunkach.

Mia� do wyboru dwa wyj�cia: zawr�ci� do upiornej wsi albo spr�bowa� �g�rnej� drogi.

Wyb�r nie by� trudny. Vetle wspi�� si� na najbli�sze drzewo, sprawdzi� jego wytrzyma�o��, gi�tko�� ga��zi i z sercem w gardle wpe�z� na jedn� z nich.

Konar cicho trzasn��, ale wytrzyma�! Gdy ch�opiec m�g� chwyci� ga��� s�siedniego drzewa, przeni�s� si� na ni�, przytrzyma� nogami i przerzuci� ca�e cia�o na drugie drzewo. Starannie unika� spogl�dania w d�. Tam bowiem czeka�o na niego jedynie bezdenne b�oto, co do tego nie mia� w�tpliwo�ci.

Kiedy uda�o mu si� przej�� na trzecie, a potem na czwarte drzewo, nabra� odwagi. Szybciej posuwa� si� nie m�g�; niekiedy ga��zie by�y spl�tane tak mocno i tak g�sto, �e przedziera� si� przez nie z trudem, gdzie indziej znowu drzewa sta�y niebezpiecznie daleko od siebie i prawie musia� skaka� z jednego na drugie. Nale�a�o dok�adnie bada� ka�d� mo�liwo��, rozwa�a� ka�dy kolejny krok. Jak w szachach musia� przewidywa� dalsze nast�pstwa ka�dego ruchu, ocenia� ka�dy uk�ad, bada� wytrzyma�o�� ka�dej ga��zi, szuka� innych, je�li kt�ra� wygl�da�a niepewnie, czeka�, szuka� znowu, sprawdza�. A ciemno�ci stawa�y si� coraz bardziej nieprzeniknione. Po jakim� czasie stwierdzi�, �e na dole grunt jest ju� pewny, i zastanawia� si�, czy nie zej��.

Nagle mocniej chwyci� ga���, na kt�rej le�a�, i stara� si� by� taki male�ki i cieniutki, jak tylko m�g�.

W lesie pod nim co� chodzi�o.

Rozpozna� j�ki i st�kanie, parskanie i dyszenie.

Vetle zdr�twia� ze strachu, czu�, �e oblewa go lodowaty pot, ba� si�, �e zaraz zemdleje.

Nie zapomnia� rany na ramieniu. Wci�� jeszcze go bola�a.

Dzikie zwierz�ta, kt�re spotka� po drodze!

Czy s� i tutaj?

Kiedy pr�bowa� opisywa� spotykanym po drodze ludziom, jak wygl�daj�, nikt ich nie rozpoznawa�.

Musia�y to by� dziki. Niewiarygodnie wielkie dziki!

A mo�e�? A rana na ramieniu? Dziwna, niepodobna do skalecze� zadawanych przez zwierz�ta.

Nie, to chyba jednak nied�wied�.

W Hiszpanii?

Mo�e. Kt� to wie?

By�o ciemno, ale nie na tyle, by nie m�g� zobaczy�, �e co� wy�ania si� z lasu niedaleko od miejsca, w kt�rym si� znajdowa�.

Vetle zesztywnia� ze strachu. Zimny dreszcz przenikn�� go od st�p do g��w.

To co� sz�o na dw�ch nogach!

Nied�wied� mo�e przez chwil� sta� na dw�ch nogach, ale to co� pod lasem to stanowczo nie jest nied�wied�. To zreszt� w og�le nie jest zwierz�.

Cz�owiek?

Niemo�liwe, ludzie tak nie wygl�daj�. A poza tym nie s� a� tak wysocy.

Czy ta istota mog�a dostrzec Vetlego? Podej�� do niego, gdy tak le�a� p�asko na ga��zi, sparali�owany ze strachu?

Vetle rozgl�da� si� niepewnie, przestraszony, �e zobaczy po prostu besti�.

A kiedy rzeczywi�cie tak si� sta�o, o ma�o nie spad� z drzewa.

To, co widzia�, by�o cz�owiekiem, w ka�dym razie na pewno by�o nim kiedy�.

Ogromna, ci�ka istota. Nieprawdopodobnie ci�ka, porusza�a si� z trudem. Ca�e cia�o tego stworzenia pokryte by�o czym� w rodzaju pancerza, z wygl�du podobny by� do nosoro�ca, a z bezkszta�tnej, nieruchomej, z�o�liwej g�by spogl�da�y ma�e, czerwone oczka.

Niczego bardziej obrzydliwego Vetle nigdy przedtem nie widzia�, zbiera�o mu si� na wymioty i musia� si� mocno trzyma�, przera�ony i zrozpaczony.

Nie. Pomyli� si� co do koloru oczu. Nie s� czerwone, s� �wietli�cie ��te, g��boko ��te, niemal pomara�czowe.

Potw�r jeszcze nie odkry� ch�opca, wci�� szuka� na ziemi. Nie ulega�o jednak w�tpliwo�ci, �e szuka w�a�nie jego. W�szy� i sapa� podniecony, jakby zdobycz znajdowa�a si� w zasi�gu r�ki.

Co robi�, kiedy on mnie zobaczy? zastanawia� si� Vetle. Nie mam dok�d uciec, w og�le nie mam jak si� ruszy�.

Mo�e jednak m�g�bym go jako� wywie�� na bagna? Mo�e utopi si� gdzie� w trz�sawisku?

To znaczy, �e powinien zamordowa� owo monstrum, o kt�rym nie ma najmniejszego poj�cia? W obronie w�asnej, rzecz jasna!

Wszystko w duszy Vetlego burzy�o si� na my�l o tym, �e mia�by zamordowa� jak�kolwiek istot�. Zw�aszcza ju� i tak okropnie pokrzywdzon� przez natur�. To biedne stworzenie by�o wedle wszelkiego prawdopodobie�stwa g��boko nieszcz�liwe. Czy nic wi�cej go nie czeka, tylko tragiczna �mier� na zako�czenie strasznego �ycia?

Vetle za nic nie chcia�by przy�o�y� do tego r�ki!

Potw�r podszed� bli�ej.

Ch�opiec zaczyna� pojmowa�, �e ta budz�ca groz� istota musi mie� niewiele w g�owie. Mimo bowiem, �e z ca�� pewno�ci� wyczuwa�a obecno�� Vetlego i szuka�a z zapa�em, ani razu nie spojrza�a w g�r�. Radzi�a sobie znakomicie na niepewnym bagnistym gruncie, zawsze wiedzia�a, gdzie postawi� swoje kolosalne stopy, ko�cz�ce r�wnie pot�ne no�yska. �apy mia� potw�r niczym wios�a i Vetle, mimo do�� ju� g�stych ciemno�ci, widzia�, co tak okropnie pokiereszowa�o jego rami�. To nie by�y szpony, jak s�dzi�, lecz zewn�trzna strona d�oni potwora. Ca�e cia�o by�o pokryte czym� w rodzaju �uski, co przypomina�o pot�ny pancerz, taki gruby i pot�ny, �e stw�r wydawa� si� dwukrotnie wi�kszy, ni� w istocie pewnie by�.

Nieszcz�sne stworzenie, ubolewa� nad nim Vetle.

Nic jednak nie wskazywa�o, �e potw�r cierpi z tego powodu. Przeciwnie, teraz Vetle widzia� ju� dosy� wyra�nie twarz tego indywiduum i dostrzega� w niej pewno�� siebie, zadowolenie i co�, co� tak, co�, co m�g�by okre�li� jako ��dz� krwi. Malutkie oczka by�y wyj�tkowo z�o�liwe.

Vetle st�umi� dreszcz obrzydzenia.

Tak blisko, tu� pod nim! A mimo to nie spojrza� ani razu w g�r�!

Potw�r musia� by� niewypowiedzianie g�upi!

Nozdrza tego zwierzocz�ekoupiora drga�y w�sz�c intensywnie.

Teraz, my�la� Vetle w trwodze. To ju� d�ugo nie potrwa, on mnie zaraz zauwa�y, to niemo�liwe, �eby teraz nie spojrza� w g�r�.

Ch�opiec by� pewien, �e zaraz zemdleje ze strachu. Takie czekanie jest najokropniejsze!

Ale nagle, nie wiadomo sk�d, pod drzewem pojawi� si� ma�y prosiak i zacz�� ry� w stosunkowo twardym gruncie tu� przy nodze Pancernika. Potw�r wrzasn�� strasznym g�osem i pochyli� si�, �eby zgnie�� zwierz�tko, uczyni� to jednak zbyt wolno, bo ruchy mia� wyj�tkowo niezdarne. Ogarni�ty furi� i my�liwskim zapa�em rzuci� si� za prosiakiem, kt�ry raz czy drugi mign�� mi�dzy drzewami i dos�ownie rozp�yn�� si� w powietrzu. Vetle widzia� to na w�asne oczy.

Pancernik jednak tego nie zauwa�y�, poch�oni�ty polowaniem. S�dzi�, zdaje si�, �e szybko upora si� z intruzem, ale Vetle zyska� dzi�ki temu na czasie i m�g� posun�� si� dalej, przechodz�c z ga��zi na ga���.

Dzi�ki wam, moi staronordyccy opiekunowie, pomy�la�. To ju� drugi albo trzeci raz. Je�li nie czwarty.

Wspina� si� z zapami�taniem, po omacku, w coraz g��bszych ciemno�ciach, ale charakterystycznego sapania potwora ju� nie s�ysza�. Vetle bez wytchnienia par� naprz�d, a� w kt�rym� momencie zrobi� nieostro�ny krok, s�aba ga��zka trzasn�a i ch�opak zwali� si� w czarne bagno.

M�j Bo�e! Tylko tyle zd��y� pomy�le�.

�Je�li z g�upoty wystawisz si� na niebezpiecze�stwo, nie b�dziemy ci mogli pom�c�, powiedzia� W�drowiec.

Teraz Vetle post�pi� w�a�nie tak.

W ciemno�ciach pr�bowa� znale�� jakie� oparcie, ale przy ka�dym ruchu zapada� si� g��biej i g��biej w b�oto.

M�g� si� przekona� na w�asnej sk�rze, jakie niebezpieczne s� te trz�sawiska. Naprawd� bardzo bolesne do�wiadczenie. A gdzie� w lesie, ca�kiem niedaleko, znajdowa� si� potw�r, kt�ry poszukiwa� tylko jego.

Pomocy �adnej tym razem Vetle nie uzyska. Nie, teraz musi radzi� sobie sam. Na my�l o tym ogarnia�a go panika, a do tego nie m�g� przecie� dopu�ci�, to by go zgubi�o.

A zreszt�, czy naprawd� jest tak ciemno? Noc jest zdecydowanie ja�niejsza, ni� si� spodziewa�. Ksi�yc znajdowa� si� ju� wysoko na niebosk�onie i �wieci� do�� mocnym blaskiem. Rzuca� blady cie� na chorobliwy krajobraz mokrade�.

To ksi�yc go uratowa�. W jego �wietle ch�opiec zobaczy� spory korze� stercz�cy w bagnie nieco poza zasi�giem tej r�ki, kt�r� trzyma� jeszcze nad poziomem b�ota, i dzi�ki niezwyk�ej koncentracji woli szarpn�� ca�e cia�o w tamt� stron�.

Koniuszkami palc�w rzeczywi�cie musn�� korze�, ale szarpni�cie mia�o te� odwrotny skutek, cia�o zapad�o si� jeszcze g��biej w bagno.

�miertelnie przera�ony zacz�� j�cze�. B�oto si�ga�o mu do gard�a. Dlatego drugie szarpni�cie nie by�o ju� tak gwa�towne, szczerze m�wi�c ba� si� porusza�, by nie pogr��y� si� ca�kiem. Nie m�g� wzywa� pomocy, bo kt� opr�cz niego znajdowa� si� w tym lesie? Tylko jego najgorszy wr�g. Wyci�gn�� r�k� tak, �e ba� si�, czy �ci�gna w niej nie pop�kaj�, palce mu dr�a�y. Powoli, bez gwa�townych ruch�w, zbli�a� si� do korzenia, milimetr po milimetrze, dop�ki nie zdo�a� go dotkn��. Desperacko zacisn�� dwa palce na wystaj�cym badylu, czu�, �e si� ze�lizguj�, dysza� ci�ko z wysi�ku, podci�ga� si� jak m�g�, palce wci�� si� zsuwa�y, on stara� si� podci�ga� cia�o, palce bola�y niezno�nie, napi�te do granic wytrzyma�o�ci, dr�a�y, zsuwa�y si� po g�adkim korzeniu, b�oto podchodzi�o pod brod�, Vetle skoncentrowa� wszystkie si�y� i ponownie obj�� dwoma palcami wystaj�cy korze�. Stara� si� znowu nie ze�lizgn��, musia� zwyci�y� w tych zmaganiach, wzmocni� uchwyt, obj�� korze� tak�e kciukiem. Szarpn�� si� raz jeszcze i oto trzyma� korze� ca�� d�oni�, zaciska� coraz mocniej�

Tylko nie p�knij, drogi, kochany korzeniu, wytrzymaj! I pom� mi wydoby� si� z b�ota, zaraz do ciebie podpe�zn�, wyci�gn� ramiona nad powierzchni� bagna, najpierw jedno, potem� no, unie� si�, r�ko, b�d� tak dobra, na Boga, postaraj si�!

Z pla�ni�ciem r�ka uwolni�a si� z oblepiaj�cej j� mazi. Obie d�onie trzyma�y si� mocno korzenia.

Vetle by� �miertelnie zm�czony, ale tego nie zauwa�a�. Nie zauwa�a�, �e przy ka�dym oddechu b�l rozrywa mu piersi i �e serce wali niepokoj�co g�o�no. W g�owie wirowa�a mu tylko jedna jedyna my�l: Wydosta� si� na powierzchni�.

Zdawa�o si�, jakby bagno nie chcia�o wypu�ci� jego cia�a. Podci�ganie si� w g�r� by�o niewymownym ci�arem. W ko�cu jednak doprowadzi� do tego, �e ca�a g�rna cz�� tu�owia znalaz�a si� ponad powierzchni� b�ota, po chwili m�g� usi��� na kraw�dzi sta�ego gruntu. Odpoczywa� d�ugo, zanim zdecydowa� si� wyci�gn�� nogi. Jeszcze jedno gwa�towne szarpni�cie�

Nareszcie wylaz� z tej mazi. Le�a� i dysza�. Pragn�� tak trwa� przez ca�� wieczno��.

Powoli jego s�uch zacz�� rejestrowa� jakie� d�wi�ki.

Gdzie� daleko.

Psy. Psy wyj�ce ze strachu.

A potem krzyk. Krzyk przera�enia.

Strza�.

�miertelny wrzask.

�a�osne skowyczenie ps�w oddala�o si� i w ko�cu zamar�o. Jakby zwierz�ta ucieka�y panicznie przera�one.

Ale r�wnie przera�one krzyki ludzi nie cich�y.

Stra�nica, pomy�la� Vetle. Zwierzocz�ekoupi�r dotar� do wartownik�w.

A wi�c to dlatego on sam tak d�ugo mia� spok�j.

Tylko kto wygra� walk�? Pancernik nie m�g� strzela�, mia� zbyt proste ubranie, by ukry� pod nim bro�.

Z drugiej jednak strony, dobermany w obliczu niebezpiecze�stwa nigdy nie uciekaj�.

Najpierw psy uciek�y, a dopiero potem pad�y strza�y.

A zatem szanse by�y wyr�wnane, wygra� mog�a tak jedna, jak i druga strona.

Vetle podni�s� si� ostro�nie. Od st�p po szyj� oblepia�o go b�oto, musia� zostawia� za sob� paskudne �lady.

Pod�o�e wznosi�o si� i by�o bardziej suche. Prawdopodobnie Vetle znajdowa� si� u st�p jakiego� wzg�rka.

Tak rzeczywi�cie by�o.

Ksi�yc jednak znikn�� za chmurami ponad rozleg�� r�wnin� Andaluzji i zrobi�o si� tak ciemno, �e Vetle widzia� jedynie to, co odcina�o si� na tle nieba. A jak dotychczas by�y to wy��cznie li�cie paso�ytniczych naro�li na drzewach. Vetle musia� si� lepiej rozejrze�.

Nie, pomy�ka! Akurat tutaj drzewa mia�y li�cie! Drzewa �y�y, co budzi�o nadziej�.

Powoli wdrapywa� si� na wzg�rek. Przy ka�dym kroku, zanim postawi� stop�, bardzo starannie obmacywa� ziemi�.

Wzg�rze zdawa�o si� spore.

Wkr�tce znalaz� si� na wysoko�ci wierzcho�k�w drzew rosn�cych na bagnie. W oddali widzia� las jak g�st�, ciemn� sie� uplecion� z ga��zi.

A w g�rze�?

Zamek!

Znalaz� si� oto tu� przy zamku. Jeszcze tylko sforsuje to poro�ni�te chaszczami zbocze i b�dzie m�g� poczu� pod r�kami stare kamienie zamkowego muru.

Ale dotarcie tam mo�e mimo wszystko by� problematyczne. Zbocze okaza�o si� bowiem bardzo strome.

W�a�ciwie ju� si� nie ba�. Teraz znowu odczuwa� podniecenie przygod�, a tak�e stanowczo�� i zdecydowanie. Skoro uda�o mu si� dotrze� a� tutaj, to ju� nic go nie zatrzyma. T� walk� musi wygra�.

Tak, teraz domy�la� si�, �e bestia szalej�ca po lesie nie znalaz�a si� tu przypadkiem. I przez ca�y czas by�a to ta sama istota, kt�ra prawdopodobnie posuwa�a si� po jego �ladach. A zatem i on, i bestia, w�drowali w tej samej sprawie. Mo�e zreszt� tamten mia� jeszcze dodatkowe zadanie.

Pancernik z pewno�ci� otrzyma� rozkaz zamordowania Vetlego!

Sk�d ten rozkaz pochodzi�, nietrudno si� domy�li�. Za czym� takim mo�e sta� jedynie Tengel Z�y. Sam przyj�� tu nie m�g�, ale m�g� wys�a� kogo� innego, to przecie� przodkowie Vetlemu m�wili.

Wspinaj�c si� po zboczu Vetle przypomnia� sobie tamten sen. O przodkach Ludzi Lodu, kt�rzy go ostrzegali:

�Monstrum nadchodzi! B�d� ostro�ny! Przed nim nie mo�emy ci� obroni�!�

�Dlaczego nie?� pyta� Vetle.

A wtedy sen si� sko�czy�. Albo mo�e Vetle nie zapami�ta� dalszego ci�gu?

Duchy zdo�a�y jednak mimo wszystko troch� mu pom�c. Poprzez przys�anie prosi�cia na przyk�ad i�

Ratunku!

Vetle zawis� na r�kach na jakim� krzaku i rozpaczliwie szuka� oparcia dla st�p.

Tak bardzo poch�on�y go sprawy praktyczne, �e wszelkie refleksje na temat Pancernika si� rozwia�y.

Przez wiele minut zimny pot sp�ywa� mu po plecach, zanim znowu znalaz� bezpieczn� pozycj�. Bardzo �atwo by�o sturla� si� w d� po stromym zboczu, ale ba� si� tego �miertelnie. Zw�aszcza �e wpad�by ponownie w bagno.

Tak�e i tym razem uratowa� si� sam, w�asnymi si�ami, je�li mo�na tak powiedzie�. Bardzo mu to poprawi�o samopoczucie i doda�o pewno�ci siebie.

Dysz�c ci�ko spostrzeg�, �e znowu zrobi�o si� ja�niej. Ksi�yc o�wietla� skaln� �cian�, a gdy Vetle odchyli� g�ow�, m�g� zobaczy� nier�wny mur zamkowy zaledwie kilka metr�w nad sob�.

Tylko �eby mi teraz jaki� kamie� nie spad� na g�ow�, prosi� w duchu. Trzymaj je przy sobie, kochany zamku. Tobie one s� bardziej potrzebne ni� mnie.

Zacz�� si� znowu wspina� i wtedy powr�ci�y refleksje.

Pancernik. Kim jest ten potw�r?

Zimny, paskudny dreszcz przenikn�� Vetlego.

Te ��te �lepia.

S�uga Tengela Z�ego.

Czy to jeden z nas?

Przecie� nikogo takiego w�r�d nas nie by�o.

Owszem, jeden by�.

Ksi�yc l�ni� trupio blad� po�wiat�.

Erling Skogsrud. �w z�y Erling, kt�ry zosta� odmieniony tak strasznie, �e nikt nie chcia� nawet o tym m�wi�.

Zamkni�ty w domu wariat�w.

Prawdopodobnie jednak on wcale nie by� umys�owo chory. Obci��ony dziedzictwem, oto co mu dolega�o.

Uciek� z domu wariat�w i przepad� gdzie� w Europie.

Zgin�� na wojnie.

Ale to tylko pog�oska!

Je�li nie zgin�� (kt�by kogo� takiego jak on zwerbowa� do wojska?), je�li wi�c nie zgin��, to co si� z nim sta�o?

Czy to by�y jego w�asne spekulacje, czy intuicja, czy te� wp�yw jakich� innych si�, Vetle nie wiedzia�, ale odczuwa� to z niezwyk�� si��.

Pancernik to Erling Skogsrud.

Kiedy sobie to u�wiadomi�, ogarn�� go ogromny spok�j, jego wielcy pomocnicy starali si� przekaza� mu t� wiadomo�� i pr�ba si� powiod�a.

�Zrobi�em to�, my�la� potw�r z dum�. �Zabi�em ludzi!�

Odpowied�, jaka dotar�a do niego od wielkiego mistrza, mo�na by okre�li� jako do�� lekcewa��ce prychni�cie.

�Oni do mnie strzelali�, ci�gn�� dalej rozgniewany potw�r. �Ale ja w mojej zbroi jestem nietykalny�.

�Wiem o tym. W ko�cu mnie to zawdzi�czasz�, warkn�� w odpowiedzi Tengel Z�y. �Ale nut jeszcze nie zdoby�e��.

�Nic nie szkodzi. Droga do zamku stoi otworem, wielki mistrzu. Dzi�ki mnie!�

�Ch�opiec �yje. Czuj� to. I jest bli�ej celu ni� ty�.

�Naprawd�?� pomy�la� potw�r z w�ciek�o�ci�. �Ja go zaraz��

Dobrze, dobrze! Pow�ci�gnij sw�j temperament! Id� teraz do zamku! Jeste� nietykalny, jak sam powiedzia�e�. I to ja sobie tego �yczy�em. Tylko pami�taj, �eby chroni� oczy! To tw�j jedyny s�aby punkt. Te �wiec�ce oczy Ludzi Lodu�.

�B�d� je zamyka��, zapewni�a bestia z zapa�em. Vetle te� ju� odkry�, �e potw�r nie by� obdarzony szczeg�lnie b�yskotliw� inteligencj�.

�A teraz id��, zako�czy� Tengel Z�y do�� ju� znudzony t� rozmow�.

Stworzenie, kt�re kiedy� by�o Erlingiem Skogsrudem, natychmiast pos�ucha�o.

Erling Skogsrud, my�la� Vetle.

To dlatego przodkowie nie mogli sami mierzy� si� z Pancernikiem! Bo on przecie� tak�e pochodzi z Ludzi Lodu.

Ci�ko dotkni�ty, a poza tym ca�kowicie pod wp�ywem Tengela Z�ego. Jeden z nielicznych, kt�rzy naprawd� przeszli na s�u�b� tamtego.

Duchy mog�y jedynie podejmowa� pr�by wp�ywania b�d� te� przeciwstawiania si� dotkni�tym dziedzictwem z�a cz�onkom rodu. A kto� tak przekl�ty, do tego stopnia dotkni�ty dziedzictwem jak Erling Skogsrud, nie poddawa� si� �adnym takim pr�bom. On sta� zdecydowanie po stronie z�a.

Jak Ulvar, kt�rego nawet czarne anio�y nie potrafi�y odmieni�.

Vetle zastanawia� si�.

Jeszcze jeden dotkni�ty w pokoleniu Benedikte. Benedikte jednak jest bardzo dobrym cz�owiekiem, mo�na j� chyba uwa�a� za bardziej wybran� ni� przekl�t�, cho� nie zosta�a przeznaczona do niczego wa�nego.

Vanja tak�e nale�a�a do tego pokolenia. Ona jednak nie by�a ani wybrana, ani dotkni�ta. Vanja pochodzi�a z rodu Lucyfera, by�a jego wnuczk�, istot� ca�kowicie wyj�tkow�.

Ch�odny kamie� pod palcami. Vetle dotar� do zamku.

Krzewy by�y na tyle mocne, �e m�g� si� na nich opiera�, gdy wspina� si� po zboczu. Jedn� r�k� opiera� si� o mur, a drug� przytrzymywa� si� krzew�w. Stara� si� przej�� na ty�y zamku.

Przed sob� mia� tylko o�lizg�e ga��zie g�sto rosn�cych drzew. Stra�nicy, ulokowanej do�� daleko od zamku, st�d nie widzia�, co uznawa� za dobry znak. W takim razie rzeczywi�cie musia� si� znajdowa� na ty�ach budowli.

Pozycja ksi�yca na niebie tak�e pomaga�a mu si� zorientowa� w sytuacji. Ksi�yc jednak to fa�szywy przyjaciel, ma on mianowicie zwyczaj do�� szybko przesuwa� si� po niebosk�onie. Znacznie bardziej godne zaufania s� gwiazdy. Ale one na szcz�cie wskazywa�y, �e Vetle okr��y� zamek, znajdowa� si� po jego w�a�ciwej stronie.

C� za okropne miejsce na lokalizacj� zamku! Maurowie jednak bardzo cz�sto wznosili swoje zamki i pa�ace tak, by jednocze�nie stanowi�y obronne twierdze. Mo�liwe, �e te mokrad�a by�y kiedy� punktem strategicznym. A mo�e w dawnych czasach rzeka jeszcze nie przemieni�a ca�ej okolicy w bagno? Albo w�a�ciciel zamku chcia� si� skry� przed ludzkim wzrokiem? Wyja�nie� istnieje wiele i nie ma najmniejszego znaczenia, kt�re z nich jest prawdziwe.

Vetle dotar� oto do celu i tej nocy musi dzia�a�. Bo potem b�dzie prawdopodobnie za p�no. Wys�annik Tengela Z�ego te� chce zdoby� owe fatalne nuty. On jednak z pewno�ci� nie otrzyma� rozkazu ich zniszczenia. Wprost przeciwnie, powinien si� zatroszczy�, by zapisana kompozycja zosta�a odegrana, pewnie przez samego w�a�ciciela zamku. A mo�e przez kogo innego. Zadaniem Pancernika by�o przechowa� nuty nietkni�te.

Vetle mia� racj�, Pancernik mia� broni� nut przed zniszczeniem.

Podczas ca�ej podr�y przez Hiszpani� zastanawia� si�, jak ten zamek mo�e wygl�da�, i oczyma wyobra�ni widzia� siebie, jak si� wdrapuje po wysokim murze, bohatersko pr�buj�c dosta� si� do ma�ego okienka, kt�re powinno znajdowa� si� wysoko i by� niedost�pne.

Absolutnie si� nie spodziewa�, �e odkryje je zaraz na samym pocz�tku i �e znajduje si� ono tu� nad ziemi�, os�oni�te g�stwin� krzew�w rosn�cych tu pewnie od setek lat.

Ale tak w�a�nie by�o.

Okienko, o kt�rym obecny w�a�ciciel zamku pewnie w og�le nie mia� poj�cia.

Vetle odetchn�� z ulg�.

Tylko do czego to okno mog�o kiedy� s�u�y�? Pojedynczy otw�r przy samej ziemi, zupe�nie niesymetrycznie ulokowany, nie po�rodku �ciany, ale przy jednym z naro�nik�w.

No, to w ko�cu nieistotne, okienko jest i jest potwornie male�kie. Nikt doros�y nie m�g�by si� przez nie przecisn��. Ale Vetle mo�e.

Poniewa� okienko by�o otwarte, bez zw�oki zacz�� si� przez nie przeciska�. Sz�o mu to z trudem w tej okropnej ciasnocie, ale sz�o.

Paj�czyna na twarzy. Tfu! Jaki� dziwny, p�yn�cy z daleka zapach, jakby unosi� si� tu od lat.

O Bo�e, ale� ciasno!

Mam nadziej�, �e nie zostan� zaproszony na uroczysty obiad, pomy�la� Vetle z ironi�. Wygl�d mam nieszczeg�lny i r�ami te� nie pachn�, a poza tym nie wydostan� si� z powrotem na zewn�trz przez ten otw�r, je�li zjem cho�by jeden li�� sa�aty. A przecie� na uroczystych obiadach podaj� nie tylko sa�at�. Po czym� wi�cej przej�cie b�dzie dla mnie ca�kowicie zamkni�te.

Zachichota� sam do siebie. To si� chyba w�a�nie nazywa wisielczy humor, pomy�la�, bo sytuacja najzupe�niej do weso�o�ci nie nastraja�a.

W tym samym momencie gdy w�lizgn�� si� do �rodka, zrozumia�, gdzie si� w�a�ciwie znalaz�, i w pierwszym odruchu chcia� zawr�ci�, ale si� opanowa�.

O, do licha! pomy�la�. O, z�o�liwi przodkowie, mogli byli mnie chocia� uprzedzi�!

Zaraz potem roze�mia� si� cicho, rozbawiony sytuacj�.

Siedzia� w kucki i r�kami maca� ko�o siebie w nieprzeniknionych ciemno�ciach. Znajdowa� si� w ma�ym prostok�tnym pomieszczeniu z jednym jedynym otworem. W g�rze, wprost nad g�ow�.

Wymaca� tam okr�g�� dziur�.

Psiakrew!

Znowu si� roze�mia� cokolwiek podenerwowany.

Deska, w kt�rej wyci�to otw�r, sprawia�a wra�enie zu�ytej, a poniewa� w dolnym pomieszczeniu nie by�o nieczysto�ci, Vetle domy�la� si�, �e urz�dzenia od dawna nie u�ywano.

Bogu dzi�ki przynajmniej za to!

Okienko! To nie �adne okienko. Teraz pojmowa�, do czego s�u�y� ten otw�r i dlaczego nie by� zamkni�ty. Po prostu tamt�dy wyrzucano odchody.

Smakowito��!

A teraz mia� przed sob� tylko jedn� drog�: wydosta� si� na g�r� przez dziur� nad g�ow�.

Nigdy w �yciu si� t�dy nie przecisn�, pomy�la� ze z�o�ci�, pr�buj�c si� jako� wkr�cie w otw�r. Ciasno by�o okropnie. Musia� wyrwa� dwie obluzowane deski, �eby si� w ko�cu jako� przedosta�.

W�drowiec w Mroku i inni przodkowie mogli byli zrobi� to wcze�niej! Roze�mia� si� znowu, ale ju� naprawd� by� z�y.

Po d�u�szej szamotaninie znalaz� si� nareszcie w ma�ym, tajemniczym pomieszczeniu. Odczuwa� dojmuj�c� potrzeb� od�wie�aj�cej k�pieli. Nie tylko po ostatnich przej�ciach, lecz tak�e po taplaniu si� w obrzydliwym b�ocku na bagnach. Oblepiaj�cy ca�e cia�o gn�j wysech�, wi�c Vetle musia� pewnie wygl�da� okropnie. Mo�e m�g�by nawet tak wystraszy� besti�, �e zacz�aby ucieka�?

O, nie, na tamtego potrzeba wi�cej prochu!

Z wielk� ulg� Vetle wymaca� drzwi w �cianie. Jak si� spodziewa�, by�y zamkni�te na sta�e. Z tamtej strony. I nic nie pozwala�o odgadn��, co mog�o si� po tamtej stronie znajdowa�. Mo�e jakie� pomieszczenia dla s�u�by? Albo sypialnia samego pana na zamku?

Nie, na parterze? To niemo�liwe!

Tak czy inaczej musia� i�� dalej. Trwa�a noc. Wi�kszo�� mieszka�c�w zamku pewnie �pi. Ale te� w nocy lepiej s�ycha� wszelki ha�as.

Psiakrew!

Sprawdzi�, w kt�r� stron� otwieraj� si� drzwi. Na zewn�trz, w stron� tego nieznanego pokoju.

Vetle ostro�nie nacisn��. Nic si� jednak nie sta�o. Skobel czy zamek trzyma� mocno.

Nacisn�� bardziej zdecydowanie. Napiera� ramieniem na drzwi, kt�re jakby lekko ust�pi�y. Vetle us�ysza� jaki� przeci�g�y chrz�st po tamtej stronie i min�o sporo czasu, zanim zrozumia�, co to jest.

Po tamtej stronie wej�cie zosta�o razem z ca�� �cian� pokryte tapet�! Po prostu z tamtej strony �adnych drzwi nie by�o wida�.

Nie wygl�da�o na to, by szmery kogo� obudzi�y.

Zamek sprawia� wra�enie solidnego. Vetle pchn�� z ca�ej si�y. Raz, a potem drugi, rozleg� si� bardzo obiecuj�cy zgrzyt, jeszcze jedno pchni�cie i drzwi ust�pi�y z okropnym trzaskiem.

Vetle wlecia� do sporego pokoju, zatoczy� si� i o ma�o nie upad�.

Wci�� otacza�y go ciemno�ci.

Znik�d �adnego d�wi�ku.

Czeka�.

I naraz�

Gdzie� daleko w g��bi budowli rozleg�y si� niewyra�ne g�osy. Jacy� ludzie co� do siebie krzyczeli.

Po chwili dotar�o do niego wyra�ne zdanie:

��To pewnie znowu kamie� odpad� od muru.

I zaleg�a cisza.

Oczy Vetlego przyzwyczaja�y si� do ciemno�ci. U�wiadomi� sobie, �e sk�d� dochodzi �wiat�o ksi�yca, rozja�niaj�c pok�j z upiornymi pokrowcami na meblach. Teraz widzia� wyra�nie, znajdowa� si� w opuszczonej sypialni. W ka�dym razie nikt nie spa� tu od dawna.

W tym momencie Vetle u�wiadomi� sobie bardzo wa�n� spraw�. Zakrad� si� oto do zamku, ale nie mia� poj�cia co dalej. Gdzie ma szuka�? Gdzie, na Boga, znajdzie w�a�ciwy arkusz nutowy?

Czy powinien spali� wszystko, co napotka? Czy to nie nazbyt brutalne wobec zadowolonego z siebie kompozytora i pana na zamku? Nie nale�y bez powodu niszczy� tego, co zosta�o stworzone, to pierwsza zasada cywilizacji. No, powiedzmy, druga. Pierwsza to z pewno�ci� humanitaryzm.

No, ale nie ma czasu na takie rozwa�ania. Je�li chodzi o nuty, to Vetle i tak mia� przewag� nad Erlingiem Skogsrudem. Pancernik bowiem nie m�g� sobie poczyna� tak swobodnie, nie wolno mu by�o po prostu zniszczy� papieru. Wprost przeciwnie, musia� za wszelk� cen� chroni� arkusz z zapisem sygna�u.

A gdyby nie wiedzia�, kt�ry jest w�a�ciwy, to musi zabra� ca�� skrzynk�. Bo przecie� W�drowiec powiedzia�, �e nuty le�� w skrzynce?

Owszem, tak powiedzia�.

O m�j Bo�e, c� za dylemat! Jak znale�� to, czego szuka?

Erling Skogsrud z ca�� pewno�ci� otrzyma telepatyczne wskaz�wki od Tengela Z�ego, wi�c p�jdzie prosto we w�a�ciwe miejsce, do w�a�ciwego pokoju i odnajdzie w�a�ciwy papier.

Tymczasem Vetle musi b��dzi� po omacku.

To niesprawiedliwe!

Vetle westchn�� i pr�bowa� si� skupi� na tym, co go czeka.

Pierwsz� przeszkod� s�, oczywi�cie, te drzwi, kt�re nie wiadomo dok�d prowadz�.

Zastanawia� si� nad tym przez chwil�. Pa�ska sypialnia, a to by�a sypialnia kobieca, widzia� to wyra�nie, wi�c taka pa�ska sypialnia nie powinna si� znajdowa� na parterze.

Chocia��?

Dostrzeg� co� dziwnego w k�cie.

Tak. To kule, zakurzone, pokryte paj�czyn�. Ta, kt�ra tu mieszka�a, mia�a trudno�ci z chodzeniem po schodach.

Ale musia�o min�� wiele czasu, odk�d ten pok�j by� u�ywany.

Z sercem w gardle ch�opiec uj�� klamk�. Je�li te drzwi s� tak�e zamkni�te na klucz, Vetle b�dzie mia� k�opoty.

Ale nie by�y. Cud nad cudy, drzwi nie by�y zamkni�te na klucz! Uchyli� je i ostro�nie wyjrza� przez szpar�. Gdzie� daleko dojrza� blask. Jakie� �wiat�o na zewn�trz. Wyp�ywa�o z niewidocznego st�d �r�d�a na ko�cu korytarza.

Korytarz najwyra�niej zakr�ca�.

I mia� wiele drzwi. Vetle poczu�, �e traci si�y na my�l o swoim beznadziejnym zadaniu. Trafi� we w�a�ciwe miejsce�

Teraz cichutko, moje kochane drzwi, nie wolno wam skrzypn��.

Wszystko na pr�no. Drzwi zaskrzypia�y piekielnie.

Mia� do wyboru dwie mo�liwo�ci: Albo wymyka� si� wolniutko, co by wymaga�o niezwyk�ej cierpliwo�ci, a drzwi b�d� co p� minuty cichute�ko poskrzypywa�, albo otworzy� je jednym gwa�townym poci�gni�ciem, szybko i brutalnie.

Wybra� to drugie. Jego czas nie by� nieograniczony.

Skrzypn�o potwornie, ale kr�tko. Vetle nie odwa�y� si� zamkn�� drzwi za sob�, to by narobi�o za du�o ha�asu.

Ruszy� przed siebie i jak ciekawski m�l zmierza� w stron�, sk�d s�czy�o si� �wiat�o. Na zakr�cie przystan�� i ostro�nie wychyli� g�ow� zza naro�nika. Mia� st�d widok na du�y zamkowy hall, to stamt�d p�yn�o �wiat�o. W hallu pali�y si� bowiem wielkie, staro�wieckie kandelabry.

Nigdzie �ywej duszy. W ka�dym razie z miejsca, w kt�rym sta�, nikogo nie by�o wida�.

Vetle pr�bowa� jako� okre�li� swoj� sytuacj�. Gdzie powinien szuka�? Trudno co� postanowi�, skoro nie ma si� poj�cia o architekturze i rozk�adzie zamku.

Don Miguel ma z pewno�ci� pok�j muzyczny i tam powinna znajdowa� si� skrzynka z nutami. Problem polega� jedynie na tym, gdzie szuka� tego pokoju.

Nagle Vetle odwr�ci� si� i pobieg� z powrotem do pomieszczenia, z kt�rego dopiero co wyszed�, bo gdzie� niedaleko rozleg�y si� ha�asy. Mn�stwo podnieconych g�os�w, krzyki i nawo�ywania, tupot n�g.

Odnosi� wra�enie, �e wszystkie te nogi biegn� przez hall ku zamkowej bramie.

Przera�liwy ryk wyja�ni� mu, co si� dzieje.

Pancernik pr�bowa� si� wedrze� do zamku.

G�o�ny strza� odbi� si� pot�nym, grzmi�cym echem w hallu.

Krzyki, ale to nie intruz krzycza�.

Tak wo�a oszala�y ze strachu cz�owiek, gdy spotka na swojej drodze co� niepoj�tego, co zawsze jest wi�kszym zagro�eniem ni� zwyk�e, je�li tak mo�na powiedzie�, ziemskie, niebezpiecze�stwo. Tym razem krzyki by�y wielokrotnie bardziej przera�liwe, bo to niepoj�te niebezpiecze�stwo tutaj by�o jak najbardziej realne. Ochryp�e wrzaski, jakie s�ysza�, wydawane przez wartownik�w i zamkow� s�u�b�, �wiadczy�y, �e spotka� tych nieszcz�nik�w potworny los. Vetle s�ania� si� na nogach, sam ogarni�ty �miertelnym l�kiem i g��bokim wsp�czuciem.

Poniewa� jednak �w okropny tumult odbywa� si� na zewn�trz, Vetle wiedzia�, co ma robi�. Oto nadesz�a jego chwila, bo wszyscy zaj�ci byli przy bramie.

Niczym zwinna �asica przemkn�� przez korytarz, przyczai� si� na chwil� pod �cian� wielkiego hallu i rozejrza� wok�. Domy�la� si�, �e powinien i�� w stron�, gdzie musz� si� znajdowa� salony.

Dw�ch uzbrojonych s�u��cych w nocnych koszulach przemkn�o obok niego wcale go nie zauwa�aj�c, po chwili na schodach ukaza� si� sam w�adca zamku w brokatowym szlafroku.

��Co si� tu dzieje? � wrzasn��.

Tobie nic nie grozi, pomy�la� Vetle. Ty masz nadal �y�, bo mo�esz odegra� sygna�. Ty kompletny idioto, kt�ry skomponowa�e� co� tak ob��kanego, t� �miertelnie niebezpieczn� melodi�! Nie wiedzia�e�, co robisz, ty g�upi o�le!

Vetle u�wiadomi� sobie, jak bardzo jest zdesperowany, i zrozumia�, �e potwornie si� boi. Zauwa�y� jednak co�, co mog�o by� salonem. Nie ogl�daj�c si� wbieg� do �rodka. Owszem, to by� salon, i �wiat�o z hallu rozja�nia�o wn�trze. Vetle pobieg� po mi�kkim arabskim dywanie w stron� bocznych drzwi. Za nimi dostrzeg� l�ni�c�, starannie wypolerowan� powierzchni� fortepianu.

Pok�j muzyczny?

I tak, i nie. Rzeczywi�cie w pomieszczeniu znajdowa� si� fortepian, ale chyba nie by� zbyt cz�sto u�ywany, s�u�y� raczej ku ozdobie, na co wskazywa�o jego ustawienie.

�eby tak mie� �wieczk�! Ale wszystko, co rozja�nia�o mrok, to niepewny blask ksi�yca, �wiat�o z hallu ju� tutaj nie dochodzi�o.

Na piekielne ryki Pancernika odpowiada�y zd�awione piski zamkowej s�u�by. Monstrum dotar�o do hallu.

Tam! Jeszcze jedne drzwi. Czy�by �le oceni� sytuacj� i wyszed� znowu do hallu?

Nie. To jaki� mniejszy pok�j. I teraz nie mia� ju� �adnych w�tpliwo�ci. Tu znajdowa�y si� instrumenty, kt�re by�y u�ywane.

W hallu trwa� dziki spektakl. Strza�y i krzyki, trzaski, �omotanie, jakie� rozkazy wydawane histerycznym tonem.

Vetle nie mia� wiele czasu�

Skrzynka, skrzynka, gdzie, gdzie u licha? �wiat�o ksi�yca nie wsz�dzie dociera�o.

By� strasznie zdenerwowany, dzia�a� bez jakiegokolwiek planu, przest�powa� z nogi na nog�, miota� si� od �ciany do �ciany, czas ucieka�, a on niczego nie m�g� znale��. O m�j Bo�e, w tym pokoju nie ma �adnej skrzynki!

Co w takim razie powinien�?

Jakie� pospieszne, lekkie kroki. Vetle zesztywnia�, naprawd� nie mia� si� gdzie schowa�.

Do pokoju wbieg�a niedu�a dziewczynka, troch� m�odsza od Vetlego. Szlocha�a przera�ona, z ca�ej postaci bi� strach. Na widok obcego ch�opca stan�a jak wryta.

Zanim zd��y�a uciec w pop�ochu, Vetle z�apa� j� za r�k�, d�oni� zakry� jej usta i wyszepta� gor�czkowo swoim rozpaczliwie �amanym hiszpa�skim:

��Nie b�j si�. Z mojej strony nic ci nie grozi.

Wyda�a z siebie zd�awiony krzyk, ale to nie mia�o wielkiego znaczenia, bo wrzaski w hallu zag�usza�y wszystko.

��Tamta bestia jest moim wrogiem � wykrztusi� Vetle. � Ja przed nim uciekam.

Dziewczynka przesta�a si� wyrywa�, sta�a spokojniej, ale by�a jak sparali�owana, pochwycona jak gdyby w dwa ognie.

��Kim panienka jest? � zapyta� Vetle niecierpliwie i zdj�� r�k� zas�aniaj�c� jej usta.

��Do�a Esmeralda � odpar�a szeptem, z p�on�cymi oczyma.

��A ja jestem Vetle z Norwegii. Czy panienka jest c�rk� w�a�ciciela zamku?

��Nie, nie! � zawo�a�a, jakby podobna my�l sprawia�a jej przykro��.

Znakomicie!

��Do�a Esmeralda, czy panienka mo�e mi pom�c znale�� skrzynk� z papierem nutowym?

��Z zapisanym papierem? Teraz?

��Tak, oczywi�cie. Po co mi czysty papier? Ale szybko, zanim potw�r tu wpadnie. On te� szuka tych nut!

��Ale one nale�� do mojego wuja!

��Te nie. Szybko! A potem ja pomog� panience wydosta� si� z zamku.

Nie wiedzia�, czy ona w og�le chce si� st�d wydosta�, ale przecie� to, co dzia�o si� w hallu musia�o j� przera�a�.

Przez chwil� waha�a si�, a potem zdecydowanie uj�a go za r�k�.

��Chod� � powiedzia�a pochlipuj�c, jakby mia�a do czynienia z jeszcze jednym szale�cem.

Wr�cili do pokoju z fortepianem. Za instrumentem, w cieniu, sta�a skrzynka, kt�rej za pierwszym razem nie zauwa�y�.

Esmeralda wyj�a z wn�trza fortepianu klucz i otworzy�a zamek skrzynki. Podnios�a wieko.

��Kt�re? � zapyta�a.

O Bo�e, skrzynka by�a po brzegi wype�niona papierem nutowym, Vetle wyczuwa� to d�oni�. Ale nie musia� d�ugo szuka�. Brzeg jednego arkusza w g��bi skrzynki l�ni� fosforyzuj�cym blaskiem. Z�apa� go wi�c i wyci�gn�� ze skrzynki.

��Ten � powiedzia�.

��Sk�d ty to wiesz? � zapyta�a zdumiona.

Esmeralda nie widzia�a, �e papier �wieci�

�Dzi�kuj� wam, moi Przodkowie�, mrukn�� Vetle pod nosem.

Z�o�y� arkusz i starannie umie�ci� w kieszeni. Potem wzi�� dziewczynk� za r�k� i powiedzia�:

��Idziemy!

��Ale my si� st�d nie wydostaniemy � szlocha�a Esmeralda przera�ona.

��Owszem, wyjdziemy. T� sam� drog�, kt�r� ja przyszed�em.

��Nic z tego nie rozumiem! Nie, nie, my nie mo�emy tam i��! Ja nie chc� umiera�!

Opiera�a si� zaciekle, kiedy ci�gn�� j� w kierunku hallu.

Przekl�ta dziewczyna! Co z ni� robi�? Ale przecie� mu pomog�a, a Vetle w og�le nikogo by nie zostawi� w�asnemu losowi w takich okoliczno�ciach.

��Je�li tu zostaniesz, umrzesz! Chcesz st�d wyj��?

��Tak, tak, ale�

��Polegaj na mnie � powiedzia� bu�czucznie.

Nie tak znowu bardzo jest na czym polega�, przysz�o mu do g�owy, ale dziewczyna, cho� niech�tnie, posuwa�a si� za nim przez pokoje do hallu.

Tam przycupn�li pod �cian� i pod os�on� mebli, czo�gali si� w stron� korytarza.

Hall przypomina� pole bitwy. Po�rodku sta� Pancernik niczym jaki� przedpotopowy kolos. Kule zdawa�y si� go nie ima�. Jeden z kandelabr�w zwali� si� na pod�og� i dywan w kilku miejscach zaczyna� si� tli�. Starali si� nie patrze� na walcz�cych, bitwa wci�� trwa�a, cho� jej wynik m�g� by� tylko jeden. Ostatni stra�nicy i s�u��cy rozgl�dali si� za mo�liwo�ci� ucieczki. W�a�ciciel zamku znikn��, pewnie zabarykadowa� si� gdzie� na wy�szym pi�trze.

Spotka�a go dosy� dziwna niespodzianka. Chyba po raz pierwszy by�o takie zapotrzebowanie na jego �arcydzie�o�.

Dwojgu m�odym uciekinierom uda�o si� niezauwa�enie wyj�� z hallu i jak szaleni pobiegli korytarzem w stron� opuszczonej sypialni. Dziewczyna nie m�wi�a nic. Vetle poj�cia nie mia�, co o tym wszystkim my�li. Prawdopodobnie jednak uwa�a�a go za mniejsze z�o. A w�a�nie teraz bardzo potrzebowa�a kogo�, kogo mog�aby si� trzyma�.

Mimo woli Vetle poczu� si� nagle bardzo dumny i m�ski. To by�o dla niego ca�kiem nowe doznanie.

Bieg� przez pokoje ci�gn�c za sob� dziewczyn�. W pewnym momencie us�ysza� jej zdumiony krzyk:

��Drzwi? Tutaj?

Vetle k�tem oka zobaczy� strz�py tapet wok� futryny i oboje znale�li si� w ma�ej ciasnej wyg�dce.

��Na d�! Szybko! � nakaza�.

��Nie! � j�kn�a Esmeralda.

��Tam jest czysto. Szybko. Zanim potw�r nas odkryje! On za wszelk� cen� chce mnie z�apa�.

��Ale przecie� on nie mo�e wiedzie�

��Owszem, wie � rzek� Vetle stanowczo i brutalnie poci�gn�� j� w d�, do tego odpychaj�cego miejsca. � A mo�e chcia�aby� zosta�?

��Nie � wykrztusi�a przera�ona.

Kiedy nareszcie postanowi�a mu si� podporz�dkowa�, bardzo szybko znale�li si� na zewn�trz. Vetle wspiera� j� podczas w najwy�szym stopniu niebezpiecznego schodzenia po stromym zboczu. Jeden fa�szywy krok, a oboje wpadn� do lepkiego bagna i zaczn� ton��.

Tym razem Vetle kierowa� si� prosto ku traktowi wiod�cemu z zamku do cywilizacji. Stra�nica ju� prawdopodobnie przesta�a istnie�, wartownicy uciekli, droga by�a wolna.

Teraz pojawi� si� nowy problem. I my�l, �e powinien by� wcze�niej si� do tego przygotowa�. Co mianowicie powinien zrobi� z tymi nutami, kt�re wyni�s� w�a�nie z zamku?

Nie nale�y lekcewa�y� Tengela Z�ego. Nie wolno po prostu wyrzuci� tej kartki ani pr�bowa� jej ukry� gdzie� na bagnach. Si�a my�li Tengela Z�ego natychmiast to odkryje i jaki� jego pomocnik szybko tam przyb�dzie.

Podrze� na drobne kawa�ki?

Vetle nie s�dzi�, �eby to wystarczy�o. �ywi� uzasadnione, jak si� zdaje, podejrzenia, �e jego z�y przodek w takiej sytuacji nie ust�pi, dop�ki Erling Skogsrud nie odnajdzie wszystkich najdrobniejszych kawa�eczk�w i nie z�o�y na powr�t arkusza.

Istnia� tylko jeden spos�b ostatecznego unicestwienia nut. Nale�a�o je mianowicie spali�.

Ale akurat teraz Vetle absolutnie nie mia� na to czasu. Bo akurat teraz musia� si� zatroszczy� o to, by i on, i dziewczyna znale�li bezpieczne schronienie.

Poza tym by� do tego stopnia gapowaty, �e nie zabra� ze sob� zapa�ek. Na tak� wa�n� wypraw�! Trzeba nie mie� dobrze w g�owie! Ca�kowicie niegodny zaufania przodk�w. Zapa�ki, kt�re zabra� z domu, ju� dawno zosta�y zu�yte.

No i co z dziewczyn�?

Vetle pozwoli� sobie przerwa� na kilka sekund ten bieg do stra�nicy.

��Do�a Esmeralda � rzek� zdyszany. � Nie musi pani i�� ze mn�, ja mog� by� dla pani niebezpieczny, bo to ja ci�gn� za sob� tego potwora. Ma pani pe�n� swobod� dzia�ania i mo�e pani wr�ci� do swego wuja. Bestia opu�ci�a ju� zamek.

To w ka�dym razie chcia� jej powiedzie�. Ale czy ona rozumia�a jego nader ubog� hiszpa�szczyzn�, sk�adaj�c� si� zaledwie z kilkudziesi�ciu s��w?

Owszem, Esmeralda najwyra�niej rozumia�a. Nawet w tym mroku, rozpraszanym jedynie przez md�e �wiat�o ksi�yca, widzia� zdecydowanie w jej czarnych jak w�giel oczach.

��Ale ja nie chc� wraca�. On nie jest moim prawdziwym wujem, Jestem siostrzenic� jego zmar�ej �ony i on wcale nie jest dla mnie dobry.

Vetle pojmowa� znakomicie, co dziewczyna m�wi, bo naprawd� rozumia� ju� du�o po hiszpa�sku. Tylko �e ogromna przepa�� dzieli rozumienie j�zyka od umiej�tno�ci czynnego pos�ugiwania si� nim.

Znowu zacz�� biec, a ona dotrzymywa�a mu kroku, cho� wygl�da�a na bardzo zm�czon�.

��Nie jest dobry? � zapyta�. � Co to znaczy?

��Ech, nie, nie chcia�abym o tym m�wi�.

��Musisz. Powinienem wiedzie�. Bo teraz ja odpowiadam za to, co si� z pani� stanie, do�a Esmeralda.

Sam zauwa�a�, jak bardzo wydoro�la� w czasie tej podr�y. Niewiele ju� zosta�o z tamtego skorego do szale�stw ch�opca. Nawet g�os zaczyna� mu si� zmienia�. Zdarza�o si� cz�sto, �e nieoczekiwanie zadudni� basem albo znowu przechodzi� w piskliwy falset.

��Nie, ja� � zacz�a dziewczyna z uporem. Po czym rozmy�li�a si�. � No, dobrze. Don Miguel jest g�upi! Nie pozwala mi zawiesi� lustra w pokoju, bez przerwy mnie wychowuje. Ju� jestem prawie taka wytworna jak on!

O m�j Bo�e, my�la� Vetle. Czy to s� powody, �eby ucieka� z domu?

Ale, oczywi�cie, to s� powody, kiedy ma si� tyle lat co ona. Sam przecie� bardzo dobrze pami�ta�, jak si� buntowa� i chcia� opu�ci� dom, bo rodzice go nie rozumieli i na przyk�ad kazali mu w�o�y� niebiesk� koszul� zamiast szarej albo nie pozwalali mu samemu wios�owa� po jeziorze. Wtedy przysi�ga� sobie, �e ucieknie z domu i dopiero zobacz�. B�d� siedzie� i rozpacza� po stracie swojego jedynego dziecka, kt�re potraktowali tak okropnie!

Tak, dobrze rozumia� jej dzieci�cy bunt

��Ile pani ma lat, do�a Esmeralda?

��Dwana�cie.

��A ja czterna�cie.

��O, taki jeste� stary? To musia�e� chyba prze�y� ju� bardzo wiele.

Powiedzia�a to bez ironii. W jej g�osie brzmia� szczery podziw.

��No, to i owo si� prze�y�o � odpar� z nonszalancj�.

By� jednak zdenerwowany i naprawd� nie bardzo wiedzia�, co pocz��. Co postanowi� w sprawie bezdomnej dziewczyny ubranej tylko w nocn� koszul�? Kiedy na dodatek samemu jest si� w �miertelnym niebezpiecze�stwie.

��No dobrze, mo�esz i�� ze mn� do najbli�szej wsi, a tam zobaczymy, mo�e znajdzie si� kto�, kto chcia�by si� tob� zaopiekowa�.

��Nie masz prawa m�wi� do mnie ty. Pochodz� z bardzo wysokiego rodu.

��Ja te� � burkn�� Vetle. � Pochodz� z ksi���cego domu.

M�j Bo�e, kiedy to by�o? W dodatku Vetle przecie� nie by� bezpo�rednio spokrewniony w lini� Paladin�w, ale nie mia� ochoty pozwoli�, by zwraca�a mu uwag� jaka� ma�a g�, kt�ra wlok�a si� za nim jak kula u nogi.

Esmeralda z�agodnia�a natychmiast.

��No, skoro tak� Ale twoje imi� tak trudno zapami�ta�. Ja nazywam ci� Ni�o (ch�opiec).

��Dzi�kuj�. Wola�bym zosta� przy imieniu Vetle. Vetle Volden z Ludzi Lodu.

��A ja jestem do�a Esmeralda de Braganza y Valencia y Vimiso. Ma pan prawo zwraca� si� do mnie per Esmeralda, ksi��� Vetle.

O Chryste Panie, pomy�la� Vetle, staraj�c si� skry� u�miech. Ale niech dziewczyna ma, co chce, nie jestem w stanie wyt�umaczy� jej, jak to jest naprawd�.

��Dzi�kuj� bardzo � rzuci� pospiesznie. � Ale doszli�my ju� do stra�nicy i nie ma czasu na ceremonie. Pozw�l, �e p�jd� pierwszy.

��Nie, nie! � zawo�a�a, wybiegaj�c naprz�d. � Nie odchod� ode mnie!

��Ale to mo�e by� bardzo nieprzyjemny widok. By� mo�e s� tam ranni, kt�rzy potrzebuj� pomocy.

��Nie mamy czasu na opatrywanie rannych. Poza tym to s�u�ba.

��Ka�dy cz�owiek ma swoj� warto�� � odpar� Vetle, kt�ry podczas podr�y przez ogarni�t� wojn� Europ� widzia� ju� nazbyt wiele tragedii. I wtedy obieca� sobie, �e nigdy w �yciu nie zostawi nikogo potrzebuj�cego w�asnemu losowi. Tak �atwo przecie� o zoboj�tnienie. Kiedy si� widzi jedn� ludzk� tragedi�, jest si� wstrz��ni�tym. Ale kiedy tych tragedii jest tysi�c naraz, cz�owiek oboj�tnieje. Vetle za nic nie chcia�, by co� takiego sta�o si� w�a�nie z nim.

Ko�o stra�nicy jednak nie by�o rannych. Pancernik pracowa� bezb��dnie.

Do�a Esmeralda dosta�a md�o�ci i Vetle prosi� j�, by zamkn�a oczy, dop�ki si� st�d nie oddal�. On te� nie czu� si� najlepiej.

��A psy? � mrukn�a dziewczyna.

��Uciek�y. S�ysza�em, jak ucieka�y.

��To dobrze!

��Dlaczego tak m�wisz?

��Bo by�y okropne. Ba�am si� ich.

��Ach, tak? � w g�osie Vetlego brzmia�a ironia. � A ja my�la�em, �e ucieszy�o ci� to, i� uda�o im si� uciec. My�la�em, �e cieszysz si� z ich powodu.

Esmeralda wytrzeszczy�a oczy ze zdumienia, a poniewa� min�li ju� teren krwawej �a�ni, nie zamkn�a ich ponownie.

��Dlaczego mia�abym si� cieszy�? Z powodu zwierz�t? Ale czy jeste� pewien, �e nie ryzykujemy spotkania z nimi? S� przecie� teraz dzikie i mog� by� bardzo niebezpieczne. Ja je cz�sto dra�ni�am, uwa�a�am, �e to zabawne, bo by�y uwi�zane i nie mog�y mi nic zrobi�. A teraz s� dzikie!

��Nie przejmuj si�. Tak szybko nie zdzicza�y. Tylko pospiesz si� troch�! Po tym, co widzieli�my, chcia�bym odej�� mo�liwie jak najdalej od Pancernika.

Znowu biegli przez jaki� czas.

��Dlaczego ty m�wisz tak �le po hiszpa�sku? � zapyta�a Esmeralda z pretensj�.

��Bo nie jestem Hiszpanem. Pospiesz si�, s�yszysz? Nie gadaj tyle! On nas mo�e dogoni�!

��A dlaczego by mu po prostu nie odda� tych nut?

��Naprawd� mog�aby� to zrobi�?

Dziewczyna z trudem �apa�a powietrze, ale on ci�gn�� j� za sob� bez lito�ci.

��A co takiego niezwyk�ego jest w tych nutach? � j�cza�a.

��Teraz nie mog� ci tego wyja�nia�. Spiesz si�! I przesta� gada�, bo niepotrzebnie tracisz si�y.

��Uff, jak ty okropnie m�wisz! Nie rozumiem ani s�owa.

��Nie szkodzi. Cicho b�d�!

To ostatnie zrozumia�a bez trudu i milcza�a obra�ona a� do zabudowa� Silvio-de-los-muenos.

��Jestem zm�czona!

Vetle poj��, �e zmusza� j� do zbyt wielkiego wysi�ku, wi�c przystan��. Naprawd� bardzo szybko przebiegli znaczn� odleg�o��. Esmeralda musia�a poprawi� pantofle i narzeka�a nieustannie.

Nieszcz�sne ma�e stworzenie. Z�o�� opu�ci�a Vetlego.

�Pozwoli�e� ch�opakowi uciec!�

�To nie moja wina, panie i mistrzu. Robi�em, co mog�em�.

�On je ma�.

�Wiem o tym. I goni� go�.

�Nigdy go nie z�apiesz, ty niezdaro!�

�Je�eli jestem niezdar�, to wy, wielki panie, takim mnie uczynili�cie. Ale mnie jest tak dobrze. Jestem przera�aj�cy. To cudowne uczucie!�

�On mo�e spali� nuty�.

�Nie ma czym rozpali� ognia, bo gdyby mia�, to ju� by je spali��.

Tengel Z�y skoncentrowa� ca�� si�� woli wok� postaci, kt�ra kiedy� by�a Erlingiem Skogsrudem.

�Poruszasz si� tak okropnie wolno jak ��w. Zbierz si�y i przyspiesz kroku! No, ju�!�

Pancernik nie bardzo pojmowa�, co si� z nim dzieje, ale zastosowa� si� do rozkazu. Poczu� nagle wielk� si�� w nogach, a jego zesztywnia�e cz�onki zacz�y si� porusza� z ogromn� lekko�ci�. Przypominaj�cy rybi� �usk� pancerz uciska� go i uwiera� w r�nych miejscach, ale on gna� drog� przed siebie niczym chy�y jele�. Cudownie!

Poza tym b��dem by�o okre�la� jego pancerz jako przypominaj�cy rybi� �usk�. To, co pokrywa�o sk�r� Pancernika, wygl�da�o raczej jak p�ytki na ciele jakiego� ogromnego przedpotopowego potwora.

I znowu �w straszny g�os:

�On co� za sob� ci�gnie. Nie mog� poj��, co to jest�.

�Nie wiem, wielki mistrzu. I nie wiem te�, jakim sposobem dosta� si� do zamku ani jak z niego wyszed�. Ale czuj� jego zapach w pobli�u. Te przekl�te kreatury w zamku zabra�y mi tak du�o czasu�.

�Stanowczo za du�o! Musisz si� teraz bardzo spieszy�, �eby go dogoni�!�

�Tak, mistrzu. Z rado�ci� to zrobi�!�

��Odpocz�a� ju�, do�a Esmeralda? Musimy biec dalej, i to szybko.

��Tak, tak, ksi���. Prosz� na mnie nie krzycze�, musz� przecie�� A tamto, gdzie to jest?

��O Bo�e, on si� zbli�a! Jakim cudem to niezdarne bydl� dogoni�o nas tak szybko? O, nie! Nie zd��ymy mu uciec!

Esmeralda j�kn�a cicho, ale Vetle sykn��, by milcza�a. Desperacko rozgl�da� si� wok�. Potw�r bieg� przez las, s�yszeli go z bardzo daleka, ale zbli�a� si� szybko! Wci�� jeszcze ich nie widzia�, ale musieli ukry� si� natychmiast.

M�oda panienka okaza�a si� du�o bardziej przytomna w tej trudnej sytuacji ni� on, bo z�apa�a go za r�kaw koszuli tak gwa�townie, �e uszczypn�a go w r�k�, i szarpn�a, wo�aj�c:

��Tam, na d�! Natychmiast!

Vetle dopiero na schodach wiod�cych do jakiej� piwnicy, zorientowa� si�, dok�d Esmeralda go prowadzi. To by� ten grobowiec, kt�remu si� uwa�nie przygl�da� w drodze do zamku.

��Nie! � j�kn��. � Tylko nie tam!

Ca�a historia o trumnach z Barbados, przesuwaj�cych si� w grobowcu, przemkn�a mu znowu przez g�ow� i poczu�, �e zbiera mu si� na wymioty.

��Nie mog� tam wej��!

��Nie b�d� g�upi! � sykn�a i z ca�ej si�y wepchn�a go do �rodka. Vetle upad�. G�ow� oblepia�o mu rzadkie b�oto.

Esmeralda zd��y�a ju� zamkn�� drzwi. Wn�trze ton�o w g��bokich ciemno�ciach, a Vetle czu�, �e ca�e jego cia�o pulsuje ze zm�czenia i z trudnego do okre�lenia strachu. Jedyne, czego pragn��, to wykrzycze� g�o�no swoje przera�enie i uciec st�d jak najdalej. W tym grobowcu znajdowa�o si� co�, co budzi�o w nim paniczny strach, nie umia� tego zdefiniowa�, ale ca�a intuicja odziedziczona po Ludziach Lodu mu o tym m�wi�a. To co� w grobowcu za wszelk� cen� chcia�o si� pozby� intruz�w.

��Pom� mi teraz, ty idioto! � wykrztusi�a Esmeralda.

Odwr�cona plecami do drzwi, napiera�a na nie z ca�ej si�y. Kompletnie sparali�owany l�kiem przed ciemno�ci� Vetle przem�g� si� i po omacku ruszy� ku drzwiom, �eby jej pom�c. J�cza� przera�ony podw�jnym niebezpiecze�stwem: tym, kt�re mog�o nadej�� z zewn�trz, i tym, kt�re czai�o si� w krypcie.

Teraz m�g� si� przekona�, �e mimo wszystko naprawd� nale�y do Ludzi Lodu. �w obezw�adniaj�cy strach, kt�ry odczuwa� w grobowcu, by� trudny do zniesienia. Raz po raz wstrz�sa� nim dreszcz, serce wali�o jak szalone, a Vetle wiedzia�, �e to nie historia o duchach z Barbados tak na niego wp�yn�a. To by�o co� wi�cej. Nieszcz�ni ludzie, kt�rzy kiedy� zostali tutaj pochowani, prawdopodobnie nie ponosili za nic winy. Z wyj�tkiem jednego. To on musia� by� przyczyn� napi�cia panuj�cego w krypcie.

Mo�e to okrutny w�a�ciciel zamku z dawnych wiek�w? A mo�e kt�ra� z jego ofiar?

Nie mia� czasu, �eby si� d�u�ej zastanawia� nad zagadkami �mierci, bo Esmeralda tuli�a si� do niego straszliwie przera�ona czym� zupe�nie innym. Du�o gorsze by�o niebezpiecze�stwo czaj�ce si� za drzwiami.

Powinni�my byli ucieka� jak najdalej, pomy�la� Vetle. Teraz pu�apka si� za nami zatrzasn�a.

Wiedzia� jednak, �e nie mogli daleko uciec przed Pancernikiem, ba on posuwa� si� teraz z niezrozumia�� pr�dko�ci�. Co to si� sta�o?

Vetle nie musia� si� specjalnie nad tym zastanawia�, �eby wiedzie�, �e to sprawka Tengela Z�ego, a raczej si�y jego woli.

Ach, �eby tak mie� zapa�ki! �eby tak m�c spali� ten przekl�ty papier nutowy, kt�ry, starannie z�o�ony, le�a� w jego kieszeni!

Teraz wyra�nie s�yszeli kroki. S�yszeli te� to dobrze znane, przera�aj�ce parskanie i obrzydliwe sapanie, gdy potw�r w�szy� w powietrzu.

Nie trwa�o d�ugo i bestia skierowa�a si� ku szparze w drzwiach grobowca, zbyt szerokiej jak na te okoliczno�ci.

Vetle zamkn�� oczy i stara� si� skoncentrowa�.

�Pom�cie mi, moi przodkowie�, prosi� cicho. �Zrobi�em wszystko, co mog�em, i bardzo si� stara�em nie pope�nia� g�upstw. Ale teraz utkwi�em w pu�apce! Wybaczcie mi, ale jestem bliski utraty zmys��w od tego podw�jnego strachu�.

Wiedzia�, �e przodkowie nie mog� interweniowa� bezpo�rednio, nie mog� unieszkodliwi� potwora ani zabra� Vetlego z niebezpiecznego miejsca, ale przecie� oni zawsze potrafi� co� wymy�li�. Tak jak wtedy to ma�e prosi�, kt�re odwr�ci�o uwag� potwora, albo jak te dziwne g�osy, kt�re go przestraszy�y, czy mo�e jeszcze co� innego.

Nic takiego si� jednak nie sta�o. Potw�r cz�api�c ci�ko zbli�y� si� do krypty, a potem zacz�� z�azi� schodami w d� i nie przestawa� w�szy�. Wygl�da�o na to, �e Vetle tym razem b�dzie musia� radzi� sobie sam.

D�oni� zacisn�� usta dziewczyny, jakby chcia� j� przestrzec. Ale ona nie krzycza�a. Sta�a cichutko jak mysz, zdr�twia�a ze strachu.

Tylko si� nie odezwij, prosi� w duchu Vetle.

Sapanie da�o si� s�ysze� przy szparze w drzwiach, tak jak Vetle si� spodziewa�. Nos, jak u my�liwskiego psa, przesuwa� si� w g�r� i w d� wzd�u� szpary.

Duchy przodk�w, co mam robi�? Na Boga, pom�cie mi!

Sapanie usta�o. Vetle bardziej si� domy�la�, ni� widzia� �lepia, staraj�ce si� zajrze� do �rodka.

Potw�r by� czujny, zachowywa� si� bardzo cicho.

A �adna pomoc znik�d nie nadchodzi�a.

Pozostawiony sam sobie, bez wsparcia ze strony przodk�w. Dlaczego oni opu�cili go w�a�nie teraz?

Chocia�, mo�e to nie jest dok�adnie tak�

Blade wspomnienie pojawi�o si� w pami�ci Vetlego. Co� mign�o mu przed oczyma, kiedy spada� ze schod�w do wn�trza krypty. Gor�czkowo zacz�� maca� pod�og� wok� siebie i znalaz� to, czego szuka�. D�ugi �elazny bolec, kt�ry prawdopodobnie odpad� od kt�rej� z trumien, a mo�e od �ciany grobowca.

Nie zastanawiaj�c si� ani chwili (zreszt� i tak nie mia�by na to czasu), wsun�� bolec w szpar� drzwi i d�gn�� z ca�ej si�y.

Ryk w�ciek�o�ci i b�lu przetoczy� si� ponad pogr��anym w ciszy lasem.

Kolos rzuci� si� na drzwi i wy�ama� je.

��Uciekajmy! Szybko! � zawo�a� Vetle i oboje z Esmerald� dos�ownie przeskoczyli przez padaj�cego potwora, kt�ry, o�lepiony b�lem, wlecia� do krypty razem z po�amanymi drzwiami. Wymachiwa� r�kami, ale nie zdo�a� przeszkodzi� im w ucieczce. Wybiegli na drog�, zanim zd��y� si� pozbiera�, i ruszyli w stron� najbli�szej zamieszkanej osady. Domy�lali si�, �e Pancernik nadal le�y na pod�odze grobowca, a st�umione ryki wskazywa�y, �e musi zas�ania� r�kami zranion� twarz.

��Du�o bym da� za to, �eby si� to nie sta�o � rzek� Vetle zgn�biony.

��Dlaczego? Przecie� on na nas polowa�.

��Polowa�, ale to i tak nie uspokoi mojego sumienia. Mnie od samego pocz�tku by�o go �al, a to sprawy nie u�atwia. Czuj� si� okropnie. Chce mi si� p�aka�.

��Duzi ch�opcy nie p�acz�. A poza tym on jest ohydny!

Vetle wpad� w z�o��.

��Ty niczego nie rozumiesz. Jeste� pozbawion� serca, egoistyczn� snobk�, g�upia smarkulo! Zostawi� ci� w pierwszej lepszej wsi.

��W�r�d n�dznych ch�op�w? Nie mo�esz tak ze mn� post�pi�, ty draniu! Ja musz� si� trzyma� w�asnej sfery. Z tob� mog� i��, bo ty jeste� ksi�ciem.

��A, id� do diab�a! � sykn�� Vetle przez z�by.

Ten pe�en z�o�ci dialog odbywa� si� podczas chwili odpoczynku. Biegli zawsze w takim tempie, �e wszelka rozmowa by�a niemo�liwa. Podarta i brudna nocna koszula Esmeraldy pl�ta�a jej si� wok� n�g, czarne rozpuszczone w�osy opada�y spl�tane na plecy, wygl�da�a strasznie, ale o swoim wysokim pochodzeniu nie zapomnia�a.

G�wniara, my�la� Vetle ze z�o�ci�.

Mimo wszystko odczuwa� pewien rodzaj wsp�czucia dla niej. �eby tylko Pancernik znowu ich nie dopad�!

�M�wi�em ci, �e masz chroni� oczy, ty niezdarny idioto!�

�My�l�, �e samo oko nie zosta�o uszkodzone, widz� na nie, chocia� troch� niewyra�nie. Ale boli mnie okropnie! Och, jak boli!�

�O, bo pewnie nic ci� dotychczas nie bola�o, ty tch�rzu! Poj�cia nie masz, co to b�l, bo nie by�e� przy �r�d�ach �ycia i nie pi�e� wody z�a. �aden b�l na �wiecie nie mo�e si� r�wna� z tamtym. Przesta� si� wi�c u�ala� nad sob� i ruszaj dalej!�

�Nie widz� wyra�nie, w og�le nic nie widz�.

�Masz chyba dwoje oczu�, dotar�o wyra�nie do Pancernika, a on wiedzia�, �e tak my�li jego wielki mistrz. �Nie pozw�l tej ma�ej kreaturze dosta� si� do ognia, ba za kar� zetr� ci� na proch!�

�Przedtem ja go zabij�!�

�Oczywi�cie, mo�esz go zabi�, ale nuty s� najwa�niejsze. Najpierw zatroszcz si� o nie, a potem mo�esz si� zn�ca� nad ch�opakiem, jak d�ugo zechcesz. A teraz ruszaj!�

�Z wielk� przyjemno�ci�, m�j mistrzu! Z wielk� przyjemno�ci� skr�c� kark temu ch�ystkowi�.

��eby tylko on tobie nie skr�ci� pierwszy!�

Pancernik zachichota�, cho� oko bola�o go okropnie.

C� to za �mieszna my�l!

Dwoje m�odych uciekinier�w pada�o ze zm�czenia, ale nie mieli odwagi zwolni�. Vetle ci�gn�� dziewczyn� za sob� z�y, �e spad�a na niego ta dodatkowa odpowiedzialno��, gdy i tak mia� do�� w�asnych trosk. Z�o�ci�o go zarozumialstwo Esmeraldy i o szale�stwo przyprawia� strach, �e Pancernik znowu ich dogoni. Znajdowali si� na g��wnym trakcie.

Ale co si� stanie, gdy b�d� musieli ucieka� przez mokrad�a�?

Dr�a� na widok po�yskliwych trz�sawisk po obu stronach drogi. Akurat tu nie ros�y �adne drzewa, tutaj widzia�o si� tylko wysok� b�yszcz�c� traw� pomi�dzy b�otnistymi rozlewiskami, ksi�yc srebrzy� ca�y krajobraz makabrycznym blaskiem, wszystko zdawa�o si� nierealne, jak nie z tego �wiata.

Zgroza, co by si� sta�o, gdyby wpadli w te upiorne b�ota!

Tam mog�y przetrwa� tylko ptaki i gady.

Na szcz�cie wkr�tce droga skr�ci�a ku wzg�rzom i Vetle odetchn�� z ulg�. Nigdy, nigdy wi�cej nie zbli�y si� do zamczyska g�ruj�cego nad wymar�� osad�!

A Pancernika wci�� ani widu, ani s�ychu. Vetle odwa�y� si� nawet spojrze� za siebie. Droga by�a pusta.

Odczuwa� rozsadzaj�cy b�l w piersiach, a oddech dziewczyny by� �wiszcz�cy z wysi�ku. Zatacza�a si�, gdy tylko pu�ci� jej r�k�. D�u�ej tak nie mo�na. Musz� odpocz��!

Ale jakie mieli po temu mo�liwo�ci? Usi��� po prostu na drodze i czeka� na �mier� z r�ki potwornego Pancernika?

Powlekli si� wi�c dalej, zm�czeni tak, �e wzrok im si� m�ci�, i Vetle zacz�� rozmy�la� o tym nieznanym krewnym, Erlingu Skogsrudzie. Gdyby m�g� spotka� tego nieszcz�nika w cztery oczy, spokojnie z nim porozmawia�! Wyrazi� mu wsp�czucie, pr�bowa� przekona� go, �e �le post�puje, okaza� mu serce i zaprosi� do rodu Ludzi Lodu. Czy zdo�a�by z�agodzi� straszny charakter tego biedaka?

Instynktownie jednak Vetle wiedzia�, �e Erling Skogsrud ulepiony jest z tej samej gliny co Ulvar i �e nie mo�na go zmieni�. �yczliwo�� i przyjazne uczucia s� mu ca�kiem obce, tyle Vetle si� domy�la�.

A wielka szkoda, bo on sam dobrze wiedzia�, ile znaczy troska i �yczliwo�� innych, kiedy cz�owiekowi jest �le. Tyle tylko �e Erling Skogsrud nie zdawa� sobie sprawy z tego, �e jest mu �le. Vetle zrozumia� to w chwili, gdy spojrza� w twarz potwora. Dla niego istnia�a tylko jedna rado��: Czynienie z�a.

Wie�! Zobaczy� pierwsze budynki zamieszkanej wsi! Tej wsi, w kt�rej nie tak dawno pyta� o drog� do zamku.

��Esmeralda? Jeste�my uratowani!

Chlipn�a tylko w odpowiedzi, bo by�a zbyt zm�czona, �eby wykrztusi� z siebie co� rozs�dnego.

Vetle podszed� do najbli�szego domu i zastuka�. Noc mia�a si� ku ko�cowi, a w�a�ciwie zaczyna� si� wczesny ranek i we wsi s�ycha� by�o pierwsze oznaki budz�cego si� dnia.

Drzwi uchyli�y si� bardzo ostro�nie.

Vetle zapomnia�, jak on i Esmeralda wygl�daj�.

Nim zd��y� otworzy� usta, drzwi zatrzasn�y si� z �oskotem. Vetle sta� oszo�omiony, dysza� jak ryba wyrzucona na brzeg. Trwa�o to d�ugo, zanim znowu by� w stanie zamkn�� usta.

Z l�kiem przygl�da� si� Esmeraldzie.

Przecie� ona te� wpad�a do zalanej b�otem krypty i teraz, w swojej podartej nocnej koszuli, wygl�da�a niczym wyp�dzona z grobu pokutuj�ca dusza. Jak on sam wygl�da i jak pachnie, wola� nie my�le�. Oblepiony b�otem jak nieboskie stworzenie�

Ludzie na tych rozleg�ych pustociach Andaluzji byli przes�dni. Vetle chwyci� Esmerald� za r�k� i poci�gn�� j� znowu za sob� w poszukiwaniu rynku, gdzie, jego zdaniem, powinna znajdowa� si� studnia.

�adnego uj�cia wody jednak nie znale�li, natomiast z r�nych stron s�yszeli przera�one okrzyki kobiet.

��Esmeraldo � wydysza� Vetle. � Oni nas tutaj nie chc�, a ukrycie si� przed Pancernikiem jest niemo�liwe. Musimy szuka� schronienia u ludzi, nigdzie indziej nie b�dziemy bezpieczni. Sama widzia�a�, co on zrobi� ze stra�nikami zamku!

Dziewczyna szlocha�a, tym razem ze z�o�ci�.

��Nie chc� ju� mie� z tym nic wsp�lnego.

��Ja te� nie, ale narzekanie na nic si� nie zda. Wszystko, czego potrzebuj�, to kilka zapa�ek, albo ognia pod inn� postaci�. Tutaj jednak nie ma sensu nikogo prosi� o pomoc, oni uwa�aj�, �e wyszli�my z jakiego� grobu w Silvio-de-los-muenos. Najlepiej b�dzie, je�li si� tutaj rozstaniemy. Ty mo�esz zosta� we wsi, on ciebie nic szuka. Zaraz nastanie dzie�, umyjesz si� gdzie� pod studni� i poprosisz ludzi o pomoc.

��Za nic na �wiecie nie zostan� tu sama!

��Ale moje towarzystwo jest dla ciebie niebezpieczne! On poluje w�a�nie na mnie.

��No to wyrzu� te przekl�te papiery i pozb�dziemy si� k�opotu!

Vetle bardzo ch�tnie by si� z ni� zgodzi�, ale zna� sw�j obowi�zek.

��Musz� spali� nuty, nic innego nie wchodzi w rachub�. Skoro nie chcesz zosta� sama, to idziemy, tu nikt nam nie pomo�e, wi�c im dalej zajdziemy, tym lepiej.

Westchn�� ci�ko i znowu zacz�� j� za sob� ci�gn�� wiejsk� drog�.

��Mam kilku przyjaci� tam na ska�ach � powiedzia� zm�czony. � Oni mi pomog�, je�li chodzi o ogie�. A jak tylko ten papier przestanie istnie�, to sko�cz� si� wszystkie zmartwienia. W ka�dym razie tak� mam nadziej� � zako�czy� ponuro.

Tengel Z�y nie posiada� si� z w�ciek�o�ci.

�Da�em ci zdolno�� b�yskawicznego pokonywania przestrzeni, a ty nawet nie ruszy�e� si� z miejsca!�

Pancernik zatacza� si� na drodze od jednego kra�ca na drugi. �Ja nic nie widz�. Krew zalewa mi oczy, i tak mnie boli!� wy�, zakrywaj�c oczy r�kami.

�Ch�opak opu�ci� niebezpieczn�, zamieszkan� wie�, znowu wlecze si� drog�, o ile dobrze widz�. Masz jeszcze jedn� szans�. A je�eli nie spiszesz si� lepiej, znajd� sobie innego pomocnika. Mam wielu do wyboru!�

Ranny potw�r wyprostowa� si�. �Ja go musz� zabi�!� rykn��. �Zabij� go w�asnymi r�kami!�

�To brzmi lepiej. Tylko pami�taj o nutach!�

Pancernik zebra� wszystkie si�y. Ociera� krew z oka � ju� dawno stwierdzi�, �e bolec trafi� go nieco ponad okiem, skaleczy� ko��, ale ga�ki nie naruszy� � i potrz�sa� g�ow�.

Ale, oczywi�cie, przez wiele dni nie b�dzie na to oko nic widzia�. A �widruj�cy b�l sprawia�, �e nie by� w stanie u�ywa� tak�e zdrowego oka. Praktycznie bior�c, zosta� o�lepiony, i nie wiedzia� na jak d�ugo.

Ale ch�opaka dopadnie. Osobi�cie! Zmia�d�y go w�asnymi r�kami!

Pancernik cz�apa� dalej pchany fanatycznym teraz gniewem. Przekl�temu papierowi nutowemu nie po�wi�ca� zbyt wielu my�li.

Ch�opak zap�aci za to �yciem! Erling Skogsrud uwa�a�, �e jest nietykalny, �e nic nie mo�e mu si� sta�. Takiego upokorzenia jak to nie pu�ci p�azem.

Tylko �e tak trudno jest i�� naprz�d!

��Ksi��� Vetle, ja ju� dalej nie mog�!

Popatrzy� na jej stopy i zrozumia�, �e dziewczyna m�wi prawd�. Buty spad�y jej z n�g dawno temu, a delikatne szlacheckie stopy nie by�y przyzwyczajone da chodzenia po ostrym �wirze i sypkim piasku. Kula�a przy ka�dym kroku, ledwie by�a w stanie odrywa� nogi od ziemi.

Vetle zdj�� sanda�y.

��Prosz�! We� moje!

��A nie mo�emy odpocz��? � zapyta�a �a�o�nie, widz�c, o ile jego zakurzone sanda�y s� na ni� za du�e.

��Nie, nie mo�emy. Musz� jak najszybciej dotrze� do kogo�, kto da mi ogie�. Potem b�dziemy mogli si� ukry�.

O ile to pomo�e, my�la� ze zw�tpieniem. Pancernik na pewno nas odnajdzie, on ma do pomocy Tengela Z�ego. Ale nie nale�y si� martwi� na zapas, teraz nale�y do ko�ca wype�ni� zadanie i zniszczy� papier.

Do�a Esmeralda szlocha�a bezradnie, a on rozumia� j� a� nazbyt dobrze.

��By�oby lepiej, gdyby� by�a zosta�a w zamku � westchn��. � Twojemu wujowi potw�r nic nie zrobi�.

Ale ona szlocha�a jeszcze g�o�niej. Sanda�y zdecydowanie na ni� nie pasowa�y, Vetle w�o�y� je ponownie, a Esmeralda zosta�a boso. Nie chcia�a i�� dalej.

��M�g�by� mnie chyba nie�� � rzek�a z p�aczem.

Vetle by� tak zm�czony, �e ledwie widzia� drog� przed sob�. Jak, na Boga, by�by w stanie unie�� kogokolwiek, kiedy z trudem unosi nogi? Zdawa�o mu si�, �e nie spa� od lat.

Zanim jednak zdo�a� jej to wyt�umaczy�, us�ysza� z daleka g�osy ludzi i skrzypienie starego wozu.

��Vetle! � wo�a� kto� jego imi�.

��Cyganie! � odetchn�� z ulg�.

��O, fu! � skrzywi�a si� do�a Esmeralda. � Nie b�dziemy si� chyba zadawa� z Cyganami?

��Oczywi�cie, �e b�dziemy! � stanowczo o�wiadczy� Vetle i zacz�� macha� do nadje�d�aj�cych. � A je�li ci si� to nie podoba, ta r�b, co chcesz.

M�oda osoba post�pi�a, rzecz jasna, tak jak Vetle sobie �yczy�. Serdecznie roze�miani ludzie zatrzymali si� i pomogli udr�czonym w�drowcom wej�� na w�z. Trzej m�czy�ni i Juanita, kt�ra rzuca�a podejrzliwe spojrzenia na Esmerald�.

��Niepokoili�my si� troch� o ciebie, Vetle � powiedzia� jeden z m�czyzn. � Pojechali�my wi�c t� drog�. Wygl�dasz na zm�czonego.

��Ledwie trzymam si� kupy � j�kn��. � Ale przede wszystkim potrzebny mi ogie�. Musz� co� spali�.

��W�a�nie min�li�my wie�, je�li chcesz, to zawr�cimy i poprosimy o ogie�.

���wietnie! A czy potem mo�emy pojecha� z wami do domu? Jest jeden taki, kt�ry nas prze�laduje� wiecie� Idzie za nami. To� okropny potw�r.

��Jasne, �e mo�ecie schroni� si� u nas na ska�ach! W�a�nie dlatego po ciebie wyjechali�my. Nasza Juanita nie mog�a znale�� spokoju, odk�d nas opu�ci�e�. Ale sami te� chcieli�my zobaczy�, czy nie b�dziemy ci potrzebni� Okropny potw�r, powiadasz?

Vetle zauwa�y�, �e gdy Juanita usiad�a przy nim, ma�a Esmeralda natychmiast wcisn�a si� pomi�dzy nich i dos�ownie wypchn�a tamt�. Udawa� jednak, �e niczego nie widzi.

��Tak, to naprawd� potw�r i nie powinienem was chyba nara�a� na niebezpiecze�stwo. Ale jestem taki zm�czony� Wi�c gdyby�cie mogli ukry� mnie w grotach, to�

��Sied� spokojnie, ch�opcze, ju� my si� tym zajmiemy.

Juanita popchn�a go na pod�og� wozu, sama usiad�a obok i obj�a go ramieniem tak, �e Esmeralda nie mia�a ju� najmniejszej szansy wcisn�� si� mi�dzy nich. Ale ma�a szlachcianka nie zamierza�a zrezygnowa�, usiad�a z drugiej strony i uj�a go za r�k�. Pokaza�a j�zyk Juanicie, kt�ra odpowiedzia�a jej paskudnym grymasem. Gdyby nie siedzia� mi�dzy nimi, z pewno�ci� rzuca�yby si� na siebie.

Vetle by� zbyt zm�czony, �eby anga�owa� si� w sprzeczk�. W�z zawr�ci� i pojecha� w stron� wsi.

Ch�opiec opar� g�ow� o bok kiwaj�cego si� wozu I odetchn�� z ulg�. Mia� wra�enie, �e ca�a odpowiedzialno�� z niego sp�ywa i �e nareszcie b�dzie m�g� troch� odpocz��. Uczyni� to tak skutecznie, �e natychmiast zasn��.

�Nie, no, co� takiego! Ty naprawd� nie jeste� do niczego zdolny!� w�cieka� si� Tengel Z�y.

�Ja� Ja id�, staram si�, jak mog�, mamrota� Pancernik. �Ja go z�api�, zmia�d�� go, niegodziwca!�

�W �yciu go nie dogonisz�.

�Oczywi�cie, �e dogoni�, musz� tylko mie� troch� czasu�.

�Czas to jedyne, czego nam brakuje. Poszukam sobie innego pomocnika�.

�Nie! Nie odbieraj mi mojej zdobyczy! Musz� go zabi�!�

G�os Tengela Z�ego by� jednak ch�odniejszy ni� l�d: Id� i po�� si�!�

�Nie!� wo�a� Pancernik jak o �ask�.

�Id� do jaskini przy drodze. Id� i po�� si�!�

G�os w g�owie Erlinga Skogsrunda brzmia� usypiaj�co, hipnotycznie. Wszystko w nim protestowa�o, ale na pr�no. Nie by� w stanie stawia� oporu, wl�k� si� w g�r� do lasu, pos�uszny nakazowi mistrza, prosto do jaskini ukrytej w chaszczach. Wpe�z� g��boko do �rodka i u�o�y� si� na skalnym pod�o�u.

��pij teraz�, szumia�o mu w g�owie. ��pij, dop�ki znowu nie b�dziesz mi potrzebny! Tu nikt ci� nie znajdzie, A ja poszukam sobie lepszego niewolnika�.

My�li Tengela Z�ego kr��y�y niespokojnie. Szuka� po�r�d wszystkich mo�liwych kandydat�w. Wybiera� i odrzuca�. Szuka� nowych.

Nagle jego okrutne oblicze rozja�ni�o co� na kszta�t u�miechu. �O, ju� wiem! Teraz mam! To jedyny w�a�ciwy kandydat do takiego zadania. Teraz m�j przebieg�y kuzynek ju� nie umknie! Nuty b�d� moje, zanim on zd��y je zniszczy�!�

W�z trz�s� si� na drodze. G�osy m�czyzn szumia�y usypiaj�co w g�owie Vetlego. Zachowanie dziewcz�t by�o znacznie mniej przyjazne. Prycha�y na siebie jak z�e kotki. Vetle mia� niespokojne sny.

Znowu przodkowie! Czego� od niego chc�!

�Vetle! Vetle, uwa�aj na siebie!�

�Wiem. Pancernik�, mrucza� pod nosem.

�Zapomnij o Pancerniku! On ju� nie b�dzie ci� niepokoi�. Nie, teraz czyha na ciebie du�o wi�ksze niebezpiecze�stwo��

Pi�� Juanity wycelowana w rami� hrabianki Esmeraldy trafi�a Vetlego w nos.

��Przesta�cie si� wyg�upia�! � wrzasn�� po norwesku. � Nie us�ysza�em, co mi duchy mia�y do powiedzenia! Przekl�te idiotki!

Dziewcz�ta nie rozumia�y s��w, ale dobrze wiedzia�y, �e si� na nie z�o�ci. Zawstydzone obie spu�ci�y g�owy.

Vetle rozgniewa� si� nie na �arty. By� spokojnym skandynawskim czternastolatkiem, pad wzgl�dem fizycznym znacznie mniej dojrza�ym ni� dziewcz�ta z Po�udnia. Zdawa� sobie z tego spraw�. Oburzony przygl�da� im si� uwa�nie, bo po raz pierwszy widzia� obie w �wietle dnia.

Esmeralda rzeczywi�cie mia�a dopiero dwana�cie lat, ale kszta�ty ju� prawie jak u doros�ej kobiety. W Norwegii mog�yby si� z ni� r�wna� co najmniej pi�tnastolatki. By�a �adna, ale te� najwyra�niej bardzo rozpieszczona i do wszystkich ludzi ni�szego ni� ona pochodzenia odnosi�a si� z pogard�. To jednak z pewno�ci� wina wychowania, dziewczyna nie jest temu winna, poza tym teraz wygl�da�a wzruszaj�co. Uwa�a�, �e przyjemnie jest patrze� na jej ogromne, czarne oczy i z�ocistooliwkow� sk�r�, mimo �e ubrana by�a tylko w podart� i brudn� nocn� koszul�. Chocia� ta koszula jeszcze wczoraj by�a pewnie warta wi�cej ni� wszystkie kwieciste ubrania Cyganek razem wzi�te. R�owe stopy Esmeraldy sp�ywa�y krwi�. Wszystko to wzrusza�o Vetlego do g��bi.

Juanita by�a ca�kiem odmiennym typem. Wysoka, z pewno�ci� wy�sza ni� Vetle, ale on przecie� nie sprawia� wra�enia mocarza. Twarz mia�a szczup�� o �adnych, wyrazistych rysach, nos niewielki, cho� francuskie dziewcz�ta o poci�g�ych twarzach cz�sto miewaj� wydatne nosy. Pi�kno�ci� Juanity nazwa� nie mo�na, ale mia�a w sobie co� fascynuj�cego, jak�� intensywn� �ywio�owo��, kt�ra zwraca�a uwag�. Wprost tryska�a uczuciami, Juanita nie skrywa�a niczego

�Zaproponuj� m�czyznom swoje us�ugi�, powiedzia�a podczas pierwszego spotkania. I: �Chc� mnie wyda� za m���.

Czterna�cie lat?

To przecie� szale�stwo!

Esmeraldzie krew ciek�a z nosa. Jeden z cios�w Juanity trafi� celnie.

W pewnym momencie starsza z dziewcz�t zawy�a przera�liwie. Do�a Esmeralda chwyci�a j� za rami�, zacisn�a palce i mocno przekr�ci�a.

Jeden z Cygan�w podszed� i rozdzieli� dziewczyny. Zosta�y posadzone ka�da w innej cz�ci wozu, sk�d gapi�y si� na siebie z nienawi�ci�. Vetle odetchn�� z ulg�.

W porz�dku, my�la�. W takim razie mog� przesta� martwi� si� Pancernikiem. Ale Tengel Z�y ma wys�a� kogo� innego�?

Nie brzmia�o to dobrze.

��Daleko jeszcze do wsi? � zapyta�.

��Spa�e� tak smacznie, �e postanowili�my jecha� prosto do naszego obozu � odpar� jeden z Cygan�w.

To nie najlepsza decyzja, pomy�la�. Powinienem jak najszybciej zniszczy� ten papier. Nie m�g� jednak okazywa� niezadowolenia, a poza tym ju� widzia� przed sob� znajome ska�y, Zbli�ali si� do grot.

Wspaniale!

Vetle ponownie zapad� w sen, uko�ysany skrzypieniem cyga�skiego wozu.

W ostatnich tygodniach prowadzi� naprawd� wyczerpuj�ce �ycie!

W obozie obudzili go.

��Mmm � st�ka� Vetle zaspany.

Cygan, kt�ry pomaga� mu zej�� z wozu, powiedzia� do witaj�cych ich kobiet:

��Zabierzcie go do jakiego� spokojnego k�ta i pozw�lcie mu si� wyspa�. Ten biedak jest �miertelnie zm�czony!

Vetle przyj�� jego s�owa z rado�ci�, pos�usznie poszed� za kobiet� i zwali� si� na wskazane mu proste pos�anie.

Gdzie� w g��bi jego pami�ci, a mo�e sumienia, odzywa� si� jaki� ostrzegawczy sygna�. Co� powinien natychmiast zrobi�, co�, co nie powinno czeka�!

Nie, wszystko mo�e czeka�, cokolwiek to jest. Czu� si� tu tak dobrze, po prostu s�odko� Jaskinia by�a ciemna, pos�anie mi�kkie, a on taki senny�

Jakie� to cudowne uczucie, kiedy z cz�owieka zostanie zdj�ta odpowiedzialno��!

Zdradziecko cudowne!

Nagle zauwa�y�, �e jedna z dziewcz�t rywalizuj�cych o jego wzgl�dy wesz�a do jaskini i usiad�a ko�o pos�ania. Mia�a prawdopodobnie zamiar pe�ni� przy nim wart�, by nikt mu nie przeszkadza�, a ju� zw�aszcza ta druga, wstr�tna kocica!

Vetle nale�y do tej, kt�ra go pilnuje. Do nikogo innego.

Ta druga zreszt� z pewno�ci� tak�e spa�a w jakiej� innej grocie. Wi�kszo�� mieszka�c�w obozu spa�a.

Dziewczyna krzywi�a si� gniewnie. Ona w ka�dym razie spa� nie b�dzie. Vetle mia� jakie� zadanie do spe�nienia i ona dopilnuje, by zosta�o wykonane, to jej obowi�zek.

Ale taka jest zm�czona! Potwornie, nienaturalnie zm�czona! Powieki jak z o�owiu, opar�a si� o skaln� �cian�. Tylko po to, by usi��� wygodniej, nie b�dzie spa�, o nie� nie mo�e spa� musi�

I tak oto posn�li wszyscy w cyga�skim obozie, gdzie� w g�rach Andaluzji.

Dziewczyna ockn�a si� i usiad�a w swoim ciemnym pomieszczeniu.

Nas�uchiwa�a.

Rozejrza�a si� wok�.

Kto to co� do niej m�wi�?

Nie, nikogo tu nie ma, a przecie� wyra�nie s�ysza�a g�os.

A mo�e to w jej g�owie? Tak. Te nieprzyjemne, ostre, sycz�ce s�owa rozlega�y si� gdzie� pod czaszk�.

Jak d�ugo tu spa�a? Zdawa�o si�, �e setki lat. R�ce mia�a zdr�twia�e, sztywne, jakby nie chcia�y jej s�ucha�. D�onie natomiast, wprost przeciwnie, porusza�y si� niespokojnie jak zniecierpliwione paj�ki.

Tajemniczy g�os domaga� si� uwagi.

�Ty!� sycza�. �Ty, niewolnico! S�uchaj i post�puj zgodnie z moj� wol�!�

Odpowied� pop�yn�a jakby sama z siebie.

�S�ucham, m�j panie i mistrzu!�

Nale�a�o tak powiedzie�. Mistrz powinien by� z niej zadowolony.

�P�jdziesz do Vetlego z Ludzi Lodu. On jest niedaleko st�d. Jeste� blisko niego, bardzo blisko i dlatego wybra�em w�a�nie ciebie. Kl�knij w pyle i dzi�kuj za �ask�, kt�ra na ciebie sp�ywa!�

Mimo woli zrobi�a tak, jak jej kazano. Pochyli�a czo�o a� do ziemi i wyci�gn�a przed siebie r�ce.

�O, tak. Dobrze, us�ysza�a zadowolony g�os. �Mia�em bezu�ytecznego wasala i musia�em go wyeliminowa�. Teraz zwracam si� do ciebie, ty jeste� du�o bardziej niebezpieczna dla tych kreatur z Ludzi Lodu. Czy ju� wiesz, gdzie si� znajduje m�j przekl�ty potomek?�

�Tak, panie i mistrzu. Jestem blisko�.

�Masz racj�. Siedzi przy nim stra�niczka, ale ni� si� nie przejmuj. Ja si� ni� zajm�. Musisz mu tylko odebra� te papiery, a potem natychmiast wr�cisz do zamku ko�o wymar�ej osady. Dbaj o ten papier, jakby to by�o twoje rodzone dziecko! W zamku dasz nuty w�a�cicielowi i zmusisz go, by odegra� na flecie zapisan� na papierze melodi�!�

�W jaki spos�b zdo�am�?�

�Zostaw to mnie! Moja duchowa si�a b�dzie przy tobie. Spiesz si� teraz, dop�ki ch�opiec �pi!�

�A je�li kto� w obozie si� obudzi?�

�To zabij!�

Tym razem trwa�o nieco d�u�ej, nim z�o, kt�re drzemie w ka�dym stworzeniu, wzi�o g�r�, i dziewczyna odpowiedzia�a pokornie:

�Tak jest, panie�.

Wsta�a.

Sztywna, jakby jej sen trwa� od zarania dziej�w. Przeci�ga�a si� d�ugo, jak narodzona na nowo pod znakiem z�a.

Wysz�a na zewn�trz i szeroko otwartymi oczyma rozgl�da�a si� po �wiecie. Z�e s�o�ce l�ni�o nad upiornym, wymar�ym krajobrazem, ca�y �wiat wydawa� si� paskudny, ona sama by�a podst�pna, m�ciwa, ��dna z�a. A poza tym silna niczym mitologiczna olbrzymka!

By�o to nieopisanie cudowne uczucie!

Vetle spa�. Spa� tak twardo, �e nawet nic mu si� nie �ni�o. Trwa�a sjesta i ca�y ob�z odpoczywa�. Nic z zewn�trz nie m�ci�o spokoju ch�opca.

Przodkowie? Co� od niego chcieli, ale jego m�zg nie by� w stanie przyj�� �adnego ostrze�enia. Jakby kto� z daleka wo�a�: �Ona si� zbli�a�, ale s�owa przep�ywa�y obok i nie robi�y na �pi�cym �adnego wra�enia.

Jego oczy za powiekami zarejestrowa�y, �e w grocie zrobi�o si� na chwil� ciemniej, jakby kto� stan�� w wej�ciu i nas�uchiwa�, potem. jednak znowu powr�ci� dawny p�mrok. Nic nie zak��ci�o jego snu.

Powoli zacz�o go ogarnia� jakie� nieprzyjemne uczucie. Kto� czy co� znajdowa�o si� bezpo�rednio przy nim, ale wra�enia nie by�y na tyle wyra�ne, by go obudzi�.

Paj�ki?

Wielkie paj�ki biega�y po u�pionym ciele, szuka�y czego�, jakby w�szy�y, zagl�da�y mu do kieszeni. Pojawi�a si� my�l, by te wstr�tne stworzenia strz�sn�� na ziemi�, ale nie m�g� si� ruszy�.

We �nie ukazywa�o mu si� co� potwornego, wywo�uj�cego groz�, co pochyla�o si� nad nim i wpatrywa�o w jego twarz, by stwierdzi�, czy ch�opiec �pi.

Czy us�ysza� westchnienie ulgi? Co� zosta�o wyj�te z jego kieszeni i posta� znikn�a.

Vetle spa� dalej. Ostrzegawcze wo�ania przodk�w do niego nie dociera�y.

To, oczywi�cie, naturalne, �e po takim wysi�ku koncentracja woli Tengela Z�ego zel�a�a. Wszystko to, co si� ostatnio dzia�o, da�o mu si� solidnie we znaki.

Teraz nuty by�y w pewnych r�kach, w drodze do zamku. Wkr�tce sygna� pobudki zostanie odegrany, wkr�tce Tengel b�dzie m�g� si� ockn��!

My�l by�a tak urzekaj�ca, �e w�adza Tengela nad lud�mi zwi�zanymi z t� spraw�, jego hipnotyzuj�ca ich wola os�ab�a.

Dziewczyna w grocie Vetlego obudzi�a si�.

Co to si� sta�o?

Jaki� szelest� uciekaj�cych st�p?

Czy kto� odwiedza� Vetlego?

Vetle wci�� spa�, ale porusza� si� niespokojnie.

Tak, przed chwil� kto� tu by�!

Zwinnie jak kot zerwa�a si� z miejsca i wybieg�a na dw�r.

Jaki� ruch! Tam, za krzakami, jakie� pospieszne, ukradkowe ruchy.

Kto� biegnie. Na sekund� dziewczynie mign�� papier w czyjej� r�ce i posta� znikn�a.

Nie zastanawiaj�c si� pobieg�a za ni�. Dla swego Vetle zrobi�aby wszystko.

Bieg�a szybko, lecz tamta jeszcze szybciej. Tylko czasami dostrzega�a jaki� ruch krzewu czy ga��zi przed sob� na zboczu i tylko to wskazywa�o jej kierunek.

Zaciska�a z�by i p�dzi�a dalej. Wszystko dla Vetlego. B�dzie z niej dumny i przekona si�, �e dokona� w�a�ciwego wyboru.

Ten papier chcia� przecie� spali�. Wobec tego b�dzie spalony, ju� ona si� o to zatroszczy.

Dziewczyna nie mia�a najmniejszego poj�cia, �e podejmuje walk� z Tengelem Z�ym.

Kompletnie beznadziejne zadanie!

P�nym popo�udniem Vetle obudzi� si� o�ywiony i wyspany. Sebastian i Domenico witali go rado�nie, gdy wyszed� na centralny placyk obozu.

M�czy�ni przygl�dali mu si� ze �miechem.

��Ledwo si� trzyma�e� na nogach, kiedy�my ci� przywie�li, ch�opcze! � powiedzia� jeden.

Vetle przeci�ga� si�, �eby rozprostowa� ko�ci, zdr�twia� w niewygodnej pozycji podczas snu. Zsun�� si� mianowicie z pos�ania, a skalna pod�oga by�a bardzo twarda.

��Tak. W ostatnich tygodniach niewiele sypia�em � roze�mia� si�. � Wygl�da na to, �e panienka Esmeralda nadal �pi.

��Juanita te� � �miali si� Cyganie. � Ona si� nawet nie k�ad�a po tym, jak nas opu�ci�e�, cudzoziemski paniczu. Och, m�ode dziewczyny ci�ko prze�ywaj� pierwsz� mi�o��. Tak, tak�

Vetle stwierdzi�, �e si� rumieni, i pospiesznie zacz�� m�wi� o czym innym. Mi�o�� by�a dla niego wci�� ca�kiem nieznanym �wiatem.

��A teraz poprosz� was o pomoc, musz� co� spali�

Nagle umilk�.

Wsun�� r�k� do kieszeni, w kt�rej schowa� nuty, ale niczego nie znalaz�. Jedynie strz�p, urwany kawa�ek papieru.

Gor�czkowo szuka� we wszystkich kieszeniach, ale na pr�no. W pop�ochu pobieg� do swego legowiska, �eby zobaczy�, czy papier nie wypad�, lecz i tam niczego nie znalaz�.

Arkusz nutowy przepad� bez �ladu.

Zataczaj�c si� wr�ci� do zdumionych Cygan�w i opar� si� bezsilnie o balustrad�, kt�r� gospodarze wyci�li w skale wok� szerokiej skalnej p�aszczyzny, tworz�c w ten spos�b co� w rodzaju ogrodzonego ryneczku.

��O, ja g�upi, nieszcz�sny, co ja zrobi�em? � zawodzi� Vetle zrozpaczony, ukrywaj�c twarz w d�oniach. By� bliski p�aczu.

��No, powiedz nareszcie, co si� takiego sta�o? � pytali Cyganie.

Vetle spogl�da� na nich. Akurat teraz wygl�da� na tego, kim by� w istocie: na niezbyt wyro�ni�tego czternastolatka, samotnego w obcym �wiecie.

��To okropnie d�uga i dziwna historia � zacz�� niepewne wyja�nienia. � Opowiadanie wszystkiego to sprawa ca�kiem beznadziejna. Najwa�niejsze teraz jest to, �e obieca�em spali� pewien papier. To dla mojego rodu sprawa �ycia lub �mierci, zreszt� nie tylko dla nas, ale mo�e w og�le dla egzystencji ca�ej ludzko�ci. O Bo�e, to brzmi przesadnie i melodramatycznie, ale to jest prawda. Samotny ch�opiec nie wybra�by si� z Norwegii do Hiszpanii z byle powodu.

��Pami�tam, przed wypraw� do zamku te� m�wi�e� o paleniu czego�. I o jakim� potworze. Czy potw�r te� szuka� tego papieru?

Ch�opiec kiwa� g�ow�. W oczach mia� �zy, ale tego na szcz�cie nikt nie widzia�.

��Teraz ju� si� nie potrzebujemy obawia� potwora � powiedzia�. � On ju� tu nie przyjdzie. Wygl�da na to, �e by� tu ju� kto� inny. Bo my�l�

Zacz�� si� zastanawia�.

��Tak? Co my�lisz?

��My�l�, �e kto� by� w jaskini, kiedy spa�em.

��A by�. Dziewcz�ta k��ci�y si� o to, kt�ra ma przy tobie czuwa�, ch�opcze. Juanita i hrabianka. S�dz�c po tym, �e umilk�y, jedna musia�a zwyci�y�. Ale nie wiem, czy pilnowa�a ci� ta, kt�ra wygra�a. Zauwa�y�e� co�?

��Poj�cia nie mam � odpar� Vetle zawstydzony. � Spa�em jak kamie�. Teraz w ka�dym razie nikogo tam nie ma. Nie. A poza tym mia�em okropny sen. Jakie� wielkie paj�ki pe�za�y po mnie.

Jeden z m�odszych s�uchaczy zachichota�.

��Paj�ki, powiadasz? Mo�e paj�czyce?

Vetle by� zbyt dziecinny, by poj�� �art.

��Te paj�ki szuka�y czego� w moich kieszeniach. O Bo�e! To musia�o by� to!

Cyganie przygl�dali mu si� sceptycznie. Sen wydawa� im si� irracjonalny.

��A tak naprawd� to gdzie jest Juanita? � zapyta� kt�ry�. � I ma�a panienka?

Kobiety te� ju� sko�czy�y sjest� i zaj�te by�y r�nymi pracami domowymi. Zapytane o Juanit� wzrusza�y ramionami.

��Nie widzia�am jej � odpar�a jedna. � Tej obcej panny te� nie.

M�czy�ni spogl�dali na Vetlego.

��Paj�ki, m�wisz? A mo�e to by�y dziewcz�ce d�onie, co?

D�onie? Vetle zastanawia� si�. We �nie r�ne sprawy bywaj� wyolbrzymione, stukni�cie w �cian� mo�e brzmie� niczym huk gromu.

��Nie wiem � powiedzia� niepewnie. � Palce biegaj�ce po ciele, szukaj�ce�? No, owszem, dlaczego nie? Ale pochyla�a si� nade mn� jaka� okropna posta�.

��W mroku niewiele co widzia�e� � rzek� jeden z m�czyzn cierpko. � Prawdopodobnie co� ci� przestraszy�o we �nie i pobudzi�o twoj� wyobra�ni�.

��Tak. My�l�, �e macie racj�. Uwa�acie, �e to mog�a jedna z dziewcz�t� Ale dlaczego by to zrobi�a?

��Na to ty mo�esz odpowiedzie� lepiej ni� my.

Vetle by� kompletnie zdezorientowany.

��Ale obie? Razem? Przecie� nie mog�y si� nawzajem znie��!

��Rzeczywi�cie, tak by�o. Ale mo�e teraz jedna goni drug�?

��Tak. Oczywi�cie�

Vetle pr�bowa� sobie przypomnie� twarze dziewcz�t. Czy mog�yby mu zrobi� co� takiego? Przecie� by�y takie�

To z pewno�ci� znowu Tengel Z�y! On musia� nak�oni� jedn� z dziewcz�t do tego post�pku. A w takim razie jest ona niebezpieczna dla otoczenia! Kiedy� w przesz�o�ci uda�o mu si� nawet narzuci� swoj� wol� komu� tak fantastycznemu jak Heike! Co si� teraz stanie z t� biedaczk�?

Czy to ma�a Esmeralda? Ona rzeczywi�cie sprawia czasem wra�enie nieczu�ej na cierpienia innych. Ale to raczej rezultat wychowania ni� cecha charakteru. Esmeralda jest sympatyczn� dziewczynk�, a poza tym to jeszcze dziecko. Los nie obszed� si� z ni� �yczliwie w ci�gu ostatniej doby i Vetle martwi� si� o ni�. Nie wierzy� w �adne ukryte w jej duszy z�o.

A Juanita? By�a mu ca�kowicie obca z t� swoj� bujn� zmys�owo�ci�, intensywno�ci� prze�ywania. Szczerze m�wi�c troch� si� jej ba�. Przera�a�a go otwarto�ci� i dos�owno�ci� tego, co m�wi�a, to jej ko�ysanie biodrami, gdy sz�a, budzi�o w nim bardzo nieprzyjemne uczucia.

Po Juanicie mo�na si� by�o spodziewa� wszystkiego, chocia� tak zaciekle walczy�a o jego wzgl�dy. Bo�e drogi, rzuci�a si� przecie� na ma�� Esmerald� z pi�ciami! Mimo woli dotkn�� r�k� nosa, kt�ry te� pozna� si�� jej ciosu.

Nigdy w �yciu Vetle nie usi�dzie pomi�dzy dwiema kobietami!

Ale je�li Tengel Z�y m�g� zahipnotyzowa� jedn� z nich i uczyni� z niej swoj� niewolnic�, to r�wnie dobrze m�g� uczyni� to z obiema. Teraz wi�c mog�y dzia�a� razem.

��We�miemy konie � powiedzia� jeden z Cygan�w i Vetle pospieszy� za nimi do zagrody.

Mieli jecha� we trzech, dw�ch Cygan�w i Vetle. Ch�opiec sta� niezdecydowany. W jego do�� nowoczesnym domu nie by�o koni i on po prostu mia� niewielkie do�wiadczenie je�dzieckie. Zdarzy�o si� zaledwie kilkakrotnie, �e przejecha� si� kawa�ek.

Sta� przed nim pot�ny wa�ach, kt�rego g��wnym przeznaczeniem by�o ci�gni�cie cyga�skiego wozu. Szeroki w zadzie jak armatnia laweta, solidnie zbudowany. Vetle u�miecha� si� do niego niepewnie, a zwierz� spogl�da�o swoimi smutnymi oczyma, jakby zastanawiaj�c si�, co si� teraz stanie. Nad wielkimi kopytami rumaka stercza�y k�py w�osia, a p�owy ogon zosta� kr�tko przyci�ty.

Vetle by� uj�ty wygl�dem pot�nego zwierz�cia.

Ko� widocznie wyczuwa� jego sympati�, bo cierpliwie czeka�, a� ch�opiec wdrapie si� na niego. Z uczuciem, �e siedzi okrakiem na szczycie g�ry, Vetle delikatnie popchn�� swojego wierzchowca.

Dzia�a�o! Jecha�! Tamci dwaj byli ju� daleko, zje�d�ali po zboczu. Vetle zawo�a� za nimi:

��Je�li jest tak, jak my�l�, to one s� w drodze z powrotem do Silvio-de-los-muertos. I do zamku za wsi�.

Kiwali g�owami, �e rozumiej�.

W duszy Vetlego wszystko si� burzy�o. Wszystko w nim protestowa�o przeciw ponownej wyprawie do tych piekielnych miejsc, kt�re niedawno opu�ci�. Mimo woli wstrzyma� konia.

��Co si� sta�o? � pytali Cyganie.

��Nie mog� tam jecha�. Z�o�y�em �wi�t� przysi�g�, �e ju� nigdy wi�cej noga moja nie postanie w tych strasznych miejscach. Nie jestem w stanie!

��Ale, drogi ch�opcze, dziewcz�ta s� w drodze nie d�u�ej ni� godzin�. One id� piechot�, a my mamy konie. Dogonimy je niebawem daleko przed zamkiem.

��Mam nadziej�. Mam szczer� nadziej�, �e tak b�dzie!

��Czy jednak nie m�g�by� nam wyja�ni� nieco dok�adniej, dlaczego s�dzisz, �e one p�jd� w�a�nie tam? A poza tym, wzi��e� zapa�ki?

��Oczywi�cie. Nie pope�niam dwa razy tego samego b��du.

Kiedy jechali, jeden obok drugiego, przez rozleg�� r�wnin�, Vetle pr�bowa� im opowiedzie� o Tengelu Z�ym i jego licznych s�ugach. Ku najwy�szemu zaskoczeniu ch�opca Cyganie przyjmowali opowie�� bez pow�tpiewania. Ale te� Cyganie to lud bliski naturze, czcz� wielu mistycznych bohater�w, wierz� w magi� i gus�a. Stwierdzi�, �e mo�e m�wi� bez skr�powania i opowiada� wszystko, co niezb�dne, by mogli zrozumie� obecn� sytuacj� i wag� ostatnich wydarze�.

Przyjmowali wszystko bez zastrze�e�.

��Teraz rozumiemy tw�j niepok�j � powiedzia� w ko�cu jeden z nich. � Ale nie martw si�. Wkr�tce odnajdziemy dziewczyny.

��One s� prawdopodobnie niebezpieczne � ostrzega�. � Znajduj� si� pod jego kontrol�, a nie wiemy, co on mo�e im kaza� robi�.

��Rozumiemy zagro�enie. Ale ja mam przy sobie podobizn� mojego bohatera, wi�c nic mi nie grozi � rzek� drugi spokojnie.

Ach, Bo�e, pomy�la� Vetle. Co ci to da?

Biegn� po jej �ladach, my�la�a. Trzeba jednak przyzna�, �e co jak co, ale biega� to ona umie! Jakby mia�a skrzyd�a!

Mo�e i tak. Mo�e uciekinierce kto� pomaga?

Jakie to m�cz�ce tak biec w upale! Tylko od czasu do czasu dostrzega�a przed sob� dziewczyn� i to dodawa�o jej si�. Ale gor�co by�o mordercze, s�o�ce pra�y�o niemi�osiernie prosto nad jej g�ow�, jakby sobie upatrzy�o w�a�nie j� i chcia�o spali� j� na w�giel.

Jeszcze trzeba min�� ten ma�y zagajnik, a potem otworzy si� widok na�

Serce podskoczy�o jej do gard�a. Tam! Tam stoi ta z�odziejka, kt�ra ukrad�a jej Vetlemu �w drogocenny skarb, ten idiotyczny papier, nad kt�rym si� tak rozczula�.

Bo�e, jak ona wygl�da! Ca�kiem niepodobna do siebie. Uciekinierka wlepi�a w nadchodz�c� rozpalone jakim� fanatyzmem oczy, twarz wykrzywia�a potworna stanowczo��. Trzyma�a w r�ku roz�o�yst� ga���, chyba ci�k�, ale zdawa�o si�, �e ona tego ci�aru nie czuje.

Widok by� przera�aj�cy.

��Ty przekl�ty ma�y szczurku! Ty z�odziejko � wysycza�a goni�ca. � Naprawd� chcesz okra�� mojego Vetle?

Tamta nie odpowiada�a. S�ycha� by�o tylko jej �wiszcz�cy oddech.

��Rzu� ga��� i oddaj mi papier!

W dalszym ci�gu brak odpowiedzi. Dziewczyna sprawia�a wra�enie odmienionej. W jakie� uparte, pe�ne nienawi�ci monstrum.

Pozosta�a przecie� tylko m�od� dziewczyn�. Dzieckiem prawie! Nie mog�a by� niebezpieczna.

Cios spad� na bark i rami�. Zaatakowana zachwia�a si�, pociemnia�o jej w oczach, jak przez mg�� zobaczy�a, �e tamta odrzuci�a ga��� i ucieka.

Odzyska�a r�wnowag� na tyle, by ruszy� w pogo�. Nie podda si� za nic na �wiecie!

�Ona biegnie za tob��.

�Wiem o tym, m�j panie i mistrzu. Ale brak jej si�, ona naprawd� nie jest niebezpieczna�.

�Ona nie, ale za ni� idzie ich wi�cej. S�ysz� stukot ko�skich kopyt. Ukryj papier, je�li ci� dogoni�. Nie mo�e wpa�� w ich r�ce!�

�B�d� w zamku przed nimi�.

�Tak. I musisz doprowadzi� do tego, by nuty zosta�y odegrane! Och, jak�e ja za tym t�skni�!�

�Polegaj na mnie, mistrzu! Nie wypuszcz� z r�k tych nut tylko dlatego, �e goni mnie jaka� smarkula. Dobiegn� do zamku!�

�O, tak. Biegnij. Biegnij, p�y� na swoich lekkich stopach, si�a moich my�li poniesie ci� nad ziemi��.

�Ona mnie dogania�.

�W takim razie atakuj! Teraz!�

Uciekaj�ca przystan�a i czeka�a na swoj� prze�ladowczyni�. W uniesionej r�ce trzyma�a kamie�. Tamta zauwa�y�a j� zbyt p�no.

Kamie� trafi� precyzyjnie. Prze�ladowczyni pad�a bez przytomno�ci na ziemi�.

�Teraz! Teraz jestem wolna, droga do celu stoi otworem�.

�Wspaniale, moja niewolnico! Sprawi�a� si� wspaniale!�

Je�d�cy poganiali swoje wierzchowce. Ziemia dudni�a pod ci�kimi kopytami.

��Kto� tam le�y! Patrzcie!

��O, Bo�e, to przecie� czerwona sukienka Juanity! Ona chyba nie jest�?

Zatrzymali si� i zeskoczyli z koni. Vetle z niejakim trudem manewrowa� koniem, ale w ko�cu i on znalaz� si� na ziemi.

Tamci byli ju� przy dziewczynie i pr�bowali j� cuci�.

��Uderzona w g�ow� � stwierdzili Cyganie.

��A tu le�y zakrwawiony kamie�! � zawo�a� Vetle. � Bo�e drogi, co z ni�?

��Oddycha � uspokajali go.

��Rana nie wygl�da na bardzo g��bok�.

Juanita j�kn�a i otworzy�a oczy. Zaraz jednak zamkn�a je znowu z bolesnym j�kiem.

��Ona ma papier � szepn�a. � Ja chcia�am�

��Wiemy, Juanito � zapewnia� Vetle. � By�a� bardzo dzielna.

U�miechn�a si� s�abo, lecz z dum�.

��Jestem lepsza od niej, co?

Vetle nie odpowiedzia�, zdawa� sobie bowiem spraw�, �e Esmeralda nie zrobi�a tego z w�asnej woli.

Wi�c ten potw�r, jego z�y przodek, pos�uguje si� tak�e dzie�mi?

Nic z tego nie b�dzie, my�la� Vetle, nie bardzo licz�c si� z realiami.

Postanowiono, �e jeden z m�czyzn wr�ci do obozu z rann� Juanit�. Vetle, kt�ry w dalszym ci�gu �miertelnie si� ba� wymar�ej osady, stara� si�, by to on by� tym, kt�ry odwiezie dziewczyn�, ale to przecie� niemo�liwe. Dobrze wiedzia�, �e to on powinien zniszczy� papier.

Kiedy si� �egnali, Juanita krzykn�a matowym g�osem:

��Nie zapomnij, co obieca�e�!

Jako� nie m�g� sobie przypomnie�, by w og�le cokolwiek jej obiecywa�. Z wyj�tkiem� Nie, on niczego nie obiecywa�, to ona upiera�a si�, by zabra� j� do Francji.

Mowy nie ma! Wystarczy mu towarzystwa nieokie�znanych m�odych dziewcz�t na d�ugie lata.

�Oni jad� bardzo szybko! Doganiaj� mnie, co mam robi�?�

�Ukryj papier! Natychmiast!�

�Ale oni mnie z�api�. Ukarz� mnie�.

�Akurat to mnie nie interesuje. Spiesz si�!�

Esmeralda rozejrza�a si� wok�. Znajdowa�a si� na r�wninie.

�Tu wsz�dzie jest tylko bagno�.

�To ukryj papier w bagnie! Tylko oznacz miejsce!�

Nie by�o wyj�cia. Na mokrad�a wej�� nie mog�a. Musia�a ukry� papier pod darni� tu� przy drodze.

�Zrobi�am, co kaza�e�, panie�.

�To uciekaj st�d, g�upie ciel�! W przeciwnym razie oni zaraz to znajd��.

Esmeralda pos�ucha�a. Pobieg�a dalej z t� dziwn� lekko�ci�, kt�r� zawdzi�cza�a jego woli. Poj�cia nie mia�a, �e Tengel Z�y by� �miertelnie zm�czony po nieustannej koncentracji my�li w ci�gu ostatnich dni. Podporz�dkowywanie sobie innych poza Dolin� Ludzi Lodu kosztowa�o go bardzo wiele.

O, �ebym tak ju� by� wolny, my�la� udr�czony na swoim legowisku. Ta chwila jest ju� bliska. Bardzo bliska!

��Tam! Dziewczyna jest tam, pomi�dzy drzewami!

��Teraz ostro�nie � ostrzega� Vetle. � Ona mo�e by� niebezpieczna, bo wspomaga j� potworna si�a.

��Wiem, ale ona chcia�a zabi� Juanit� i to b�dzie j� drogo kosztowa�o.

��To przecie� tylko dziecko. Sama nie jest niczemu winna. To nie na niej powinni�my si� m�ci�.

Podeszli bli�ej. Esmeralda krzykn�a jak ranny ptak, gotowa si� broni�. Zacz�a w nich rzuca� pecynami b�ota.

M�czy�ni zeskoczyli z koni i pobiegli za ni�. Ucieka�a zdumiewaj�co szybko, wcale nie wygl�da�a na zm�czon�.

W ko�cu jednak j� dopadli. Dysza�a zziajana i s�ania�a si� na nogach.

Tak im si� przynajmniej zdawa�o. Ale nie. Z wielk� si�� wbi�a Vetlemu z�by w rami�. A gdy Cygan pr�bowa� j� odci�gn�� na bok, z�apa�a jego n� zawieszony u pasa i d�gn�a go z ca�ej si�y.

Ranny j�kn�� z b�lu i musia� j� pu�ci�.

��Powa�nie ci� zrani�a? � pyta� Vetle. On te� pu�ci� dziewczyn�, bo musia� pom�c towarzyszowi.

��Chyba nie. Ostrze ze�lizgn�o si� po �ebrach � odpowiedzia� przez zaci�ni�te z�by. � Nic gro�nego, ale b�l mnie parali�uje.

Vetle zerwa� z siebie koszul�.

��Masz, przewi�� sobie ran�! Ja zaraz wr�c�.

��Tylko uwa�aj! � krzykn�� za nim Cygan. � Ona ma n� i jest piekielnie silna!

��B�d� ostro�ny!

��Ja si� zaraz pozbieram i rusz� ci na pomoc.

Vetle pop�dzi� za dziewczyn� uciekaj�c� w kierunku Silvio-de-los-muertos. A przysi�ga�em sobie, �e ju� za nic tu nie wr�c�, my�la� zgn�biony. Jak to nigdy nie trzeba si� zarzeka�.

Zmobilizowa� wszystkie swoje si�y. Zawsze bardzo dobrze biega�, zwyci�a� we wszystkich szkolnych zawodach.

D�ugo nie trwa�o, a dopad� do niej. Dziewczyna krzycza�a z gniewu i bezsilno�ci. W ko�cu uzna�a, �e mu nie ucieknie, stan�a wi�c w pozycji obronnej, z no�em gotowym do walki.

Stali tak przez jaki� czas, mierz�c si� nawzajem wzrokiem.

��Oddaj mi papier � powiedzia� w ko�cu Vetle.

Z o�lizg�ych drzew wok� nich kapa�a brudna ciecz. O, jak�e nienawidzi� tego miejsca!

��Jaki papier? � zapyta�a Esmeralda z nienawi�ci�.

��Ten, kt�ry mi ukrad�a�.

��Dlaczego, u licha, mia�abym ci co� kra��, ty ma�y, n�dzny �ebraku? Czy nie mam prawa wr�ci� do zamku, do mojego wuja?

��Owszem, z najwi�ksz� ch�ci� daj� ci to prawo, ale najpierw chc� dosta� to, co do mnie nale�y.

��Czy to nie s� nuty mojego wuja?

��Przyznajesz zatem, �e je masz?

��Niczego takiego nie przyznaj�. Gdzie mia�abym je ukry�?

Spojrza� na jej lu�n�, podart� nocn� koszul� i musia� uzna�, �e ma racj�.

��Po�kn�a�!

Esmeralda skrzywi�a si� z obrzydzeniem.

��Jak mog�abym po�kn�� taki du�y arkusz? A w dodatku taki gruby. Poza tym chodzi o to, �eby nuty by�y czytelne, czy� nie?

Odpowiada�a piekielnie logicznie.

��W takim razie musia�a� je ukry�.

��Gdzie, je�li wolno zapyta�?

Vetle spogl�da� za siebie. Sprawa wydawa�a mu si� ca�kiem beznadziejna. Dziewczyna mog�a wyrzuci� papier gdziekolwiek po drodze z obozu. Cho� prawdopodobnie zrobi�a to dopiero co.

��B�dziesz teraz uprzejma i powiesz mi, gdzie je schowa�a� � rzek� surowo.

��Nie mam zamiaru!

Mimo wszystko ust�powa�a, kroczek po kroczku. Ale wydobycie z niej prawdy do ko�ca wydawa�o si� prawie niemo�liwe. Dziewczyna mia�a wszystkie karty w r�ce. Wygl�da�o na to, �e Tengel Z�y wygra�.

W tym momencie nadjecha� Cygan. Esmeralda prychn�a jak dzika kotka i ostrzegawczo wyci�gn�a n�.

��Ona nie ma tego papieru � rzek� Vetle. � Schowa�a go gdzie� po drodze.

Nieostro�nie odwr�ci� si� ku nadje�d�aj�cemu. Esmeralda, albo raczej si�a woli Tengela, zaatakowa�a, i uratowa�o go tylko to, �e w ostatniej sekundzie k�tem oka zauwa�y�, co si� szykuje. Rzuci� si� na ziemi� i kilkoma gwa�townymi przewrotami przemie�ci� si� na skraj drogi, unikaj�c ciosu no�a. Ona go jednak dopad�a. Vetle le�a� z g�ow� w b�ocie, a Esmeralda siedzia�a na nim okrakiem z no�em gotowym do ciosu.

Cygan zsun�� si� z konia, ale porusza� si� z trudem.

��Jeszcze jeden krok, a wbij� mu n� w gard�o � grozi�a Esmeralda zdumiewaj�co silnym g�osem. � Rzu� mi lejce!

Obaj rozumieli, �e tego ta ma�a dziewczynka sama wymy�li� nie mog�a. Cygan zrobi�, jak mu kaza�a, nie by�o innego wyj�cia.

Vetle nie pojmowa�, dlaczego Esmeralda go nie zabija, ale kiedy Cygan wykona� jej polecenie, sama mu na to odpowiedzia�a.

��Staniesz przed moim wujem, �eby odpowiedzie� za wszystkie przest�pstwa, jakich si� przeciwko niemu dopu�ci�e�.

Trzyma�a w r�kach lejce. Nagle jednak podnios�a g�ow�, jakby s�ucha�a nadchodz�cego sk�d� rozkazu.

��Nie � szepn�a z ponurym b�yskiem w oczach. � M�j pan i mistrz nakazuje mi ci� zabi�. I to zaraz!

Cygan uczyni� ruch, jakby chcia� podej�� bli�ej, ale ona natychmiast zwr�ci�a si� ku niemu gwa�townie, z w�ciek�o�ci� w rozmarzonych oczach.

��Ani kroku dalej!

Ostrze no�a trzyma�a na gardle Vetlego.

Roze�mia�a si� z�owieszczo. Najwyra�niej ta sytuacja sprawia�a jej przyjemno��. Dwaj m�czy�ni sparali�owani ze strachu przed ni�!

Rozwi�zanie tej potwornej sytuacji dokona�o si� nagle i ca�kiem nieoczekiwanie. Us�yszeli g��bokie, gulgocz�ce warczenie, Esmeralda zd��y�a jedynie spojrze� w g�r�, gdy spad�y na ni� jakie� dwie czarne bestie i powali�y j� na ziemi�. J�cza�a przera�ona i le�a�a bez ruchu. N� upad� daleko, znajdowa� si� poza zasi�giem jej r�k.

��Zabierzcie je! � piszcza�a Esmeralda rozpaczliwie.

Pyski wielkich doberman�w dysza�y tu� nad jej twarz�.

���a�uj teraz, �e dra�ni�a� nieszcz�sne zwierz�ta � powiedzia� Vetle wstaj�c.

��Zabierz je!

��Nie mog�. One mnie nie pos�uchaj�, nie znaj� mnie. Dawaj te lejce, przyjacielu.

Obaj z Cyganem zwi�zali Esmeraldzie nogi, a potem r�ce. Psy im na to pozwala�y, ale ani na moment nie spuszcza�y �lepi z dziewczyny, wci�� te� trzyma�y j� �apami przy ziemi.

Vetle pr�bowa� do nich �agodnie przemawia�, ale szybciej kontakt ze zwierz�tami nawi�za� Cygan. Zdawa�o si�, jakby m�wi� ich j�zykiem, ws�uchiwa�y si�, wyra�nie zainteresowane, w jego cichy, przyjazny g�os. Ale te� Cyganie, dzieci natury, nawykli do bliskiego kontaktu ze zwierz�tami, nikt na przyk�ad nie obchodzi si� lepiej z ko�mi ni� ten w�drowny lud.

Zwi�zali dziewczyn�, cho� nie bardzo wiedzieli, co pocz�� dalej. Vetle zastanawia� si�, czy nie odp�aci� jej t� sam� monet� i, strasz�c psami, nie wymusi� wyznania, gdzie ukry�a papier.

Szybko jednak z tego zrezygnowa�. Widzia� strach dziewczyny przed psami, a przecie� wiedzia�, �e w tym potworze, kt�rym teraz by�a, znajduje si� ma�a, wyl�kniona do�a Esmeralda o d�ugim i pi�knym nazwisku, pozbawiona rodzic�w i nie ponosz�ca �adnej winy za swoje przepojone z�em zachowanie.

��Mam pewien pomys� � rzek� cicho do Cygana. � To znaczy wiem, jak odnale�� papier.

Esmeralda krzykn�a przejmuj�co, a w jej g�osie s�yszeli jakby echo innego krzyku. Psy natychmiast znowu dopad�y do niej z ponurym warczeniem.

Vetle szuka� w kieszeniach.

��Je�li jeszcze to mam�

��Co takiego? � zapyta� Cygan.

��Kawa�eczek tego papieru� O, jest! Te psy maj� znakomity w�ch.

Ukucn�� przy g�owie dziewczyny i wyci�gn�� papierek.

��Pow�chaj, no� w�chaj � m�wi� do ps�w, ale one nie reagowa�y. Vetle wsta�. � My�l�, �e ty powiniene� im to kaza� � zwr�ci� si� do Cygana. � One ciebie s�uchaj�.

Cygan zacz�� przemawia� do zwierz�t cichym, spokojnym g�osem. Oczy Esmeraldy miota�y skry, ale nie odwa�y�a si� nawet palcem ruszy� ani pisn��.

Cygan podni�s� si�.

��To s� niewiarygodnie m�dre zwierz�ta � powiedzia�. � My�l�, �e przynajmniej jeden zrozumia� ju�, o co mi chodzi. Drugi b�dzie tymczasem pilnowa� Esmeraldy. Zobaczmy, jak nam p�jdzie.

Zawo�a� na psy, kt�re post�pi�y dok�adnie odwrotnie, ni� przypuszcza�. Ten, kt�ry mia� pilnowa� Esmeraldy, zerwa� si� zadowolony i dumny, got�w podj�� trop. Drugi sta� z paszcz� rozdziawion� tak szeroko, �e zas�ania� ni� ca�� posta� dziewczyny. Esmeralda le�a�a bez ruchu i tylko od czasu do czasu wstrz�sa� ni� szloch.

��Szukaj, szukaj � m�wi� Vetle do dobermana po norwesku, bo przecie� pies s�ucha tonacji g�osu, a s�owa komend s� mu ca�kowicie oboj�tne. Podawa� psu do w�chania strz�p papieru i pokazywa�, w kt�r� stron� powinni i��. Z powrotem ku wzg�rzom.

��Nie�atwo jest szuka� papieru � mrucza�, gdy pies nie od razu podj�� trop. � Uff, zabierze nam to z pewno�ci� mn�stwo czasu!

Cygan zaproponowa� zmian�.

��Zosta� przy dziewczynie � powiedzia�. � A szukaniem my si� zajmiemy. Rey i ja.

Zd��y� ju� ochrzci� psa. Vetle wiedzia�, �e rey to hiszpa�skie okre�lenie kr�la.

Nie bardzo wiedzia�, co robi�. Nie chcia� zostawi� Esmeraldy w�asnemu losowi, ale te� nie chcia�, by Cygan gdzie� mu znikn��. Bo przecie� papier m�g� zosta� wyrzucony ju� na pocz�tku drogi.

A mo�e ona ma go nadal przy sobie?

Szczerze m�wi�c, nie wierzy� w to. Chyba rzeczywi�cie stara�a si� zatrzyma� nuty przy sobie, jak d�ugo mog�a, ale gdzie ukry�a je potem? Na mokrad�ach? Tam nuty mog�y zosta� zamazane, a papier rozmoczy� si� i podrze�.

M�czyzna i pies znajdowali si� ju� daleko na drodze, pies z nosem przy ziemi. Tak, nietrudno by�o si� zorientowa�, �e to pies szkolony. Prawdopodobnie do tropienie ludzi zbieg�ych z zamku. Niezbyt to przyjemna my�l.

Vetle wci�� sta� niezdecydowany. Martwi� si� nie tylko z powodu Esmeraldy, lecz tak�e z powodu psa. Nie wiadomo przecie�, jakie b�dzie nast�pne posuni�cie Tengela Z�ego.

Esmeralda r�wnie� czeka�a na rozkazy swego pana i mistrza, a pewnie tak�e na jak�� pomoc z jego strony.

Nic takiego jednak nie nadchodzi�o, ani nowe rozkazy, ani pomoc.

Tengel Z�y zbiera� si�y do ostatniego, �miertelnego uderzenia. Jednak ogromne wysi�ki, podejmowane w ostatnich dniach, powa�nie nadwer�y�y jego mo�liwo�ci. Odczuwa� zm�czenie, jakiego nigdy by nie zazna�, gdyby zosta� obudzony we w�a�ciwy spos�b.

Tyle spraw wymaga�o wci�� jego uwagi. Dziewczyna� Psy� Nigdy nie lubi� ps�w. Paskudne stworzenia, kt�re p�aszcz� si� przed cz�owiekiem zupe�nie obrzydliwie. Jeden pies tutaj i drugi z tamtym cz�owiekiem, kt�ry szuka papieru! To gro�ne! Ch�opak� On te� pilnuje tego papieru.

Z�o, kt�re przepe�nia�o jego istot�, nie mog�o przemieni� si� w zdoln� do dzia�ania si��, by�o zbyt rozproszone, on by� za bardzo zm�czony. Nuty. Teraz najwa�niejsze s� nuty. Gdzie� one si� podzia�y?

Tylko dziewczyna to wie, ale ona le�y bez ruchu, bacznie obserwowana przez tego kundla.

Vetle krzykn��. Widzia� Cygana pochylonego nad psem, kt�ry zatrzyma� si� i wszystko wskazywa�o na to, �e znalaz� to, czego szukali. Ch�opiec zostawi� dziewczyn� i pobieg� co si� w nogach do tamtych.

Cygan siedzia� w kucki na skraju drogi i r�kami rozdrapywa� ziemi�. Nim Vetle dobieg�, wyci�gn�� triumfuj�co r�k�. Trzyma� w niej papier. Klepa� psa po karku i g�o�no go chwali�, wygl�da�o na to, �e zaprzyja�nili si� ju� na �mier� i �ycie. Pies chcia� biec dalej, bawi� si� weso�o.

��To jest to! � wrzeszcza� Vetle. � Dzi�kuj� wam! Dzi�kuj�!

On te� g�aska� psa, teraz ju� si� go nie ba�. Wszyscy trzej poszli z powrotem do Esmeraldy.

��Nie tra� czasu � ostrzega� Cygan. � Spal to natychmiast! Gdzie masz zapa�ki?

Kiedy wyj�� pude�ko, Esmeralda krzykn�a przera�ona. Pies trzyma� j� jednak na miejscu, a i lejce nie pozwala�y si� rusza�.

Vetle czu� ko�o siebie jakie� g�osy, jakby syk w�ciek�o�ci w powietrzu, i arkusz nutowy wypad� mu z r�k.

Cygan natychmiast z�apa� papier, zanim wiatr, kt�ry nie wiadomo sk�d si� wzi��, zd��y� go unie�� na mokrad�a.

��Rozpalaj ogie�! Szybko!

Jaka� niewidzialna si�a cisn�a Cygana na ziemi�, ale Vetle zdo�a� przej�� papier. Mi�� go i ugniata�, pr�buj�c jednocze�nie zapali� zapa�k�, os�ania� p�omie� przed zawirowaniami wiatru i wreszcie jeden brzeg arkusza zacz�� si� tli�.

Powietrze przeszy� krzyk tak rozdzieraj�cy, �e ma�o im b�benki w uszach nie pop�ka�y. Cygan rzuci� si� na p�on�cy papier, zanim wiatr zd��y� go wyrwa� Vetlemu z r�k, po�o�y� si� na ziemi i go�ymi d�o�mi os�ania� p�omie� dop�ty, dop�ki z papieru nie zosta�a tylko kupka ciemnego popio�u.

��Twoje r�ce � j�kn�� Vetle. � Nie poparzy�e� si�?

��E, drobiazg, wszystko dobrze.

Wsp�lnie wdeptali popi� w ziemi�, �eby ju� naprawd� nic nie zosta�o, i dopiero potem spojrzeli na Esmerald�.

Le�a�a teraz skulona. Pies ju� j� zostawi� i poszed� sobie.

Patrzy�a na nich swoimi dziecinnymi oczyma niczego nie pojmuj�c.

��Dlaczego ja tu le��? � spyta�a �a�o�nie. � Jak si� tu znalaz�am? I dlaczego mnie zwi�zali�cie?

��Kto� ci� porwa� � wyja�ni� Vetle naj�agodniej jak umia� i usiad� przy niej, �eby j� pocieszy�. � Teraz b�dziesz mog�a wr�ci� do zamku, do twojego wuja. Wszystko b�dzie dobrze, zobaczysz.

Rozwi�za� kr�puj�ce j� rzemienie i pom�g� jej wsta�.

Esmeralda przytuli�a si� do niego i p�aka�a bezradnie.

��Niczego nie pami�tam. Spa�am w cyga�skim obozie i nagle znalaz�am si� tutaj. Dlaczego?

��Wszystko b�dzie dobrze, Esmeraldo. Zosta�a� og�uszona i przez ca�y czas by�a� nieprzytomna. Potw�r ci� ukrad�, ale my pojechali�my za nim i uratowali�my ci�.

Nie musia� dok�adnie t�umaczy�, jak to by�o z tym potworem i o kogo to naprawd� chodzi. Esmeralda mo�e sobie na ten temat my�le�, co chce.

��Chod�, Esmeraldo. Teraz odwieziemy ci� do domu. Do zamku, bo pewnie tam chcia�aby� wr�ci�, prawda?

��Tak � szlocha�a. � Ju� nigdy wi�cej nie chc� stamt�d wychodzi� na ten g�upi �wiat!

Zrobi�em to! Uda�o mi si�! my�la� Vetle, dysz�cy ci�ko ze zm�czenia, ale bardzo zadowolony. Potrafi�em wykona� takie trudne zadanie!

No, ale ten Tengel Z�y, kt�ry uwolni� Esmerald�? Pozwoli� jej po prostu odej��, nie czyni�c �adnej szkody. Nie pojmuj�, dlaczego tak zrobi�. Vetle nie wiedzia�, �e Tengel wyczerpa� wszelkie rezerwy si� podczas ostatnich pr�b odzyskania papieru, zanim Vetle go zniszczy. Esmeralda sta�a mu si� kompletnie oboj�tna, co by zreszt� mia� z ni� teraz robi�? �yczy� sobie ju� tylko jednego: zapa�� jak najg��biej w swoj� drzemk�, zbiera� si�y do nowego ataku i przesta� my�le� o upokorzeniu, jakie go spotka�o.

Teraz, na jaki� czas, Tengel nie b�dzie niebezpieczny.

Z najwi�ksz� niech�ci� Vetle zdecydowa� si� eskortowa� Esmerald� do zamku. Gdyby m�g� pos�a� tam dziewczyn� z Cyganem, �eby samemu jak najpr�dzej wr�ci� do obozu, to tak by zrobi�. Nie m�g� jednak tak post�pi�. Esmeralda ufa�a tylko jemu, a Vetle, mimo m�odego wieku, zawsze stara� si� by� d�entelmenem i opiek� nad dziewczyn� uwa�a� za sw�j obowi�zek.

Cygan okaza� si� bardzo lojalny i ofiarowa� si�, �e b�dzie im towarzyszy�. W dodatku psy ich nie opuszcza�y, biega�y tam i z powrotem i dos�ownie ta�czy�y naoko�o koni.

My�li Vetlego nieustannie kr��y�y wok� Tengela Z�ego. Dlaczego wybra� akurat Esmerald� na swoj� niewolnic�? Dlaczego nie jego samego?

Odpowied� na to pytanie chyba zna�. On, Vetle, mia� pot�nych opiekun�w, tamten nawet nie patrzy� w jego stron�. Ale ma�a, samotna Esmeralda?

Bywa�o ju� tak, �e wybiera� sobie na swoje narz�dzia jakich� z�ych ludzi. No, nie zawsze, trzeba przyzna�, kiedy� te� i Heike znalaz� si� w jego szponach. Ale Heike urodzi� si� jako jeden z przekl�tych i nosi� w sobie ukryte z�o. Esmeralda by�a ca�kiem przypadkow� osob�, kt�ra akurat znajdowa�a si� w pobli�u. Niewinne dziecko. Mo�e nie najsympatyczniejsze dziecko na �wiecie z tymi swoimi pa�skimi fumami, ale przecie� nie obci��one z�em. Vetle jednak nigdy nie by� tak rozgoryczony post�pkiem swego z�ego przodka jak dzisiaj, kiedy spogl�da� na to drobne stworzenie przed sob� na koniu. Biedne i szlochaj�ce, nie maj�ce poj�cia, co si� w�a�ciwie sta�o. Jak mo�na co� takiego zrobi� dziecku?

Nie musieli jecha� a� do samego zamku. Gdy dotarli do tej, tak bardzo przez Vetlego znienawidzonej, wymar�ej osady Silvio-de-los-muertos, zobaczyli jad�cy im na spotkanie pow�z. Znajdowa� si� w nim sam w�a�ciciel zamku, kt�ry wraz z wo�nic� i dam� do towarzystwa wyruszy� na poszukiwanie zaginionej siostrzenicy.

Vetle rozejrza� si� wok�. Psy znikn�y gdzie� pomi�dzy zabudowaniami. Zdaje si�, �e nie przepada�y za mieszka�cami zamku.

Ponura osada w jasnym s�o�cu wygl�da�a raczej tragicznie ni� upiornie. Vetle przypomnia� sobie noc rozja�nion� ksi�ycowym blaskiem oraz grobow� krypt� i zadr�a�.

Ludzie z zamku byli, oczywi�cie, uszcz�liwieni odnalezieniem Esmeraldy i domagali si� wyja�nie�. Vetle rzek� pospiesznie:

��Do�a Esmeralda wyt�umaczy pa�stwu wszystko w domu. To s� zbyt skomplikowane sprawy.

Chcia� bowiem za wszelk� cen� unikn�� opowiadania o tym, co on sam robi� na zamku, oraz ujawniania, �e Pancernik, kt�ry narobi� tyle szk�d, jest jego krewnym.

Don Miguel o�wiadczy� lekko przygn�biony, �e prawie ca�a jego s�u�ba zosta�a wymordowana, ale �e wkr�tce zatrudni sobie nowych podw�adnych. �w niesamowity potw�r opu�ci� zamek r�wnie nagle, jak si� pojawi�.

O, �eby pan wiedzia�, �e to mnie, czy raczej papier, chcia� dosta� w swoje �apy, my�la� Vetle. G�o�no jednak nie wspomnia� o tym ani s��wkiem.

��Czy Vetle nie m�g�by zamieszka� u nas w zamku? � prosi�a dziewczyna, obejmuj�c wuja za szyj�.

Ch�opiec pospieszy� z wyja�nieniami, �e to absolutnie niemo�liwe, bo on musi jak najszybciej wr�ci� do swego kraju i do domu.

W�a�ciciel zamku u�ciska� kuzynk�.

��To prawdziwa ma�a czarownica � powiedzia� z pe�nym czu�o�ci �miechem. � To diablica! A jak ona pomiata s�u�b�!

Dama do towarzystwa zacisn�a wargi. Prawdopodobnie najzupe�niej zgadza�a si� z t� opini�. Tylko w jej oczach nie by�o tej mi�o�ci, co w oczach pana. Esmeralda prychn�a z�o�liwie, ale wygl�da�a na zadowolon� z siebie.

Vetle zaczyna� si� domy�la�, dlaczego Tengel Z�y wybra� w�a�nie j�. Poszukuj�ce odpowiedniej osoby my�li Tengela cz�sto wy�awia�y z�e elementy w duszach ludzi. Ci, kt�rzy mieli wyra�ne z�e sk�onno�ci, silnie przyci�gali jego uwag�.

Vetle otrzyma� wilgotny poca�unek w usta od Esmeraldy, zosta� gor�co wy�ciskany i ju� mieli si� po�egna�, gdy zapyta�:

��Prosz� mi powiedzie�, don Miguel� Pan zna tutejsz� okolic� Te groby, tam, w osadzie� czy pan wie, kto zosta� tam pochowany?

Pan na zamku �askawie spojrza� w stron� ohydnej krypty, do kt�rej jaki� czas temu Esmeralda wepchn�a Vetlego. W �wietle dnia grobowiec wygl�da� jeszcze bardziej okropnie. Otw�r zia� ciemn� pustk�.

��A, tam� � odpar� don Miguel. � My�l�, �e wiele os�b. Najwa�niejszy jest z pewno�ci� pewien m�j pot�ny przodek. To by� wielki pan. Najlepiej znany z tego, �e kaza� powiesi� n�dznego buntownika.

��Silvio-de-los-muertos? �Silvia od umar�ych�?

��Tak. Osada zosta�a tak nazwana od imienia tego rzezimieszka. A ludzie gadali, �e w�a�ciciel zamku nie zazna� spokoju w swoim grobie. Ale to g�upstwa! Buntownik�w nale�y kara�! W przeciwnym razie nigdzie nie b�dzie porz�dku!

Vetle nie m�g� si� powstrzyma�, �eby nie powiedzie�:

��Duch surowego w�a�ciciela zamku nadal pokutuje w krypcie. Dlatego pyta�em, kogo tam pochowano.

Wszyscy popatrzyli na niego.

��Jestem bardzo wra�liwy, je�li chodzi o takie sprawy � wyja�ni� Vetle. � Z�o, jakie w sobie nosi� pa�ski przodek, wci�� trwa w grobowcu. Negatywne pr�dy uderzy�y we mnie, kiedy si� tam zbli�y�em w nocy.

��A co� ty tam robi� w nocy?

��Ucieka�em przed potworem.

Wyznanie by�o takie szczere, �e pan zamku przyj�� je bez zastrze�e�. Esmeralda wyja�ni reszt�, pomy�la� Vetle i po�egna� si�.

W ko�cu m�g� definitywnie opu�ci� t� osad�, kt�r� kiedy� spotka� taki tragiczny los.

Cygan ochrzci� psy Rey i Reina, kr�l i kr�lowa, a one nosi�y te imiona z wielk� godno�ci�. Bardzo eleganckie zwierz�ta, dzielne i szybkie, i potwornie niebezpieczne. Od razu uzna�y w towarzyszu Vetlego swego nowego pana.

Gdy tylko zamkowy pow�z znikn�� im z oczu, psy znowu do nich do��czy�y i w drodze powrotnej grzbietami wzg�rz towarzyszy�y ju� je�d�com. Vetle cieszy� si� w ich imieniu. Teraz b�dzie im naprawd� dobrze, nie zdziczej�, nie b�d� si� w��czy� po okolicy, gdzie w ko�cu kto� by je powystrzela�.

U nowego pana czeka je spokojna przysz�o��.

Po drodze Vetle spyta� swego towarzysza:

��Kim w�a�ciwie jest Juanita? Bo przecie� nie jedn� z was?

Nie, to dziewczyna z Francji, kt�r� matka nam sprzeda�a.

��Sprzeda�a?

��Tak, nie by�a w stanie sama zajmowa� si� niemowl�ciem. Albo nie chcia�a, nie wiem. Szkoda nam by�o dziecka, wi�c kupili�my j� i wychowali�my w taborze. Mia�a na imi� Jeanne, ale zmienili�my je na �atwiejsze dla nas, Juanita.

Dla mnie trudne s� oba, pomy�la� Vetle. Litera �J� w ka�dym przypadku wymawiana jest inaczej, ale ani razu tak jak po norwesku. I tak, i tak mnie trudno to wym�wi�.

��Przywie�li�my Juanit� z jednej z wypraw do Francji � wyja�nia� przyjaciel. � Od tamte? pory wsz�dzie z nami je�dzi�a, ale teraz mamy z ni� problemy.

��Jakiego rodzaju?

��Ona ju� od dawna dojrza�a do ma��e�stwa.

��To chyba niemo�liwe! � zawo�a� Vetle wzburzony. � Przecie� ma zaledwie czterna�cie lat!

��U nas to oznacza doros�o��. Tutaj dziewcz�ta s� wydawane za m�� ju� w wieku jedenastu lat.

��O, m�j Bo�e! � j�kn�� Vetle.

��Juanita jednak przera�a m�czyzn swoj� gwa�towno�ci�. I tym, �e si� tak ci�gle wym�drza. Dlatego nigdy nie mia�a �adnego staraj�cego si�, co j� bardzo dr�czy. Ostatnio Manolo obieca� si� z ni� o�eni�, a wtedy ona nagle zaprotestowa�a.

Vetle pami�ta� Manola i bardzo dobrze rozumia� Juanit�.

��No, tak, to dosy� problematyczne � b�kn�� tylko.

Dziewczyna chcia�aby wr�ci� do ojczyzny, mi�dzy swoich. Chcia�a wyruszy� razem z Vetlem do Francji. Ale on si� przed tym broni�, bo by�aby dla niego zbyt wielkim obci��eniem.

Teraz jednak zosta�a ranna i chyba nie b�dzie mog�a my�le� o podr�y.

Vetle przyj�� to z ulg�.

Ale Juanita nie wypad�a z gry.

Wybieg�a mu na spotkanie, gdy konno wjechali do obozu, a kiedy zeskoczy� na ziemi�, zacz�a go �ciska� tak gwa�townie, �e traci� dech. G�ow� mia�a co prawda obanda�owan�, ale najwyra�niej si� tym nie martwi�a. Przez ca�y wiecz�r tkwi�a przy nim jak przyklejona.

Wi�kszo�� Cygan�w by�a przestraszona pojawieniem si� ps�w i odnosi�a si� do nich z wielk� rezerw�. Przyjaciel Vetlego stara� si� jak m�g� t�umaczy�, ile po�ytku b�d� mieli z tych zwierz�t, kt�re mog� na przyk�ad strzec obozu przed nieproszonymi go��mi, i w ko�cu sprawy si� u�o�y�y. Poza tym mo�na te� zarabia� pieni�dze sprzedaj�c rasowe szczeni�ta.

Psy sprawia�y wra�enie uszcz�liwionych, biega�y weso�o, obw�chiwa�y wszystko w swoim nowym domu. Wolno�� musia�a by� dla nich czym� wspania�ym, a wszyscy Cyganie traktowali je przyja�nie i z szacunkiem. Tylko jeden m�czyzna spogl�da� na nie krzywo i odgania� kopniakami, kiedy si� zbytnio do niego zbli�a�y. Psy szczerzy�y wtedy swoje bia�e k�y i warcza�y g�ucho; tamten wycofa� si� pospiesznie. By� to Manolo.

Wieczorem przy ognisku odby�a si� gor�ca dyskusja. Vetle po�o�y� si� wcze�niej, ale d�ugo s�ysza� ich podniecone g�osy, w�r�d kt�rych cz�sto rozlega� si� g�os Juanity. Nie wszystko do niego dociera�o, nie wszystko rozumia�, ale jego w�asne imi� pada�o kilkakrotnie, a tak�e imi� Manola, domy�la� si� wi�c, �e dziewczyna pr�buje przekona� swoich opiekun�w, by zrezygnowali z wydawania jej za m�� i pozwolili wyjecha� wraz z Vetlem.

Jej pro�by wydawa�y mu si� uzasadnione. Przecie� ka�dy cz�owiek ma prawo pozna� kraj, z kt�rego pochodzi, pozna� rodzin�, spotka� swoich najbli�szych.

Juanita chcia�a pozna� matk�.

Vetle w�tpi� tylko, czy matka chce pozna� Juanit�.

Ju� drzema�, gdy dziewczyna wesz�a do jaskini, ukl�k�a przy jego pos�aniu i zacz�a nim potrz�sa�.

��Vetle, podejmiesz si� odpowiedzialno�ci za mnie? Powiedz, �e si� podejmiesz, to wtedy oni pozwol� mi z tob� jecha�.

��Do Francji? �eby pozna� swoje rodzinne strony? Spotka� si� z matk�?

��Tak, tak!

Westchn�� ci�ko. Ale przecie� da Francji nie by�o znowu tak strasznie daleko. A nie chcia�, �eby Juanita zosta�a �on� tego ma�o poci�gaj�cego Manola.

��Mog� si� zgodzi� � powiedzia�, zm�czony jej pytaniami. Akurat teraz pragn�� jedynie spa�.

��Dzi�kuj�! � szepn�a uszcz�liwiona i uca�owa�a go. Odwr�ci� si� na bok i ze z�o�ci� otar� twarz.

S�ysza� jeszcze jej radosne szczebiotanie, kiedy znowu wybieg�a na dw�r.

Muzyka i �piewy rozlega�y si� na skalnym tarasie do p�na w noc. Pi�kna i niezwykle smutna muzyka, bo ten cz�sto prze�ladowany lud wszystkie swoje smutki przek�ada� na muzyczne tony.

Jacy to wspaniali ludzie, my�la�. Cho� tak naprawd� to mia� tylko jedno marzenie, nie licz�c dojmuj�cego pragnienia snu. Marzy� o tym, �eby jak najszybciej znale�� si� w domu.

O, Bo�e, jak�e t�skni� za swoim domem! Za mam� i ojcem, za wszystkimi przyjaci�mi, za norweskim jedzeniem i norweskimi zwyczajami, za odwiedzinami w Lipowej Alei. Na mgnienie oka przysz�o mu do g�owy, �e mo�e stary Henning umar� pod jego nieobecno��, i wtedy przenikn�� go lodowaty dreszcz strachu. To przecie� niemo�liwe, Henning nale�a� do najsilniejszych w rodzinie. �yje, z pewno�ci� nic mu si� nie sta�o, niemniej jednak Vetle musi si� spieszy� i jak najszybciej wr�ci� do domu.

Wype�ni� swoje zadanie i zrobi� to jak nale�y. Wiele ludzkich istnie� by�o w tej walce nara�onych, ale czy� to jego wina? Przecie� Pancernik zosta� wys�any po to, by wykra�� nuty z zamku don Miguela. I przybycie Vetlego nie mia�o �adnego wp�ywu na to, �e tak wielu ludzi straci�o przy nim �ycie.

Oczywi�cie przykro by�o o tym my�le�! Ci, kt�rzy polegli, nie nale�eli do sympatycznych, ale mimo wszystko!

Do domu!

O, jak ta b�dzie cudownie wr�ci� do domu!

Mia� wyje�d�a� nast�pnego dnia wcze�nie rano.

I to w�a�nie wtedy prze�y� jeden z najwi�kszych szok�w w �yciu.

Juanita czeka�a gotowa do drogi. Wszyscy mieszka�cy obozu zebrali si� na tarasie. Powa�ni, uroczy�ci. Przyszli nawet obaj mali bracia, Sebastian i Domenico, ubrani w nowe, bardzo �adne stroje. Zauwa�y�, �e wszyscy s� od�wi�tnie ubrani.

To chyba zbyt wielki honor jak dla mnie, pomy�la� Vetle.

M�czyzna, kt�rego ch�opiec od pocz�tku uwa�a� za kogo� w rodzaju wodza, wyst�pi� naprz�d i powiedzia� wiele przyjaznych s��w pod adresem Vetlego. Potem wezwa� do siebie Manola i Juanit�.

Manolo nie wygl�da� na specjalnie zachwyconego takim obrotem spraw. Juanita jeszcze mniej.

W�dz zwr�ci� si� do Vetlego.

��Pochodzisz z dobrej i porz�dnej rodziny, prawda?

��Tak, oczywi�cie � potwierdzi� Vetle cokolwiek zaskoczony. Co jego rodzina mog�a mie� wsp�lnego z faktem, �e podj�� si� opieki nad wyruszaj�c� do Francji dziewczyn�?

��I odziedziczysz du�y dw�r?

��Powiedzia�bym raczej: du�y dom.

��I tw�j ojciec jest cz�owiekiem o wysokiej pozycji.

��Tak. Ojciec jest lekarzem.

Zrobili si� okropnie drobiazgowi!

W�dz kiwa� g�ow� uspokojony.

��I podj��e� si� opieki nad Juanit�?

Podj�� si�, prawda, tylko po co te przes�uchania?

Bez przekonania skin�� g�ow�.

��W takim razie podaj r�k� Manolo na znak, �e przejmujesz t� odpowiedzialno��, kt�rej on mia� si� podj��!

Vetle chcia� zapyta�: A co b�dzie, je�li nie odnajdziemy rodziny Juanity? Jak ona w takim razie wr�ci do was? Ale uzna�, �e lepiej milcze�. Chcia� sko�czy� z tym wreszcie, zak�ada� wi�c, �e znajd� matk� dziewczyny. Poza tym za nic nie chcia�by wraca� do Hiszpanii z pann�. Chcia� do domu. Jak najszybciej.

Wyci�gn�� r�k�. W�dz po�o�y� na niej r�k� Juanity, a potem r�k� Manola. By�a to uroczysta ceremonia. Tak uroczysta, �e ca�a grupa Cygan�w zacz�a �piewa� pi�kny psalm. W�dz wykonywa� jakie� gesty nad ich po��czonymi d�o�mi.

W ko�cu Vetle m�g� si� przygotowa� do drogi, kobiety z p�aczem �egna�y si� z Juanit�, a Manolo gdzie� znikn��. Mo�na si� domy�la�, �e nie bardzo go to wszystko radowa�o.

Vetle r�wnie� by� obejmowany i �ciskany, wszyscy �yczyli mu szcz�cia i powodzenia, oboje z Juanit� otrzymali mn�stwo prezent�w, ledwie byli w stanie to wszystko unie��. Od don Miguela tak�e otrzyma� poka�n� nagrod� za uratowanie Esmeraldy.

W ko�cu po�egna� go w�dz.

��To chyba najlepsze, co si� mog�o zdarzy� � powiedzia�. � Juanita nigdy nie by�a jedn� z nas. Ona nale�y do twojego �wiata.

Vetle uwa�a� raczej, �e dziewczyna ma wi�cej wsp�lnego z nimi, w ka�dym razie je�li chodzi o temperament. By�a taka zmys�owa, �e Vetlego to po prostu kr�powa�o.

��Teraz jest troch� dzika � powiedzia� w�dz. � Ale ona si� uspokoi. B�dziesz mia� z niej dobr� �on�.

Vetle przesta� na chwil� oddycha�.

���o�n�?

��Tak. To bardzo �adnie z twojej strony, �e podj��e� si� odpowiedzialno�ci.

��Ja nie wiem� czy dojdzie do tego� ja mam przecie� dopiero czterna�cie lat. W tym wieku cz�owiek na og� nie wie, co b�dzie robi� jako doros�y.

��Wszystko si� u�o�y, zobaczysz. Masz wszelkie mo�liwo�ci, �eby sta� si� solidnym cz�owiekiem. A gdyby dzieci zacz�y si� rodzi� ju� w przysz�ym roku�

��Dzieci? W przysz�ym roku?

��No, tak to bywa, kiedy cz�owiek jest �onaty.

Vetle nie rozumia� niczego.

��Ja mam dopiero czterna�cie lat � powt�rzy�.

��Bardzo dobry wiek do �eniaczki. Wygl�dasz na zdolnego do p�odzenia dzieci. Liczy�e� si� z tym chyba, kiedy bra�e� Juanit� za �on�.

Vetlemu pociemnia�o w oczach, a jednocze�nie ogarn�a go przemo�na ch��, �eby wybuchn�� g�o�nym �miechem. �e te� wcze�niej si� tego nie domy�li�! Podziwia� uroczyst� ceremoni�! A nawet przez my�l mu nie przesz�o, �e to za�lubiny! Nie by�o przecie� kap�ana, nie by�o� G�upi Vetle! Zapomnia�, �e to ca�kiem obcy nar�d� obca rasa.

O Bo�e, jak�esz on si� z tego wygrzebie? Nie m�g� protestowa� podczas uroczysto�ci, to by obrazi�o gospodarzy. Musia� robi� dobr� min� do z�ej gry.

Ale, z drugiej strony, to niesprawiedliwe! Nie wiedzia� przecie� nic na temat zwyczaj�w i rytua��w cyga�skich, nie rozumia� ich j�zyka. A oni niczego mu nie wyt�umaczyli, jakby zak�adali, �e zdaje sobie spraw�, o co w tym wszystkim chodzi.

Poj�cia nie mia�, co si� �wi�ci. By� naiwny i, szczerze m�wi�c, okropnie g�upi!

No, ale przecie� nigdy by mu si� nawet nie przy�ni�o, �e kto� b�dzie chcia� po��czy� w�z�em ma��e�skim dwoje czternastolatk�w!

Pragn�� po prostu, �eby to wszystko si� sko�czy�o, �eby okaza�o si� nieprawd�. Mia� ochot� zachowa� si� jak pies: Usi���, unie�� g�ow� i zawy� z rozpaczy.

Cyganie �egnali ich niezwykle serdecznie. Juanita r�wnie� nie przestawa�a macha� zebranym. Vetle wykona� kilka niemrawych ruch�w d�oni�, po czym nareszcie opu�cili ob�z.

Moja �ona, my�la� Vetle, spogl�daj�c spod oka na szczup�e plecy Juanity. Dziewczyna bieg�a par� krok�w przed nim i dos�ownie ta�czy�a z rado�ci.

Jemu za� zbiera�o si� na wymioty. Je�li chodzi o sprawy romantyczne, to wci�� by� jeszcze dzieckiem. Wci�� znajdowa� si� w tym stadium, w kt�rym ch�opcy uwa�aj�, �e dziewczyny to najg�upsze istoty na �wiecie i �e zadawanie si� z nimi to� Ech!

I oto o�eni� si� z jedn� z nich. Kompletny idiotyzm!

Ale niech no tylko odejd� dostatecznie daleko ad obozu, to ju� on otworzy jej oczy. Oboje s� przecie� Europejczykami i oboje wiedz�, �e taka ceremonia za�lubin przeprowadzona przez Cygan�w nie ma �adnego znaczenia. Jest po prostu niewa�na! Nie zostali za�lubieni przez kap�ana, nie z�o�yli przysi�gi, nie�

Nie, no, rzecz jasna, ca�e to ma��e�stwo jest niewa�ne!

W nieco lepszym nastroju ruszy� w dalsz� drog�.

Juanita z pewno�ci� da si� przekona�. Niech no tylko dziewczyna znajdzie si� w tej swojej Francji, to ju� nie b�dzie z ni� k�opotu. Prawdopodobnie zgodzi�a si� na ca�� maskarad� tylko po to, by opiekunowie pozwolili jej opu�ci� ob�z.

Nie rozumia� tylko, dlaczego w tym celu tak koniecznie musia�a wyj�� za m��.

Ostatecznie postanowi� j� zapyta�:

��Czy nie wystarczy�o, �e zgodzi�em si� zabra� ci� do Francji? Trzeba si� by�o jeszcze tak spieszy� z �eniaczk�? � wycedzi� ze z�o�ci� przez z�by.

Juanita przystan�a.

Teraz potwierdzi, �e zgodzi�a si� na ceremoni� za�lubin tylko po to, by wyrwa� si� z obozu, pomy�la�.

Ale nie!

��Och, drogi Vetle! � wykrzykn�a, szeroko otwieraj�c oczy. � Wsp�lna podr� bez �lubu by�aby nieprzyzwoita!

��Przecie� jeste�my jeszcze dzie�mi!

��Nic podobnego!

��No, mo�e ty nie. Ale ty chyba nie masz prawa m�wi� o przyzwoito�ci, ty, kt�ra chcia�a� proponowa� m�czyznom swoje us�ugi i�

��Co? Chyba w to nie uwierzy�e�? Ja chcia�am tylko zwr�ci� twoj� uwag�! Nie ma r�wnie moralnego ludu jak Cyganie. Niezam�na dziewczyna, kt�ra by posz�a do ��ka z m�czyzn�, zosta�aby wyrzucona z taboru! Nigdy w �yciu nie dosta�abym pozwolenia na podr� z tob�, gdyby�my nie byli ma��e�stwem. My�la�am, �e ty o tym wiesz, g�uptasie!

Vetle powesela�.

��Wi�c uwa�asz, �e to wszystko by�o jedynie pro forma? I �e wcale nie potrzebujemy� zachowywa� si� jak ma��e�stwo?

��Tego nie powiedzia�am � odpar�a potrz�saj�c g�ow�.

�wiat znowu spochmurnia� przed oczyma Vetlego. Dalej szli bez s�owa, obra�eni, naburmuszeni.

O, niech to diabli! Jak on si� zda�a wykaraska� z tego bigosu?

�adne niebezpiecze�stwa nie zagra�a�y ju� Vetlemu. To dziwne uczucie i�� tak spokojnie i nie ogl�da� si� co chwila ukradkiem, �eby sprawdzi�, czy z ty�u nie czaj� si� jakie� potwory.

Mimo wszystko uwa�a�, �e ten k�opot, jakiego teraz sobie napyta�, jest w pewnym sensie jeszcze gorszy.

Nie m�g� krzycze� na Juanit�, a przecie� to ona wpl�ta�a go w co�, czego sobie absolutnie nie �yczy�.

Pierwszego dnia sz�a obra�ona i nie odzywa�a si� do niego ani s�owem. Mia� nadziej�, �e taka zimna wojna potrwa a� do czasu, gdy b�dzie m�g� gdzie� dziewczyn� zostawi�.

Vetle si� jednak pomyli�. Juanita nie by�a obra�ona. Czu�a si� po prostu �miertelnie dotkni�ta i z najwi�kszym trudem powstrzymywa�a �zy.

Dlatego milcza�a. Nie dowierza�a swemu g�osowi, ba�a si�, �e ledwie otworzy usta, natychmiast wybuchnie p�aczem.

Vetle by� jeszcze dzieckiem, ale ona ju� nie. Zakocha�a si� w tym ch�opcu zaraz pierwszego wieczora, kiedy przyszed� do cyga�skiego obozu. To prawda, �e Vetle nie by� wysoki, ale na to nie zwraca�a uwagi. Mia� takie gor�ce, promienne, b��kitne oczy i taki cudowny u�miech, �e zrobi�aby wszystko, byleby tylko widzie�, jak Vetle si� �mieje, i wiedzie�, �e �mieje si� w�a�nie do niej.

Ale on by� do�� oszcz�dny, je�li chodzi o u�miechy.

Zawiedziona, stawa�a si� agresywna i szorstka w obej�ciu, zachowywa�a si� g�upio, wszystko po to, by zwr�ci� na siebie jego uwag�. A to akurat metoda najgorsza z mo�liwych.

Teraz za� Vetle w og�le nie chce mie� z ni� do czynienia. Dusza Juanity �ka�a �a�o�nie.

Pod wiecz�r, zm�czeni, zatrzymali si� w niewielkim gaju oliwnym. Krajobraz tu by� pi�kny, pe�en spokoju, pomara�czowoczerwone zachodz�ce s�o�ce zabarwia�o ciep�ym blaskiem bielej�ce w oddali wsie i pola na bezkresnych przestrzeniach Andaluzji.

Siedzieli na wysuszonej ziemi pomi�dzy drog� a zagajnikiem w�r�d dziwnych, przypominaj�cych osty ro�lin, o kt�rych Vetle nigdy nawet nie s�ysza�. Ca�a powykrzywiana p�o��ca ro�lina by�a raczej niebieska ni� zielona, md�a w kolorze, niemal przezroczysta. Bardzo �adna, ale usi��� na ziemi poro�ni�tej czym� takim nie mo�na.

Juanita wyj�a koszyk z prowiantem. Przez ca�� drog� wymienili ledwie par� s��w, ale teraz Vetle czu�, �e powinien przerwa� milczenie. Nie mog� tego ci�gn�� w niesko�czono��, zw�aszcza �e przecie� czeka ich jeszcze wiele dni drogi, nim dotr� do rodzinnych stron Juanity.

��Jutro dojdziemy do linii kolejowej � o�wiadczy� grubym, m�skim g�osem. W ka�dym razie mia�o to brzmie� po m�sku, w gruncie rzeczy jednak g�os mu skrzypia� jak zardzewia�y zamek, raz niski, to znowu skrzekliwy.

���wietnie � odpar�a dziewczyna kr�tko. � Bo twoje towarzystwo jest �miertelnie nudne.

Vetle poczu� si� g��boko dotkni�ty.

��Ty te� nie by�a� specjalnie zabawna � odci�� si� z�o�liwie. � A poza tym, to kto si� naprasza�? Nie, wybacz, nie b�dziemy wi�cej o tym m�wi�. Od tej chwili b�d� wy��cznie sympatyczny � obieca� tak przygn�biony, �e zabrzmia�o to po prostu komicznie.

Dziewczyna popatrzy�a na niego spod oka, jakby chcia�a si� przekona�, o co mu tak naprawd� chodzi. Potem odsun�a si� na bok i wyj�a ma�e lustereczko. Przygl�da�a si� swojemu odbiciu niezbyt zadowolona.

��Wygl�dam okropnie � westchn�a.

Vetle zaprotestowa� z galanteri�:

��Gdybym by� chocia� w po�owie taki �adny jak ty, to�

��W po�owie taki �adny to chyba jeste� � warkn�a.

Patrzy� na ni� przez chwil�, a potem wybuchn�� �miechem.

Dziewczyna ma poczucie humoru, nie da si� ukry�!

Bariery zosta�y prze�amane i zjedli posi�ek w milczeniu, ale i z poczuciem wsp�lnoty. Vetle jednak zachowywa� pewn� rezerw�, nie chcia� bowiem, �eby dziewczyna co� sobie zacz�a wyobra�a�.

��Podj��em si� odpowiedzialno�ci za ciebie, dop�ki nie dotrzemy do miasta twojej matki � sprecyzowa� swoje zobowi�zania.

��A masz pieni�dze na bilety? � spyta�a zaczepnie.

��Na razie mi nie brakuje � odpar� ze spokojem. � Niewiele wyda�em z sumy, kt�r� da� mi grand, a poza tym dosta�em przecie� nagrod� od don Miguela.

��Ja poradz� sobie sama � rzek�a Juanita.

Patrzy� na ni� zaskoczony.

��Masz pieni�dze? Nic o tym nie wiedzia�em.

��Nie mia�am, kiedy opuszczali�my ob�z. Bo przecie� to ty powiniene� si� mn� opiekowa� � sykn�a jadowicie. � Ale skoro z t� opiek� co� nie bardzo, to musia�am si� postara�.

Spojrza� na ni� podejrzliwie.

���ebra�a� u Cygan�w?

��Nie musia�am. Cz�owiek umie sobie przecie� radzi� w �yciu!

Pokaza�a mu plik banknot�w.

��Jak widzisz, mam bardzo zr�czne palce. Wykorzysta�am to we wsi, kt�r� dopiero co mijali�my. Tam, gdzie kupowali�my dla ciebie nowe sanda�y.

Vetle poczu�, �e robi mu si� gor�co.

��Ukrad�a�?

��O, ukrad�a�, ukrad�a�� � Potrz�sa�a troch� niepewnie g�ow�. � Trzeba jako� �y�.

Vetle d�ugo siedzia� oniemia�y.

��Czy Cyganie tak w�a�nie zdobywaj� �rodki do �ycia? M�j Bo�e, a ja zostawi�em tam Sebastiana i Domenica�

��Nie, nie! � zaprotestowa�a gwa�townie, machaj�c r�kami. � Cyganie nic nie wiedz� o moim zachowaniu. Oni s� bardzo surowi, je�li o to chodzi! Ale wiesz, ja tam nie mia�am rodzic�w ani nikogo bliskiego. Mieszka�am tylko u nich. Musia�am sama o sobie my�le�.

��K�amiesz!

��Nic podobnego! � rzuci�a si� na niego z pi�ciami.

Vetle by� tak zaskoczony, �e nie broni� si�, upad� po prostu na ziemi�. Juanita t�uk�a go, gdzie popad�o, raz po raz otwart� d�oni� bi�a po twarzy i wykrzykiwa�a przy tym d�ugie przekle�stwa.

��My�la�am, �e b�dziesz si� cieszy�, �e zdoby�am pieni�dze!

Dawa�a uj�cie ca�ej swojej agresji i rozczarowaniu tym, �e Vetle jej nie chce.

Powoli Vetle zdobywa� przewag�, w ko�cu przewr�ci� j� na ziemi� i pr�bowa� jako� uspokoi�.

��Czy nie pojmujesz, �e nie chc� podr�owa� ze z�odziejk�? Nie cierpi� nieuczciwo�ci i je�eli natychmiast nie oddasz tych pieni�dzy, to�

Nagle zauwa�y�, �e Juanita le�y ca�kiem spokojnie i patrzy na niego z uwielbieniem w oczach.

��Jeste� silniejszy ode mnie! � szepn�a zachwycona. � O, jak ja ci� kocham!

Zaskoczony t� uleg�o�ci� wsta� i odwr�ci� si� od niej plecami. Juanita podnios�a si� pokornie.

Pieni�dze zgodzi�a si� odda�. Wiedzia�a, �e w przeciwnym razie sprawy pomi�dzy ni� i ch�opcem si� nie u�o��.

W drodze powrotnej do wsi Vetle powiedzia� ze z�o�ci�:

��Powoli zaczynam rozumie�, dlaczego oni chcieli si� ciebie pozby�. Bo przecie� oni tacy nie s�.

��Ech, wr�cz przeciwnie, oni s� bardzo czuli na punkcie uczciwo�ci. W�adze zawsze uwa�nie nas obserwuj� i je�li tylko zdarzy si� w okolicy jaka� kradzie� czy co� w tym rodzaju, to zawsze jest na Cygan�w. Ale ja uwa�am, �e takie kuszenie losu jest zabawne � zako�czy�a weso�o.

��To nie jest kuszenie losu, to przest�pstwo � powiedzia� Vetle tonem, kt�ry nawet on sam uzna� za nazbyt moralizatorski. Ale przecie� musia� nauczy� t� dziewczyn� w�a�ciwego zachowania.

Chocia�� je�li Cyganom nie uda�o si� to w ci�gu czternastu lat, to jak on m�g�by dokona� czego� takiego w ci�gu kilku dni?

Bo p�niej si� jej pozb�dzie.

C� za niebia�skie szcz�cie!

Uda�o mu si� jako� wm�wi� sklepikarzowi, sk�d ma te pieni�dze. Powiedzia�, �e znale�li je przed sklepem, prawdopodobnie z�odziej je zgubi�. Dosta� nawet znale�ne, kt�re p�niej odda� czekaj�cej za wsi� Juanicie. Na otarcie �ez.

��Juanito, zastanawia�em si� nad twoim imieniem � powiedzia� p�niej, kiedy znowu ruszyli w dalsz� drog�. � Nie umiem go w�a�ciwie wymawia�, ani w hiszpa�skiej, ani we francuskiej wersji. Wci�� si� ze mnie �miejesz.

��O, bo uwa�am, �e jeste� taki s�odki � zachichota�a.

Vetle zagryz� wargi.

��Czy nie mia�aby� nic przeciwko temu, �ebym zmieni� ci imi� i nazywa� ci� Hanna?

Zachichota�a jeszcze g�o�niej. Akurat tej formy ona nie by�a w stanie wym�wi�.

��Hchanna? A c� to za imi�?

��Takie samo jak Juanita albo Jeanne. Tylko dla mnie �atwiejsze. Mog� si� tak do ciebie zwraca�?

Wzruszy�a ramionami.

��Prosz� bardzo, skoro ci� to bawi.

��D�ugo to przecie� nie potrwa. Nied�ugo zajmie si� tob� rodzina, a ja pojad� dalej.

Juanita skrzywi�a si� bole�nie, ale nie powiedzia�a nic. Pomy�la�a sobie za to tak �le o Vetlem, �e powinien dzi�kowa� Bogu, i� nie umie czyta� w my�lach.

Trzeciej nocy Juanita zacz�a uwodzi� swego tak zwanego m�a.

Byli ju� we Francji, pokonali wi�ksz� cz�� drogi i zbli�ali si� do rodzinnych stron dziewczyny. Juanita by�a przera�ona zniszczeniami, kt�rych widzieli coraz wi�cej, w miar� zbli�ania si� do teren�w przyfrontowych. Co prawda nie wyzby�a si� ca�kowicie optymizmu, ale wchodzi�a do ka�dego ko�cio�a, jaki mijali, �eby si� pomodli�.

Pieni�dze prawie si� sko�czy�y i Vetle bardzo si� tym martwi�. Gdyby by� sam, radzi�by sobie znakomicie, ale musia� kupowa� po dwa bilety kolejowe zamiast jednego, a to istotna r�nica.

W ko�cu nie sta� ich ju� by�o na op�acanie nocleg�w. Ostatni� noc sp�dzili w poci�gu, siedzieli oparci a siebie i drzemali niespokojnie przez kilka godzin. Cz�owiek nie budzi si� po czym� takim specjalnie wypocz�ty.

Dalej jecha� nie mogli, rodzinne miasteczko Juanity le�a�o w bok od linii kolejowej i kilkadziesi�t kilometr�w trzeba by�o przeby� piechot�.

Szli w niez�ych nastrojach, �miali si� cz�sto z komicznych sytuacji w tym w�drownym �yciu, wci�� mieli sobie wiele do opowiedzenia i czas im si� nie d�u�y�.

Cho�, oczywi�cie, Vetle cz�sto si� na Juanit� z�o�ci�. Przede wszystkim z powodu ca�kowitego braku poczucia moralno�ci. Dlatego �e nie istnia�a dla niej r�nica pomi�dzy tym, co twoje, a co moje, co si� robi, a czego si� nie robi, jak nale�y post�powa� wobec innych, �eby ludzie nie musieli wzywa� policji, albo �e nie kopie si� przekupki w ty�ek. Kiedy�, gdy wspomnia�, �e wkr�tce pieni�dze si� sko�cz�, zacz�a rzuca� takie zach�caj�ce spojrzenia pewnemu dobrze sytuowanemu starszemu panu, �e Vetle musia� j� czym pr�dzej odci�gn�� na bok. Juanita by�a po prostu dzieckiem natury. Nigdy przedtem nikogo takiego nie spotka�.

I oto nasta�a ich ostatnia noc, jutro rano b�d� w rodzinnym miasteczku dziewczyny.

W powietrzu wyczuwa�o si� jesie� i noce sta�y ch�odne, nie mo�na by�o spa� pod go�ym niebem. Znajdowali si� wiele dziesi�tk�w kilometr�w na p�noc od s�onecznej Hiszpanii. A na nocleg w gospodzie nie mieli pieni�dzy.

W ma�ym miasteczku niedaleko Nancy znale�li jak�� fabryczk�, do kt�rej prowadzi�a brama os�oni�ta dachem. Niedaleko s�ycha� by�o armatnie strza�y, okolica nosi�a �lady wojny, wszystko by�o szare i biedne, nigdzie nie widzia�o si� zadowolonych czy roze�mianych ludzi. Twarze wyra�a�y przewa�nie l�k i zm�czenie. Vette bardzo si� niepokoi�, bo znajdowali si� na terenach pofrontowych, ale wci�� istnia�a obawa, �e pozycyjna wojna na froncie zachodnim wybuchnie z now� si��, a wtedy Niemcy znowu zajm� odebrane im ju� terytoria francuskie.

Brama nie by�a mo�e najlepszym na �wiecie miejscem do spania, ale przynajmniej mieli dach nad g�ow� i nadziej�, �e odpoczn� w spokoju. By�a sobota wieczorem, niewielu ludzi p�jdzie jutro rano do pracy.

Ju� i przedtem zdarza�o im si� nocowa� na wolnym powietrzu i umieli si� urz�dzi� mo�liwie jak najwygodniej. Tu jednak by�o bardzo ciasno, musieli le�e� blisko siebie, co Vetlego niespecjalnie cieszy�o.

Cieszy�o natomiast Hann�, jak j� teraz Vetle nazywa�.

Ch�opiec pr�bowa� zasn��, ona za� le�a�a z otwartymi oczyma, wpatrywa�a si� w odrapany sufit i filozofowa�a:

��Los postanowi� chyba uczyni� ze mnie najbardziej samotn� istot� na �wiecie.

��Nonsens! � mrukn��.

��Owszem, pomy�l tylko! Rodzona matka sprzeda�a mnie za par� groszy, �eby si� tylko mnie pozby�. U Cygan�w nikt nie chcia� si� ze mn� o�eni�, no, z wyj�tkiem Manola, ale przecie� on si� nie liczy, on potrzebowa� tylko gospodyni i kogo� do ��ka, a jedynie ja by�am do wzi�cia. Wydali mnie za ciebie troch� dlatego, �e sama prosi�am, lecz tak�e dlatego, �e chcieli, �ebym si� wynios�a z obozu. I bardzo dobrze ich rozumiem � j�kn�a �a�o�nie. � Nie zawsze by�am sympatyczna. Ale to przykre, jak cz�owieka nie chc�, Vetle. No, i teraz ty. Patrzysz na mnie jak na intruza.

��To nieprawda, Hanno � zaprotestowa� z nieczystym sumieniem. � Ja ci� naprawd� bardzo lubi�. (K�amstwo, �eby jej nie rani�.) Ale �eby� mia�a by� moj� �on�� To brzmi �miesznie, nie mog� si� na to zgodzi�!

Pot�ny wystrza� armatni sprawi�, �e ziemia pod nimi zadr�a�a i Hanna zapomnia�a o w�asnych zmartwieniach.

��S�ysza�am, �e Niemcy maj� armat�, kt�r� nazywaj� Gruba Berta. Czy to w�a�nie z niej teraz strzelaj�?

��Nie s�dz�, �eby mieli j� w�a�nie tutaj � odpar� Vetle. � A poza tym Gruba Berta to nie jest jedna armata, tylko typ tej broni. Chocia� tak do ko�ca pewien nie jestem.

Kolejny wybuch sprawi�, �e posypa� si� na nich tynk.

��Strasznie blisko strzelaj� � rzek� Vetle cicho.

Spostrzeg�, �e Hanna si� modli.

Zaczeka�, a� sko�czy, po czym zapyta�:

��Ty jeste� bardzo religijna, prawda?

��Co? Nie, sk�d? Chodzi tylko o to, �e musz� mie� kogo�, u kogo mog�abym szuka� pomocy, skoro �aden cz�owiek si� mn� nie przejmuje.

��Jeste� katoliczk�, czy� nie? A o ile dobrze rozumiem, to ta ca�a� ceremonia nie mia�a z wiar� katolick� nic wsp�lnego.

��Nie, ale Cyganie s� katolikami. Tylko kiedy uwa�aj� to za niezb�dne, powracaj� do swoich dawnych rytua��w.

��To praktyczne, mie� dwie religie � mrukn�� Vetle. � Dobranoc!

Odwr�ci� si� na bok i mia� zamiar zasn��. Huk armat wci�� dochodzi� z daleka, wci�� trwa�a ta ostatnia wojna, w kt�rej jednostka walczy�a przeciwko jednostce. P�niej ci�ar walk przejmie bro� dalekono�na. Ale Vetle nic jeszcze o tym nie wiedzia�.

Mimo wszystko uda�o mu si� zasn��.

Sny jednak mia� nieprzyjemne, jakie� wizje, kt�rych by sobie nie �yczy��

Juanita, lub raczej Hanna, uwa�a�a bowiem, �e kiedy� przyzwyczai si� do tej formy swojego imienia, skoro wymy�li� je dla niej Vetle, nie mog�a spa�. Le�eli tak ciasno przy sobie, a ona by�a dojrza�� osob�. Obudzi�y si� ju� w niej wszystkie instynkty i wszystkie potrzeby doros�ej kobiety.

I by�a nieprzytomnie zakochana w Vetlem.

Ciep�o jego cia�a przenika�o j� tak uwodzicielsko, tak kusz�co. S�ysza�a, �e on �pi, wi�c mo�e mog�aby�?

Ostro�nie przysuwa�a si� coraz bli�ej i bli�ej. Przytuli�a si� do twardych ch�opi�cych plec�w. Vetle ani drgn��, by� kompletnie wyczerpany po ca�odziennym marszu.

Serce dziewczyny bi�o g�o�no.

Najpierw chcia�a tylko obj�� jego ramiona, potem jednak zapragn�a wi�kszej blisko�ci z ukochanym i ostro�nie podnios�a w g�r� swoj� sukienk�. Pod spodem mia�a tylko halki, je tak�e podnios�a.

Poczu�a na swojej sk�rze dotyk jego spodni i koszuli. Oddycha�a z trudem i czu�a, �e ogarnia j� coraz silniejsze po��danie.

Wolno, wolniutko podnios�a koszul� ch�opca i dotkn�a jego ciep�ej sk�ry. Napi�cie w dole brzucha narasta�o, oddech stawa� si� taki ci�ki, �e musia�a go co chwila powstrzymywa�.

Czeka�a d�ugo. Le�a�a po prostu i przytula�a si� do niego delikatnie.

Czy mo�e si� odwa�y� na�?

Niesko�czenie wolno jej r�ce opasywa�y jego tali�, ostro�nie zbli�a�y si� do klamry paska. Vetle nie reagowa�. Mo�e odpi�� pasek, a potem rozpi�� spodnie, on niczego nie zauwa�y. By�a taka ciekawa, jak te�� on wygl�da. Chcia�a go dotkn��. Trudna do zniesienia t�sknota� pal�ce pragnienie.

Sprz�czka. Jest. Tylko ostro�nie!

Wszystkie te zabiegi zabiera�y mn�stwo czasu, nie wolno go obudzi�, za nic na �wiecie. Przecie� Hanna nie chce niczego wi�cej, tylko si� przytuli�.

W ka�dym razie teraz nie chce niczego wi�cej, jeszcze teraz jej my�li dalej nie si�gaj�.

Sprz�czka zosta�a rozpi�ta. Spodnie r�wnie�. Droga by�a wolna.

Czy mo�e si� odwa�y�?

Palce dziewczyny powoli zsuwa�y si� w d�. Ledwie, dotyka�y jego sk�ry, muska�y tylko leciutko. Podniecenie sta�o si� tak wielkie, �e skuli�a si�, zacisn�a uda, przywar�a do Vetlego ca�ym cia�em i j�cza�a zd�awionym g�osem.

Hanna ju� od jakiego� czasu by�a dojrza�� kobiet�. Brakowa�o jej tylko okazji do �wiczenia swoich uwodzicielskich zdolno�ci. Cyganie zachowywali pod tym wzgl�dem wielk� surowo��. Dziewczyna powinna zosta� nietkni�ta do dnia �lubu. Kiedy� pr�bowa�a uwie�� pewnego m�odego Hiszpana z s�siedniej wsi, ale jeden z Cygan�w przy�apa� ich, zanim dosz�o do czegokolwiek, i potem Hannie nie wolno by�o d�ugo opuszcza� obozu.

Teraz jednak jest m�atk�. Nie pope�nia �adnego przest�pstwa. Wr�cz przeciwnie, to Vetle j� obra�a, odmawiaj�c tego, co przynale�y do ma��e�stwa.

O, Bo�e! Nie wytrzymam! Tak blisko, tak strasznie blisko!

Vetle mia� sen. Wr�ci�a tamta okropna wizja z paj�kami, pe�zaj�cymi po jego ciele. Ale teraz kierowa�y si� gdzie indziej, w�lizgiwa�y mu si� pod ubranie, szuka�y czego� innego ni� przedtem.

Ca�e cia�o zlane potem. Vetle oddycha� ci�ko, przestraszony, krzykn�� i� obudzi� si�.

Paj�ki wci�� po nim �azi�y, chcia� je strz�sn�� i szybko cofn�� r�k�, ale nie na tyle szybko, by nie poczu� cudzej d�oni.

Zerwa� si� z w�ciek�o�ci�.

��Hanna!

Przera�ona odskoczy�a jak mog�a najdalej.

��Co ty, do diab�a, robisz? � sykn�� i zacz�� gwa�townie podci�ga� spodnie. � O co ci chodzi? Czy nie masz dobrze w g�owie?

��To moje prawo � wyj�ka�a zawstydzona. � Zaniedbujesz mnie.

��Nigdy si� o ciebie nie stara�em i nie przyjmuj� do wiadomo�ci tego idiotycznego ma��e�stwa, jestem ch�opcem, nie m�czyzn�, i nie umiem obchodzi� si� z dziewczynami, zrozumia�a�?

��Ale m�g�by� mi jako� pom�c! Potrzebuj� tego.

��W czym mam ci pom�c? � warkn��. � Trzymaj si� ode mnie z daleka, bo jak nie, to natychmiast sobie p�jd� i tyle b�dziesz mnie widzia�a. Zreszt� radzisz sobie sama znakomicie, a poza tym jutro b�dziesz w domu. Wobec tego naprawd� mog� sobie p�j��. �egnaj!

Wsta�, ale Hanna uczepi�a si� jego ramienia.

��B�d� taki dobry, prosz� ci�, b�d� dobry, nie zostawiaj mnie! � prosi�a. � Nigdy wi�cej ju� czego� takiego nie zrobi�, ale nie odchod� ode mnie.

Vetle zdenerwowany usiad� na pos�aniu.

��To si� ju� nigdy wi�cej nie mo�e powt�rzy�, zapami�taj sobie. Ja od tego dostaj� md�o�ci, nie cierpi� tego. Obiecujesz, �e zostawisz mnie w spokoju?

Hanna wykonywa�a mn�stwo tajemniczych gest�w i wykrzykiwa�a:

��S�owo honoru, niech trupem padn�, je�li jeszcze kiedy� mi si� to przytrafi, przysi�gam, �e nie!

Vetle kiwa� g�ow�.

��No, to znakomicie! Ale, teraz my�l�, �e mimo wszystko p�jd� spa� do ko�cio�a po drugiej stronie ulicy. Ty zostaniesz tutaj. Zobaczymy si� wcze�nie rano.

Skoczy�a za nim.

��Nie! Ja nie mog� zosta� sama. P�jd� z tob�, ale ka�de b�dzie spa� w innej cz�ci ko�cio�a.

��Jak chcesz.

Przeci�li ulic�, a potem ka�de znalaz�o sobie jakie� miejsce w du�ym, pustym ko�ciele. Marmurowa pod�oga by�a zimna, ale Vetle przyjmowa� ten ch��d z wdzi�czno�ci�.

Ku jego wielkiemu, potwornemu za�enowaniu przygoda z Hann� sko�czy�a si� dla niego okropn� erekcj�. To w�a�nie to go obudzi�o i to dlatego taki by� w�ciek�y na dziewczyn�.

Nast�pnego dnia zbli�ali si� do rodzinnego miasteczka Hanny.

Zewsz�d wykrzywia�o si� do nich okrutne oblicze wojny. Te tereny Niemcy zdobywali i ponownie tracili, dop�ki sytuacja nie rozstrzygn�a si� na froncie zachodnim, niedaleko st�d.

Zburzone wsie i miasteczka, g�oduj�cy ludzie, bezdomni, pozbawieni jakiejkolwiek pomocy. Zryte pociskami pola, zanieczyszczone rzeki i jeziora.

Vetle nie by� w stanie poj��, dlaczego te wszystkie bezsensowne rzeczy musia�y si� wydarzy�, i ten brak zrozumienia podziela�o dziewi��dziesi�t dziewi�� procent ludno�ci �wiata. Jeden procent, kt�ry by� innego zdania, to ludzie posiadaj�cy w�adz�, zakochani w walce, podziwiaj�cy heroizm.

Hanna i on wiele tego dnia nie rozmawiali. Nastr�j panowa� mi�dzy nimi nieszczeg�lny, Hanna z przera�eniem ogl�da�a wojenne zniszczenia.

Ostatnio coraz cz�ciej widywali zakonnice, przemykaj�ce od domu do domu, z koszykami w r�kach, widzieli, �e rozdaj� jedzenie i pocieszaj� bezdomnych.

��Przynajmniej one wykonuj� jak�� po�yteczn� prac� � powiedzia� poprzedniego dnia Vetle.

Hanna roze�mia�a si� z pewn� gorycz�.

��Ja cz�sto my�la�am, �e �ycie mniszki by�oby dla mnie najbardziej odpowiednie. Bo jako� nie wygl�da na to, �e jest dla mnie jakie� miejsce na �wiecie.

Vetle popatrzy� na ni� spod oka.

��Naprawd�, chcia�aby� zosta� mniszk�? To sprawa twojej wiary, czy raczej ucieczka przed �yciem?

Dziewczyna zastanawia�a si� przez chwil�.

��Tak � powiedzia�a w ko�cu. � Naprawd� mog�abym wst�pi� do zakonu.

Ale to by�o wczoraj. Dzisiaj nie rozmawiali ze sob�.

Raz przechodzili ko�o �e�skiego klasztoru. Gdzieniegdzie mury nosi�y �lady strzelaniny, ale by�y solidne i klasztor zachowa� si� w niez�ym stanie. Zakonnice wychodzi�y w�a�nie na swoj� codzienn� s�u�b�, zaopatrzone w pe�ne jedzenia koszyki.

Wczesnym popo�udniem doszli nareszcie do rodzinnego miasteczka Hanny.

Vetle zauwa�y�, �e dziewczyna jest bardzo zdenerwowana. I oczywi�cie mia�a powody. Jak te� zostanie przyj�ta?

Okaza�o si� jednak, �e o przyj�cie martwi si� niepotrzebnie, bo im bardziej zbli�ali si� do miasteczka, tym szli wolniej, oniemiali, przera�eni.

Miejscowo�� by�a doszcz�tnie spalona. Z dom�w zosta�y jedynie ruiny.

��Dobry Bo�e � szepta� Vetle.

Hanna �egna�a si� znakiem krzy�a.

W�r�d ruin znajdowali si� ludzie. Niekt�rzy rozpaczliwie starali si� wznie�� sobie przed zim� jaki� dach nad g�ow�, prawdopodobnie na swoich dawnych posesjach. Vetle i Hanna widzieli pewn� starsz� par�, kt�ra stawia�a co� w rodzaju sza�asu. Pewnie ci ludzie czuli si� zbyt starzy, by rozpoczyna� �ycie w jakim� nowym miejscu.

Hanna nie m�wi�a w og�le po francusku, Vetle pos�ugiwa� si� tym j�zykiem ledwo, ledwo. Znali jednak nazwisko matki dziewczyny, podeszli wi�c do pracuj�cych staruszk�w, �eby zapyta�.

Owszem, starsi pa�stwo dobrze znali t� kobiet�. Ale ona zmar�a dziesi�� lat temu.

��No, wi�c widzisz � powiedzia� Vetle. � Nie mog�a ci� odszuka�, nawet gdyby chcia�a.

S�aba pociecha, widzia� to po oczach dziewczyny.

Zapytali jeszcze o ewentualnych krewnych.

Owszem, kobieta by�a m�atk� i mia�a dwoje dzieci. Ale teraz zar�wno m��, jak i dzieci te� ju� nie �yj�. Przez wiele miesi�cy trwa� silny ostrza� artyleryjski miasteczka i wi�kszo�� mieszka�c�w zgin�a.

�adnych innych krewnych?

Nie.

Hanna wyszepta�a kolejne pytanie. Vetle przet�umaczy�:

��Czy kobieta kiedykolwiek opowiada�a, �e mia�a jeszcze jedno dziecko? C�rk�?

Starzy spogl�dali po sobie.

��Ale to by�o nieprawe dziecko!

C� za okropne wyra�enie! Nieprawe dziecko?

��Znali�cie to dziecko?

Starzy wygl�dali na zaszokowanych.

��Takiego dziecka si� nie pokazuje, to by by�o nieprzyzwoite! Nie, nie widzieli�my dziecka. Wiemy tylko, �e uda�o jej si� go jako� pozby� i �e potem dobrze wysz�a za m��.

I Vetle, i Hanna byli tak przygn�bieni odpowiedzi�, �e po�egnali si� i poszli.

��Nie chciana � powiedzia�a Hanna dziwnie cieniutkim g�osem, gdy odeszli na tyle daleko, �e tamci nie mogli ich ju� s�ysze�.

Vetle nie znajdowa� �adnej odpowiedzi. Prawd� bowiem by�o i to, �e on te� jej nie chcia�.

Podczas podr�y Vetle du�o rozmy�la�. Cho� optymistycznie wyobra�a� sobie, �e krewni Hanny zechc� si� ni� zaopiekowa�, to przecie� od czasu do czasu pojawia�a si� w�tpliwo�� A nu� nie zechc� tego zrobi�? Wtedy zostanie z ni� i nie b�dzie wiedzia�, co pocz��. No i tak si� w�a�nie sta�o�

Jedyne, co teraz wiedzia� na pewno, to to, �e w �adnym razie nie chce zabra� jej ze sob� do Norwegii. Wiedzia�, �e r�ni cz�onkowie Ludzi Lodu otaczali cz�sto opiek� bezradne istoty, zabierali je do domu i pozwalali im tam zosta� do ko�ca �ycia. Ale Hanna? O, nie!

Ona by�a przecie� kompletnie beznadziejna! Niemoralna, z tym swoim gwa�townym temperamentem, nieodpowiedzialna, a poza tym on naprawd� nie chcia� mie� z ni� nic wsp�lnego, co najwy�ej by�o mu jej �al. Ale to za ma�o, by obarcza� mam� i ojca tak� furi�. A co by powiedzieli na to, �e na dodatek ich syn jest z ni� w pewnym sensie �onaty? Nigdy by tego nie zaakceptowali, podobnie jak on sam.

Nie. On ju� i tak odda� jej wielk� przys�ug� tym, �e wyprowadzi� j� od Cygan�w.

Przez ostatnie dwa dni pewna my�l nie dawa�a mu spokoju.

Przystan��.

��Hanno� Co by� powiedzia�a na to, �eby p�j�� do klasztoru?

Patrzy�a na niego niepewnie, wargi zacz�y jej dr�e�.

��M�wisz to powa�nie?

��M�wi� powa�nie. A poza tym, czy jest jakie� inne wyj�cie?

��Ale ja my�la�am�

��Przecie� wiesz, �e nigdy nie uzna�em tego tak zwanego �lubu. Ju� sam pomys� jest �mieszny. Ja mam czterna�cie lat, Hanno, i nawet jeszcze nie zacz��em my�le� o dziewczynach. (Tu zarumieni� si� potwornie, bo przypomnia�o mu si� to, co prze�y� w nocy.) Dostaj� md�o�ci na sam� my�l o tym, �e m�g�bym si� o�eni� teraz, kiedy wci�� mam raczej zainteresowania ch�opca ni� m�czyzny. A tamta ceremonia jest bez znaczenia, bo ani ty, ani ja nie jeste�my Cyganami. Czuj� si� jednak za ciebie odpowiedzialny i nigdy by mi do g�owy nie przysz�o, �eby ci� po prostu zostawi� w�asnemu losowi. A ty m�wi�a� o swojej sympatii dla zakonnic. Dlaczego nie mia�aby� spr�bowa� jako nowicjuszka? To zajmie par� lat, a kiedy ten czas minie, b�dziesz osob� doros�� i b�dziesz wiedzia�a, czy chcesz zosta� prawdziw� zakonnic�, czy te� wyst�pi� z klasztoru.

��Ja ju� teraz jestem doros�a! � zaprotestowa�a.

Vetle wiedzia� o tym, ale jednocze�nie podawa� to w w�tpliwo��.

��Masz czterna�cie lat, wi�c nie mo�esz by� doros�a. Musisz si� jeszcze bardzo wiele nauczy�.

Z oczu dziewczyny p�yn�y �zy.

��Ja wiedzia�am. Nikt mnie nie chce, nawet ty, m�j m��!

��Bardzo mnie boli, �e tak m�wisz, Hanno, ale musisz pami�ta�, �e ja jestem za m�ody. Czy mogliby�my zawrze� pewn� umow�? Ty zostaniesz w klasztorze� powiedzmy przez cztery lata�

��Cztery lata?

��Tak. To wystarczaj�co d�ugo. Po czterech latach ja przyjad�, �eby si� dowiedzie�, co postanowi�a�. I wtedy pomog� ci u�o�y� sobie �ycie, bo wtedy i ja b�d� starszy, a moja mama na pewno co� mi doradzi.

��Cztery lata? Mia�abym czeka� cztery lata? � zapyta�a i wybuchn�a g�o�nym szlochem.

��Tak. Je�li chcesz, �ebym w og�le przyjecha��

��Nie, nie, musisz przyjecha�! Ale czy nie wystarczy�yby trzy lata?

Vetle zastanawia� si�.

��Trzy lata? Wtedy b�d� mia� siedemna�cie. No, dobrze, to i tak nie ma znaczenia, bo przecie� w �adnym razie nie zamierzam si� z tob� �eni�. No, wi�c, powiedzmy, siedemna�cie, oboje b�dziemy wtedy du�o m�drzejsi. Zatem, za trzy lata od dzisiaj?

Hanna zarzuci�a mu r�ce na szyj� i nie przestawa�a rozpaczliwie p�aka�.

��A je�li nie przyjedziesz?

��Ja dotrzymuj� tego, co obieca�em.

��Jest wojna.

��Nie przejmuj� si� ni�.

��No, a je�li zakonnice mnie nie zechc�?

��To b�dzie z pewno�ci� zale�a�o od twojego zachowania. Ale gdyby� uciek�a, to ci� po tych trzech latach nie znajd�.

��Mnie chodzi o to, czy one zechc� mnie teraz. Bo gdyby nie, to czy mog�abym pojecha� z tob� do domu?

��Zobaczymy � powiedzia�, pr�buj�c si� oswobodzi� z obj�� Hanny.

Spostrzeg�a jego ch��d i r�ce jej opad�y. Patrzy�a na niego oczyma zranionego zwierz�cia.

Zakonnice, jak si� okaza�o, rozumia�y wszystko i przyj�y Hann�. Obieca�y wychowywa� j� w duchu chrze�cija�skim, a poza tym cieszy�y si� bardzo, �e b�dzie im pomaga� w ich mi�osiernej dzia�alno�ci dla ofiar wojny.

Vetle patrzy� na drobn� posta� po raz ostatni, zanim �elazne drzwi klasztorne si� za ni� zatrzasn�y. Sta�a zaciskaj�c swoje w�skie d�onie na metalowej kracie, a w jej oczach widzia� ca�y smutek i ca�� t�sknot� �wiata.

To by�a dla Vetlego niezwykle ci�ka chwila. Zastanawia� si�, czy nie wyrz�dzi� krzywdy samotnej dziewczynie, podobnie jak wielu innych przed nim, i czy nie powinien by� jednak si� ni� zaj��.

Ale dostawa� g�siej sk�rki na my�l o dalszej wsp�lnej podr�y, a jeszcze bardziej na my�l o przyje�dzie z Hann� do domu. Wtedy zrozumia�, �e naprawd� by si� za ni� wstydzi�; wstydzi�by si� tak bardzo, �e ju� teraz, na sam� my�l o tym czu� si� chory.

Pochyli� g�ow� i opu�ci� klasztor.

Front zachodni to by�a d�uga linia walk ci�gn�ca si� od wybrze�y belgijskich do Wogez�w, nie opodal szwajcarskiej granicy. Trwa�a tu wojna pozycyjna, prowadzona z okop�w, kt�ra � zdawa�o si� � nigdy nie b�dzie mie� ko�ca. Ilu �o�nierzy cierpia�o po obu stronach, wiedzieli tylko oni sami. Deszcz, �nieg, zimno, wype�nione b�otem okopy, szczury i biegunka, choroby z przezi�bienia, nie goj�ce si� rany, strach przed �mierci�, t�sknota za domem�

By�a to z pewno�ci� najmniej wznios�a wojna w historii. Tu nie gra�y werble, nie powiewa�y na wietrze dumne flagi, tutaj nikt nie gin�� �mierci� bohatera. Oni tu po prostu umierali. Najcz�ciej powoli i w udr�ce, i na og� z ca�kiem innych powod�w ni� kule i bagnety.

Ma�y Vetle z Ludzi Lodu musia� si� jako� przedosta� przez to piek�o na ziemi.

�aden poci�g Czerwonego Krzy�a tym razem pom�c mu nie m�g�, bo tu poci�gi nie je�dzi�y.

Kiedy wieczorem nast�pnego dnia po rozstaniu si� z Hann� siedzia� pod murami pewnego miasteczka, ci�gle po francuskiej stronie, i patrzy� na ognie niezbyt odleg�ego frontu, czu� si� do�� zagubiony. Kilkakrotnie ju� pr�bowa� przedrze� si� przez front, ale natychmiast zawraca� go wojskowy patrol. Oczywi�cie musia�y tu i tam istnie� jakie� luki w tym ci�gn�cym si� setki mil froncie, ale akurat tutaj ich nie dostrzega�, trzeba by pewnie i�� godzinami, �eby znale�� tego typu mo�liwo��. Mo�e przy szwajcarskiej granicy? To by poch�on�o resztk� jego finansowych rezerw i jak by sobie potem radzi�? A przecie�, tak czy inaczej, musi przej�� przez ca�e Niemcy.

Wi�c mo�e raczej powinien si� kierowa� ku belgijskiemu wybrze�u?

R�wnie daleko, je�li nie dalej. Jaki statek zabierze w�druj�cego samotnie ch�opca? A je�eli nawet, to ile min czai si� pod wod�? Ta droga wydawa�a si� tak samo ryzykowna. Poza tym Belgia chyba nie ma obecnie morskich po��cze� z Norwegi�. Wszystko zosta�o zerwane w czasie wojny.

Znalaz� si� w pu�apce i nic tej prawdy nie zmieni.

Zapada� b��kitny zmierzch i robi�o si� zimno. Z uczuciem zazdro�ci my�la� o Hannie, kt�ra znajdowa�a si� teraz w ciep�ym klasztorze. Cho� nie by�o takie pewne, czy w klasztorze rzeczywi�cie jest ciep�o. W ka�dym razie mia�a co je�� i dach nad g�ow�.

A on by� g�odny.

Widoki na szcz�liwy powr�t do domu nie wydawa�y si� zbyt wielkie.

Przed nim rozci�ga�a si� r�wnina, za plecami by�o miasteczko, niewa�ne, jak si� nazywa, podobnie jak mn�stwo innych takich miasteczek zniszczone ogniem ci�kiej artylerii.

Daleko na r�wninie ukaza�a si� jaka� sylwetka. Tu� przy linii horyzontu zdawa�a si� male�ka niczym kropka, ale zbli�a�a si� bardzo szybko.

To cz�owiek. Wysoki cz�owiek, ubrany w� mnisi habit?

Nie widzia� dok�adnie, bo zmierzch stawa� si� coraz g�stszy. Ten cz�owiek jednak musia� si� porusza� z niewiarygodn� pr�dko�ci�.

Kaptur na g�owie, ca�a posta� otulona d�ugim p�aszczem. Teraz ludzie si� tak nie ubieraj�.

Posta� kierowa�a si� prosto do miejsca, w kt�rym siedzia� Vetle, ale nim do niego dosz�a, ch�opiec pozna�, �e to W�drowiec w Mroku.

Towarzysz Heikego. Zagadka z przesz�o�ci. Ostatnio zreszt� zosta� uchylony r�bek jego tajemnicy. Vetle wiedzia� o W�drowcu wi�cej ni� ktokolwiek z rodu, wi�cej nawet ni� wiedzia� Heike. Teraz Vetle musi si� spieszy� do domu i opowiedzie� o wszystkim. To jego obowi�zek.

��Witaj � powiedzia�, wstaj�c, i uk�oni� si� g��boko.

��Jak widz�, masz problemy z dalsz� podr�? � rozleg� si� g�uchy, g��boki g�os.

��Niestety, tak � westchn�� Vetle. Jak to mi�o znowu rozmawia� po norwesku! � Nie zechcia�by� usi���?

W�drowiec waha� si�. Vetle przypomnia� sobie ich ostatnie spotkanie. Wtedy tak�e poprosi� swego go�cia, by usiad�, a ten podzi�kowa� ze smutnym u�miechem. �Bardzo dawno temu kto� mnie po raz ostatni prosi�, bym usiad��, powiedzia�.

Tym razem u�miechn�� si� tak�e. W mroku nic nie by�o wida�, ale Vetle si� tego domy�li�. Tym razem jednak, ku zaskoczeniu Vetlego, usiad� obok niego na murku.

Ch�opiec wyczu� niezwykle wyra�ne promieniowanie p�yn�ce od tej postaci. Jak�� si�� psychiczn�, inaczej nie by�by w stanie tego okre�li�.

��Wype�ni�e� swoje zadanie znakomicie, Vetle z Ludzi Lodu. Wiedzieli�my, �e mo�emy na tobie polega�.

��Och, par� razy zachowa�em si� idiotycznie.

��Niespecjalnie. I post�pi�e� s�usznie zostawiaj�c dziewczyn� w klasztorze. Nie by�aby ci pomoc� w drodze. Ale nie zapomnij o obietnicy, jak� jej da�e�! Ona ci przecie� tak�e obieca�a, �e b�dzie si� dobrze zachowywa�. Je�li ona swoje zobowi�zanie wype�ni, a ty nie, oka�esz si� mniej godny zaufania od niej.

��Nie zamierzam zapomnie�, co obieca�em � odpar� Vetle wyra�nie dotkni�ty.

��To bardzo dobrze. W og�le spisa�e� si� tak wspaniale, �e postanowili�my ci� szczeg�lnie wynagrodzi�.

��Ach, tak? � Vetle by� zaskoczony. � To brzmi� interesuj�co. W jaki spos�b?

W�drowiec przygl�da� mu si� przez chwil�. Vetle dostrzega� pod kapturem blask jego niezwyk�ych oczu.

��No, jakby to powiedzie� � rzek� W�drowiec z nieco tajemnicz� min�. � No, a czego ty sam by� sobie �yczy� najbardziej?

Samochodu, chcia� wykrzykn�� Vetle, ale uzna�, �e to bez sensu. Przodkowie nie s� w stanie da� mu takiego prezentu. Pewnie nawet nie bardzo wiedz�, co to takiego samoch�d.

��Bardzo bym chcia� wr�ci� do domu � rzek� niepewnie.

��O to nie musisz prosi�, i tak wr�cisz.

Czego w takim razie m�g�by od nich oczekiwa�?

��Najbardziej ze wszystkiego chcia�bym by� jednym z was. By� dotkni�tym lub wybranym i nie�miertelnym.

��Nie�miertelni to my nie jeste�my � odpar� W�drowiec. � My tylko czasami wracamy z tamtego �wiata, �eby pe�ni� stra�. Nie, tego �yczenia ja wype�ni� nie mog�; dotkni�tym lub wybranym trzeba si� urodzi�. Ale nie b�d� ci� d�u�ej dr�czy�, my ju� zdecydowali�my o tej nagrodzie. Wiesz, walka Ludzi Lodu z Tengelem Z�ym zbli�a si� do ostatniego etapu�

��Naprawd�? Czy to si� dobrze sko�czy? � zapyta� Vetle pospiesznie.

��Tego nikt nie wie. To b�d� straszne zmagania. Wiemy tylko, �e zbli�a si� ko�cowa faza walki, poniewa� twoja kuzynka Christa jest t�, kt�ra, gdy nadejdzie odpowiedni czas, urodzi naprawd� wybrane dziecko. I to ono podejmie walk� na �mier� i �ycie.

��Uff! � zadr�a� Vetle.

��Tak. No i w�a�nie dlatego, �e koniec zmaga� jest bliski, uznali�my, i� nale�y zdj�� z Ludzi Lodu jedno z ci���cych na rodzinie przekle�stw.

��Nie bardzo rozumiem?

��Wiesz o tym, �e w twojej rodzinie nigdy nie rodzi�o si� wiele dzieci. Mia�o to swoje uzasadnienie, nie chcieli�my po prostu sprowadza� na ziemi� zbyt wielu obci��onych. Nasz dar dla ciebie polega wi�c na tym, �e ty mo�esz mie� tyle dzieci, ile sam zechcesz, albo po prostu ile ci si� urodzi.

G��bokie rozczarowanie ogarn�o Vetlego. To naprawd� ma by� nagroda? Dla niego, kt�ry nie m�g� znie�� my�li, �e mia�by kiedykolwiek zosta� ojcem? On w og�le �adnych dzieci sobie nie �yczy. Nigdy!

Wola�bym raczej psa, chcia� zawo�a�, ale uzna�, �e to by zabrzmia�o g�upio. Psa mo�e przecie� mie� i bez tego.

Do licha!

��Dzi�kuj�, bardzo dzi�kuj� � b�kn�� bez przekonania.

W�drowiec wsta�.

��Akurat teraz to ci� pewnie specjalnie nie cieszy. Ale pewnego dnia b�dziesz z tego powodu szcz�liwy. A teraz chod�, noc to moja pora, wtedy mog� porusza� si� swobodnie. A musimy przeby� d�ug� drog�, nim nastanie �wit.

Jak zdo�amy si� przedrze� przez pozycje artyleryjskie? chcia�by zapyta� Vetle, ale przemilcza�. W�drowiec z pewno�ci� wie, co robi.

��Prosz�, b�dziesz si� musia� mnie trzyma� � powiedzia� W�drowiec i wyci�gn�� r�k�.

Po chwili wahania Vetle uj�� podawan� mu d�o�, szczup�� i, jak mu si� zdawa�o, eleganck�, ale lodowato zimn�.

Tak zimn�, �e ch�opiec czu�, i� dr�twieje mu ca�e rami�. Nic jednak na ten temat nie powiedzia�.

W�drowiec ruszy� przed siebie, a Vetle stara� si� dotrzyma� mu kroku. Jakie� niezwyk�e uczucie! Porusza� si� tak lekko, jakby wcale nie dotyka� ziemi. I posuwali si� niewiarygodnie szybko. Vetle spogl�da� na ziemi� pod swoimi stopami i stwierdza�, �e w og�le nie dostrzega trawy, tak szybko biegli. Mimo to mia� wra�enie, �e stawia normalne kroki. To raczej� to raczej ziemia si� pod nimi przesuwa�a.

A ta ziemia by�a, niestety, poorana pociskami, wsz�dzie widzia�o si� mn�stwo kolczastego drutu, kt�ry oni po prostu przekraczali. To samo Vetle widzia� ju� przedtem, ale daleko na po�udnie st�d. I to w�a�nie owe zwa�y kolczastego drutu zagrodzi�y mu wtedy drog�.

Okopy� W�a�nie je mijali. Ch�opiec spogl�da� w d�. Widzia� ma�e chwiejne �wiate�ka w ciemnych rowach. �pi�cy �o�nierze, czuwaj�cy �o�nierze.

Stop, mia� ochot� zawo�a�. Idziemy piasto tam, gdzie czuwa ca�y oddzia� wraz z oficerami, zaraz nas zobacz�, zatrzymaj� nas!

W�drowiec jednak szed� dalej nie zbaczaj�c z kursu, wprost na grup� uzbrojonych m�czyzn, ukrytych za nasypem i spokojnie rozmawiaj�cych. Kilku z nich patrzy�o w stron� Vetlego i W�drowca zbli�aj�cych si� bardzo szybko. Zaraz zaczn� do nas strzela�, pomy�la� ch�opiec z przera�eniem, ale oni nawet nie drgn�li, rozmawiali dalej.

Wtedy Vetle poj��, �e jest niewidzialny.

Dop�ki trzymam r�k� W�drowca, nikt nie mo�e mnie zobaczy�, my�la� z rado�ci�. Ale gdybym j� pu�ci�, b�dzie ze mn� �le.

Glina, b�oto, trupy, poszarpana pociskami ziemia.

Znale�li si� pomi�dzy dwiema liniami okop�w. Na tak zwanej ziemi niczyjej.

Owa niezwyk�a w�dr�wka trwa�a.

Linie niemieckie�

Niewiele lepiej uzbrojone od francuskich, Wsz�dzie wala�o si� mn�stwo trup�w, a nikt nie mia� odwagi, �eby wyj�� z okopu i grzeba� zabitych.

Czy ich matki o tym wiedz�? Te, kt�re nosi�y na r�kach swoich male�kich synk�w, prowadzi�y ich za r�k� pierwszy raz do szko�y, patrzy�y, jak dorastaj�� Te, kt�re z dum� �ledzi�y ich rozw�j� Czy wiedz� teraz, �e ich mali synkowie le�� w tym b�ocie, opuszczeni przez wszystkich, �e le�� tak mo�e od wielu dni i tygodni, a zw�oki zaczynaj� si� ju� rozk�ada�? I �e nikt, ale to nikt si� tym nie przejmuje?

Bo�e, spraw, aby matki nigdy si� o tym nie dowiedzia�y!

Min�li niemieckie okopy i w�drowali przez nieprawdopodobnie zniszczone wojn� Niemcy. Wojna �wiatowa trwa�a ju� od dw�ch lat, nikt nie zwyci�y�, wszyscy tracili, dzie� po dniu. N�dza we wsiach i osiedlach by�a tak straszna, �e Vetle nie m�g� na to patrze�. Przeje�d�a� wprawdzie t�dy poci�giem Czerwonego Krzy�a ca�� wieczno�� temu, ale jechali wtedy inn� drog�, a poza tym poci�g go w jaki� spos�b chroni� przed najstraszniejszymi widokami.

O tym, co widzia� teraz, poprzednio nie mia� nawet poj�cia.

��Dzie�o Tengela Z�ego � powiedzia� W�drowiec sucho. � Sam widzisz, co si� dzieje, kiedy mo�e dzia�a� wedle swojej woli.

��Czy wojna to jego dzie�o? � wykrzykn�� Vetle wstrz��ni�ty. � Tak, m�wi�e� mi o tym, ale ja�

��W pewnym sensie jego. W ka�dym razie przyczyni� si� do jej wybuchu. Chocia� ludzi nietrudno by�o nam�wi�. Sami si� do niej bardzo dobrze przygotowali.

Z wyrzutami sumienia Vetle pomy�la� o Hannie. Zostawi� j� przecie� tak niebezpiecznie blisko linii frontu.

��Klasztor da sobie rad� � czeka� W�drowiec spokojnie.

A zatem on czyta� tak�e w my�lach? Trzeba si� mie� na baczno�ci!

Tylko �e my�li nie tak �atwo kontrolowa�. P�yn� czasem tam, gdzie cz�owiek sobie nie �yczy.

Pod nimi rozci�ga�a si� pi�kna dolina Renu, a nieco dalej znacznie mniej pi�kne Zag��bie Ruhry.

P�nocne Niemcy.

��Powiedz mi � poprosi� Vetle, gdy w osza�amiaj�cym tempie sun�li nad przestworzami Dolnej Saksonii. Przemarzni�te rami� dokucza�o mu, ale za nic by nie pu�ci� r�ki W�drowca. � Powiedz mi� kim ty w�a�ciwie jeste�?

��W�drowcem w Mroku.

��To wiem. Ale towarzyszy�e� kiedy� Tengelowi Z�emu, �y�e� ju� w jego czasach. A ja my�la�em, �e dotkni�ci i wybrani s� tylko w�r�d jego potomstwa.

��W tamtych czasach nie by�o wybranych. To si� zacz�o od Tengela Dobrego.

��Zatem ty by�e� dotkni�ty?

��Tak.

��A mimo to jeste� dobry?

��Chyba tak � u�miechn�� si� W�drowiec.

��Ale nie odpowiedzia�e� na moje pytanie. Tylko potomkowie z�ego przodka bywaj� obci��eni dziedzictwem z�a?

��Ja jestem jego potomkiem. Musisz pami�ta�, �e Tan-ghil Z�y by� u �r�de� �ycia. By� ju� bardzo, bardzo stary, kiedy postanowi� da� si� u�pi�.

��Powiedz co� wi�cej o twoim pokrewie�stwie z Tengelem!

��Ot�, poniewa� on �y� tak d�ugo, zd��y� si� doczeka� wielu pokole� potomstwa. Czas jego wyprawy do �r�de� �ycia mo�na dok�adnie okre�li�. Wedle norweskiej rachuby by� to rok tysi�c sto dwudziesty.

��A w okolicach Hameln pojawi� si� w roku tysi�c dwie�cie dziewi��dziesi�tym czwartym? O, m�j Bo�e!

��Tak.

Pod wp�ywem nag�ego impulsu Vetle zapyta�:

��Czy ty zna�e� Did�? To znaczy, czy zna�e� j� za twojego �ycia?

��Oczywi�cie, �e zna�em. Dida jest moj� matk�.

��Jezu! � j�kn�� Vetle z podziwem, bo teraz zrozumia� wiele zagadek z przesz�o�ci. � A ty sam mia�e� dzieci?

��Nie, ja umar�em m�odo.

�Umar�em�, jak dziwnie to zabrzmia�o

��Ta ga��� rodu, z kt�rej pochodzimy Dida i ja, wymar�a wraz ze mn�.

��Ale mimo �e oboje byli�cie dotkni�ci� bo przecie� Dida te� by�a obci��ona, skoro znalaz�a si� w�r�d duch�w przodk�w�

��Owszem, Dida by�a dotkni�ta.

��Czyli �e chocia� oboje byli�cie obci��eni dziedzictwem, to ju� wtedy podj�li�cie walk� z Tengelem Z�ym?

��Czynili�my to w skryto�ci. Oboje mieli�my powody, by go nienawidzi�, zw�aszcza Dida.

��To wy w�a�ciwie jeste�cie pierwszymi wybranymi?

��Chyba mo�na tak powiedzie�. Byli�my tacy jak Tengel Dobry. Pr�bowali�my zwalczy� istniej�ce w nas z�o. Niewielu pojawi�o si� takich w czasach pomi�dzy nami a Tengelem Dobrym, bo dopiero po nim zacz�o si� ich rodzi� wi�cej ni� tych z gruntu z�ych.

��Tak � rzek� Vetle w zamy�leniu.

To zdumiewaj�ce, �e nie bola�y go nogi. Szli co prawda spokojnie, ale ziemia umyka�a im spod st�p. Nie bardzo to wszystko rozumia�.

��Dlaczego Dida mia�a pow�d nienawidzi� Tengela?

��To� bardzo d�uga historia. Nie wiem, czy Dida by sobie �yczy�a, �ebym opowiedzia� j� w�a�nie teraz.

��Ale kiedy� j� poznamy? Czy ca�a przesz�o�� zostanie nam kiedy� ujawniona?

��Tak my�l�.

��Za mojego �ycia?

��Mam nadziej�.

��I ja te� si� wszystkiego dowiem?

��Tego� nie wiem. Ty jeste� przecie� zwyk�ym cz�owiekiem.

��To niesprawiedliwe! Prawda, �e jestem zwyczajnym cz�owiekiem, ale przecie� wype�ni�em zadanie, do jakich wyznacza si� tylko przekl�tych albo wybranych. W jaki� spos�b jestem wi�c wybrany. Sam to kiedy� powiedzia�e�.

��Masz racj�. Zobacz�, co si� da zrobi�.

��Dzi�kuj�!

��Ale nie wiem, co z tego wyniknie, Vetle. To zale�y od tego, na kt�rego tak wszyscy liczymy.

Vetle milcza� przez chwil�, a potem zmieni� temat rozmowy.

��Pancernik� to Erling Skogsrud, prawda?

��Bystry jeste�! Masz racj�, to on. My�my po prostu nie wiedzieli, gdzie Tengel Z�y uderzy, dlatego nie pomy�leli�my o Erlingu. Dopiero kiedy wyruszy� do Hiszpanii�

��Mm � mrukn�� Vetle. Zaczyna� odczuwa� zm�czenie, zrobi�a si� ju� p�na noc. � Powiedz mi, wspomnia�e� niedawno, �e noc jest twoj� por�. Czy dlatego m�wi si� o tobie �W�drowiec w Mroku�?

Wysoki m�czyzna u�miechn�� si�.

��Takie miano nadali mi ludzie w S�owenii, poniewa� widywali mnie tylko w mrocznej porze doby. Ale masz racj�, moja si�a pochodzi od nocy, cho� r�wnie dobrze mog� dzia�a� tak�e za dnia. Na og� staram si� tego nie robi�. W dzie� przewa�nie odpoczywam.

��A wi�c potrzebujesz odpoczynku?

��W�a�ciwie nie. Ale ze mn� jest mniej wi�cej tak samo jak z Tengelem Z�ym. jego si�a te� pochodzi z mroku. Wydaje nam si� wi�c, �e je�li on si� Kiedykolwiek ocknie, to dokona si� to noc�. I dwa lata temu tak w�a�nie by�o. Min�o troch� czasu, nim zdo�a�em poj�� sygna�y, bo on umie si� ukrywa�, tak�e jako duch. I ju� w ci�gu tego kr�tkiego czasu zd��y� si� przyczyni� do wywo�ania takiej okropnej wojny.

��Potem go jednak powstrzyma�e�?

��Tak, za pomoc� pewnej ma�ej piszcza�ki uda�o mi si� go na powr�t u�pi�. Szala� z w�ciek�o�ci, ale by� bezsilny. My�l�, �e nigdy nie odczuwa�em r�wnie wielkiej satysfakcji z powodu czyjej� przykro�ci. O ile uwolnienie �wiata od niego cho�by na chwil� mo�na nazwa� przykro�ci�.

Obaj roze�miali si� cicho.

��Zatem twoje �ycie, czy jak to okre�li�, to wieczne w�drowanie w mroku?

��Tak rzeczywi�cie jest, ale ja to lubi�. Mam swoje zadanie, czyli pilnowanie Tengela Z�ego, i dzi�ki temu ciesz� si� znacznym szacunkiem u twoich przodk�w. Dumny jestem z tego.

��Nietrudno to zrozumie� � rzek� Vetle z respektem.

Spojrza� z ukosa na swego przewodnika i znowu na moment mign�a mu ta fascynuj�ca twarz. Oczy by�y nieco sko�ne, ale te� ten w�druj�cy nocami cz�owiek nale�a� do pierwszych, kt�rzy przybyli do Norwegii z obszar�w granicz�cych z Mongoli�. P�niej orientalne rysy rodu zmiesza�y si� z nordyckimi i straci�y wyrazisto��.

Vetle bardzo polubi� W�drowca i by� nieopisanie dumny, �e akurat on zdoby� sobie zaufanie tego niezwyk�ego przodka.

��Powiedz mi, co si� stanie z Lud�mi Lodu? � zapyta�.

��Jak ju� m�wi�em, my tego nie wiemy na pewno. Wydaje nam si�, �e Ludzie Lodu powinni mie� teraz wi�cej dzieci. Bo albo zostaniemy ca�kowicie unicestwieni przez Tengela, albo � je�li to my zwyci�ymy � rozwiniemy si�, b�dziemy wielk� i liczn� rodzin�. Jednego wszak�e mo�esz by� pewien: Kiedy tylko Tengel wyjdzie znowu z ukrycia, przede wszystkim zaatakuje Ludzi Lodu. Nienawidzi nas dlatego, �e�my si� od niego odwr�cili i jeste�my jedynymi, kt�rzy maj� do�� si�y, by podj�� z nim walk�.

Vetle zadr�a�. W�a�ciwie powinien by� zadowolony, �e to on sprowadzi na �wiat wi�cej potomstwa Ludzi Lodu ni� inni jego krewni, ale szczerze m�wi�c, czu� si� z tym wszystkim do�� g�upio.

Poczu�, �e marzn� mu nogi, a gdy spojrza� w d�, stwierdzi� ku swemu przera�eniu, �e w�druj� po wodzie. Posuwali si� teraz jeszcze szybciej, jakby p�yn�li w powietrzu. To zupe�nie wyj�tkowe uczucie.

Vetle roze�mia� si� nerwowo.

��Teraz powinien mnie zobaczy� nasz pastor. Przecie� ja id� po wodzie!

��Nic podobnego, Vetle. Je�li tylko dotkniesz stop� wody, natychmiast p�jdziesz na dno. To si�a moich my�li utrzymuje ci� na powierzchni.

��Powiedz mi, W�drowcze � poprosi� znowu ch�opiec. � Powiedz mi, czy ja to wszystko prze�ywam naprawd�? Czy mo�e to tylko sen?

��Sam musisz sobie na to odpowiedzie� � u�miechn�� si� jego towarzysz. � Ale oto zaczyna �wita�. Wkr�tce b�d� musia� ci� po�egna�.

��Nie mo�esz mnie przecie� zostawi� po�rodku morza! � zawo�a� ch�opiec przera�ony.

��Zaraz b�dziemy na l�dzie i odt�d musisz radzi� sobie sam, ty, taki zaradny, nie powiniene� mie� k�opot�w. Wzruszasz ludzi samym wygl�dem, wi�c ka�dy spieszy ci z pomoc�. Nie mam racji?

W�drowiec �artowa� sobie z niego, to oczywiste, ale przecie� to wszystko prawda! Vetle bez najmniejszych skrupu��w wykorzystywa� sw�j niewinny wygl�d, kiedy zmierza� na po�udnie, i pokona� wszelkie przeciwno�ci. U�miechn�� si� onie�mielony.

Wkr�tce znale�li si� na l�dzie, na jakim� rozleg�ym, bezludnym wybrze�u, Vetle poj�cia nie mia�, gdzie s�. Blask s�o�ca z�oci� ju� wschodni� po�ow� nieba i W�drowiec zacz�� si� �egna�.

��Mo�e si� jeszcze kiedy� spotkamy, Vetle z Ludzi Lodu. Czas i wydarzenia poka��. A teraz dzi�kuj� za wspania�� robot�! Twoi przodkowie ci tego nie zapomn�.

Nim Vetle zd��y� odpowiedzie�, W�drowiec znikn��.

S�o�ce sta�o niczym roz�arzona kula, przes�oni�te porann� mg��. Vetle by� bardzo zm�czony i najch�tniej by si� przespa�, ale najpierw musia� si� zorientowa�, gdzie jest.

Zabra�o mu to co najmniej godzin�, a� w ko�cu spotka� cz�owieka w obej�ciu z dziwnie niskimi zabudowaniami, domy kryte s�om�, tak to przynajmniej wygl�da�o z daleka, o �cianach budowanych na tak zwany pruski mur.

Trzeba by�o wielu podst�pnych pyta�, by wydoby� z ch�opa, �e to Skania, teraz cz�� Szwecji. Kolej? Oczywi�cie, jest i kolej, do stacji zaledwie kilkana�cie kilometr�w.

Czy wystarczy mu na bilet? Vetle wl�k� si� drog� we wskazanym kierunku i przelicza�, ile mu jeszcze zosta�o.

Wszystkie te zasoby, raczej skromne, trzeba przyzna�, dotkni�te te� by�y inn� wad�. By�y mianowicie francuskie i Vetle poj�cia nie mia�, jak� warto�� stanowi� w przeliczeniu na szwedzkie korony.

Ale co tam, napotyka� powa�niejsze przeszkody w tej podr�y. Zreszt�, mo�e i tutaj gdzie� trafi si� bank?

W oddali zobaczy� wiatrak, zdawa�o si�, opuszczony. Vetle ledwie trzyma� si� na nogach. Ostatnie doby kosztowa�y go wiele, zar�wno pod wzgl�dem fizycznym, jak i psychicznym. Nie by�by w stanie dyskutowa� z urz�dnikiem w banku ani z kasjerem na stacji, nie m�wi�c ju� o konduktorze.

Wzi�� zatem kurs na wiatrak, w�lizgn�� si� do �rodka i u�o�y� do snu.

Zasn�� natychmiast.

Hanna obudzi�a si�, by rozpocz�� sw�j czwarty dzie� w klasztorze.

Rozejrza�a si� po skromnym otoczeniu. W klasztornym obej�ciu pia�y koguty, z oddali s�ycha� by�o armatnie strza�y.

Krucyfiks na �cianie stanowi� jedyn� dekoracj� sali. ��ka nowicjuszek sta�y w dwuszeregach po obu stronach przej�cia. Wi�kszo�� kobiet ju� wsta�a, cho� poranny dzwon nie przesta� jeszcze bi�.

Modlitwa w kaplicy, nim zd��y�y si� do ko�ca rozbudzi�, a potem do refektarza na skromne �niadanie. Potem poranna praca, potem modlitwa, znowu praca�

Jak Vetle m�g� jej co� takiego zrobi�?

P�aka�a ka�dej nocy, odk�d j� opu�ci�. Ostatnia noc by�a pierwsz�, kt�r� Hanna przespa�a.

Uciekn� st�d!

Ale wtedy Vetle mnie nie znajdzie, kiedy wr�ci.

Uciekn� do jego kraju.

Tylko �e nie wiem, gdzie on mieszka!

�zy j� o�lepia�y i ociera�a je cienkim, szorstkim kocem z we�ny, kt�ry s�u�y� jej za okrycie.

Siostry zabra�y jej pi�kn� czerwon� sukienk�, a w zamian da�y szare, drapi�ce ubranie.

Ale lubi�a si� modli�, dobrze jej by�o w tej pi�knej klasztornej kaplicy, gdzie nie oszcz�dzano na wspania�o�ci i przepychu. Tylko to, co najlepsze, godne jest Pana.

W klasztorze zabraniano rozm�w o m�czyznach, to absolutnie niedopuszczalny temat. Hanna widzia�a ju� jednak sprawy, kt�re j� w najwy�szym stopniu zdumiewa�y. Jak na przyk�ad te dwie zakonnice w ogrodzie, kt�re spogl�da�y na siebie tak dziwnie, kiedy s�dzi�y, �e nikt na nie nie patrzy. Jak blisko siebie zawsze sta�y lub siedzia�y! Widzia�a, �e jedna g�adzi ukradkiem biodra i uda drugiej, a tamta u�miecha si� b�ogo z niebia�skim wyrazem oczu.

Hanna spostrzeg�a to przypadkiem, tylko dlatego, �e wesz�a na teren, gdzie nie powinna by�a chodzi�. Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e siostry starannie si� ukrywaj�, wszystko robi� jedynie po kryjomu.

Albo wczoraj, gdy Hanna odczuwa�a potrzeb�, �eby si� pomodli�, poprosi� Pana o si�� wytrwania, by czeka� wiernie na Vetlego i wyzby� si� gniewu za to, �e j� opu�ci�.

Na palcach cichute�ko w�lizgn�a si� do kaplicy. Z przestrachem odkry�a, �e kto� ju� tam jest. Tamta jednak niczego nie zauwa�y�a, poch�oni�ta swoimi sprawami. By�a to nauczycielka Hanny, osoba, kt�ra nieustannie m�wi�a, �e powinny by� oblubienicami Chrystusa. To okre�lenie, od dawna znane w chrze�cija�stwie, Hann� raczej �mieszy�o.

Zakonnica, kobieta blisko pi��dziesi�cioletnia, o czarnych w�osach i wyra�nych czarnych w�sikach, sta�a teraz na ch�rze, przywiera�a ca�ym cia�em do jakiej� wysokiej figury i dysza�a ci�ko. W ko�cu j�kn�a d�ugo, �a�o�nie osun�a si� na pod�og�.

Oblubienica Chrystusa�

Hanna poczu�a bolesne wsp�czucie dla tej kobiety. Pospiesznie wysz�a z kaplicy, by tamta jej nie zobaczy�a. W niej samej nadal trwa�a gor�czka tamtej nocy, kiedy le�a�a obok Vetlego, a kt�ra nigdy nie zosta�a ugaszona. Widok zakonnicy sprawi�, �e Hanna musia�a poszuka� schronienia w pustej celi, pad�a na pos�anie i wyobra�a�a sobie, �e znalaz�a si� w ramionach ukochanego. Zaciska�a uda i d�oni� pie�ci�a si� tak d�ugo, dop�ki nie osi�gn�a cudownego uniesienia, jakiego nigdy przedtem nie zazna�a. Dysza�a gwa�townie, poddaj�c si� rozkoszy.

Po tych do�wiadczeniach jednak ca�kiem straci�a respekt dla zakonnic, a ju� zw�aszcza dla ich nieustannego gadania o czysto�ci. Cz�owiek jest i pozostanie cz�owiekiem, nie uwolni si� od dr�cz�cych go pragnie�, �eby nie wiem jakim �wi�tym chcia� si� sta�.

A zreszt� dlaczego wyst�powa� przeciwko swojej naturze? Kto powiedzia�, �e grzechem jest by� �ywym, czuj�cym cz�owiekiem? Kto stwierdzi�, �e mi�o�� ziemska jest zdro�na?

O, wielu tak czyni, t�umacz�c Bibli� na w�asny, wyko�lawiony spos�b.

Po tych wszystkich prze�yciach klasztor nie wydawa� si� ju� Hannie takim okropnym miejscem. Dowiedzia�a si�, �e nie tylko ona ma trudno�ci z poskromieniem gwa�townych, drzemi�cych w niej si�.

A nied�ugo wr�ci Vetle. Tylko trzy lata. Trzydzie�ci sze�� miesi�cy. Sto pi��dziesi�t sze�� tygodni. Dni nie umia�a policzy�, ale co tam. W sekretnym miejscu wyrysowa�a sto pi��dziesi�t sze�� kresek i co tydzie� skre�la�a jedn�. Wytrzyma.

Vetle widzia� z daleka rodzinny dom. Will�, kt�ra nale�a�a do jego rodzic�w. Nie by�a to specjalnie imponuj�ca budowla, ale oni czuli si� tam dobrze i za nic by si� nie wyprowadzili.

Nieoczekiwanie Vetlego chwyci� strach, �e mo�e nikogo nie ma w domu.

A stary Henning? M�j Bo�e, gdyby tak umar� w czasie jego nieobecno�ci?

Wszyscy jednak �yli, wszyscy byli w domu i witali Vetlego niczym bohatera. W ko�cu, je�li si� zastanowi�, to przecie�� czy� nie dokona� czyn�w niezwyk�ych?

Wype�ni� wyj�tkowo trudne zadanie. Tego samego wieczora rodzina zebra�a si� w Lipowej Alei, Vetle siedzia� po�rodku i opowiada� o swoich prze�yciach. Dopiero wtedy u�wiadomi� sobie, jakie potworne niebezpiecze�stwo mu grozi�o, i wtedy zacz�� si� naprawd� ba�.

Ale by� przecie� w domu, bezpieczny, wi�c odetchn�� z ulg�.

��Erling Skogsrud � rzek� Andre, kt�ry z takim po�wi�ceniem stara� si� odtworzy� t� lini� rodu. � To naprawd� bardzo interesuj�ce, Vetle. Ale co si� z nim sta�o potem?

��Dowiedzia�em si�, �e Tengel Z�y skre�li� go ze swojej listy. Wi�c mo�e� No w�a�nie, przecie� W�drowiec co� wspomina�, �e Pancernik zosta� u�piony.

��To brzmi wiarygodnie � zgodzi� si� Henning. � Ale powiniene� by� okaza� wi�cej �yczliwo�ci i wyrozumienia temu nieszcz�snemu Erlingowi, Vetle. By�e� na w�a�ciwej drodze, ale nie doprowadzi�e� sprawy do ko�ca.

��Na nic by si� to nie zda�o. To istota ca�kowicie niewra�liwa na �yczliwo��. On ma w sobie wy��cznie z�o.

Henning kiwa� swoj� siw� g�ow�.

��Jak Ulvar, tak, tak. Rozumiem. Pozostaje tylko mie� nadziej�, �e ju� si� nie obudzi. Nie wydaje mi si� on sympatyczny.

��Sprawia te� wra�enie do�� ma�o rozgarni�tego � doda� Vetle. � Pod tym wzgl�dem Ulvar by� du�o bardziej niebezpieczny.

��Masz racj�. Ulvar by� niczym lis, przebieg�y, inteligentny. Post�pi�e� w�a�ciwie, ch�opcze.

Benedikte nie by�a jednak do ko�ca zadowolona.

��Ale tej nieszcz�snej dziewczyny nie powiniene� by� zostawia� w jakim� klasztorze, Vetle. Dlaczego nie zabra�e� jej do domu?

Vetle nie wiedzia�, co powiedzie�.

��Eech� Ona chyba nie by�a warta, �eby j� tu sprowadza�

��A c� to za gadanie? � oburzy� si� jego ojciec, doktor Christoffer Volden.

��Jej� Jej potrzebne by�o najpierw lepsze wychowanie � odpar� syn wyra�nie zak�opotany. � Tutaj mia�aby zbyt du�o swobody.

��To prawda � rzek�a Marit. � Nie mamy zwyczaju nikogo kr�powa�.

��Nie, to niezupe�nie o to chodzi � b�kn�� Vetle.

Nie opowiedzia� o ma��e�stwie, ale teraz chyba musi. Rumieni� si� m�wi�c o bujnej dojrza�o�ci Hanny i swoich dziecinnych jeszcze uczuciach. O jej kompletnym braku hamulc�w i manier. O tym, �e krad�a, k�ama�a, oszukiwa�a ludzi i o tym, �e wychowanie jej wydawa�o mu si� spraw� ca�kiem beznadziejn�, ale �e Hanna mimo wszystko jest osob� religijn� i dlatego s�dzi�, i� najlepiej b�dzie zostawi� j� w klasztorze.

Rodzina nie bardzo wiedzia�a, jak si� do tego odnie��. Vetle dostrzega� r�ne reakcje w poszczeg�lnych twarzach. Zak�opotanie, trosk�, a nawet skrywane rozbawienie.

��No, dobrze, ale absolutnie musisz dotrzyma� s�owa i pojecha� do niej za trzy lata � o�wiadczy� na koniec Sander Brink. � Takiej obietnicy nie wolno ci z�ama�.

��I gdyby wtedy ona tego chcia�a, przywieziesz j� do domu � zdecydowa� Christoffer. � A tym ca�ym ma��e�stwem nie musisz si� teraz przejmowa�. W Norwegii czternastolatek nie mo�e zawrze� zwi�zku ma��e�skiego bez zgody rodzic�w. W �wietle naszego prawa nie jeste� �onaty. Ale dziewczyna z pewno�ci� t�skni do kogo�, komu na niej zale�y. Jest, biedaczka, niewiarygodnie samotna.

��Tak. I gdyby mi si� tak nie narzuca�a, to ja mimo wszelkich zastrze�e� zabra�bym j� ze sob�.

��No, no � roze�mia�a si� Benedikte. � Ja na przyk�ad zna�am pewnego ch�opca, kt�ry absolutnie nie poddawa� si� �adnym zabiegom wychowawczym, dop�ki nie wyjecha� z domu� Uparty, nieodpowiedzialny i�

��Ja si� zmieni�em � zaprotestowa� Vetle pospiesznie.

��Oczywi�cie. I to na lepsze � potwierdzi� Henning.

��Po prostu trudno ci� pozna� � westchn�a Marit z mi�o�ci�. � Ale witamy najserdeczniej tego nowego synka w domu.

Wszyscy u�miechali si� do niego ciep�o.

��Wiesz, Vetle� � zmieni� temat Andre. � Powiniene� by� dok�adniej wypyta� W�drowca o wiele spraw.

��Tak, chyba post�pi�e� zbyt lekkomy�lnie � przyzna�a Benedikte. � Mia�e� przecie� rzadk� okazj� dowiedzenia si� czego� wi�cej o czasach Tengela Z�ego.

Vetle zamy�li� si� na chwil�.

��Nie mo�na pyta� W�drowca o sprawy, o kt�rych on zdecydowanie m�wi� nie chce � rzek� z wolna.

��A sk�d wiedzia�e�, �e on nie chce m�wi�? � zapyta� Christoffer.

��Poj�cia nie mam, sk�d. Po prostu wiedzia�em. On jednak obieca�, �e wszystko zostanie kiedy� ujawnione, prawdopodobnie jeszcze za mojego �ycia.

��Za mojego ju� jednak nie � westchn�� Henning przygn�biony. � O, da�bym wiele za to, �eby wiedzie�!

��Chyba wszyscy by�my wiele za to dali � zgodzi�a si� Benedikte.

��Wszystko zale�y od tego, czy �w naprawd� wybrany, ten, kt�ry przyjdzie w nast�pnym po mnie pokoleniu, b�dzie wystarczaj�co silny, by podj�� zwyci�sk� walk� z Tengelem Z�ym � przypomnia� Vetle.

��Tak � potwierdzi� Andre, jeszcze wystarczaj�co m�ody, by mie� nadziej�, �e doczeka tych czas�w. � Zobaczymy, jak to b�dzie.

Vetle by� szcz�liwy, �e wr�ci� do domu. Ale daleko na po�udniu Europy, w pewnym francuskim klasztorze, w gotyckim, strzeli�cie sklepionym oknie, sta�a czternastoletnia dziewczyna i patrzy�a na drog�, na kt�rej jaki� czas temu znikn�� jej ukochany. By�a niemal chora z t�sknoty.

Nigdy przedtem nie wierzy�a, �e serce mo�e p�kn�� z b�lu, ale teraz wiedzia�a, �e to jest mo�liwe. Nie rozumia�a tylko, dlaczego jej serce jeszcze nie p�k�o.

�smy sierpnia 1918 roku zyska� nazw� �czarnego dnia w armii niemieckiej�. Pod Amiens we Francji wojskom sprzymierzonych uda�o si� zmusi� jedn� niemieck� dywizj� do ucieczki. Za pierwsz� posz�y nast�pne. Siedem dywizji uleg�o rozbiciu i to by� pocz�tek ko�ca pierwszej wojny �wiatowej.

Vetle z l�kiem obserwowa� przebieg zdarze� wojennych w ci�gu ostatnich dw�ch lat. Dr�czy�y go wyrzuty sumienia z powodu Hanny, kt�ra znajdowa�a si� przecie� w samym centrum obj�tych walkami teren�w i to on j� tam porzuci�!

W ci�gu tych dwu lat zd��y� prze�y� kilka m�odzie�czych mi�ostek i zacz�� pojmowa�, �e dziewcz�ta maj� do spe�nienia szczeg�ln� misj�. Kiedy jednak wspomnia� o tym Andremu, zosta� ca�kiem po prostu zwymy�lany. Andre o�eni� si� z Mali, bojowniczk� o prawa kobiet, i przej�� wiele jej pogl�d�w. Nazwa� Vetlego typowym wyrazicielem m�skiego egoizmu, kaza� mu si� wstydzi�, m�wi�, �e kto�, kto pochodzi z Ludzi Lodu, powinien mie� wi�cej w g�owie. Przecie� zrozumienie innych by�o zawsze naczeln� zasad� tej rodziny, tolerancja, wsp�czucie�

S�owa Andrego piek�y nieprzyjemnie. Vetle przecie� nie my�la� nic z�ego, ale od tej pory zacz�� jako� inaczej wspomina� Hann�. Nie �eby jego uczucia da niej uleg�y gruntownej zmianie, nic takiego, po prostu lepiej j� rozumia�. Kiedy si� spotkali, ona by�a o tyle od niego dojrzalsza, on nie mia� jeszcze poj�cia o tych mrocznych si�ach, kt�re czaj� si� w ciele m�czyzny.

Hanna by�a dzieckiem natury, nic wi�c dziwnego, �e skoro si� w nim zakocha�a, ta chcia�a go zdoby�.

Jak �le si� z ni� obszed�! Jak ma�o wyrozumia�o�ci jej okaza�! Zamkn�� j� w klasztorze. Dla jej dobra? O, nie, dla w�asnej wygody! �eby si� jej pozby�!

��Mamo, ja musz� jecha� do Francji � o�wiadczy� kt�rego� dnia po Nowym Roku 1919.

Marit zblad�a.

��Ja� nie wiem, czy tam ju� mo�na dojecha�.

Dawniej Vetle cz�sto si� z�o�ci� na nieporadno�� matki i na jej brak zdolno�ci. Nie zauwa�a� natomiast, jak bardzo Marit si� stara nauczy� wszystkiego, czego nie mog�a si� nauczy� jako dziecko. Nie zwraca� uwagi na to, �e rozwija si� ona z ka�dym niemal dniem. Wci�� jeszcze by�o w niej wiele niepewno�ci i gdy trzeba by�o podj�� jak�� decyzj�, natychmiast bieg�a do Christoffera, by go zapyta� o zdanie.

Po powrocie do domu ze swojej pe�nej niebezpiecze�stw wyprawy syn innymi oczyma, z wi�kszym uczuciem, patrzy� na matk�. Pami�ta�, aby w�a�nie j� pierwsz� pyta� o rad�, by wiedzia�a, �e mu na niej zale�y, �e ona si� liczy. �e teraz przestraszy�y j� plany syna, by�o oczywiste. Oboje zatem poszli do Christoffera, a on natychmiast nawi�za� kontakty z instytucjami, kt�re mog�y udzieli� informacji w sprawie po��cze� w Europie, zw�aszcza z Francj�.

Vetle musia� czeka� do marca. Wprawdzie um�wi� si� z Hann�, �e przyjedzie po ni� w rocznic� rozstania, a to przypada�o dopiero jesieni�, ale wiedzia�, �e po d�ugotrwa�ej wojnie w Europie panuje g��d. Zw�aszcza w Niemczech. O sytuacji we Francji nie wiedzia� w�a�ciwie nic, ale tym bardziej nie chcia� czeka�.

Czy Hanna w dalszym ci�gu jest w klasztorze? Albo jeszcze gorzej: Czy klasztor jeszcze jest?

Wyrzuty sumienia nie dawa�y mu spokoju ani w dzie�, ani w nocy, tymczasem przygotowanie dokument�w trwa�o miesi�cami.

Owe mi�osne przygody, kt�re prze�y� ostatnio, wygas�y same z siebie. Tak to bywa w tym wieku.

Coraz cz�ciej Vetle my�la� o Hannie.

By� za ni� odpowiedzialny i sprzeniewierzy� si� temu obowi�zkowi. Musi naprawi� b��d.

Je�li dziewczyna nie zechce przyjecha� z nim do Norwegii, to nie szkodzi. Jej sprawa, czy zechce zosta� we Francji, czy wr�ci� do hiszpa�skich Cygan�w, czy te� z�o�y� �luby zakonne. Jego spraw� jest zatroszczy� si�, by jej niczego nie brakowa�o i �eby by�a szcz�liwa.

Gdyby zdecydowa�a si� przyjecha� do Norwegii, zostanie tu serdecznie przyj�ta. Ojciec Vetlego, Christoffer, obieca� pom�c jej w zdobyciu zawodu piel�gniarki, gdyby jej si� taka praca podoba�a. W �adnym razie nie b�dzie cierpia�a niedostatku.

Oczywi�cie ma��e�stwo nie wchodzi�o w rachub�, to nale�a�o do przesz�o�ci.

Vetle nie musia� jecha� sam. Mieli mu towarzyszy� Andre i Mali oraz ich sze�cioletni synek Rikard. Ciekawi byli, jak wygl�da Europa po d�ugotrwa�ej wojnie, a poza tym Andre chcia� znowu wypr�bowa� samoch�d.

Prawd� m�wi�c, Vetle by� bardzo wdzi�czny za towarzystwo. Powa�nie si� obawia� spotkania z Hann� po latach.

Nim wyruszyli, zd��y� sko�czy� siedemna�cie lat. Hanna mia�a tyle samo, wiedzia� o tym.

Ciekawe, jak ona teraz wygl�da, my�la�, gdy jechali przez straszliwie zniszczone p�nocne Niemcy. Je�li w og�le jeszcze �yje!

O, Bo�e! Ona musi �y�! W przeciwnym razie wyrzuty sumienia zabij� Vetlego!

Przyjemn� wycieczk� ta podr� w �adnym razie nie by�a. Zniszczenia i wszechobecna n�dza powodowa�y, �e wci�� czuli si� przygn�bieni i w jaki� spos�b zawstydzeni.

Ludzie, rzecz jasna, starali si� jak mogli odbudowywa� domy po�r�d tych zgliszcz, ale w twarzach Niemc�w nie by�o nadziei. �yli pod ci�arem swojej potwornej kl�ski. Teraz, po zako�czeniu wojny, mieli przeciwko sobie niemal ca�y �wiat. Czy mo�na �y� z takim upokorzeniem? my�la� Vetle. Oni jednak jako� �yli.

Po d�ugiej podr�y przez tereny, kt�re przypomina�y sceny z upiornego snu, dotarli nareszcie do ma�ego miasteczka niedaleko Nancy.

Vetle by� zak�opotany.

��Gdzie� tutaj powinien si� znajdowa� klasztor � powtarza�. � Ale ja bardzo s�abo rozpoznaj� okolic�.

��Nie ma si� czemu dziwi� � stwierdzi� Andre z gorycz�.

Wsz�dzie ziemia by�a poorana, wywr�cona do g�ry nogami, chcia�oby si� powiedzie�, pola i ��ki zasypane �elastwem, powypalane mury stercza�y w miejscach, gdzie kiedy� sta�y domy.

��Musimy kogo� zapyta� � stwierdzi� Andre. � Kto najlepiej m�wi po francusku?

�adne z nich nie zna�o tego j�zyka, zatem to Vetle musia� spr�bowa�, cho� zas�b s��w mia� wi�cej ni� ubogi.

Min�o troch� czasu, nim znale�li kogo�, z kim mo�na by�o rozmawia�. A patem dowiedzieli si�, �e tu wcale nie ma �adnego klasztoru. Pojechali z�� drog�. Trudno si� dziwi�, skoro drogi w�a�ciwie przesta�y istnie�.

Po kilku godzinach jazdy dotarli do celu. Klasztor sta� jak dawniej i najwyra�niej nie bardzo ucierpia� od artyleryjskiego ognia.

Na chwiejnych nogach Vetle podszed� do furty.

Trzeba by�o sporo czasu, zanim prze�o�ona poj�a, o kogo Vetle pyta. Biedna Hanna raz jeszcze musia�a zmieni� imi�. Jako nowicjuszka nazywa�a si� siostra Genevieve.

Jaka� zakonnica przesz�a przez hall. Biedaczka rzuci�a pe�ne l�ku spojrzenie na go�ci i pospieszy�a dalej. M�czy�ni w klasztornych murach! Ma�y Rikard rozgl�da� si� wok� wytrzeszczaj�c oczy.

��Przybywacie za wcze�nie � rzek�a prze�o�ona surowo. � Siostra Genevieve oczekiwa�a was dopiero jesieni�. Przedtem z�o�y �luby zakonne.

���luby? � j�kn�� Vetle. � A zatem ona si� zdecydowa�a?

��M�oda Genevieve jest szczerze oddan� s�u�ebnic� Pana naszego, Jezusa Chrystusa.

Mia� niejakie trudno�ci z wyobra�eniem sobie Hanny akurat w takiej roli. Bezradny spogl�da� na kuzyna i jego �on�.

��No, trudno � westchn�� z uczuciem ulgi, a zarazem rozczarowania. � Skoro podj�a ostateczn� decyzj�, to chyba nic tu po nas.

Mali, kt�ra nie akceptowa�a systemu zakonnego, odzieraj�cego kobiety z wszelkiej warto�ci i pozbawiaj�cego je praw, powiedzia�a z nieoczekiwanym uporem:

��Mo�e jednak powinni�my si� chocia� z ni� przywita�, skoro przejechali�my taki szmat drogi?

Vetle przet�umaczy�, a prze�o�ona z wyrazem g��bokiego niezadowolenia kaza�a sprowadzi� Hann�.

Kiedy czekali, Mali przygl�da�a si� klasztornym murom i pot�nym sklepieniom, a poniewa� nikt jej tu nie m�g� zrozumie�, wykrzykiwa�a raz po raz z oburzeniem:

��Uff, co za okropne miejsce! Te zimne, zagrzybione �ciany! Czy wiecie, jakiego reumatyzmu si� tu mo�na nabawi�? Jakich zapale� p�cherza?

Ci�kie d�bowe drzwi w ko�cu sali otworzy�y si� i prze�o�ona wprowadzi�a Hann�. Dziewczyna sz�a ze skromnie spuszczonym wzrokiem, z r�kami z�o�onymi na piersi, pochylona, pe�na pokory.

Jaka ona �liczna w tym obskurnym zakonnym stroju, pomy�la� Vetle zaskoczony. Nie pami�tam jej takiej!

Ale przecie� min�o kilka lat.

Obie kobiety zatrzyma�y si� przed norweskimi go��mi.

Prze�o�ona powiedzia�a wynio�le:

��Genevieve stanowczo potwierdza, �e dokona�a ju� wyboru. Chce zosta� w klasztorze.

Vetle patrzy� na dziewczyn�.

��Jeste� tego absolutnie pewna, Hanno?

��Tak � szepn�a pokornym g�osem.

Nagle podnios�a wzrok i spojrza�a na Vetlego, teraz ju� prawie m�czyzn�.

��Nie! � powiedzia�a z przej�ciem, a w jej oczach pojawi� si� blask.

Potrzeba by�o czasu, by wydoby� Hann� z klasztoru. Zakonnice nie chcia�y jej wypu�ci�. Nic wierzy�y w t� nag�� przemian�. Ale Hanna by�a uparta, du�o bardziej uparta ni� kiedykolwiek w ci�gu tych trzech lat ascetycznego �ycia. Pojedzie z Vetlem do jego ojczyzny, i basta! Nie, nie jedzie do kraju Antychrysta, w dalekiej Norwegii mo�e r�wnie gor�co jak tu wielbi� Pana i Madonn�.

Ledwo zdo�ali przekona� prze�o�on�.

Sko�czy�o si� jednak pomy�lnie i z mieszanymi uczuciami wyruszyli w drog� powrotn� do Norwegii.

Mali i Andre nie bardzo wiedzieli, co o tym wszystkim my�le�, ma�y Rikard natomiast by� zafascynowana ogolon� g�ow� by�ej zakonnicy. Vetle stara� si� zaakceptowa� now� Hann�.

Ona sama siedzia�a z r�a�cem w r�kach i z desperacj� odmawia�a zdrowa�ki. Wiedzia�a, �e post�pi�a s�usznie, decyduj�c si� na wyjazd z Vetlem. Teraz, kiedy go znowu zobaczy�a, nie by�aby ju� w stanie go zapomnie�. A jednocze�nie przera�a�o j� to, jak w�t�a okaza�a si� jej potrzeba s�u�enia Panu.

Czy� nie po�wi�ci�a prawie trzech lat, by przesta� my�le� o Vetlem? Czy� jej si� to nie udawa�o, przynajmniej w chwilach gor�cych modlitw przed krucyfiksem w celi? Nieustanne umartwianie si�, post i r�zgi, i dobrowolna ci�ka praca, wszystko to pomaga�o jej zapomnie�, odwr�ci� si� od �wiata.

I oto� Jedno spojrzenie na niego i wszystkie postanowienia rozlecia�y si� jak domek z kart.

Ale te� Vetle zrobi� si� bardzo przystojny. I w oczach Hanny by� m�czyzn�. Wystrzeli� w g�r�, by� teraz co najmniej o g�ow� wy�szy od niej. Twarz utraci�a dziecinn� okr�g�o��, zm�nia� i wydoro�la�. No, przynajmniej Hannie tak si� zdawa�o. By� smuk�y, mia� szczup�e, �adne d�onie i w�skie biodra.

O, jak�e ona go uwielbia�a!

Pospiesznie mamrota�a modlitwy, przesuwaj�c w palcach paciorki r�a�ca.

Vetle by� w najwy�szym stopniu zak�opotany. Z latami zacz�� inaczej patrze� na dziewcz�ta, a Hanna sta�a si� teraz naprawd� poci�gaj�ca. Ogolona g�owa nie mia�a najmniejszego znaczenia, wprost przeciwnie, wygl�da�a zabawnie, dodawa�a pikanterii. Pod szorstkim klasztornym strojem mo�na si� by�o domy�la� �adnych kszta�t�w, a jej figura mia�a niewiele wsp�lnego z zakonnym �yciem. By�a chuda, bo przecie� w klasztorze nie jadano t�usto, ale Hannie dodawa�o to urody.

Vetle mia� nadziej�, �e dziewczyna porzuci�a tamten bezsensowny pomys� z ma��e�stwem. Mimo wszystko oboje mieli dopiero po siedemna�cie lat i musi min�� jeszcze wiele czasu, zanim osi�gn� dojrza�o��.

W ka�dym razie ja, my�la�, spogl�daj�c na ni� ukradkiem.

Hanna sprawia�a wra�enie zachwyconej podr� samochodem. Nigdy przedtem tego nie robi�a i zdawa�o jej si�, �e mkn� przed siebie z osza�amiaj�c� szybko�ci�, chocia�, prawd� powiedziawszy, samoch�d wl�k� si� przed siebie zgrzytaj�c i parskaj�c, jakby chcia� protestowa�. Andrego nie opuszcza� l�k, �e stan� gdzie� po drodze i nie dojad� do domu.

Vetle czu�, �e to on powinien przerwa� milczenie w samochodzie. Po prostu tylko on umia� si� porozumie� z dziewczyn�.

��Jeanne-Juanita-Hanna-Genevieve� Jak chcesz, �eby�my ci� nazywali?

��Hhchanna � wykrztusi�a z gulgotaniem, ale wzrok mia�a promienny.

��Oczywi�cie, Hanna. M�j tata obieca�, �e znajdzie ci prac� piel�gniarki. Je�li, oczywi�cie, b�dziesz chcia�a.

Hanna odpar�a niemal weso�o:

��Aaach! Florence Nightingale? Chodzi� z lamp� od ��ka do ��ka i pociesza� konaj�cych?

��No, niekoniecznie! Cz�ciej mo�e zmienia� chorym zabrudzon� po�ciel, d�wiga� ci�kich pacjent�w, s�ucha� wym�wek lekarzy�

��No i dobrze. W klasztorze robi�am du�o gorsze rzeczy.

��Ach, tak?

��Codziennie kto� na mnie krzycza�, a jedna z si�str mia�a paskudn� egzem�, inna znowu�

��Dobrze, dobrze, wierz� ci. To nie ja mam si� po�wi�ci� piel�gniarstwu, lecz ty. Wi�c chcia�aby� pracowa� w tym zawodzie?

��Bardzo ch�tnie. To mo�e by� moje nowe powo�anie.

��Hanno, powo�anie to z pewno�ci� wspania�a sprawa, ale ty musisz te� zarabia� pieni�dze.

��Co? Pieni�dze? Mnie nie wolno bra�

I wtedy poj�a, �e ju� jej nie obowi�zuj� klasztorne regu�y, i rozpromieni�a si� niczym s�o�ce.

Pojawienie si� Hanny wnios�o wiele nowego do codziennego �ycia w willi Volden�w. Dziewczyna zreszt� miewa�a bardzo zmienne nastroje. Niekiedy zachowywa�a si� jak �wi�ta. Siedzia�a wtedy skupiona i wyprostowana, przesuwa�a w palcach paciorki r�a�ca i podejrzliwie odnosi�a si� do wszystkiego, co nie mia�o zwi�zku z boja�ni� bo��. Wsp�czesn� mod� damsk�: kr�tkie sukienki, ostrzy�one w�osy, uwa�a�a za grzeszn� i gorsz�c�, swego rodzaju wyraz czci Antychrysta. M�czy�ni, zw�aszcza m�odzi, to po prostu grzech, niezale�nie od zachowania. Norweg�w uwa�a�a za pogan, a ich Ko�ci� za obraz� bosk�.

W inne dnie tryska�a rado�ci� �ycia, o czym wszyscy powinni wiedzie�. By�a wtedy tak nieopanowana, �e Vetle musia� j� dos�ownie szpiegowa�, by nie rzuci�a si� w ramiona pierwszemu lepszemu spotkanemu m�czy�nie. (Poza tym bywa� wtedy zazdrosny, cho� za nic by si� do tego nie przyzna�.)

Od czasu do czasu trafia�y jej si� dni sentymentalne. �Nikt si� mn� nie przejmuje. Nie mam na ca�ym �wiecie nikogo, kto chcia�by mnie wesprze�. To wydawa�o si� Vetlemu najgorsze, bo wtedy trzeba j� by�o przekonywa�, �e i on, i ca�a rodzina, wszyscy s� do niej ogromnie przywi�zani. Kiedy� przy takiej okazji pr�bowa� j� pog�aska� po g�owie i wtedy Hanna wprost si� na niego rzuci�a. Musia� si� wyrywa� si��, zw�aszcza �e sam te� nie pozosta� wobec niej taki oboj�tny.

I bywa�y te� ciche dni, kiedy Hanna jakby si� zapada�a w sobie, a jej oczy wyra�a�y g��boki smutek. Nietrudno by�o wtedy zrozumie�, �e jest jej bardzo ci�ko. Wszystko jednak zacz�o si� uk�ada�, gdy nauczy�a si� jako tako j�zyka i mog�a rozpocz�� prac� w szpitalu. Wtedy zrozumieli, �e najbardziej brakowa�o jej jakiego� sensownego zaj�cia, pracy, z kt�r� mog�aby si� zmaga�. I wtedy te� poznali pogodn�, spokojn� i bardzo sympatyczn� Hann�.

To nowe jej wcielenie bardzo polubili. To znaczy tamte poprzednie te� lubili, ale by�y one du�o bardziej m�cz�ce w codziennym �yciu.

Teraz Hanna znalaz�a swoje miejsce. Christoffer wraca� do domu z dobrymi wiadomo�ciami, �e prze�o�ona piel�gniarek w szpitalu w Drammen jest z niej bardzo zadowolona. Hanna przyjmowa�a pochwa�y z promienn� twarz�. Ona nigdy swoich uczu� nie ukrywa�a.

Wci�� otoczona m�odymi adoratorami, wielokrotnie mog�a ju� zdoby� pierwsze do�wiadczenia erotyczne. �Ale z jakiego� powodu zawsze, kiedy przyjdzie co do czego, odprawiam adoratora�, zwierza�a si� Vetlemu, kt�ry by� jej powiernikiem. Po cz�ci wp�ywa�a na to jej pobo�no�� oraz surowe wychowanie w klasztorze, gdzie nieustannie m�wiono jej o cnocie i czysto�ci. Decyduj�ca by�a chyba jednak jej wielka, i nieodwzajemniona s�abo�� do Vetlego. On udawa�, �e nie rozumie jej delikatnych aluzji, poniewa� wci�� uwa�a�, �e oboje s� za m�odzi. Vetle nadal musia� si� uczy�, a ucze� czy student nie wdaje si� w romanse, to by by�o kuszenie losu.

W ten oto spos�b up�ywa�o �ycie w willi Volden�w.

Na Bo�e Narodzenie 1920 roku przyjecha�a z wizyt� ma�a Christa Lind, obecnie dziesi�ciolatka, jedyna z Ludzi Lodu, kt�ra nie mieszka�a w ich parafii. Rodzina ch�tnie by si� zaj�a wychowaniem dziewczynki, ale jej tak zwany ojciec, czyli Frank, kt�ry by� przekonany, �e ma�a jest jego rodzon� c�rk�, i kt�ry j� ub�stwia�, nigdy by si� na to nie zgodzi�. Tylko Ludzie Lodu uwa�ali, �e ma�a nazywa si� Lind, Frank twierdzi�, �e dziecko musi nosi� jego nazwisko, to znaczy Monsen.

Oni jednak wiedzieli swoje.

Frank uwa�a�, �e rozstanie z nim mog�oby pozostawi� skaz� na psychice dziewczynki, i w og�le ogranicza� jak m�g� jego wizyty w Lipowej Alei, a tak�e u Volden�w.

�adniejszego dziecka chyba nie ma na �wiecie, my�la� Vetle. Ale te� mia�a po kim dziedziczy�. Przynios�a na �wiat t� sam� delikatn� urod�, kt�r� mia�a jej matka, Vanja, a tak�e babka Vanji, Saga. Dziadkiem jej matki by� sam Lucyfer, a ojcem jej samej Demon Nocy. Niech wi�c sobie Frank my�li, co chce.

Vetle przygl�da� si� ma�ej w milczeniu, patrzy�, jak pomaga Benedikte i Mali oraz Hannie robi� serduszka z b�yszcz�cego papieru, kt�re p�niej mia�y ozdobi� choink� w Lipowej Alei, gdzie si� teraz wszyscy znajdowali.

Ona ma by� t�, kt�ra urodzi wybrane dziecko Ludzi Lodu. Jeszcze o tym nie wie, takiej ma�ej dziewczynce nie mo�na przecie� m�wi� czego� takiego, zreszt� dla niej lepiej, �e nie wie. Ile rado�ci da jej to dziecko? Albo ile przyczyni cierpie�?

Vetle nic nie m�g� na to poradzi�, ale troch� jej zazdro�ci�. Pomy�le� tylko, wybrane dziecko! Takie dziecko! I w og�le wiedzie�, �e si� b�dzie mia�o dzieci! On sam z pewno�ci� pozostanie bezdzietny, cho�by W�drowiec m�wi� nie wiadomo co, bo niby z kim Vetle mia�by te dzieci p�odzi�? Nie, nie, pozostanie bezdzietny!

My�li b��dzi�y, nieoczekiwanie w oczach m�odego cz�owieka pojawi�y si� �zy.

Zamglone spojrzenie przenios�o si� na Hann�. Przez te �zy widzia� j� jak w kalejdoskopie. Co� jakby si� ockn�o w g��bi jego �wiadomo�ci, poczucie bezpiecze�stwa, pewno��, rado��.

Przecie� ma Hann�! To nie jego zas�uga, �e wci�� posiada jej wierne oddanie, to ona wytrwa�a mimo wszelkie przeciwie�stwa i mimo �e tylekro� j� odpycha�. Ale na jak d�ugo jeszcze starczy jej si� i uporu?

Vetle wsta�. Chyba nigdy nie czu� si� taki silny i taki zdecydowany jak w tej chwili.

��Hanna, masz troch� czasu?

Spojrza�a na niego zdumiona. Vetle nie nale�a� do ludzi, kt�rzy rozmawiali z ni� zbyt cz�sto.

��Jasne � odpar�a swoim niedoskona�ym jeszcze norweskim.

Poprosi�, by w�o�y�a p�aszcz i co� na g�ow�, i wyprowadzi� j� na dw�r, w rozgwie�d�ony wiecz�r.

Ksi�yc �wieci� nad star� obor� Lipowej Alei, w kt�rej teraz nie by�o ju� zwierz�t, I nad ku�ni�, w kt�rej Andre urz�dzi� bardzo dochodowy warsztat samochodowy, �wieci� te� nad alej� lipow�, gdzie posadzono nowe drzewa, gdy stare pad�y.

Te lipy by�y swego rodzaju instytucj� w parafii. Nikomu ju� nie przychodzi�o do g�owy, �eby je wyci��. Co prawda osiedle willowe podesz�o bardzo blisko, lecz dw�r i lipy nadal trwa�y. Wszyscy wiedzieli, �e to najstarszy dw�r w okolicy i �e trzeba go chroni�.

Vetle i Hanna stan�li na schodach i patrzyli na bia�� par� swoich oddech�w.

��Dobrze si� czujesz u nas w Norwegii, Hanno?

��O, tak! Chocia� tu tak zimno!

Skuli�a si�.

Vetle skr�powany po�o�y� r�k� na jej ramieniu.

��Wiesz, ja na wiosn� sko�cz� studia. Czy nie chcia�aby�� wyj�� za mnie� powiedzmy� w lecie?

Z oczu Hanny trysn�y �zy.

��O, Vetle! O, Vetle! Ty naprawd� tak powiedzia�e�?

U�miechn�� si� nad tym jej zabawnym pytaniem, lecz by� to u�miech pe�en mi�o�ci.

��W przeciwnym razie pewnie bym nie pyta�. Na tyle mnie chyba znasz. No, to co, chcesz?

Hanna wyci�gn�a ramiona i zarzuci�a mu na szyj�.

��Czy ja chc�?

Tak wi�c w willi Volden�w znowu zjawi�y si� dzieci. Hanna uradzi�a troje, kr�tko jedno po drugim. Mari przysz�a na �wiat w 1922 roku, Jonathan w 1924 i Karine w 1926.

Zrobi�o si� tak t�oczno, �e musieli w starym ogrodzie zbudowa� nowy dom. Ca�a rodzina by�a bardzo szcz�liwa i wszyscy kochali tr�jk� wspania�ych malc�w. Nikt si� zreszt� tym razem nie ba� przyj�cia na �wiat obci��onego potomka.

Wiedzieli przecie� od dawna, �e w tym pokoleniu urodzi si� dziecko wybrane. I �e b�dzie to potomek Christy.

Oczekiwali tego w napi�ciu, zw�aszcza �e Christa dorasta�a.

Nim jednak Christa, c�rka Demona Nocy, urodzi oczekiwane dziecko, b�dzie musia�a prze�y� co� naprawd� niezwyk�ego.