Prze�o�y�a: Magdalena Sommer

Nikt nie mia� poj�cia, kiedy Lizzi Badihi zjawi�a si� na przyj�ciu u Hornsztyk�w ani z kim. Nikogo to zbytnio nie obchodzi�o. Lizzi z regu�y nie wzbudza�a wi�kszego zainteresowania, gdziekolwiek si� pojawia�a. Nie dlatego, �e nie rzuca�a si� w oczy � ze swoimi wielkimi stopami, przywodz�cymi na my�l focze p�etwy, ze sp�aszczonymi piersiami, kt�re przypomina�y o przyci�ganiu ziemskim tym, kt�rzy przypadkiem o nim zapomnieli, no i z tym szczeg�lnym sposobem m�wienia� Lizzi mia�a zwyczaj ��czy� s�owa niby ogniwa zardzewia�ego �a�cucha, przeplataj�c je nieustannymi �m�j drogi� i �co?�. W redakcji nazywano j� �Lizzi S�owik�, o czym dobrze wiedzia�a. M�wi�a te�, �e ma to w nosie, dop�ki daj� jej spokojnie pracowa� i nie wtr�caj� si� do tego, co pisze. By�a �naszym korespondentem� gazety �Czas Po�udnia�, autork� praktycznie wszystkich tekst�w. Wychodzi�a w �rodku nocy, je�li okoliczno�ci tego wymaga�y; zwil�a�a przedtem w�osy, �eby si� rozbudzi�, malowa�a usta, wk�ada�a par� olbrzymich s�uchawek na uszy, a pager za pasek, i wlok�a si� ci�ko po pustym chodniku, modl�c si� w duchu, �eby samoch�d zapali�, klient by� w przewidzianym miejscu i �eby informacja przedosta�a si� do prasy krajowej � za to dostawa�a premi�.

Wiedzia�a dobrze, tak jak wszyscy w Beer Szewie, �e ona i dziennik lokalny to jedno. Dzi�ki temu nie musia�a si� ucieka� do podst�p�w ani przesadnie dba� o dobre maniery. Je�li trzeba by�o, powiedzmy, przeprowadzi� wywiad z matk� denata lub z narzeczon� znanego piosenkarza, kt�ry zgwa�ci� prostytutk� i wybi� jej cztery z�by, lub te� dla odmiany z bohaterskim �o�nierzem, dum� osiedla 4, wielkostopa Lizzi by�a zawsze na miejscu. Nie w�tpi�a, �e Dahan, szef dzia�u lokalnego gazety, zadzwoni do Tel Awiwu i o�wiadczy: �Lizzi S�owik jedzie do tego �puna, kt�remu wybili oko�, i niczym si� nie przejmowa�a, bo by�a pewna, �e nie omieszka doda�: ��i ona ju� wyci�gnie z niego ca�� histori�.

Nie by�a specjalnie z siebie dumna, ale nie by�a te� przesadnie skromna. Wiedzia�a, �e jest profesjonalistk� w swoim zawodzie, i sprawia�o jej to przyjemno��. Gdyby tak jak matka ci�gn�a ni� w prz�dzalni albo robi�a zastrzyki w szpitalu �Soroka� jak siostry, Georgette i Hawacelet. wtedy r�wnie� by�aby profesjonalistk� i te zaj�cia dawa�yby jej satysfakcj�. Tymczasem jednak, na dwa miesi�ce przed trzydziestymi urodzinami, by�a redaktorem gazety lokalnej z Po�udnia � big deal � i tylko to robi�o wra�enie na jej matce, Georgette i Hawacelet.

Od czasu do czasu siostry przychodzi�y i zasypywa�y j� pochwa�ami. Wtedy wiedzia�a, �e na koniec poprosz� o po�yczk�, na kt�r� zawsze si� zgadza�a. Daj�c pieni�dze, my�la�a, �e nast�pnym razem oszcz�dzi ju� im i sobie tych wszystkich pochlebstw. Ale kiedy nadchodzi� ten nast�pny raz, znowu pozwala�a siostrom opowiada�, jaka to jest zdolna i wa�na, jakie s� dumne, �e kto� taki jak ona nale�y do rodziny Badihi. kt�ra dotychczas nie mog�a si� poszczyci� przed �wiatem �adnym istotnym osi�gni�ciem. Pozwala�a im w ten spos�b odczu�, �e j� przekona�y � by�a to jedna drobna przyjemno�� przy ca�ym upokorzeniu zwi�zanym z po�yczk�. Mia�y dzieci, kt�re musia�y ubra�, nakarmi� i pos�a� do szko�y, a to by�o wa�niejsze od dumy.

Prac� w redakcji zacz�a jako sekretarka Dahana, kt�ry by� w�wczas odpowiedzialny za dzia� og�osze�. Wyr�czano si� ni�, gdy nie mia� kto p�j�� do magistratu i spyta�, czemu zamkni�to dop�yw wody na osiedlu 4 albo kiedy sko�cz� budowa� jezdni� na osiedlu 3. Szybko si� nauczy�a, �e ka�da informacja ma swoj� cen�. Tyle a tyle linijek szanta�u lub przekupstwa. Ludzie przywykli powoli do tej du�ej dziewczyny, ci�gn�cej p�askie stopy po chodniku, z ci�kimi, zm�czonymi powiekami, o oczach, kt�rych nic nie mog�o zdziwi� ani o�ywi�. Gdyby spyta� kogo� w Beer Szewie, czy Lizzi �uje gum�, na sto procent odpowiedzia�by: �Pewno, �e �uje�. A przecie� nigdy tego nie robi�a. Tak zosta�a wychowana. Biedna dziewczyna mo�e w �yciu liczy� tylko na swoje dobre maniery. Teraz nie by�a ju� taka biedna, ale gumy nadal nie �u�a. Wiedzia�a jednak, �e wygl�da jak krowa prze�uwaj�ca pokarm.

Nigdy nie rozmawia�a o tym, �e jest dziewic�. O takich rzeczach si� nie m�wi. Jednak po prostu jej to ci��y�o i ju� dawno temu postanowi�a skorzysta� z pierwszej okazji. Z biegiem lat ta pierwsza okazja zdawa�a si� oddala� coraz bardziej i Lizzi znalaz�a si� w sytuacji, gdy nie mog�a ju� p�j�� do ��ka z kimkolwiek. C� bowiem powie temu �komukolwiek�, gdy ten odkryje, �e jest pierwszy? Jeszcze got�w pomy�le�, �e to na niego czeka�a wszystkie te lata, a jak tu wyperswadowa� co� takiego, �eby nikogo nie zrani� ani nie obrazi�. Gdyby, za��my, mia�a siedemna�cie lat, wysz�aby tylko na idiotk� i zosta�a szybko zapomniana. W wieku prawie trzydziestu lat to jak p�j�� pierwszy raz w �yciu do opery. I wyt�umaczcie teraz, �e to nie mi�o�� od pierwszego wejrzenia! Obserwowa�a cz�sto Dahana, kt�remu zdarza�o si� znika� w Country Clubie albo w hotelu naprzeciwko kasy chorych z kolejn� w�a�cicielk� modnego butiku albo napalon� licealistk�. �Gdyby mnie kto� szuka�, b�d� po po�udniu� � m�wi�. Zjawia� si� potem ze zm�czonymi oczami, wnosz�c do redakcji zapach mi�osnej przygody.

Lizzi i Dahan odnosili si� do siebie z wzajemnym szacunkiem. Niegdy� pracowali razem w male�kim biurze na ty�ach supermarketu. Id�c tam, musieli wymija� skrzynki z kapust� i furgonetki z chlebem. Razem te� przeprowadzili si� do labiryntu nowiutkich pokoi usytuowanych nad drukarni�. Docenia� to, �e nigdy jeszcze nie uzna�a jakiego� zadania za niemo�liwe, sz�a na ka�d� konferencj� prasow�, sprawdza�a ka�dy okruch informacji, kt�ry do niej dotar�. Bardziej jeszcze ceni� fakt, �e nigdy nie odkry�a przed jego �on� ani nikim innym tych drobnych przyg�d, na jakie sobie od czasu do czasu pozwala�.

Ona podziwia�a jego ambicj�, jego niezmordowan� pogo� za pieni�dzmi i sukcesem, a tak�e za kobietami, z pe�n� �wiadomo�ci�, �e znalaz�a si� w pobli�u bomby, kt�rej od�amki mog� i jej dosi�gn��. To on zadecydowa�, �e Lizzi ma zrobi� prawo jazdy i kiedy powinna si� wyprowadzi� od matki. Pom�g� jej nawet zdoby� kredyt. To on w ko�cu przekona� w�a�cicieli gazety, �e ta oto Lizzi, przez wszystkich uwa�ana za g�upi� krow�, jest cennym nabytkiem w redakcji i warto by jej przyzna� samoch�d.

Co prawda niecodziennie si� zdarza, �e mieszkaniec Beer Szewy zostaje podniesiony do godno�ci s�dziego okr�gowego, jednak z punktu widzenia miejscowej gazety przyj�cie u Hornsztyk�w nie przedstawia�o wi�kszej warto�ci. Zas�ugiwa�o co najwy�ej na kilka linijek w kolumnie towarzyskiej. Dahanowi jednak uda�o si� ostatnio zdoby� reklamy od firmy �Israha � Instrumenty Muzyczne� i poleci� Lizzi, aby by�a mi�a i posz�a do domu s�dziego Hornsztyka, nast�pnie przemyci�a w tek�cie zdanko o piani�cie Jackiem Danzigu, a przy tej wyj�tkowej okazji r�wnie� o fortepianie, na kt�rym zagra w czasie wieczoru. Dahan dobrze wiedzia�, �e o czwartej rano Lizzi musi by� na przej�ciu granicznym. Nie pyta�a, co dosta� Jackie Danzig w zamian za wprowadzenie jej na przyj�cie. By�a pewna, �e zrekompensowano mu to w jaki� spos�b. Nie spotka�a si� jeszcze z sytuacj�, kt�ra nie mia�a swojej ceny.

By�a trzecia po po�udniu i deszcz zacina� w wielkie okna. Lizzi siedzia�a w redakcji i wystukiwa�a tekst o przej�ciu granicznym w Erezie. Mia�aby z tego dobr� historyjk�, gdyby po przyje�dzie do Erezu nie zasta�a tam ju� reportera i fotografa z pa�stwowej agencji prasowej oraz � co by�o o wiele gorsze � Beniego Adulama, reportera �Dziennika Po�udnia�. Wiedzia�a, �e j� ubiegli, ale nie mia�a wyj�cia. Gdyby wiadomo�� pojawi�a si� tylko w konkurencyjnej gazecie, jej naczelny, Arieli, zrealizowa�by swoj� gro�b� i wys�a� do Beer Szewy Dorona Cementa, kt�ry odt�d nosi�by tytu� �naszego korespondenta z Po�udnia�.

Po wizycie na przej�ciu granicznym grupka dziennikarzy zebra�a si� w siedzibie posterunku policji na placu Medy�skim, gdzie spotka�a si� z szefem miejscowej rady Strefy Gazy oraz z komendantem policji okr�gu.

Kiedy do pokoju wprowadzono aresztowanego dzia�acza d�ihadu, Lizzi us�ysza�a pro�b� o pomoc, kt�ra wydobywa�a si� z kr�tkofal�wki jednego z policjant�w. Jaka� kobieta rodzi�a w�a�nie na polu w czasie burzy z piorunami. Lizzi poprosi�a, �eby pozwolono jej wsi��� do radiowozu, kt�ry mia� zawie�� kobiet� do szpitala. Zauwa�y�a wahanie na twarzy Beniego Adulama. Co wybra�? Dzia�acza d�ihadu czy rodz�c� na polu? D�ihad przewa�y� i Lizzi wsiad�a do radiowozu sama, z nadziej� wyci�gni�cia jakich� informacji od dw�jki policjant�w.

Na polu znale�li troje wystraszonych dzieci i skr�caj�c� si� z b�lu kobiet�, a nad nimi polatywa� i kraka� wielki czarny ptak. Okaza�o si�, �e kruk imieniem Isa chowa� si� w tej rodzinie od piskl�cia. Kiedy zacz�a si� burza i jego pani upad�a na ziemi�, polecia� do domu, krzycza� i bi� skrzyd�ami, dop�ki ludzie nie zwr�cili na niego uwagi i nie pobiegli na pole. Lizzi poczeka�a w szpitalu ze wzruszonym ojcem i trojgiem dzieci, a� obwieszczono im: �Syn!� Siedz�c na �awce w poczekalni, zd��y�a wymy�li� tytu�. Zobaczymy, co na to powiesz. Beni Adulam � pomy�la�a z satysfakcj�.

Adulam by� studentem orientalistyki i historii, zarabia� na utrzymanie jako reporter �Dziennika Po�udnia�. Lizzi mia�a nadziej�, �e studia poch�aniaj� znaczn� cz�� jego czasu, ale w g��bi serca wiedzia�a, �e zarazi� si� ju� prac� reportera. Beer Szewa sta�a si� dla niego za ma�a, zacz�� zerka� w kierunku �Dziennika� krajowego i nie waha� si� rezygnowa� z wyk�ad�w o Sulejmanie Wspania�ym czy te� Tamerlanie na rzecz �wie�szych informacji. Dok�adnie tak, jak zwyk�a czyni� Lizzi, kiedy studiowa�a na tym samym wydziale i zaczyna�a karier� dziennikarki w �Czasie Po�udnia�. Dop�ki nie pojawi� si� na scenie, mniej wi�cej przed rokiem, nie mia�a konkurent�w. �Dziennik Po�udnia� by� popularn� miejscow� gazet� handlow�. Dostarcza� czytelnikom informacji o kompletach wypoczynkowych, kt�re podbi�y W�ochy i nareszcie pojawi�y si� w naszym mie�cie, o oszcz�dzaj�cych wod� nawadniaczach, kt�re �wietnie si� spisuj� w ogrodach Newi. i o ostatnim krzyku mody w dziedzinie pieluch. Beni Adulam by� odpowiedzi� �Dziennika Po�udnia� na Lizzi Badihi i odk�d zacz�� pracowa�, szed� w jej �lady natychmiast i bez wahania. Wsz�dzie tam, gdzie znalaz�a si� Lizzi, dociera� te� Adulam, potwierdzaj�c fakt, �e w Beer Szewie jest dwoje reporter�w: Lizzi Badihi o ustalonej s�awie i on, m�ody talent. Nigdy nie powiedzia� tego g�o�no i by�a pewna, �e nigdy by si� na to nie odwa�y�, ale dawa� do zrozumienia, �e ona to ju� przesz�o��, on za� stanowi przysz�o��. Najbardziej denerwuj�ce by�o to, �e zmusza� j� do nieustaj�cego wysi�ku i nie dawa� ani chwili wytchnienia. Bywa�y miejsca, do kt�rych nie mia�a ochoty i��, wydarzenia, w kt�rych nie chcia�a uczestniczy�, lecz mimo wszystko wlok�a si� tam z jedn� my�l�: Co b�dzie, je�li si� oka�e, �e Adulam tam by�, a ja nie? To Dahan jej powiedzia�, �e Arieli rozwa�a, czy nie mianowa� Cementa korespondentem na Po�udniu. Dahan r�wnie� stara� si� j� informowa� o ka�dej wiadomo�ci, kt�ra ukaza�a si� w �Dzienniku Po�udnia�, a nie w �Czasie�. Jakby to by�a wy��cznie jej wina.

Lizzi wys�a�a gotowy tekst do Tel Awiwu, wsta�a, przeci�gn�a si�, umalowa�a usta i zarzuci�a torb� na rami�. Wyjrza�a przez okno. Deszcz przesta� pada�, lecz niebo by�o szare, m�tnawe i przygn�biaj�ce. Spoza drzwi dobiega�y j� g�osy Dahana i Szibolet. Lizzi zastanawia�a si�, czy j� tak�e Dahan postanowi� wci�gn�� na list� swoich podboj�w. By�a zm�czona, g�odna i marzy�a, �eby wzi�� pienist� k�piel i i�� do ��ka. Zesz�ej nocy zd��y�a przespa� tylko dwie i p� godziny. Przez ca�y dzie� stara�a si� odepchn�� od siebie my�li o tym, co si� przydarzy�o poprzedniego dnia. Jej tekst o przyj�ciu znalaz� si� na drugiej stronie, zilustrowany zdj�ciem przedstawiaj�cym Hornsztyka z �on�, z kim� podobnym do Baby Sali w tle. Urywek wiadomo�ci wys�ano do redakcji w Tel Awiwie i ukaza� si� w kolumnie towarzyskiej krajowego wydania �Czasu�. Bol�ce mi�nie plec�w i t�sknota za gor�c� k�piel� przypomnia�y jej, �e zamierza�a kupi� grzejnik do wody. Zm�czenie zm�czeniem � stwierdzi�a � tym razem nie ust�pi. Raz wreszcie p�jdzie i sobie go kupi.

��Wiecie mo�e, gdzie mog� kupi� ogrzewacz wody do �azienki? � zapyta�a Dahana i Szibolet.

Oboje siedzieli na wielkim biurku i pili kaw� z plastikowych kubk�w. Szibolet by�a nowym nabytkiem Dahana. Pochodzi�a z kibucu, w�a�nie wysz�a z wojska i przyjecha�a do miasta, �eby uzbiera� pieni�dze na podr� po Dalekim Wschodzie. Mieszka�a we wsp�lnym mieszkaniu z sze�cioma innymi kibucnikami, kt�rzy zjednoczyli si� w tym samym celu -dwiema dziewczynami i ch�opcem z Sade Oznai oraz trzema ch�opakami z kibucu Adraj. Ku og�lnemu zdziwieniu okaza�a si� dobr� sekretark�. Umia�a pisa� na maszynie i u�ywa� edytora tekstu. Sprawnie prowadzi�a ma�� kas�, nie zapomina�a o przekazywaniu wiadomo�ci oraz � co najbardziej zdumiewaj�ce u dwudziestoletniej dziewczyny z kibucu, marz�cej o podboju �wiata � nie obra�a�a si�, kiedy j� proszono, �eby zrobi�a kaw� lub przynios�a kanapki z pobliskiego kiosku.

��Przecie� masz centralne � powiedzia� Dahan.

��Zawsze si� psuje. Chc� mie� osobny ogrzewacz wody. Rury albo ci�gle p�kaj�, albo s� zatkane. Mam dosy�.

��Zamordowano �on� s�dziego.

��Jak� �on�? Jakiego s�dziego?

��Podawali w wiadomo�ciach.

��Co?

���on� Hornsztyka. Zastrzelono. W czasie przyj�cia.

��Kto j� zastrzeli�?

��Nie wiadomo. Nie powiedzieli nic wi�cej. Dzisiaj w po�udnie by� pogrzeb. Zrobiono sekcj� i trwa �ledztwo.

Dahan wpatrywa� si� w ni� teraz, jakby s�dzi�, �e odkryje przed nim szczeg�, kt�rego nie by�o w wiadomo�ciach. Siedzia�, czujnie wyprostowany, jak przysta�o na szcz�ciarza, kt�rego natura obdarzy�a ponad stu siedemdziesi�cioma centymetrami wzrostu. Nigdy wcze�niej Lizzi nie zwr�ci�a uwagi na bruzdy rysuj�ce si� wok� jego ust. Przed rokiem przeprowadzi� si� do osiedla domk�w jednorodzinnych i kupi� �onie sklep z kosmetykami. C�rka bra�a prywatne lekcje gry na fortepianie. Wy�cig z czasem trwa� jednak i wynik by� z g�ry przes�dzony.

Ko�nierz p�aszcza dosta� si� za pasek od torby i drapa� j� w szyj�. Lizzi po�o�y�a torb� na pod�odze i pr�bowa�a sobie przypomnie�, kiedy ostatni raz s�ucha�a wiadomo�ci. Jakie� tysi�c lat temu, jad�c z policjantami na pole w Strefie Gazy. Wtedy nie m�wiono nic o morderstwie Aleksandry Hornsztyk. Kto chcia�by j� zamordowa�?

��Lizzi, id� do domu. Pada deszcz, pracowa�a� dzisiaj ci�ko i wsta�a� o sz�stej rano.

��Co tam b�d� robi�?

��Jeste� szara ze zm�czenia. Zajmiemy si� tym jutro.

Dopiero po chwili zrozumia�a, �e Dahan m�wi o ogrzewaczu wody.

��A co, znasz kogo�?

Pyta� Dahana, czy kogo� zna, to jak pyta� lekarza, czy s�ysza� o gru�licy. To by� �art. Wi�cej � prawie obelga. Dahan zna� osobi�cie ka�dego przedsi�biorc� czy agenta sprzeda�y od Aszdodu do Ejlatu. Nie tylko mia� gotowe rozwi�zanie ka�dego problemu, ale z regu�y by�o ono ta�sze o dwadzie�cia procent od wszystkich pozosta�ych.

Zadzwoni� telefon. Dahan podni�s� s�uchawk�:

��Tak, rozumiem � powiedzia�. Potem zakry� d�oni� s�uchawk�. � Na razie b�dziesz si� k�pa� w zimnej � rzuci�.

Lizzi ba�a si�, �e je�li otworzy usta, zacznie p�aka�. W obecno�ci reporterki morduj� ma��onk� s�dziego, a ona posy�a do druku tekst � o czym?

Zgadli�cie! O bia�ym fortepianie!

Wysz�a z redakcji i pocz�apa�a ci�ko w stron� windy. Dahan mia� racj�: rzeczywi�cie by�a zm�czona. Zastanawia�a si�, ile z jej artyku�u � je�eli w og�le � przedostanie si� do wydania krajowego i czy s�usznie post�pi�a, nie pozostaj�c z Benim Adulamem. Dopiero na ulicy przypomnia�a sobie, �e zaparkowa�a samoch�d przy miejskiej komendzie policji, kt�r� opu�ci�a kiedy� tam, wieki temu, przed wschodem s�o�ca. Przez chwil� waha�a si�, czy nie wr�ci� do biura, �eby zam�wi� taks�wk� lub poprosi� o pomoc Dahana. Chodniki by�y wilgotne i l�ni�ce, lecz jaka� dobra dusza w elektrowni zdecydowa�a zapali� uliczne latarnie, mimo �e nie zapad� jeszcze wiecz�r. Powietrze by�o ch�odne i �wie�e. Lizzi wci�gn�a je g��boko do p�uc. Samochody jecha�y z w��czonymi kr�tkimi �wiat�ami. Wida� by�o ciemne sylwetki owini�te w zimowe p�aszcze, ludzie starali si� zd��y� przed nast�pnym deszczem. Lizzi postanowi�a przej�� si� na parking. Cieszy�a si� ze spaceru, z widoku o�wietlonych wystaw sklepowych. Miasto przeci�ga�o si� ze zm�czenia, zupe�nie jak ona.

Ko�o komendy policji, mi�dzy kwiaciarni� a kawiarni� prowadzon� przez etiopskich �yd�w, sta� sklep �Mikado�, nale��cy do ciotki Klary i wuja Jakowa. By�y tam kasety, sztuczne kwiaty, poczt�wki, latem okulary przeciws�oneczne, zim� parasolki, paski, kolczyki i � przede wszystkim � wuj Jakow, w trzycz�ciowym garniturze i filcowym kapeluszu niezale�nie od pory roku, oraz ciotka Klara, emerytowana ch�rzystka opery egipskiej. Uchodzili za znawc�w operetek Gilberta i Sullivana w mie�cie, w kt�rym jedynie nieliczni byli �wiadomi donios�ego faktu istnienia owych kompozytor�w. W odleg�ej i tajemniczej przesz�o�ci wuj Jakow, w�wczas Jack, by� pianist� w orkiestrze opery aleksandryjskiej, a ciotka Klara, wtedy po prostu Klara, �piewa�a w ch�rze przez ca�y sezon piosenk� uczennic mistrza Puh-Bah: �Ach, wybacz nam, panie, nasze brzydkie zachowanie�. W czasie przedstawienia spogl�da�a na d�, do kana�u dla orkiestry, wpatruj�c si� w pi�kn� g�ow� pianisty, i pr�bowa�a oddzieli� w my�lach jego gr� od innych. Za kulisami opowiadano, �e jest kochankiem Elfridy Kiri�owej, primabaleriny, �egipskiej Isadory Duncan�. M�wiono, �e j� zaczarowa�, tak i� w jego obecno�ci dostawa�a dreszczy, i �e kierownictwo teatru zamierza si� go pozby�. Kiedy Klarze w ko�cu uda�o si� spotka� Jacka przed jedn� z pr�b, odkry�a, �e jest prawie karze�kiem, lecz w og�le si� tym nie przej�a. Tak jak i on nie przejmowa� si� tym, �e by�a piegowata. Zakochali si� w sobie. Elfrida grozi�a, �e ich zamorduje � tak przynajmniej g�osi�a rodzinna legenda � i nie mieli innego wyj�cia, jak uciec z Aleksandrii do Beer Szewy.

Ciotka Klara wyr�nia�a Lizzi spo�r�d wszystkich swoich siostrzenic. Rozpieszcza�a j� prezentami i pochwa�ami, a jej zmys� przewidywania zosta� nagrodzony, kiedy Lizzi doros�a i po latach nauki na uniwersytecie w Beer Szewie zosta�a dziennikark�. W og�le nie przeszkadza� cioci fakt, �e Lizzi nie mia�a dyplomu i do uko�czenia studi�w brakowa�o jej dw�ch egzamin�w. Zwyk�a by�a j� pyta� o now� fryzur� kr�lowej Fabioli albo czy ksi��� Rainier znajdzie sobie now� �on� na miejsce biednej Grace, a Lizzi d�ugo si� zastanawia�a nad odpowiedziami i stara�a si� nie rozczarowa� dobrej ciotki.

W sklepie nie by�o kupuj�cych. Wuj Jakow drzema� przy kasie, a ciotka Klara siedzia�a w drzwiach i uk�ada�a pasjansa na sk�adanym stoliku. Ramiona mia�a sztywno wyprostowane, na podo�ku trzyma�a wyci�gni�tego szarego kota. Zakurzony patefon wydawa� z siebie d�wi�ki s�ynnej arii mistrza Puh-Bah. Z daszku nad sklepem sp�yn�o Lizzi za ko�nierz kilka kropli deszczu.

��Lizzi, sta�o si� co�! � krzykn�a ciotka swoim g��bokim kontraltem. � Arieli, co on tym razem zrobi�?!

Lizzi powiedzia�a, �e jest zm�czona, �e zostawi�a samoch�d na parkingu obok, a poniewa� i tak t�dy przechodzi�a, to wst�pi�a kupi� kilka kaset magnetofonowych.

��A m�czy�ni?

��Nie ma �adnych.

��Akurat po�o�y� mi si� as kier na waleta. Od razu pomy�la�am o tobie � powiedzia�a ciotka Klara i utkwi�a zatroskane spojrzenie w wuju Jakowie. Czy�by karty j� oszuka�y?

Odk�d siostrzenica uko�czy�a osiemna�cie lat, Klara ho�ubi�a w g��bi duszy przekonanie ojej licznych romansach. Lizzi nie zaprzecza�a. Ciotka dawa�a jej zawsze dyskretne rady, powierza�a tajemnice, kt�rymi dziel� si� mi�dzy sob� tylko kobiety.

��Chanel nr 5 � wyszepta�a teraz, jakby chcia�a wr�czy� buteleczk� z trucizn� kr�lewskiemu szpiegowi. � Masz?

��Nie, ciociu Klaro.

��Kupi� ci.

��Nie, nie trzeba.

Dopiero teraz �ciszonym g�osem zacz�a im opowiada� o ludziach i wydarzeniach. Ciotka Klara i wujek Jakow s�uchali z szeroko otwartymi oczami i nastawionymi uszami. Lizzi wiedzia�a, �e b�d� analizowa� i powtarza� to, co w�a�nie us�yszeli, jeszcze d�ugo po jej odej�ciu, a� do nast�pnego spotkania. Lizzi stanowi�a ni� ��cz�c� ich z jakim� cudownym kr�lestwem, gdzie nie by�o ogranicze� dla wyobra�ni, rysuj�cej wysoko na niebie kszta�ty rozp�ywaj�ce si� w�r�d chmur.

Tym razem Lizzi, odwrotnie ni� dotychczas, naprawd� potrzebowa�a rady. W g��bi szafy na ubrania spoczywa�o opakowanie globulek antykoncepcyjnych, kt�re kupi�a przed trzema laty. Czy mo�na ich u�y�? Wyrzuci�? Czy w ci�gu jednej nocy zmieni�a si� w og�lnie po��dan� kobiet� i m�czy�ni b�d� teraz wpada� do jej ��ka jak ryby w sie�? Czy zasz�a w niej jaka� zmiana? Czy powinna p�j�� do ginekologa? Zasi�gn�� rady u si�str? Sk�d to straszne zm�czenie, czy to mo�liwe, �eby zasz�a w ci���?

Lizzi po�egna�a si� i odesz�a, obiecuj�c sobie rozprostowa� plecy, oddycha� g��boko, wzi�� gor�c� k�piel z dodatkiem wonnych olejk�w, pi� japo�sk� herbat� kameliow� przed �niadaniem oraz � od razu jutro � kupi� buteleczk� Chanel nr 5.

Us�ysza�a popiskiwanie, jeszcze zanim zbli�y�a si� do parkingu. Zawsze potrafi�a odr�ni� g�os swojego pagera od wielu innych. Kiedy zadzwoni�a do Tel Awiwu, odpowiedzia� jej rozz�oszczony g�os naczelnego.

��Gdzie si� podziewasz, Badihi?! Szukamy ci� od godziny! � wrzeszcza� Arieli.

��W�a�nie wysz�am z redakcji.

��Po co dali�my ci pager, skoro go nie u�ywasz?

��Wsta�am o trzeciej rano. By�am na przej�ciu granicznym. Wys�a�am tekst.

Arieli dzwoni� do Lizzi tylko i wy��cznie wtedy, kiedy by� na ni� z�y. Nigdy jeszcze nie powiedzia� jej dobrego s�owa. Nawet gdy odbiera�a premi�, nie s�ysza�a �adnych pochwa�. Dochodz�ce ze s�uchawki wrzaski zwiastowa�y rych�� egzekucj�.

��Gdzie jeste�?

��Przy kiosku obok parkingu, w�a�nie zamierzam jecha� do domu po pi�tnastu godzinach pracy.

��Twoja informacja o Hornsztykach!

Lizzi milcza�a. Wpatrywa�a si� w s�uchawk� jak w paszcz� jakiego� drapie�nego zwierz�cia, szczerz�c� ostre k�y.

��Badihi!

��Tak?

��By�a� na tym przyj�ciu?

��Tak.

��Jeste� pewna?

��Tak.

��W czasie przyj�cia zamordowana zosta�a �ona Hornsztyka.

��Tak, s�ysza�am.

��Dzisiaj po po�udniu by� pogrzeb, a ty przysy�asz mi jak�� idiotyczn� wiadomo�� o pianinie i jedzeniu. Morduj� �on� s�dziego okr�gowego w jej w�asnym domu, moja korespondentka jest na miejscu i dostarcza mi opis kanapek. Wysy�am Cementa.

Gdy by�o g�o�no o aferze z autobusem nr 300, przys�a� Cementa i korespondenta wojskowego. Kiedy pod�o�ono �adunki wybuchowe w autobusach w Gazie i Katifie � zrobi� to samo. Z trudem uda�o si� go przekona�, aby nie �ci�ga� korespondenta z Tel Awiwu, kiedy jaki� nieszcz�nik zosta� zastrzelony w parku miejskim. Lizzi postanowi�a si� nie poddawa�. Cement z pewno�ci� nie mo�e liczy� na przyjazne nastawienie miejscowej policji. Nie b�d� chcieli z nim wsp�pracowa�. Do niej wszyscy ju� s� przyzwyczajeni, maj� zaufanie. Kiedy tamten zostanie rzucony z wielkiej metropolii na prowincj�, minie miesi�c, zanim nauczy si� rozmawia� z prostymi lud�mi, i nast�pny, zanim si� po�apie, �e nikt mu nic nie powie. Jej ciotka Malka pracuje na posterunku policji. Szwagier Benci jest inspektorem. Drugi szwagier, Ilan � sier�antem. Morderstwa dokonano� jeste� pewien, �e to morderstwo?� ju� po jej wyj�ciu. Wsta�a o trzeciej rano. Czy nie ma do niej zaufania po tylu latach pracy?

Wiedzia�a, �e wierci mu dziur� w brzuchu i opowiada bzdury. Jedna jej po�owa zastyg�a ze strachu, druga gor�czkowo broni�a swojej godno�ci zawodowej. Dziesi�� lat pracuje dla �Czasu Po�udnia�, pilnie i z po�wi�ceniem. Dlaczego wi�c w�a�nie teraz, kiedy taki dramat rozgrywa si� na jej terytorium, mia�by na ni� spa�� z przestrzeni kosmicznej Tel Awiwu meteor zwany Cementem? A co jej zostanie do roboty? Pisa� o nowym smaku wafelk�w z miejscowej fabryki s�odyczy? Jedno wiadomo na pewno: ona nie b�dzie wsp�pracowa� z Cementem!

Ujrza�a w my�li Adulama, kt�ry zamacha� skrzyd�ami, uni�s� si� do nieba i znikn�� z anielskim u�miechem na twarzy.

��Na pewno dasz sobie rad�?

��Tak.

Lizzi o ma�o nie sk�oni�a si� nisko przed s�uchawk�.

��Pos�a�em ci premi� za kruka i dzieci.

��Dzi�kuj�.

��To by�o, zanim dowiedzia�em si� o morderstwie.

Telefon zamilk� znienacka.

Parking by� ciemny i pusty, deszcz znowu zacz�� pada�. Lizzi poczu�a si� samotna.

��Lizzi, id� do domu.

W g��bi duszy znudzi�o si� jej wys�uchiwanie tych s��w. Wszyscy ci�gle j� przeganiaj�, przestawiaj� z miejsca na miejsce, jakby by�a pust� puszk� po coca-coli. Tym razem powiedzia� to szwagier Benci, m�� Georgette. Inspektor Bencijon Koresz bardzo lubi� Lizzi, je�li nie spotyka� jej w godzinach pracy. Teraz zbli�a�a si� si�dma wiecz�r. Lizzi by�a na nogach od szesnastu godzin i nie mia�aby nic przeciwko u�miechowi i kilku mi�ym s�owom, a nawet kubkowi gor�cej zupy. Nikt jednak niczego takiego jej nie zaproponowa�. Pewnie to wszystko przez ten wygl�d. Ci�ka sylwetka z wiecznie pochylon� g�ow�, jak u jucznego zwierz�cia. Mo�e Chanel nr 5 co� tu zmieni.

Nie sprz�tni�to po przyj�ciu. Z�ote �a�cuchy pokrywa�y pod�og� z czarnego marmuru i bia�y fortepian, ko�ysa�y si� mi�dzy drzewami w o�wietlonym ogrodzie, nasi�ka�y deszczem. Cz�onkowie rodziny zebrali si� w salonie. Gdyby nie �a�oba, mo�na by ich wzi�� za uczestnik�w przyj�cia, kt�re przeci�gn�o si� do bia�ego rana. Podw�adni Benciego zachowywali si� jak policjanci w ameryka�skim filmie. Mierzyli odleg�o�ci, zdejmowali z mebli odciski palc�w, otwierali szafy i szuflady. Hornsztyk siedzia� na fotelu. Policzki pokrywa� mu szary zarost, kt�ry czyni� go jeszcze starszym. Lizzi na si�� wt�oczy�a do g�owy my�l: Ten cz�owiek spa� ze mn�, kiedy mordowano jego �on�. Wydawa�o si� jej, �e wczorajsza przygoda zdarzy�a si� w innej epoce i komu� zupe�nie innemu. Lubicz, jego �ona, Miriam, siostra Aleks, i dwoje osieroconych dzieci � wszyscy siedzieli wyczerpani na bia�ej brokatowej kanapie. Wida� by�o, �e s� pod wp�ywem �rodk�w uspokajaj�cych. Szwagier, Neeman Aszbel, wzi�� na siebie kontakty z w�adzami. Teraz ruszy� w stron� Lizzi, poruszaj�c si� ze z�owr�bn� mi�kko�ci�.

��To ty jeste� ta dziewczyna z gazety � stwierdzi� takim tonem, jakby m�wi�: �Odkry�em w ko�cu, kto kradnie mi listy ze skrzynki�. � Nie chcemy tutaj prasy.

��Lizzi � poprosi� Benci. Poczu�a, �e ton Aszbela zdenerwowa� tak�e i jego. Wzi�� j� za �okie� i usi�owa� poprowadzi� w kierunku drzwi.

��Pan Aszbel nie jest gospodarzem � powiedzia�a, chc�c zyska� troch� na czasie. � Je�li gospodarz za��da, �ebym si� wynios�a, to poczekam na zewn�trz.

��Gospodarz nie ma poj�cia, co si� tutaj dzieje � zasycza� jej Aszbel prosto w twarz. � Jego �ona zosta�a zamordowana! Poprosi� mnie, �ebym wszystkim si� zaj��. Bardzo prosz�! � Otwiera� i zamyka� usta tak blisko jej twarzy, �e Lizzi mog�a zobaczy� z�ote plomby w z�bach.

Przez otwarte drzwi ujrzeli, jak na ulicy przed bram� zatrzymuje si� skuter. Zsiad� z niego Beni Adulam i ruszy� w stron� wej�cia. Mia� na sobie prochowiec i czarn� koszulk�, kt�r� zast�pi� porann� czerwon�, by� mo�e na znak szacunku dla zmar�ej. Zd��y� si� ogoli� i uczesa�, a tak�e � s�dz�c z zadowolonego wyrazu twarzy � zje�� kolacj�.

��Policjant? � zapyta� Aszbel Benciego.

��Dziennikarz �Dziennika Po�udnia� � odpar� Benci.

��Wyrzu�cie ich oboje! � rozkaza� Aszbel i odwr�ci� si� do nich plecami.

Lizzi odetchn�a z ulg�. Je�li Benci czego� nie lubi, to rozkaz�w. Zw�aszcza tych, kt�re nie pochodz� od jego prze�o�onych. Z tego w�a�nie powodu rozwi�d� si� z Hawacelet i o�eni� z Georgette. Beer Szewa a� trz�s�a si� od plotek, kiedy dwaj policjanci i przyjaciele, Benci Koresz i Ilan-Sergio Bachut, postanowili zamieni� si� �onami, a by�y to w�a�nie siostry Lizzi, Georgette i Hawacelet. To oryginalne rozwi�zanie wymy�li�a ciotka Klara, w kt�rej sklepie odbywa�y si� rodzinne narady po�wi�cone temu, co jeszcze w�wczas nazywano �zdrad��. Dwaj przyjaciele i dwie siostry przyj�li ten wyrok. M�czy�ni spakowali manatki i zamienili si� miejscami. Dzieci zosta�y przy matkach. Hawacelet rozkazywa�a teraz Ilanowi-Sergiowi, natomiast Georgette czy�ci�a Benciemu buty.

Lizzi zdecydowa�a si� podej�� do Hornsztyka i z�o�y� mu kondolencje. Poniewa� zostanie tu tak d�ugo jak policja i Adulam, powinna zachowywa� si� nienagannie. Hornsztyk popatrzy� na ni�, mru��c powieki.

��Lizzi Badihi � przypomnia�a mu � �Czas Po�udnia�. By�am tu wczoraj. Bardzo mi przykro. Rozumiem pa�ski b�l.

To by�o trudniejsze, ni� my�la�a. Wsta� z miejsca, u�cisn�� jej r�k� i wyszepta�:

��Tak, tak, dzi�kuj� � a potem ledwie s�yszalnym g�osem doda�: � Nie wspominaj o wczoraj. � Usiad� z powrotem i zakry� twarz r�kami.

Lizzi patrzy�a przez chwil� na bezbarwne w�osy na jego karku. Pod ko�nierzykiem mog�a dostrzec dwa rudawe piegi. Przykl�k�a i powiedzia�a do pochylonej g�owy:

��Czy mog� tu zosta� razem z policj�?

��Tak, tak � odpar�, nie podnosz�c wzroku.

Benci skin�� na Lizzi i Adulama, aby do niego podeszli.

��Podam wam teraz szczeg�y, kt�re uda�o si� dot�d zebra�. Potem si� wyniesiecie. Nie chc� tu �adnych akcji partyzanckich, Lizzi!

��Dlaczego zwracasz si� tylko do mnie? � zapyta�a obra�ona. � On te� tu jest.

��W porz�dku. Oboje we�cie to sobie do serca. Jak wiecie, wczoraj odbywa�o si� tu przyj�cie z okazji mianowania gospodarza, pana Hornsztyka, s�dzi� okr�gowym. W willi by�o oko�o siedemdziesi�ciu, osiemdziesi�ciu os�b. Rodzina, jej przyjaciele, jego przyjaciele, kelnerzy, muzycy, dziennikarze. Ty te� tu by�a�, Lizzi?

��Dobrze wiesz, �e by�am. Moja notatka o przyj�ciu ukaza�a si� dzisiaj rano w wydaniu krajowym.

��O kt�rej tu przysz�a� i kiedy wr�ci�a� do domu?

��Przysz�am mniej wi�cej o dziewi�tej razem z Jackiem Danzigiem, pianist�, a wysz�am kilka minut po jedenastej.

��Pianista zosta�?

��Tak. Przes�uchujesz mnie, m�j drogi?

��Owszem. Dlaczego nie wyszli�cie razem?

��Poniewa� mia�am wsta� o trzeciej nad ranem, �eby jecha� na konferencj� prasow�, i chcia�am si� przedtem przespa� dwie, trzy godziny.

��Jackie wiedzia�, �e wysz�a� bez niego?

��Tak. Po�egna�am si� z nim przed wyj�ciem. Nie my�lisz chyba, �e to on zamordowa� Aleks?!

��Nic nie my�l�. Kto widzia�, jak wychodzi�a�?

��Sk�d mam wiedzie�, kto widzia�, jak wychodzi�am?! Wszyscy. Nikt szczeg�lny. Kogo w og�le interesuje, kiedy przychodz� czy wychodz�? Ja nie zabi�am Aleksandry Hornsztyk.

��Nie powiedzia�em, �e zabi�a�.

��To po co te wszystkie pytania?

��Macie list� go�ci? � zapyta� Adulam przymilnym g�osem i utkwi� w Bencim prosz�ce spojrzenie, dok�adnie takie, jakie Benci lubi�.

Przebieg�y w�� � stwierdzi�a w duchu Lizzi.

��Tak. W�a�nie j� sprawdzamy. Zawsze si� zdarza, �e kto� zaproszony nie przyszed�, kto� inny przyprowadzi� towarzyszk� albo w ostatniej chwili zmieniono kelnerk�. Morderstwa dokonano gdzie� mi�dzy jedenast� a za kwadrans druga.

��Rozmawia�am z ni� o jedenastej. Z ni� i Jackiem Danzigiem � powiedzia�a Lizzi.

��Zosta�a zastrzelona z broni swojego m�a. Mia� na ni� pozwolenie. Znale�li�my tylko jeden odcisk palca � Hornsztyka. Strza� oddano na tylnym podw�rku, z bliskiej odleg�o�ci, w ty� g�owy, kiedy ofiara siedzia�a na kamiennej �aweczce ko�o basenu. Z oczywistych wzgl�d�w samob�jstwo nie wchodzi tu w gr�. Za pi�� dwunasta jeden z wynaj�tych kelner�w zapyta� gospodarza, czy poda� kaw�. Ten kaza� mu zwr�ci� si� z tym do gospodyni. Wtedy kelner odpar�, �e nie m�g� jej znale��. Hornsztyk wi�c poleci� poda� kaw�.

Benci przerwa� na moment potok wymowy i rozejrza� si� po pokoju. Filipinka nakry�a st� obrusem i ustawi�a na nim p�miski z kanapkami oraz dzbanki z kaw� i herbat�, zupe�nie jakby przyj�cie trwa�o nadal. Hornsztyk opar� g�ow� na r�kach, oczy mia� zamkni�te. Mo�na by pomy�le�, �e boi si� tego, co m�g�by ujrze�. Rodzice Aleks zaci�gn�li dzieci do sto�u, przekonuj�c je po cichu, �eby �wzi�y co� do ust�. Miriam zosta�a sama na kanapie. Jej nikt nie zaproponowa�, by �wzi�a co� do ust�. Przez chwil� na jej twarzy zna� by�o obraz�, potem wsta�a, podesz�a do barku, otworzy�a go i nala�a sobie drinka. Aszbel, kt�ry dot�d sta� w pobli�u inspektora i dziennikarzy i przys�uchiwa� si� ich rozmowie, podszed� szybko do �ony i dotykaj�c jej ramienia, szepn�� co� do ucha. Strz�sn�a jego r�k� i odwr�cona plecami do zgromadzonych w pokoju, wypi�a jednym haustem.

��Go�cie zacz�li wychodzi� � m�wi� Benci � i oczywi�cie chcieli po�egna� si� z gospodyni�, ale poniewa� jej nie by�o, zadowolili si� wymian� grzeczno�ci z bohaterem przyj�cia. Hornsztyk twierdzi, �e nie mia� poj�cia, gdzie si� podzia�a. Poniewa� musia� sta� przy wyj�ciu, �ciska� r�ce, odpowiada� na podzi�kowania, i tak dalej, zawo�a� w ko�cu szwagierk� i poprosi�, �eby odszuka�a Aleks. Miriam w odpowiedzi pos�a�a mu wulgarn� od�ywk�. By�a pijana.

��Tak � potwierdzi�a Lizzi. � Te� mog� za�wiadczy�, �e by�a pijana.

��M�� Miriam, Neeman Aszbel, us�ysza�, �e podnios�a g�os, i podszed� sprawdzi�, co si� sta�o. Hornsztyk poprosi� go, �eby odnalaz� Aleks. Aszbel przeszuka� pokoje na pi�trze, na parterze, ogr�d, piwnic� i wreszcie znalaz� j� siedz�c� na �awce przy basenie. Martw�. By�o to o pierwszej czterdzie�ci pi��.

��Lizzi, co si� sta�o? � us�ysza�a nagle Beniego Adulama.

Jego g�os by� st�umiony i dociera� do niej jak z oddali. Czu�a, �e Beni sadza j� na fotelu i d�oni� naciska jej kark, tak by opu�ci�a g�ow�.

��Spu�� g�ow�, spu�� g�ow� mi�dzy kolana, w�a�nie tak. Nie, nie wstawaj. Wytrzymaj tak przez chwil�.

G�osy w pokoju zn�w zacz�y do niej dociera�. Lizzi strz�sn�a jego d�o� z karku i wyprostowa�a si�. Ujrza�a twarz Benciego, kt�ry patrzy� jej prosto w oczy.

��Je�eli s�dzisz, �e mo�na sypia� po trzy godziny na dob�, to r�b tak dalej. Jestem pewien, �e nic jeszcze dzisiaj nie jad�a�.

��M�j szef grozi�, �e przy�le Dorona Cementa. Musz� mie� ten artyku�.

��Lizzi, idziesz do ��ka. To, co wiemy dotychczas, tak czy owak uka�e si� w porannych gazetach.

��I co z tego?

Mieszka�cy Beer Szewy zd��yli ju� zapomnie�, �e �Czas Po�udnia� to tylko lokalny dodatek �Czasu� krajowego. Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e Adulam tak�e znalaz� si� tutaj z my�l� o krajowym wydaniu �Dziennika�.

Benci popatrzy� na ni� podejrzliwie, jakby pr�bowa� rozwi�za� nast�pn� zagadk�. Lizzi nigdy nie mdla�a. Ju� pr�dzej doprowadza�a do tego innych. Teraz widzia�a oczami wyobra�ni, jak Aszbel szuka Aleks, zagl�da to tu, to tam, wreszcie dociera do pokoju Filipinki i znajduje zakrwawione prze�cierad�o. Nikt nawet s�owem nie wspomnia� o tym prze�cieradle. Kto w og�le je widzia�? Kto o nim wiedzia� opr�cz Hornsztyka? Filipinka? Aszbel? Policja? Benci niczego przed nimi nie tai�. Gdyby znaleziono zakrwawione prze�cierad�o, powiedzia�by i o tym. Czy Hornsztyk postara� si� je ukry�? Je�li tak, to co pomy�la�a Filipinka, gdy odkry�a, �e jej prze�cierad�o znik�o? Lizzi zapragn�a porozmawia� z ma�� s�u��c� i z trudem wyperswadowa�a sobie ten pomys�.

��Chod�, Lizzi � powiedzia� Adulam. � P�jdziemy na kaw�.

��Jad� do redakcji.

��P�jdziesz z Adulamem � szepn�� w�ciekle Benci. � Zadbaj o to, �eby co� zjad�a i posz�a spa� � zwr�ci� si� do reportera. � Sko�czy�a� prac� na dzisiaj. Je�li dowiemy si� czego� nowego, na pewno ciebie poinformuj�.

Lizzi nawet nie raczy�a si� po�egna�. Ci�ko st�pa�a po marmurowej posadzce w stron� wyj�cia. Policjant, kt�ry sta� przy drzwiach, przylgn�� do �ciany, �eby mogli przej��, i mrukn�� �dobranoc�. Dobranoc? � pomy�la�a Lizzi i zda�a sobie spraw�, �e jest dziewi�ta wiecz�r.

��Gdzie zjemy? � spyta� Adulam.

��Ja zjem w domu. Mam wra�enie, jakbym wysz�a z niego dwa lata temu.

��Ja te�.

��Ty zd��y�e� wr�ci�, wzi�� prysznic i zje��.

��Sk�d wiesz?

��Zmieni�e� koszulk�.

��Zwr�ci�a� uwag� na moj� koszulk�! To mi�e. Chod�, pojedziemy na Smilanski. W Cafe Moskwa daj� pyszny barszcz.

��Nie cierpi� barszczu.

Lizzi wsiad�a do swojego samochodu, zatrzasn�a drzwi, zapi�a pas i przekr�ci�a klucz w stacyjce. W lusterku nad g�ow� mog�a zobaczy� Adulama stoj�cego nieruchomo na chodniku. Pewnie, dok�d ma si� spieszy�? Barszcz mu ucieknie? Cement go goni? Lepiej si� nie oszukiwa�. Dawno min�y czasy, kiedy reporter �Dziennika Po�udnia� zadowala� si� barwn� historyjk� o niemowl�tach. Trzeba by�o uzna� oczywisty fakt: Adulam mia� ambicj�.

Goldner, zatrudniony w sklepie Lubicza, ustawi� stos skrzynek z winem na w�zku, wypchn�� go na zewn�trz i tam za�adowa� na ci�ar�wk�. Za ka�dym razem, gdy wchodzi� do sklepu, przeprasza� Lizzi, �e ka�e jej czeka�.

��Ech, ta policja. Jak nie nak�ada grzywny, to zabiera koncesj�.

Co� w jego g�osie przywodzi�o na my�l studenta jesziwy czytaj�cego Gemar�. Powierzchowno�� m�czyzny zdawa�a si� potwierdza� to wra�enie. Wygl�da� na jakie� pi��dziesi�t lat. Mia� rud� brod� i pejsy, nosi� wielk� jarmu�k�, a spod ubrania wystawa�y ko�ce ta�esu, na kt�ry w�o�y� koszul� z podwini�tymi r�kawami. Lizzi wiedzia�a, �e wzi�� j� za klientk�, i nie zamierza�a prostowa� tej pomy�ki. Je�li b�dzie czu� si� winny, pr�dzej co� z niego wyci�gnie.

Rankiem, po dwunastu godzinach nieprzerwanego snu, o�ywczym prysznicu i gor�cej mocnej kawie, Lizzi siedzia�a i rozwa�a�a dalsze kroki. Artyku� o morderstwie �ony s�dziego uratuje ich ma�� redakcj� przed najazdem Cementa. Podczas owej burzliwej rozmowy z Arielim zosta�a mi�dzy nimi zawarta niepisana umowa: ona dostarczy materia�, a on wstrzyma si� na razie z mianowaniem nowego korespondenta z Po�udnia. Lizzi nie w�tpi�a, �e je�li jej si� nie powiedzie, Arieli bez wahania zrealizuje swoj� gro�b�. Dziennikarki dodatk�w lokalnych stanowi�y w jego oczach ni�sz� klas�, niezale�nie od do�wiadczenia zawodowego i umiej�tno�ci.

Zastanawia�a si� nad zawarto�ci� artyku�u. Morderstwo, �ledztwo, wzruszaj�ca historyjka o osieroconych krewnych, portret zmar�ej. Wpatrzy�a si� w skrawek szarego nieba za oknem. Dlaczego? Dlaczego j� zamordowano? Albo raczej, jak to m�wi� w powie�ciach kryminalnych � jaki by� motyw? Czy�by Aleks stanowi�a dla kogo� zagro�enie? Czemu? Klucz do zagadki le�a�, jak zawsze, w osobowo�ci ofiary. Lizzi usi�owa�a przypomnie� sobie t� pi�kn�, pe�n� �ycia kobiet�, poch�aniaj�c� �apczywie wszystko, co napotka�a na swojej drodze. Otacza�a j� atmosfera sukcesu. Aleks pochodzi�a z zamo�nej rodziny o ugruntowanej pozycji spo�ecznej, cieszy�a si� renom� �wietnego architekta i w�a�cicielki znakomicie prosperuj�cego biura projekt�w. By�a poci�gaj�c� kobiet�. Morderca lub morderczyni niew�tpliwie nale�eli do bliskiego kr�gu domownik�w. Przecie� zgin�a z broni Hornsztyka. Zab�jca wiedzia�, �e s�dzia ma bro� i gdzie j� trzyma.

Lizzi postanowi�a zacz�� od pocz�tku, to znaczy od rodzinnego domu Aleks. O tym, �e na idealnym obrazku jest rysa, dowiedzia�a si� ju� z opowie�ci Miriam o zatrutym winie. Zadzwoni�a do archiwum �Czasu� w Tel Awiwie i poprosi�a, �eby sprawdzono wszelkie informacje o firmie Lubicza lub pog�oski o zatrutym winie z Jugos�awii. Niente. Tak jak si� spodziewa�a, wyniki by�y negatywne. Wsta�a wi�c, w�o�y�a kolczyki w kszta�cie p�ksi�yc�w i wysz�a z domu.

Goldner w ko�cu przerwa� prac� i zasiad� na stosie skrzynek z winem. Kiedy us�ysza�, �e Lizzi jest dziennikark�, zab�ys�y mu oczy. O, lubi dziennikarzy. A dziennikarki nawet jeszcze bardziej. Wielk� przys�ug� mu wy�wiadczyli jej koledzy. Jego syn, Elisza, zszed� niegdy� na z�� drog�. Rzuci� jesziw� i postanowi�, �e zostanie aktorem, aktorem w teatrze, tfu! Przy��czy� si� do trupy, kt�ra wystawia�a Cz�owieka Spaghetti. Elisza by� Cz�owiekiem Spaghetti. Siedzia� w kotle pe�nym makaronu, jad� i rzuca� nim w przechodni�w. Nazywali to teatrem ulicznym. Ludzie na ulicy przeklinali, celowali w niego r�nymi rzeczami, �miali si� i drwili, a Elisza si� cieszy�! Cudowna publiczno��! Reaguje tak, jak powinna!

Po tygodniu Elisza i jego koledzy pojechali do Akki na festiwal teatralny. Tam przybyli ci wszyscy teatrolodzy, rozmaici doktorzy i profesorowie, dyrektorzy teatr�w i kierownicy warsztat�w teatralnych. I wszyscy strasznie si� k��cili, ale co do jednego byli zgodni � Elisza nie ma za grosz talentu. Oliwy do ognia dola�a pewna dziennikarka, kt�ra napisa�a, �e Elisza Goldner to obraza dla spaghetti i na miejscu producent�w pozwa�aby go do s�du o antyreklam�. Poniewa� ilekro� teraz chce zje�� spaghetti i przypomni sobie Elisz� Goldnera � dostaje md�o�ci.

Z�e recenzje popsu�y stosunki mi�dzy cz�onkami zespo�u, kt�rzy rozjechali si� w cztery �wiata strony. Elisza po trzech miesi�cach wr�ci� do jesziwy, ze z�amanym sercem, lecz ku wielkiej rado�ci rodzic�w i nauczycieli. A co ja mog� dla pani zrobi�?

Z rozmowy z Goldnerem wynika�o, �e w handlu winami pracuje w zasadzie od dnia obrzezania, a w sklepie Lubicza od dnia jego za�o�enia. To znaczy � nie tylko w sklepie. Firma obejmuje te� sk�ady rozlokowane w piwnicach. W handlu winami nie maj� konkurencji. Tylko od czasu do czasu pojawia si� jaki� ��todzi�b i pr�buje urwa� k�sek dla siebie, ale nie z Lubiczem takie numery! Lubicz wie, jak pilnowa� swojej dzia�ki. Prosz� bardzo! Nawet w czasie �a�oby zadba� o to, �eby sklep by� otwarty, nie chc�c nikomu podsuwa� �adnych pomys��w.

��Tak�e z Aszbelem dobrze si� panu pracuje? � spyta�a Lizzi.

��Goldner radzi sobie ze wszystkimi.

��Wierz� panu. � Lizzi si� u�miechn�a. � Niech mi pan powie, Miriam wspomina�a mi co� o tym zatrutym winie z Jugos�awii�

��O, to stara historia! Co jej przysz�o do g�owy? By�o, min�o!

��Ale podobno kto� zatru� si� �miertelnie.

���miertelnie?! Nie daj Bo�e! Te kobiety! Nikt nie umar�! Dwie osoby posz�y do szpitala, a my zabrali�my z powrotem butelki, zwr�cili�my pieni�dze ka�demu klientowi i pok�j nasta� w Izraelu.

��Nie pozwano was do s�du?

Przelotny u�miech pojawi� si� na czerwonych ustach Goldnera, lecz natychmiast zast�pi� go wyraz �alu i smutku.

��Przecie� w�a�nie tak poznali�my Pinchasa. Pinchas Hornsztyk by� wtedy m�odym prawnikiem i za��da�, naprawd� si� upar�, �eby nie proponowa� nikomu odszkodowania, ani jawnie, ani za plecami. To jak przyznanie si� do winy, powiedzia�. A przecie� nie ponosili�my �adnej winy. W ka�dym razie nie za trucizn�.

��A za co?

��Czy to teraz takie wa�ne? Co si� sta�o, to si� nie odstanie. Wszystko to ju� przesz�o��.

��Jest pan pewien?

��Czego?

���e wszystko to ju� przesz�o��?

Goldner otworzy� szeroko oczy i przez jaki� czas przypatrywa� si� jej z przestrachem. W ko�cu spyta�, czy nie napi�aby si� czego�. Ma w lod�wce polsk� w�dk�. Lizzi poprosi�a o sok. Opr�ni� kieliszek jednym haustem, prze�kn�� g�o�no, przymkn�� na chwil� oczy. Lizzi wiedzia�a, �e stara si� w ten spos�b zyska� troch� na czasie.

��Jest pan wsp�lnikiem Lubicza?

��Chwa�a Bogu, nie. Tylko tego mi brakowa�o! Nie. Na szcz�cie jestem tylko pracownikiem. Mog� spa� snem sprawiedliwego. Mam sze�cioro dzieci i troje wnuk�w. Po ca�ym dniu pracy chc� mie� spokojn� g�ow�. Przeczyta� stron� Gemary, pobawi� si� z wnukami. Gdyby Lubicz tu by�, nie rozmawia�bym z pani�. On nie lubi dziennikarzy.

��Dlaczego? A! Od tej afery z rt�ci� w winie?

��Prosz� mi uwierzy�, �aden dziennikarz wtedy do nas nie dotar�. To nie by�a rt��, tylko o��w. Stara opowie��, po co odgrzebywa� przesz�o��, po co? I bez tego jest na �wiecie dosy� k�opot�w.

��Z opowie�ci Miriam mog�abym s�dzi�, �e�

��Miriam! � Po raz pierwszy wyczu�a w jego g�osie zniecierpliwienie. � Wtedy to nie by�o z naszej winy. No, prawie. Pewnego dnia przyszed� pracownik jugos�owia�skiego przedstawicielstwa i zaproponowa�, �e mo�e odsprzeda� alkohol kupiony bez c�a w sklepie dla dyplomat�w. Wtedy w Izraelu nie by�o jeszcze takiego wyboru alkoholi. Stan�a umowa, �e zyskami podzielimy si� po po�owie. Ca�y uk�ad dzia�a� bez zarzutu prawie rok i wszyscy byli zadowoleni � jugos�owia�ski dyplomata, my i klienci. Rzecz si� wyda�a, kiedy raz sprzeda� nam rieslinga w glinianych butelkach. Dosz�o do zatrucia o�owiem. Dwie osoby trafi�y do szpitala i wszcz�to przeciw nam post�powanie. Lubicz postanowi� skorzysta� z pomocy prawnej i zwr�ci� si� do kancelarii Adler, Awraham i Brill. Tam pracowa� Hornsztyk. By� wtedy m�odym adwokatem, dopiero co uko�czy� aplikacj�. Uda�o mu si� wyci�gn�� Lubicza z tego bagna i zdoby� r�k� jego pi�knej c�rki, niech spoczywa w pokoju.

��Jak zdo�a� wyciszy� ca�� afer�?

��Niczego nie wycisza�. Co tu jest do wyciszania? Gdzie? Kogo to w og�le interesuje?

��Tych, kt�rzy si� zatruli. Co si� z nimi sta�o?

��Jeden si� wyliza�, a drugi ma uszkodzon� nerk�.

Goldner podszed� do lod�wki, wyci�gn�� butelk� w�dki, nala� sobie nast�pny kieliszek i z powrotem usadowi� si� na stosie skrzynek. Lizzi siedzia�a cicho, czekaj�c, a� si� uspokoi.

Przed sklepem zatrzyma� si� samoch�d. Goldner zerwa� si� na nogi i zacz�� �adowa� do baga�nika skrzynki z alkoholem, kt�re dot�d s�u�y�y mu za miejsce do siedzenia. Kierowca niecierpliwi� si�, got�w odjecha�, ale Goldner upar� si� wystawi� rachunek i kwit.

��W sprawach finansowych bardzo uwa�am � powiedzia� po odje�dzie klienta.

��Pomyli� pan si� kiedy�?

��Ja? Uchowaj Bo�e! Z regu�y nawet nie zajmuj� si� rachunkami. W og�le si� na tym nie znam, musz� przyzna�. To sprawa Aszbela. To przez to ma wrzody �o��dka. � Za�mia� si�.

��Co si� sta�o z tym jugos�owia�skim dyplomat�?

��Aj, aj, aj! Nie b�dziesz sk�ada� fa�szywego �wiadectwa! Uda�o si� pani zrobi� ze mnie plotkarza. Bez urazy. Sam gada�em.

Wpatrywa� si� w pusty kieliszek, kt�ry ca�y czas trzyma� w r�ku. W�dka zacz�a ju� na niego dzia�a� i Lizzi zastanawia�a si�, w jakim stanie dotrze pod koniec dnia do domu. Czy wybra� t� prac�, bo dawa�a mu mo�liwo�� napicia si�, czy przeciwnie � to ona go zmieni�a.

��Tak czy owak, moja droga, co ma by�, to b�dzie. Nie spotka�a� mnie i nie rozmawia�a� ze mn�.

Goldner ma c�rki, kt�re trzeba wyda� za m��.

Najm�drzejszy cz�owiek na �wiecie, znany nam ju� Hornsztyk, dzi�ki swojemu sprytowi zamieni� pozew o odszkodowanie w incydent dyplomatyczny, kt�ry szybko wyciszono. Stworzy� wra�enie, �e oto z powodu tego zatrutego wina grozi nam wybuch trzeciej wojny �wiatowej. Naprawd�! W takiej atmosferze si� to odbywa�o. W��czy�o si� Ministerstwo Spraw Zagranicznych, dyplomata zosta� usuni�ty, chorzy zyskali opiek� lekarsk� i dla dobra ojczyzny nabrali wody w usta, a dzielny Hornsztyk nie tylko zdoby� r�k� ksi�niczki, ale i dziesi�� procent dochod�w Lubicz�w.

��Czy to z�o�ci Aszbela i Miriam?

��Co to znaczy �z�o�ci�? Nie z�o�ci! To pieni�dze Lubicza, a on, p�ki �yje, mo�e z nimi zrobi�, co zechce, nie?

Zadzwoni� telefon i Goldner rykn�� do s�uchawki: �Firma Lubicz, s�ucham!�, natychmiast jednak �ciszy� g�os, m�wi�c �tak�, �nie�, �w porz�dku�.

��Pan Lubicz? � spyta�a Lizzi, kiedy od�o�y� s�uchawk�.

��Tak.

Jego o�ywienie nagle wyparowa�o. Zacz�� porz�dkowa� sklep, przenosi� skrzynki, nape�nia� pude�ka. W pomieszczeniu unosi� si� duch w�a�ciciela.

��Czy Hornsztyk dziedziczy po �onie?

��Nie wiem i nie chc� wiedzie�. Nie nale�� do rodziny. Wed�ug prawa powinien. M�� dziedziczy po �onie, prawda?

��Aszbel i Miriam nie lubi� Hornsztyka.

��Zarabia na tym interesie, nie wk�adaj�c �adnego wysi�ku. Mo�liwe, �e to dra�ni Aszbela. Poza tym szwagrowie nigdy si� nie lubi�, prawda? To skomplikowana sprawa, rodzina. Masz m�a?

��Nie.

��Taka mi�a dziewczyna, dlaczego?

Lizzi u�miechn�a si�, onie�mielona. Ju� od wielu lat zadawa�a sobie to pytanie.

��Z Polski?

��Z Egiptu.

��Wi�c?

Wzruszy�a ramionami i wsta�a z miejsca. Rozmowa zacz�a zmierza� w kierunku, kt�ry jej nie odpowiada�. Podzi�kowa�a Goldnerowi za sok i za rozmow� i po�egna�a si�. Stoj�c w drzwiach, obr�ci�a si� jeszcze.

��Mo�e przypadkiem pami�ta pan nazwiska ludzi, kt�rzy si� zatruli?

��Nie pami�tam tego, co wyzdrowia�. Ten z uszkodzon� nerk� nazywa si� Pinchas Hornsztyk.

��W dupie mam choroby Hornsztyka, a ta historia o zatrutym rieslingu jest cholernie stara.

Lizzi nie lubi�a takich wyra�e� i mia�a ochot� powiedzie� Arielemu, �eby si� do niej grzeczniej zwraca�, ale si� nie odwa�y�a.

��Jeste� tam jeszcze, Badihi?

��Tak.

��Zbieraj dalej informacje. Daj mi zna�, kiedy odkryjesz naprawd� co�.

��S�dzia zamieszany w uciszenie przest�pstwa, kt�ry dostaje za to odsetki, to chyba naprawd� co�.

��Nie masz �adnych dowod�w. Chcesz nas wmiesza� w spraw� o oszczerstwo?

��Co?

��Mowa o s�dzi okr�gowym!

Arieli trzasn�� s�uchawk� i Lizzi poczu�a si�, jakby dosta�a w twarz. By�a trzecia po po�udniu. Kiedy wr�ci�a do redakcji, posz�a prosto do swojego pokoju i przes�ucha�a ta�m�. Powt�rzy�a w my�lach ca�� rozmow� z Goldnerem i usiad�a, �eby napisa� artyku�. Wiedzia�a, �e ma dobr� histori�, i rozmowa z Arielim j� zdenerwowa�a.

Dahan i Szibolet poszli godzin� temu na obiad i obiecali przynie�� jej kanapki. Opustosza�a redakcja wprawia�a j� w przygn�bienie. Z odleg�ych biur dochodzi�y st�umione ludzkie g�osy, z korytarza s�ycha� by�o skrzypienie windy. Kiedy tamtych dwoje wr�ci�o, Lizzi w�a�nie wk�ada�a papiery do szuflady biurka.

��Wahali�my si� mi�dzy jajkiem na twardo a tu�czykiem, ale w ko�cu przewa�y�o jajko � oznajmi�a Szlbolet. � Przynie�li�my ci te� puszk� soku.

��Dzi�kuj�.

Lizzi by�a g�odna. Bez s�owa zjad�a kanapk�.

��Lizzi, co si� sta�o? � spyta� Dahan.

��Arieli nie chce drukowa� mojego tekstu.

��Powiedzia� dlaczego?

��Boi si� sprawy o znies�awienie.

���artujesz!

��Jestem �miertelnie powa�na.

��Wygl�da na to, �e trafi�a� na co� powa�nego.

Lizzi spojrza�a na niego zdziwiona. Oczywi�cie. Dahan ma racj�. Przecie� jej artyku� zawiera� wszystkie sk�adniki, jakimi powinien si� odznacza� dobry tekst: intrygi, mi�o��, pieni�dze, rodzin�. A jednak Arieli nie chcia� go wydrukowa�, obawiaj�c si� grubszej afery. Przypomnia�a sobie teraz, �e powiedzia�: �Zbieraj dalej informacje�.

Cholerny cham!

��No? S�o�ce znowu za�wieci�o? � zapyta� Dahan, obserwuj�c gr� zmiennych uczu� na jej twarzy.

��A co z moim ogrzewaczem wody?

��Obieca�em monterowi, �e dam mu zna�, kiedy b�dziesz w domu.

��Wcze�nie rano. Ale dzie� chc� ustali� z g�ry.

��Ju� do niego dzwoni�.

��Dzi�kuj�, m�j drogi.

��Nie s�ysza�em tego od niej od pi�ciu lat � powiedzia� Dahan do Szibolet, po czym zn�w zwr�ci� si� do Lizzi: � Znalaz�a� moj� karteczk�?

��Jak� karteczk�?

��Nowa premiera teatralna w Beer Szewie. Konferencja prasowa z re�yserem.

��Kiedy?

��O czwartej.

Konferencja prasowa odbywa�a si� w foyer teatru. Kilka stolik�w zsuni�to razem i stan�a na nich nie�miertelna dekoracja: butelki soku pomara�czowego i wafelki. Lizzi czu�a, �e ma zgag�, jeszcze zanim wzi�a cokolwiek do ust. Na sali by�a obecna wi�kszo�� miejscowych dziennikarzy i panowa�a atmosfera spotkania towarzyskiego. Jak zwykle korespondenci prasy krajowej odnosili si� z pogard� do reporter�w wyda� lokalnych. Je�li mia�a� szcz�cie by� do tego kobiet�, nikt nie zapami�ta� twojej twarzy ani nazwiska, o ile oczywi�cie w og�le kto� ci� zauwa�y�.

Niemiecki re�yser korzysta� z pomocy t�umacza, co przed�u�y�o konferencj�. Przyjecha� do Beer Szewy wystawi� Kr�la Lira. Wizja szekspirowska kompletnie go nie interesuje. Ma inne podej�cie. Zagraj� wy��cznie m�czy�ni. Tylko w roli Lira wyst�pi kobieta. Uwa�a, �e jest to sztuka o tyranii i w�adzy absolutnej. Publiczno�� b�dzie mog�a wej�� za kulisy na dwie godziny przed spektaklem i obejrze�, jak aktorzy przebieraj� si� za kurczaki. Lir b�dzie kur�. U�yj� prawdziwych pi�r.

��Czy ma pan na my�li konflikt palesty�sko-izraelski? � zapyta�a francuska korespondentka.

��To pani to powiedzia�a � odpar� re�yser.

��Dlaczego akurat kurczaki? � odezwa�a si� Lizzi, ale t�umacz nie chcia� powt�rzy� jej pytania.

��Pi��dziesi�t s��w � mamrota�a do siebie, wychodz�c po czterdziestu pi�ciu minutach.

Niewielka grupa ludzi � pi�� kobiet, w tym jedna z dzieckiem w noside�ku, i trzech m�czyzn, jeden z nog� w gipsie � nios�a tekturowy szyld z napisem: �Okupacja nas niszczy!�

Lizzi zastanawia�a si�, czy zadzwoni� z domu do redakcji.

��M�wisz do siebie.

Adulam! Widzia�a go na konferencji prasowej. Na ka�dym kroku � Adulam!

��Rzuci�e� studia?

��Co� ty?!

Wzruszy�a ramionami. Je�li postanowi� zaniedba� nauk� na rzecz zarobk�w, niech mu b�dzie. To nie jej sprawa.

��P�jdziemy na kaw�?

��Musz� przekaza� wiadomo��.

��Znajdziemy budk� telefoniczn�, przeka�esz wiadomo��, a potem p�jdziemy na kaw�.

��Spiesz� si�.

��Dok�d?

��Nie tw�j interes.

��Unikasz mnie.

Lizzi zatrzyma�a si� i spojrza�a na niego os�upia�a. Do dzisiaj zak�ada�a, �e Adulam okazuje jej zainteresowanie wy��cznie ze wzgl�d�w zawodowych. Czy on pr�buje j� podrywa�?

Po�egna�a si� zachrypni�tym g�osem, zarzuci�a ogromn� torb� na rami� i odesz�a w drug� stron�. Jej samoch�d sta� na parkingu przy teatrze. Nastawi�a uszu, �eby si� zorientowa�, czy Adulam za ni� idzie. Mia�a wielka ch�� si� obejrze�, ale zmusi�a si�, by tego nie robi�. Kiedy dotar�a do samochodu, prawie ogarn�o j� rozczarowanie. Postanowi�a wr�ci� do redakcji. Je�li przeka�e informacje przez telefon, z pewno�ci� kto� przekr�ci nazwisko re�ysera i tytu� sztuki oraz takie s�owa jak �koncepcja� i �interpretacja�, bez kt�rych nie obejdzie si� �aden artyku� o teatrze.

Na biurku znalaz�a dwie wiadomo�ci. W jednej z nich Dahan donosi�, �e monter przyjdzie do niej do domu pojutrze o si�dmej rano. To prawda, chcia�a, �eby przyszed� rano, ale nie a� tak wcze�nie! Trudno. Druga karteczka, napisana r�k� Szibolet, informowa�a, �e Jackie Danzig prosi o kontakt. Lizzi zadzwoni�a do Tel Awiwu i upewni�a si�, �e jej wiadomo�� trafi�a do redakcji. Potem zatelefonowa�a do Danziga i um�wi�a si� z nim na wp� do dziewi�tej. Mieli si� spotka� w �Niebieskim Pelikanie�, gdzie Jackie gra� co wiecz�r od dziesi�tej do p�nocy. Zd��y jeszcze wr�ci� do domu, wzi�� prysznic, uczesa� si� i troch� odpocz��.

�Niebieski Pelikan� mie�ci� si� w jednopi�trowym arabskim domu, zbudowanym z kamieni po��czonych glin�. Na patiu ros�o drzewo terebintu wysokie na pi�� metr�w i by�y ustawione donice z hyzopem i mi�t�. W latach pi��dziesi�tych mie�ci� si� tam klub jazzowy, w latach sze��dziesi�tych panowa�a muzyka pop, w siedemdziesi�tych � rock and roll, a w osiemdziesi�tych � hard rock. Klientela pozostawa�a bez zmian. �o�nierze z okolicznych baz, liceali�ci, kt�rzy przychodzili spr�bowa� swojej pierwszej whisky, arty�ci i pseudoarty�ci szukaj�cy towarzystwa w p�nych godzinach nocnych, adoratorzy barmanek, przyjaciele muzyk�w i dyskd�okej�w, pijacy i ich bracia, samotnicy.

W �rodku by�o pusto, cicho i zimno. Kelnerka w d�insach i z rud� grzywk�, kt�ra stercza�a jej nad czo�em jak grzebie�, nakrywa�a sto�y lnianymi serwetami w bia�o-czerwon� krat�. Serwety nie by�y zbyt czyste, ale kiedy p�niej zapali si� �wiece tkwi�ce w butelkach po chianti, w ich md�ym �wietle nikt nie zauwa�y plam.

Jackie poprowadzi� Lizzi do stolika w rogu i zam�wi� gor�c� herbat�.

��Nie zdziwi�a� si�, �e do ciebie zadzwoni�em � powiedzia�.

��Nie.

��Na pewno wiesz, co ��czy�o mnie i Aleks.

��Co� tam s�ysza�am.

Jackie siedzia� przez jaki� czas w milczeniu, zapewne usi�uj�c u�o�y� sobie w my�lach to, co chcia� jej powiedzie�, lub szukaj�c odpowiedniego sformu�owania. Lizzi rozsiad�a si� wygodnie, spokojna, stapiaj�c si� z otoczeniem. To by�a jej g��wna zaleta. Umia�a zamieni� si� w mebel. Ludzie m�wili przy niej nie dlatego, �e umia�a ich do tego sk�oni�, ale poniewa� w og�le dla nich nie istnia�a.

��Policja w ko�cu do mnie dotrze. Wystarczy, �e sprawdz� jej konto w banku. Nie chc� by� aresztowany.

��B�d� mieli pow�d?

��Nie. Nic nie zrobi�em. Ale oni pomy�l�, �e zrobi�em. Na ich miejscu te� bym tak my�la�. Chcia�em ci� prosi�, �eby� porozmawia�a z Koreszem. Wiem, �e to on prowadzi �ledztwo. To tw�j szwagier, prawda?

��Tak.

��S�ysza�em, �e bije przes�uchiwanych.

��Benci?

��Tak.

��Nie wierz�. Benci nikogo nie bije.

Lecz w duchu pomy�la�a: A mo�e jednak? Sk�d mam t� pewno��, �e nie bije? Przecie� ani razu nie widzia�am, jak przes�uchuje podejrzanych. Czy to mo�liwe, �eby spokojny m�czyzna, ojciec i m��, zamienia� si� nag�e w brutalnego policjanta? Oczywi�cie, �e mo�liwe.

��Dlaczego uwa�asz, �e ci� aresztuj�?

��Od trzech lat by�em kochankiem Aleks. To si� zacz�o w Club-Medzie w Aszkelonie. Ona przyjecha�a na wakacje, a ja tam gra�em. Zwariowa�a na moim punkcie. Nie przejmowa�a si� nikim: m�em, dzie�mi, rodzicami. Wydaje mi si�, �e wszyscy o tym wiedzieli. A mo�e nie? W ci�gu ostatniego roku zacz�o mnie to wszystko troch� m�czy�. Przychodzi�a tutaj wieczorami, czeka�a, a� sko�cz� gra�. Pilnowa�a, �eby �adna dziewczyna nie pr�bowa�a mnie poderwa� i �ebym ja si� �adn� nie zainteresowa�. Odwozi�a mnie potem do domu. Ona jest� by�a� ode mnie starsza o dwana�cie lat, to nie drobiazg. Nie mog�em nie zauwa�a� pewnych rzeczy. Zmarszczek, bruzd, �ylak�w� Ca�y czas otaczaj� mnie ludzie m�odzi. Trzy lata! Szczerze m�wi�c, chcia�em to sko�czy�. Wtedy zacz�a zasypywa� mnie pieni�dzmi. Kupi�a mi mieszkanie, potem samoch�d. P�aci�a za nagrania w studiu. �wi�ty pewnie nie da�by si� przekupi�, ale ja nie jestem �wi�ty. Do ko�ca �ycia nie by�oby mnie sta� na mieszkanie. To tylko dwa pokoje, ale moje w�asne. I p�yta wychodzi w przysz�ym miesi�cu. Zawsze troch� komponowa�em, ale �eby p�yta?! To by�o jak w bajce. Kosztowa�o pi�� tysi�cy dolar�w. Sk�d mia�bym wzi�� pi�� tysi�cy dolar�w? Kupi�a mnie. A ja pogardza�em sob�, ale na wszystko si� godzi�em. Nie mia�em si�y zerwa�. � Podni�s� nagle g�ow� i krzykn�� w g��b korytarza: � Bruria! Co z nasz� herbat�?!

Znowu zamilk�. Lizzi zastanawia�a si�, czy by�aby zdolna si� po�wi�ci�, gdyby kto�, na przyk�ad Hornsztyk, by� got�w kupi� jej mieszkanie i samoch�d. Zdecydowa�a, �e nie. Na pewno nie! Kelnerka z rud� grzywk� przynios�a dwie fili�anki herbaty na blaszanej tacy. Czekali w milczeniu, a� odejdzie.

��W ostatnich miesi�cach mia�a k�opoty finansowe. Nie wiem jakie. Co� zwi�zanego z projektem, kt�ry robi�a. O ile zrozumia�em, wydawa�a na mnie nie swoje pieni�dze. Chcia�a, �ebym sprzeda� mieszkanie. Obieca�a, �e kupi mi nowe, jak tylko wyjdzie na prost�. Zaproponowa�a, �e podpisze zobowi�zanie. Nie zgodzi�em si�. Nie kocha�em jej. By�a uparta, w�adcza i arogancka. Zdecydowa�em, �e tak�e Jackie Danzig ma swoj� cen�. Nie wzi��em od niej niczego, czego sama nie chcia�a mi da�. Przecie� z w�asnej woli podarowa�a mi mieszkanie i samoch�d, kt�re � nawiasem m�wi�c � s� zapisane na mnie. Taki by� uk�ad. P�aci�a za towar, kt�ry jej dostarcza�em. Ca�a sprawa zacz�a nie�adnie wygl�da�. Pro�by, gro�by, obietnice�

��Wiesz mo�e, o jaki projekt chodzi�o?

��Sk�d mam wiedzie�? Mia�a swoj� pracowni�. Budowa�a kafejk� na uniwersytecie, ten nowy dom na osiedlu D, domy w kibucu Oznaja, szko�� dla doros�ych, kt�r� tam stawiaj�. Jej firma jest� by�a� jedn� z najwi�kszych w mie�cie. Czemu przyczepi�a si� do mnie?!

��Dlaczego zgodzi�e� si� gra� na przyj�ciu jej m�a?

��To by�o w jej stylu! Zaprosi� kochanka, �eby gra� podczas przyj�cia na cze�� m�a. Kiedy pr�bowa�em jej to wyperswadowa�, tylko si� roze�mia�a. �Od dawna chcia�am, �eby� do nas przyszed��, powiedzia�a. �Najwy�szy czas, �eby� pozna� moj� rodzin�.

��Mog�e� odm�wi�.

��Nie mog�em. By�a silniejsza.

��Jakie dok�adnie mia�a k�opoty?

��Nie mam poj�cia.

��Ile potrzebowa�a pieni�dzy?

��Sto tysi�cy dolar�w.

��Jeste� pewny?

��Niczego nie jestem pewny. Zaproponowa�a mi weksel bankowy na sum� stu tysi�cy dolar�w w zastaw za pieni�dze, kt�re jej dam. Wydaje mi si�, �e nawet posz�a porozmawia� z dyrektorem banku.

��Wiesz, kt�ry to bank?

��Nie. Ona korzysta� korzysta�a� z us�ug co najmniej dw�ch bank�w. By�a bardzo sprytna w kwestiach finansowych. Obraca�a ogromnymi sumami. Mia�a charakter hazardzisty.

Do klubu zacz�li nap�ywa� ludzie. Wszyscy m�odzi, oko�o dwudziestki. Od czasu do czasu kto� podchodzi� i klepa� Jackiego po ramieniu. Bruria sun�a od stolika do stolika, zapalaj�c �wiece, a potem zgasi�a �wiat�o elektryczne. Barman przeciera� kufle i wiesza� je na drewnianych ko�kach nad g�ow�.

��Bencijon Koresz w ko�cu do mnie dotrze. Prosz�, porozmawiaj z nim. Opowiedz mu to, co ci powiedzia�em. Nie z�ama�em w �aden spos�b prawa. By�em kochankiem Aleks Hornsztyk. Dok�adnie tak, jak ty by�a� kochank� Pinchasa Hornsztyka.

Lizzi popatrzy�a na Jackiego zimnym wzrokiem. Ledwie zdo�a�a zdusi� w sobie krzyk. Co� podobnego prze�y�a w dzieci�stwie, gdy o ma�o nie uton�a w morzu.

��Co masz na my�li? � zapyta�a.

��Widzia�em was.

��Co widzia�e�?

��Nie udawaj.

��To ty nie udawaj.

Wsta�a z miejsca, bior�c torb� zawieszon� na oparciu krzes�a. Jackie z�apa� j� za rami� i przytrzyma� si��.

��Zabierz r�k�.

Ludzie w klubie zacz�li im si� przygl�da� i Lizzi pomy�la�a, �e to dobrze. To jej pomo�e. Je�li b�dzie trzeba, wywo�a awantur�. Mia�a wielk� ochot� wywo�a� awantur�.

��Lizzi, usi�d�, prosz�. Przepraszam.

��To twoja sprawa, co ci chodzi po g�owie, Jackie. Mnie w to nie mieszaj.

��W porz�dku. Przeprosi�em ci�. Usi�d�. I tak za pi�tna�cie minut zaczynam gra�.

Doskonale pami�ta�a, �e kiedy zesz�a z Hornsztykiem do piwnicy, Jackie siedzia� przy fortepianie w salonie. W pokoju Filipinki s�ysza�a dochodz�c� z g�ry melodi�. Nie m�g� nic widzie�. Chyba �e kto� inny widzia�, jak wchodzili lub wychodzili z pokoju, i mu o tym powiedzia�.

Lizzi usiad�a i stara�a si� na niego nie patrze�. Nigdy nie lubi�a Jackiego Danziga. Teraz naprawd� go nie cierpia�a. Tylko �e ten wstr�tny cz�owiek niekoniecznie musi by� morderc� � powiedzia�a sobie.

��Wyt�umacz si�.

��Po prostu si� pomyli�em.

��Chc� wiedzie�, co mia�e� na my�li.

��Kiedy ju� mi powiedzia�a�, �e idziesz do domu, zobaczy�em, �e podchodzisz do drzwi i rozmawiasz z Hornsztykiem, a potem oboje znikacie w �rodku.

��Pokazywa� mi will�.

��Ale nie wr�cili�cie.

��Wysz�am przez ogr�d. Nie chcia�am i�� t� sam� drog�, skoro ju� si� ze wszystkimi po�egna�am. Hornsztyk przecie� wr�ci�?

��Dobrze wiesz, �e nie wr�ci�.

��Ale sta� przy drzwiach i �egna� go�ci?

��Gra�em do p�nocy. O p�nocy zmieni� mnie did�ej i pojecha�em do domu.

��Puszczali w ko�cu fajerwerki?

��Mo�e p�niej. � Milcza� jaki� czas, po czym zapyta�: � Porozmawiasz z Koreszem?

��Tak.

��Dzi�kuj�, Lizzi.

Nie odpowiedzia�a ani nie popatrzy�a na niego. Sala wype�nia�a si� m�odymi lud�mi, gwarem rozm�w i dymem papieros�w. Ruda grzywka kr�ci�a si� mi�dzy stolikami, z tac� zastawion� butelkami piwa. Na ma�ej scenie kto� sprawdza� mikrofon.

Lizzi wysz�a na zewn�trz. W �wietle latarni spojrza�a na zegarek. Prawie dziesi�ta. Troch� za p�no, �eby dzwoni� do Benciego. Obudzi dziewczynki i Georgette b�dzie na ni� z�a. Teraz �a�owa�a, �e wzi�a prysznic przed rozmow� z Jackiem. Ch�tnie znowu by si� wyk�pa�a. Jak to si� sta�o, �e ze wszystkich facet�w na �wiecie Aleksandra Hornsztyk wybra�a w�a�nie jego? Lizzi przypomnia�a sobie Adulama; postanowi�a zadzwoni� do Arielego i opowiedzie� mu o wszystkim. Trzyma�a w r�ku koniec d�ugiej spl�tanej nici i potrzebowa�a jego wsparcia.

��To wolny kraj. Je�li zechcemy drukowa� historie wszystkich romans�w, nie zostanie nam miejsca na nic innego � powiedzia� Arieli r�wnie mi�ym tonem jak zawsze.

��Ten romans sko�czy� si� morderstwem.

��Jaki jest zwi�zek mi�dzy morderstwem a faktem, �e ofiara mia�a m�odego kochanka?

��Popad�a w k�opoty finansowe. By�a w sytuacji podbramkowej. Chcia�a, �eby zwr�ci� jej pieni�dze.

��Mo�esz to udowodni�?

��On sam mi opowiedzia�.

��Nie sprawia wra�enia specjalnie prawdom�wnego.

��Nie, rzeczywi�cie.

��Czemu w og�le chcia� z tob� rozmawia�?

��Prosi�, �ebym pom�wi�a z moim kuzynem, kt�ry prowadzi �ledztwo. Ba� si�, �e policja b�dzie si� nad nim zn�ca� w czasie przes�uchania.

��Chce ci� wykorzysta�. Tak jak wykorzystywa� pani� Hornsztyk.

Lizzi poczu�a nag�y dreszcz. Arieli oczywi�cie mia� racj�. Jackie pr�bowa� j� wykorzysta�. Z drugiej strony jednak zamierza�a mu odp�aci� t� sam� monet�.

��Rozmawia�a� ze szwagrem?

��Jeszcze nie.

��Nie rozmawiaj z nim, Badihi.

��Dlaczego?

��Zabroni ci opublikowa� t� histori�.

��Ale mo�e te� mi co� powiedzie�.

Arieli zako�czy� rozmow� w sw�j ulubiony spos�b � rzucaj�c s�uchawk�. Lizzi obieca�a sobie, �e kiedy� r�wnie� tak zrobi. �adnego �cze��, �adnego �do widzenia�, tylko ten g�uchy stuk, raptownie rozdzielaj�cy j� z rozm�wc�. Siedzia�a chwil�, wpatruj�c si� w aparat, i usi�owa�a si� domy�li�, czy trzask s�uchawki znaczy�: �Masz racj�, kochana Lizzi� czy te� �Nie mam co gada� z tak� idiotk��. Mo�liwe, �e co� po�rodku. A przecie�, rozwa�aj�c spraw� na ch�odno, Arieli wydawa� si� zatroskany faktem, �e Benci mo�e jej zabroni� opublikowania tej historii. Co by znaczy�o, �e jest zainteresowany. Ale czy s�dzi, �e ona rozwi��e t� zagadk� bez wsp�pracy z policj�? Nie, nawet przekl�ty Arieli wie, �e to niemo�liwe. Tak tylko zabezpiecza si� na przysz�o��. Zawsze b�dzie m�g� powiedzie�, �e zakaza� Lizzi Badihi radzi� si� policji, tak jak i b�dzie m�g� powiedzie�, �e na jej pro�b� zezwoli� na wsp�prac� z policj�.

Lizzi w�o�y�a magnetofon do szuflady, zdj�a plastikowe kolczyki i posz�a do �azienki. Zez�o�ci�o j�, �e woda jest letnia. W zesz�ym miesi�cu wyda�a prawie jedn� trzeci� pensji na naprawy urz�dze� ogrzewczych w budynku. Trudno. Pojutrze za�o�� jej grzejnik i przynajmniej jeden problem w ko�cu zostanie rozwi�zany.

�Intymny zwi�zek mi�dzy zamordowan� a miejscowym pianist��. Lizzi wpatrywa�a si� w nag��wek �Dziennika�, jak gdyby za moment litery mia�y si� zamieni� w olbrzymie skorpiony i po�re� j� �ywcem. By�a tak z�a, �e znaki ta�czy�y jej przed oczami i nie mog�a przeczyta� ca�ego artyku�u. Ten w�� Adulam! Arieli i te jego rady!

Siedzia�a w swoim mieszkaniu i czeka�a na montera, kt�ry oczywi�cie nie przyszed�. Czy w og�le jakikolwiek pracownik w tym kraju by� w stanie zjawi� si� na czas? To nie Szwajcaria. Ma�a ziemia pionier�w, wszystko improwizowane, zero porz�dku. Na pewno przyjdzie, mo�e nie dzisiaj, ale w ko�cu przyjdzie, a ona b�dzie mi�a i zaproponuje mu co� do picia. On powie jej na pr�b� jaki� komplement, �eby sprawdzi�, czy w og�le jest o czym m�wi�. Ona za� � do�wiadczona w takich sytuacjach � b�dzie stara�a si� tak odpowiedzie�, �eby si� nie obrazi� i jeszcze za�o�y� jej piecyk.

Dopiero o dziesi�tej dotar�a do redakcji. Szibolet powiedzia�a, �e szuka jej inspektor Bencijon Koresz, a Dahan zapyta�, co si� sta�o.

��Wsta�am o sz�stej rano, �eby by� gotowa na wizyt� tego twojego montera, ale si� nie doczeka�am.

��Jak to, nie przyszed�? � Czu� si� obra�ony, je�li rzeczywisto�� zaprzecza�a stwierdzeniu: �Dahan wszystko za�atwi�. Patrzy� na ni� wzrokiem wiernego spaniela, kt�rego porzuci� w�a�ciciel. Ma�o brakowa�o, a Lizzi zacz�aby go naprawd� �a�owa�.

��Jedno ci mog� obieca�. Ju� nigdy go nie zatrudni�.

Posz�a do swojego pokoju i zadzwoni�a do Benciego. Okaza�o si�, �e Jackie Danzig zosta� przes�uchany i przyzna� si� do znajomo�ci z Lizzi Badihi, z kt�r� � jak wiadomo � przyszed� na przyj�cie do domu Hornsztyk�w.

��Prosi� mnie, �ebym si� za nim wstawi�a. �eby� go nie bi�.

��Dlaczego� mia�bym go bi�?

��Nie mam poj�cia.

��To tw�j przyjaciel, Lizzi?

��Nienawidz� go.

��By� twoim ch�opakiem?

��No wiesz!

��By� twoim ch�opakiem?

��Nie.

��To dlaczego m�wi, �e mi�dzy wami co� jest?

���eby� go nie bi�.

��Nagra�a� rozmow� w �Niebieskim Pelikanie�?

��Tak.

��Przynie� mi ta�m�.

��Chc� j� zatrzyma�.

��Przyjd� do mnie do biura. Przegram sobie i zwr�c� ci orygina�.

��W porz�dku.

��Biedny s�dzia � o�wiadczy�a ciocia Klara, kiedy Lizzi sko�czy�a opowiada�, nad czym teraz pracuje. � I biedne dzieci. Biedni jej rodzice i ca�a rodzina. Ona te� biedna, niech spoczywa w pokoju.

Kot na kolanach ciotki podni�s� �epek, ziewn��, zwin�� si� w k��bek i ponownie zapad� w drzemk�.

Lizzi wpatrywa�a si� w parasolki, kasety i klipsy, my�l�c, �e s�dzia wcale nie jest biedny. By� w szoku, ale wida� nie tak wielkim, skoro zdo�a� j� ostrzec, aby nikomu nie wyjawia�a ich dziwnej przygody. Jakby strzeli�o jej do g�owy komu� o tym opowiada�! Tyle �e teraz wszystko si� skomplikowa�o. Tak jak zazwyczaj, gdy nie wiedzia�a, co zrobi�, posz�a odwiedzi� ciotk� Klar� i wuja Jakowa, wypi�a herbat� rumiankow� i wys�ucha�a wielu po�ytecznych rad, jak nale�y dba� o cer�. Obserwowa�a przechodni�w, kupi�a kilka kaset magnetofonowych i czeka�a, a� wr�c� do niej wydarzenia ostatniego dnia.

��Czy wiesz, kto j� zamordowa�? � spyta�a ciotka Klara.

��Nie.

��Podejrzewasz kogo�?

��Nie wiem. Mo�e.

��Ludzie zabijaj� z dw�ch powod�w: z mi�o�ci i dla pieni�dzy. Czasami te� chodzi o honor.

��Bertolucci � wtr�ci� wuj Jakow � dyrygent orkiestry stra�ackiej w Aleksandrii, zamordowa� dow�dc� milicji, kiedy tamten przegra� w pokera swoj� siostr� i nie chcia� mu jej odda�.

Wuj Jakow odzywa� si� rzadko, lecz jego wypowiedzi zawsze wywiera�y wra�enie na s�uchaczach. Ca�a tr�jka pogr��y�a si� w my�lach.

��Zabra� miecz z operowej rekwizytorni � wuj Jakow przypomnia� sobie dodatkowy szczeg�.

��Czy do waszego sklepu przychodz� te� Filipinki?

��Do nas przychodz� ludzie z ca�ego �wiata, Lizzi.

��U Hornsztyk�w pracuje Filipinka.

��W zesz�ym tygodniu by�a tu jedna i kupi�a pere�ki. Na pewno ich s�u��ca. Ale dlaczego pytasz?

Ciotka Klara mia�a oczywi�cie racj�. To o niczym nie �wiadczy�o.

Kiedy Lizzi si� dowiedzia�a, �e Benci znalaz� zakrwawione prze�cierad�o i aresztowa� ma�� Filipink�, zapragn�a porozmawia� z Hornsztykiem. Obawia�a si� jednak, �e jej odwiedziny zaraz po aresztowaniu s�u��cej wzbudz� podejrzenia. Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e ch�opcy inspektora zapisuj� dane ka�dego, kto wchodzi lub dzwoni do domu Hornsztyka. Nakaza�a wi�c sobie nie dzia�a� pochopnie, cho� rozsadza�a j� ch��, �eby pobiec do Benciego i wyrwa� z jego r�k Marian Orteg�-Ramon. Tak jest, Filipinka mia�a imi� i nazwisko, nawet ca�kiem wymy�lne. Czy w ca�ej Beer Szewie znajdzie si� druga Marian Ortega-Ramon? Kr�ci�a si� mi�dzy go��mi w bia�ym fartuszku, podaj�c wino i s�one ciasteczka, i nikt nawet nie przypuszcza�, �e ma takie kr�lewskie nazwisko.

Lizzi dosz�a do wniosku, �e nie powinna pokazywa� si� Benciemu, dop�ki nie zapanuje nad w�asnymi emocjami. Wsiad�a do samochodu i pojecha�a do Domu Kultury na wernisa�. Je�li wystawa tw�rczo�ci miejscowych artyst�w b�dzie tego warta, napisze o niej artyku�, je�li nie � wystarczy kr�tka informacja. W ka�dym razie lepiej, �eby mia�a jakie� zaj�cie na najbli�sze kilka godzin.

Rze�by Willego Achinoama sta�y w starej szopie dla kaczek i r�ni�y si� bardzo od minimalistycznych prac prezentowanych w Domu Kultury w Beer Szewie. Na kawa�kach piaskowca, uzbieranych w Maktesz Arif, wyry� � wed�ug s��w swojej �ony � dzieje kampanii synajskiej. Jafa opowiedzia�a, �e poznali si�, gdy oboje s�u�yli w armii podczas wojny o niepodleg�o��. Ona, nowa imigrantka z Austrii, i on � kierowca z Gadery.

��To jej nie interesuje � szepn�� Willi, wpatruj�c si� oczami zbola�ej Madonny w swoj� �on�.

��Ale� przeciwnie! W�a�nie to mnie interesuje � powiedzia�a Lizzi, my�l�c, �e zapewne ani jedno s�owo z tej rozmowy nie trafi do druku. Mo�e przy innej okazji, w innym kontek�cie�

Zanotowa�a tytu�y rze�b, co przedstawiaj� i szczeg�y biografii rze�biarza. Z trudem m�wi� o sobie. Odpowiada� niech�tnie i �ona co chwila spieszy�a mu z pomoc�.

��Chod�my napi� si� kawy � zaproponowa� w ko�cu.

Przed wej�ciem do domu Willego i Jafy by� ma�y ganek. Sta�y na nim buty robocze, drewniaki i kalosze, wiaderka i szczotka. Mieszkanie sk�ada�o si� z dw�ch pokoi, ma�ej kuchenki i prysznica. Tu i �wdzie wida� by�o figurki nagich kobiet, do kt�rych � jak si� wydawa�o � pozowa�a Jafa. Lizzi zastanawia�a si�, czy maj� dzieci.

��To dawny dom dla starych kibucnik�w � wyja�ni�a Jafa, przygotowuj�c kaw�. � Ju� na jesieni mieli�my przeprowadzi� si� do nowego, ale kto� co� pomiesza� w bud�ecie i wci�� czekamy.

��Przeprowadzimy si� � uspokaja� Willi. Najwyra�niej by� to dra�liwy temat.

��B�dziecie mieli wtedy wi�cej pokoi? � spyta�a Lizzi.

��Nie. Tam te� b�d� dwa. Ale przestronniejsze. Wszystko b�dzie nowe i sami sobie wybierzemy wyposa�enie kuchni i �azienki. Pi�� rodzin zd��y�o si� przenie�� i akurat my zostali�my. Nie wierz� ju�, �e cokolwiek z tego wyjdzie. I nie tylko my jeste�my poszkodowani. Tak�e m�ode ma��e�stwa, kt�re mia�y zamieszka� w naszych domach. Na razie t�ocz� si� w domach dla m�odzie�y.

��My nie mieli�my nawet tego, kiedy tu przyjechali�my � powiedzia� Willi mi�kko.

��Czasy si� zmieni�y, Willi. Wielkie s� pokusy z zewn�trz. Powinni�my si� cieszy�, �e m�odzi w og�le chc� tu zostawa�. Prosz�. Ciasto z figami. Sama upiek�am.

Kawa, przed chwil� nalana, by�a mocna i smaczna. Jej aromat wype�ni� ca�e mieszkanko. Ciasto figowe rozp�ywa�o si� w ustach. Lizzi u�miechn�a si� do Jafy i �uj�c, mamrota�a tylko: �Pyszne, pyszne�. Policzki kobiety obla� rumieniec.

��To ciasto bez jajek i cukru � zdradzi�a tajemnic� jego mi�kko�ci. � Jeszcze troch�?

��Tak, prosz�. Wspania�e ciasto.

��Zaraz idziemy do sto��wki � powiedzia� Willi. � A potem musz� zajrze� do obory.

��Przecie� dosta�e� dzie� wolny � przypomnia�a mu �ona z wyrzutem.

��Ale wr�cili�my na czas. � Pos�a� jej spojrzenie, od kt�rego topnia�o serce.

W drodze do sto��wki pokazali Lizzi nowe domy, przeznaczone dla starszych kibucnik�w.

��Zatrudnili�my najlepsze firmy budowlane � powiedzia�a Jafa. � Architekt i pani in�ynier przyjechali tutaj i rozmawiali ze wszystkimi, �eby zaprojektowa� domy, kt�re pasuj� i do krajobrazu, i do charakteru kibucu. Widzi pani? Ka�dy dom jest osobn� jednostk� i je�li kto� nie chce, mo�e w og�le nie spotyka� s�siad�w. A mimo to s� po��czone. Nazywamy to osiedle �Ul�.

Jafa zamilk�a nagle i popatrzy�a na m�a. Po chwili doda�a:

��Zamordowano j� kilka dni temu.

��Aleksandr� Hornsztyk? � spyta�a Lizzi.

��Tak � odpar�a Jafa. � Zna�a j� pani?

��Widzia�am j� tylko raz, w ten wiecz�r, kiedy zosta�a zamordowana. Kto tutaj utrzymywa� z ni� kontakt?

��Zarz�d. Komisja budowlana. I my, starsi kibucnicy, spotkali�my si� z ni� dwa razy. No i Szajke, oczywi�cie.

��Szajke?

��Nasz syn. Jest skarbnikiem. Co za straszna historia! M�oda, zdolna kobieta! Trudno to poj��.

��Co m�wi Szajke?

��Jest w szoku � westchn�a Jafa. � Ca�a odpowiedzialno�� spoczywa na nim. Wszystkie po�yczki i oszcz�dno�ci!

��To nie jego wina, �e j� zamordowano.

��Tak, ale co z pieni�dzmi, kt�re znik�y?

��Nie znik�y. Wszystko si� wyja�ni. � Willi by� wyra�nie z�y na �on�. Wyd�u�y� krok, jakby z�o�� udzieli�a si� nawet jego roboczym butom i wystaj�cym z cholewek skarpetkom. Widzia�y teraz tylko jego plecy.

��Willi nie jest w stanie zmierzy� si� z rzeczywisto�ci� � powiedzia�a Jafa. � Ludzie tu s� dobrzy, ka�dy lubi pracowa�, panuje r�wno��, powietrze mamy �wie�e, a przysz�o�� r�ow�. Gertrude Fisch mia�a racj�. Trzeba umie� patrze�.

W sto��wce Lizzi pozna�a Szajkego Achinoama. By� niski i energiczny jak matka i mia� niebieskie oczy ojca, ale pozbawione tego wzruszaj�cego, naiwnego wyrazu. Kiedy zjedli sma�on� ryb�, Lizzi zapyta�a, czy m�g�by jej po�wi�ci� p� godziny, poniewa� zbiera materia�y do artyku�u o Aleksandrze Hornsztyk. Szajke by� zaj�ty. Oczekiwano go w biurze. Hodowca mango chce si� poradzi� w sprawie plagi je�ozwierzy, a o trzeciej ma przyjecha� przedstawiciel �Agrocasco� na rozmow� wst�pn� o uprawie papai. O czwartej zbiera si� u niego Rada Projekt�w. Jafa zaproponowa�a wi�c Lizzi, �eby odpocz�a u nich w domu, a� b�dzie wolny. Willi natomiast powiedzia�, �e niedobrze jest prowadzi� po ciemku, i zasugerowa� Szajkemu, �eby zmieni� kolejno�� spotka�. Zanim zjedli pomara�cze, Szajke zgodzi� si� umie�ci� Lizzi przed hodowc� mango.

Kiedy znale�li si� w biurze skarbnika, wyzby� si� tej odrobiny grzeczno�ci, kt�r� stara� si� zachowa� w obecno�ci rodzic�w. Oskar�y� Lizzi, �e wykorzysta�a ich naiwno��, aby dosta� si� do kibucu i w�szy� w jego sprawach wewn�trznych. O�wiadczy� te� gwa�townie, �e nie przy�o�y r�ki do oszustw dziennikarzy. Lizzi zaprotestowa�a. Posz�a na wystaw�, nie wiedz�c, kim s� arty�ci. Jest niesprawiedliwy. Gdyby chcia�a przyjecha� do Oznai i �w�szy� w sprawach wewn�trznych�, zrobi�aby to ju� wcze�niej z pomoc� Szibolet. Jest gotowa wsta� i p�j�� sobie w ka�dej chwili. Lecz jego reakcja dowodzi, �e istotnie co� jest nie w porz�dku.

Otworzy�y si� drzwi i z s�siedniego pokoju wyszed� Ido Gabrielow, sekretarz kibucu. Oko�o pi��dziesi�tki, �redniego wzrostu, drobny, z twarz� pomarszczon� i blad� jak u kogo�, kto w dzieci�stwie by� niejadkiem. Zapyta�, co to za ha�asy.

��Nie mamy co ukrywa�, Szajke � rzek�, gdy ten wyja�ni� mu, o co chodzi. � Niepotrzebnie si� z�o�cisz. Trafi� do nas, czy tego chcemy, czy nie. Je�li nie znajdzie si� �aden motyw osobisty � nieszcz�liwa mi�o��, zdrada, diabli wiedz� co jeszcze � policja zacznie sprawdza� interesy Aleksandry Hornsztyk. Chyba �e pope�ni�a samob�jstwo.

��Ona si� nie zabi�a � powiedzia�a Lizzi.

��Nie. Nie by�a typem samob�jczyni � zgodzi� si� z ni� Ido.

��A je�li rzeczywi�cie znajdzie si� motyw osobisty� � nie ust�powa� Szajke. � Nie ma sensu wywo�ywa� wilka z lasu.

��Ale wilk ju� zosta� wywo�any. Lepiej przekaza� informacje na twoich warunkach ni� przeciwnika. Brakuje nam p� miliona dolar�w w kasie!

��Nie chc� z ni� rozmawia� i nie zgadzam si�, �eby� ty to robi�. � G�os Szajkego dr�a� ze zdenerwowania. � A je�li si� przy tym upierasz, b�dziesz musia� mie� zezwolenie zarz�du na udzielenie wywiadu.

��To jest terror! � Ido wyplu� to s�owo, jakby pozbywa� si� pestki, kt�ra utkwi�a w gardle.

��No wiesz, Ido! Daj spok�j! Po co te wielkie s�owa? Mamy problem. Jeste� w stanie wzi�� na siebie odpowiedzialno��? Chcesz trz�sienia ziemi? Prosz� bardzo, ty z ni� rozmawiaj. Ale nie tutaj i nie teraz. Jestem zaj�ty.

Ido zblad�, chcia� co� powiedzie�, ale zrezygnowa� i wyszed� z pokoju.

��W jaki spos�b zgin�o wam p� miliona dolar�w? � spyta�a Lizzi. Wiedzia�a, �e go prowokuje, ale co jeszcze m�g� jej zrobi�? Uderzy�?

Szajke wygl�da� tak, jakby naprawd� mia� taki zamiar. Zwr�ci� si� w jej stron� w�ciek�y, jego oczy p�on�y niebieskim ogniem.

��Wy, dziennikarze � sykn�� ze z�o�ci� � krwiopijcy.

��Jestem osob� pracuj�c� i uczciwie utrzymuj� si� z w�asnej pracy. Sama zap�aci�am za studia i za ka�d� kromk� chleba, kt�r� zjad�am, odk�d wysz�am z wojska dziesi�� lat temu. Nigdy jeszcze nie wyci�gn�am informacji od kogo�, kto nie wiedzia�, kim jestem i czemu o to pytam. I s� to najd�u�sze przeprosiny, jakie kiedykolwiek wyg�osi�am.

Wyraz twarzy Szajkego nieco z�agodnia�. Lizzi dostrzeg�a, �e jego oczy mimo wszystko przypominaj� oczy ojca. W tej samej chwili rozleg�o si� pukanie i do pokoiku wesz�o trzech m�czyzn. Jeden z nich, hodowca mango, przedstawi� Szajkemu pracownika rezerwatu przyrody, kt�ry trzyma� w r�ku pust� pu�apk� na je�ozwierze, oraz agenta ubezpiecze� dla rolnik�w.

��Chcesz, �eby�my poczekali na zewn�trz? � zapyta� hodowca.

��Nie, nie. Przyszli�cie w sam� por�, siadajcie � powiedzia� Szajke. � W�a�nie sko�czyli�my.

Lizzi us�ysza�a pisk pagera, jeszcze zanim dosz�a do samochodu. Odkryto, kto poplami� prze�cierad�o Filipinki � pomy�la�a przestraszona. Wesz�a do jakiego� budynku, kt�ry wygl�da� jak fabryka �rub, i spyta�a, czy mo�e skorzysta� z telefonu.

��Badihi, gdzie jeste�?

��W kibucu Sade Oznaja.

��Co tam robisz?

��Przeprowadza�am wywiad z rze�biarzem amatorem.

��Dlaczego nie bierzesz ze sob� pagera?

��Co mi to tutaj da?

��Badihi! A je�li Egipcjanie zbombarduj� Beer Szew�?

��Czy Egipcjanie zbombardowali Beer Szew�?

Us�ysza�a jakie� trzaski i ucieszy�a si�, �e nie rozumie, co Arieli odpowiedzia�. Jeszcze got�w podbi� jej serce swoim kwiecistym j�zykiem! Cierpliwie czeka�a na dalszy ci�g rozmowy.

��Aresztowano Filipink� od Hornsztyk�w.

��Wiem.

��Informacja pojawi�a si� w �Dzienniku�.

��My�la�am, �e nie chce pan publikowa� niczego, co dotyczy tej historii.

��Pozw�l mi decydowa� samemu, co chc� publikowa�, a czego nie.

��Dobrze.

��Badihi!

��Tak?

��Nie baw si� ze mn�. Do tej pory mia�a� dla mnie jedynie plotki i pog�oski. Aresztowanie Filipinki to fakt, kt�ry mo�na sprawdzi�. Wy�lij wiadomo��.

��Dobrze.

U�miechn�a si� do siebie. Niech Arieli si� troch� pom�czy.

��Badihi!

��Tak?

��Co robisz w Sade Oznai?

Postanowi�a nie przeci�ga� struny i opowiedzia�a mu o powi�zaniach Aleksandry Hornsztyk z kibucem.

��My�lisz, �e pieni�dze, kt�re kibuc zap�aci� Aleksandrze, znik�y?

��Tak.

��Kto� je ukrad�?

��Nie wiem.

��O jakiej sumie mowa?

��P� miliona dolar�w.

��Czeki bez pokrycia?

��Nie. Pieni�dze znik�y gdzie� w drodze mi�dzy kibucem a pani� Hornsztyk.

��To sensacyjna wiadomo�� � powiedzia� Arieli.

��Wys�a� co�?

��Nie masz dowod�w.

��Mog� zacytowa� rozmowy, kt�re tu s�ysza�am.

��I narazi� si� na spraw� o oszczerstwo?

Arieli roz��czy� si�, zostawiaj�c Lizzi z tym pytaniem jakie� dwadzie�cia kilometr�w od Beer Szewy. Czy on tak samo traktuje koleg�w z redakcji w Tel Awiwie? Uderza i znika?

Kiedy przeprowadzili si� do nowej siedziby, wy�wiadczy� im �ask�. Przyjecha� do Beer Szewy z w�a�cicielem gazety, Perlmuterem, panem Zewulunem, kierowc�, i pani� Din�, odpowiedzialn� za redakcyjne komputery. Wypili koniak, zjedli ma�e kawa�eczki �ledzia, oliwki i burekas, a na zako�czenie uraczyli si� sokiem pomara�czowym, kt�ry sta� si� ju� prawie symbolem ich zawodu. Specjalistka od komputer�w, kobieta oko�o czterdziestki, z powiekami umalowanymi jaskrawym niebieskim cieniem, my�la�a � oczywi�cie � �e Lizzi jest kelnerk�. Poprosi�a j�, �eby poda�a kaw�, poniewa� musz� ju� wraca� do Tel Awiwu. Lizzi posz�a przygotowa� kaw�, a kiedy wchodzi�a do pokoju z tac� w r�ku, pan Ocet, Gedalia Arieli, �yczy� powodzenia Prosperowi Parparowi, szefowi drukarni, kt�ry te� zosta� zaproszony na ma�e przyj�cie.

Kilka miesi�cy p�niej pojecha�a do Tel Awiwu i uda�a si� piechot� do Bejt Sokolow, mekki dziennikarzy. Arieli siedzia� za jednym z biurek, jedz�c udko kurczaka i kiszony og�rek. Dw�ch tytan�w izraelskiej prasy, legendarnych mistrz�w pi�ra, sta�o nad nim i rozmawia�o o czyim� artykule, kt�ry � przynajmniej wed�ug ich opinii � okaza� si� kompletn� kl�sk�. Dyskutowali weso�o i energicznie, wyjadaj�c kromki chleba z talerza Arielego. Powiedzia�a: �Dzie� dobry, panie Arieli�, a on odpowiedzia�: �Cze��, cze��. Ich spojrzenia spotka�y si� jedynie na u�amek sekundy, ale Lizzi by�a pewna, �e jej nie pozna� i uwa�a j� najwy�ej za kolejne zagro�enie dla swojego posi�ku.

Trzeba przyzna�, �e by� z ni� ca�y czas w kontakcie. Odnajdywa� j� o ka�dej porze i w ka�dym miejscu, m�wi�, co mia� do powiedzenia, i roz��cza� si�. Lizzi obieca�a sobie, �e kiedy�, raz jeden, to ona rzuci s�uchawk�. Nawet je�li b�dzie j� to kosztowa�o utrat� pracy.

Teraz, kiedy Arieli poleci� jej przys�a� notatk� o aresztowaniu Filipinki, mia�a pretekst, �eby ponownie odwiedzi� dom Hornsztyka. Poczucie sprawiedliwo�ci kaza�o jej ratowa� dziewczyn� przed �ledztwem, w kt�re sama j� wpl�ta�a. Wiedzia�a jednak lepiej ni� inni, �e Marian Ortega-Ramon jest absolutnie niewinna, wi�c prawdopodobnie i tak zostanie uwolniona. Natomiast sk�adaj�c zeznanie, nie tylko pogr��y�aby siebie, lecz tak�e rzuci�aby cie� na dobre imi� s�dziego. Lizzi przyzna�a si� w duchu, z ca�� uczciwo�ci� i logik�, na jak� by�o j� sta�, �e ten cz�owiek jej nie szanta�owa� ani do niczego nie zmusi�. Gdyby chcia�a, mog�aby odrzuci� jego zaloty. Je�eli w og�le tym s�owem mo�na okre�li� to niesmaczne wydarzenie, o kt�rym z ca�ej si�y stara�a si� zapomnie�. Cho� prawd� m�wi�c, to on si� zachowa�, jak nie przystoi s�dziemu okr�gowemu, a nawet s�dziemu pokoju, kt�ry przecie� powinien panowa� nad swoimi ��dzami. Kim jednak jest ona, �eby go os�dza�? Zdecydowa�a, �e pojedzie prosto do domu Hornsztyka. Potem napisze dwie�cie s��w o wystawie w Domu Kultury i mo�e doda troch� informacji o Willim Achinoamie, rze�biarzu z kibucu. W podzi�ce za ciasto figowe.

Ciotka Malka by�a na dy�urze. Kiedy ujrza�a Lizzi, pokr�ci�a g�ow� i przewr�ci�a oczami jak u lalki, bardzo czarnymi i b�yszcz�cymi, w kt�rych �ywo odbija�y si� smutek, �miech i z�o��.

By�a prostolinijna, nie potrafi�a ukrywa� uczu� i mia�a z tego powodu wielu wrog�w, r�wnie� w�r�d krewnych. Lizzi lubi�a, poniewa� uwa�a�a j� za �cz�owieka pracy�. A ciotk� Malk� cechowa�a silna �wiadomo�� spo�eczna.

��Benci jest z�y � powiedzia�a Malka.

��Siedzi w swoim pokoju?

��Tak.

��Jest z nim Adulam?

��Nie. Wyszed� jakie� p� godziny temu.

��Ilan prosi o kanapki.

Bencijon Koresz powita� j� niepokoj�co serdecznie. Lizzi postanowi�a z miejsca zaatakowa�.

��Opowiedzia�e� Adulamowi o filipi�skiej s�u��cej?

��Nie wiem, sk�d mia� informacje. Rzecznik prasowy potwierdzi� tylko to, co Adulam ju� wiedzia�.

��Przynios�am ci ta�m� z rozmow� z Jackiem Danzigiem. Mog�e� mi wtedy powiedzie� o aresztowaniu.

��Nie zosta�a aresztowana. Przes�uchali�my j� i odes�ali�my do domu.

��W�a�nie stamt�d wracam. Nie widzia�am jej.

��Pewnie ociera �zy w swoim pokoju. Wiem, �e stamt�d wracasz. Powiedz mi, kochana Lizette � zagadn�� Benci s�odko � czy ty prowadzisz prywatne �ledztwo r�wnolegle z naszym?

��Nie, dlaczego?

��Bo gdziekolwiek si� zjawi�, okazuje si�, �e ty ju� tam by�a�.

��Co masz na my�li?

��Przesta� udawa�! � Benci nagle wyda� z siebie ryk, kt�ry przej�� j� do szpiku ko�ci.

Lizzi siedzia�a cicho i my�la�a, �e ma do�� tych wiecznych wrzask�w. Najpierw Szajke, potem Arieli, a teraz Bencijon Koresz. Dosy�!

��Je�li jeszcze cho� raz na mnie krzykniesz, wstan� i wyjd�. Przysz�am tu z w�asnej woli. Pracuj� tak samo jak ty. I mam dla ciebie wiadomo�ci, potrzebujesz mnie nie mniej ni� ja ciebie. Nie chcesz, �ebym tu siedzia�a? Nie krzycz. Powiedz. Ja i tak dowiem si�, czego zechc�.

Benci zamacha� r�kami. Wida� by�o, �e naprawd� dobrze si� bawi. Lizzi patrzy�a na niego i my�la�a sobie, �e gdyby si� tak nie ba�a, to uderzy�aby go w twarz.

��Nie mam poj�cia, jak Georgette z tob� wytrzymuje.

Teraz naprawd� go rozbawi�a. Ze �miechu pewnie spad�by z krzes�a, ale w pokoju nie by�o na to do�� miejsca.

��Spa�a� z Jackiem?

��Co?!

��S�ysza�a�, co powiedzia�em.

Lizzi gwa�townie wsta�a i skierowa�a si� do wyj�cia, ale Benci by� bardziej do�wiadczony i szybszy. Posadzi� j� z powrotem na krze�le i zamkn�� drzwi.

��Jeszcze nie sko�czy�em.

��To oficjalne przes�uchanie?

��Ju� ci raz powiedzia�em, w tym pokoju wszystko jest oficjalne.

��Masz nakaz?

��Roz�mieszasz mnie.

��Nie spa�am z Jackiem Danzigiem.

��Jeste� dziewic�?

��To nie twoja sprawa.

��Lizzi!

��Nie zamierzam odpowiada� na to pytanie. Co to ma wsp�lnego z zab�jstwem Aleksandry Hornsztyk? Jackie ci powiedzia�, �e spa� ze mn�?

��Nie.

��To czego ode mnie chcesz? Wyt�umacz mi!

��W pojemniku na �mieci stoj�cym na skraju osiedla znale�li�my zakrwawione prze�cierad�o. Pozornie to nie ma zwi�zku. Pani Hornsztyk zgin�a od strza�u w ty� g�owy. Sprawdzili�my jednak i okaza�o si�, �e prze�cierad�o zosta�o zdj�te z ��ka Marian, filipi�skiej s�u��cej. By�y na nim �lady krwi i spermy. Podejrzewamy, �e w noc morderstwa kto�� hmm� kocha� si� na jej ��ku z dziewic�. My�leli�my, �e to Filipinka. Jednak ona m�wi � i nie widz� powodu, �eby jej nie wierzy� � �e sama wrzuci�a prze�cierad�o do kub�a na �mieci. Przestraszy�a si�, kiedy zobaczy�a na nim krew w�a�nie w noc morderstwa. Marian jest rozwiedziona i z pewno�ci� od dawna nie jest dziewic�. Bada� j� lekarz. Ile dziewic mo�e si� znale�� na takim przyj�ciu? Wysz�a� wcze�niej, wi�c pomy�la�em, �e Jackie ci� uwi�d�, a ty si� przestraszy�a� i uciek�a� do domu. C�rka Hornsztyk�w ma dwana�cie lat. Kelnerki by�y zaj�te. Kto pozostaje?

��Przykro mi. Jackie nie spa� ze mn�.

Lizzi odetchn�a g��boko. Cieszy�a si�, �e ma�a Filipinka wydosta�a si� z r�k Benciego i wr�ci�a do domu. Zabraknie jednego elementu w jego �amig��wce!

��Czy Adulam wie, �e j� zwolnili�cie?

��Tak

��Szkoda. M�j naczelny, Arieli, �askawie zdecydowa� si� opublikowa� histori� o tym przes�uchaniu.

��A czego nie zgodzi� si� opublikowa�?

��On pozwala publikowa� tylko te historie, kt�re mo�na sprawdzi�. Boi si� pozwu o oszczerstwo. Jak mo�na tak pracowa�? Nie mog� ca�y czas pisa� o otwarciu supermarketu albo po�wi�ceniu synagogi. Czy odkryli�cie co� nowego podczas przes�uchania Filipinki?

��Przebywa w Izraelu bez wizy, ale s�dzia za ni� po�wiadczy�. Twierdzi�, �e to �ona przyj�a j� do pracy, a on nic nie wiedzia� o okoliczno�ciach. Nie chc� mu komplikowa� �ycia w�a�nie teraz. Na marginesie, w��czy�a� dyktafon?

��Zawsze mam w��czony dyktafon.

��Nie rozpowszechniaj tej historii z pozwoleniem na prac�. Przymkn�li�my oko.

��O czym mog� napisa�?

��Filipink� przes�uchali�my tak jak wszystkich, kt�rzy znajdowali si� wtedy w domu. Nie podejrzewamy jej i zosta�a zwolniona. Lizzi, to jest mr�wcza praca. Tam by�o ponad osiemdziesi�t os�b.

Lizzi nie wierzy�a w westchnienie, kt�re wydoby�o si� z ust szwagra. Praca by�a jego najwi�ksz� rado�ci�. Mia� pognieciony ko�nierzyk, a z kieszonki koszuli odpad� guzik. Widocznie przy Georgette nie by� taki pedantyczny.

��Byli�cie w biurze Aleksandry Hornsztyk?

��Tak.

��I?

��Co odkry�a� w kibucu?

��Adulam! � wykrzykn�a Lizzi ze z�o�ci�, a� zatrz�s�y si� plastikowe kolczyki.

Pomy�la�a, �e nadszed� czas, aby jecha� do domu. Mo�e zd��y do spo�ywczego przed zamkni�ciem. Zrobi sobie gor�c� zup�, omlet i sa�atk� ze �wie�ych warzyw, z tehin� i mn�stwem pietruszki, a do tego rogalik z mas�em, i posili si�, siedz�c przed telewizorem. Potem p�jdzie do ��ka, z kolorowymi dodatkami weekendowymi, kt�rych jeszcze nie zd��y�a przeczyta�.

��W kibucu odkry�am jedynie dzie�a Willego Achinoama, lokalnego rze�biarza.

��Kt�ry przez przypadek jest te� ojcem Szajkego, skarbnika kibucu.

��Nie jeste� a� tak g�upi, jak wygl�dasz.

��Ty te� nie. Eliezer! � rykn�� nagle. � Gdzie on si� podziewa?! W Aszdodzie?

Benci gruchn�� �miechem i Lizzi zacz�a si� zastanawia�, czy zdo�a�a go oszuka� w kwestii prze�cierad�a. Chyba jej uwierzy�. W przeciwnym wypadku i j� pos�a�by na badanie lekarskie.

Pojawi� si� Eliezer z tac�. Powiedzia�, �e Malka kaza�a mu przyrz�dzi� kaw�, jak tylko Lizzi wesz�a na komend�. Ju� p� godziny stoi pod drzwiami i czeka na wezwanie Benciego. Dlatego kawa jest letnia.

��Tak � powiedzia� Benci, kiedy Eliezer wyszed� � byli�my w biurze Aleksandry Hornsztyk, niech spoczywa w pokoju. Pracuj� tam jej wsp�lnik, architekt Bruno Balfour, m�odszy architekt, Jaron jaki� tam, dwie kre�larki i sekretarka. Aleksandra by�a za�o�ycielk� firmy, zarejestrowanej jako �Hornsztyk i Sp�ka�. Wszyscy s� zszokowani. Ona praktycznie by�a firm�. Dba�a o wszystkie sprawy. Zdobywa�a zlecenia, podpisywa�a umowy, kupowa�a materia�y, zatrudnia�a wykonawc�w. Bruno Balfour i Jaron skupili si� na projektowaniu i nadzorze. Wszyscy m�wi�, �e by�a wybitn� specjalistk�. Zdoln�, krytyczn�, odwa�n�.

��Zbyt odwa�n�?

��Nie wiem. Jeszcze nie wiem. Historia z Jackiem Danzigiem niezbyt tu pasuje. Kobieta, kt�ra zdolna jest po�wi�ci� swoje dobre imi� dla jakiego� szczura� c�, rabinem ju� nie b�dzie.

��Rozmawia�e� z Jackiem po wys�uchaniu ta�my?

��Tak. Powiedzia� to samo.

Lizzi zacz�a orientowa� si� w metodach pracy Bencijona Koresza. U�miech, uderzenie, u�miech, uderzenie � tak jak pisz� w ksi��kach.

��Benci, jestem zm�czona. Mam propozycj�. Opowiem ci co�, o czym nie wiesz, a ty opowiesz mi, co znale�li�cie na kontach bankowych Hornsztyk�w.

Lizzi zauwa�y�a, �e kierunek, jaki obra�a, zdziwi� go, i w duchu si� za to pochwali�a.

��Pos�uchajmy.

Lizzi opowiedzia�a o wizycie w sklepie z winami oraz o okoliczno�ciach, w jakich � wed�ug Goldnera � Pinchas Hornsztyk zdoby� r�k� pierworodnej c�rki Lubicza, jak r�wnie� dziesi�� procent od jego dochod�w. Poprosi�a Benciego, �eby nie wpl�tywa� w �ledztwo Goldnera, a on przyrzek� jej uczyni�, co si� da. Zauwa�y�a, �e to, co powiedzia�a, pobudzi�o go do my�lenia.

��On jest bardzo sprytny, ten Hornsztyk � stwierdzi� Benci.

��To pewne, �e nie jest naiwny. Twoja kolej, m�j drogi.

Co� na ta�mie, kt�r� przynios�a Lizzi, zaniepokoi�o Benciego. Ci�gle od nowa przes�uchiwa� dialog mi�dzy ni� a Jackiem Danzigiem i w ko�cu poprosi� o sporz�dzenie stenogramu.

��Mo�e oczy b�d� m�drzejsze od uszu � stwierdzi�.

Zdradzi� Lizzi, �e Jackie podkre�la� ci�g�e s�owo �p�noc�, jak gdyby chcia� je wyry� w pami�ci s�uchaczy. Pianista zna� Lizzi i wiedzia�, �e ma zwyczaj nagrywa� wywiady. Wiedzia� tak�e, �e ta�ma z nagraniem dotrze do Benciego, kt�ry specjalnie jej za��da�, do�wiadczenie bowiem go nauczy�o, �e przest�pcy zostawiaj� za sob� wiele �lad�w, kt�re pozwalaj� sprawiedliwo�ci zwyci�y�. O ile jej str�om nie brak rozumu. Pewien w�amywacz nadgryz� jab�ko le��ce na stole w kuchni, a nie mia� k�a. Oszust w Banku Europejskim pisa� pi�rem wiecznym marki �Parker 1954�. Kto dzisiaj pisze par-kerem �54? Banalne, droga Lizzi, banalne.

��Spyta�em Jackiego Danziga, co wydarzy�o si� o p�nocy � opowiada� Benci. � Udawa� naiwnego, stara� si� mnie zby�, w ko�cu si� podda�. Z�ama�em go, kiedy powiedzia�em, �e znale�li�my odciski jego but�w ko�o kamiennej �aweczki, na kt�rej siedzia�a zamordowana. Nawet nie musia�em krzycze�.

I pomy�le� tylko � zaduma�a si� Lizzi � �e ten cz�owiek w r�kach Georgette jest mi�kki jak wosk.

��Naprawd� by�y odciski jego but�w ko�o �aweczki?

��Tak. Tylko my ich nie znale�li�my. Okaza�o si�, �e Aleksandra Hornsztyk, albo � jak j� wszyscy nazywaj� � Aleks, um�wi�a si� z nim o p�nocy przy ma�ym basenie w ogrodzie za domem. Sko�czy� gra�, wyszed� do ogrodu, pod��y� w kierunku basenu i znalaz� j� siedz�c� na �awce, martw�. Przera�ony, odwr�ci� si� i uciek� z przyj�cia, nic nikomu nie m�wi�c.

��To znaczy, �e o dwunastej ju� nie �y�a.

��Je�li Danzig m�wi prawd�.

��Zatrzymali�cie go?

��Nie.

��Dlaczego?

��Bo nie.

��Gdzie i kiedy mia�a miejsce rozmowa, podczas kt�rej um�wili si� na spotkanie?

��Zadzwoni�a do niego przed przyj�ciem, oko�o sz�stej, i powiedzia�a, kiedy ma przyj�� i jakie utwory zagra�.

��Wiedzia�, czy by�a wtedy sama?

��Tak s�dzi. Wydaje mu si�, �e s�ysza� chlupot wody. Czasami dzwoni�a do niego w trakcie k�pieli.

��Wczoraj od sz�stej rano czeka�am na montera, kt�ry mia� mi zainstalowa� ogrzewacz wody, ale w ko�cu nie przyszed� � powiedzia�a Lizzi z gorycz�. � Co z tego wszystkiego mog� opisa�?

��Ani s�owa.

��Tak my�la�am. Jad� do redakcji zaj�� si� artyku�em o wystawie.

��Mo�esz napisa�, �e Filipinka zosta�a przes�uchana i zwolniona.

��Po tym, jak umie�ci� to �Dziennik Po�udnia�? Dzi�ki, m�j drogi. Sprawdzili�cie konto Aleks?

��Sprawdzamy.

��Dasz mi zna�?

��Nie.

Lizzi zarzuci�a torb� na rami� i wysz�a bez s�owa po�egnania. Nie mia�a w�tpliwo�ci, �e Benci wyci�gnie korzy�ci z tego, co mu opowiedzia�a. Ona natomiast mo�e tylko siedzie� na tej tykaj�cej bombie zegarowej i po prostu czeka�.

��Dzwoni�a Hawacelet. Posz�a na jaki� kurs � poinformowa�a j� Malka z wysoko�ci swojego stanowiska.

��Poprawa w�asnego wizerunku.

��Ot� to. Pyta�a, czy b�dziesz mog�a posiedzie� z dzie�mi.

��Musz� wys�a� artyku� do redakcji. To mi zajmie nieca�� godzin�. O kt�rej mam przyj��?

��Co to za kurs?

��Wierzy� w siebie. Mie� lepsze �ycie.

��Powiem jej, �e nie mog�a�. Wygl�dasz na zm�czon�, Lizzi.

Lizzi chcia�a zaprotestowa�, ale zmieni�a zdanie. Wprawdzie ju� od tygodnia nie widzia�a swoich siostrzenic, lecz Malka mia�a racj�: by�a zm�czona. Gdy wysz�a na ulic�, zdziwi�a si�, �e zapad� ju� zmierzch. �wiat�o latarni odbija�o si� w ka�u�ach po wczorajszym deszczu. Nawet je�li bardzo si� pospieszy, nie zd��y do sklepu przed zamkni�ciem. Przy odrobinie szcz�cia dotrze do domu przed wiadomo�ciami w telewizji. Ugotuje sobie zup� szparagow� z torebki i p�jdzie spa�. Poczu�a, �e mimo wszystko, jak na dziennikark�, kt�ra tak ma�o zarabia, pracuje ca�kiem ci�ko.

Bruno Balfour, wsp�lnik Aleksandry Hornsztyk, by� wysokim m�czyzn� po czterdziestce, barczystym, o silnie zarysowanej szcz�ce i du�ych z�bach. Mia� rudaw� brod� i niewielkie oczy z pomarszczonymi powiekami. Odznacza� si� du�ym urokiem osobistym, lecz w tej chwili sprawia� wra�enie mocno wystraszonego. Odk�d �to� si� zdarzy�o, nie jest w stanie pracowa�. Nic nie rozumie. Zupe�nie nic! Kto chcia�by zabi� Aleks?! Ca�y czas mu si� wydaje, �e j� widzi; widzi, jak wchodzi do pokoju, s�yszy, jak rozmawia przez telefon. Jej twarz jest zamglona, tylko u�miech zostaje, jak u�miech Kota z Cheshire. Nie �pi od czterech nocy. Martwi si� te� o biuro. Nigdy nie zajmowa� si� sprawami organizacyjnymi i teraz wszystko zwali�o mu si� na g�ow�. Dzisiaj kto� przyni�s� rachunek za trzydzie�ci par drzwi przesuwnych, a on nie ma poj�cia, gdzie szuka� zam�wienia. Wczoraj by� tu agent z zak�adu produkuj�cego klimatyzatory i za��da� zadatku � Bruno zap�aci�, mimo �e nie wie, czy temu cz�owiekowi cokolwiek si� nale�a�o, czy te� wykorzysta� sytuacj�. Zar�wno klienci, jak i dostawcy s� zdenerwowani, i s�usznie. On pr�buje wszystkich uspokoi�, ale sam nie jest w stanie si� z tym upora�. M�odszy architekt, Jaron Bruchim, zaproponowa�, �eby ksi�gowy sprawdzi� rachunki i wszystkim si� zaj��, dop�ki nie znajd� jakiego� rozwi�zania. Jest jeszcze bardziej zagubiony od niego.

Jaron wcale nie wygl�da� na zbyt zagubionego. By� bardzo �adnym ch�opcem i Lizzi mia�a w�tpliwo�ci, czy mu to pomo�e w karierze. Takich �adnych ch�opc�w inni m�czy�ni usuwaj� z pola bitwy za pomoc� metodycznego dr�czenia. Sta� przy desce kre�larskiej, ubrany w fioletow� koszul�, bez swetra czy kurtki, i sznurowane sk�rzane buty, kt�re doskonale zda�yby egzamin w �niegach Alp. �redniego wzrostu, �redniej budowy, o ustach rozpieszczonego dziecka i czarnych oczach, wpatrzonych w kawa�ek kalki na stole. Poczu�, i� Lizzi mu si� przygl�da, i podni�s� g�ow�. U�miechn�� si� zdawkowo. By� przyzwyczajony do kobiecych spojrze�.

��Czy ma pan prawo podpisywa� czeki? � spyta�a Lizzi Balfoura.

��Oczywi�cie. Jestem wsp�lnikiem. Byli�my wsp�lnikami. Aleks mia�a prawo podpisywa� pierwsza, oczywi�cie. Nurit, nasza sekretarka, jest odpowiedzialna za ma�� kas� i te� ma prawo wystawia� czeki, ale tylko na wydatki biurowe.

Bruno wymawia� mi�kko liter� �r�, a sp�g�oski j�zykowe topnia�y mu w ustach.

��Pochodzi pan z Argentyny? � zapyta�a Lizzi.

��Nie. Z Turcji. Ale przyjecha�em do Izraela, jak mia�em cztery lata.

��A rodzice?

��Matka z Grecji, a ojciec z Galicji. Niebezpieczne po��czenie. � Po raz pierwszy, odk�d wesz�a do biura, na jego ustach pojawi� si� u�miech.

��Rozmawia�am wczoraj z panem Hornsztykiem i poinformowa�am go, �e tutaj przyjd�. Powiadomi� pana?

��Nie. Nie widzia�em si� z nim od� tego wydarzenia. Z�o�y�em mu wizyt� kondolencyjn�, ale oczywi�cie nie wypada�o w takich okoliczno�ciach m�wi� o interesach. By� kompletnie za�amany. Dzieci i te�ciowie te�. Straszne!

Lizzi przyjecha�a do biura o �smej rano, r�wnocze�nie z kre�lark�, kt�ra otworzy�a drzwi. Jej tak�e powiedzia�a: �Rozmawia�am wczoraj z panem Hornsztykiem�, lecz zatai�a, �e by�a to rozmowa jednostronna i �e pan H. jej nie odpowiedzia�, a ona pozwoli�a sobie odczyta� jego milczenie jako zgod�. Bruno nie by� zadowolony z najazdu prasy. Spodziewa� si� jednak, �e wcze�niej czy p�niej odwiedzi ich i policja, i prasa. Lizzi zdziwi�a si�, �e Benci nie przyszed� sam, tylko kogo� przys�a�. Zastanawia�a si�, co te� on knuje.

Bruno Balfour wprowadzi� j� do pokoju Aleks, stan�� w drzwiach i stwierdzi�, �e troch� dziwi si� s�dziemu. I on, i Jaron wahali si�, czy mog� wchodzi� do tego pokoju, a cz�sto musieli, ale byli pewni, �e s�dzia zechce przejrze� papiery. Tymczasem on pozwoli� tu wej�� w�a�nie dziennikarce! C�, na razie mo�e si� rozejrze�, ale niech nie zrobi ba�aganu. By� zdenerwowany i zmieszany: Lizzi obieca�a, �e zabierze jej to bardzo ma�o czasu i �e wszystko pozostawi na miejscu. Nie opublikuje te� niczego bez jego zgody.

Biuro mie�ci�o si� na parterze bloku mieszkalnego i jego pomieszczenia mia�y standardowe rozmiary. Wielkie okno wychodzi�o na ulic� i kiedy Lizzi podnios�a �aluzje, pok�j zala�o jasne �wiat�o. Sta�y tam dwa biurka, trzy sto�y kre�larskie, rega�, miniaturowa lod�wka, tablica z wzorami p�ytek ceramicznych oraz ma�y sejf. Na jednym z biurek le�a� poka�ny notes i Lizzi postanowi�a zacz�� w�a�nie od niego.

Pismo Aleks by�o czytelne; du�e, energiczne litery ujawnia�y jej osobowo��. Lizzi przepisa�a nazwiska, daty, liczby, nie przeoczy�a niczego. Aleks wiod�a bogate w zaj�cia, lecz uporz�dkowane �ycie. Tu i tam widnia�a w notesie literka �G�. 12.30 Coco albo G, 20.30 Pelikan albo G, 08.00 Country. Zapisane te� by�y daty urodzin cz�onk�w rodziny, godziny wyjazd�w i spotka� z Brunonem i Jaronem. Co dwadzie�cia osiem dni pojawia�y si� gwiazdki, kt�re oznacza�y prawdopodobnie terminy miesi�czki. Lizzi odkry�a nazwiska ludzi, kt�rych zna�a, na przyk�ad dyrektora Banku Rolniczego czy dyrektora filii banku Izrael-Luksemburg. Figurowali tam te� Szajke Achinoam i Ido Gabrielow oraz liczni klienci i dostawcy. Szczeg�lnie jednak zainteresowa�y j� te nazwiska, z kt�rymi dot�d si� nie spotka�a � jak Archimedes Lewi czy Salon Ortal. Przepisywa�a je teraz szybko, wyja�nienia odk�adaj�c na p�niej. Wiedzia�a, �e nie ma wiele czasu. Zaraz mo�e tu zajrze� Benci albo Hornsztyk, albo jeszcze kto� inny, i j� przegoni�. A wtedy b�dzie mia�a szcz�cie, je�li uda jej si� odej�� z �upem. Dzie� przed przyj�ciem Aleks pojecha�a do Sade Oznai. Ido Gabrielow powiedzia�, �e �Aleksandra Hornsztyk nie by�a typem samob�jczyni�. Sk�d m�g� wiedzie�? Czy a� tak dobrze j� zna�?

Mi�dzy ok�adk� notesu a kolorow� plastikow� obwolut� Lizzi znalaz�a trzy notatki. Kto� ��da� od Aleksandry r�nych sum pieni�dzy. Wida� by�o, �e zosta�y skre�lone w r�nym czasie, odr�cznie, na karteczkach wyrwanych z ma�ego notesiku, takiego jaki nosz� kelnerki w kawiarniach i restauracjach.

Na pierwszej by�o napisane: �Pilnie potrzebuj� paru tysi�cy�.

Na drugiej: �Przyjd� o sz�stej do C.C. z pi�cioma tysi�cami�.

Na trzeciej: �W pi�tek o 12 w P. Je�li nie, porozmawiam z twoim m�em�.

Lizzi przepisa�a tre�� notatek, w�o�y�a karteczki z powrotem za obwolut� i wytar�a d�onie o spodnie. Zamkn�a notes, sw�j schowa�a do torby i wysz�a z pokoju. Zastanawia�a si�, czemu Aleks zachowa�a te notatki. Bez w�tpienia napisa� je Jackie Danzig, a w �Niebieskim Pelikanie� u�ywano takich notesik�w. �C.C.� to najprawdopodobniej Country Club, a �P.� � �Niebieski Pelikan�. Ale je�li Jackie j� szanta�owa�, czemu go zaprosi�a, �eby gra� na przyj�ciu w jej domu? Spotkanie o p�nocy przy basenie ukaza�o si� teraz w innym �wietle. Czy zamierza�a da� mu pieni�dze? Grozi�? A mo�e wzi�a bro� m�a, �eby zabi� kochanka, i zgin�a podczas szamotaniny?

��Czy pojecha� pan z Aleksandr� do Oznai? � spyta�a Brunona, gdy wr�ci�a do pokoju kre�larzy.

��Kiedy?

��W zesz�y pi�tek.

��Nie pracujemy w pi�tki.

��W zesz�y pi�tek Aleksandra pojecha�a do Sade Oznai na spotkanie z Idonem Gabrielowem i Szajkem Achinoamem.

��Nie s�dz�. W pi�tki chodzi�a do sklep�w, do fryzjera, na basen. To by� jej �prywatny dzie�.

��By� pan na przyj�ciu?

��Tak. Ja i Joram. Pani te� tam by�a. Pami�tam pani�. Przysz�a pani z tym pianist�.

��Zna go pan?

��Nie. Ale wiedzia�em, kim jest.

��Przychodzi� tu czasami?

��Nigdy go nie spotka�em.

��Wiedzia� pan, �e Jackie by� kochankiem Aleks?

��Nie wsadzam nosa w cudze sprawy. To nie jest wielka, szcz�liwa rodzina, tylko miejsce pracy. Prywatne �ycie wsp�pracownik�w mnie nie interesuje. Interesuj� mnie jedynie efekty naszej pracy. Wracaj�c do pani pytania � tak, s�ysza�em, �e by� jej kochankiem, ale nigdy go nie spotka�em a� do tego wieczoru. Nie przychodzi� tutaj, nie dzwoni�. Czasami ona dzwoni�a do niego.

��Kto to jest Archimedes Lewi?

��Nie wiem. Jaron! Czy wiesz, kto to jest Archimedes Lewi? Co za nazwisko!

��Dawny przyjaciel Aleks � odpowiedzia� Jaron Bruchim, nie odrywaj�c wzroku od szkicu.

��Kim on jest? Gdzie mog� go znale��? � spyta�a Lizzi, zwracaj�c si� do m�odszego architekta.

��Nie mam poj�cia.

Zastanowi�a si�, czy istotnie nie wie, czy te� pr�buje co� przed ni� ukry�.

��A Salon Ortal?

��Wydaje mi si�, �e Ortal to jej fryzjerka. Nurit! � zawo�a� Bruno Balfour do sekretarki. � Czy Salon Ortal to fryzjerka Aleks?

��Tak � odpowiedzia�a Nurit i pospiesznie wyci�gn�a z pude�ka papierow� chusteczk�. Mia�a oko�o dwudziestu dw�ch lat, oliwkow� cer� i szczup��, mi�� twarz okolon� czarnymi lokami. Wygl�da�o na to, �e jest jedyn� osob�, kt�ra op�akuje �mier� Aleksandry.

Lizzi podesz�a do niej.

��Jak d�ugo tu pracujesz?

��Dwa lata. Odk�d wysz�am z wojska. Ale przedtem te� tu pracowa�am, uczy�am si� pracy biurowej.

��By�a� w dobrych stosunkach z Aleksandr� Hornsztyk?

��Nie. Krzycza�a na mnie. Ale ona krzycza�a na wszystkich. Tylko �e inni si� w ko�cu przyzwyczajali, a ja nie mog�am. Nie umia�am si� opanowa� i odpowiada�am, a to j� z�o�ci�o jeszcze bardziej. Nie lubi�a dyskusji. Chcia�a, �eby wszyscy robili dok�adnie to, co m�wi�a. By�a zdolniejsza od innych i bardzo wymagaj�ca.

��Czy by�a te� sprawiedliwa?

Nurit znowu zacz�a p�aka�. Wyci�gn�a z pude�ka kolejn� chusteczk� i otar�a oczy.

��Nie wiem. Nie pracowa�am nigdzie indziej.

��Dobrze zarabiasz?

��Ani �le, ani dobrze. Tak jak w moim zawodzie i z moim do�wiadczeniem. Kiedy za�o�yli now� centralk�, podnios�a mi troch� pensj�. Chcia�a mnie te� wys�a� na kurs maszynopisania.

��Tylko ona zajmowa�a si� finansami?

��Tak.

��Kto to jest Archimedes Lewi?

Nurit usi�owa�a sobie przypomnie�. Wzruszy�a ramionami, podnios�a brwi i powiod�a wzrokiem po obecnych w pokoju.

��Brzmi znajomo. Ma chyba jaki� zwi�zek z filatelistyk�, nie s�dzicie? Wydaje mi si�, �e widzia�am gdzie� to nazwisko. Mo�e si� na nie natkn�am, gdy pracowa�am na posterunku wojskowym, a mo�e po prostu by�o na jakim� szyldzie albo tabliczce. Jest do�� niezwyk�e. Czy to wa�ne?

��Mo�liwe. Kto zwykle odnosi� czeki do banku?

��Ja zajmowa�am si� wysy�kami. Kiedy trzeba by�o porozmawia� z dyrektorem, sz�a Aleksandra.

��A pan Balfour?

��On te�. Zw�aszcza ostatnio. Aleks by�a z�a, bo uwa�a�a, �e on jej nie ufa.

Bruno Balfour podszed� do nich znienacka i kaza� Nurit wraca� do pracy. Wyra�nie spochmurnia�.

��Istnieje r�nica mi�dzy zbieraniem informacji a plotkowaniem. Pr�bujemy jako� si� pozbiera�.

��Ostatnie pytanie, panie Balfour. W kibucu Sade Oznaja twierdz�, �e znik�o p� miliona dolar�w, kt�re wyp�acili pa�skiej firmie. Wie pan co� o tym?

Podprowadzi� Lizzi do wyj�cia, trzymaj�c j� za �okie� jednym palcem, jakby ba� si� zarazi� jak�� egzotyczn� chorob�.

��Prosz� mi wybaczy�, ale � jak to si� m�wi w teleturniejach � pani czas si� sko�czy�.

��To znaczy, �e wie pan o tym.

Wyszed� za ni� na podw�rze. Gdy znale�li si� sami, ukryci w�r�d drzew, zwr�ci� si� do niej z w�ciek�o�ci�:

��To oszczerstwo! Je�li pani umie�ci co� takiego w artykule, pozw� wasz� gazet� do s�du.

��Ale w�a�nie tak powiedziano mi w Oznai. Nie b�dzie mo�na temu zaprzeczy�. Dowodem s� nagrane rozmowy.

��Chce nas pani zniszczy�? I bez tego ponosimy du�e straty. Mamy tu pi�ciu pracownik�w i ich rodziny. Nie m�wi�c o klientach, kt�rzy dostan� histerii. Obieca�a mi pani na pocz�tku, �e nic nie zostanie opublikowane bez mojej zgody.

��Przera�a pana tylko wizja artyku�u? Kibuc domaga si� swoich pieni�dzy! Chc� wiedzie�, co si� z nimi sta�o.

��To ca�kiem zrozumia�e. Sam bym chcia� wiedzie�, co si� z nimi sta�o. Tydzie� temu w og�le nie mia�em poj�cia, �e znik�y jakie� pieni�dze. Mamy im zbudowa� jeszcze pi�� dom�w. Wczoraj ca�y dzie� rozmawia�em z naszym dyrektorem banku i ksi�gowym. Rachunki s� w porz�dku. Pieni�dze wp�ywa�y na konto i by�y pobierane zgodnie z rytmem rob�t. Wiadomo, na co poszed� ka�dy grosz!

��Chwileczk�! Czy to znaczy, �e pieni�dze przeznaczone na budow� nowych dom�w kibuc wp�aca� na osobny rachunek?

��Tak. Obstawali przy tym. Otworzyli specjalne konto w g��wnym oddziale banku Izrael-Luksemburg. Inne operacje finansowe przeprowadzali w oddziale Banku Rolniczego. Obawiali si�, �e je�li pieni�dze na budow� b�d� na koncie og�lnym, wydadz� je na co� innego. Zawsze w ostatniej chwili pojawiaj� si� jakie� niespodziewane wydatki. A tak pieni�dze by�y od�o�one na konkretny cel, a nawet przynosi�y procent. Na ka�dym etapie wiedzieli�my, ile zosta�o ju� wydane.

��Aleksandra mia�a dost�p do tego konta?

��Tak. Je�li trzeba by�o kupi� cement czy rury albo zap�aci� dostawcom, wystawia�a czek i zapisywa�a wydatek, a oni to potem zatwierdzali. Przecie� nie zawsze mo�na by�o czeka�, a� kt�ry� z nich przyjedzie do Beer Szewy.

��Gdy m�wi pan �oni�, ma pan na my�li Achinoama i Gabrielowa?

��Tak.

��Ale dlaczego sami nie p�acili firmie budowlanej?

��Mieli zaufanie do Aleks. Bali si�, �e wykonawca ich oszuka.

��Pan te� wystawia� czeki i podpisywa� rachunki?

��Czasami. Ale kwestie finansowe z regu�y by�y w r�kach Aleks. Prosz� mi wybaczy�, naprawd� musz� ju� wraca� do pracy. Prze�ywamy kryzys.

��Dlaczego?

��Dlaczego?! Brakuje nam p� miliona dolar�w na koncie.

��Nie na waszym koncie, tylko kibucu.

��Roz�miesza mnie pani! Mieli�my do niego pe�ny dost�p.

Balfour nie wygl�da� na rozbawionego. Wygl�da� raczej jak kto�, komu w�a�nie dach wali si� na g�ow�, i patrzy� na rozm�wczyni� jak na kompletn� idiotk�.

Lizzi sta�a na w�skim chodniku i wiedzia�a, �e istotnie robi wra�enie kretynki, ze swoimi wielkimi p�askimi stopami i kolczykami z plastiku. Wiedzia�a te�, �e w jej zawodzie to czasami pomaga.

��Mam do pani pro�b�. Prosz� nie publikowa� ani s�owa o zaginionych pieni�dzach. Porozmawiam z lud�mi z Oznai i jestem pewien, �e oni te� si� na to nie zgodz�. Przecie� to b�dzie ze szkod� tak�e i dla nich.

��Nie mog� nic obieca�. Kto mi zar�czy, �e to si� nie uka�e w innej gazecie?

��Nie b�d� rozmawia� z �adnym dziennikarzem. Nic mi z tego nie przyjdzie.

Usi�owa� si� u�miechn��, mru��c lekko powieki. Lizzi widzia�a, �e waha� si�, czy jej nie podzi�kowa�. W ko�cu po�egna� si� s�owami: �Musz� wraca� do pracy�, odwr�ci� si� i poszed� do biura. Wygl�da� sympatycznie. Ale co z tego? Ona sama nie wygl�da�a zbyt sympatycznie, a uwa�a�a, �e jest mi�a.

Z firmy �Hornsztyk i Sp�ka� Lizzi pojecha�a do nowego centrum handlowego na konferencj� prasow� w Instytucie Kreowania Wizerunku, kt�ry obiecywa�, �e �wype�ni puste miejsce na mapie po�udniowego Izraela�. Tak przynajmniej by�o napisane w prospekcie do��czonym do zaproszenia:

�Jeste�my dumni z Beer Szewy i jej osi�gni��. Mamy tutaj uniwersytet, filharmoni� i teatr. Ale czy Beer Szewa ma odpowiedni wizerunek? Czy w �wiadomo�ci mieszka�c�w naszego kraju utrwali� si� obraz jej sukces�w? Czy ktokolwiek, my�l�c �Beer Szewa�, my�li jednocze�nie �sukces�? Czy kto�, my�l�c o tobie, pomy�li �sukces�?� � pyta�a Sima Jenkins, za�o�ycielka instytutu. Jej zdj�cie na tle portretu Kitchenera, brytyjskiego genera�a z czas�w pierwszej wojny �wiatowej, widnia�o na prospekcie. Dla wszystkich by�o oczywiste, �e kto my�li �Sima Jenkins�, my�li �sukces�. W przeciwie�stwie do tych, kt�rzy my�l� �Lizzi Badihi�, je�li w og�le ktokolwiek o niej my�li � stwierdzi�a w duchu Lizzi. Mo�e ona te� powinna si� zapisa� na kurs kreowania wizerunku?

Instytut mie�ci� si� na najni�szym pi�trze centrum handlowego, zaraz pod sklepem z galanteri� �Easy Come�. Obok sklepu sta�a grupka ludzi � trzy kobiety, czterech m�czyzn � i wymachiwa�a kartonow� tablic� z napisem: �Powstrzyma� okupacj�.

�ciany dzia�owe niewielkiego pomieszczenia zosta�y wyburzone. Na pod�odze le�a�y poduszki w pastelowych kolorach, �wiat�o by�o przyt�umione. Sima Jenkins tryska�a dobrym humorem i u�miech nie schodzi� jej z warg. Dziennikarze rozsiedli si� na poduszkach i starali si� sprawia� wra�enie, �e zawsze w ten spos�b przeprowadzaj� wywiad. Weso�a m�oda kobieta roznosi�a sok z og�rk�w i ciasteczka figowe z pe�noziarnistej pszenicy. Lizzi obliczy�a, �e min�y cztery dni, odk�d jad�a ciep�y posi�ek. Po wyj�ciu z instytutu pojedzie do redakcji, napisze artyku�, a nast�pnie uda si� do spo�ywczego i zape�ni dom niezdrow� �ywno�ci�.

Sima Jenkins t�umaczy�a, �e cz�owiek jest w stanie zrealizowa� ka�de swoje pragnienie. To zale�y wy��cznie od niego. �wiat na nas czeka i tylko dlatego, �e my�limy, i� jest brzydki i z�y, nie potrafimy dostrzec, �e jest on pi�kny i dobry. Ale teraz mamy do dyspozycji narz�dzia, kt�re pomog� nam si� pozby� negatywnych my�li wpojonych przez wychowanie. Cz�owiek mo�e by�, czym zechce. Poprawa w�asnego wizerunku jest kluczem do odkrycia swoich mo�liwo�ci. Ona sama stosuje metod� holistyczn�, kt�rej nauczy�a si� w Kansas City u profesora Salto Mortale, ucznia Hernefelsa. Postanowi�a za�o�y� sw�j instytut w�a�nie tutaj, gdy� Beer Szewa, tak jak metoda poprawy wizerunku, jest syntez� opart� na idei �tw�rczego gromadzenia�. To, co wewn�trz, jest to�same z tym, co na zewn�trz. Pos�ugujemy si� � opowiada�a � od�amkami kamieni, krzykiem, ruchem i muzyk�. Chodzi o to, aby si� wyzwoli� i osi�gn�� to, co �nadindywidualne� i �nadwitalne�. A to umo�liwi sukces. Jej metoda sprawdzi�a si� w Kansas i ma nadziej�, �e przyjmie si� tak�e w Beer Szewie.

Dziennikarze byli pod wielkim wra�eniem. Pad�y pytania o czas trwania i koszt kursu � dwie kwestie, kt�rych Sima akurat wola�aby nie porusza�. Francuska dziennikarka zapyta�a, czy powo�anie takiego instytutu jest rodzajem protestu. Sima Jenkins skwitowa�a jej s�owa u�miechem. Nie musia�a nic m�wi�. Wszyscy i tak zrozumieli. Wszyscy opr�cz Lizzi, kt�ra oczywi�cie nic nie zrozumia�a.

Kto� poci�gn�� j� za r�kaw. Odwr�ci�a si� i ujrza�a Adulama. Oczywi�cie! Kiedy wyszli na zewn�trz, powiedzia�, �e nie ust�pi i �e musz� zje�� razem obiad, poniewa� mu to obieca�a. Lizzi o�wiadczy�a, �e jest k�amc� i �e niczego nie obiecywa�a. Wtedy on stwierdzi�, �e powinna p�j�� na kurs poprawy wizerunku, gdy� jego zdaniem bardzo by jej si� przyda�. W ko�cu g��d przes�dzi� spraw�: Lizzi dosz�a do wniosku, �e wszystko jej jedno � mo�e i�� do restauracji, nawet je�li b�dzie musia�a przesiedzie� dwie godziny naprzeciwko Adulama. Tym bardziej �e taki lokal jak �Coco� nie odbiera� ch�ci do pracy. Wr�cz przeciwnie, po posi�ku chcia�o si� opu�ci� go jak najszybciej. W zimie by�o tam zimno, a w lecie gor�co. By�y tam te� plastikowe sto�y, do kt�rych przylepia�y si� r�ce i resztki jedzenia. Jednym s�owem � wszystko to, czego Lizzi potrzebowa�a, aby poprawi� sobie humor.

Coco przywita� ich tak serdecznie, jakby byli jego odnalezionym po latach rodze�stwem. Jeszcze zanim zd��yli otworzy� usta, zastawi� st� oliwkami, marynowan� papryk� i ciep�ymi chlebkami pita. Adulam zapyta�, czy ma zam�wi� dla nich obojga. Lizzi skin�a g�ow� i wpakowa�a oliwk� do ust.

Na pocz�tku rozmawiali troch� o uk�adzie berli�skim i o m�odoturkach. Adulam chodzi� na wyk�ady niekt�rych z dawnych profesor�w Lizzi. Kiedy poch�on�a szasz�yki, tehin� i sa�atk� ze swojego talerza oraz reszt� frytek ze wsp�lnego p�miska, a potem col� i kaw�, poczu�a, �e ma niewielki k�opot z koncentracj�.

��Nie gotujesz sobie?

��Nnnie.

��To gdzie z regu�y jadasz?

��Gdziekolwiek.

��Nadal zbierasz informacje o Hornsztyku?

��Mmmm�

��Lizzi!

Mimo �e w restauracji panowa� gwar, ludzie siedz�cy przy stolikach wok� nich podnie�li g�owy znad talerzy. Podobnie zreszt� jak Lizzi.

��Z czego si� �miejesz?

��Id� do domu. Potrzebujesz snu.

��Jad� do redakcji przepisa� na komputerze artyku� o instytucie.

��Zawrzyjmy uk�ad. Oboje damy ten artyku� w przysz�ym tygodniu.

��Ty go dasz w przysz�ym tygodniu. Ja napisz� go dzisiaj. Moja siostra Hawacelet jest s�uchaczk� Simy Jenkins i nie wybaczy mi, je�li nic nie napisz� o instytucie.

��Ja ci to napisz�.

��Nie roz�mieszaj mnie.

��Lizzi, padasz z n�g.

��Nic jeszcze nie wiesz o moich nogach, m�j drogi.

��Chcia�bym si� czego� dowiedzie�, moja droga.

Lizzi zauwa�y�a, �e rozmowa zaczyna przybiera� niepo��dany obr�t. Z kamienn� twarz� wsta�a z miejsca i usi�owa�a wyj�� z restauracji, zachowuj�c resztki godno�ci. Nie by�o to �atwe, zwa�ywszy, �e krzes�o przylepi�o si� jej do spodni, a nast�pnie z �oskotem wyl�dowa�o na pod�odze. Coco w lansadach odprowadzi� ich do drzwi. Zamieszanie, kt�re wywo�ali, sprawi�o mu wielk� przyjemno��. Gdyby kto� spyta� Lizzi, ilu ludzi pragn�aby unikn�� przez najbli�sze kilka miesi�cy, z pewno�ci� odpar�aby, �e dw�ch � Coco i Adulama.

Dahan i Szibolet siedzieli na stole, pij�c kaw� z kubk�w. Lizzi zastanawia�a si�, czy kawa jest smaczniejsza, kiedy pije si� j�, siedz�c na stole. Dahan poprosi�, aby zaznaczy�a, �e lokal Simy Jenkins znajduje si� pod sklepem z galanteri� �Easy Come�. �Nie ma problemu� � odpar�a Lizzi i posz�a do swojego pokoju. Za to na pewno nie dostanie premii, to nie jest informacja, kt�ra mog�aby si� przedosta� do prasy krajowej. Jej siostry b�d� musia�y troch� poczeka� na nast�pn� po�yczk�. Stara�a si�, �eby to, co pisze, brzmia�o powa�nie, zar�wno ze wzgl�du na Hawacelet, jak i Adulama. Szibolet przynios�a jej kaw� i Lizzi spyta�a, jak w kibucu przyj�to artyku� o Willim Achinoamie.

��No pewnie, �e wszyscy si� cieszyli. Zawsze si� cieszymy, kiedy jeden z nas odnosi sukces. Jeste�my z niego dumni � odpowiedzia�a Szibolet.

��Lubicie go?

��Jasne, �e lubimy, w ko�cu to jeden z nas, nie?

Szibolet u�miechn�a si�, a Lizzi pomy�la�a, �e nigdy przedtem tak naprawd� z ni� nie rozmawia�a.

��W Oznai spotka�am te� jego syna, Szajkego. Podobno jest skarbnikiem. Od dawna?

��Od kilku lat. Zna si� na rzeczy.

��A Gabrielow, d�ugo ju� jest sekretarzem kibucu?

��Wiele lat. Jest te� dyrektorem fabryki �rub. Ma jakie� wykszta�cenie ekonomiczne. Skoro chc� to robi�, nie b�dziemy rzuca� im k��d pod nogi.

��Gabrielow to mi�y cz�owiek. Sympatyczny.

��Aha.

��Co �aha�? � zapyta�a Lizzi.

��To zale�y od tego, jak du�o si� o nim wie.

��Nie lubicie go?

��To nie kwestia lubienia czy nielubienia. � Szibolet zawaha�a si�. � On ci�gle wyje�d�a na konferencje albo na spotkania z w�adzami partii. Ma samoch�d i zwracaj� mu za delegacje. Kiedy ma ochot�, jedzie sobie do miasta � do teatru albo co� obejrze�. Nie wszystkim to si� podoba. Poza tym ludzie nie pochwalaj�, �e rzuci� swoj� dziewczyn�, Lejke, i zwi�za� si� nagle z inn�, du�o od niego m�odsz�, kt�ra przedtem by�a z takim jednym Mojszem. M�wi si�, �e to ona namawia Gabrielowa na te wszystkie wyjazdy. Tak s�ysza�am.

��Gabrielow chce opu�ci� kibuc?

��Nie s�dz�. Po prostu to mi do niego nie pasuje. Ale kt� mo�e wiedzie�?

��Gdzie on mieszka, kiedy jest w mie�cie?

��Jaki� czas temu kibuc wynaj�� mu pok�j u pewnej rodziny. Chcesz, �ebym sprawdzi�a u kogo? S� z nim jakie� problemy czy co?

��Problemy? Jakie mog� by� z nim problemy? Wydaje mi si�, �e ludzie tak sobie gadaj�. On ci�ko pracuje, kieruje zak�adem, jest sekretarzem kibucu. Zorganizowa� budow� nowych dom�w, a to przecie� olbrzymie przedsi�wzi�cie. Nie nale�y a� tak si� przejmowa� ca�ym tym gadaniem.

��Mo�liwe. Tylko �e ludzie czekali tyle czasu na nowe mieszkania, i starzy, i m�odzi, a tu nic si� nie rusza.

��Sama widzia�am nowe domy.

��Budow� rozpocz�to dwa lata temu i powiedziano nam, �e za rok stanie dwana�cie nowych dom�w, a teraz nagle nie ma pieni�dzy. Chyba opracowano jaki� plan finansowy, nie? M�j tata twierdzi, �e co� tu jest nie tak. Albo by�y pieni�dze, m�wi, i znik�y, albo nigdy ich nie by�o i kto� nas ok�ama�. Nie tylko on tak m�wi. Moi rodzice mieli si� wprowadzi� do nowego mieszkania ju� rok temu.

Lizzi pomy�la�a, �e istnieje jeszcze jedna mo�liwo��: pieni�dze zaoszcz�dzone na nowe domy nie znik�y, ale po prostu nigdy nie zosta�y wp�acone na konto. Zapyta�a Szibolet, czy zgodzi�aby si� wzi�� j� ze sob�, kiedy nast�pnym razem b�dzie jecha� do domu.

��No pewnie! Bomba! Ale super! � wykrzykn�a dziewczyna z rozja�nion� twarz�.

��Nie chcesz nigdzie studiowa�, moja droga?

��Nie. Na razie chcemy uzbiera� pieni�dze na wyjazd do Boliwii albo do Tajlandii. Na rok albo dwa. I tu, i tam mamy przyjaci�, kt�rzy na nas czekaj�. Tak te� si� cz�owiek czego� uczy, prawda? Jak wr�c�, to mo�e p�jd� na jakie� studia. Albo pedagogika specjalna, albo terapia zaj�ciowa. Ale przeszkadzam ci, za du�o gadam.

Kiedy wysz�a, Lizzi si� u�miechn�a. Rozmowa z Szibolet rozproszy�a wreszcie senno��, kt�ra ogarn�a j� w czasie obiadu z �m�odoturkiem�. Artyku� o Instytucie Kreowania Wizerunku mo�e poczeka�. Teraz czas rozpocz�� poszukiwania ig�y w stogu siana, czyli tajemniczego Archimedesa Lewiego. Kiedy s�ysza�a to imi�, mia�a wra�enie domowej przytulno�ci, jakby otula�a si� swym starym szlafrokiem. Sekretarka firmy �Hornsztyk i Sp�ka�, Nurit, powiedzia�a, �e by� mo�e si� na nie natkn�a, gdy pracowa�a na posterunku wojskowym. Lizzi postanowi�a wi�c odwiedzi� ciotk� Klar� i wuja Jakowa. Ich sklep przecie� s�siadowa� z posterunkiem.

Kiedy Lizzi wesz�a do sklepu filatelistycznego Archimedesa Lewiego, pomy�la�a o swoim dzieci�stwie. Tak wiele rzeczy by�o dla niej obcych. Niczego nie zbiera�a. Ani znaczk�w, ani muszli, ani kart, ani nawet papierk�w od czekoladek lub gumy do �ucia �Bazooka� � �adnej z tych rzeczy, kt�re stanowi�y skarby jej ma�ych siostrzenic. Dziewczynki przechowywa�y w pustych bombonierkach swoj� bi�uteri�, a w starych portmonetkach zbiory obrazk�w. Mama przynosi�a jej wprawdzie resztki tkanin z fabryki, ale zawsze zostawa�y wykorzystane w jakim� po�ytecznym celu: zamienia�y si� w lalki, �ciereczki do kurzu, serwetki. Ona sama by�a cich�, pracowit� dziewczynk� i wyros�a na cich�, pracowit� kobiet�. I nie zbiera niczego, co nie ma praktycznego zastosowania. Zawsze potrzebny jest dach nad g�ow�, chleb i ubranie. Wszystko poza tym jest zb�dne. W ka�dej chwili Lizzi by�a gotowa wyj�� z domu, zamkn�� za sob� drzwi i odjecha�. �ywi�a te� ogromny l�k przed gromadzeniem d�br materialnych. Staropanie�stwo nie jest jeszcze tak straszne, dop�ki nie ma si� serwisu do kawy. Serwis dostaje si� w prezencie �lubnym. Dziewczyna, kt�ra kupuje go sobie sama, traci nadziej� na zam��p�j�cie.

Lizzi rozgl�da�a si� po sklepie oczami ma�ej dziewczynki, kt�ra po raz pierwszy napotyka nowy i cudowny �wiat: wielkie klasery, pude�ka, bloczki znaczk�w na �cianach, egzotycznie brzmi�ce nazwy, jak Mauritius, Czarnog�ra czy Przyl�dek Dobrej Nadziei, podobizny Karola rumu�skiego, Borysa bu�garskiego, cuda przyrody i osi�gni�cia cz�owieka, zwyci�stwa i kl�ski, zdobywcy i podr�nicy � wszystko tam by�o!

Trwa�y w�a�nie negocjacje pomi�dzy Archimedesem Lewim a dwoma angielskimi turystami, dotycz�ce znaczka o nominale p� pensa z podobizn� kr�lowej Wiktorii. S�dz�c po wyrazie twarzy kontrahent�w, proponowane warunki nie zadowala�y �adnej ze stron. Anglicy najpierw ogl�dali znaczek pod �wiat�o i bez entuzjazmu badali znaki wodne. Potem zacz�li wertowa� angielskie i ameryka�skie katalogi, rzucaj�c lu�ne uwagi o pogodzie, stanie pokoi hotelowych, agresywnych przewodnikach, bezczelnym kierowcy � s�owem, o wszystkim z wyj�tkiem Wiktorii, roztaczaj�cej przed nimi sw�j kr�lewski majestat. Archimedes za��da� zbyt wysokiej ich zdaniem ceny i o�wiadczy�, �e nie zale�y mu zbytnio na sprzeda�y tego znaczka. Jego warto�� bowiem nieustannie ro�nie i ch�tnie by go sobie zostawi�. Tury�ci postanowili rozwa�y� spraw� w ci�gu tygodnia, kt�ry sp�dz� w Ejlacie, a Archimedes odpar�, �e nie ma nic przeciwko temu, ale nie mo�e obieca�, �e w tym czasie nie sprzeda znaczka komu� innemu. Zaproponowali mu zastaw w wysoko�ci pi��dziesi�ciu funt�w szterling�w. W�a�ciciel sklepu odrzek� na to, �e trudno, zgodzi si� poczeka�, ich s�owo musi mu wystarczy�.

Lizzi by�a oczarowana i bez wahania powiedzia�a to Archimedesowi Lewiemu. Spos�b prowadzenia negocjacji przywodzi� jej na my�l figury jakiego� skomplikowanego ta�ca. Podobnie musia�y wygl�da� obrady paryskie w 1856 roku.

Lewi zareagowa� tak, jak wed�ug Lizzi powinien zareagowa� ambasador Napoleona III w Konstantynopolu. By� lekko zdziwiony, lecz doskonale zdawa� sobie spraw�, �e jego umiej�tno�ci istotnie zas�uguj� na pochwa��.

��Prawdziwi filateli�ci rozpoznaj� si� nawzajem � powiedzia�. � Od razu wiem, czy klient to ignorant, kt�ry postanowi� zbiera� cokolwiek, czy dziadek, kt�ry szuka prezentu dla wnuka na bar micw� i ostatni raz by� tu sze��dziesi�t lat temu, czy te� kto�, kto rzeczywi�cie si� na tym zna. Ci dwaj to zawodowcy. S�yszeli o mojej Wiktorii i specjalnie po ni� tu przyjechali.

Archimedes Lewi by� wysokim, barczystym m�czyzn� oko�o pi��dziesi�tki. Mia� kszta�tn� g�ow�, siwiej�ce w�osy zaczesane do ty�u i smag�� cer�. Wygl�da� na kogo�, kto regularnie gra w tenisa i p�ywa ka�dego ranka, latem i zim�. Nieskazitelnie bia�a koszula wygl�da�a spod niebieskiej flanelowej kamizelki i Lizzi pomy�la�a z �alem, jaka to szkoda, �e m�czy�ni przestali nosi� bia�e koszule. Mia� silny, wyra�ny g�os o charakterystycznym �lewanty�skim� akcencie, w kt�rym drga�y tony arabskiego i francuskiego i kt�ry by� jej tak drogi. Nie rozumia�a, czemu dotychczas nie spotka�a Archimedesa, chocia� �y� w s�siedztwie Jakowa i Klary. Przedstawi�a si� i wyja�ni�a, �e zbiera informacje o morderstwie Aleksandry Hornsztyk.

��S�ysza�am, �e pan j� zna�.

��Zna�em j� dobrze. Bardzo �a�uj�, �e nie mog�em by� na pogrzebie.

��Po�ycza� jej pan pieni�dze?

��Ja?! Po co mia�aby po�ycza� ode mnie pieni�dze? Kto� pani powiedzia�, �e jej po�ycza�em?

��Tak jakby.

��Kto tak powiedzia�?

��Nie pami�tam.

��Je�li pani nie pami�ta, to bardzo prosz� tego nie rozpowiada�. Musz� dba� o swoje dobre imi�. Kupiec, kt�rego si� obmawia, to martwy kupiec. Sw�j sukces w interesach zawdzi�czam latom pracy i dobrej opinii. Prosz� nie powtarza� tych pog�osek, dobrze?

��Byli�cie przyjaci�mi?

Archimedes zawaha� si�, wsta�, podszed� do okna i wyjrza� na zewn�trz. D�ugimi kszta�tnymi palcami przeczesa� w�osy. W ko�cu spojrza� na Lizzi uwa�nie, jakby si� zastanawia�, czy mo�e jej odpowiedzie�.

��Wyzna�bym co�, gdybym mia� pewno��, �e pani tego nie zacytuje.

���Nie cytuje� to moje prawdziwe nazwisko � odpar�a z westchnieniem Lizzi. � Lizzi Nie Cytuje Badihi.

Za�mia� si� tak, �e ramki ze znaczkami o ma�o nie pospada�y ze �cian. �miech, gwa�towny i dono�ny, urwa� si� r�wnie nagle, jak si� zacz��.

��Jad�a pani kolacj�?

��Jad�am obiad u Coco. � Lizzi zmarszczy�a nos.

��Czekaj� na pani� w domu?

��Kto?

��M��, dzieci, pies, kanarek�

��Nie.

��Wybierzmy si� wi�c na kolacj�, a opowiem pani wszystko, co wiem o Aleksandrze Hornsztyk. Ale uprzedzam: nie jest tego du�o.

��Na pana nie czekaj� w domu?

Archimedes Lewi u�miechn�� si� i pom�g� jej wsta� z krzes�a. W�o�y� �adn� niebiesk� marynark�, po czym pozamyka� sejfy, w��czy� alarm, zaryglowa� drzwi i opu�ci� krat�. Nast�pnie wzi�� Lizzi pod rami� i poprowadzi� j� na niewielki parking na ty�ach budynku. Tam otworzy� przed ni� drzwi czarnego citroena ze sk�rzan� tapicerk� i mahoniowym wyposa�eniem. Samoch�d roztacza� wo� zamo�no�ci i luksusu.

Skierowali si� na p�noc i dopiero gdy opu�cili Beer Szew�, Lizzi zapyta�a, dok�d jad�.

��Do dobrej restauracji, kt�ra zatrze wspomnienia po �Coco�.

��Jak si� nazywa?

���Escopie�.

��W Aszkelonie?

��B�dziemy tam za czterdzie�ci minut. Podr� wykorzystamy na rozmow�. W restauracji natomiast b�dziemy si� delektowa� daniami przygotowanymi przez mojego przyjaciela Armanda, jedynego kucharza w Izraelu, kt�ry cho� troch� zna si� na jedzeniu. Wszyscy inni to hochsztaplerzy, kt�rzy chc� zrobi� szybkie pieni�dze. Wczoraj byli w�a�cicielami warsztatu albo w�amywaczami, a dzisiaj s� ekspertami od nouvelle cuisine. W kuchni sadzaj� swoj� siostr� fryzjerk�, a sami zalewaj� klient�w � takich samych ignorant�w � potokiem obcych nazw. Potem bankrutuj� i wracaj� do swoich warsztat�w albo sejf�w, a w najlepszym przypadku jad� do Los Angeles i pracuj� w zak�adzie fryzjerskim siostry.

Lizzi zag��bi�a si� wygodnie w sk�rzanym siedzeniu, wyci�gn�a swoje d�ugie nogi i przypomnia�a sobie, �e w swetrze ma dziur� na �okciu. Co najmniej od miesi�ca. Ju� tyle razy mia�a usi��� i j� zacerowa�, ale nie zrobi�a tego. Teraz dosta�a nauczk�. Kiedy w ko�cu taki m�czyzna jak Archimedes Lewi wiezie j� luksusowym citroenem do restauracji Armanda w Aszkelonie, ona ma na sobie w�a�nie ten sweter z dziur�. Je�li to jej nie nauczy rozumu, to ju� nic jej nie nauczy.

��O czym pani tak powa�nie rozmy�la? � zapyta�.

Powiedzia�a mu i znowu si� roze�mia�. Taki ju� m�j los � podsumowa�a. Bawi� ich. W najlepszym wypadku.

�Urz�d� Pinchasa Hornsztyka mie�ci� si� w ma�ym ponurym pokoju na drugim pi�trze gmachu s�d�w. Jedyn� ozdob� tego gabinetu, z kt�rego korzysta�a te� s�dzina Taana Berger, stanowi�y dwie reprodukcje obraz�w Daumiera ze scenami z �ycia prawnik�w. Na wieszaku przy drzwiach wisia�y dwa p�aszcze nieprzemakalne, dwa czarne parasole i toga Hornsztyka. Nie by�o zas�on ani firanek i widoczny za oknem skrawek szarego nieba jeszcze bardziej wzmaga� pos�pny nastr�j. Lizzi pomy�la�a, �e w por�wnaniu z miejscem pracy dwojga s�dzi�w jej pok�j w redakcji jest naprawd� luksusowy.

��Nie �ycz� sobie, �eby� do mnie dzwoni�a. Ani do domu, ani do pracy � powiedzia� Hornsztyk, staraj�c si� nie patrze� na ni� swoimi wyblak�ymi oczami. Sta� przy biurku i uk�ada� w trzech stosach br�zowe kartonowe teczki. Wygl�da� przy tym jak wychudzony szczur.

��Mam wiele pracy. Pr�buj� wr�ci� do normalnego �ycia. � Zgoli� brod�, kt�ra mu wyros�a w czasie �a�oby, i jego poci�g�a twarz wydawa�a si� teraz d�u�sza ni� zwykle.

��Z ch�ci� da�abym ci spok�j � sk�ama�a Lizzi � ale m�j szef ��da, abym nadal zbiera�a materia�y o� o tym nieszcz�ciu. Postaram si� streszcza�.

��Nie mam zamiaru z tob� rozmawia�. � Jego g�os si� za�ama�, podni�s� do krzyku.

��Dlatego �e ze mn� spa�e�, czy dlatego, �e jestem dziennikark�?

Przez moment my�la�a, �e Hornsztyk dostanie ataku. Opad� na krzes�o jak marionetka, kt�rej nagle podci�to sznurki.

��Je�li b�dziesz przychodzi� do mnie do domu czy do biura albo b�dziesz mnie niepokoi� w jakikolwiek inny spos�b, poprosz� o pomoc policj�. Zrozumia�a�?

��Sk�d ta agresja? Co ci zrobi�am?

��To ja jestem agresywny?! Przecie� mog�em opowiedzie� policji, sk�d si� wzi�a krew na prze�cieradle, ale nie zrobi�em tego, �eby ci nie zaszkodzi�. Policja mnie podejrzewa, mam alibi, lecz go nie zdradzam, bo my�l� o twojej reputacji. Nie wstyd ci?

��To ja mam si� wstydzi�? Ja?!

Wyda� si� jej nagle odpychaj�cy w swojej br�zowo-zielonej kamizelce, na tle szarego nieba za oknem, ze zniszczonymi tekturowymi teczkami w r�kach. Jak taka kobieta jak Aleks mog�a z nim �y�? Dlaczego?

��Wiedzia�e� o Jackiem Danzigu?

Hornsztyk zawaha� si�, popatrzy� w kierunku drzwi. By�a pewna, �e zastanawia si�, czy nie wezwa� pomocy i nie usun�� jej st�d. By�a te� pewna, �e tego nie zrobi.

��Tak.

��Wiedzia�e�, �e Jackie j� szanta�owa�?

��Szanta�owa�?

��Sz�o o pieni�dze.

��Wiedzia�em, �e kupi�a mu mieszkanie. To by�y jej pieni�dze.

��To znaczy: wiedzia�e� o tym.

��Nie m�wi�, �e wiedzia�em, �e j� szanta�owa�.

��Macie wsp�lne konto w banku?

��To nie powinno ci� interesowa�.

��Lubicz wp�aca� twoj� pensj� na wsp�lny rachunek?

��O czym ty m�wisz?

��S�ysza�e�.

Hornsztyk, zarumieniony, wsta� z miejsca, obszed� biurko, zbli�y� si� do niej i uj�� silnie za rami�, ci�gn�c w stron� drzwi. Lizzi zdawa�a sobie spraw�, �e z pewno�ci� nie �yczy�by sobie awantury. Nie pierwszy raz kto� pr�bowa� wyrzuci� j� za drzwi i z pewno�ci� nie ostatni. W torbie mia�a w��czony dyktafon i je�li zajdzie taka potrzeba � ta�ma oczy�ci j� z zarzut�w.

��Nie zdziwi�e� si�, kiedy go zaprosi�a, by gra� na przyj�ciu?

��Wyno� si�!

��Nie podejrzewasz, �e to Jackie zabi� twoj� �on�?

��Przecie� gra� wtedy na fortepianie.

��Sko�czy� gra� o p�nocy, a twoja �ona zosta�a zastrzelona oko�o p�nocy.

��Wydaje ci si�, �e kim jeste�? Detektywem?

��Nie podejrzewasz Jackiego Danziga?

��Nie.

��A dlaczego go nie podejrzewasz? Bo wiesz, kto naprawd� zamordowa� twoj� �on�!

��Tak? Kto?

Lizzi sta�a naprzeciw niego i milcza�a. Czeka�a, �e si� za�amie, �e wymieni jakie� nazwisko. Obrzydzenie wykrzywi�o jego usta.

��Je�li odwa�ysz si� raz jeszcze mnie niepokoi�, zadbam, �eby ci� zatrzymano. Mam ma�e dzieci, zapomnia�a�? Zdajesz sobie spraw�, jak musz� cierpie�? Pomy�la�a� o tym?

Hornsztyk nacisn�� klamk�, ale nie otworzy� drzwi. Kto�, kto przechodzi� korytarzem, m�g� us�ysze� gniewne g�osy, ale nie m�g� zrozumie� s��w ani rozpozna� m�wi�cych. A c� nadzwyczajnego jest w gniewnych g�osach na terenie s�du? Lizzi dosz�a do wniosku, �e Hornsztyk jest doskona�ym graczem. Jego reakcje by�y pow�ci�gliwe, niemal zr�wnowa�one. Nie mo�na by�o si� zorientowa�, czy istotnie kogo� podejrzewa, czy te� pr�buje udawa� albo zyska� na czasie. Wypchn�� j� na zewn�trz i zamkn�� za ni� drzwi. Wygl�da� na wyczerpanego, ale by� silny. Mia� dosy� si�y, aby wytrwale czyni� z�o. Si�y fizycznej i psychicznej. Najwidoczniej przed t� si�� ust�pi�a tak�e Aleksandra Hornsztyk, z domu Lubicz.

Lizzi przystan�a na korytarzu w gmachu s�d�w i w�o�y�a prochowiec. Po raz pierwszy od przyj�cia w domu Hornsztyk�w usi�owa�a zrozumie�, co si� z ni� wtedy sta�o. Co j� rzuci�o w ramiona pana domu? Czy�by a� tak �atwo by�o j� uwie��? Czy te� zachowa�a si� tak, poniewa� prawie sko�czy�a trzydzie�ci lat i nagle przestraszy�a si� samotno�ci i staropanie�stwa? Ale co jest z�ego w panie�stwie i samotno�ci? Przecie� nie rozpacza z tego powodu i ma prac�. Czy�by niepokoi� j� pewien stereotyp? Skrywany nacisk ze strony matki i si�str? A mo�e to brak do�wiadczenia sprawi�, �e pomyli�a si� w ocenie sytuacji? Co� przebudzi�o si� w g��biach jej cia�a, kt�re dot�d by�o jak wygas�y wulkan. Iskra, kt�ra pojawi�a si� z nieznanych przyczyn, roz�arzy�a si� nowym ogniem. Trzydziestoletnie cia�o wyrwa�o si� z u�pienia i zadziwi�o j� ukrytymi si�ami i mo�liwo�ciami. W ka�dym razie Hornsztyk, kt�rego si� brzydzi�a, uwolni� j� od wstydu �wiecznego dziewictwa�. Ale czy w zwi�zku z tym Archimedes Lewi, w kt�rego ramionach omdlewa�a wczoraj i z kt�rym gotowa by�a p�j�� do ��ka, gdyby tylko tego zapragn��, po tygodniu tak�e wyda jej si� stary i odra�aj�cy? Nie, nie, na pewno nie. Zd��y�a ju� zauwa�y�, �e to m�czyzna wyj�tkowy, oaza kultury i wyrafinowania na pustyni chamstwa i pospolito�ci.

Nie mia�a nikogo, z kim mog�aby om�wi� dr�cz�ce j� problemy. Ca�e jej towarzystwo stanowili zawsze krewni. Wydarzenia rodzinne � zar�czyny, �luby, ceremonie obrzezania i bar micwy, pogrzeby � zape�nia�y ka�d� woln� chwil� w jej �yciu. Odk�d sko�czy�a szko�� podstawow�, nie mia�a �adnych kole�anek i � prawd� m�wi�c � nigdy nie odczuwa�a ich braku. Czasami spotyka�a przypadkiem tamte dawne kole�anki. Wszystkie by�y otoczone potomstwem. Niekt�re nawet zd��y�y odby� s�u�b� w wojsku i pracowa�y zawodowo, jednocze�nie wychowuj�c dzieci. Wiedzia�a, co sobie my�l�: �e z ca�ej ich klasy w�a�nie Lizzi zostanie star� pann�. Kto by w to uwierzy�? Wszystkie oczywi�cie widywa�y jej nazwisko w gazecie. Lizzi Badihi to by�a instytucja, prawie na r�wni z targowym czwartkiem. Cho� nie przysz�oby to do g�owy nikomu, kto zna� jej skromne osi�gni�cia szkolne. �Kujonka�. Niezbyt zdolna, ale pracowita. Wype�nia�a swoje obowi�zki bez entuzjazmu, s�aba z muzyki, kompletne dno na wuefie. W sz�stej klasie nagle zacz�a rosn�� wzd�u� i wszerz, wszystkie ubrania sta�y si� na ni� za kr�tkie i za w�skie. Zacz�a te� m�wi� po cichu i porusza� si� krokiem wielb��da usi�uj�cego nie wyr�nia� si� w stadzie. Nic to jednak nie pomaga�o. Lizzi przypuszcza�a, �e niekt�re z jej dawnych kole�anek czerpi� skryt� satysfakcj� z faktu, �e ta najbardziej znana spo�r�d nich nie z�apa�a m�a ani nie za�o�y�a rodziny. Istnieje sprawiedliwo�� w �yciu albo r�wnowaga w przyrodzie, albo ka�dy sukces ma swoj� cen�, albo co� tam.

Lizzi wesz�a do teatru w po�owie konferencji prasowej. Je�li istnia� cz�owiek, kt�ry m�g� si� gdziekolwiek pojawi� bez zwracania na siebie uwagi, to z pewno�ci� by�a nim Lizzi. Wszyscy spojrzeli w stron� drzwi. Wiedzia�a, co sobie my�leli. Bezczelno�� tej baby z �Czasu Po�udnia� przekracza wszelkie granice! W�a�nie tak! Erez Jakobson, kierownik zespo�u tanecznego, podstarza�y ch�opiec w obcis�ych d�insach, podkoszulku i okularach lennonkach, cierpliwie odczeka�, a� znajdzie sobie krzes�o i usi�dzie. Oczywi�cie krzes�o okaza�o si� najbardziej skrzypi�cym meblem w Beer Szewie.

Nie mo�e istnie� pe�ne �ycie kulturalne bez ta�ca.

��W Beer Szewie niew�tpliwie istnieje �ycie kulturalne � podkre�li� Jakobson dono�nym g�osem, ze wzrokiem utkwionym w przestrze�. � Lecz brakuje tu jednego aspektu, a mianowicie ta�ca. Wype�nili�my puste miejsce na mapie �ycia kulturalnego Beer Szewy, zak�adaj�c ten zesp�, w ca�o�ci z�o�ony z miejscowych tancerzy. Pierwszy uk�ad, kt�ry przygotowali�my, nazywa si� Ekspresja. Myli si� ten, kto oczekuje tu fabu�y, charakteru czy pi�kna. Kto� taki nie powinien w og�le przychodzi� na nasze przedstawienia. Choreografia jest dzie�em Moszego Szuberta, muzyka � ameryka�skiego artysty, Henry�ego Dicksona Caula, wyst�puj� trzy tancerki i czterech tancerzy. Uk�ady choreograficzne s� �ci�le zale�ne od charakteru muzyki Caula i � tu Jakobson rozpostar� r�ce we wszechogarniaj�cym ge�cie � si�y przyci�gania ziemskiego.

Dziennikarze zachichotali. Jakobson u�miechn�� si� z zaci�ni�tymi wargami i odczeka�, a� ponownie zapanuje cisza.

��Tego problemu jeszcze nie uda�o si� nam rozwi�za�. Powiadomimy was z pewno�ci�, gdy to nast�pi. W ka�dym razie � m�wca postara� si� odzyska� inicjatyw�, za du�o humoru mog�oby mu zepsu� konferencj� prasow� � zamiast linearnej scenografii, kt�r� ku mojemu zdziwieniu nadal wykorzystuj� inne zespo�y, pos�u�ymy si� linami i �wiat�em laser�w. Podziel� one przestrze� sceny na segmenty, w kt�rych b�d� si� porusza� tancerze. Ka�dy z nich b�dzie mia� mo�liwo�� dowolnej interpretacji utworu, staj�c si� jednocze�nie tw�rc� i wykonawc�, troch� jak w nowoorlea�skich zespo�ach jazzowych. Jak zapewne wiecie, nasz choreograf, Mosze Szubert, od dw�ch lat prowadzi w Beer Szewie warsztaty ta�ca. Przywi�zuje on wielk� wag� do pracy kr�gos�upa, szyi i karku. Jest to absolutnie nowatorska metoda w Izraelu. Wydaje mi si�, �e teraz mo�emy zacz�� odpowiada� na pytania. Chcesz co� doda�, Mosze?

Niepozorny, szczup�y cz�owieczek, kt�ry siedzia� pomi�dzy dziennikarzami, podni�s� si� z miejsca i stan�� w takiej pozie, �e zar�wno jego brzuch, jak i g�ra plec�w by�y zwr�cone w stron� Jakobsona. Nie, w�a�ciwie nie ma nic do dodania � powiedzia�. Mo�e poza tym, �e zaznacza si� tu wyra�ny wp�yw Cunninghama, tak jak oczywi�cie w Siddharcie, z tym �e tam brzmienie by�o indyjskie. Cz�ciowo tybeta�skie, cz�ciowo indyjskie. I to tyle mniej wi�cej � zako�czy� i opad� z powrotem na krzes�o jak zwolniona spr�yna.

Dziennikarze nalewali sobie sok pomara�czowy i zacz�li wyjada� s�one paluszki z papierowych kubeczk�w, gdy Lizzi poczu�a, �e co� d�ga j� w plecy. Obr�ci�a si� i ujrza�a Adulama, kt�ry celowa� parasolem w �rodek jej p�aszcza i dawa� znaki, �eby wysz�a na zewn�trz. Odsun�a czubek parasola i zamierza�a notowa� dalej, ale u�wiadomi�a sobie, �e pami�ta tylko co� o Indiach. Ch�tnie wysz�aby z teatru, ale po tym ha�asie, kt�ry spowodowa�a wchodz�c, nie pozostawa�o jej nic innego, jak siedzie� i czeka�, a� inni sobie p�jd�. Francuska dziennikarka zapyta�a, czy wyb�r temat�w jest w pewnym sensie protestem. Jakobson odpar�, �e to raczej reakcja ni� protest, ale mo�e by� te� protest, chocia� on woli si� nad tym nie rozwodzi�. Na sali zapanowa�a cisza. Lizzi przemkn�o przez my�l, �e mo�e wszyscy obecni w og�le nie s� dziennikarzami, tylko cz�onkami jakiego� rewolucyjnego podziemia. Mi�o b�dzie zosta� aresztowanym nie wiadomo za co i dlaczego.

Przed budynkiem natkn�li si� na grupk� demonstrant�w � cztery kobiety i trzech m�czyzn, ubranych jak do wspinaczki wysokog�rskiej, kt�rzy nie�li transparent z napisem: �Sko�czy� z okupacj�!� Wia� wiatr, nios�c w ich stron� k��by cierni i plew wiruj�ce w tumanie py�u. Adulam otworzy� parasol i trzymaj�c go przed sob� jak rycerz tarcz�, odprowadzi� Lizzi do samochodu.

Zaproponowa� jej uk�ad.

Dziennikarze, kt�rych spotykaj� na konferencjach, s� korespondentami prasy krajowej. Ich praca opiera si� na innych zasadach, stawia im si� inne wymagania. Tylko oni, Beni Adulam i Lizzi Badihi, s� obci��eni podw�jnie. Musz� dostarcza� wiadomo�ci i do prasy krajowej, i do prasy lokalnej. Wed�ug niego nie mo�e tak dalej by�. Nie powinni si� ugania� za ka�dym przedsi�biorc�, kt�ry otworzy� now� pizzeri�, albo wariatem, co powiesi� psa na latarni, protestuj�c przeciw brakowi jakiego� towaru. Proponuje, �eby zacz�li ze sob� wsp�pracowa�. Jest zaj�ty, studiuje, nie chce mu si� informowa� redakcji o ka�dym kichni�ciu ka�dego �ebraka w tym mie�cie. W ci�gu tych kilku miesi�cy, kt�re przepracowa� w �Dzienniku Po�udnia�, zebra� wi�cej kopniak�w ni� w ci�gu ca�ego �ycia, ze s�u�b� w artylerii w��cznie. Wszystko ma swoje granice, nie?

��Chcia�by�, �ebym przesta�a pracowa� dla �Czasu� krajowego?

��Nie przesadzaj. Mam na my�li rzeczy, kt�re mog� si� ukaza� tylko w gazetach lokalnych. Bior� udzia� we wszystkich tych konferencjach tylko ze strachu, �e pani Badihi tam b�dzie, a pana Adulama zabraknie. To wsp�zawodnictwo nas og�upia. Konferencja prasowa Ereza Jakobsona! Z domu nazywa si� Ben Jakow, tak jak jego rodzice. Jego matka mia�a pralni� w naszej jednostce.

��Co w tym z�ego?

��Zupe�nie nic, tyle �e zwyk�a sprzedawa� wojskowe spodnie w czwartki na targu.

��Ju� masz histori�.

��Z taaak� brod�. Jakobson! My�la�by kto! Lizzi, marnujemy tylko czas i si�y na mas� bzdur.

��To jest cz�� tej pracy, m�j drogi. Dopiero zaczynasz i ju� si� skar�ysz? Ja to robi� od dziesi�ciu lat.

��Za tydzie� zaczyna si� sesja.

��Ja te� jednocze�nie uczy�am si� i pracowa�am. Dasz sobie rad�.

��Nie mia�a� konkurencji.

��To rzu� dziennikarstwo.

��Na moje miejsce przyjdzie ambitny reporter, entuzjasta swojej pracy, i wtedy sama zobaczysz.

��Naprawd� mnie przerazi�e�.

Adulam odwr�ci� si� i odszed�. Lizzi sta�a w chmurze piasku, kt�ry zgrzyta� jej w z�bach i wnika� we w�osy. Szybko wsiad�a do samochodu i w lusterku zobaczy�a, jak wiatr obraca na drug� stron� parasol Adulama, ods�aniaj�c po�amane druty.

��Wcale mi go nie jest �al � powiedzia�a do siebie.

Na szcz�cie nie przysz�o mu na my�l, �e ona tak�e chodzi w te wszystkie miejsca ze strachu przed konkurencj�. Powinna zachowywa� si� tak, jakby �Dziennik Po�udnia� i Adulam w og�le nie istnieli. Jednak w�a�nie z ich powodu zmieni�a styl pracy i zacz�a pisa� o r�nych lokalnych g�upstwach, kt�rymi przedtem w og�le si� nie przejmowa�a.

Rodzice Szibolet, Miri i Jechezkiel, ucieszyli si� z przyjazdu Lizzi. C�rka opowiada�a im, �e reporterka jest bardzo pracowita, a oni umieli doceni� pracowitych ludzi, r�wnie� tych z miasta. Lizzi mo�e stanowi� dobry przyk�ad dla Szibolet. Nie �eby brakowa�o jej dobrego przyk�adu w kibucu. Jednak�e w naszych czasach m�odzi ludzie s� podatni na wszelkie pokusy z zewn�trz, wi�c lepiej, �eby znalaz�a si� pod wp�ywem Lizzi ni� kogo� innego. Jechezkiel pracowa� w oborach razem z Willim Achinoamem. Lubi� go i cieszy� si� razem ze wszystkimi, kiedy ukaza� si� o nim artyku� w gazecie. Nale�a�o mu si�, tacy ludzie jak Willi Achinoam to wielka rzadko��.

Miri i Jechezkiel mieszkali w ostatnim z domk�w szeregowych. Jechezkiel uprawia� ogr�dek. Hodowa� wy��cznie r�e, kt�re ros�y w klombach zrobionych z pomalowanych na r�ne kolory opon samochodowych. Krzewy pn�cych r� zwiesza�y si� z daszku nad wej�ciem.

Rodzice Szibolet, podobnie jak Jafa i Willi Achinoamowie, nale�eli do za�o�ycieli kibucu Oznaja. W odr�nieniu od stanowi�cych wi�kszo�� czarnowidz�w byli przekonani, �e m�odsze pokolenie nie jest nastawione konformistycznie.

��Wr�cz przeciwnie � powiedzia�a Miri. � Rzecz w tym, �e oni na�laduj� nasz nonkonformizm. Chc� tak jak my zaczyna� od zera. Wychowali si� na opowie�ciach o tym, jak opu�cili�my drobnomieszcza�skie domy rodzic�w i osiedlili�my si� na pustkowiu, jak w�asnymi r�kami zbierali�my kamienie i kopali�my studnie, jak siali�my zbo�e i jak przysz�y na �wiat pierwsze dzieci. I co robi�? Powielaj� nasz wz�r. Szukaj� dziewiczego l�du, �eby tam za�o�y� w�asne spo�ecze�stwo. Nie mo�emy mie� do nich o to pretensji. Fakt, �e granice ich �wiata przebiegaj� gdzie indziej � Los Angeles, Bangkok, Boliwia� To ju� nasza pora�ka, nie ich. Czy� nie tak?

Miri m�wi�a w spos�b agresywny, w ka�dej chwili gotowa odeprze� cudze argumenty. Podobn� dyskusj� prowadzi�a ju� wielokrotnie i nie zdawa�a sobie sprawy, �e ten kontrowersyjny temat mo�e zupe�nie nie obchodzi� dziennikarki.

��Jest pani nauczycielk�? � zapyta�a Lizzi, pr�buj�c co� zrozumie� z ideologicznego �argonu.

��Lizzi, nie przypominaj jej o tym � wtr�ci�a Szibolet. � To tylko pogarsza spraw�.

��Nigdy nie by�am murarzem i je�li to komu� nie odpowiada, to ju� nie moja wina -powiedzia�a Miri ze z�o�ci� do c�rki.

��A nie m�wi�am? � Szibolet si� roze�mia�a.

��Nie chce pani by� nauczycielk�? � zapyta�a Lizzi.

��Ja akurat chc�. Problem w tym, �e mamy tu dziewczyny, kt�re nie chc� by� nauczycielkami, nie nadaj� si� do tego i dzia�aj� na szkod� uczni�w. Tak jak we wszystkich sfeminizowanych zawodach.

��Jafa Achinoam te� jest nauczycielk�? � zapyta�a Lizzi.

��Jafa przez wiele lat by�a wychowawczyni� harcerek. Ostatnio uko�czy�a specjalny kurs w College�u Negew i zacz�a uczy� przyrody w jednej z miejscowych szk�. Zajmuje si� te� przygotowywaniem �wi�t.

��Jej syn, Szajke, to bystry ch�opak.

��Bardzo bystry � potwierdzi�a Miri.

��Nowe domy �wietnie wygl�daj�! Nie wiem, czy wygodnie w nich si� mieszka, ale sprawiaj� wra�enie bardzo funkcjonalnych.

��S� �adne, nie tylko funkcjonalne. Ka�dy m�g� wedle w�asnego uznania urz�dzi� sobie kuchni� i �azienk�.

��Kiedy zako�czy si� budowa ca�o�ci?

W pokoju zapad�o ci�kie milczenie. Jechezkiel i Miri starali si� na siebie nie patrze�. Lizzi przygl�da�a si� im i pr�bowa�a odgadn��, czy jeszcze si� kochaj�. Oboje mieli oko�o pi��dziesi�tki, g�ra pi��dziesi�t pi�� lat. Na parapecie okiennym sta�y s�oiki z pestkami awokado, kt�re wypuszcza�y p�dy. Lizzi zastanawia�a si�, czy zami�owanie do hodowli ro�lin ��czy si� ze zdolno�ci� do okazywania mi�o�ci.

��Dosta�y�my pok�j Jeffreya i Dalii � obwie�ci�a rado�nie Szibolet, jakby nagle przypomnia�a sobie jak�� pomy�ln� wiadomo��. � Jeffrey gra na wiolonczeli w miejscowym kwartecie smyczkowym � wyja�ni�a. � Dzi� wieczorem maj� koncert w Kiriat Gat.

��M�ode ma��e�stwa mieszkaj� w pojedynczych pokojach?

��Kiedy my tu przyjechali�my, mieszkali�my we czworo w jednym pokoju � przypomnia� Jechezkiel.

��Ale min�o ju� trzydzie�ci lat! � oburzy�a si� Miri. � Jak nie ma � trudno! Ale s�! Tylko nie dla wszystkich!

��Miri, prosz� ci� � powiedzia� Jechezkiel zduszonym g�osem.

��O nic nie b�dziesz mnie prosi�. Nie masz o co mnie prosi�. O co mnie prosisz?

��P� miliona dolar�w � Lizzi dola�a oliwy do ognia � nie rozp�ywa si� w powietrzu. Te pieni�dze by�y i s�, trzeba tylko je znale��. Nale�y i�� po �ladach od pocz�tku i sprawdzi�, w kt�rym momencie by�y jeszcze na swoim miejscu. Gabrielow nawet chcia� ze mn� porozmawia�, ale nie zgodzi� si� na to Szajke Achinoam. Powiedzia�, �e musi uzyska� zgod� czy co� tam.

��Mia� racj�, jeszcze tylko tego nam brakuje! Rozg�osu! � wtr�ci� Jechezkiel.

��Zacz�li�my od dziesi�ciu mieszka� � zwr�ci�a si� Miri do m�a cichym g�osem. � Potem by�a mowa o dwunastu, a sko�czy�o si� na pi�ciu. Co si� sta�o?

��Nie ma dymu bez ognia � powiedzia�a Lizzi.

��A nie m�wi�am wam, �e ona jest m�dra?! � wykrzykn�a Szibolet.

Jej rodzice nie odezwali si� ani s�owem. Miri mia�a poci�g�� twarz i szerokie biodra. Jej sk�ra, napi�ta na wystaj�cych ko�ciach policzkowych, wygl�da�a, jakby zosta�a wyszorowana szczotk� ry�ow�. Wszystkie diety �wiata nie s� w stanie poprawi� takiej budowy cia�a � my�la�a Lizzi. Kto jak kto, ale ona wie co� o tym.

��Jak trafili�cie na Aleksandr� Hornsztyk?

��Jak trafili�my! Sk�d mam wiedzie�?! Ido i Szajke zajmowali si� badaniem rynku budowlanego. Powiedzieli, �e powinna to by� firma miejscowa, �eby mog�a nadzorowa� budow�.

��I nadzorowa�a?

��I sama Aleksandra, i jej wsp�lnicy. Wszystko by�o w porz�dku. Nikt si� nie skar�y�. Trzeba b�dzie zwo�a� nadzwyczajne zebranie mieszka�c�w � powiedzia�a nagle do Jechezkiela, kt�ry ca�y czas patrzy� na ni� zatroskany. � Ca�y nasz dorobek tonie na naszych oczach, a my nic!

��Zaufaj Szajkemu i Idonowi. Jestem pewien, �e robi� co nale�y.

��Ja te� chc� co� robi�. Chc� wiedzie�, co si� dzieje. Mam do tego pe�ne prawo. Wszyscy mieszka�cy maj� prawo. Jak d�ugo jeszcze b�d� nas wodzi� za nos? Co to ma by�? Ich rodzinny interes?

��Mamo, mamo! � Szibolet nagle posmutnia�a.

��Mo�e warto, �eby�cie zwr�cili si� do policji � zaproponowa�a Lizzi.

��Napijecie si� kawy? � zapyta� Jechezkiel. � Lizzi, jak� kaw� pijesz? Nesk� czy mielon�?

��Ja zaparz� � powiedzia�a Szibolet i zerwa�a si� z miejsca. Lizzi zrobi�o si� jej �al. Ta dziewczyna tak bardzo chcia�a wierzy�, �e �wiat jest pi�kny i pe�en rado�ci.

��To nie tajemnica, �e wasze pieni�dze znik�y � powiedzia�a Lizzi. � Je�li ja o tym us�ysza�am, inni te� us�ysz�.

��Ta pani in�ynier od pocz�tku mi si� nie podoba�a. To b�dzie istny cud, je�eli Ido nie dostanie zawa�u � narzeka�a Miri.

��Ido, Ido! � wybuchn�� Jechezkiel. � Ja si� b�d� tylko cieszy�, je�li zostaniemy w tym domu. Zostawi� moje r�e! Po tylu latach pracy! Pomy�la�a� o tym? Co dla mnie znaczy zostawi� moje kwiaty?

Szibolet ze �zami w oczach wr�ci�a do pokoju. Kiedy w milczeniu wypili kaw�, chwyci�a Lizzi za rami� i poci�gn�a j� na zewn�trz.

��Lizzi Badihi we w�asnej osobie!

Ten g�os, jedyny w swoim rodzaju! Bencijon Koresz by� ostatni� osob�, kt�r� Lizzi pragn�a spotka� w tym miejscu i w tym czasie. Patrzy�, jakby za moment mia� j� pochwyci� i zaku� w kajdanki. Za jego plecami Ilan-Sergio Bahut uni�s� brwi. �Niestety, nie mog� ci� uratowa�, kochana Lizzi� � wydawa� si� m�wi�. Z ty�u za nimi sta� jeszcze jeden policjant, kt�rego nie zna�a, chudy, wysoki i �ysiej�cy, o wystraszonym spojrzeniu. W r�ku trzyma� star� sk�rzan� teczk� i wygl�da� jak nauczyciel Biblii. Ku zdumieniu wszystkich Szibolet wybuch�a p�aczem. To grzmi�cy g�os Benciego sprawi�, �e ostatecznie si� za�ama�a.

��Kto to jest? � zapyta� Benci.

Lizzi przedstawi�a Szibolet obu swoim szwagrom i chudemu policjantowi, kt�ry si� nazywa� Mike Zilha.

��Teraz jedziesz do domu, Lizzi.

��To wolny kraj � sprzeciwi�a si�. � Jestem go�ciem Szibolet. Teraz idziemy do pokoju Jeffreya i Dalii, kt�rzy pojechali na koncert do Kiriat Gat. � Lepiej niech si� z tym pogodzi. � A co wy tutaj robicie?

��Zbyt cz�sto si� na ciebie ostatnio natykam.

��W takim razie warto, �eby� ze mn� wsp�pracowa�, Bencijonie Koresz.

��Nie roz�mieszaj mnie.

Role si� zamieni�y. Tym razem to Lizzi chwyci�a za rami� Szibolet i poci�gn�a j� wzd�u� �cie�ki. Kiedy oddali�y si� od Benciego i jego towarzyszy, powiedzia�a:

��Zaprowad� mnie do Idona Gabrielowa. Szybko. Zanim porozmawia z nim policja.

Szibolet poprowadzi�a Lizzi mi�dzy domami. Przechodzi�y przez trawniki, klucz�c w�r�d m�ynk�w wodnych, rodzic�w bawi�cych si� ze swoimi pociechami, dziadk�w ubranych w niebieskie kombinezony, siedz�cych na ma�ych traktorach, rze�b Willego Achinoama, kt�ry okaza� si� niezwykle p�odnym artyst�, oraz bab� nios�cych tace z ciastem ukrytym pod serwetkami, jakby si� go wstydzi�y.

Znalaz�y Idona w jego pokoju, siedz�cego za niewielkim biurkiem. Lizzi powiedzia�a mu, �e policja w�a�nie do niego idzie, i zaproponowa�a, �eby uda� si� z ni� w jakie� bezpieczne miejsce, gdzie m�g�by wszystko przemy�le�, a mo�e nawet podzieli� si� z ni� tymi przemy�leniami. Trzeba przyzna�, �e nie zadawa� zb�dnych pyta�. Zebra� papiery z biurka i wepchn�� je do du�ej plastikowej torby z rysunkiem Myszki Miki, po czym wypad� na zewn�trz, z Lizzi i Szibolet depcz�cymi mu po pi�tach.

Kiedy doszli do fabryki �rub, wyci�gn�� klucz spod doniczki z kaktusem i otworzy� drzwi. Z hali maszyn przeszed� do sortowni, a z niej do ma�ego magazynu. Sta�y tam koszyczki wype�nione plastikowymi �rubami, kt�rych kolor odpowiada� kolorowi koszyczka. A by�o tam tych pojemniczk�w co najmniej z pi��set � do��, by zaspokoi� potrzeby Chin.

Lizzi opowiedzia�a Gabrielowowi o Bencim, Ilanie i trzecim policjancie, on za� w odpowiedzi rzuci� jej to samo uszczypliwe, kwa�ne spojrzenie, kt�re zapami�ta�a ze swojej pierwszej wizyty. Zastanawia�a si�, czy jest co�, co w og�le cieszy go w �yciu albo po prostu sprawia mu przyjemno��. Przypomnia�a sobie jednak, �e ten jego ascetyczny wygl�d mo�e by� zwodniczy. Przecie� opu�ci� �on� dla m�odej dziewczyny, kt�r� zreszt� komu� odbi�, i nie unika� te� innych przyjemno�ci �yciowych, korzystaj�c przy tym z samochodu, delegacji i wynaj�tego pokoju. Lizzi poleci�a Szibolet stan�� przy oknie, aby mog�a ich ostrzec, gdyby kto� nadchodzi�. Ido zdj�� z metalowego sto�u niebieski koszyczek pe�en niebieskich �rubek i po�o�y� na jego miejscu torb� z Myszk� Miki.

��Z rachunku bankowego kibucu znikn�o p� miliona dolar�w przeznaczone na budow� nowych dom�w. Gdzie one s�? � zaatakowa�a go Lizzi.

��Dajcie mi spok�j.

��Wiem, �e razem z Aleksandr� Hornsztyk zainwestowali�cie te pieni�dze nielegalnie, �eby wi�cej zarobi�. Wiem te�, �e cz�owiek po�yczaj�cy na procent was oszuka�. Zamordowa� pan Aleksandr�, �eby nie wykryto tych manipulacji. Gdzie s� pieni�dze?

��Daj mi pomy�le�.

��W jakim stopniu by� w to zamieszany Szajke Achinoam? Komu jeste�cie winni pieni�dze? Czy jest nakaz konfiskaty maj�tku? Kim s� wasi d�u�nicy? Czy Bank Izrael-Luksemburg por�czy� za was?

��Szibolet � rozkaza� Gabrielow � zabierz st�d t� kretynk�.

��Kretynka zaraz sama st�d wyjdzie i powie policji, gdzie mo�na pana znale��. Ma pan prywatne konto w banku, panie Gabrielow. Ju� na nie trafili.

��Oszala�a�! Jakie konto?

��To, kt�re otworzyli�cie razem z Aleksandr� Hornsztyk. Tam wp�acali�cie nielegalnie zarobione pieni�dze. Mieli�cie wsp�lny rachunek w Banku Izrael-Luksemburg i drugi, dodatkowy, wasz prywatny. W ten spos�b prali�cie brudne pieni�dze.

��Nasza ksi�gowo�� jest w porz�dku. Wszystkie transakcje mamy zapisane.

��Z miesi�cznym op�nieniem. Wszystko jest zapisane z miesi�cznym op�nieniem.

��Kto tak m�wi?!

By� przera�ony. W istocie, potwierdzi� si� jeden fakt: Ido Gabrielow by� wsp�lnikiem Aleksandry Hornsztyk w jej finansowych machinacjach. Czy te pieni�dze sz�y do jego kieszeni? Czy te� wpad� w k�opoty, staraj�c si� zarobi� dla kibucu wi�cej, ni� to by�o osi�galne?

��Szibolet! � krzykn�� Ido. � Przyprowad� tutaj Szajkego. Ty zosta�! � rozkaza� Lizzi.

Szibolet zawaha�a si�. Chcia�a us�ucha� Gabrielowa, lecz jednocze�nie nie chcia�a zostawia� Lizzi.

��Nic mi nie zrobi � uspokoi�a j� Lizzi. � Nie powiedzia�am niczego takiego, czego policja ju� by nie wiedzia�a.

Szibolet wysz�a.

Ido otworzy� plastikow� torb� i zacz�� w niej grzeba�. Kiedy nie uda�o mu si� znale�� tego, czego szuka�, wysypa� jej zawarto�� na pod�og� i sam ukl�k� obok, przerzucaj�c papiery. By�y mi�dzy nimi ksi��eczki czekowe, po�wiadczenia wp�at i wydruki komputerowe z kont przer�nych bank�w. W kt�rym� z pokoi w biurze kibucu z pewno�ci� znajdowa�a si� dokumentacja bardziej uporz�dkowana ni� ta upchni�ta w torbie z Myszk� Miki.

��Policja podejrzewa, �e zamordowa� pan Aleksandr� Hornsztyk. Odda� jej pan pieni�dze kibucu, wpad�a w k�opoty, pieni�dze znik�y. ��da� pan zwrotu, ale ona tylko pana zbywa�a i usi�owa�a zyska� na czasie, motaj�c si� w ten spos�b jeszcze bardziej. Jedynym ratunkiem by�o obwini� j� wobec cz�onk�w kibucu. Dlatego umar�a.

Lizzi by�a niezwykle z siebie dumna. S�dzi�a, �e jej hipoteza jest logiczna i robi wra�enie. Gabrielow jednak puszcza� jej s�owa mimo uszu. Pochylony, grzeba� i grzeba� w papierach, przegl�daj�c ka�dy z osobna i wpychaj�c z powrotem do torby te nieu�yteczne.

Us�yszeli, jak otwieraj� si� drzwi i do budynku wchodz� jacy� ludzie. Po chwili do ma�ego magazynu wkroczy� Szajke, za kt�rym pod��a� Bencijon Koresz, poch�d za� zamykali Ilan Bahut, Mike Zilha i Szibolet.

Benci uj�� Lizzi za rami�, podprowadzi� j� do �elaznych drzwi i wypchn�� na zewn�trz.

Aby odda� mu sprawiedliwo��, nale�y zaznaczy�, �e Szibolet poprosi�, aby stamt�d wysz�a.

��My�lisz, �e to Ido zabi� t� Hornsztyk? � zapyta�a dziewczyna z oczami rozszerzonymi ze strachu, kiedy ju� sta�y na zewn�trz.

��To mo�liwe.

Szibolet zala�a si� �zami.

Lizzi zrobi�o si� jej �al. W redakcji Szibolet zawsze tryska�a rado�ci�. Odk�d jednak przyjecha�y do Sade Oznai, spotyka�y j� same przykro�ci, a tak bardzo chcia�a sprawi� Lizzi przyjemno��. Zd��y�a ju� odkry�, �e za plecami nazywaj� j� �Lizzi S�owik�, i uwa�a�a, �e to niesprawiedliwe. Jej zdaniem Lizzi by�a m�dr� kobiet� i �wietn� dziennikark�, w og�le by�a super. Zapraszaj�c j� do kibucu, chcia�a wyrazi� sw�j podziw i szacunek. Tymczasem wszystko si� popsu�o. Nawet wizyta u jej rodzic�w okaza�a si� niemi�a.

��Nie powiedzia�am, �e to on zamordowa� � pociesza�a j� Lizzi. � Powiedzia�am tylko, �e to mo�liwe.

��Jego c�rka, Jedida, kt�r� nazywamy Didi, by�a ze mn� w harcerstwie. Jest na niego w�ciek�a, �e rzuci� jej matk�, i niezbyt dobrze si� ostatnio dogadywali. Ale to w ko�cu jej tata, no nie? To j� za�amie, nas wszystkich to za�amie. Co z nim zrobi�?

��Zabior� go na przes�uchanie. Je�li jest niewinny, to go uwolni�. Je�li oka�e si� podejrzany � aresztuj� go. Ten policjant, co tak wrzeszczy, to m�j szwagier. Jest przera�aj�cy, ale nie bije przes�uchiwanych.

��Nie bije? � Szibolet by�a zaszokowana. Przez my�l jej nie przesz�o, �e ktokolwiek m�g�by podnie�� r�k� na Idona.

Nad ich g�owami krzycza�y ptaki. Mieszka�cy i mieszkanki kibucu, w wi�kszo�ci r�wie�nicy Gabrielowa, podchodzili � niekt�rzy z wahaniem, inni zdecydowanie � do budynku, w kt�rym mie�ci�a si� fabryka �rub. Popatrywali na Lizzi spode �ba. Cieszy si� z cudzego nieszcz�cia � mo�na by�o wyczyta� w ich oczach. Ech, ta przyjaci�ka Szibolet, ta dziennikarka, niech j� diabli wezm�!

Kto� podpali� dwa przystanki autobusowe na osiedlu C i Lizzi zd��y�a zebra� i przekaza� materia�y do redakcji, zaledwie stra�acy zako�czyli akcj�. Arieli by� zadowolony. Zm�czony t�umaczeniami Lizzi, kt�ra zas�ania�a si� zawsze niesprawno�ci� swojego pagera, postanowi� nagrodzi� j� japo�skim telefonem kom�rkowym i pagerem, kt�ry by� ostatnim krzykiem mody: piszcza� i zapisywa� wiadomo�ci, zapami�tywa� i przypomina�, ta�czy� kozaka i przyrz�dza� koktajle. Je�eli, nie daj Bo�e, go nie us�ysza�a, wy�wietla� informacj� na ma�ym ekraniku. Od tej chwili Lizzi Badihi nie b�dzie mog�a powiedzie� �nie s�ysza�am�. Informacja o po�arze pojawi�a si� w wiadomo�ciach radiowych, co cz�ciowo os�abi�o zadowolenie Arielego. Postanowi� jednak, by� mo�e powodowany wzgl�dami dydaktycznymi, �e zamie�ci materia� Lizzi w krajowym wydaniu �Czasu�. Ma�a informacja, ma�a premia � nie od razu podbijamy �wiat.

Lizzi wchodzi�a ci�ko po schodach, stopie� za stopniem, t�skni�c do gor�cej k�pieli. Ju� teraz zaczyna�a si� z�o�ci� na zdradzieckie krany. Na osiedlu C pojawi�a si� praktycznie razem ze stra�akami. Razem z nimi te� przeklina�a wariata, kt�ry podpali� przystanki, i zimowe niebo, kt�re akurat dzisiaj nie da�o ani kropli deszczu. Brodzi�a w ka�u�ach czarnej wody, w�druj�c mi�dzy brygad� stra�ak�w, kierowc� autobusu a kobiet�, kt�ra widzia�a � a mo�e i nie � podpalacza. By� ortodoksyjnym �ydem, Arabem albo wariatem, albo kombinacj� wszystkich trzech. Rozmawia�a te� z Eliezerem Hawojnikiem, przypadkowym przechodniem, kt�ry cudem ocala�. Wygl�da�o na to, �e �w Hawojnik za ka�dym razem by� cudem ocala�ym przechodniem. Czy�by w�asna wyobra�nia p�ata�a jej figle? Czy mo�e to do�wiadczenie dziennikarskie, spi�trzaj�ce si� bez �adnej logiki czy porz�dku? Lizzi czu�a w ustach smak dymu, kt�ry unosi� si� z jej w�os�w i wyciska� z oczu �zy. Us�ysza�a dzwonek telefonu, jeszcze zanim przekr�ci�a klucz w zamku.

��Chcesz pojecha� na przysta�?

��Kto m�wi?

Oczywi�cie wiedzia�a, kto m�wi. Archimedes za� wiedzia�, �e ona wie.

��Zjemy kolacj� na �Neptunie�, pod go�ym niebem.

��Gdzie to jest?

��W Aszkelonie.

��Nie wiedzia�am, �e maj� tam przysta�.

��Nie maj�. To prywatna pla�a.

��Dlaczego nie przeniesiesz si� do Aszkelonu?

��Bo wtedy nie m�g�bym tam je�dzi�.

��Sk�d masz m�j numer telefonu?

��Od ciotki Klary. B�d� u ciebie za kwadrans. W�� sweter.

��Musz� wzi�� prysznic. Ca�a jestem w popiele i dymie. Daj mi p� godziny.

Woda tym razem by�a letnia. Lizzi umy�a w�osy pachn�cym szamponem, natar�a wszystkie zakamarki cia�a balsamem �Kr�lowa Saby�, kt�ry dosta�a od Georgette na Rosz Haszana, i wyrzuci�a na ��ko zawarto�� szafy. Domy�la�a si�, �e �Neptun� jest jachtem, i postanowi�a nie stroi� si� specjalnie. Je�eli �brak przesady� jest dewiz� Archimedesa Lewiego � ona tak�e mo�e j� przyj��. Czarne flanelowe spodnie, bia�y sweter z angory, d�ugi bia�y sk�rzany p�aszcz � pami�tka po zesz�orocznej wyprzeda�y w domu towarowym �Megged-More�, odrzut z eksportu. Lizzi przyjrza�a si� sobie w lustrze i zdziwi� j� u�miech, kt�ry zobaczy�a.

Wielkie mi odkrycie � pomy�la�a. W�o�y�a plastikowe kolczyki w kszta�cie p�ksi�yc�w, znak firmowy Lizzi Badihi, wrzuci�a pager na dno torby i zbieg�a ze schod�w. Zm�czenie, kt�re czu�a jeszcze p� godziny temu, znik�o bez �ladu, ust�puj�c miejsca podnieceniu. Jak to dobrze, �e nie jestem ju� dziewic� � pomy�la�a.

Przed domem czeka� czarny citroen. Archimedes wysiad�, gdy zobaczy� Lizzi wychodz�c� z klatki schodowej. Przytuli� j�, a ona unios�a twarz, znajduj�c od razu jego usta. Pachnia� tak samo jak za pierwszym razem. Poczu�a delikatne dr�enie, kt�re przebieg�o jego cia�o. Zastanawia�a si�, czy jest tak samo przej�ty jak ona. Jego r�ce zaw�drowa�y pod jej sweter, lecz nagle si� od niej oderwa�.

��Chod�, wsiadajmy do samochodu, inaczej nigdy nie dojedziemy na �Neptuna�.

Lizzi chcia�a powiedzie�, �e nie b�dzie �a�owa�, je�li tam nie dojad�, i �e jest sk�onna zapomnie� tak�e o kolacji, ale co� �cisn�o jej gard�o. Usiad�a bokiem, �eby patrze� na niego r�wnie� podczas jazdy, wdychaj�c aromaty sk�ry i mahoniu zmieszane z zapachem cygara i wody po goleniu. Milczeli przez jaki� czas. Potem zerkn�� na ni� rozbawiony i zapyta�:

��Czemu by�a� ca�a w dymie i popiele?

��Musia�am napisa� reporta� o po�arze przystank�w autobusowych na osiedlu C.

��Jeste� jedyn� korespondentk� �Czasu Po�udnia�?

��Tak.

Opowiedzia�a mu o swojej pracy i tyranii Arielego, o l�ku, �e zrealizuje gro�b� i mianuje Dorona Cementa korespondentem w Beer Szewie.

��Nie przy�le tutaj dziennikarza z Tel Awiwu. Musia�by wtedy wynaj�� mu mieszkanie i pokrywa� wszystkie op�aty. Gdyby uwa�a�, �e �le pracujesz, zatrudni�by innego miejscowego. Trzyma ci� kr�tko, to wszystko. Klara m�wi, �e jeste� nie tylko mi�a i dobra, ale te� zdolna. Do czego jeste� zdolna, Lizzi?

��Nie mam poj�cia, o co mog�o jej chodzi�.

Zaton�a w my�lach. Nie jest zdolna. Ale ma do�wiadczenie. Wype�nia zlecone jej zadania, najlepiej jak potrafi. Bez zb�dnego wzruszenia. Idzie na wskazane miejsce, notuje, przesy�a informacje. Mo�e nigdy nie b�dzie gwiazd� medi�w, ale roboty jej nie zabraknie. �adnego polecenia nie uwa�a za upokarzaj�ce ani za nadmiernie m�cz�ce. Lecz rzadko dzieje si� odwrotnie: niewiele spraw, kt�rymi si� zajmuje, jest w stanie naprawd� j� zainteresowa�. Tyle �e lubi swoj� prac�, no i sama si� utrzymuje. Tak. �Profesjonalistka�. Ta etykietka najbardziej jej odpowiada.

Klucz odm�wi� wej�cia do zamka. Napotka� jak�� przeszkod� i zazgrzyta�. Lizzi by�a zmuszona w�o�y� go pod innym ni� zazwyczaj k�tem, aby drzwi nareszcie si� otworzy�y.

��Nie wypi�am a� tak du�o � powiedzia�a do siebie.

Archimedes Lewi nie um�wi� si� z ni� na nast�pne spotkanie. Postanowi�a, �e je�eli nie zadzwoni w ci�gu tygodnia, spr�buje si� z nim skontaktowa�. Mo�e przecie� wej�� do sklepu filatelistycznego i powiedzie�, �e by�a u wujostwa i zajrza�a zobaczy�, co u niego s�ycha�.

Odwiesi�a ubranie do szafy, otworzy�a szuflad� komody, �eby od�o�y� pager i dyktafon, i zastyg�a w miejscu. Kto� ukrad� wszystkie jej kasety! Jak skamienia�a przypatrywa�a si� pustej szufladzie, czekaj�c najwyra�niej, a� ta opowie jej, co si� sta�o, kto otworzy�, kto grzeba�, co za �otr odwa�y� si� to zrobi�. W szufladzie zawsze znajdowa�o si� kilkana�cie pude�ek rzuconych bez �adu i sk�adu, ale ona dok�adnie wiedzia�a, co ka�de z nich zawiera. Dr��cymi r�kami zacz�a otwiera� wszystkie pozosta�e szafy i szuflady. Ba�a si�, �e zaraz rzuci si� na ni� kto� przyczajony za jej plecami. Wszystkie przedmioty znajdowa�y si� na swoich miejscach, niczego nie brakowa�o. Lizzi popatrzy�a podejrzliwie na milcz�ce sprz�ty, jakby w nadziei, �e zaraz przem�wi� i wyja�ni�, co tu si� dzia�o pod jej nieobecno��. Kasety! Kto m�g�by potrzebowa� jej kaset? Co na nich jest takiego, dla czego warto by�o ryzykowa�?

Wiedziona pierwszym impulsem, chcia�a zadzwoni� do Benciego. Zerkn�a na zegarek. Druga w nocy. Je�li zadzwoni teraz, obudzi jego i Georgette. Siostra si� przestraszy, a szwagier zechce wiedzie�, sk�d wr�ci�a o tak p�nej porze. Ona natomiast powinna chwil� odczeka� i postanowi�, co opowie, a czego nie opowie Benciemu o Archimedesie Lewim. Z drugiej strony � ktokolwiek ukrad� jej kasety, z pewno�ci� nie by� to Archimedes. Wype�ni� j� gniew, gniew na anonimowego w�amywacza, kt�ry o�mieli� si� wedrze� do jej twierdzy, i na w�asny gorzki los. Nareszcie ma m�czyzn�, no wi�c kto� musia� w�ama� si� jej do mieszkania, kiedy posz�a na randk�. Takie kobiety jak ona nie maj� szcz�cia na tym �wiecie. Za wszystko musz� p�aci�.

W�o�y�a klucz do zamka od wewn�trz i przekr�ci�a go. Nigdy dot�d tego nie robi�a. Wiedzia�a jednak, �e ju� za p�no; kto chcia� wej�� � wszed� i tak. To oczywiste, �e ten, kto tu by�, nie szuka� pieni�dzy ani bi�uterii. Lizzi widzia�a wystarczaj�co du�o mieszka�, do kt�rych dokonano w�amania, i pami�ta�a ba�agan, jaki w nich panowa� po takich odwiedzinach. Jej z�odziej stara� si� nie pozostawia� �lad�w. Czy�by my�la�, �e ona nie zauwa�y braku? Nie, to by�o niemo�liwe.

Lizzi zosta�a sam na sam z Bencim i nie by�a wcale pewna, czy ma si� z tego cieszy�. Obawia�a si�, �e zacznie j� wypytywa� o zwi�zek z Archimedesem.

��Czy w czasie przes�uchania nie powinien by� z tob� kto� jeszcze?

��Chcesz, �ebym zadzwoni� po Malk�?

��Wszystko mi jedno.

��Dlaczego nie kupujesz nic do jedzenia?

��Nigdy nie mam czasu.

��Mog�aby� raz w tygodniu pojecha� do supermarketu i nape�ni� lod�wk�. Kiedy jadasz obiady?

��Kiedy mam okazj�. Tu i tam.

��To niedobrze.

��Wiem. Dlaczego uwa�asz, �e to Archimedes po�ycza� Aleksandrze Hornsztyk na procent? Nie widywali si� od dwudziestu lat.

��Niezupe�nie.

Lizzi czeka�a. Przed oczami mia�a posta� �mia�ej i prowokuj�cej kobiety, kt�ra obwiesza�a dom z�otem, aby wywrze� wra�enie na go�ciach swojego m�a. Dawnej ukochanej cz�owieka, kt�rego mottem by� �brak przesady�. Kobiety, kt�ra przesz�a d�ug� drog�, odk�d po�lubi�a s�dziego Pinchasa Hornsztyka. Zbyt d�ug� drog�.

��Mniej wi�cej dwa lata temu Aleksandra Hornsztyk i Archimedes Lewi odnowili znajomo��. Nie wydaje mi si�, by zosta� jej kochankiem. By� to raczej zwi�zek dwojga starych wyjadaczy, towarzyszy broni, kt�rych drogi rozesz�y si� dawno temu i skrzy�owa�y ponownie, kiedy �ycie da�o im si� ju� we znaki. Mo�liwe, �e w jej imieniu spekulowa� na gie�dzie. Sklep filatelistyczny to zaledwie czubek g�ry lodowej w interesach Archimedesa Lewiego. Jego maj�tek ocenia si� na ponad dwa miliony dolar�w. Nikt nie rozumie, co robi w Beer Szewie i czemu zajmuje si� w�a�nie znaczkami. Zak�adamy, �e wi�kszo�� jego kapita�u pochodzi z szarej strefy. M�wi�c wprost, kupuje i sprzedaje pieni�dze. Aleksandra i pan Lewi spotykali si� co pi�tek na basenie hotelu �Savoy�, p�ywali, popijali, rozmawiali. Na tydzie� przed morderstwem Archimedes polecia� do Londynu i sprzeda� dwa rzadkie znaczki. Jeden z wyspy Mauritius i jeden szwajcarski. Sprawdzili�my to. I lot, i transakcj�. Po powrocie do kraju w trakcie tradycyjnego spotkania w �Savoyu� przekaza� Aleksandrze czeki na sum� stu tysi�cy dolar�w. Mamy �wiadk�w tego spotkania. Poniewa� odby�o si� po po�udniu, Aleksandra nie zd��y�a p�j�� z czekami do banku. W sobot� zadzwoni�a do Idona Gabrielowa z wiadomo�ci�, �e zdoby�a sto tysi�cy dolar�w i wp�aci je na konto w niedziel� rano. Mamy na to tylko jego s�owa, �adnych dowod�w. Jak wiadomo, zosta�a zamordowana w sobot� wieczorem. W niedziel�, o wp� do dziewi�tej rano, zaraz po otwarciu banku, jaka� kobieta przynios�a czeki Lewiego i poprosi�a w zamian o czek bankowy. Poniewa� by�a to ogromna suma, urz�dniczka zachowa�a ostro�no��. Czek bankowy to tak jak got�wka. Poprosi�a o zezwolenie dyrektora. Ten zbada� spraw� i odkry�, �e czeki maj� pokrycie na rachunku Archimedesa Lewiego. Na jego polecenie urz�dniczka zadzwoni�a do pana Lewiego, starego i szanowanego klienta, on za� o�wiadczy�, �e czeki istotnie s� jego. Kiedy si� dowiedzia�, �e to nie Aleksandra Hornsztyk przysz�a do banku, wysun�� przypuszczenie, �e to jej sekretarka. Nie wiemy, kim by�a kobieta, kt�ra zrealizowa�a czeki. Cytuj� za urz�dniczk� w banku: �redniego wzrostu, oko�o czterdziestu pi�ciu lat, w�osy br�zowomysie, lekko siwiej�ce, br�zowe oczy, aszkenazyjski akcent. �adnych znak�w szczeg�lnych. Pada�o i by�a ubrana w p�aszcz przeciwdeszczowy koloru khaki. Poza tym mia�a czarn� parasolk�, nylonow� chustk� na g�owie i czarn� akt�wk�. Nie wygl�da�a na zdenerwowan� ani przestraszon�. Sprawia�a wra�enie sekretarki, kt�ra wykonuje powierzone jej zadanie. Troch� si� zirytowa�a, kiedy si� okaza�o, �e musi poczeka�. Przes�uchali�my t� urz�dniczk� z banku na wszelkie mo�liwe sposoby, ale wi�cej ju� z niej nie wyci�gniemy. Wiemy na razie tylko to, co Archimedes sam nam powiedzia� i co zosta�o potwierdzone w banku. Da� Aleksandrze czeki na sum� stu tysi�cy dolar�w i jaka� inna kobieta je zrealizowa�a, zanim si� dowiedzia� o morderstwie i zd��y� je uniewa�ni�. Kto m�g� o nich wiedzie�? Archimedes, Ido, by� mo�e jej m�� albo wsp�lnik. A je�li Jackie Danzig szanta�owa� Aleksandr�, jak mi opowiedzia�a�, to mo�e i on wiedzia�.

��Nie ma nigdzie podpisu pani w p�aszczu przeciwdeszczowym?

��Jest. Nieczytelny. Tkwimy w �lepej uliczce.

��Archimedes powiedzia� ci, �e da� pieni�dze Aleksandrze?

��Tak.

��Czy to go nie nara�a na oskar�enie o jakie� machinacje finansowe?

��Ale nie na oskar�enie o morderstwo. W ka�dym razie wolno mu dawa� jej pieni�dze, je�li ma na to ochot�.

Lizzi pomy�la�a o nocy na jachcie, o martini, o tym, co si� dzia�o potem w ��ku. Przez ca�y ten czas wiedzia�, �e policja pod��a jego �ladem i dopadnie go pr�dzej czy p�niej.

��My�lisz, �e on j� kocha�?

��Byli starymi przyjaci�mi. Z�odziejski kodeks honorowy. Ja ciebie nie wydam, je�li ty mnie nie wydasz. Lizzi! On jest od ciebie starszy o dwadzie�cia lat!

��Wiem.

Benci otworzy� usta, lecz zaraz je zamkn��. Najwyra�niej chcia� da� jej dobr� rad�, ale zmieni� zdanie. W sprawach sercowych �adne dobre rady nie pomog�.

��Benci, nie mam �adnego do�wiadczenia �yciowego. To znaczy, je�li chodzi o m�czyzn � powiedzia�a Lizzi zachrypni�tym g�osem, spuszczaj�c g�ow�. Wytworzy�a si� teraz mi�dzy nimi jaka� wi�, kt�rej nigdy dot�d nie by�o. Du�o si� wydarzy�o od si�dmej rano, kiedy go wezwa�a. � Ale mam wystarczaj�ce do�wiadczenie z lud�mi, �ebym mog�a zaufa� swojej intuicji. Archimedes Lewi nie zabi� Aleksandry Hornsztyk.

��Nawet je�li jej nie zabi�, ma k�opoty. Oszustwa podatkowe, nielegalne transakcje.

��Kto go oskar�a?

��My.

��Co to znaczy �my�?

��Pa�stwo.

��Przypomnia�am sobie teraz co�, co Archimedes powiedzia� o Aleksandrze. �e do ostatniej chwili mia�a o szekla wi�cej, ni� potrzebowa�a. Nie powiedzia� tego jak kto�, kto sam zap�aci�. O ile zrozumia�am, wierzy�, �e Aleksandra zawsze, w ka�dej sytuacji, by�a po zwyci�skiej stronie. Mo�liwe, �e si� myl�. Je�li straci� dla niej sto tysi�cy dolar�w, to musz� przyzna�, �e przyj�� to z klas�. Kiedy b�d� mog�a go odwiedzi�?

��Jeszcze zobaczymy. Mam dla ciebie sensacyjn� wiadomo��, Lizzi. Komunikat dla prasy: �Interpol, we wsp�pracy z policj� Izraela, natrafi� na �lad Archimedesa Lewiego, handlarza znaczkami z Beer Szewy, kt�ry sprzeda� w Londynie dwa rzadkie znaczki warto�ci stu tysi�cy dolar�w. Archimedes Lewi zosta� zatrzymany do wyja�nienia�.

Genialn� pu�apk� zastawi� na ni� szwagier. Je�li nie wy�le tej informacji, rzecznik policji przeka�e j� do agencji prasowych i redakcji w ca�ym kraju. Je�li j� natomiast opublikuje, zyska wy��czno��, czym ucieszy Arielego, ale Archimedes b�dzie na ni� z�y.

Benci podszed� do telefonu i zadzwoni� do Zilhy. Ten nie odwa�y� si� powiedzie� szefowi, �e notes Aleksandry Hornsztyk zosta� gruntownie zbadany, lecz nie znaleziono �adnych karteczek za obwolut�.

��Ju� id�.

Benci wrzuci� dyktafon i papiery do p��ciennego plecaka i popatrzy� na Lizzi, kt�ra siedzia�a przy kuchennym stole, z g�ow� wspart� na r�ku.

��Mo�e zanocujesz u nas?

��Nie. Nic mi nie b�dzie.

��Id� do sklepu i kup sobie co� do jedzenia.

��Musz� i�� na sesj� literack� do college�u. Powinnam tam by� ju� od godziny. P�jd� do sklepu, jak wr�c�.

��Idziesz do sklepu teraz. � G�os Benciego podni�s� si� o kilka decybeli.

��Musz� si� przebra�.

Poczekam.

Lizzi ubra�a si� i wysz�a z domu w towarzystwie Benciego, kt�ry odprowadzi� j� pod sam sklep i odszed�, kiedy zobaczy�, �e wesz�a do �rodka.

Lizzi czu�a, �e oczy same jej si� zamykaj�. Redaktor dzia�u kulturalnego poprosi�, �eby przygotowa�a co� o sesji literackiej, kt�ra odbywa�a si� w College�u Ben Guriona, pod has�em �Literatura zaanga�owana�. Wyk�ad inauguracyjny profesora Szanira Charona dotyczy� ostatniej powie�ci Koli Hola, zatytu�owanej P�acz�ca g�ra. Profesor pogrozi� palcem w kierunku s�uchaczy i o�wiadczy�, �e powie�� Hola na swoich pi�ciuset trzydziestu stronach nie ma ani jednego przecinka. Ju� sam ten fakt �wiadczy, �e jest ona prawdziwym wydarzeniem. Na zawsze ju� odmieni literatur� hebrajsk�. Jest dzie�em o znaczeniu prze�omowym.

��Spotykali�my si� z kpinami, gdy m�wili�my o Koli Holu! � prychn�� profesor Charon � lecz nasza nadzieja i wiara nie zosta�y pogrzebane. Dziesi�� lat czekali�my na t� powie�� i jej ukazanie si� to prawdziwe �wi�to dla literatury hebrajskiej. Tak, �wi�to!

Okrzyk profesora Charona wyrwa� z drzemki Lizzi, kt�ra stwierdzi�a, �e jej g�owa spoczywa na ramieniu Beniego Adulama. Co mnie to obchodzi � pomy�la�a. Po�o�y�abym g�ow� nawet na ramieniu potwora z Loch Ness.

Mniej wi�cej od kwadransa profesor Szanir Charon opisywa� fragment, w kt�rym g��wny bohater, Metro Mem (wyja�nianiu znaczenia tego imienia po�wi�ci� pierwsze p� godziny wyk�adu), jedzie autobusem do matki i rozmy�la o czerwonej plamie pomidora na kawa�ku ��tego sera. Wyraz pogardy i obrzydzenia pojawi� si� na obliczu profesora, gdy m�wi� d�wi�cznym barytonem:

��Por�wnanie, kt�rego dopu�ci� si� m�j znakomity kolega, Menasze Jerek, do proustowskiej magdalenki, jest obraz� dla wszystkich, kt�rzy s�yszeli � a zak�adam, �e profesor Jerek tak�e � o monologu wewn�trznym Gensina. Jest obelg� dla wszystkich, kt�rzy s�yszeli � jak by� mo�e m�j szanowny kolega � o indywidualizmie Berdyczewskiego! P�acz�ca g�ra ma w�asn� geografi�! I w�asn� histori�! I w�asny charakter, kt�ry nie jest charakterem kolektywnym! Tak, tak, moi pa�stwo, jest co� takiego, chocia� m�j znakomity kolega by� mo�e o tym nie s�ysza�. Podmiot, kt�ry nie jest kolektywem!

Adulam obudzi� Lizzi po b�yskotliwym wyk�adzie profesora Jereka, kt�ry ze spokojn� ironi� i elegancj� obali� wyw�d Charona.

��Znamy sk�din�d spo�ecze�stwa � oznajmi� � w kt�rych czysty rozum musia� ust�pi� miejsca emocjom i gro�bom. Wszystko, co mam do powiedzenia, to �e psy szczekaj�, a karawana idzie dalej.

Lizzi przepisa�a notatki Adulama, gdy ten poszed� dla niej po kubek neski. Na zaproszeniu, kt�re dosta�a, widnia�y zapowiedzi jeszcze dw�ch wyk�ad�w. Jeden, pani Elizy Szonzelerger, mia� traktowa� o synekdochach i metonimiach w ��daniu Chaima Hazaza. Drugi, doktor Kornelii Mizrahi � o zmy�leniu i rzeczywisto�ci w pojmowaniu przestrzeni w tw�rczo�ci Szmuela Josefa Agnona.

Lizzi wychodzi�a w�a�nie z auli z kubkiem kawy w r�ku, kiedy zagrodzi�a jej drog� rzeczniczka prasowa college�u. Na zewn�trz, obok krzew�w begonii, na skraju �cie�ki, sta�a grupka ludzi, cztery kobiety i dw�ch m�czyzn. Jeden z nich mia� niemowl� w noside�ku, inny ni�s� transparent z napisem: �Koniec z okupacj�!� Nie, jeszcze nie idzie, bro� Bo�e � uspokoi�a Lizzi rzeczniczk�. Wszystko bardzo j� interesuje. Po prostu chcia�a zaczerpn�� �wie�ego powietrza. Rzeczniczka zawr�ci�a do budynku, a Lizzi ruszy�a w kierunku swojego samochodu. Kiedy siedzia�a ju� w �rodku, popatrzy�a w lusterko wsteczne. Rzeczniczka znika�a w�a�nie w drzwiach uczelni. Lizzi odetchn�a g��boko, zapali�a silnik i odjecha�a w sin� dal.

A jednak cuda si� zdarzaj�. Przedziwnym zbiegiem okoliczno�ci Szibolet nie siedzia�a na biurku i nie popija�a kawy z plastikowego kubka. Z nadzwyczajn� szybko�ci� przepisywa�a na maszynie reklam� koszernych pieluch, zatwierdzonych przez Naczelny Rabinat. Przywita�a si� z Lizzi, nie okazuj�c swojej zwyk�ej weso�o�ci.

��Sta�o si� co�, Szibolet? � zapyta�a Lizzi.

��Obieca�am Dahanowi, �e przepisz� rano ten tekst, i zapomnia�am. Jest na mnie z�y.

��To si� zdarza. S� jakie� wie�ci? Listy?

��Wszystko jest na twoim biurku.

��Gdzie Dahan?

��Pojecha� na spotkanie do tego hotelu naprzeciwko Kasy Chorych.

��Nie wr�ci tak szybko.

Szibolet wybuch�a p�aczem. Po�o�y�a g�ow� na blacie biurka i ukry�a twarz w ramionach.

��No, Szibolet, ju� wystarczy. � Lizzi pr�bowa�a j� uspokoi�. � On nie jest tego wart.

��Ja nie p�acz� przez Dahana � zaprotestowa�a Szibolet, szlochaj�c. Unios�a twarz, popatrzy�a na Lizzi ze zdumieniem i tak, ca�a zalana �zami, roze�mia�a si� g�o�no. � Lizzi! Naprawd� my�la�a�, �e kocham si� w Dahanie? No nie, zastrzeli�a� mnie!

Wyci�gn�a z pude�ka papierow� chusteczk�, wydmucha�a nos i otar�a policzki.

��P�aka�am, bo� kiedy powiedzia�am �hotel� i �pojecha��, przypomnia�o mi si�, �e wszystko przepad�o.

Lizzi zada�a dziewczynie kilka pyta�, niekt�re z nich nawet powtarzaj�c, zanim zdo�a�a wreszcie zrozumie�, �e Szibolet i jej koledzy zmuszeni byli zrezygnowa� z wymarzonej podr�y za granic�.

Na zebraniu og�lnym Szajke i Ido powiadomili mieszka�c�w kibucu Sade Oznaja o utracie oszcz�dno�ci i o d�ugach. Nikt nie podawa� w w�tpliwo�� ich dobrych intencji, ale wszyscy byli bardzo zagniewani. W tym akurat wypadku dobre ch�ci doprowadzi�y do katastrofy. Uczestnicy tego niezwykle burzliwego zebrania zgodnie twierdzili, �e od os�b na tak odpowiedzialnych stanowiskach wymaga si�, aby przynajmniej porozmawiali z innymi, zanim rzuc� si� w wir finansowych przyg�d. Przecie� nie chodzi�o tu o prywatne oszcz�dno�ci. Ka�dy grosz na tym koncie by� owocem ci�kiej pracy rolnik�w. Gdyby chcieli si� obraca� w towarzystwie spekulant�w i oszust�w, z pewno�ci� nie wybraliby �ycia w kibucu. Teraz tak�e Sade Oznaja zostanie zaliczona w poczet gospodarstw ton�cych w d�ugach. Do prostych ludzi, skromnych i pracowitych, przylgnie etykieta kr�taczy. A przecie�, korzystaj�c z gorzkiego do�wiadczenia innych, nie wzi�li si� do budowy nowych dom�w, dop�ki nie zebrali odpowiedniej sumy, nawet za cen� likwidacji hodowli kaczek, kt�ra przecie� by�a wa�n� cz�ci� ich gospodarki. Wszyscy wiedz�, co to znaczy�o dla niekt�rych os�b. Teraz czuj� si� oszukani. Szajke i Ido ich oszukali.

Po pierwszym zebraniu, na kt�rym mi�dzy innymi pad�a propozycja usuni�cia Szajkego i Idona z kibucu, postanowiono zwo�a� nazajutrz nast�pne i spr�bowa� znale�� jakie� wyj�cie z sytuacji. W nocy nieznana r�ka napisa�a na �cianie sto��wki: DOK�D ZAPROWADZI NAS HA�BA? Na murach dom�w sekretarza i skarbnika ta sama r�ka wypisa�a: ZDRAJCY.

Zawiedli si� jednak ci, kt�rzy liczyli, �e nastroje si� uspokoj�. Odwrotnie, oburzenie jeszcze wzros�o. Z�o�cili si� starsi, kt�rzy stracili nadziej� na nowe domy, i m�odzi, kt�rzy chcieli wprowadzi� si� do ich mieszka�. Ca�a ta z�o�� skupia�a si� na Szajkem i Idonie, �naszych synach�, kt�rzy stanowili przyk�ad pora�ki wychowawczej. Sp�r przeni�s� si� w sfer� ideologiczn�. Co prawda niczego oficjalnie nie postanowiono, ale Szajke i Ido byli og�lnie bojkotowani. Atmosfera �a�oby zapanowa�a w ich domach i domach ich rodzin. Ludzie, kt�rzy tam zagl�dali, zachowywali si�, jakby przychodzili z kondolencjami. Rozmawiali szeptem, przynosili owoce. Mieszka�cy kibucu nie wiedzieli, jak reagowa�, jak si� zachowywa�, komu zaufa�. Willi Achinoam przeni�s� swoje pos�anie do dawnego pomieszczenia dla kaczek; tam sypia� i nie wychyla� nosa na zewn�trz. Jafa zostawia�a mu pod drzwiami jedzenie na tacy i termos z herbat�.

Pierwsza praktyczna decyzja g�osi�a, aby nie pra� swoich brud�w publicznie. To nasza pora�ka, nasza ha�ba i musimy zrobi� wszystko, �eby j� jako� naprawi�, uratowa� to, co zosta�o. Nast�pnie postanowiono nie dopu�ci� do tego, by Oznaja sta�a si� �upadaj�cym kibucem�. Nie szuka� uk�ad�w i nie stara� si� o umorzenie d�ug�w. Nie prosi� o pomoc instytucji publicznych ani fundacji. Zdecydowano sprzeda� ci�gnik, bron�, siewnik i cztery samochody osobowe. Oraz � i tutaj zosta�y pogrzebane marzenia Szibolet � zwo�a� na miejsce wszystkich cz�onk�w kibucu na co najmniej rok. Rodzice napisali do dw�ch ch�opc�w, kt�rzy pracowali w firmie przewozowej w Nowym Jorku, i do czterech innych, kt�rzy zarabiali w sp�dzielni ogrodniczej �Oznaya Gardening� w Los Angeles. Wybrano tymczasowy zarz�d, aby zwolni� wynaj�tych pracownik�w, poprosi� o wstrzymanie poboru do wojska, zwo�a� z powrotem kibucnik�w, kt�rzy udali si� na wakacje, oraz od�o�y� na rok, dwa lata wszystkie wyjazdy za granic�. Kr�tko m�wi�c: og�oszono stan wyj�tkowy. Ze wstydu i przygn�bienia narodzi�a si� determinacja, jakiej mieszka�cy kibucu Sade Oznaja nie zaznali przez trzydzie�ci siedem lat jego istnienia. W sto��wce pojawi� si� znowu chleb z d�emem! No i � doko�czy�a Szibolet � �egnajcie, Amazonio i Tajlandio.

��Wracasz do domu? � zapyta�a Lizzi.

��Mam dwie mo�liwo�ci � odpar�a Szibolet. � Albo b�d� pracowa�a w gospodarstwie, albo oddam im wszystko, co zdo�am zaoszcz�dzi� w mie�cie. Ca�y czas si� wahamy, trzeba si� zastanowi�, co si� bardziej op�aca. Tak czy owak, nasz� wycieczk� szlag trafi�.

��Na razie.

��Postanowili�my te� odda� to, co zaoszcz�dzili�my do tej pory.

��Wiesz, my�l�, �e to bardzo �adnie z waszej strony.

��Ja te�.

Ten szlachetny uczynek nie nape�nia� jednak Szibolet dum� i szcz�ciem. Przeciwnie, by�a bardzo przygn�biona.

Lizzi zamkn�a drzwi na klucz i zostawi�a go w zamku. Od czasu w�amania mia�a wra�enie, �e w mieszkaniu ukrywa si� jaka� z�owroga istota, kt�ra bezustannie jej si� przygl�da. Mo�e �le zrobi�a, zamykaj�c drzwi. A je�li potw�r wyskoczy na ni� znienacka z szafy w sypialni albo z balkonu? Ja si� nie boj� � powtarza�a sobie. Niech mnie diabli, je�li zaczn� si� ba�. Wcale si� nie boj�.

Wesz�a pod prysznic, odkr�ci�a kurek i sparzy�a si�. Do licha! Kto� wreszcie naprawi� ogrzewacze wody. A wi�c jednak zdarzy�o si� co� przyjemnego w tym przekl�tym dniu. Dzi�ki temu zwariowanemu Benciemu mia�a te� w lod�wce co� do jedzenia. Przyrz�dzi�a sobie sa�atk� i omlet. Posmarowa�a bu�k� mas�em i kozim serem i nape�ni�a olbrzymi kubek z napisem �Coffee� pachn�cym i s�odkim kakao. To by� d�ugi, ci�ki dzie� i Lizzi postanowi�a wcze�nie po�o�y� si� spa�. Jutro ma wolny ranek. W po�udnie musi i�� na pokaz mody w Country Clubie, ale przedtem za�atwi wszystkie te sprawy, kt�re z powodu nadmiaru pracy zepchn�a na dalszy plan: odda zimowe buty do szewca, kupi baterie do radia, zap�aci za wod� i pr�d i zam�wi now� ksi��eczk� czekow� w banku. Je�li zd��y, p�jdzie te� do fryzjera. Panie na pokazach mody zawsze s� takie zadbane.

Zmywa�a naczynia, my�l�c o kobiecie, kt�ra zrealizowa�a czeki Archimedesa Lewiego w banku Aleksandry Hornsztyk. Taki og�lnikowy opis! Co druga kobieta w Beer Szewie mu odpowiada�a. �redniego wzrostu, w �rednim wieku, o w�osach nieokre�lonego koloru, p�aszcz przeciwdeszczowy, parasolka, akt�wka, chustka na g�owie. Sekretarki nie chodz� z teczkami. By� mo�e nale�a�a do jej szefa. Banki otwieraj� o wp� do dziewi�tej. Pojawi�a si� rzeczywi�cie w chwili otwarcia. Przecie� w wiadomo�ciach o dziewi�tej powiedziano o morderstwie Aleksandry Hornsztyk. Benci wspomina�, �e urz�dniczka z banku zadzwoni�a do Archimedesa z pro�b� o potwierdzenie czek�w, co te� uczyni�, nie wiedz�c nic o morderstwie. To znaczy, �e klientka, czy jak j� tam zwa�, pojawi�a si� w banku par� minut po wp� do dziewi�tej. Zirytowa�a si� troch�, kiedy sprawa si� op�nia�a, ale jej reakcja nie zaniepokoi�a urz�dniczki, kt�ra podkre�li�a, �e klientka pogodzi�a si� z faktami. By� mo�e nie by�a przyzwyczajona do trudno�ci w banku. Albo dok�d� si� spieszy�a, mo�e do pracy na dziewi�t�.

Lizzi by�a zdumiona decyzj� dyrektora banku, kt�ry zgodzi� si� wyp�aci� Aleksandrze Hornsztyk tak� sum�, wiedz�c, �e jest pogr��ona w d�ugach si�gaj�cych tysi�cy dolar�w. Mo�na by�o si� spodziewa�, �e bank zechce po�o�y� r�k� na pieni�dzach. Kiedy ona sama mia�a debet, zwyk�a nawet budynek swojego banku omija� z daleka, umieraj�c ze strachu przed spotkaniem z dyrektorem lub urz�dnikami. Jak to mo�liwe? Chyba �e� no jasne, moja droga. Lizzi umy�a r�ce i rozpostar�a mokr� �cierk� na kaloryferze. Kobieta w p�aszczu przeciwdeszczowym pos�u�y�a si� kontem Pinchasa Hornsztyka, a nie Aleksandry! By�o to solidne konto, kt�remu nie zagra�a�y �adne poczynania rodziny. Z dochod�w Lubicza wp�ywa�o na nie co miesi�c dziesi�� procent, kt�rych Aleksandra nigdy nie dotyka�a. By�o to tak�e jedyne konto nie zad�u�one. Aleksandra pragn�a uratowa� w ten spos�b pieni�dze i przekaza� je nietkni�te kibucnikom.

Lizzi przygotowa�a sobie jeszcze jeden kubek kakao i posz�a do ��ka. Nawet je�li jej teoria jest zgodna z prawd�, pozostaje kluczowe pytanie: co si� sta�o z pieni�dzmi? Gdzie znik�o sto tysi�cy dolar�w, kt�re Aleksandra dosta�a od Archimedesa Lewiego? Policja oczywi�cie pr�buje znale�� czek i najprawdopodobniej w ko�cu go znajdzie. Chyba �e kto� trzyma go ca�y czas w kieszeni. Lizzi usi�owa�a zrozumie�, w jaki spos�b ca�a ta historia z czekiem ��czy si� ze �mierci� Aleksandry. Na pierwszy rzut oka nikt nie skorzysta� na morderstwie. Przeciwnie, wszyscy stracili. Mo�na mie� w�tpliwo�ci jedynie w stosunku do Archimedesa Lewiego, kt�ry by� mo�e � powtarzani: by� mo�e � po�ycza� jej pieni�dze. Tylko on wie, czy by� jej winien i ile. Wygl�da na to, �e nigdy si� nie dowiemy � powiedzia�a sobie Lizzi � czy tajemniczym biznesmenem w istocie by� Archimedes, czy te� istnia�a jaka� mglista posta�, znajomy znajomego, kt�ry zainwestowa� pieni�dze Aleksandry i pewnego pi�knego dnia uciek� za granic�. Wydawa� by si� mog�o, �e mi�dzy Aleksandr� a Archimedesem nie wchodzi w gr� oszustwo. Byli dobrymi przyjaci�mi. Archimedes nie sprawia� wra�enia cz�owieka, kt�ry zdradza przyjaciela. Ale kto to mo�e wiedzie� naprawd�?

Pokaz mody w Country Clubie zorganizowa�a firma �Jacqueline International�. Dahan poprosi� Lizzi, �eby pisz�c o pokazie, wspomnia�a tak�e o pocz�stunku. Jedzenie przygotowa� jego kuzyn, Herzel Dahan, kt�ry uko�czy� szko�� hotelarsk� w Herzelii. Sto�y rzeczywi�cie by�y pi�knie nakryte. S�dz�c za� z o�ywionego ruchu szcz�k go�ci, zar�wno kanapki, jak i male�kie ciasteczka bardzo wszystkim smakowa�y. Pojawieniu si� modelek towarzyszy�a muzyka disco o nat�eniu, kt�rego nie powstydzi�by si� �aden koncert.

Pnina Marlboro, producentka pokazu, wyt�umaczy�a drogim paniom (w�r�d kt�rych by�o tak�e trzech m�czyzn), czym r�ni si� moda tegoroczna od tej z ubieg�ego roku. Do �ask wracaj� tkaniny naturalne: we�na, jedwab, bawe�na. Modne s� tak�e po��czenia dw�ch albo trzech tkanin. Tworzy to dramatyczny efekt, kt�ry umo�liwi dynamicznej i aktywnej kobiecie sukcesu, dbaj�cej jednak o swoj� kobieco��, chodzi� w tej samej sukni od rana do wieczora. (Czy mo�na mnie okre�li� jako dynamiczn� i aktywn� kobiet� sukcesu, kt�ra dba o swoj� kobieco��, mimo �e nie mia�am na sobie sukienki od sze�ciu lat? � zastanawia�a si� Lizzi). Podkre�lona zosta�a linia bioder. Modne obecnie s� sp�dniczki mini, ale te� sp�dnice do kostek, a nawet d�u�sze. Dominuj�ce kolory to biel i czer�, lecz nie zapominajmy o zieleni, ��ci, a zw�aszcza b��kicie. No i o br�zie! W nadchodz�cym sezonie ujrzymy wiele odcieni br�zu. Czekoladowy, kawowy, ziemisty! Sylwetki sta�y si� szczuplejsze; w�skie sukienki, niemal przylegaj�ce do cia�a, pozbawione dekolt�w, �wiadcz� o konserwatyzmie najm�odszego pokolenia. Pnina Marlboro poprosi�a, aby zwr�ci� uwag� tak�e na buty i dodatki. Sztuczne kwiaty, dzie�o r�k Ilanit Bohbot, absolwentki Szenker, kt�ra stanowi�a wielk� nadziej� wzornictwa izraelskiego. Ilanit uda�o si� osi�gn�� rzecz niemo�liw� � podbi� Pary�. Dzi�ki niej Izrael znalaz� si� na �wiatowej mapie mody. Prosz�, wsta�, Ilanit. Prosz� pa�stwa, brawa dla Ilanit! Bi�uteria. Du�e ko�a, tak�e z plastiku, cz�sto w kolorach kontrastuj�cych z odcieniem ubrania. Nie zapominajmy o fryzurach! Jest tu z nami Moki z salonu �Moki i Sima�. W tym tygodniu wr�ci� w�a�nie z Niemiec. Zdoby� tam mi�dzynarodow� nagrod� Z�otych No�yc. Jeste�my wszyscy z niego dumni. Brawa dla Mokiego!

Lizzi po�o�y�a d�ugopis na notesie i bi�a brawo wraz z innymi. Nalewaj�c sobie kawy z dzbanka, zauwa�y�a, �e trzy sto�y dalej siedzi Miriam Aszbel. Co za tupet � pomy�la�a � przecie� jej siostra zmar�a nieca�e dwa tygodnie temu.

Po sko�czonym pokazie mi�dzy stolikami zacz�li kr�ci� si� kelnerzy i kelnerki, nalewaj�c go�ciom �wie�ej kawy. Lizzi, og�uszona towarzysz�c� prezentacji muzyk�, mia�a teraz okazj� nacieszy� si� cisz�. Wrzuci�a notes do swojej wielkiej torby i podesz�a do Miriam Aszbel.

��Dzie� dobry, pani Aszbel. Co s�ycha�? Jestem Lizzi Badihi z �Czasu Po�udnia�. Pami�ta mnie pani?

Oczywi�cie, �e jej nie pami�ta�a. Tamtego wieczoru by�a przecie� kompletnie pijana.

��Spotka�y�my si� w domu pani siostry podczas przyj�cia. By�am te� p�niej, w dniach �a�oby, ale tego na pewno pani nie pami�ta. Odwiedza�o wtedy pa�stwa mn�stwo ludzi. A jak si� maj� pani rodzice? Wszystko w porz�dku?

��Nie. Oczywi�cie, �e nie. Jak mo�e by� wszystko w porz�dku?

��Jest pani sama? Nie przeszkodzi pani, je�li si� przysi�d�?

��Prosz� bardzo. Mia�am w�a�nie zamiar wyj��, ale prosz� bardzo.

Lizzi przyci�gn�a swoje krzes�o do stolika Miriam i ustawi�a je obok ku niezadowoleniu najbli�ej siedz�cych pa�.

��Stwierdzi�am, �e oszalej�, je�li nie wyjd� z domu � powiedzia�a Miriam. � Neeman przychodzi p�no, pomaga ojcu. Syn wr�ci� do wojska. A ja chodz� po �cianach! Podoba�a ci si� ta czarna tunika, kt�r� mia�a na sobie Marokanka, co?

��Nie znam si� na tym.

��Diabli wiedz�, dlaczego przy�a�� na te pokazy. Czysty masochizm! G�owa mi p�ka od muzyki i tego gadania. To jest moda dla m�odych dziewczyn, ale sk�d one maj� wzi�� pieni�dze? Co� ci si� spodoba�o?

��Postanowi�am przej�� na diet� i bardzo mi si� to nie podoba.

Miriam roze�mia�a si�. Lizzi pomy�la�a, �e w�a�ciwie jest ca�kiem mi�a. Powiedzia�a, �e szef kaza� jej napisa� o morderstwie Aleksandry, ale pojawi�o si� tyle niejasno�ci, �e nawet rozmowa z Pinchasem Hornsztykiem nic nie da�a.

��Chod�, wyjdziemy do holu � zaproponowa�a Miriam � mo�e znajdzie si� tam co� do picia.

Lizzi musia�a pochwali� w duchu Herzla Dahana, kt�ry zatroszczy� si� o to, by talerze z kanapkami i ciasteczkami pojawi�y si� tak�e na stole w holu. Drobne przyjemno�ci ��cz�ce si� z jej zawodem. Zal�kniona kelnerka, wygl�daj�ca na studentk�, zapyta�a, co poda� do picia, herbat� czy kaw�. Miriam odpowiedzia�a, �e napije si� �w�dki z sokiem pomara�czowym, kawy mam ju� po uszy�. Kiedy kelnerka odesz�a, wyja�ni�a, �e �w�dka z sokiem nie zostawia smaku ani zapachu i Neeman nie b�dzie mi robi� wym�wek�.

Lizzi rozmawia�a z Miriam o pokazie mody, o synu w wojsku, rodzicach, sklepie, przyj�ciu, czekaj�c, a� alkohol zacznie dzia�a�. Po drugiej szklaneczce na policzkach i szyi Miriam pojawi�y si� r�owe wypieki.

��Zawsze jej zazdro�ci�am � zwierza�a si� Miriam. � Aleksandra by�a t� zdoln�, �adn� i udan� c�rk�. Ja by�am zwyczajna. Nie m�wi�o si� o tym, bro� Bo�e, ale nie�wiadomie rodzice dawali nam to do zrozumienia. Na �wiadectwie maturalnym mia�am �redni� dziewi��dziesi�t dwa, a ona osiemdziesi�t dziewi��, mimo to nadal uchodzi�a za t� zdolniejsz�. Mo�e dlatego, �e by�a wysoka i �adna, ja za� stanowi�am kopi� babci Dwoszy, co cieszy�o mojego dziadka, ale niekoniecznie rodzic�w.

��Mo�e jej by�o jeszcze trudniej. Musia�a sprosta� oczekiwaniom rodzic�w.

��To poci�ga za sob� wymagania wobec samego siebie. Zobacz, kim ona si� sta�a, a kim ja. � Miriam za p�no zda�a sobie spraw� z tego, co powiedzia�a. Oczy zasz�y jej �zami. � Trudno uwierzy�, �e ona nie �yje. �e nie mam komu zazdro�ci�. Czuj� si� winna. Jak si� nazywasz?

��Lizzi Badihi.

��Gdzie� g��boko tkwi we mnie przekonanie, �e to ja w ko�cu wygra�am. Bo ja jestem tutaj, a ona tam. Straszne, prawda?

��Nie ponosisz winy za to, �e zosta�a zamordowana. Ale nawet Pinchas Hornsztyk wydaje mi si� strasznie zagubiony.

��Pinchas Hornsztyk nigdy nie bywa zagubiony. To ostatnie, co mo�na o nim powiedzie�. Je�li istnieje cz�owiek, kt�ry zawsze spada na cztery �apy, wie, czego chce od �ycia, sk�d przybywa i dok�d zmierza � to jest nim w�a�nie s�dzia okr�gowy Pinchas Hornsztyk. Ach, to przyj�cie! Co za koszmar!

��Pracujesz gdzie�?

��Dwa lata temu pracowa�am jeszcze w biurze podr�y Tur-Bo. Znasz?

��Nie.

��Zbankrutowali. Nie chcia�o mi si� szuka� nowej pracy. W tym roku zacz�am uczy� si� malarstwa na kursach wieczorowych. Jak wszystkie kobiety w moim wieku.

��Czy ona go kocha�a?

��M�wi�a�, �e jak si� nazywasz?

��Lizzi Badihi.

��Nie, Lizzi Badihi. Nie kocha�a go. Mog� ci to powiedzie�, to �adna tajemnica. Na pocz�tku zrobi� na niej wra�enie. Jest inteligentny. Dwa lata po �lubie mia�a pierwszego kochanka. Potem nast�pnych. Dzisiaj, kiedy jej ju� nie ma, m�wi� sobie: �Super, Aleks, dobrze, �e zd��y�a�, na zdrowie, Aleks�. Brzmi strasznie, co?

��To nie by�o zbyt mi�e dla s�dziego.

��I o to sz�o. �eby mu nie by�o mi�o. Chcia�a go zmusi�, �eby si� z ni� rozwi�d�.

��Jackie Danzig j� szanta�owa�.

��Skurwysyn.

Miriam zam�wi�a u zal�knionej kelnerki nast�pn� w�dk�. Si�gn�a do talerza po kt�ry� ze specja��w Herzla Dahana.

��Kupi�a mu mieszkanie i samoch�d. Czego jeszcze chcia�?

��Pieni�dzy.

��Kiedy go zobaczy�am, zapyta�am j�, czemu ze wszystkich pianist�w w Izraelu zaprosi�a na przyj�cie Pinchasa akurat tego �mierdz�cego g�upka, zw�aszcza �e Bruchim, jej nowy kochanek, te� zosta� zaproszony. �Czy chcesz zebra� ich wszystkich razem?� Odpowiedzia�a, �e Pinchasowi tak czy owak to nie zaszkodzi. A poza tym ma zamiar pozby� si� Jackiego raz na zawsze, jak tylko sko�czy gra�. My�l� sobie, �e kiedy ten idiota wsta� od fortepianu, Aleks zabra�a go do ogrodu na rozmow� w cztery oczy i powiedzia�a, �eby si� wynosi�. I wtedy j� zastrzeli�.

��Z pistoletu Hornsztyka?

��To nie problem. Bro� zawsze by�a w szufladzie przy ��ku. Szuflada zawsze otwarta. Wszyscy wiedzieli, �e Pinchas ma bro� i gdzie j� trzyma.

��By�a kochank� Jarona Bruchima?

��Ja nie zdradzam �adnych tajemnic, Lizzi. Aleks mia�a tupet. M�odszy od niej minimum o dziesi�� lat. By� ch�opakiem tej� jak jej tam� sekretarki w biurze Aleks. W�a�ciwie to ona poleci�a tego� jak mu tam� i tak pojawi� si� w pracowni, prosto z Akademii Bezalel. I wtedy szefowa wzi�a go dla siebie. Zabawne, co? Zawsze robi�a to, na co mia�a ochot�. Ma�o kto by si� tak o�mieli�.

��I zap�aci�a za to drogo.

��Owszem, bardzo drogo.

��Czy rodzina wiedzia�a o jej k�opotach finansowych?

��Nie. Przynajmniej ja nie wiedzia�am. Pinchas te�, bo nigdy go w nic nie wtajemnicza�a. Neeman na pewno nie wiedzia�. Ani rodzice. Ja dowiedzia�am si� dopiero w dniu przyj�cia. Kiedy zmy�am jej g�ow� za Jackiego i Jarona. O�wiadczy�a, �e jest zakochana w Jaronie Bruchimie i postanowi�a zacz�� �ycie od nowa. Wzi�� rozw�d, sprzeda� dom, zabra� dzieci i przeprowadzi� si� do Jarona. Kr�tko m�wi�c, to mia�o by� po�egnalne przyj�cie. Powiedzia�a, �e nie boi si� zamieszka� w bloku, �e ma mn�stwo d�ug�w i �e Pinchas z rado�ci� si� od niej uwolni. Nie by�o czasu na sprzeczki. Zacz�li nadchodzi� go�cie. Ja stwierdzi�am, �e w tych okoliczno�ciach najrozs�dniej b�dzie si� po prostu upi�. Ale to nie do druku.

Miriam roze�mia�a si� i unios�a brwi jak niegrzeczna dziewczynka.

��Zapalono fajerwerki?

��Nie.

Miriam wstrz�sn�� dreszcz. Wys�czy�a ostatni� kropelk� ze szklanki. Lizzi zauwa�y�a, �e waha si�, czy nie zam�wi� jeszcze jednej w�dki, lecz poczucie wstydu zwalczy�o t� ch��.

��To by�o straszne. Pinchas poprosi� Neemana, �eby odszuka� Aleks. Go�cie zacz�li si� rozchodzi�, a on sta� w wej�ciu i si� z nimi �egna��

��Czy Jackie sko�czy� ju� gra�?

��Neeman podszed� do mnie, ca�y blady, i powiedzia�, �e Aleks siedzi przy basenie, zastrzelona, nie �yje. W takich chwilach zawsze mo�na na mnie liczy�. Zacz�am krzycze�.

��Wszyscy s�yszeli tw�j krzyk?

��Oczywi�cie. Krzycza�am g�o�no. Pewnie s�yszano mnie a� w Ejlacie.

��W takim razie nie by�o ju� muzyki.

��Nie, wtedy nie by�o muzyki. W pokoju zosta�o mo�e z pi�� par, nie licz�c cz�onk�w rodziny, i wszyscy rozmawiali. Znasz ten niewyra�ny gwar, kt�ry panuje pod koniec imprezy. Moje wrzaski okaza�y si� gwo�dziem wieczoru.

Pomimo �artobliwego tonu usta Miriam wykrzywi�y si�, a oczy znowu nape�ni�y �zami.

��Czy to ty zanios�a� czeki Aleks do banku?

��Jakie czeki?

��S�ysza�am co� w biurze. Kto� podobno zani�s� jej czeki do banku w niedziel� rano.

��To nie ja. Do kt�rego banku?

��Nie mam poj�cia.

��W niedziel� by� pogrzeb!

Wydawa�o si�, �e Miriam nie ma o niczym poj�cia. Wsta�a z fotela, popatrzy�a na Lizzi.

��Dlaczego pytasz?

Przywo�a�a kelnerk� i poprosi�a o rachunek.

��Nie trzeba � odrzek�a dziewczyna. By�a drobna, o przygarbionych plecach i zatroskanym wyrazie twarzy. Lizzi zastanawia�a si�, co mo�e studiowa�.

��Szkoda, �e nie wiedzia�am tego wcze�niej � mrukn�a Miriam i odesz�a.

Lizzi przygl�da�a si�, jak kroczy westybulem sztywno wyprostowana, �egluje jak ��dka bez steru mi�dzy wypuk�o�ciami posadzki i dociera do obrotowych drzwi, kt�re nagle sta�y si� dla niej problemem. Nie � pomy�la�a Lizzi, czarna tunika nie odmieni Miriam Aszbel. Babcia Dwosza by�a zapewne nisk�, okr�g�� kobiet� o szerokich biodrach. Miriam nawet po uko�czeniu kursu malarstwa b�dzie wygl�da�a jak �ydowska dynia i �adna wr�ka nie zamieni jej w ksi�niczk�.

Lizzi po�o�y�a na biurku Dahana notatk� o pokazie mody, naszpikowan� licznymi pochwa�ami pod adresem pocz�stunku przygotowanego przez zdolnego restauratora, Herzla Dahana.

Wzi�a do swojego pokoju numery �Czasu Po�udnia� z ostatnich trzech miesi�cy i pogr��y�a si� w lekturze og�osze�. Je�li Aleksandra Hornsztyk istotnie chcia�a opu�ci� m�a i sprzeda� dom, wysoce prawdopodobne, �e jej og�oszenie ukaza�o si� w rubryce �Nieruchomo�ci�. �Czas Po�udnia� istnia� d�u�ej ni� �Dziennik�, a jego czytelnicy nale�eli do zamo�nej i ustabilizowanej warstwy spo�ecze�stwa. Dok�adnie takiej, jaka mog�aby si� zainteresowa� kupnem willi w Omerze. Lizzi znalaz�a odpowiedni tekst szybciej, ni� si� spodziewa�a. W rubryce �Nieruchomo�ci� w �rod�, na trzy dni przed morderstwem, pojawi�o si� og�oszenie o sprzeda�y umeblowanej willi w Omerze, sze�� pokoi plus ogr�d, gara�, klimatyzacja, basen. Od zaraz. W specjalnym zeszycie Dahana Lizzi odszuka�a wed�ug kodu nazwisko og�oszeniodawcy i nie by�a zdziwiona, widz�c: Aleksandra Hornsztyk, dalej numer telefonu w pracy i adres, r�wnie� s�u�bowy. Zap�acono z g�ry. Zgodnie z najnowszymi zasadami og�oszenie mia�o si� ukazywa�, dop�ki nie znajdzie si� nabywca, jednak nie d�u�ej ni� przez dwa miesi�ce. Lizzi zajrza�a do gazety z nast�pnej �rody, ale og�oszenia nie znalaz�a. Nie by�o go r�wnie� w dzisiejszym dodatku.

��Czemu to og�oszenie ju� wi�cej si� nie ukaza�o? � zapyta�a Dahana.

��Bo dom zosta� sprzedany.

��Sk�d to wiesz?

��W�a�ciciel zadzwoni� i powiedzia�, �e dom zosta� ju� sprzedany i �eby wobec tego zdj�� og�oszenie.

��To by� Hornsztyk?

Dahan otworzy� szeroko oczy. Lizzi mog�a niemal zauwa�y�, jak tryby w jego g�owie zaczynaj� si� obraca�.

��Postaraj si� sobie przypomnie�, kiedy zadzwoni�.

��Na pewno przed wtorkiem, bo we wtorek zamykam rubryk�. Gdyby zadzwoni� we wtorek wieczorem, pami�ta�bym, bo te zmiany w ostatniej chwili doprowadzaj� mnie do sza�u. A wi�c albo w niedziel�, albo w poniedzia�ek. W naszych og�oszeniach nie ma wiele sze�ciopokojowych willi z basenem. Ten dom znalaz� nabywc� w nieca�y tydzie� po ukazaniu si� og�oszenia. Specjalnie sprawdzi�em kod, �eby si� dowiedzie�, kiedy zg�oszono t� ofert�. By�em pod wra�eniem.

��Zosta�a zamordowana w sobot� wieczorem. Gdyby Hornsztyk zadzwoni� w niedziel�, zapami�ta�by�. Wspominali nazwisko w wiadomo�ciach. Rozmawiali�my o morderstwie w redakcji, ca�a Beer Szewa o tym gada�a. Jeszcze jak by� pami�ta�, gdyby on zadzwoni� w niedziel�! Na pewno dzwoni� w poniedzia�ek albo we wtorek rano.

��Niekoniecznie. Wcale nie musia� podawa� nazwiska. Wystarczy, je�li poda� kod i poprosi�, �eby zdj�� og�oszenie. Przykro mi, Lizzi.

��Niech ci nie b�dzie przykro. Nie dotarli�my do Indii, ale za to odkryli�my Ameryk�.

��Tak?

Dahan nie wygl�da� na przekonanego i Lizzi si� roze�mia�a.

��Czy wiesz, �e biedny Kolumb a� do �mierci my�la�, �e dop�yn�� do Indii?

���artujesz sobie ze mnie.

��Naprawd�. Jedyn� osob�, kt�ra nie wiedzia�a, �e Kolumb odkry� Ameryk�, by� sam Kolumb.

��Lizzi, przesta� pieprzy� bez sensu. Co takiego odkry�a�?

��Dobrze wiesz, �e nie lubi� podobnych wyra�e�.

��Lizzi!

��Jeszcze sama nie wiem, co odkry�am. Ale pos�uchaj! Je�li Aleksandra Hornsztyk umie�ci�a to og�oszenie, to znaczy, �e chcia�a sprzeda� dom. Je�li Pinchas Hornsztyk je uniewa�ni�, to znaczy, �e nie chcia� go sprzeda�.

��Chyba �e naprawd� go sprzeda�.

��W dniu pogrzebu? W pierwszym albo drugim dniu �a�oby? Czy to ci si� wydaje prawdopodobne?

��Nie.

��Masz sejf w banku?

��Tak.

��Zanie� tam sw�j zeszyt z kodami i obiecaj, �e nikomu, z Arielim w��cznie, nie powiesz o tym og�oszeniu.

��W porz�dku.

��Przysi�gasz?

��Czy ja ci� kiedy� oszuka�em, Lizzi?

��Wiele razy.

Dahan obrazi� si�.

Lizzi pochyli�a si�, poca�owa�a go w policzek i kr��y�a wok� niego, dop�ki jej nie wybaczy�. Potem odstawi�a numery �Czasu Po�udnia� z powrotem na p�k�, a cenniejszy ni� z�oto zeszyt w�o�y�a do teczki Dahana i raz jeszcze kaza�a mu przysi�c, �e nie zapomni zanie�� go do banku � je�li si� pospieszy, zd��y jeszcze dzisiaj.

Dahan zamkn�� redakcj� i razem zjechali wind�. Gdyby Lizzi pali�a fajk�, czu�by si� teraz jak jeden z tych dw�ch z serialu telewizyjnego. Sherlock Holmes albo ten jego doktor� jak mu tam.

Wed�ug oblicze� Lizzi Archimedes powinien ju� wyj�� z aresztu. Pojecha�a wi�c do jego sklepu, lecz okaza�o si�, �e jest zamkni�ty. Na drzwiach by�a nalepiona karteczka z informacj�, gdzie mo�na znale�� w�a�ciciela, z jego adresem i numerem telefonu.

Lizzi wesz�a do sklepiku Klary i Jakowa, �eby od nich zadzwoni�.

Wuj siedzia� na krze�le. Bez peruki i kapelusza wygl�da�, jakby by� nagi. Klara natomiast mia�a podbite oko, r�k� na temblaku i podrapane policzki. Suda�ski �owca strusi, kt�ry sprzedawa� im turkusy znalezione na pustyni, oszala�. Stwierdzi�, �e jest wcieleniem egipskiego boga wyst�puj�cego pod postaci� soko�a, i zaatakowa� Jakowa. Klara zosta�a ranna, gdy ratowa�a m�a z jego szpon�w. Tak, przyjecha�a policja. Benci i Ilan. Zabrali Klar� na izb� przyj��, a soko�a do ogrodu zoologicznego.

��Do ogrodu zoologicznego? � zapyta�a Lizzi.

��Tak � potwierdzi�a Klara. � Benci powiedzia�, �eby�my si� nie martwili. Zamkn� soko�a w klatce i nie zrobi nam wi�cej krzywdy.

��Przynosi� mi zawsze kwiaty akacji z pustyni � powiedzia� Jakow � a Klara robi�a z nich herbatk�, kt�ra mi pomaga�a na oczy.

��Pi�e� j� czy tylko na ni� patrzy�e�?

��Stosowa�em ok�ady. Ok�ady z herbatki akacjowej. To dobrze robi na piek�ce oczy. Nie mam poj�cia, co mu si� sta�o.

��Co mu si� sta�o, co mu si� sta�o � prychn�a Klara i zdrow� r�k� posadzi�a sobie kota na kolanach. � Zamieni� si� z soko�em na g�owy!

Nie, nie widzieli Archimedesa. Teraz, kiedy spotka�o ich nieszcz�cie, wspominali go jako swego najlepszego opiekuna.

��Gdyby tutaj by� � powiedzia�a Klara � �aden suda�ski sok� nie odwa�y�by si� na nas napa��.

��Klara potrafi si� broni� � stwierdzi� Jakow melancholijnie. � Ludzie wykorzystuj� to, �e jest taka drobna, i pozwalaj� sobie na zbyt wiele, a wtedy ona ich bije.

��Archimedes jest dla nas jak cesarz Mikado � kontynuowa�a Klara. � S�dzia, kr�l i kat, kt�ry nie skrzywdzi�by nawet muchy.

��Wierzysz w to naprawd�, ciociu Klaro? � zapyta�a Lizzi.

��Z ca�ego serca � odpowiedzia�a Klara. Jedno jej oko przypomina�o barw� zimow� ka�u��, a drugie jajko na twardo.

Zapiszcza� pager i Lizzi zadzwoni�a do Tel Awiwu.

��Badihi! � rozleg�o si� warkni�cie Arielego, jeszcze zanim zd��y�a powiedzie� �dzie� dobry�. Zastanawia�a si�, czy jest jedyn� osob�, z kt�r� Arieli porozumiewa si� za pomoc� pagera.

��Tak?

��Zwolnili tego filatelist�?

��Ma by� zwolniony dzisiaj.

��Ustali�a� co�?

��W�a�nie pr�buj� go znale��.

���wietnie. Widzia�a� �Dziennik�?

��Dzisiejszy?

��Artyku� na dwie strony o tym typku, Archimedesie Lewim. Podejrzewaj�, �e to on sprowadzi� k�opoty na �on� s�dziego, i nie wykluczaj� morderstwa.

��Tak napisali w �Dzienniku�?

��Mniej wi�cej. Posy�am Cementa.

��Kiedy?

��Jutro. Skontaktuje si� z tob�.

Lizzi rzuci�a s�uchawk�. Dr�a�y jej r�ce i nogi, musia�a usi���. By�a tak z�a, �e na moment pociemnia�o jej w oczach. Przynajmniej to mi si� uda�o � pomy�la�a. Obieca�am sobie, �e cho� raz w �yciu rzuc� s�uchawk�, i zrobi�am to.

��Lizzi, co si� sta�o? � Klara zapomnia�a na chwil� o w�asnych k�opotach.

��M�j szef.

��Co chce zrobi�?

��Przys�a� reportera z Tel Awiwu.

��Ludzie przychodz� i odchodz�, a orkiestra gra dalej � powiedzia� Jakow.

��Mam jeszcze troch� Chanel nr 5 � przypomnia�a sobie Klara.

Wzi�a jedn� kropl� na palec, po czym wtar�a j� Lizzi za uszami i po wewn�trznej stronie przegub�w.

��Teraz poczujesz si� lepiej.

Perfumy pachnia�y przyjemnie, ale Lizzi wcale nie poczu�a si� lepiej. Uca�owa�a Jakowa, a potem, z najwi�ksz� ostro�no�ci�, Klar� w nie podrapany policzek, i wykr�ci�a domowy numer Archimedesa. S�ycha� by�o sygna�, ale nikt nie podnosi� s�uchawki. Je�eli jest podejrzany o morderstwo Aleksandry Hornsztyk, nie wypuszcz� go z aresztu. Czy to mo�liwe, �e naprawd� go podejrzewaj�? Archimedes mo�e by� morderc�? Ta szuja Adulam! W�a�nie dzisiaj nie przejrza�a �Dziennika�. Adulam z pewno�ci� rozmawia� z Bencim. By�a w�ciek�a na szwagra, �e nie raczy� jej o tym powiedzie�. Oczywi�cie, �e nie mo�e rozpowiada� o wszystkim, ale je�li przekaza� informacje Adulamowi, to jej te� m�g�. A Dahan! Ten przebieg�y w��, ten lis, ten obrzydliwy k�amca, kt�rego kry�a za ka�dym razem, kiedy mia� ochot� zaliczy� jak�� dziewczyn�! Ten wilk w owczej sk�rze, kt�ry na pewno wiedzia� ju� o decyzji Arielego, gdy rozmawiali w redakcji! Nie tylko nie mia� cienia odwagi, krzty uczciwo�ci, �eby powiedzie� o przyje�dzie Cementa, ale jeszcze pozwoli� jej prosi� o wybaczenie, �e o�mieli�a si� w�tpi� w jego dobre intencje! Ju� ona si� z nim policzy! Koniec z kuzynami restaurator�w i bratankami kucharzy! Sko�czy�y si� dobre czasy!

Lituj�c si� nad sob�, postanowi�a jecha� do Archimedesa. Ale w mieszkaniu, kt�rego adres mia�a zapisany na kartce, nie zasta�a nikogo.

Ju� mia�a przekr�ci� kluczyk w drzwiach samochodu, gdy zastyg�a w bezruchu. Pijane s�owa kr���ce w g�stej mgle, kt�ra wype�nia�a jej g�ow�, powoli zacz�y si� krystalizowa�. Po raz pierwszy mog�a uporz�dkowa� my�li i zda� sobie jasno spraw� z dotychczasowych ustale�. Nie mo�e d�u�ej ignorowa� tego, co prze�laduje j� uparcie ju� od kilku godzin. Hornsztyk jest morderc� � tego by�a niemal pewna. Pieni�dze, kt�re Aleks dosta�a od Archimedesa w pi�tek, prawie na pewno s� w posiadaniu s�dziego, albo wp�acone na jego konto, albo w postaci czeku. Aleks pragn�a jak najszybciej uregulowa� swoje d�ugi wobec kibucu. Sprzeda� domu w znacznej mierze na to pozwala�a. Fakt, �e jej m�� uniewa�ni� og�oszenie o sprzeda�y, �wiadczy, �e o nim wiedzia� i nie mia� ochoty rozstawa� si� z domem. Aleks za �ycia mog�a z nim zrobi�, co tylko chcia�a, poniewa� by� zapisany na ni�. Po jej �mierci m�� odziedziczy� ca�y maj�tek. Nie jest te� odpowiedzialny za jej upadaj�cy interes, tym bardziej �e nigdy nie mia� z nim do czynienia. Jego mi�o�� do pieni�dzy wysz�a na jaw ju� wtedy, kiedy kupi� r�k� Aleks od Lubicz�w w okoliczno�ciach pachn�cych szanta�em. Aleks chcia�a opu�ci� m�a i nie ukrywa�a tego. Pogardza�a nim otwarcie i o�miesza�a go, zapraszaj�c do ��ka m�odych m�czyzn z ca�ej okolicy. Dop�ki Hornsztyk m�g� liczy� na pieni�dze, nie zamierza� da� jej rozwodu. Teraz jednak by�a pogr��ona w d�ugach, kt�re mog�y mu przynie�� wstyd i bankructwo. Kr�tko m�wi�c, jedynym cz�owiekiem, kt�ry skorzysta� na �mierci Aleksandry Hornsztyk, by� jej m��.

Furtka prowadz�ca na molo by�a zamkni�ta. Lizzi przypomnia�a sobie teraz, �e Archimedes otwiera� j� kluczem, kt�ry wyj�� z kieszeni. Widocznie tylko w�a�ciciele jacht�w mieli wst�p na przysta�. Lizzi zadar�a swoje d�ugie nogi i przesadzi�a ogrodzenie. Jej wzrost bywa� czasami zalet�. Zardzewia�e metalowe skrzyd�a zaskrzypia�y, a kiedy Lizzi zeskoczy�a na pomost, rozleg� si� odg�os jak przy burzeniu domu. Sta�a chwil� bez ruchu, ws�uchuj�c si� w szmery nocy. Jachty ko�ysa�y si� leciutko. Fale uderza�y o pomost, cofa�y si� gwa�townie i wyg�adza�y, zn�w uderza�y, cofa�y si� i wyg�adza�y. Nad bram� wisia�a na kawa�ku przewodu go�a �ar�wka, o�wietlaj�c s�owa: TEREN PRYWATNY, kt�re kto� napisa� na kawa�ku blachy. Czarna woda dr�a�a w s�abym �wietle.

Nik�y blask przebija� r�wnie� zza okr�g�ych okienek �Neptuna�. Lizzi wesz�a na pok�ad i zapuka�a do drzwi kajuty.

��Bia�y burgund rocznik sze��dziesi�t jeden � powiedzia�a.

Archimedes stan�� w drzwiach, ubrany w wyblak�e d�insy i koszulk� a la Picasso w poprzeczne czarno-bia�e pasy. �Tak wygl�da m�czyzna, kt�ry ma wszystko, w swoim wolnym czasie�. Lizzi pami�ta�a, jak mocno pragn�a znowu go zobaczy�, ale zapomnia�a, jak bardzo jest przystojny. Przekrzywi� odrobin� g�ow� i popatrzy� w kierunku brzegu. Przestraszy�a si�, �e nie zaprosi jej do �rodka. Przeciwnie � ka�e jej si� wynosi� z jachtu, a ona pocz�apie na swych wielkich stopach. Wiedzia�a, �e wygl�da jak ostatnia kretynka, z t� g�upi� butelk� w wyci�gni�tej r�ce.

Archimedes nie powiedzia� ani s�owa. Odwr�ci� si� i wszed� do �rodka. Lizzi wesz�a za nim, zamykaj�c za sob� drzwi.

��Podobno rocznik sze��dziesi�t jeden by� wyj�tkowo dobry � powiedzia�a.

Co� na kszta�t niech�tnego u�miechu wykrzywi�o usta Archimedesa. Wzi�� butelk� i wstawi� j� do lod�wki. Dzi�kuj�, Lizzi � powiedzia�a sobie w duchu.

��Zdejmiesz p�aszcz?

��Wygl�da na to, �e nie pa�asz entuzjazmem.

��Nie pa�am.

��Jeste� na mnie z�y?

��Nie.

Lizzi zdj�a p�aszcz i usiad�a. Zapomnia�a ju�, �e kajuta jest a� tak ma�a. Poprzednim razem wydawa�a si� wi�ksza.

��Nie otworzysz wina?

��Musi si� najpierw sch�odzi�.

��Ile czasu to potrwa?

��Chcesz kawy?

��Tak.

Archimedes nastawi� wod� i wyj�� z szafki dwa kubki. Odwr�cony do Lizzi plecami, w milczeniu przygotowa� kaw�. Czy to takie dziwne, �e nie cieszy si� na jej widok? Czy ona by si� cieszy�a, gdyby kto� wprosi� si� do niej bez zapowiedzi? Gdyby to by� Archimedes� jeszcze jak!

Jedyny m�j problem w tej chwili to jak wycofa� si� z godno�ci� � powiedzia�a sobie Lizzi. Posiedzi jaki� czas, dziesi�� minut albo kwadrans, i pojedzie do domu � postanowi�a. Takie rzeczy ju� si� zdarza�y w dziejach ludzko�ci. Czy kiedy Napoleon zosta� zmuszony do przerwania obl�enia Akki, szuka� schronienia, �eby si� wyp�aka�? Nie! Spakowa� swoje mapy i wr�ci� do domu.

Archimedes poda� jej kubek kawy i usiad� naprzeciwko. Jaki� czas pili w milczeniu.

��Sk�d wiedzia�a�, �e jestem tutaj?

��Domy�li�am si�. By�am u ciebie w domu, ale ci� nie zasta�am.

��Nie czyta�a� �Dziennika�?

��Nie, m�j drogi, akurat dzisiaj nie czyta�am. Naczelny zadzwoni� i zrobi� mi awantur�.

��Przyjecha�a� zrobi� ze mn� wywiad?

Lizzi poczu�a si� ura�ona. Je�eli on naprawd� my�li, �e mam zamiar wykorzysta� nasz� znajomo�� do cel�w zawodowych, to rzeczywi�cie powinnam st�d wyj��. Im pr�dzej, tym lepiej.

Zwykle nie obra�a�a si� �atwo. Codziennie kto� j� cz�stowa� jak�� niemi�� uwag�. Gdyby za ka�dym razem mia�a si� obra�a�, to lepiej by zrobi�a, id�c pracowa� w fabryce, tak jak jej matka. Tam dopiero mo�na si� obra�a�! Gdzie tam mo�na! To wr�cz obowi�zek! Dyrektor mnie obrazi�, szef zmiany na mnie nagada�, t� bab� awansowali, chocia� ja pracuj� d�u�ej od niej, odj�li mi z pensji za ten dzie�, kiedy posz�am do przychodni, ksi�gowa odzywa si� po chamsku� dajcie mi spok�j! Obra�anie si� by�o jedyn� �yciow� rozrywk� matki. Je�eli brak�o jej do tego w�asnych powod�w, wynajdywa�a sobie cudze, bo dzie� bez obrazy to dzie� stracony. Stopie� obrazy mo�na by�o mierzy� w skali Richtera.

��Nie wierzy�am, �e jeste� w areszcie. Chcia�am sprawdzi� sama. Zaraz sobie p�jd�.

Archimedes zebra� puste kubki, umy� je, wytar� i schowa� do szafki. Potem usiad� naprzeciwko i zapyta�:

��Nie do druku, Badihi?

��Co?

��To, co ci powiem.

��Ju� ci m�wi�am. Nigdy nie cytuj� niczego, je�eli rozm�wca si� nie zgodzi.

��Nadal jestem w areszcie.

��W areszcie domowym? Tu, na jachcie?

��Policja chce, �eby wszyscy wierzyli, �e siedz� w wi�zieniu. Nie podejrzewaj� mnie o morderstwo Aleksandry Hornsztyk, ale chc�, �eby prawdziwy morderca tak my�la�. Dlatego mam przebywa� w odosobnieniu. Gdyby� przeczyta�a artyku� w �Dzienniku�, dostrzeg�aby� drobne aluzje.

��Powiedzieli ci, kogo podejrzewaj�?

��Nie.

��Powiedzieli, �e nie podejrzewaj� ciebie?

��Nie maj� w�tpliwo�ci, �e nie jestem zamieszany w to morderstwo. Chcieli mnie zawie�� do jakiego� hotelu w Naharii. Zaproponowa�em, �e mog� ukrywa� si� na jachcie. Prawie nikt o nim nie wie, opr�cz dw�ch przyjaci�, kt�rzy ze mn� p�ywaj�. Poniewa� nie planowali�my w najbli�szych tygodniach �adnego rejsu, pomys� wyda� si� rozs�dny. Policja ma pilnowa�, �eby nikt nie odkry�, �e tutaj jestem. Widocznie s�abo pilnuj�. Ty wesz�a� bez problem�w. Kto ci otworzy� furtk� na przysta�?

��Przelaz�am przez p�ot.

W ko�cu si� roze�mia�. Wspaniale!

��To w�a�ciwie jeste� aresztowany czy nie?

��Nie jestem.

��Jak si� zako�czy�o �ledztwo?

��Nie by�em na przyj�ciu u Hornsztyk�w. Mam potwierdzone alibi mi�dzy jedenast� a pierwsz� w nocy z soboty na niedziel�. O moich powi�zaniach z Aleksandr� dowiedzieli si� mi�dzy innymi z twoich kaset, Lizzi Nie Cytuje Badihi.

��Ukradziono je z mojego mieszkania, kiedy tu by�am poprzednim razem. Nie tylko policja mia�a do nich dost�p. Tak�e kto�, kogo nie znamy. Kto�, kto chcia� si� czego� dowiedzie� albo co� ukry�. Ten kto� tylko nie wiedzia�, �e Bencijon Koresz zd��y� przedtem je przegra�. Ostatecznie to nie by� taki z�y pomys� da� je policji.

��Tak mi si� wydaje. O to te� mnie pytali. Czy nie ukrad�em twoich kaset. Sam albo przy pomocy wsp�lnika. Nie m�wi�, �e wszystkie moje interesy s� nieskazitelnie czyste, ale nie jestem z�odziejem. Powiedzia�a� komu�, �e wychodzisz?

��Kiedy?! Zadzwoni�e� niespodziewanie, a po kwadransie by�am ju� na dole. Mo�e kto� ukrywa� si� pod domem i mnie �ledzi�.

��Ten kto� pewnie wie te� o naszych kontaktach i mo�e dotrze� na pok�ad �Neptuna�.

��Przecie� pilnuje ci� policja.

��Prawda, zapomnia�em.

U�miechn�li si� do siebie, a potem poca�owali. Lizzi zamkn�a oczy, odda�a si� przyjemno�ci, jak� dawa�y jego wargi, i pomy�la�a o alibi Archimedesa na sobotni wiecz�r. Kim by�a? Sta�� przyjaci�k�? Przypadkowym go�ciem? Czy by�a szczup�a i �adna, potrafi�a odr�ni� burgunda od rieslinga? Obj�a go mocno ramionami. Kiedy k�ad� j� na w�skiej �awie, zd��y�a jeszcze zrzuci� buty, wyj�� z uszu kolczyki i ople�� go swoimi d�ugimi nogami. Potem nie mog�a sobie uprzytomni�, jakim cudem dostali si� do kajuty na dziobie, kiedy zd��yli si� rozebra� ani nawet kto kogo rozebra�. Wszystko sta�o si� tak raptownie. Jego cia�o by�o przesi�kni�te s�odkim zapachem s�o�ca, a sk�ra mia�a smak morza. Wios�o pozosta�o zanurzone w wodzie, dop�ki fale si� nie uciszy�y i oboje nie dotarli na brzeg rozkoszy. By� taki smakowity! Lizzi mia�a ochot� jeszcze raz zakosztowa� jego cia�a. Odczu�a wielkie rozczarowanie, kiedy wsta� z ��ka i poci�gn�� j� pod prysznic.

Kiedy usiedli z powrotem w kabinie, umyci, zadowoleni i ubrani, Archimedes wyj�� z lod�wki butelk� i nala� wino do dw�ch och�odzonych kieliszk�w.

��To by� dobry rocznik, sze��dziesi�ty pierwszy � powiedzia�.

��Wywi�za�a si� dyskusja, kt�ry jest lepszy, pi��dziesi�ty dziewi�ty czy sze��dziesi�ty czwarty, ale w ko�cu stan�o na sze��dziesi�tym pierwszym.

��Gdzie tak by�o?

��W sklepie Lubicza. Wiesz, wydaje mi si�, �e paln�am g�upstwo.

��Ale� sk�d! Bardzo trudno jest zdoby� bia�ego burgunda z sze��dziesi�tego pierwszego roku.

��Nie to mia�am na my�li. Arieli, m�j naczelny, postanowi� zrealizowa� swoj� gro�b�. Wkurzy� go artyku� Adulama w �Dzienniku Po�udnia� i postanowi� si� na mnie zem�ci�. Jutro rano do Beer Szewy przyjedzie Doron Cement. Po dziesi�ciu latach odpowiedzialnej pracy � co do tego nikt nie ma w�tpliwo�ci � zwalaj� mi na kark reportera z Tel Awiwu. Od dw�ch tygodni zajmuj� si� spraw� morderstwa Aleksandry Hornsztyk, dodaj� szczeg� do szczeg�u, uk�adam t� �amig��wk� krok po kroku. I gdy w ko�cu znajd� ostateczne rozwi�zanie zagadki, to spadnie ono jak dojrza�y owoc prosto w �apy Cementa. Kiedy wi�c Arieli zadzwoni�, �eby mi przekaza� t� radosn� wiadomo��, postanowi�am dzia�a� bardziej otwarcie. Prawdopodobnie ze z�o�ci, a na pewno zbyt pochopnie. Nie b�d� czeka�, a� co� si� zdarzy. Wykurz� lisa z nory.

��Podejrzewasz kogo�?

��Tak, m�j drogi.

��Kogo?

Lizzi opowiedzia�a Archimedesowi, jak dosz�a do wniosku, �e jedynym cz�owiekiem, kt�ry co� zyska� na �mierci Aleksandry Hornsztyk, jest jej m��, Pinchas. Aleksandra zamierza�a sprzeda� dom wart ponad �wier� miliona dolar�w. Opr�cz tego domu przej�� jeszcze sto tysi�cy dolar�w, kt�re Aleksandra dosta�a od Archimedesa w pi�tek. Nie by� zobowi�zany do sp�aty jej d�ug�w. Stanowi�y dla niego zagro�enie za �ycia Aleksandry. Jako wdowiec pozosta� z will� z ogrodem i ze stu tysi�cami dolar�w. Nie zapominajmy te�, �e Aleksandra swoim zachowaniem wystawia�a go na plotki i o�miesza�a, na co �aden s�dzia nie mo�e sobie pozwoli�. Zw�aszcza w miasteczku takim jak Beer Szewa, gdzie wszyscy wszystkich znaj�.

��Czemu my�lisz, �e moje czeki dosta�y si� w jego r�ce?

��Mia�a olbrzymie d�ugi we wszystkich mo�liwych bankach. Jedynym dost�pnym kontem by�o konto Pinchasa Hornsztyka, na kt�re przez lata wp�ywa�y procenty z handlu winami. Bank nie m�g� po�o�y� �apy na pieni�dzach z tego konta.

��Mo�na to sprawdzi�.

��Jej d�u�nikom zale�a�o na tym, �eby �y�a i zwr�ci�a pieni�dze. Nawet temu szczurowi, Jackiemu Danzigowi, zale�a�o, �eby �y�a, bo wtedy m�g�by j� szanta�owa�. Tymczasem okaza�o si�, �e nawi�za�a romans z m�odym architektem, kt�ry u niej pracowa�. Dlaczego on mia�by chcie� j� zamordowa�? Mi�dzy Aleksandr� i jej siostr� panowa�y stosunki typu mi�o��-nienawi��, ale to zdarza si� w wielu rodzinach. Z tego powodu ludzie si� nie morduj�. Wiemy, �e jaka� pani wesz�a do banku w niedziel� rano, zrealizowa�a tw�j czek i w zamian otrzyma�a czek bankowy. S�dz�, �e kiedy odkryjemy to�samo�� tej pani, oka�e si�, �e do banku wys�a� j� Pinchas Hornsztyk.

��Czemu u�ywasz s�owa �pani�?

Lizzi zamy�li�a si� nad pytaniem. Nie zdawa�a sobie sprawy, �e u�y�a w�a�nie tego s�owa.

��Opis, kt�ry nakre�li�a urz�dniczka z banku, by� bardzo og�lnikowy. Kobieta w �rednim wieku, bez �adnych cech szczeg�lnych. P�aszcz przeciwdeszczowy, parasolka, akt�wka. Pada� deszcz i mia�a nylonow� chustk� na g�owie. Urz�dniczka powiedzia�a, �e m�wi�a z lekkim akcentem aszkenazyjskim. Co to mo�e oznacza�? Rodzice z Polski, mo�e z Rumunii. Niewykluczone, �e jaki� szczeg� w jej wygl�dzie na to wskazywa�. Spieszy�a si� i by�a zdenerwowana, �e musi czeka�, a� dyrektor banku zadzwoni do ciebie i potwierdzi, �e czeki rzeczywi�cie s� twoje. S�ysza�e� kiedy�, �eby klienci irytowali si� na urz�dnik�w? Z regu�y bywa odwrotnie. To musi by� kobieta przyzwyczajona do szybkiej obs�ugi i do pos�uchu. Wydaje mi si�, �e jej pewno�� siebie nie wyp�ywa z bogactwa. Urz�dniczka nie wspomnia�a nic o bi�uterii. S�dz�c z opisu, ubranie by�o skromne. W ka�dym razie odnios�am wra�enie, �e mowa o �pani�. Nie potrafi� wyt�umaczy� dlaczego. Czy Pinchas Hornsztyk ma siostr�?

��Nie wiem, ale to �atwo sprawdzi�. A co to za g�upstwo, kt�re paln�a�?

��Dzia�a�am bezmy�lnie. Zawsze jestem bardzo ostro�na, Archimedesie� Czy to imi� jako� si� zdrabnia?

��Nie.

��Wszyscy my�l�, �e jestem powolna. Nie jestem powolna, m�j drogi, tylko ostro�na. Arieli doprowadzi� mnie do sza�u i postanowi�am zosta� Mat� Hari. Kiedy by�am w sklepie Lubicza, zapyta�am, czy Hornsztykowi uda�o si� sprzeda� dom. Oczywi�cie nie mieli poj�cia, o czym m�wi�. Szwagier Lubicza zacz�� przeklina� dziennikarzy w og�le, a mnie w szczeg�lno�ci. Jestem pewna, �e zapytaj� o to Hornsztyka, a on co� zrobi. B�dzie musia� co� zrobi�! To w�a�nie by� m�j cel: zmusi� go do dzia�ania. A ja mia�am asa w r�kawie.

Lizzi u�wiadomi�a sobie, �e powinna sprawdzi�, czy Dahan umie�ci� sw�j zeszyt w sejfie. Oby tylko nie zapomnia�! Wszystko to, co nie wi�za�o si� ze zdobywaniem og�osze� do �Czasu Po�udnia�, mia�o dla niego niewielkie znaczenie.

��Je�eli on rzeczywi�cie jest morderc�, to sporo ryzykujesz. Powinna� odda� swojego asa policji.

Lizzi pomy�la�a, �e Hornsztyk tak�e ma atut w r�kawie. I b�dzie jej bardzo, bardzo nieprzyjemnie, je�li zdecyduje si� go wyci�gn��. By�a pewna, �e Benci nie spocznie, dop�ki nie wyja�ni zagadki zaplamionego prze�cierad�a. Wtedy ona mo�e za�o�y� prawdziwe p�etwy na swoje wielkie stopy i odda� si� nurkowaniu w Ejlacie. Im g��biej, tym lepiej.

��Bencijon Koresz to m�j szwagier.

��Wiem.

��Krzycza� na ciebie?

��Nie. Siedzia� i milcza�. Bada� mnie inny oficer, Salwador Tut.

��Stroisz sobie ze mnie �arty.

��Nie.

Archimedes jednak wybuchn�� gwa�townym, mocnym �miechem, kt�ry Lizzi zapami�ta�a z ich pierwszego spotkania. Jakby �mia� si� wbrew w�asnej woli. Mia�a wielk� ochot� podej�� i go obj��, ale zmusi�a si� do tego, by pozosta� na miejscu.

��Kto to jest Salwador Tut?

��Przedstawiciel Wydzia�u do spraw Przest�pstw Gospodarczych.

��Jest co� takiego?

��Okazuje si�, �e tak.

��By� uprzejmy?

��Nie. Ale to nie przyj�cie towarzyskie. On pyta�, ja odpowiada�em.

��Masz dobrego adwokata?

��Tak.

��O co jeste� oskar�ony?

��Na razie nie jestem oskar�ony. By�em przes�uchiwany z powodu moich powi�za� z Aleksandr�. Wiedz�, �e by�em jej przyjacielem. O tym, �e da�em jej czeki, dowiedzieli si� z twoich kaset, ale te� od tego sekretarza kibucu.

��Idona Gabrielowa. Zadzwoni�a do niego w sobot� rano i powiedzia�a, �e zdoby�a sto tysi�cy dolar�w, kt�re wp�aci na ich konto w niedziel� rano.

��Wyci�gn�li wi�c s�uszny wniosek, �e istnieje zwi�zek pomi�dzy jej k�opotami finansowymi a morderstwem.

��Co im opowiedzia�e�?

Archimedes wsta� i nala� wina do pustych kieliszk�w. Z lod�wki wyj�� miseczk� z czarnymi oliwkami i drug� z kostkami koziego sera w oliwie. Pokroi� pit� na �semki, ka�d� z nich wbi� na widelec i opiek� nad palnikiem gazowym.

��Chcesz omlet? � zapyta�.

��Nie.

Zobaczy�a, jak si� u�miecha. Nie wiedzia�, �e od ich ostatniego spotkania zd��y�a zape�ni� lod�wk�, a zawdzi�cza�a to Benciemu o grzmi�cym g�osie.

��Mo�esz to zanotowa�.

��Do druku?

��Nie mo�emy Cementowi pozwoli� na zaj�cie twojego terytorium, Lizzi.

W torbie zawsze mia�a czyste notesy i kilka d�ugopis�w. W ka�dej chwili by�a przygotowana na skok z p�on�cego wie�owca lub ton�cego statku albo na spotkanie z archanio�em Gabrielem.

Poniewa� skoncentrowa�a si� na notowaniu, nie zwraca�a uwagi na to, co jad�a. Dopiero p�niej spostrzeg�a puste naczynia i zacz�a si� zastanawia�, czy i tym razem zjad�a wi�cej, ni� pozwalaj� na to dobre maniery. Kiedy by�a ma�a, nauczono j�, �e powinna zjada� wszystko, co jej podano, do ostatniego okruszka, i tak zwyk�a post�powa� do dzisiaj. G�odna czy nie, zawsze dok�adnie opr�nia�a p�miski.

��Nie twierdz�, �e jestem bez winy � powiedzia� Archimedes. � By� mo�e gdybym si� sam zaanga�owa�, Aleksandra nadal by �y�a. By�a moj� przyjaci�k�. K��cili�my si�, godzili�my. Minione lata wywar�y na nas r�ny wp�yw. Ona sta�a si� jeszcze bardziej zach�anna. Ja si� uspokoi�em. Ale nadal si� lubili�my. To straszne pomy�le�, �e ponosz� cz�� odpowiedzialno�ci za jej �mier�. Wydaje mi si�, �e twoja teoria jest prawdziwa. Pieni�dze i krew s� ze sob� powi�zane. Jak ci ju� opowiedzia�em, Aleksandra postanowi�a podj�� pieni�dze z konta kibucu Sade Oznaja i zainwestowa� je w szarej strefie. Wydawa�o jej si�, �e wszyscy zarabiaj� miliony i tylko ona, g�upia, zadowala si� og�lnie przyj�tym procentem bankowym. Ci�gle natyka�a si� na jakich� finansowych akrobat�w, kt�rzy robili pieni�dze z pieni�dzy, grali na gie�dzie, zak�adali sp�ki i czerpali z nich nies�ychane dywidendy, po czym przerzucali je na przyk�ad na Curacao. Wszystko to robi�o na niej ogromne wra�enie i chcia�a te� bra� w tym udzia�. Sam pomys� by� prosty. Oszcz�dno�ci Sade Oznai znajd� si� w r�ku jakiego� finansowego czarodzieja. Mia� na tym zyska� i kibuc, i ona, i �w czarodziej. Mniej wi�cej rok temu zwr�ci�a si� do mnie z propozycj�. Nigdy nie wierzy�em w mo�liwo�� ��czenia przyja�ni i interes�w. To si� �le ko�czy. Skontaktowa�em j� z pewnym cz�owiekiem, kt�rego zna�em, a on z kolei � z biznesmenem szarej strefy. Ca�y uk�ad dzia�a� bezb��dnie jeszcze trzy miesi�ce temu. I zaraz potem ten cz�owiek znikn��, z oszcz�dno�ciami kibucu w kieszeni. Aleks oskar�y�a mnie, bo by�em pod r�k�. Ja zosta�em na miejscu, podczas gdy oszust ulotni� si� jak kamfora. Przypomnia�em jej, �e to nie by� m�j pomys� i �e � szcz�liwie dla mnie � nie zgodzi�em si� na udzia� w tym przedsi�wzi�ciu. Ale Aleks uwa�a�a, �e jestem odpowiedzialny, i za��da�a, bym j� ratowa�. To znaczy: po�yczy� wystarczaj�co du�o pieni�dzy, aby mog�a uko�czy� budow� i wydoby� si� z bagna. Bardziej nawet ni� o siebie obawia�a si� o mieszka�c�w kibucu. By�a pewna, �e znajdzie jakie� wyj�cie, i chcia�a zyska� na czasie. Z moj� pomoc�. Wtedy w�a�nie do Lozanny przyjecha�o dw�ch obywateli rumu�skich, kt�rzy mieli do sprzedania odwr�con� �czarn�� Wiktori�. Na �wiecie istnieje oko�o dziesi�ciu takich znaczk�w. Ponad sto lat temu kto� odkry� b��d drukarski i zniszczono ca�� seri�. Ale zanim to si� sta�o, sprzedano dziesi�� sztuk po zwyk�ej cenie, w zwyczajnym okienku pocztowym ma�ej wioski w Shropshire, kt�ra zas�yn�a potem dzi�ki temu wydarzeniu. Dwa znaczki uda�o si� odkupi� kr�lowej angielskiej i znajduj� si� teraz w Muzeum Filatelistyki w Londynie. Jeden naby� ksi��� Yorku i przechowuje w swoich prywatnych zbiorach. Losy pozosta�ych siedmiu s� nieznane. Ka�dy filatelista na �wiecie marzy, �e kiedy�, cudem, wpadnie mu w r�ce jedna z odwr�conych Wiktorii. I tak pewien m�j stary przyjaciel, szwajcarski filatelista, kt�rego wiedzy i szczero�ci ufam bez zastrze�e�, zadzwoni� do mnie w kilka dni po mojej rozmowie z Aleksandr� i poradzi�, �ebym wsiad� w pierwszy samolot do Szwajcarii. Nad��asz?

��Tak.

��Kiedy przyjecha�em do Lozanny, przyjaciel opowiedzia� mi o ofercie dw�ch braci z Rumunii. Okaza�o si�, �e znaczek znajdowa� si� w zbiorach ich dziadka, zami�owanego filatelisty. Wszyscy wiedzieli, �e jest to niezwykle cenny okaz. Starszy brat ci�ko zachorowa� i musia� przej�� operacj� w Genewie. Pieni�dze uzyskane ze sprzeda�y tego znaczka mog�y uratowa� mu �ycie. W�adzom rumu�skim opowiedzieli zmy�lon� histori� o bogatym wuju w Szwajcarii, kt�ry zgodzi� si� op�aci� operacj�. Ich �ony i dzieci zosta�y w kraju i czeka je straszny los, je�li w�adze si� dowiedz�, �e wywie�li znaczek. Jednego dnia przybyli do Lozanny czterej najwi�ksi handlarze znaczk�w na �wiecie. Dw�ch z nich zna�em ju� wcze�niej, belgijskiego kolekcjonera i obywatela Monako. Z Filadelfii zd��y� przyjecha� pewien Amerykanin, Jackson Schwarz. Powsta� rodzaj tajnej gie�dy, co zreszt� cz�sto si� zdarza. I ja, i m�j przyjaciel, kt�ry uchodzi za jednego z najwybitniejszych filatelist�w, obejrzeli�my Wiktori� i stwierdzili�my, �e jest autentyczna. Postanowili�my j� kupi�. Kosztowa�a dwie�cie tysi�cy dolar�w. Zak�ada�em, �e odsprzedam j� w Anglii za podw�jn� cen�. Razem z moim szwajcarskim przyjacielem zdecydowali�my przebi� o pi�� tysi�cy ofert� Amerykanina, i Wiktoria by�a nasza. Mam w szwajcarskim banku konto � od wczoraj wie o nim tak�e policja � i zap�aci�em swoj� cz��. Rumuni odjechali, kolekcjonerzy te�, a znaczek zosta�. Sfa�szowany. Nie b�d� si� wdawa� w szczeg�y. Badanie laboratoryjne wykaza�o, �e znaki wodne s� identyczne z oryginalnymi, podobnie papier, a nawet kr�j z�bk�w. Fa�szerstwo wysz�o na jaw, gdy w farbie odkryto barwnik syntetyczny. Kto�, kto sfa�szowa� ten znaczek, by� specjalist� i co najwa�niejsze � nie zostawi� po sobie �lad�w. Naszym zdaniem mo�na by�o tego dokona� jedynie w profesjonalnym laboratorium za pomoc� nowoczesnych urz�dze�. Trudno w to uwierzy�, �e w Rumunii kto� zdoby� si� na takie przedsi�wzi�cie. Nasze podejrzenia pad�y na d�okera, pana Schwarza z Filadelfii. Kiedy pr�bowali�my go odnale��, okaza�o si�, �e adres, firma i numery telefon�w podane na jego wizyt�wce po prostu nie istniej�. Rumu�scy bracia byli aktorami, pan Schwarz � re�yserem. Ca�e to �ledztwo oczywi�cie trzymali�my w tajemnicy. I ja, i m�j przyjaciel nie pragn�li�my rozg�osu. Filatelista, kt�ry nie odr�nia dobrego znaczka od fa�szywego, mo�e od razu zamkn�� interes. Ten zaw�d opiera si� na profesjonalizmie i zaufaniu. Jakby mi nie wystarczy�a utrata pieni�dzy i wstyd, pozostawa� jeszcze problem przemycania sporych kwot za granic�. Okazuje si�, �e cz�owiek nie uczy si� z wiekiem. Wr�ci�em do Izraela biedniejszy o sto tysi�cy dolar�w, cho� nadal mog�em sobie pozwoli� na kolacj� w �Escopie�. Kiedy och�on��em troch� ze z�o�ci, najbardziej na samego siebie, i ogarn��em sytuacj�, doszed�em do wniosku, �e na razie nie dam rady pom�c Aleksandrze. Opowiedzia�em jej o fa�szywej kr�lowej Wiktorii i powiadomi�em, �e b�dzie musia�a poszuka� wybawienia i pociechy u kogo innego. Zagotowa�a si� wtedy ze z�o�ci. Mia�a rude w�osy i kiedy si� z�o�ci�a, to Panie Bo�e ratuj! By�a przekonana, �e jej pomog�, tak powiedzia�a. My�la�a, �e w tym celu pojecha�em do Szwajcarii. Nadu�y�em jej zaufania, kiedy skontaktowa�em j� z tym przekl�tym oszustem. Normalny cz�owiek pr�bowa�by odnale�� go i jej pieni�dze, ale ja nie jestem normalnym cz�owiekiem. Nie jestem jej przyjacielem, nigdy nie by�em. Dopiero kiedy si� troch� uspokoi�a, mog�a mnie wys�ucha�. Powiedzia�em, �e jestem w stanie zrozumie�, jak si� czuje, poniewa� ja te� zosta�em oszukany. Wpad�em w pu�apk�. Nie dosy�, �e straci�em fors� i dobre imi�, to jeszcze nie mog� nikomu o tym powiedzie�. I gdyby nie by�a tak� egoistk�, zrozumia�aby, co prze�ywam. Obieca�em, �e zrobi� co w mojej mocy i znajd� �r�d�o pieni�dzy, mimo �e na to nie zas�uguje po tym, co mi powiedzia�a. Aleksandra przeprosi�a mnie i zacz�a t�umaczy�, �e nie ma nikogo, komu mog�aby si� wyp�aka�, ze wszystkim musi si� zmaga� sama. Narazi�a na k�opoty swoj� firm�, kibuc, rodzin�, a teraz oskar�y�a najwierniejszego przyjaciela, jedynego, kt�ry usi�owa� jej pom�c. Ze skrajno�ci popad�a w inn� skrajno��. Zdo�a�a jednak roz�adowa� z�o�� i nagle sta�a si� weso�a i o�ywiona. Poprosi�a, �ebym si� ni� nie przejmowa�. Je�li b�dzie trzeba, sprzeda dom i to pokryje cz�� jej d�ug�w. Przeprowadzi si� do mniejszego mieszkania, b�dzie pracowa�, naprawi wszystko i wybuduje sobie jeszcze bardziej luksusow� will�. Ta rozmowa mia�a miejsce przy basenie w �Savoyu� osiem dni przed jej �mierci�.

��Da�a do �Czasu Po�udnia� og�oszenie o sprzeda�y domu.

��Hornsztyk zawsze mo�e stwierdzi�, �e o tym nie wiedzia�.

��W dziale og�osze� to Aleksandra Hornsztyk zosta�a odnotowana jako oferentka. Dahan, kr�l drobnych og�osze�, kt�ry w razie potrzeby potrafi sobie przypomnie� u�ywany w�zek dziecinny sprzedany trzy lata temu, pami�ta, �e dzie� lub dwa po morderstwie zadzwoni� do redakcji m�czyzna, kt�ry przedstawi� si� jako w�a�ciciel i poleci� zdj�� og�oszenie.

��Policja wie o tym?

��Jeszcze nie. A mo�e tak. Nie wiem.

Archimedes u�miechn�� si�. Lizzi nie mog�a si� opanowa�, pochyli�a si� w jego stron� i poca�owa�a go w usta. Tak bardzo chcia�a go dotkn��, przytuli�. Lekko odwr�ci� g�ow� i spojrza� na ni� z ukosa, jak zm�czony doros�y patrzy na ta�cz�c� dziewczynk�.

Zn�w zacz�a robi� notatki.

��Moje najcenniejsze znaczki trzymam w sejfie w londy�skim banku. Mi�dzy nimi �oko byka�, wyemitowane w Brazylii sto czterdzie�ci lat temu i poszukiwane przez wszystkich zawodowych kolekcjoner�w. Zdecydowa�em si� je spieni�y�. Polecia�em do Londynu i sprzeda�em ten znaczek za sto dwadzie�cia tysi�cy dolar�w. Po powrocie do Izraela poszed�em w pi�tek do �Savoyu� na spotkanie z Aleks. Powiedzia�em jej o �oku byka� i zaproponowa�em po�yczk� w wysoko�ci stu tysi�cy dolar�w. Warunki mieli�my om�wi� w niedziel�. Aleks by�a uszcz�liwiona. Opowiedzia�a mi, �e zdecydowa�a si� ju� opu�ci� m�a, sprzeda� dom i rozpocz�� nowe �ycie u boku swojego architekta. �Ton� w g�wnie po uszy� � oznajmi�a. Te� mia�a powiedzonka! �Ostatni cz�owiek, kt�rego mog�abym poprosi� o pomoc albo o rad�, to ten dure�, z kt�rym �yj�. Koniec! Nie pojutrze, tylko jutro!� Zapyta�em, czy ten m�ody architekt zdaje sobie spraw�, �e b�dzie biedna. Odpar�a, �e nie wie jeszcze, co go czeka. Dokucza�em jej, �miali�my si�, atmosfera by�a radosna. Ja si� rozsta�em ze stu tysi�cami dolar�w, ona zamierza�a pozby� si� maj�tku o warto�ci ponad �wier� miliona i zniszczy� �ycie rodzinne. Pili�my toma collinsa, p�ywali�my i p�kali�my ze �miechu. Uwierzy�aby�?

��Mog� da� do druku to, co mi opowiedzia�e�?

��Tak, Lizzi Badihi.

��Dlaczego?

��Aleksandrze ju� nic nie wr�ci �ycia. Chc� odzyska� pieni�dze, kt�re jej po�yczy�em. Mam k�opoty z prawem i b�d� potrzebowa� ka�dego grosza. Chc�, �eby po �mierci odda�a mi to, co po�yczy�a za �ycia. Kto� w ko�cu ma te pieni�dze. Z twojego wywiadu z Archimedesem Lewim, podejrzanym o zamordowanie in�ynier Aleksandry Hornsztyk, ten kto� � i nie obchodzi mnie, czy jest to Hornsztyk, kibuc Sade Oznaja, Jackie, Bruchim czy kto� podobny � dowie si�, �e nie zamierzam ust�pi�. Pieni�dze s� moje i chc� je mie� z powrotem.

Jego g�os zabrzmia� tak bezwzgl�dnie, �e Lizzi si� przestraszy�a. Zrozumia�a teraz, dlaczego Klara i Jakow si� go boj�. Nagle odkry�a cech� jego charakteru, kt�rej nie zna�a. Ale czy w og�le go zna�a?

��Klara da�a mi butelk� wina, kt�r� dla mnie zostawi�e�.

��To dobrze.

Grymas znikn�� i przelotny u�miech pojawi� si� na jego twarzy.

��Trzymaj jaw suchym miejscu. Gdzie j� postawi�a�?

��W kuchni, obok octu i oliwy.

Archimedes roze�mia� si�, przytuli� j� mocno i poca�owa� w czubek g�owy.

��Lizzi, Lizzi, b�d� za tob� t�skni�.

��Wyje�d�asz gdzie�?

��Mam nadziej�, �e wygrzebi� si� z tego wszystkiego ca�y i zdrowy. Biedniejszy, ale ca�y i zdrowy. Na pewno ska�� mnie na wi�zienie. Lecz kiedy w gr� nie wchodz� kolosalne oszustwa, mo�na wyj�� po zap�aceniu grzywny. Tak przynajmniej powiedzia� mi adwokat.

��Mam nadziej�, �e m�j artyku� ci nie zaszkodzi.

��Tak czy owak, trafi to kiedy� do wiadomo�ci publicznej, czemu wi�c nie mia�aby� napisa� tego artyku�u? Przecie� nie mo�emy dopu�ci�, �eby przyszed� Cement i zebra�, co zasia�a�. Nie pisz tylko o sfa�szowanym znaczku. To mi na pewno zaszkodzi. Jeste� samochodem?

��Tak.

��Chod�.

Poszli, obj�ci, w kierunku bramy. Po raz pierwszy Lizzi cieszy�a si� z rozmiar�w swojego cia�a. Wzrostem prawie dor�wnywa�a Archimedesowi. Dotykali si� ramionami, r�ce spl�t�szy na biodrach. Pasowali do siebie. W milczeniu napawali si� swoj� blisko�ci�. Nagle Archimedes zatrzyma� si�, nie rozlu�niaj�c u�cisku, i zacz�� nas�uchiwa�. Lizzi sta�a wraz z nim wpatrzona w gwiazdy migocz�ce na zimnym nocnym niebie, tak�e si� przys�uchiwa�a chlupotowi fal i odleg�ym klaksonom samochod�w. Archimedes Lewi nie lubi�by krowy z wielkimi kopytami � pomy�la�a, kiedy znowu ruszyli. A nie mam w�tpliwo�ci, �e mnie lubi. �miesz� go, ale mnie lubi. Drewniany mostek st�ka� i skrzypia� pod ich stopami. W dole chlupota�a czarna woda. By� mo�e dr�enie pali wyp�oszy�o jak�� wielk� ryb� z kryj�wki albo zaniepokojony ��w wyp�yn�� na powierzchni�. W pobli�u nie by�o wida� �adnego policjanta. Lizzi zastanawia�a si�, czy zapomnieli wystawi� stra� na pomo�cie, czy te� jest ona tak doskona�a, �e nie mo�na jej zauwa�y�. Archimedes wyj�� z kieszeni p�k kluczy, �eby otworzy� bram�, ale Lizzi zd��y�a ju� przez ni� przeskoczy�. Kiedy si� odwr�ci�a, zobaczy�a, �e si� �mieje.

��Nawet je�eli p�jd� do wi�zienia, b�d� wiedzia�, �e czeka tu na mnie pewna dziewczyna, butelka pinot chardonnay i znaczek z kr�low� Wiktori� o nominale p� pensa.

Lizzi wr�ci�a do Beer Szewy, pojecha�a do redakcji, wystuka�a wywiad z Archimedesem Lewim, filatelist� podejrzanym o zamordowanie Aleksandry Hornsztyk, �ony s�dziego okr�gowego, i wys�a�a tekst do Tel Awiwu. By�a druga nad ranem. Numer ju� zosta� zamkni�ty i przekazany do druku, wywiad si� jutro nie uka�e. Nale�y si� tylko modli�, �eby w�a�nie jutro Adulam nie zdoby� wy��czno�ci na jak�� szczeg�ln� informacj�.

Pojecha�a do domu, zaryglowa�a drzwi, wy��czy�a telefon i posz�a spa�. O jedenastej mia�a si� odby� konferencja prasowa dzia�aczy Ligi Ochrony Przyrody. Lizzi nastawi�a budzik na dziewi�t�. Noc by�a burzliwa. Drzwi prowadz�ce z kuchni na balkon skrzypia�y tak okropnie, �e musia�a wyj�� z ciep�ego ��ka, �eby je zamkn��. Wiatr wzm�g� si� i okna w mieszkaniu dr�a�y, stukaj�c o futryn�. Lizzi wsta�a po raz drugi i pobieg�a boso, �eby je szczelniej zatrzasn��. Zawodzenia i szumy wiatru wdziera�y si� do jej sn�w. Kiedy w ko�cu zadzwoni� budzik, le�a�a chwil� w ��ku jak cz�owiek, kt�ry przep�yn�� morze i dotar� wreszcie do spokojnej pla�y, a teraz nie ma si�, �eby si� poruszy�.

Ukroi�a sobie kromk� chleba, posmarowa�a j� mas�em i miodem, zrobi�a mocn� kaw�. Wszystko to postawi�a na nocnym stoliku i zzi�bni�ta wesz�a z powrotem pod koc. Nie w��czy�a telefonu i zastanawia�a si�, czy nie pozwoli� sobie na dzie� choroby. Odk�d zacz�a pracowa�, nie opu�ci�a jeszcze ani jednej konferencji prasowej. Nale�a�a do ich krajobrazu na r�wni z sokiem pomara�czowym i wafelkami. Mia�a wielk� ochot� zosta� w ��ku. Niech Cement idzie sobie na konferencj� dzia�aczy Ligi Ochrony Przyrody!

Na stopniach wiod�cych do Domu Kultury siedzia�a Szibolet, owini�ta w niebieski p�aszcz, i czeka�a na Lizzi. W ostatnich dniach jej zwyk�y radosny nastr�j przygas�, niew�tpliwie z powodu wydarze� w Sade Oznai. Opowiedzia�a, �e wszyscy mieszka�cy bojkotuj� Idona i Szajkego, a ich rodzice � ludzie, kt�rzy wybudowali kibuc w�asnymi r�kami! � pogr��yli si� w smutku i zerwali wszelkie kontakty ze �wiatem. Wysz�y na jaw urazy, zazdro�� i z�o��, o kt�rych istnieniu nikt nie mia� poj�cia. Jej rodzice ch�tnie by opu�cili Sade Oznaj�, ale dok�d mieliby p�j��? Co b�d� robi�? Czuj� si� jak w pu�apce. Ca�e �ycie harowali, a teraz nie maj� grosza przy duszy, �eby rozpocz�� od nowa. Szibolet jest pewna, �e inni czuj� si� tak samo.

��Ten s�dzia, kt�rego �ona zosta�a zamordowana, chce z tob� porozmawia�. Powiedzia�, �eby� o drugiej przysz�a do jego biura, ale ty nie odbiera�a� telefon�w i wy��czy�a� pager, wi�c Dahan pomy�la�, �e to mo�e by� co� wa�nego, i pojecha� do ciebie do domu, lecz i tam ci� nie by�o. Wtedy przypomnia� sobie, �e wybiera�a� si� na konferencj� prasow�, i wys�a� mnie tutaj, bo my�la�, �e chcia�aby� o tym wiedzie�.

��Umiesz p�ywa�?

��Tak. � Szibolet wygl�da�a na zdziwion� reakcj� Lizzi.

��Masz du�� pojemno�� p�uc.

��Owszem. Potrafi� przep�yn�� pod wod� ca�y basen w Sade Oznai. Dobrze zgad�a�.

��Cement przyjecha�?

��Kiedy by�am w redakcji, jeszcze si� nie pokaza�. Dahan powiedzia�, �e si� tym gryziesz i dlatego znik�a� bez wie�ci.

��Nigdzie nie znik�am. Sko�czy�am pracowa� o drugiej w nocy i wy��czy�am telefon, bo chcia�am si� wyspa�, to wszystko.

��Brawo, Lizzi Badihi! � us�ysza�y m�ski g�os.

Beni Adulam zwraca� si� do Lizzi i jednocze�nie mierzy� wzrokiem Szibolet, od mokrych tenis�wek a� po roztrzepane loki. Lizzi nienawidzi�a m�czyzn taksuj�cych kobiety spojrzeniem. Odczuwa�a to jako brutalno��, przed kt�r� nie mo�na si� obroni�. Zdarza�o si�, �e czasami protestowa�a g�o�no. Reakcja zawsze by�a taka sama: �Upad�a� na g�ow�?� Co takiego zrobi�? �Ciesz si�, �e w og�le kto� chce na ciebie spojrze�, ty krowo. Patrzcie j�! Nie jeste� jedyna na �wiecie�. I lepkie spojrzenie ust�powa�o miejsca innemu, znanemu powszechnie jako �mord w oczach�. Nieraz spotka�a si� z obelgami, a nawet gro�bami. Nauczy�a si� milcze� i stawa� niewidzialna. Jak wszystkie kobiety. Ale Beni Adulam? On tak�e? To tylko dowodzi, �e nikogo si� nie zna naprawd�. My�la�a, �e Beni j� lubi, a tymczasem okazuje si�, �e on te�, tak jak wszyscy, my�li tylko o jednym.

��Nie zamierzasz nas sobie przedstawi�? � zapyta�.

��Nie.

Adulam i Szibolet roze�mieli si�. Dziewczyna wsta�a ze schodka.

��Bardzo mi mi�o � przedstawi�a si�. � Szibolet, sekretarka �Czasu Po�udnia�.

Beni pochyli� si�, podni�s� jej parasolk�.

��Bardzo mi mi�o � odpar�. � Beni Adulam, �Dziennik Po�udnia�. Powiedzia�a� �Szibolet�?

��Szibolet, �eby� si� nie wa�y�a powt�rzy� mu tego, co mi powiedzia�a�.

��Nie jestem a� tak g�upia, Lizzi.

��Nie chc�, �eby� z nim rozmawia�a.

��Lizzi Badihi, czy ty czasem nie przesadzasz? � zapyta� Adulam. � �yjemy w wolnym pa�stwie i mog� rozmawia� z kim chc� i kiedy chc�. Nie b�dziesz m�wi�, co mi wolno, a czego nie wolno robi�.

��Co si� sta�o? � Szibolet by�a zdumiona burz�, kt�r� wywo�a�a jej obecno��.

Je�eli on odkryje, �e Szibolet jest z Sade Oznai � pomy�la�a Lizzi � to ju� teraz mog� zacz�� szuka� pracy w fabryce. Fabryka czeka�a na ni� od zawsze. Fakt, �e tam nie pracowa�a jak jej matka, co dzie� od nowa nape�nia� j� zdziwieniem. Czu�a si� jak kto�, kto oszuka� los i na kogo za najbli�szym rogiem czeka za to kara.

��Kiedy rozmawia�a� z Archimedesem Lewim? � zapyta� Adulam.

��Dlaczego pytasz?

��Kiedy chcia�em si� z nim zobaczy�, powiedzieli mi, �e nie wolno.

��Kto?

��Dy�urna na policji. Powiedzia�a, �e nie mog� robi� wywiadu z wi�niem. Ale ty z nim rozmawia�a� i nie mog� zrozumie�, w jaki spos�b ci si� to uda�o.

��Sk�d wiesz, �e z nim rozmawia�am?

��Lizzi! � wykrzykn�a Szibolet. � Nie widzia�a� dzisiejszej gazety?

��Nie.

��Na pierwszej stronie jest odsy�acz, kt�ry kieruje na trzeci� � do twojego wywiadu z Archimedesem Lewim.

Lizzi by�a w si�dmym niebie. Te skurwysyny z Tel Awiwu zd��y�y zamie�ci� jej artyku�! Prawdopodobnie w ostatniej chwili zrezygnowali z jakiego� gotowego ju� tekstu. Najwy�szy czas, �eby francuska korespondentka nauczy�a si� czyta� po hebrajsku. Mo�e przestanie si� zachowywa� jak ksi�na na prowincji.

Adulam wyci�gn�� gazet� z teczki i poda� j� Lizzi. Kolekcjoner znaczk�w podejrzany o morderstwo. Korespondencja z Po�udnia: Lizzi Badihi. Nag��wek zajmowa� p� strony. Lizzi poczu�a si� niepewnie; w�asnymi r�kami przygotowa�a zgub� Archimedesa. Ona wiedzia�a i on wiedzia�, i ci, kt�rzy powinni wiedzie�, wiedzieli, �e to nie on zamordowa� Aleksandr�. Jednak w oczach opinii publicznej ju� zawsze b�dzie podejrzanym o morderstwo. Zostanie os�dzony za przest�pstwa podatkowe i ludzie powiedz�, �e nie ma dymu bez ognia.

��To pewnie dlatego�

��Szibolet!

��Oj, zapomnia�am.

Szibolet przygryz�a wargi. Lizzi poprosi�a j�, �eby wr�ci�a do redakcji. Kiedy Adulam zacz�� protestowa�, o�wiadczy�a, �e Szibolet mo�e zosta� i nawet zje�� z nim obiad, tylko �e b�dzie j� to kosztowa�o utrat� pracy, to wszystko. Dziewczyna, zdziwiona obrotem sprawy, naci�gn�a kaptur na g�ow�, otworzy�a parasolk� i pobieg�a w stron� przystanku autobusowego, ogl�daj�c si� co jaki� czas na Lizzi i Adulama, kt�rzy stali pod daszkiem u wej�cia do Domu Kultury. Lizzi chcia�a zobaczy� na w�asne oczy, jak Szibolet wsiada do autobusu, i upewni� si�, �e Adulam za ni� nie pobiegnie.

��Jeste� zazdrosna, Lizzi?

��Oczywi�cie, m�j drogi.

��Zjemy co� w Cafe Moskwa?

��Ty mo�esz co� zje�� w Cafe Moskwa. Ja jestem zaj�ta.

��Czego si� obawiasz?

��Niczego.

��Mog� ci� o co� zapyta�?

��S�ucham.

��To prawda, �e nie jeste� przyzwyczajona do towarzystwa m�czyzn?

��Chyba mog� sama o sobie decydowa�? Mamy przecie� dwudziesty wiek!

��Za bardzo si� przejmujesz g�upstwami. W ko�cu zaproponowa�em ci tylko p�j�cie do kawiarni. O co ci chodzi?

��O nic mi nie chodzi. Do widzenia.

Lizzi wesz�a do gmachu s�d�w pewnym krokiem.

��Do s�dziego Hornsztyka � powiedzia�a stra�nikowi � jestem um�wiona.

Na drugim pi�trze, id�c wzd�u� korytarza, zobaczy�a wychodz�c� z pokoju kobiet� w czarnej todze, ze stosem urz�dowych teczek w r�kach. Mia�a szpakowate w�osy i twarz bez makija�u. Lizzi stan�a nieruchomo i czeka�a. Nie mia�a najmniejszych w�tpliwo�ci, kto si� do niej zbli�a: ta pani!

��S�dzia Taana Berger? � zapyta�a.

��Nie mog� teraz rozmawia�.

��Lizzi Badihi, �Czas Po�udnia�, mam tylko jedno pytanie.

��Prosz� si� zwr�ci� do rzecznika s�du.

��To pani zanios�a czeki s�dziego Hornsztyka w niedziel� rano do banku?

Taana Berger wymin�a j�, jakby Lizzi by�a powietrzem. Ani jeden mi�sie� nie drgn�� w jej twarzy. Sz�a z oczami utkwionymi w por�cz schod�w. Lizzi zastanowi�a si�, czy za ni� pobiec, lecz stwierdzi�a, �e narazi�aby si� na k�opoty. Taana Berger wygl�da�a na tward� i nieco gro�n� kobiet�. Hornsztyk wiedzia�, �e jego kole�anka z pokoju b�dzie na rozprawie, i dlatego um�wi� si� z Lizzi na drug�.

Zapuka�a do drzwi. Min�o kilka sekund, zanim us�ysza�a st�umione �wej�� i otworzy�a drzwi. Hornsztyk siedzia�, zag��biony w lekturze dokument�w z teczki, kt�ra le�a�a przed nim na biurku, i skin�� Lizzi, �eby usiad�a.

Czekaj�c, a� s�dzia sko�czy, rozejrza�a si� po pokoju. Na wieszaku wisia� p�aszcz w kolorze khaki i czarny parasol. Czarna akt�wka sta�a na pod�odze obok biurka s�dziny. S� tysi�ce takich p�aszczy i teczek � pomy�la�a Lizzi � ale mimo wszystko! Intuicja m�wi�a jej, �e Taana Berger by�a t� pani�, kt�ra wp�aci�a pieni�dze Archimedesa na konto Pinchasa Hornsztyka. Dlaczego? Czy�by dzia�ali razem od pocz�tku? Czy by�a w nim zakochana? Czy zmusi� j� w jaki� spos�b? Mia� w tym du�e do�wiadczenie, jeszcze z pocz�tk�w swej kariery w kancelarii �Adler, Abraham i Brill�, kiedy to szanta�owa� handlarza winami.

��By�e� wtedy biedny? � zapyta�a Lizzi.

��S�ucham?

Wygl�da� na zdziwionego. Lizzi sama si� zdziwi�a, s�ysz�c pytanie, kt�re zada�a.

��Kiedy zacz��e� zajmowa� si� prawem.

��Tak?

��By�e� m�odym, zdolnym i biednym adwokatem?

Hornsztyk popatrzy� na ni� tak, jak patrzy na swoich uczni�w profesor odchodz�cy na emerytur�. Taki, co wszystko ju� widzia� i s�ysza�, by� bardzo zm�czony i bardzo cierpliwy i stara� si� zebra� si�y, aby przepracowa� jeszcze ten jeden, ostatni rok, a potem w ko�cu usi��� i napisa� ksi��k� o w�dr�wkach rabina z Raryzbony. Wtedy poka�e tym wszystkim ma�ym �obuzom, kt�rzy uczyli si� w jego klasach, przylepiali pod �awkami gum� do �ucia, puszczali papierowe samolociki i �ci�gali na klas�wkach, z kim maj� do czynienia. Zapominasz si� � upomnia�a siebie Lizzi. To prawda, �e ma niewinne spojrzenie, ale przecie� nie a� tak.

��Przepraszam ci� na chwil� � powiedzia� Hornsztyk i wr�ci� do studiowania swojej teczki. Podpisa� jaki� papier, zszy� go, przedziurkowa� i w�o�y� do segregatora. Potem wsta� z miejsca, zbli�y� si� do drzwi i przekr�ci� klucz w zamku. No c� � pomy�la�a Lizzi � on tylko zamkn�� drzwi, co w ko�cu m�g�by mi zrobi�? Postanowi�a nic nie m�wi�. Pan s�dzia sam j� zaprosi�, niech wi�c pierwszy raczy otworzy� usta i przem�wi�.

��Zamierzam wyst�pi� do Kolegium Dziennikarskiego i wnie�� skarg� na ciebie i twoj� gazet� z powodu artyku�u, kt�ry si� dzisiaj ukaza�. � Jego g�os jednak przypomina� g�os starego nauczyciela, kt�ry odchodzi na emerytur�.

��Dlaczego?

��Znies�awili�cie moj� �wi�tej pami�ci ma��onk�. Ona nie mo�e ju� si� obroni�. Ale ja mog�. Zasugerowa�a�, �e moja �wi�tej pami�ci �ona ukrad�a pieni�dze nale��ce do kibucu Sade Oznaja, �eby inwestowa� w szarej strefie. Opisa�a� j� jako bezwzgl�dn� i chciw� osob�, kt�ra nie cofnie si� przed niczym, aby tylko wi�cej zarobi�. Zrani�a� moje dzieci i mnie, sugeruj�c, �e moja �ona zamierza�a nas opu�ci� dla m�odego kochanka. Zrani�a� je tak�e, gdy napisa�a�, �e ton�a w d�ugach i jest winna sto tysi�cy dolar�w Archimedesowi Lewiemu. Je�li dobrze rozumiem, wszystkie te informacje pochodz� w�a�nie od niego. Etyka dziennikarska nakazuje, aby� zwr�ci�a si� do mnie i poprosi�a o opini� na temat tych oszczerstw. Nie zrobi�a� tego, bo obawia�a� si�, �e wszystkiemu zaprzecz� i nie b�dziecie mieli tego tak zwanego ekskluzywnego wywiadu. Sensacja okaza�a si� wa�niejsza od prawdy. To, �e znies�awiasz rodzin�, kt�ra przechodzi teraz ci�ki okres, najwyra�niej w og�le ci� nie obchodzi�o.

��Pozwij mnie do s�du.

��Zrobi�bym to ch�tnie. Niestety, nasze prawo nie chroni tych, kt�rzy przenie�li si� na tamten �wiat.

Jego oczy utkwione by�y w �cian� nad jej g�ow�. G�os dr�a� mu ze zdenerwowania, ale twarz pozosta�a nieprzenikniona. Wygl�da�, jakby deklamowa� czyj�� kwesti�. Lizzi mia�a nieprzyjemne uczucie, �e co� jej si� wymyka. Co�, czego nie mo�e poj��. Co�, co ma przed oczami albo w zasi�gu r�ki, i wystarczy�by tylko ma�y wysi�ek, aby odgadn��, co to takiego.

Hornsztyk rozpi�� guziki swetra i zacz�� chodzi� po pokoju. Wygl�da� na wzburzonego. Podszed� do okna i zaczerpn�� pe�n� piersi� ch�odnego powietrza. Wiatr przewr�ci� kosz na papiery. Lizzi nachyli�a si�, zgarn�a do �rodka jego zawarto�� i ukry�a pod biurkiem, gdzie wiatr nie mia� dost�pu. Dobrze, �e nie zdj�am p�aszcza � pomy�la�a.

��Nie napisa�am nic, czego nie mo�na by potwierdzi�.

Hornsztyk odwr�ci� si� i popatrzy� na ni� ze swego stanowiska przy oknie t�pym, zamglonym spojrzeniem, kt�re pozna�a ju� wcze�niej. Ale� on jest odpychaj�cy! By�o jej �al stukni�tej Lizzi, kt�ra wyl�dowa�a w ��ku tego starego skunksa. Moja biedna Lizzi -powiedzia�a do siebie � czy a� do tego stopnia by�a� pogr��ona w rozpaczy? Mimo wszystko nie powinna� go tak bardzo nienawidzi�, bo dzi�ki niemu znalaz�a� si� w ��ku Archimedesa, a to ju� zupe�nie inna bajka.

��Jeste� w stanie udowodni�, �e Archimedes po�yczy� Aleksandrze sto tysi�cy dolar�w? Udowodnisz, �e Aleksandra o�wiadczy�a Bruchimowi, �e opuszcza mnie i dzieci? Masz dowody na to, �e chcia�a sprzeda� nasz dom i rozpocz�� nowe �ycie?

Lizzi postanowi�a, �e b�dzie milcze�. Jest bystrzejszy ode mnie � stwierdzi�a � i bardziej do�wiadczony. Nazwisko Bruchim nie pad�o w tek�cie. Pami�ta�a dobrze, �e pisz�c, zastanawia�a si� nad tym, lecz dosz�a do wniosku, �e lepiej nie nara�a� si� na umieszczanie �nie sprawdzonych informacji�, i z �alem zrezygnowa�a z rodzynka zwanego Jaron Bruchim. Teraz ma dow�d na to, �e Hornsztyk wiedzia� o nowym romansie Aleksandry. Je�li za� chodzi o potwierdzenie faktu, �e ��wi�tej pami�ci ma��onka� zamierza�a sprzeda� dom, to s�dzia doskonale zdaje sobie spraw�, �e nie przysporzy ono najmniejszej trudno�ci. Czy�by pr�bowa� wyci�gn�� ode mnie, jak du�o wiem? Dowiedzie� si�, jakie �sprawdzalne informacje� posiadamy ja i gazeta?

On chce co� osi�gn�� � t�umaczy�a sobie Lizzi. Chce czego�, a ja nie wiem czego. Dop�ki milcz�, nic mi nie grozi. Ale przed czym powinnam si� broni�? Czu�a, �e jest w niebezpiecze�stwie, ale nie wiedzia�a, co dok�adnie jej zagra�a.

Hornsztyk odszed� od okna i zbli�y� si� do niej. Sta� i przewierca� j� wzrokiem. Jego zniszczona twarz odm�odnia�a o kilka lat. W�� zrzuci� star� sk�r�. Lizzi przypomnia�a sobie, co przysz�o jej do g�owy, gdy zobaczy�a go po raz pierwszy � �e ma si��, aby czyni� z�o.

��M�cisz si� na mnie � powiedzia�.

��Co?

��Nie wybaczy�a� mi.

��Bzdury.

��Sk�d mog�em wiedzie�, �e jeste� dziewic�?

��O nic ci� nie obwiniam. Ani wtedy, ani teraz.

��To ty zabi�a� Aleksandr�, a teraz chcesz zniszczy� mnie.

Lizzi rozdziawi�a usta. Nagle poj�a to, czego nie zauwa�y�a wcze�niej. Rozmowa by�a nagrywana. Pinchas Hornsztyk, s�dzia okr�gowy, m�wi� do mikrofonu. Nie do jej mikrofonu. Do swojego. Wszystko, co powiedzia�, mo�e pos�u�y� jako dow�d. Na co? Lizzi jest du�� i siln� dziewczyn�, ale drzwi by�y zamkni�te na klucz, a okno otwarte. Hornsztyk trzyma� w r�ku parasol Taany Berger. Zawaha�a si�, czy nie zacz�� krzycze�.

��Nie zaprzeczy�a�.

��Oczywi�cie, �e zaprzeczam. Jeste� ob��kany! Zamordowa�e� swoj� �on�. Mia�e� i motyw, i okazj�. Wiedzia�e�, �e zamierza sprzeda� dom i ci� opu�ci�. Wiedzia�e�, �e ma d�ugi. Gdyby �y�a, musia�aby je sp�aci�. A ty zwyk�e� bra�, a nie dawa�, jeszcze w czasach, kiedy by�e� m�odym adwokatem i zmusi�e� handlarza winami, Lubicza, aby odda� ci r�k� swojej pi�knej c�rki i wyp�aca� dziesi�� procent ze swoich dochod�w do ko�ca �ycia. Spad�am ci z nieba. Alibi, kt�re cudem pojawi�o si� w ostatniej chwili jak kr�lik z kapelusza. Wiem, czym jestem dla pana, panie Hornsztyk. Kart�, kt�r� wyci�gniesz, gdy tylko b�dziesz musia� powiedzie�, co robi�e� mi�dzy jedenast� a dwunast� w sobot� w nocy. Krew na prze�cieradle uwie�czy�a twoje alibi. Aleksandra um�wi�a si� z Jackiem Danzigiem obok ma�ego basenu za domem. Zadzwoni�a do niego z domu. S�ysza�e� t� rozmow� i zna�e� termin spotkania. Jackie mia� gra� na fortepianie do pomocy. Nikt nie m�g� poj��, dlaczego upar�e� si� sta� przy wej�ciu i rozdawa� fajerwerki jak idiota. Zrobi�e� to, �eby wszyscy pami�tali, gdzie by�e� przez ca�y wiecz�r. Uwiedzenie Lizzi przysz�o ci do g�owy prawie dos�ownie za pi�� dwunasta. Plan alternatywny. Ale ja, panie Hornsztyk, wysz�am wcze�niej, bo o trzeciej musia�am wsta�, �eby jecha� na przej�cie graniczne. A ty mia�e� do�� czasu, �eby p�j�� do ogrodu, zamordowa� �on� i wr�ci� do drzwi wej�ciowych.

��To ty wymkn�a� si� tylnym wyj�ciem. Zobaczy�a� Aleksandr� siedz�c� na �awce i strzeli�a� do niej w ataku w�ciek�o�ci.

��Jak? Sk�d mog�am wiedzie�, �e masz bro� i gdzie j� trzymasz?

��Pokaza�em ci dom. Przechodzili�my z pokoju do pokoju, weszli�my te� do sypialni. Szuflada by�a otwarta i wtedy zobaczy�a� bro�.

��By�am niepoczytalna?

��To ci nie pomo�e w s�dzie, Badihi. Zatroszcz� si�, aby dowiedziono, �e by�a� w pe�ni poczytalna. Zrobi�a� to z zimn� krwi�. I to jest by� mo�e najstraszniejsze. Nawet nie �a�ujesz swego czynu. Wymy�li�a� przekonuj�c�, nawet wzruszaj�c� historyjk�, kt�ra jednak zawali si� w �ledztwie jak domek z kart. Jeste� gotowa podda� si� badaniu wykrywaczem k�amstw?

��Oskar�asz mnie o zamordowanie twojej �ony?

��Tak. I mog� tego dowie��. By�a wspania��, pi�kn�, zdoln� kobiet�! Wszystkim tym, czym ty nigdy nie b�dziesz. By�a� z�a na mnie, a na niej si� zem�ci�a�. Chcia�a� si� odp�aci� za swoje nieszcz�sne �ycie. A ja doprowadzi�em do tego w chwili s�abo�ci, kt�rej nie mog� zrozumie�. Im d�u�ej o tym my�l�, tym bardziej nie mog� zrozumie�, dlaczego uwiod�a� w�a�nie mnie i dlaczego tak si� zachowa�em. Przedstawienie sko�czone, Badihi. Postanowi�em zwr�ci� si� do policji i opowiedzie� wszystko, co wiem.

��Nie zabi�am pa�skiej �ony, panie Hornsztyk.

Lizzi us�ysza�a zgrzyt z�b�w, kt�ry zabrzmia� jak szloch, ale � jak powiedzia�a Dworin w s�ynnym procesie � ��adnych �ez�. Czego on chce? � pomy�la�a. �ebym przyzna�a si� do zamordowania jego �ony i pope�ni�a samob�jstwo, skacz�c z okna? Czy �ebym go zaatakowa�a, by m�g� wypchn�� mnie przez okno, a potem twierdzi�, �e uczyni� to w obronie w�asnej? Musz� st�d wyj��. Mam dwa kroki do drzwi. Przekr�c� klucz. Je�eli nie zamierza zrobi� mi krzywdy, to pozwoli, bym wysz�a, a je�eli spr�buje mnie zatrzyma�, b�d� walczy�. Jestem wy�sza, silniejsza, szybsza, mog� krzycze�.

Wszystko rozegra�o si� w mgnieniu oka. Potem Lizzi nie mog�a sobie przypomnie�, co zdarzy�o si� najpierw. S�dzia uni�s� parasol i uderzy� j� w kark. Mocno i precyzyjnie. Istny Bjorn Borg wymiaru sprawiedliwo�ci. R�czka parasola by�a wype�niona czym� ci�kim, by� mo�e o�owiem. Nast�pnie usi�owa� zaci�gn�� j� w kierunku okna, krzycz�c: �Nie, nie r�b tego!� Zacz�a odpycha� jego r�ce i walczy�, a potem chwyci�a go z ca�ej si�y i wrzasn�a. Kopn�� j� i odepchn�� od siebie, znowu kopn��. Lizzi wiedzia�a, �e musi od razu wsta�, ale dosi�gn�� j� jeszcze jeden cios. Ha�as w g�owie zmiesza� si� z ha�asem dochodz�cym od drzwi, z krzykami ludzi. Wtedy zemdla�a i b�ogos�awiona cisza owin�a mi�kko jej cia�o i umys�.

��Ocali�a ci� Taana Berger.

Lizzi le�a�a w ��ku i usi�owa�a nie rusza� g�ow�. Up�yn�o ju� trzydzie�ci godzin od �zaj�cia� i Benci zdecydowa�, �e mo�e z ni� porozmawia�. Jej matka siedzia�a przy ��ku. Lizzi wiedzia�a, �e zamartwia si� z powodu swojej nieobecno�ci w pracy, i my�la�a, jak usprawiedliwi�a si� szefowi w fabryce. Kto� usi�owa� zabi� moj� c�rk� i nie przyjd� do pracy przez jakie� dwa dni? W�a�ciwie b�l w klatce piersiowej i w udzie nie by� taki straszny, ale kiedy chcia�a wsta�, poczu�a dreszcze i nudno�ci. W szpitalu stwierdzili, �e prze�y�a wstrz��nienie m�zgu, i kazali jej le�e�. Jedn� dob� z �ycia straci�a z powodu lek�w znieczulaj�cych. By�a otumaniona i bezradna, kiedy rozmawiano z ni� o rzeczach, kt�rych nie pami�ta�a. Tak pewnie czuj� si� starzy ludzie, gdy znajduj� si� nagle w obcym miejscu i nie mog� sobie przypomnie� swojego nazwiska ani adresu. Lekarz, kt�ry j� bada�, powiedzia� jej matce, �e ma bardzo mi�� c�rk�, ale Lizzi nie pami�ta�a �adnego lekarza. Pod�y Arieli przyjecha� do Beer Szewy i dopilnowa�, �eby dobrze si� ni� opiekowano, ale nie pami�ta�a nawet tego. Gdyby nie dwa plastry na czole, nie pami�ta�aby nawet, �e by�a w szpitalu.

��S�uchasz mnie? � zapyta� Benci.

��Tak � odpowiedzia�a Lizzi.

Przez ostatnie dwa lata s�dziowie Taana Berger i Pinchas Hornsztyk siedzieli w jednym pokoju. Ich wzajemne stosunki by�y serdeczne, przyjacielskie i ogranicza�y si� do spraw zawodowych, jak to bywa w przypadku os�b pracuj�cych w jednym pokoju. Wy�wiadczali sobie drobne przys�ugi: wrzucali listy do skrzynki, odbierali teczki z sekretariatu, udzielali informacji przez telefon. Czasami radzili si� nawzajem w kwestiach prawnych. Mniej wi�cej raz do roku odwiedzali si� w domach. W dniu przyj�cia Hornsztyk powiedzia� jej, �e nazajutrz mo�e troch� si� sp�ni�, gdy� zobowi�za� si� zrealizowa� czeki w banku. Poprosi�, �eby zrobi�a to za niego i wzi�a czek bankowy. Taana Berger nie przywi�zywa�a do tego wi�kszego znaczenia. Oczywi�cie, dlaczego nie? Zrobi�a, o co prosi�, a nawet przynios�a mu czek, kiedy przysz�a do niego z kondolencjami. Dopiero potem zacz�o j� co� niepokoi�. Dlaczego nie da� czeku swojej �onie albo komu� z rodziny? Albo dlaczego sprawa nie mog�a poczeka� kilku godzin, a� s�dzia b�dzie wolny? Przecie� kiedy jej przekazywa� czeki, nie wiedzia� jeszcze, �e jego �ona zostanie zamordowana. Nie istnia� �aden logiczny pow�d, dla kt�rego w�a�nie ona mia�a to zrobi� w niedziel� rano. Chyba �eby zasz�a konieczno�� przedstawienia jakiego� dokumentu, a w takim wypadku fakt, �e by�a s�dzi�, nie powinien zaszkodzi�. Wci�� wraca�a my�lami do tych czek�w. Pro�ba Hornsztyka nie do ko�ca wydawa�a si� jej przekonuj�ca. Niepok�j s�dziny wzm�g� si�, kiedy przeczyta�a w gazecie o aresztowaniu Archimedesa Lewiego i o pieni�dzach, kt�re po�yczy�a Aleksandra Hornsztyk.

Podczas gdy Taana Berger zadr�cza�a si� kwesti� czek�w, sier�ant Szoszi siedzia�a w swoim biurze, badaj�c podpis kobiety, kt�ra zrealizowa�a czeki w niedziel� rano. Sier�ant mia�a fotograficzn� pami��. By�a pewna, �e widzia�a ju� wcze�niej ten podpis, ale nie mog�a sobie przypomnie� gdzie. Dzi�ki niezwyk�emu zbiegowi okoliczno�ci na policj� dotar�y w�wczas dokumenty, kt�re podpisa�a s�dzina Berger. Koordynator �ledztwa przekaza� teczk� Szoszi, a ta a� podskoczy�a z wra�enia. Zamiast jednak wykrzykn��: �Eureka!�, jak to mia�a w zwyczaju, gdy udawa�o si� jej rozwi�za� szarad�, zacisn�a usta i opad�a na krzes�o, oniemia�a. Potem posz�a do pokoju Benciego i opowiedzia�a mu, co w�a�nie odkry�a.

Benci uzna�, �e to go przerasta. Stwierdzi�, �e nale�y zatrudni� w �ledztwie najzdolniejszych pracownik�w, zar�wno z wydzia�u zab�jstw, jak i z wydzia�u fa�szerstw. Dotychczas uwa�a� Hornsztyka za ofiar�, ale teraz zacz�� co� podejrzewa�. Wtajemniczy� w spraw� swojego prze�o�onego, Elisz� Karnafula, kt�ry ostrzeg� go, aby mia� si� na baczno�ci. W ko�cu m�wimy o s�dziach okr�gowych, na lito�� bosk�!

Kiedy Lizzi opowiedzia�a Benciemu o szanta�u Jackiego Danziga, przes�ucha� go raz jeszcze; powiadomi�, �e ma w kieszeni nakaz zatrzymania na pi�tna�cie dni i �e zamierza go przed�u�y�. Nie umrze z rozpaczy, je�li proces Danziga odb�dzie si� nawet za trzy lata.

��Bencijon, jeste� diab�em wcielonym � powiedzia�a mama Lizzi. Siedzia�a w fotelu przed lustrem i cerowa�a podkoszulki i majtki swoich wnuk�w.

��Ten diabe� uratowa� �ycie twojej c�rce. � Benci poczu� si� ura�ony i Lizzi wyda�o si�, �e grzmi�cy g�os szwagra rozbija jej s�ab� g�ow� na tysi�ce kawa�k�w.

Poczeka�a, a� burza ucichnie, a potem po�o�y�a mu r�k� na ramieniu i powiedzia�a mamie, �eby go przeprosi�a.

��Co znowu, ja mam go przeprasza�? Oszuka� Jackiego czy nie?

Matka ani my�la�a przeprasza� Benciego. Ten za� o�wiadczy�, �e nie zamierza pozosta� w jednym pokoju z kim�, kto w�a�nie nazwa� go diab�em. Lizzi poprosi�a wi�c mam�, aby posz�a do domu, na co ona odpar�a, �e nie zamierza zostawi� jej samej z m�czyzn�, i nie ruszy�a si� z miejsca. K��tnia rodzinna � pomy�la�a Lizzi � to akurat lekarstwo na wstrz��nienie m�zgu.

��Chod�my, zrobimy kaw�. � Niezapomniany bas Zilhy zabrzmia� z rogu pokoju. Lizzi nie zauwa�y�a go do tej pory, poniewa� usi�owa�a nie porusza� g�ow�. A mo�e zauwa�y�a, tylko o tym zapomnia�a? Zacz�a si� zastanawia�, czy ma na sobie �adn� koszul� nocn�, czy meble nie s� zakurzone i czy nie powiedzia�a czego�, czego mog�aby �a�owa�.

Mama Lizzi zawaha�a si� przez moment, potem zgarn�a stos majtek i koszulek i po�o�y�a go na toaletce. Nast�pnie wsta�a z obra�on� min� i uda�a si� do kuchni w towarzystwie Zilhy.

��Przyznaj sama, �e staram si� nad sob� panowa�.

Lizzi pog�adzi�a Benciego po r�ku i przymkn�a oczy.

��Powiedz Georgette, �e to ona zacz�a. Zawsze mnie oskar�a, a tak naprawd� to w�a�nie ona atakuje pierwsza. Na czym sko�czyli�my?

��Benci! � szepn�a Lizzi.

��Co takiego?

��Moje kasety!

��Przes�ucha�em je. Schowa�em w twojej szafie. Je�eli si� uda, nie zostan� wykorzystane w s�dzie. Oj, Lizzi, Lizzi.

��Nie m�w o tym nikomu.

��Ilan te� je przes�ucha�.

��Powiedz mu, �eby milcza�.

��Ilan nic nie powie. Skurwysyn z tego s�dziego. Nale�y mu si� do�ywocie.

��On mnie nie zgwa�ci�.

��Ale dlaczego? Dlaczego?! Jeste� �wietn� dziewczyn�, Lizzi. Po co ci by� ten gnojek?

��To skomplikowane.

��Zacz��em podejrzewa�, �e sta�o si� co� takiego, kiedy przysz�a� z kondolencjami i pozwoli� ci zosta�. Czemu on jej nagle pozwala tam zosta�, zastanawia�em si�. A spos�b, w jaki do niego podesz�a� i z nim rozmawia�a�� Wida� by�o, �e jeste� pewna, �e ci� nie wyrzuci z domu. Kto, je�li nie ja, wie najlepiej, �e w takich sytuacjach ludzie wyrzucaj� dziennikarzy. By�a w tym jaka� intymno��. Ale powiedzia�em sobie: daj spok�j, to bzdura. Upad�e� na g�ow�, Benci? Co tylko dowodzi, �e w mojej profesji cz�owiek powinien zawierzy� intuicji.

��On b�dzie chcia� mnie wykorzysta� jako alibi. Jestem dowodem na to, �e nie m�g� zamordowa� swojej �ony mi�dzy jedenast� a dwunast� w nocy.

��Sprawdzi�em dok�adnie, ile czasu potrzeba na przej�cie z pokoju s�u��cej do sypialni, �eby zabra� bro�, i z sypialni do �awki przy basenie. Dok�adnie dwie minuty.

��Ale dlaczego chcia� mnie zabi�, skoro wed�ug planu powinnam by� jego alibi?

��Hornsztyk to bardzo do�wiadczony s�dzia. Widocznie wyczu�, �e prowadzi si� �ledztwo w jego sprawie, i postanowi� zmieni� plan. Z waszej rozmowy mia�o wynika�, �e to ty zamordowa�a� Aleksandr�. Przespa� si� z tob�, a ty zem�ci�a� si� na jego �onie. Potem �a�owa�a�, mia�a� wyrzuty sumienia, przysz�a� do niego, aby si� przyzna� do winy, i pope�ni�a� samob�jstwo, a on oczywi�cie usi�owa� ci� powstrzyma�.

��Kto m�g� uwierzy� w te brednie?

��Wszyscy. W sprawach sercowych nikt nie doszukuje si� logiki.

��Kto wywa�y� drzwi?

��Ja, Zilha i jeden policjant, kt�rego przys�a�a Taana Berger.

Benci popatrzy� na ni� z trosk�.

��Lizzi, zadajesz to pytanie po raz trzeci.

��Przepraszam, m�j drogi. Czy mo�na zeznawa� przy zamkni�tych drzwiach?

��Tak.

��Nie chc�, �eby si� o tym dowiedziano. Matka umrze ze wstydu. Ja zreszt� te�.

��Dosy�. Nie m�w ju� o tym.

Lizzi zamkn�a oczy, a Benci po�o�y� d�o� na jej d�oni i powt�rzy�:

��Dosy�, dosy�

��Przysi�gasz?

��Przysi�gam. Wr��my do Jackiego.

Teraz, gdy w pokoju nie by�o ani matki, ani Zilhy, Benci poczu� si� swobodniej. Przyzna�, �e wywiera� nacisk na Jackiego Danziga. Du�y nacisk. Da�o to zaskakuj�ce wyniki.

Po zako�czeniu tygodnia �a�oby Hornsztyk poszed� do biura Aleksandry, �eby przejrze� jej papiery. Zabra� do domu wszystko, co nie wi�za�o si� bezpo�rednio z funkcjonowaniem firmy, w tym tak�e karteczki pisane r�k� Jackiego. Na szcz�cie nie wiedzia�, �e Lizzi odkry�a ich istnienie i przepisa�a tre��. S�dzia zaprosi� Jackiego na rozmow�, poinformowa�, �e ma jego listy, i zaproponowa� mu � uwaga! uwaga! � �eby w�ama� si� do mieszkania Lizzi i ukrad� kasety. Zawarli uk�ad: kasety w zamian za listy.

��Dlaczego tak bardzo mu zale�a�o na tych kasetach?

��Chcesz zna� moje zdanie? S�dz�, �e z powodu twoich pyta� o pieni�dze, kt�re dostaje od Lubicza. To pachnie szanta�em. Nie marnowali�my czasu i sprawdzili�my kart� zdrowia m�odego Hornsztyka. Lekarz, kt�ry stwierdzi� u niego uszkodzenie nerek spowodowane zatrutym winem, przeni�s� si� ju� na tamten �wiat. I mam powa�ne obawy, �e nie siedzi mi�dzy anio�ami. Hornsztyk za� na razie sprawia wra�enie zupe�nie zdrowego.

��Dlaczego Lubicz ca�y czas mu p�aci�?

��Podpisali umow�. Nie wspomina si� w niej o �adnej chorobie nerek. Hornsztyk wyt�umaczy� Lubiczowi, �e to na jego korzy��. Umowa jest sformu�owana bardzo og�lnikowo, widzia�em j�. Hornsztyk udziela Lubiczowi porad prawnych i dostaje za to dziesi�� procent od dochod�w. Bogatego przedsi�biorcy za bardzo to nie obci��a�o. Odk�d Hornsztyk zosta� mianowany s�dzi�, w zasadzie przesta� pracowa� dla Lubicza. Um�wili si� nieoficjalnie, �e nadal b�dzie mu pomaga� i dostawa� swoje dziesi�� procent, poniewa� s�dziemu nie wolno prowadzi� prywatnej praktyki. Lubicz to prosty cz�owiek. Wiedzia� o przygodach swojej c�rki i obawia� si�, �e pewnego dnia przekroczy granic� i czcigodny s�dzia j� rzuci. By� przekonany � zapewne s�usznie � �e dop�ki b�dzie zi�ciowi p�aci�, ten nie zostawi swojej �ony. Hornsztyk zagrozi� Jackiemu, �e je�li nie ukradnie twoich kaset, przeka�e dowody szanta�u policji. Odwa�y si� z�o�y� skarg� na s�dziego? A kto mu uwierzy?! Jackie to �ma barowa, bierze narkotyki, czasami sprzedaje towar, jest kiepskim pianist� i �igolakiem. Ale nie z�odziejem. Ma kra�� dla s�dziego? Tego by�o dla� za wiele. Postanowi�, �e najbezpieczniej b�dzie zrobi� sobie kopie twoich kaset, i tak te� uczyni�.

Kiedy zosta� zabrany na przes�uchanie, wszystko posz�o g�adko. Zbyt g�adko. Jackie mia� przygotowan� odpowied� na ka�de pytanie. W pewnym momencie kochany Ilan, kt�ry siedzia� w pokoju obok i si� przys�uchiwa�, wywo�a� Benciego na zewn�trz i powiedzia�, �e jego zdaniem Jackie zbyt dobrze zna swoj� rol�. Wie, co m�wi�, bo przes�ucha� te kasety przed nimi. �Trzeba go przycisn��, powiedzie�, �e wiemy o jego w�amaniu do mieszkania Lizzi i kradzie�y kaset�.

Ilan mia� racj�. Nastraszyli�my go troch� i Jackie przyzna� si� do wszystkiego.

I w ten spos�b dowiedzieli si� wstrz�saj�cej prawdy o Hornsztyku.

Jackie zosta� zatrzymany w areszcie g��wnie po to, �eby nie skontaktowa� si� z s�dzi�. Karnaful, ich prze�o�ony, poprosi� o piln� rozmow� z doradc� prawnym rz�du. Nast�pnego dnia Benci i Karnaful pojechali do Jerozolimy i zdali raport ze swoich podejrze� wobec s�dziego okr�gowego. Dodali, �e w spraw� mo�e by� zamieszana r�wnie� Taana Berger.

I wtedy dowiedzieli si�, �e s�dzina ju� ich wyprzedzi�a. Spotka�a si� z doradc� rz�dowym i opowiedzia�a mu o czekach Hornsztyka, a nawet podpisa�a swoje zeznanie. �Nie wiem, co mo�e si� zdarzy� � powiedzia�a. � Tu chodzi o s�dziego okr�gowego, mojego koleg�, szanowanego obywatela, na kt�rego nie pad� cie� podejrzenia. Dlatego wol� z�o�y� to zeznanie u was. Je�eli kiedy� zajdzie potrzeba, policja mo�e z niego skorzysta�. Je�eli nie mia�am racji, prosz� zniszczy� ten dokument, a ja w Jom Kipur b�d� �a�owa� za grzechy i prosi� o wybaczenie, �e podejrzewa�am niewinnego�.

Doradca rz�dowy pokaza� komendantowi Eliszy Karnafulowi i Benciemu zeznanie s�dziny Berger. Kiedy je przeczytali, wyzna�, �e ma dylemat. Od spotkania z Taan� Berger nie sypia po nocach. Tej nocy z pewno�ci� r�wnie� nie zmru�y oka. Dokuczaj� mu wrzody �o��dka. Czy wiedz�, o czym m�wi? Czy kt�ry� z nich ma mo�e wrzody �o��dka? Zreszt�, dlaczego mieliby mie�. To przywilej doradc�w rz�dowych. U�miechn�� si�, by pokaza�, �e tylko �artowa�, a oni roze�mieli si�, by pokaza�, �e maj� poczucie humoru. Potem spowa�nia� i powiedzia�, �e rozumie, dlaczego do niego przyszli. Chc� prosi� o pozwolenie na wszcz�cie �ledztwa przeciwko Hornsztykowi, izraelskiemu s�dziemu. Naturalne jest, �e on identyfikuje si� raczej z s�dzi� ni� z policj�. S�dziowie w Izraelu to wspaniali, m�drzy ludzie, kt�rzy zrezygnowali z wielkich zysk�w i zdecydowali si� po�wi�ci� s�u�bie spo�ecznej. Sam pomys�, �e s�dzia mo�e by� zamieszany w przest�pstwo, wydaje si� �wi�tokradztwem. Ca�y system s�downiczy w naszym pa�stwie opiera si� na uczciwo�ci s�dzi�w. Jego si�a wyp�ywa z ich szczero�ci i odwagi cywilnej. To jakby nast�pi� koniec �wiata!

To wzruszaj�ce przem�wienie wyg�osi� w obecno�ci policjant�w Koresza i Karnafula oraz prokurator Edny Schulz, znanej jako �Straszna Schulz�. Teczka ze spraw� Hornsztyka zosta�a przekazana w jej r�ce. Koresz i Karnaful przysi�gli, �e bez zgody pani prokurator nie wykonaj� najmniejszego ruchu.

Ju� nast�pnego dnia Salwador Tut uda� si� do Jerozolimy ze wszystkimi dost�pnymi materia�ami: raportem ze �ledztwa w sprawie morderstwa, szczeg�owym sprawozdaniem o interesach Aleksandry Hornsztyk, rozmaitymi rachunkami, opisem k�opot�w w Sade Oznai, zeznaniami Idona Gabrielowa i Archimedesa Lewiego, notatk� na temat znajomo�ci denatki z Jackiem Danzigiem i Bruchimem, raportem o kradzie�y kaset i relacj� o stosunkach Aleksandry z m�em, nie pomijaj�c� afery z zatrutym winem, i wieloma innymi informacjami.

�Straszna Schulz� przeczyta�a wszystkie te materia�y. Wieczorem Salwador Tut wr�ci� do Beer Szewy z pozwoleniem na zbieranie informacji i �ledzenie poczyna� s�dziego Pinchasa Hornsztyka. Nie wiedzieli w�wczas, �e kiedy Tut by� jeszcze w drodze z Jerozolimy na Po�udnie, pani prokurator zadzwoni�a do Taany Berger i opowiedzia�a jej o podejrzeniach. Schulz by�a kole�ank� Taany (kt�ra nazywa�a j� zdrobniale Fajg�) jeszcze z czas�w studi�w. Wiedzia�a, �e jest uczciwa i praworz�dna do granic �mieszno�ci. Polega�a na jej intuicji. Policja mimo wszystko jest tylko policj�, tak samo jak doradca rz�dowy jest tylko doradc� rz�dowym. Tu za� chodzi o spraw� wymagaj�c� wiele delikatno�ci i inteligencji, czyli dok�adnie tych cech, kt�re zawsze przypisywa�a Taanie. Kr�tko m�wi�c, pani prokurator potrzebowa�a jej cichej pomocy w tych ci�kich chwilach.

Tak wi�c Taana Berger wiedzia�a, �e policja Beer Szewy uwzgl�dnia mo�liwo��, �e to s�dzia okr�gowy zabi� swoj� �on�, i w najwi�kszej tajemnicy prowadzi w tej sprawie �ledztwo. Nic wi�cej nie chcia�a wiedzie�. Ze zdwojon� uwag� studiowa�a teczki le��ce na jej biurku i unika�a kolegi z pokoju. Kiedy Lizzi, mijaj�c j� na korytarzu s�du, zapyta�a o czeki, s�dzina zrozumia�a, �e co� wisi w powietrzu. Hornsztyk nic nie wiedzia� o tocz�cym si� �ledztwie. Dziennikarka stanowi�a zagro�enie. Je�eli zabi� �on�, z pewno�ci� nie zawaha si� przed zabiciem dziennikarki.

��Nawet je�eli by�a to mo�liwo�� jedna na sto, nie chcia�a ci� nara�a�. Postanowi�a wr�ci� do pokoju chocia� na chwil�, aby Hornsztyk wiedzia�, �e widzia�a go w twoim towarzystwie. Kiedy dosz�a do drzwi, us�ysza�a odg�os klucza przekr�canego w zamku. Zawr�ci�a wi�c i w drodze na sal� s�dow� powiedzia�a sta�ystce, �eby jak najszybciej wezwa�a policj� do biura Hornsztyka.

Pani prokurator mia�a racj�, �e s�dzin� Berger cechuje niezwyk�a intuicja. Na my�l o tym Lizzi a� zadr�a�a.

��Wygl�da�a gro�nie � rzek�a.

��Silni ludzie s� gro�ni � potwierdzi� Benci. � Co z t� kaw�?! � krzykn�� w stron� kuchni.

Krzyk Benciego przyspieszy� to, co od pewnego czasu dzia�o si� w g�owie Lizzi. Zamkn�a oczy i da�a si� unie�� strumieniowi lawy, kt�ry porwa� j� ze sob�, bezskutecznie szukaj�c� punktu zaczepienia.

Kiedy si� przebudzi�a, w pokoju panowa�a ciemno��. W kuchni pali�o si� �wiat�o, szura�y krzes�a, s�ycha� by�o st�umione g�osy.

Po chwili Benci i Ilan zajrzeli do niej z w�skiego korytarza ��cz�cego kuchni� z sypialni�. Pojawi�a si� te� matka ze szczotk� w r�ku. Lizzi nigdy jeszcze nie widzia�a jej z pustymi r�kami. Z pewno�ci� wykorzysta�a sw�j pobyt u mnie, �eby wysprz�ta� szafki w kuchni � pomy�la�a.

��Kt�ra godzina? � zapyta�a i szybko doda�a: � M�wcie po cichu.

��Pi�ta.

��Rano czy po po�udniu?

��Po po�udniu. Spa�a� sze�� godzin. Zapali� ci �wiat�o?

��Tak.

��Lepiej si� czujesz?

Spr�bowa�a poruszy� g�ow�. Wulkan si� uciszy� i nawet md�o�ci nieco ust�pi�y.

��Wydaje mi si�, �e tak.

��Jeste� g�odna, Lizzi? � spyta�a matka.

��Tak.

��Lizzi, musimy ju� i�� � powiedzia� Ilan. � Narada rodzinna.

U�miechn�� si� i Lizzi zn�w pomy�la�a, jakim cudem Georgette mog�a wole� Benciego. Kiedy Ilan si� u�miecha�, jego twarz przybiera�a niewinny wyraz, kt�ry podbija� wszystkie serca.

��Id�cie, id�cie � powiedzia�a matka.

��W jakiej sprawie macie narad�?

��Sp�dzielnia zaproponowa�a, �eby�my wykupili na w�asno�� nasze mieszkania. My�l�, �e sta� nas na to. Warunki s� w miar� dogodne.

��Och! � zawo�a�a Lizzi.

��Co si� sta�o?

��O ma�o nie zapomnia�am! Benci, nie zabij mnie. Dahan i Szibolet, nasza sekretarka, zapisuj� w specjalnym zeszycie wszystkie zam�wione og�oszenia. Jest tam te� og�oszenie Aleksandry Hornsztyk o sprzeda�y domu w Omerze, sze�� pokoi i basen. Ukaza�o si� tylko raz. Jaki� m�czyzna zadzwoni� i poleci� je zdj��. Porozmawiaj o tym z Dahanem.

��Gdzie jest ten zeszyt?

��Dahan obieca� mi, �e zaniesie go do sejfu w swoim banku.

��Jeste� bystrzejsza, ni� na to wygl�dasz, Lizzi.

��Ty te�, Benci.

��Je�li ci� wyrzuc� z gazety, przyjd� do nas.

��Je�li ci� wyrzuc� z policji, przyjd� do nas.

��Ona wyzdrowia�a.

Kiedy Benci i Ilan poszli, mama przynios�a Lizzi tac� zjedzeniem i postawi�a j� na ��ku.

��Dlaczego mieliby wyrzuci� ci� z gazety? � zapyta�a ura�onym tonem. � Napisali, �e jeste� bohaterk�.

��Kto tak napisa�?

Matka podesz�a do toaletki i poda�a Lizzi wczorajszy numer �Czasu�. Na pierwszej stronie widnia�a jej fotografia, a wy�ej wydrukowane s�owa: MIEJSCOWA BOHATERKA. Pod nimi by�o napisane: �S�dzia zaatakowa� dziennikark�. Autor: Doron Cement. Wi�cej nie przeczyta�a. Mimo protest�w matki usiad�a na ��ku, wzi�a telefon i wykr�ci�a numer redakcji w Tel Awiwie. Arielego nie by�o w biurze. Kiedy zadzwoni�a do domu, dzieci�cy g�os powiedzia�, �e tata jest na obiedzie u ambasadora Szwecji, i spyta�, czy mo�na co� przekaza�. Lizzi mia�a ogromn� ochot� co� przekaza�. �M�wi Lizzi Badihi, a ty jeste� �wini�, Gedalio Arieli�. Zmieni�a jednak zdanie, bo w ko�cu co dziecko jest winne. Rzuci�a s�uchawk� i zadzwoni�a do Dahana. By� zachwycony, s�ysz�c g�os Lizzi, i da� temu wyraz w okrzykach, kt�re o ma�o nie rozsadzi�y jej czaszki.

��Cement zosta�? � zapyta�a.

Dahan nawet nie us�ysza� pytania, poch�oni�ty zachwytami nad odwag� Lizzi. Co nas w og�le obchodzi jaki� Cement w tej wielkiej chwili?

��Lizzi, jeste�my najlepsi! � krzykn�� jej do ucha. � Nawet �Dziennik Po�udnia� musia� prze�kn�� �ab� i napisa� o twoim bohaterskim wyczynie. Beni Adulam po�wi�ci� ci ca�� stron�.

��Czy Cement zosta�? � zapyta�a znowu Lizzi.

��Zostanie, dop�ki nie wyzdrowiejesz.

��Kto tak powiedzia�?

��Arieli. I dosta�a� premi�, Lizzi. P� pensji.

��Jeste� pewien, �e Cement wr�ci do Tel Awiwu, jak wyzdrowiej�?

��Tak. Pyta�em go o adres, telefon i tym podobne, a on powiedzia�, �e nie zostaje.

��Dahan?

��Co takiego?

��Jeste� skurwysyn.

��Dzi�kuj�. Kiedy wracasz do pracy?

��Jutro.

��Lizzi!

��Powiedz mu, �e wracam jutro i �eby si� st�d wyni�s�, zanim poka�� si� w redakcji.

��Jeste� sama w domu?

��Z mam�.

��Daj mi j� na chwil�.

Lizzi rzuci�a s�uchawk�. Gdy telefon zadzwoni�, po�o�y�a na nim r�k�, ale go nie odebra�a.

��Obiad stygnie � powiedzia�a matka.

Na widok u�miechni�tej Lizzi w jej oczach wezbra�y �zy. Nadal chcia�a rozpieszcza� swoj� ma�� c�reczk�, wspomaga� j� dobr� rad�, ale nie wiedzia�a, jak si� do niej zwraca�. Ta silna dziewczyna zwyk�a chadza� w�asnymi drogami. Niczym emerytowany kapitan statku handlowego, zagubiony na l�dzie. Niech no kto� mu spr�buje wyt�umaczy�, �e wi�kszo�� ludzi nie �yje na morzu.

��Nie mo�esz i�� jutro do pracy, Lizzi � oznajmi�a matka, gdy odnios�a ju� tac� do kuchni.

��Mog�.

��Lekarz powiedzia�: tydzie� odpoczynku.

��Niech sam le�y przez tydzie�.

��Czemu tak ci pilno?

Dzwonek u drzwi zad�wi�cza�, zanim Lizzi zd��y�a wyt�umaczy�, co jej grozi ze strony Cementa.

��Nie otwieraj � powiedzia�a.

Dzwonek zabrz�cza� jeszcze kilka razy. Zza drzwi dobieg� d�wi�czny kontralt Klary:

��Lizzi, to my!

��Otw�rz, mamo � poprosi�a Lizzi.

Do sypialni wesz�y trzy osoby. Klara, Jakow i Archimedes Lewi. Ten ostatni mia� niewzruszony wyraz twarzy, ale Lizzi zauwa�y�a iskierki �miechu czaj�ce si� w jego oczach. Klara trzyma�a w r�ku niewielkie pude�ko owini�te w ozdobny papier i przewi�zane kolorowymi wst��eczkami. Bez w�tpienia Chanel nr 5, bez kt�rego �adna prawdziwa kobieta nie mo�e si� obej��. Jakow trzyma� bukiet kwiat�w, prawie tej samej wielko�ci co on sam. Archimedes przywi�z� ich swoim samochodem. Lizzi wiedzia�a, �e przeja�d�ka luksusowym citroenem oraz wizyta u siostrzenicy, kt�ra z�apa�a s�dziego morderc�, na zawsze znajd� miejsce w ich osobistej mitologii. Razem z Gilbertem i Sullivanem oraz Oper� Kr�lewsk� w Aleksandrii.

Armand Zilberman by� pierwszym cz�owiekiem, kt�ry nie powiedzia�: �To ty jeste� t� dziewczyn�, kt�ra z�apa�a morderc�?� Lizzi by�a mu za to tak wdzi�czna, �e mia�a ochot� go uca�owa�. Wersje wydarze� zmienia�y si� z dnia na dzie�: s�dzia zaatakowa� j� no�em rze�nickim, rzuci� si� na ni� z krzes�em, grozi� ka�asznikowem i obla� kwasem solnym. Wszystko zale�a�o od bogactwa wyobra�ni pytaj�cego lub jego s�siadki. Na ko�cu ka�dej historyjki jednak�e Czerwony Kapturek pokonywa� z�ego wilka i zakuwa� go w kajdanki. Lizzi nie zaprzecza�a niczemu, co s�ysza�a. Znudzi�o jej si�. Chc� mie� miejscow� bohaterk�, b�d� j� mieli, na zdrowie!

��Poda� toma collinsa, panie Lewi? � zapyta� Armand.

��Co ty na to? � zwr�ci� si� do niej Archimedes.

��Tak, poprosz�.

Tom Collins, Dick Collins, Harry Collins� Przecie� on dobrze wie, �e nie mam o tym poj�cia � pomy�la�a Lizzi.

Restauracja �Escopie� by�a pusta, tak jak poprzednim razem. Lizzi zastanawia�a si�, jak w�a�cicielowi udaje si� j� utrzyma�. Siedzieli przy naro�nym stoliku, sk�d nie mogli zobaczy� drzwi do kuchni ani drzwi wej�ciowych. By� to, jak wida�, sta�y stolik Archimedesa. Ciekawe, czy przyprowadza tutaj wszystkie swoje dziewczyny. Z wn�trza restauracji, prawdopodobnie z kuchni, dobiega�y ha�asy. Mo�e budz� kuchark�?

��Co ci� rozbawi�o? � spyta� Archimedes.

��Pomy�la�am sobie, �e pewnie poszli obudzi� kuchark�.

��Armand jest kuchark�.

��My�la�am, �e jest kelnerem.

��Jest i kelnerem, i kucharzem.

Lizzi nauczy�a si� ju� rozpoznawa� subtelne zmiany na jego zawsze powa�nej twarzy. U�miech, skrywaj�cy si� w�r�d zmarszczek wok� czarnych oczu. Wyraz oczekiwania, kiedy spokojnie siedzia� i czatowa� na g�upstwa, kt�re ona powie. Chwilami przywodzi� jej na my�l lwa drzemi�cego gdzie� daleko na pustyni. Musia�a sobie przypomina�, �e s�yszy ka�dy szmer i w ka�dej chwili got�w jest dopa�� swojej ofiary. Wiedzia�a, �e lubi jej towarzystwo, jej niezr�czno��, naiwno��. Te w�a�nie cechy, kt�re zawsze przeszkadza�y Lizzi w kontaktach z m�czyznami. Poci�ga�o go jej du�e cia�o i to sprawi�o, �e zacz�a te� dostrzega� jego walory. To prawda, mia�a du�e stopy, ale za to �adne kostki i w�skie biodra. Kr�tkie kr�cone w�osy podkre�la�y z wdzi�kiem okr�g�y zarys czaszki. Lizzi mia�a teraz na sobie szar� we�nian� sp�dnic�, kt�r� kupi�a w �Jacqueline International� za pieni�dze z premii. Nie wk�ada�a sp�dnicy od dnia �lubu Hawacelet. Sprzedawczyni powiedzia�a, �e ma �adn� figur� i ka�de ubranie b�dzie na ni� pasowa�, a Lizzi po raz pierwszy w to uwierzy�a i nie pomy�la�a w g��bi duszy: Ona na pewno m�wi to ka�demu.

Przyjrza�a si� sobie w sklepowym lustrze i to, co zobaczy�a, spodoba�o si� jej. Sta�a tam wysoka dziewczyna, nie za chuda i nie za gruba, o �adnych szerokich ustach. Jej odrobin� sko�ne orzechowe oczy niejedno ju� w �yciu widzia�y, ale nie straci�y jeszcze wyrazu ciekawo�ci.

Armand przyni�s� im dwa kieliszki. W ka�dym by�a s�omka i czerwona wisienka w�r�d kostek lodu.

��Czy mam zam�wi� dla nas dwojga? � zaproponowa� Archimedes.

Lizzi skin�a g�ow�. Pi�a toma collinsa i pozwoli�a m�czyznom dyskutowa� nad zawarto�ci� menu.

��Co b�dzie z tob�? � spyta�a Archimedesa, kiedy Armand znikn�� w kuchni.

��Tak wiele ju� przeszed�em w �yciu, znios� i to.

��M�wisz, jakby� mia� dwie�cie lat.

��Mam pi��dziesi�t.

��To du�o czy ma�o?

��A jak my�lisz?

Lizzi nie mog�a si� powstrzyma�. Pochyli�a si� i poca�owa�a go. Nie cofn�� si�. Stwierdzi�a, �e je�li on nie ma nic przeciwko ca�owaniu si� w restauracji, to ona tym bardziej. P�niej odsun�a krzes�o na koniec sto�u, poniewa� nie by�a pewna, czy zdo�a zachowywa� si� przyzwoicie, siedz�c tak blisko niego. Archimedes u�miechn�� si� �obuzersko, a Lizzi oznajmi�a:

��Powinni�my byli kupi� kanapki i pojecha� od razu na �Neptuna�.

Archimedes wybuchn�� �miechem, tym silnym i gwa�townym �miechem, kt�ry rozbrzmiewa�, ilekro� powiedzia�a co� zabawnego.

��Pyta�a� mnie o co�. Chcesz us�ysze� odpowied�?

��Tak, m�j drogi.

��Nie do druku?

��Nie do druku.

��Wydzia� do spraw Przest�pstw Gospodarczych chce mnie przedstawi� jako �wiatowej s�awy oszusta milionera, kr�la szarej strefy w Beer Szewie. Przyzna�em si�, �e z�ama�em prawo. Mam konta w bankach szwajcarskich i angielskich. Wywozi�em z Izraela znaczki i monety, nie prosz�c o pozwolenie. Opowiedzia�em im wszystko, co chcieli. Jak to si� m�wi, wyrazi�em ch�� wsp�pracy. Na razie nie z�o�yli podania o przed�u�enie mojego aresztu. M�j adwokat m�wi, �e prawie nie ma szansy, bym odzyska� pieni�dze po�yczone Aleksandrze. Nie podpisali�my �adnej umowy, nie by�o �wiadk�w. Jedynym dowodem jest sam czek. Ale je�eli b�d� si� upiera�, �e to ja po�yczy�em jej sto tysi�cy dolar�w, dobior� si� do mnie ludzie z Sade Oznai. B�d� pr�bowali udowodni�, �e by�em jej nielegalnym wsp�lnikiem, i za��daj� zwrotu zaginionej sumy. W ka�dym razie m�j adwokat m�wi, �e nale�y siedzie� cicho, przyzna� si� do z�amania prawa, zap�aci� grzywny i podzi�kowa�.

��A jaka jest inna mo�liwo��?

��Ca�kowite uniewinnienie, przynajmniej od ciebie. Co ty na to?

��Mog� ci� zamkn��?

��Teoretycznie tak. Ale najprawdopodobniej tego nie zrobi�. Chcia�aby�, �eby mnie zamkn�li? Wydaje ci si� to romantyczne � ukochana skaza�ca?

��Nie. �adne przest�pstwo nie jest dla mnie romantyczne. Ca�e �ycie ci�ko pracowa�am na ka�dy grosz. Nie rozumiem, dlaczego ja mam p�aci� podatki, a inni nie. Poza tym nie jestem twoj� ukochan�.

Mia�a nadziej�, �e odpowie: �Chcia�bym, �eby� ni� by�a�, ale poj�a, �e po jej umoralniaj�cym przem�wieniu nie b�dzie to takie �atwe. Ty i ta twoja niewyparzona g�ba, Lizzi! � skarci�a sama siebie. Kim ty jeste�, s�dzi�? W�o�y�a� now� sp�dnic�, skropi�a� si� Chanel nr 5, a teraz m�wisz mu, �e jest z�odziejem. Pi�knie, Lizzi!

Jedli �eberka jagni�ce, broku�y, pieczone ziemniaczki i szpinak. W restauracji panowa�o ci�kie milczenie i Lizzi by�a pewna, �e w ca�ym Aszkelonie s�ycha�, jak je. Kiedy napi�a si� wina, pomy�la�a, �e mieszka�cy miasta s� pewni, �e zacz�to kopa� now� studni�.

��Co� ci� rozbawi�o?

��Nie.

��Zrezygnujemy z deseru?

��Tak.

Ju� nauczeni do�wiadczeniem, zacz�li rozbiera� si� w momencie, kiedy zamkn�li za sob� drzwi. Byli zupe�nie nadzy, gdy dotarli do kajuty na dziobie. Jego sk�ra roztacza�a znajomy zapach s�o�ca i morza. Odzyskawszy �wiadomo��, Lizzi mia�a obrzmia�e wargi i czu�a na ca�ym posiniaczonym ciele jego poca�unki.

Archimedes, pi��dziesi�cioletni nagi m�czyzna, ze �wie�ym �ladem ugryzienia na piersi, przyni�s� z lod�wki butelk� bia�ego wina i dwa kieliszki. Pili, wpatruj�c si� w siebie nawzajem, badaj�c to, co jawne, i to, co ukryte.

��Co b�dzie, je�eli p�jdziesz do wi�zienia?

��Poczekasz na mnie?

��Tak.

��Zanim odzyskam wolno��, zd��ysz wyj�� za m�� i urodzi� czw�rk� dzieci.

��Nie zamierzam wychodzi� za m��.

��Z zasady?

��Nie mam na to ochoty. Widz�, jak �yj� moje siostry.

��Nie chcesz mie� dzieci?

��Nie a� tak.

��A je�li si� zakochasz?

��Jestem zakochana.

��Chcesz wyj�� za mnie?

��Nie.

��A czego chcesz, Lizzi? Czego chcesz, Lizzi?

Opar�a swoje d�ugie nogi na szafce, poci�gn�a �yk zimnego wina i popatrzy�a na niego. W�a�nie tego chcia�a naprawd�. I pracowa�, oczywi�cie. Z r�k� na sercu? Najbardziej chcia�a dalej pracowa�.