Nagi m�czyzna, kt�ry z twarz� ku ziemi le�a� obok basenu, m�g� by� martwy.

M�g� by� topielcem, wy�owionym z wody, schn�cym na trawie i oczekuj�cym przybycia policji albo najbli�szych krewnych. Nawet stosik przedmiot�w u�o�onych na trawie tu� przy jego g�owie m�g� si� sk�ada� z rzeczy osobistego u�ytku, kt�re pozbierano uwa�nie i umieszczono na widocznym miejscu, aby nikt nie pomy�la� sobie, �e cokolwiek zosta�o skradzione przez ratownik�w.

S�dz�c po tej po�yskliwej kupce, m�czyzna �w by� cz�owiekiem zamo�nym � stosik zawiera� typowe oznaki cz�onkowskie klubu bogaczy: wykonany z meksyka�skiej pi��dziesi�ciodolar�wki spinacz do pieni�dzy z poka�nym plikiem banknot�w, solidnie zu�yt� z�ot� zapalniczk� Dunhilla, owaln� z�ot� papiero�nic� o falistych kraw�dziach i dyskretnym turkusowym guziczku, zast�puj�cym etykiet� firmy Faberge, a wreszcie ten typ ksi��ki, jaki cz�owiek bogaty wyci�ga z p�ki na ogrodow� lektur� � The Linie Nuget, stara powie�� P. G. Wodehouse'a. By� tam r�wnie� masywny z�oty zegarek na znoszonym br�zowym pasku ze sk�ry krokodyla � Girard-Perregaux, model zaprojektowany specjalnie dla wielbicieli gadget�w; d�uga wskaz�wka sekundowa obiega�a ca�� tarcz�, pierwsze z dw�ch widniej�cych w niej okienek informowa�o o dniu i miesi�cu, drugie za� � o fazie ksi�yca. Zegarek komunikowa� w�a�nie, �e jest 14.30 dziesi�tego czerwca, ksi�yc natomiast znajduje si� w trzeciej kwadrze.

B��kitno-zielona wa�ka wyprysn�a spomi�dzy krzew�w r�anych na skraju ogrodu i zawis�a w powietrzu kilka cali nad krzy�em m�czyzny. Przywabi�o j� z�ociste migotanie czerwcowego s�o�ca w g�stwie jasnych w�os�w powy�ej ko�ci ogonowej. Od morza nadlecia� powiew bryzy. Poletko �agodnie zafalowa�o. Wa�ka nerwowo strzeli�a w bok i patrz�c w d� zawis�a nad lewym ramieniem le��cego. M�oda trawa ko�o otwartych ust m�czyzny drgn�a. Wielka kropla potu stoczy�a si� po boku mi�sistego nosa i migoc�c spad�a na muraw�. Tego starczy�o. Wa�ka �mign�a w krzewy r�ane i skry�a si� za naje�onym od�amkami szk�a murem ogrodu. Co z tego, �e po�ywienie mog�o by� dobre, skoro si� rusza�o?

Na ogr�d, w kt�rym le�a� m�czyzna, sk�ada� si� mniej wi�cej akr starannie utrzymanego trawnika, otoczonego z trzech stron g�stw� krzew�w r�anych, sk�d nios�o si� nieustanne bzyczenie pszcz�. Spoza tej sennej mruczanki i z do�u urwiska rozwieraj�cego si� za ogrodem dobiega� �agodny poszum morza.

Z ogrodu nie by�o widoku na morze � nie by�o widoku na nic pr�cz nieba i chmur ponad dwumetrowym murem. W istocie jakikolwiek widok mia�o si� tutaj tylko z dw�ch sypial� na pi�trze willi, zamykaj�cej z czwartej strony t� niezwykle prywatn� posesj�. Z okien tych wida� by�o na wprost bezmiar b��kitnych w�d, z bok�w za� � okna willi stoj�cych po s�siedzku oraz wierzcho�ki drzew w ich ogrodach: wiecznozielonych d�b�w typu �r�dziemnomorskiego, pinii, kazuaryn i z rzadka palm.

Willa by�a nowoczesna � przysadziste wyd�u�one pude�ko bez jakichkolwiek ozd�b. Od strony ogrodu fasad� pomalowan� na r�owo przecina�y cztery okna w �elaznych framugach i w �rodku szklane drzwi otwieraj�ce si� na niewielki kwadrat wy�o�ony bladozielon� glazur�. P�ytki zlewa�y si� z muraw�. Przeciwleg�a �ciana willi, wzniesionej kilka metr�w od pylistej drogi, by�a niemal identyczna. Z tej jednak strony okien broni�y kraty, a centralne drzwi wykonano z d�biny.

Na pi�trze willi znajdowa�y si� dwie sypialnie �redniego rozmiaru, na parterze za� � bawialni� i kuchnia, kt�rej cz�� odgrodzono �cian�, aby wygospodarowa� toalet�. �azienki nie by�o.

Senn�, leniw� cisz� wczesnego popo�udnia przerwa� nagle ha�as nadje�d�aj�cego drog� samochodu. W�z zatrzyma� si� przed will�. Metalicznie trzasn�y zamykane drzwiczki i samoch�d odjecha�.

Dwukrotnie zad�wi�cza� dzwonek u drzwi. M�czyzna nad basenem nawet nie drgn��, lecz na d�wi�k dzwonka i odg�os odje�d�aj�cego auta jego oczy otwar�y si� na moment bardzo szeroko. Rzec mo�na, powieki unios�y si� tak, jak uszy zaniepokojonego zwierz�cia. M�czyzna natychmiast przypomnia� sobie, gdzie si� znajduje, jaki jest dzie� i kt�ra godzina. Odg�osy zosta�y zidentyfikowane. Powieki, z ich fr�dzl� kr�tkich piaskowych rz�s, na powr�t sennie opad�y, kryj�c bardzo bladoniebieskie, zm�tnia�e, pozbawione wyrazu oczy. Ma�e okrutne wargi rozwar�y si� w szerokim ziewni�ciu, za kt�rego spraw� do ust nap�yn�a �lina. M�czyzna wyplu� j� na traw� i czeka�.

Ubrana w bia�� bawe�nian� bluzk� i kus�, nieefektown�, niebiesk� sp�dnic� m�oda kobieta z niewielk� siatk� w d�oni wysz�a z przeszklonych drzwi i przeci�wszy wy�o�ony glazur� placyk m�skim krokiem skierowa�a si� przez trawnik ku nagiemu m�czy�nie. Kilka metr�w od niego upu�ci�a na muraw� swoj� siatk�, usiad�a i zdj�a tanie, zakurzone pantofle. Potem wsta�a, rozpi�a bluzk�, zdj�a j� i z�o�ywszy starannie u�o�y�a obok siatki.

Pod bluzk� nie mia�a nic. Jej sk�r� pokrywa�a przyjemna opalenizna, kszta�tne piersi l�ni�y zdrowiem. Kiedy ugi�a ramiona, aby rozpi�� z bok�w sp�dnic�, pod jej pachami ukaza�y si� k�pki w�os�w. Sprawia�a wra�enie po zwierz�cemu krzepkiej m�odej ch�opki, kt�re jeszcze si� pog��bi�o, gdy �ci�gn�wszy sp�dnic� ukaza�a mi�siste biodra w jasnoniebieskich trykotowych k�piel�wkach i kr�tkie t�gie uda.

Dziewczyna skrz�tnie u�o�y�a sp�dnic� obok bluzki, otwar�a siatk�, wyj�a z niej star� butelk� po wodzie sodowej zawieraj�c� jaki� g�sty bezbarwny p�yn i podszed�szy do m�czyzny ukl�k�a obok niego na trawie. Wyla�a nieco p�ynu � jasnej oliwki, zaprawionej, jak wszystko w tej cz�ci �wiata, r�anym aromatem � mi�dzy �opatki le��cego i rozruszawszy palce niczym pianistka j�a masowa� mi�sie� obojczykowo-mostkowy i czworoboczny u podstawy jego karku.

Mia�a ci�k� robot�. M�czyzna by� niesamowicie silny i mi�nie, stercz�ce u podstawy karku, ledwie poddawa�y si� kciukom dziewczyny, mimo �e te mia�y za sob� ci�ar opuszczonych ramion. Kiedy sko�czy z m�czyzn�, b�dzie sk�pana w pocie i tak skrajnie wyczerpana, �e zdo�a zaledwie run�� do basenu, a potem le��c w cieniu oczekiwa� przyjazdu samochodu. Lecz nie to si� liczy�o, kiedy jej palce obrabia�y automatycznie plecy m�czyzny. Wa�na by�a instynktowna zgroza, jak� budzi�o w niej najwspanialsze cia�o, jakie widzia�a w �yciu.

Tej zgrozy nie odzwierciedla�a w najmniejszym stopniu p�aska, beznami�tna twarz masa�ystki; lekko sko�ne czarne oczy pod zas�on� kr�tkich, czarnych, szorstkich w�os�w by�y puste jak plamy oleju, lecz w jej duszy skamla�o i kurczy�o si� zwierz�, a puls, gdyby go dziewczynie przypadkiem zmierzono, okaza�by si� bardzo wysoki.

I zn�w, jak po wielekro� w przeci�gu minionych dw�ch lat, pomy�la�a ze zdumieniem, dlaczego brzydzi si� tym doskona�ym cia�em, i jeszcze raz spr�bowa�a chaotycznie zanalizowa� sw� odraz�. Mo�e tym razem odrzuci uczucia, kt�re � mia�a pewno�� winowajcy � s� znacznie bardziej niegodne profesjonalistki, ani�eli po��danie seksualne, jakie budzili w niej niekt�rzy z pacjent�w.

We�my na pocz�tek drobiazgi: jego w�osy. Spojrza�a w d� na okr�g��, niedu�� g�ow� stercz�c� z �ylastego karku. By�a pokryta przylegaj�cymi do czaszki rudoz�otymi k�dziorkami, kt�re powinny budzi� w niej mi�e skojarzenie ze stylizowanymi czuprynami, jakie widywa�a na zdj�ciach przedstawiaj�cych staro�ytne pos�gi. A jednak te k�dziorki by�y jako� zanadto sprasowane, zanadto zbite, zbyt ciasno przylegaj�ce do czaszki. Ich widok budzi� podobny dreszcz, jak my�l o przeci�gni�ciu paznokciami po we�nianym dywanie. No i te z�ociste pier�cienie zarasta�y kark tak nisko � nieomal (pomy�la�a w kategoriach zawodowych) do pi�tego kr�gu szyjnego. Tam urywa�y si� gwa�townie prost� krech� kr�tkich stercz�cych w�osk�w.

Dziewczyna przerwa�a, aby pozwoli� odpocz�� d�oniom, i kucn�a. G�rna, pi�kna po�owa jej cia�a op�ywa�a ju� potem. Przetar�a czo�o grzbietem przedramienia i si�gn�a po butelk� z oliw�. Wyla�a mniej wi�cej sto�ow� �y�k� p�ynu na miniaturowy w�ochaty wzg�rek w dole plec�w m�czyzny i rozruszawszy palce ponownie pochyli�a si� do przodu.

Ten embrion z�ocistego ogona, wyros�y ponad rozpadlin� po�ladk�w� u kochanka by�by czym� radosnym i podniecaj�cym, lecz u tego m�czyzny mia� w sobie co� bestialskiego. Nie, gadziego. Ale w�e nie maj� sier�ci. C�, nie jej wina, uwa�a�a, �e gadziego. Przesun�a d�onie w d� na dwa wybrzuszenia mi�ni po�ladkowych. To chwila, gdy wielu z jej pacjent�w, szczeg�lnie tych m�odszych, z dru�yny pi�karskiej, zaczyna�o z ni� �artowa�. Potem, je�li nie by�a bardzo, bardzo ostro�na, nast�powa�y propozycje. Niekiedy potrafi�a je uciszy�, wbijaj�c gwa�townie palce w okolice nerwu kulszowego. Przy innych znowu okazjach, szczeg�lnie gdy uwa�a�a m�czyzn� za atrakcyjnego, dochodzi�o do rozchichotanej sprzeczki, kr�ciutkich zapas�w i szybkiego, rozkosznego poddania.

Z tym m�czyzn� by�o inaczej, bez ma�a niesamowicie inaczej. Od pierwszego razu przypomina� bry�� martwego mi�sa. W ci�gu dw�ch lat nie odezwa� si� do niej ani s�owem. Gdy upora�a si� ju� z ty�em i nadchodzi�a chwila, gdy powinien przewr�ci� si� na wznak, jego oczy i cia�o ani razu nie zdradzi�y najmniejszego zainteresowania jej osob�. Kiedy klepa�a go po ramieniu, po prostu przewraca� si�, gapi� w niebo przez p�przymkni�te powieki i od czasu do czasu ziewa� przeci�gle, co by�o w nim jedyn� oznak� ludzkich zachowa�.

Dziewczyna zmieni�a pozycj� i powoli wymasowa�a jego praw� nog� ku �ci�gnu Achillesa. Gdy do� dotar�a, ogarn�a spojrzeniem ca�e pot�ne cia�o. Czy jej odraza by�a tylko fizyczna? Czy rzecz w czerwonawym zabarwieniu opalenizny na sk�rze z natury mlecz-nobia�ej, tym kolorze pieczonego mi�sa? A mo�e chodzi o faktur� samej sk�ry, o te g��bokie, rzadko rozrzucone pory na aksamitnej powierzchni! Lub g�stw� pomara�czowych pieg�w na ramionach? Albo seksualizm tego m�czyzny? Oboj�tno�� jego imponuj�cych, butnie nabrzmia�ych mi�ni? Czy te� mia�a charakter duchowy � czy to zwierz�cy instynkt m�wi� jej, �e w tym wspania�ym ciele mieszka osobowo�� z�owroga?

Masa�ystka podnios�a si� na nogi, a potem stoj�c kr�ci�a g�ow� z boku na bok i gimnastykowa�a barki. Wyrzuci�a ramiona w bok i w g�r�, gdzie pozostawi�a je przez chwil�, umo�liwiaj�c odp�yni�cie z nich krwi. Podesz�a do swej siatki, wyj�a z niej ma�y r�czniczek, otar�a pot z twarzy i cia�a.

Gdy odwr�ci�a si� z powrotem do m�czyzny, �w przewr�ci� si� ju� na wznak i pod�o�ywszy r�k� pod g�ow� gapi� si� t�po w niebo. Drugie rami�, odrzucone na traw�, ju� na ni� czeka�o. Podszed�szy dziewczyna ukl�k�a na trawie obok jego g�owy. Wtar�a nieco oliwki w swoje d�onie, uj�a bezw�adn�, p�otwart� gar�� m�czyzny i zacz�a ugniata� kr�tkie grube palce.

Nerwowo zerkn�a w bok na czerwonobr�zow� twarz pod koron� g�stych, z�ocistych k�dzior�w. Na pierwszy rzut oka nic jej nie brakowa�o � by�a przystojna tak, jak bywaj� przystojne twarze czeladnik�w rze�nickich: r�owe policzki, zadarty nos, zaokr�glony podbr�dek. Lecz przy bli�szym spojrzeniu dostrzega�o si� co� okrutnego w w�skich, troch� skrzywionych wargach, co� �wi�skiego w du�ych dziurkach zadartego nosa, martwota za�, przes�aniaj�ca bardzo bladoniebieskie oczy, udziela�a si� ca�ej twarzy, przywodz�c na my�l topielc�w i kostnice. To tak � pomy�la�a � jak gdyby kto� rzuci� na twarz porcelanowej lalki przera�aj�cy makija�.

Posuwaj�c si� w g�r� ramienia dotar�a do olbrzymiego bicepsu. Gdzie ten cz�owiek zdoby� takie mi�nie? Czy by� bokserem? Jak wykorzystywa� swoje fantastyczne cia�o? Wedle pog�osek willa nale�a�a do milicji. Dw�ch s�u��cych by�o zapewne kim� w rodzaju stra�nik�w, cho� do ich obowi�zk�w nale�a�o tak�e gotowanie i sprz�tanie. Regularnie co miesi�c m�czyzna wyje�d�a� na kilka dni i w�wczas nie kazano jej przychodzi�. Od czasu do czasu za� mia�a nie pojawia� si� przez tydzie�, dwa tygodnie, miesi�c. Kiedy�, po jednej z takich nieobecno�ci, szyja i g�rna cz�� cia�a m�czyzny przemieni�y si� w jedn� mas� si�c�w. Innym zn�w razem spod rogu chirurgicznego plastra przyklejonego na piersi powy�ej serca wyziera� czerwony koniuszek na po�y zasklepionej rany. Ani razu nie o�mieli�a si� wypytywa� o swego podopiecznego w szpitalu b�d� w mie�cie. Kiedy pierwszy raz wys�ano j� do willi, jeden ze s�u��cych powiedzia�, �e je�li pi�nie s�owo o tym, co tu widzia�a, p�jdzie do wi�zienia. W szpitalu za� kierownik kadr, kt�ry nigdy dot�d nie dostrzega� jej istnienia, pos�a� po ni� i powiedzia� dok�adnie to samo. P�jdzie do wi�zienia. Mocne palce dziewczyny ugniata�y nerwowo mi�sie� naramienny. Zawsze wiedzia�a, �e to sprawa zwi�zana z Bezpiecze�stwem Pa�stwa. Mo�e w�a�nie dlatego to wspania�e cia�o nape�nia�o j� odraz�. Mo�e chodzi�o po prostu o strach przed organizacj�, kt�ra tym cia�em kierowa�a. Mocno zacisn�a oczy na my�l, kim ten m�czyzna mo�e naprawd� by�, co mo�e kaza� z ni� zrobi�. Z powrotem szybko je rozwar�a. �eby nie zauwa�y�. Lecz jego oczy t�po patrzy�y w niebo.

Teraz � si�gn�a po oliwk� � czas na twarz.

Kciuki dziewczyny ledwie zd��y�y tkn�� powiek jego zamkni�tych oczu, kiedy w domu rozdzwoni� si� telefon. Dzwonek wdar� si� niecierpliwie w cisz� ogrodu. W okamgnieniu m�czyzna poderwa� si� na kolano, jak sprinter czekaj�cy strza�u startera. Nie ruszy� jednak. Dzwonienie umilk�o. Rozleg� si� szmer g�osu. Dziewczyna nie s�ysza�a, co m�wi, lecz brzmia� pokornie, jakby kwitowa� instrukcje. Potem umilk�, w drzwiach ukaza� si� na moment jeden ze s�u��cych, wykona� gest przywo�ania i na powr�t skry� si� w domu. Gest jeszcze trwa�, kiedy nagi m�czyzna zerwa� si� do biegu. Patrzy�a, jak jego br�zowe plecy nikn� w otwartych przeszklonych drzwiach. Lepiej, �eby nie znalaz� jej po swym powrocie w tym samym miejscu � bezczynnej, mo�e pods�uchuj�cej. Podnios�a si� i uczyniwszy dwa kroki skoczy�a zgrabnie do basenu z jego cementowej kraw�dzi.

Jakkolwiek rzecz wyja�nia�aby odczucia dziewczyny wobec m�czyzny, kt�rego cia�o musia�a masowa�, by�o lepiej dla jej spokoju ducha, �e nie zna�a jego prawdziwej to�samo�ci.

Naprawd� nazywa� si� Donovan Grant lub Red Grant. Lecz od dziesi�ciu lat jego nazwisko brzmia�o Krasno-Granitski, s�u�bowy za� pseudonim � �Granit".

By� g��wnym wykonawc� wyrok�w SMIERSZ-u, skrytob�jczego aparatu MGB, w tej za� chwili bezpo�redni� lini� MGB z Moskwy przekazywano mu instrukcje.

Grant delikatnie od�o�y� s�uchawk� na wide�ki i siedz�c wpatrywa� si� w telefon.

Stoj�cy nad nim stra�nik o kulistej g�owie powiedzia�:

��Lepiej si� zbierajcie.

��Macie jaki� pomys� o rodzaju misji? � Grant doskonale w�ada� rosyjskim, lecz m�wi� z wyra�nym obcym akcentem. M�g� uchodzi� za mieszka�ca kt�rej� z republik nadba�tyckich. Jego g�os, wysoki i bezbarwny, brzmia� tak, jak gdyby Grant recytowa� jaki� nudny ust�p ksi��ki.

��

��Nie. Tylko �e jeste�cie potrzebni w Moskwie. Samolot ju� leci. B�dzie tu za jak�� godzin�. P� godziny na tankowanie, potem trzy albo cztery godziny, to zale�y od pogody, i jeste�cie w Charkowie. W Moskwie b�dziecie ko�o p�nocy. Lepiej si� pakujcie. Wezw� samoch�d.

Grant nerwowo podni�s� si� na nogi.

��Tak. Macie racj�. Ale nie powiedzieli nawet, czy chodzi o akcj�? Cz�owiek chcia�by wiedzie�. Linia jest bezpieczna. Mogli co� napomkn��. Zwykle tak robi�.

��Tym razem nie.

Grant powoli wyszed� z przeszklonych drzwi na trawnik. Je�li nawet spostrzeg� dziewczyn� siedz�c� na przeciwleg�ym brzegu basenu, nie da� tego po sobie pozna�. Pochyliwszy si� podni�s� ksi��k� i z�ote zdobycze zawodowe, a potem wr�ci� do domu i wszed� po schodach do swej sypialni.

Na umeblowanie tego ponurego pokoju sk�ada�o si� tylko �elazne ��ko, z kt�rego po jednej stronie wisia�a a� do pod�ogi skot�owana po�ciel, wyplatane krzes�o, nie malowana szafa i tandetna umywalka z cynow� miednic�. Pod�og� za�ciela�y porozrzucane magazyny angielskie i ameryka�skie, przy �cianie pod oknem sta�y rz�dem powie�ci sensacyjne w tanich, kieszonkowych, lub luksusowych wydaniach.

Grant pochyli� si� i wyci�gn�� spod ��ka poobijan� w�osk� walizk�, do kt�rej spakowa� nieco wyj�tej z szafy taniej, lecz przyzwoitej, starannie wypranej odzie�y. Potem pospiesznie umy� si� zimn� wod� i myd�em o � jak�eby inaczej � r�anym aromacie, a wreszcie wytar� si� �ci�gni�tym z ��ka prze�cierad�em.

Z dworu dolecia� warkot samochodu. Grant szybko ubra� si� w rzeczy r�wnie zgrzebne i pozbawione wyrazu jak te, kt�re spakowa� do walizki, za�o�y� zegarek, wsun�� do kieszeni pozosta�e przedmioty osobiste, uj�� walizk� i zbieg� po schodach.

Drzwi frontowe by�y otwarte. Ujrza� dw�ch swych stra�nik�w gaw�dz�cych z kierowc� poobijanej limuzyny ZIS. �Cholerni g�upcy" pomy�la�. (Wci�� wi�kszo�� swych my�li formu�owa� w angielskim). �Pewnie mu ka�� dopilnowa�, �ebym przypadkiem nie zwia� w drodze na lotnisko. Pewnie nie potrafi� sobie wyobrazi�, �e cudzoziemiec m�g�by pragn�� mieszka� w ich zakazanym kraju." Zimne oczy jarzy�y si� gniewnie, kiedy postawiwszy walizk� na pod�odze Grant myszkowa� w�r�d g�stwy okry� zwieszaj�cej si� z ko�k�w na kuchennych drzwiach. Znalaz� sw�j mundur � szarobury deszczowiec i czarn� �lenin�wk�" funkcjonariuszy sowieckich � za�o�y� go, podni�s� walizk�, wyszed� z domu i wsiad� do wozu obok ubranego po cywilnemu kierowcy, brutalnie przy tym potr�caj�c barkiem jednego ze swych stra�nik�w.

Obaj m�czy�ni cofn�li si� bez s�owa, patrz�c na� twardymi oczyma. Kierowca zwolni� sprz�g�o i auto, czekaj�ce z wrzuconym biegiem, j�o nabiera� szybko�ci na pylistej drodze.

Willa sta�a na po�udniowo-wchodnim wybrze�u Krymu, mniej wi�cej w p� drogi pomi�dzy Teodozj� a Ja�t�. By�a jedn� z wielu s�u�bowych dacz, wzniesionych wzd�u� ulubionego przez dygnitarzy pasa g�rzystego wybrze�a stanowi�cego cz�� Riviery rosyjskiej. Red Grant wiedzia�, �e jest niebywale uprzywilejowany mieszkaj�c w�a�nie tu, nie za� w jakiej� ponurej willi na peryferiach Moskwy. Kiedy samoch�d pi�� si� pod g�r�, Grant pomy�la�, i� z pewno�ci� traktuj� go najlepiej, jak umiej�, nawet je�li ich troska ma dwa oblicza. Siedemdziesi�ciokilometrowa jazda na lotnisko w Symferopolu trwa�a godzin�. Na drodze nie by�o innych aut, przypadkowe za� wozy z winnic na d�wi�k klaksonu szybko zje�d�a�y w r�w. Jak w ca�ej Rosji, samoch�d oznacza� tu dygnitarza, dygnitarz za� m�g� oznacza� tylko niebezpiecze�stwo.

Wzd�u� ca�ej trasy by�y r�e, pola r�ane przeplataj�ce si� z winnicami, �ywop�oty z krzew�w r�anych obok drogi, a przy doje�dzie do lotniska olbrzymi kolisty kobierzec, gdzie przemieszane ze sob� czerwone i bia�e gatunki r� uk�ada�y si� w czerwon� gwiazd� na bia�ym tle. Grantowi rzyga� si� chcia�o od tych r� i pragn��' by� ju� w Moskwie, z dala od ich s�odkiego zapachu.

Min�li wjazd do Portu Cywilnego i posuwaj�c si� przez jakie� p�tora kilometra wzd�u� wysokiej �ciany dotarli do wojskowego ko�ca lotniska. Przy wysokiej drucianej bramie kierowca okaza� przepustk� dw�m uzbrojonym w pistolety maszynowe wartownikom i wjechali na p�yt�. Sta�o tu kilka samolot�w: wielkie wojskowe transportowce w barwach ochronnych, ma�e dwusilnikowe maszyny treningowe i dwa helikoptery marynarki wojennej. Kierowca zatrzyma� w�z, aby zapyta� m�czyzn� w kombinezonie, gdzie szuka� samolotu Granta. Natychmiast z wie�y kontrolnej donios�o si� metaliczne szcz�kni�cie i g�o�nik warkn��:

��W lewo. W g��bi na lewo. Numer V-BO.

Kierowca pos�usznie ruszy� po p�ycie lotniska, gdy stalowy g�os warkn�� ponownie:

��Sta�!

Kiedy szofer wdepn�� peda� hamulca, w g�rze rozleg� si� og�uszaj�cy wizg. Obaj m�czy�ni przykurczyli si� instynktownie, gdy od strony zachodz�cego s�o�ca nadlecia�a formacja czterech MIG-�w 17 i przemkn�a nad ich g�owami z opuszczonymi do l�dowania kr�tkimi klapami hamulcowymi. Samoloty jeden po drugim siad�y na olbrzymim pasie startowym, przy czym z k� przednich strzeli�y ob�oczki b��kitnego dymu, a potem, z wyciem silnik�w odrzutowych, potoczy�y si� ku odleg�ej linii granicznej, zawr�ci�y i podko�owa�y do wie�y kontrolnej i hangar�w.

��Rusza�!

Po przebyciu stu metr�w dotarli do samolotu z literami rozpoznawczymi V-BO. By� to dwusilnikowy Iliuszyn 12. W�z zatrzyma� si� przy aluminiowej drabince zwieszonej z drzwi kabiny. W luku ukaza� si� jeden z cz�onk�w za�ogi. Zszed� po drabince, uwa�nie obejrza� przepustk� kierowcy i dokumenty Granta, po czym kierowc� oddali� gestem, Grantowi za� poleci� pod��y� za sob�. Nie zaproponowa� pomocy w d�wiganiu baga�u, lecz Grant wni�s� swoj� walizk� po stopniach, jakby nie by�a ci�sza od ksi��ki. Lotnik wci�gn�� drabink�, zatrzasn�� szeroki w�az i pospieszy� do kokpitu.

Do wyboru by�o dwadzie�cia pustych siedze�. Grant zaj�� najbli�sze luku i zapi�� pas bezpiecze�stwa. Przez otwarte drzwi kokpitu dolecia� kr�tki trzask rozmowy z wie�� kontroln�, oba silniki zawy�y, zakaszla�y i podj�y prac�, samolot za� zawr�ci� szybko jak samoch�d, podko�owa� na pocz�tek pasa p�nocno-po�udniowego i bez �adnych dodatkowych czynno�ci wst�pnych nabra� p�du i wzni�s� si� w powietrze.

Grant rozpi�� pas, zapali� papierosa Trojka ze z�otym ustnikiem i rozpar�szy si� na siedzeniu odda� si� mi�ym rozwa�aniom o swej dotychczasowej karierze i tym, co go czeka w najbli�szej przysz�o�ci.

Donovan Grant by� owocem zwi�zku zawartego pewnej p�nocy pomi�dzy zawodowym ci�arowcem niemieckim a po�udniowoirlandzk� kelnerk�. Zwi�zek �w trwa� kwadrans, zosta� za� skonsumowany na wilgotnej trawie pod namiotem cyrkowym rozstawionym na peryferiach Belfastu. Gdy ju� by�o po wszystkim, ojciec wr�czy� matce p� korony, uszcz�liwiona natomiast matka pow�drowa�a do domu, czyli ��ka w kuchni kafejki obok dworca kolejowego. Stwierdziwszy, �e jest w ci��y, zamieszka�a u swej ciotki w wiosce Aughmacloy, le��cej po obu stronach granicy i tam, w p� roku p�niej, umar�a na gor�czk� poporodow� wydawszy na �wiat dwunastofuntowego ch�opczyka. Przed �mierci� poleci�a, by syn nosi� imi� Donovan (ci�arowiec wyst�powa� pod pseudonimem �Mocarny 0'Donovan") i jej rodowe nazwisko Grant.

Ch�opiec, kt�rym bez entuzjazmu zajmowa�a si� ciotka, r�s� zdrowo, by� niezwykle silny i ogromnie milkliwy. Nie mia� przyjaci�. Nie �yczy� sobie �adnych stosunk�w z innymi dzie�mi, a je�li czego� od nich potrzebowa�, wymusza� to pi�ciami. W szkole miejscowej niezmiennie bano si� go i nie lubiano, lecz Grant zdoby� sobie reputacj� mocuj�c si� i boksuj�c na jarmarkach, gdzie krwio�ercza furia jego atak�w w po��czeniu z podst�pno�ci� pozwala�a mu odnosi� zwyci�stwa nad ch�opcami starszymi i silniejszymi.

To w�a�nie dzi�ki tym walkom wpad� w oko Sinn-Feinerom, kt�rzy wykorzystywali Aughmacloy jako g��wny kana� przerzutowy dla swych ciemnych spraw na p�nocy, a tak�e przemytnikom, korzystaj�cym z wioski w dok�adnie tych samych celach. Po uko�czeniu szko�y Grant sta� si� cz�owiekiem do brudnej roboty obu tych grup. P�acono mu dobrze, staraj�c si� zarazem jak najrzadziej miewa� z nim do czynienia.

W�a�nie w tym czasie, oko�o pe�ni ksi�yca, jego cia�o pocz�o odczuwa� osobliwe i gwa�towne przymusy. Kiedy, w pa�dzierniku szesnastego roku swego �ycia, po raz pierwszy dosta� �Czadu", jak nazywa� rzecz na w�asny u�ytek wyszed� z domu i zadusi� kota. Dzi�ki temu �poczu� si� lepiej" na ca�y miesi�c. W listopadzie za�atwi� wielkiego owczarka, ko�o Bo�ego Narodzenia za�, o p�nocku, poder�n�� gard�o krowie w stajni s�siada. Mia� do�� zdrowego rozs�dku, by poj��, �e rych�o te tajemnicze �mierci zaczn� budzi� w wiosce zdziwienie, kupi� wi�c rower, na kt�rym raz w miesi�cu wyrusza� noc� w teren. Cz�sto by�y to wyprawy bardzo dalekie, zatem po dw�ch miesi�cach, kiedy musia� zadowala� si� g�mi i kurcz�tami, zaryzykowa� i poder�n�� gard�o �pi�cemu w��cz�dze.

Nocami ludzie wychodzili z dom�w tak rzadko, �e niebawem zacz�� wyrusza� wcze�niej: penetruj�c na swym rowerze znaczne po�acie terenu dociera� do odleg�ych wiosek o zmierzchu, kiedy samotni rolnicy wracali z p�l, dziewczyny za� sz�y na schadzki.

Z dziewcz�tami, kt�re niekiedy zabija�, nie �zabawia� si�" w �aden inny spos�b. S�ysza� wprawdzie rozmowy na ten temat, ale by�y to sprawy zupe�nie dla� niepoj�te. To tylko cudowny akt zabijania sprawia�, �e �czu� si� lepiej". Nic innego.

Kiedy ko�czy� siedemnasty rok �ycia ca�y region Fermanagh, Tyrone i Armagh roi� si� od upiornych pog�osek. Gdy w bia�y dzie� zamordowano kobiet� i uduszon� rzucono oboj�tnie w kop� siana, pog�oski przerodzi�y si� w panik�. Po wioskach formowano ochotnicze grupki wigilant�w, �ci�ga�y posi�ki policyjne z psami, opowie�ci za� o �Ksi�ycowym Mordercy" przywabia�y dziennikarzy. Kilkakro� jad�cego na swym rowerze Granta zatrzymywano i przes�uchiwano, Grant jednak mia� w Aughmacloy pot�nych protektor�w, a jego wywody o przeja�d�kach treningowych zwi�zanych z uprawianiem boksu zawsze zyskiwa�y potwierdzenie, by� bowiem w owym czasie dum� wioski i pretendentem do tytu�u mistrza Irlandii w wadze p�ci�kiej.

I zn�w instynkt ocali� go w por� przed wpadk�: Grant wyjecha� z Aughmacloy do Belfastu, gdzie odda� si� w r�ce podupad�ego organizatora walk bokserskich, kt�ry pragn�� uczyni� ze� zawodowca. W marnej sali treningowej panowa�a drako�ska dyscyplina. By�o to niemal wi�zienie i kiedy w �y�ach Granta zn�w zakipia�a krew, m�g� co najwy�ej zat�uc niemal na �mier� swoich sparing-partner�w. Gdy dwukrotnie trzeba go by�o odci�ga� si�� od przeciwnika w ringu, mened�er chcia� Granta nawet wyrzuci�, przed czym uratowa�o go tylko zdobycie tytu�u mistrzowskiego.

Grant zdoby� mistrzostwo w 1945 roku w dniu swych osiemnastych urodzin; zaraz potem powo�ano go do wojska, gdzie zosta� kierowc� w Kr�lewskim Korpusie ��czno�ci. Okres szkolenia w Anglii otrze�wi� go nieco, a przynajmniej uczyni� ostro�niejszym, kiedy dostawa� �Czadu". Teraz, podczas pe�ni, szuka� ucieczki w piciu. Bra� butelk� whisky do las�w otaczaj�cych Aldershot, gdzie opr�nia� j� do dna, �ledz�c beznami�tnie swe doznania a� do odzyskania pe�nej �wiadomo�ci. We wczesnych godzinach rannych wraca� chwiejnie do koszar, tylko na po�y usatysfakcjonowany, ale ju� nie gro�ny. Je�li zosta� przy�apany przez wartownika, dostawa� najwy�ej dzie� koszarniaka, bo dow�dca jednostki nie chcia� mu psu� samopoczucia przed mistrzostwami armii.

Sekcj� transportow� Granta przerzucono jednak pospiesznie do Berlina w chwili �korytarzowych" nieporozumie� z Rosjanami i Grant w mistrzostwach nie wzi�� udzia�u. W Berlinie zaintrygowa� go nieustanny sw�d niebezpiecze�stwa, uczyni� jeszcze ostro�niejszym i bardziej szczwanym. Wci�� podczas pe�ni zapija� si� w trupa, lecz przez reszt� czasu obserwowa� i knu�. Podoba�o mu si� to, co s�ysza� o Rosjanach � ich brutalno�ci, wzgardzie dla ludzkiego �ycia, bezwzgl�dno�ci � i postanowi� do nich uciec. Ale jak? I co im mo�e zanie�� w charakterze wiana? Na czym im zale�y?

Do definitywnego wprowadzenia pomys�u w czyn sk�oni�y go ostatecznie mistrzostwa Brytyjskiej Armii Renu. Zbiegiem okoliczno�ci odbywa�y si� podczas pe�ni ksi�yca. Grant, reprezentuj�cy Kr�lewski Korpus ��czno�ci, zarobi� napomnienia za przytrzymywanie i ciosy poni�ej pasa, a wreszcie zosta� zdyskwalifikowany w trzeciej rundzie za konsekwentnie nieczyst� walk�. Kiedy schodzi� z ringu, wygwizda� go ca�y stadion � najg�o�niej za� jego macierzysty pu�k � nazajutrz natomiast, wezwany przez dow�dc�, us�ysza�, �e przynosi ha�b� Kr�lewskiemu Korpusowi i najbli�szym transportem b�dzie odes�any do domu. Koledzy-kierowcy zacz�li go bojkotowa�, a skoro nikt nie chcia� z nim je�dzi�, przeniesiono tymczasem Granta do ��cznikowej s�u�by motocyklowej.

To przeniesienie odpowiada�o mu jak �adne. Przyczai� si� na kilka dni, a potem � pewnego wieczoru, gdy odebra� ju� poczt� z Dow�dztwa wywiadu wojskowego przy Reichskanzlerplatz � ruszy� wprost ku Sektorowi Rosyjskiemu, poczeka� z w��czonym silnikiem, a� otworzy si� brama, by przepu�ci� taks�wk�, przemkn�� przez ni� sze��dziesi�tk�, nim si� zd��y�a zamkn��, i wyhamowa� ostro przed betonowym bunkrem posterunku rosyjskiej stra�y granicznej.

Brutalnie wci�gni�to go na wartowni�. Siedz�cy za biurkiem oficer o drewnianej twarzy zapyta�, czego sobie �yczy.

��Sowieckiej Tajnej S�u�by � odpar� Grant bezbarwnie. � Jej szefa.

Oficer obdarzy� go zimnym spojrzeniem. Powiedzia� co� po rosyjsku. �o�nierze, kt�rzy wprowadzili Ganta, zacz�li wyci�ga� go na zewn�trz. Grant otrz�sn�� si� z nich bez trudu. Jeden z �o�nierzy uni�s� swoj� pepesz�.

Grant oznajmi� cierpliwie i wyra�nie:

��Mam mn�stwo tajnych dokument�w. Na dworze. W sk�rzanych torbach przy motocyklu. � Dozna� ol�nienia: � W�adujecie si� w powa�ne k�opoty, je�li nie dotr� do waszej Tajnej S�u�by.

Oficer powiedzia� co� do �o�nierzy, kt�rzy odst�pili od Granta.

��Nie mamy �adnej Tajnej S�u�by � stwierdzi� oficer w sztywnej angielszczy�nie. � Prosz� usi��� i wype�ni� ten formularz.

Grant zasiad� przy biurku i wype�ni� d�ugi kwestionariusz przeznaczony dla wszystkich, kt�rzy pragn�li odwiedzi� stref� wschodni�: by�y tam pytania o nazwisko, adres, cel wizyty i tak dalej, i tak dalej. Tymczasem oficer odby� kr�tk� i przyciszon� rozmow� telefoniczn�.

Grant w�a�nie ko�czy�, kiedy w pomieszczeniu zjawi�o si� dw�ch nast�pnych �o�nierzy � podoficer�w w brudnozielonych fura�erkach i mundurach polowych z zielonymi dystynkcjami. Nawet nie zerkn�wszy na formularz pogranicznik wr�czy� go jednemu z podoficer�w, ci za� wyprowadzili Granta na dw�r, wsadzili go razem z motocyklem do ty�u zamkni�tej p�ci�ar�wki i zaryglowali za nim drzwi. Po trwaj�cej mo�e kwadrans szybkiej je�dzie samoch�d stan��; wyszed�szy ze� Grant stwierdzi�, �e znajduje si� na dziedzi�cu od zaplecza wielkiego nowego gmachu. Wprowadzono go do budynku, wwieziono wind� na g�r� i pozostawiono samotnie w celi bez okien. Cela nie zawiera�a nic, pr�cz �elaznej pryczy. Po godzinie, kt�r� � jak uwa�a� � po�wi�cono na wertowanie jego tajnych dokument�w, wprowadzono Granta do obszernego gabinetu, gdzie za biurkiem siedzia� oficer w mundurze przyozdobionym trzema rz�dami medali i z�otymi dystynkcjami pu�kownika.

Na biurku nie by�o nic pr�cz wazy z r�ami.

Teraz, dziesi�� lat p�niej, spozieraj�c na rozleg�e skupisko �wiate�ek, migoc�ce trzy kilometry w dole, b�d�ce jak s�dzi�, Charkowem, Grant u�miechn�� si� nieweso�o do swego odbicia w szybie.

R�e. Od tego momentu jego �ycie p�yn�o wy��cznie po r�ach. R�e, r�e, r�e,, ca�y czas.

��Zatem chcia�by pan pracowa� w Zwi�zku Sowieckim, mister Grant?

By�o to p� godziny p�niej i pu�kownik MGB odczuwa� ju� znudzenie rozmow�. Uwa�a�, i� wycisn�� ju� z tego nader odpychaj�cego brytyjskiego �o�nierza wszystko, co mog�oby go zainteresowa�. Jeszcze tylko kilka uprzejmych zda� w podzi�ce za obfity �up tajemnic, jakiego dostarczy�y pocztowe torby tego cz�owieka, i mo�na go odes�a� do cel, w kt�rych zaczeka na przewiezienie w zwyk�ym trybie do Workuty lub innego obozu pracy.

��Tak, chcia�bym dla was pracowa�.

��A jak�� prac� m�g�by pan wykonywa�, mister Grant? Mamy mn�stwo niewykwalifikowanej si�y roboczej. Nie potrzebujemy kierowc�w ci�ar�wek, kiedy za� � tu pu�kownik u�miechn�� si� przelotnie � trzeba kogo� zboksowa�, mamy do wyboru wielu ludzi, kt�rzy potrafi� to robi�. W�r�d nich, nawiasem m�wi�c, dw�ch potencjalnych mistrz�w olimpijskich.

��Jestem ekspertem w zabijaniu ludzi. Robi� to doskonale. I uwielbiam.

Pu�kownik dostrzeg� czerwony ognik, kt�ry pod piaskowymi rz�sami zamigota� przez moment w bardzo bladob��kitnych oczach. Pomy�la�, �e ten cz�owiek m�wi szczerze. Jest r�wnie szalony jak odpychaj�cy. Popatrzy� zimno na Granta, zastanawiaj�c si�, czy warto na� marnowa� w Workucie straw�. Mo�e go lepiej zastrzeli�. Albo przerzuci� do Sektora Brytyjskiego i niech si� o niego martwi� rodacy.

��Pan mi nie wierzy � odpar� Grant ze zniecierpliwieniem. To by� niew�a�ciwy rozm�wca, nie ten wydzia�. � Kto tu u was odwala mokr� robot�? � By� pewien, i� Rosjanie dysponuj� czym� w rodzaju brygady skrytob�jc�w. Wszyscy tak m�wili. � Niech mi pan pozwoli z nimi pogada�. Kogo� dla nich zabij�. Kogokolwiek wska��. Zaraz.

Pu�kownik popatrzy� na� z niesmakiem. Mo�e jednak powinien zameldowa� o sprawie.

��Prosz� zaczeka� � wsta� i wyszed� z pokoju, pozostawiaj�c otwarte drzwi, w kt�rych zaraz pojawi� si� wartownik i z d�oni� na kolbie pistoletu j�� obserwowa� Granta.

Pu�kownik przeszed� do s�siedniego pokoju. By� pusty. Na biurku sta�y trzy telefony. Podni�s� s�uchawk� aparatu, z kt�rego bezpo�redni� lini� MGB m�g� si� po��czy� z Moskw�. Gdy odezwa� si� telefonista wojskowy, powiedzia� �SMIERSZ", a kiedy uzyska� po��czenie, poprosi� o Kierownika Wydzia�u Operacyjnego.

Po dziesi�ciu minutach od�o�y� s�uchawk�. Co za szcz�cie! Rozwi�zanie proste i konstruktywne. Jakikolwiek obr�t przybra�yby sprawy, przynios� skutek pomy�lny. Je�li Anglikowi si� powiedzie, b�dzie doskonale, je�li nie � powstanie mn�stwo zamieszania w Sektorze Zachodnim, zamieszania k�opotliwego dla Brytyjczyk�w, bo Grant to ich cz�owiek, zamieszania k�opotliwego dla Niemc�w, bo pr�ba nap�dzi strachu wielu ich szpiegom, a wreszcie zamieszania k�opotliwego dla Amerykan�w, bo to oni w przewa�nej mierze dostarczaj� funduszy kom�rce Baumgartena i uznaj� teraz, i� jej system bezpiecze�stwa ma luki. Zadowolony z siebie pu�kownik wr�ci� do gabinetu i usiad� naprzeciwko Granta.

��Czy m�wi pan powa�nie?

��Oczywi�cie �e tak.

��Ma pan dobr� pami��?

��Tak.

��W Sektorze Brytyjskim jest pewien Niemiec, dr Baumgarten. Mieszka w lokalu numer 5 przy Kurfurstendamm 22. Wie pan, gdzie to jest?

��Tak.

��Dzi� wieczorem zostanie pan ze swoim motocyklem przerzucony do Sektora Brytyjskiego. Numery rejestracyjne zostan� zmienione. Pa�scy rodacy b�d� pana szuka�. We�mie pan ze sob� kopert� dla dr Baumgartena. Kopert� z adnotacj�, i� musi zosta� dostarczona przez pos�a�ca. W swoim mundurze i z podobn� przesy�k� nie b�dzie pan mia� problem�w. Oznajmi pan, �e wiadomo�� jest tak poufna, i� musi si� pan zobaczy� z Baumgartenem w cztery oczy. Potem go pan zabije. � Pu�kownik uczyni� pauz�. Podni�s� brwi. � Tak?

��Tak � odpar� Grant flegmatycznie. � Czy zlecicie mi wi�cej podobnej roboty, je�li wywi��� si� z tej?

��Mo�liwe � powiedzia� beznami�tnie pu�kownik. � Ale najpierw musi pan zademonstrowa�, co potrafi. Po wykonaniu zadania i powrocie do Sektora Sowieckiego mo�e pan pyta� o pu�kownika Borysa. � Wcisn�� guzik dzwonka i pojawi� si� m�czyzna w cywilu. Pu�kownik ukaza� go gestem: � Ten cz�owiek pana nakarmi. Potem dostarczy kopert� i ostry n� ameryka�skiego wyrobu. To doskona�a bro�. Powodzenia.

Pu�kownik wyj�� z wazy r�� i pow�cha� j� z wyra�n� przyjemno�ci�.

Grant podni�s� si� na nogi.

��Dzi�kuj�, sir � powiedzia� gor�co.

Pu�kownik nie odpowiedzia� i nie oderwa� od r�y spojrzenia. W �lad za m�czyzn� w cywilu Grant wyszed� z gabinetu.

Samolot sun�� z rykiem nad sercem Rosji. Zostawi� za sob� gorej�ce daleko ku wschodowi piece hutnicze wok� miasta Sta-lino, a tak�e � od zachodu � srebrzyst� ni� Dniepru, rozga��ziaj�c� si� ko�o Dniepropietrowska. �wietlista plama wok� Charkowa oznacza�a granic� Ukrainy, pojawi�o si� i znikn�o mniejsze skupisko �wiate� � Kursk, miasto fosfat�w. Grant wiedzia�, �e rozpo�cieraj�ca si� teraz w dole g�sta, nieprzenikniona ciemno�� kryje wielki �rodkowy step, na kt�rym szumi� i dojrzewaj� w mroku miliardy ton rosyjskiego zbo�a. Nie b�dzie �adnych wi�cej oaz �wiat�a, dop�ki � za godzin�, podczas kt�rej pokonaj� pi��set ostatnich kilometr�w � nie dotr� do Moskwy.

Teraz Grant zna� ju� Rosj� bardzo dobrze. Ledwie po szybkim, kompetentnym i sensacyjnym zamordowaniu arcywa�nego zachodnioniemieckiego szpiega Grant przemkn�� przez granic� i dotar� jako� do �pu�kownika Borysa", a przebrano go w ubi�r cywilny, zakryto pilotk� w�osy, wsadzono do pustego samolotu MGB i przetransportowano wprost do Moskwy.

Wtedy zacz�� si� rok po�owicznego uwi�zienia, kt�ry Grant po�wi�ci� na utrzymywanie si� w formie i nauk� rosyjskiego, podczas gdy w jego otoczeniu pojawiali si� i znikali ludzie � funkcjonariusze �ledczy, kapusie, lekarze. Tymczasem szpiedzy sowieccy w Anglii i Irlandii P�nocnej drobiazgowo badali jego przesz�o��.

Pod koniec tego roku wystawiono Grantowi tak czyste �wiadectwo zdrowia politycznego, o jakim cudzoziemiec w Rosji mo�e tylko marzy�. Informatorzy angielscy i ameryka�scy donie�li, �e nie jest w najmniejszym stopniu zainteresowany polityk� czy te� normami spo�ecznymi jakiegokolwiek kraju �wiata, lekarze za� i psychologowie wyrazili zgodn� opini�, i� cierpi na zaawansowan� depresj� maniakaln�, kt�rej okresy krytyczne zbiegaj� si� w czasie z pe�niami ksi�yca. Dodawali r�wnie�, �e Grant jest osobowo�ci� narcystyczn� i aseksualn� o bardzo wysokiej odporno�ci na b�l. Pomijaj�c te cechy szczeg�lne, charakteryzowa�o go doskona�e zdrowie, a tak�e, pomimo beznadziejnie niskiego poziomu wykszta�cenia, naturalny, i�cie lisi spryt. Zgadzano si�, �e Grant to wyj�tkowo niebezpieczny cz�onek spo�ecze�stwa i jako taki winien ze� zosta� wyeliminowany.

Gdy dossier Granta znalaz�o si� przed obliczem szefa spraw personalnych MGB, �w got�w by� zrazu napisa� na marginesie �Zabi�", lecz w�wczas przysz�o g��bsze zastanowienie.

W Zwi�zku Sowieckim istnieje znaczne zapotrzebowanie na us�ugi katowskie nie dlatego, �e przeci�tny Rosjanin jest cz�owiekiem okrutnym � aczkolwiek nacja rosyjska wyda�a kilku najwi�kszych okrutnik�w �wiata � lecz dlatego, i� zadawanie �mierci stanowi instrument polityki. Ludzie sprzeciwiaj�cy si� Pa�stwu s� przeciwnikami Pa�stwa, a Pa�stwo nie ma miejsca dla wrog�w. Jest do zrobienia zbyt wiele, aby traci� na nich cenny czas, w zwi�zku z tym, je�li sprawiaj� sta�e k�opoty, po prostu si� ich eliminuje. W kraju o populacji si�gaj�cej dwustu milion�w mo�na spokojnie pozwoli� sobie na wymordowanie wielu tysi�cy rocznie. Je�li � jak to si� sta�o podczas dw�ch najwi�kszych czystek � w ci�gu jednego roku musi zgin�� milion, strata r�wnie� nie jest wielka. Kwesti� powa�n� jest natomiast niedob�r kat�w. �Zycie" kata jest bowiem kr�tkie. W pewnym momencie kat zaczyna mie� do�� swojej roboty. Jego dusza zaczyna od niej chorowa�. Po dziesi�cio-, dwudziesto-, stukrotnym wys�uchaniu przed�miertnego rz�enia istota ludzka, jakkolwiek zwyrodnia�a, zara�a si�, mo�e przez proces osmozy z sam� �mierci�, wirusem �mierci, kt�ry wkrada si� w jej cia�o i poch�ania je niczym rak. Ow�adaj� w�wczas katem melancholia, alkohol i okropne poczucie znu�enia, kt�re zasnuwa mu oczy szkliwem, zwalnia ruchy i niweczy dok�adno��. Widz�c te oznaki, pracodawca nie ma innego wyj�cia, jak tylko straci� kata i poszuka� jego nast�pcy.

Kadrowiec MGB u�wiadamia� sobie ten problem i nie traci� z pola widzenia nie tylko potrzeby poszukiwa� wyrafinowanych skrytob�jc�w, lecz tak�e zwyk�ych rze�nik�w. I oto mia� cz�owieka, kt�ry wydawa� si� w obu formach zabijania ekspertem bez reszty oddanym swemu rzemios�u i, je�li wierzy� lekarzom, wprost dla niego stworzonym.

Kierownik Spraw Personalnych napisa� zatem kr�tk�, sarkastyczn� uwag� na dokumentach Granta, opatrzy� je nag��wkiem SMIERSZ Otdie� II i rzuci� na tac� z korespondencj� s�u�bow�.

Cia�em Donovana Granta zaw�adn�� wydzia� II SMIERSZU, zajmuj�cy si� operacjami i egzekucjami, jego nazwisko za�, zmienione na Granitski, wci�gn�� w swoje rejestry.

Dwa nast�pne lata by�y dla Granta ci�kie. Musia� wr�ci� do szko�y i to takiej szko�y, �e my�la� z rozrzewnieniem o porzni�tych scyzorykiem �awkach w zardzewia�ym blaszanym baraku wype�nionym zapachem ch�opc�w i sennym bzyczeniem much � jedynym obrazie szko�y, jaki zna�. Tu, w po�o�onej pod Leningradem Szkole Wywiadu dla Cudzoziemc�w, ciasno wbity w szeregi Niemc�w, Czech�w, Polak�w, Ba�t�w, Chi�czyk�w i Murzyn�w, kt�rych twarze wyra�a�y powag� i zaanga�owanie, o��wki za� �miga�y po kartkach zeszyt�w, boryka� si� z zagadnieniami b�d�cymi dla� czyst� chi�szczyzn�.

By�y tu zaj�cia z Podstaw Wiedzy Politycznej, w tym historia ruch�w robotniczych, partii komunistycznej i przemys�owych pot�g �wiata � by�y � upstrzone egzotycznymi nazwiskami, kt�re ledwie potrafi� wym�wi� � nauki Marksa, Lenina i Stalina. By�y lekcje po�wi�cone �Przeciwnikowi klasowemu, z kt�rym walczymy", i wyk�ady o komunizmie i faszyzmie; by�y tygodnie strawione na �Taktyk�, agitacj� i propagand�" i kolejne tygodnie po�wi�cone problemom mniejszo�ci narodowych, lud�w kolonialnych, Murzyn�w i �yd�w. Ka�dy miesi�c ko�czy� si� egzaminami, na kt�rych Grant wypisywa� majaczenia analfabety, naszpikowane na po�y zapomnianymi strz�pami historii Anglii i poprzekr�canymi sloganami komunist�w; nieuchronnie prowadzi�o to do rwania w kawa�ki jego wypocin, raz � wobec ca�ej klasy.

Wytrwa� jednak, a kiedy przyszed� czas Przedmiot�w Praktycznych, dawa� sobie rad� znacznie lepiej. Szybko poj�� podstawy Kod�w i szyfr�w, bo chcia� je zrozumie�. By� dobry z ��czno�ci i natychmiast po�apa� si� w labiryncie kontakt�w, zag�usze�, kurier�w i skrzynek kontaktowych; z Zaj�� polowych � gdzie ka�dy absolwent musia� zaplanowa� i przeprowadzi� na przedmie�ciach Leningradu i jego okolicach symulowan� operacj� � dosta� ocen� bardzo dobr�. Na koniec, kiedy przysz�y sprawdziany z Czujno�ci, Dyskrecji, Norm bezpiecze�stwa, Przytomno�ci umys�u, Odwagi i Opanowania, zostawi� w pobitym polu ca�� szko��.

Raport, kt�ry pod koniec roku wr�ci� do SMIERSZU, konkludowa�: �Warto�� polityczna zero. Warto�� operacyjna � najwy�sza" � a w�a�nie takie wnioski pragn�� us�ysze� Otdie� II.

Nast�pny rok, jako jeden z trzech zagranicznych student�w po�r�d kilku setek Rosjan, sp�dzi� Grant w Szkole Terroru i Dywersji, w podmoskiewskiej Kuczinie. Tu, pod og�lnym nadzorem s�ynnego pu�kownika Arkadego Fotojewa, zwanego ojcem wsp�czesnego sowieckiego szpiegostwa, triumfalnie zaliczy� kursy judo, boksu, gimnastyki, fotografii i radio��czno�ci, i udoskonali� pod okiem pu�kownika-lejtnanta Niko�aja God�owskiego, mistrza Sowiet�w w strzelectwie, sw�j kunszt w pos�ugiwaniu si� broni� kr�tk�.

Dwukrotnie w ci�gu owego roku podczas pe�ni ksi�yca w�z z MGB zabiera� go bez uprzedzenia i wi�z� do jednego z moskiewskich wi�zie�. Tam, zamaskowanemu czarnym kapturem, pozwalano mu wykonywa� egzekucje przy u�yciu rozmaitych narz�dzi � sznura, toporu, karabinu maszynowego. Przed, w trakcie i po robiono mu EKG, mierzono ci�nienie krwi, a tak�e poddawano r�nym innym testom medycznym, o kt�rych celu i wynikach nigdy go jednak nie poinformowano.

By� to udany rok i Grant odnosi� s�uszne wra�enie, i� sprawia swym opiekunom satysfakcj�.

W latach 1949 i 1950 pozwalano mu uczestniczy� w drobnych operacjach, przeprowadzanych w pa�stwach satelickich przez Grupy Lotne lub Awanposty. By�y to pobicia i proste zab�jstwa podejrzanych o zdrad� lub inne grzeszki rosyjskich szpieg�w i pracownik�w wywiadu. Grant wywi�zywa� si� z tych zada� kompetentnie, dok�adnie i cicho, a cho� obserwowano go nieustannie i uwa�nie, nie stwierdzono najmniejszych odst�pstw od nakazanego mu trybu post�powania czy te� s�abo�ci charakteru b�d� b��d�w technicznych. Mo�e sprawy potoczy�yby si� inaczej, gdyby zlecono mu jednoosobow� misj� skrytob�jcz� podczas pe�ni, lecz jego zwierzchnicy, �wiadomi, �e nie podlega�by w takim okresie ani ich, ani swojej kontroli, wybierali dla jego operacji terminy bezpieczne. Pe�nia by�a stuprocentowa zarezerwowana dla jatek w wi�zieniach, kt�re niekiedy urz�dzano mu w nagrod� za udane misje przeprowadzone z zimn� krwi�.

Wlatach 1951 i 1952 uznano u�yteczno�� Granta pe�niej i bardziej oficjalnie. W rezultacie doskona�ej pracy, szczeg�lnie we Wschodnim Sektorze Berlina, przyznano mu obywatelstwo sowiecie i podwy�k� pensji, kt�ra w 1953 si�gn�a godziwych pi�ciu tysi�cy rubli. W 1953 otrzyma� stopie� majora z prawami do emerytury datowanymi wstecz do dnia jego pierwszego kontaktu z �pu�kownikiem Borysem", a tak�e s�u�bow� will� na Krymie. Przypisano mu dw�ch ochroniarzy � kt�rzy w cz�ci mieli go strzec, w cz�ci za� pilnowa�, by nie �poszed� na lewizn�", jak w �argonie MGB zwie si� zdrad� � a raz w miesi�cu dowo�ono do najbli�szego wi�zienia i pozwalano wykona� tyle egzekucji, ilu by�o pod r�k� odpowiednich na nie kandydat�w.

Naturalnie, Grant nie mia� przyjaci�. Wszyscy, kt�rzy si� z nim stykali, odczuwali wobec niego albo nienawi��, albo strach, albo zazdro��. Nie mia� nawet tych zawodowych znajomo�ci, jakie w dyskretnym i czujnym �wiatku sowieckich funkcjonariuszy uchodz� za przyja��. Je�li jednak dostrzega� nawet ten fakt, to si� nim nie przejmowa�. Jedynymi osobami budz�cymi w nim zainteresowanie by�y jego ofiary. Reszta �ycia toczy�a si� wy��cznie w jego duszy. A by�a to dusza bogato i niepokoj�co zaludniona my�lami.

Opr�cz tego mia�, oczywi�cie, SMIERSZ. Nikt w Zwi�zku Sowieckim, kto mia� za sob� SMIERSZ, nie musia� si� martwi� o przyjaci� ani w og�le o nic pr�cz tego, by czarne skrzyd�a organizacji nie przesta�y strzec jego g�owy.

Grant wci�� oddawa� si� niejasnym rozwa�aniom o swej pozycji wobec pracodawc�w, gdy, pojmany naprowadzaniem radarowym z Lotniska Tuszyno, le��cego obok czerwonej po�wiaty Moskwy, samolot pocz�� traci� wysoko��.

By� na samym szczycie swojej g�ry, by� g��wnym wykonawc� wyrok�w SMIERSZ-u, a zatem ca�ego Zwi�zku Sowieckiego. Ku czemu jeszcze m�g�by zmierza�? Dalszym awansom? Wi�kszej forsie? Kolejnym z�otym pami�tkom? Wa�niejszym ofiarom? Lepszej technice?

Na poz�r nie bardzo by�o si� ju� o co bi�. Chyba �e w jakim� innym kraju jest cz�owiek, o kt�rym jeszcze nie s�ysza�, a kt�rego b�dzie musia� wyeliminowa�, zanim przypadnie mu w udziale supremacja absolutna.

SMIERSZ jest oficjaln� agend� skrytob�jcz� rz�du sowieckiego. Dzia�a tak w kraju, jak za granic�, zatrudniaj�c � w roku 1955 � czterdzie�ci tysi�cy m�czyzn i kobiet. SMIERSZ to skr�t od s��w Smiert' Szpionam, co oznacza �mier� Szpiegom. Nazwy tej u�ywaj� tylko pracownicy samej organizacji i funkcjonariusze sowieccy. �adnemu obywatelowi przy zdrowych zmys�ach nawet do g�owy nie przyjdzie, by na g�os wypowiedzie� te s�owa.

Central� SMIERSZ-u jest niezwykle du�y i niezwykle szpetny wsp�czesny gmach stoj�cy z numerem trzynastym przy szerokiej i monotonnej ulicy Srietienka. Mijaj�c dw�ch wartownik�w z broni� p�automatyczn� strzeg�cych z obu stron szerokich schod�w, kt�re wiod� do wielkich, dwuskrzyd�owych �elaznych drzwi, przechodnie opuszczaj� wzrok ku ziemi. Je�li przypomn� sobie na czas lub mog� zrobi� rzecz w spos�b naturalny, przechodz� przez ulic� i mijaj� budynek po drugiej stronie.

Kierowanie SMIERSZ-em odbywa si� z drugiego pi�tra. Najwa�niejszym pomieszczeniem drugiego pi�tra jest ogromna, jasna sala o �cianach wymalowanych farb� koloru bladooliwkowozielonego, tak powszechnie spotykanego we wszystkich pa�stwowych biurach �wiata. Po przeciwleg�ej stronie d�wi�koszczelnych drzwi na dziedziniec od ty�u budynku wyzieraj� dwa okna. Pod�og� wy�ciela od �ciany do �ciany wielobarwny kaukaski dywan najwy�szego gatunku. W lewym rogu sali stoi ukosem masywne d�bowe biurko, kt�rego blat, pod grub� szklan� p�yt�, wy�o�ony jest czerwonym aksamitem.

Po lewej stronie biurka stoj� dwa koszyki na korespondencj� otrzymywan� i ekspediowan�, po prawej za� � cztery telefony.

Tworz�c z biurkiem kszta�t litery T, uko�nie przez pok�j biegnie st� konferencyjny. Stoi przy nim osiem tapicerowanych czerwon� sk�r� krzese� o prostych oparciach. St� jest r�wnie� wy�o�ony czerwonym suknem, brak jednak na nim szk�a. S� natomiast popielniczki, szklanki i dwie ci�kie karafki z wod�.

Na �cianach wisz� cztery wielkie obrazy w z�otych ramach. W 1955 by�y to: portret Stalina nad drzwiami, Lenina pomi�dzy oknami, na dw�ch za� pozosta�ych �cianach, zawieszone dok�adnie na przeciwko siebie, Bu�ganina i � tam, gdzie do trzynastego stycznia 1954 znajdowa� si� konterfekt Berii � genera�a armii Iwana Aleksandrowicza Sierowa, przewodnicz�cego Komitetu Bezpiecze�stwa Pa�stwowego.

W lewo od wej�cia, pod portretem Bu�ganina, w efektownym kabinecie z polerowanego d�bu stoi przy �cianie wielki telewizor. Mebel kryje r�wnie� magnetofon, kt�ry mo�na w��czy� przyciskiem umieszczonym na biurku. Pod��czony do magnetofonu mikrofon ci�gnie si� pod ca�ym sto�em konferencyjnym, przewody za� biegn� w nogach. Obok telewizora s� niewielkie drzwi prowadz�ce do ma�ej prywatnej ubikacji i �azienki, a tak�e do niewielkiej sali projekcyjnej, gdzie wy�wietla si� tajne filmy.

Pod portretem genera�a Sierowa stoi biblioteczka, zawieraj�ca na najwy�szych p�kach dzie�a Marksa, Engelsa i Lenina, na ni�szych za�, �atwiej dost�pnych � ksi��ki we wszystkich j�zykach na temat wywiadu i kontrwywiadu, metod pracy policji i kryminologii. Obok biblioteczki stoi pod �cian� d�ugi w�ski st� z tuzinem wielkich album�w oprawnych w sk�r� z wyt�oczonymi na ok�adkach z�otymi datami. Albumy te zawieraj� zdj�cia obywateli sowieckich i cudzoziemc�w zlikwidowanych przez SMIERSZ.

Mniej wi�cej wtedy, gdy samolot Granta podchodzi� do l�dowania w Tuszynie � zatem oko�o dwudziestej trzeciej trzydzie�ci � przy stole tym, wertuj�c wolumin opatrzony dat� 1954, sta� kr�py, sprawiaj�cy wra�enie twardego, m�czyzna oko�o pi��dziesi�tki.

Szef SMIERSZ-u genera�-pu�kownik Grubozabijszczykow, znany w gmachu jako �G", mia� na sobie schludn� p�ow� bluz� mundurow� ze' st�jk� i ciemnogranatowe bryczesy z dwoma w�skimi lampasami koloru czerwonego wzd�u� szw�w. Spodnie wchodzi�y w czarne, wypucowane oficerki z mi�kkiej sk�ry. Na przodzie bluzy pyszni�y si� trzy rz�dy baretek � dwa ordery Lenina, order Suworowa, order Aleksandra Newskiego, Order Czerwonego Sztandaru, dwa ordery Czerwonej Gwiazdy, medal za Dwadzie�cia Lat S�u�by, medale za Obron� Moskwy i Zdobycie Berlina. Dope�nia�y ca�o�ci r�owo-szara wst��eczka Komandorii Orderu Imperium Brytyjskiego i bordowo-bia�a ameryka�skiego Medalu za M�stwo. Ponad baretkami zwiesza�a si� z�ota gwiazda Bohatera Zwi�zku Sowieckiego.

Twarz nad wysok� st�jk� bluzy mundurowej by�a w�ska i ostra. Pod okr�g�ymi, br�zowymi oczyma, kt�re jak wypolerowany marmurowy relief stercza�y poni�ej g�stych, czarnych brwi, wisia�y obwis�e worki. Bia�a, ciasno napi�ta sk�ra wygolonej czaszki l�ni�a w blasku centralnego kandelabru. Usta nad g��boko przeci�tym podbr�dkiem by�y szerokie i pos�pne. Ta twarda, niewzruszona twarz znamionowa�a napawaj�c� l�kiem w�adczo��.

Jeden z telefon�w na biurku cicho zabrz�cza�. Spr�ystym, precyzyjnym krokiem m�czyzna podszed� do wysokiego krzes�a przy biurku, usiad� i podni�s� s�uchawk� aparatu oznaczonego literami WCz. Litery te stanowi� skr�t s�owa wysokoczastota czyli wysoka cz�stotliwo��. Do centralki WCz pod��czonych jest zaledwie oko�o pi��dziesi�ciu najwy�szych funkcjonariuszy pa�stwa � wy��cznie ministr�w lub szef�w niekt�rych wydzia��w. Obs�ug� umiejscowionej na Kremlu centrali zajmuj� si� zawodowi oficerowie bezpieki, ale i oni nie mog� pods�ucha� rozm�w, kt�rych jednak ka�de s�owo jest automatycznie nagrywane.

��Tak?

��M�wi Sierow. Jakie dzia�ania zosta�y podj�te od czasu porannej narady Prezydium?

��Mam tu za kilka minut spotkanie, towarzyszu generale � RUMID, GRU i oczywi�cie MGB. Potem, je�li zostanie uzgodnione podj�cie akcji, b�d� rozmawia� z moimi szefami dzia��w Operacji i Planowania. Na wypadek, gdyby zosta�a postanowiona likwidacja, przedsi�wzi��em ju� kroki w celu �ci�gni�cia do Moskwy w�a�ciwego wykonawcy. Tym razem osobi�cie b�d� nadzorowa� przygotowania. Nie chcemy wszak nast�pnej afery Choch�owa.

��Diabe� �wiadkiem, �e nie chcemy. Zadzwo�cie po pierwszej naradzie. Chc� jutro rano zameldowa� o niej Prezydium.

��Oczywi�cie, towarzyszu generale.

Genera� G. od�o�y� s�uchawk� i przycisn�� skryty pod biurkiem przycisk dzwonka. Jednocze�nie w��czy� magnetofon. Wszed� adiutant genera�a, kapitan MGB.

��S� ju�?

��Tak jest, towarzyszu generale.

��Wprowad�cie.

Po kilku minutach sze�ciu m�czyzn, w tym pi�ciu nosz�cych mundury, wsun�o si� rz�dkiem przez drzwi i prawie nie patrz�c na cz�owieka za biurkiem zaj�o miejsce przy stole konferencyjnym- By�o to trzech wy�szych oficer�w, szef�w wydzia�u, ka�demu za� towarzyszy� adiutant. W Zwi�zku Sowieckim nikt nie idzie n a konferencj� samotnie. Dla swej w�asnej obrony, a tak�e dla ubezpieczenia swego wydzia�u, nieodmiennie zabiera ze sob� �wiadka. Dzieje si� tak po to, by wydzia� dysponowa� niezale�n� wersj� przebiegu konferencji, przede wszystkim za� tego, co powiedziano w jego imieniu. Jest to wa�ne w wypadku ewentualnego �ledztwa. Na konferencji nie sporz�dza si� notatek, decyzje za� s� przekazywane wydzia�om ustnie.

Po lewej stronie sto�u zasiada� genera�-lejtnant Sawin, szef GRU, wywiadu Sztabu Generalnego Armii, z pe�nym pu�kownikiem u boku. Na ko�cu sto�u zaj�� miejsce genera�-lejtnant Wozdwi�e�ski z RUMID, Departamentu Wywiadu Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w towarzystwie cywila w �rednim wieku. Siedz�cemu ty�em do drzwi pu�kownikowi bezpieki Nikitinowi, szefowi wywiadu MGB, sowieckiej tajnej s�u�by, towarzyszy� major.

��Dobry wiecz�r, towarzysze.

Trzej wy�si oficerowie w odpowiedzi zaszemrali uprzejmie i pow�ci�gliwie. Ka�dy z nich wiedzia� � s�dz�c zarazem, i� jest jedynym, kt�ry wie � �e ka�dy wydany w tym pokoju d�wi�k jest nagrywany, ka�dy zatem, nie uprzedzaj�c swego adiutanta, postanowi� wypowiedzie� tylko minimum s��w zgodnie z dyscyplin� i potrzebami Pa�stwa.

��Zapalmy � Genera� G. wyj�� pude�ko papieros�w �Moskwa-Wo�ga" i przypali� jednego z nich ameryka�sk� zapalniczk�. Trzask zapalniczek rozleg� si� wok� ca�ego sto�u. Genera� G. sp�aszczy� niemal zupe�nie d�ugi kartonowy ustnik papierosa i �cisn�� go z�bami w prawym k�cie ust. Rozci�gn�� wargi, obna�aj�c z�by, i pocz�� m�wi� kr�tkimi urywanymi zdaniami, kt�re troch� sycz�co wydobywa�y si� spomi�dzy szcz�k i spod uniesionego w g�r� papierosa.

��Towarzysze, spotykamy si� w my�l polecenia towarzysza genera�a Sierowa. Genera� Sierow, w imieniu Prezydium, poleci� mi zapozna� was z pewnymi zagadnieniami polityki pa�stwowej. Mamy je rozwa�y�, zarekomendowa� zgodn� z ow� polityk� lini� dzia�ania i wsp�pracowa� w jej realizacji. Decyzje musimy podj�� szybko. Lecz decyzja nasza b�dzie mia�a dla Pa�stwa najwy�sze znaczenie. Musi by� zatem decyzj� w�a�ciw�.

Genera� G. uczyni� pauz�, pozwalaj�c, by do zebranych dotar�o znaczenie jego s��w. Jedn� po drugiej, omi�t� badawczym spojrzeniem twarze trzech siedz�cych przy stole wy�szych oficer�w. Ich oczy patrzy�y na� beznami�tnie, lecz w duszach ci dostojnicy czuli g��boki niepok�j. Mieli oto zajrze� przez uchylone drzwiczki pieca. Mieli pozna� tajemnic� pa�stwow�, a w konsekwencji tej wiedzy narazi� si� mo�e w przysz�o�ci na najwi�ksze niebezpiecze�stwo. Siedz�c w tej cichej sali odczuwali, �e p�awi� si� w przera�aj�cej po�wiacie, kt�ra emanuje z centrum wszelkiej pot�gi w Zwi�zku Sowieckim � Najwy�szego Prezydium.

Resztki popio�u spad�y z papierosa genera�a G. na jego bluz�. Strz�sn�� je i wrzuci� kartonowy ustnik do ustawionego obok biurka kosza na tajne �mieci. Zapali� nast�pnego papierosa i trzymaj�c go w z�bach powiedzia�:

��Nasze zalecenia b�d� dotyczy� jawnego aktu terroryzmu, kt�ry w ci�gu najbli�szych trzech miesi�cy winien zosta� przeprowadzony na terytorium nieprzyjaciela.

Sze�� par pozbawionych wyrazu oczu z wyczekiwaniem patrzy�o na szefa SMIERSZ-u.

��Towarzysze � genera� G. rozpar� si� w krze�le i ci�gn�� tonem obja�nienia � polityka zagraniczna Zwi�zku Sowieckiego wkroczy�a w now� faz�. Dawniej by�a to polityka �twarda" � polityka (pozwoli� sobie na �art zwi�zany z nazwiskiem Stalina) stalowa. Ta polityka, jakkolwiek efektywna, budowa�a na Zachodzie � szczeg�lnie w Ameryce � napi�cia, kt�re zacz�y by� gro�ne. Amerykanie to ludzie nieobliczalni. Histeryczni. W meldunkach naszego wywiadu zacz�y pojawia� si� sygna�y, �e spychamy Ameryk� na gra� zaskakuj�cego ataku nuklearnego przeciwko ZSRR. Czytali�cie te raporty i wiecie, �e to, co m�wi�, jest prawd�. Nie �yczymy sobie takiej wojny. Je�li ma doj�� do wojny, to my wybierzemy moment jej rozpocz�cia. Niekt�rym prominentnym Amerykanom, w szczeg�lno�ci kierowanej przez admira�a Redforda grupie pentago�skiej, i snutym przez nich awanturniczym zamys�om, po�pieszy�y w sukurs w�a�nie sukcesy naszej �twardej" polityki. Uznano zatem, �e nadszed� czas, aby�my zmienili �rodki, nie rezygnuj�c z cel�w. Opracowano now� polityk� � polityk� �twardo-mi�kk�". Pocz�tkiem tej polityki sta�a si� Genewa. Tam zaj�li�my postaw� �mi�kk�". Chiny zagra�aj� Quemoy i Matsu � jeste�my �twardzi". Otwieramy nasze granice dla wielu dziennikarzy, aktor�w i artyst�w, cho� wiemy, i� niejeden z nich jest szpiegiem. Nasi przyw�dcy �miej� si� i �artuj� na przyj�ciach w Moskwie. W�r�d tych �arcik�w dokonujemy najwi�kszej w dziejach pr�bnej eksplozji nuklearnej. Towarzysze Bu�ganin i Chruszczow, a tak�e towarzysz genera� Sierow (genera� G. pami�ta�, aby na u�ytek nas�uchuj�cego magnetofonu wymieni� wszystkie licz�ce si� nazwiska) odwiedzaj� Indie i Wsch�d, gdzie oczerniaj� Anglik�w. Po powrocie tocz� przyjazne rozmowy z ambasadorem brytyjskim na temat swej rych�ej wizyty dobrej woli w Londynie. I tak to idzie � kij i marchewka, u�miech i zmarszczenie brwi. A Zach�d jest zagubiony. Napi�cia ulegaj� rozlu�nieniu, zanim zd��� spot�nie�. Reakcje naszych nieprzyjaci� s� niezr�czne, ich strategia � zachwiana. Tymczasem zwykli ludzie �miej� si� z naszych dowcip�w, oklaskuj� nasze dru�yny pi�karskie i rozp�ywaj� si� z rozkoszy, kiedy zwolnimy kilku je�c�w wojennych, kt�rych nie chce nam si� d�u�ej karmi�.

St� rozja�ni� si� od u�miech�w zadowolenia i dumy. C� za b�yskotliwa polityka! Jakich� durni�w robimy z tych na Zachodzie!

��Jednocze�nie � genera� G. skwitowa� lekkim u�mieszkiem przyjemno��, jak� sprawi� s�uchaczom � wsz�dzie na �wiecie wci�� posuwamy si� cichaczem naprz�d: rewolucja w Maroko, bro� dla Egiptu, przyja�� z Jugos�awi�, problemy na Cyprze, zamieszki w Turcji, strajki w Anglii, wielkie zdobycze polityczne we Francji � nie ma takiego frontu, gdzie nie notujemy cichych post�p�w.

Genera� G. ujrza�, �e oczy nad sto�em rozjarzy�y si� chciwie. S�uchacze zmi�kli. Czas na postaw� tward�. Czas, by t� now� polityk� odczuli na sobie. W wielkiej rozgrywce, prowadzonej tak�e w ich interesie, s�u�by wywiadowcze musz� przyj�� na siebie cz�� brzemienia. P�ynnym ruchem genera� G. pochyli� si� w prz�d. Wspar� na biurku prawy �okie� i uni�s� w g�r� ku�ak.

��Lecz, towarzysze � jego g�os by� �agodny � gdzie zanotowano s�abo�ci w realizacji polityki pa�stwowej ZSRR? Kto by� ci�gle mi�kki, gdy�my pragn�li okazywa� twardo��? Kto ponosi� pora�ki, gdy udzia�em wszystkich innych agend pa�stwa by�y zwyci�stwa? Kto, przez swe durne b��dy, sprawia�, �e ca�emu �wiatu Zwi�zek Sowiecki jawi� si� jako pa�stwo g�upie i s�abe? KTO?

G�os uni�s� si� niemal do wrzasku. Genera� G. pomy�la�, �e oskar�enie, kt�rego domaga�o si� Prezydium, wyg�asza dobrze. Jak�e doskonale zabrzmi, kiedy Sierow b�dzie odtwarza� zapis! Pos�a� bladym, pe�nym oczekiwania twarzom nad sto�em konferencyjnym gro�ne spojrzenie, a potem waln�� pi�ci� w blat biurka.

��Ca�y aparat wywiadowczy Zwi�zku Sowieckiego, towarzysze. � Jego g�os przemieni� si� teraz we w�ciek�y ryk. � Tymi pr�niakami, sabota�ystami i zdrajcami jeste�my w�a�nie my! To my przynosimy zaw�d Zwi�zkowi Sowieckiemu w jego wielkiej i pe�nej chwa�y walce! My! � Obszernym gestem ramienia ukaza� ca�� sal�. � My wszyscy! � Jego g�os na powr�t zabrzmia� normalnie i trze�wo. � Towarzysze, sp�jrzmy w akta. Job'annamai' (pozwoli� sobie na ludowe plugastwo), popatrzmy tylko w akta! Najpierw tracimy Guzenk�, ca�� organizacj� w Kanadzie i naukowca Fuchsa; potem zostaje wyczyszczona kom�rka ameryka�ska, potem tracimy ludzi pokroju Tokajewa, potem przychodzi skandaliczna sprawa Choch�owa, przynosz�c naszemu krajowi nieobliczalne szkody, potem w Australii Pietrow z �on�� trudno o bardziej spieprzony interes! Wyliczenie nie ma ko�ca � pora�ka za pora�k�, a czort �wiadkiem, �e nie wymieni�em nawet po�owy z nich.

Genera� G. przerwa�, a potem podj�� naj�agodniej, jak potrafi�:

��Towarzysze, musz� wam o�wiadczy�, �e je�eli dzisiejszej nocy nie zalecimy akcji, kt�ra przyniesie wielki triumf wywiadu, je�eli � je�li akcja ta zostanie zaaprobowana � nasze dzia�ania, wynik�e z tego zalecenia, nie b�d� poprawne, nast�pi� k�opoty.

Genera� G. poszukiwa� w my�li ostatniego zdania, kt�re nie definiuj�c gro�by przekaza�oby j� jednak z odpowiedni� moc�, i zdanie takie znalaz�.

��Spowodujemy � uczyni� pauz� i z udawan� �agodno�ci� popatrzy� w d� sto�u � niezadowolenie.

Muzycy zostali skarceni knutem. Genera� G. da� im kilka minut na wylizanie ran i otrz��ni�cie si� z szoku po urz�dowej ch�o�cie, jak� im zaordynowa�.

Nikt nie wyst�pi� ze s�owem obrony. Nikt si� nie uj�� za swoim wydzia�em ani te� nie wspomnia� o niezliczonych sukcesach sowieckiego wywiadu, kt�re mo�na przeciwstawi� tym kilku pomy�kom. I nikt nie zakwestionowa� prawa szefa SMIERSZ-u b�d�cego przecie� wsp�winnym, do wyg�oszenia tego okropnego oskar�enia. Z Tronu sp�yn�o S�owo, a genera�a G. wybrano na jego G�osiciela. Taki wyb�r by� wielkim dowodem uznania dla genera�a G., znakiem �aski, zwiastunem wyniesienia, ka�dy zatem z obecnych uwa�nie zakonotowa� fakt, �e w hierarchii wywiadu genera� G. ze SMIERSZ-em za sob� bliski jest szczytu.

Siedz�c przy ko�cu sto�u przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych, genera�-lejtnant Wozdwi�e�ski z RUMID, patrzy� na dym wij�cy si� z czubka jego d�ugiego papierosa �Kazbek i si�ga� pami�ci� do pewnej prywatnej rozmowy po �mierci Berii, kiedy Mo�otow o�wiadczy� mu, �e genera� G. zajdzie daleko. Wozdwi�e�ski pomy�la�, �e nie trzeba by�o wielkiej przenikliwo�ci, aby wyg�osi� podobne proroctwo. Beria nieznosi� G. i nieustannie utrudnia� mu awans, spychaj�c go z g��wnej drabiny w�adzy na stanowiska w podrz�dnych departamentach �wczesnego Ministerstwa Bezpiecze�stwa Pa�stwowego, kt�re nadto, z chwil� �mierci Stalina, pozbawi� rangi ministerialnej. Do 1952 roku G. pe�ni� obowi�zki zast�pcy jednego z kierownik�w tego ministerstwa. Gdy jego stanowisko zosta�o zlikwidowane, po�wi�ci� ca�� sw� energi� intrygom na rzecz doprowadzenia do upadku Berii, dzia�aj�c w my�l tajnych rozkaz�w pot�nego genera�a Sierowa, kt�ry dzi�ki swym dokonaniom, by� niedosi�ny nawet dla Berii.

Sierow, Bohater Zwi�zku Sowieckiego i weteran s�ynnych poprzednik�w MGB � Czeka, Ogpu, NKWD i MWD � by� pod ka�dym wzgl�dem cz�owiekiem wi�kszego kalibru ani�eli Beria. To on sta� za masowymi egzekucjami lat trzydziestych, kiedy liczba ofiar si�gn�a miliona; to on by� metteur en scen� przewa�nej cz�ci wielkich moskiewskich proces�w pokazowych; to on zorganizowa� w lutym 1944 krwaw� �a�ni� w Kaukazie �rodkowym; on zainspirowa� masowe deportacje z kraj�w ba�tyckich i to on wreszcie przyczyni� si� do porwania niemieckich fizyk�w j�drowych i innych naukowc�w, kt�rym Rosja zawdzi�cza sw�j olbrzymi skok technologiczny w okresie powojennym.

I Beria wraz z ca�ym swym orszakiem pow�drowa� na szafot, a genera�owi G. dano w nagrod� SMIERSZ. Natomiast genera� armii Iwan Sierow pospo�u z Bu�ganinem i Chruszczowem w�ada� teraz Rosj�. Pewnego dnia mo�e nawet stan�� na szczycie zupe�nie sam. Lecz, pomy�la� genera� Wozdwi�e�ski, patrz�c ponad sto�em na l�ni�cy jak bilardowa kula czerep, z genera�em G. na wyci�gni�cie r�ki.

Czerep uni�s� si� i w oczy genera�a Wozdwi�e�skiego wbi�o si� twarde spojrzenie br�zowych, wypuk�ych oczu. Genera� Wozdwi�e�ski zdo�a� odpowiedzie� spojrzeniem spokojnym, a nawet nie pozbawionym uznania.

Ten co� kombinuje, pomy�la� genera� G. Rzu�my na� �wiat�o i przekonajmy si�, jak za�piewa na ta�mie.

��Towarzysze � w k�cikach ust zal�ni�o z�oto, gdy rozci�gn�� wargi w dobrotliwym u�miechu � nie b�d�my tak strapieni. Nawet u st�p najwy�szego drzewa wyczekuje top�r. Nigdy wszak nie s�dzili�my, �e sukcesy naszych wydzia��w stawiaj� je poza wszelk� krytyk�. Dla �adnego z nas nie stanowi niespodzianki to, co przed chwil�, zgodnie z instrukcjami, przekaza�em. Z pogod� ducha podejmijmy zatem wyzwanie i przejd�my do rzeczy.

Te pojednawcze s�owa nie wywo�a�y w odpowiedzi u�miech�w. Genera� G. wcale zreszt� na nie nie liczy�. Zapali� papierosa i kontynuowa�:

��Jak wi�c m�wi�em, zadanie nasze polega na natychmiastowym zaleceniu aktu terrorystycznego w obszarze dzia�a� wywiadu, kt�rego wykonanie przypadnie w udziale jednemu z wydzia��w, a wydzia�em tym b�dzie bez w�tpienia m�j w�asny.

Wok� sto�u przebieg�o bezg�o�ne westchnienie ulgi. Wi�c przynajmniej organizacj� ponosz�c� odpowiedzialno�� b�dzie SMIERSZ! To ju� by�o co�.

��Wszelako wyb�r celu nie jest kwesti� �atw� i nasza zbiorowa odpowiedzialno�� za jego s�uszno�� b�dzie powa�na.

Mi�kko-twardo, twardo-mi�kko. Pi�eczka zosta�a odbita do uczestnik�w narady.

��To nie jest po prostu problem wysadzenia w powietrze gmachu czy zastrzelenia jakiego� premiera. Nawet nie rozwa�a si� my�li o r�wnie prymitywnej aferze w bur�uazyjnym stylu. Nasza operacja musi by� delikatna, wyrafinowana i wymierzona wprost w serce wywiadowczego aparatu Zachodu. Musi mu przynie�� powa�ne szkody � szkody ukryte, szkody, o kt�rych by� mo�e nie dowie si� nigdy opinia publiczna, takie wszak�e, o kt�rych b�dzie m�wi� si� p�g�osem w kr�gach rz�dowych. Lecz winna zarazem sprowokowa� skandal publiczny o tak niszcz�cej sile, �e �wiat obli�e wargi i skrzywi je w grymasie na widok ha�by i g�upoty naszych wrog�w. Naturalnie, sfery rz�dowe zorientuj� si�, �e to sowiecka konspir-atsia. I bardzo dobrze. B�dzie to element polityki �twardej". Zrozumiej� to r�wnie� agenci i szpiedzy Zachodu; zrozumiej� i zadr��, zdumieni naszym sprytem. Zdrajcy i ewentualni renegaci zmieni� zamiary. Na naszych w�asnych ludzi przedsi�wzi�cie b�dzie mia�o wp�yw stymuluj�cy. Ten pokaz si�y i geniuszu zach�ci ich do zwi�kszenia wysi�k�w. Ale, rzecz jasna, wyprzemy si� wszelkiej wiedzy o sprawie, jakikolwiek b�dzie ona mia�a charakter; jest r�wnie� po��dane, aby spo�eczno�� Zwi�zku Sowieckiego pozostawa�a w zupe�nej ignorancji co do naszego w niej udzia�u.

Genera� G. urwa� i popatrzy� nad sto�em na przedstawiciela RUMID, kt�ry i tym razem wytrzyma� jego spojrzenie, nie zmieniaj�c wyrazu twarzy.

��Przejd�my teraz do kwestii wyboru organizacji, w kt�r� uderzymy, a w jej ramach � konkretnego ju� celu. Towarzyszu genera�-lejtnancie Wozdwi�e�ski, obserwujecie dzia�alno�� wywiad�w zagranicznych z neutralnego punktu widzenia (by� to przytyk pod adresem powszechnie znanych zawi�ci pomi�dzy wywiadem wojskowym GRU a Tajn� S�u�b� MGB), mo�e by�cie zatem dokonali na nasz u�ytek analizy zagadnienia. W szczeg�lno�ci zale�a�oby nam na por�wnaniu wa�no�ci poszczeg�lnych wywiad�w Zachodu. Wybierzemy w�wczas ten, kt�ry jest dla nas najniebezpieczniejszy i kt�remu najbardziej pragn�liby�my zaszkodzi�.

Genera� G. rozpar� si� w swym wysokim fotelu. Wspar� �okcie na por�czach, g�ow� natomiast � jak nauczyciel gotuj�cy si� do wys�uchania d�ugiego wywodu ucznia � na splecionych palcach z�o�onych d�oni.

Genera�owi Wozdwi�e�skiemu zadanie takie nie by�o straszne W wywiadzie, przewa�nie nie plac�wkach zagranicznych, przepracowa� trzydzie�ci lat. Jako �portier" s�u�y� pod Litwinowem w londy�skiej ambasadzie Zwi�zku Sowieckiego. Z biura agencji TASS w Nowym Jorku na powr�t przeni�s� si� do Londynu, tym razem do sowieckiego przedstawicielstwa handlowego Amtorg. Przez pi�� lat, u boku znakomitej madame Ko���taj, pe�ni� obowi�zki attache wojskowego w Szwecji. Uczestniczy� w szkoleniu doktora Sorge, sowieckiego arcyszpiega, zanim �w wyjecha� do Tokio. Podczas wojny by� jaki� czas rezydentem wywiadu w Szwajcarii � czy te� Schmidtlandzie, jak zwie si� ten kraj w �argonie szpiegowskim � i bra� udzia� w rozbudowie odnosz�cej sensacyjne sukcesy, lecz tragicznie zmarnowanej siatki �Lucy". Kilkakrotnie je�dzi� nawet do Niemiec jako ��cznik z �Rot� Kapelle" i tylko cudem unikn�� wpadki razem z ni�. Po wojnie za�, przeniesiony do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, macza� palce w aferze Burgessa i Macleana, a tak�e innych niezliczonych spiskach, zmierzaj�cych do infiltracji MSZ-�w pa�stw Zachodu. By� zawodowym szpiegiem do szpiku ko�ci i jako taki posiada� doskona�e przygotowanie do oficjalnego wyg�oszenia swych opinii na temat rywali, z kt�rymi przez ca�e �ycie krzy�owa� or�.

Adiutant u jego boku nie czu� si� r�wnie pewny. By� zdenerwowany faktem, �e postawiono RUMID w takim po�o�eniu i �e ministerstwo nie mia�o szansy pe�nego zapoznania si� ze spraw�. Oczy�ci� zatem umys� i wyostrzy� s�uch, aby pochwyci� ka�de s�owo.

��W tej kwestii � zacz�� pow�ci�gliwie genera� Wozdwi�e�sra � nie nale�y myli� cz�owieka z organizacj�, dla kt�rej pracuje. Ka�de pa�stwo posiada dobrych szpieg�w i nie zawsze bywa tak, �e to mocarstwa dysponuj� najlepszymi b�d� najwi�ksz� liczb� dobrych. Lecz S�u�by Tajne s� kosztowne i ma�ych pa�stw nie sta� na skoordynowany wysi�ek przynosz�cy w efekcie warto�ciowe zdobycze wywiadowcze � nie mog� sobie pozwoli� na wydzia�y fa�szerstw, na sie� radiow�, archiwa, a tak�e aparat analityczny, kt�ry ocenia i por�wnuje doniesienia agent�w. S�, pozostaj�cy na us�ugach Norwegii, Holandii, Belgii, a nawet Portugalii, pojedynczy agenci, kt�rzy mogliby si� dla nas sta� wielce dokuczliwi gdyby te kraje zna�y prawdziw� warto�� ich meldunk�w lub te� potrafi�y dobrze je wykorzysta�. Tak si� jednak nie dzieje. Miast przekaza� t� informacj� pa�stwom silniejszym, siedz� na niej w poczuciu swej wa�no�ci jak kwoka na jajkach. Nie musimy si� zatem przejmowa� tymi pomniejszymi krajami uczyni� pauz� � dop�ki nie zaczniemy m�wi� o Szwecji. Szpiegowa�a nas od stuleci. O sprawach nadba�tyckich dysponowa�a zawsze informacj� lepsz�, ani�eli nawet Finlandia i Niemcy, Jest niebezpieczna. Pragn��bym po�o�y� jej dzia�aniom kres.

Towarzyszu � przerwa� mu genera� G. � w Szwecji s� bez przerwy jakie� skandale szpiegowskie. Jeden wi�cej nie zwr�ci uwagi �wiata. Kontynuujcie, prosz�.

��W�och�w mo�emy skre�li� � podj�� genera� Wozdwi�e�ski, jakby nie zwr�ci� uwagi na wtr�t. � S� sprytni i aktywni, ale w niczym nam nie przeszkadzaj�. Interesuje ich wy��cznie w�asne podw�rko, basen Morza �r�dziemnego. To samo mo�na powiedzie� o Hiszpanii, z tym wszak�e wyj�tkiem, �e jej kontrwywiad stanowi powa�n� zawad� dla poczyna� partii. Ci faszy�ci pozbawili nas wielu dobrych ludzi. Zmontowanie wszak�e operacji przeciwko Hiszpanom przynios�oby nam prawdopodobnie dalsze straty. A efekty by�yby znikome. Hiszpania nie dojrza�a jeszcze do rewolucji. We Francji przenikn�li�my wprawdzie do wi�kszo�ci agencji wywiadowczych, lecz Deuxieme Bureau jest nadal szczwane i niebezpieczne. Kieruje nim cz�owiek o nazwisku Mathis. Mianowany przez Mendes-France'a. Stanowi kusz�cy cel, a i przeprowadzenie operacji we Francji nie by�oby trudne.

��Francja sama da sobie rad� � zauwa�y� genera� G.

��Anglia to zupe�nie inna sprawa. S�dz�, �e wszyscy czujemy respekt przed jej Intelligence Service. � Genera� Wozdwi�e�ski powi�d� spojrzeniem dooko�a sto�u. Wszyscy obecni, ��cznie z genera�em G., niech�tnie przytakn�li. � Jej S�u�ba Bezpiecze�stwa jest znakomita. Sprzyja temu wyspiarskie po�o�enie kraju oraz fakt, i� tak zwany MI 5 zatrudnia ludzi wykszta�conych i b�yskotliwych. Wywiad prezentuje si� jeszcze lepiej. Ma znaczne sukcesy. Podczas operacji pewnego typu przekonujemy si� nieustannie, �e nas wyprzedzili. Dobrzy s� agenci. P�aci si� im niewiele � r�wnowarto�� tysi�ca czy dw�ch tysi�cy rubli miesi�cznie � lecz s�u�� z po�wi�ceniem. Poza tym agenci angielscy nie maj� �adnych przywilej�w � ulg podatkowych czy wydzielonych sklep�w w rodzaju tych u nas, gdzie mogliby kupowa� tanie towary. Ich pozycja spo�eczna nie jest wysoka, a �ony musz� podawa� si� za �ony urz�dnik�w niskiego szczebla. Rzadko bywaj� odznaczani przed przej�ciem w stan spoczynku. A przecie� ci m�czy�ni i te kobiety z uporem wype�niaj� swe niebezpieczne powinno�ci. Osobliwe. Mo�e to tradycja ich prywatnych szk� i uniwersytet�w. Umi�owanie przygody. Zdumiewa jednak, �e nie b�d�c naturalnymi konspiratorami tocz� t� rozgrywk� tak dobrze.

��Genera� Wozdwi�e�ski uzna�, �e jego uwagi mog� zosta� uznane za zbyt pochwalne, pospiesznie je tedy opatrzy� zastrze�eniem:

��Oczywi�cie, przewa�na cz�� ich si�y ma swe �r�d�o w legendzie � legendzie Scotland Yardu, Sherlocka Holmesa, Secret Service. Z pewno�ci� nie musimy obawia� si� niczego ze strony tych d�entelmen�w. Lecz przeszkadza nam sama legenda i dlatego warto by j� by�o zniweczy�.

��Co z Amerykanami? � Genera� G. pragn�� pokrzy�owa� podj�t� przez Wozdwi�e�skiego pr�b� stonowania jego chwalby wywiadu brytyjskiego. Pewnego dnia ten kawa�ek o szko�ach prywatnych i uniwersytetach doskonale zabrzmi przed s�dem. W dalszej kolejno�ci � mia� nadziej� genera� G. � Wozdwi�e�ski powie, �e Pentagon jest pot�niejszy ni� Kreml.

��Spo�r�d wszystkich naszych wrog�w Amerykanie dysponuj� najbardziej rozbudowanym i najbogatszym wywiadem. Technologicznie, w takich dziedzinach, jak radio��czno�� czy uzbrojenie, s� najlepsi. Lecz nie rozumiej� ducha naszej roboty. Potrafi� wpa�� w entuzjazm z powodu jakiego� ba�ka�skiego szpiega, kt�ry twierdzi, �e ma na Ukrainie tajn� armi�. Obsypuj� go pieni�dzmi na zakup but�w dla tego wojska, on za� � rzecz jasna � jedzie natychmiast do Pary�a i trwoni wszystko na kobiety. Amerykanie usi�uj� wszystko za�atwi� pieni�dzmi. Dobrzy szpiedzy nie pracuj� tylko dla pieni�dzy � dla pieni�dzy pracuj� �li, a tych Amerykanie maj� kilka dywizji.

��Mog� si� jednak poszczyci� sukcesami, towarzyszu � wtr�ci� jedwabi�cie genera� G. � Mo�e ich nie doceniacie.

Genera� Wozdwi�e�ski wzruszy� ramionami.

��Musz� mie� sukcesy, towarzyszu generale. � Trudno z miliona posianych ziaren nie doczeka� si� jednego kartofla. Osobi�cie nie s�dz�, aby Amerykanie powinni skupia� na sobie uwag� tej konferencji.

Szef RUMID opad� na oparcie krzes�a i dostojnie wydoby� papiero�nic�.

��Bardzo interesuj�co na�wietlili�cie spraw� � powiedzia� zimno genera� G. � Towarzyszu generale S�awin?

Genera� S�awin z GRU nie mia� zamiaru anga�owa� si� w imieniu Sztabu Generalnego Armii.

��Wys�ucha�em z zaciekawieniem s��w towarzysza genera�a Wozdwi�e�skiego. Nie mam nic do dodania.

Pu�kownik Bezpiecze�stwa Pa�stwowego Nikitin z MGB uzna�, �e nie zaszkodzi ukaza� GRU jako organizacj� zbyt g�upi�, aby w og�le mog�a mie� pomys�y, a jednocze�nie wyst�pi� ze skromn� sugesti�, kt�ra prawdopodobnie b�dzie korespondowa� z odczuciami zebranych � i kt�r� zapewne ma na ko�cu j�zyka genera� G. Pu�kownik wiedzia� r�wnie�, i� � wzi�wszy pod uwag� natur� propozycji przedstawionej przez Prezydium � uzyska w tej sprawie poparcie swej organizacji macierzystej.

��Rekomenduj� wywiad angielski jako cel akcji terrorystycznej � o�wiadczy� stanowczo. � Czort �wiadkiem, �e m�j wydzia� nie uznaje go za godnego siebie przeciwnika, lecz w swej miernej kompanii jest jednak najlepszy.

Genera�a G. poirytowa�a przebijaj�ca z g�osu pu�kownika pewno��, a tak�e fakt, �e zosta� ubiegni�ty, on bowiem tak�e sk�ania� si� do zalecenia operacji przeciwko Brytyjczykom. Aby przypomnie�, kto przewodniczy naradzie, lekko postuka� zapalniczk� w blat biurka.

��Czy zatem jeste�my zgodni, towarzysze? Akt terroryzmu przeciwko wywiadowi brytyjskiemu?

Zebrani odpowiedzieli ostro�nymi, niespiesznymi przytakni�ciami.

��Ja te� si� zgadzam. Teraz cel w ramach tej organizacji. Przypominam sobie co�, co genera� Wozdwi�e�ski m�wi� o legendzie b�d�cej w znacznym stopniu �r�d�em rzekomej si�y Secret Service. Jak si� mo�emy przyczyni� do unicestwienia legendy i w ten spos�b uderzy� wprost w si�� nap�dow� ca�ej organizacji? Kto jest nosicielem tej legendy? Nie mo�emy jednym ciosem zniszczy� ca�ego personelu. Czy legenda �yje w osobie szefa? Kto kieruje wywiadem brytyjskim?

Adiutant pu�kownika Nikitina szepn�� co� do ucha prze�o�onego. Pu�kownik uzna�, �e jest to pytanie, na kt�re potrafi, a mo�e nawet powinien odpowiedzie�.

��Jest admira�em. Lepiej znanym pod inicja�em M. Dysponujemy notatk� na jego temat, zawiera jednak niewiele. Pije z umiarem. Za stary na kobieciarza. Opinia publiczna nawet nie wie o jego istnieniu. By�oby trudno sprowokowa� skandal wok� jego �mierci. No i samo przeprowadzenie zamachu nastr�czy�oby znacznych trudno�ci. Rzadko wyje�d�a za granic�. Jak tu m�wi� o subtelno�ci,.gdyby�my mieli go zastrzeli� na ulicy Londynu?

��Jest wiele racji w tym, co m�wicie, towarzyszu � rzek� genera� G. � Niemniej musimy znale�� cel, kt�ry b�dzie odpowiada� naszym potrzebom. Czy� nie maj� nikogo, kto jest bohaterem organizacji? Kogo� uwielbianego, czyja niechlubna �mier� wywo�a konsternacj�? Legendy wyrastaj� na bohaterskich czynach i bohaterskich ludziach. Czy nie maj� takich ludzi?

Zapad�a cisza, gdy wszyscy zgromadzeni wok� sto�u zacz�li szuka� w pami�ci. Tyle tych nazwisk do spami�tania, tyle akt osobowych, tyle operacji tocz�cych si� codziennie jak �wiat d�ugi. Kto tam jest w tym brytyjskim wywiadzie? Kim by� ten cz�owiek, kt�ry�?

Pe�n� zak�opotania cisz� przerwa� pu�kownik Nikitin z MGB.

Powiedzia� z wahaniem:

��Jest taki cz�owiek o nazwisku Bond.

��Jofanna mat'! - By�o to ulubione przekle�stwo w repertuarze genera�a G. Jego d�o� plasn�a o biurko. � No, my�l�, towarzyszu, �e jest taki cz�owiek o nazwisku Bond, jake�cie to okre�lili. � Jego g�os zabrzmia� sarkastycznie. � James Bond (Wym�wi� to jak Szems). I nikomu, nawet mnie, nie przysz�o do g�owy nazwisko tego szpiega! Jeste�my zaiste zapominalscy. Nic dziwnego, �e aparat wywiadu znalaz� si� w ogniu krytyki.

Genera� Wozdwi�e�ski odni�s� wra�enie, i� powinien uj�� si� za sob� i swym wydzia�em.

��Zwi�zek Sowiecki ma niezliczonych wrog�w, towarzyszu generale � zaprotestowa�. � Kiedy potrzebuj� ich nazwisk, pytam o nie Archiwum Centralne. Oczywi�cie, znam tego Bonda. W rozmaitych okresach sprawia� nam ogromne k�opoty. Lecz w tej chwili mam g�ow� pe�n� innych nazwisk � nazwisk ludzi, kt�rzy sprawiaj� nam k�opoty teraz, w tym tygodniu. Interesuj� si� pi�k� no�n�, ale nie pami�tam nazwiska ka�dego cudzoziemca, kt�ry w�adowa� dynamowcom bramk�.

���artujcie sobie na zdrowie, towarzyszu � powiedzia� genera� G., aby zaakcentowa� t� niestosown� uwag� � ale ta sprawa jest powa�na. Pierwszy poczuwam si� do winy, �e wypad�o mi z pami�ci nazwisko tego s�ynnego agenta. Towarzysz pu�kownik Nikitin bez w�tpienia m�g�by wi�cej powiedzie� nam na ten temat, lecz przychodzi mi na my�l, i� Bond przynajmniej dwukrotnie pokrzy�owa� operacje SMIERSZ-u. To znaczy � doda� � zanim przej��em wydzia�. By�a wi�c ta afera we Francji, bodaj w Nicei. Cz�owiek o pseudonimie Le Chiffre. Doskona�y przyw�dca partii francuskiej. G�upio wpad� w jakie� k�opoty pieni�ne, ale by�by si� z nich wykaraska�, gdyby nie wmiesza� si� Bond. Przypominam sobie, �e wydzia� musia� podj�� natychmiastowe dzia�anie i zlikwidowa� Francuza. Wykonawca wyroku winien by� zaj�� si� jednocze�nie Anglikiem, lecz tego nie zrobi�. Potem ten nasz Murzyn z Harlemu. Wspania�y cz�owiek � jeden z najlepszych zagranicznych agent�w, jakich�my zatrudniali, dysponuj�cy nadto ogromn� siatk�. By�a jaka� afera ze skarbem na Karaibach. Nie pami�tam szczeg��w. Ten Anglik zosta� wys�any przez Secret Service, rozwali� ca�� organizacj� i zabi� naszego cz�owieka. Ogromny krok wstecz. I tym razem m�j poprzednik powinien wyst�pi� z ca�� bezwzgl�dno�ci� przeciwko Bondowi.

Przerwa� mu pu�kownik Nikitin.

��Mieli�my podobne do�wiadczenie w sprawie Niemca Draxa i rakiety. Przypomnijcie sobie t� kwesti�, towarzyszu generale. Spisek najwy�szej wagi. Sztab Generalny by� we� g��boko zaanga�owany. Rzecz dotycz�ca polityki pa�stwowej, kt�ra mog�a zaowocowa� rozwi�zaniami ostatecznymi. I zn�w tym, kt�ry udaremni� operacj�, by� Bond. Niemiec zosta� zabity. Konsekwencje dla pa�stwa by�y powa�ne. Nast�pi� okres niema�ego zak�opotania, z kt�rego wybrn�li�my z najwy�szym trudem.

Genera� S�awin z GRU poczu�, �e musi co� powiedzie�. Rakieta by�a operacj� Armii, a win� za jej fiasko zwalono na GRU. Nikitin doskonale o tym wiedzia�. Wygrzebuj�c w takich okoliczno�ciach stare historie MGB jak zwykle stara�o si� przysporzy� GRU k�opot�w.

��Prosili�my, aby to wasz wydzia� zaj�� si� tym cz�owiekiem, towarzyszu pu�kowniku � o�wiadczy� lodowato. � Nie przypominam sobie, aby w wyniku tej pro�by dosz�o do jakiejkolwiek akcji. Bo gdyby dosz�o, to nie musieliby�my si� dzi� o niego martwi�.

Skronie pu�kownika Nikitina zapulsowa�y gniewem. Zapanowa� nad sob�.

��Z nale�nym szacunkiem, towarzyszu generale � powiedzia� dono�nie i sarkastycznie � lecz ��danie GRU nie zosta�o potwierdzone przez w�adze wy�sze. Dalsze zamieszanie w stosunkach z Angli� nie by�o po��dane. By� mo�e ten szczeg� uciek� wam z pami�ci. A w og�le, gdyby pro�ba taka dotar�a do MGB, zlecono by jej realizacj� SMIERSZ-owi.

��M�j wydzia� nie otrzyma� podobnego zlecenia � rzek� ostro genera� G. � W przeciwnym bowiem razie egzekucja nast�pi�aby bezzw�ocznie. Nie jest to wszak�e moment na analizy historyczne. Afera z rakiet� mia�a miejsce trzy lata temu. Mo�e MGB mog�oby nam powiedzie� wi�cej o nowszej dzia�alno�ci tego cz�owieka.

Pu�kownik Nikitin poszepta� gor�czkowo ze swym asystentem, a p�niej na powr�t odwr�ci� si� do sto�u.

��Mamy bardzo niewiele dalszych informacji, towarzyszu generale � powiedzia� obronnym tonem. � S�dzimy, �e by� zamieszany w jak�� afer� z przemytem diament�w. Dzia�o si� to w ubieg�ym roku. Pomi�dzy Afryk� a Ameryk�. Ta sprawa nas nie dotyczy�a. Nic wi�cej nie wiemy. By� mo�e �wie�sze informacje s� w aktach.

Genera� G. skin�� g�ow�. Podni�s� s�uchawk� najbli�szego telefonu. By� to tak zwany Komandant Tieliefon MGB. Wszystkie po��czenia by�y bezpo�rednie, co eliminowa�o konieczno�� korzystania z centralki. Wykr�ci� numer.

��Archiwum Centralne? M�wi genera� Grubozabojszczykow.

Zapiska Bonda � szpiega angielskiego. Pilne. � Wys�ucha� rytualnego �Natychmiast, towarzyszu generale" i od�o�y� s�uchawk�. W�adczo popatrzy� nad sto�em. � Towarzysze, z wielu punkt�w widzenia ten szpieg wydaje si� celem odpowiednim. Sprawia wra�enie gro�nego nieprzyjaciela naszego pa�stwa. Jego likwidacja przyniesie korzy�ci wszystkim wydzia�om aparatu s�u�b wywiadowczych. Jak s�dzicie? Zebrani mrukn�li przytakuj�co.

��R�wnie� Secret Service odczuje jego utrat�. Czy jednak jego �mier� uczyni co� wi�cej? Czy ich powa�nie zrani? Czy przyczyni si� do zniszczenia legendy, o kt�rej�my m�wili? Czy ten cz�owiek jest bohaterem swej organizacji i swej ojczyzny?

Genera� Wozdwi�e�ski uzna�, �e to on jest adresatem tych pyta�.

��Anglicy � o�wiadczy� � nie interesuj� si� bohaterami, je�eli ci nie s� pi�karzami, graczami w krykieta b�d� d�okejami. Je�li kto� zdobywa szczyty lub szybko biega, bywa bohaterem pewnych ludzi, nigdy natomiast mas. Dla tych bohaterem jest Kr�lowa albo Churchill. Lecz bohaterowie wojen nie budz� w Anglii szczeg�lnego zainteresowania. Bond nie jest znany opinii publicznej, lecz nawet gdyby rzecz przedstawia�a si� inaczej, i tak nie by�by bohaterem. W Anglii ani wojna jawna, ani tajna nie jest spraw� bohaterstwa. Anglicy nie lubi� my�le� o wojnie, po jej zako�czeniu za�, zapominaj� imiona bohater�w wojennych najszybciej, jak mog�. Mo�e w �rodowisku Secret Service ten cz�owiek jest bohaterem, a mo�e nim nie jest. Zale�y to od jego powierzchowno�ci i cech osobowych. A o tych sprawach nie wiem nic. Mo�e nawet by� t�usty, niechlujny i antypatyczny. Bez wzgl�du na jego sukcesy, nikt nie zrobi bohatera z takiego cz�owieka.

��Schwytani przez nas angielscy szpiedzy � wtr�ci� Nikitin � wyra�aj� si� o nim w superlatywach. Niew�tpliwie jest w swej organizacji ogromnie podziwiany. M�wi si�, �e to samotny wilk, ale wilk przystojny.

Telefon wewn�trzny �agodnie zamrucza�. Genera� G. podni�s� s�uchawk�, chwil� s�ucha�, a potem powiedzia�:

��Przynie�cie.

Zapukano do drzwi i wszed� adiutant, nios�c opas�y tom akt w teczce z kartonu. Przeci�� sal�, po�o�y� papiery przed genera�em i wyszed�, cicho zamykaj�c za sob� drzwi.

Ok�adka akt by�a czarna i l�ni�ca. Od prawego g�rnego rogu do dolnego lewego przecina� j� uko�nie bia�y pas. Z lewej strony na g�rze widnia�y bia�e litery S. S., pod nimi za� napis Sowierszenno Siekrietno - �ci�le Tajne. W �rodku wykaligrafowano starannie bia�� farb� �James Bond" a nieco ni�ej � Anglijskij Szpion.

Genera� G. otworzy� teczk� i wyj�� du�� kopert�, kt�rej zawarto�� � fotografie � wysypa� na szklan� powierzchni� biurka. Kolejno podnosi� zdj�cia, ogl�daj�c je z uwag� � niekiedy przez wyj�te z szuflady szk�o powi�kszaj�ce � a potem podawa� nad biurkiem Nikitinowi. �w po obejrzeniu fotografii przekazywa� je dalej.

Pierwsza nosi�a dat� 1946. Ukazywa�a smag�ego m�odego cz�owieka siedz�cego przy stoliku przed sk�pan� w s�o�cu kafejk�. Na stole sta�a wysoka szklanka i syfon wody sodowej. Prawe rami� m�czyzny spoczywa�o na blacie stolika, a z palc�w prawej d�oni zwieszaj�cej si� ze� nonszalancko stercza� papieros. M�ody cz�owiek za�o�y� nog� na nog� w spos�b w�a�ciwy tylko Anglikom � na lewym kolanie le�a�a obj�ta palcami lewej d�oni prawa kostka. By�a to poza pe�na beztroski. M�czyzna nie wiedzia�, �e jest fotografowany z odleg�o�ci jakich� trzech metr�w.

Nast�pna by�a z 1950. Zamazana wprawdzie, ukazywa�a jednak twarz i ramiona tego samego m�czyzny. By�o to zbli�enie: Bond patrzy� na co�, co znajdowa�o si� tu� powy�ej obiektywu � prawdopodobnie twarz robi�cego zdj�cie � czujnymi, przymru�onymi oczyma. Miniaturowy aparat w guziku, wysun�� wniosek genera� G.

Trzeci� zrobiono w 1951 z lewej strony i z bliska. Przedstawia�a tego samego m�czyzn�, kt�ry w ciemnym garniturze i bez kapelusza kroczy� szerok�, pust� ulic�. Mija� sklep o zaci�gni�tych �aluzjach i szyldzie z napisem �Charcuterie". Wygl�da� tak, jakby si� dok�d� spieszy�. Twarz o wyrazistym profilu patrzy�a wprost przed siebie, ugi�cie prawego �okcia sugerowa�o, �e d�o� tkwi w kieszeni marynarki. Genera� G. pomy�la�, �e zdj�cie zrobiono najprawdopodobniej z samochodu. Stanowczy wygl�d tego m�czyzny � przysz�o mu do g�owy � i spr�yste pochylenie krocz�cej sylwetki, sprawia�y wra�enie gro�ne, jak gdyby Bond pragn�� zd��y� na jakie� dramatyczne wydarzenia, rozgrywaj�ce si� w dole ulicy.

Czwarta i ostatnia fotografia nosi�a napis Paszp. 1953. W prawym dolnym jej rogu widnia� fragment Piecz�ci Kr�lewskiej i uj�te w wycinek ko�a litery�REIGN OFFICE. Zdj�cie to, powi�kszone do rozmiaru portretowego, zosta�o zapewne wykonane na granicy lub w recepcji hotelu, kiedy Bond odda� sw�j paszport. Genera� G. uwa�nie obejrza� pod lup� wszystkie szczeg�y twarzy.

By�a to twarz smag�a, o wyrazistych rysach i dziesi�ciocentymetrowej bli�nie, wyzieraj�cej bia�aw� krech� z opalonej sk�ry prawego policzka. Oczy poni�ej prostych i nader d�ugich czarnych brwi by�y szeroko otwarte i spokojne. Na praw� brew opada� g�sty kosmyk czarnych, rozci�tych przedzia�kiem z lewej strony i niedbale zaczesanych w�os�w. Usta tu� poni�ej do�� d�ugiego, prostego nosa, by�y szerokie, szlachetnie zarysowane, lecz okrutne. Prosta linia szcz�ki znamionowa�a stanowczo��. Wizerunku dope�nia� fragment ciemnego garnituru, bia�ej koszuli i krawata z dzianiny.

Genera� G. przytrzyma� fotografi� na wyci�gni�cie ramienia. Stanowczo��, autorytet, bezwzgl�dno�� � te cechy dostrzega� na pierwszy rzut oka. Inne, g��biej ukryte, zupe�nie go nie obchodzi�y. Poda� zdj�cie dalej i przeni�s� uwag� na akta, pospiesznie omiataj�c spojrzeniem ka�d� stron�, by zaraz gwa�townie j� przerzuci�.

Gdy fotografie wr�ci�y na biurko, przytrzyma� palcem miejsce i na moment podni�s� g�ow�.

��Wygl�da na wrednego typa � powiedzia� pos�pnie. � Potwierdzaj� to akta. Przeczytam wam wyj�tki. Potem musimy postanowi�. Robi si� p�no.

Wr�ci� na pierwsz� stronic� i j�� staccato wylicza� fakty, kt�re uzna� za istotne.

��Imi�: James. Wzrost: 183 centymetry, waga: 76 kilogram�w, oczy: niebieskie; w�osy: czarne; blizny na prawym policzku i lewym ramieniu; �lady operacji plastycznej na grzbiecie prawej d�oni (patrz Za��cznik A); wszechstronnie wysportowany; strzelec wyborowy z broni kr�tkiej, bokser, miotacz no�em; nie stosuje charakteryzacji. J�zyki obce: francuski i niemiecki. Du�o pali (NB: specjalne papierosy z trzema z�otymi opaskami); s�abo�ci: alkohol, ale nie do przesady, i kobiety. Nie s�dzi si�, aby przyjmowa� �ap�wki.

Genera� G. przerzuci� stron� i podj��:

Stale uzbrojony w pistolet automatyczny Beretta 25, noszony w kaburze pod lewym ramieniem. Magazynek mie�ci osiem pocisk�w. Stwierdzono r�wnie�, i� pos�uguje si� no�em przymocowanym do lewego przedramienia; u�ywa� but�w podbitych stal�; zna podstawy judo. Og�lnie rzecz bior�c, walczy zaci�cie i charakteryzuje si� wysok� odporno�ci� na b�l (patrz Za��cznik B). Genera� G. przerzuci� kilka nast�pnych stron, czytaj�c b�d�ce podstaw� tych ustale� fragmenty doniesie� agent�w. Dotar� wreszcie do ostatniej strony przed Za��cznikami, podaj�cej szczeg�y spraw, podczas kt�rych dosz�o do konfrontacji z Bondem. Przebieg� tekst wzrokiem, zatrzyma� si� na jego ostatnim fragmencie i przeczyta�:

���Wnioski. Bond jest niebezpiecznym terroryst� i szpiegiem. Pracowa� dla wywiadu brytyjskiego od roku 1'938 i teraz (patrz akta Highsmitha z grudnia 1950) nosi w nim tajny numer 007. Podw�jne zero oznacza agenta, kt�ry podczas s�u�by czynnej zabija� i ma prawo zabija�. S�dzi si�, �e podobne uprawnienia ma tylko dw�ch innych agent�w brytyjskich.

Fakt, i� ten szpieg zosta� w 1953 udekorowany Orderem �w. Micha�a i �w. Jerzego � wyr�nienie spotykaj�ce zwykle funkcjonariuszy Secret Service z chwil� przej�cia w stan spoczynku � jest miar� jego warto�ci. W przypadku zetkni�cia si� z nim w terenie, meldowa� szczeg�owo centrali (patrz Rozkazy Operacyjne SMIERSZ, GRU i MGB od 1951).

Genera� G. zamkn�� akta i zdecydowanym gestem r�bn�� d�oni� w ok�adk�.

��A zatem, towarzysze? Jeste�my zgodni?

��Tak � odrzek� pu�kownik Nikitin dono�nie.

��Tak � powiedzia� genera� S�awin ze znudzeniem w g�osie. Genera� Wozdwi�e�ski spogl�da� na swoje paznokcie. Mia� ju� do�� morderstw. �wietnie si� bawi� w Anglii.

��Tak � powiedzia�. � Chyba tak.

D�o� genera�a G. pow�drowa�a do telefonu wewn�trznego.

��Wyrok �mierci � powiedzia� gard�owo do swego adiutanta.

��Wype�ni� na nazwisko �James Bond". � Przeliterowa�. � Charakterystyka: anglijskij szpion. Przest�pstwo: wr�g Pa�stwa.

��Od�o�y� s�uchawk� i rozpar� si� w fotelu. � A teraz pozostaje kwestia zaplanowania odpowiedniego spisku. I to takiego, kt�ry nie mo�e zawie��! � U�miechn�� si� pos�pnie. � Nie do pomy�lenia jest nast�pna afera Choch�owa.

��

Otwar�y si� drzwi i wszed� adiutant z jasno��tym arkuszem papieru. Po�o�y� go przed genera�em G. i wyszed�. Genera� G. przebieg� dokument wzrokiem i na g�rze wolnej przestrzeni na jego dole wpisa� s�owa: Zabi�. Grubozabojszczykow. Przekaza� arkusz cz�owiekowi z MGB; �w przeczyta�, napisa�: Zabi�. Nikitin i poda� wyrok szefowi GRU, kt�ry napisa�: Zabi�. S�awin. Jeden z wojskowych adiutant�w przekaza� dokument cywilowi siedz�cemu obok przedstawiciela RUMID. Ten po�o�y� go przed genera�em Wozdwi�e�skim i poda� zwierzchnikowi pi�ro.

Genera� Wozdwi�e�ski uwa�nie przestudiowa� tekst. Powoli podni�s� wzrok na obserwuj�cego go genera�a G. i nie patrz�c w d� nagryzmoli�: Zabi� � w mniejszym czy wi�kszym stopniu poni�ej wcze�niejszych inskrypcji, dodaj�c sw�j podpis. W�wczas cofn�� r�ce znad arkusza i podni�s� si� na nogi.

��Czy to ju� wszystko, towarzyszu generale? � zapyta�, odsuwaj�c krzes�o.

Genera� G. by� zadowolony. W odniesieniu do tego cz�owieka instynkt go nie zawi�d�. Trzeba b�dzie mie� go na oku i podzieli� si� podejrzeniami z genera�em Sierowem.

��Jeszcze chwilka, towarzyszu generale � powiedzia�. � Musz� co� doda� do wyroku.

Wr�czono mu dokument. Wyj�� pi�ro, zamaza� sw�j wcze�niejszy wpis, a potem dokona� nast�pnego. Jednocze�nie powoli m�wi�, co pisze:

��Zabi� w okoliczno�ciach haniebnych. Grubozabojszczykow. Podni�s� g�ow� i obdarzy� zebranych �yczliwym u�miechem.

��Dzi�kuj�, towarzysze. To wszystko. Powiadomi� was o decyzji, jak� w zwi�zku z naszym zaleceniem podejmie Prezydium. Dobrej nocy.

Gdy uczestnicy narady g�siego opu�cili sal�, genera� G. powsta�, przeci�gn�� si� i dono�nie ziewn��. Potem ponownie usiad� przy biurku, wy��czy� magnetofon i wezwa� dzwonkiem adiutanta.

Genera� G. wr�czy� mu ��ty arkusz.

��Natychmiast przeka�cie to genera�owi Sierowowi. Znajd�cie Kronsteena i przywie�cie go wozem. Nie obchodzi mnie, je�li �pi. Oddzia� II b�dzie wiedzie�, gdzie go znale��. A za dziesi�� minut ma u mnie by� pu�kownik Klebb.

��Tak jest, towarzyszu generale. � Adiutant wyszed�.

��

Genera� G. podni�s� s�uchawk� aparatu WCz i poprosi� genera�a Sierowa. M�wi� cicho przez pi�� minut, ko�cz�c:

��Tymi, kt�rym zamierzam zleci� zadanie, b�d� pu�kownik Klebb i planista Kronsteen. Om�wimy w og�lnych zarysach adekwatn� operacj�, a jutro przedstawi� mi szczeg�owe propozycje. Czy akceptujecie, towarzyszu generale?

��Tak � brzmia�a cicha odpowied� genera�a Sierowa z Najwy�szego Prezydium. � Zabijcie go. Niechaj to jednak zostanie przeprowadzone bez zarzutu. Prezydium zatwierdzi decyzj� rano.

Sierow roz��czy� si�, ale zaraz zadzwoni� telefon wewn�trzny. Genera� G. powiedzia� �Tak" i od�o�y� s�uchawk�.

Chwil� p�niej adiutant otworzy� wielkie drzwi i stan�� w wej�ciu.

��Pu�kownik Klebb � oznajmi�.

�abia sylwetka w oliwkowozielonym mundurze przyozdobionym pojedyncz� wst�g� Orderu Lenina wesz�a do sali i szybkim, kr�tkim krokiem przybli�y�a si� do biurka.

Genera� G. podni�s� g�ow� i ukaza� d�oni� najbli�sze krzes�o przy stole konferencyjnym.

��Witajcie � powiedzia�.

Ucukrowany u�miech wykrzywi� obrzmia�� twarz.

��Dobry wiecz�r, towarzyszu generale.

Osoba kieruj�ca Oddzia�em II, departamentem SMIERSZ-u odpowiedzialnym za Operacje i Egzekucje, podci�gn�a sp�dnic� i usiad�a.

Dwie tarcze podw�jnego zegara w kopulasto sklepionej, po�yskliwej obudowie spoziera�y na szachownic� jak �lepia jakiego� morskiego stworu, kt�ry wychyli� si� zza kraw�dzi sto�u, by obserwowa� gr�.

Dwie tarcze zegara pokazywa�y r�ne czasy. Tarcza Kronsteena za dwadzie�cia pierwsz�. D�ugie czerwone wahad�o, odmierzaj�ce tykaniem sekundy, omiata�o doln� cz�� tarczy; zegar przeciwnika natomiast milcza�, a jego wahad�o wisia�o nieruchomo. Lecz zegar Makarowa m�wi�, �e jest za pi�� pierwsza. Makar�w zmarnowa� czas w �rodku partii i teraz zosta�o mu jeszcze tylko pi�� minut. By� w fatalnym �niedoczasie" i je�li � rzecz w zasadzie nie do pomy�lenia � Kronsteen nie pope�ni jakiej� lunatycznej pomy�ki, czeka�a go pora�ka.

Kronsteen siedzia� sztywno i nieruchomo, nieodgadniony jak antypatyczna papuga. Jego �okcie wspiera�y si� na stole, a wielka g�owa spoczywa�a na pi�ciach, kt�re wbijaj�c si� w policzki nadawa�y wypuk�ym wargom wyraz wy�szo�ci i wzgardy. Spod szerokiego, nawis�ego czo�a czarne i lekko sko�ne oczy spogl�da�y ze �miertelnym spokojem na zwyci�sk� dla� szachownic�. Lecz pod mask� w machinie jego umys�u kipia�a krew, a gruba glisto-wata �y�a na prawej skroni pulsowa�a w tempie przesz�o dziewi��dziesi�ciu podryg�w na minut�. W ci�gu minionych dw�ch godzin wypoci� z siebie p� kilograma, a obawa przed fa�szywym ruchem wci�� jedn� r�k� �ciska�a go za gard�o. Ale dla Makarowa i widz�w by� nadal Lodowym Czarodziejem, kt�rego gr� por�wnywano do cz�owieka spo�ywaj�cego ryb�. Najpierw �ci�ga� sk�r�, potem wyjmowa� o�ci, na koniec jad�. Kronsteen by� mistrzem Moskwy przez dwa kolejne lata, a teraz, w wypadku zwyci�stwa, zostanie pretendentem do tytu�u mistrza kraju.

W oazie ciszy spowijaj�cej otoczony linami stolik jedynym �r�d�em d�wi�ku by�y krocz�ce wskaz�wki czasomierza Kronsteena. Dwaj arbitrzy siedzieli bez ruchu na swych podwy�szonych krzes�ach. Wiedzieli, r�wnie dobrze jak sam Makar�w, �e to mecz do jednej bramki. Do Gambitu Kr�lewskiego w wariancie Merana Kronsteen wprowadzi� b�yskotliw� modyfikacj� i cho� Makar�w dotrzymywa� mu kroku do dwudziestego �smego ruchu, przy tym w�a�nie posuni�ciu straci� wiele czasu. Mo�e to w�wczas pope�ni� b��d, a mo�e dopiero przy ruchach trzydziestym pierwszym i trzydziestym trzecim. Kto wie? T� parti� b�dzie si� omawia� jak Rosja d�uga i szeroka jeszcze przez kilka tygodni.

Z zat�oczonych amfiteatralnych �aw publiczno�ci dobieg�o westchnienie. Kronsteen powoli odj�� d�o� od policzka i wyci�gn�� j� nad szachownic�. Jego kciuk i wskaziciel otwar�y si� jak szczypce r�owego kraba, a potem opad�y. D�o� trzymaj�ca figur� przesun�a si� w bok, w d� i wreszcie powoli wr�ci�a do twarzy.

Nast�pi�o poruszenie i poszeptywanie, gdy widzowie ujrzeli ruch powt�rzony na wielkiej �ciennej planszy jednym z trzech metrowych �eton�w. R-Kt8. To ju� musi by� koniec!

Kronsteen metodycznie wyci�gn�� rami� i przycisn�� d�wigni� w podstawie zegara. Jego czerwone wahad�o zamar�o. Czasomierz wskazywa� za kwadrans pierwsz�. W tej samej chwili wahad�o Makarowa obudzi�o si� do �ycia i rozpocz�o sw�j dono�ny, nieub�agany marsz.

Kronsteen opad� na oparcie krzes�a. Po�o�y� p�asko d�onie na blacie sto�u i zimno popatrzy� ponad nim na pochylon�, l�ni�c� twarz cz�owieka, kt�rego kiszki � o czym wiedzia�, bo w swoim czasie i sam zazna� goryczy pora�ki � wij� si� w udr�ce, jak w�gorz przek�uty o�cieniem. Makar�w, Mistrz Gruzji. Ano c�, jutro towarzysz Makar�w mo�e sobie wr�ci� do Gruzji i tam ju� pozosta�. �adnym cudem w tym roku nie przeprowadzi si� wraz z rodzin� do Moskwy.

Pod linami prze�lizgn�� si� m�czyzna w cywilu, wyszepta� co� do ucha arbitra i wr�czy� mu bia�� kopert�. �w pokr�ci� g�ow�, ukazuj�c zegar Makarowa, na kt�rym do pierwszej brakowa�o tylko trzech minut. Cywil wypowiedzia� szeptem jedno kr�tkie zdanie, a arbiter pos�pnie pochyli� g�ow�. Uj�� r�czny dzwonek i potrz�sn�� nim.

��Jest pilna wiadomo�� osobista dla towarzysza Kronsteena � powiedzia� do mikrofonu. � Og�asza si� trzyminutow� przerw�.

Przez hal� przebieg� szmer. I chocia� Makar�w d�entelme�sko oderwa� wzrok od planszy, kieruj�c go ku niszom wysokiego, �ukowego sklepienia, widzowie zdawali sobie spraw�, �e konfiguracja na szachownicy doskonale wbi�a mu si� w pami��. Przerwa oznacza�a dla� po prostu trzy dodatkowe minuty.

Fakt ten zirytowa� r�wnie� Kronsteena, lecz jego twarz nie wyra�a�a �adnych emocji, kiedy arbiter powsta� z krzes�a, by wr�czy� mu czyst� nie zaadresowan� kopert�. Kronsteen rozerwa� j� kciukiem i wyj�� anonimowy arkusz papieru. Wystukany na maszynie tak znanej szachi�cie tekst brzmia�: JESTE�CIE POTRZEBNI NATYCHMIAST. Nie by�o �adnego nag��wka ani podpisu.

Kronsteen z�o�y� arkusz i skrz�tnie w�o�y� go do wewn�trznej kieszeni marynarki. P�niej zabior� mu go i zniszcz�. Popatrzy� na twarz stoj�cego przy arbitrze cywila. Jego oczy spogl�da�y na� w�adczo i niecierpliwie. Do diab�a z nimi, pomy�la� Kronsteen. Nie zrezygnuje trzy minuty przed ko�cem. To niewiarygodne. To policzek dla sportu ludowego. Gdy jednak gestem dawa� arbitrowi znak, �e partia mo�e zosta� wznowiona, zadr�a� w duszy i unikn�� wzroku cywila, kt�ry spr�ony i nieruchomy nadal sta� w prostok�cie lin.

Zad�wi�cza� dzwonek.

��Partia wznowiona.

Makar�w powoli opu�ci� g�ow�. Wskaz�wka jego zegara min�a pierwsz�, a on wci�� �y�.

Kronsteen by� roztrz�siony. Uczyni� rzecz, jak na pracownika SMIERSZ-u czy innej agencji pa�stwowej, nies�ychan�. Z pewno�ci� zostanie o tym z�o�ony meldunek. Powa�na niesubordynacja. Zaniedbanie obowi�zk�w. Jakie mog� by� konsekwencje? W najlepszym razie werbalna ch�osta od genera�a G. i czarna krecha w aktach. A w najgorszym? Kronsteen nie potrafi� sobie wyobrazi�. Wola� o tym nie my�le�. Cokolwiek nast�pi, s�odycz zwyci�stwa przemieni�a si� w jego ustach w gorycz.

Lecz tymczasem partia dobiega�a ko�ca. Maj�c na swym zegarze jeszcze tylko pi�� sekund, Makar�w podni�s� um�czone oczy na wysoko�� wyd�tych ust przeciwnika i pochyli� g�ow� w kr�tkim formalnym ge�cie poddania. Na podw�jny d�wi�k dzwonka s�dziego zat�oczona hala podnios�a si� na nogi w gromowym zgie�ku aplauzu.

Kronsteen wsta�, sk�oni� si� przeciwnikowi, arbitrom, a wreszcie � nieco g��biej � widowni.

Potem, z cywilem tu� za sob�, prze�lizgn�� si� pod linami i brutalnie rozpychaj�c swych rozwrzeszczanych wielbicieli j�� si� przebija� ku g��wnemu wyj�ciu.

Przed hal�, na �rodku szerokiej ulicy Puszkina, czeka�a z pracuj�cym silnikiem zwyk�a � to jest anonimowa i czarna � limuzyna ZIS. Kronsteen usiad� z ty�u i zatrzasn�� drzwi. Ledwie cywil wskoczy� na stopie� i wcisn�� si� na siedzenie obok kierowcy, �w wrzuci� bieg i w�z ruszy� ostro.

Kronsteen wiedzia�, �e nie ma co strz�pi� j�zyka w pr�bie usprawiedliwienia si� przed funkcjonariuszem w cywilu. By�oby to r�wnie� sprzeczne z dyscyplin�. Koniec ko�c�w by� w SMIERSZ-u kierownikiem Dzia�u Planowania w randze pu�kownika. A jego umys� mia� dla organizacji warto�� diamentu.

Mo�e zdo�a si� jako� wyt�umaczy�. Wyjrza� przez szyb� na mokre ju� po przeje�dzie nocnych polewaczek ciemne ulice i skupi� my�li na strategii obrony. Zaraz potem by�a ju� prosta ulica, na kt�rej ko�cu ksi�yc przemyka� szybko mi�dzy cebulastymi kopu�ami Kremla, i dotarli na miejsce.

Przekazuj�c Kronsteena adiutantowi, tajniak wr�czy� mu r�wnie� skrawek papieru. Oficer zerkn�� na�, a potem z lekkim uniesieniem brwi zimno popatrzy� na Kronsteena. �w odpowiedzia� spokojnym spojrzeniem, lecz si� nie odezwa�. Adiutant wzruszy� ramionami, podni�s� s�uchawk� telefonu wewn�trznego i zaanonsowa� szachist�.

Gdy weszli do sali, Kronsteen usiad�, zaproszony gestem, i skini�ciem g�owy odpowiedzia� na powitalny u�mieszek obrzmia�ych warg pu�kownik Klebb, adiutant zbli�y� si� do genera�a G. i przekaza� mu arkusik. Genera� przeczyta� go i pos�a� Kronsteenowi surowe spojrzenie. Patrzy� tak, dop�ki adiutant nie wyszed� z sali i nie zatrzasn�� za sob� drzwi. W�wczas genera� G. otworzy� usta i ozwa� si� �agodnie:

��A zatem, towarzyszu?

Kronsteen by� spokojny. Mia� ju� wersj�, kt�ra powinna poskutkowa�. Zacz�� m�wi� cicho i z przekonaniem.

��Dla opinii publicznej, towarzyszu generale, jestem zawodowym szachist�. Dzisiejszej nocy trzeci raz pod rz�d zosta�em mistrzem Moskwy. Gdyby, na trzy minuty przed ko�cem partii, powiedziano mi, �e kto� morduje moj� �on� przed wej�ciem do hali, nawet nie ruszy�bym w jej obronie palcem. Moja publiczno�� to wie. Jest oddana szachom r�wnie mocno jak ja. Gdybym dzisiejszej nocy zrezygnowa� z gry i wyszed� natychmiast po otrzymaniu wiadomo�ci, ludzie zrozumieliby, �e czyni� tak na rozkaz kt�rej� z organizacji bezpiecze�stwa. Rozp�ta�aby si� burza plotek. Wszystkie moje przysz�e dzia�ania by�yby obserwowane w poszukiwaniu przes�anek. Zosta�bym zdekonspirowany. To w interesie bezpiecze�stwa pa�stwowego czeka�em trzy minuty, zanim wype�ni�em rozkaz. A mimo to moje pospieszne wyj�cie stanie si� tematem wielu komentarzy. B�d� musia� o�wiadczy�, �e jedno z mych dzieci jest ci�ko chore. Aby wesprze� t� wersj�, po�o�� je na tydzie� do szpitala. Wyra�am najg��bsz� skruch� z powodu zw�oki w wype�nieniu rozkazu. Lecz decyzja nie by�a �atwa.

Uczyni�em to, co uwa�a�em za najs�uszniejsze z punktu widzenia interes�w wydzia�u.

Genera� G. popatrzy� z namys�em w ciemne sko�ne oczy. Ten cz�owiek by� winien, ale broni� si� dobrze. Przeczyta� notatk� raz jeszcze, jak gdyby wa��c przewin�, a potem wyj�� zapalniczk� i spali� arkusik. Ostatni p�on�cy skrawek upu�ci� na szklany blat biurka i zdmuchn�� popi� na pod�og�. �adnym s�owem nie zdradzi� swych my�li, lecz tym, co si� dla Kronsteena liczy�o, by�o spalenie dowodu winy. Teraz nic nie trafi do jego akt. Przepe�nia�o go poczucie ulgi i wdzi�czno��. Po�wi�ci postawionemu sobie zadaniu ca�� pomys�owo��. Genera� okaza� akt wielkiej �aski. Kronsteen odp�aci mu brz�cz�c� monet� swego geniuszu.

��Przeka�cie te zdj�cia, towarzyszko pu�kownik � powiedzia� genera� G, jak gdyby kr�tki s�d wojenny w og�le nie mia� miejsca. � Sprawa przedstawia si� nast�puj�co�

Wi�c chodzi o nast�pn� �mier�, pomy�la� Kronsteen, przygl�daj�c si� smag�ej bezwzgl�dnej twarzy, kt�ra patrzy�a na� spokojnie z powi�kszonej paszportowej fotografii. Cho� s�ucha� genera�a nieuwa�nie, przyswaja� wszystkie zasadnicze fakty � angielski szpieg; po��dany wielki skandal; �adnego sowieckiego zaanga�owania; wyszkolony zab�jca; s�abo�� do kobiet (czyli nie jest peda�em, pomy�la� Kronsteen); alkohol (lecz ani s�owa o narkotykach); nieprzekupny (kto wie? Ka�dy cz�owiek ma swoj� cen�); koszta nie graj� roli; wszystkie organizacje wywiadowcze dostarcz� sprz�tu i ludzi; sukces ma zosta� osi�gni�ty w przeci�gu trzech miesi�cy; teraz przedstawi� zarysy planu; szczeg�y zostan� dopracowane p�niej.

Genera� G. skoncentrowa� swe przenikliwe spojrzenie na pu�kowniku Klebb � Jakie s� wasze pierwsze odczucia, towarzyszko pu�kownik?

Prostok�tne binokle zab�ys�y w �wietle kandelabru, gdy kobieta wyprostowa�a sw� sylwetk�, pochylon� dotychczas w pozie skupienia, i spojrza�a ponad biurkiem na genera�a. Kiedy przyst�pi�a do wyk�adania swych pogl�d�w, blade, wilgotne usta pod ��tym od nikotyny meszkiem zarostu rozwar�y si� i pocz�y szybko k�apa� w g�r� i w d�. Kronsteenowi, obserwuj�cemu jej twarz zza sto�u, to mechaniczne, wyprane z wszelkiego wyrazu otwieranie i zamykanie ust, przywiod�o na my�l kanciasty ruch dolnej szcz�ki drewnianej kukie�ki.

G�os by� szorstki i beznami�tny:

��� przypomina w pewnych aspektach spraw� Stolzenberga. Jak zapewne przypominacie sobie, towarzyszu generale, chodzi�o tam r�wnie� o jednoczesne zniszczenie cz�owieka i jego reputacji. W�wczas nie mieli�my problem�w. Szpieg ten by� zbocze�cem. Je�li sobie przypominacie�

Kronsteen przesta� s�ucha�. Zna� wszystkie te sprawy. Planowa� wi�kszo�� z nich i mia� je uporz�dkowane w pami�ci jak niezliczone gambity szachowe. Zamiast tego, g�uchy na d�wi�ki, przygl�da� si� badawczo twarzy tej przera�aj�cej kobiety i rozmy�la� bez emocji, jak d�ugo utrzyma si� na stanowisku � i jak d�ugo b�dzie z ni� musia� pracowa�.

Przera�aj�cej? Kronsteena nie interesowali ludzie � nawet w�asne dzieci. W jego s�owniku nie mia�y te� miejsca kategorie �dobra" i �z�a". Wszyscy ludzie byli dla� pionkami na szachownicy. Interesowa�y go tylko ich reakcje na ruchy innych pionk�w. By przewidzie� owe reakcje, co stanowi�o zasadniczy zr�b jego obowi�zk�w, nale�a�o rozumie� cechy osobowe. Podstawowe instynkty by�y zawsze takie same: samozachowawczy, p�ciowy i stadny � w takim w�a�nie porz�dku. Temperamenty bywa�y sangwiniczne, flegmatyczne, choleryczne lub melancholijne. Temperament jednostki okre�la w znacznej mierze stosunek mi�dzy si�� jej emocji a sentyment�w. Charakter wynika w wielkim stopniu z wychowania, a tak�e � cokolwiek innego twierdzi�by Paw��w i behawiory�ci � z cech charakterologicznych rodzic�w. No i, rzecz jasna, �ycie i zachowanie ludzi warunkuj� po cz�ci ich fizyczne zalety i u�omno�ci.

Z pomoc� tych w�a�nie elementarnych klasyfikacji ch�odny umys� Kronsteena analizowa� kobiet� siedz�c� po drugiej stronie sto�u. Kronsteen dokonywa� podobnego podsumowania ju� po raz mo�e setny, ale teraz, wobec czekaj�cych ich tygodni wsp�lnej pracy, od�wie�enie pami�ci mia�o sens cho�by po to, by nie przynios�o zaskoczenia nag�e wtargni�cie w ich partnerski uk�ad pierwiastka ludzkiego.

Oczywi�cie, Ros� Klebb musia�a charakteryzowa� silna wola przetrwania, w przeciwnym bowiem razie nie zosta�aby jedn� z najbardziej wp�ywowych kobiet w pa�stwie, a z pewno�ci� budz�c� najwi�kszy strach. Jej kariera, przypomnia� sobie Kronsteen, zacz�a si� w okresie hiszpa�skiej wojny domowej. Jako podw�jna agentka w POUM � to znaczy pracuj�c tak dla OGPU w Moskwie, jak dla Wywiadu Komunistycznego w Hiszpanii � by�a praw� r�k�, a tak�e � jak utrzymywano � kim� w rodzaju konkubiny swego szefa, s�ynnego Andreasa Nin. Pracowa�a z nim w latach 1935 � 37. Potem, w my�l rozkaz�w Moskwy, Nin zosta� zamordowany i to, wedle pog�osek, w�a�nie przez ni�. Czy by�o to prawd�, czy nie, od tego momentu Rosa Klebb pi�a si� powoli, lecz konsekwentnie po drabinie w�adzy, prze�ywaj�c kryzysy, prze�ywaj�c wojny, prze�ywaj�c � poniewa� nie formowa�a alians�w i nie ��czy�a si� z frakcjami � wszelkie czystki, by wreszcie w 1953, po �mierci Berii, uchwyci� splamionymi krwi� d�o�mi szczebel tak nieodleg�y od szczytu, �e pozwalaj�cy zaj�� w SMIERSZ-u stanowisko szefa Wydzia�u Operacyjnego.

Powa�nym �r�d�em jej sukcesu, pomy�la� Kronsteen, by�a szczeg�lna natura drugiego pod wzgl�dem wa�no�ci instynktu Rosy Klebb � instynktu p�ciowego. Albowiem Rosa Klebb nale�a�a do najrzadszego pod wzgl�dem upodoba� typu. By�a biseksualna. Kronsteen mia� co do tego pewno��. Historie o m�czyznach i, tak, tak, o kobietach by�y zbyt dobrze udokumentowane, aby w nie pow�tpiewa�. Mo�e stosunek p�ciowy sprawia� jej satysfakcj� fizyczn�, lecz narz�dzie nie mia�o znaczenia. Seks by� dla Rosy Klebb wy��cznie zachciank�, a neutralno�� psychologiczna i fizjologiczna uwalnia�a j� od brzemienia bardzo wielu ludzkich emocji, sentyment�w i pragnie�. Neutralno�� seksualna jednostki to esencja ozi�b�o�ci. Urodzi� si� z czym� takim to rzecz zaiste cudowna.

Martwy by� w niej r�wnie� instynkt stadny. Pragnienie w�adzy nakazywa�o Rosie Klebb by� wilkiem, nie za� owc�. By�a solistk�, ale nigdy nie by�a samotna, jako �e nie potrzebowa�a wcale ciep�a ludzkiego towarzystwa. Pod wzgl�dem temperamentu nale�a�o j�, oczywi�cie, zaliczy� do natur flegmatycznych � nieporuszonych, odpornych na b�l, ospa�ych. W�a�nie lenistwo, pomy�la� Kronsteen, stanowi jej chroniczn� s�abo��. Rankiem trudno j� zapewne wyci�gn�� z ciep�ego, skot�owanego ��ka. Ma niechlujne, nawet plugawe, przyzwyczajenia osobiste. Wgl�d w jej �ycie intymne, kiedy odpoczywa, wy�uskana z munduru, nie by�by do�wiadczeniem przyjemnym. Na t� my�l Kronsteen wykrzywi� swe wyd�te wargi i pospiesznie przeni�s� uwag� z charakteru Rosy Klebb, niew�tpliwie silnego i pe�nego sprytu, na jej powierzchowno��.

Pos�uguj�c si� dat� hiszpa�skiej wojny domowej jako punktem odniesienia, ocenia�, �e Rosa Klebb zbli�a si� do pi��dziesi�tki. Niska � niespe�na metr sze��dziesi�t wzrostu � i przysadzista, mia�a niezwykle silne jak na kobiet� nabite ramiona, kr�tk� szyj� i obleczone teraz w szaropopielate po�czochy p�kate �ydki kusych n�g. Czort wie, pomy�la� Kronsteen, jakie s� jej piersi, lecz spoczywaj�ca na blacie sto�u wypuk�o�� munduru wygl�da�a jak nieforemny worek piasku. W og�le sylwetka Rosy Klebb, z jej gruszkowatymi biodrami, mog�a by� por�wnana tylko do basetli.

�Trykociarki" Rewolucji Francuskiej musia�y mie� twarze takie same jak ona, uzna� Kronsteen, opadaj�c na oparcie krzes�a i z lekka przechylaj�c g�ow� w bok. Rzedn�ce pomara�czowe w�osy, zebrane z ty�u w ciasny, szpetny kok; l�ni�ce ��tobr�zowe oczy, patrz�ce na genera�a G. tak ch�odno przez kanciaste prostok�ty szkie�; grubo upudrowana gra� perforowanego wielkimi porami nosa; wilgotna pu�apka ust, zamykaj�ca si� i otwieraj�ca tak, jak gdyby uruchamia�y j� przeci�gni�te pod brod� druty. Te Francuzki, kt�re dzierga�y i papla�y, gdy ostrze gilotyny opada�o ze �wistem w d�, musia�y mie� tak� sam� grub� i blad� g�si� sk�r�, zebran� pod oczyma, w k�cikach ust i pod brod� w niewielkie fa�dy, takie same wielkie ch�opskie uszy, takie same wreszcie twarde pomarszczone i s�kate jak maczugi �apska, u Rosjanki zaci�ni�te teraz w pi�ci i le��ce na czerwonym suknie sto�u po obu stronach niekszta�tnego t�umoka jej biustu. I te ich twarze, podsumowa� Kronsteen, musia�y stwarza� takie same wra�enie bezduszno�ci, okrucie�stwa i si�y, jak oblicze tej � tak, musi sobie pozwoli� na s�owo nacechowane emocjonalnie � przera�aj�cej kobiety ze SMIERSZ-u.

��Dzi�kuj� wam, towarzyszko pu�kownik. Wasza ocena sytuacji jest wielce warto�ciowa. A teraz, towarzyszu Kronsteen, czy macie co� do dodania? Tylko streszczajcie si�, prosz�. Jest druga w nocy i wszyscy mamy przed sob� ci�ki dzie�. � Oczy genera�a G., przekrwione ze zm�czenia i niewyspania, wpi�y si� nad biurkiem w bezdenne br�zowe studnie pod wypuk�ym czo�em. Tego cz�owieka nie trzeba by�o zach�ca� do zwi�z�o�ci. Kronsteen nigdy nie m�wi� wiele, lecz ka�de jego s�owo mia�o warto�� ca�ej, wyg�aszanej przez kt�regokolwiek innego cz�onka personelu, przemowy.

Kronsteen podj�� ju� by� decyzj�, w przeciwnym bowiem razie nie pozwoli�by swoim my�lom skupi� si� tak d�ugo na tej kobiecie.

Powoli odchyli� g�ow� i zagapi� si� w nico�� sufitu. Jego g�os brzmia� niezwykle �agodnie, a jednak mia� w sobie si�� zmuszaj�c� s�uchaczy do najwy�szej uwagi.

��Towarzyszu generale, to pewien Francuz, z pewnych punkt�w widzenia wasz poprzednik, nazwiskiem Fouche, uczyni� spostrze�enie, i� nie ma sensu zabija� cz�owieka, je�eli nie niszczy si� zarazem jego reputacji. Zabi� tego Bonda b�dzie, rzecz jasna, �atwo. Uczyni to byle p�atny bu�garski skrytob�jca, je�li tylko otrzyma w�a�ciwe instrukcje. Druga cz�� operacji, unicestwienie osobowo�ci tego cz�owieka, jest wa�niejsza i trudniejsza. Na aktualnym etapie mam tylko jasno�� co do tego, i� akcja musi zosta� przeprowadzona poza Angli� i to w kraju, na kt�rego pras� i radio mamy znaczny wp�yw. Je�li spytacie, jak go tam �ci�gn��, odpowiem, �e je�eli przyn�ta b�dzie dostatecznie atrakcyjna, a szansa jej pochwycenia otwarta tylko i wy��cznie dla tego cz�owieka, zostanie wezwany nawet z ko�ca �wiata. Aby unikn�� pozor�w pu�apki, uwa�a�bym za stosowne przydanie naszej przyn�cie cech ekscentrycznych, niezwyk�ych. Anglicy szczyc� si� swym ekscentryzmem. Propozycj� ekscentryczn� traktuj� jako wyzwanie. Takie w�a�nie odczytanie ich psychiki ka�e mi w znacznym stopniu domniemywa�, �e do pochwycenia przyn�ty desygnuj� tego warto�ciowego agenta.

Kronsteen urwa�. Pochyli� g�ow� tak, �e patrzy� teraz gdzie� nad ramieniem' genera�a G. � Przyst�pi� do skonstruowania takiej pu�apki � podj�� beznami�tnie. � W chwili obecnej mog� tylko powiedzie�, �e je�li skutecznie przywabimy ofiar�, b�dzie nam, wedle znacznego prawdopodobie�stwa, niezb�dny zab�jca o doskona�ej znajomo�ci angielskiego.

Oczy Kronsteena przenios�y si� na wy�cie�aj�ce blat sto�u czerwone sukno. Potem szachista doda� z naciskiem, jak gdyby rzecz dotyczy�a sedna problemu:

��B�dzie nam r�wnie� potrzebna godna zaufania i niezwykle pi�kna dziewczyna.

Siedz�c w pogodny czerwcowy przed wiecz�r przy oknie swego jednopokojowego mieszkanka i spogl�daj�c na pierwsze purpury zachodz�cego s�o�ca odbite w szybach po przeciwleg�ej stronie ulicy, na odleg�� kopu�� cerkwi p�on�c� jak pochodnia ponad z�batym horyzontem moskiewskich dach�w, kapral bezpieki Tatiana Romanowa pomy�la�a, �e jest szcz�liwsza ni� kiedykolwiek dot�d.

Jej szcz�cie nie by�o romantycznej natury. Nie mia�o nic wsp�lnego z gwa�townym wybuchem romansu � owymi dniami i tygodniami, zanim na horyzoncie pojawi� si� pierwsze deszczowe chmurki. By�o to ciche spokojne szcz�cie wynik�e z poczucia bezpiecze�stwa i mo�liwo�ci spogl�dania w jutro bez niepokoju, szcz�cie powi�kszone jeszcze s�owem pochwa�y, jak� dzi� po po�udniu us�ysza�a od profesora Denikinia, zapachem gotuj�cej si� na kuchence elektrycznej smakowitej kolacji, dobiegaj�cymi z radia d�wi�kami jej ulubionej muzyki � uwertury do Borysa Godunowa w wykonaniu orkiestry Filharmonii Moskiewskiej, a nade wszystko cudowno�ci� faktu, i� min�a ju� zima i kr�tka wiosna i �e by� czerwiec.

Pok�j by� male�kim pude�eczkiem w wielkim nowoczesnym bloku przy ulicy Sadowoj-Czarnogriadskoj, gdzie skoszarowane s� kobiety pracuj�ce w rozmaitych wydzia�ach aparatu bezpiecze�stwa pa�stwowego. Zbudowany przez wi�ni�w i uko�czony w 1939 ten okaza�y o�miopi�trowy budynek zawiera dwa tysi�ce mieszka� niekt�re, jak kwatera Tatiany na trzecim pi�trze, to ledwie kwadratowe celki z telefonem, zimn� i ciep�� wod�, jednym �r�d�em �wiat�a i wsp�lnymi �azienkami oraz toaletami, inne za� � na dw�ch najwy�szych pi�trach � to dwu- i trzypokojowe apartamenty z w�asnymi wygodami. Te przeznaczone s� dla kobiet wysokiej rangi. W�dr�wka w g�r� budynku odbywa si� r�wno leg�e z awansami i kapral Romanowa b�dzie musia�a przej�� przez stopnie sier�anta, porucznika, kapitana, majora i lejtnanta-pu�kownika, zanim dotrze do pu�kownikowskiego raju na �smym pi�trze. B�g jednak �wiadkiem, �e by�a zupe�nie zadowolona ze swego obecnego losu. Pensja w wysoko�ci tysi�ca dwustu rubli miesi�cznie (trzydzie�ci procent wi�cej ni� mog�aby zarobi� w jakimkolwiek innym ministerstwie) i w�asny pok�j; tania �ywno�� i ubrania z �zamkni�tych sklep�w" na parterze gmachu; przynajmniej dwa w miesi�cu bezp�atne ministerialne bilety na balet lub oper�, a wreszcie dwa tygodnie pe�nop�atnego urlopu w roku. Przede wszystkim za� sta�a praca z dobrymi perspektywami w Moskwie, a nie w jednym z tych ponurych prowincjonalnych miast, gdzie ca�ymi miesi�cami nie dzia�o si� dos�ownie nic i pojawienie si� nowego filmu lub przyjazd w�drownego cyrku by�o jedyn� alternatyw� dla p�j�cia z kurami spa�.

Oczywi�cie, za prac� w MGB p�aci�o si� pewn� cen�. Mundur odgradza� cz�owieka od �wiata, napawa� ludzi strachem, co z natury nie odpowiada wi�kszo�ci dziewcz�t, skazywa� na towarzystwo innych kobiet i m�czyzn z MGB; aby m�c pozosta� w ministerstwie jednego z takich m�czyzn nale�a�o, gdy przychodzi� po temu czas, po�lubi�. No i pracowa�o tu si� w�ciekle � pi�� i p� dni�wki tygodniowo od �smej do osiemnastej z jedn� tylko, czterdziestominutow� przerw� na obiad w kantynie. Lecz by� to dobry po�ywny obiad, dzi�ki czemu cz�owiek m�g� si� oby� lekk� kolacj� i od�o�y� nieco pieni�dzy na futro z soboli, kt�re zast�pi pewnego dnia znoszone syberyjskie lisy.

Przypomniawszy sobie o posi�ku kapral Romanowa wsta�a z krzes�a przy oknie i posz�a zajrze� do garnka, w kt�rym gotowa�a na kolacj� g�st� zup� z kilkoma kawa�kami mi�sa i posiekanymi grzybami. Dochodzi�a ju� i pachnia�a bardzo apetycznie. Dziewczyna wy��czy�a kuchenk�, a potem, z nawyku wyniesionego z dzieci�stwa, wymy�a si� i ogarn�a przed kolacj�.

Wycieraj�c d�onie, przygl�da�a si� uwa�nie swemu odbiciu w zawieszonym nad' umywalk� owalnym lustrze.

Jeden z jej pierwszych ch�opak�w powiedzia�, �e wygl�da jak m�oda Greta Garbo. C� za bzdura! A jednak dzi� wieczorem wygl�da zupe�nie dobrze. G�ste, jedwabiste ciemnobr�zowe w�osy, zaczesane w g�r�, nad wysokim czo�em, spada�y ci�k� fal� niemal do ramion i tam zakr�ca�y si� z lekka (Garbo mia�a kiedy� tak� fryzur� i kapral Romanowa nie ukrywa�a przed sob�, �e j� na�laduje); sk�ra, bardzo bia�a i mi�kka, l�ni�a na policzkach jak ko�� s�oniowa; spod prostych naturalnych brwi patrzy�y spokojnie szeroko rozstawione oczy w kolorze najg��bszego b��kitu (przymkn�a jedno, a potem drugie. Tak, rz�sy s� rzeczywi�cie zupe�nie d�ugie!); nos by� prosty i do�� w�adczy�no i pozostawa�y usta. Co z tymi ustami? Czy nie s� przypadkiem za szerokie? Kiedy si� �mieje, musz� sprawia� wra�enie okropnie szerokich. U�miechn�a si� do siebie w lustrze. Tak, s� szerokie, ale w ko�cu Garbo te� ma szerokie. Przynajmniej wargi s� pe�ne i szlachetnie zarysowane. W k�cikach ust drzemie jaki� cie� u�miechu. Nikt nie mo�e powiedzie�, �e to zimne usta. Teraz owal twarzy. Czy nie za d�ugi? Czy podbr�dek nie jest szczypt� za ostry? Gwa�townie wykr�ci�a g�ow�, by na� popatrze� z profilu. Poci�gni�ta szarpni�ciem ci�ka kurtyna w�os�w polecia�a do przodu i kapral Romanowa musia�a odgarn�� kosmyk, kt�ry przes�oni� prawe oko. C�, podbr�dek by� lekko spiczasty, ale w �adnym razie ostry. Zn�w stan�a twarz� do lustra, wzi�a szczotk� i zabra�a si� za sw� d�ug�, ci�k� czupryn�. Greta Garbo! By�a w porz�dku, bo w przeciwnym razie nie komplementowa�oby j� tylu m�czyzn, nie wspominaj�c ju� o dziewcz�tach, odnosz�cych si� do niej w sprawach urody jak do wyroczni. Ale gwiazda filmowa� i to taka s�awna!? Zrobi�a do lustra min� i wzi�a si� za kolacj�.

W rzeczy samej kapral Romanowa by�a prawdziw� pi�kno�ci�. Poza twarz�, szczeg�ln� uwag� zwraca�a gracja jej ruch�w. Sp�dzi�a rok w leningradzkiej szkole baletowej i po�egna�a si� z karier� taneczn� dopiero w�wczas, gdy przekroczy�a o par� centymetr�w ustalon� na metr sze��dziesi�t g�rn� granic� wzrostu. Ze szko�y wynios�a umiej�tno�� �adnego trzymania si� i chodzenia. No i tryska�a zdrowiem dzi�ki zami�owaniu do jazdy figurowej na lodzie, kt�r� trenowa�a przez ca�y rok na lodowisku Dynama tak skutecznie, �e mia�a zagwarantowane miejsce w pierwszej reprezentacji �e�skiej tego klubu. Jej ramiona i piersi by�y bez zarzutu, purysta natomiast wyrazi�by dezaprobat� wobec pupy. Jej mi�nie tak stwardnia�y od �wicze�, �e zatraci�a nieco sw� niewie�ci� ob�o��. Zaokr�glona z ty�u, by�a jednak twarda i p�aska po bokach przez co sprawia�a m�skie wra�enie.

Kapral Romanowa podziwiano szeroko poza ma�ym �wiatkiem sekcji angielskiej Archiwum Centralnego MGB. Zgadzano si� powszechnie, i� nieodleg�y jest moment, gdy wpadnie w oko jednemu z wy�szych oficer�w, kt�ry bezceremonialnie przeniesie do siebie Tatian� z jej skromnego stanowiska, aby zrobi� z niej kochank� albo � je�eli nie b�dzie innego wyj�cia � �on�.

Dziewczyna nala�a g�stej zupy do niedu�ego porcelanowego talerza, ozdobionego na kraw�dzi obrazkiem przedstawiaj�cym wilki �cigaj�ce sanie, wkruszy�a do� nieco razowca, usiad�a na krze�le ko�o okna i zacz�a powoli je�� �adn� l�ni�c� �y�eczk�, kt�r� kilka tygodni temu po weso�ym wieczorze w hotelu Moskwa wsun�a ukradkiem do torebki.

Kiedy sko�czy�a, zmy�a statki, wr�ci�a na krzes�o, zapali�a pierwszego papierosa w tym dniu (�adna szanuj�ca si� rosyjska dziewczyna nie pali w miejscach publicznych z wyj�tkiem restauracji, palenie w pracy za� oznacza natychmiastowe zwolnienie) i niecierpliwie s�ucha�a j�kliwego zgie�ku, czynionego przez jak�� orkiestr� z Turkmenii. Ach, te okropne orientalne numery, kt�re wsadzaj� zawsze do programu, �eby sprawi� satysfakcj� ku�akom kt�rej� z tych zakazanych barbarzy�skich republik! Czy nie mogliby puszcza� czego� kulturnowo? Czego� z nowoczesnego jazzu albo klasyki? Ta kakofonia by�a obrzydliwa. Gorzej, staromodna.

Ochryple zadzwoni� telefon. Wsta�a z krzes�a, �ciszy�a radio i podnios�a s�uchawk�.

��Kapral Romanowa?

By� to g�os jej drogiego profesora Denikina. Lecz w godzinach pozas�u�bowych zawsze m�wi� do niej �Tatiana" albo nawet �Tania". Co to mo�e znaczy�?

By�a spi�ta i przep�oszona.

��Tak jest, towarzyszu profesorze.

G�os po drugiej stronie przewodu brzmia� obco i zimno.

��Za pi�tna�cie minut, o dwudziestej trzydzie�ci, macie si� stawi� na rozmow� u pu�kownik Klebb z Oddzia�u II. Zg�osicie si� w jej mieszkaniu, pod numerem 1875 w waszym budynku. Jasne?

��Ale dlaczego, towarzyszu, dlaczego? Co si� Co si�? Nienaturalny, pe�en napi�cia g�os jej umi�owanego profesora uci�� w p� s�owa:

��To wszystko, towarzyszko kapralu.

Dziewczyna odsun�a s�uchawk� od twarzy. Patrzy�a na ni� przera�onym wzrokiem, jak gdyby z jej ma�ych czarnych otwor�w mog�a wycisn�� jeszcze jakie� s�owa.

��Halo! Halo!

Patrzy�a na ni� tylko pusta tuba mikrofonu. U�wiadomi�a sobie, �e �ciska s�uchawk� z tak� si��, i� boli j� d�o� i przedrami�. Pochyli�a si� wolno i od�o�y�a s�uchawk� na wide�ki.

Sta�a przez chwil� jak sparali�owana, patrz�c na aparat nie-widz�cymi oczyma. Czy powinna do niego zadzwoni�? Nie, to nie wchodzi w gr�. M�wi� w taki a nie inny spos�b, bo doskonale wiedzia� � jak zreszt� wiedzia�a tak�e ona � i� ka�da rozmowa telefoniczna w bloku jest nagrywana lub pods�uchiwana. Oto dlaczego by� tak oszcz�dny w s�owach. Chodzi�o o spraw� wagi pa�stwowej. Maj�c do przekazania wiadomo�� tego rodzaju, cz�owiek pozbywa si� jej jak najszybciej i w tak niewielu s�owach, w ilu potrafi j� przedstawi�, a potem umywa r�ce. Nie ma ju� w d�oniach okropnej karty. Przekaza� dam� pik komu� innemu. R�ce s� na powr�t czyste.

Dziewczyna wcisn�a w usta kostki d�oni i wpatrzona w telefon zacz�a je gry��. Po co jest im potrzebna? Co takiego zrobi�a? Rozpaczliwie si�ga�a pami�ci� w przesz�o��, przebiegaj�c wspomnieniem dni, miesi�ce i lata. Czy pope�ni�a w swej pracy jaki� okropny b��d, kt�ry odkryto dopiero teraz? Czy wyg�osi�a jak�� antypa�stwow� uwag�; jaki� dowcip, o kt�rym doniesiono? To zawsze by�o mo�liwe. Ale jak� uwag�? Kiedy? M�wi�c co� naprawd� niepraworz�dnego poczu�aby w�wczas uk�ucie winy. Mia�a czyste sumienie. Czy na pewno? Nagle sobie przypomnia�a. Ta skradziona �y�eczka! Czy o to chodzi? Przecie� w�asno�� pa�stwowa! Mog�aby j� teraz wyrzuci� przez okno, daleko, w lewo lub w prawo. Ale nie, to niemo�liwe. Zbyt drobna sprawa. Z rezygnacj� wzruszy�a ramionami i opu�ci�a rami�. Wsta�a i maj�c w oczach �zy strachu i oszo�omienia ma�ego dziecka podesz�a do szafy, �eby wyj�� sw�j najlepszy mundur. To nie mo�e chodzi� o nic w tym rodzaju. SMIERSZ nie posy�a po cz�owieka w takich sprawach. To co� znacznie, znacznie gorszego.

Przymglonym wzrokiem spojrza�a na sw�j tani zegarek. Jeszcze tylko siedem minut! Ogarn�a j� nowa fala paniki. Przetar�a r�k� oczy i chwyci�a sw�j paradny mundur. Jeszcze tylko tego brakowa�o, �eby si� sp�ni�a! Zacz�a szarpa� guziki bia�ej bawe�nianej bluzki.

Gdy ubiera�a si�, my�a twarz i czesa�a w�osy, jej umys� pr�bowa� rozgry�� z�owieszcz� tajemnic�, jak dociekliwe dziecko wtykaj�ce kij w nor� w�a. Z kt�rejkolwiek jednak strony dobiera�aby si� do nory, rozlega� si� tylko gniewny syk.

Odk�adaj�c nawet na bok rodzaj jej przewiny, kontakt z kt�r�kolwiek z macek SMIERSZ-u by� czym� niewys�owionym. Unikano nawet wymieniania przera�aj�cej nazwy tej organizacji. By�o to s�owo plugawe, s�owo z grobu, szept �mierci samej, s�owo, jakie nie pada�o nawet w przyjacielskich pogwarkach. A w ca�ej tej okropnej organizacji j�drem z�a by� Oddzia� II, Departament �mierci i Tortur.

No a kierowniczka tego wydzia�u, Rosa Klebb? Szeptano o tej kobiecie niewiarygodne historie, historie, kt�re nawiedza�y Tatian� w koszmarnych snach; w ci�gu dnia zwykle o nich zapomina�a, ale teraz przeparadowa�y przed ni� wszystkie.

M�wiono, �e Rosa Klebb nie pozwala, by tortury odbywa�y si� bez jej udzia�u. Mia�a w swym gabinecie zakrwawiony fartuch i niski sto�eczek; pono� kiedy widziano, jak spieszy korytarzami podziemi ubrana w ten fartuch i z tym sto�eczkiem w d�oni, wie�� roznosi�a si� bezzw�ocznie i wszyscy, nawet pracownicy SMIERSZ-u przyciszali g�os, pochylali si� ni�ej nad papierami, a mo�e nawet �ciskali w kieszeniach kciuki, dop�ki nie doniesiono, �e wr�ci�a do swego biura.

Albowiem � tak przynajmniej szeptano � zwyk�a przysuwa� ten sto�eczek jak najbli�ej cz�owieka � m�czyzny lub kobiety � siedz�cego ze zwieszon� g�ow� przy stole �ledczym, potem kuca�a nad nim i m�wi�a cicho: �Numer 1", �Numer 10" lub �Numer 25", a oprawcy, wiedz�c, co ma na my�li, przyst�powali do dzie�a. Ona za� obserwowa�a oczy w twarzy odleg�ej od siebie o kilka centymetr�w i wch�ania�a j�ki, jak zapach perfum. W zale�no�ci od wyrazu tych oczu zmienia�a tortur�, m�wi�c: �Teraz numer 36" albo �Teraz sze��dziesi�t cztery", a oprawcy robili co� innego. Gdy z oczu poczyna�a ju� znika� odporno�� i odwaga, gdy pojawia�a si� w nich s�abo�� i b�aganie, grucha�a pie�ciwie: �No ju�, no ju�, go��beczku. M�w do mnie, m�j �liczny, a to si� sko�czy. Boli. Ach, wiem, tak strasznie boli, moja dziecino. I cz�owiek tak ma ju� do�� tego b�lu. Tak chce, �eby si� ju� sko�czy�, tak pragnie m�c si� po�o�y� w spokoju i ju� nigdy nie cierpie�. Jest tu przy tobie mamusia, kt�ra chce ci tylko ul�y�. Ma dla ciebie przytulne, mi�kkie ��eczko, �eby� m�g� spa� i zapomina�, zapomina�, zapomina�. M�w � szepta�a czule. � Wystarczy, �e przem�wisz, a sko�czy si� b�l i przyjdzie spok�j." Je�li oczy wci�� by�y nieust�pliwe, gruchanie zaczyna�o si� na nowo: �Jakim� jeste� g�uptasem, m�j �liczny. Jakim� okropnym g�uptasem. Ten b�l to by�o jeszcze nic. Nic! Nie wierzysz, go��bku? No to mamu�ka musi spr�bowa� �dziebe�ko, ale tylko maciupkie �dziebe�ko, numeru 87". Oprawcy zmieniali instrumenty i miejsce zabieg�w, a ona, siedz�c w kucki, patrzy�a, jak z oczu ofiary wycieka �ycie i zbli�a si� moment, gdy b�dzie musia�a krzycze� do jej ucha, aby s�owa mog�y dotrze� do ot�pia�ego umys�u.

Niecz�sto jednak � m�wiono � ofiara musia�a w�drowa� d�ugo po tej ordynowanej przez SMIERSZ drodze cierpie�, prawie za� nigdy do jej kresu i kiedy mi�kki g�os obiecywa� ukojenie, prawie zawsze odnosi� zwyci�stwo, bo jakim� cudem Rosa Klebb umia�a odczyta� z oczu, kiedy z cz�owieka doros�ego za�amanie czyni dziecko wzywaj�ce p�aczliwie matk�. Mia�a ten obraz matki pod r�k� i zmi�kcza�a ducha ofiary tam, gdzie brutalne s�owa m�czyzny by�yby go zahartowa�y.

Potem, gdy kolejny podejrzany zosta� z�amany, Rosa Klebb wraca�a korytarzami ze swym sto�eczkiem, zdejmowa�a w gabinecie przesi�k�y �wie�� krwi� fartuch, siada�a na powr�t do pracy, a po ca�ych podziemiach roznosi�a si� wie��, i� ju� po wszystkim i �e mo�na znowu zacz�� funkcjonowa� normalnie.

Tatiana, sparali�owana swoimi my�lami, ponownie spojrza�a na zegarek. Jeszcze cztery minuty. Przeci�gn�a d�o�mi po mundurze i po raz ostatni zerkn�a w lustro na sw� kredowobia�� twarz. Odwr�ci�a si� i po�egna�a kochany, dobrze znany pokoik. Czy go jeszcze zobaczy?

Pospieszy�a d�ugim prostym korytarzem i wcisn�a guziczek windy.

Gdy winda nadjecha�a, Tatiana wyprostowa�a ramiona, unios�a brod�, i wkroczy�a do kabiny jak na rusztowanie gilotyny.

���sme � powiedzia�a do windziarki. Sta�a zwr�cona twarz� do drzwi. A przypomniawszy sobie s�owa nie u�ywane od dzieci�stwa, powtarza�a w duszy raz za razem: �M�j Bo�e� M�j Bo�e� M�j Bo�e".

Ju� stoj�c przed anonimowymi, wymalowanymi kremow� farb� drzwiami Tatiana czu�a zapach mieszkania. Ten zapach wype�ni� j� bez reszty, kiedy us�yszawszy kr�tkie �Wej��" otwar�a drzwi i stan�a wpatrzona w oczy kobiety, kt�ra siedzia�a przy okr�g�ym stole ustawionym na �rodku pokoju.

By� to zapach metra w upalny wiecz�r � tani aromat skrywaj�cy zwierz�cy od�r. Ludzie w Rosji zlewaj� si� perfumami bez wzgl�du na to, czy si� uprzednio k�pali, czy nie, ale przewa�nie w tym drugim wypadku, wi�c czyste zdrowe dziewczyny w rodzaju Tatiany, aby unikn�� smrodu panuj�cego w metrze i tramwajach wol� z pracy do domu wraca� piechot�, je�li tylko nie leje lub nie le�y zbyt g��boki �nieg.

Teraz Tatiana d�awi�a si� w tym zapachu i ze wstr�tem marszczy�a nos.

W�a�nie ten wstr�t i pogarda dla osoby, kt�ra mo�e �y� w takim smrodzie, pozwoli�y jej spojrze� w ��tawe oczy patrz�ce na ni� spoza prostok�tnych szkie� okular�w. Nic w nich nie mog�a wyczyta�. Omiata�y j� powoli od st�p do g��w, jak zapami�tuj�cy wszystko obiektyw kamery.

Pu�kownik Klebb przem�wi�a:

��Jeste�cie efektown� dziewczyn�, towarzyszko kapralu. Przejd�cie przez pok�j i z powrotem.

Co znacz� te ucukrowane s�owa? Usztywniona nowym strachem, strachem przed powszechnie znanymi osobistymi sk�onno�ciami tej kobiety, Tatiana zrobi�a, co jej kazano.

��Zdejmijcie kurtk�. Zawie�cie j� na krze�le. Podnie�cie r�ce nad g�ow�. Wy�ej. Teraz pochylcie si� i dotknijcie st�p. Wyprostujcie si�. Dobrze. Siadajcie. � Pu�kownik Klebb przemawia�a jak lekarz. Ukaza�a gestem krzes�o naprzeciw siebie po drugiej stronie sto�u. Jej nieruchome, �widruj�ce oczy skry�y si� pod powiekami, kiedy pow�drowa�y ku le��cej na stole teczce akt.

To na pewno moja Zapiska, pomy�la�a Tatiana. Jak�e interesuj�co mie� przed sob� to narz�dzie, kt�re stanowi o ca�ym �yciu cz�owieka. Jakie jest grube � niemal pi�� centymetr�w. Co mo�e by� na tych wszystkich stronach? Zafascynowana popatrzy�a rozszerzonymi oczyma na otwart� tek�.

Pu�kownik Klebb przerzuci�a kilka ostatnich kartek i zamkn�a ok�adk�. By�a to pomara�czowa ok�adka z czarnym uko�nym paskiem. C� mog� oznacza� te kolory?

Pu�kownik Klebb podnios�a wzrok, a Tatiana zdo�a�a jakim� cudem m�nie odpowiedzie� spojrzeniem.

��Towarzyszko kapralu Romanowa � by� to g�os w�adczy, g�os zwierzchnika � mam o waszej pracy dobre meldunki. Doskona�e osi�gni�cia tak w wype�nianiu obowi�zk�w, jak w sporcie. Partia jest z was zadowolona.

Tatiana nie mog�a uwierzy� w�asnym uszom. Zrobi�o jej si� s�abo. Ca�� jej twarz zala� rumieniec, kt�ry zaraz ust�pi� miejsca blado�ci. Chwyci�a d�oni� kraw�d� sto�u i wyj�ka�a s�abo: � J-j-jestem wdzi�czna, t-t-towarzyszko pu�kownik.

��Dzi�ki waszej doskona�ej s�u�bie zostali�cie wybrani do zadania najwy�szej wagi. To dla was wielki zaszczyt. Rozumiecie?

Cokolwiek si� zdarzy, b�dzie lepsze ni� to, co mog�o si� zdarzy�.

��Tak, w zupe�no�ci, towarzyszko pu�kownik.

��Zadanie to wi��e si� z niema�� odpowiedzialno�ci�. Jak te� wy�szym stopniem. Gratuluj�, towarzyszko kapralu, awansu z chwil� zako�czenia misji na stopie� kapitana Bezpiecze�stwa Pa�stwowego.

By�a to rzecz nies�ychana w wypadku dwudziestoczteroletniej dziewczyny! Tatiana przeczuwa�a niebezpiecze�stwo. Zesztywnia�a jak zwierz�, kt�re pod mi�sem dostrzega stalow� pa��.

��Jestem g��boko zaszczycona, towarzyszko pu�kownik � odpar�a, nie mog�c ukry� niepokoju w g�osie.

Rosa Klebb mrukn�a co� niezrozumiale. Doskonale zdawa�a sobie spraw�, co dziewczyna my�la�a po otrzymaniu wezwania. Efekty uprzejmego przyj�cia, raptownej ulgi zwi�zanej z dobrymi wie�ciami i budz�cych si� na nowo obaw by�y widoczne jak na d�oni. By�a to pi�kna, otwarta, niewinna dziewczyna. Dok�adnie taka, jakiej wymaga� spisek.

���adna ze mnie gospodyni. Ten awans nale�y uczci� kieliszkiem wina. Nie powinni�cie wszak s�dzi�, �e my, wy�si oficerowie, jeste�my pozbawieni cech ludzkich. Napijemy si� razem.

To b�dzie dobry pretekst, �eby otworzy� butelk� francuskiego szampana.

Rosa Klebb wsta�a i zbli�y�a si� do bufetu, na kt�rym jej ordynans ustawi� wszystko, co zam�wi�a.

��P�ki b�d� mocowa� si� z korkiem, spr�bujcie jednej z tych czekoladek. Te korki od szampana to zawsze ci�ka sprawa. Do takiej roboty nam, dziewcz�tom, naprawd� przyda�by si� m�czyzna.

Nie przerywa�a tej upiornej paplaniny k�ad�c przed Tatian� okaza�� bombonierk� i wracaj�c potem do bufetu.

��S� ze Szwajcarii. Najlepsze z najlepszych. Te okr�g�e s� nadziewane, a kwadratowe � twarde.

Tatiana wyb�ka�a podzi�kowanie. Si�gn�a po nadziewan�. B�dzie j� �atwiej prze�kn��. Strach przed chwil�, w kt�rej ostatecznie zobaczy pu�apk� i poczuje na szyi zatrzaskuj�ce si� z�by, zupe�nie wysuszy� jej usta. Te gierki musz� skrywa� co� naprawd� okropnego. K�s czekolady utkwi� jej w ustach jak guma do �ucia. Na szcz�cie wci�ni�to jej w d�o� kieliszek szampana.

Unosz�c rado�nie sw�j, sta�a nad ni� Rosa Klebb.

��Za wasze zdrowie, towarzyszko Tatiano. I najserdeczniejsze gratulacje!

Tatiana przymusi�a si� do nienaturalnego u�miechu. Podnios�a kieliszek i lekko sk�oni�a g�ow�.

��Za wasze zdrowie, towarzyszko pu�kownik.

Opr�ni�a kieliszek jednym haustem, jak to jest w Rosji we zwyczaju, i odstawi�a go na st�.

Rosa Klebb natychmiast ponownie nape�ni�a naczynie, rozlewaj�c przy tym nieco wina.

��A teraz za zdrowie waszego nowego wydzia�u, towarzyszko. � Podnios�a kieliszek i ze st�a�ym cukierkowym u�mieszkiem obserwowa�a reakcj� dziewczyny. � Za SMIERSZ!

Tatiana w ot�pieniu podnios�a si� na nogi. Uj�a pe�ny kielich.

��Za SMIERSZ. � To s�owo ledwo przecisn�o si� jej przez usta. Zakrztusi�a si� szampanem i musia�a go wypi� w dw�ch �ykach. Potem ci�ko usiad�a.

Rosa Klebb nie da�a jej czasu na zastanowienie. Usiad�a naprzeciwko, k�ad�c na stole obie d�onie.

��A teraz, towarzyszko, do sprawy. � Jej g�os znowu brzmia� w�adczo. � Mamy przed sob� wiele roboty. � Pochyli�a si� nad sto�em. � Czy pragn�li�cie kiedykolwiek mieszka� za granic�, towarzyszko? W jakim� obcym kraju?

Szampan zaczyna� dzia�a� na Tatian�. Prawdopodobnie najgorsze dopiero j� czeka, ale lepiej, �eby. si� sta�o jak najszybciej.

��Nie, towarzyszko. Jestem szcz�liwa w Moskwie.

��Nigdy�cie nie my�leli, jakie jest to �ycie na Zachodzie � te wszystkie pi�kne ciuchy, jazz, nowoczesno��?

��Nie, towarzyszko. � M�wi�a prawd�. Nigdy o tym nie my�la�a.

��A gdyby to Pa�stwo nakaza�o wam przenie�� si� za Zach�d?

��Wype�ni�abym polecenie.

��Ch�tnie?

Tatiana wzruszy�a ramionami z lekkimi oznakami zniecierpliwienia.

��Cz�owiek s�ucha rozkaz�w.

Rosa Klebb uczyni�a pauz�. Kiedy zada�a nast�pne pytanie, w jej g�osie brzmia�y tony dziewcz�ce i porozumiewawcze.

��Czy jeste�cie dziewic�, towarzyszko? Och, m�j Bo�e, pomy�la�a Tatiana.

��Nie, towarzyszko pu�kownik. Wilgotne usta zal�ni�y w �wietle.

��Ilu m�czyzn?

Tatiana zarumieni�a si� po czubki w�os�w. Dziewczyny rosyjskie s� w sprawach seksu pow�ci�gliwe i pruderyjne. Klimat seksualny w Rosji jest �redniowiktoria�ski. Pytania tej Klebb budzi�y op�r tym wi�kszy, �e zadawa�a je ch�odnym inkwizytorskim tonem funkcjonariuszka pa�stwowa, kt�r� Tatiana spotka�a po raz pierwszy w �yciu. Zebra�a si� na odwag� i patrz�c nieufnie w ��te oczy rozm�wczyni spyta�a:

��Dlaczego poruszacie te wszystkie intymne sprawy, towarzyszko pu�kownik?

Rosa Klebb wyprostowa�a si�, a jej g�os ci�� jak ka�czug:

��Zapominacie si�, towarzyszko. Nie jeste�cie tu po to, by zadawa� pytania. Zapominacie, z kim m�wicie. Odpowiadajcie!

Tatiana skurczy�a si�.

��Trzech m�czyzn, towarzyszko pu�kownik.

��Kiedy? Ile mieli�cie lat? � Twarde ��te oczy patrzy�y nad sto�em w sp�oszone b��kitne oczy dziewczyny, hipnotyzowa�y j�, rozkazywa�y.

Tatiana bliska by�a �ez.

��W szkole. Mia�am siedemna�cie lat. Potem w Instytucie J�zyk�w Obcych. Dwadzie�cia dwa. I jeszcze w ubieg�ym roku. Mia�am dwadzie�cia trzy lata. To by� przyjaciel, kt�rego pozna�am na lodowisku.

��Prosz� o ich nazwiska, towarzyszko. � Rosa Klebb uj�a o��wek i przyci�gn�a do siebie skoroszyt.

Tatiana zakry�a d�o�mi twarz i wybuch�a p�aczem.

��Nie � wykrzykn�a pomi�dzy chlipni�ciami. � Nie, cokolwiek ze mn� zrobicie. Nie macie prawa.

��Przesta�cie ple�� bzdury. � G�os przemieni� si� w syk. � W ci�gu pi�ciu minut mog�abym wyci�gn�� z was te nazwiska i wszystko, co zechc�. Toczycie ze mn� niebezpieczn� gr�, towarzyszko. Moja cierpliwo�� nie b�dzie trwa�a wiecznie. � Rosa Klebb urwa�a. By�a zbyt brutalna. � Chwilowo damy pok�j tej sprawie. Podacie mi nazwiska jutro. Tych m�czyzn nie spotka �adna krzywda. Zada si� im jedno lub dwa pytania na wasz temat � pytania czysto techniczne, to wszystko. Teraz podnie�cie g�ow� i wytrzyjcie �zy. Czas ju� sko�czy� z tymi g�upstwami.

Rosa Klebb powsta�a, obesz�a st� i stan�a przy Tatianie, spogl�daj�c na ni� z g�ry. Jej g�os sta� si� przylepny i jedwabisty.

��Ju� dobrze, ju� dobrze, moja droga. Musisz mi ufa�. Twoje ma�e tajemnice s� u mnie bezpieczne jak w banku. No, wypij jeszcze troch� szampana i zapomnij o tym drobnym zgrzycie. Musimy zosta� przyjaci�kami. Czeka nas wsp�lna praca. Musisz, droga Taniu, nauczy� si� traktowa� mnie jak matk�. Masz, wypij do dna.

Tatiana wyj�a chusteczk� zza paska sp�dnicy i przetar�a oczy. Si�gn�a dr��c� d�oni� po kielich z winem i wypi�a je z pochylon� g�ow�.

��Do dna, do dna, moja droga.

Rosa Klebb sta�a nad dziewczyn� niczym jaka� obrzydliwa kaczucha wykwakuj�ca s�owa otuchy.

Tatiana pos�usznie opr�ni�a kielich. Czu�a si� wyprana z wszelkiej ch�ci oporu, zn�kana, sk�onna uczyni� wszystko, byle mie� ju� t� rozmow� za sob�, uciec gdzie� i zasn��. Tak wi�c, pomy�la�a, wygl�da to przy stole przes�ucha�, takiego w�a�nie g�osu u�ywa pu�kownik Klebb. C�, skutkowa�. By�a teraz uleg�a. B�dzie wsp�pracowa�.

Rosa Klebb usiad�a. Spoza swej macierzy�skiej maski z aprobat� obserwowa�a dziewczyn�.

��A teraz, moja droga, jeszcze tylko jedno intymne pytanko. Jak to mi�dzy dziewczynami. Czy lubisz si� kocha�? Czy ci to sprawia przyjemno��? Du�� przyjemno��?

D�onie Tatiany znowu poderwa�y si� do g�ry i zas�oni�y twarz. Odpowiedzia�a zza nich st�umionym g�osem:

��No, tak, towarzyszko pu�kownik. Naturalnie, kiedy cz�owiek kocha� � Jej g�os zamar� w p� zdania. Co jeszcze mog�a powiedzie�? Jakiej odpowiedzi pragn�a ta kobieta?

��A za��my, moja droga, �e nie jeste� zakochana. Czy w�wczas te� uprawianie mi�o�ci z m�czyzn� da�oby ci przyjemno��?

Tatiana niezdecydowanie pokr�ci�a g�ow�. Odj�a d�onie od twarzy i pochyli�a g�ow�. Z obu jej stron w�osy opad�y na d� jak ci�kie zas�ony. Pr�bowa�a my�le�, by� pomocna, ale nie potrafi�a wyobrazi� sobie podobnej sytuacji. Mog�a tylko przypuszcza�

��Przypuszczam, �e to by zale�a�o od m�czyzny, towarzyszko pu�kownik.

��Oto rozs�dna odpowied�, moja droga. � Rosa Klebb wysun�a ze sto�u szuflad�, wyj�a zdj�cie i pchn�a je w stron� dziewczyny. � Co by� na przyk�ad powiedzia�a o tym m�czy�nie?

Tatiana ostro�nie przyci�gn�a do siebie zdj�cie, jakby to mog�o w ka�dej chwili zaj�� si� ogniem. Ostro�nie zerkn�a na przystojn�, bezwzgl�dn� twarz. Pr�bowa�a pomy�le�, wyobrazi� sobie� � Nie potrafi� powiedzie�, towarzyszko pu�kownik. Mo�e gdyby by� czu�y� � Z l�kiem odepchn�a fotografi� od siebie.

��Nie, nie, zatrzymaj j�, moja droga. Ustaw j� obok ��ka i my�l o tym m�czy�nie. P�niej, w swojej nowej pracy, dowiesz si� o nim wi�cej. A teraz � ��te oczy zamigota�y za prostok�tnymi szk�ami � czy chcesz si� dowiedzie�, na czym b�dzie polega� to twoje nowe zadanie? Misja, do kt�rej wybrano ci� spo�r�d wszystkich rosyjskich dziewcz�t?

��Tak, naprawd�, towarzyszko pu�kownik � Tatiana popatrzy�a ulegle na czujn� twarz, kt�ra mierzy�a w ni� teraz jak pysk wystawiaj�cego zwierzyn� psa my�liwskiego.

Wilgotne, gumiaste wargi rozchyli�y si� powabnie.

��Wybrano was, towarzyszko kapralu, do misji �atwej i przyjemnej, prawdziwych � jak to m�wi� � mi�osnych obowi�zk�w. Rzecz w zakochaniu si�. To wszystko. Nic wi�cej. Zakochaniu si� w tym m�czy�nie.

��Ale kim jest? Nawet go nie znam.

Rosa Klebb obliza�a wargi. No, da tej g�upiej g�sce do my�lenia.

��Jest angielskim szpiegiem.

��Gospodi! - Tatiana zakry�a d�oni� wargi, tyle� ze zgrozy, co po to, by ust Bo�ym imieniem nie skala�.

Siedzia�a, wstrz��ni�ta do szpiku ko�ci, patrz�c na Ros� Klebb rozszerzonymi, lekko pijanymi oczyma.

��Tak � powiedzia�a Rosa Klebb, rada z efektu swoich s��w. � Jest szpiegiem angielskim. Mo�e najs�ynniejszym ze wszystkich. I od tej chwili jeste� w nim zakochana. No i �adnych g�upstw, towarzyszko. To istotna sprawa wagi pa�stwowej, do kt�rej zostali�cie wybrani jako narz�dzie. Wi�c koniec z bzdurami, prosz�. Teraz par� szczeg��w praktycznych. � Rosa Klebb urwa�a, a potem rzuci�a ostro: Zabierzcie d�o� z waszej durnej twarzy. Sko�czcie z t� min� wystraszonej krowy. Si�d�cie prosto i uwa�ajcie, bo porozmawiamy inaczej. Zrozumiano?

��Tak jest, towarzyszko pu�kownik. � Tatiana szybko wyprostowa�a plecy i usiad�a z d�o�mi z�o�onymi na kolanach, jak gdyby wr�ci�a nagle do Szko�y Funkcjonariuszy Bezpiecze�stwa. Jej umys� ton�� w chaosie, ale nie by� to w�a�ciwy moment na problemy duchowe. Poczucie dyscypliny m�wi�o jej, �e to operacja dla dobra Pa�stwa. Pracowa�a teraz dla ojczyzny. Jakim� cudem to j� w�a�nie wybrano do udzia�u w wa�nym spisku. Jako funkcjonariusz bezpieki musi wype�ni� swe obowi�zki i to wype�ni� dobrze. S�ucha�a pilnie, z ca�� zawodow� uwag�.

��W tej chwili � Rosa Klebb przybra�a ton oficjalny � b�d� zwi�z�a. P�niej dowiecie si� wi�cej. Przez kilka najbli�szych tygodni zostaniecie poddani nies�ychanie dok�adnemu przeszkoleniu, a� b�dziecie dok�adnie wiedzie�, jak si� zachowa� w ka�dych okoliczno�ciach. Poznacie pewne zachodnie obyczaje. Zostaniecie wyposa�eni w pi�kne ubrania. Poinstruowani w sztuce uwodzenia. Potem wy�le si� was za granic�, do jednego z pa�stw europejskich. Tam poznacie tego m�czyzn�. Uwiedziecie go. W tej kwestii nie b�dziecie mie� �adnych idiotycznych opor�w. Wasze cia�o od urodzenia nale�y do Pa�stwa, przez Pa�stwo bowiem zosta�o wykarmione. Teraz dla� musi pracowa�. Czy to jasne?

��Tak jest, towarzyszko pu�kownik. � Logika wywodu by�a �elazna.

��W towarzystwie tego m�czyzny udacie si� do Anglii. Tam, bez w�tpienia, zostaniecie poddani przes�uchaniom, kt�re jednak nie b�d� ci�kie. Anglicy nie stosuj� surowych metod. Udzielicie takich odpowiedzi, jakich mo�na udzieli� nie zagra�aj�c sprawom pa�stwowym. W szczeg�lno�ci zale�y nam, by�cie udzielili pewnych odpowiedzi, kt�re przygotujemy dla was zawczasu. Prawdopodobnie wy�l� was do Kanady, tam bowiem Anglicy ekspediuj� zwykle wi�ni�w politycznych okre�lonej kategorii. Zostaniecie uwolnieni i sprowadzeni do Moskwy. � Rosa Klebb popatrzy�a wnikliwie na dziewczyn�. Zdawa�o si�, �e akceptuje to wszystko bez zastrze�e�. � Jak wi�c widzicie, sprawa jest wzgl�dnie prosta. Czy macie na tym etapie jakie� pytania?

��Co si� stanie z tym m�czyzn�, towarzyszko pu�kownik?

��Rzecz dla nas zupe�nie oboj�tna. Pos�u�y nam wy��cznie jako �rodek waszego przenikni�cia do Anglii. Celem misji jest podsuni�cie Anglikom fa�szywych informacji. Oczywi�cie, towarzyszko, b�dziemy wielce radzi z waszych osobistych wra�e� o �yciu w Anglii. Meldunki dziewczyny tak inteligentnej i doskonale wyszkolonej jak wy b�d� mia�y dla pa�stwa du�� warto��.

��Doprawdy, towarzyszko pu�kownik!?

Tatiana poczu�a si� wa�na. Nagle to wszystko zacz�o wygl�da� podniecaj�co. Gdyby� tylko stan�a na wysoko�ci zadania. Bo na pewno uczyni wszystko, co w jej mocy. Ale za��my, �e nie potrafi sprawi�, aby ten angielski szpieg si� w niej zakocha�. Spojrza�a ponownie na fotografi�. Lekko przechyli�a g�ow�. To by�a interesuj�ca twarz. Co to ta �sztuka uwodzenia", o kt�rej m�wi�a pu�kownik Klebb? Na czym ma polega�? Mo�e oka�e si� pomocna.

Rosa Klebb z satysfakcj� podnios�a si� od sto�u.

��Teraz mo�emy si� odpr�y�, moja droga. Na dzisiejszy wiecz�r robota sko�czona. P�jd� si� ogarn��, a potem sobie przyjacielsko pogwarzymy. Wracam za minutk�. Zjedz te czekoladki, bo si� zmarnuj�. � Rosa Klebb uczyni�a d�oni� niewyra�ny gest i z zaaferowan� min� znikn�a w s�siednim pokoju.

Tatiana rozsiad�a si� wygodniej. O to wi�c chodzi�o w tej ca�ej sprawie! Koniec ko�c�w, nic strasznego. Co za ulga! I jaki zaszczyt, �e wybrano w�a�nie j�. Jak�e by�a g�upia z tym swoim strachem! Naturalnie, wielcy przyw�dcy Partii i Pa�stwa nie dopu�ciliby, aby niewinnego obywatela, kt�ry pracowa� ze wszystkich si� i nie mia� w swej zapisce �adnych minus�w spotka�a jakakolwiek krzywda. Nagle poczu�a bezgraniczn� wdzi�czno�� wobec uciele�niaj�cego rodzicielsk� opieku�czo�� Pa�stwa, a tak�e dum�, �e ma oto wreszcie szans� sp�aci� cz�stk� swojego d�ugu. Nawet ta Klebb nie jest w sumie taka straszna.

Tatiana wci�� rado�nie analizowa�a sytuacj�, gdy rozwar�y si� drzwi sypialni i stan�a w nich �ta Klebb".

��Co o tym s�dzisz, moja droga? � Pu�kownik Klebb rozchyli�a baloniaste ramiona i zawirowa�a na palcach jak manekin. Potem zastyg�a z jedn� r�k� odrzucon� w bok, drug� za� ugi�t� i wpart� w tali�.

Tatiana rozwar�a usta ze zdziwienia, ale szybko je zamkn�a, szukaj�c w my�li jakich� s��w. Pu�kownik Klebb mia�a na sobie p�przezroczyst� podomk� z pomara�czowego krepdeszynu, ozdobion� wok� nisko wyci�tego kwadratowego dekoltu i przy mankietach obszernych r�kaw�w marszczeniami z tego samego materia�u. Spod szaty wyziera� biustonosz sk�adaj�cy si� z dw�ch du�ych fioletowych r� i takiego� koloru staromodne satynowe reformy ze �ci�gaczami powy�ej kolan. Jedno z tych kolan, porowate jak ��tawy kokos, wychyla�o si� w klasycznej pozie modelki spomi�dzy lekko odrzuconych po� szlafroka. Stopy tkwi�y w at�asowych, r�owych pantoflach ozdobionych pomponami ze strusich pi�r. Rosa Klebb zdj�a okulary i jej nag� twarz kry�a teraz gruba warstwa pudru, r�u i szminki.

Wygl�da�a jak najstarsza i najbrzydsza kurwa �wiata.

��Bardzo �adne � wyj�ka�a Tatiana.

��Prawda? � zaszczebiota�a Rosa Klebb. Podesz�a do nakrytego jaskrawym ludowym kilimem szerokiego tapczanu w k�cie pokoju. O �cian� wspiera�y si� nader szpetne poduchy w pastelowych barwach.

Z kwikiem zadowolenia Rosa Klebb rzuci�a si� na le�e i przybra�a karykatur� s�ynnej pozy madame Recamier. Wyci�gn�a rami� i zapali�a os�oni�t� r�owym aba�urem lamp�, kt�rej trzon stanowi�a wyrobiona w fa�szywym szkle Lalique'a posta� nagiej kobiety. Poklepa�a tapczan obok siebie.

��Zga� g�rne �wiat�o, moja droga. Kontakt jest przy drzwiach. Potem chod� i si�d� tu przy mnie. Musimy pozna� si� lepiej.

Tatiana podesz�a do drzwi. Wy��czy�a �wiat�o. Stanowczym gestem opu�ci�a d�o� na klamk�. Nacisn�a j�, otwar�a drzwi i bez wahania wysz�a na korytarz. Nagle zawiod�y j� nerwy. Zatrzasn�a drzwi i pogna�a korytarzem, przyciskaj�c d�o�mi uszy w obronie przed �cigaj�cym j� wrzaskiem, kt�ry si� jednak nie rozleg�.

By� ranek nast�pnego dnia.

Pu�kownik Klebb siedzia�a przy biurku w swym przestronnym gabinecie, kt�ry stanowi� jej kwater� g��wn� i mie�ci� si� w podziemiach SMIERSZ-u. By� to bardziej pok�j operacyjny, ani�eli gabinet. Jedn� �cian� wytapetowano w ca�o�ci map� p�kuli zachodniej. Przeciwleg�� � p�kuli wschodniej. Ustawiony za biurkiem, w zasi�gu lewej r�ki Rosy Klebb Telekrypton od czasu do czasu wy�wierkiwa� depesz� en clair, powtarzaj�c j� za innym urz�dzeniem zlokalizowanego tu� poni�ej pn�cych si� z dachu maszt�w radiowych Wydzia�u Szyfr�w. Niekiedy tkni�ta jak�� my�l� pu�kownik Klebb odrywa�a wyd�u�aj�c� si� ta�m� i czyta�a teksty depesz. By�a to czysta formalno��. Gdyby zdarzy�o si� co� naprawd� wa�nego, zadzwoni�by jej telefon. Z tego pokoju sprawowano kontrol� nad wszystkimi agentami SMIERSZ-u w �wiecie, a by�a to kontrola czujna i �elazna.

Ci�ka twarz Rosy Klebb by�a ponura i zmarnowana. Pod przekrwionymi oczyma wisia�y wi�ksze ni� zwykle worki ospowatej sk�ry.

Jeden z telefon�w zamrucza� cicho, pu�kownik Klebb podnios�a s�uchawk� i powiedzia�a:

��Wprowadzi�.

Zwr�ci�a si� do Kronsteena, kt�ry siedz�c w fotelu ustawionym pod lew� �cian�, tam gdzie ko�czy�a si� Afryka, d�uba� w z�bach rozprostowanym spinaczem.

��Granitski.

Kronsteen powoli odwr�ci� g�ow� i popatrzy� w stron� drzwi.

Otwar�y si�, wszed� Red Grant i cicho zamkn�� je za sob�. przybli�y� si� do biurka i stan��, patrz�c s�u�alczo i niemal �apczywie w oczy swego oficera Prowadz�cego. Kronsteen pomy�la�, �e wygl�da jak pot�ny mastiff czekaj�cy, a� go nakarmi�.

Rosa Klebb omiot�a go zimnym spojrzeniem.

��Czy jeste�cie sprawni i gotowi do dzia�a�?

��Tak jest, towarzyszko pu�kownik.

��Trzeba si� wam przyjrze�. Rozbierzcie si�.

Red Grant nie okaza� zaskoczenia. Zdj�� marynark�, a rozejrzawszy si�, gdzie m�g�by j� zawie�cie, po prostu rzuci� na pod�og�. Potem, bez najmniejszego uczucia wstydu, zdj�� reszt� rzeczy i zrzuci� kopni�ciem buty. Pot�ne, poros�e z�ocistym w�osem br�zowoczerwone cia�o rozja�ni�o szary pok�j. Grant sta� rozlu�niony, z r�koma zwieszonymi u bok�w i jednym ugi�tym kolanem wysuni�tym troch� w prz�d, jak gdyby pozowa� przed studentami akademii sztuk pi�knych.

Rosa Klebb powsta�a i wysz�a zza biurka. Podda�a cia�o Granta drobiazgowym ogl�dzinom, jak kupiec na ko�skim targu szturchaj�c je tu, macaj�c �wdzie. Potem stan�a za plecami m�czyzny i powt�rzy�a inspekcj�. Zanim na powr�t znalaz�a si� z Grantem twarz� w twarz, Kronsteen dostrzeg�, �e wyj�a co� z kieszeni i wsun�a na d�o�. Zal�ni� metal.

Okr��ywszy Granta stan�a tu� przy jego b�yszcz�cym brzuchu. Trzymaj�c praw� r�k� za plecami, wpatrywa�a si� w oczy m�czyzny.

Nagle, ze straszliw� szybko�ci� i ca�� si�� ramienia w�o�on� w cios, w�adowa�a uzbrojon� ci�kim mosi�nym kastetem praw� pi�� wprost w splot s�oneczny Granta.

���up!

Grant wyda� z siebie parskni�cie zaskoczenia i b�lu. Jego kolana z lekka si� ugi�y, a potem wyprostowa�y. Na mgnienie oczy zwar�y si� w udr�ce, lecz po chwili zn�w by�y otwarte i odpowiada�y dzikim przekrwionym spojrzeniem �widruj�cemu spojrzeniu skrytych za prostok�tnymi szk�ami ��tawych oczu. Poza gniewnym zaczerwienieniem sk�ry poni�ej mostka cios, kt�ry normalnego cz�owieka by�by zwini�tego w k��bek rzuci� na ziemi�, nie wywar� na Grancie �adnego efektu.

Rosa Klebb u�miechn�a si� pos�pnie. Wsun�a kastet do kieszeni. Wr�ci�a za biurko i usiad�a. Potem z odcieniem dumy popatrzy�a na Kronsteena.

��Przynajmniej jest w dobrej formie � powiedzia�a. Kronsteen co� odmrukn��.

Nagi m�czyzna mia� na twarzy nie�mia�y u�miech zadowolenia. Uni�s� jedn� r�k� i zacz�� masowa� brzuch.

Rosa Klebb rozsiad�a si� w fotelu i patrzy�a na� z namys�em. Na koniec rzek�a:

��Towarzyszu Granitski, jest dla was robota. Wa�ne zadanie. Wa�niejsze ni� wszystkie dotychczasowe. To zadanie, kt�re przyniesie wam medal � oczy Granta rozjarzy�y si� � albowiem cel jest trudny i niebezpieczny. B�dziecie dzia�a� za granic� i to samotnie. Czy to jasne?

��Tak jest, towarzyszko pu�kownik. � Grant by� podekscytowany. Oto wreszcie szansa na wielki krok w prz�d. Jaki b�dzie ten medal? Order Lenina? S�ucha� z uwag�.

��Celem jest angielski szpieg. Mieliby�cie ochot� zabi� angielskiego szpiega?

��Najwi�ksz�, towarzyszko pu�kownik. � Entuzjazm Granta by� szczery. Nie marzy� o niczym wi�cej jak zabicie Anglika. Mia� z tymi sukinsynami rachunki do wyr�wnania.

��B�dziecie potrzebowali wielotygodniowego szkolenia i przygotowa�. Podczas tej misji przyjdzie wam dzia�a� w charakterze szpiega angielskiego. Wasza powierzchowno�� i maniery s� nieokrzesane. Musicie opanowa� przynajmniej par� sztuczek, jakimi � w g�osie zabrzmia�o szyderstwo � pos�uguj� si� �entelmeni. B�dziecie przekazani w r�ce pewnego Anglika, jakiego tu mamy. To by�y �entelmen z londy�skiego Foreign Office. Ma sprawi�, by�cie mogli uchodzi� za kogo� w stylu angielskiego agenta. Anglicy zatrudniaj� najrozmaitszych ludzi. To nie powinno by� trudne. Poza tym musicie si� nauczy� mas� innych rzeczy. Operacja zostanie przeprowadzona w sierpniu, ale rozpoczynacie szkolenie od zaraz. Roboty jest mn�stwo. Ubierzcie si� i zameldujcie u dy�urnego. Zrozumiano?

��Tak jest, towarzyszko pu�kownik. � Grant wiedzia�, �e nie powinien zadawa� �adnych pyta�. Oboj�tny na spoczywaj�cy na sobie kobiecy wzrok w�o�y� ubranie i zapinaj�c marynark� ruszy� ku drzwiom. Tu odwr�ci� si�.

��Dzi�kuj�, towarzyszko pu�kownik.

Rosa Klebb sporz�dza�a notatk� z rozmowy. Nie odpowiedzia�a i nie podnios�a wzroku. Grant zatem wyszed�, cicho zamykaj�c za sob� drzwi.

Rosa Klebb rzuci�a pi�ro i wyprostowa�a si�.

��Teraz s�ucham, towarzyszu Kronsteen. Czy s� do przedyskutowania jeszcze jakie� kwestie, zanim uruchomimy ca�� maszyneri�? Winnam tu wspomnie�, �e Prezydium zaaprobowa�o cel i ratyfikowa�o wyrok �mierci. Przekaza�am genera�owi Grubozabojszczykowowi og�lne zarysy waszego planu. Wyra�a zgod�. Szczeg�y wykonawcze pozostaj� ca�kowicie w moich r�kach. Dokonano ju� wyboru grupy roboczej spo�r�d personelu dzia��w planowania i operacyjnego. Gotowa jest przyst�pi� do dzia�ania. Jakie� ostatnie uwagi, towarzyszu?

Kronsteen z�o�y� przed sob� palce i siedzia� spogl�daj�c w sufit. Nie zwa�a� na protekcjonalny ton kobiety. Skronie pulsowa�y mu namys�em.

��Ten Granitski. Pewny? Czy mo�emy mu ufa�, kiedy si� znajdzie za granic�? Nie p�jdzie na lewizn�?

��Sprawdzano go przez dziesi�� lat. Mia� wiele okazji, aby uciec. Obserwowano go pod k�tem podobnych pokus. Nigdy nie wzbudzi� najmniejszego podejrzenia. Jest kim� w rodzaju narkomana. Ju� pr�dzej narkoman porzuci�by �r�d�o kokainy ni� on � Zwi�zek Sowiecki. To m�j g��wny kat. Nie ma lepszego.

��A ta dziewczyna, Romanowa. Zadowalaj�ca?

��Jest bardzo pi�kna � odpowiedzia�a niech�tnie Rosa Klebb.

��Nada si� do naszych cel�w. Nie b�d�c dziewic�, jest zarazem pe�na pruderii i nierozbudzona seksualnie. Zostanie poddana szkoleniu. Doskona�a znajomo�� angielskiego. Przedstawi�am jej wersj� zadania i cel�w. Sk�onna do wsp�pracy. Na wypadek, gdyby okaza�a chwiejno��, dysponuj� adresami jej krewnych, w tym dzieci. B�d� tak�e mie� nazwiska jej by�ych kochank�w. Je�li rzecz oka�e si� konieczna, wyja�nimy jej, �e do chwili zako�czenia misji ludzie ci b�d� zak�adnikami. To natura uczuciowa. Podobna wzmianka poskutkuje. Lecz nie przewiduj� z jej strony �adnych k�opot�w.

��Romanowa. To nazwisko jednego z bywszych. Wydaje si� osobliwe, �e u�ywamy Romanowej do misji tak delikatnej.

��Jej dziadkowie byli wprawdzie odlegle spokrewnieni z rodzin� carsk�, ale Tatiana nie bywa w kr�gach bywszych. Tak czy siak, wszyscy nasi dziadowie to bywszy. Nic na to nie mo�na poradzi�.

��Nasi dziadowie nie nosili nazwiska Romanow � zauwa�y� Kronsteen sucho. � Wszelako dop�ki jeste�cie usatysfakcjonowani� � Zastanawia� si� przez chwil�. � No a ten Bond. Czy ujawnili�my ju� miejsce jego pobytu?

��Tak. Angielska siatka MGB melduje, �e jest w Londynie. W ci�gu dnia przebywa w centrali swej organizacji. Na noc wraca do domu, po�o�onego w dzielnicy Londynu zwanej Chelsea.

��Znakomicie. Miejmy nadziej�, �e to si� nie zmieni w ci�gu najbli�szych kilku tygodni, co by oznacza�o, �e nie jest zaanga�owany w �adn� operacj�. B�dzie m�g� ruszy� za nasz� przyn�t�, kiedy j� tylko zwietrzy. Tymczasem � ciemne, zadumane oczy Kronsteena wci�� bada�y pewien punkt sufitu � rozwa�a�em przydatno�� naszych zagranicznych o�rodk�w. Na miejsce pierwszego kontaktu wybra�em Istambu�. Mamy tam dobry aparat, Secret Service natomiast dysponuje tylko niewielk� kom�rk�, kierowan� jednak � je�li wierzy� meldunkom � przez doskona�ego rezydenta. Zostanie zlikwidowany. Z punktu widzenia naszych potrzeb o�rodek ten, ze swymi kr�tkimi szlakami komunikacyjnymi do Bu�garii i Morza Czarnego, ma bardzo wygodne po�o�enie. I jest relatywnie odleg�y od Londynu. Opracowuj� szczeg�y zwi�zane z punktem zab�jstwa i metodami zwabienia tam Bonda, gdy �w nawi��e ju� kontakt z dziewczyn�. B�dzie to Francja lub jej pobli�e.

Mamy wyborne uk�ady z pras� francusk�, kt�ra ten rodzaj afery � z jej sensacyjnymi uwik�aniami w szpiegostwo i seks � wyeksploatuje jak �adna inna. Nie zosta�o jeszcze postanowione, kiedy na scen� powinien wkroczy� Granitski. S� to jednak drobiazgi. Musimy teraz wybra� operatora i innych wykonawc�w misji, a nast�pnie dostarczy� ich cichaczem do Istambu�u. Nie mo�e tam doj�� do nag�ego zjazdu naszych ludzi, t�oku, niezwyk�ej aktywno�ci. Ostrze�emy wszystkie nasze wydzia�y, �e przed i w trakcie operacji ��czno�� radiowa z Turcj� nie mo�e absolutnie przekroczy� zwyk�ego nat�enia. Nie chcemy przecie�, �eby nas�uch brytyjski co� zw�szy�. Wydzia� Szyfr�w zgadza si�, �e nie ma wynik�ych z norm bezpiecze�stwa zastrze�e�, aby przekaza� drugiej stronie futera� urz�dzenia �Spektor". B�dzie to atrakcyjny k�sek. Sam za� instrument p�jdzie do Wydzia�u techniki Specjalnej, kt�ry poczyni niezb�dne przygotowania.

Kronsteen przesta� m�wi�. Jego spojrzenie powoli osun�o si� z sufitu. Powsta� z zadum� i popatrzy� w czujne, skupione oczy kobiety.

��W tej chwili, towarzyszko, nie przychodzi mi do g�owy nic wi�cej � powiedzia�. � Wyniknie wprawdzie jeszcze wiele kwestii szczeg�owych, ale z tymi uporamy si� na bie��co. S�dz� jednak, �e operacja mo�e si� bezpiecznie rozpocz��.

��Zgadzam si�, towarzyszu. Sprawy mog� ruszy� z miejsca. Wydam niezb�dne zalecenia. � Szorstki, w�adczy ton nie zmieni� si� na jot�. � Jestem wdzi�czna za wasz� wsp�prac�.

Kronsteen przyj�� podzi�kowanie do wiadomo�ci dwucentymetrowym pochyleniem g�owy. Potem odwr�ci� si� i cicho wyszed� z pokoju.

W zapad�ej nagle ciszy Telekrypton brz�kn�� ostrzegawczo i podj�� sw�j mechaniczny �wiergot. Rosa Klebb poruszy�a si� w fotelu i si�gn�a ku jednemu z telefon�w. Wykr�ci�a numer.

��Pok�j Operacyjny � rozleg� si� m�ski g�os. W�druj�ce po gabinecie wyblak�e oczy Rosy Klebb zapali�y si�, gdy dotar�y do r�owej plamy na wielkiej �ciennej mapie. Anglia. Wilgotne wargi rozchyli�y si� z lekka.

��M�wi pu�kownik Klebb. Konspiratsia przeciwko szpiegowi angielskiemu nazwiskiem Bond. Og�aszam rozpocz�cie dzia�a�.

Pulchne r�czki �atwego �ycia pochwyci�y Bonda za szyj� i z wolna poczyna�y go dusi�. By� cz�owiekiem wojny, a kiedy przez d�u�szy czas nie wybucha�a �adna wojna, jego dusza pogr��a�a si� w depresji.

W szczeg�lnym obszarze jego zainteresowa� zawodowych przez niemal rok panowa� pok�j. I ten pok�j go wyka�cza�.

O si�dmej trzydzie�ci rano, w czwartek dwunastego sierpnia, Bond obudzi� si� w swym wygodnym mieszkaniu po�o�onym w zadrzewionym kwartale nie opodal King's Road, aby stwierdzi� z niesmakiem, �e jest znudzony do szpiku ko�ci sam� perspektyw� czekaj�cego go dnia. Tak jak przynajmniej w jednej religii accidie jest pierwszym z grzech�w g��wnych, tak znudzenie, a w szczeg�lno�ci niewiarygodna sytuacja, w kt�rej wita si� dzie� z uczuciem nudy, by�o jedynym wyst�pkiem totalnie przez Bonda pot�pianym.

Bond wyci�gn�� rami� i dwukrotnie nacisn�� dzwonek, aby powiadomi� May, sw� nieocenion� szkock� gosposi�, �e jest got�w do �niadania. 'Potem gwa�townie zrzuci� ze swego nagiego cia�a pojedyncze prze�cierad�o i zsun�� stopy na pod�og�.

By� tylko jeden spos�b uporania si� z nud� � tak da� jej w ko��, �e odejdzie sama. Bond wykona� pad, a potem dwadzie�cia pompek tak wolnych, �e nie pozwala�y mi�niom spocz�� ani na chwil�. Kiedy ramiona nie mog�y znie�� ju� b�lu, przewr�ci� si� na wznak i le��c z r�koma wyci�gni�tymi wzd�u� bok�w robi� no�yce tak d�ugo, a� mi�nie brzucha zaskowycza�y b�agalnie. W�wczas wsta� i po dwudziestu sk�onach przeszed� do �wicze� bark�w i piersi, po��czonych z g��bokimi wdechami. Przerwa� dopiero gdy poczu� zawroty g�owy. Sapi�c ze zm�czenia wszed� do wy�o�onej bia�� glazur� �azienki, gdzie pod prysznicem zimnym i gor�cym na zmian� sp�dzi� pi�� minut.

Na koniec, gdy si� ju� ogoli�, w�o�y� granatow� bawe�nian� koszulk� z kr�tkim r�kawem i jasnoniebieskie spodnie z tropiku oraz wsun�� bose stopy w czarne sk�rzane sanda�y, przeszed� przez �azienk� do d�ugiej bawialni o wielkich oknach, maj�c mi�e wra�enie, i� � chwilowo przynajmniej � wypoci� z siebie nud�.

May, starsza wiekiem Szkotka o siwych w�osach i przystojnej zamkni�tej twarzy, wnios�a tac� i wraz z Timesem, jedyn� gazet�, jak� czytywa� Bond, postawi�a na stole w wykuszu okna.

Bond po�yczy� jej dobrego dnia i zasiad� do �niadania.

��Dzie� dobry.

(Jedn� z cech, kt�ra w May ujmowa�a Bonda najbardziej, by� fakt, i� w stosunku do nikogo � wyj�wszy, z czego Bond pokpiwa� przed laty, kr�l�w angielskich i Winstona Churchilla � nie u�ywa�a tytu�u �sir". Niekiedy, okazuj�c w ten spos�b wyj�tkowy szacunek, obdarza�a Bonda w�tlutkim �s" na ko�cu wyrazu).

Sta�a przy stole, kiedy Bond sk�ada� gazet�, by dobra� si� do rozk�ad�wki z wiadomo�ciami.

��Ten cz�owiek znowu� by� wczoraj wieczorem w sprawie telewizji.

��Co za cz�owiek? � Bond przebieg� wzrokiem nag��wki.

��No, ten co zawsze. Nachodzi� mnie od czerwca ze sze�� razy. Ju� za pierwszym wygarn�am mu, co s�dz� o tym diabelskim wynalazku i cz�owiek by pomy�la�, �e przestanie nam wciska� ten sw�j towar. I to jeszcze, jakby mu by�o ma�o, na raty!

��Namolni faceci z tych domokr��c�w � Bond od�o�y� gazet� i si�gn�� po dzbanek z kaw�.

��Wczoraj tom ju� mu da�a popali� za to nachodzenie spokojnych ludzi przy kolacji. Zapyta�am, czy ma jakie� dokumenty� cokolwiek, gdzie pisze, kto on zacz.

��S�dz�, �e po tym zwin�� �agle. � Bond nala� sobie pe�niutk� fili�ank� czarnej kawy.

��Gdzie tam. Zacz�� wymachiwa� swoj� legitymacj� zwi�zkow�. Powiada, �e ma wszelkie prawo zarabia� na �ycie. No i ta legitymacja by�a ze Zwi�zku Elektryk�w. To komuni�ci, nieprawda�?

��Prawda� � odpar� Bond w roztargnieniu. Jego zmys�y wyostrzy�y si�. Czy mo�liwe, �e Oni maj� go na oku? Poci�gn�� �yk kawy i odstawi� fili�ank�. � A dok�adnie co ten facet m�wi�, May? � zapyta� g�osem z pozoru oboj�tnym, ale nie spuszczaj�c wzroku z gosposi.

��Powiedzia�, �e w godzinach nadliczbowych pracuje jako komiwoja�er dla firmy sprzedaj�cej telewizory. I czy jestem pewna, �e sobie nie �yczymy. I �e my jedni w ca�ym kwartale jeszcze nie mamy. Powiedzia�, �e nie widzi na domu jednej z tych, za pa�skim przeproszeniem, anten. Zawsze pyta�, czy jest pan w domu, boby chcia� z panem pogada� osobi�cie. Ucho od �ledzia! Jestem zdumiona, �e nie przysz�o mu do g�owy z�apa� pana, kiedy pan wychodzi albo wraca. Naturalnie, nic mu nie powiedzia�am o pa�skim rozk�adzie dnia. Uprzejma, cicha osoba, tylko diablo natarczywa.

Zupe�nie mo�liwe, pomy�la� Bond. Jest wiele sposob�w, aby sprawdzi�, czy gospodarz przebywa w domu, czy nie. Wygl�d s�u��cej i jej zachowanie� spojrzenie przez uchylone drzwi. �Ano marnuje pan czas, bo wyszed�" to typowa odpowied�, kiedy mieszkanie jest puste. Czy powinien powiadomi� Sekcj� Bezpiecze�stwa? Bond z irytacj� wzruszy� ramionami. Do diab�a z tym. Prawdopodobnie sprawa jest zupe�nie czysta. Bo niby czemu Oni mieliby si� nim interesowa�? A poza tym, gdyby sprawa nie by�a jednak czysta, Bezpiecze�stwo zdo�a�oby go zapewne sk�oni� do zmiany lokum.

��Spodziewam si�, �e tym razem wystraszy�a� go na dobre. � Bond u�miechn�� si� do May. � Pewnie go ju� wi�cej nie zobaczysz.

��Tak-s � odrzek�a May z pow�tpiewaniem. W ka�dym b�d� razie wype�ni�a polecenie pana, aby powiadomi� go, je�li spostrze�e kogo� �kr�c�cego si� w okolicy". Wymaszerowa�a szeleszcz�c staromodnym czarnym mundurkiem, kt�ry nosi�a z uporem nawet podczas sierpniowych upa��w.

Bond wr�ci� do �niadania. Zazwyczaj takie drobne �d�b�a unoszone wiatrem puszcza�y w ruch chodz�c� z natarczywym tykaniem wskaz�wk� intuicji w zegarze jego umys�u i � w innych okoliczno�ciach � nie zazna�by spokoju, dop�ki problem nachodz�cego dom cz�owieka z opanowanego przez komunist�w zwi�zku zawodowego nie zosta�by definitywnie rozstrzygni�ty. Teraz jednak miesi�ce lenistwa i braku praktyki sprawi�y, �e or� rdzewia� w pochwie, a Bond opu�ci� nisko sw� umys�ow� gard�.

�niadanie by�o ulubionym posi�kiem Bonda. Kiedy pozostawa� w Londynie menu zawsze prezentowa�o si� jednakowo. Dwie du�e fili�anki mocnej czarnej kawy bez cukru, kupionej u De Bry'a przy New Oxford Street i zaparzonej w ameryka�skim ekspresie. Jedno jajko na mi�kko, gotowane przez trzy i p� minuty, podane za� w granatowym kieliszku ze z�otym obr�bkiem.

By�o to bardzo �wie�e jajko w br�zowej, c�tkowanej skorupce; takie jajka znosi�y kury odmiany francuskiej, hodowane przez kt�r�� z wiejskich przyjaci�ek May. (Bond czu� awersj� do bia�ych jajek, a zdziwaczenie w wielu drobnych sprawach kaza�o mu utrzymywa�, �e istnieje rzecz taka, jak idealnie ugotowane jajo na mi�kko). Posi�ku dope�nia�y dwie grube grzanki z razowca, solidna porcja ciemno��tego mas�a z Jersey, a wreszcie � podane w trzech niskich kwadratowych s�oiczkach � d�em truskawkowy z firmy Tiptree, marmolada z winogron od Coopera i norweski mi�d wrzosowy od Fortnuma. Dzbanek do kawy i srebra by�y w stylu kr�lowej Anny, porcelana natomiast � z tego samego bia�o-granatowo-z�otego kompletu, co kieliszek do jajka � pochodzi�a z wytw�rni Mintona.

Tego ranka, zako�czywszy �niadanie miodem, Bond dokona� podsumowania bezpo�rednich przyczyn swego letargu i parszywego samopoczucia. Po pierwsze Tiffany Gase, jego mi�o�� od tylu szcz�liwych miesi�cy, porzuci�a go i po pe�nych udr�ki ostatnich tygodniach, kiedy przeprowadzi�a si� ju� do hotelu, po�eglowa�a w ko�cu lipca do Ameryki. Strasznie za ni� t�skni� i wci�� nie m�g� pogodzi� si� z my�l� o rozstaniu. Po wt�re by� sierpie� w gor�cym i dusznym Londynie. Bondowi nale�a� si� urlop, brak�o mu jednak energii i ch�ci, aby jecha� gdziekolwiek samotnie b�d� te� poszuka� dla Tiffany czasowego zast�pstwa. Tkwi� zatem w opustosza�ym gmachu centrali Secret Service, zgrzytaj�c z�bami na rutyn� s�u�bow�, powarkuj�c na sw� sekretark� i zadzieraj�c z kolegami.

Nawet M. zdenerwowa� si� w ko�cu na gburowatego tygrysa, miotaj�cego si� w swej klatce pi�tro ni�ej, i w poniedzia�ek tego w�a�nie tygodnia przes�a� Bondowi ostro sformu�owan� notatk� z poleceniem wzi�cia udzia�u w pracach Komisji �ledczej, kierowanej przez kwatermistrza, kapitana Troopa. Dokument stwierdza�, �e ju� czas, aby Bond, jako wysoki stopniem funkcjonariusz Service, przy�o�y� si� do rozwi�zywania istotnych kwestii natury administracyjnej. Poza tym za� nie by�o pod r�k� nikogo innego. Centrala prze�ywa�a niedobory personalne, a w sekcji OO nic si� akurat nie dzia�o. Bond mia� si� zameldowa� tego w�a�nie dnia o czternastej trzydzie�ci w pokoju 412.

To w�a�nie Troop, doszed� do wniosku Bond, stanowi� bezpo�redni� i najbardziej dokuczliw� przyczyn� jego niezadowolenia.

W ka�dym wi�kszym biznesie jest serdecznie przez wszystkich nienawidzony facet, b�d�cy tyranem i postrachem ca�ej instytucji. Indywiduum takie wype�nia nie�wiadomie niezmiernie wa�n� rol� piorunochronu dla wszelkich biurowych kwas�w i l�k�w. W istocie staj�c si� dla nich wsp�lnym celem, niweczy ich destruktywne oddzia�ywanie. Jest zwykle generalnym menad�erem albo kierownikiem administracyjnym. To w�a�nie �w niezast�piony cz�owiek jest psem �a�cuchowym wszystkich drobnych spraw � wydatk�w bie��cych, ogrzewania i �wiat�a, r�cznik�w i myd�a w toaletach, materia��w pi�mienniczych, sto��wki, rotacji urlop�w, punktualno�ci personelu. On jeden ma rzeczywisty wp�yw na biurowe komforty i niewygody, i tylko jego w�adza si�ga w stref� �ycia prywatnego, jak te� osobistych przyzwyczaje� zatrudnionych przez instytucj� pracownik�w obojga p�ci. Aby pragn�� podobnej roboty i odznacza� si� niezb�dnymi do jej wykonywania kwalifikacjami, cz�owiek �w musi posiada� dok�adnie te cechy, kt�re irytuj� i przeszkadzaj�. Musi by� sk�py, spostrzegawczy, w�cibski i drobiazgowy. Musi by� fanatykiem dyscypliny, niewra�liwym na opini�, jak� ma o nim otoczenie. Musi by� ma�ym dyktatorem. W ka�dym dobrze prowadzonym przedsi�biorstwie jest taki cz�owiek.

W Secret Service by� nim kwatermistrz kapitan Troop, niegdy� z Marynarki Kr�lewskiej, obecnie kierownik administracyjny, kt�rego zadanie polega�o � wedle jego w�asnych s��w � �na utrzymywaniu w tym interesie pe�nego klaru i b�ysku".

By�o rzecz� nieuniknion�, i� obowi�zki kapitana Troopa doprowadz� go do konfliktu z wi�kszo�ci� pracownik�w organizacji, szczeg�lnie jednak niefortunny wymiar mia� fakt, �e nie kto inny, a w�a�nie on przyszed� do g�owy M. w zwi�zku z obsadzeniem funkcji przewodnicz�cego tej akurat Komisji.

Albowiem by�a to jeszcze jedna z owych Komisji �ledczych, badaj�cych subtelne powik�ania sprawy Burgessa i Macleana, tudzie� nauki, jakie z niej mo�na wyci�gn��. Pi�� lat po zamkni�ciu akt w�asnych afery M. wykoncypowa� j� wy��cznie jako koncesj� wobec zaleconego przez premiera w 1955 Tajnej Radzie wgl�du w dzia�alno�� S�u�b Specjalnych.

Bond z miejsca wda� si� z Troopem w beznadziejn� potyczk� dotycz�c� wykorzystywania przez Secret Service �intelektualist�w"..

Perwersyjnie, �wiadom jej irytuj�cych skutk�w, Bond przed�o�y� propozycj�, �e je�li MI5 oraz Secret Service pragn� zaj�� si� serio �szpiegami intelektualnymi" ery atomowej, musz� � aby im sprosta� � zatrudni� same pewn� liczb� m�zgowc�w.

��Zdymisjonowani oficerowie Armii Indyjskiej � o�wiadczy� Bond � nie maj� nawet szans zrozumie� proces�w umys�owych takiego Burgessa czy takiego Macleana. W og�le nie wiedz� o istnieniu podobnych ludzi � a co dopiero m�wi� o posiadaniu/ predyspozycji osobowych umo�liwiaj�cych obracanie si� w ic�i kr�gach, poznawanie ich przyjaci� i tajemnic. Skoro Burgess i Maclean czmychn�li do Rosji, jedyny spos�b nawi�zania z nimi ponownego kontaktu i mo�e � je�li maj� ju� Rosji do�� � uczynienia z nich podw�jnych agent�w, polega na tym, �e wy�le si� ich najbli�szych przyjaci� do Moskwy, Pragi i Budapesztu z instrukcjami, aby czekali, p�ki tamci nie wype�zn� z podziemi, a potem pr�bowali ich podej��. I jednego z nich, prawdopodobnie Burgessa, ch�� opowiedzenia swojej historii i poczucie osamotnienia sk�oni wreszcie do nawi�zania takiego kontaktu. Lecz z pewno�ci� ani jeden, ani drugi nie podejmie ryzyka ujawnienia si� facetowi w trenczu, z kawaleryjskim w�sem i umys�owo�ci� kaprala.

��Czy�by � odpar� na to Troop z lodowatym spokojem. � Sugeruje pan zatem, aby�my naszpikowali organizacj� d�ugow�osymi zbocze�cami. Koncepcja nader oryginalna. S�dzi�em, �e jeste�my zgodni, i� homoseksuali�ci bodaj w najwi�kszym stopniu] zagra�aj� systemowi bezpiecze�stwa. Jako� nie mog� sobie wyobrazi� Amerykan�w, przekazuj�cych powa�ne tajemnice atomowe] zgrai pedzi�w, oblanych pachnid�ami.

��Nie ka�dy intelektualista jest peda�em. Wielu jest �ysych. Chc� tylko powiedzie�, �e� � i tak sp�r ci�gn�� si� nieprzerwanie przez sesje trzech minionych dni, a pozostali cz�onkowie komisji w wi�kszym czy mniejszym stopniu popierali stanowisko Troopa. Teraz � dzi� � mieli sformu�owa� wnioski i Bond zastanawia� si�, czy powinien uczyni� rzecz niepopularn� i zg�osi� votum separatum.

Na ile powa�nie traktuje t� ca�� histori�, rozmy�la�, kiedy o dziesi�tej wyszed� z mieszkania i zbieg� po schodach do auta? Czy by� P� prostu ma�ostkowy i uparty? Czy zaj�� stanowisko jednoosobowej opozycji po to tylko, by mie� w co zapu�ci� z�by? Czy by� znudzony a� tak, �e nie ma nic lepszego do roboty, jak dawa� w ko�� macierzystej firmie? Bond nie umia� si� zdecydowa�. Odczuwa� niepok�j, brak stanowczo�ci, a za tym wszystkim natr�tny dyskomfort psychiczny, kt�rego nie potrafi� nazwa� po imieniu.

Kiedy wcisn�� rozrusznik, a podw�jna rura wydechowa Bentleya z kaszl�cym pomrukiem obudzi�a si� do �ycia, do g�owy przyszed� Bondowi osobliwy cytat bez ojca i matki:

�Tych, kt�rych Bogowie pragn� zniszczy�, pierwej pogr��aj� w nudzie".

Jak si� okaza�o, Bond nie musia� podejmowa� decyzji w sprawie ostatecznego raportu Komisji.

Zd��y� skomplementowa� now� letni� sukienk� swej sekretarki i przekopa� si� w po�owie przez stos depesz, jakie nadesz�y noc�, kiedy czerwony telefon, kt�ry m�g� oznacza� tylko M. albo szefa sztabu, wyda� � siebie ciche, w�adcze mrukni�cie.

Bond podni�s� s�uchawk�.

��007.

��Mo�esz wpa��? � To by� szef sztabu.

��M.?

��Tak. I zanosi si� na d�u�sz� nasiad�wk�. Uprzedzi�em Troopa, �e nie dotrzesz na Komisj�.

��Masz jaki� pomys�, o co chodzi? Szef sztabu zachichota�.

��Ano mam. Tylko lepiej, �eby� to us�ysza� od niego. Zd�biejesz. Jest w tym nielichy hak.

Kiedy Bond w�o�y� marynark� i zatrzaskuj�c za sob� drzwi wyszed� na korytarz, do�wiadczy� pewno�ci, �e pistolet startera wy-strzeli� wreszcie i �e pieskie dni dobieg�y ko�ca. Nawet jazda wind� na najwy�sze pi�tro i marsz d�ugim cichym korytarzem ku drzwiom gabinetu sztabowego M. zdawa�y si� by� brzemienne znaczeniem tych wszystkich innych okazji, gdy dzwonek czerwonego telefonu okazywa� si� sygna�em startowym, wystrzeliwuj�cym go jak uzbrojon� g�owic� w czekaj�cy gdzie� na drugim ko�cu �wiata, upatrzony przez M. cel. No i oczy panny Moneypenny, osobistej sekretarki M., mia�y �w dobrze znajomy wyraz podniecenia i wiedzy tajemnej, kiedy u�miechaj�c si� do Bonda wciska�a guziczek interkomu.

��Jest 007, sir.

��Niech wejdzie � odrzek� metaliczny g�os, a nad drzwiami zapali�o si� czerwone �wiate�ko �Nie przeszkadza�".

Bond wszed� do �rodka i delikatnie zamkn�� za sob� drzwi. Gabinet by� ch�odny, a mo�e to tylko zas�ony weneckie stwarza�y w nim wra�enie ch�odu. A� do skraju ustawionego centralnie wielkiego biurka c�tkowa�y ciemnozielon� wyk�adzin� smugami �wiat�a i cienia na przemian. Blask s�o�ca nie dociera� do biurka i siedz�ca przy nim nieruchoma posta� k�pa�a si� w rozproszonej zielonkawej mgie�ce. Pod sufitem, dok�adnie nad biurkiem, dorzucony ostatnio do wyposa�enia gabinetu M. wielki dwu�mig�owy wentylator obraca� si� powoli, miel�c burzowe sierpniowe powietrze, kt�re nawet tu, wysoko nad Regenfs Park, by�o po tygodniowej fali upa��w ci�kie i zasta�e.

M. gestem ukaza� Bondowi krzes�o po drugiej stronie wy�o�onego czerwon� sk�r� biurka. Bond usiad� i spojrza� w spokojn�, pomarszczon� twarz starego �eglarza, kt�rego kocha�, szanowa� i s�ucha� bez zastrze�e�.

��Czy pozwolisz, �e zadam ci pytanie osobiste, James?

M. nigdy nie zadawa� swoim ludziom pyta� osobistych i Bond nie potrafi� sobie wyobrazi�, na co si� zanosi.

��Oczywi�cie, sir.

M. wyj�� swoj� fajk� z wielkiej mosi�nej popielnicy i uwa�nie obserwuj�c palce pocz�� nabija� j� tytoniem. Potem powiedzia� szorstko: � Nie musisz odpowiada�, ale ma to zwi�zek z twoj�, eee, przyjaci�k�, pann� Case. Jak wiesz, nie interesuj� si� z zasady tymi sprawami, ale obi�o mi si� o uszy, �e od czasu tej historii z diamentami byli�cie, hm, nieroz��czni. Chodzi�y nawet s�uchy o �lubie. � M. popatrzy� na Bonda, a potem znowu opu�ci� wzrok. Wetkn�� fajk� w z�by, przypali� i wypuszczaj�c pierwszy dym jednym k�cikiem ust, wycedzi� drugim: � M�g�by� mi co� powiedzie� na ten temat?

��I co teraz? � zastanawia� si� Bond. Do diab�a z tymi biurowymi plotkami.

��C�, sir � odrzek� gburowato � by�o nam ze sob� dobrze. Chodzi�y nawet s�uchy o �lubie. Ale potem pozna�a pewnego go�cia z ambasady ameryka�skiej. Z personelu attache wojskowego. Major piechoty morskiej. I rozumiem, �e ma za niego wyj��. W gruncie rzeczy wyjechali razem do Stan�w. Prawdopodobnie tak jest lepiej. Ma��e�stwa mieszane rzadko ko�cz� si� dobrze. 0 ile wiem, to zupe�nie sympatyczny facet. Chyba odpowiada to jej bardziej ani�eli �ycie w Londynie. Tak naprawd�, nie mog�a tu sobie znale�� miejsca. �wietna dziewczyna, ale troch� neurotyczna. Za cz�sto si� k��cili�my. Prawdopodobnie z mojej winy. Tak czy owak, to ju� sko�czone.

M. u�miechn�� si� przelotnie jednym z tych u�miech�w, kt�re rozja�nia�y raczej jego oczy, ni�li usta.

��Przykro mi, James, je�eli koniec by� smutny � powiedzia�. Lecz w jego g�osie nie pobrzmiewa�o wsp�czucie. � Zdaj�c sobie spraw�, �e uprzedzenia takie s� reliktem wiktoria�skiego wychowania, M. odnosi� si� jednak z dezaprobat� do �podboj�w" Bonda, jak okre�la� rzecz na w�asny u�ytek. B�d�c jednak szefem Bonda, najmniej �yczy� sobie tego, aby �w uczepi� si� na sta�e niewie�ciej sp�dnicy. � Ale mo�e wyjdzie ci to na dobre. W tej bran�y kobiety neurotyczne bywaj� ryzykowne. Wieszaj� si� akurat tej r�ki, kt�r� si�gasz po bro�, je�li rozumiesz, co chc� powiedzie�. Przepraszam za te pytania. Musia�em zna� odpowiedzi, zanim ci powiem, co si� wyklu�o. Do�� niesamowita historia. Trudno by ci� w ni� by�o anga�owa�, gdyby� sta� o krok od o�tarza albo co� w tym stylu.

Bond potrz�sn�� g�ow�, czekaj�c na wyja�nienia.

��Zatem w porz�dku � rzek� M. W jego g�osie wyczuwa�o si� nut� ulgi. Rozpar� si� w fotelu i kilkakro� szybko poci�gn�� fajk�, aby j� rozpali�. � Oto co si� sta�o. Wczoraj dostali�my z Istambu�u d�ug� depesz�. Sprawa wygl�da tak, �e we wtorek szef stacji T dosta� napisany na maszynie list, w kt�rym anonimowy korespondent poleca� mu wykupi� bilet powrotny na prom kursuj�cy pomi�dzy mostem Galata a uj�ciem Bosforu. Nic wi�cej. Szef T jest facetem o usposobieniu awanturniczym i oczywi�cie zaokr�towa� na parowiec. Stan�� na dziobie przy relingu i czeka�. Po jakim� kwadransie podesz�a do� dziewczyna, Rosjanka i to, jak powiada, bardzo �adna, kt�ra po kr�tkiej wymianie bana��w na temat pogody i tak dalej zmieni�a nagle temat i wci�� takim samym konwersacyjnym tonem opowiedzia�a mu niezwyk�� histori�.

M. przerwa�, aby przytkn�� do cybucha kolejn� zapa�k�. Bond wykorzysta� to, aby zapyta�:

��Kto jest szefem T, sir? Nigdy nie pracowa�em w Turcji.

��Cz�owiek o nazwisku Kerim, Darko Kerim. Turecki ojciec i angielska matka. Nadzwyczajny go��. Zosta� szefem T jeszcze przed wojn�. Jeden z najlepszych ludzi, jakich gdziekolwiek mamy. Odwala wspania�� robot�. Uwielbia j�. Bardzo inteligentny i ten rejon �wiata zna jak swoich pi�� palc�w. M. zby� spraw� Kerima gwa�townym machni�ciem fajk�. � W ka�dym razie ze s��w dziewczyny wynik�o, �e jest kapralem w MGB. Pracuje w bran�y od uko�czenia szko�y i w�a�nie zosta�a oddelegowana jako szyfrantka do o�rodka w Istambule. Sama zaaran�owa�a ten transfer, bo pragn�a wydosta� si� z Rosji i przej�� na nasz� stron�.

��To �wietnie � powiedzia� Bond. � Mo�e okaza� si� bardzo u�yteczna. Ale dlaczego chce zdradzi�?

M. popatrzy� zza biurka na Bonda.

��Bo jest zakochana. � Uczyni� pauz� i doda� �agodnie: � Powiada, �e jest zakochana w tobie.

��Zakochana we mnie?

��Tak, w tobie. Przynajmniej tak twierdzi. Nazywa si� Tatiana Romanowa. S�ysza�e� o niej kiedy?

��Dobry Bo�e, nie! To znaczy, chcia�em powiedzie�, nie, sir. � Odbijaj�ca mieszanin� uczu� twarz Bonda wzbudzi�a u�miech M. � Ale co jej, do diab�a, chodzi po g�owie? Czy widzia�a mnie kiedykolwiek? Sk�d wie, �e w og�le istniej�?

��C� � powiedzia� M. � ta ca�a historia brzmi absolutnie groteskowo. Ale jest a� tak ob��dna, �e po prostu mo�e by� prawdziwa. Dziewczyna ma dwadzie�cia cztery lata. Odk�d zatrudni�a si� w MGB, pracuje w Archiwum Centralnym. I to w sekcji angielskiej. Jest tam ju� od sze�ciu lat. W�r�d akt, z kt�rymi ma do czynienia, s� tak�e twoje.

��Chcia�bym na nie zerkn�� � zauwa�y� Bond.

��Powiada, �e zrazu zwr�ci�a uwag� na twoje zdj�cia, jakimi dysponuj�. Podziwia�a twoj� urod� i tak dalej. � K�ciki ust. M. opad�y ku do�owi, jakby przed chwil� wyssa�y cytryn�. � Przestudiowa�a wszystkie twoje sprawy i dosz�a do wniosku, �e jeste� facet jak diabli.

Bond zogniskowa� spojrzenie na twarzy M., ta jednak nie wyra�a�a �adnych uczu�.

��Twierdzi, �e szczeg�lnie silnie dzia�asz jej na wyobra�ni�, bo przypominasz bohatera ksi��ki jakiego� rosyjskiego go�cia o nazwisku Lermontow. Najwyra�niej to jej ulubiona ksi��ka. Ten bohaterski facet uwielbia� hazard i bez przerwy albo �adowa� si� w tarapaty, albo si� z nich karaska�. Dziewczyna m�wi, �e to przerodzi�o si� w obsesj�, nie mog�a my�le� o niczym innym i pewnego dnia przysz�a jej do g�owy my�l, i� je�li tylko zdo�a�aby za�atwi� sobie przeniesienie do kt�rego� z zagranicznych o�rodk�w, nawi�za�aby z tob� kontakt, ty za� pospieszy�by� jej na ratunek.

��Nie s�ysza�em w �yciu podobnie idiotycznej historii, sir. Zapewne szef T jej nie kupi�?

��Jedna chwilka. � G�os M. by� poirytowany. � Nie spiesz si� zanadto tylko dlatego, �e zaistnia�a sytuacja, z jak� dot�d nie mia�e� do czynienia. Za��my, �e by�by� gwiazdorem filmowym, zamiast tkwi� w naszej szczeg�lnej bran�y. Otrzymywa�by� zwariowane listy od dziewcz�t z ca�ego �wiata, naszpikowane B�g jeden wie jakimi bzdurami o tym, �e nie mog� bez ciebie �y� i tak dalej. A oto mamy g�upiutk� dziewczyn�, wykonuj�c� w Moskwie jak�� sekretarsk� prac�. Prawdopodobnie ca�y wydzia�, podobnie jak nasze Akta, zdominowany jest przez kobiety. W okolicy ani m�czyzny, o kt�rego mo�na by zaczepi� wzrok, a ona bez przerwy ma przed oczyma twe, mhm, junackie oblicze, kt�re powraca wraz z wyp�ywaj�cymi co jaki� czas aktami. I dostaje na temat tych zdj�� co�, co jak s�dz�, okre�la si� mianem kr��ka, tak jak w zwi�zku z tymi okropnymi zdj�ciami w magazynach dostaj� kr��ka sekretarki na ca�ym �wiecie. � M. wykona� fajk� obszerny wymach, aby podkre�li� sw� ignorancj� w kwestii odra�aj�cych �e�skich nawyk�w. � B�g �wiadkiem, �e nie jestem w tych sprawach ekspertem, ale musisz przyzna�, i� si� zdarzaj�.

Bond skwitowa� u�miechem ten apel o poparcie.

��C�, w gruncie rzeczy, sir, zaczynam dostrzega� w tym jaki� sens. Brak powod�w, dla kt�rych dziewczyny rosyjskie nie mia�yby dor�wnywa� g�upot� angielskim. Ale ta musi mie� ikr�, aby zrobi� to, co zrobi�a. Czy zdaniem szefa T zdaje sobie spraw� z konsekwencji ewentualnej wpadki?

��Powiedzia�, �e umiera�a ze strachu � odrzek� M. � Ca�y czas rozgl�da�a si� po statku, czy kto� jej nie �ledzi. Chyba jednak nie �ledzi�; by� to dosy� p�ny rejs i prom mia� na pok�adzie niewielu pasa�er�w � raczej zwyk�ych pasa�er�w: wie�niak�w i ludzi z biletami okresowymi. Ale poczekaj minutk�. Nie us�ysza�e� jeszcze po�owy historii. � M. solidnie poci�gn�� z fajki i wypu�ci� k��b dymu ku obracaj�cym si� nad g�ow� �mig�om wentylatora. Bond patrzy�, jak chwytaj� ob�ok, a potem roztrz�saj� go w nico��. � Oznajmi�a Kerimowi, �e nami�tno�� do ciebie stopniowo przerodzi�a si� w fobi�. Znienawidzi�a widok rosyjskich m�czyzn. To z kolei obudzi�o wstr�t wobec re�imu, a w szczeg�lno�ci roboty, jak� dla� wykonuje, roboty, by tak rzec, skierowanej przeciwko tobie. Wyst�pi�a zatem o delegacj� zagraniczn�, a poniewa� zna doskonale j�zyki obce � angielski i francuski � zaproponowano jej w odpowiednim czasie Istambu�, je�eli przejdzie do Wydzia�u Szyfr�w, co oznacza obni�k� p�acy. �eby si� streszcza�: po odbyciu p�rocznego przeszkolenia trzy tygodnie temu przyby�a do Istambu�u. Poniucha�a troch� i rych�o dotar�a do nazwiska naszego cz�owieka, Kerima. Urz�duje od tak dawna, �e w tej chwili ca�a Turcja wie, czym si� zajmuje. Nic go to nie obchodzi, a daje doskona�� zas�on� dymn� dla specjalnych wys�annik�w, jakich delegujemy tam od czasu do czasu. Taki oficjalny przedstawiciel bywa w pewnych miejscach zupe�nie u�yteczny. Przychodzi�oby do nas bardzo wielu klient�w, gdyby tylko wiedzieli, gdzie si� zwr�ci� i z kim rozmawia�.

��Agent jawny � zauwa�y� Bond � cz�sto daje sobie rad� lepiej, ani�eli tajny, kt�ry musi traci� mas� czasu i energii na utrzymanie konspiracji.

��Wys�a�a wi�c Kerimowi li�cik. Teraz pragnie wiedzie�, czy uzyska ode� pomoc. � M. urwa�, w zadumie ss�c fajk�. � Oczywi�cie, pierwsza reakcja Kerima by�a dok�adnie taka sama, jak twoja; zacz�� w�szy� w poszukiwaniu pu�apki. Jednak nie m�g� po prostu dopatrzy� si� korzy�ci, jakie z podes�ania nam dziewczyny mieliby Rosjanie. Przez ca�y ten czas parowiec coraz dalej i dalej posuwa� si� Bosforem i nieodleg�y by� moment, kiedy zawr�ci do Istambu�u. A gdy Kerim nie ustawa� w pr�bach podwa�enia przedstawionej przez dziewczyn� wersji, ta by�a coraz bardziej zdesperowana. W�wczas � Bond dostrzeg� w oczach M. �agodne l�nienie � pad� rozstrzygaj�cy argument.

Ten b�ysk w oczach M., pomy�la� Bond. Jak dobrze zna� te chwile, gdy zimne szare oczy M. nie potrafi�y skry� podniecenia i po��dliwo�ci.

��Mia�a zatem do rozegrania ostatni� kart�. I wiedzia�a, �e to as atu. Je�li umo�liwimy jej przej�cie na nasz� stron�, zabierze ze sob� maszyn� szyfrow�. Nowiute�kiego Spektora. Co�, za co daliby�my sobie uci�� r�k�.

��Dobry Bo�e � powiedzia� Bond cicho, niezdolny w pe�ni ogarn�� umys�em ogromu stawki. Spektor! Urz�dzenie, kt�re pozwoli�oby im rozszyfrowa� ca�� �ci�le tajn� komunikacj� nieprzyjaciela. Zdobycie maszyny � nawet je�li jej strata zostanie natychmiast ujawniona, oprogramowanie zmienione lub nawet dojdzie do wycofania Spektor�w z ambasad rosyjskich i centr�w wywiadu na ca�ym �wiecie � by�oby bezcennym zwyci�stwem. Bond niewiele wiedzia� o kryptografii, bo zreszt� � z wymog�w bezpiecze�stwa, na wypadek gdyby kiedykolwiek zosta� pojmany � nie pragn�� pozna� jej tajemnic, orientowa� si� jednak, �e utrata Spektora by�aby przez wywiad rosyjski uznana za powa�n� katastrof�.

Zosta� przekonany. Z miejsca zaakceptowa� wiar� M. w opowie�� dziewczyny, jakkolwiek ob��dne sprawia�a wra�enie.

Rosjaninem, wr�czaj�cym im taki dar oraz podejmuj�cym zwi�zane z tym uczynkiem okropne ryzyko, mog�a powodowa� tylko desperacja� albo, je�li przyj�� inne wyt�umaczenie, desperacka nami�tno��. Czy historia dziewczyny oka�e si� prawdziwa, czy te� nie, stawka by�a za wysoka, aby rezygnowa� z gry.

��Widzisz, 007? � zapyta� M. �agodnie. Podniecenie, bij�ce z oczu Bonda, sprawia�o, �e jego my�li by�y widoczne jak na d�oni. � Widzisz teraz, o co mi chodzi?

Bond spr�bowa� znale�� s�aby punkt.

��Czy jednak m�wi�a, jakim sposobem zdo�a to przeprowadzi�?

��W szczeg�ach nie. Ale Kerim twierdzi, �e mia�a w tej sprawie zupe�n� jasno��. Co� z nocnym dy�urem. Najwyra�niej w pewnych dniach tygodnia pe�ni nocne dy�ury samotnie i sypia w biurze na ��ku polowym. Wygl�da na to, �e si� nie waha, cho� jest �wiadoma, �e gdyby ktokolwiek rozgryz� jej zamys�y, zosta�aby zastrzelona na miejscu. Niepokoi�a j� nawet kwestia raportu, jaki mia� mi z�o�y� Kerim. Zmusi�a go do przyrzeczenia, i� osobi�cie zaszyfruje depesz�, napisze j� na samoniszcz�cej si� bibule i nie sporz�dzi kopii. Naturalnie, spe�ni� te obietnice. Gdy tylko wspomnia�a o Spektorze, Kerim poj��, �e to mo�e trafia si� nam najwi�ksza gratka od czasu wojny.

��Co by�o potem, sir?

��Parowiec przybija� do miejscowo�ci o nazwie Ortakoy. Dziewczyna powiedzia�a, �e tam wysi�dzie. Kerim obieca� wyekspediowa� wiadomo�� tej samej nocy. Nie zgodzi�a si� na �adne ustalenia w sprawie dalszych kontakt�w. Powiedzia�a tylko, �e wywi��e si� ze swoich przyrzecze�, je�li spe�nimy wszystkie warunki. Powiedzia�a dobranoc, wmiesza�a si� w t�um schodz�cy po trapie i tyle j� Kerim widzia�.

M. gwa�townie pochyli� si� w fotelu i wbi� w Bonda spojrzenie.

��Lecz oczywi�cie nie m�g� zagwarantowa�, �e przyjmiemy jej propozycj�.

Bond milcza�. S�dzi�, �e wie, na co si� zanosi.

��Dziewczyna zrobi to wszystko pod jednym warunkiem. � Oczy M. zw�zi�y si� w gro�ne, nieub�agane szczeliny. � Takim mianowicie, �e to ty pojedziesz do Istambu�u, �eby i j�, i maszyn� dostarczy� do Anglii.

Bond wzruszy� ramionami. To nie przedstawia�o �adnych trudno�ci. Ale� Popatrzy� otwarcie w oczy M.

��Bu�ka z mas�em, sir. Na ile mog� rzecz oceni�, jest tylko jeden ma�y haczyk. Dziewczyna zna mnie jedynie ze zdj�� i mn�stwa sensacyjnych historii. Za��my, �e jako cz�owiek z krwi i ko�ci nie dorosn� do jej oczekiwa�.

��I tu w�a�nie zaczyna si� prawdziwa robota � powiedzia� M. pos�pnie. � Oto dlaczego pyta�em ci� o pann� Case. Chodzi o to, �eby� jednak dor�s� do jej oczekiwa�.

Cztery niewielkie �mig�a o kanciastych ko�cach pocz�y si� kolejno i niespiesznie obraca�, a po chwili by�y ju� czterema �wiszcz�cymi tarczami. Niski pomruk silnik�w turboodrzutowych przerodzi� si� w przera�liwy jednostajny gwizd. Ten d�wi�k, kt�remu nie towarzyszy�a �adna wibracja, by� zasadniczo odmienny od urywanego ryku wyt�aj�cych wszystkie swe konie mechaniczne samolot�w, kt�rymi Bond dot�d lata�. Kiedy Viscount ko�owa� g�adko ku po�yskliwej wst�dze pasa startowego wsch�d-zach�d, Bond nie m�g� si� oprze� wra�eniu, i� siedzi we wn�trzu kosztownej mechanicznej zabawki.

Nast�pi� kr�tki post�j, podczas kt�rego pierwszy pilot zmusi� cztery silniki turboodrzutowe do upiornego skowytu; potem, z szarpni�ciem zwalnianych hamulc�w, samolot British Eastern Airlines, rejs numer 130 do Rzymu, Aten oraz Istambu�u, pogna� pasem startowym i j�� si� szybko, bez wysi�ku pi�� ku niebu.

W ci�gu dziesi�ciu minut osi�gn�li pu�ap dwudziestu tysi�cy st�p i szerokim korytarzem powietrznym ��cz�cym Angli� z regionem Morza �r�dziemnego skierowali si� na po�udnie. Skowyt silnik�w ust�pi� miejsca niskiemu, sennemu po�wistowi. Bond rozpi�� pas bezpiecze�stwa i zapali� papierosa. Si�gn�� po stoj�cy na pod�odze u swych st�p smuk�y i kosztowny z wygl�du neseser, wyj�� ze� Mask� Dimitriosa Erica Amblera, a potem od�o�y� bardzo ci�k� jak.na sw�j rozmiar walizeczk� na s�siedni fotel. Pomy�la�, jak�e by�by zdumiony urz�dnik z odprawy baga�owej, gdyby zwa�y� neseser, miast zbagatelizowa� go jako �baga� podr�czny". I wyobrazi� sobie zainteresowanie celnik�w, gdyby zaintrygowani ci�arem owego baga�u wsun�li go pod Inspektoskop.

Obecny stan eleganckiej walizeczki by� efektem poczyna� Wydzia�u Q, kt�ry zniweczy� precyzyjn� robot� firmy Swaine i Ade-ney, aby pomi�dzy sk�r� a podszewk� dna u�o�y� w dw�ch p�askich rz�dach pi��dziesi�t sztuk amunicji kaliber 25. Ka�dy z dw�ch niewinnych bok�w mie�ci� wykonany przez p�atnerzy Wilkinson�w smuk�y n� do miotania o ko�cu r�koje�ci skrytym zr�cznie pod naro�nymi szwami. Mimo podejmowanych przez Bonda pr�b wy�miania pomys�u, fachowcy z Q uparli si�, by w r�czk� neseseru wbudowa� tajemn� skrytk�, z kt�rej, po przyci�ni�ciu odpowiedniego miejsca, wypada�a na d�o� ampu�ka z cyjankiem. (Tu� po otrzymaniu neseseru Bond wrzuci� ampu�k� do sedesu i spu�ci� wod�). Wa�niejsza by�a tuba kremu do golenia Palmolive w dziewiczej poza tym kosmetyczce. Po odkr�ceniu ca�ej g�rnej cz�ci ukazywa� si� spowity w bawe�nian� gaz� t�umik do Beretty. Na wypadek potrzeby got�wki wieko neseseru mie�ci�o pi��dziesi�t z�otych suweren�w. Mo�na je by�o wy�uska�, przesuwaj�c jedno z oku�.

Ten skomplikowany worek magiczny bawi� Bonda, kt�ry jednak musia� przyzna�, �e mimo swej o�miofuntowej wagi jest wygodnym �rodkiem przewozu jego zawodowych instrument�w, kt�re w innym wypadku nale�a�oby ukrywa� na sobie.

Samolotem podr�owa�o pr�cz niego dwunastu pasa�er�w. Bond u�miechn�� si� na my�l, jaka zgroza ogarn�aby Loeli� Pon-sonby na wie��, �e on dope�nia trzynastki. Poprzedniego dnia, kiedy wyszed� od M. i pod��y� do swego gabinetu, aby zaj�� si� szczeg�ami podr�y, jego sekretarka zaprotestowa�a gwa�townie przeciwko pomys�owi ruszania w drog� trzynastego i to w pi�tek.

��Ale� latanie trzynastego jest zawsze najlepsze � musia� wyja�nia� cierpliwie. � Nie ma w�a�ciwie pasa�er�w, jest wi�ksza wygoda i lepsza obs�uga. Ilekro� jest to mo�liwe, wybieram w�a�nie trzynastego.

��C� � odpar�a z rezygnacj� � to tw�j pogrzeb. Ale b�d� si� o ciebie martwi� ca�y dzie�. No i, na Boga, nie przechod� ju� dzisiaj pod drabinami i w og�le nie r�b �adnych g�upot. Nie wiem, po co jedziesz do Turcji i nie chc� wiedzie�. Ale po plecach chodz� mi ciarki.

��Ach, te wspania�e plecy! � powiedzia� �artobliwie. � Kiedy tylko wr�c�, zabior� je na kolacj�.

��Nie zrobisz niczego w tym rodzaju � odpar�a ch�odno. P�niej z niespodziewan� serdeczno�ci� poca�owa�a go na po�egnanie i Bond po raz setny zastanowi� si�, dlaczego zawraca sobie g�ow� innymi kobietami, skoro najrozkoszniejsz� z nich jest jego w�asna sekretarka.

Samolot mrucz�c sun�� r�wno ponad bezkresnym morzem k��-biastych chmur, kt�re wygl�da�y na do�� solidne, by m�c na nich wyl�dowa� w razie awarii silnik�w. P�niej sko�czy�y si� i daleko z lewej zamajaczy�a niebieskawa mgie�ka Pary�a. Przez godzin� lecieli nad wypalonymi polami Francji, a� � za Dijon � bladozielona dot�d ziemia nabra�a soczystszej barwy, co �wiadczy�o, �e teren si� wznosi i zaczynaj� si� Jury.

Podano lunch. Bond od�o�y� ksi��k�, odsun�� od siebie my�li, kt�re z uporem wciska�y si� pomi�dzy niego a zadrukowan� stronic�, i jedz�c spogl�da� w d� na ch�odne zwierciad�o Jeziora Genewskiego. Gdy sosnowe lasy pocz�y si� pi�� ku �atom �niegu pomi�dzy pi�knie wyszorowanymi z�biskami Alp, przypomnia� sobie m�odzie�cze narciarskie wakacje. Samolot mija� o kilkaset jard�w z lewej olbrzymi kie� Mont-Blanc i widz�c w dole brudnoszar�, s�oniow� sk�r� lodowc�w, Bond ujrza� znowu siebie, kilkunastoletniego ch�opaka, kt�ry przewi�zany lin� asekuracyjn� wpiera si� nogami i plecami w �ciany komina na Aiguilles Rouges, ubezpieczaj�c dw�ch kompan�w z Uniwersytetu Genewskiego, pn�cych si� ku niemu cal za calem po g�adkiej skale.

A teraz? Bond pos�a� wymuszony u�miech swemu odbiciu w szybie, kiedy samolot odbi� od g�r i pomkn�� nad szachownic� tarasu Lombardii. Gdyby podszed� do� na ulicy i przem�wi� �w m�ody James Bond, czy pozna�by w nie zepsutym pe�nym zapa�u m�okosie samego siebie w wieku lat siedemnastu? No i co ten m�okos pomy�la�by o nim, starszym Jamesie Bondzie, tajnym agencie? Czy rozpozna�by siebie w sk�rze tego m�czyzny, stwardnia�ego przez lata perfidii, bezwzgl�dno�ci i strachu � tego. m�czyzny z zimnymi aroganckimi oczyma, blizn� na policzku i p�askim wybrzuszeniem marynar-ki w pobli�u lewej pachy? A je�li tak, to jaki by o nim wyda� os�d? Co by pomy�la� o aktualnym zadaniu Bonda? Co by pomy�la� o tym zuchwa�ym tajnym agencie, kt�ry przemierza oto �wiat w roli nowej i niezwykle romantycznej � aby str�czy� na rzecz Anglii?

Bond wyrzuci� z umys�u wspomnienia swej dawno umar�ej m�odo�ci. Nigdy nie patrz wstecz. Gdybanie to strata czasu. Bierz, co ci niesie los, zadowalaj si� tym i ciesz, �e nie jeste� handlarzem u�ywanych samochod�w, zapeklowanym w gorza�ce i nikotynie �urnalist� z brukowca, kalek�� albo trupem.

Spozieraj�c w d� na wy�arzon� s�o�cem Genu� i �agodne b��kitne wody Morza �r�dziemnego, Bond zamkn�� umys� na sprawy minione i obr�ci� go ku najbli�szej przysz�o�ci, ku robocie, jak� na w�asny u�ytek okre�li� mianem str�czycielstwa dla Anglii.

Jakkolwiek bowiem rzecz m�g�by zechcie� nazwa� kto� inny, to go w�a�nie czeka�o � mia� uwie��, i to uwie�� bardzo szybko, dziewczyn�, kt�rej nie widzia� w �yciu, kt�rej imi� us�ysza� wczoraj po raz pierwszy. I ca�y czas, bez wzgl�du na to, jak si� oka�e atrakcyjna � a szef T opisa� j� jako �bardzo pi�kn�" � ca�a uwaga Bonda musi si� zwraca� nie na to, co sob� reprezentuje, lecz na to, co ma � posag, jaki wnosi. Co� jak ma��e�stwo dla pieni�dzy z kobiet� zamo�n�. Czy zdo�a wywi�za� si� z roli? Mo�e potrafi zdobywa� si� na w�a�ciwe gesty i m�wi� w�a�ciwe s�owa, ale czy jego cia�o b�dzie w stanie oderwa� si� od sekretnych my�li i uprawia� mi�o��, deklarowan� w s�owach? Jakim cudem m�czy�ni zachowuj� si� wiarygodnie w ��ku, my�l�c zarazem wy��cznie o koncie bankowym partnerki? Mo�e potrafi stymulowa� erotycznie wizja, i� kopuluje si� z workiem z�ota. Ale z maszyn� szyfrow�?

W dole przesun�a si� Elba i samolot wszed� w pi��dziesi�cio-milowy �lizg ku Rzymowi. P� godziny po�r�d rozgdakanych g�o�nik�w Lotniska Ciampino, dwie szklaneczki doskona�ego america-no i zn�w byli w drodze, sun�c r�wno w kierunku czubka w�oskiego buta, a umys� Bonda na powr�t zesiewa� najdrobniejsze szczeg�y spotkania, przybli�aj�cego si� z szybko�ci� trzystu mil na godzin�.

Czy to wszystko jest skomplikowanym spiskiem MGB, do kt�rego nie umie znale�� klucza? Czy zmierza wprost w pu�apk�, kt�rej nie potrafi� zg��bi� nawet pokr�tny umys� M.? B�g �wiadkiem, �e M. by� zaniepokojony mo�liwo�ci� takiej pu�apki. Ka�da okoliczno�� za i przeciw zosta�a jednak zanalizowana pod wszelkimi mo�liwymi k�tami widzenia nie tylko przez M., lecz r�wnie� Kierownik�w Sekcji, kt�rzy w pe�nym sk�adzie i z pe�nymi szykanami odbywali przez ca�e wczorajsze popo�udnie i wiecz�r narad� operacyjn�. Z kt�rejkolwiek wszak�e strony atakowano by spraw�, nikt nie potrafi� zasugerowa�, jakie ewentualnie korzy�ci mog� z niej wyci�gn�� Rosjanie. Mogliby chcie� uprowadzi� Bonda i podda� go przes�uchaniom. Ale dlaczego w�a�nie jego? By� agentem operacyjnym, kt�rego nie obchodzi�y generalne mechanizmy funkcjonowania Service i kt�ry � poza szczeg�ami swej aktualnej roboty i pewn� sum� informacji og�lnych, w �adnym jednak razie krytycznie wa�nych � nie obci��a� pami�ci niczym, co mog�oby by� dla Rosjan u�yteczne. Mo�e chcieli zabi� Bonda w ramach aktu zemsty; a przecie� w ci�gu minionych dw�ch lat nie star� sj� z nimi ani razu. Zreszt� pragn�c go zabi�, wystarczy�o strzeli� do� na ulicy Londynu, w jego mieszkaniu albo pod�o�y� mu w samochodzie bomb�.

My�li Bonda przerwa�a stewardesa.

.- Prosz� zapi�� pasy. � Nie zdo�a�a doko�czy� zdania, gdy wt�aczaj�c pasa�erom �o��dki do gard�a samolot opad� raptownie, a potem z nieprzyjemnym j�kiem wysi�ku w skowycie silnik�w ponownie poderwa� si� do g�ry. Niebo na zewn�trz nagle poczernia�o. W okna zadudni� deszcz. O�lepiaj�co zamigota�o b��kitne i bia�e �wiat�o, rozleg� si� trzask, jak gdyby maszyn� porazi� pocisk przeciwlotniczy i samolot j�� si� ko�ysa� i trz��� w brzuchu przyczajonej u wr�t Adriatyku burzy elektrycznej.

Bond poczu� od�r niebezpiecze�stwa. To najprawdziwszy zapach, co� w rodzaju tej mieszaniny potu i elektryczno�ci, jaka uderza w nozdrza po wej�ciu do gabinetu grozy. Zn�w b�yskawica przeci�gn�a �apami po oknach. Trzask! Mia�o si� wra�enie, �e s� samym rdzeniem grzmotu. Nagle samolot wyda� si� niewiarygodnie ma�y i kruchy. Trzynastu pasa�er�w! Pi�tek trzynastego! Bond przypomnia� sobie s�owa Loelii Ponsonby i poczu� wilgo� w d�oniach zaci�ni�tych na por�czach fotela. Zastanawia� si�, w jakim wieku jest ten samolot, ile godzin wylata�. Czy jego skrzyd�a zacz�� ju� toczy� �mierciono�ny kornik zm�czenia metalu? Ile wytrzyma�o�ci zd��y� im odebra�? Mo�e koniec ko�c�w nie dotrze do Istambu�u. Mo�e tym swoim przeznaczeniem, kt�re analizowa� filozoficznie godzin� temu, b�dzie upadek na �eb na szyj� w Zatok� Korynck�?

Gdzie� wewn�trz Bonda by� jednak �pok�j huraganowy", rodzaj cytadeli, jakie spotyka si� niekiedy w staromodnych domach w tropikach. Te pokoje to ma�e celki o wzmocnionej konstrukcji, zlokalizowane w samym �rodku parteru, a niekiedy na poziomie fundament�w. Kiedy wybucha burza, gro��ca zniszczeniem domu, gospodarz wraz z rodzin� schodzi do takiej celi i czeka, a� minie niebezpiecze�stwo. Bond kry� si� w swym �huraganowym pokoju" tylko w�wczas, gdy sytuacja nie podlega�a jego kontroli i kiedy nie m�g� przedsi�wzi�� �adnego innego dzia�ania. Teraz w�a�nie wycofa� si� do cytadeli, zamkn�� dusz� dla piekielnego zgie�ku i ruchu, a potem skoncentrowa� si� na jednym szwie przecinaj�cym tapicerk� fotela przed sob� i zupe�nie rozlu�niony czeka�, a� rozstrzygn� si� losy rejsu BEA numer 130.

Niemal natychmiast w kabinie poja�nia�o. Deszcz przesta� �omota� o pleksiglasowe szyby, a silniki podj�y sw�j beztroski po�wist. Bond otworzy� drzwi huraganowego pokoju i wyszed� na zewn�trz. Powoli odkr�ci� g�ow� i spojrza� z ciekawo�ci� przez okno na male�ki cie� samolotu spiesz�cy daleko w dole po cichych wodach Zatoki Korynckiej. Westchn�� g��boko i si�gn�� do kieszeni spodni po sw� papiero�nic� z br�zu. Kiedy wyjmowa� zapalniczk� i przypala� Morlanda z trzema z�otymi opaskami, stwierdzi� z satysfakcj�, �e jego d�onie s� zupe�nie pewne. Czy powinien powiedzie� Lii, �e prawie mia�a racj�? Uzna�, �e uczyni to, je�li tylko znajdzie w Istambule dostatecznie filutern� poczt�wk�.

Dzie� na zewn�trz samolotu blak�, przechodz�c � jak konaj�cy delfin � przez ca�� gam� barw; granatowa w p�mroku, wybieg�a im na spotkanie g�r Hymet. Jeszcze migoc�ce mrowisko Aten i oto Viscount ko�owa� po standardowym betonowym pasie z obwis�ym r�kawem i napisami w osobliwych rozta�czonych literach, jakich Bond nie widzia� na oczy chyba od czas�w szko�y.

Wraz z garstk� poblad�ych, milcz�cych pasa�er�w wyszed� z samolotu, pomaszerowa� do poczekalni tranzytowej i baru. Zam�wi� szklanic� ouzo i wychyli�, popijaj�c �ykiem lodowatej wody. Pod mdl�cym any�kowym smaczkiem kry�a si� prawdziwa krzepa i Bond poczu�, �e w jego gardle i �o��dku trunek roznieci� na chwil� p�omyk. Odstawi� szklank� i zam�wi� nast�pn�.

Kiedy g�o�niki przywo�a�y go na pok�ad, panowa� ju� mrok i jasny ksi�yc w drugiej kwadrze �eglowa� wysoko nad �wiat�ami miasta. Wiecz�r i zapach kwiat�w nadawa�y powietrzu poz�r mi�kko�ci, rozbrzmiewa�a pulsuj�ca pie�� cykad i daleki g�os �piewaj�cego m�czyzny. By� to g�os czysty i smutny, a piosenka mia�a w sobie co� z lamentu. W pobli�u lotniska pies obwie�ci� podnieconym ujadaniem, �e poczu� nieznany ludzki zapach i Bond uzmys�owi� sobie nagle, �e jest ju� na wschodzie, gdzie str�uj�ce psy wyj� po ca�ych nocach. Nie wiadomo dlaczego ta my�l wywo�a�a w jego sercu skurcz satysfakcji i podniecenia.

Od Istambu�u dzieli�o ich tylko dziewi��dziesi�t minut lotu nad mrocznymi falami Morza Egejskiego i Marmara. Doskona�a kolacja, z dwoma wytrawnymi martini i �wiartk� klaretu Calvet, zniweczy�a w duszy Bonda wszelkie zastrze�enia dotycz�ce latania w pi�tki trzynastego, tudzie� obawy zwi�zane z misj�, podsuwaj�c w ich miejsce uczucie mi�ego oczekiwania.

Potem byli ju� na miejscu i cztery �mig�a samolotu zastyg�y przed nowoczesnym budynkiem portu lotniczego Yesilkoy, godzin� jazdy do Istambu�u. Dzi�kuj�c za lot Bond po�egna� si� ze stewardesami, przeszed� ze swym neseserem przez odpraw� paszportow� i w oczekiwaniu na baga� zatrzyma� si� przed celn�.

Zatem ci smagli, szpetni, schludni i niscy urz�dnicy to wsp�cze�ni Turcy. S�ucha� ich g�os�w, pe�nych samog�osek otwartych, cichych g�osek szczelinowych i wariacji na temat u, oraz obserwowa�, zadaj�ce k�am tym uprzejmym �agodnym g�osom, ciemne oczy. By�y to rozjarzone, gniewne, okrutne oczy, kt�re dopiero ostatnio zesz�y z g�r. By�y to oczy od stuleci uczone strze�enia owiec i odczytywania najdrobniejszych ruch�w na dalekich horyzontach. By�y to oczy, kt�re umia�y niepostrze�enie �ledzi� prawic� rozm�wcy, kt�re liczy�y ziarnka zbo�a, drobn� monet� i dostrzega�y ka�de drgnienie palc�w kupca. By�y to oczy twarde, nieufne i zawistne. Bond nie obdarzy� ich sympati�.

Tu� za odpraw� celn� z cienia wy�oni� si� wysoki, d�ugonogi m�czyzna z obwis�ym w�sem. Mia� na sobie szykowny puderman-tel i szofersk� czapk�. Zasalutowa� i nie pytaj�c Bonda o nazwisko chwyci� jego walizk�, a potem poprowadzi� do prawdziwego arystokraty w�r�d samochod�w � l�ni�cego sw� czerni� starego Rolls-Royce'a coupe-de-ville, wykonanego, jak przypuszcza� Bond, na zam�wienie jakiego� milionera z lat dwudziestych.

Gdy w�z wyp�ywa� z terenu lotniska, m�czyzna odwr�ci� si� i powiedzia� przez rami� w doskona�ej angielszczy�nie:

��Kerim Bej uzna�, �e dzisiejszego wieczoru b�dzie pan wola� odpocz��, sir. Mam si� stawi� do pa�skiej dyspozycji jutro o dziewi�tej. W jakim zatrzyma si� pan hotelu, sir?

��Kris tal Palas.

��Doskonale, sir. � Samoch�d pomkn�! bezg�o�nie szerok�, nowoczesn� drog�.

Z ty�u, z poc�tkowanego smugami cienia parkingu przed lotniskiem, uszu Bonda dobieg�o s�abe kaszlni�cie uruchomianego skutera. By� to d�wi�k bez znaczenia i Bond rozsiad� si� wygodnie, aby rozkoszowa� si� jazd�.

James Bond obudzi� si� wcze�nie w obskurnym pokoju hotelu Kristal Pa�as na wzg�rzach Pery i w roztargnieniu wyci�gn�� rami�, aby zbada� ostre sw�dzenie na wewn�trznej stronie prawego uda. Co� go w nocy uk�si�o. Zirytowany podrapa� sw�dz�ce miejsce. M�g� si� by� tego spodziewa�.

Kiedy przyby� tu wczoraj wieczorem i powitany przez ponurego nocnego recepcjonist� w spodniach i koszuli bez ko�nierzyka pobie�nie zlustrowa� hol z upstrzon� przez muchy palm� w mosi�nej donicy oraz pod�og� i �cianami w odbarwionej maureta�skiej glazurze, poj�� natychmiast, co go czeka. Nawet przesz�a mu przez g�ow� my�l, �eby przenie�� si� do innego hotelu. Inercja jednak i perwersyjne zami�owanie do panuj�cej w staromodnych kontynentalnych hotelach atmosfery tandetnej romantyki, postanowi�y za niego, �e zostaje; zameldowa� si� i archaiczn� wind� o nap�dzie grawitacyjno-�inowym wiedziony przez recepcjonist� pod��y� na trzecie pi�tro.

Pok�j, z kilkoma sztukami zniszczonych mebli i �elaznym ��kiem, by� taki, jakiego oczekiwa�. Zanim odprawi� recepcjonist�, przyjrza� si� tylko tapecie nad ��kiem w poszukiwaniu krawych plam po rozgniecionych pluskwach.

Nadto si� pospieszy�. Kiedy wszed� do �azienki i przekr�ci� kran od gor�cej wody, �w westchn�� g��boko, wzgardliwie kaszln�� i wyplu� do umywalki niewielk� stonog�. Bond sp�uka� j� bezmy�lnie w�t�� stru�k� br�zowej wody z zimnego kranu. To by by�o tyle, pomy�la� sarkastycznie, je�li chodzi o wyb�r hotelu wedle nazwy, kt�ra wyda�a mu si� zabawna, i z ch�ci oderwania si� od pluszowego �ycia wielkich hoteli.

Spa� jednak dobrze i teraz � z jednym zastrze�eniem, i� musi kupi� jaki� �rodek owadob�jczy � postanowi� zbagatelizowa� swoje wygody i stawi� czo�a dniu.

Wyskoczy� z ��ka, rozsun�� ci�kie zas�ony z czerwonego pluszu i wsparty o �elazn� balustrad� ogarn�� wzrokiem jeden z najs�ynniejszych widok�w �wiata � z prawej strony mia� spokojne wody Z�otego Rogu, z lewej rozta�czone fale nie os�oni�tego

Bosforu, w �rodku za� strome dachy, wynios�e minarety i przysadziste meczety Pery. Koniec ko�c�w, zrobi� dobry wyb�r. Widok rekompensowa� mn�stwo pluskiew i niewyg�d.

Przez dziesi�� minut stoj�c w oknie Bond spogl�da� na rozmigotan� granic� wodn� pomi�dzy Europ� i Azj�, potem wycofa� si� do pokoju, zalanego teraz s�o�cem, i telefonicznie poprosi� o �niadanie. Angielskim nie zwojowa� wiele, francuskim jednak w ko�cu si� przebi�. Wzi�� zimn� k�piel, cierpliwie ogoli� si� pod zimn� wod� i mia� tylko nadziej�, �e egzotyczne �niadanie, jakie zam�wi�, nie oka�e si� fiaskiem.

Nie dozna� rozczarowania. Jogurt, podany w niebieskiej porcelanowej miseczce, by� ciemno��ty i mia� konsystencj� g�stej �mietany. Obrane zielone figi p�ka�y z dojrza�o�ci, a turecka kawa by�a czarna jak d�et i mia�a �w lekki posmak przypalenizny, �wiadcz�cy, �e zmielono j� dopiero przed chwil�. Bond zjad� doskona�y posi�ek przy stole podci�gni�tym do otwartego okna. Obserwowa� parowce i kaiki, przecinaj�ce dwa rozci�gni�te przed jego oczyma morza, a tak�e my�la� o Kerimie i ewentualnych nowinach.

Punktualnie o dziewi�tej pojawi� si� elegancki Rolls; przez plac Taksim i zat�oczon� ulic� Istiklal wywi�z� go z Azji. G�sty czarny dym oczekuj�cych parowc�w, ozdobionych emblematem Marynarki Handlowej � dwiema wdzi�cznie skrzy�owanymi kotwicami, snu� si� pod pierwszym prz�s�em Mostu Galata i skrywa� przeciwleg�y brzeg, ku kt�remu w�r�d tramwai i rower�w przebija� si� Rolls-Royce, rozganiaj�c przechodni�w sprzed swych k� arystokratycznymi parskni�ciami staromodnego klaksonu o kszta�cie gruszki. Potem droga si� rozlu�ni�a i u kresu szerokiego, p�milowego odcinka mostu zaskrzy�a si� stara europejska cz�� Istambu�u z mierz�cymi w niebo minaretami i sprawiaj�cymi wra�enie j�drnych ogromnych piersi kopu�ami przycupni�tych meczet�w.

Powinny przywodzi� na my�l tysi�c i jedn� noc, Bondowi jednak, kt�ry ujrza� je zrazu ponad dachami tramwaj�w i wielkimi bliznami nowoczesnych reklam wzd�u� nabrze�y, wyda�o si�, �e dzisiejsza Turcja odrzuci�a pi�kne niegdy� dekoracje teatralne na rzecz stali i �elbetonu hotelu Istambu�-Hilton, po�yskuj�cego teraz matowo za jego plecami na wzg�rzach Pery.

Za mostem w�z skr�ci� w prawo, w biegn�c� r�wnolegle do nabrze�a brukowan� ulic�, i zatrzyma� si� przed wysok�, drewnian� bram�.

Z budki portiera wyszed� ubrany w postrz�piony str�j koloru khaki wartownik o bandyckim wygl�dzie i mi�sistej, u�miechni�tej twarzy. Zasalutowa�, otworzy� drzwi auta i gestem poleci� Bondowi p�j�� za sob�. Przez portierni� wyszli na niewielki dziedziniec ze starannie zagrabionym �wirowym klombem. W jego �rodku r�s� poskr�cany eukaliptus, u kt�rego st�p dwa bia�e go��bie grzywacze dzioba�y ziemi�. Panowa�a tu cisza i spok�j, a zgie�k miasta by� tylko odleg�ym pomrukiem.

Przeci�li dziedziniec, weszli przez niewielkie drzwi i znale�li si� w ogromnym sklepionym sk�adzie o rozmieszczonych wysoko okr�g�ych oknach, przez kt�re snopy zamglonego kurzem s�onecznego blasku pada�y sko�nie na paki i bele towaru. Unosi� si� tu ch�odny, zasta�y zapach przypraw i kawy, a kiedy w �lad za wartownikiem Bond posun�� si� nieco biegn�cym przez �rodek przej�ciem, w jego nozdrza uderzy�a nagle fala aromatu mi�ty.

W ko�cu magazynu znajdowa�a si� otoczona barier�, podwy�szona platforma. Siedzia�o tam na wysokich taboretach p� tuzina m�odych ch�opc�w i dziewczyn, pisz�c pracowicie w opas�ych, staromodnych rejestrach. Przypomina�o to dickensowski kantor i Bond zauwa�y�, �e na ka�dym z wysokich pulpit�w obok ka�amarza le�y pogi�te liczyd�o. �aden z kancelist�w nie podni�s� wzroku na przechodz�cego mi�dzy nimi Bonda, ten jednak zosta� przej�ty spod opieki stra�nika przez wysokiego, muskularnego m�czyzn� o niespodziewanie b��kitnych oczach w smuk�ej twarzy, kt�ry oderwa� si� od najdalszego pulpitu. U�miechn�� si� ciep�o do przybysza, ukazuj�c garnitur niezwykle bia�ych z�b�w, i powi�d� go w g��b platformy. Zastuka� do zaopatrzonych w zamek Yale pi�knych mahoniowych drzwi, nie czekaj�c na odpowied� otworzy� je i wpu�ciwszy Bonda do �rodka � delikatnie zamkn��.

��Ach, m�j przyjacielu, prosz�, prosz�. � Zza mahoniowego biurka poderwa� si� ogromny m�czyzna w znakomicie skrojonym kremowym garniturze z grubego jedwabiu i z wyci�gni�t� r�k� pospieszy� Bondowi na spotkanie.

W�adcza nuta pobrzmiewaj�ca w dono�nym, przyjaznym g�osie przypomnia�a Bondowi, �e to szef stacji T i �e on, James Bond, przebywa na jego terytorium i formalnie mu podlega. By� to zaledwie punkt etykiety, punkt jednak, o kt�rym nie nale�a�o zapomina�.

U�cisk d�oni Darko Kerima by� cudownie suchy i ciep�y. Zachodni u�cisk pi�ciu nie leni�cych si� palc�w, nie za� u�cisk wschodni, kiedy cz�owiek ma wra�enie, i� podano mu sk�rk� od banana i pragn��by tylko wytrze� po niej r�ce o po�y marynarki, jjo i w olbrzymich gar�ciach czai�a si� krzepa, zdolna cisn�� z coraz wi�ksz� i wi�ksz� moc�, a� na koniec zaczn� trzaska� ko�ci.

Bond mierzy� sze�� st�p wzrostu, ale ten m�czyzna mia� przynajmniej dwa cale wi�cej, sprawiaj�c nadto wra�enie dwakro� szerszego i dwakro� masywniejszego ni� Bond. Z wielkiej, smag�ej i g�adkiej twarzy o z�amanym nosie spogl�da�a na Bonda para szeroko rozstawionych, u�miechni�tych oczu. By�y to oczy lekko �zawi�ce i przekrwione, jak �lepia psa, kt�ry za cz�sto le�y przy kominku. Bond rozpozna� w nich oczy niepohamowanego hulaki.

G�ste kr�cone w�osy, orli nos i wyraz drapie�nej dumy nadawa�y twarzy Kerima poz�r lekko cyga�ski; wra�enie, i� jest to oblicze w�drownego zabijaki, pog��bia� jeszcze z�oty kolczyk tkwi�cy w prawym uchu. Ta uderzaj�co wyrazista, pe�na wigoru, okrucie�stwa i rozwi�z�o�ci twarz mia�a w sobie dramatyzm, kt�ry ust�powa� tylko jednemu � promieniuj�cemu z niej �yciu. Bond pomy�la�, �e w �adnej ludzkiej twarzy nie widzia� tak wiele �ywotno�ci i ciep�a. Grza�a jak s�o�ce. Bond pu�ci� mocn� such� d�o� i odpowiedzia� Kerimowi u�miechem pe�nym sympatii, jak� rzadko czu� w stosunku do nieznajomych.

��Dzi�ki za samoch�d, kt�ry wys�a�e� po mnie wczoraj wieczorem.

��Ha! � uradowa� si� Kerim. � Musisz podzi�kowa� te� naszym przyjacio�om. Zosta�e� powitany przez obie strony. Siedz� m�j w�z, ilekro� jedzie na lotnisko.

��To by�a' Yespa czy Lambretta?

��Zauwa�y�e� wi�c? Lambretta. Maj� tego ca�� flotyll� dla swoich przydupas�w, facet�w, kt�rych nazywam �Szarymi". S� tak do siebie podobni, �e nigdy nie mo�emy si� w�r�d nich po�apa�. Drobni gangsterzy � przewa�nie ci �mierdziele, Bu�garzy � odwalaj�cy dla nich brudn� robot�. Przypuszczam jednak, �e ten trzyma� si� na dystans. Nie pchaj� si� za blisko Rollsa od dnia, gdy m�j szofer stan�� raptownie, a potem cofn�� na pe�nym gazie. Ciut pokancerowa� lakier i zakrwawi� sp�d podwozia, ale da� pozosta�ym lekcj� dobrych manier.

Kerim wr�ci� na swoje krzes�o i ukaza� drugie, po przeciwnej stronie biurka. Pchn�� przez blat bia�e pude�ko papieros�w, Bond usiad� i zapali� jednego z nich. By� to najsmaczniejszy papieros, jakiego pr�bowa� w �yciu � naj�agodniejszy i najs�odszy tyto� turecki w d�ugiej, smuk�ej gilzie z eleganckim z�otym p�ksi�ycem.

Kiedy Kerim osadza� swojego w d�ugiej, po��k�ej od nikotyny cygarniczce z ko�ci s�oniowej, Bond rozgl�da� si� po pokoju, w kt�rym tak silnie pachnia�o farb� i lakierem, �e mo�na by s�dzi�, i� niedawno przeprowadzono w nim remont.

By� du�y, kwadratowy i wy�o�ony mahoniow� boazeri� na wysoki po�ysk wsz�dzie � pr�cz miejsca za krzes�em Kerima � tu zwiesza� si� spod sufitu orientalny chodnik, ko�ysany �agodnym wiatrem, jak gdyby przes�ania� otwarte okno. To jednak wydawa�o si� ma�o prawdopodobne, skoro �r�d�em �wiat�a by�y trzy osadzone wysoko w �cianach okr�g�e �wietliki. Mo�e zatem tkanina kry�a wyj�cie na balkon nad Z�otym Rogiem, kt�rego fale uderzaj�ce gdzie� ni�ej o mury Bond s�ysza� nawet tutaj. W centralnym punkcie �ciany po prawej r�ce Bonda wisia�a w z�otej ramie reprodukcja portretu Kr�lowej p�dzla Annigoniego. Dok�adnie naprzeciwko, r�wnie� w imponuj�cej oprawie, Winston Churchill spogl�da� jak nad�ty buldog z wojennej fotografii Cecila Beatona. Przy jednej �cianie sta�a spora biblioteczka, przy drugiej � wygodna kanapa obita sk�r�. W �rodku pokoju mruga�o polerowanym br�zem oku� wielkie biurko. Na jego za�mieconym blacie sta�y trzy srebrne ramy do fotografii i Bond dostrzeg� z ukosa miedzioryty dw�ch Pochwa� w Rozkazie i �o�nierskiego Orderu Imperium.

Kerim zapali� papierosa. Szarpni�ciem g�owy ukaza� gobelin za swymi plecami.

Nasi przyjaciele z�o�yli mi wczoraj wizyt� � powiedzia� beztrosko. � Przyczepili z zewn�trz do muru min� dywersyjn� z mechanizmem zegarowym. Ustawionym na moment, kiedy powinienem siedzie� przy biurku. Na szcz�cie urz�dzi�em sobie akurat chwil� relaksu na tamtej kanapie z pewn� m�od� Rumunk�, kt�ra wci�� wierzy, i� w zamian za mi�o�� m�czyzna jest sk�onny wypapla� tajemnice. Bomba eksplodowa�a w momencie krytycznym. Nie pozwoli�em, by mi przeszkodzi�a, dla dziewczyny jednak � jak si� obawiam � by�o tego za wiele. Dosta�a histerii, kiedy j� pu�ci�em. L�kam si�, �e uzna�a m� sztuk� mi�osn� za zdecydowanie zbyt gwa�town�. � Usprawiedliwiaj�co machn�� cygarniczk�. � Ale trzeba by�o si� spieszy�, �eby doprowadzi� pok�j do porz�dku przed twoj� wizyt�. Nowe szyby w oknach i obrazach, a poza tym cuchnie farb�. Mniejsza. � Kerim rozsiad� si� w krze�le, lekko chmurz�c twarz. � Nie rozumiem natomiast tego nag�ego zerwania stosunk�w pokojowych. �yjemy tu sobie w Istambule bardzo przyja�nie. Ka�dy z nas ma swoj� robot�. Jest rzecz� nies�ychan�, aby moi chers collegues wypowiadali raptem wojn� w taki spos�b. To nader niepokoj�ce. Dla naszych rosyjskich przyjaci� mo�e oznacza� tylko k�opoty. B�d� zmuszony skarci� winnego, kiedy tylko poznam jego nazwisko. � Kerim pokiwa� g�ow�. � Niezwykle zagadkowa historia. Mam nadziej�, �e bez zwi�zku z twoj� misj�.

��Czy jednak nale�a�o tak reklamowa� m�j przyjazd? � zapyta� Bond delikatnie. � Wola�bym nie wci�ga� ci� w t� spraw�. Po co by�o wysy�a� Rollsa na lotnisko? Ten fakt tylko mnie z tob� powi�za�.

�miech Kerima wyra�a� pob�a�liwo��.

��M�j przyjacielu, powinienem wyja�ni� co�, z czego musisz sobie zdawa� spraw�. I my, i Rosjanie, i Amerykanie mamy p�atnych ludzi w ka�dym hotelu. Wszyscy przekupili�my po urz�dniku w centrali tajnej policji i wszyscy otrzymujemy codziennie kopi� listy cudzoziemc�w przybywaj�cych do kraju drog� powietrzn�, l�dow� czy morsk�. Maj�c do dyspozycji kilka dni, m�g�bym przeszmuglowa� ci� przez granic� greck�. Ale w jakim celu? Twoja obecno�� musi by� wiadoma drugiej stronie, aby nasza przyjaci�ka mog�a nawi�za� z tob� kontakt. Postawi�a warunek, �e spotkanie zaaran�uje sama. Mo�e nie ufa naszemu systemowi bezpiecze�stwa. Kto wie? By�a jednak w tej kwestii kategoryczna i powiedzia�a � jakbym sam nie zdawa� sobie z tego sprawy � �e jej o�rodek zostanie powiadomiony niezw�ocznie o twoim przybyciu. � Kerim wzruszy� swymi szerokimi ramionami. � Po co zatem sprawia� jej trudno�ci? Chc� ci tylko u�atwi� i umili� �ycie, aby� przynajmniej by� zadowolony z pobytu � nawet je�li oka�e si� bezowocny.

Bond wybuch� �miechem.

��Odszczekuj� wszystko. Zapomnia�em o formule ba�ka�skiej. Tak czy owak, jestem tu pod twoj� komend�. Ty m�wisz co robi�, ja robi�.

Kerim zby� temat machni�ciem d�oni.

��A teraz, skoro m�wimy o wygodach, jak tam tw�j hotel? By�em zaskoczony, �e wybra�e� Palas. Niewiele lepszy od burdelu� taki baisodrome, jak mawiaj� Francuzi. No i sta�a meta Rosjan. Nie �eby to mia�o jakie� znaczenie.

��Nie jest taki z�y. Po prostu nie chcia�em zatrzymywa� si� J w Istambu�-Hiltonie czy innym z tych szykownych miejsc.

��Pieni�dze? � Kerim si�gn�� do szuflady i wydosta� p�aski plik nowiutkich zielonych banknot�w. � Masz tu tysi�c funt�w tureckich. Ich realna warto��, a zarazem warto�� czarnorynkowa, to mniej wi�cej dwadzie�cia za funt. Oficjalny przelicznik siedem. Daj zna�, kiedy ci si� sko�cz�, dostaniesz, ile zechcesz. Mo�emy si� policzy� po zabawie. Tak czy siak, to gn�j. Pieni�dz schodzi� na psy ju� odk�d Krezus, pierwszy milioner, wynalaz� z�ote monety. A obrazki na forsie szmat�awi�y si� r�wnie szybko, jak jej warto��. Najpierw mia�e� na monetach oblicza bog�w. Potem kr�l�w. Potem prezydent�w. Teraz nie masz ju� �adnych twarzy. Popatrz na ten towar! � Kerim rzuci� banknoty w stron� Bonda.

��Dzisiaj to tylko papier z obrazkiem gmachu publicznego i podpisem kasjera. Gn�j. Cud polega na tym, �e wci�� mo�esz za to kupowa� r�ne rzeczy. Mniejsza. Co jeszcze? Papierosy? Pal tylko te. Ka�� podrzuci� do hotelu kilka setek. S� najlepsze. Diplomates. Trudno je dosta�. Wi�kszo�� bior� ministerstwa i ambasady. Co� jeszcze, zanim przejdziemy do rzeczy? Nie martw si� o posi�ki i rozrywk�. Zajm� si� jednym i drugim. B�dzie to dla mnie przyjemno��, a poza tym � zechciej wybaczy� � p�ki tu jeste�, wola�bym mie� ci� na oku.

��Nic wi�cej � odpar� Bond. � Chyba tylko to, �e koniecznie musisz wpa�� kiedy� do Londynu.

��Nigdy � powiedzia� Kerim stanowczo. � Za zimna pogoda i za zimne kobiety. Jestem dumny, maj�c ci� tutaj. Przychodzi mi na pami�� wojna. A teraz � wcisn�� guzik dzwonka na biurku

��kawa gorzka czy z cukrem? W Turcji nie potrafimy rozmawia� powa�nie bez kawy lub raki, no a na raki jeszcze za wcze�nie.

��Gorzka.

Drzwi za plecami Bonda otworzy�y si�. Kerim rzuci� rozkaz. Kiedy drzwi zamkni�to, otworzy� szuflad�, wyj�� plik akt i po�o�y� je przed sob�.

��M�j przyjacielu � o�wiadczy� pos�pnie � nie mam poj�cia, co s�dzi� o tej sprawie. � Opad� na krzes�o i spl�t� d�onie na karku. � Czy nie przysz�o ci kiedy� na my�l, �e nasza robota przypomina kr�cenie filmu? Jak�e cz�sto mam ju� wszystkich na planie i my�l�, �e m�g�bym zacz�� kr�ci� korbk� kamery. I wtedy si� zaczyna � a to pogoda, a to aktorzy, a to wypadki. No i jest co� jeszcze, co zdarza si� podczas kr�cenia filmu. Ot� w jakiej� formie czy postaci pojawia si� mi�o��; w najgorszym wypadku, jak w�a�nie teraz, mi�dzy par� gwiazd. Jest to dla mnie najbardziej k�opotliwy element naszej sprawy, jak te� najbardziej nieprzewidywalny. Czy ta dziewczyna kocha naprawd� to wyobra�enie, jakie ma o tobie? I czy pokocha ciebie, gdy si� spotkacie? Czy ty odegrasz mi�o�� na tyle wyrazi�cie, by j� sk�oni� do przej�cia na nasz� stron�?

Bond nie mia� komentarzy. Zapukano do drzwi, starszy kancelista postawi� na biurku dwie porcelanowe fili�anki o kszta�cie spowitych w z�oty filigran skorupek i natychmiast wyszed�. Bond wypi� kaw� drobnymi �yczkami i odstawi� fili�ank�. By�a to dobra kawa, cho� g�sta od fus�w. Kerim swoj� wychyli� jednym haustem, wetkn�� papierosa w cygarniczk� i zapali�.

��W tej kwestii mi�osnej nic jednak nie mo�emy zrobi� � podj��, m�wi�c na po�y do siebie. � Mo�emy tylko czeka� na rozw�j wydarze�. Tymczasem s� sprawy inne. � Pochyli� si� nad biurkiem i popatrzy� na Bonda wzrokiem nagle twardym i przenikliwym.

��Co� si� dzieje w obozie nieprzyjaciela. Nie chodzi tylko o t� pr�bk� usuni�cia mojej osoby. Jest og�lne zamieszanie. Dysponuj�c niewidoma faktami � podni�s� palec wskazuj�cy i dotkn�� nim boku nosa � mam jednak to. � Poklepa� nos tak, jak si� klepie psa. � Ale to dobry przyjaciel i mam do niego zaufanie. � Powoli i dramatycznie opu�ci� d�o� na biurko, a potem doda� mi�kko: � Gdyby stawka nie by�a tak wysoka, powiedzia�bym: �Wracaj do domu, przyjacielu. Wracaj do domu. Kroi si� tu co�, przed czym lepiej zwiewa�".

Kerim odsun�� si� od biurka. Z jego g�osu znik�o napi�cie. Parskn�� gard�owym �miechem.

��Wszelako nie jeste�my starymi babami. I to jest nasz zaw�d. Zapomnijmy tedy o moim nosie i bierzmy si� do roboty. Po pierwsze: czy jest co�, czego nie wiesz, a o czym m�g�bym ci powiedzie�? Odk�d wys�a�em depesz�, dziewczyna nie da�a znaku �ycia i nie mam �adnych nowych informacji. Lecz mo�e chcia�by� popyta� o spotkanie.

��Chcia�bym wiedzie� tylko jedno � powiedzia� Bond bezbarwnie. � Co s�dzisz o tej dziewczynie? Czy wierzysz w jej histori�, czy nie? T� histori� o mnie. Wszystko inne nie ma znaczenia. Je�li rzeczywi�cie nie ma na moim punkcie jakiego� histerycznego kr��ka, ca�y interes wali si� w gruzy i jest po prostu jakim� skomplikowanym spiskiem MGB, kt�rego nie potrafimy rozgry��. A zatem: czy wierzysz dziewczynie? � G�os Bonda brzmia� przynaglaj�co, a jego oczy bada�y twarz rozm�wcy.

��Ach, m�j przyjacielu � Kerim pokr�ci� g�ow� i szeroko rozrzuci� ramona. � To samo pytanie postawi�em sobie w�wczas i to samo pytanie zadaj� sobie nieustannie od tamtej chwili. Kt� jednak potrafi stwierdzi�, czy kobieta w tych sprawach k�amie, czy te� nie. Jej oczy by�y �wietliste� pi�kne, niewinne oczy. Niebia�skie wargi by�y wilgotne i rozchylone. Z jej g�osu przebija�o naleganie i l�k przed wszystkim, co robi i m�wi. Kostki jej zaci�ni�tych na relingu d�oni by�y bia�e. C� jednak dzia�o si� w jej sercu? � Kerim uni�s� r�ce do g�ry. � B�g jeden wie. � Z rezygnacj� opu�ci� d�onie, po�o�y� je na biurku i spojrza� wprost w oczy Bonda. � Jest tylko jeden spos�b, aby stwierdzi�, czy kobieta kocha naprawd�, lecz spos�b, dost�pny wy��cznie ekspertowi.

��Tak � powiedzia� niezdecydowanie Bond. � Wiem, co masz na my�li. W ��ku.

Znowu pojawi�a si� kawa, a potem jeszcze wi�cej kawy, w wielkim pokoju zrobi�o si� g�sto od dymu tytoniowego, gdy obaj m�czy�ni si�gali po najdrobniejsz� poszlak�, analizowali j� i odk�adali na bok. Po godzinie wr�cili do punktu wyj�cia. Rozstrzygni�cie problemu dziewczyny zale�a�o od Bonda; je�li uzna jej histori� za satysfakcjonuj�c�, b�dzie j� musia� wraz z maszyn� szyfrow� wywie�� z kraju.

Kerim wzi�� na siebie sprawy administracyjne. Najpierw uj�� s�uchawk� telefonu, zadzwoni� do swego agenta turystycznego i zarezerwowa� dwa miejsca na ka�dy samolot opuszczaj�cy Turcj� w przysz�ym tygodniu � linii BE A, Air France, SAS i Turkair.

��Teraz musisz mie� paszport � powiedzia�. � Jeden zupe�nie wystarczy. Dziewczyna mo�e podr�owa� jako twoja �ona. Jeden z mych ludzi zrobi ci zdj�cie i poszuka fotografii kobiety podobnej do niej. W gruncie rzeczy ujdzie jakie� zdj�cie m�odej Garbo. Podobie�stwo jest oczywiste. Mo�e je wy�uska� z archiw�w prasowych. Ja pogadam z konsulem generalnym. To doskona�y facet, kt�ry lub moje ciemne intry�ki. Jakiego nazwiska chcesz u�ywa�?

��Wytrza�nij co� z r�kawa.

��Somerset. Moja matka stamt�d pochodzi�a. David Somerset. Zaw�d: dyrektor sp�ki. To nic nie znaczy. A dziewczyna? Powiedzmy, Caroline. Wygl�da na Caroline. Para m�odych przystojnych Anglik�w z zami�owaniem do podr�y. Deklaracja walutowa? Zostaw to mnie. Powiedzmy, osiemdziesi�t funt�w w czekach podr�nych i pokwitowanie z banku, �e podczas pobytu w Turcji zmienili�cie pi��dziesi�t. C�o? Nigdy na nic nie patrz�. S� szcz�liwi, je�li kupujesz co� w ich kraju. Zg�osisz kilka pude�ek rachat-�ukum � prezenty dla przyjaci� w Londynie. Je�li b�dziesz musia� wyjecha� szybko, spraw� rachunku hotelowego i baga�u pozostaw mnie. W Palas jestem nie�le znany. Co� jeszcze?

��Nic mi nie przychodzi do g�owy. Kerim popatrzy� na zegarek.

��Dwunasta. Czas ci� podrzuci� do hotelu. Mo�e jest wiadomo��. Przyjrzyj si� swoim rzeczom i sprawd�, czy kto� nie by� w�cibski.

Zadzwoni� i wypali� salw� instrukcji do g��wnego kancelisty, kt�ry nie spuszczaj�c ze� uwa�nego spojrzenia sta� z wysuni�t� w prz�d smuk�� g�ow�, jak got�w do biegu chart.

Kerim podprowadzi� Bonda ku drzwiom. Zn�w gor�co i pot�nie u�cisn�� mu d�o�.

��W�z zabierze ci� na lunch � powiedzia�. � Ma�y lokalik na Targu Egipskim. � Rado�nie popatrzy� w oczy Bonda. � No i rad jestem, �e z tob� wsp�pracuj�. B�dziemy si� �wietnie dogadywa�. � Pu�ci� d�o� Bonda. � A teraz musz� bardzo szybko zrobi� wiele rzeczy. Mo�e niezupe�nie w�a�ciwych � u�miechn�� si� szeroko � ale w ka�dym b�d� razie jouons mai, mais jouons vite!

Starszy kancelista, kt�ry chyba by� u Kerima kim� w rodzaju szefa sztabu, poprowadzi� Bonda przez platform�, gdzie g�owy wci�� pochyla�y si� nad rejestrami, ku innym drzwiom. By� za nimi kr�tki korytarz z drzwiami po obu stronach. Przeszli przez jedne z nich i Bond znalaz� si� w doskonale wyposa�onym atelier fotograficznym. Dziesi�� minut p�niej by� znowu na ulicy. Rolls wymanewrowa� z w�skiej ulicy i skr�ci� na most Galata.

W Kristal Palas pe�ni� dy�ur nowy recepcjonista: niski pe�en uni�ono�ci facet z oczyma winowajcy w ��tawej twarzy. Wyskoczy� zza lady, rozk�adaj�c ramiona w ge�cie przeprosin.

��Effendi, wyra�am najwy�sze ubolewanie. M�j kolega wskaza� panu niew�a�ciwy pok�j. Nie u�wiadomiono sobie, �e jest pan przyjacielem Kerim Beja. Pa�skie rzeczy przeniesiono ju� do dwu- 1 nastki. To najlepszy pok�j w hotelu. W rzeczy samej � rozp�yn�� si� w u�miechu � zarezerwowany dla ma��e�stw odbywaj�cych podr� po�lubn�. Wszelkie wygody. Prosz� o wybaczenie, effendi. Tamten pierwszy pok�j nie jest przeznaczony dla go�ci wybitnych. � Zacieraj�c d�onie wykona� s�u�alczy pok�on.

Je�li ju� czego� Bond nie znosi�, to wazeliniarstwa. Popatrzy� recepcjoni�cie prosto w oczy i powiedzia�:

��Ach. � Oczy uciek�y w bok. � Zobaczmy ten pok�j. Mo�e mi si� nie spodoba. By�em zupe�nie zadowolony z tamtego.

��Zapewne, effendi � w�r�d pok�on�w recepcjonista powi�d� Bonda do windy. � Lecz, niestety!, s� w nim obecnie hydraulicy. Instalacja wodoci�gowa� � jego g�os zamar� w p� zdania. Winda ujecha�a mo�e dziesi�� st�p i zatrzyma�a si� na pierwszym pi�trze.

C�, ta historia o hydraulikach trzyma si� kupy, pomy�la� Bond. No i koniec ko�c�w nie szkodzi mie� najlepszy pok�j w hotelu.

Recepcjonista odryglowa� wysokie drzwi i odst�pi� do ty�u.

Bond musia� wyrazi� aprobat�. S�o�ce wlewa�o si� przez szerokie podw�jne okno przechodz�ce w drzwi na niewielki balkon. Wn�trze utrzymane by�o w r�ach i szaro�ciach, urz�dzone za� kopiami antyk�w w stylu francuskiego empire'u; meble, podniszczone przez lata eksploatacji, zachowywa�y jednak ca��, typow� dla prze�omu wiek�w elegancj�. Parkiet pod�ogi wy�ciela�y pi�kne bucharskie dywany, ze zdobnego sufitu zwiesza� si� migotliwy �yrandol. ��ko, ustawione przy prawej �cianie, by�o ogromne, ogromne by�o r�wnie� lustro w z�oconej ramie, zas�aniaj�ce wi�ksz� cz�� �ciany, przy kt�rej sta�o. (Pok�j na miodowy miesi�c! � pomy�la� z rozbawieniem Bond. � Wi�c z pewno�ci� zwierciad�o powinno by� tak�e na suficie). Przylegaj�ca do pokoju �azienka by�a wy�o�ona glazur� i wyposa�ona we wszystko, ��cznie z bidetem i prysznicem. Na p�eczce widnia�y starannie pouk�adane przybory toaletowe Bonda.

Kiedy wr�cili do sypialni, a Bond o�wiadczy�, �e bierze pok�j, przepe�niony wdzi�czno�ci� recepcjonista wycofa� si�, bij�c pok�ony.

Czemu nie? Bond raz jeszcze obszed� pok�j. Tym razem uwa�nie obejrza� �ciany, a tak�e okolice ��ka i telefonu. Czemu go nie wzi��? Dlaczego mia�yby tu by� mikrofony albo tajemne drzwi? W jakim celu?

Walizka le�a�a na �awie obok komody. Bond przykl�kn��. �adnych zadrapa� obok zamka. K�aczek materii, kt�ry pod�o�y� pod zapadk�, wci�� by� na miejscu. Otworzy� walizk� i wyj�� neseser. Tak�e tu �adnych �lad�w. Bond zamkn�� walizk� i wsta�.

Umy� si�, wyszed� z pokoju i zbieg� po schodach. Nie, nie by�o �adnych wiadomo�ci dla effendiego. Recepcjonista z uk�onem otworzy� drzwiczki Rollsa. Czy w jego oczach wiecznego winowajcy nie czai si� knowanie? Bond postanowi� nie przejmowa� si�, nawet je�li tak jest. Gr� nale�a�o podj��, oboj�tne, jakie mia�a zasady. Je�li zamiana pokoj�w by�a gambitem otwarcia � tym lepiej. Ka�da gra musi si� jako� zacz��.

Kiedy samoch�d gna� w d� wzg�rza, my�li Bonda zwr�ci�y si� ku Darko Kerimowi. Jaki� idealny cz�owiek na szefa stacji T! Ju� sam rozmiar gwarantowa� mu autorytet w tym kraju przyczajonych, drobnych ludzi, a olbrzymia witalno�� i umi�owanie �ycia zapewnia�y og�ln� przyja��. Sk�d si� wzi�� ten wylewny, przebieg�y pirat? I jak trafi� do pracy w Service? Bond pomy�la�, �e Kerim nale�y do tego rzadkiego typu ludzi, za jakim przepada; wi�cej � nie maj�c �znajomych", by� got�w dopisa� jego nazwisko do licz�cej mo�e p� tuzina innych pozycji listy prawdziwych przyjaci�, kt�rzy zdobyli sobie w jego sercu trwa�e miejsce.

W�z przeby� most Galata i zaparkowa� przed �ukowymi arkadami Targu Egipskiego. Wywrzaskuj�c przekle�stwa na �ebrak�w i ob�adowanych workami tragarzy, szofer wprowadzi� Bonda po niskich wydeptanych stopniach wprost w mg�� egzotycznych aromat�w. Za wej�ciem odbili w lewo od rzeki przepychaj�cych si�, rozgadanych ludzi i szofer ukaza� niewielk� arkad� w grubym murze, za kt�r� pi�y si� spiralne, basztowe schody.

��Effendi, znajdzie pan Kerim Beja w ostatnim gabinecie na lewo. Wystarczy zapyta�. Wszyscy go znaj�.

Po ch�odnych schodach Bond wspi�� si� do ma�ego holu, gdzie nie pytaj�c o nazwisko zaj�� si� nim kelner i poprowadzi� przez labirynt wy�o�onych barwn� glazur� pokoik�w o �ukowych sklepieniach do salki, w kt�rej przy naro�nym stoliku, nad samym wej�ciem bazaru, siedzia� Kerim. Kerim pozdrowi� go ha�a�liwie, wymachuj�c szklank� z bia�awym napitkiem, w kt�rym pobrz�kiwa�y kostki lodu.

��Jeste�, przyjacielu! Zatem na pocz�tek troch� raki. Musisz by� wyczerpany zwiedzaniem. � Rzuci� kelnerowi polecenie.

Bond zasiad� w wygodnym krze�le z por�czami i uj�� podan� przez kelnera szklaneczk�. Uni�s� j� ku Kerimowi i skosztowa� trunku. By� identyczny z ouzo. Wychyli� nap�j do dna. Kelner niezw�ocznie nape�ni� naczynie.

��Teraz zam�wimy tw�j lunch. Tu, w Turcji, je si� tylko odpadki uwarzone w zje�cza�ym oleju. Ale przynajmniej odpadki na Misir Carsarsi s� najlepsze.

Kelner z u�miechem przedstawi� propozycje.

��Powiada, �e Doner Kebab jest dzi� doskona�y. Nie wierz� mu, ale mo�liwe. To jagni� pieczone na w�glu drzewnym, podane z ry�em na ostro. Masa cebuli. A mo�e wola�by� co� innego? Pilaw albo nadziewan� papryk�, kt�r� si� tu zajadaj�? Wi�c w porz�dku. I musisz zacz�� od kilku sardynek z rusztu en papilotte. Od biedy jadalne. � Wyg�osi� do kelnera pe�n� ekspresji mow�, a potem rozsiad� si� w krze�le i u�miechn�� do Bonda. � Tych cholernych ludzi mo�na traktowa� tylko w taki spos�b. Uwielbiaj�, jak si� ich kopie i miesza z b�otem. Tylko to potrafi� zrozumie�. Maj� to we krwi. Te pozory demokracji ich wyka�czaj�. Marz� o su�tanach, wojnach, gwa�tach i uciechach. Biedne dzikusy, poprzebierane w garnitury w pr��ki i w meloniki. S� �a�o�ni. Wystarczy na nich spojrze�. Wszelako do diab�a z nimi. Jakie� wie�ci?

Bond pokr�ci� g�ow�. Opowiedzia� Kerimowi o zamianie pokoi i nie tkni�tej walizce.

Kerim wychyli� szklank� raki i otar� usta grzbietem d�oni. Zawt�rowa� wcze�niejszym my�lom Bonda.

��C�, gra si� musi kiedy� zacz��. Dokona�em pewnych drobnych posuni��. Teraz pozostaje nam tylko czeka� na rozw�j wydarze�. Po lunchu przeprowadzimy ma�y rekonesans na terytorium nieprzyjaciela. S�dz�, �e ci� to zainteresuje. Och, nie zostaniemy spostrze�eni. B�dziemy w�drowa� w mrokach, pod ziemi�. � Kerim za�mia� si� rado�nie ze swego sprytu. � A teraz pom�wmy o innych sprawach. Jak ci si� podoba Turcja? Nie, wol� nie wiedzie�. Co jeszcze?

Przerwa�o im pojawienie si� pierwszego dania. Zam�wione dla Bonda sardynki en papilotte smakowa�y jak ka�de sma�one sardynki. Kerim zabra� si� za wielki talerz czego�, co sprawia�o wra�enie pask�w surowej ryby. Dostrzeg� na twarzy Bonda wyraz zainteresowania.

��Surowa ryba � powiedzia�. � Potem b�d� jad� surowe mi�so z sa�at�, a na koniec misk� jogurtu. Nie jestem dziwakiem, lecz szkolono mnie kiedy� na zawodowego si�acza. To w Turcji dobry zaw�d. Publika ich uwielbia. No i m�j trener nalega�, �ebym jad� tylko surow� straw�. Przyzwyczai�em si�. Mnie to s�u�y � machn�� widelcem � cho� nie twierdz�, �e s�u�y wszystkim. Nie obchodzi mnie ni czorta, co jedz� inni, dop�ki im smakuje. Nie znosz� tylko takich, kt�rzy jedz� i pij� na smutno.

��Dlaczego zrezygnowa�e� z kariery si�acza? Jak trafi�e� do naszej bran�y?

Kerim nadzia� na widelec pasek ryby i j�� go rwa� z�bami, wypi� p� szklanki raki, zapali� papierosa i rozsiad� si� w krze�le.

��C� � powiedzia� z kwa�nym u�miechem � jestem r�wnie dobrym tematem rozmowy, jak ka�dy inny. Pewnie si� zastanawiasz: �Sk�d wzi�� si� w Service ten wielki, szalony facet?" Wi�c ci opowiem, tyle �e kr�tko, bo to d�uga historia. Przerwij mi, je�li ci� znudz�. W porz�dku?

��Zgoda. � Bond zapali� diplomata i wspar� �okcie na stole.

��Pochodz� z Trebizondu. � Kerim obserwowa� pn�cy si� spiral� ku g�rze dym ze swego papierosa. � Z ogromnej rodziny o wielu matkach. M�j ojciec by� tym rodzajem m�czyzny, jakiemu kobiety nie umiej� si� oprze�. Wszystkh kobiety pragn� by� starte w py�. Marzy im si� we snach, �e m�czyzna przerzuca je sobie przez rami�, niesie do jaskini i gwa�ci. Tak� metod� stosowa� z nimi m�j ojciec. By� znakomitym rybakiem, s�awnym jak Morze Czarne d�ugie i szerokie. Polowa� na mieczniki. Trudno je z�apa� i ci�ko wyholowa�, ale je�li chodzi o t� ryb�, bi� na g�ow� wszystkich innych rybak�w. Kobiety lubi�, kiedy ich m�czy�ni s� bohaterami, a ojciec by� kim� w rodzaju bohatera i to w zak�tku Turcji, gdzie twardo�� m�czyzn jest tradycyjna. Facet wielki i romantyczny. Wi�c m�g� mie� ka�d� kobiet�, jakiej zapragn��. Pragn�� wszystkich i czasem zabija� innych m�czyzn, �eby je dosta�. Naturalnie, mia� mas� dzieciak�w. �yli�my st�oczeni na kup� w ogromnych ruinach starego domu, kt�re nasze �ciotki" jako� przystosowa�y na mieszkanie. Z tych ciotek uzbiera� si� ca�y harem. By�a w nim tak�e angielska guwernantka ze Stambu�u, na kt�r� ojciec zwr�ci� uwag� w cyrku. Ona wpad�a mu w oko, on jej wpad�, wi�c tego samego wieczoru wsadzi� j� na pok�ad swojego kutra, po�eglowa� w g�r� Bosforu i dalej, do Trebizondu. Nie s�dz�, aby kiedykolwiek tego �a�owa�a. My�l�, �e poza nim nie widzia�a �wiata. Umar�a tu� po wojnie. Mia�a sze��dziesi�t lat. Ostatnie przede mn� dziecko ojciec mia� z pewn� W�oszk�, kt�ra nazwa�a syna Bianco. By� jasny. Ja by�em ciemny, wi�c musia�em dosta� imi� Darko. By�o nas pi�tna�cioro i mieli�my wspania�e dzieci�stwo. Ciotki cz�sto si� k��ci�y i my te�. To by� rodzaj cyga�skiego obozowiska. Wszystko trzyma� w kupie m�j ojciec, kt�ry la� nas, kobiety czy dzieci, kiedy�my si� stawali zanadto niezno�ni. By� jednak dobry, gdy byli�my spokojni i pos�uszni. Pewnie nie potrafisz zrozumie� takiej rodziny?

��Tak, jak j� opisa�e� potrafi�.

��No wi�c tak to wygl�da�o. Wyros�em na ch�opa niemal r�wnie wielkiego jak ojciec, ale mia�em lepsze wykszta�cenie. Dopilnowa�a tego matka. M�j ojciec nauczy� nas tylko, by�my zachowywali czysto��, raz dziennie chodzili do ubikacji i nie wstydzili si� niczego na �wiecie. Matka nauczy�a mnie r�wnie� szacunku do Anglii, ale to tylko na marginesie. W wieku dwudziestu lat mia�em w�asn� ��d� i zarabia�em na siebie. Ale by�em nieokie�znany. Wyprowadzi�em si� z du�ego domu i zamieszka�em w dw�ch ma�ych pokoikach na nabrze�u. Nie chcia�em, �eby matka wiedzia�a o moich kobietach. Tyle, �e raz nie dopisa�o mi szcz�cie. Mia�em tak� ma�� besarabsk� piekielnic�, kt�r� zdoby�em po walce z kilkoma Cyganami, tu, na wzg�rzach pod Istambu�em. �cigali mnie jeszcze, ale zd��y�em j� wsadzi� na pok�ad. Najpierw trzeba j� by�o og�uszy�. Poniewa� po przybyciu do Trebizondu wci�� pr�bowa�a mnie zabi�, rozebra�em j� w domu do naga i przyku�em �a�cuchem do nogi sto�u. Jedz�c, zwyk�em jej rzuca� odpadki jak psu. Musia�a si� nauczy�, kto tu jest panem. Zanim to jednak nast�pi�o, matka uczyni�a rzecz nies�ychan�. Bez uprzedzenia z�o�y�a mi wizyt�. Chcia�a powiedzie�, �e ojciec chce si� ze mn� niezw�ocznie zobaczy�. Znalaz�a dziewczyn�. Rozgniewa�a si� na mnie naprawd� po raz pierwszy w �yciu. Rozgniewa�a? Wysz�a z siebie. Jestem nicponiem, okrutnikiem i wstydzi si� nazywa� mnie synem. Dziewczyn� trzeba natychmiast odda� swoim. Matka przynios�a jej z domu troch� w�asnych rzeczy. Dziewczyna je w�o�y�a, ale kiedy przysz�o co do czego, odm�wi�a wyjazdu. � Darko Kerim serdecznie si� roze�mia�. � Interesuj�ca lekcja psychologii niewie�ciej, m�j drogi przyjacielu. Mniejsza jednak o to, problem dziewczyny to inna historia. Kiedy matka urabia�a dziewczyn�, dostaj�c w zap�acie za swe starania tylko cyga�skie przekle�stwa, rozmawia�em z ojcem, kt�ry nic nie wiedzia� o ca�ej sprawie i nigdy nie mia� si� dowiedzie�. Taka ju� by�a matka. Z ojcem by� jeszcze jeden m�czyzna, wysoki cichy Anglik z czarn� przepask� na oku. M�wili o Rosjanach. Anglik chcia� si� dowiedzie�, co robi� wzd�u� granicy i co si� dzieje w Batumi, wielkiej bazie marynarki wojennej i porcie prze�adunkowym ropy naftowej, zaledwie pi��dziesi�t mil od Trebizondu. Za informacje dobrze zap�aci. Zna�em angielski i zna�em rosyjski. Mia�em ��d�. Ojciec postanowi�, �e b�d� pracowa� dla Anglika. A tym Anglikiem, drogi przyjacielu, by� major Dansey, m�j poprzednik na stanowisku szefa tej stacji. Reszt� � Kerim uczyni� obszerny gest swoj� cygarniczk� � mo�esz sobie dopowiedzie�.

��No, a cb z tym szkoleniem na zawodowego si�acza?

��Ach � powiedzia� Kerim figlarnie � to by�a tylko sprawa uboczna. Ludzie z w�drownych cyrk�w byli nieomal jedynymi Turkami, jakich przepuszczano przez granic�. Rosjanie bez cyrku nie mog� si� obej��. Ot i ca�a tajemnica. By�em tym go�ciem, kt�ry rwie �a�cuchy i d�wiga ci�ary na linie trzymanej w z�bach. W rosyjskich wioskach mocowa�em si� z lokalnymi osi�kami. A niekt�rzy z tych Gruzin�w to prawdziwe wielkoludy. Na szcz�cie g�upawe, wi�c z regu�y zwyci�a�em. Potem, przy popijawie, by�o mn�stwo gadania i plotek. Robi�em durne miny i udawa�em, �e nie rozumiem. Od czasu do czasu zadawa�em niewinne pytanko, oni wy�miewali si� z mojej g�upoty i udzielali odpowiedzi.

Pojawi�o si� drugie danie, a z nim butelka Kavaklidere, bogatego cierpkiego burgunda prypominaj�cego wszystkie inne ba�ka�skie wina. Kebab by� dobry, smakowa� w�dzonym boczkiem i cebul�. Kerim jad� rodzaj befsztyka tatarskiego � zwi�zany ��tkiem du�y p�aski kotlet z drobno zmielonego mi�sa, doprawionego pieprzem i szczypiorkiem. Da� Bondowi skosztowa�. By� doskona�y i Bond to przyzna�.

��Powiniene� jada� to codziennie � powiedzia� Kerim z przekonaniem. � �wietne dla ludzi, kt�rzy chc� wiele kocha�. S� pewne �wiczenia, kt�re powinno si� uprawia� w tym samym celu. Te rzeczy s� dla m�czyzn wa�ne. Przynajmniej wa�ne dla mnie. Podobnie jak ojciec, konsumuj� kobiety masowo. Lecz, w przeciwie�stwie do niego, pij� i pal� za du�o, co nie bardzo s�u�y uprawianiu mi�o�ci. Tak samo zreszt� jak moja robota. Zbyt wiele napi�� i za du�o my�lenia, co sprawia, �e krew nap�ywa do g�owy, a nie tam, gdzie jest potrzebna, by si� skutecznie kocha�. Ale jestem �apczywy na �ycie. Ci�gle robi� wszystkiego za du�o. Nagle, pewnego dnia, moje serce zawiedzie. Dostanie mnie �elazny Krab tak samo, jak dosta� ojca. Jednak nie boj� si� Kraba. Przynajmniej umr� na uczciw� chorob�. Mo�e wypisz� mi na grobie �Ten Cz�owiek Umar�, bo Za Bardzo �y�".

Bond si� roze�mia�.

��Nie spiesz si� za bardzo, Darko � powiedzia�. � M. b�dzie diablo niezadowolony. Ma ci� za alf� i omeg�.

��Naprawd�? � Kerim szuka� w twarzy Bonda potwierdzenia jego s��w. Potem roze�mia� si� z zadowoleniem. � Wobec tego nie pozwol� jeszcze Krabowi dopa�� mego cia�a. � Spojrza� na zegarek. � Chod�my, James � powiedzia�. � Dobrze si� sta�o, �e przypomnia�e� mi o obowi�zkach. Kaw� wypijemy w moim biurze. Nie ma zbyt wiele czasu do stracenia. Codziennie o wp� do trzeciej Rosjanie odbywaj� narad� wojenn�. Dzisiaj sprawimy im we dw�ch zaszczyt obecno�ci� na tej burzy m�zg�w.

Kiedy po przybyciu do ch�odnego biura czekali na nieuniknion� kaw�, Kerim otworzy� szaf� �cienn� i wyj�� dwa granatowe kombinezony mechanik�w. Rozebra� si� dc "ek, a potem za�o�y� jeden z kombinezon�w i kalosze. Wybrawszy par� mniej czy bardziej pasuj�cych but�w, Bond uczyni� to samo.

Razem z kaw� starszy kancelista przyni�s� dwie silne latarki, kt�re po�o�y� na biurku.

Kiedy wyszed� z pokoju, Kerim powiedzia�:

��To jeden z mych syn�w � najstarszy. Tamci przed biurem to te� moje dzieci. Szofer i stra�nik s� moimi wujami. Wi�zy krwi to najlepsza gwarancja bezpiecze�stwa. A ten korzenny biznes to doskona�a przykrywka dla nas wszystkich. M. mnie w nim ustawi�. Pogada� ze swoimi przyjaci�mi z City. Teraz jestem czo�owym kupcem korzennym w Turcji. Ju� dawno sp�aci�em M. pieni�dze, kt�re mi po�yczy�. Dzieci s� akcjonariuszami w moim interesie. Maj� dobre �ycie. Kiedy do wykonania jest jaka� robota i potrzebuj� pomocy, wybieram najodpowiedniejsze. Wszystkie zosta�y przeszkolone w rozmaitych sekretnych umiej�tno�ciach. S� sprytne i odwa�ne. Niekt�re ju� dla mnie zabija�y. Wszystkie odda�yby za mnie �ycie� i za M. Nauczy�em je, �e jest drugi po Bogu. � Kerim lekcewa��co machn�� d�oni�. � M�wi� to tylko po to, �eby� wiedzia�, �e jeste� w dobrych r�kach.

��Ani przez chwil� nie s�dzi�em, �e jest inaczej.

��Ha! � odrzek� Kerim wieloznacznie. Wzi�� latarki i wr�czy� jedn� Bondowi. � Teraz do dzie�a.

Podszed� do szerokiej przeszkonej biblioteczki i wsun�� za ni� d�o�. Rozleg� si� trzask, a biblioteczka g�adko i bezg�o�nie przetoczy�a si� wzd�u� �ciany w lew� stron�. By�y za ni� wpuszczone w �cian� ma�e drzwi. Kerim pchn�� je z jednej strony i uchyli�y si� w g��b, ukazuj�c ciemny tunel z wiod�cymi prosto w d� kamiennymi schodami. Do pokoju wdar�a si� wilgo�, przemieszana ze s�abym zwierz�cym odorem.

��P�jdziesz pierwszy � powiedzia� Kerim. � Zejd� schodami na d� i poczekaj. Musz� zaj�� si� drzwiami.

Bond w��czy� latark�, przeszed� przez drzwi i ostro�nie ruszy� po schodach. �wiat�o latarki ukazywa�o �wie�� murark�, a dwadzie�cia st�p ni�ej l�nienie wody. Dotar�szy na d� Bond stwierdzi�, �e l�ni tak ma�y strumyczek, kt�ry p�ynie centralnym rynsztokiem staro�ytnego kamiennego tunelu, po prawej stronie pn�cego si� stromo w g�r�. Po lewej zatem tunel musia� opada�, maj�c uj�cie � jak zgadywa� Bond � poni�ej poziomu Z�otego Rogu.

Spoza kr�gu �wiat�a, rzucanego przez latark� Bonda, donosi� si� r�wny, cichy szuraj�cy odg�os, a w mroku migota�y i prze- I mieszcza�y si� steki czerwonych ognik�w. To samo dzia�o si� w g�rze i w dole tunelu. Oddalone z ka�dej strony o dwadzie�cia jard�w, spoziera�y na Bonda tysi�ce szczur�w. W�szy�y jego za- I pach. Bond wyobra�a� sobie, jak lekko unosz�c w�sy, obna�aj� z�by. Przez chwil� zastanawia� si�, jakie przedsi�wzi�yby dzia�anie, gdyby zgas�a jego latarka.

Nagle stan�� przy nim Kerim.

��To d�uga wspinaczka. Kwadrans. Mam nadziej�, �e lubisz zwierz�ta. � Gromowy �miech Kerima przetoczy� si� w g�r� tunelu. � Szczury zaniepokoi�y si� i j�y tasowa�. � Niestety nie mamy specjalnego wyboru. Szczury i nietoperze. Szwadrony tego, dywizje � ca�e lotnictwo i armia l�dowa. Przy ko�cu drogi zrobi si� nielichy t�ok. Ruszajmy. Powietrze jest dobre, a po obu stronach strumienia suchy grunt. Zim�, kiedy zaczynaj� si� powodzie, musimy u�ywa� gumowych kombinezon�w. �wie� mi na nogi. Je�li nietoperz wpl�cze ci si� we w�osy, str�� go. Nie b�dzie si� to zdarza� cz�sto. Maj� doskona�y radar.

Ruszyli w g�r� stromizny. Powietrze by�o g�ste od przemieszanego smrodu szczur�w i odchod�w nietoperzy � co� na kszta�t skrzy�owania ma�piarni z ferm� drobiu. Bondowi przysz�o na my�l, �e min� dni, zanim si� tego pozb�dzie.

Ze sklepienia zwiesza�y si� na kszta�t zeschni�tych ki�ci wino- | gron skupiska nietoperzy, kt�re z popiskiwaniem wystrzeliwa�y w mrok, ilekro� Kerim lub Bond otar� si� o nie g�ow�. W miar� wspinaczki zgie�kliwy, nie ustaj�cy w ruchu las czerwonych ognik�w g�stnia� przed nimi po obu stronach �cieku. Niekiedy Kerim s�a� w prz�d snop �wiat�a latarki, wy�awiaj�c z mroku szary �an, usiany �yskaj�cymi z�bami i l�ni�cymi w�sami. W takich przypadkach ogarnia�a szczury jeszcze wi�ksza gor�czka i najbli�sze wskakiwa�y w ucieczce na grzbiety kompan�w. Nieustannie lawina sk��bionych szarych cia� wali�a si� w rynsztok, a gdy w g�rze tunelu narasta� �cisk, Bond i Kerim byli coraz bli�ej kipi�cej ariergardy.

Obaj szachowali j� �wiat�em latarek jak broni� i tak to trwa�o do chwili, gdy po pi�tnastominutowej w�dr�wce dotarli do celu. W �cianie tunelu otwiera�a si� tu �wie�o wymurowana nisza. Z sufitu zwiesza� si�, oflankowany dwoma �awkami, jaki� gruby przedmiot, owini�ty w brezent.

Weszli do �rodka. Gdyby w�dr�wka mia�a jeszcze trwa� par� chwil, pomy�la� Bond, tysi�czne rzesze szczur�w w g�rnej cz�ci tunelu ogarn�aby masowa histeria. Horda by�aby zawr�ci�a. Po prostu z braku miejsca szczury pokona�yby sw�j l�k przed �wiat�em i mimo dwojga rozjarzonych oczu oraz nios�cego gro�b� zapachu zwali�yby si� na intruz�w.

��Patrz � powiedzia� Kerim.

Nast�pi�a chwila ciszy. Jak na rozkaz popiskiwanie w g�rze tunelu ucich�o, a potem nagle mi�dzy kamiennymi �cianami i nieustaj�cym przenikliwym piskiem pop�yn�a w d� g��boka na stop� fala sk��bionych zmagaj�cych si� cia�. Szczury zawr�ci�y i rzuci�y si� do ucieczki.

W�ska, szara rzeka pieni�a si� przed nisz� kilka minut, a� na koniec przemieni�a si� w w�t�y strumyk chorych i pokaleczonych szczur�w, kt�re uwa�nie badaj�c przed sob� teren kusztyka�y dnem tunelu.

Zgie�k czyniony przez hord� z wolna s�ab� w stronie uj�cia, a� wreszcie zapad�a cisza, zak��cana tylko od czasu do czasu piskiem sp�oszonego nietoperza.

Kerim wyda� z siebie neutralne mrukni�cie.

��Kt�rego� dnia te szczury zaczn� zdycha�. Wtedy znowu b�dziemy mieli w Istambule zaraz�. Czasem mam poczucie winy, �e nie m�wi� o tym tunelu w�adzom miasta, kt�re powinny go oczy�ci�. Ale nie mog�, dop�ki siedz� tam Rosjanie � ukaza� sufit szarpni�ciem g�owy. � Jeszcze pi�� minut. Najpierw przysuwanie krzese� i uk�adanie papier�w. B�dzie trzech sta�ych facet�w z MGB, a mo�e jeden jest z wywiadu wojskowego, GRU. No i prawdopodobnie jeszcze trzech innych. Dw�ch przyby�o dwa tygodnie temu: jeden przez Grecj�, drugi przez Iran. Trzeci dotar� w poniedzia�ek. B�g wie, kim s� i po co przyjechali. Czasem pojawia si� z depesz� ta dziewczyna, Tatiana, ale zaraz wychodzi. Miejmy nadziej�, �e zobaczymy j� i dzi�. Zrobi na tobie wra�enie. Niez�a sztuka.

Kerim podni�s� rami�, rozwi�za� brezentowy pokrowiec i �ci�gn�� go w d�. Bond zrozumia�. Pokrowiec chroni� l�ni�cy koniec w pe�ni wysuni�tego peryskopu. Na ostanim, widocznym, teleskopowym z��czu po�yskiwa�a gruba warstwa smaru. Bond zachichota�.

��Sk�d to u diab�a wzi��e�, Darko?

��Turecka Marynarka Wojenna. Demobil. � Ton g�osu Keri-ma nie zach�ca� do stawiania dalszych pyta�. � Teraz Wydzia� Q w Londynie kombinuje, jak przystosowa� ten cholerny instrument do przekazywania d�wi�ku. Nie b�dzie to �atwe. Soczewki na g�rze nie s� wi�ksze ni� dno zapalniczki. Kiedy wysuwam ten bajer, si�gaj� poziomu pod�ogi w pokoju. W rogu, tam gdzie wychodz�, wyci�li�my male�k� mysi� nor�. Dobrze�my j� zrobili. Pewnego razu przyszed�em sobie zerkn�� i widz� wielk� �apk� z kawa�kiem sera. Przynajmniej wydawa�a si� du�a przez soczewki. � Kerim za�mia� si� urywanie. � Ale obok soczewek nie ma miejsca na zamontowanie dostatecznie czu�ego mikrofonu. No i �adnej szansy, �eby ponownie dosta� si� do �rodka i pokombinowa� jeszcze z architektur�. Zdo�a�em zainstalowa� ten interes tylko dzi�ki temu, �e nam�wi�em moich przyjaci� z Ministerstwa Rob�t Publicznych do wyeksmitowania Rosjan na kilka dni. Bajeczka by�a taka, �e tramwaje wje�d�aj�ce pod g�r� wstrz�saj� fundamentami dom�w i trzeba rzecz zbada�. Posz�o na to kilkaset funt�w do w�a�ciwych kieszeni. Ludzie z Rob�t Publicznych przeprowadzili inspekcj� p� tuzina dom�w po obu stronach ulicy i o�wiadczyli, �e miejsce jest bezpieczne. W tym czasie uko�czy�em z rodzin� roboty budowlane. Rosjanie byli podejrzliwi jak diabli. Mia�em sygna�y, �e po powrocie przeczesali ca�y budynek w poszukiwaniu mikrofon�w, bomb i tak dalej. Ale tego numeru nie da si� powt�rzy� po raz drugi. Je�eli Wydzia� Q nie wyg��wkuje czego� bardzo sprytnego, b�d� si� musia� zadowala� niemym kinem. Kt�rego� dnia przyniesie co� u�ytecznego. B�d� przes�uchiwa� kogo�, kto nas interesuje, albo co� w tym stylu.

Obok kolumny peryskopu z sufitu niszy zwiesza� si� metalowy b�bel rozmiaru pi�ki lekarskiej.

��Co to? � zapyta� Bond.

��Dolna cz�� bomby� du�ej bomby. Je�li przydarzy mi si� cokolwiek albo wybuchnie wojna z Rosj�, ta bomba eksploduje na sygna� radiowy z mojego biura. Smutne to (Kerim wcale nie wygl�da� na zasmuconego), ale obawiam si�, �e opr�cz Rosjan zginie wielu niewinnych ludzi. Kiedy zaczyna kipie� krew, cz�owiek jest r�wne niewybredny jak natura.

Kerim polerowa� os�oni�ty okular pomi�dzy dwoma r�koje�ciami stercz�cymi na boki z obu stron podstawy peryskopu. Zerkn�� na zegarek i uj�wszy r�koje�ci powoli podci�gn�� je na wysoko�� swojej brody. Rozleg� si� syk hydrauliki, gdy po�yskliwa rura wsuwa�a si� w osadzon� w suficie niszy stalow� kolumn�. Kerim pochyli� g�ow�, spojrza� w okulary i wolniutko pcha� r�koje�ci ku g�rze, a� m�g� sta� zupe�nie wyprostowany. Lekko skr�ci� peryskop, wyregulowa� soczewki i skin�� na Bonda.

��Jest ich tylko sze�ciu.

Bond podszed� i przej�� r�koje�ci.

��Dobrze si� im przyjrzyj � powiedzia� Kerim. � Dla mnie to starzy znajomi � ale ty lepiej zapami�taj sobie ich twarze. U szczytu sto�u siedzi rezydent i ma po lewej dw�ch swoich ludzi. Naprzeciwko ci trzej nowi. Ten ostatnio przyby�y, po prawej r�ce szefa plac�wki, wygl�da na dosy� wa�nego faceta. Daj mi zna�, gdyby robili co� poza gadaniem.

W pierwszym odruchu Bond chcia� powiedzie� Kerimowi, �eby tak nie ha�asowa�. Odnosi� wra�enie, �e jest w pokoju razem z Rosjanami, �e siedzi na krze�le w rogu � mo�e jako sekretarz stenografuj�cy narad�. Panoramiczne soczewki, przeznaczone tak do obserwacji powietrza, jak powierzchni morza, ukazywa�y mu osobliwy obraz: postrzegany z mysiej perspektywy g�szcz n�g pod sto�em i nale��ce do tych n�g, rozmaicie upozowane g�owy. Te nale��ce do rezydenta i dw�ch jego wsp�pracownik�w by�y doskonale widoczne; Bond zaksi�gowa� w pami�ci ich nieciekawe rosyjskie twarze. Zatem my�l�ce, profesorskie oblicze rezydenta � grube szk�a, zapad�e policzki, wysokie czo�o i zaczesane do ty�u rzadkie w�osy. Dalej kwadratow� drewnian� twarz m�czyzny siedz�cego przy nim � g��bokie zmarszczki po obu stronach nosa, jasn� czupryn� i karb lewego ucha. Trzeci cz�onek sta�ego personelu plac�wki, kt�ry akurat przemawia�, mia� ruchliw� ormia�sk� twarz o sprytnych jasnomigda�owych oczach. Na twarzy tej malowa� si� wyraz fa�szywej pokory. W ustach b�yszcza�o z�oto.

Trzej go�cie byli dla Bonda widoczni gorzej. Siedzieli do� ty�em, troch� na ukos, przez co tylko profil najbli�szego i prawdopodobnie najni�szego rang� rysowa� si� wyrazi�cie. Cera tego m�czyzny te� by�a smag�a; i on zapewne pochodzi� z republik po�udniowych. Mia� niestarannie wygolon� szcz�k�, a spod g�stej czarnej brwi patrzy�o t�pe, ciel�ce oko. Nos by� mi�sisty, porowaty i oddzielony od ponurych ust d�ug� warg� g�rn�. Ni�ej dostrzega�o si� zacz�tki drugiej brody. Sztywne czarne w�osy by�y ostrzy�one tak kr�tko, �e ca�y kark, a� do czubk�w uszu, wydawa� si� granatowy. Fryzura wojskowa, prosto spod maszynki.

O nast�pnym m�czy�nie mo�na by�o powiedzie� tylko to, �e mia� rozogniony czyrak na t�ustym, �ysym karku, po�yskliwy niebieski garnitur i do�� jaskrawe br�zowe buty. Dop�ki Bond patrzy�, cz�owiek ten siedzia� nieruchomo i najwyra�niej milcza�.

Siedz�cy po prawej stronie rezydenta wa�ny go�� rozpar� si� w krze�le i zacz�� m�wi�. Mia� ostry, wyrazisty profil i stercz�cy spod obfitych stalinowskich w�s�w koloru br�zowego wydatny podbr�dek. Poni�ej zwie�czonego siwobr�zowym je�ykiem niskiego czo�a i krzaczastych brwi Bond widzia� jedno szare i zimne oko. By� jedynym pal�cym uczestnikiem narady. Pracowicie pyka� z cygarniczki o kszta�cie ma�ej fajki, w kt�rej cybuchu tkwi�a po�owa papierosa. Od czasu do czasu strz�sa� cygarniczk� w bok i popi� spada� na pod�og�. Jego profil by� znacznie bardziej w�adczy ni� kt�rakolwiek z innych twarzy i potwierdza� przypuszczenie Bonda, �e ten w�a�nie cz�owiek jest wysokim rang� wys�annikiem Moskwy.

Oczy Bonda pocz�y si� m�czy�. Przekr�ci� delikatnie r�koje�ci i na tyle, na ile pozwala�y przy�mione, nier�wne kraw�dzie mysiej nory, rozejrza� si� po biurze. Nie dostrzeg� niczego interesuj�cego � dwie oliwkowozielone szafki z segregatorami, wieszak przy drzwiach, na kt�rym naliczy� sze�� plus minus identycznych filcowych kapeluszy, a wreszcie bufet z masywn� karafk� i kilkoma szklankami. Tr�c oczy odst�pi� od okularu.

��Gdyby�my tylko mogli s�ysze� � powiedzia� Kerim, ze smutkiem potrz�saj�c g�ow�. � By�oby to warte diament�w.

��Rozstrzygn�oby wiele problem�w � zgodzi� si� Bond. Po chwili zapyta�: � A tak nawiasem m�wi�c, Darko, jak trafi�e� na ten tunel? Po co go zbudowano?

Kerim pochyli� g�ow�, zerkn�� w okular i wyprostowa� si�.

��To zapomniany dren z Cysterny Bazylikowej � powiedzia�. _- Cysterna stanowi teraz atrakcj� turystyczn�. Jest na wzg�rzach Istambu�u, w pobli�u �wi�tej Zofii. Zbudowano j� tysi�c lat temu jako zbiornik wodny na wypadek obl�enia. To olbrzymi podziemny pa�ac, mniej wi�cej sto na pi��dziesi�t jard�w. Mo�e pomie�ci� miliony galon�w wody. Odkry� j� czterysta lat temu cz�owiek o imieniu Gyllius. Pewnego dnia czyta�em jego relacj� z tego wydarzenia. Pisa�, �e nape�niono cystern� zim� �z wielkiej rury, czyni�cej okrutny zgie�k". Przysz�o mi do g�owy, �e mo�e istnie� jeszcze jedna �wielka rura", aby m�c szybko opr�ni� zbiornik, gdyby miasto wpad�o w r�ce nieprzyjaciela. Poszed�em wi�c do Cysterny Bazylikowej, przekupi�em str�a i razem z jednym z moich ch�opc�w ca�� noc p�ywa�em gumowym pontonem pomi�dzy kolumnami. Zbadali�my �ciany z pomoc� m�otka i echosondy. Na koniec, w najbardziej prawdopodobnym miejscu, rozleg� si� g�uchy d�wi�k. Wr�czy�em wi�ksze pieni�dze Ministrowi Rob�t Publicznych i �w zamkn�� interes na tydzie� � �z powodu czyszczenia". Moja ma�a ekipa wzi�a si� do roboty. � Kerim ponownie pochyli� si�, aby zerkn�� w peryskop, a potem podj��: � Przebili�my �cian� nad poziomem wody i znale�li�my si� na �ukowym sklepieniu. By� to pocz�tek tunelu. Dostali�my si� do �rodka i ruszyli�my w d�. Podniecaj�ca sprawa, bo nie by�o wiadomo, gdzie wyjdziemy. Bieg�, oczywi�cie, wprost w d� wzg�rza � pod Ulic� Ksi�g, gdzie Rosjanie maj� sw�j lokal, do Z�otego Rogu przy mo�cie Galata, dwadzie�cia jard�w od mojego sk�adu. Zamurowali�my zatem otw�r w Cysternie i przyst�pili�my do rycia z mojej strony. By�o to dwa lata temu. Trafienie dok�adnie pod Rosjan zaj�o nam rok i mn�stwo roboty mierniczej. � Kerim za�mia� si�. � I teraz, jak przypuszczam, pewnego dnia Rosjanie postanowi� zmieni� biuro. Ale mam nadziej�, �e wtedy szefem T b�dzie kto� inny.

Kerim pochyli� si� do gumowych podk�adek okular�w i Bond spostrzeg�, �e sztywnieje. Po chwili powiedzia� przynaglaj�co:

��Otwieraj� si� drzwi. Szybko, na miejsce. Wchodzi.

By�a si�dma wieczorem tego samego dnia i Bond znowu przebywa� w hotelu. Wzi�� gor�c� k�piel i zimny prysznic. S�dzi�, �e zdo�a� na koniec zmy� ze swej sk�ry ten zwierz�cy od�r.

Ubrany tylko w slipy siedzia� przy oknie pokoju i s�cz�c w�dk� z tonikiem patrzy� nad Z�otym Rogiem w samo serce wspania�ego, tragicznego zachodu s�o�ca. Lecz jego oczy zdawa�y si� nie dostrzega� postrz�pionego i splamionego krwi� z�otog�owiu, rozwieszonego w tle usianej minaretami sceny, pod kt�r� pierwszy raz ujrza� Tatian� Romanowa.

My�la� o tej wysokiej pi�knej dziewczynie, kt�ra d�ugim krokiem tancerki wesz�a przez brudnozielone drzwi nios�c w r�ku kartk� papieru. Zatrzyma�a si� przy swoim szefie i poda�a mu kartk�. Wszyscy m�czy�ni podnie�li na ni� wzrok, a ona zarumieni�a si� i spu�ci�a oczy. Co oznacza� wyraz twarzy tych m�czyzn? By�o to co� wi�cej, ani�eli tylko spos�b, w jaki niekt�rzy m�czy�ni patrz� na pi�kn� dziewczyn�. Okazywali zaciekawienie. Rzecz zrozumia�a. Chcieli wiedzie�, co jest w depeszy, dlaczego przerwano im narad�. Ale co jeszcze? W ich wzroku kry�o si� cwaniactwo i pogarda� z jak� ludzie gapi� si� na prostytutki.

By�a to scena dziwaczna i tajemnicza. Oto wszyscy jej uczestnicy przynale�eli do organizacji paramilitarnej o najsurowszej dyscyplinie. M�czy�ni byli oficerami s�u�by czynnej, z kt�rych ka�dy zachowywa� czujno�� wobec pozosta�ych. Dziewczyna natomiast, w randze zaledwie kaprala, wykonywa�a po prostu zwyk�e obowi�zki s�u�bowe. Dlaczego zatem otwarcie patrzyli na ni� z t� pytaj�c� wzgard� � bez ma�a jak na szpiega, kt�ry zosta� schwytany i kt�rego czeka ka��. Czy j� podejrzewali? Czy zdradzi�a si�? To jednak zda�o si� mniej prawdopodobne w miar� rozwoju sytuacji. Rezydent przeczyta� depesz� i z dziewczyny oczy pozosta�ych m�czyzn obr�ci�y si� na niego. Powiedzia� co�, prawdopodobnie powtarzaj�c wiadomo��, a oczy tamtych pochmurnia�y, jak gdyby sprawa ich nie zainteresowa�a. Potem rezydent podni�s� wzrok na dziewczyn� i pozostali uczynili podobnie. Powiedzia� co�, maj�c przyjazny, pytaj�cy wyraz twarzy, a ona pokr�ci�a g�ow� i odpowiedzia�a kr�tko. Twarze pozosta�ych m�czyzn zdradza�y teraz tylko zaciekawienie. Rezydent wyrzek� jedno s�owo zako�czone znakiem zapytania. Dziewczyna obla�a si� g��bokim rumie�cem i przytakn�a, pos�usznie patrz�c w oczy szefa. U�miechy pozosta�ych m�czyzn wyra�a�y zach�t� � przewrotn� mo�e, ale �yczliw�. �adnej podejrzliwo�ci. �adnego pot�pienia. Scen� zako�czy�o kilka s��w wypowiedzianych przez rezydenta, kt�re dziewczyna skwitowa�a zapewne rosyjskim odpowiednikiem �Tak jest", po czym odwr�ci�a si� i wysz�a. Kiedy zamkn�y si� za ni� drzwi, rezydent wyg�osi� jaki� ironiczny komentarz, kt�ry wywo�a� serdeczny �miech s�uchaczy; zn�w ich twarze przybra�y �obuzerski wyraz, jak gdyby us�yszeli spro�ny dowcip. Potem wr�cili do roboty.

Od tego momentu � przez ca�� drog� w d� tunelu i potem, w biurze Kerima, kiedy dyskutowali nad podpatrzon� scen� � Bond wyt�a� umys�, aby rozgry�� t� ob��dn� pantomimiczn� zgadywank�, a mimo to jeszcze teraz, wpatruj�c si� niewidz�cym wzrokiem w zach�d s�o�ca, trwa� w �lepym zau�ku.

Dopi� drinka i zapali� nast�pnego papierosa. Odsun�� od siebie problem i zacz�� my�le� o dziewczynie.

Tatiana Romanowa. Z tych Romanow�w. C�, z pewno�ci� wygl�da�a na rosyjsk� ksi�niczk�, a przynajmniej by�a podobna do tradycyjnego wizerunku takowej. Wysoka, doskonale zbudowana sylwetka, kt�ra porusza�a si� i trzyma�a z tak� gracj�. G�sta fala w�os�w do ramion i spokojna w�adczo�� profilu. Cudowna twarz w stylu Grety Garbo z jej osobliwie dyskretn� pogod�. Kontrast pomi�dzy najszczersz� niewinno�ci� wielkich ciemnoniebieskich oczu a nami�tn� obietnic� szerokich ust. No i spos�b, w jaki oblewa�a si� rumie�cem, w jaki powieki o d�ugich rz�sach zakrywa�y opuszczone oczy. Czy by�a to pruderia dziewicy? Bond s�dzi�, �e nie. Dumne piersi i wyzywaj�co rozko�ysane biodra zdawa�y si� m�wi�, �e je kochano; mia�y w sobie t� pewno��, jak� cia�u kobiety daje tylko wiedza, na co zosta�o stworzone.

Czy na tym, co widzia�, mo�e oprze� wiar�, �e jest dziewczyn� z rodzaju tych, kt�re potrafi� zakocha� si� w zdj�ciu i dossier? Taka dziewczyna musia�aby mie� natur� g��boko romantyczn�. W oczach i ustach by�o co� marzycielskiego. W jej wieku � dwudziestu czterech lat � machina sowiecka mog�a nie wyora� z niej ca�ego sentymentalizmu. Z krwi Romanow�w mog�a si� zapewne zrodzi� t�sknota za m�czyzn� innym ani�eli ci wsp�cze�ni rosyjscy oficerowie, na kt�rych towarzystwo jest skazana � surowi, ozi�bli, mechaniczni, z zasady histeryczni, a za spraw� wychowania partyjnego bezgranicznie nudni.

Mo�e to prawda. Nie mia�a w swym wygl�dzie nic, co podwa�a�oby jej histori�. Bond chcia�, �eby to by�a prawda.

Odezwa� si� telefon. Dzwoni� Kerim.

��Nic nowego?

��Nie.

��No to wpadn� po ciebie o �smej.

��B�d� got�w.

Bond od�o�y� s�uchawk� i powoli zacz�� si� ubiera�.

Kerim upar� si� co do tego wieczoru. Bond pragn�� zosta� w hotelu i czeka� na pierwszy krok z jej strony � list, telefon, cokolwiek. Kerim si� jednak sprzeciwi�. Dziewczyna utrzymywa�a stanowczo, �e sama wybierze czas i miejsce. Bond wyrz�dzi�by sobie nied�wiedzi� przys�ug�, niewolniczo ulegaj�c jej kaprysom.

��To kiepska psychologia, m�j przyjacielu � nalega� Kerim. � �adna dziewczyna nie lubi, gdy m�czyzna przybiega na pierwsze gwizdni�cie. Gardzi�aby tob�, gdyby� okaza� si� zbyt �atwy. Znaj�c tw� twarz i akta spodziewa si�, �e oka�esz oboj�tno�� nawt but�. Tego w�a�nie pragnie. Chce ci� uwie��, zdoby� poca�unek � Kerim pu�ci� oko � tych okrutnych ust. Zakocha�a si� w twym wizerunku. Zachowaj si� jak wizerunek. Graj swoj� rol�.

Bond wzruszy� ramionami.

��W porz�dku, Darko. Chyba masz racj�. Co sugerujesz?

��R�b to, co zrobi�by� w normalnych okoliczno�ciach. Wracaj do domu, wyk�p si�, strzel drinka. Miejscowa w�dka jest zupe�nie niez�a, je�li dodasz do niej toniku. Je�li nic si� nie zdarzy, przyjd� po ciebie o �smej. Zjemy kolacj� u pewnego mojego cyga�skiego przyjaciela. Nazywa si� Vavra. G�owa rodu. Musz� si� z nim dzi� zobaczy� tak czy owak. To jeden z moich najlepszych informator�w. W�szy, kto pr�bowa� wysadzi� mi biuro. Kilka jego dziewczyn zata�czy dla ciebie. Nie b�d� sugerowa�, aby dostarczy�y ci bardziej intymnych rozrywek. Nie mo�esz t�pi� swego or�a. Jest przys�owie: �Kto raz kr�lem, zawsze kr�lem". Ale wystarczy, je�li kr�lem zostaniesz raz.

Bond u�miecha� si� na wspomnienie powiedzonka Kerima, kiedy telefon zadzwoni� ponownie. Podni�s� s�uchawk�. Tylko samoch�d.

Spiesz�c po schodach do czekaj�cego w Rollsie Kerima Bond musia� powiedzie� sobie uczciwie, �e jest rozczarowany.

Jechali pod g�r� przez ubo�sze dzielnice nad Z�otym Rogiem, gdy szofer z lekka odwr�ci� g�ow� i powiedzia� co� beznami�tnie.

Kerim odrzek� mu jedn� sylab�.

��M�wi, �e �ledzi nas Lambretta. Jeden z Szarych. To bez znaczenia. Je�li chc�, utrzymuj� swe ruchy w tajemnicy. Cz�sto �ledzili ten w�z ca�ymi milami, a na tylnym siedzeniu tkwi�a kuk�a. Rzucaj�ce si� w oczy auto ma swoje plusy. Wiedz�, �e przyja�ni� si� z tym Cyganem, ale nie maj� poj�cia dlaczego. Nie zaszkodzi, je�li b�d� s�dzi�, �e dzi� w nocy oddajemy si� rozrywkom. Wszystko inne by�oby niezwyk�e w sobotni wiecz�r i to w towarzystwie przyjaciela z Anglii.

Bond wyjrza� przez tyln� szyb� i j�� obserwowa� zat�oczone ulice. Spoza tramwaju, stoj�cego na przystanku, ukaza� si� na chwil� skuter i zaraz skry� za taks�wk�. Bond odwr�ci� si�, rozmy�laj�c przez chwil� o tym, jak prowadz� swoje plac�wki Rosjanie, maj�cy do dyspozycji tyle pieni�dzy i sprz�tu, ile zapragn�, gdy tymczasem Secret Service przeciwstawia im garstk� licho op�acanych awanturnik�w, jak ten obok niego � ze swym u�ywanym Rollsem i w�asnymi dzie�mi do pomocy. A przecie� to Kerim trzyma� Turcj� w gar�ci. Mo�e, koniec ko�c�w, dobry cz�owiek jest wi�cej wart ni� dobry aparat.

O �smej trzydzie�ci stan�li w po�owie wysoko�ci d�ugiego wzniesienia na przedmie�ciach Istambu�u przed obskurn� kafejk� na otwartym powietrzu z kilkoma wystawionymi na chodnik pustymi stolikami. Na jej ty�ach spoza wysokiego kamiennego muru wyziera�y wierzcho�ki drzew. Wysiedli z auta, kt�re natychmiast odjecha�o. Czekali na Lambrett�, ale jej przypominaj�ce os� bzycze-nie umilk�o, a zaraz potem odezwa�o si� na nowo i j�o s�abn�� w dole wzg�rza. Kierowc� widzieli tylko przez moment: by� niskim przysadzistym m�czyzn� w goglach.

Pomi�dzy stolikami Kerim poprowadzi� Bonda do kafejki. By�a pusta, lecz zza baru szybko podni�s� si� jaki� m�czyzna. Jedn� d�o� trzyma� pod lad�, gdy jednak rozpozna� go�ci, obdarzy� Kerima nerwowym u�miechem, a co� z brz�kni�ciem upad�o na pod�og�. Wyszed� zza baru, poprowadzi� obu przyby�ych przez zaplecze i pas �wiru, do drzwi w wysokim murze, zapuka� raz, odryglowa� zamek, a potem gestem zaprosi� Bonda i Kerima, aby weszli.

Za murem by� ogr�d z rozrzuconymi pod drzewami drewnianymi sto�ami i kr�giem tanecznym w �rodku. Otacza�y go ciemne teraz lampiony, porozwieszane na dr��kach wbitych w ziemi�.

Po przeciwnej stronie kr�gu przy d�ugim stole po�ywia�o si� dwadzie�cioro ludzi w r�nym wieku; na widok wchodz�cych od�o�yli no�e i popatrzyli ku drzwiom. Dzieci bawi�ce si� w trawie dooko�a sto�u te� by�y czujne i milcz�ce. Ksi�yc w trzeciej kwadrze k�pa� wszystko w jasnym �wietle, a pod drzewami kre�li� poc�tkowany dese�.

Kerim i Bond post�pili do przodu. M�czyzna siedz�cy u szczytu sto�u powiedzia� co� pozosta�ym biesiadnikom, wsta� i poszed� na spotkanie go�ci. Pozostali wr�cili do jedzenia, dzieci za� do zabawy.

M�czyzna z rezerw� powita� Kerima. Sta� przez kilka chwil, d�ugo co� wyja�nia�, a s�uchaj�cy z uwag� Kerim od czasu do czasu przerywa� mu pytaniami.

Cygan by� imponuj�c�, teatraln� postaci� w stroju macedo�skim � bia�ej koszuli o obfitych r�kawach, bufiastych spodniach i wysokich sznurowanych butach. Jego w�osy wygl�da�y jak k��bowisko czarnych w�y. Obwis�y czarny w�s niemal zupe�nie skrywa� pe�ne czerwone usta. Oczy po obu stronach syfilitycznego nosa by�y dzikie i okrutne. Na ostrym podbr�dku i wystaj�cych ko�ciach policzkowych matowo migota�y promienie ksi�yca. Prawa r�ka Cygana, przyozdobiona na kciuku z�otym pier�cieniem, spoczywa�a na r�koje�ci kr�tkiego zakrzywionego sztyletu tkwi�cego w sk�rzanej pochwie o zako�czeniu ze srebrnego filigranu.

Cygan sko�czy� przemow�. Kerim wypowiedzia� z naciskiem kilka najwyra�niej pochwalnych s��w o Bondzie, jednocze�nie wyci�gaj�c ku niemu rami�, jak konferansjer w klubie nocnym, kt�ry zapowiada kolejn� atrakcj�. Cygan podszed� do Bonda i dok�adnie go obejrza�. Potem sk�oni� si� raptownie, a Bond nie pozosta� d�u�ny. U�miechaj�c si� sardonicznie Cygan wyrzek� kilka s��w. Kerim roze�mia� si� i zwr�ci� do Bonda:

��Powiada, �e je�li kiedykolwiek zostaniesz bez pracy, powiniene� zwr�ci� si� do niego. Da ci robot� � ujarzmianie kobiet i zabijanie m�czyzn. To dla gajo � cudzoziemca � wielki komplement. Powiniene� go jako� odwzajemni�.

��Powiedz, �e nie s�dz�, aby w tych sprawach potrzebowa� pomocy.

Kerim przet�umaczy�. Cygan uprzejmie obna�y� z�by. Powiedzia� co� i ostrym kla�ni�ciem w d�onie skierowa� si� do sto�u, od kt�rego powsta�y dwie kobiety i pospieszy�y mu na spotkanie. Porozmawia� z nimi chwil�, a one wr�ci�y do sto�u i chwyciwszy wielk� glinian� mis� znik�y mi�dzy drzewami.

Kerim uj�� Bonda za rami� i odprowadzi� go na bok.

��Przyszli�my w z�ym momencie � powiedzia�. � Restauracja jest dzi� zamkni�ta. S� problemy familijne, kt�re nale�y rozstrzygn�� � drastycznie i w rodzinnym gronie. Ale jestem starym przyjacielem i zaproszono nas na kolacj�. B�dzie obrzydliwa, wi�c pos�a�em po raki. Potem mo�emy patrze� � pod warunkiem, �e si� nie wtr�cimy. Mam nadziej�, �e rozumiesz, przyjacielu. � Kerim �cisn�� rami� Bonda z nieco wi�ksz� si��. � Cokolwiek zobaczysz, nie ruszaj si� i milcz. Odby� si� w�a�nie s�d i ma by� wymierzona sprawiedliwo�� � sprawiedliwo�� w ich odmianie. To sprawa mi�o�ci i zazdro�ci. Dwie dziewczyny z rodu kochaj� jednego z syn�w Vavry. W powietrzu wisi �mier�. Jedna grozi, �e zabije drug�, aby go zdoby�. Je�li wyboru dokona on sam, obie przysi�ga�y, �e w przypadku pora�ki zabije i jego, i szcz�liw� rywalk�. Impas. Mn�stwo spor�w. Syn zosta� zatem wys�any w g�ry, a dziewczyny b�d� ze sob� dzi� wieczorem walczy� � na �mier� i �ycie. Syn zgodzi� si� wzi�� zwyci�czyni�. Kobiety s� zamkni�te w dw�ch r�nych wozach. Fascynuj�ca sprawa, cho� nie dla mi�czak�w. To wielki zaszczyt, �e pozwolono nam w tym uczestniczy�. Rozumiesz? Jeste�my gajo. Zapomnisz o swoich normach moralnych? Nie b�dziesz si� wtr�ca�? Bo je�li tak, to zabij� ciebie, a prawdopodobnie i mnie.

��Darko � powiedzia� Bond. � Mam francuskiego przyjaciela. Nazywa si� Mathis i jest szefem Deuxieme. Kiedy� mi powiedzia�: J'aime les sensations fortes. Jestem podobny do niego. Nie przynios� ci wstydu. M�czyzna walcz�cy z kobiet� to jedno. Kobieta z kobiet� � to co� zupe�nie innego. A co w sprawie bomby? Tej w twoim biurze. Co m�wi� na ten temat?

��To by� przyw�dca Szarych. Osobi�cie pod�o�y� bomb�. Podp�yn�� ��dk�, wspi�� si� po drabinie i przytwierdzi� bomb� do �ciany. Czysty niefart, �e mnie nie dosta�. Operacja by�a dobrze pomy�lana. Ten facet to gangster. ^Uciekinier" bu�garski o nazwisku Krilienko. B�d� si� z nim musia� porachowa�. B�g jeden wie, dlaczego nagle zapragn�li mnie zabi�, ale nie mog� pu�ci� p�azem podobnych z�o�liwo�ci. By� mo�e zdecyduj� si� przyst�pi� do dzia�ania jeszcze dzisiejszej nocy. Wiem, gdzie mieszka. Na przypadek gdyby Vavra zna� odpowied�, poleci�em szoferowi przywie�� niezb�dny sprz�t.

Atrakcyjna na sw�j dziki spos�b m�oda dziewczyna w grubej staromodnej czarnej sukni, przystrojona na szyi sznurami z�otych monet i dziesi�cioma cienkimi bransoletami ze z�ota na ka�dym przegubie, przybieg�a od sto�u i wykona�a przed Kerimem zamaszysty, brz�kliwy dyg. Powiedzia�a co�, a Kerim udzieli� odpowiedzi.

��Jeste�my proszeni do sto�u � rzek�. � Mam nadziej�, �e potrafisz je�� palcami. Widz�, �e maj� dzisiaj na sobie najlepsze ciuchy. Ta dziewczyna warta jest �lubu. Ma na sobie mn�stwo z�ota. To jej wiano.

Podeszli do sto�u. Po obu stronach wodza przygotowano im wolne miejsca. Kerim powiedzia� co�, co wygl�da�o na uprzejme pozdrowienie biesiadnik�w. W odpowiedzi nast�pi�y kr�tkie skini�cia g��w. Usiedli. Przed ka�dym z nich sta� du�y talerz silnie pachn�cego czosnkiem gulaszu, butelka raki, dzbanek z wod� i tania szklanka. Na stole by�o wi�cej nie tkni�tych flaszek raki. Kiedy Kerim si�gn�� po swoj� i nala� p� szklanki, wszyscy poszli za jego przyk�adem. Kerim dola� wody i uni�s� naczynie. Bond tak samo. Kerim wyg�osi� kr�tk�, pe�n� ekspresji mow�, wszyscy podnie�li szklanki i wypili do dna. Atmosfera sta�a si� l�ejsza. Siedz�ca ko�o Bonda stara kobieta poda�a mu d�ugi bochenek chleba i powiedzia�a co�. Bond odrzek� �Dzi�kuj�", od�ama� kawa�ek i przekaza� chleb Kerimowi, kt�ry grzeba� ju� w strawie kciukiem i palcem wskazuj�cym. Kerim uj�� bochenek jedn� r�k�, a jednocze�nie drug� wetkn�� do ust du�y kawa� mi�sa i zacz�� je��. Bond szykowa� si�, by p�j�� za jego przyk�adem, kiedy Kerim powiedzia� cicho, ale ostro:

��Praw� r�k�, James. Lewa s�u�y tym ludziom tylko do jednego celu.

Bond zatrzyma� w powietrzu uniesion� lewic�, a potem si�gn�� ni� po najbli�sz� butelk� raki. Nala� sobie nast�pne p� szklanki i zacz�� je�� praw� r�k�. Gulasz by� doskona�y, ale gor�cy jak piek�o. Bond wzdraga� si�, ilekco� zanurza� we� palce. Wszyscy przygl�dali si�, jak jedz�, a od czasu do czasu staruszka wsadza�a palce w talerz Bonda, by wybra� dla niego co smakowitszy kawa�ek.

Kiedy wypr�nili naczynia do czysta, postawiono mi�dzy nimi na stole srebrn� mis� z wod�, w kt�rej unosi�y si� p�atki r�ane, oraz czysty lniany r�cznik. Bond umy� palce i zat�uszczon� brod�, a potem zwr�ci� si� do gospodarza i wyg�osi�, t�umaczon� przez Kerima, pe�n� szacunku kr�tk� mow� dzi�kczynn�. Biesiadnicy za-mruczali pochwalnie. W�dz sk�oni� si� Bondowi i o�wiadczy� � wedle Kerima � �e nienawidzi wszystkich gajo z wyj�tkiem Bonda, kt�rego z dum� nazywa swym przyjacielem. Potem dono�nie klasn�� w d�onie, wszyscy powstali od sto�u, odci�gn�li ode� �awy i ustawili je doko�a kr�gu tanecznego.

Kerim obszed� st�, zbli�y� si� do Bonda i obaj odst�pili na ubocze.

��Jak si� czujesz? Poszli ju� po te dwie dziewczyny.

Bond skin�� g�ow�. Doskonale si� bawi� tego wieczoru. Scena by�a pi�kna i podniecaj�ca � bia�y ksi�yc o�wietla� kr�g sadowi�cych si� teraz na �awach postaci, mig�c�c na z�ocie czy bi�uterii, kiedy kto� zmienia� pozycj�, jasn� kamienn� p�yt� i wsz�dzie doko�a ciche, czujne drzewa, stoj�ce na warcie w swych czarnych sp�dnicach z cienia.

Kerim podprowadzi� Bonda do �awki, na kt�rej samotnie zasiad� w�dz Cygan�w. Zaj�li miejsca po jego prawej stronie.

Czarny zielonooki kot przeci�� powoli kr�g taneczny i do��czy� do grupki dzieci, kt�re siedzia�y w ciczy, jakby czekaj�c na lekcj� ta�ca. Kot usiad� i pocz�� wylizywa� sobie gors.

Za wysokim murem zar�a� ko�. Dwaj Cyganie obejrzeli si� przez rami�, jak gdyby chcieli zgadn��, co im chce powiedzie�. Na drodze rozleg�a si� srebrzysta kaskada brz�kni��; kto� p�dzi� z g�ry na rowerze.

Nabrzmia�� cisz� przerwa� szcz�k odsuwanego rygla. Rozwar�y si� drzwi, przez kt�re parskaj�c i drapi�c jak rozw�cieczone koty, na traw� i kr�g taneczny wypad�y dwie dziewczyny.

G�os wodza Cygan�w ci�� jak bicz. Dziewczyny rozdzieli�y si� niech�tnie i stan�y twarzami do Vavry, kt�ry zacz�� przemawia� surowym tonem oskar�yciela.

Kerim przys�oni� usta d�oni� i pocz�� szepta�:

��M�wi, �e to wielki cyga�ski szczep, a one wprowadzi�y w nim roz�am. W�r�d swoich nie ma miejsca na nienawi��, jest ona zastrze�ona dla obcych. Nienawi��, jakiej sta�y si� �r�d�em, trzeba wypali�, aby r�d znowu m�g� �y� w pokoju. Maj� ze sob� walczy�. Je�li pokonana prze�yje, zostanie wygnana na zawsze. B�dzie to r�wnoznaczne ze �mierci�. Poza szczepem ci ludzie wi�dn� i umieraj�. Nie potrafi� �y� w naszym �wiecie. S� w nim jak dzikie zwierz�ta zmuszone do �ycia w klatce.

Kiedy Kerim m�wi�, Bond przygl�da� si� stoj�cym na �rodku kr�gu dw�m pi�knym, spr�onym i ponurym kocicom.

Obie po cyga�sku smag�e, mia�y sztywne czarne w�osy do ramion, a na sobie kolekcj� �achman�w, jakie zwyk�o si� kojarzy� z Murzynkami ze slums�w � postrz�pione br�zowe cha�aty, sk�adaj�ce si� przewa�nie z �at i cer. Jedna by�a wy�sza, masywniej zbudowana i najwyra�niej silniejsza ni� druga, sprawia�a jednak wra�enie t�pawej, ma�o bystrej i mog�o jej brakowa� szybko�ci. By�a urodziwa na troch� lwi spos�b; kiedy sta�a, s�uchaj�c niecierpliwie oracji wodza, jej oczy o ci�kich powiekach jarzy�y si� przy�mion� czerwieni�. Powinna zwyci�y�, pomy�la� Bond. Jest o p� cala wy�sza i znacznie silniejsza.

Gdy pierwsza z dziewczyn by�a lwic�, druga zas�ugiwa�a na miano pantery � gibka i zwinna, mia�a szczwane, przenikliwe oczy, kt�re nie spoczywa�y wcale na wodzu, lecz myszkowa�y dooko�a, badaj�c teren. D�onie opuszczonych wzd�u� bok�w ramion by�y zakrzywione jak szpony. Mi�nie jej zgrabnych n�g zdawa�y si� mie� twardo�� m�skich. Ma�e piersi, w przeciwie�stwie do obfitego biustu pierwszej dziewczyny, ledwie rysowa�y si� pod sukni�. Wygl�da na niebezpieczn� suczk�, pomy�la� Bond. Na pewno zada pierwszy cios. B�dzie za szybka dla rywalki.

Natychmiast wysz�o na jaw, �e si� myli�. Nie przebrzmia�o jeszcze ostatnie s�owo wodza, kiedy wy�sza dziewczyna � kt�ra, jak szepn�� Kerim, nosi�a imi� Zora � nie celuj�c kopn�a silnie w bok, trafi�a przeciwniczk� prosto w brzuch, a gdy ta si� zachwia�a, powali�a j� na kamienny kr�g obszernym zamachowym ciosem w skro�.

��Oj, Vida! � rozleg� si� w t�umie lament kobiety. Nie musia�a si� obawia�. Nawet Bond widzia�, �e le��c pozornie bez tchu Vida tylko udaje. Kiedy stopa �ory mierzy�a w jej �ebra, dostrzeg� b�ysk oczu pod ugi�tym ramieniem.

Obie d�onie Vidy strzeli�y w g�r�, uchwyci�y kostk�, a g�owa dziewczyny jak �eb w�a uderzy�a w podbicie. Zora wyda�a okrzyk b�lu, pr�buj�c wyszarpn�� uwi�zion� stop�. By�o za p�no. Wci�� dzier��c kostk� rywalki Vida ukl�k�a, powsta�a na nogi, a potem silnie szarpn�a w g�r�. Druga stopa �ory oderwa�a si� od ziemi i dziewczyna run�a jak d�uga.

Ziemia zadr�a�a od jej upadku. Przez chwil� Zora le�a�a nieruchomo, lecz zaraz ze zwierz�cym warkni�ciem zwali�a si� na ni� szarpi�ca i drapi�ca Vida.

Dobry Bo�e, co za piekielnica, pomy�la� Bond. S�ysza� obok siebie podniecony oddech Kerima, wydobywaj�cy si� z sykiem spomi�dzy zaci�ni�tych z�b�w.

Lecz broni�c si� �okciami i kolanami wy�sza dziewczyna zdo�a�a wreszcie zrzuci� z siebie kopni�ciem rywalk�. W strz�pach cha�atu na swym wspania�ym ciele chwiejnie powsta�a na nogi i szczerz�c z�by odst�pi�a do ty�u. Natychmiast jednak podj�a atak, wymachuj�c ramionami, aby pochwyci� przeciwniczk�; kiedy Vida odskakiwa�a w bok, d�o� �ory z�apa�a ko�nierz jej sukni i rozerwa�a j� do samego do�u. Jednym skr�tem Vida zanurkowa�a pod wyci�gni�tymi ramionami, a jej pi�ci i kolana zadudni�y o korpus atakuj�cej.

Ta walka w zwarciu by�a b��dem. Wok� ni�szej dziewczyny zamkn�y si� silne ramiona, uniemo�liwiaj�c uwi�zionym przy biodrach d�oniom si�gni�cie do oczu �ory. A kiedy stopy i kolana Vidy bezradnie miota�y si� w dole, Zora pocz�a cisn��.

Bond pomy�la�, �e wi�ksza dziewczyna musi teraz zwyci�y�. Wystarczy�o, by zwali�a si� na przeciwniczk�. G�owa Vidy r�bn�aby o kamienie i Zora mog�aby robi�, co zechce. Lecz najniespo-dziewaniej w �wiecie to ona w�a�nie zacz�a wrzeszcze�. Bond dostrzeg�, �e g�owa Vidy wbi�a si� g��boko w jej piersi. W robocie by�y z�by. Zora musia�a uwolni� rywalk�, aby chwyciwszy j� za w�osy oderwa� od siebie. Lecz teraz d�onie Vidy by�y swobodne i kancerowa�y pracowicie cia�o wy�szej dziewczyny.

Zapa�niczki odskoczy�y od siebie i cofn�y si� jak koty; spod strz�p�w odzie�y prze�witywa�a ich l�ni�ca sk�ra, a z obna�onej piersi �ory sp�ywa�a krew.

Rade, �e wywik�a�y si� z tarapat�w, kr��y�y czujnie wok� siebie, a czyni�c to, zerwa�y reszt� �achman�w i rzuci�y je w stron� widowni.

Bond wstrzyma� oddech na widok dw�ch b�yszcz�cych nagich cia�; poczu�, �e siedz�cy obok Kerim r�wnie� t�eje. Mia�o si� wra�enie, i� kr�g Cygan�w otoczy� zapa�niczki cia�niej. W rozjarzonych oczach migota� ksi�yc i doko�a ni�s� si� szept gor�cego posapywania.

Dysz�c ochryple i obna�aj�c z�by dziewczyny wci�� kr��y�y wok� siebie. Na ci�ko faluj�cych piersiach i �onach, na ch�opi�co twardych biodrach pob�yskiwa�y refleksy �wietlne. Stopy pozostawia�y na bia�ym kamieniu ciemne wilgotne �lady.

I tym razem pierwszy ruch wykona�a Zora, rzucaj�c si� do przodu z ugi�tymi i rozstawionymi ramionami. Vida jednak nie ust�pi�a. Jej prawa stopa wystrzeli�a we w�ciek�ym coup de savate, kt�ry doszed� celu z pla�ni�ciem godnym kuli rewolwerowej. Wy�sza dziewczyna skurczy�a si� z okrzykiem b�lu. Vida wymierzy�a drug� stop� cios w �o��dek, a potem zwali�a si� na rywalk�.

Z t�umu doni�s� si� niski pomruk, gdy Zora osun�a si� na kolana. Unios�a d�onie, aby chroni� twarz, by�o ju� jednak za p�no. Vida okraczy�a j� i uchwyciwszy za nadgarstki ca�ym ci�arem cia�a przygniot�a do ziemi, a jej obna�one z�by j�y si� zbli�a� ku bezbronnej szyi.

��BACH!

Wybuch rozgni�t� brzemienn� napi�ciem cisz� jak orzech. Za kr�giem tanecznym ognista smuga zapali�a ciemno�ci, a kawa�ek tynku �wisn�� Bondowi ko�o ucha. Nagle ogr�d zape�ni� si� biegn�cymi lud�mi, w�dz, z zakrzywionym sztyletem w wyci�gni�tej przed siebie d�oni, przemyka� chy�kiem przez kr�g taneczny, a za nim, r�wnie� z dobyt� broni�, pod��a� Kerim. Mijaj�c dwie oszo�omione teraz i dr��ce dziewczyny, Cygan co� do nich wrzasn��, a one natychmiast zerwa�y si� do biegu, by skry� si� mi�dzy drzewami, gdzie znika�y ju� ostatnie kobiety i dzieci.

Bond, z Berett� niepewnie trzyman� w d�oni, ruszy� powoli �ladem Kerima ku wywalonemu eksplozj� wielkiemu wy�omowi w murze ogrodu, zastanawiaj�c si�, o co tu do diab�a chodzi.

S p�ache� trawy pomi�dzy wy�omem a kr�giem tanecznym przemieni� si� w k��bowisko walcz�cych, biegaj�cych postaci. Dopiero dotar�szy na miejsce potyczki Bond odr�ni� przysadzistych konwencjonalnie ubranych Bu�gar�w od wiruj�cych w przepychu swych szat sylwetek Cygan�w. Zdawa�o si�, �e Szarych jest wi�cej ni� Cygan�w, niemal dwa razy wi�cej. Kiedy Bond wbi� spojrzenie w zwart� ludzk� mas�, wypad� z niej, trzymaj�c si� za brzuch, m�odziutki Cygan, a gdy z okropnym kaszlem ruszy� zygzakiem ku Bondowi, pop�dzi�o za nim dw�ch niskich smag�ych m�czyzn z opuszczonymi nisko no�ami.

Instynktownie Bond odst�pi� na bok, aby za plecami m�czyzn nie by�o t�umu, wymierzy� w ich nogi powy�ej kolan i dwukrotnie nacisn�� spust. Obaj upadli bezg�o�nie twarzami na muraw�.

Dwie kule zu�yte. Zosta�o sze��. Bond przysun�� si� bli�ej miejsca walki.

Obok jego g�owy �wisn�� n� i z brz�kni�ciem upad� na posadzk� kr�gu.

By� wymierzony w Kerima, kt�ry wypad� z mroku, maj�c na karku dw�ch ludzi. Ten drugi stan��, uni�s� n� do rzutu, a w�wczas Bond nie celuj�c strzeli� z biodra i zobaczy�, �e m�czyzna pada. Jego kompan zawr�ci� i pogna� pomi�dzy drzewa, Kerim za� przykl�kn�� ko�o Bonda i j�� si� mocowa� z pistoletem.

��Os�aniaj minie! � wrzasn��. � Zaci�� si� przy pierwszym strzale. To ci cholerni Bu�garzy. B�g jeden wie, co im odbi�o.

Jaka� d�o� zamkn�a usta Bonda i szarpn�a go w ty�. Padaj�c poczu� zapach myd�a karbolowego i nikotyny. Kopni�to go w kark. Przetoczy� si�* w trawie, oczekuj�c pal�cego �ywym ogniem pchni�cia no�a. Napastnikom jednak, kt�rych by�o trzech, zale�a�o na Kerimie. D�wign�wszy si� z trudem na kolano Bond ujrza� kr�pe postaci, opadaj�ce z wszystkich stron na pochylonego m�czyzn�, kt�ry raz tylko machn�� w g�r� bezu�ytecznym pistoletem, a potem run�� pod ci�arem trzech cia�.

W tej samej chwili, gdy skoczywszy w prz�d Bond opu�ci� kolb� Beretty na okr�g�y wygolony �eb, co� zamigota�o przed jego oczyma i z unoszonych oddechem plec�w wyr�s� zakrzywiony sztylet wodza Cygan�w. Zaraz potem Kerim by� ju� na nogach, trzeci napastnik umyka�, jaki� m�czyzna stoj�c w wy�omie wykrzykiwa� raz za razem jedno s�owo, na co Bu�garzy odrywali si� od przeciwnik�w, podbiegali do� i wpad�szy w wy�om nikn�li na ulicy.

��Strzelaj, Jemes, strzelaj! � rykn�� Kerim. � To Krilienko. Zerwa� si� do biegu. Bro� Bonda splun�a raz, ale m�czyzna uchyli� si� za mur, a trzydzie�ci jard�w to zbyt daleki dystans na nocne strzelanie z automatu. Kiedy Bond opuszcza� sw�j rozgrzany pistolet, rozleg�o si� suche pokaszliwanie szwadronu zapuszczanych Lambrett, a potem r�j os sp�yn�� ze wzg�rza.

Cisz� zak��ca�y teraz tylko j�ki rannych. Bond obserwowa� nieuwa�nie Kerima i Vavr�, kt�rzy wr�ciwszy przez wy�om w murze kroczyli pomi�dzy cia�ami, od czasu do czasu przewracaj�c kt�re� stop�. Z drogi wracali r�wnie� inni Cyganie, a spo�r�d drzew �pieszy�y starsze kobiety, aby zaj�� si� m�czyznami.

Bond otrz�sn�� si�. O co w tym wszystkim u diab�a chodzi�o? Zgin�o dziesi�ciu ludzi, mo�e tuzin. Po co? Kogo pr�bowano za�atwi�? Nie jego, Bonda. Kiedy le�a� got�w do u�miercenia, napastnicy omin�li go i zabrali si� za Kerima. By�a to druga pr�ba zlikwidowania Kerima. Czy mia�o to jaki� zwi�zek ze spraw� Roma-nowej? A je�li tak, to jaki?

Bond st�a�. Jego pistolet dwa razy zagada� z biodra. N�, kt�ry nie zdo�a� si�gn�� plec�w Kerima, nieszkodliwie stukn�� o ziemi�. Posta�, powsta�a nagle spo�r�d martwych, okr�ci�a si� powoli jak baletnica i osun�a na twarz. Bond podbieg� do przodu. Zd��y� w ostatniej chwili. Na ostrzu zamigota� blask ksi�yca, no i mia� czyste pole strza�u. Kerim spojrza� na podryguj�ce cia�o, a potem odwr�ci� si� do Bonda.

Bond stan�� gwa�townie.

��Ty cholerny g�upcze! � powiedzia� gniewnie. � Czy do cholery nie m�g�by� lepiej si� pilnowa�!?

Gniew Bonda bra� si� w przewa�nej mierze ze �wiadomo�ci, �e to on �ci�gn�� na Kerima �mierciono�n� chmur�. Darko Kerim u�miechn�� si� z za�enowaniem.

��Niedobrze si� sta�o, James. Za wiele razy ocali�e� mi �ycie. Mogli�my by� przyjaci�mi. Teraz dzieli nas zbyt wielki dystans. Przebacz, bo nigdy nie zdo�am ci odp�aci�. � Wyci�gn�� do Bonda r�k�.

Bond j� odepchn��.

��Nie b�d� cholernym durniem, Darko � powiedzia� brutalnie. � Moja bro� by�a sprawna. Twoja nie. Lepiej zafunduj sobie tak�, kt�ra dzia�a. Na rany Boskie, powiedz, o co do diab�a chodzi? Za wiele wychlapa�o si� tu dzisiejszego wieczoru krwi. Rzyga� mi si� od tego chce. Musz� si� napi�. Chod�my wyko�czy� raki. � Uj�� ogromnego m�czyzn� za rami�.

Gdy dochodzili do sto�u, zas�anego resztkami wieczerzy, z g��bin ogrodu dobieg� okropny, przera�liwy skowyt. Bond po�o�y� d�o� na pistolecie, ale Kerim pokr�ci� g�ow�.

��Wnet si� dowiemy, o co chodzi�o Szarym � powiedzia� pos�pnie. � Zaj�li si� tym moi przyjaciele. Mog� zgadywa�, co odkryj�. S�dz�, �e nigdy mi nie wybacz�, i� by�em tutaj dzi� wieczorem. Pi�ciu ich ludzi nie �yje.

��Mog�a by� r�wnie dobrze martwa kobieta � odrzek� Bond bez wsp�czucia. � Przynajmniej ocali�e� jej �ycie. My�l trze�wo, Darko. Ci Cyganie zdawali sobie spraw� z ryzyka, kiedy zacz�li szpiegowa� dla ciebie Bu�gar�w. To po prostu wojna gang�w. � Ochrzci� wod� dwie szklanki raki.

Obydwaj opr�nili je jednym haustem. Czyszcz�c czubek zakrzywionego sztyletu p�czkiem trawy nadszed� Vavra, usiad� i przyj�� od Bonda szklank� raki. Wygl�da� na zupe�nie zadowolonego. Bond odni�s� wra�enie, i� walka trwa�a dla� za kr�tko. Powiedzia� co� z �obuzersk� min�.

Kerim parskn�� �miechem.

��M�wi, �e oceni� ci� trafnie. Dobrze zabija�e�. Teraz chce, �eby� si� zabra� za te dwie kobiety.

��Powiedz mu, �e nawet jednej by�oby na mnie za du�o. Ale powiedz te�, i� s�dz�, �e to dobre kobiety. By�bym rad, gdyby uzna� walk� za nie rozstrzygni�t�. Ju� do�� jego ludzi zgin�o dzisiejszego wieczoru. B�dzie potrzebowa� tych kobiet, aby rodzi�y dzieci dla jego szczepu.

Kerim przet�umaczy�. Cygan kwa�no popatrzy� na Bonda i wyrzek� kilka gorzkich s��w.

��M�wi, �e nie powiniene� by� prosi� go o tak trudn� przys�ug�. Powiada, �e masz za mi�kkie serce jak na dobrego zabijak�. Zrobi jednak, o co prosisz.

Cygan zignorowa� dzi�kczynny u�miech Bonda. Zacz�� m�wi� szybko do Kerima, a �w przerywa� mu niekiedy pytaniem. Cz�sto pada�o nazwisko Krilienko. Potem g�os zabra� Kerim. M�wi� g�osem pe�nym skruch i nie reagowa� na protesty Cygana. Wymieni� Krilienk� po raz ostatni. Potem zwr�ci� si� do Bonda.

��Przyjacielu � o�wiadczy� sucho � to osobliwa sprawa. Wygl�da na to, �e Bu�garzy dostali rozkaz, aby zabi� Vavr� i tylu jego ludzi, ilu zdo�aj�. Na razie wszystko jest proste. Wiedz�, �e Cyganie pracuj� dla mnie. No, mo�e troch� drastyczne. Lecz w kwestii zabijania Rosjanie rzadko okazuj� subtelno��. Uwielbiaj� masow� zag�ad�. Vavra zatem by� celem g��wnym. Ja drugim w kolejno�ci. Wypowiedzenie wojny mnie osobi�cie r�wnie� mog� zrozumie�. Tobie jednak, jak si� zdaje, nie mia�a przytrafi� si� krzywda. Zosta�e� dok�adnie opisany, aby nie pope�niono b��du. To dziwne. Mo�e pragni�to unikn�� reperkusji dyplomatycznych. Kto wie? Atak by� dobrze zaplanowany. Dostali si� okr�n� drog� na szczyt wzniesienia i by�my niczego nie us�yszeli, zjechali w d� z wy��czonymi silnikami. To pustkowie i w promieniu wielu mil nie ma �adnego policjanta. Wyrzucam sobie, �e traktowa�em tych ludzi tak lekko. � Kerim wygl�da� na stropionego i nieszcz�liwego. Odnosi�o si� wra�enie, �e pr�buje co� postanowi�. Na koniec powiedzia�: � Mamy p�noc. Rolls ju� jest. Przed powrotem do domu i p�j�ciem spa� pozostaje do zrobienia pewna drobnostka. I czas najwy�szy, by�my po�egnali tych ludzi. Czeka ich do �witu masa pracy. Jest wiele cia�, kt�re trzeba wrzuci� do Bosforu, musz� te� naprawi� mur. Rano po tym zamieszaniu nie mo�e pozosta� �aden �lad. Nasz przyjaciel �yczy ci wiele dobrego. Powiada, �e musisz wr�ci�, a Zora i Vida b�d� twoje dop�ty, dop�ki nie obwisn� im piersi. Nie godzi si�, bym przyjmowa� na siebie win� za to, co si� sta�o. Powiada, �e mam mu nadal podsy�a� Bu�gar�w. Dzisiejszej nocy zgin�o dziesi�ciu. Mia�by ch�tk� jeszcze na kilku. Teraz u�ci�niemy mu d�o� i p�jdziemy. Tylko o to nas prosi. Jeste�my dobrymi przyjaci�mi, ale gajo. No i przypuszczam, �e nie chce, by�my widzieli, jak jego kobiety op�akuj� poleg�ych.

Kerim wyci�gn�� ogromn� �ap�. Vavra uchwyci� j�, przytrzyma� i spojrza� Kerimowi w oczy. Przez chwil� zdawa�o si�, �e jego w�asne dzikie oczy m�tniej�. Potem pu�ci� d�o� i zwr�ci� si� w stron� Bonda. Mia� such�, szorstk� r�k�, kt�ra za spraw� wielkich opuszk�w przypomina�a �ap� du�ego zwierz�cia. I zn�w jego oczy zm�tnia�y. Pu�ci� d�o� Bonda, szybko i z naciskiem powiedzia� co� do Kerima, odwr�ci� si� plecami i pomaszerowa� w kierunku drzew.

Nikt nie oderwa� si� od roboty, kiedy Kerim i Bond prze�azili przez wy�om w murze. Po�yskuj�c w �wietle ksi�yca, Rolls sta� po przeciwleg�ej stronie drogi kilka jard�w poni�ej wej�cia do kafejki. Obok szofera siedzia� jaki� m�ody cz�owiek. Kerim ukaza� go gestem.

��To m�j dziesi�ty syn. Nazywa si� Boris. Przypuszcza�em, �e mo�e b�dzie potrzebny. I b�dzie.

M�odzieniec odwr�ci� g�ow� i powiedzia�:

��Dobry wiecz�r sir.

Bond rozpozna� w nim jednego z kancelist�w, kt�rych widzia� w sk�adzie. By� tak samo smag�y i szczup�y jak starszy kancelista, i r�wnie� mia� niebieskie oczy.

Auto ruszy�o w d� wzniesienia. Kerim powiedzia� po angielsku do szofera:

��Od Hippodromu odchodzi taka ma�a uliczka. Kiedy w ni� wjedziemy, musimy posuwa� si� cicho. Powiem, kiedy masz stan��. Macie mundury i sprz�t?

��Tak jest, Kerim Beju.

��W porz�dku. Jed� szybko. Czas, �eby�my ju� wszyscy byli w ��ku.

Kerim rozsiad� si� wygodnie. Wyj�� papierosy, Siedzieli i palili, a spogl�daj�cy na monotonne ulice Bond pomy�la�, �e marne o�wietlenie miasta jest najpewniejszym dowodem jego biedy.

Kerim odezwa� si� dopiero po d�u�szym czasie.

��Cygan powiada, �e nad nami oboma unosz� si� skrzyd�a �mierci. M�wi, �ebym si� strzeg� syna �nieg�w, a ty cz�owieka, kt�rym zaw�adn�� ksi�yc. � Roze�mia� si� gard�owo. � Takimi zagadkami gadaj� ju� ci ludzie. Ale twierdzi, �e Krilienko nie jest �adnym z nich. No i dobrze.

��Dlaczego?

��Bo nie zasn�, dop�ki go nie zabij�. Nie wiem czy to, co si� dzi� sta�o, ma jaki� zwi�zek z tob� i twoim zadaniem. Nic mnie to zreszt� nie obchodzi. Z jakiego� powodu wypowiedziano mi wojn�. Je�li ja nie zabij� Krilienki, on przy trzecim podej�ciu na pewno zabije mnie. Jedziemy wi�c teraz, aby z�o�y� mu wizyt� w domowych pieleszach.

Samoch�d gna� przez opustosza�e ulice, obok sk�panych w mroku meczet�w, kt�rych ol�niewaj�ce minarety wystrzela�y ku ksi�ycowi w trzeciej kwadrze, pod zrujnowanym Akweduktem, w poprzek Bulwaru Atatiirka, nieco na p�noc od zakratowanych wej�� Wielkiego Bazaru. Przy Kolumnie Konstantyn skr�ci� w prawo i po przebyciu cuchn�cego �mieciem labiryntu z�o�liwie kr�tych uliczek wypad� wreszcie na wyd�u�ony ozdobny plac, gdzie trzy kamienne kolumny godzi�y w wygwie�d�one niebo jak bateria rakiet kosmicznych.

��Wolniej � powiedzia� cicho Kerim. Sun�li wok� placu skryci w cieniu drzew cytrynowych. W perspektywie ulicy biegn�cej ku wschodowi rozb�ys�o ��te porozumiewawcze mrugni�cie latarni morskiej poni�ej Pa�acu Letniego.

��Stop.

Samoch�d stan�� w cieniu drzew. Kerim si�gn�� do klamki.

��Powinni�my zaraz wr�ci�, James. Si�d� z przodu, na miejscu szofera, a je�li podejdzie do ciebie policjant, powiedz tylko: Ben Bey Kerim 'in ortagiyim. Zapami�tasz? To znaczy �Jestem wsp�lnikiem Kerima Beja". Zostawi ci� w spokoju.

Bond prychn��.

��Serdeczne dzi�ki. Ale zapewne zaskoczy ci� wiadomo��, �e id� z wami. Beze mnie bankowo wpakujesz si� w k�opoty. Poza tym, niech mnie piorun trza�nie, je�li zamierzam tu siedzie�, usi�uj�c wyko�owa� policjant�w. Najgorszy numer z wyuczeniem na pami�� jednego zdania polega na tym, �e wydaje si�, jakby� dobrze zna� j�zyk. Policjant strzeli do mnie salw� turecczyzny, a kiedy nie b�d� umia� odpowiedzie�, poczuje smr�d. Nie spieraj si�, Darko.

��C�, tylko nie miej mi za z�e, je�li nie b�dziesz tym zachwycony. � W g�osie Kerima brzmia�o zak�opotanie. � Tu si� szykuje zwyk�e zab�jstwo z zimn� krwi�. W moim kraju nie wywo�uje si� wilka z lasu, kiedy jednak wy�azi sam i zaczyna k�sa�, dostaje kul�. Nikt mu nie proponuje uczciwej walki. W porz�dku?

��Jak sobie �yczysz � odpar� Bond. � A na wypadek gdyby� chybi�, mam jeszcze jedn� kul�.

��No to chod� � powiedzia� niech�tnie Kerim. � Czeka nas niez�a przechadzka. Tamci dwaj p�jd� inn� drog�.

Kerim wzi�� od szofera d�ug� lask� i sk�rzany futera�. Zarzuci� je na rami� i ruszyli ulic� ku ��temu migotaniu latarni morskiej. Ich kroki g�uchym echem odbija�y si� od zabezpieczonych �elaznymi okiennicami witryn sklepowych. W polu widzenia nie by�o �ywej duszy, nawet kota, i Bond poczu� zadowolenie, �e nie jest samotny w tej w�dr�wce d�ug� ulic� ku odleg�emu, z�owrogiemu oku.

Od pierwszej chwili Istambu� wywar� na nim wra�enie miasta, gdzie z zapadni�ciem nocy z kamieni wype�za groza. Miasta tak przez stulecia sk�panego we krwi i przemocy, �e po zga�ni�ciu dnia zaludniaj� je tylko duchy. Nie by� pierwszym podr�nym, kt�remu podpowiada� instynkt, �e powinien by� rad, je�li tylko opu�ci Istambu� z �yciem. Dotarli do w�skiej cuchn�cej alejki, kt�ra po ich prawej stromo schodzi�a w d�. Kerim skr�ci� w ni�, ostro�nie st�paj�c po brukowanej nawierzchni.

��Uwa�aj na nogi � powiedzia� cicho. � Odpadki to zbyt salonowe s�owo na okre�lenie tego, co moi czaruj�cy rodacy wyrzucaj� na ulic�.

Ksi�yc bia�awo o�wietla� wilgotn� rzek� kocich �b�w. Bond zamkn�� usta i oddycha� przez nos. Szed� tak, jakby pokonywa� za�nie�ony stok: na ugi�tych nogach, stawiaj�c stopy ca�� powierzchni� i w jednej linii. Rozmy�la� o swym ��ku w hotelu i wygodnych siedziskach auta zaparkowanego pod cytrynowcami o s�odkim zapachu, a tak�e o tym, ile jeszcze rodzaj�w najokropniejszego smrodu pozna podczas swej obecnej misji.

Zatrzymali si� na samym dole alei. Kerim odwr�ci� si� do Bonda z szerokim bia�ym u�miechem. Pokaza� w g�r�, gdzie pi�trzy� si� ogromny mroczny masyw.

��Meczet Su�tana Ahmeta. S�ynne freski bizanty�skie. Szkoda, �e nie mam wi�cej czasu, aby pokaza� ci inne cuda mojej ojczyzny.

Nie czekaj�c na odpowied� Bonda skr�ci� w prawo i pospieszy� oflankowanym marnymi sklepiczynami, zakurzonym bulwarem, kt�ry schodzi� ku odleg�emu migotaniu morza Marmara. Przez dziesi�� minut maszerowali w milczeniu. Potem Kerim zwolni�, skry� si� pod os�on� mroku i przywo�a� Bonda.

��To b�dzie prosta operacja � powiedzia� cicho. � Krilenko mieszka tam, za torami kolejowymi. � Pokaza� z grubsza skupisko czerwonych i zielonych �wiate� przy ko�cu bulwaru. � Ma met� w szopie za tablic� reklamow�. Szopa ma normalne drzwi wej�ciowe, ale r�wnie� klap� w tablicy. S�dzi, �e nikt o tym nie wie. Moi ludzie podejd� od frontu, Krilienko wy�lizgnie si� przez w�az i wtedy go zastrzel�. Zgadza si�?

��Je�li tak m�wisz.

Podj�li w�dr�wk� bulwarem, trzymaj�c si� �cian. Po dziesi�ciu minutach ujrzeli tablic� wysoko�ci dwudziestu st�p, kt�ra sta�a frontem do maj�cego kszta�t litery T skrzy�owania ulic. Ksi�yc by� za ni�, reklam� zatem spowija� cie�. Kerim szed� teraz jeszcze ostro�niej, cicho stawiaj�c przed sob� stopy. Mniej wi�cej sto jard�w przed tablic� cienie urywa�y si� i skrzy�owanie by�o sk�pane w bia�ej po�wiacie ksi�yca. Kerim skry� si� w ostatniej wn�ce drzwiowej i ty�em do siebie ustawi� w przodzie Bonda. Rozleg�o si� ciche pla�ni�cie otwieranego futera�u. W d�o� Bonda zosta�a wci�ni�ta rozszerzona na ko�cach smuk�a, ale ci�ka stalowa rura o d�ugo�ci dw�ch st�p.

��Noktowizor. Model niemiecki � wyszepta� Kerim. � Na podczerwie�. Widzi w ciemno�ciach. Zerknij na tamt� reklam� filmow�. Twarz. Tu� poni�ej nosa. Zobaczysz kontur w�azu. W prostej linii pod �wiat�ami.

Bond wspar� przedrami� o framug� drzwi i podni�s� instrument do prawego oka. Skierowa� obiektyw na plam� cienia po przeciwnej stronie skrzy�owania. Powoli czer� ust�pi�a miejsca szaro�ci, ukaza� si� zarys ogromnej twarzy kobiecej i jaki� napis. Wnet Bond m�g� ju� przeczyta�: NIYAGARA. MARILYN MONROE VE JOSEPH COTTEN i ni�ej zapowied� dodatku rysunkowego BONZO FUTBOLOU. Bond przesun�� obiektyw z ogromnej kopy w�os�w Marilyn Monroe na urwisko czo�a, potem w d� dwu-stopowego nosa do przepastnych nozdrzy. Dostrzeg� cienki kwadratowy obrys. Bieg� spod nosa do ogromnego �uku pon�tnych ust. Jeden bok mia� jakie� trzy stopy. Od ziemi dzieli�a go spora wysoko��.

Za plecami Bonda rozleg�a si� seria cichych szcz�kni��. Kerim wyci�ga� przed siebie �ask�, kt�ra � zgodnie z przypuszczeniem Bonda � by�a w istocie karabinem o szkieletowej kolbie, mieszcz�cej r�wnie� zamek. Miejsce gumowej nak�adki zaj�� kr�tki t�umik.

��Lufa z nowego Winchestera 88 � wyszepta� Kerim z dum�. Skonstruowa� to dla mnie jeden go�� z Ankary. U�ywa si� kul kaliber 308. Tych kr�tkich. Wchodz� trzy. Daj noktowizor. Chc� ten w�az wzi�� na cel, zanim moi ludzie podejd� od przodu. Pozwolisz, �e u�yj� twego ramienia jako podp�rki?

��Jasne. � Bond poda� Kerimowi noktowizor. Kerim przymocowa� go do lufy i wspar� bro� na ramieniu Bonda.

��Mam � wyszepta� Kerim. � Tam gdzie Vavra m�wi�. Porz�dny facet. � Opuszcza� w�a�nie karabin, gdy na prawym rogu skrzy�owania ukaza�o si� dw�ch policjant�w. Bond zesztywnia�.

��W porz�dku � szepn�� Kerim. � to m�j ch�opak i szofer.

Wetkn�� w usta dwa palce. Rozleg� si� trwaj�cy u�amek sekundy niski gwizd. Jeden z policjan�w po�o�y� d�o� na karku. Potem zawr�cili i stukaj�c dono�nie butami po p�ytach chodnika pocz�li si� oddala�.

��Jeszcze kilka minut � powiedzia� cicho Kerim. � Musz� obej�� t� tablic�.

Bond poczu�, jak ci�ka lufa karabinu w�lizguje si� na miejsce na jego ramieniu.

Lunatyczn� cisz� przerwa�o dono�ne d�wi�czne stukni�cie z nastawni za tablic� reklamow�. Jedno z semaforowych ramion opad�o, a w skupisku czerwonych �wiate�ek zab�ys�o zielone. Z oddali dobieg� niski, przeci�g�y pomruk, kt�ry by� coraz bli�szy, a� przemieni� si� w ci�kie posapywanie parowozu i zgrzytliwy klangor niedbale po��czonych wagon�w towarowych. Ponad nasypem z lewej strony w�drowa�a w�t�a ��tawa po�wiata, a wnet powy�ej tablicy reklamowej ukaza� si� zapracowany parow�z.

Poci�g � pop�kana czarna sylweta na srebrzystym tle morza � pokonywa� w stukocie k� sw� stumilow� podr� do granicy greckiej, a ku Bondowi i Kerimowi po�eglowa�a w nieruchomym powietrzu ci�ka chmura dymu z lichego paliwa, jakim si� krzepi�. Ledwie zamigota�o i znik�o czerwone �wiat�o na wagonie hamulcowym, a sk�ad zagrzechota� pot�nie na rozjazdach i dwoma ochryp�ymi, �a�osnymi gwizdni�ciami zapowiedzia� le��cej mil� dalej, ma�ej stacyjce Buyuk swoje przybycie.

�omot poci�gu zamar� w oddali i Bond poczu�, �e karabin g��biej wbija si� w jego rami�. Wyt�aj�c oczy, wbi� spojrzenie w mroczny cel. W jego �rodku ukaza�a si� plama g��bszej czerni.

Bond ostro�nie uni�s� lew� d�o�, by os�oni� oczy przed ksi�ycem. Zza jego prawego ucha donios�o si� ciche sykni�cie wci�ganego powietrza, a potem s�owa:

��Ju� wychodzi.

Ze �rodka wielkiego, zacienionego plakatu, spomi�dzy ekstatycznie p�rozchylonych ogromnych fioletowych warg, wysun�a si� i zwis�a jak robak z ust trupa ciemna ludzka sylwetka.

Zeskoczy�a. Statek �egluj�cy w stron� Bosforu rykn�� w noc, jak bezsenne zwierz� w ogrodzie zoologicznym. Bond poczu� na czole kropelki potu. Lufa karabinu wcisn�a si� g��biej, gdy m�czyzna pod tablic� zszed� cicho z chodnika i ruszy� w ich stron�.

Kiedy dotrze do skraju cienia, zacznie biec, pomy�la� Bond. Cholerny g�upcze, celuj z poprawk�.

Teraz. M�czyzna pochyli� si�, got�w do sprintu przez o�lepiaj�co bia�� ulic�. Wychodzi� z cienia. Dla zyskania rozp�du wysun�� w prz�d ugi�t� nog� i skr�ci� korpus.

Przy uchu Bonda rozleg�o si� �upni�cie toporu uderzaj�cego pie� drzewa. Z rozrzuconymi ramionami m�czyzna run�� przed siebie. Gdy jego broda lub czo�o zderzy�o si� z ulic�, nast�pi�o dono�nie �tok".

U st�p Bonda brz�kn�a �uska. Us�ysza� trzask nast�pnej kuli wsuwanej do komory.

Palce m�czyzny przez chwil� szarpa�y kamienie, a nogi kopa�y ulic�. Potem le�a� ju� ca�kiem nieruchomo.

Kerim mrukn��. Karabin znikn�� z ramienia Bonda, kt�ry s�ysza�, jak Kerim sk�ada bro� i wsuwa noktowizor do sk�rzanego futera�u.

Bond oderwa� spojrzenie od rozci�gni�tej na drodze sylwetki, sylwetki, kt�ra by�a cz�owiekiem, ale ju� nim nie jest. Przez chwil� poczu� wstr�t do �ycia, kt�re zmusza go do przygl�dania si� takim rzeczom. �w wstr�t nie dotyczy� Kerima. Kerim by� dwukrotnie celem tamtego m�czyzny. Na sw�j spos�b prowadzili ze sob� d�ugi pojedynek, podczas kt�rego tamten odda� dwa strza�y, a Kerim tylko jeden. Lecz Kerim by� sprytniejszy, bardziej opanowany, mia� wi�cej szcz�cia i w tym w�a�nie rzecz. Bond jednak nigdy nie zabija� z zimn� krwi� i nie znosi� by� �wiadkiem czy pomocnikiem kogo�, kto to czyni.

Kerim w milczeniu uj�� go za rami�. T� sam� drog�, kt�r� tu przyszli, pocz�li wolno oddala� si� z miejsca zdarzenia.

Kerim zdawa� si� odgadywa� my�li Bonda.

��Zycie jest pe�ne �mierci, przyjacielu � powiedzia� filozoficznie. � I niekiedy cz�owiek staje si� jej instrumentem. Nie �a�uj�, �e zabi�em tego cz�owieka, jak te� nie �a�owa�bym zabicia kt�regokolwiek z Rosjan, jakich�my widzieli dzisiaj w ich biurze. To twardzi ludzie. Je�eli nie wydrzesz im czego� si��, na pewno nie wydrzesz i dobroci�. Zawsze s� tacy sami. Chcia�bym, aby tw�j rz�d zda� sobie z tego spraw� i odpowiednio ich traktowa�. Ot, ma�a lekcja dobrych obyczaj�w od czasu do czasu � taka, jak� im dzisiaj zafundowa�em.

��Uprawiaj�c polityk� z pozycji si�y niecz�sto ma si� szans� dzia�a� tak szybko i czysto jak ty dzisiejszej nocy. Darko. I nie zapominaj, �e skarci�e� tylko jednego z ich satelit�w, jednego z tych ludzi, jakich zawsze znajd� do brudnej roboty. Niemniej � powiedzia� Bond � ca�kowicie si� z tob� zgadzam co do Rosjan. Po prostu nie potrafi� zrozumie� marchewki. Tylko kij si� liczy. Zasadniczo to masochi�ci. Uwielbiaj� knuty. Oto dlaczego byli tak szcz�liwi pod Stalinem. Nie jestem pewien, jak zareaguj� na te kawa�ki marchewki, kt�re rzuca im Chruszczow, i Ska. A Anglia

��c�, problem polega na tym, �e dzisiaj w modzie marchewka dla wszystkich. W kraju i za granic�. Nie pokazujemy ju�'z�b�w

��tylko dzi�s�a.

Kerim roze�mia� si� gard�owo, ale nie mia� komentarzy. Pi�li si� cuchn�c� alej� i brak�o im tchu na rozmow�. Odpocz�li na g�rze, a potem pow�drowali niespiesznie ku drzewom Hippodro-mu.

��Wi�c mi wybaczysz dziesiejszy dzie�? � Te nuty niepewno�ci w zwykle bu�czucznym g�osie pot�nego m�czyzny by�y czym� niezwyk�ym.

��Wybaczy� ci? Co takiego? Nie b�d� �mieszny. � Ze s��w Bonda przebija�a sympatia. � Masz swoj� robot� i wykonujesz j�. Jestem pod wielkim wra�eniem. Masz tu cudowny uk�ad. To ja powinienem prosi� o wybaczenie, bo wygl�da na to, �e zwali�em ci na g�ow� mas� k�opot�w. I upora�e� si� z nimi. Ja si� tylko wozi�em na k�ku. No i zupe�nie nie posun��em zasadniczego zadania. M. zacznie si� niecierpliwi�. Mo�e w hotelu czeka jaka� wiadomo��.

Kiedy jednak Kerim odwi�z� Bonda do hotelu i odprowadzi� do recepcji, okaza�o si�, �e jej nie ma. Kerim poklepa� Bonda po plecach.

��Nie przejmuj si�, przyjacielu � powiedzia� weso�o. � Nadzieja �wietnie smakuje na �niadanie. Najedz si� do syta. Przy�l� rano samoch�d, a je�li nic si� nie stanie, pomy�l� o jakiej� nowej awanturce dla zabicia czasu. Oczy�� spluw� i w�� j� pod poduszk�. Obydwoje zas�u�yli�cie na odpoczynek.

Bond wszed� po schodach, otworzy� drzwi, a kiedy wszed�, zamkn�� je i zaryglowa�. Przez zas�ony s�czy� si� blask ksi�yca. Przeszed� przez pok�j i w��czy� stoj�c� na toaletce lamp� w r�owym aba�urze. Rozebra� si�, wszed� do �azienki i sta� pod prysznicem kilka minut. My�la�, o ile� bogatszy w wydarzenia by�a sobota czternastego ani�eli pi�tek trzynastego. Umy� z�by i wyp�uka� gard�o ostrym p�ynem, aby pozby� si� z ust smaku dnia, a potem wy��czy� �wiat�o w �azience i przeszed� do sypialni.

Rozsun�� zas�ony, otwar� na o�cie� wysokie okna i sta� przez chwil�, patrz�c na ogromn� krzywizn� wody pod �egluj�cym ksi�ycem. Nocna bryza muska�a jego nagie cia�o cudownym ch�odem. Spojrza� na zegarek: druga nad ranem.

Bond ziewn�� przeci�gle. Opu�ci� zas�ony na miejsce i pochyli� si�, aby zgasi� lamp� na toaletce. Nagle zesztywnia� i na moment zamar�o mu serce.

Z mroku w wg��bi pokoju doni�s� si� nerwowy chichot i wypowiedziane dziewcz�cym g�osem s�owa:

��Biedny mister Bond. Musisz by� zm�czony. Chod� do ��ka.

Bond obr�ci� si� na pi�cie. Spojrza� w stron� ��ka, ale jego oczy by�y o�lepione patrzeniem w ksi�yc. Przeci�� pok�j i w��czy� lamp� nocn�. Pod pojedynczym okryciem le�a�o d�ugie cia�o. Na poduszce rozsypa�y si� br�zowe w�osy. Wida� te� by�o czubki palc�w naci�gaj�cych po�ciel na twarz. Nieco ni�ej jak dwa pag�rki okryte �niegiem stercza�y piersi.

Bond za�mia� si� kr�tko. Pochyli� si� i delikatnie poci�gn�� za w�osy. Spod prze�cierad�a dobieg� pisk protestu. Bond usiad� na kraw�dzi ��ka. Po chwili milczenia r�g prze�cierad�a uchyli� si� ostro�nie i jedno du�e b��kitne oko dok�adnie obejrza�o Bonda.

��Wygl�dasz bardzo nieprzyzwoicie. � G�os by� przyt�umiony przez po�ciel.

��A co m�wi� o tobie! I jak si� tu dosta�a�?

��Zesz�am dwa pi�tra w d�. Te� tu mieszkam � g�os dziewczyny, niski i prowokuj�cy, mia� bardzo lekki obcy akcent.

��No to w�a�� do ��ka.

Prze�cierad�o znalaz�o si� nagle pod brod� i dziewczyna d�wign�a si� na poduszk�. By�a oblana rumie�cem.

��Ach, nie. Nie powiniene�.

��Ale to moje ��ko, a poza tym sama m�wi�a�, �ebym to zrobi�. Twarz by�a niewiarygodnie pi�kna. Bond studiowa� j� beznami�tnie. Rumieniec si� pog��bi�.

��Tak sobie powiedzia�am. �eby si� jako� przedstawi�.

��Zatem bardzo mi�o mi ci� pozna�. Nazywam si� James Bond.

��A ja Tatiana Romanowa. � Wyra�nie podkre�li�a drugie �a" w s�owie Tatiana i pierwsze �a" w s�owie Romanowa. � Przyjaciele m�wi� do mnie Tania.

Nast�pi�a pauza, podczas kt�rej przygl�dali si� sobie. Dziewczyna z ciekawo�ci� i czym�, co mog�o by� uczuciem ulgi. Bond z zimnym wyrachowaniem.

Ona pierwsza przerwa�a milczenie.

��Wygl�dasz tak samo jak na zdj�ciach � zn�w si� zarumieni�a. � Ale musisz co� za�o�y�. Peszysz mnie.

��Ty mnie peszysz dok�adnie tak samo. Nazywa si� to seksem. Rzecz by�aby bez znaczenia, gdybym poszed� z tob� do ��ka. A tak w og�le, co na sobie masz?

Obsun�a prze�cierad�o odrobin� ni�ej, aby ukaza� czarn�, w�sk� aksamitk� na szyi.

��To.

Bond popatrzj^� w wyzywaj�ce b��kitne oczy, rozszerzone teraz, jakby pyta�y, czy aksamitka nie wystarczy. Poczu�, �e cia�o wymyka si� mu spod kontroli.

��Niech ci� diabli, Taniu. Gdzie masz reszt� rzeczy? A mo�e zjecha�a� wind� w takim stanie?

��Och, nie. To by nie by�o kulturno. S� pod ��kiem.

��No, je�li s�dzisz, �e wyjdziesz z tego pokoju bez� Bond nie doko�czy� zdania. Wsta� z ��ka i poszed� w�o�y� jeden ze swych granatowych jedwabnych szlafrok�w, jakich u�ywa� zamiast pi�amy.

��To, co sugerujesz, nie jest kulturno.

��Ach, czy�by? � powiedzia� sarkastycznie Bond. Podszed� do ��ka i przysun�� do� krzes�o. U�miechn�� si�. � Wi�c powiem ci co� �kulturny". Jeste� jedn� z najpi�kniejszych kobiet �wiata.

Dziewczyna znowu si� zarumieni�a, a potem powa�nie popatrzy�a na Bonda.

��Czy m�wisz prawd�? Uwa�am, �e mam za du�e usta. Czy jestem r�wnie �adna, jak dziewcz�ta z Zachodu? Powiedziano mi kiedy�, �e jestem podobna do Grety Garbo. Naprawd�?

��Pi�kniejsza � odrzek� Bond. � Masz w twarzy wi�cej �wiat�a. A twoje usta nie s� za du�e. S� takie jak nale�y. Przynajmniej dla mnie.

��Co to� ��wiat�o w twarzy"? Co mia�e� na my�li?

Bond mia� na my�li, �e dziewczyna nie wygl�da mu na rosyjskiego szpiega. Na poz�r nie okazywa�a nic z rezerwy szpiega. Nic z ch�odu, nic z wyrachowania. Bi�a z niej serdeczno�� i weso�o��. Te rzeczy mia�a w oczach. Bond szuka� neutralnego sformu�owania.

��Masz w oczach wiele beztroski i rado�ci � b�kn��. Tatiana spowa�nia�a.

��To osobliwe � rzek�a. � W Rosji niewiele jest beztroski i rado�ci. Nikt o tym nie m�wi. Nigdy dot�d nie powiedziano mi czego� takiego.

Rado��? � pomy�la�a. Po tych minionych dw�ch miesi�cach? Jakim cudem mo�e wygl�da� rado�nie? A przecie�, tak, czu�a lekko�� w sercu. Czy jest z natury kobiet� upad��? Czy mo�e ma to zwi�zek z tym m�czyzn�, kt�rego dot�d nie zna�a? Ulga po udr�ce my�lenia o tym, co musi zrobi�? By�o to z pewno�ci� znacznie �atwiejsze, ni� si� spodziewa�a. On jej to u�atwia� � przemienia� niebezpiecze�stwa w zabaw� przyprawion� pieprzem. By� niesamowicie przystojny. I wygl�da� bardzo czysto. Czy jej wybaczy, kiedy po przyje�dzie do Londynu wszystko mu opowie? �e mia�a rozkaz go uwie��? �e wyznaczono nawet noc, w kt�rej ma to zrobi� i podano numer pokoju? Chyba nie powinien bardzo si� z�o�ci�. Nie wyrz�dza�a mu �adnej krzywdy. To by� tylko spos�b, �eby dosta� si� do Anglii i sporz�dzi� te raporty. �Rado�� i beztroska w jej oczach". C�, czemu nie. Zupe�nie mo�liwe. Do�wiadcza�a cudownego poczucia wolno�ci z przebywania z takim m�czyzn� sam na sam i wiedzy, �e nie zostanie za to skarcona. To by�o naprawd� okropnie podniecaj�ce.

��Jeste� bardzo przystojny � powiedzia�a. Szuka�a w my�lach por�wnania, kt�rym sprawi mu przyjemno��. � Jeste� jak ameryka�ski gwiazdor filmowy.

Jego reakcja kompletnie zbi�a j� z tropu.

��Na rany Boskie! To najwi�ksza zniewaga, jak� mo�esz wyrz�dzi� m�czy�nie!

Pospiesznie spr�bowa�a naprawi� b��d. Jak�e dziwne, �e komplement nie sprawi� mu przyjemno�ci. Czy�by wszyscy na Zachodzie nie chcieli wygl�da� jak gwiazdy filmowe?

��K�ama�am � rzek�a. � Chcia�am ci zrobi� przyjemno��. Tak naprawd� jeste� podobny do mojego ulubionego bohatera. Z ksi��ki Lermontowa. Opowiem ci o nim pewnego dnia.

Pewnego dnia? Bond uwa�a�, �e ju� najwy�szy czas, aby przyst�pi� do interes�w.

��Teraz pos�uchaj, Taniu. � Pr�bowa� nie patrze� na spoczywaj�c� na poduszce pi�kn� twarz. Skupi� wzrok na koniuszku jej brody. � Musimy sko�czy� z wyg�upami i spowa�nie�. O co w tym wszystkim chodzi? Czy naprawd� zamierzasz pojecha� ze mn� do Anglii?

Popatrzy� jej w oczy. Fatalny b��d! Znowu otworzy�a je szeroko z t� przekl�t� szczero�ci�.

��Ale� oczywi�cie!

��Och! � Bonda stropi�a bezpo�rednio�� jej odpowiedzi. Spojrza� na ni� podejrzliwie. � Czy jeste� pewna?

��Tak. � Teraz jej oczy na pewno m�wi�y prawd�. Sko�czy�a flirtowa�.

��Nie boisz si�?

Dostrzeg� cie� przemykaj�cy przez jej twarz. Oznacza� jednak co� innego, ni� my�la� Bond. Po prostu przypomnia�a sobie, �e ma rol� do odegrania. Mia�a by� wystraszona tym, co robi. Przera�ona. Gra, kt�ra wydawa�a si� dawniej tak �atwa, teraz nagle sta�a si� trudna. Niezwyk�e! Wybra�a rozwi�zanie kompromisowe.

��Tak. Boj� si�. Ale teraz ju� nie tak bardzo. Obronisz mnie. Tak my�la�am.

��C�, tak, oczywi�cie, obroni�. � Bond pomy�la� o jej krewnych w Rosji, ale szybko odsun�� od siebie t� my�l. C� robi najlepszego? Pr�buje odm�wi� j� od zdrady? Przesta� my�le� o mo�liwych konsekwencjach tego faktu. � Nie ma si� czym przejmowa�. Zajm� si� tob�. � A teraz sprawa, przed kt�r� si� uchyla�. Odczuwa� dziwaczne za�enowanie. Dziewczyna by�a kim� zupe�nie innym, ni� si� spodziewa�. Zepsuje wszystko stawiaj�c t� spraw�. Ale trzeba to zrobi�.

��No, a co z maszyn�?

Tak. By�o tak, jakby wymierzy� jej policzek. W jej oczach pojawi� si� b�l, nap�yn�y do nich �zy.

Naci�gn�a prze�cierad�o na usta. Oczy nad jego skrajem by�y zimne.

��Wi�c tego naprawd� chcesz.

��Pos�uchaj. � Bond zabarwi� g�os nonszalancj�. � Ta maszyna nie ma nic wsp�lnego z tob� i ze mn�. Ale chc� jej moi ludzie w Londynie. � Przypomnia� sobie o normach bezpiecze�stwa i doda� lekcewa��co: � To nie jest tak bardzo wa�ne. Wiedz� wszystko o tej maszynie i uwa�aj�, �e to cudowny rosyjski wynalazek. Po prostu chcieliby mie� jedn� do skopiowania. Tak jak twoi rodacy kopiuj� zagraniczne kamery i inne rzeczy. � Bo�e, jak kulawo to zabrzmia�o!

��Teraz k�amiesz � wielka kropla stoczy�a si� z szeroko otwartego oka, sp�yn�a po mi�kkim policzku i spad�a na poduszk�. Dziewczyna naci�gn�a prze�cierad�o na ca�� twarz.

Bond wyci�gn�� d�o� i po�o�y� j� na okrytym po�ciel� ramieniu. Rami� odsun�o si� gniewnie.

��Do diab�a z t� cholern� maszyn� � powiedzia� niecierpliwie.

��Ale na rany Boskie, Taniu, musisz wiedzie�, �e mam swoje obowi�zki. Po prostu powiedz tak czy tak i zapomnimy o wszystkim. Jest wiele spraw do om�wienia. Musimy zaplanowa� podr� i tak dalej. Oczywi�cie, moi ludzie jej chc�, bo w przeciwnym razie nie wys�aliby mnie po ciebie i po ni�.

Tatiana wyciera�a oczy prze�cierad�em. Zn�w gwa�townie obsun�a je do ramion. Zdawa�a sobie spraw�, �e zapomina o zadaniu. Tylko �e� Ach, nic. Gdyby tylko powiedzia�, �e je�eli ona z nim pojedzie, maszyna si� nie liczy. To jednak zbyt wybuja�a nadzieja. M�wi� s�usznie. Ma obowi�zki. Tak jak ona.

Podnios�a na� spokojny wzrok.

��Przynios� j�. Bez obaw. Ale nie wspominajmy o niej ju� wi�cej. Teraz pos�uchaj. � Usiad�a prosto, wsparta o poduszk�. � Musimy wyjecha� dzi� wieczorem. � Przypomnia�a sobie lekcj�.

��To jedyna szansa. Dzi� mam nocny dy�ur od osiemnastej. B�d� w biurze sama i zabior� Spektora.

Oczy Bonda zw�zi�y si�. My�l goni�a my�l, kiedy zastanawia� si� nad problemami, z kt�rymi trzeba b�dzie si� upora�. Gdzie j� ukry�. Jak dostarczy� na pierwszy samolot, kiedy strata zostanie ujawniona. B�dzie to ryzykowny interes. Rosjanie nie powstrzymaj� si� przed niczym, aby odzyska� dziewczyn� i Spektora. Blokady na drodze do portu lotniczego. Bomba w samolocie. Ca�y repertuar.

��To cudownie, Taniu. � G�os Bonda brzmia� normalnie. � Ukryjemy ci� przez noc i wyruszymy pierwszym porannym samolotem.

��Nie wyg�upiaj si�. � Tatian� ostrze�ono, �e jej rola zawiera pewne trudne kwestie. � Pojedziemy poci�giem. Orient Expres-sem. Odje�d�a o dziewi�tej wieczorem. Czy s�dzisz, �e wszystkiego sobie nie przemy�la�am? Nie zostan� w Istambule ani minuty d�u�ej, ni� to b�dzie konieczne. O �wicie b�dziemy za granic�. Musisz zdoby� bilety i paszport. B�d� podr�owa� jako twoja �ona. � Popatrzy�a na� rado�nie. � To mi si� b�dzie podoba�. W jednym z takich przedzia��w, o jakich czyta�am. Musz� by� bardzo wygodne. Jak ma�e domki na ko�ach. W ci�gu dnia b�dziemy rozmawia� i czyta�, a noc� ty b�dziesz pe�ni� na korytarzu wart� przed naszym domem.

��Jak cholera � powiedzia� Bond. � Ale pos�uchaj, Taniu. To szale�stwo. Na pewno gdzie� nas dopadn�. Podr� tym poci�giem do Londynu trwa cztery dni i pi�� nocy. Musimy wymy�li� co� innego.

��Nie mam zamiaru � odpar�a dziewczyna bezbarwnie. � Jad� tylko tak. Jak mogliby si� dowiedzie�, je�li b�dziesz sprytny?

Och, Bo�e, pomy�la�a. Dlaczego upierali si� przy tym poci�gu? Ale byli nieust�pliwi. To dobre miejsce na mi�o��, m�wili. B�dzie mia�a cztery dni, by go w sobie rozkocha�. To jej u�atwi sytuacj�, kiedy ju� dotr� do Londynu. On j� b�dzie chroni�. W przeciwnym razie zosta�aby natychmiast osadzona w wi�zieniu. Te cztery dni b�d� mia�y zasadnicze znaczenie. A poza tym, ostrze�ono j�, b�d� mieli w poci�gu ludzi, kt�rzy dopilnuj�, by nie umkn�a. Wi�c uwa�aj i spe�niaj rozkazy. O Bo�e. O Bo�e. A przecie� teraz pragn�a tych czterech dni, sp�dzonych z nim w domku na ko�ach. Jak�e niezwyk�e! Mia�a zadanie go nam�wi�. Teraz nami�tnie tego po��da�a.

Obserwowa�a zamy�lon� twarz Bonda. Czu�a potrzeb� wyci�gni�cia do� r�ki, uspokojenia, �e wszystko b�dzie w porz�dku; �e to tylko nieszkodliwy spisek, aby przemyci� j� do Anglii; �e ani jego, ani jej nie spotka nic z�ego, albowiem cel spisku jest zupe�nie inny.

��C�, nadal my�l�, �e to czyste szale�stwo � powiedzia� Bond, zastanawiaj�c si�, jak zareaguje M. � Ale mo�e si� uda. Paszport ju� mam. B�dzie potrzebna wiza jugos�owia�ska � popatrzy� na ni� surowo. � Nie my�l sobie, �e wsi�dziemy do wagonu id�cego przez Bu�gari� bo dojd� do wniosku, �e chcesz mnie porwa�.

��Bo chc� � zachichota�a Tatiana. � Dok�adnie to pragn� zrobi�.

��Zamknij buzi�, Taniu. Musimy wszystko przemy�le�. Za�atwi� bilety i towarzystwo jednego z naszych ludzi. Na wszelki wypadek. To znakomity go��. Polubisz go. Nazywasz si� Caroline Somerset. Zapami�taj. Jak zamierzasz wsi��� do poci�gu?

��Karolin Siomerset � dziewczyna smakowa�a imi�. � �adne. A ty jeste� mister Siomerset. � Roze�mia�a si� rado�nie. � Ale zabawa. Nie przejmuj si� mn�. Wsi�d� do poci�gu tu� przed odjazdem. Na stacji Sirkeci. Wiem, gdzie to jest. Wi�c na tym koniec. I ju� si� nie martwimy. Zgoda?

��Za��my, �e ci� zawiod� nerwy. Za��my, �e ci� z�api�? � Nagle pewno�� dziewczyny zaniepokoi�a Bonda. Sk�d j� bierze? Po grzbiecie przebieg� mu ostry dreszcz podejrzenia.

��Zanim ci� pozna�am, by�am wystraszona. Teraz ju� nie jestem. � Tatiana usi�owa�a sobie wm�wi�, �e to prawda. A jednak prawie ni� by�o. � Teraz, jak to nazywasz, nie zawiod� mnie nerwy. I nie zdo�aj� mnie z�apa�. Wszystkie rzeczy zostawi� w hotelu, a do biura wezm� t� torebk�, co zawsze. Futra jednak nie mog� zostawi�. Za bardzo je kocham. Jest jednak niedziela i to b�dzie pretekst, �eby przyj�� w nim do biura. Wieczorem o wp� do �smej wyjd�, z�api� taks�wk� i pojad� na dworzec. A teraz sko�cz ju� z t� zmartwion� min�. � Powodowana nieodpartym impulsem wyci�gn�a do niego r�k�. � Powiedz, �e jeste� zadowolony.

Bond przesiad� si� na skraj ��ka. Uj�� jej d�o� i popatrzy� w oczy. Bo�e, pomy�la�. Mam nadziej�, �e wszystko jest w porz�dku. Mam nadziej�, �e ten szale�czy plan si� uda. Czy ta cudowna dziewczyna k�amie? Czy m�wi prawd�? Czy jest rzeczywista? Oczy powiedzia�y mu tylko, �e jest szcz�liwa, �e pragnie, by j� kocha�, �e zdumiewa j� to, co si� z ni� dzieje. Tatiana wyci�gn�a drug� r�k� i otoczywszy szyj� Bonda gwa�townie przyci�gn�a go do siebie. Zrazu jej wargi dr�a�y pod dotkni�ciem jego ust, lecz potem, ogarni�te nami�tno�ci�, rozp�yn�y si� w poca�unku bez ko�ca.

Bond d�wign�� nogi na ��ko. Ca�uj�c j� ci�gle, si�gn�� d�oni� ku lewej piersi i poczu� pod palcami t�ej�cy po��daniem sutek. Jego d�o� b��dzi�a w d� po p�askim brzuchu, a nogi dziewczyny porusza�y si� omdlewaj�co. J�kn�a cicho i odsun�a wargi od jego ust. D�ugie rz�sy opuszczonych powiek dr�a�y jak skrzyde�ka kolibra.

Bond chwyci� skraj prze�cierad�a i jednym szarpni�ciem odrzuci� je w nogi ��ka. Nie mia�a na sobie nic pr�cz aksamitki na szyi i zrolowanych powy�ej kolan czarnych jedwabnych po�czoch. Jej ramiona pocz�y go szuka�.

�adne z nich nie mia�o poj�cia, �e nad nimi, za oprawnym w z�oto fa�szywym lustrem, st�oczeni w ciasnym Gabinet de voyeur dwaj fotografowie ze SMIERSZ-u siedz� tak, jak przed nimi dziesi�tki innych przyjaci� w�a�ciciela hotelu, zaproszonych tu na spektakl nocy po�lubnej.

Obiektywy spogl�da�y beznami�tnie na pe�ne nami�tno�ci arabeski dw�ch cia� � tworzone, niweczone i powstaj�ce na nowo; cicho i nieustannie szumia�y mechanizmy kamer; powietrze chrapliwie wydobywa�o si� z ust obu m�czyzn, a lubie�ny pot �cieka� z ich obrzmia�ych twarzy na tanie ko�nierzyki.

Wielkie poci�gi znikaj� z mapy Europy jeden po drugim, ale wci��, trzy razy w tygodniu, Orient Express �omocze dostojnie po licz�cej tysi�c czterysta mil l�ni�cej drodze z b�yszcz�cej stali pomi�dzy Istambu�em a Pary�em.

Pod lampami �ukowymi dworca niemiecka lokomotywa o d�ugim podwoziu posapywa�a cicho wysilonym oddechem konaj�cego na astm� smoka. Ka�dy ci�ki oddech wydawa� si� na pewno ostatnim. Potem jednak nast�powa� kolejny. Ze z��czy pomi�dzy wagonami unosi�y si� smu�ki pary i rozwiewa�y szybko w ciep�ym sierpniowym powietrzu. Orient Express by� jedynym �ywym poci�giem w szpetnej, tandetnej architektonicznie norze, b�d�cej stambulskim Dworcem G��wnym. Poci�gi na innych torach, zapomniane, stoj�ce bez parowoz�w, czeka�y na dzie� nast�pny. Tylko tor trzeci i jego peron pulsowa� tragiczn� poezj� odjazdu.

Napis z ci�kich br�zowych liter na granatowym boku wagonu m�wi�: COMPAGNIE INTERNATIONALE DES WAGON-LITS ET DES GRANDS EXPRESS EUROPEENS. Powy�ej wsuni�ta w metalow� ram� p�aska �elazna tablica oznajmia�a wielkimi czarnymi literami na bia�ym tle ORIENT EXPRESS, poni�ej za� w trzech rz�dach podano przebieg trasy:

Poci�g z rykiem gna� przez noc. Bond siedzia�, obserwowa� umykaj�cy do ty�u, oblany �wiat�em ksi�yca pejza�, i koncentrowa� si� na tym, by nie zasn��.

Wszystko za� sprzysi�g�o si� w tej mierze przeciwko niemu � pospieszny galop stalowych k�, hipnotyczny lot przewod�w telegraficznych, rozbrzmiewaj�cy niekiedy melancholijnie i koj�co j�k gwizdka parowego upominaj�cego si� o woln� drog�, senne pobrz�kiwanie z��czy na obu ko�cach korytarza, ko�ysanka skrzypni�� wydawanych przez drewniane wyposa�enie male�kiego pokoju. Nawet ciemnofioletowe migotanie �wiate�ka nocnego nad drzwiami zdawa�o si� m�wi�: �B�d� za ciebie czuwa�. P�ki p�on�, nie mo�e zdarzy� si� nic z�ego. Zamknij oczy i �pij, �pij."

G�owa dziewczyny na jego kolanach by�a ciep�a i ci�ka. Z ogromn� natarczywo�ci� rzuca� si� w oczy fakt, �e na ��ku pozostaje akurat tyle miejsca, by wsun�wszy si� pod prze�cierad�o Bond m�g� ciasno przytuli� si� do plec�w Tatiany i ukry� twarz w rozrzuconym na poduszce woalu jej w�os�w.

Bond mocno zacisn�� powieki i zaraz je otworzy�. Ostro�nie uni�s� d�o�. Czwarta. Jeszcze tylko godzina do granicy tureckiej. Mo�e zdo�a si� przespa� w ci�gu dnia. Zaklinuje drzwi, da jej bro� i poleci czuwa�.

Popatrzy� na pi�kny u�piony profil. Jak�e niewinnie wygl�da�a ta dziewczyna z rosyjskiego wywiadu � fr�dzla rz�s nad �agodn� wypuk�o�ci� policzka, rozchylone, nie�wiadome niczego wargi, d�ugi kosmyk w�os�w zab��kany na czole, kt�ry mia�by ochot� starannie odczesa� do ty�u, aby wr�ci� do pozosta�ych, a wreszcie r�wne, spokojne falowanie pulsu na obna�onej szyi. Dozna� przyp�ywu czu�o�ci i zapragn�� impulsywnie chwyci� j� w ramiona i mocno do siebie przytuli�. Chcia�, by si� zbudzi�a � mo�e w �rodku jakiego� snu � by m�g� jej powiedzie�, �e wszystko w porz�dku, a potem patrze�, jak pogodnie zasypia znowu.

Nalega�a, �e chce spa� w taki w�a�nie spos�b.

��Nie zasn�, je�li nie b�dziesz mnie tuli� � powiedzia�a. � Musz� wiedzie�, �e ca�y czas jeste� przy mnie. By�oby strasznie obudzi� si� nie czuj�c ciebie obok. Prosz�, James. Prosz�, duszka.

Bond zdj�� marynark� i krawat, a potem usadowi� si� w rogu ze stopami wspartymi na walizce i wsuni�t� pod poduszk� Berett� w zasi�gu r�ki. Nie skomentowa�a tych przygotowa� ani s�owem. Zdj�a z siebie wszystko z wyj�tkiem czarnej aksamitki na szyi, i udawa�a, �e nie zachowuje si� wyzywaj�co, kiedy bez szczypty wstydu wchodzi�a do ��ka i mo�ci�a si� w nim wygodnie. Wyci�gn�a ku niemu ramiona, Bond za� przytrzyma� j� za w�osy i poca�owa� jeden jedyny raz, d�ugo i brutalnie. Potem kaza� jej spa�, wr�ci� do poprzedniej pozycji i z lodowatym spokojem czeka�, az przestanie go dr�czy� w�asne cia�o. Pomrukuj�c sennie u�o�y�a si� z jednym ramieniem przerzuconym przez jego uda. Zrazu tuli�a go mocno, potem stopniowo coraz s�abiej, a wreszcie usn�a.

Bezceremonialnie Bond wyrzuci� z duszy wszelkie my�li na jej temat i skoncentrowa� si� na czekaj�cej ich podr�y.

Niebawem wyjad� z Turcji. Czy jednak w Grecji b�dzie �atwiej? Anglia z Grecj� nie darz� si� nadmiern� sympati�. A Jugos�awia? Po czyjej stronie jest Tito? Prawdopodobnie po obu. Bez wzgl�du na wykonywane rozkazy trzej ludzie z MGB albo ju� wiedz�, �e Bond i Tatiana s� w poci�gu, albo wnet b�d� wiedzie�. Nie mo�e przez cztery dni siedzie� z ni� w przedziale zaci�gn�wszy zas�ony. Telefon z kt�rej� stacji poinformuje Istambu� o ich obecno�ci w poci�gu, natomiast zagini�cie Spektora b�dzie wiadome ju� rano. Co potem? Po�pieszne demarche przez ambasady sowieckie w Atenach i Belgradzie? �eby wysadzi� dziewczyn� z poci�gu jako z�odziejk�? A mo�e to zbyt proste? Je�li jest natomiast bardziej skomplikowane � je�li stanowi element jakiego� tajemniczego spisku, jakiej� pokr�tnej rosyjskiej kombinacji � czy nie powinien przypadkiem dokona� uniku? Wysi��� z dziewczyn� od ty�u na kt�rej� z przydro�nych stacji, wynaj�� auto, a p�niej z�apa� jako� samolot do Londynu?

Na dworze �wietlisty przed�wit pocz�� obrysowywa� granatem umykaj�ce drzewa i ska�y. Bond spojrza� na zegarek. Pi�ta. Powinni zaraz by� w Uzunkopru. Co si� dzieje w innych wagonach? Co zwojowa� Kerim?

Bond rozlu�ni� si� i rozsiad� wygodnie. Koniec ko�c�w istnia�o proste, banalne rozstrzygni�cie problemu. Je�li we dw�ch zdo�aj� pozby� si� szybko trzech agent�w MGB, pozostan� w poci�gu, trzymaj�c si� pierwotnego planu. Je�li nie, gdzie� w Grecji Bond wysi�dzie wraz z Tatian� i Spektorem i ruszy do kraju inn� drog�. By� jednak za pozostaniem, gdyby okoliczno�ci uleg�y poprawie. I jemu, i Kerimowi nie brak�o pomys�owo�ci; Kerim dysponowa� w Belgradzie agentem, kt�ry mia� wyj�� na poci�g. Zawsze pozostawa�y ambasady.

Umys� Bonda nie ustawa� w wysi�ku, sumuj�c wszystkie �za", zbywaj�c jak najwi�ksz� liczb� �przeciw". Za ca�� t� kalkulacj� Bond przyznawa� si� przed sob� z ca�kowitym spokojem, �e ma w�ciek�� ochot� doprowadzi� t� parti� do ko�ca i przekona� si�, o co w niej chodzi. Pragn�� stawi� tym ludziom czo�a, rozgry�� zagadk�, a je�li rzecz by�a rodzajem spisku � udaremni� go i wygra�. M. pozostawi� mu inicjatyw�. Mia� w r�ku dziewczyn� i Spektora. Po co panikowa�? Czy s� tu jakiekolwiek powody do paniki? Ucieczka by�aby szale�stwem i mo�e unikni�cie jednej pu�apki tylko zap�dzi�oby go w drug�. Poci�g gwizdn�� przeci�gle i pocz�� zwalnia�.

Teraz co si� tyczy pierwszej rundy. Je�li Kerim poniesie fiasko. Je�li trzej m�czy�ni pozostan� w poci�gu�

W przeciwn� stron� przeparadowa� ci�gni�ty przez wyt�aj�c� wszystkie si�y lokomotyw� d�ugi sk�ad towarowy. Orient Express zazgrzyta� i szarpn�� na zwrotnicach, a potem odbi� od linii g��wnej. Na zewn�trz ukaza�y si� cztery nitki tor�w, pomi�dzy kt�rymi ros�a trawa, i pusta rampa roz�adunkowa. Zapia� kogut. Express zwolni� do tempa marszu i na koniec, z westchnieniem hamulc�w hydraulicznych i �wistem spuszczanej pary, zgrzytliwie stan��. Dziewczyna poruszy�a si� we �nie. Bond delikatnie prze�o�y� jej g�ow� na poduszk�, wsta� i wysun�� si� z przedzia�u.

By�a to typowa prowincjonalna stacja Ba�kan�w � ob�o�ona nie wyg�adzonym kamieniem fasada surowych budynk�w, zakurzony pas peronu � r�wnego z gruntem, a zatem zmuszaj�cego wysiadaj�cych do d�ugiego zeskoku � nieco dziobi�cych ziemi� kur i paru niechlujnych, zaro�ni�tych urz�dnik�w, kt�rzy stoj�c bezczynnie nawet nie pr�bowali struga� wa�nego. W przodzie, obok ta�szej cz�ci sk�adu, rozgadana horda wie�niak�w z tobo�kami i koszykami z wikliny czeka�a na zako�czenie kontroli celnej i paszportowej, aby wcisn�� si� do wagon�w i do��czy� do upchanego w nich roju.

Naprzeciwko Bonda wychodzi�y na peron zamkni�te drzwi, a wisz�ca nad nimi tablica informowa�a POLIS. Bond odni�s� wra�enie, i� w brudnym oknie obok tych drzwi mign�a mu g�owa i barki Kerima.

��Passeports. Douanes!

W korytarzu pojawi� si� cywil w towarzystwie dw�ch policjant�w; mieli ciemnozielone mundury i pistolety w kaburach u czarnych pas�w. Poprzedza� ich konduktor pukaj�cy do drzwi.

Kiedy dotarli do dwunastki, konduktor wyg�osi� pe�n� wzburzenia przemow� po turecku i wyci�gn�wszy przed siebie plik paszport�w i bilet�w u�o�y� je w wachlarz jak karty do gry i pocz�� kolejno przegl�da�. Gdy sko�czy�, cywil przywo�a� gestem dw�ch policjant�w, zapuka� z wigorem do drzwi, a kiedy si� otwar�y � wkroczy� do �rodka.

Bond nieznacznie przesuwa� si� korytarzem. S�ysza� mamrotanie w kiepskiej niemczy�nie. Jeden z g�os�w by� opanowany, drugi � wystraszony i gor�cy. Paszport i bilet herr Kurta Goldfarba zagin�y. Czy herr Goldfarb zabra� je mo�e z przedzia�u konduktora? Z pewno�ci� nie. A czy w og�le herr Goldfarb wr�czy� konduktorowi swe papiery? Naturalnie. Zatem sytuacja jest w najwy�szym stopniu niefortunna. Nale�y przeprowadzi� dochodzenie. Bez w�tpienia Poselstwo Niemieckie w Istambule wyja�ni spraw� (ta sugestia rozbawi�a Bonda). Tymczasem nale�y o�wiadczy� z ubolewaniem, �e pan Goldfarb nie mo�e kontynuowa� podr�y. Bez w�tpienia b�dzie w stanie podj�� j� jutro. Herr Goldfarb zechce si� ubra�. Jego baga� zostanie przeniesiony do poczekalni.

Agent MGB, kt�ry wypad� na korytarz, okaza� si� smag�ym po�udniowcem, a zarazem najni�szym rang� z �go�ci". Jego ziemista twarz by�a szara ze strachu. By� rozczochrany i ubrany tylko w spodnie od pi�amy. W rozpaczliwym po�piechu, z jakim pogna� korytarzem, nie by�o jednak nic komicznego. Przy sz�stce stan�� i wzi�� si� w gar��. Zapuka� z trudem panuj�c nad nerwami. Drzwi uchyli�y si� na d�ugo�� �a�cucha, a Bond dostrzeg� mi�sisty nos i kawa�ek w�sa. �a�cuch zosta� zdj�ty i Goldfarb wszed� do �rodka. Nast�pi�a chwila ciszy, podczas kt�rej cywil sprawdza� dokumenty dw�ch starszych Francuzek z dziesi�tki, a potem Bonda.

Ledwie spojrza� na jego paszport. Zatrzasn�� dokument i odda� konduktorowi.

��Podr�uje pan z Kerim Bejem? � zapyta� po francusku. Jego oczy by�y nieobecne.

��Tak.

��Merci, Monsieur. Bon voyage. - Zasalutowa�, odwr�ci� si� na pi�cie i zapuka� gwa�townie do drzwi przedzia�u sz�stego. Otwar�y si� i wszed� do �rodka.

Pi�� minut p�niej rozwar�y si� ponownie. Cywil, w�adczo teraz wyprostowany, przywo�a� policjant�w i surowo powiedzia� im co� po turecku. Potem odwr�ci� si� w stron� przedzia�u.

��Prosz� si� uwa�a� za aresztowanego, mein Herr. Pr�ba przekupstwa funkcjonariusza pa�stwowego jest w Turcji powa�nym przest�pstwem.

Rozleg�a si� gniewna oracja w kiepskiej niemczy�nie Goldfarba, kt�r� uci�o w p� s�owa jedno kr�tkie, stanowcze zdanie po rosyjsku. Ukaza� si� inny Goldfarb, Goldfarb z oczami szale�ca, pow�drowa� na o�lep korytarzem i wszed� do numeru dwunastego. Policjant zaj�� stanowisko przy drzwiach i czeka�.

��A teraz pa�skie papiery, mein Herr. Prosz� bli�ej. Musz� por�wna� ze zdj�ciem. � Tajniak podni�s� do �wiat�a niemiecki paszport w zielonych ok�adkach. � Bli�ej prosz�.

Z twarz� poblad�� od gniewu agent MGB podaj�cy si� za Benza wyszed� niech�tnie na korytarz. Mia� na sobie l�ni�cy niebieski szlafrok z jedwabiu. Z wy�szo�ci� jego twarde br�zowe oczy spojrza�y wprost w oczy Bonda.

Cywil zamkn�� paszport i wr�czy� go konduktorowi.

��Pa�skie papiery s� w porz�dku, mein Herr. A teraz, je�li pan pozwoli, baga�. � Wszed� do przedzia�u, maj�c za sob� drugiego policjanta. Cz�owiek z MGB odwr�ci� ku Bondowi sw�j wygolony kark i przypatrywa� si� rewizji.

Bond zauwa�y� wybrzuszenie pod lew� pach� i zarys pasa wok� bioder. Zastanawia� si�, czy powinien zwr�ci� na to uwag� tajniaka. Doszed� do wniosku, �e lepiej siedzie� cicho. Mogli go wzi�� na �wiadka.

Rewizja by�a sko�czona. Cywil zasalutowa� z rezerw� i pod��y� w g��b korytarza. Go�� z MGB wr�ci� do sz�stki i zatrzasn�� za sob� drzwi.

Szkoda, pomy�la� Bond. Jeden si� wymkn��.

Popatrzy� w okno. Ku drzwiom oznaczonym napisem POLIS eskortowano oty�ego m�czyzn� w szarym filcowym kapeluszu. Na karku mia� rozogniony czyrak. W g��bi korytarza trzasn�y drzwi. Pod opiek� policjanta z wagonu wysiad� Goldfarb. Id�c z pochylon� g�ow� przeci�� zakurzony peron i znikn�� w tych samych drzwiach, co jego kompan.

Parow�z gwizdn��, by�o to jednak gwizdni�cie nowego rodzaju � zuchwa�a, przera�liwa fanfara greckiego maszynisty. Zatrza�ni�to drzwi wagonu sypialnego. Ukaza� si�, zmierzaj�cy w kierunku stacji, cywil z drugim policjantem. Stra�nik na ko�cu poci�gu zerkn�� na zegarek i wyci�gn�� chor�giewk�. Nast�pi�o szarpni�cie, s�abn�ce crescendo wybuchowych sapni�� parowozu i pierwsza cz�� sk�adu Orient Expressu podj�a podr�. Druga, kt�ra pod��y tras� p�nocn� przez �elazn� Kurtyn� � przez odleg�y o zaledwie pi��dziesi�t mil Dragoman na granicy bu�garskiej � pozosta�a przy zakurzonym peronie, czekaj�c na jej podj�cie.

Bond otworzy� okno i po raz ostatni spojrza� na tureckie przej�cie graniczne, gdzie w pustym pokoju siedzi dw�ch m�czyzn, na kt�rych tak jakby ci��y�y ju� wyroki �mierci. Dwa ptaszki z g�owy, pomy�la�. Dwa z trzech. Szanse prezentowa�y si� lepiej.

Obserwowa� pusty peron z jego kurami i samotn� sylwetk� stra�nika a� do chwili, gdy d�ugi poci�g zatrz�s� si� na zwrotnicach i z szarpni�ciem wypad� na pojedyncz� g��wn� lini�. Z brzydkiego, wy�arzonego terenu przeni�s� wzrok na s�o�ce, co jak z�ota gwinea stawa�o z r�wnin Turcji. Zapowiada� si� pi�kny dzie�.

Cofn�� g�ow� przed ch�odnym, aromatycznym powietrzem poranka i ze szcz�kiem zasun�� okno.

Podj�� decyzj�. Pozostanie w poci�gu i rozegra parti� do ko�ca.

Gor�ca kawa ze skromniutkiego bufetu w Pithion (wagon restauracyjny zostanie do��czony dopiero w po�udnie), bezbolesna wizyta pogranicznik�w i celnik�w greckich i ju� �cielono ��ka, a poci�g spieszy� na po�udnie, ku Zatoce w g�rnej cz�ci Morza Egejskiego. Na zewn�trz by�o teraz wi�cej �wiat�a i barw. Oddycha�o si� such-szym powietrzem. M�czy�ni na ma�ych stacyjkach i w polach byli przystojni. W s�o�cu dojrzewa�y s�oneczniki, kukurydza i tyto�. By� to, jak powiedzia� Darko, inny dzie�.

Bond umy� si� i ogoli� pod rozbawionym spojrzeniem Tatiany. Pochwala�a fakt, �e nie nat�uszcza sobie w�os�w.

��To plugawy zwyczaj � powiedzia�a. � S�ysza�am, �e ho�duje mu wielu Europejczyk�w. Nam w Rosji nie przysz�oby do g�owy nic podobnego. Brudz� si� od tego poduszki. Ale dziwne, �e wy, na Zachodzie, nie u�ywacie perfum. Wszyscy nasi m�czy�ni u�ywaj�.

��My si� myjemy � odpar� Bond z ironi�. Protestowa�a gor�co, gdy rozleg�o si� pukanie do drzwi. By� to

Kerim. Bond wpu�ci� go do �rodka. Kerim sk�oni� si� dziewczynie.

��Co za czaruj�ca scena rodzinna � oznajmi� rado�nie, sadowi�c swe masywne cielsko w rogu przy drzwiach. � Niecz�sto widuje si� urodziwsz� par� szpieg�w.

Tatiana spojrza�a na� gniewnie.

��Nie jestem przyzwyczajona do zachodnich dowcip�w � powiedzia�a ozi�ble.

�miech Kerima by� rozbrajaj�cy.

��C�, przyzwyczaisz si�, moja droga. W Anglii maj� kr��ka na punkcie dowcip�w. Uznaje si� tam za stosowne �artowanie dos�ownie z wszystkiego. Ja te� nauczy�em si� �artowa�, to smaruje ko�a. Ob�mia�em si� dzisiejszego ranka jak norka. Ci nieszcz�nicy w Uzunkopru! Jak�e chcia�bym tam by�, kiedy policja zatelefonuje do konsulatu niemieckiego w Istambule. To w�a�nie najgorsze w fa�szowaniu paszport�w. Nietrudno je wyprodukowa�, lecz prawie nie spos�b sfa�szowa� r�wnie� �wiadectwa urodzin � dokumenty kraj�w, kt�re jakoby je wystawi�y. Obawiam si�, �e kariery dw�ch pani towarzyszy dobieg�y smutnego kresu, pani Somerset.

��Jak to zrobi�e�? � Bond wi�za� krawat.

��Pieni�dze i wp�ywy. Pi��set dolar�w dla konduktora. Troch� pohukiwania przed policj�. Szcz�cie, �e nasz przyjaciel spr�bowa� �ap�wki. Szkoda, �e ten cwany Benz z s�siedniego przedzia�u � ukaza� gestem �cian� � nie da� si� w to wpl�ta�. Nie mog�em dwukrotnie odstawi� tego numeru z paszportami. Za�atwimy go jako� inaczej. Pryszczaty by� �atwy. Nie m�wi� po niemiecku, a jazda bez biletu to powa�na sprawa. No c�, dzie� zacz�� si� korzystnie. Wygrali�my pierwsz� rund�, ale nasz mi�y s�siad b�dzie teraz bardzo ostro�ny. Wie, z czym si� musi liczy�. Mo�e tak lepiej. Konspirowanie was dwojga przez ca�y dzie� by�oby m�cz�ce. Teraz mo�emy si� porusza� � a nawet zje�� wsp�lnie lunch, je�eli we�miecie ze sob� klejnoty rodzinne. Musimy uwa�a�, czy nasz przyjaciel nie b�dzie dzwoni� z kt�rej� ze stacji. W�tpi� jednak, czy si� upora z greck� telefoni�. Prawdopodobnie zaczeka do Jugos�awii. Ale tam dysponuj� ju� organizacj�. Mo�emy dosta� posi�ki, je�li oka�� si� potrzebne. Powinna to by� niezmiernie interesuj�ca podr�. W Orient Expressie nigdy nie brakuje emocji � wsta� i otworzy� drzwi � ani romantyki. � Pos�a� u�miech w g��b przedzia�u. � Odezw� si� w porze lunchu! Jedzenie greckie jest jeszcze gorsze ni� tureckie, ale nawet m�j �o��dek s�u�y Kr�lowej.

Bond wsta� i zamkn�� drzwi. Tatiana prychn�a:

��Tw�j przyjaciel nie jest kulturnyj! To nielojalno�� m�wi� o kr�lowej w taki spos�b.

Bond przysiad� si� do niej.

��Taniu � powiedzia� cierpliwie. � To cudowny cz�owiek.

I dobry przyjaciel. Je�li o mnie chodzi, mo�e m�wi�, co sobie chce. Zazdro�ci mi. Chcia�by mie� tak� dziewczyn� jak ty. Wi�c ci� dra�ni. To taka forma flirtu. Powinna� przyjmowa� j� jako komplement.

��Tak s�dzisz? � popatrzy�a na� swymi wielkimi b��kitnymi oczyma. � Ale to, co powiedzia� o swoim �o��dku i g�owie waszego pa�stwa. To by�o niegrzeczne wobec kr�lowej. W Rosji by�oby to uznane za dow�d bardzo z�ego wychowania.

Wci�� si� jeszcze spierali, gdy poci�g stan�� na pra�onej s�o�cem i roj�cej si� od much stacji Alexandropolis. Bond otworzy� drzwi na korytarz i przedzia� uton�� w s�o�cu, kt�re wisia�o nad bladym zwierciad�em morza, zlewaj�cego si�, niemal bez horyzontu, z niebem koloru greckiej flagi narodowej.

Zjedli lunch, a ci�ka torba spoczywa�a pod sto�em pomi�dzy nogami Bonda. Kerim szybko zaprzyja�ni� si� z dziewczyn�. Agent MGB nazwiskiem Benz unika� wagonu restauracyjnego. Widzieli go na peronie, jak kupowa� kanapki i piwo w obwo�nym bufecie. Kerim zaproponowa�, �eby zaprosi� go na czwartego do bryd�a. Bond poczu� si� nagle bardzo zm�czony i to za spraw� tego zm�czenia pomy�la�, �e t� niebezpieczn� podr� zmieniaj� w piknik. Tatiana zauwa�y�a jego milczenie. Wsta�a, oznajmiaj�c, �e musi odpocz��. Wychodz�c z wagonu restauracyjnego s�yszeli, jak Kerim zamawia rado�nie koniak i cygara.

Po powrocie do przedzia�u Tatiana powiedzia�a stanowczo:

��Teraz ty b�dziesz spa�.

Zaci�gn�a zas�ony, wymazuj�c wraz z jaskrawym blaskiem popo�udnia widok bezkresnych, wypalonych p�l kukurydzy, tytoniu i zmarnia�ych s�onecznik�w. Przedzia� zamieni� w ciemnozielon� jaskini�. Bond zaklinowa� drzwi, wr�czy� dziewczynie bro� i wyci�gn�wszy si� z g�ow� na jej kolanach bezzw�ocznie zasn��.

D�ugi poci�g wi� si� przez p�nocn� Grecj� u podn�a Rodop�w. Min�li Xanthi, Drama i Serrai, a potem byli ju� na wy�ynach Macedonii, sk�d linia kolejowa skr�ca�a wprost na po�udnie, ku Salonikom.

Zapada� ju� zmierzch, kiedy Bond obudzi� si� w mi�kkiej ko�ysce jej ramion. Natychmiast, jakby czeka�a tylko na t� chwil�, Tatiana uj�a w obie d�onie jego twarz i spojrzawszy mu w oczy zapyta�a usilnie:

��Duszka, jak d�ugo to wszystko b�dzie trwa�?

��D�ugo. � Umys� Bonda by� wci�� rozpieszczony snem.

��Ale jak d�ugo?

Bond popatrzy� w jej pi�kne, niespokojne oczy. Otrz�sn�� dusz� z resztek snu. By�o niemo�liwo�ci� si�gn�� wzrokiem poza te trzy najbli�sze dni w poci�gu, poza moment przybycia do Londynu. Nale�a�o uzmys�owi� sobie fakt, �e ta dziewczyna by�a agentem nieprzyjaciela. Jego uczucia nie b�d� interesowa� funkcjonariuszy �ledczych z Service i z ministerstw. Inne organizacje wywiadowcze te� b�d� si� chcia�y dowiedzie�, co ma im do powiedzenia na temat aparatu, dla kt�rego pracowa�a.

Mo�e ju� z Dover zabior� j� do �Klatki", pilnie strze�onego prywatnego domu w pobli�u Guilford, gdzie zostanie umieszczona w komfortowym, ale jak�e naszpikowanym elektronik� pokoju. Jeden po drugim, b�d� jej sk�ada� wizyty kompetentni panowie w cywilu, toczy� z ni� rozmowy, kt�re � nagrywane przez trudz�cy si� pi�tro ni�ej magnetofon � zostan� nast�pnie przepisane i przesiane w poszukiwaniu drobin nowych fakt�w oraz, rzecz jasna, sprzeczno�ci, do kt�rych doprowadz� j� rozm�wcy. Mo�e r�wnie� podsun� jej kapusia � mi�� rosyjsk� dziewczyn�, kt�ra b�dzie z Tatian� wsp�czu�a z powodu sposobu, w jaki jest traktowana, kt�ra zasugeruje metody ucieczki, rozpocz�cia pracy na dwie strony, przekazania rodzicom �niewinnej" informacji. Mo�e to trwa� tygodniami i miesi�cami. Tymczasem Bond b�dzie taktownie trzymany od niej na dystans, je�eli prowadz�cy spraw� nie uznaj�, �e wykorzystuj�c ich wzajemne uczucia uda si� sk�oni� Tatian� do zdradzenia nowych tajemnic. Co potem? Zmienione nazwisko, szansa rozpocz�cia nowego �ycia w Kanadzie, tysi�c funt�w rocznie z funduszu s�u�b wywiadowczych. A kiedy wywik�a si� ju� z tego wszystkiego, gdzie" b�dzie on? Mo�e na drugim ko�cu �wiata. Zreszt� nawet gdyby by� w�wczas w Londynie, ile z uczucia, jakie dla niego �ywi�a, przetrwa obr�bk� w maszynie �ledczej? Jak bardzo po tych wszystkich przej�ciach b�dzie nienawidzi� Anglik�w lub nimi gardzi�? A skoro o tym mowa: ile �aru b�dzie wtedy mia� w sobie jego dzisiejszy ogie�? '- Duszka - powt�rzy�a Tatiana. � Jak d�ugo?

��Tak d�ugo, jak to b�dzie mo�liwe. Zale�y od nas. Wielu ludzi wejdzie pomi�dzy nas. Zostaniemy roz��czeni. Nie b�dzie zawsze tak jak teraz, w tym ma�ym pokoiku. Za kilka dni b�dziemy musieli wyj�� na �wiat i to nam nie przyjdzie �atwo. Nie mia�oby sensu m�wienie ci czego� innego. Twarz Tatiany poja�nia�a. U�miechn�a si� do Bonda.

��Masz s�uszno��. Nie b�d� zadawa� wi�cej g�upich pyta�. Ale nie powinni�my d�u�ej marnowa� czasu.

Unios�a jego g�ow�, wsta�a i po�o�y�a si� obok niego.

Godzin� p�niej, kiedy Bond sta� na korytarzu, u jego boku znalaz� si� nagle Darko Kerim. Uwa�nie zbada� twarz Bonda i powiedzia� przewrotnie:

��Nie powiniene� tak d�ugo sypia�. Przegapi�e� historyczne pejza�e p�nocnej Grecji. No i czas ju� na premier seruice.

��Potrafisz tylko my�le� o jedzeniu � odpar� Bond. Skini�ciem g�owy ukaza� drzwi s�siedniego przedzia�u. � Jak tam nasz przyjaciel?

��Ani drgn��. Konduktor mia� go na oku. Ten facet sko�czy jako najbogatszy konduktor w sp�ce wagon�w sypialnych. Pi��set dolar�w za papiery Goldfarba, a teraz po st�wce rycza�tu dziennie. � Kerim zachichota�. � Powiedzia�em, �e mo�e nawet dostanie medal za zas�ugi wobec Turcji. Jest przekonany, �e �cigamy gang przemytniczy. Ten poci�g to g��wny �rodek przerzutu opium do Pary�a. Nie jest wcale zdziwiony, a tylko mile zaskoczony wysoko�ci� honorari�w. No a ty, dowiedzia�e� si� czego� wi�cej od tej swojej rosyjskiej ksi�niczki? Wci�� mam obawy. Jest za spokojnie. Ci dwaj, kt�rzy zostali, mogli sobie, tak jak m�wi dziewczyna, zupe�nie niewinnie jecha� do Niemiec. Benz, by� mo�e, nie wy-�ciubia nosa, bo si� nas boi. Wszystko idzie jak po ma�le, a jednak, a jednak� � Kerim pokr�ci� g�ow�. � Ci Rosjanie to fantastyczni szachi�ci. Kiedy chc� przeprowadzi� operacj�, czyni� to b�yskotliwie. Rozgrywka jest drobiazgowo zaplanowana, ruchy przeciwnika wzi�te pod uwag� � przewidziane i skontrowane. Gdzie� w g��bi duszy � twarz Kerima odbijaj�ca si� w szybie by�a pos�pna � mam wra�enie, �e ty, ja i dziewczyna jeste�my pionkami na bardzo wielkiej planszy� �e pozwala si� nam wykonywa� ruchy, bo nie k��c� si� one z rozgrywk� Rosjan.

��Ale jaki jest cel operacji? � Bond patrzy� w mrok. M�wi� do swego odbicia w szybie. � Co chc� osi�gn��? Ci�gle do tego wracamy. Oczywi�cie, wszyscy w�szyli�my w tym jaki� spisek. A dziewczyna mo�e sobie nawet nie zdawa� sprawy, �e jest we� zamieszana. Wiem, �e co� ukrywa, ale s�dz�, �e to tylko drobny sekrecik, kt�ry uwa�a za ma�o istotny. Obiecuje, �e powie mi wszystko po przyje�dzie do Londynu. Wszystko? Co ma na my�li? Powtarza tylko, �e musz� ufa� �e nie ma niebezpiecze�stwa. Musisz przyzna�, Darko � Bond szuka� potwierdzenia w spokojnych, przebieg�ych oczach � �e na razie staje na wysoko�ci zadania.

W oczach Kerima nie by�o entuzjazmu. Nic nie powiedzia�.

Bond wzruszy� ramionami.

��Przyznaj�, �e si� w ni� wklapa�em. Ale nie jestem g�upcem, Darko. Szuka�em przes�anek wszystkiego, co mog�oby okaza� si� pomocne. Rozumiesz, niejednego mo�na si� dowiedzie�, kiedy padaj� pewne bariery. Pad�y i wiem, �e m�wi prawd�. W ka�dym b�d� razie dziewi��dziesi�t procent prawdy. I wiem, �e te dziesi�� procent uwa�a za pozbawione znaczenia. Je�li oszukuje, to dlatego, �e jest oszukiwana. To mo�liwe, je�li si� przyjmie t� twoj� szachow� analogi�. Ale wci�� wracamy do pytania, czemu to wszystko s�u�y. � G�os Bonda stwardnia�. � I je�li chcesz wiedzie�, to chc� pozosta� w grze, dop�ki si� nie dowiemy.

Up�r, maluj�cy si� na twarzy Bonda, wywo�a� weso�o�� Kerima, kt�ry nagle wybuch� �miechem.

��B�d�c na twoim miejscu, przyjacielu, wy�lizgn��bym si� z poci�gu w Salonikach � z maszyn� i, je�li sobie �yczysz, tak�e z dam�, cho� to ju� nie jest takie wa�ne. Wynaj��bym samoch�d do Aten i pierwszym samolotem polecia� do Londynu. No, ale mnie nie wychowano na gracza. � Kerim wym�wi� te s�owa z ironi�. � Dla mnie to nie gra. To interes. Z tob� inaczej. Jeste� hazardzist�. M. tak�e. Musi by� hazardzist�, bo w innym razie nie da�by ci wolnej r�ki. On tak�e chce pozna� rozwi�zanie tej �amig��wki. Niech tam. Ale ja wol� gra� ostro�nie, na pewniaka, zdaj�c si� jak najrzadziej na los szcz�cia. S�dzisz, �e sytuacja jest korzystna, �e ci sprzyja? � Darko Kerim odwr�ci� si� i stan�� z Bondem twarz� w twarz. � Pos�uchaj, przyjacielu � powiedzia� z moc�, k�ad�c wielk� d�o� na ramieniu Bonda. � Oto jest st� bilardowy. Normalny, p�aski, zielony st� do bilardu. Uderzy�e� swoj� bia�� kul�, kt�ra cicho i g�adko toczy si� ku czerwonej. Kiesze� jest tu� obok. W spos�b fatalny i nieunikniony trafisz czerwon�, kt�ra wpadnie do kieszeni. Takie jest prawo sto�u do bilarda, prawo sali bilardowej. Lecz gdzie� poza orbit� tych zdarze� pilot odrzutowca straci� przytomno�� i jego samolot pikuje wprost na t� sal� bilardow�� albo ma wybuchn�� ruroci�g gazowy� albo zaraz uderzy piorun. Budynek wali si� i na ciebie, i na st� bilardowy. Co si� zatem sta�o z t� bia�� kul�, kt�ra nie mog�a chybi� czerwonej, i z czerwon�, kt�ra nie mog�a nie wpa�� do kieszeni? Bia�a kula nie mog�a chybi� wedle praw sto�u bilardowego. Lecz prawa sto�u bilardowego nie s� prawami jedynymi, tak samo jak w toczonej teraz grze nie maj� wy��czno�ci prawa rz�dz�ce drog�, jak� i ty, i poci�g pokonujecie ku swym przeznaczeniom.

Kerim ufwa�. Skwitowa� swoj� oracj� bagatelizuj�cym wzruszeniem ramion.

��S� to sprawy, m�j przyjacielu, dobrze ci znane � powiedzia� z lekk� nut� przeprosin. � A ja od prawienia tych bana��w poczu�em pragnienie. Pop�d� dziewczyn� i chod�my na kolacj�. Tylko b�agam, wystrzegaj si� niespodzianek. � Po�o�y� d�o� na wysoko�ci �rodkowego guzika marynarki. � Podkre�lam wag� tej pro�by k�ad�c r�k� nie na sercu, boby to by�o za powa�ne, lecz na �o��dku, kt�ry ma dla mnie wielkie znaczenie. Obu nas czekaj� niespodzianki. Cygan m�wi�, by�my na siebie uwa�ali. Teraz ja powtarzam to samo. Mo�emy toczy� rozgrywk� na stole bilardowym, ale nie zapominajmy o czujno�ci wobec reszty �wiata. M�j nos � poklepa� go � tak mi m�wi.

�o��dek Kerima zaburcza� natarczywie, jak zbagatelizowany aparat telefoniczny z kim� rozz�oszczonym i upartym po drugiej stronie przewodu.

��No w�a�nie � powiedzia� Kerim z trosk�. � A nie m�wi�em? Musimy koniecznie co� zje��.

Sko�czyli kolacj� w chwili, gdy poci�g dotar� do obrzydliwie nowoczesnej stacji w�z�owej w Thessalonikach. Ruszyli z powrotem korytarzem, a zanim rozstali si� na noc, Kerim ostrzeg� d�wigaj�cego ma��, ci�k� torb� Bonda:

��Nied�ugo znowu b�dziemy niepokojeni. Granica o pierwszej. Grecy to ma�e piwo, ale ci Jugos�owianie lubi� budzi� wszystkich, kt�rzy podr�uj� w puchach. Po�lij po mnie, gdyby ci dokuczyli. Nawet w ich kraju znam pewne nazwiska, o kt�rych mo�na napomkn��. Jestem w drugim przedziale nast�pnego wagonu. Mam go tylko dla siebie. Jutro przenios� si� na ��ko naszego przyjaciela Goldfarba w dwunastce. Na razie zupe�nie mi�o parkuje mi si� w pierwszej klasie.

Bond podrzemywa� czujnie, kiedy poci�g pracowicie pi�� si� w g�r� doliny Yardar ku wrotom Jugos�awii. Tatiana znowu spa�a z g�ow� na jego kolanach. Rozmy�la� o tym, co mu powiedzia� Darko. Zastanawia� si�, czy kiedy ju� bezpiecznie przejad� Belgrad, nie powinien odes�a� wielkiego m�czyzny do Istambu�u. Nie by�o fair ci�gn�� go przez ca�� Europ� i zmusza� do udzia�u w awanturze, kt�ra rozgrywa�a si� poza jego terytorium i dla kt�rej nie mia� specjalnego zrozumienia. Darko najwyra�niej podejrzewa�, �e Bond zadurzy� si� w dziewczynie i straci� zdolno�� trze�wej oceny operacji. C�, by�o w tym ziarnko prawdy. By�oby z pewno�ci� bezpieczniej wysi��� z poci�gu i pod��y� do kraju inn� tras�. Jednak � przyznawa� przed sob� otwarcie � idea ucieczki przed tym spiskiem, je�li w samej rzeczy chodzi�o tu o spisek, napawa�a go odraz�. Je�li natomiast nie chodzi�o, my�l o po�wi�ceniu trzech dni z Tatian� by�a mu r�wnie przykra. No i M. jemu pozostawi� decyzj�. Jak s�usznie powiedzia� Darko, M. tak�e by� ciekaw prze�ledzi� rozgrywk� do ko�ca. Przewrotnie pragn�� si� dowiedzie�, o co chodzi w tej ca�ej �amig��wce. Bond odsun�� od siebie problem. Podr� przebiega�a dobrze. Po co panikowa�?

Dziesi�� minut po przybyciu na greck� stacj� graniczn� Idomeni rozleg�o si� gor�czkowe pukanie do drzwi. Rozbudzi�o dziewczyn�. Bond wysun�� si� spod jej g�owy. Przy�o�y� ucho do drzwi.

��Tak?

��Le conducteur, Monsieur. By� wypadek. Pa�ski przyjaciel, Kerim Bej.

��Chwileczk� � powiedzia� Bond gwa�townie. Wsun�� Berett� do kabury, w�o�y� marynark� i otworzy� drzwi.

��Co si� sta�o?

W �wietle korytarzowych lamp twarz konduktora by�a ��ta.

��Prosz� za mn�. � Pobieg� w stron� wagonu pierwszej klasy. Wok� drzwi drugiego przedzia�u skupili si� funkcjonariusze.

Patrzyli jak zaczarowani.

Konduktor zrobi� dla Bonda przej�cie. Bond dotar� do drzwi i zajrza� do �rodka.

W�osy lekko zje�y�y mu si� na g�owie. Na kanapie po prawej stronie le�a�y dwa cia�a, zastyg�e w boju na �mier� i �ycie, jaki m�g�by sobie wymy�li� scenarzysta filmowy.

Pod spodem by� Kerim, z nogami ugi�tymi w ostatniej pr�bie powstania. Z jego szyi, tu� obok �y�y szyjnej, stercza�a owini�ta ta�m� r�koje�� sztyletu. Mia� odrzucon� g�ow�, a puste, przekrwione oczy patrzy�y w noc. Usta wykrzywia� grymas. Po brodzie sp�ywa�a stru�ka krwi.

Cz�ciowo na nim, przygwo�d�one za szyj� lewym ramieniem Kerima, spoczywa�o ci�kie cia�o cz�owieka z MGB o nazwisku Benz. Bond dostrzega� koniec stalinowskiego w�sa i fragment poczernia�ej twarzy. Na plecach m�czyzny niemal nonszalancko le�a�a prawa r�ka Kerima. Ko�czy�a si� pi�ci� zaci�ni�t� na r�koje�ci no�a, tkwi�cego w �rodku wielkiej plamy na marynarce.

Bond uleg� swej wyobra�ni. By�o tak, jakby ogl�da� film. U�piony Darko, m�czyzna w�lizguj�cy si� bezszelestnie przez drzwi, dwa kroki w prz�d i b�yskawiczny cios w szyj�. Potem ostatni gwa�towny spazm konaj�cego Kerima, kt�ry wyrzuca rami�, przyci�ga morderc� do siebie i wbija n� pod pi�te �ebro.

Ten wspania�y cz�owiek, kt�ry nosi� ze sob� s�o�ce. Teraz zgas�o. Nie �y�.

Bond odwr�ci� si� brutalnie i zszed� z oczu m�czyzny, kt�ry dla niego zgin��.

Zacz�� uwa�nie, beznami�tnie odpowiada� na pytania.

O trzeciej po po�udniu, z p�godzinnym op�nieniem, Orient Express posapuj�c wtoczy� si� niespiesznie do Belgradu. Mia� tu by� o�miogodzinny post�j w oczekiwaniu na sk�ad id�cy przez �elazn� Kurtyn�.

Bond wygl�da� przez okno na t�umy i oczekiwa� pukania do drzwi zapowiadaj�cego przybycie cz�owieka Kerima. Tatiana, otulona w swe sobolowe futro, siedzia�a skulona przy drzwiach, obserwuj�c Bonda i zastanawiaj�c si�, czy do niej wr�ci.

Widzia�a to wszystko przez okno � dwa wynoszone z poci�gu d�ugie kosze, b�yskaj�ce flesze fotograf�w policyjnych, usi�uj�cego przyspieszy� formalno�ci, rozgestykulowanego kierownika poci�gu, a wreszcie wchodz�c� i wychodz�c� z wagonu wysok� posta� Jamesa Bonda � prost�, tward� i zimn� jak rze�nicki n�.

Potem Bond wr�ci� do przedzia�u i usiad�, wbijaj�c w ni� wzrok. Zadawa� ostre brutalne pytania. Broni�a si� rozpaczliwie, podtrzymuj�c z premedytacj� swoj� wersj�, wiedzia�a bowiem, �e je�li powie mu wszystko � na przyk�ad to, �e w spraw� zaanga�owany jest SMIERSZ � utraci go z pewno�ci� na zawsze.

Siedzia�a teraz, ogarni�ta strachem, strachem przed sieci�, w kt�r� si� uwik�a�a, strachem przed tym, co mog� skrywa� w sobie k�amstwa, jakie opowiedziano jej w Moskwie, a nade wszystko strachem przed mo�liwo�ci� utraty tego m�czyzny, kt�ry nagle sta� si� �wiat�em jej �ycia.

Zapukano do drzwi. Bond wsta� i otworzy�. Do przedzia�u wpad� jak pocisk kauczukowo spr�ysty, pogodny m�czyzna z b��kitnymi oczami Kerima i zmierzwion� miot�� jasnych w�os�w nad smag�� twarz�.

��Stefan Trempo, do us�ug � szeroki u�miech ogarn�� ich oboje. � Nazywaj� mnie �Tempo". Gdzie W�dz?

��Prosz� usi��� � powiedzia� Bond. Wiedzia�em, pomy�la�. To nast�pny z syn�w Darka.

M�czyzna omi�t� ich ostrym spojrzeniem. Ostro�nie usiad� pomi�dzy nimi. Jego twarz zgas�a, a �wietliste oczy wpatrywa�y si� w Bonda z okropnym nat�eniem, w kt�rym by�y �lady ��ku i podejrzliwo�ci. Jego prawa d�o� mimochodem w�lizgn�a si� do kieszeni marynarki.

Kiedy Bond sko�czy�, Stefan Trempo powsta�. Nie zadawa� �adnych pyta�.

��Dzi�kuj�, sir � powiedzia�. � Prosz� za mn�. Pojedziemy do mego mieszkania. Jest wiele do zrobienia.

Wyszed� na korytarz i stan�� plecami do przedzia�u, zapatrzony przed siebie. Kiedy pojawi�a si� dziewczyna, nie obejrzawszy si� ruszy� korytarzem. Nios�c ci�k� torb� i sw�j neseser Bond pospieszy� za Tatian�.

Szli peronem, a potem znale�li si� na placu przed dworcem. Widok � gar�� poobijanych taks�wek i monotonne fasady nowoczesnych budynk�w � by� tu przygn�biaj�cy. Zacz�o m�y�. Trempo otworzy� tylne drzwiczki sfatygowanego Morrisa, sam za� wsiad� z przodu i uj�� kierownic�. Podskakuj�c na kocich �bach wytoczyli si� na �liski asfalt bulwaru, a potem przez kwadrans jechali szerokimi, pustymi ulicami. Widzieli niewielu przechodni�w i co najwy�ej kilka innych aut.

Zatrzymali si� w po�owie d�ugo�ci brukowanej bocznej uliczki. W �lad za gospodarzem przeszli przez szerokie drzwi bloku mieszkalnego i pokonali dwie kondygnacje schod�w, spowitych w typowy ba�ka�ski zapach � mieszank� zastarza�ego potu, dymu z papieros�w i kapusty. Trempo otworzy� drzwi i wprowadzi� ich do dwu-pokojowego mieszkania z kompletem nijakich mebli i czerwonymi pluszowymi zas�onami w oknach. By�y rozsuni�te, pozwalaj�c widzie� �lepe okna domu po drugiej stronie ulicy. Na bufecie sta�a taca z kilkoma zapiecz�towanymi butelkami, szklankami oraz talerzami pe�nymi owoc�w i biskwit�w � powitalny pocz�stunek dla Darka i jego przyjaci�.

Trempo skin�� w stron� napitk�w.

��Prosz�, sir, czujcie si�, pa�stwo, jak u siebie. Jest �azienka. Bez w�tpienia macie oboje ochot� na k�piel. Prosz� wybaczy�, musz� wykona� telefon. � Twarda fasada jego twarzy zaczyna�a p�ka�. Przeszed� szybko do sypialni i zamkn�� za sob� drzwi.

Nast�pi�y dwie puste godziny, podczas kt�rych Bond siedzia� przy oknie, gapi�c si� na �cian� po drugiej stronie ulicy. Od czasu do czasu wstawa�, chodzi� od �ciany do �ciany, a potem wraca� na krzes�o. Tatiana przez pierwsz� godzin� udawa�a, �e przegl�da magazyny. Potem nagle posz�a do �azienki i Bond s�ysza� st�umiony odg�os wody lej�cej si� do wanny.

Oko�o sz�stej z sypialni wy�oni� si� Trempo. O�wiadczy� Bondowi, �e wychodzi.

��W kuchni jest jedzenie. Wr�c� o dziewi�tej i odwioz� pa�stwa na dworzec. Czujcie si�, prosz�, jak u siebie w domu.

Wyszed� nie czekaj�c na odpowied� Bonda i cicho zamkn�� za sob� drzwi. Bond s�ysza� najpierw jego kroki na schodach, potem stuk drzwi wej�ciowych, a wreszcie rozrusznik Morrisa.

Bond przeszed� do sypialni, usiad� na ��ku, podni�s� s�uchawk� i przez chwil� rozmawia� po niemiecku z central� mi�dzynarodow�.

P� godziny p�niej us�ysza� spokojny g�os M.

Bond rozmawia� z nim tak, jak z dyrektorem firmy Universal Export rozmawia�by akwizytor. O�wiadczy�, �e jego kolega powa�nie si� rozchorowa�. Czy s� w zwi�zku z tym jakie� nowe instrukcje?

��Jest bardzo chory?

��Tak, sir, bardzo.

��Co z konkurencj�?

��Jecha�o ich z nami trzech, sir. Jeden zarazi� si� tym samym. Dw�ch poczu�o si� kiepsko jeszcze w Turcji. Wysiedli w Uzunko-pru � na granicy.

��Zatem ta druga firma zwin�a �agle?

Bond wyobra�a� sobie oblicze M. trawi�cego t� informacj�. Zastanawia� si�, czy pod sufitem powoli kr��y wentylator, czy M. trzyma w d�oni fajk�, czy przy drugim aparacie s�ucha szef sztabu.

��Jakie masz pomys�y? Czy wola�by� wraca� z �on� do kraju inn� tras�?

��Wola�bym, �eby to pan postanowi�, sir. �ona czuje si� dobrze. Pr�bki w doskona�ym stanie. Nie widz� powod�w do zmiany planu. Wci�� mam ochot� doprowadzi� podr� do ko�ca. Je�li j� przerw�, ten rejon nadal pozostanie dziewiczy i nie dowiemy si�, jakie przedstawia mo�liwo�ci.

��Czy chcia�by�, �ebym ci podes�a� do pomocy kt�rego� z naszych pozosta�ych akwizytor�w?

��To nie powinno by� konieczne. Jak pan zreszt� uwa�a, sir.

��Jeszcze si� zastanowi�. Wi�c naprawd� chcesz doprowadzi� do ko�ca t� kampani� promocyjn�?

Bond wyobra�a� sobie oczy M. po�yskuj�ce t� sam� perwersyjn� ciekawo�ci�, tak samo w�ciek�� ��dz� poznania, jak� odczuwa� sam.

��Tak, sir. Teraz, skoro jestem ju� w po�owie, szkoda by by�o nie zaliczy� ca�ej trasy.

��Zatem w porz�dku. Pomy�l� o podes�aniu ci kogo� do pomocy. � Na drugim ko�cu linii nast�pi�a pauza. � Masz na w�trobie co� jeszcze?

��Nie, sir.

��No to do zobaczenia.

��Do widzenia, sir.

Bond od�o�y� s�uchawk�. Siedzia�, gapi� si� na ni� i nagle po�a�owa�, �e nie okaza� wi�kszego entuzjazmu w sprawie proponowanych przez M. posi�k�w. Wsta� z ��ka. No, ale niebawem zostawi wreszcie za sob� te cholerne Ba�kany i b�dzie we W�oszech. Potem w Szwajcarii, we Francji � po�r�d przyjaznych ludzi, z dala od tych z�odziejskich ziem.

��A dziewczyna, co z ni�? Czy mo�e j� oskar�a� o �mier� Kerima? Bond wr�ci� do pierwszego pokoju, stan�� przy oknie i wygl�daj�c przez szyb� zastanawia� si�, odtwarza� wszystko � ka�d� min� i ka�dy gest, jaki uczyni�a od chwili, gdy owej nocy w Kristal Palas po raz pierwszy us�ysza� jej g�os. Nie, nie mo�e zwala� na ni� winy.

Je�li nawet by�a agentk�, to agentk� mimo woli. Tej roli, je�eli by�a to rola, nie potrafi�aby zagra� w pe�ni przekonuj�co �adna na �wiecie dziewczyna w jej wieku. Poza tym podoba�a mu si�, a ufa� swoim instynktom. Wreszcie: czy� ze �mierci� Kerima �w spisek czy B�g wie co nie straci� racji bytu? Dowie si� pewnego dnia, o co w tej sprawie chodzi�o. W tej chwili by� pewien jednego � dziewczyna nie uczestniczy�a w niej �wiadomie.

Podj�wszy postanowienie, Bond podszed� do drzwi �azienki i zapuka�.

Kiedy wysz�a, chwyci� j� w ramiona, przytuli� i zacz�� ca�owa�. Przywar�a do niego i stali tak czuj�c, jak na powr�t wkrada si� pomi�dzy nich i odpycha gdzie� daleko zimn� pami�� �mierci Kerima dawne zwierz�ce ciep�o.

Tatiana wysun�a si� z obj�� Bonda i popatrzy�a mu w oczy. Wyci�gn�a d�o�, aby odsun�� z jego czo�a czarny kosmyk w�os�w.

Jej twarz znowu �y�a.

��Ciesz� si�, �e wr�ci�e�, James � powiedzia�a, dodaj�c po chwili rzeczowo: � Teraz musimy co� zje��, wypi� i wr�ci� do �ycia.

P�niej, kiedy sko�czyli ju� posi�ek z�o�ony ze �liwowicy, szynki w�dzonej i brzoskwi�, pojawi� si� Trempo. Zawi�z� ich na dworzec, gdzie w twardym blasku lamp �ukowych czeka� express, po�egna� szybko i ch�odno, a potem znikn�� w g��bi peronu, wracaj�c do swych mrocznych spraw.

Punktualnie o dziewi�tej nowy parow�z zagwizda� po nowemu i poci�gn�� wagony w ca�onocn� podr� w d� doliny Sawy. Bond odwiedzi� konduktora w jego s�u�b�wce, aby wr�czy� mu pieni�dze i obejrze� paszporty nowych pasa�er�w.

Zna� wi�kszo�� element�w, jakich nale�y szuka� w sfa�szowanych paszportach � rozmazanych wpis�w, zbyt precyzyjnych kontur�w wykonanych gumowymi stemplami piecz�ci, resztek starego kleju na kraw�dziach fotografii, lekkich prze�wit�w papieru wsz�dzie tam, gdzie dokonano jakich� zabieg�w, aby przerobi� cyfr� lub liter�; jednak pi�� nowych paszport�w � trzy ameryka�skie i dwa szwajcarskie � wygl�da�o zupe�nie niewinnie. Dokumenty szwajcarskie, ulubione przez rosyjskich fa�szerzy, nale�a�y do dwojga ma��onk�w, z kt�rych ka�de liczy�o ponad siedemdziesi�tk�. Na koniec Bond odda� papiery konduktorowi, wr�ci� do przedzia�u i przysposobi� si� do nast�pnej nocy z g�ow� Tatiany na kolanach.

Przejechali noc� przez Vincovci i Br�d, by wreszcie � o bia�ym �wicie � dotrze� do odpychaj�cego sw� brzydot� Zagrzebia. Poci�g zatrzyma� si� mi�dzy dwoma rz�dami lokomotyw, zdobytych na Niemcach i wci�� stoj�cych sm�tnie na bocznicach po�r�d trawy i zielsk. Kiedy sun�li przez ten �elazny cmentarz, przeczyta� tablic� na jednej z nich: MASCHINENBAU GMBH. Jej d�ugie czarne cielsko by�o poorane kulami z broni maszynowej. Bond us�ysza� skowyt bombowca nurkuj�cego i ujrza� wyrzucone ramiona maszynisty. Przez moment nostalgicznie i nieracjonalnie por�wnywa� emocje i zam�t prawdziwej gor�cej wojny ze swymi zakonspirowanymi potyczkami, wiedzionymi od czasu, gdy wojna przemieni�a si� w zimn�.

Wbili si� w g�ry S�owenii, gdzie jab�onie i chaty wygl�da�y pra-" wie tak samo jak w Austrii. Poci�g pracowicie sun�� ku Lubljanie. Dziewczyna zbudzi�a si�. Zjedli �niadanie, z�o�one z jajecznicy, twardego, ciemnego chleba i kawy, smakuj�cej prawie sam� cykori�. Wagon restauracyjny wype�niali rozbawieni tury�ci ameryka�scy i angielscy, kt�rzy wracali znad Adriatyku, i Bond pomy�la� z przyp�ywem otuchy, �e po po�udniu b�d� ju� w Europie Zachodniej i �e maj� za sob� trzeci� niebezpieczn� noc.

Spa� do Sezany. W poci�gu pojawili si� jugos�owia�scy tajniacy o nieust�pliwych twarzach. Potem Jugos�awia zosta�a z ty�u i w Poggioreale po raz pierwszy zapachnia�o �atwym �yciem: by�o ono w weso�ej paplaninie funkcjonariuszy w�oskich i beztrosko podniesionych twarzach dworcowego t�umu. Nowa lokomotywa spalinowa gwizdn�a z entuzjazmem, zafalowa�o pole smag�ych r�k i ju� staczali si� g�adko ku Wenecji, ku dalekiej iskierce Triestu i pogodnemu b��kitowi Adriatyku.

Uda�o si�, pomy�la� Bond. Naprawd� s�dz�, �e si� nam uda�o. Odsun�� od siebie wspomnienia ostatnich trzech dni. Tatiana dostrzeg�a, jak z jego twarzy znika napi�cie. Wyci�gn�a r�k� i uj�a jego d�o�. Przysun�� si� i usiad� tu� ko�o niej. Spogl�dali razem na weso�e wille, na �agl�wki i ludzi, je�d��cych na nartach wodnych.

Poci�g zadudni� na zwrotnicach i w�lizgn�� si� cicho na l�ni�cy dworzec w Trie�cie. Bond opu�ci� szyb� i stali obok siebie, wygl�daj�c na zewn�trz. Bond czu� si� szcz�liwy. Otoczy� ramieniem kibi� dziewczyny i mocno j� przytuli�.

Spogl�dali na wakacyjny t�um. S�o�ce s�a�o z�ociste groty przez wysokie czyste okna dworca. Ta roz�wietlona scena podkre�la�a jeszcze ca�y mrok i brud kraj�w, z kt�rych przybywa� poci�g, i Bond patrzy� z niemal zmys�ow� przyjemno�ci� na kolorowo ubranych ludzi, przecinaj�cych s�oneczne plamy w drodze do wyj�cia, i ludzi opalonych, wracaj�cych ju� z wakacji, kt�rzy spiesz� peronem, aby zaj�� miejsca w poci�gu.

Promie� s�o�ca zapali� nagle g�ow� m�czyzny, kt�ry wydawa� si� typowym przedstawicielem tego szcz�liwego, beztroskiego �wiata. Ze z�otych w�os�w pod lini� czapki promie� przesun�� si� na r�wnie� z�oty, m�ody w�sik. By�o jeszcze mn�stwo czasu do odjazdu poci�gu. M�czyzna kroczy� niespiesznie. Przysz�o Bondowi na my�l, �e jest Anglikiem. Mo�e podsun�� mu t� my�l dobrze znajomy kszta�t ciemnozielonego kaszkietu, mo�e be�owy, nie�le znoszony prochowiec, ten herbowy str�j angielskiego turysty, mo�e szare flanelowe spodnie czy wreszcie zdarte br�zowe trzewiki. Tak czy owak, zbli�aj�cy si� po peronie m�czyzna z coraz wi�ksz� moc� przyci�ga� uwag� Bonda, jak gdyby by� kim�, kogo powinien pami�ta�.

Ni�s� obt�uczon� walizk� Revelation, a pod pach� grub� ksi��k� i troch� gazet. Wygl�da jak sportowiec, pomy�la� Bond. Mia� szerokie bary i zdrow�, do�� przystojn� opalon� twarz zawodowego tenisisty, kt�ry po cyklu turniej�w zagranicznych wraca do domu.

M�czyzna by� ju� blisko i patrzy� teraz wprost na Bonda. Jak kto� znajomy? Bond szuka� w pami�ci. Czy zna tego cz�owieka? Nie. Musia�by pami�ta� oczy, kt�re patrz� tak zimno spod jasnych rz�s. By�y zm�tnia�e, niemal martwe. Oczy topielca. Lecz mia�y mu do przekazania jak�� wiadomo��. Jak�? �e go poznaj�? Ostrzegaj�? A mo�e to tylko reakcja obronna na spojrzenie Bonda?

M�czyzna zr�wna� si� z wagonem sypialnym. Patrzy� teraz wprost ku przodowi poci�gu. Min�� Bonda, krocz�c bezg�o�nie w swych butach na gumie, a kiedy dotar� do wagonu pierwszej klasy, chwyci� balustrad� i lekko wskoczy� po stopniach.

Nagle Bond zrozumia�, co znaczy�o to spojrzenie, kim by� ten cz�owiek. Oczywi�cie! Facet z Service. W ko�cu M. zdecydowa� si� podes�a� kogo� do pomocy. Tak w�a�nie brzmia�a wiadomo�� wypisana w niesamowitych oczach. Bond poszed�by o ka�dy zak�ad, �e niebawem si� pojawi, aby nawi�za� kontakt.

Jak�e w stylu M. by�o to dopinanie wszystkiego na ostatni guzik!

Aby u�atwi� nawi�zanie kontaktu, Bond wyszed� z przedzia�u i stan�� na korytarzu. Przebieg� w pami�ci szczeg�y szyfru dnia � tych kilka niewinnych zda�, kt�re zmieniane na pierwszego ka�dego miesi�ca s�u�� agentom angielskim jako prosty sygna� rozpoznawczy.

Poci�g szarpn�� i wype�z� powoli w blask s�o�ca. Trzasn�y drzwi w ko�cu korytarza. Nie rozleg�y si� kroki, lecz nagle szyba odbi�a czerwono-z�ot� twarz.

��Przepraszam. Czy m�g�bym po�yczy� zapa�ki?

��U�ywam zapalniczki. � Bond wyj�� swego podniszczonego Ronsona i wr�czy� go m�czy�nie.

��Tym lepiej.

��P�ki si� nie zepsuje.

Bond podni�s� wzrok na twarz m�czyzny, oczekuj�c u�miechu wywo�anego dope�nieniem dziecinnego rytua�u: �Kto tam? Przyjaciel. Wejd�!�.

Grube wargi skrzywi�y si� nieznacznie, ale w bardzo bladonie-bieskich oczach nie by�o �wiat�a.

M�czyzna zdj�� sw�j prochowiec. Mia� na sobie star�, rudobr�-zow� marynark� z tweedu, flanelowe spodnie, jasno��t� letni� koszul� i krawat Saper�w Kr�lewskich w granatowo-czerwone zygzaki. Krawat zosta� zawi�zany na podw�jny w�ze�. Bond nie dowierza� ludziom stosuj�cym podw�jne w�z�y. Zdradza�y nadmiern� pr�no��. Cz�sto by�y god�em chama. Postanowi� jednak zapomnie� o swych uprzedzeniach. Na ma�ym palcu zaci�ni�tej teraz na balustradzie prawej d�oni l�ni� z�oty sygnet z nieczytelnym herbem. Z kieszonki na piersiach marynarki wystawa� r�g czerwonej chusteczki. Na przegubie lewej d�oni m�czyzna nosi� srebrny zegarek na starym sk�rzanym pasku.

.Bond zna� ten typ ludzi � absolwent po�ledniej szko�y prywatnej, wci�gni�ty w tryby wojny. Mo�e �andarmeria polowa. Najmniejszego pomys�u, co robi� potem, wi�c zosta� w jednostkach okupacyjnych. Zrazu nadal w �andarmerii, a potem � gdy ludzie o wi�kszym sta�u powr�cili do kraju � przeniesienie do jednej ze s�u�b wywiadowczych. Oddelegowany do Triestu, gdzie si� sprawdzi�. Chcia� zosta�, �eby unikn�� rygor�w �ycia w powojennej Anglii. Prawdopodobnie mia� dziewczyn� lub mo�e po�lubi� W�oszk�. Secret Service potrzebowa�a cz�owieka na obj�cie ma�ej plac�wki, jak� po wycofaniu wojsk sta� si� Triest. Ten by� pod r�k�. Zosta� przyj�ty. Wykonuje czynno�ci rutynowe, ma niezbyt wysoko postawionych informator�w w policji i siatkach wywiadowczych W�och i Jugos�awii. Tysi�c rocznie. Dobre �ycie, nie oczekuje si� od niego wiele. I nagle, jak grom z jasnego nieba, ta sprawa. Musia� dozna� szoku, otrzymawszy jedn� z tych Bardzo Pilnych depesz. Prawdopodobnie Bond go b�dzie troch� peszy�. Niezwyk�a twarz. Zupe�nie szalone oczy. Ale takie ju� one s� u wi�kszo�ci ludzi wykonuj�cych za granic� tajn� robot�. Ju� od pocz�tku trzeba by� troch� szalonym, by si� na ni� zdecydowa�. Pot�ny go��, prawdopodobnie troch� g�upawy, ale przydatny do zada� ochroniarskich. M. po prostu wzi�� cz�owieka, kt�ry by� najbli�ej i kaza� mu zabra� si� poci�giem.

Te wszystkie refleksje przebieg�y przez dusz� Bonda, kiedy jego zmys�y rejestrowa�y wygl�d i ubi�r m�czyzny. Teraz powiedzia�:

��Mi�o ci� widzie�. Jak to si� sta�o?

��Depesza. P�n� noc�. Osobista od M. Powiadam ci, staruszku, wstrz�sn�a mn� jak diabli.

Osobliwy akcent. Ale jaki? Troch� irlandzki� prowincjonalnie irlandzki. I co� jeszcze, co�, czego Bond nie umia� okre�li�, a co wzi�o si� prawdopodobnie z wieloletniego pobytu za granic� i nieustannego rozmawiania w j�zykach obcych. No i to koszmarne �staruszku�. Pr�ba prze�amania boja�liwo�ci.

��Wierz� � powiedzia� wsp�czuj�co Bond. � Co w niej by�o?

��Tylko polecenie, �ebym wsiad� dzisiaj rano na Orient i skontaktowa� si� z m�czyzn� i dziewczyn� jad�cymi w sypialnym. Wasz przybli�ony opis. Mam si� was trzyma� i dostarczy� w zdrowiu do weso�ego Pary�a. To wszystko, staruszku.

Czy z tego g�osu przebija rezerwa? Bond zerkn�� w bok. Blade oczy wybieg�y mu na spotkanie. Na moment rozjarzy�y si� czerwono. Jak gdyby rozwarto drzwiczki paleniska. Po�wiata sczez�a. Drzwi do wn�trza m�czyzny zosta�y zatrza�ni�te. Teraz oczy znowu by�y zamglone � oczy introwertyka, cz�owieka, kt�ry niecz�sto wyziera na �wiat, ale w niesko�czono�� w�druje po krainie swej duszy.

Tak, to szale�stwo, pomy�la� Bond, wstrz��ni�ty tym, co przed chwil� zobaczy�. Mo�e szok po wybuchu albo schizofrenia. Biedny facet� i to z takim fantastycznym cia�em. Kt�rego� dnia na pewno p�knie. Zaw�adnie nim szale�stwo. Lepiej powiadomi� o tym Kadry. Sprawdzi� jego kart� zdrowia. A skoro o tym mowa, jak brzmi jego nazwisko?

��Ciesz� si�, �e z nami jeste�. Chyba si� nie przepracujesz. Zacz�li�my z trzema Czerwonymi na karku, ale�my si� ich pozbyli. Jednak w poci�gu mog� by� inni albo te� wsi�d� nast�pni. A ja musz� odstawi� t� dziewczyn� do Londynu bez �adnych po�lizg�w. Po prostu miej wszystko na oku. Dzi� w nocy lepiej trzymajmy si� razem i czuwajmy na zmian�. To ostatnia noc i nie chc� podejmowa� �adnego ryzyka. Nawiasem m�wi�c, nazywam si� James Bond. Podr�uj� jako David Somerset. A tam jest pani Caroline Somerset.

M�czyzna zanurzy� d�o� w wewn�trznej kieszeni marynarki i wyj�� wys�u�ony portfel, kt�ry zdawa� si� zawiera� mn�stwo pieni�dzy. Od�owi� wizyt�wk� i wr�czy� j� Bondowi. Informowa�a: Kapitan Norman Nash, a w lewym dolnym rogu � Automobilklub Kr�lewski.

Wk�adaj�c wizyt�wk� do kieszeni, Bond przeci�gn�� po niej palcem. By�a wyt�aczana.

��Dzi�ki � powiedzia�. � C�, Nash, chod�my. Przedstawi� ci� pani Somerset. Nie ma powodu, dla kt�rego nie mogliby�my podr�owa� wsp�lnie. W wi�kszym czy mniejszym stopniu. � U�miechn�� si� przyja�nie.

Zn�w ta natychmiast wygaszona czerwona po�wiata. Wargi pod kr�tkim z�otym w�sem lekko si� wykrzywi�y.

��Z rozkosz�, staruszku.

Bond odwr�ci� si� ku drzwiom, delikatnie zapuka� i wym�wi� swoje nazwisko.

Kiedy drzwi otworzy�y si�, Bond zaprosi� Nasha do �rodka i zamkn�� je za sob�.

Dziewczyna wygl�da�a na zaskoczon�.

��To kapitan Nash, Norman Nash. Ma polecenie opiekowania si� nami.

��Jak si� pan miewa. � Dziewczyna z wahaniem wyci�gn�a r�k�. Nash ledwie jej dotkn��. Mia� skupiony wzrok. Milcza�. Tatiana zachichota�a z zak�opotaniem. � Nie usi�dzie pan?

��Ee, dzi�kuj�. � Nash usiad� sztywno na skraju kanapy. Wygl�da� jak cz�owiek, kt�ry pr�buje sobie przypomnie�, co si� robi, nie maj�c nic do powiedzenia. Zapu�ci� d�o� do kieszeni marynarki i wydosta� paczk� Players�w.

��Mo�e, eee, papierosa? � Otworzy� paczk� zupe�nie czystym paznokciem, obdar� z celofanu i wysun�� papierosy. Dziewczyna pocz�stowa�a si�, a w�wczas druga d�o� Nasha mign�a zapalniczk� ze s�u�alcz� szybko�ci� sprzedawcy samochod�w.

Nash podni�s� wzrok. Bond sta� oparty o drzwi i zastanawia� si�, jak dopom�c temu niezdarnemu, zak�opotanemu m�czy�nie. Nash wyci�ga� przed siebie papierosy i zapalniczk�, jakby proponowa� szklane paciorki wodzowi tubylc�w.

��No, a ty, staruszku?

��Dzi�kuj� � powiedzia� Bond. Nie znosi� tytoniu z Virginii, ale got�w by� na wszystko, byle tylko rozlu�ni� tego faceta. Fakt faktem, �e ostatnimi czasy Service musi niekiedy poprzestawa� na niesamowitych egzemplarzach. Przyj�� papierosa i zapali�. Jak do diab�a ten facet daje sobie rad� w tym na po�y dyplomatycznym towarzystwie, w jakim musi si� obraca� w Trie�cie?

��Wygl�dasz na go�cia w �wietnej formie, Nash � powiedzia�, �eby co� powiedzie�. � Tenis?

��P�ywanie.

��Od dawna w Trie�cie? Kr�tkie czerwone l�nienie.

��Mniej wi�cej trzy lata.

��Ciekawa robota?

��Czasami. Wiesz, jak to jest, staruszku.

Bond zastanawia� si�, jak sk�oni� Nasha, aby przesta� nazywa� go �staruszkiem�. Nic nie wymy�li�. Zapad�a cisza.

Nash poczu� najwyra�niej, �e znowu kolej na niego. Pomyszko-wa� w kieszeni i wydosta� wycinek z gazety. By�a to strona tytu�owa Corriere de la Sera. Wr�czy� j� Bondowi.

��Widzia�e� to, staruszku? � Oczy zapali�y si� i zgas�y. By� to wst�pniak, wydrukowany tandetn� grub� czcionk� i wci�� wilgotny od farby. Nag��wek informowa�:

TERRIBLE ESPLOSIONE IN ISTANBUL UFFICIO SOVIETICO DISTRUTTO TUTTI I PRESENTI UCCISI Reszty Bond nie rozumia�. Z�o�y� wycinek i odda� Nashowi.

Ile wie ten cz�owiek? Lepiej traktowa� go jako goryla i nic ponad to.

��G�upia sprawa � powiedzia�. � Rura gazowa, jak s�dz�. Bond znowu widzia� zwieszaj�cy si� ze sklepienia niszy oble�ny brzuch bomby i przewody, kt�re zbiegaj�c po wilgotnej �cianie, dociera�y na koniec do bezw�adnika w szufladzie biurka Kerima. Kto wczoraj po po�udniu wcisn�� bezw�adnik, kiedy zadzwoni� Trempo? �Starszy Kancelista�? A mo�e ci�gn�li losy i stali kr�giem, kiedy d�o� opad�a w d�, a ulic� Ksi�g na wzg�rzu wstrz�sn�� g��boki ryk? Byli w tym ch�odnym pokoju zapewne wszyscy. Ich oczy jarzy�y si� nienawi�ci�. �zy by�y zarezerwowane na noc. Najpierw nale�a�o dope�ni� zemsty. A szczury? Ile tysi�cy szczur�w zepchn�� ten wybuch w g��b tunelu? Kiedy to by�o? Oko�o czwartej. Czy trwa�a codzienna narada? Trzech zabitych w pokoju. Ilu w pozosta�ych pomieszczeniach budynku? W�r�d nich mo�e przyjaciele Tatiany. Musi zatai� przed ni� t� histori�. Czy Darko patrzy�? Z okien Valhalli? Bond s�ysza�, jak od jej �cian odbija si� echem gromowy �miech. W ka�dym b�d� razie Kerim zabra� ze sob� wielu. Nash przypatrywa� si� Bondowi.

��Tak, sk�onny jestem s�dzi�, �e to gaz � powiedzia� bez zainteresowania.

W g��bi korytarza zabrzmia� i pocz�� si� przybli�a� d�wi�k dzwonka r�cznego.

��Deuxieme Sernice. Deuxieme Sernice. Prenez vos places, s'i� vous plait.�

Bond spojrza� na Tatian�. Mia�a poblad�� twarz. W jej oczach by�a pro�ba o uwolnienie od towarzystwa tego topornego, niekul-turnowo m�czyzny.

��Mo�e by tak lunch? � zapyta� Bond. Dziewczyna wsta�a natychmiast. � A ty, Nash?

Kapitan Nash poderwa� si� ju� by� na nogi.

��Jad�em, dzi�ki, staruszku. No i chcia�bym si� rozejrze� po poci�gu. Czy konduktor � no, wiesz�? � wykona� gest, jakby liczy� pieni�dze.

��Och, tak, jest sk�onny do wsp�pracy � odrzek� Bond. Si�gn�� na p�k� i zdj�� ma�� ci�k� torb�. Otworzy� Nashowi drzwi. � Do zobaczenia p�niej.

Kapitan Nash wyszed� na korytarz.

��Ano, spodziewam si�, staruszku � powiedzia�. Skr�ci� w lewo i swobodnie mimo ko�ysania poci�gu ruszy� korytarzem; trzyma� d�onie w kieszeniach spodni, a s�o�ce gorza�o na pokrywaj�cych jego g�ow� zbitych z�ocistych k�dziorkach.

Bond pod��y� za Tatian� w g�r� poci�gu. Przedzia�y by�y pe�ne powracaj�cych do domu urlopowicz�w. W korytarzach trzeciej klasy ludzie siedzieli na walizkach i w�r�d gwaru �uli pomara�cze, a tak�e twarde na oko bu�eczki, z kt�rych wystawa�y plastry salami. M�czy�ni od st�p do g��w ogl�dali przeciskaj�c� si� Tatian�, kobiety za� spoziera�y z aprobat� na Bonda, zastanawiaj�c si�, czy zadowala j� w ��ku.

W wagonie restauracyjnym Bond zam�wi� dwa americano i butelk� Chianti Broglio. Pojawi�y si� wy�mienite europejskie przek�ski i Tatiana powesela�a.

��Zabawny facet � Bond patrzy�, jak myszkuje pomi�dzy ma�ymi talerzykami. � Ale rad jestem, �e si� pojawi�. B�d� mia� szans� troch� si� przespa�. Po powrocie do domu mam zamiar spa� ca�y tydzie�.

��Mnie si� nie podoba � powiedzia�a dziewczyna oboj�tnie. � Nie jest kulturnyj. Nie ufam jego oczom.

Bond si� roze�mia�.

��Nikt nie jest dla ciebie do�� kulturnyj.

��Zna�e� go wcze�niej?

��Nie. Lecz pracuje w mojej firmie.

��M�wi�e�, �e jak si� nazywa?

��Nash. Norman Nash. Przeliterowa�a: � N. A. SZ.? Tak?

��W�a�nie.

We wzroku dziewczyny pojawi�a si� niepewno��.

��Przypuszczam, �e wiesz, co to znaczy po rosyjsku. W wywiadach rosyjskich cz�owiek jest �nasz�, kiedy dla nich pracuje. I w�a�nie ten cz�owiek nazywa si� Nash. To nieprzyjemne.

Bond parskn�� �miechem.

��Naprawd�, Taniu, umiesz uzasadnia� sw� antypati� do pewnych ludzi zdumiewaj�cymi argumentami. Nash to nader pospolite nazwisko angielskie. Zupe�nie nieszkodliwy facet, a na pewno wystarczaj�co twardy do naszych cel�w.

Tatiana zrobi�a do niego min� i wr�ci�a do lunchu. Pojawi�y si� tagliatelli verdi, potem wino, potem doskona�e eskalopki.

��Och, jakie� to dobre � powiedzia�a. � Od wyjazdu z Rosji nic, tylko jem i jem. � Jej oczy rozszerzy�y si�. � Nie pozw�l mi zanadto przyty�, James. Nie pozwolisz mi tak si� upa��, �ebym nie nadawa�a si� ju� do kochania? Musisz uwa�a�, bo w przeciwnym razie b�d� tylko je�� ca�ymi dniami i spa�. B�dziesz mnie bi�, je�li zaczn� je�� za du�o?

��Z ca�� pewno�ci� b�d� ci� bija�.

Tatiana zmarszczy�a nos. Poczu� delikatn� pieszczot� jej st�p. Wielkie oczy wpatrywa�y si� we� z uporem. Potem d�ugie rz�sy opad�y z afektacj�.

��Zap�a�, prosz� � powiedzia�a. � Jestem senna.

Poci�g doje�d�a� do Maestre. Pojawi�y si� pierwsze kana�y. Prostym szlakiem wodnym sun�a ku miastu gondola towarowa pe�na warzyw.

��Ale za minut� b�dziemy w Wenecji � zaprotestowa� Bond. � Nie chcesz jej zobaczy�?

��To b�dzie po prostu nast�pny dworzec. Poza tym mog� obejrze� Wenecj� kiedy indziej. Teraz chc�, �eby� mnie kocha�. Prosz�, James. � Tatiana pochyli�a si� nad stolikiem. Po�o�y�a d�o� na d�oni Bonda. � Daj mi to, czego pragn�. Jest tak niewiele czasu.

Potem zn�w by� ich ma�y pok�j, zapach morza wdzieraj�cy si� przez p�otwarte okno, trzepotanie zaci�gni�tych zas�on. Zn�w na pod�odze le�a�y dwa stosiki ubra�, zn�w dwa szepcz�ce cia�a na kanapie szuka�y si� d�o�mi. Splot�y si�, a kiedy poci�g szarpn�� na zwrotnicach w wype�nionej echami hali dworca weneckiego, rozleg� si� ostatni rozpaczliwy okrzyk.

Gdzie� spoza pr�ni male�kiego pokoju nios�y si� echa nawo�ywa�, przemieszanych z metalicznym brz�kiem i szuraniem ludzkich st�p, kt�re powoli rozmy�y si� we �nie. P�niej by�a Padwa, Vinzenza i prze�wituj�cy przez zas�ony z�otem i czerwieni� przepyszny wsch�d s�o�ca nad Werona. Zn�w korytarzem przemaszerowa� dzwonek. Obudzili si�. Bond w�o�y� ubranie, wyszed� na korytarz i stan�� wsparty o balustrad�. Patrzy�na gasn�c� nad R�wnin� Lombardzk� r�ow� po�wiat�, my�la� o Tatianie i o przysz�o�ci. Na ciemnym szkle obok twarzy Bonda pojawi�o si� odbicie twarzy Nasha. Nash podszed� bardzo blisko, tak �e jego �okie� dotyka� ramienia Bonda.

��Wydaje mi si�, �e wyczai�em jednego z tamtych � powiedzia� cicho.

Bond nie by� zaskoczony. Przypuszcza�, �e je�li co� ma si� zdarzy�, to w�a�nie tej nocy.

��Kto to jest? � zapyta� niemal bez zainteresowania.

��Nie wiem, jak si� naprawd� nazywa, lecz przewin�� si� przez Triest raz czy dwa. Ma co� wsp�lnego z Albani�. Mo�e tamtejszy rezydent. Teraz jest na paszporcie ameryka�skim. �Wilbur Frank�. Podaje si� za,bankiera. Jest w dziewi�tym, tu� obok ciebie. Nie s�dz�, bym si� co do niego myli�, staruszku.

Bond zerkn�� w oczy, osadzone w du�ej br�zowej twarzy. Zn�w drzwi paleniska sta�y otworem. Czerwona po�wiata wyla�a si� na zewn�trz i zosta�a wygaszona.

��Doskonale, �e go przyuwa�y�e�. Mo�e to by� ci�ka noc. Lepiej odt�d trzymaj si� nas. Nie powinni�my zostawia� dziewczyny samej.

��Tak w�a�nie my�la�em, staruszku.

Zjedli kolacj�. By� to cichy posi�ek. Nash siedzia� obok dziewczyny i nie spuszcza� wzroku z talerza. Trzyma� n� jak pi�ro i cz�sto obciera� go o widelec. Jego ruchy by�y niezgrabne. W po�owie kolacji si�gaj�c po s�l przewr�ci� Tatianie kieliszek Chianti. Przeprasza� g�sto. Z ��dania nowego kieliszka i nape�nienia go winem uczyni� wielkie widowisko.

Podano kaw�. Teraz niezgrabnie zachowa�a si� Tatiana. Przewr�ci�a sw� fili�ank�. Nagle bardzo poblad�a i zacz�a szybko oddycha�.

��Tatiano! � Bond uni�s� si� z krzes�a, ale to kapitan Nash pierwszy porwa� si� na nogi i przej�� inicjatyw�.

��Dama zas�ab�a � powiedzia� kr�tko. � Pozw�l. � Otoczy� Tatian� ramieniem i postawi� j� na nogi. � Odprowadz� j� do przedzia�u. Ty lepiej pilnuj torby. No i masz rachunek. Zajm� si� ni� do twego powrotu.

��Ju� wszystko dobrze � zaprotestowa�a Tatiana, ale jej dr�twiej�ce wargi �wiadczy�y, �e popada w omdlenie. � Nie przejmuj si�, James, polez� chwilk�

G�owa dziewczyny osun�a si� na rami� Nasha. Nash uchwyci� j� w talii, a potem szybko i kompetentnie przeprowadzi� zat�oczonym przej�ciem i wymanewrowa� z wagonu restauracyjnego.

Bond niecierpliwie strzeli� palcami na kelnera. Biedulka. Musi by� wyko�czona. Dlaczego nie pomy�la� o stresach, jakim podlega?

Przeklina� sw�j egoizm. Dzi�ki niebiosom za tego Nasha. Przy swym ca�ym nieokrzesaniu bardzo sprawny go��.

Zap�aci� rachunek i z ci�k� torb� w d�oni najszybciej jak m�g� ruszy� z powrotem przez zat�oczony poci�g.

Delikatnie zapuka� do drzwi przedzia�u si�dmego. Otworzy� je Nash. Z palcem na ustach wyszed� na korytarz i zamkn�� drzwi za sob�.

��Ma�e omdlenie � powiedzia�. � Teraz jest ju� w porz�dku. ��ka by�y po�cielone. Po�o�y�a si� spa� na g�rnym. Chyba by�o dla niej tego wszystkiego za wiele, staruszku.

Bond skin�� g�ow�. Wszed� do przedzia�u. Spod sobolowego futra zwiesza�a si� poblad�a d�o�. Bond stan�� na dolnym ��ku i delikatnie wsun�� j� pod futro. By�a bardzo ch�odna. Dziewczyna spa�a zupe�nie bezg�o�nie.

Bond cicho zszed� na d�. Niech lepiej �pi. Wysun�� si� na korytarz.

Nash popatrzy� na� pustymi oczyma.

��C�, chyba powinni�my przygotowa� si� na noc. Mam ksi��k� � podni�s� j� do g�ry. � Wojna i pok�j. Od lat usi�uj� si� przez to przery�. Ty si� prze�pij pierwszy, staruszku. Wygl�dasz nienad-zwyczajnie. Obudz� ci�, kiedy oczy same zaczn� mi si� zamyka�.

��Ukaza� g�ow� drzwi dziewi�tki. � Nie pokazywa� si� dot�d. I nie s�dz�, �eby si� pokaza�, je�li szykuje jaki� numer. � Urwa�.

��Tak nawiasem, czy masz bro�, staruszku?

��Tak. A co, ty nie? Nash mia� min� winowajcy.

��Boj� si�, �e nie. Mam w domu Lugera, ale jest za wielki do takiej roboty/

��Ach, trudno � powiedzia� z wahaniem Bond. � Lepiej we� moj�. Chod�my.

Weszli do przedzia�u i Bond zamkn�� drzwi. Wydosta� Berett� i poda� Nashowi.

��Osiem strza��w � powiedzia� cicho. � P�automatyczny. Zabezpieczony.

Nash uj�� pistolet i gestem zawodowca zwa�y� go w d�oni. Potem odbezpieczy� i zabezpieczy�.

Bond nie znosi�, gdy kto� obcy dotyka jego broni. Czu� si� bez niej nagi.

��Troch� lekki � powiedzia� burkliwie � ale zabije, je�li wsadzisz kule we w�a�ciwe miejsca.

Nash pokiwa� g�ow�. Usiad� przy oknie na ko�cu dolnej le�anki.

��Tu b�d� siedzia� � szepn��. � Dobre pole strza�u. � Po�o�y� ksi��k� na kolanach i usadowi� si� wygodnie.

Bond zdj�� marynark�, krawat i u�o�y� je na ��ku obok siebie. Opad� na poduszk� i opar� nogi o torb� ze Spektorem, kt�ra wraz z neseserem sta�a na pod�odze. Wzi�� swego Amblera, odnalaz� miejsce, gdzie przerwa� lektur�, i pr�bowa� czyta�. Po kilku stronach stwierdzi�, �e traci mo�no�� koncentracji. By� zbyt zm�czony. Od�o�y� ksi��k� na kolana i zamkn�� oczy. Czy mo�e sobie pozwoli� na sen? Jakie jeszcze mogliby przedsi�wzi�� �rodki ostro�no�ci?

Kliny! Bond wymaca� je w kieszeni marynarki. Zsun�� si� z le�anki, kl�kn�� na pod�odze i wcisn�� je mocno pod drzwi. Potem usadowi� si� ponownie i zgasi� lamp�.

Fioletowe oko �wiate�ka nocnego spogl�da�o �agodnie w d�.

��Dzi�ki, staruszku � powiedzia� mi�kko kapitan Nash. Poci�g zaskowycza� i wpad� z rykiem w tunel.

Bonda obudzi�o lekkie poci�gni�cie za kostk�. Nie poruszy� si�, lecz jego zmys�y � jak zmys�y zwierz�cia � zacz�y funkcjonowa� natychmiast.

Nic si� nie zmieni�o. Brzmia�y te same d�wi�ki � odmierzaj�cy kilometry cichy, metalowy krok, poskrzypywanie pod�ogi, leciutki brz�k z szafki nad umywalk�, gdzie kubek do z�b�w obluzowa� si� w swym uchwycie.

Co go zatem zbudzi�o? Zjawiskowe oko lampki nocnej k�pa�o ca�y przedzia� w g��bokiej aksamitnej po�wiacie. Z g�rnego ��ka nie dochodzi� �aden odg�os. Kapitan Nash siedzia� na swym miejscu z ksi��k� roz�o�on� na kolanach; na bia�ym marginesie stronicy ksi�yc k�ad� plamk� �wiat�a.

Nash uporczywie wpatrywa� si� w Bonda, kt�ry zwr�ci� uwag� na maluj�ce si� w fioletowych oczach napi�cie. Czarne wargi rozchyli�y si�, b�ysn�y z�by.

��Wybacz, �e ci przeszkadzam, staruszku. Mam nastr�j na pogaw�dk�.

Jakie nowe tony pojawi�y si� w jego g�osie? Bond delikatnie opu�ci� stopy na pod�og�. Troch� si� wyprostowa�. W przedziale, jak kto� trzeci, stan�o niebezpiecze�stwo.

��Dobra � powiedzia� Bond lekko. Co w tych kilku s�owach pos�a�o dreszcz po jego plecach? Nuta w�adczo�ci? Bondowi przysz�a do g�owy my�l, �e Nash m�g� zwariowa�. Mo�e tym, co Bond wyczuwa� w przedziale, nie by�o zagro�enie, lecz szale�stwo. Instynkt nie zawi�d� go w ocenie tego cz�owieka. Powstaje problem, aby si� go pozby� na najbli�szej stacji. Gdzie teraz s�? Kiedy b�dzie granica?

Bond uni�s� d�o�, �eby popatrze� na zegarek. Fioletowa po�wiata by�a silniejsza, ani�eli fosforyczne cyferki. Bond przechyli� tarcz� tak, by pad�a na ni� p�yn�ca od okna smuga ksi�ycowego blasku.

Od strony Nasha dobieg� ostry trzask. Bond poczu� silne uderzenie w nadgarstek, a od�amki szk�a prysn�y mu w twarz. Jego rami� zosta�o odrzucone ku drzwiom. Zastanawia� si�, czy ma z�amany nadgarstek. Opu�ci� rami� i rozprostowa� palce. Rusza�y si� wszystkie.

Na kolanach Nasha wci�� le�a�a otwarta ksi��ka, lecz teraz z otworu w jej grzbiecie s�czy�a si� w�ska smu�ka dymu, a w przedziale pachnia�o fajerwerkami.

�lina zasycha�a w ustach Bonda, jak gdyby opi� si� a�unu.

Zatem by�a to pu�apka od pocz�tku do ko�ca. A teraz si� zamkn�a. Kapitan Nash zosta� podes�any mu przez Moskw�. Nie przez M. Agent MGB w przedziale numer dziewi��, �w cz�owiek z paszportem ameryka�skim, jest postaci� mityczn�. Bond natomiast wr�czy� Nashowi sw�j pistolet. W dodatku zaklinowa� drzwi, aby Nash czu� si� bezpieczniej.

Bond zadr�a�. Nie ze strachu. Z niesmaku.

Nash przem�wi�. Ju� nie szeptem, ju� nie s�u�alczo. Jego g�os by� dono�ny i pewny.

��To nam oszcz�dzi mn�stwa dyskusji, staruszku. Po prostu ma�a demonstracja. Uwa�a si�, �e jestem zupe�nie dobry z t� czarodziejsk� zabawk�. Jest w niej dziesi�� kul � dum dum kaliber 25, wystrzeliwanych przez bateri� elektryczn�. Musisz przyzna�, �e Rosjanie to doskonali faceci w te klocki. G�upia sprawa, �e ta twoja ksi��ka nadaje si� tylko do czytania, staruszku.

��Na rany Boskie, przesta� mnie nazywa� staruszkiem. � Kiedy trzeba by�o dowiedzie� si� tak wiele i przemy�le� tyle spraw, Bond na sw� totaln� kl�sk� zareagowa� jak kto�, kto z p�on�cego domu unosi niepotrzebne przedmioty.

��Wybacz, staruszku. Chyba wesz�o mi to w krew. Ma zwi�zek z udawaniem cholernego d�entelmena. Jak te ciuchy. Wszystkie z dzia�u zaopatrzenia w odzie�. Pono� mog� uj��. I tak jest, nie, staruszku? Ale przejd�my lepiej do interes�w. Spodziewam si�, �e b�dziesz chcia� wiedzie�, o co w tym wszystkim chodzi. Powiem z przyjemno�ci�. Mamy jakie� p� godziny do twojego� odjazdu. Wyja�nienie s�ynnemu mister Bondowi z Secret Service, jakim by� cholernym g�upcem, tylko mnie ekstra podrajcuje. Widzisz, staruszku, nie jeste� tak dobry, jak ci si� zdaje. Jeste� po prostu wypchan� kuk��, a moja robota polega na tym, �eby wypu�ci� z ciebie trociny. � G�os by� monotonny i bezbarwny, zako�czenia zda� � zupe�nie nieakcentowane. Jak gdyby Nasha nudzi� sam akt m�wienia.

��Tak � powiedzia� Bond. � Chcia�bym wiedzie�, o co w tym wszystkim chodzi. Po�wi�c� ci te p� godziny.

Zastanawia� si� rozpaczliwie, czy jest jaki� spos�b podstawienia temu cz�owiekowi nogi, wytr�cenia go z r�wnowagi.

��Nie r�b sobie z�udze�, staruszku � g�os nie wyra�a� najmniejszego zainteresowania Bondem ani te� stwarzanym przez Bonda zagro�eniem. Bond istnia� wy��cznie jako cel. � Umrzesz za p� godziny. Bez �adnej obsuwki. Gdybym kiedykolwiek pope�ni� jak�� obsuwk�, nie mia�bym mojej obecnej fuchy.

��Na czym polega?

��G��wny wykonawca wyrok�w w SMIERSZ-u � G�os o�ywi� si� lekko, zabrzmia�a w nim nuta dumy. Potem zn�w by� bezbarwny. � S�dz�, �e znasz t� nazw�, staruszku.

SMIERSZ. Tak wi�c brzmia�a odpowied� � najgorsza z mo�liwych. A to by� ich g��wny zab�jca. Bond przypomnia� sobie czerwony ogie� w zm�tnia�y eh oczach. Morderca. Psychopata� prawdopodobnie z depresj� maniakaln�. Cz�owiek, kt�rego naprawd� to bawi. Jaki� u�yteczny nabytek dla SMIERSZ-u. Nagle przysz�y

Bondowi na my�l przepowiednie Vavry. Spr�bowa� dalekiego strza�u: � Czy ksi�yc ma na ciebie jaki� wp�yw, Nash? Czarne wargi wykrzywi� grymas.

��Cwani jeste�my, panie Secret Service, co? My�lisz, �e jestem szajbus. Nie martw si�. B�d�c szajbusem nie by�bym tu, gdzie jestem.

Gniewne szyderstwo w g�osie Nasha powiedzia�o Bondowi, �e tr�ci� czu�� strun�. Co jednak osi�gnie, je�li wytr�ci Nasha z r�wnowagi? Lepiej go udobrucha� i zyska� na czasie. Mo�e Tatiana�

��Jakie jest w tym interesie miejsce dziewczyny?

��Cz�� przyn�ty � g�os by� znowu znudzony. � Nie przejmuj si�. Nasze gadanie jej nie zbudzi. Nalewaj�c jej wina wsypa�em do kieliszka szczypt� wodzianu chlorku. Za�atwiona na ca�� noc. A p�niej na wszystkie nast�pne. Bierzesz j� ze sob�.

��Ach, czy�by. � Bond powoli prze�o�y� obola�� r�k� na kolano, ruszaj�c palcami, aby o�ywi� kr��enie krwi. � No wi�c pos�uchajmy twojej historii.

��Tylko uwaga, staruszku. Bez sztuczek. Nie wywiniesz si� z tego �adnymi numerami w stylu Bulldoga Drummonda. Je�li nawet zw�sz� jaki� ruch, dostajesz kulk� w serce. I po wszystkim. Tak czy owak, to ci� w�a�nie czeka na koniec. Jedna w sam �rodeczek serca. Porusz si�, a zarobisz j� szybciej. No i nie zapominaj, z kim masz do czynienia. Pami�tasz sw�j zegarek? Nie chybiam. Nigdy.

��Niez�y popis � powiedzia� beztrosko Bond. � Ale si� nie b�j. Masz moj� bro�. Pami�tasz? M�w wreszcie.

��W porz�dku, staruszku, tylko nie drap si� w ucho, kiedy b�d� m�wi�. Bo ci je odstrzel�. Zrozumia�e�? C�, SMIERSZ postanowi� ci� za�atwi� � z tego co wiem, decyzj� podj�to nawet wy�ej, na samej g�rze. Chodzi chyba o to, �eby przy�o�y� Secret Service raz a dobrze, utrze� wam troch� nosa. Kapujesz?

��Dlaczego wyb�r pad� na mnie?

��O to mnie nie pytaj, staruszku. Ale pono� masz w swojej firmie nielich� reputacj�. A spos�b, w jaki zostaniesz zabity, ma rozpieprzy� ca�y wasz cyrk. Ten plan warzy� si� trzy miesi�ce, ale to istne cudo. Musia� taki by�. SMIERSZ pope�ni� ostatnio jeden czy dwa b��dy. Na przyk�ad ten numer z Choch�owem. Pami�tasz t� wybuchow� papiero�nic� i w og�le? Zlecili zadanie niew�a�ciwemu cz�owiekowi. Powinni byli da� je mnie. Ja bym nie przeszed� do Jankes�w. Mniejsza. Widzisz, staruszku, maj� tam w

��SMIERSZ-u niekiepskiego planist�. Faceta o nazwisku Kronsteen. Fantastyczny szachista. Powiedzia�, �e trzeba zagra� na twojej pr�no�ci, pazerno�ci, zami�owaniu do dziwactw. Powiedzia�, �e wy wszyscy z Londynu dacie si� z�apa� na dziwactwo. I tak si� sta�o, nie, staruszku?

Czy naprawd�? Bond przypomnia� sobie, jak podnieci�y ich ciekawo�� ekscentryczne aspekty tej historii. Pr�no��? Tak, musia� przyzna�, �e my�l o zakochanej w nim rosyjskiej dziewczynie spe�ni�a swoj� rol�. Wreszcie Spektor. To w�a�nie zadecydowa�o o wszystkim � najczystsza chciwo��, by go zdoby�.

��Byli�my zainteresowani � powiedzia� beznami�tnie.

��Potem przysz�a kolej na operacj�. Nasz Kierownik Wydzia�u Operacyjnego to niez�y model! Powiedzia�bym, �e zabi�a wi�cej ludzi ni� ktokolwiek inny na �wiecie � albo przynajmniej przygotowa�a te zab�jstwa. Tak, to kobieta. Nazywa si� Klebb � Rosa Klebb. �winia nie kobieta. Ale fakt, �e zna wszystkie numery.

Rosa Klebb. Zatem na szczycie SMIERSZ-u sta�a kobieta! Gdyby tylko zdo�a� jakim� cudem prze�y� i m�g� si� do niej dobra�! Palce prawej d�oni Bonda zacisn�y si� lekko.

Dobiegaj�cy z rogu bezbarwny g�os podj��:

��C�, to w�a�nie ona wynalaz�a t� Romanowa. Przeszkoli�a j� do zadania. Nawiasem m�wi�c, jaka jest w ��ku? Niez�a?

Nie! W to Bond nie wierzy�! Pierwsza noc zosta�a zapewne wyre�yserowana. Ale nast�pne? Nie. Wszystko potem by�o autentyczne. Skorzysta� z okazji, �eby wzruszy� ramionami. Uczyni� to z przesad�. �eby przyzwyczai� Nasha do porusze�.

��No, dobra. Osobi�cie zupe�nie si� tym nie interesuj�. Ale zrobili wam dwojgu kilka przyjemnych fotek. � Nash poklepa� kiesze� swej marynarki. � Ca�y film 16 milimetr�w. P�jdzie do jej torebki. Te zdj�cia �wietnie wypadn� w gazetach. � Roze�mia� si� gard�owo i metalicznie. � Najsoczystsze k�ski b�d� musieli rzecz jasna wyci��.

Zmiana pokoi hotelowych. Apartament ma��e�ski. Wielkie lustro nad ��kiem. Jak�e si� to wszystko �wietnie zgadza�o. Bond poczu�, �e jego d�onie s� mokre od potu. Wytar� je o spodnie.

��Spokojnie, staruszku. Ma�o ju� nie zarobi�e�. Powiedzia�em, �eby� si� nie rusza�. Pami�tasz?

Bond na powr�t po�o�y� d�onie na ksi��ce, spoczywaj�cej na swych kolanach. Do jakiego stopnia mo�e rozbudowa� te drobne ruchy? Do jakich granic si� posun��?

��M�w dalej � powiedzia�. � Czy dziewczyna wiedzia�a, �e kto� robi te zdj�cia? Czy wiedzia�a, �e w to wszystko zamieszany jest SMIERSZ?

Nash parskn��.

��Oczywi�cie, �e nie wiedzia�a o zdj�ciach. Rosa nie ufa�a jej za grosz. Zbyt uczuciowa. Ale nie wiem za du�o o tych sprawach. Pracowali�my wszyscy osobno. Dzi� zobaczy�em j� po raz pierwszy. Wiedzia�em tylko, co mam zrobi� sam. Tak, oczywi�cie, dziewczyna zdawa�a sobie spraw�, �e pracuje dla SMIERSZ-u. Powiedziano jej, �e musi si� dosta� do Londynu i troch� pow�szy�.

Kompletna idiotka, pomy�la� Bond. Dlaczego mi nie powiedzia�a, �e macza w tym palce SMIERSZ? Pewnie ba�a si� nawet wypowiedzie� to s�owo. S�dzi�a, �e ka�e j� zamkn�� albo co� w tym stylu. Zawsze powtarza�a, �e opowie mu wszystko, kiedy znajdzie si� w Anglii. Ze musi ufa� i niczego si� nie ba�. Ufa�! Skoro sama nie mia�a bladego poj�cia, co si� w�a�ciwie dzieje. Trudno. Biedny dzieciak. Da�a si� wprowadzi� w b��d tak samo, jak on. Lecz przecie� wystarczy�oby jedno napomknienie � ocalaj�c, na przyk�ad, �ycie Kerima. Nie m�wi�c o jego i jej.

��Potem trzeba si� by�o pozby� tego waszego Turka. Niema�a rob�tka, jak wnosz�. Twardy orzech. Przypuszczam, �e to jego banda wysadzi�a wczoraj po po�udniu centrum w Istambule. Wywo�a to troch� paniki.

��Wsp�czuj�.

��Mnie to wisi, staruszku. Moja cz�� zadania b�dzie �atwa. � Nash szybko zerkn�� na zegarek. � Za jakie� dwadzie�cia minut wje�d�amy w tunel Simplon. Chcieli, �ebym tam to zrobi�. B�dzie wygl�da� w gazetach bardziej dramatycznie. Jedna kulka dla ciebie. Kiedy wjedziemy w tunel. Tylko jedna w serce. Zgie�k w tunelu pomo�e, gdyby� mia� g�o�no zdycha� � charczenie i tak dalej. Potem jedna w kark dziewczyny � z twojej broni � i lu! z panienk� przez okno. Potem jeszcze jedna dla ciebie z twojego pistoletu. Kt�ry oczywi�cie b�dziesz mia� w d�oni. Mn�stwo prochu na koszuli. Samob�jstwo. Tak to w�a�nie b�dzie wygl�da� na pierwszy rzut oka. Ale w twoim sercu b�d� dwie kule. To wyjdzie na jaw p�niej. Tajemnicza sprawa! Ponowne przeszukanie Simplonu. Kim by� ten jasnow�osy m�czyzna? W jej torebce znajd� film, w twojej kieszeni d�ugi mi�osny list od dziewczyny � troszk� jakby z pogr�kami. Dobry jest. Napisali go w SMIERSZ-u. Powiada, �e przeka�e film prasie, je�li si� z ni� nie o�enisz. �e obieca�e� j� po�lubi�, je�li wykradnie Spektora� � Nash urwa� i doda� w nawiasie: � A je�li o to chodzi, staruszku, Spektor jest zaminowany. Kiedy wasi eksperci od szyfr�w zaczn� w nim grzeba�, wystrzeli wszystkich do kr�lestwa niebieskiego. Niez�a korzy�� uboczna. � Nash zachichota� t�po. � Potem pisze w li�cie, �e wszystko, co mo�e ci ofiarowa�, to Spektor i jej cia�o � no i rozwodzi si� nad tym cia�em, a tak�e wszystkim, co z nim robi�e�. Mocna rzecz! �apiesz? Jak� wi�c histori� opowiedz� gazety � to znaczy te lewicowe, kt�re dostan� cynk, �eby wyj�� na poci�g? Staruszku, histori�, w kt�rej b�dzie wszystko! Orient Express. Pi�kna rosyjska kobieta � szpieg zamordowana w tunelu Simplon. Plugawe zdj�cia. Tajna maszyna szyfrowa. Przystojny brytyjski szpieg, kt�ry zrujnowa� swoj� karier�, zabija Rosjank� i pope�nia samob�jstwo. Seks, szpiedzy, luksusowy poci�g, pa�stwo Somerset�! Staruszku, to b�dzie sz�o miesi�cami! Zepchnie afer� Chochlowa w kompletne zapomnienie. I co za fanga w nos s�ynnej Secret Service! Jej najlepszy cz�owiek, s�awny James Bond. Zupe�ne jatki. Potem maszyna szyfrowa robi bum. Co pomy�li o tobie tw�j szef? Co pomy�li opinia publiczna? A rz�d? Amerykanie? Kto tu gada o bezpiecze�stwie!? Koniec z tajemnicami atomowymi od Jankes�w. � Nash urwa�, pozwalaj�c, by to wszytko dok�adnie dotar�o do Bonda. Potem doda� z akcentem dumy: � Staruszku, to b�dzie sensacja stulecia!

Tak, pomy�la� Bond. Tak. Facet ma w tej sprawie zupe�n� s�uszno��. Francuska prasa tak rozdmucha t� histori�, �e nie da si� jej �adnym cudem wyciszy�. Nie b�dzie �adnych barier ani w publikowaniu zdj��, ani czegokolwiek innego. Czy jest na �wiecie gazeta, kt�ra tego nie kupi? Poza tym Spektor! Czy ludzie z Service albo Deuxieme oka�� do�� rozs�dku, by odgadn��, i� jest zaminowany? Ilu najlepszych kryptograf�w Zachodu wyleci w powietrze razem z nim? Bo�e, musi si� jako� wykaraska� z tego bigosu! Ale jak?

Gapi� si� na niego grzbiet Wojny i pokoju Nasha. Zastan�wmy si�. Kiedy poci�g wjedzie do tunelu, najpierw b�dzie pot�ny ryk. Potem jednocze�nie przyt�umiony trzask i uderzenie kuli. Bond wpatrywa� si� w fioletowy p�mrok, mierz�c w swoim k�cie g��boko�� cienia pod g�rnym ��kiem, zapami�tuj�c dok�adne po�o�enie neseseru na pod�odze i zastanawiaj�c si�, co uczyni Nash po oddaniu strza�u.

��Troch� gra�e� � powiedzia� � zak�adaj�c, �e pozwol� ci przy��czy� si� do nas w Trie�cie. No i sk�d zna�e� kod miesi�ca?

��Chyba nie bardzo ogarniasz ca�y obraz � odpar� Nash cierpliwie. � SMIERSZ jest dobry� naprawd� dobry. Nie ma nic lepszego. Znamy wasz kod miesi�ca na ka�dy rok. Gdyby ktokolwiek z twojej firmy zwraca� uwag� na te sprawy, doszukiwa� si� w nich, jak to jest praktykowane w mojej firmie, regularno�ci, u�wiadomiliby�cie sobie, �e gdzie� � mo�e w Tokio, mo�e w Timbuktu � zawsze w styczniu tracicie kt�r�� z p�otek. SMIERSZ po prostu zgarnia tych ludzi i wyciska z nich kod na dany rok. Oczywi�cie razem ze wszystkim, co wiedz�. Ale chodzi o kod. P�niej zostaje przekazany wszystkim o�rodkom. Proste jak droga w komunizm, staruszku.

Paznokcie Bonda wbi�y si� w d�onie.

��A je�li chodzi o przy��czenie si� w Trie�cie, to rzecz wygl�da�a inaczej. Jecha�em z tob� od dawna � w wagonach na przodzie poci�gu. Kapujesz, staruszku, czekali�my na ciebie w Belgradzie. Wiedzieli�my, �e zadzwonisz do swego szefa� albo ambasady czy co� w tym stylu. Prowadzili�my pods�uch tego jugos�owia�skiego telefonu od tygodni. Szkoda, �e�my nie zrozumieli has�a, kt�re przekaza� do Istambu�u. Mo�e by si� da�o nie dopu�ci� do fajerwerk�w albo przynajmniej ocali� naszych. Lecz g��wnym celem by�e� ty, staruszku, a ciebie ustawili�my na cacy. Od chwili, w kt�rej wysiad�e� w Istambule z samolotu, siedzia�e� w butelce jak mucha. Problem polega� tylko na tym, kiedy t� flaszk� zakorkowa�. � Nash znowu zerkn�� na zegarek i zaraz podni�s� g�ow�. Jego obna�one z�by po�yskiwa�y fioletem. � A to ju� nied�ugo, staruszku. Jest teraz godzina korkowania minus pi�tna�cie.

Bond my�la�: wiedzieli�my, �e SMIERSZ jest dobry, ale nie mieli�my poj�cia jak bardzo. Te wiadomo�ci s� krytycznie wa�ne. Musi je jako� przekaza�. MUSI. My�l Bonda miota�a si� po szczeg�ach jego �a�o�nie w�t�ego, �a�o�nie desperackiego planu.. Powiedzia�: � Wydaje si�, �e SMIERSZ nie�le to wszystko przemy�la�. Sporo si� natrudzi�. Jest tylko jedna sprawa� � Bond pozwoli� swemu g�osowi zawisn�� w p� zdania.

��Co takiego, staruszku? � Nash, obmy�laj�cy sw�j raport, nastawi� ucha.

Poci�g zacz�� zwalnia�. Domodossola. Granica w�oska. Co z kontrol� celn�? Bond zaraz sobie przypomnia�. Wagony tranzytowe poddawane by�y formalno�ciom dopiero we Francji, na przej�ciu granicznym Vallorbes. Sypialnych w og�le to nie dotyczy�o. Te expressy sz�y wprost przez Szwajcari�. Tylko ludzie wysiadaj�cy-w Brigue i Lozannie przechodzili na stacjach przez kontrol� celn�.

��No, zasuwaj, staruszku. � Nash chwyci� chyba przyn�t�.

��Tylko z papierosem.

��Okay. Pal. Ale je�li zrobisz ruch, kt�ry mi si� nie spodoba, jeste� trupem.

Bond wsun�� praw� d�o� do tylnej kieszeni spodni. Wyj�� swoj� szerok� papiero�nic� z br�zu. Otworzy� j�. Wydoby� papierosa. Z kieszeni bocznej wydosta� zapalniczk�. Zapali� papierosa i schowa� zapalniczk� z powrotem. Papiero�nic� pozostawi� na piersi, obok ksi��ki. Jak gdyby pragn�c nie dopu�ci�, by si� zsun�y, mimochodem po�o�y� na nich lew� d�o�. Zaci�ga� si� dymem papierosa. Gdyby� to by� jeden z tych specjalnych � flara magnezowa czy w og�le co�, co m�g�by cisn�� tamtemu w twarz! Tylko �e najpierw Service musia�aby si� w og�le zainteresowa� tymi wybuchowymi zabawkami. Przynajmniej jednak osi�gn�� sw�j cel i nie zosta� przy tej okazji zastrzelony. To ju� by�o co�.

��Bo widzisz � Bond zakre�li� papierosem obszerne ko�o w powietrzu, aby odwr�ci� uwag� Nasha. W tym czasie jego lewa d�o� wsun�a p�ask� papiero�nic� pomi�dzy strony ksi��ki � bo widzisz, to wszystko wygl�da dobrze, ale co z tob�? Co zrobisz, kiedy przejedziemy Simplon? Konduktor wie, �e masz z nami co� wsp�lnego. Natychmiast zaczn� ci� �ciga�.

��Ach, o to chodzi � g�os Nasha znowu by� znudzony. � Chyba nadal nie przyj��e� do wiadomo�ci, �e Rosjanie maj� takie rzeczy starannie przemy�lane. Wysi�d� w Dijon i pojad� samochodem do Pary�a. Tam si� zgubi�. A ma�y numerek z Trzecim Cz�owiekiem wcale historii nie zaszkodzi. Tak czy siak, wyp�ynie p�niej na powierzchni�, kiedy wyjm� z ciebie drug� kul�, a nie b�d� mogli znale�� drugiego pistoletu. Mnie na pewno nie z�api�. Nawiasem m�wi�c, mam jutro po po�udniu spotkanie � pok�j 204 w Ritzu. Sk�adam meldunek Rosie. Chce zgarn�� laury za robot�. Potem zamieniam si� w jej szofera i jedziemy do Berlina. Jak si� nad tym dobrze zastanowi�, staruszku � bezbarwny dot�d g�os okaza� emocj�, zabrzmia� po��dliwo�ci� � to my�l�, �e mo�e mie� dla mnie w torebce Order Lenina. Kochana �wintucha, jak to m�wi�.

Poci�g ruszy�. Bond st�a�. TO nast�pi za kilka minut. Umiera� w taki spos�b, je�li rzeczywi�cie umrze! Przez swoj� w�asn� g�upot� � �lep�, zab�jcz� g�upot�. Zab�jcz� tak�e dla Tatiany. Chryste! Tyle razy m�g� zrobi� co�, �eby unikn�� tych jatek. Nie brakowa�o okazji. Lecz pr�no��, ciekawo�� i cztery dni mi�o�ci sprawi�y, �e wessa� go �agodny nurt, kt�ry zosta� wprawiony w ruch tylko po to, by ponie�� Bonda ku jego przeznaczeniu. To by�o najgorsze w tym ca�ym cholernym interesie � triumf SMIERSZ-u, jedynego wroga, kt�rego poprzysi�g� sobie zwalcza� przy ka�dej okazji. My zrobimy to, on zrobi tamto. �Towarzysze, to b�dzie �atwe z tak pr�nym durniem, jak ten Bond. Zobaczycie, jak chwyci przyn�t�. Przekonacie si�. Powiadam wam, to g�upiec. Jak wszyscy Anglicy.� I Tatiana, wabik� rozkoszny wabik. Bond pomy�la� o ich pierwszej nocy. O czarnych po�czochach i aksamitce. A SMIERSZ ca�y czas patrzy�, jak zgodnie z przyj�tym planem pokonuje swym krokiem zarozumialca wszystkie etapy pomy�lane po to, by uzbiera�o si� jak najwi�cej brudu. Uwala si� po uszy tym brudem, kt�ry nie ominie te� ani M., ani Service, utrzymuj�cej si� przy �yciu dzi�ki legendzie swego imienia. Bo�e, co za koszmar! Gdyby tylko� gdyby tylko okaza�a si� skuteczna ta mikroskopijna namiastka planu!

Gdzie� w przodzie turkot poci�gu przemieni� si� w g��boki �omot.

Jeszcze kilka sekund. Jeszcze kilka jard�w.

Owalne usta pomi�dzy bia�ymi stronicami z pozoru rozwar�y si� szerzej. Za sekund� tunel wygasi blask ksi�yca padaj�cy na te strony, a Bonda li�nie b��kitny j�zyk.

��Przyjemnych sn�w, ty angielski sukinsynu.

�omot by� teraz rozszala�ym metalicznym rykiem. Z grzbietu ksi��ki wykwit� p�omie�.

Kula, zmierzaj�ca ku sercu Bonda, jak cichy piorun po�ar�a dwa jardy przestrzeni.

Bond z szarpni�ciem run�� na pod�og� i leg� jak d�ugi w �a�obnym, fioletowym �wietle.

Wszystko zale�a�o od celno�ci faceta. Nash powiedzia�, �e Bond dostanie jedn� kul� w serce. Bond opar� sw� gr� na za�o�eniu, i� oko Nasha jest tak dobre, jak utrzymywa�. I by�o.

Bond le�a� jak trup. Zanim pad� strza�, przypomnia� sobie zw�oki, jakie widzia� � wygl�d ludzkiego cia�a po �mierci. Teraz le�a� zupe�nie bezw�adnie, jak po�amana lalka, z precyzyjnie rozrzuconymi r�koma i nogami.

Analizowa� swe doznania. W miejscu, gdzie kula wbi�a si� w ksi��k�, �ebra p�on�y �ywym ogniem. Kula musia�a przej�� przez papiero�nic�, a potem jeszcze przez drug� po�ow� ksi��ki. Czu� gor�cy o��w nad swoim sercem. Czu� go, jak rozpalony w ciele ogie�. O tym, �e nie jest martwy, m�wi� mu tylko ostry b�l g�owy w miejscu, gdzie zderzy�a si� z pod�og�, i fioletowy po�ysk na czubkach znoszonych but�w tu� przed jego nosem.

Jak archeolog Bond bada� uwa�nie zaplanowan� starannie ruin� swego cia�a. Pozycj� rozrzuconych st�p. K�t p� ugi�tego kolana, kt�re we w�a�ciwym momencie dostarczy mu punktu wsparcia. Prawa d�o�, z pozoru przyciskaj�ca przebite serce, by�a o cale � kiedy zdo�a wypu�ci� z niej ksi��k� � od ma�ego neseseru � o cale od bocznych szw�w, skrywaj�cych dwa obosieczne i ostre jak brzytwy no�e do miotania, z kt�rych pokpiwa�, gdy demonstrowano mu w Wydziale Q chwyt, jakim nale�a�o po nie si�ga�. A lewa r�ka, odrzucona w ge�cie ostatecznego poddania, mia�a go w odpowiedniej chwili wypchn�� w g�r�.

Us�ysza� nad sob� przeci�g�e ziewni�cie. Br�zowe noski but�w przemie�ci�y si�. Bond obserwowa�, jak ich sk�ra napina si�, kiedy Nash powstawa�. Za chwil�, z pistoletem Bonda w prawej d�oni, Nash wejdzie na dolne ��ko, wyci�gnie lew� i zapu�ci j� w kurtyn� w�os�w, szukaj�c podstawy karku dziewczyny. Potem w �lad za macaj�cymi palcami wsunie si� lufa Beretty i Nash naci�nie spust. St�umiony huk utonie w ryku poci�gu.

To b�dzie robota na styk. Bond rozpaczliwie pr�bowa� przypomnie� sobie podstawy anatomii. Gdzie s� �miertelne miejsca w dolnej cz�ci cia�a ludzkiego? Kt�r�dy przebiega g��wna arteria? Udowa. Wewn�trzn� stron� uda. A biodrowa zewn�trzna, ta, kt�ra przechodzi w udow�? Przez �rodek pachwiny. Je�li nie trafi w �adn�, b�dzie kiepsko. Bond nie mia� z�udze�, co do mo�liwo�ci pokonania w walce wr�cz tego przera�aj�cego m�czyzny. Pierwsze gwa�towne d�gni�cie no�a musi by� rozstrzygaj�ce.

Br�zowe noski but�w poruszy�y si�. Mierzy�y teraz w stron� ��ek. Co robi Nash? Jedynym d�wi�kiem by� g�uchy metaliczny ryk poci�gu rw�cego przez Simplon � przez serce Wasenhornu i Monte Leone. Brz�kn�� kubeczek do z�b�w. Koj�co skrzypia�a pod�oga. Przed i za male�k� cel� �mierci spa�y dziesi�tki ludzi lub le��c bezsennie rozmy�la�y o swoich �ywotach i mi�o�ciach, snu�y dora�ne plany i zastanawia�y si�, kto ich powita na Gare de Lyon. I przez ca�y czas, tylko o kilkana�cie lub kilkadziesi�t jard�w korytarzy od nich, t� sam� ciemn� nor�, za tym samym pot�nym dieslem, po tych samych gor�cych torach jecha�a �mier�.

Jeden br�zowy but oderwa� si� od pod�ogi. B�dzie musia� przest�pi� Bonda, nad kt�rego g�ow� otworzy si� bezbronna arkada.

Mi�nie Bonda spr�y�y si� jak cielsko �mii. Jego prawa d�o� przeskoczy�a kilka centymetr�w dziel�cych j� od naro�nego szwu nesesera. Nacisn�a w bok. Wyczu�a w�ski grot no�a. Samymi ruchami palc�w wysun�a go na p� d�ugo�ci.

Od pod�ogi oderwa� si� br�zowy obcas. Palce ugi�y si�, przejmuj�c ci�ar cia�a.

Druga stopa znikn�a.

Ostro�nie przenie�� ci�ar tu, wesprze� si� tam, uchwyci� mocno n�, aby nie zwin�� si� na ko�ci, a potem�

Jednym gwa�townym skr�tem tu�owia cia�o Bonda oderwa�o si� od pod�ogi. B�ysn�� n�.

Maj�c za-sob� ca�e rami� Bonda i jego bark, strzeli�a w g�r� pi�� z d�ugim stalowym palcem. Kostki d�oni Bonda poczu�y flanel�. Trzyma� n�, wbijaj�c go coraz g��biej.

Z g�ry sp�yn�� na� upiorny, przeci�g�y skowyt. O pod�og� stukn�a Beretta. Szarpni�cie wyrwa�o n� z r�ki Bonda, kiedy z kon-wulsyjnym skr�tem Nash run�� w d�.

Bond by� na to przygotowany, ale kiedy odskakiwa� ku oknu, dopad� go obszerny wymach r�ki i rzuci� na dolne ��ko. Nim si� zdo�a� pozbiera�, nad pod�og� unios�a si� okropna twarz o fioletowo rozjarzonych oczach i wyszczerzonych fioletowych z�bach. Powoli, przera�aj�co, j�y go szuka� dwie ogromne d�onie.

P�le��c Bond kopn�� na o�lep. But doszed� celu, ale zaraz stopa zosta�a pochwycona, skr�cona i Bond poczu�, �e jest �ci�gany w d�.

Jego palce pr�bowa�y zakotwiczy� si� w po�cieli. Teraz druga d�o� trzyma�a go za udo. W cia�o wbija�y si� paznokcie.

�ci�gany w d� i skr�cany, Bond wiedzia�, �e za chwil� dobior� si� do� z�by. T�uk� sw� woln� nog�. Bez rezultatu. Zsuwa� si� ci�gle.

Nagle jego zakrzywione palce poczu�y co� twardego. Ksi��ka! Jak si� tym pos�ugiwa�? Jak le�y, w kt�r� stron�? Zastrzeli jego czy Nasha? Rozpaczliwie wymierzy� j� w wielk� zapocon� twarz. Nacisn�� u podstawy p��ciennego grzbietu.

��Klik! � Bond poczu� odrzut. � Klik-klik-klik-k�ik. � Teraz czu� ciep�o pod palcami. D�onie na jego nogach wiotcza�y. B�yszcz�ca twarz odsuwa�a si�. Z gard�a dobieg� przera�aj�cy char-kot. Potem, najpierw wolno, a p�niej gwa�townie, cia�o run�o na pod�og�, a g�owa stukn�a o deski.

Bond le�a� i ci�ko dysza� przez zaci�ni�te z�by. Wpatrywa� si� w fioletowe �wiate�ko nad drzwiami. Zauwa�y�, �e skr�cony �arnik filuje i przygasa. Pewnie nawala pr�dnica pod wagonem, pomy�la�. Zamruga� oczami, chc�c skoncentrowa� wzrok na �ar�wce, ale nap�yn�� do nich gryz�cy pot. Nic w tej sprawie nie zrobi� i le�a� nieruchomo.

Galopuj�cy �omot poci�gu pocz�� si� zmienia�. Brzmia� teraz bardziej g�ucho. Z ostatnim gromowym rykiem Orient Express wypad� w �wiat�o ksi�yca i zwolni�.

Bond leniwie wyci�gn�� rami� i szarpn�� skraj zas�ony. Zobaczy� sk�ady i bocznice. Jaskrawym i czystym blaskiem szyny odbija�y �wiat�a lamp. Dobrych, silnych lamp. Lamp Szwajcarii.

Poci�g powoli stan��.

Nieruchom� roz�piewan� cisz� zak��ci� nagle dobiegaj�cy z pod�ogi cichy odg�os. Bond zbeszta� si� za nieostro�no��. Powinien si� by� upewni�. Pochyli� si� spiesznie, nastawiaj�c ucha. Na wszelki wypadek trzyma� przed sob� ksi��k�. �adnego ruchu. Wyci�gn�� rami� i dotkn�� �y�y szyjnej. �adnego pulsu. Nash by� zupe�nie martwy. Jego cia�o poczyna�o sztywnie�.

Bond z powrotem usiad� i czeka� z niecierpliwo�ci�, a� poci�g ruszy. Mia� wiele do zrobienia. Zanim b�dzie si� m�g� zaj�� Tatian�, powinien posprz�ta�.

D�ugi express szarpn�� i �agodnie ruszy�. Niebawem szybkim sla�omem b�dzie mkn�� pomi�dzy g�rami w kierunku kantonu Valais. Ju� teraz ko�a wydawa�y odmienny odg�os: jak gdyby rade, �e tunel maj� wreszcie za sob�, nuci�y szybk�, rytmiczn� piosenk�.

Bond wsta�, przest�pi� rozrzucone nogi trupa i w��czy� �wiat�o g�rne.

Co za jatka! Przedzia� wygl�da� jak rze�nia. Ile krwi zawiera ludzkie cia�o? Przypomnia� sobie. Ponad pi�� litr�w. C�, zaraz b�dzie tu mia� wszystkich pi��. Byle tylko nie zacz�a wycieka� na korytarz! Bond �ci�gn�� po�ciel z dolnego ��ka i wzi�� si� do pracy.

Wreszcie si� z ni� upora�: zw�oki by�y przykryte, �ciany wytarte, a walizki gotowe do ewakuacji w Dijon.

Bond wypi� ca�� karafk� wody. Potem stan�� na dolnym ��ku i �agodnie potrz�sn�� ramieniem w sobolowym futrze.

�adnej reakcji. Czy�by facet k�ama�? Czy�by j� otru�? Bond przy�o�y� d�o� do szyi. By�a ciep�a. Wymaca� ma��owin� ucha i mocno uszczypn��. Dziewczyna poruszy�a si� leniwie i j�kn�a. Uszczypn�� ucho jeszcze raz, a potem znowu i znowu. Na koniec zduszony g�os powiedzia� �Przesta�.

Bond si� u�miechn��. Potrz�sn�� ni� i trz�s� dop�ty, dop�ki Tatiana nie przewr�ci�a si� na bok. Popatrzy�o na� dwoje nieprzytomnych b��kitnych oczu i zn�w si� zamkn�o.

��Co si� dzieje? � g�os mia� w sobie senn� z�o��.

Bond przemawia� do niej, straszy� j� i przeklina�. Potrz�sa� z wi�ksz� si��. Wreszcie usiad�a. Patrzy�a na� pustym wzrokiem. Prze�o�y� jej nogi, aby zwisa�y z kraw�dzi ��ka. Potem jako� prze-flancowa� j� na dolne.

Tatiana wygl�da�a okropnie � wiotkie usta, patrz�ce w g�r�, wci�� pijane snem oczy, pl�tanina lepkich w�os�w. Bond zabra� si� do dzie�a z wilgotnym r�cznikiem i grzebieniem.

Min�li Lozann�, a godzin� p�niej dotarli do granicy francuskiej w Vallorbes. Bond zostawi� Tatian� i na wszelki wypadek stan�� w korytarzu. Lecz celnicy i pogranicznicy przeszli obok niego do s�u�b�wki konduktora, sk�d po pi�ciu nie wiadomo czemu po�wi�conych minutach ruszyli ku dalszym wagonom.

Bond wr�ci� do przedzia�u. Tatiana znowu spa�a. Bond spojrza� na zegarek Nasha, tkwi�cy teraz na jego nadgarstku. 4.30. Jeszcze godzina do Dijonu. Zn�w przyst�pi� do pracy.

Na koniec oczy Tatiany otworzy�y si� szerzej. �renice prawie przesta�y si� rozbiega�.

Powiedzia�a: � Przesta� ju�, James � i zn�w zamkn�a oczy.

Bond otar� pot z twarzy. Jedn� po drugiej przeni�s� torby na koniec korytarza i spi�trzy� je przy wyj�ciu. Potem poszed� do konduktora, oznajmiaj�c, �e madame nie czuje si� dobrze, wobec czego wysi�d� w Dijon.

Wr�czy� mu po�egnalny napiwek.

��Prosz� sobie nie przeszkadza� � powiedzia�. � Sam wynios�em baga�e, aby nie zak��ca� madame spokoju. M�j przyjaciel, ten blondyn, jest lekarzem. Przesiedzia� z nami ca�� noc. Powiedzia�em, �eby skorzysta� z mojego ��ka. By� �miertelnie zm�czony. By�oby mi�e z pa�skiej strony, gdyby obudzono go dopiero dziesi�� minut przed przybyciem do Pary�a.

��Certainement, Monsieur. - Konduktor nie zosta� tak obsypany pieni�dzmi od czasu cudownych dni podr�uj�cych milioner�w. Odda� Bondowi paszporty i bilety. � Voila que nous y sommes.

Bond wr�ci� do przedzia�u. Postawi� Tatian� na nogi, wyholowa� na korytarz i odgrodzi� si� drzwiami od �mierci pod bia�ym prze�cierad�em.

Wreszcie zeszli ze stopni wagonu na twardy, cudowny, nieruchomy peron. Baga�owy w niebieskim fartuchu zaopiekowa� si� ich walizkami.

Zaczyna�o wschodzi� s�o�ce. O tak wczesnej porze nie spa�o zaledwie kilku pasa�er�w. Tylko garstka zagorza�ych balownik�w z trzeciej klasy widzia�a, jak m�ody m�czyzna pomaga m�odej kobiecie wysi��� z zakurzonego wagonu, kt�rego bok zdobi�y romantyczne nazwy, i prowadzi j� ku br�zowym drzwiom z napisem SORTIE.

Taks�wka podjecha�a do wej�cia hotelu Ritz od Rue Cambon. Bond spojrza� na zegarek Nasha. 11.45. Musi by� idealnie punktualny. Wiedzia�, �e je�li rosyjski szpieg stawia si� na spotkanie o minut� za wcze�nie lub za p�no, spotkanie zostaje automatycznie odwo�ane. Zap�aci� za taks�wk� i wszed� przez lewe drzwi, kt�re wiod� do baru Ritza.

Bond zam�wi� podw�jnego vodka martini. Wypi� po�ow�. Poczu� si� cudownie. Nagle z jego kalendarza znikn�y cztery ostatnie dni, w szczeg�lno�ci ostatnia noc. Teraz dzia�a� na w�asn� r�k�, prze�ywaj�c swoj� prywatn� przygod�. Wszystkie powinno�ci zosta�y spe�nione. Dziewczyna spa�a w pokoju go�cinnym ambasady. Spektor, wci�� brzemienny �adunkiem wybuchowym, zosta� przej�ty przez jednostk� sapersk� z Deuxieme Bureau. Pogada� ze swym starym przyjacielem Ren� Mathisem, obecnie szefem Deuxieme, w rezultacie czego recepcjonista z Ritza otrzyma� polecenie, by wr�czy� mu klucz-matk� i o nic nie pyta�.

Ren� by� zachwycony faktem, �e zn�w uczestniczy z Bondem w une affaire noire.

��B�d� zupe�nie pewny, cher James � powiedzia� � �e wype�ni� wszystkie twoje zagadkowe instrukcje. Na wyja�nienia b�dziesz mie� czas p�niej. Dw�ch ludzi z pralni punktualnie o 12.15 pojawi si� w pokoju 204 z koszem na brudy. B�d� im towarzyszy�, przebrany za kierowc� furgonetki. Mamy zapakowa� kosz, dostarczy� na Or�y i zaczeka� na Canberr� z Kr�lewskich Si� Powietrznych, kt�ra przyb�dzie o drugiej. Przeka�emy za�odze kosz. Troch� brud�w z Francji trafi do Anglii. Czy tak?

Szef stacji F porozmawia� z M. tajn� lini�. Przekaza� kr�tki meldunek, sporz�dzony przez Bonda na pi�mie. Poprosi� o Canberr�. Nie, nie ma poj�cia, po co jest potrzebna. Bond pokaza� si� tylko, aby dostarczy� dziewczyn� i Spektora. Zjad� ogromne �niadanie i wyszed� z ambasady, informuj�c, �e wr�ci po lunchu.

Bond ponownie sprawdzi� czas. Sko�czy� martini. Zap�aci� i przeszed� po schodkach do recepcji.

Recepcjonista obrzuci� go przenikliwym spojrzeniem i poda� klucz. Bond wsiad� do windy i wjecha� na trzecie pi�tro.

Drzwi windy zatrzasn�y si� za nim, a Bond ruszy� cicho korytarzem, spogl�daj�c na numery pokoj�w.

204. Prawa d�o� Bonda spocz�a pod marynark� na owini�tej ta�m� kolbie Beretty. Mia� j� wetkni�t� za pasek spodni. Czu�, jak metal t�umika ogrzewa si� na jego brzuchu.

Zapuka� raz, lew� r�k�.

��Prosz�.

By� to dr��cy g�os. G�os starej kobiety.

Bond nacisn�� klamk� drzwi. Nie by�y zamkni�te. Wsun�� zb�dny klucz do kieszeni marynarki. Jednym szybkim ruchem pchn�� drzwi, wsun�� si� do �rodka i zamkn�� je za sob�.

By�a to typowa bawialni� w Ritzu, niezwykle elegancka, z dobrymi empirowymi meblami. Bia�e �ciany, zas�ony i pokrowce na krzes�a, uszyte z wysokogatunkowego perkalu w r�e na bia�ym tle, starannie dopasowana ciemnoczerwona wyk�adzina.

W plamie s�onecznego blasku, przy biurku z okresu Dyrektoriatu, robi�c na drutach siedzia�a w niskim fotelu drobna staruszka.

Brz�k drut�w nie usta� ani na chwil�, gdy oczy za szk�ami o podw�jnej ogniskowej przygl�da�y si� Bondowi z uprzejmym zaciekawieniem.

��Oui, Monsieur? - g�os by� g��boki i ochryp�y. Grubo upu- drowana, do�� obrz�k�a twarz poni�ej siwych w�os�w nie wyra�a�a nic, pr�cz arystokratycznego zainteresowania.

D�o� Bonda, spoczywaj�ca pod marynark� na kolbie pistoletu, by�a st�a�a jak stalowa spr�yna. Jego p�przymkni�te oczy omiot�y pok�j i wr�ci�y do kobiety w fotelu.

Czy�by pope�ni� b��d? Czy�by trafi� do niew�a�ciwego pokoju? Czy powinien przeprosi� i wyj��? Czy jakim� cudem ta kobieta mo�e nale�e� do SMIERSZ-u? Wygl�da�a tak dok�adnie na ten rodzaj szacownej bogatej wdowy, jakiej nale�a�oby si� spodziewa� siedz�cej samotnie w Ritzu i umilaj�cej sobie czas robot� na drutach. Takiej niewiasty, kt�ra w restauracji na dole ma gdzie� w rogu sw�j w�asny stolik i ulubionego kelnera � w restauracji, oczywi�cie, nie w grillu. Bia�og�owa, kt�ra drzemie po po�udniu, a potem jedzie limuzyn� o bia�ych z boku oponach do herbaciarni przy rue de Berri na spotkanie z innymi zamo�nymi staruszkami. Staromodna czarna suknia z koronkowym wyko�czeniem dekoltu i mankiet�w, zwieszaj�cy si� na bezkszta�tnym �onie cienki z�oty �a�cuch, zako�czony sk�adanym lorgnon, ledwo tykaj�ce pod�ogi drobne schludne stopy w praktycznych sznurowanych trzewikach. To nie mo�e by� Klebb! Bond �le us�ysza� numer pokoju. Spoci� si� pod pachami. Musi jednak odegra� scen� do ko�ca.

��Nazywam si� Bond, James Bond.

��A ja, Monsieur, jestem hrabin� Metterstein. C� mog� dla pana uczyni�? � Francuski by� do�� chropawy. Mog�a by� niemieck� Szwajcark�. Druty stuka�y pracowicie.

��L�kam si�, �e kapitana Nasha spotka� wypadek. Nie pojawi si� dzisiaj. Przyszed�em zamiast niego.

Czy za jasnoniebieskimi szk�ami oczy odrobin� si� zw�zi�y?

��Nie mam przyjemno�ci zna� kapitana, Monsieur. Ani te� pana. Prosz� usi��� i powiedzie�, co pana sprowadza. � Minimalny ruch g�owy ukaza� krzes�o o wysokim oparciu stoj�ce przy biurku.

Nie wypada�o jej zawie��. Arystokratyczna �askawo�� by�a rozbrajaj�ca. Bond przeszed� przez pok�j i usiad�. Dzieli�o go od niej mo�e sze�� st�p. Biurko nie zawiera�o nic, pr�cz staromodnego telefonu ze s�uchawk� na haku i � w zasi�gu d�oni starej damy � przycisku dzwonka z guziczkiem z ko�ci s�oniowej. Czarny mikrofon aparatu uprzejmie rozdziawia� na Bonda g�b�.

Badawczo i bezceremonialnie Bond przygl�da� si� twarzy kobiety. By�a to brzydka, ropusza, grubo upudrowana twarz pod siw� fryzur� przypominaj�c� bu�k� ma�gorzatk�. Jasnobr�zowe oczy zas�ugiwa�y w�a�ciwie na miano ��tych. Blade usta by�y wilgotne i b�blaste pod ��tym od nikotyny w�sem. Nikotyny? Gdzie s� jej papierosy? Gdzie popielniczka? W pokoju nie unosi� si� r�wnie� dym.

D�o� Bonda znowu zacisn�a si� na pistolecie. Spojrza� na koszyk do rob�tek, na bezkszta�tny zw�j be�owej we�ny. Na stalowe druty. Co mia�y w sobie niezwyk�ego? Ich ko�ce by�y matowe, jak gdyby trzymano je w ogniu. Czy druty powinny tak wygl�da�?

��Eh bien, Monsieur? - Czy w jej g�osie pojawi�y si� twarde nuty? Czy wyczyta�a co� w jego twarzy?

Bond si� u�miechn��. Jego mi�nie by�y napi�te, czeka�y jakiego� posuni�cia, tricku.

��To nie ma sensu � powiedzia� weso�o, graj�c va ban�ue. � Nazywasz si� Rosa Klebb. I jeste� w SMIERSZ-u kierowniczk� Oddzia�u II. Sprawczyni� i morderczyni�. Chcia�a� zabi� mnie i t� dziewczyn�, Romanowa. Bardzo jestem rad, �e ci� na koniec spotka�em.

Oczy nie zmieni�y si� na jot�. Chropawy g�os by� cierpliwy i uprzejmy. Kobieta wyci�gn�a lew� r�k� w stron� przycisku dzwonka.

��Monsieur, obawiam si�, �e jest pan szalony. B�d� musia�a zadzwoni�, aby valet de chambre odprowadzi� pana do drzwi.

Bond nigdy si� nie dowiedzia�, co ocali�o mu �ycie. Mo�e przelotna my�l, �e od przycisku nie prowadzi�y do �ciany czy pod�ogi �adne przewody. Mo�e nag�e przypomnienie angielskiego �Prosz�, kiedy u drzwi rozleg�o si� oczekiwane pukanie. Tak czy inaczej, kiedy jej palec dotyka� guziczka z ko�ci s�oniowej, Bond zwali� si� z krzes�a na bok.

Ledwie Bond zetkn�� si� z pod�og�, a z ostrym trzaskiem rwanego perkalu i w fontannie rozpryskuj�cych si� drzazg krzes�o run�o na pod�og�.

Bond skr�ci� si�, pr�buj�c wyszarpn�� bro�. K�tem oka dostrzeg� unosz�c� si� z �mikrofonu� aparatu telefonicznego spiraln� smug� niebieskawego dymu. Potem, z drutami po�yskuj�cymi w zaci�ni�tych d�oniach, rzuci�a si� na� kobieta.

Pr�bowa�a d�gn�� go w nogi. Bond wyrzuci� stop� i odepchn�� j� na bok. Mierzy�a w nogi! Podni�s�szy si� na jedno kolano Bond zrozumia�, co znacz� odbarwione czubki drut�w. Trucizn�. Prawdopodobnie jedn� z tych niemieckich trucizn oddzia�uj�cych na system nerwowy. Wystarczy�o, by go drasn�a, nawet przez ubranie-.

Bond by� ju� na nogach, a kobieta ponawia�a atak. W�ciekle szarpn�� za pistolet. Bez rezultatu: t�umik zaczepi� o pasek. B�ysk przed oczami. Bond zrobi� unik. Jeden z drut�w brz�kn�� o �cian� i na Bonda zwali� si� przera�aj�cy niewie�ci t�umok z przekrzywion� bu�� peruki i zaci�ni�tymi z�bami, �yskaj�cymi spod za�linionych warg.

Bond, nie o�mielaj�c si� przeciwstawi� drutom swych go�ych pi�ci, przekozio�kowa� w bok przez biurko.

Posapuj�c i gadaj�c do siebie po rosyjsku, Rosa Klebb przecwa-�owa�a wok� biurka, wyci�gaj�c przed siebie jak rapier pozosta�y drut. Bond wycofywa� si�, pr�buj�c jako� wyci�gn�� bro�. Jego nogi natkn�y si� na ma�e krzese�ko. Da� spok�j pistoletowi, si�gn�� za siebie i chwyci� krzes�o. Trzymaj�c je za oparcie, z wystawionymi w prz�d na kszta�t rog�w n�kami, wyszed� zza biurka na jej spotkanie. By�a obok fa�szywego telefonu. Chwyci�a go, wycelowa�a, gdy jednak jej d�o� pocz�a zmierza� do przycisku, Bond skoczy� przed siebie, wymierzaj�c cios krzes�em. Kule rozsypa�y si� po suficie, z kt�rego na g�ow� Bonda polecia�y kawa�ki gipsu.

Bond skoczy� znowu. N�ki krzes�a przygwo�dzi�y kobiet� w talii i ponad barkami. Bo�e, ale� by�a silna! Podda�a si�, ale tylko do chwili, gdy jej plecy zosta�y przyci�ni�te do �ciany. Tu podj�a za�art� walk�, opluwaj�c Bonda nad krzes�em i wymachuj�c drutem, kt�ry szuka� celu jak ��d�o skorpiona.

Bond odst�pi� troch�, trzymaj�c krzes�o wyci�gni�tymi r�koma.

Wymierzy� i wysokim kopniakiem trafi� w uzbrojon� d�o�. Drut po�eglowa� w g�r� i spad� z brz�kni�ciem gdzie� za jego plecami.

Bond przysun�� si� bli�ej. Zanalizowa� sytuacj�. Tak, cztery n�ki krzes�a krzepko przygwa�d�a�y kobiet� do �ciany. Z tej klatki mog�a si� wydosta� tylko si��. Mia�a wolne r�ce, nogi i g�ow�, ale korpus by� solidnie przyci�ni�ty do �ciany.

Kobieta sykn�a co� po rosyjsku. Plun�a nad krzes�em. Bond pochyli� g�ow� i wytar� twarz o r�kaw. Wyprostowa� si� i spojrza� w jej po�y�kowane oblicze.

��To ju� koniec, Rosa � powiedzia�. � Za minut� b�dzie tu Deuxieme. Za godzin� ty b�dziesz w Londynie. Nikt nie zobaczy, jak wychodzisz z hotelu. Nikt nie zobaczy, jak wyje�d�asz do Anglii. W gruncie rzeczy zobaczy ci� jeszcze bardzo niewielu ludzi. Od tej chwili b�dziesz tylko numerem tajnych akt. Kiedy z tob� sko�czymy, b�dziesz nadawa�a si� tylko do domu wariat�w.

Twarz, oddalona ode� o par� st�p, podlega�a przemianom. Odp�yn�a z niej krew i by�a ��ta. Lecz nie, pomy�la� Bond, ze strachu. Blade oczy popatrzy�y na� spokojnie. Nie przyznawa�y si� do kl�ski.

Wilgotne, nieforemne usta skrzywi�y si� w u�miechu.

��A co pan, mister Bond, b�dzie robi�, kiedy ja trafi� do domu wariat�w?

��C�, b�d� �y�, jak �y�em.

��Nie s�dz�, anglijskij spion.

Bond prawie nie zwr�ci� uwagi na te s�owa. Us�ysza� trza�niecie otwieranych drzwi. Zza jego plec�w doni�s� si� wybuch �miechu.

��Eh bien - by� to �w ton zadowolenia, kt�ry Bond pami�ta� tak dobrze. -, Pozycja numer siedemdziesi�t! Oto wreszcie znam je wszystkie! I to wynaleziona przez Anglika! James, to naprawd� afront dla mych rodak�w.

��Raczej nie zalecam � odrzek� Bond przez rami�. � Zbyt wyczerpuj�ca. Tak czy inaczej, ty j� teraz przejmujesz. Przedstawi� ci pani�. Ma na imi� Rosa. Polubisz j�. To szyszka w SMIERSZ-u � w rzeczy samej zawiaduje mordowaniem ludzi.

Mathis podszed� w towarzystwie dw�ch ludzi z pralni. Stali we trzech, patrz�c z szacunkiem na przera�aj�c� twarz.

��Rosa � powiedzia� Mathis z zadum�. � Tym jednak razem R�a Z�a. Pi�knie, pi�knie! Jestem jednak pewien, �e nie czuje si� w tej pozycji wygodnie. Wy dwaj, przynie�cie panier de fleurs - b�dzie jej milej na le��co.

Dwaj m�czy�ni ruszyli ku drzwiom i Bond us�ysza� skrzyp kosza na brudy.

Oczy kobiety wci�� wbija�y si� w twarz Bonda. Poruszy�a si� lekko, przenosz�c ci�ar cia�a. Poza polem widzenia Bonda, niedo-strze�ony tak�e przez Mathisa, kt�ry nadal studiowa� jej oblicze, nosek jednego b�yszcz�cego trzewika przycisn�� podeszw� drugiego. Z samego czubka buta wysun�o si� smuk�e p�calowe ostrze. Jak druty, stal mia�a niebieskawy nalot.

Dwaj m�czy�ni postawili obok Mathisa du�y prostok�tny kosz.

��Bierzcie j� � powiedzia� Mathis; Sk�oni� si� lekko Rosie. � By� to dla mnie zaszczyt.

��Au revoir, Rosa � powiedzia� Bond. ��te oczy zapali�y si� na moment.

���egnam, mister Bond.

�mign�� trzewik ze swym stalowym j�zyczkiem.

Bond poczu� w prawej �ydce ostry b�l. By� to taki b�l, jaki odczuwa si� po kopni�ciu. Wzdrygn�� si� i cofn��. Dwaj m�czy�ni uchwycili Ros� Klebb za ramiona.

Mathis wybuch� �miechem.

��Biedny James � powiedzia�. � Mo�esz zawsze liczy�, �e ostatnie s�owo wypowie SMIERSZ.

J�zyczek z brudnej stali cofn�� si� do swej sk�rzanej kryj�wki.

Do kosza wk�adano teraz t�umok, kt�ry by� tylko nieszkodliw� star� kobiet�.

Mathis pilnowa�, by starannie domkni�to wieko. Zwr�ci� si� do Bonda:

��Odwali�e� kawa� dobrej roboty, przyjacielu � powiedzia�. � Ale wygl�dasz na skonanego. Wracaj do ambasady i odpocznij, bo wieczorem musimy zje�� razem kolacj�. Najlepsz� kolacj� w Pary�u. I poszukam najpi�kniejszej dziewczyny na deser.

W cia�o Bonda wkrada�o si� odr�twienie. By�o mu bardzo zimno. Uni�s� d�o�, �eby odgarn�� z czo�a kosmyk w�os�w. Nie mia� czucia w palcach. Wydawa�y si� wielkie jak og�rki. Jego r�ka opad�a ci�ko wzd�u� boku.

Oddychanie stawa�o si� trudne. Bond westchn�� ca�ymi p�ucami. Zacisn�� z�by i tak, jak ludzie usi�uj�cy ukry�, �e s� pijani, opu�ci� powieki.

Przez rz�sy widzia�, jak kosz niesiony jest ku drzwiom. Z trudem otworzy� oczy. Rozpaczliwie sklei� z mg�y Mathisa.

��Nie b�d� potrzebowa� dziewczyny, Ren� � powiedzia� ochryple.

Musia� teraz walczy� o powietrze. Zn�w j�� unosi� d�o� ku zimnej twarzy. Mia� wra�enie, �e Mathis rusza w jego stron�. Bond poczu�, �e uginaj� si� pod nim kolana. Powiedzia� albo wyda�o mu si�, �e m�wi:

��Ju� mam najpi�kniejsz��

Zwin�� si� powoli na pi�cie i run�� jak d�ugi na ciemnoczerwon� pod�og�.