Pierwszy tom �wietnego cyklu historycznych powie�ci przygodowych z w�tkiem mi�osnym. Jest rok 1413. Lud Pary�a atakuje pa�ac Saint-Pol. M�odziutka Katarzyna Legoix, c�rka z�otnika, widzi m�odzie�ca prowadzonego przez oszala�y t�um na �mier� z r�k kata. Czuj�c przy p�yw rozpaczy i mi�o�ci, dzi�ki fortelowi uwalnia ch�opca, lecz od tej chwili los Katarzyny i jej bliskich nieodwracalnie i dramatyc znie si� zmienia. Splata si� z losami Francji, pe�nymi intryg, spisk�w, przelanej krwi, wielkiej mi�o�ci i nami�tno�ci. Porywaj�ce r omanse, przygody, walka o w�adz�, zdrady, liczne niebezpiecze�stwa i zwroty akcji sprawiaj�, �e histori� Katarzyny Legoix czyta si� jednym tchem!
Dwudziestu silnych m�czyzn d�wign�o pot�n� d�bow� belk� przywleczon� z pobliskiej budowy. Cofn�li si� o kilka krok�w, po czym z ca�� moc� natarli na �elazn� bram�, kt�ra zadudni�a jak gigantyczny b�ben.
Ataki powtarza�y si�, wspomagane rytmicznym i ci�kim �I raz... i dwa"...
Pod silnymi uderzeniami rozw�cieczonego t�umu wrota pa�acu kr�lewskiego st�ka�y. Wkr�tce da�o si� s�ysze� ich p�kanie mimo olbrzymich �elaznych oku�, kt�re wzmacnia�y skrzyd�a.
Wysokiej, podw�jnej bramy zwie�czonej kamiennym �ukiem strzeg�y dwa kl�cz�ce anio�y ze z�o�onymi d�o�mi. Po�rodku znajdowa� si� herb kr�lewski Francji - z�ocone lilie burbo�skie na b��kitnym polu - kt�ry b�yszcza� nie�mia�o w kwietniowym s�o�cu. Wy�ej, ponad otworami strzelniczymi, sk�d �ucznicy mierzyli do t�umu, rozpo�ciera�a si� g�stwina dach�w, fantastyczna koronka a�urowych okien pa�acu Saint-Pol, widnia�y pi�ropusze drzew i niebo, na kt�rego tle �opota�y na wietrze du�e chor�gwie z haftowanego jedwabiu. Tam wysoko by� �agodny wiosenny dzie� z ciep�ym s�o�cem, kt�rego promienie ta�czy�y na przypominaj�cych stronice msza�u murach, by� szybki lot jask�ek... Na dole panowa�o wzburzenie, p�yn�a krew, setki st�p wzbija�y dusz�ce tumany kurzu.
Powietrze przeszy�a strza�a. W pobli�u miejsca, gdzie stali Landry i Katarzyna, upad� ci�ko cz�owiek z przebitym gard�em, wydaj�c przera�liwy, charcz�cy krzyk; po chwili by�o ju� s�ycha� tylko ciche rz�enie. Dziewczyna ukry�a po�piesznie twarz w d�oniach, �eby nie widzie� umieraj�cego, i przytuli�a si� do swego towarzysza, kt�ry otoczy� j� opieku�czo ramieniem.
- Zamknij oczy - rzek� Landry. - Niepotrzebnie ci� tu przyprowadzi�em. Z pewno�ci� to nie ostatni z zabitych.
Obydwoje wspi�li si� na kamienn� �aw� stoj�c� przy wlocie w�skiej, obskurnej i wilgotnej uliczki, przy kt�rej mie�ci� si� kram piekarza i zamkni�ta na k��dk� apteka. Stamt�d mo�na by�o wszystko lepiej widzie�.
Nie usz�o ich uwagi �adne posuni�cie szturmuj�cych bram�. Z otwor�w strzelniczych �ucznicy mierzyli z coraz wi�ksz� w�ciek�o�ci�. �mierciono�ny grad strza� i pocisk�w z kuszy spada� na zbuntowany t�um, kt�ry rozst�powa� si� przed nim na kr�tko, po czym masa ludzka z powrotem nap�ywa�a na upatrzone miejsca. Landry przezornie �ci�gn�� Katarzyn� z �awki i zanurzy� si� z ni� w t�umie.
Zm�czenie i strach doskwiera�y obojgu. Opu�cili swoje domy przy Pont-au-Change wczesnym rankiem, korzystaj�c z nieobecno�ci rodzic�w.
Gor�czka, kt�ra ogarn�a Pary� poprzedniego dnia, wyrwa�a jednego z opiekun�w do domu Pod Kolumnami, drugiego do s�siadki w po�ogu, jeszcze innego do miejskich oddzia��w stra�y obywatelskiej. Dzieci nie poznawa�y swego miasta rozpalonego do bia�o�ci, w kt�rym z byle powodu pojawia�y si� na ka�dym kroku rozb�j i rze�. Ich �wiatem by�y okolice mostu Pont-au-Change z ciasn� zabudow� dom�w o spiczastych dachach, mi�dzy pa�acem a Grand Chatelet. Ojciec Katarzyny, Gaucher Legoix, mia� tam sw�j kram z�otniczy pod szyldem Arki Przymierza. Ojciec Landry'ego, Denis Pigasse, tak�e by� z�otnikiem. Sklepiki obu rzemie�lnik�w s�siadowa�y ze sob�, sta�y na wprost kram�w lichwiarzy, Lombardczyk�w i Normandczyk�w, zajmuj�cych przeciwn� stron� mostu.
A� do tego dnia Katarzyna nie zapuszcza�a si� z przyjacielem poza okolice placu przed katedr� Notre Dame, pos�pne uliczki Wielkiej Rze�ni czy zwodzone mosty Luwru. Ale pi�tnastoletni Landry zd��y� ju� zwiedzi� r�ne tajemnicze miejsca w Pary�u i zna� ka�dy zak�tek stolicy jak w�asn� kiesze�. To on wpad� na pomys�, aby przyprowadzi� Katarzyn� na plac przed pa�acem Saint-Pol tego pi�tkowego poranka, 27 kwietnia 1413 roku.
- Chod� ze mn� - powiedzia�. - Caboche przysi�g�, �e wejdzie dzisiaj do pa�acu kr�la, a�eby wyci�gn�� z�ych doradc�w delfina. Mo�e uda nam si� wej�� za nim i zobaczy� te wszystkie wspania�o�ci.
Caboche, czyli Szymon No�ownik, oprawca z Wielkiej Rze�ni, syn handlarki flakami z rynku przy Notre Dame, podburzy� lud Pary�a przeciwko pozornej w�adzy nieszcz�snego Karola VI, kr�la pomyle�ca, i rzeczywistej, lecz zgubnej w�adzy Izabeli Bawarskiej.
Istotnie, �le si� dzia�o w Kr�lestwie Francji w tych niespokojnych czasach. W kraju rz�dzonym przez ob��kanego kr�la, rozpustn� i nieodpowiedzialn� kr�low�, od sze�ciu lat, od chwili zamordowania ksi�cia Orleanu przez ksi�cia Burgundii, Jana bez Trwogi, panowa�a anarchia.
Walcz�cy ze sob� Armaniacy i Burgundczycy, nie bacz�c na Anglik�w stale gotowych do ataku, oddawali si� wyniszczaj�cym Francj� walkom. W tym czasie Armaniacy otoczyli Pary�, zaw�adni�ty przez sprytnego i demagogicznego Jana z Burgundii. Organizowa� on zamieszki, pos�uguj�c si� bogatym cechem rze�nik�w oddanym mu bez reszty. Oficjalnie w�adza nale�a�a do delfina, Ludwika z Gujenny*, szesnastoletniego ch�opca, kt�ry najwyra�niej nie rozumia� powagi sytuacji. W rzeczywisto�ci w�adc� Pary�a by� oprawca Caboche, z przyzwoleniem uniwersytetu i jego porywczego rek-tora Piotra Cauchona.
*
- Mocniej! - krzycza�. - Walcie mocniej! Zniszczymy to gniazdo s�p�w! Do kata! Zaraz pu�ci!...
W istocie, brama j�kn�a g�ucho, co zwiastowa�o jej rych�e wywa�enie.
Szturmuj�cy nabrali rozp�du, cofaj�c si� g��boko w stron� t�umu, i natarli z daleka z jeszcze wi�ksz� si��. Landry ledwo zd��y� pchn�� Katarzyn� za kapliczk�, gdy� niewiele brakowa�o, a rozszala�y t�um przygni�t�by j� do muru. Nie stawia�a oporu, zahipnotyzowana widokiem oprawcy, kt�rego coraz bardziej gwa�towne okrzyki stawa�y si� niezrozumia�e. Jednym ruchem rozerwa� sw�j kaftan, ods�aniaj�c napr�one musku�y, podwin�� r�kawy i zatkn�� chor�giew g��boko w ziemi.
- Dalej! - krzycza� Caboche, stan�wszy z belk� na czele szturmuj�cych.
- Dalej! Razem! Z pomoc� �wi�tego Jakuba!...
- Niech �yje �wi�ty Jakub! Niech �yje Wielka Rze�nia! - krzykn�� Landry, porwany jego zapa�em.
Katarzyna spojrza�a na niego z niezadowoleniem.
- Tylko nie krzycz: �Wiwat Caboche!", bo sobie p�jd�.
- Dlaczego? - zapyta� Landry, nie kryj�c zdziwienia. - To naprawd� wielki przyw�dca!
- Nie! To bydl�! Ojciec nienawidzi go, moja siostra Luiza, z kt�r� to zwierz� chce si� �eni�, tak�e, a ja panicznie si� go boj�. Jest taki wstr�tny!
- Wstr�tny? - Landry wytrzeszczy� oczy ze zdumienia. - Jakie to mo�e mie� znaczenie? Wielki cz�owiek nie musi by� pi�kny. Uwa�am, �e Caboche jest wspania�y.
Rozz�oszczona dziewczyna tupn�a nog�.
- A ja nie! Gdyby� go widzia� u nas wczoraj, jak krzycza� i wygra�a� mojemu ojcu, nie wyda�by ci si� taki nadzwyczajny.
- Grozi� mistrzowi Legoix'owi? Dlaczego? - Landry instynktownie zni�y� g�os, chocia� w tym strasznym zgie�ku nikt nie zwraca� na nich uwagi.
Katarzyna, tak�e �ciszaj�c g�os, opowiedzia�a przyjacielowi, jak to poprzedniego dnia, p�nym wieczorem, Caboche przyszed� do nich wraz z Piotrem Cauchonem i kuzynem Wilhelmem Legoix, bogatym rze�nikiem z ulicy Piekielnej.
* * * Przekraczaj�c pr�g domu z�otnika, trzej przyw�dcy mieli sprecyzowany plan: nam�wi� Gauchera Legoix'a, aby si� do nich przy��czy�.
Gaucher, dow�dca oddzia�u stra�y obywatelskiej Pary�a, cieszy� si� og�lnym szacunkiem i mia� najwi�kszy pos�uch w�r�d mieszka�c�w. By� mo�e dlatego, �e by� cz�owiekiem rozwa�nym, mi�uj�cym pok�j i nade wszystko nieznosz�cym wszelkiej przemocy. Ten syn rze�nika nie cierpia� widoku krwi, dlatego opu�ci� cech oraz dom ojcowski, aby wst�pi� na praktyk� do zak�adu z�otniczego mistrza Andrzeja d'Epernona. Zerwa� w ten spos�b ca�kowicie z dumn� rodzin� Legoix, kt�ra nie mog�a nadziwi� si� jego decyzji.
Z czasem, dzi�ki zdolno�ciom Gauchera, do jego domu zawita� dobrobyt. Coraz to znamienitsi klienci zamawiali w jego skromnej pracowni zdobione naczynia, solniczki, nautilusy, nakrycia ko�cielne, r�koje�ci mieczy lub sztylet�w. Ros�a s�awa Gauchera Legoix na placu Pary�a i trzej przyw�dcy powstania potrzebowali jego poparcia.
Spotkali si� jednak ze zdecydowan� odmow� mistrza. Bez wielkich s��w z�otnik powiadomi� ich o swoim zamiarze dochowania wierno�ci kr�lowi i burmistrzowi Pary�a, kt�rym by� Andrzej d'Epernon.
- Otrzyma�em moj� godno�� od kr�la i od ja�nie pana burmistrza.
Nigdy nie po�l� swoich ludzi na siedzib� mego w�adcy.
- Tw�j w�adca postrada� zmys�y, a w dodatku otoczony jest zdrajcami - wybuchn�� Wilhelm Legoix. - Prawdziwym w�adc� jest Jego Wysoko�� ksi��� Burgundii. Tylko w nim ca�a nasza nadzieja!...
- Kiedy ksi��� Burgundii otrzyma �wi�te namaszczenie, wtedy ugn� przed nim kolano i nazw� go swoim kr�lem. Lecz do tej pory uznaj� za w�adc� jedynie Karola VI, oby B�g wr�ci� mu zdrowie i rozs�dek!
Te proste s�owa wywo�a�y w�ciek�o�� go�ci. Wszyscy zacz�li krzycze� jak op�tani, ku przera�eniu kobiet, kt�re skuli�y si� przy palenisku, czekaj�c na wynik sporu. Jak�e odra�aj�cy wydali si� Katarzynie ci trzej wysocy i silni m�czy�ni otaczaj�cy drobn� posta� jej ojca. Ale w�a�nie niepozorny Legoix by� najsilniejszy, gdy� tylko on nie krzycza� i zachowa� spokojn� twarz.
Rozz�oszczony Caboche zaci�ni�t� pi�ci� zacz�� wymachiwa� z�otnikowi przed nosem.
- Mistrzu Legoix, dajemy ci czas do jutra wiecz�r. Je�li nie przy��czysz si� do nas, b�dziesz przeciwko nam i poniesiesz tego konsekwencje. Wiesz przecie, co przytrafia si� poplecznikom Armaniak�w?
- Je�eli macie zamiar spali� m�j dom, nie potrafi� wam w tym przeszkodzi�. Ale nie przekonacie mnie, bym dzia�a� wbrew w�asnemu sumieniu. Nie trzymam z Armaniakami ani z Burgundczykami. Chc� by� tylko dobrym Francuzem,bogobojnym i wiernym kr�lowi. Nigdy nie podnios� na niego r�ki!
Pozostawiwszy upartego z�otnika w r�kach swoich kompan�w, Caboche podszed� do Luizy. Katarzyna poczu�a, jak cia�o przytulonej do niej siostry zesztywnia�o, kiedy oprawca zatrzyma� si� przed ni�. W czasach, kiedy bogate rodziny cz�sto wydawa�y za m�� ledwie dojrza�e dziewczynki, ma�a Luiza przeczuwa�a najgorsze.
Caboche wcale nie ukrywa�, �e ma s�abo�� do Luizy. Nigdy nie przegapi� okazji pod��ania za ni�, gdy j� przypadkiem spotka�. Nie by�o to zreszt� �atwe, gdy� praktycznie Luiza raczej nie opuszcza�a domu.
Wychodzi�a jedynie, aby uda� si� na msz� do pobliskiego ko�cio�a �wi�tego Leufroya lub pospieszy� z pomoc� do pustelni Sainte-Opportune. By�a to dziewczyna cicha i skromna, zbyt powa�na na swoje szesna�cie lat i dojrzalsza od niejednej doros�ej kobiety. Chodzi�a po domu cicho jak myszka, ze spuszczonymi oczami, w lnianym czepku zawsze �ci�le przylegaj�cym do jasnoblond warkoczy, prowadz�c po�r�d bliskich �ycie klasztorne, o kt�rym marzy�a od najm�odszych lat.
Katarzyna podziwia�a swoj� siostr�, lecz ba�a si� jej troch� i nie rozumia�a wcale jej post�powania. Luiza by�aby �adn� dziewczyn�, gdyby tak si� nie umartwia�a i potrafi�a si� u�miecha�. Mia�a szczup�e, gi�tkie cia�o, delikatne rysy twarzy, jasn�, prawie przezroczyst� cer�. Tryskaj�ca �yciem Katarzyna, gustuj�ca w ha�a�liwych zabawach i weso�ych piosenkach, lubi�ca ruch, nie mog�a poj��, co w tej przysz�ej zakonnicy mog�o poci�ga� olbrzymiego, jowialnego Caboche'a, sybaryt� i materialist�. W Luizie, kt�ra widzia�a w nim uosobienie diab�a, wzbudza� odraz�. Tote� kiedy Caboche podszed� do niej, pospiesznie uczyni�a znak krzy�a. Widz�c to, Caboche skrzywi� si� z niesmakiem.
- Nie jestem Lucyferem, moja �liczna, �eby wita� mnie w ten spos�b.
Wiedz o tym, �e mia�aby� weselsze �ycie, gdyby� przekona�a swego ojca, aby przy��czy� si� do nas.
Wbijaj�c wzrok w czubki bucik�w, Luiza wyszepta�a nie�mia�o: - Nie potrafi�abym... Nie przystoi c�rce doradza� swemu ojcu... To, co robi, jest s�uszne...
Wida� by�o jej r�ce szukaj�ce nerwowo r�a�ca w kieszeni fartucha.
Kiedy wreszcie go znalaz�a, kurczowo zacisn�a na nim palce, po czym odwr�ci�a si�, aby poprawi� polana w palenisku, daj�c wyra�nie do zrozumienia, �e nie �yczy sobie dalszej rozmowy. W bladych oczach oprawcy b�ysn�a z�o��.
- Jutro o tej samej porze nasza Luiza nie b�dzie ju� taka dumna, kiedy moi ludzie wyci�gn� j� z ��ka, aby si� z ni� troch� zabawi�! Ale nie obawiaj si�, ja b�d� pierwszy!...
Nie sko�czy�, bo Gaucher Legoix chwyci� go za ko�nierz i wypchn�� przed dom. Z�otnik poczerwienia� z gniewu, kt�ry spot�gowa� jego si�y.
Tarmoszony jego mocn� r�k�, Caboche si� zachwia�.
- Precz z moich oczu! - krzykn�� Gaucher g�osem dr��cym z oburzenia.
- Precz, pod�y wieprzu! Nie wa� mi si� wi�cej kr�ci� ko�o mojej c�rki!
- Jak nie b�dziesz rozs�dny - za�mia� si� szyderczo oprawca - twoj� c�rk� b�d� mia� jutro, a po mnie wielu innych!
Ku wielkiemu przera�eniu Katarzyny ojciec, oszala�y z gniewu, doskoczy� do oprawcy, lecz Cauchon stan�� pomi�dzy nimi, rozdzielaj�c ich swoimi d�ugimi ramionami.
- Dosy� tego - rzek� spokojnie. - Nie czas na takie dysputy. Caboche jest zbyt brutalny, a Legoix zbyt porywczy i uparty. Chod�my ju�. Noc z pewno�ci� przyniesie ka�demu dobr� rad�. A tobie, Legoix, radz�, aby� pos�ucha� g�osu rozs�dku.
* * * Landry, siedz�c na kamieniu, wys�ucha� opowie�ci Katarzyny, nie przerywaj�c jej. Ta historia da�a mu do my�lenia i zak��ci�a bieg jego my�li.
Czu� podziw dla Caboche'a,ale te� liczy� si� ze zdaniem Gauchera Legoix'a.
Poza tym nie podoba�y mu si� pogr�ki rzucane pod adresem mieszka�c�w domu Pod Ark� Przymierza.
G�uchy �omot i nasilaj�ca si� po nim wrzawa przerwa�y tok jego my�li: brama pa�acu Saint-Pol zosta�a wy�amana. T�um z okrzykami zwyci�stwa ruszy� przed siebie jak strumie� nienapotykaj�cy przeszkody dla swego wartkiego nurtu. Tam, gdzie przed chwil� k��bi�a si� zwarta t�uszcza, nagle otwar�a si� pusta przestrze�. Na ziemi le�eli ranni i martwi, wyg�odzone psy zlizywa�y ka�u�e krwi i tylko trzepota�a na wietrze chor�giew, kt�r� Caboche zatkn�� przed bram�. Reszta t�umu znikn�a w ogrodach kr�lewskiego pa�acu. Landry uj�� r�k� sztywnej z przera�enia Katarzyny.
- Idziesz? Oni ju� tam weszli...
Dziewczyna cofn�a si� odruchowo. Jej ciemne oczy wpatrywa�y si� z przestrachem w otw�r po bramie.
- Nie mam ju� na to ochoty - odpar�a bardzo s�abym g�osem.
- Nie b�d� niem�dra! Czego si� boisz? Ju� nigdy nie ujrzysz niczego takiego. Chod��e!
Landry zaczerwieni� si� z podniecenia. Spieszy�o mu si�, aby p�j�� za tamtymi i zagarn�� swoj� cz�� �upu. Jego niepohamowana ciekawo�� paryskiego ch�opca po��czona z gwa�townym charakterem nie pozwala�a mu sta� spokojnie. Katarzyna zrozumia�a, �e zostawi�by j� sam� po�rodku ulicy, gdyby nie chcia�a mu towarzyszy�. Zdecydowa�a si� p�j�� razem z nim.
Tymczasem troch� dalej, za pa�acem Saint-Pol, mi�dzy bram� �wi�tego Antoniego a murami Bastylii, w kt�rej zamkn�� si� poprzedni burmistrz Pary�a Piotr des Essarts, zebra� si� t�um buntownik�w, gromadz�c bro�, zdecydowany zburzy� Bastyli�, kamie� po kamieniu, a�eby pojma� burmistrza oskar�onego o zdrad�. Obl�enie fortecy trwa�o.
W pa�acu kr�lewskim otworzy�o si� okno. Wylecia� przez nie kredens i roztrzaska� si� na ziemi z brz�kiem metalowych naczy�. Ten widok zach�ci� Katarzyn�, kt�rej ciekawo�� przezwyci�y�a strach. Chwyciwszy Landry'ego za r�k�, min�a bram� wisz�c� na pot�nych zawiasach. Dziewczyna otwiera�a szeroko oczy, zachwycona sam� my�l� o wspania�o�ciach, jakie czekaj� na ni� w �rodku. Oczom ich jednak ukaza� si� przygn�biaj�cy widok: zdewastowany ogr�d, obrze�one niskimi krzewinkami trawniki, na kt�rych z pewno�ci� ros�y lilie, r�e i fio�ki, teraz wdeptane w ziemi�; po�amane kwiaty ze zmia�d�onymi �odygami i porozsypywanymi wok� p�atkami le�a�y w b�ocie.
Dalej Katarzyna odkry�a �wiat w miniaturze, jakim by� pa�ac Saint-Pol.
Miasto w mie�cie. W�r�d ogrod�w, winnic i zagajnik�w poprzecinanych alejami i a�urowymi galeriami wyrasta�y pa�ace, kaplice, folwarki, stajnie i czworaki zamieszkane przez armi� s�u��cych. Mie�ci�y si� tam mena�erie pe�ne lw�w, lampart�w, nied�wiedzi i innych dzikich zwierz�t, a tak�e klatki z egzotycznymi ptakami. Rezydencja kr�lewska sk�ada�a si� z trzech oddzielnych budynk�w: pa�acu kr�lewskiego stoj�cego nad Sekwan�, pa�acu kr�lowej przy ma�ej uliczce Saint-Pol i pa�acu delfina, zwanego tak�e pa�acem Gujenny, przylegaj�cego do ulicy �wi�tego Antoniego.
G��wny atak t�umu skierowany by� teraz na ten budynek. W ogrodach rozci�gaj�cych si� pomi�dzy pa�acem Gujenny i innymi gmachami uzbrojone stra�e broni�y dost�pu do kr�la i kr�lowej. T�um jednak nie zwraca� na nie uwagi, zbyt poch�oni�ty grabie��.
Na dziedzi�cu i schodach pa�acu Gujenny k��bili si� ludzie.
Og�uszaj�cy zgie�k odbija� si� g�o�nym echem od kamiennych sklepie� olbrzymich sal. Katarzyna zatka�a uszy r�kami. Trupy s�u��cych w tunikach z fioletowego jedwabiu s�a�y si� g�sto, cenne witra�e fruwa�y w kawa�kach.
Na �cianach, wzd�u� schod�w z bia�ego kamienia, wisia�y poszarpane gobeliny, a freski rozbijano uderzeniami siekiery lub �elaznym narz�dziem s�u��cym w rze�ni do zabijania wo��w. W obszernej sali, gdzie sta� st� przygotowany do uczty,tarzano si� w ka�u�ach wina i krwi, w t�ustych sosach i konfiturach, wyrywano sobie pasztety i kawa�ki pieczystego, po- tykano si� o bro� i nakrycia rzucone na pod�og�, je�eli nie by�y ze z�ota czy srebra. Ludzie tratowali si� wzajemnie. Ale Landry'emu i Katarzynie uda�o si� dotrze� na pierwsze pi�tro bez wi�kszego uszczerbku. Dziewczyna wysz�a z tego z zadrapaniem na twarzy i kilkoma wyrwanymi w�osami.
Ch�opcu uda�o si� nawet zgarn�� ze sto�u biesiadnego kilka ciastek z kremem migda�owym, kt�rymi podzieli� si� sprawiedliwie ze sw� towarzyszk�. Wzi�a je ch�tnie, gdy� dos�ownie umiera�a z g�odu.
W trakcie poch�aniania tego nieoczekiwanego posi�ku zostali wepchni�ci przez t�um do przestronnej komnaty, z kt�rej dobiega�y krzyk i odg�osy bijatyki. Pomieszczenie to wyda�o si� dziewczynie szczytem przepychu. Nigdy jeszcze nie ogl�da�a takich olbrzymich gobelin�w z kolorowego jedwabiu przetykanego z�ot� nici�, jakie tutaj wisia�y na �cianach. Wida� by�o na nich pi�kne damy w po�yskuj�cych sukniach, spaceruj�ce w�r�d ��k usianych kwiatami w otoczeniu du�ych, bia�ych ps�w lub te� s�uchaj�ce muzyki i usadowione pod baldachimami o z�oconych fr�dzlach. W g��bi sta� olbrzymi a�urowy kominek z bia�ego marmuru, a na podwy�szeniu z trzema schodkami du�e �o�e z baldachimem, przykryte fioletowym aksamitem ze z�oconymi fr�dzlami. U wezg�owia by�y wyhafto- wane herby Gujenny i Burgundii. Pod �cianami sta�y kredensy wype�nione wazami, cyzelowanymi pucharami l�ni�cymi od drogich kamieni, a tak�e naczyniami o fantastycznych kszta�tach. Oczy Katarzyny rozb�ysn�y jak gwiazdy, kiedy zobaczy�a te wszystkie wspania�o�ci, ale nie mia�a czasu, aby nasyci� si� ich widokiem. Scena, kt�rej ta pi�kna komnata s�u�y�a za dekoracj�, by�a wystarczaj�co dramatyczna.
Przed kominkiem sta�y dwie osoby. Dziewczyna rozpozna�a ksi�cia Burgundii i jego syna Filipa de Charolais, kt�rego cz�sto widywa�a przechodz�cego przed domem jej rodzic�w. Nigdy dot�d nie widzia�a z tak bliska gro�nego Jana bez Trwogi. Wyda�o si� jej, �e �w cz�owiek, stoj�cy mocno na kr�tkich, rozstawionych nogach i patrz�cy wy�upiastymi oczami, zajmuje g��wne miejsce w tej scenie. W jego wygl�dzie by�o co� tak niez�omnego jak przeznaczenie.
Hrabia Filip de Charolais prezentowa� si� ca�kiem inaczej ni� jego ojciec. By� wyro�ni�tym, jak na swoje szesna�cie lat, szczup�ym blondynem o dumnym spojrzeniu i dostojnej postawie. Mia� delikatne rysy i subtelne usta, kt�re musia�y cz�sto si� u�miecha�. Pozostawa� w tyle za ojcem, w postawie pe�nej szacunku. Obok nich sta� gruby, szesnasto- lub siedemnastoletni ch�opiec w przepysznym stroju w po�owie szkar�atnym, w po�owie czarno-bia�ym, przepasanym z�otym pendentem. Przemawia� do ksi�cia g�osem dr��cym od gniewu, lecz na jego mi�kkiej twarzy malowa�y si� niemoc i przera�enie. By� to delfin, Ludwik z Gujenny.
Wok� tych trzech os�b toczy�y si� g��wne wydarzenia; buntownicy usi�owali zdoby� przewag� nad rannymi, lecz broni�cymi si� zaciekle rycerzami. Na posadzce z czarno-bia�ego marmuru le�a�o przebite sztyletem cia�o, z kt�rego powoli up�ywa�a krew. Uderzaj�cy by� kontrast pomi�dzy widoczn� oboj�tno�ci� obydwu Burgundczyk�w, zajad�o�ci� buntownik�w i �zami, kt�re wylewa� delfin, wznosz�cy b�agalnie r�ce. W pierwszych szeregach buntownik�w Katarzyna zauwa�y�a Caboche'a, szalej�cego w przekrzywionej czapce i koszuli mokrej od potu, wyr�niaj�cego si� na tle czarnej opo�czy, przemy�lanych gest�w i ch�odnej postawy Piotra Cauchona. Ten ostatni, cho� taki spokojny, wyda� jej si� straszny.
Harmider ci�gle si� wzmaga�. Buntownicy zdo�ali pojma� kilku rycerzy, kt�rych mocno zwi�zali i wywlekli na ulic�. Dwaj osobnicy zaatakowali delfina. M�oda kobieta pr�bowa�a os�oni� go swoim cia�em, mimo �e stara� si� j� odepchn��. By�a czaruj�c� brunetk�, prawie dzieckiem, ubran� w za ci�k� dla niej sukni� ze z�otobr�zowego adamaszku. Na g�owie nosi�a wysoki czepek z dwoma p�ksi�ycami, z kt�rych sp�ywa� bia�y jak mg�a woal z mu�linu. P�aka�a, pr�buj�c zatrzyma� m�odego cz�owieka i prosz�c, aby go jej zostawiono. Kiedy buntownicy rzucili si� na ni�, delfin zawrza� z gniewu. Wyci�gn�wszy miecz z pochwy, ruszy� na napastnik�w jak b�yskawica, przebijaj�c dwoma ostrymi pchni�ciami tych, kt�rzy �mieli tkn�� jego ma��onk�, po czym skierowa� zakrwawione ostrze w stron� Jana bez Trwogi.
- Jakim�e n�dznikiem jeste�, m�j kuzynie, je�li pozwalasz poniewiera� w swojej obecno�ci moj� �on�, a twoj� c�rk�. Zamieszki wybuch�y za twoj� rad�, nie mo�esz si� tego wyprze�, gdy� widz� w�r�d buntownik�w tak�e twoich ludzi! B�d� pewny, �e zapami�tam to sobie, i nie wyjdzie ci to na dobre.
Filip de Charolais, chc�c tak�e pom�c siostrze, wyci�gn�� odruchowo miecz i przycisn�� spiczaste ostrze do piersi ojca. Ksi��� nawet nie drgn��.
Wzruszy� tylko ramionami.
- Cokolwiek my�lisz, Ludwiku, nie mog� nic zrobi� w obecnej sytuacji. Musz� przyzna�, �e wydarzenia przerastaj� mnie i nie panuj� nad tymi bydlakami. W przeciwnym razie uratowa�bym przynajmniej poddanych mojej c�rki...
Ku bezsilnej z�o�ci przej�tej Katarzyny m�ody cz�owiek, kt�rego tak zajadle broni�a delfina, zosta� w ko�cu pojmany przez dw�ch zbir�w. Kiedy ci padli od ci�� Ludwika z Gujenny, podbieg� do okna, aby wyskoczy� do ogrodu, lecz w tej samej chwili rzuci�a si� na niego zgraja oprawc�w wspomaganych przez dwie rozczochrane wied�my. One to uczepiwszy si� jego opo�czy, udaremni�y mu ucieczk�. Ma�a ksi�niczka upad�a na �o�e ca�a we �zach.
- Ratuj go, ratuj, m�j ojcze! B�agam ci�! Niech go nie zabieraj�! Nie jego... nie Micha�a, to m�j przyjaciel!...
Ksi��� uczyni� gest bezsilno�ci, kt�ry wyrwa� z ust Katarzyny krzyk oburzenia. Delfina podoba�a si� jej bardzo i chcia�aby jej pom�c. Ksi��� przyzwalaj�cy, aby jego c�rka p�aka�a, musia� by� bardzo z�ym cz�owiekiem... Hrabia de Charolais by� blady jak papier. Jako ma��onkowi siostry delfina, ksi�niczki Michaliny, by�o mu przykro na widok rozpaczy Ma�gorzaty. Lecz nie m�g� nic uczyni�. Caboche i jego kompan Denisot de Chaumont chwycili za gard�o m�odego wi�nia. Trzymali go mi�dzy sob�, podczas gdy inni wi�zali mu r�ce na plecach. Nagle, jednym uderzeniem, m�ody cz�owiek roztr�ci� napastnik�w. Katarzyna zamar�a w oczekiwaniu.
Micha� de Montsalvy by� m�odzie�cem niezwykle ros�ym i odwa�nym jak na sw�j wiek. Roztr�ciwszy rze�nik�w, podbieg� do ksi�cia Burgundii. Mimo og�lnej wrzawy jego wzburzony g�os zabrzmia� dono�nie.
- Jeste� tch�rzem, ksi���, tch�rzem i wiaro�omnym zdrajc� swojego kr�la, pozwalaj�cym bezcze�ci� jego siedzib�. O�wiadczam, i� nie jeste� godzien nosi� rycerskich ostr�g...
Otrz�sn�wszy si� z zaskoczenia, Caboche i Denisot w brutalny spos�b ponownie pojmali Micha�a de Montsalvy, chc�c zmusi� go, aby si� ukorzy� przed tym, kt�rego przed chwil� obrazi�. M�odzieniec pomimo wi�z�w rzuca� si� jak szalony, kopi�c na lewo i prawo, tak �e oprawcy znowu odskoczyli od niego. Ten zbli�y� si� do Jana bez Trwogi, jakby chcia� mu jeszcze co� powiedzie�. Ksi��� otworzy� usta, �eby si� odezwa�, lecz nie zd��y�. Nagle poblad� i podni�s� r�k� do twarzy, kt�r� Micha� w�a�nie oplu�...
Katarzyna poczu�a instynktownie, �e m�ody cz�owiek podpisa� na siebie wyrok �mierci.
- Zabra� go! - rozkaza� ksi��� gard�owym g�osem. - Mo�ecie zrobi� z nim, co chcecie! Pozostali zostan� zaprowadzeni do mego pa�acu, gdzie dzisiejszej nocy b�d� moimi go��mi. Odpowiadam za to, m�j zi�ciu!
Ludwik odwr�ci� si� bez s�owa i opar� g�ow� o okap kominka. Ma�a ksi�niczka nadal szlocha�a, nie s�uchaj�c pociesze� brata.
- Nigdy panu nie przebacz�!... Nigdy! - zawo�a�a przez �zy.
Tymczasem Caboche i Denisot odzyskali zimn� krew, przy pomocy kilku kamrat�w z�apali wi�nia i powlekli go w kierunku schod�w.
Katarzyna wsun�a dr��c� d�o� do d�oni Landry'ego i spyta�a przera�ona: - Co oni z nim teraz zrobi�?
- Powiesz� go, i to szybko, mam nadziej�! Ten pod�y Armaniak zas�u�y� na to. Widzia�a�? O�mieli� si� plun�� w twarz naszemu ksi�ciu!
Po tych s�owach Landry przy��czy� si� do rozw�cieczonego t�umu, krzycz�cego: �Na �mier�! Na �mier�!". Katarzyna jednym szarpni�ciem wyrwa�a r�k� z jego u�cisku; jej twarz sp�on�a rumie�cem.
- Och! Wzbudzasz we mnie wstr�t, Landry Pigasse!
Zanim zaskoczony Landry zd��y� si� zorientowa�, odwr�ci�a si� na pi�cie i znikn�a w t�umie, kt�ry na chwil� rozst�pi� si�, by przepu�ci� orszak skaza�ca. Katarzyna rzuci�a si� jego �ladem.
W �aden spos�b nie potrafi�aby wyja�ni�, co si� dzia�o w jej dzieci�cej duszy. Nigdy przedtem nie spotka�a Micha�a de Montsalvy'ego, nawet nie wiedzia�a o jego istnieniu, a mimo to wyda�o si� jej, �e zna go od lat i �e jest jej tak bliski jak ojciec czy siostra. Jakby nagle tajemnicze i niewidzialne wi�zy zadzierzgn�y si� mi�dzy m�odym szlachcicem a c�rk� z�otnika.
Wi�zy, kt�re mocno czu�a w sobie i kt�re mog�y j� zrani�... Katarzyna wiedzia�a tylko jedno: musi i�� za wi�niem, za wszelk� cen� dowiedzie� si�, jaki los go czeka. W momencie gdy oprawcy wi�zali Micha�a i potem, kiedy obrazi� ksi�cia, widzia�a go ca�kiem blisko, w pe�nym �wietle witra�y.
Dozna�a dziwnego wra�enia, przed oczami zawirowa�y jej du�e, czerwone plamy, tak jak pewnego dnia, gdy dla zabawy pr�bowa�a spojrze� prosto w s�o�ce. Czy to mo�liwe, aby ch�opiec by� a� tak urodziwy? Z pewno�ci� by� pi�kny, zbyt pi�kny, z jasn� twarz� i czystymi, delikatnymi rysami, kt�re mo�na by uzna� za kobiece, gdyby nie silny podbr�dek, zaci�ni�te usta i dumne, b��kitne oczy o �mia�ym wejrzeniu. Jego p�owe w�osy, kr�tko obci�te nad karkiem i uszami, tworzy�y b�yszcz�c� aureol�, modn� i pozwalaj�c� na wygodne noszenie he�mu. Pod opo�cz� z fioletowego jedwabiu z naszywanymi srebrnymi li��mi rysowa�y si� mocne ramiona, a obcis�e, popielatosrebrne getry przylega�y �ci�le do muskularnych ud kawalera. Z r�kami zwi�zanymi na plecach, z dumnie uniesion� g�ow�, zimnym spojrzeniem i pogard� na ustach, wygl�da� mi�dzy dwoma rze�nikami jak archanio� w r�kach z�ych mocy. Katarzynie przypomnia� si� obrazek z modlitewnika, do kt�rego ojciec dorobi� z�ot�, cyzelowan� ok�ad-k�. Przedstawia� on m�odego rycerza w srebrnej zbroi, z jasnymi w�osami, depcz�cego smoka przebitego lanc�. Gaucher powiedzia� c�rce, �e to �wi�ty Micha� pokonuj�cy szatana. To do niego podobny by� m�odzieniec... i te� mia� na imi� Micha�... My�l ta zelektryzowa�a Katarzyn�, umacniaj�c w niej g��bokie pragnienie uczynienia czego� dla Micha�a lub przynajmniej pozostania przy nim jak najd�u�ej.
Zwarta gromada ��dnych krwi m�czyzn i kobiet posuwa�a si� krok w krok za wi�niem i Katarzyna, zewsz�d potr�cana i szarpana, z trudno�ci� dotrzymywa�a im kroku. W pewnej chwili uda�o jej si� przecisn�� za szerokie plecy Caboche'a i uczepi� jego paska pomimo strachu, jaki przed nim czu�a. Oprawca, oszo�omiony zwyci�stwem, nawet tego nie zauwa�y�.
Dziewczyna nie czu�a w tej ci�bie otrzymywanych raz�w ani n�g depcz�cych jej stopy. Ju� dawno zgubi�a czepek, szarpano j� wi�c za rozpuszczone w�osy. Wydawa�o si�, �e wszystkie jej si�y p�yn�y do jasno- w�osego ch�opca, kt�rego przed ni� wleczono.
Inni wi�niowie st�oczeni byli obok Micha�a: ksi��� de Bar - kuzyn delfina, Jean de Vailly - kanclerz Gujenny, Jean de La Riviere - szambelan delfina, dw�ch braci de Giresmes, w sumie oko�o dwudziestu m�czyzn sp�tanych �a�cuchami i poganianych jak z�oczy�cy w�r�d obelg i spluni��.
W po�owie schod�w Katarzyna rozpozna�a czarn� opo�cz� i d�ug�, ponur� twarz mistrza Piotra Cauchona. Zapiera� si� z ca�ych si� w futrynie drzwi, aby czereda nie unios�a go ze sob�. Zauwa�y�a dziwne spojrzenie, kt�re rektor rzuci� na przechodz�cego wi�nia. Jego ma�e, niebieskozielone oczy, zazwyczaj pozbawione wyrazu, nagle zab�ysn�y, jakby widok szlachetnego m�odzie�ca wiedzionego na ka�� by� dla Cauchona chwil� rozkoszy, rodzajem cichej zemsty... Katarzynie zrobi�o si� niedobrze; nie lubi�a Cauchona, a teraz wzbudzi� w niej obrzydzenie.
Przy bramie pa�acu nap�r gawiedzi by� jeszcze silniejszy. Katarzyn� oderwano od Caboche'a i zepchni�to do ty�u. Po chwili poczu�a na twarzy promienie s�o�ca, pojmuj�c, �e wydosta�a si� na �wie�e powietrze. Tutaj t�um rozrzedza� si� nieco, rozbiegaj�c si� po ogrodach, po czym na nowo zbi� si� g�sto, pr�buj�c przedrze� si� przez wyrwan� bram�. Katarzyna, jak �o�nierz gotuj�cy si� do ataku, zaczerpn�a powietrza, lecz wi�zie� i jego stra� zd��yli ju� przekroczy� bram� i jasna g�owa Micha�a znikn�a, otoczona b�yszcz�cymi ostrzami halabard i he�mami z b��kitnej stali. Po chwili straci�a go z oczu i ju� chcia�a rzuci� si� za nim, kiedy na jej ramieniu spocz�a silna r�ka i osadzi�a j� w miejscu.
- Nareszcie ci� odnalaz�em! - krzykn�� Landry. - Ale� si� o ciebie martwi�em! Ostatni raz zabra�em ci� ze sob�. Masz chyba diab�a za sk�r�...
Wida� by�o, �e Landry z trudem wydosta� si� z zam�tu ko�o pa�acu Gujenny; mia� podbite oko, rozerwany r�kaw i krwawi�ce kolano. Jego pi�kna, zielona opo�cza z bia�ym krzy�em po�rodku, z kt�rej by� taki dumny tego ranka, teraz przedstawia�a �a�osny obraz wys�u�onego okrycia. Na dodatek Landry zgubi� czapk�: w�osy stercza�y mu na wszystkie strony.
Katarzyna nie zwr�ci�a uwagi na jego wygl�d. Wycieraj�c r�bkiem rozerwanej sukienki �zy, kt�re zalewa�y jej drobn� twarz, podnios�a smutne oczy na przyjaciela.
- Pom� mi, Landry, b�agam ci�. Pom� mi go uratowa�! Landry spojrza� na dziewczyn� ze szczerym zdziwieniem.
- Kogo? Jakiego� Armaniaka, kt�rego Caboche ma zamiar powiesi�?
Ale� to istne szale�stwo! Dlaczego tak ci na tym zale�y? Przecie� nawet go nie znasz.
- Nie, nie znam go, to prawda. Ale nie chc�, �eby zgin��. Powiesz� go... Czy wiesz, co to znaczy? Powiesz� go tam wysoko, w Montfaucon, na tych okropnych, zardzewia�ych �a�cuchach, mi�dzy grubymi s�upami...
- No i c� z tego? Kim�e on jest dla nas?
Katarzyna potrz�sn�a g�ow�, odrzucaj�c do ty�u d�ugie, rozpuszczone w�osy ruchem pe�nym naturalnego wdzi�ku, kt�ry zachwyci� ch�opaka. Jej w�osy i oczy by�y bardzo pi�kne. To niezwyk�e, �eby w�osy dziewczyny przypomina�y �ywe z�oto, przeszywane b�yskami promieni s�onecznych.
Rozpuszczone w�osy Katarzyny tworzy�y co� w rodzaju fantastycznego p�aszcza, mi�kkiego i jedwabistego, kt�rym mog�a owin�� si� a� do kolan.
Co do koloru oczu Katarzyny jej rodzina nie by�a zgodna. Kiedy dziewczyna by�a spokojna, oczy mia�y barw� ciemnoniebiesk� z purpurowymi b�yskami, mi�kkimi jak p�atki fio�k�w. W chwilach weso�o�ci b�yszcza�y w nich setki z�otych ognik�w jak w plastrze miodu na s�o�cu.
Gdy jednak wpada�a w z�o��, jej �renice czarne jak otch�a� budzi�y przestrach.
A przecie� by�a zwyk�� dorastaj�c� dziewczyn�, wyro�ni�t� jak na sw�j wiek, z kanciastymi ko�czynami, niezr�cznymi ruchami m�odego ko�l�cia trzymaj�cego si� niepewnie na nogach, z ch�opi�cymi, troch� za grubymi i wiecznie podrapanymi kolanami. Mia�a �mieszn� tr�jk�tn� buzi�, za du�e usta i kr�tki nosek, kt�ry nadawa� jej wygl�d kota. Jej jasna sk�ra o odcieniu bursztynu usiana by�a piegami. Ca�o�� ta mia�a du�o wdzi�ku, kt�remu Landry zacz�� ulega�. Coraz cz�ciej poddawa� si� jej kaprysom i najdziwniejszym zachciankom. Lecz to, czego ��da�a teraz, przekracza�o wszelkie granice!
- Dlaczego tak ci zale�y na jego �yciu? - powt�rzy� ciszej z nut� zazdro�ci w g�osie.
- Nie wiem - przyzna�a Katarzyna z prostot�. - Je�eli go zabij�, b�d� bardzo cierpia�a. My�l�, �e b�d� p�aka� du�o... i d�ugo.
Wypowiedzia�a te s�owa cichym, spokojnym g�osem, lecz z takim przekonaniem, �e Landry ju� nie stara� si� zrozumie�. Wiedzia�, �e zrobi wszystko, czego ona za��da, chocia� by�a to pigu�ka gorzka do prze�kni�cia.
Trzeba by�o wiedzie�, co oznacza�y w rzeczywisto�ci te dwa proste s�owa, z tak� �atwo�ci� wypowiedziane ustami przyjaci�ki: �Ocali� wi�nia".
Znaczy�o to wyrwa� go z r�k strzelc�w, otaczaj�cych go od chwili, gdy przekroczy� bramy pa�acu, z r�k niech�tnego t�umu, z r�k Caboche'a i jego kamrata Denisota, zdolnych zabi� jednym ciosem. Gdyby nawet zamach si� powi�d�, trzeba b�dzie jeszcze ukry� m�odzie�ca w zbuntowanym mie�cie urz�dzaj�cym polowania na jemu podobnych, a potem wywie�� go z Pary�a, przej�� przez rozci�gni�te �a�cuchy, sforsowa� zamkni�te bramy, min�� zbrojnych ludzi na wa�ach, unikn�� patroli i... zdrady. Landry pomy�la�, �e to zbyt wiele, nawet dla takiego sprytnego ch�opaka jak on.
- Zabieraj� go do Montfaucon - my�la� g�o�no. - Droga jest daleka, lecz nie trwa wiecznie. Nie mamy zbyt wiele czasu. Jak zdo�amy go odbi�, zanim dotr� do Wielkiej Szubienicy? Jest nas tylko dwoje, a wok� niego ca�a armia!
- Pomimo to chod�my za nim! - upiera�a si� Katarzyna. - Mo�e co� da si� zrobi�!
- No ju� dobrze - westchn�� Landry, ujmuj�c d�o� przyjaci�ki. - Ale nie miej mi za z�e, je�li si� nie powiedzie.
- Chcesz spr�bowa�? Naprawd� chcesz spr�bowa�?
- No, trudno - niech�tnie zgodzi� si� ch�opiec. - Ju� nigdy nie zabior� ci� ze sob�. Nast�pnym razem za��dasz, abym sam jeden zdoby� dla ciebie Bastyli�...
Co si� w nogach ruszyli, aby dogoni� ponury orszak, kt�ry na szcz�cie nie posuwa� si� zbyt szybko.
* * * Kiedy Landry i Katarzyna, ledwo dysz�c, dobiegli na ulic� Saint- Denis, stwierdzili z zadowoleniem, �e konw�j skaza�c�w nie dotar� daleko, gdy� kilkakrotnie zatrzymywa�y go bandy wygra�aj�cych, rozochoconych buntownik�w. Niekt�re sz�y na Bastyli�, aby przy��czy� si� do obl�enia, inne kierowa�y si� w stron� siedziby ksi�cia Burgundii, pa�acu d'Artois przy ulicy Mauconseil.
Orszak ponownie si� zatrzyma�. Kat Capeluche zauwa�ywszy przechodz�cego mnicha augustyna postanowi� zabra� go ze sob�, by skazaniec przed �mierci� m�g� pojedna� si� z Bogiem. Mnich pocz�tkowo opiera� si�, ale strach zwyci�y� i kiedy orszak ruszy� w dalsz� drog�, zakonnik st�pa� obok skaza�ca, p�g�osem odmawiaj�c r�aniec.
- Jest pewna szansa - szepn�� Landry - poniewa� idzie pieszo. Gdyby przysz�o im do g�owy, aby ci�gn�� go na plecionce lub wie�� na wozie, nie mogliby�my niczego zdzia�a�.
- Masz jaki� pomys�?
- By� mo�e. Za chwil� zapadnie noc i je�eli znajd� to, czego potrzebujemy, powinno nam si� uda�. Potem trzeba b�dzie go ukry�.
Tymczasem dogoni�a ich banda rozwrzeszczanych sprzedajnych dziewek i student�w, kt�rzy powzi�li zamiar towarzyszenia skaza�cowi w jego ostatniej drodze. Landry zamilk� przez ostro�no��. Niepotrzebnie, gdy� zgraja ta wypad�a w�a�nie przed chwil� z gospody i wszyscy byli kompletnie pijani; zataczali si� od �ciany do �ciany, dr�c si� wniebog�osy.
- Najlepiej by�oby - szepn�a Katarzyna - schowa� go u nas pod domem w skrytce z ma�ym okienkiem od strony Sekwany. Oczywi�cie, nie b�dzie m�g� d�ugo w niej pozosta�, ale...
Landry podchwyci� pomys� Katarzyny. Dalszy ci�g przedsi�wzi�cia wyda� mu si� dosy� prosty.
- ...w nocy ukradn� bark� i podp�yn� pod tw�j dom. Po sznurze wi�zie� zejdzie do �odzi i pop�ynie w g�r� rzeki, do Corbeil, gdzie obozuje ksi��� Bernard d'Armagnac. Oczywi�cie b�dzie musia� si� przedosta� przez �a�cuchy rozci�gni�te mi�dzy la Tournelle a wysp� Louviaux, ale noce teraz s� bezgwiezdne. W ko�cu... to naprawd� wszystko, co mo�emy dla niego uczyni�. Gdyby chocia� to nam si� uda�o, b�dzie nie�le...
W odpowiedzi dziewczyna u�cisn�a r�k� przyjaciela, podniecona i ogarni�ta now� nadziej�.
Noc zapad�a szybko, tu i �wdzie zapala�y si� �uczywa; ich odblaski ta�czy�y na wykuszach dom�w, na malowanych i z�oconych szyldach, na ma�ych, oprawionych w o��w okienkach i na czerwonych twarzach przechodni�w. Zgie�k stawa� si� og�uszaj�cy i uw�acza� ostatnim chwilom cz�owieka id�cego na �mier�. Nagle Landry, zauwa�ywszy to, czego szuka�, u�miechn�� si� z zadowoleniem.
- Znalaz�em! - krzykn��. - Spodziewa�em si�, �e w tym zamieszaniu b�d� jeszcze na zewn�trz...
Przyczyn� rado�ci ch�opca by�a t�usta �winia, kt�ra pojawi�a si� na rogu ulicy Kaznodziej�w z g��bem kapusty w pysku, jedna z trzody hodowanej w klasztorze �wi�tego Antoniego. Przez ca�y dzie� te godne szacunku zwierz�ta biega�y po ulicach Pary�a, po�eraj�c wszelkie odpadki i stanowi�c niejako jedyne s�u�by oczyszczania miasta. Jak wszystkie �winie nale��ce do klasztoru, ta r�wnie� mia�a na szyi blaszk� pokryt� niebiesk� emali�, emblemat �wi�tego. W celu schrupania swojej kapusty �winia zatrzyma�a si� u st�p wielkiej drewnianej rze�by zdobi�cej naro�ny dom, kt�ra przedstawia�a drzewo Jessego. Landry pu�ci� d�o� Katarzyny.
- Druga �winia powinna by� gdzie� blisko. Id� dalej sama, spotkamy si� przy klasztorze Si�str Mi�osierdzia. Tam zawsze zatrzymuj� si� ze skaza�cem w drodze do Montfaucon, aby doda� mu troch� otuchy. Siostry podaj� mu kielich wina, trzy kawa�ki chleba i krucyfiks do uca�owania, ten, kt�ry znajduje si� przy bramie klasztoru. Stra�e wtedy zawsze s� mniej czujne. Spr�buj� wykorzysta� ten moment. B�d� gotowa na m�j znak!...
M�wi�c to, ca�y czas nie spuszcza� oczu ze �wini, kt�ra po sko�czonym posi�ku wpad�a w uliczk� Kaznodziej�w, gdzie powinna znajdowa� si� jej towarzyszka oraz ich pastuszek. Katarzyna zobaczy�a, �e Landry rzuci� si� w �lad za zwierz�ciem i oboje znikn�li w ciemnej uliczce.
Ruszy�a za nimi. Jednak, pozbawiona towarzystwa Landry'ego i jego opieku�czo�ci, poczu�a zm�czenie. Bola�y j� stopy, mi�nie n�g mia�a napi�te od wysi�ku. Nagle w �wietle �uczywa zauwa�y�a jasne w�osy Micha�a i poczu�a, jak szybko wracaj� jej si�y. Zmusi�a si� nawet, aby przyspieszy� i zdecydowanie wmiesza�a si� w ostatnie szeregi t�umu.
Dostanie si� do �rodka nie by�o jednak �atwe ani przyjemne, gdy� wszyscy w nadmiernym podnieceniu potr�cali si� i tratowali nawzajem, broni�c upatrzonych pozycji. Ale dziewczyn� pcha�o do przodu co� silniejszego ni� strach przed ciosami. W ko�cu uda�o jej si� dogoni� �ucznik�w z eskorty; w odleg�o�ci kilku metr�w zauwa�y�a wysok� posta� wi�nia �ci�ni�tego pomi�dzy �elaznymi kolczugami dw�ch zbrojnych m��w. Szed� dumnie wyprostowany, z wysoko uniesion� g�ow�. By� tak pi�kny, �e Katarzyna patrzy�a jak urzeczona. Id�c z ty�u, odmawia�a �arliwie wszystkie modlitwy, jakie by�a w stanie sobie przypomnie�, ubolewaj�c, �e brakuje jej religijnej erudycji Luizy, kt�ra zna�a odpowiednie mod�y na ka�d� okoliczno�� do wszystkich �wi�tych w niebie.
Niebawem orszak dotar� do bram klasztoru Si�str Mi�osierdzia.
Zakonnice zosta�y ju� uprzedzone i oczekiwa�y skaza�ca. Oko�o dziesi�ciu czarno-bia�ych postaci ze spuszczonymi oczami zgromadzi�o si� na schodach kaplicy wok� matki prze�o�onej z pastora�em w r�ku. Jedna z nich trzyma�a cynow� tac�, na kt�rej u�o�ono kawa�ki chleba, druga nios�a p�katy dzbanuszek i kubek. �ucznicy zatrzymali si� przed ni�. Serce Katarzyny trzepota�o jak oszala�e. Moment by� odpowiedni, lecz nie dostrzeg�a nigdzie ani �ladu Landry'ego...
Capeluche chwyci� koniec sznura, kt�rym zwi�zany by� Micha�, i owin�� go sobie wok� d�oni, aby poprowadzi� skaza�ca do ko�cio�a.
Kiedy eskorta rozst�pi�a si�, robi�c dla nich przej�cie, powietrze przeszy�o przera�liwe wycie. Z ciasnej uliczki wybieg�y jak oszala�e dwie �winie, kt�re z przera�liwym kwikiem natar�y na �o�nierzy, przewracaj�c kilku z nich. Nieszcz�sne zwierz�ta mia�y przyczepione do ogon�w zapalone lonty armatnie, co by�o przyczyn� ich sza�u i kwik�w. �uczywa zosta�y przewr�cone, parz�c kilka os�b, podczas gdy zwierz�ta, nieprzytomne z b�lu, tratowa�y, kogo popad�o. Przez d�u�sz� chwil� trwa�o zamieszanie.
Nikt nie zauwa�y�, jak Landry z no�em w r�ku w�lizgn�� si� za �winiami dobrego �wi�tego Antoniego, przeci�� sznur trzymany przez kata i pchn�� skaza�ca w stron� w�skiego zau�ka biegn�cego wzd�u� klasztornego muru.
Poturbowani powoli przychodzili do siebie, licz�c kontuzje, podczas gdy kilku �mia�k�w usi�owa�o schwyta� zwierz�ta. Jedynie Katarzyna �ledzi�a ca�� t� b�yskawiczn� akcj�, kt�rej powodzenie zale�a�o od szybkiej decyzji i odwagi Landry'ego. Ona r�wnie� rzuci�a si� w w�ski zau�ek ton�cy w ciemno�ciach i ugrz�z�a w lepkim b�ocie, potykaj�c si� o kamienie i odpadki.
Nagle dobiegi do jej uszu zduszony g�os Landry'ego.
- To ty, Katarzyno? Pr�dzej... Musimy si� pospieszy�!
Mrok by� tak g�sty, �e raczej zgadywa�a, ni� mog�a widzie� dwie postaci, jedn� wysok�, drug� ni�sz�. Zau�ek wi� si� bez ko�ca, jakby mia� si� wkr�tce wtopi� we wn�trze ziemi. Upiorne kszta�ty na wp� powalonych dom�w majaczy�y z obydwu stron, jak z�e duchy. W g��bi tych nieznanych uliczek nie rozb�yskiwa�o nawet najs�absze �wiate�ko. Rozlatuj�ce si� drzwi dom�w by�y pozamykane, okna z wyrwanymi okiennicami straszy�y ciemno�ci�. Katarzyna by�a ju� tak zm�czona, �e prawie nie mog�a biec. Z oddali da�y si� s�ysze� okrzyki t�umu, kt�ry odkry� ucieczk�. Troje m�odych ludzi przyspieszy�o kroku.
W ciemno�ci Katarzyna potkn�a si� o kamie� i upad�a z okrzykiem b�lu, lecz natychmiast silna r�ka Landry'ego podnios�a j� i zmusi�a do dalszego biegu.
Uliczki mno�y�y si� i krzy�owa�y, przerywane ciemnymi i lepkimi schodami, kt�re prowadzi�y do mrocznych otch�ani, tworz�c rodzaj labiryntu, z kt�rego nie wida� by�o wyj�cia. Nagle otworzy� si� przed nimi b�otnisty i �mierdz�cy plac, otoczony bezkszta�tnymi ruderami, wal�cymi si� jedna na drug�. Ich spiczaste, pop�kane dachy tworzy�y rozpadliny i wygl�da�y jak olbrzymie wyszczerbione z�by. Mury z krzywo ociosanych kamieni, zlepionych b�otem, nap�cznia�y jak dojrzewaj�cy wrz�d pod ci�arem konstrukcji przes�czonej wod�. Spad�o kilka kropel deszczu.
- Je�eli b�dzie pada�, to dla nas bardzo dobrze - powiedzia� Landry, zatrzymuj�c si� i daj�c znak pozosta�ym, aby uczynili to samo. Wyczerpani i zziajani oparli si� o jaki� mur, aby odpocz��. Wydawa�o si�, �e serca wyskocz� im z piersi. W tej dzielnicy panowa�a g��boka cisza, kt�ra a� dzwoni�a w uszach. Katarzyna, ca�a rozdygotana, wyszepta�a: - Nie s�ycha� ich. My�lisz, �e ju� nie biegn� za nami?
- Biegn�, lecz noc jest zbyt ciemna i nie uda im si� tu dotrze�. Na razie nic nam nie grozi.
Oczy dziewczyny przywyk�y ju� do ciemno�ci. Zacz�a rozr�nia� obskurne, tr�dowate rudery, jedyn� dekoracj� tego miejsca. Z drugiej strony placu dojrza�a s�abe �wiate�ko ogarka w �elaznej klatce z wykrzywionymi pr�tami; jego p�omie� k�ad� si� nisko, smagany siek�cym deszczem. Po czarnym niebie gna�y pierzaste chmury przykrywaj�ce t� oaz� ciszy, wok� kt�rej hucza�o miasto. Landry szerokim gestem wskaza� plac.
- To Wielki Dziedziniec Cud�w. W Pary�u jest takich kilka. Lecz ten jest najwa�niejszy, nale�y do kr�la �ebrak�w.
- Ale� - przerwa�a zaskoczona i przera�ona Katarzyna - tutaj nie ma nikogo!
- Jeszcze jest za wcze�nie. �ebracy powracaj� do swoich kryj�wek dopiero wtedy, gdy inni udadz� si� do w�asnych dom�w... i to nie zawsze.
M�wi�c te s�owa, Landry stara� si� uwolni� z wi�z�w Micha�a.
M�odzieniec, nieruchomo oparty o mur, poddawa� si� tym pr�bom, ci�ko dysz�c. By� wyczerpany, gdy� nie jest �atwo ucieka� ze zwi�zanymi r�kami.
Kiedy Landry wykona� ostatnie ci�cie i zerwa� p�ta wi�nia, ten zaczerpn�� g��boko powietrza i potar� bol�ce nadgarstki.
- Dlaczego to uczynili�cie? - spyta� zm�czonym g�osem. - Dlaczego uratowali�cie mi �ycie? Kim jeste�cie, �e tak nara�acie si� dla mnie? Czy� nie wiecie, �e grozi wam szubienica?
- Och! - b�kn�� Landry od niechcenia. - Zrobili�my to ot tak sobie...
poniewa� uznali�my, �e jeste�, panie, zbyt m�ody, aby zawisn��. Ja nazywam si� Landry Pigasse, a to Katarzyna Legoix. Obydwoje mieszkamy przy Pont-au-Change, a nasi ojcowie s� z�otnikami.
R�ka Micha�a spocz�a �agodnie na g�owie Katarzyny.
- Dziewczyna o z�otych w�osach!... Zauwa�y�em ci� wcze�niej, gdy mnie wi�zali. Nigdy jeszcze nie widzia�em takich w�os�w... - wyszepta� g�osem, kt�ry poruszy� Katarzyn� bardziej ni� dotyk jego d�oni.
Podczas gdy delikatnie pie�ci� jedwabiste sploty, dziewczyna wykrzykn�a: - Chcemy ci� ocali�, panie! Opu�cisz Pary� jeszcze tej nocy. Ale najpierw ukryjemy ci� w ma�ym schowku, w domu mego ojca. Wydostaniesz si� p�niej przez okienko, opu�cisz si� po sznurze do �odzi, kt�r� o p�nocy przyp�ynie Landry. Potem pop�yniesz w g�r� rzeki, do Corbeil, gdzie biwakuje ze swym wojskiem ksi��� d'Armagnac...
Wyrzuci�a z siebie te s�owa jednym tchem, pragn�c, by m�odzieniec okaza� im swoje zaufanie. Czu�a niejasno, �e otar�szy si� tak blisko o czarne skrzyd�o �mierci, nie pozby� si� jeszcze jej z�owieszczego cienia. Ponadto ta akcja mog�a wyda� si� chaotyczna i bezsensowna na pierwszy rzut oka...W ciemno�ci b�ysn�y w u�miechu bia�e z�by m�odego szlachcica.
- Wasz plan jest dobrze pomy�lany i widz�, �e mam prawdziw� szans� ucieczki. Czy jednak pomy�leli�cie, na jakie niebezpiecze�stwo nara�acie swoje rodziny i siebie samych, je�eli wasz zamiar zostanie odkryty?
- Zamiast trawi� czas na rozwa�ania, zacznijmy dzia�a�. Teraz, gdy wszystko ju� postanowione, nie cofniemy si� przed niczym.
- M�dre s�owa! - us�yszeli nagle kpi�cy g�os, dobiegaj�cy jakby z za�wiat�w. - Lecz pami�tajcie, �e okoliczno�ci musz� by� sprzyjaj�ce. No, dalej, nie b�jcie si�, nie mam zamiaru was skrzywdzi�.
Twarz, kt�ra ukaza�a si� ponad g�owami trojga m�odych spiskowc�w w okienku zasnutym paj�czynami, nie mia�a jednak w sobie, mimo zapewnienia, niczego uspokajaj�cego. W migotliwym blasku �wiecy zobaczyli d�ug�, opalon� twarz usian� zmarszczkami, kt�rej g��wn� ozdob� by� wydatny nos zako�czony wielk� brodawk� oraz dwoje ma�ych, niezwykle �ywych oczu pod ostro zarysowanymi brwiami. D�ugie, czarne k�pki w�os�w, wystaj�ce spod niechlujnego kaptura, uzupe�nia�y obraz nieznajomego, kt�ry w s�abym, rozdygotanymi �wietle �wiecy wygl�da� jak kamienny gargulec z katedry Notre Dame. Jego twarz, cho� tak niepokoj�ca, wydawa�a si� sympatyczna, gdy� rozja�nia� j� szeroki u�miech ukazuj�cy nieoczekiwanie �nie�nobia�e z�by. Landry wyda� okrzyk zdziwienia.
- Barnabo, czy to ty? Ju� wr�ci�e�?...
- Jak wida�, m�j synu. Dzisiaj boli mnie troch� gard�o, dlatego moja wymowa by�a niezbyt pi�kna. Poczekajcie, zaraz schodz�...
�wiat�o ogarka, kt�re rozb�ysn�o przy tych s�owach, zaraz znikn�o.
Po chwili da�o si� s�ysze� skrzypni�cie nienaoliwionych drzwi zamykanych przez Barnab�.
- Znasz go? - spyta�a zdziwiona Katarzyna.
- Oczywi�cie! Zreszt� ty tak�e! To �ebrak Barnaba znany z tego, �e nosi stary p�aszcz naszywany muszlami �wi�tego Jakuba. �ebrze codziennie pod bram� Sainte-Opportune. Podaje si� za pielgrzyma powracaj�cego z Santiago de Compostella i sprzedaje relikwie.
Katarzyna dobrze zna�a t� posta�: zawsze u�miecha� si� do niej, kiedy sz�a na nieszpory lub na komplety w Sainte-Opportune, czy te� nios�a straw� dla Agnieszki Pustelnicy.
Tymczasem Barnaba wyszed� z domu, zamykaj�c starannie drzwi jak porz�dny mieszczanin. By� wysoki i chudy, wi�c lekko si� garbi�. D�ugie jak u paj�ka r�ce i nogi skrywa� pod obszern�, wystrz�pion� opo�cz� z grubego, we�nianego materia�u, na kt�rej by�o naszyte oko�o dwudziestu du�ych muszli �wi�tego Jakuba. Po zamkni�ciu drzwi pozdrowi� Landry'ego i Katarzyn�, nast�pnie uni�s� ogarek, aby si� lepiej przyjrze� twarzy Micha�a.
- Daleko nie ujdziesz, m�j panie - zadrwi� po chwili -je�eli b�dziesz paradowa� taki wystrojony. Do licha! Srebrne li�cie i barwy delfina!
Wyjdziesz z kr�lestwa �ebrak�w i zaraz ci� schwytaj�. To bardzo �adnie z twojej strony, �e umykasz przed sprawiedliwo�ci� i chcesz oszuka� kata.
Plan dzieciak�w uwa�am za do�� dobry, lecz, zanim dotrzecie do Pont-au- Change, jest co najmniej dziewi�� szans na dziesi��, �e dacie si� schwyta�!
D�ugimi, ko�cistymi i zwinnymi palcami uni�s� z pogard� po�y opo�czy misternie uszytej z fioletowego i srebrnego jedwabiu, w kt�r� odziany by� Micha�.
- Zdejm� j� - zadecydowa� m�odzieniec, chc�c natychmiast wykona� sw�j zamiar.
�ebrak wzruszy� na to ramionami.
- Musia�by� jeszcze zmieni� twarz: na sto krok�w wida� twe szlachetne urodzenie. Tych dwoje chyba powariowa�o, pakuj�c si� w tak� histori�!
- Zwariowa�o czy nie, uratujemy go! - rozz�o�ci�a si� Katarzyna.
- ...a poza tym - przerwa� zniecierpliwiony Landry - tracimy czas! Do dzie�a! Trzeba doj�� do domu. Noc jest ciemna. Pomo�esz nam wydosta� si� st�d, Barnabo?
Najwidoczniej Landry zacz�� si� obawia�, jakie powitanie czeka ich w domu. Ponadto nale�a�o zaprowadzi� Micha�a do schowka w domu Katarzyny. Barnaba tymczasem wyj�� spod pachy zawini�tko, z kt�rego wyci�gn�� szar� opo�cz� podobn� do tej, kt�r� mia� na sobie, z t� r�nic�, �e by�a troch� mniej powalana. Zarzuci� j� Micha�owi na ramiona.
- Po�yczam ci m�j paradny str�j - zachichota�. - Zdziwi�oby mnie, gdyby kto� odgad�, kto si� pod nim ukrywa. Co do pludr�w, to s� ju� tak wysmarowane, �e nie wida� ich koloru.
Micha� z widocznym obrzydzeniem wci�gn�� r�kawy opo�czy, pobrz�kuj�c naszytymi na� muszlami, i narzuci� na g�ow� kaptur, pod kt�rym ca�kiem znikn��.
- Jaki pi�kny pielgrzym �wi�tego Jakuba - drwi�co za�mia� si� Barnaba, po czym, zmieniwszy ton, dorzuci�: - W drog�! Id�cie za mn�, ja zgasz� Ogarek.
Stan�wszy na czele spiskowc�w, �ciskaj�c w swej olbrzymiej d�oni r�czk� Katarzyny, ruszy� przez b�otnisty plac. Tu i �wdzie zapala�y si� dr��ce �wiate�ka zwiastuj�ce rych�e przebudzenie tej niebezpiecznej i osobliwej dzielnicy. Niewyra�ne cienie zacz�y przemyka� wzd�u� wilgotnych mur�w. Wyd�u�aj�c krok, Barnaba zag��bi� si� w kolejny zau�ek, podobny do setki innych. Wszystkie drogi kr�lestwa �ebrak�w by�y do siebie
- Teraz musicie uwa�a� - wyszepta�. - Znajdujemy si� na granicy terytorium �ebrak�w. Czy macie jeszcze dosy� si�, �eby biec?
Landry i Micha� potwierdzili jednocze�nie sw� gotowo��, ale Katarzyna czu�a, �e si�y j� opuszczaj�. Nieprzezwyci�one zm�czenie opada�o na jej powieki i czyni�o trudnym ka�dy krok. Jej d�o� skurczy�a si� w d�oni �ebraka, a po policzku sp�yn�a �za.
- Ona ju� nie ma si� - rzek� zatroskany Micha�. - Wezm� j� na r�ce. Nie jest z pewno�ci� zbyt ci�ka. - Uni�s� lekko dziewczyn� w swych ramionach.
- Chwy� mnie za szyj� i trzymaj mocno - powiedzia�, u�miechn�wszy si�.
Z westchnieniem ulgi dziewczyna otoczy�a ramieniem szyj� m�odzie�ca, opieraj�c g�ow� na jego ramieniu. Miejsce zm�czenia zaj�a g��boka rado�� po��czona ze s�odkim odr�twieniem. Mog�a teraz widzie� z bliska profil Micha�a, czu� ciep�y zapach jego sk�ry lekko przesycony ambr�. Tego wykwintnego zapachu zadbanego m�odzie�ca nie zabi�a przykra wo� przyodziewku, jaki zarzucono mu na ramiona. Nikt ze znajomych Katarzyny nie pachnia� tak �adnie! Landry mia� zbyt pogardliwy stosunek do myd�a i zalatywa�y od niego dosy� mocne zapachy. Caboche cuchn�� krwi� i potem, a Cauchon - zje�cza�ym kurzem, gruba Marion, s�u��ca rodziny Legoix, by�a przesi�kni�ta dymem i zapachem gotowanych potraw, a pobo�na Luiza pachnia�a zastyg�ym woskiem i �wi�con� wod�.
Nawet Gaucher i jego �ona nie pachnieli tak �adnie jak Micha�. Lecz on nale�a� do innego �wiata, zamkni�tego i tajemniczego, gdzie wszystko by�o �agodne, wykwintne i �atwe. �wiata, o kt�rym cz�sto marzy�a, b�d�c dzieckiem, kiedy to przygl�da�a si� damom b�yszcz�cym od brokat�w, klejnot�w, unoszonym w lektykach obitych wewn�trz jedwabiami.
Tr�jka zbieg�w przemierza�a szybko ulice i place, nie �ci�gaj�c na siebie niczyjej uwagi. W mie�cie wrza�o coraz gwa�towniej. Bastylia obl�ona, pa�ac Saint-Pol wzi�ty, przyjaciele delfina schwytani. Lud radowa� si�, urz�dzaj�c szalone pochody w�r�d op�ta�czych �piew�w i ta�c�w przy fontannach i na skrzy�owaniach ulic. Nikt wi�c nie zwr�ci� uwagi na postaci przemykaj�ce w�r�d tej og�lnej wrzawy. Sprawy przybra�y inny obr�t, gdy (po okr��eniu Grand Chatelet) znale�li si� naprzeciwko mostu Pont-au- Change. �uczywa zatkni�te w murze pod sklepieniem fortecy o�wietla�y uzbrojonych �ucznik�w, pilnuj�cych wej�cia na most. Jeden z nich zabra� si� w�a�nie do wci�gni�cia ci�kiego �a�cucha, a�eby zamkn�� most na noc i oddzieli� w ten spos�b wysp� La Cite od reszty Pary�a. �aden ze spi- skowc�w nie przewidzia�, �e tego wieczoru most b�dzie pilnowany przez stra�e. Obydwaj �o�nierze nosili mundury �andarmerii polowej Pary�a, co oznacza�o, �e trzymaj� z buntownikami.
Micha� postawi� Katarzyn� na ziemi i spojrza� na swych towarzyszy.
Barnaba si� skrzywi�.
- Dalej nie mog� i�� z wami, moje dzieci. Widz� tam ludzi, kt�rych wol� unika�. Wycofuj� si�, tak b�dzie ostro�niej. Beze mnie poradzicie sobie lepiej ze stra�ami. A ty, panie, dbaj o m�j od�wi�tny str�j - rzuci� z powa�n� min� w stron� Micha�a.
Spiskowcy, po przej�ciu pod sklepieniem Chatelet, zatrzymali si� przy murach ko�cio�a �wi�tego Leufroya, kt�ry tworzy� r�wn� lini� z domami przy mo�cie. Na deszczowym niebie, w miejscach, gdzie zapalono �uczywa, pojawi�y si� czerwone b�yski. Nad ich g�owami wisia�y ci�kie, o�owiane chmury. Deszcz znowu zacz�� pada�. Barnaba otrz�sn�� si� z wody jak kundel.
- Tym razem b�dzie la� na dobre! Ja wracam! Dobrej nocy wszystkim i powodzenia!...
I zanim kt�re� z m�odych powiedzia�o s�owo, znikn�� w ciemno�ciach jak zjawa, nie wiadomo jak i kt�r�dy. Katarzyna usiad�a na murku, czekaj�c, co zostanie postanowione. Pierwszy odezwa� si� Micha�: - Ju� dosy� nara�ali�cie si� oboje. Wracajcie do domu. Niedaleko jest Sekwana, zejd� na nadbrze�e i ukradn� ��d�. Poradz� sobie, jestem tego pewien...
Landry przerwa� mu: - Nie uda ci si� to, panie. Jest jeszcze za wcze�nie, a opr�cz tego trzeba wiedzie�, gdzie naj�atwiej mo�na ukra�� ��d�.
- A ty wiesz, czy� nie? - u�miechn�� si� Micha�.
- Zgadza si�. Znam dobrze nadbrze�e i ca�� rzek�. Stale tam kr���. Na razie i tak nie mo�esz zej��, zbyt du�o ludzi jeszcze si� tu kr�ci.
Jakby na potwierdzenie tych s��w, zza Chatelet dobieg�y odg�osy wrzawy i na skarpie, w pobli�u mostu, ukaza�y si� sylwetki biegn�ce z �uczywami. Chwil� p�niej ze zgie�ku wydoby� si� mocny, dono�ny g�os: - S�uchajcie, to Caboche przemawia do t�umu - rzek�a Katarzyna. - Je�eli nas tutaj znajd�, b�dziemy zgubieni.
Micha� de Montsalvy zawaha� si�. W por�wnaniu z gro�nym g�osem, ze s�owami, kt�rych sensu nie rozumia�, lecz czu� ich niebezpieczn� si��, ciemny most strze�ony tylko przez dw�ch ludzi wyda� si� dziecinn� przeszkod�. W oknach przyleg�ych do niego dom�w przeb�yskiwa�y tylko nieliczne �wiat�a: prawie wszyscy mieszka�cy brali udzia� w rozruchach; inni, przestraszeni, poszli spa�. Landry chwyci� Micha�a za r�k�.
- Chod�my ju�, panie, nie tra�my czasu! Musimy spr�bowa�, to twoja jedyna szansa! Pozw�l mi dzia�a�, gdy� wiem, jak zagada� do �o�nierzy. A ty si� nie odzywaj, tw�j spos�b m�wienia zdradza ci� na mil�.
Nie pozostawa�o nic innego. T�um g�stnia� za Chatelet. Ci�gle nadchodzili nowi ludzie. Rzuciwszy smutne spojrzenie na ciemny nurt rzeki, Micha� us�ucha� rad. Troje m�odych ludzi prze�egna�o si� jednocze�nie, Micha� chwyci� d�o� Katarzyny, naci�gn�� kaptur na g�ow� i pod��y� za Landrym, kt�ry odwa�nie zmierza� w stron� stra�nik�w.
- B�d� modli� si� gor�co do Matki Boskiej, gdy Landry zacznie m�wi� - wyszepta�a Katarzyna. - Musi mnie wys�ucha�!
Katarzyna nade wszystko pragn�a uratowa� Micha�a. Nic poza tym jej nie obchodzi�o.
Gdy zbli�yli si� do �a�cuch�w s�u��cych do podnoszenia mostu, deszcz, kt�ry kropi� od godziny, lun�� jak z cebra. Kurz natychmiast przemieni� si� w b�oto. Obydwaj stra�nicy pobiegli schroni� si� pod okapem najbli�szego domu.
- Hej, wy tam! - krzykn�� Landry. - Chcieli�my przej��!
Jeden ze stra�nik�w zbli�y� si� do nich, rozz�oszczony, �e musi wychodzi� na ulew�.
- Kim jeste�cie? Czego chcecie?
- Przej�� przez most. Mieszkamy tu niedaleko. Ja nazywam si� Landry Pigasse, a moja przyjaci�ka jest c�rk� mistrza Legoix, z�otnika. Pospieszcie si�, deszcz przemoczy nas do suchej nitki, nie m�wi�c o tym, co powiedz� rodzice na to, �e tak p�no wracamy.
- A ten tam? Kim jest? - spyta� stra�nik, wskazuj�c na Micha�a stoj�cego nieruchomo, z r�kami schowanymi w szerokich r�kawach opo�czy i z twarz� prawie niewidoczn� pod spuszczonym kapturem.
Landry nie zmiesza� si�, gdy� odpowied� mia� ju� przygotowan�.
- To m�j kuzyn, Perrinet Pigasse. W�a�nie powr�ci� z Galicji, gdzie modli� si� do �wi�tego Jakuba za spok�j swojej grzesznej duszy, a ja odprowadzam go do domu.
- Dlaczego sam nie m�wi? Niemowa, czy co?
- Prawie! Uczyni� �luby, przemierzaj�c Nawarr�, gdzie rozb�jnicy chcieli go poturbowa�. Przysi�g� sobie, �e przez ca�y rok nie wypowie s�owa, je�eli dane mu b�dzie wr�ci� do ojczyzny.
Ten rodzaj �lub�w nie by� rzadko�ci�, wi�c �o�nierz wcale si� nie zdziwi�. Mia� ju� do�� dyskusji w strugach deszczu, kt�ry ci�gle si� wzmaga�. Podni�s� ci�ki �a�cuch i rzek�: - Dobrze, przechod�cie!
Czuj�c pod nogami kamienist� nawierzchni� mostu, Landry i Katarzyna mieli ochot� ta�czy� pomimo kropel deszczu sp�ywaj�cych im po szyi. Prawie biegn�c, przywiedli Micha�a do domu rodziny Legoix.
* * * Przy palenisku w kuchni, kt�ra s�u�y�a tak�e jako wsp�lna izba i stanowi�a przed�u�enie pracowni z�otnika, uwija�a si� Luiza, mieszaj�c smakowity gulasz bulgoc�cy w wielkim, �elaznym garze zawieszonym nad ogniem. Na jej czole l�ni�y krople potu. Odwr�ciwszy si� bez s�owa, spojrza�a na Katarzyn�, tak jakby siostra wr�ci�a z innego �wiata. W swej potarganej, pokrytej b�otem sukience, przemoczona od st�p do g��w, wygl�da�a jak wyci�gni�ta z kana��w. Widz�c, �e Luiza jest sama, Katarzyna odetchn�a z ulg� i u�miechn�a si� do niej najnaturalniej na �wiecie.
- Jeste� sama? Gdzie rodzice?
Chc�c dowiedzie� si�, jak wielkie zarzuty na ni� spadn�, os�dzi�, jak wygl�da sytuacja, i odwr�ci� uwag� od skrzypienia klapy, kt�r� w pracowni otwiera� Landry, a�eby wpu�ci� Micha�a do kryj�wki, Katarzyna odpowiedzia�a pytaniem na pytanie, podnosz�c lekko g�os: - Kto mnie szuka? Ojciec czy matka?
- Ale� nie, to Marion! Pos�a�am j�, aby zasi�gn�a j�zyka. Ojciec nie wr�ci na noc. Matka posz�a do jejmo�ci Pigasse, kt�ra �le si� czuje. Nie chc�c jej martwi�, Marion powiedzia�a, �e posz�a� do wuja.
Katarzyna westchn�a z ulg�, gdy� sprawy nie mia�y si� tak �le, jak si� tego obawia�a. Podesz�a do paleniska i wyci�gn�a przed siebie mokre d�onie. Ca�a dr�a�a w przemoczonym ubraniu. Luiza krz�ta�a si� bez przerwy.
- Rozbierz si�, zamiast tak si� trz���! Popatrz, jak ty wygl�dasz! Twoja sukienka jest ju� do wyrzucenia. Zupe�nie jakby� w��czy�a si� po wszystkich rynsztokach w mie�cie!
- Chcia�am tylko zobaczy�, co si� dzieje, ot i wszystko, wi�c troch� si� przechadza�am...
Nie wiedzie� dlaczego, Katarzyna wybuchn�a �miechem; nie obawia�a si� Luizy, kt�ra mia�a dobre serce i za nic w �wiecie nie donios�aby o jej nocnej eskapadzie. Mo�na by rzec, �e nie �mia�a si� od lat, �miech wyda� jej si� czym� tak nowym i odpr�aj�cym. Tyle okropno�ci widzia�a ju� tego dnia... Odwr�ci�a si� i zacz�a zdejmowa� sukienk�. Luiza, ci�gle gderaj�c, otworzy�a kuferek stoj�cy niedaleko paleniska i wyj�a z niego najpierw czyst� koszul�, potem sukienk� z zielonego p��tna, po czym poda�a je siostrze.
- Wiesz dobrze, Katarzyno, �e nie pisn� ani s�owa, lecz �eby to by�o naprawd� ostatni raz! Bardzo si� o ciebie ba�am. Tyle si� s�yszy o r�nych potworno�ciach.
Troska m�odej dziewczyny by�a szczera. Katarzyna poczu�a nagle wyrzuty sumienia. Luiza, tego wieczoru bledsza ni� zazwyczaj, mia�a podkr��one oczy, a w k�cikach jej ust czai� si� smutek. Musia�a przez ca�y dzie� prze�ywa� katusze z powodu pogr�ek Caboche'a. Katarzyna spontanicznie rzuci�a si� siostrze na szyj� i poca�owa�a j�.
- Wybacz mi, Luizo! To ju� nigdy si� nie powt�rzy!... Luiza u�miechn�a si� do niej bez urazy, po czym, zarzuciwszy sobie na ramiona grub� mantylk�, rzek�a: - Id� do Pigasse'�w zobaczy�, jak si� czuje pani Magdalena. Do tej chwili sprawy mia�y si� nie najlepiej. Przy okazji powiem matce, �e wr�ci�a� do domu... od wuja. Nie zabawi� d�ugo. Zjedz co� i po�� si�.
Katarzyna mia�a ochot� zatrzyma� Luiz�, lecz do jej czujnych uszu nie dobiega�y ju� z pracowni �adne podejrzane odg�osy. Landry mia� dosy� czasu, aby sprowadzi� Micha�a do piwnicy, zamkn�� w�az i wr�ci� do domu.
Luiza wysz�a.
Po wyj�ciu siostry Katarzyna rzuci�a si� do skrzyni na chleb, odkroi�a spory kawa�ek, po czym nape�ni�a misk� gor�cym baranim gulaszem przyprawionym szafranem. Nast�pnie wyj�a z kufra s�oik miodu, nape�ni�a p�katy dzbanek �wie�� wod�. Musia�a szybko si� uwin��, aby da� co� do zjedzenia Micha�owi: tej nocy b�dzie potrzebowa� du�o si�y!
�wiadomo��, �e by� blisko, dos�ownie pod jej stopami, nape�nia�a Katarzyn� niewys�owion� s�odycz�. Jej rodzinny dom sta� si� jakby rodzajem Anio�a Str�a os�aniaj�cego swymi skrzyd�ami jednocze�nie j� i Micha�a.
Nic z�ego nie mog�o si� przytrafi� zbiegowi, dop�ki pozostawa� pod egid� tej Arki Przymierza.
Stan�a przed lustrem i spojrza�a uwa�nie na swoj� szczup�� twarz.
Tego wieczoru po raz pierwszy w �yciu pragn�a by� pi�kna, tak pi�kna, jak te dziewcz�ta, za kt�rymi sun�li ulicami studenci i zaczepiali je z figlarnym u�miechem. Westchn�wszy, Katarzyna dotkn�a koszuli, pod kt�r� dopiero zaczyna�y si� zaznacza� kobiece kszta�ty. Jej szanse na oczarowanie Micha�a by�y nik�e. Zabrawszy zgromadzone wiktua�y, skierowa�a si� do piwnicy. W pracowni ojca by�o pusto i cicho: sto�y i taborety sta�y r�wno wzd�u� �cian, uporz�dkowane narz�dzia wisia�y na gwo�dziach. Wielkie szafy z �elaznymi okuciami, skrywaj�ce cenne przedmioty z�otnicze, kt�re otwiera�o si� w ci�gu dnia do wgl�du klientom, by�y szczelnie pozamykane. Na ladzie sta�a jedynie ma�a waga, s�u��ca Gaucherowi do wa�enia szlachetnych kamieni.
Okna zas�oni�te by�y ci�kimi, d�bowymi okiennicami.
W pod�odze znajdowa�a si� klapa z wielkim uchwytem. Katarzyna, nios�c zapalon� �wiec� i szerok� tac� z jedzeniem, z trudem podnios�a wieko, po czym ostro�nie, aby nie spa�� z drabiny, zesz�a do piwnicy. Z pocz�tku nie dojrza�a Micha�a, gdy� schowek urz�dzony w filarze mostu by� bardzo zagracony. Sk�ada�o si� w nim drewno, wod�, jarzyny, marynaty z ca�ych wieprzy, a tak�e narz�dzia i drabiny. Pomieszczenie mia�o kszta�t d�ugiej, w�skiej i niskiej kiszki o�wietlonej w g��bi ma�ym okienkiem, przez kt�re m�g�by przej�� jedynie bardzo szczup�y ch�opiec.
- To ja, Katarzyna - wyszepta�a cicho, nie chc�c przestraszy� Micha�a.
Co� poruszy�o si� za stert� drewna.
- Jestem tutaj, za wi�zkami chrustu - us�ysza�a r�wnie cichy g�os ch�opca i wtedy ujrza�a go w blasku �wiecy.
Pozby� si� ju� pielgrzymich �ach�w i le�a� teraz na nich, opieraj�c si� plecami o wi�zki chrustu. Srebrne li�cie jego opo�czy s�abo l�ni�y w ciemno�ci, a p�omie� �wiecy odbija� si� w nich z�otymi punkcikami. Chcia� wsta�, lecz dziewczyna da�a mu znak, by pozosta� na miejscu. Ukl�k�a obok niego, k�ad�c na ziemi ci�k� tac�: gor�cy gulasz pachnia� znakomicie.
- Na pewno jeste� g�odny, panie - rzek�a cicho. - B�dziesz potrzebowa� du�o si�. Skorzysta�am z tego, �e siostra wysz�a do s�siadki, �eby do ciebie zej��. Na razie nikogo nie ma w mieszkaniu. Ojciec jest w domu Pod Kolumnami, matka u Pigasse'�w, a s�u��ca gdzie� si� w��czy. Je�eli tak dalej p�jdzie, nie b�dziesz mia� trudno�ci z opuszczeniem Pary�a jeszcze tej nocy.
Teraz jest dziesi�ta, Landry przyp�ynie o p�nocy.
- Jak to jedzenie �adnie pachnie - powiedzia� Micha� z u�miechem, kt�ry nape�ni� Katarzyn� rado�ci�. - Jestem rzeczywi�cie bardzo g�odny... - M�wi�c to, rzuci� si� na straw�. Gryz� baranin� pi�knymi z�bami i gaw�dzi� z dziewczyn�. - Ci�gle nie mog� uwierzy� w moje szcz�cie, Kasiu! Jeszcze niedawno, gdy mnie zabierali, my�la�em, �e wybi�a moja ostatnia godzina, i by�em got�w rozsta� si� z �yciem. Po�egna�em si� ze wszystkimi. A ty przywr�ci�a� mi �ycie. To dziwne.
Jego spojrzenie odp�yn�o daleko. Na twarzy pojawi�y si� zm�czenie i niepok�j. Pr�bowa� si� u�miecha�, lecz w jego oczach Katarzyna dostrzeg�a cie� rozpaczy i przestraszy�a si�.
- Panie, nie jeste� zadowolony, �e ci� tu przywiod�am? Spojrza� na jej delikatne cia�o, ca�e dr��ce pod kaskad� rozpuszczonych w�os�w, kt�re po wyschni�ciu odzyska�y sw�j zwyk�y blask. Katarzyna w zielonej sukience wygl�da�a jak le�ny duszek spogl�daj�cy na niego szeroko otwartymi oczami podobnymi do oczu jelonk�w, za kt�rymi ugania� si� konno, kiedy by� dzieckiem.
- By�bym niewdzi�cznikiem, gdybym nie by� zadowolony - odpowiedzia� �agodnie.
- A wi�c... zjedz troch� miodu, panie, i szybko mi powiedz, o czym my�la�e�. Mia�e� takie smutne spojrzenie.
- Kiedy prowadzili mnie do Montfaucon, my�la�em o mych rodzinnych stronach. Ba�em si�, �e ju� nigdy ich nie zobacz�, i ta my�l rani�a
- Lecz teraz wiesz, �e ujrzysz je znowu, poniewa� b�dziesz wolny.
Micha� u�miechn�� si�, zanurzy� kawa�ek chleba w miodzie i zacz�� �u� oboj�tnie.
- Wiem, lecz ta my�l jest silniejsza ode mnie. Co� mi m�wi, �e ju� nigdy nie wr�c� do Montsalvy.
- Nie wolno ci tak my�le�, panie - odpar�a surowo Katarzyna. - Ogarniaj� ci� czarne my�li, bo jeste� zm�czony i os�abiony. Gdy odzyskasz si�y i b�dziesz bezpieczny, wszystko si� odmieni.
Wystarczy�o, �e wspomnia� o swych rodzinnych stronach, by wzbudzi� ciekawo�� dziewczyny. Nie mog�a oprze� si� pokusie, a�eby dowiedzie� si� czego� wi�cej o tym ch�opcu, kt�ry j� zauroczy�. Przysun�a si� bli�ej do niego, przypatruj�c si�, jak �apczywie pije wod� z dzbana.
- Jaka jest ta twoja kraina? M�g�by� mi o niej opowiedzie�?Micha� przymkn�� na chwil� powieki, by� mo�e po to, by �atwiej dojrze� obrazy ze szcz�liwego dzieci�stwa. Przywo�ywa� je tak gor�czkowo przez ca�� t� bolesn� i nieko�cz�c� si� drog� na ka��, �e teraz pojawi�y si� natychmiast.
W prostych s�owach roztoczy� przed Katarzyn� obraz p�askowy�u smaganego wiatrem, jego granitowych land�w poprzecinanych w�wozami poro�ni�tymi zielonymi kasztanowcami, jego drogiej Owernii, naje�onej wygas�ymi kraterami wulkan�w. Opisywa� miasteczko Montsalvy, domy z zastyg�ej lawy �ci�ni�te wok� swego opactwa, a w ko�cu rodzinn� fortec� na zboczu wzg�rza i ma�� kapliczk� �wi�tego �r�d�a. S�uchaj�cej go Katarzynie wydawa�o si�, �e widzi pola gryki, niebo fioletowe o zmierzchu, kiedy g�rski �a�cuch przemienia si� w poch�d niebieskawych widm. Ujrza�a oczami wyobra�ni perlistobia�e strumienie, wytryskuj�ce w�r�d nieustannie op�ukiwanych kamieni, zatracaj�ce si� w g��binach jezior w oprawie z mchu i granitu, po�yskuj�cych jak ciemne diamenty. S�ysza�a, jak po�udniowy wiatr wyje mi�dzy ska�ami. Potem Micha� m�wi� o stadach baran�w, pas�cych si� na r�wninie, o lasach pe�nych wilk�w i dzik�w, o rw�cych strumieniach, w kt�rych p�ywaj� srebrne i r�owe pstr�gi. Katarzyna s�ucha�a z otwartymi ustami, zapominaj�c o bo�ym �wiecie.
- A twoi rodzice, panie? - spyta�a, kiedy zamilk�. - Czy �yj� jeszcze?
- Mija ju� dziesi�� lat od �mierci mego ojca, s�abo go pami�tam. By� dzielnym wojakiem zaprawionym w boju, zawsze pos�pnym. Ca�� m�odo�� strawi�, wojuj�c z Anglikami po stronie wielkiego konetabla. Po obl�eniu Chateau-neuf-de-Randon, gdzie Bertrand du Guescslin znalaz� �mier�, odwiesi� na �cian� sw�j miecz, gdy� �aden dow�dca nie by� godny, aby mu s�u�y�. Moja matka uprawia�a ziemi� i zrobi�a ze mnie m�czyzn�. To ona odes�a�a mnie na s�u�b� do pana de Berry, naszego suzerena, u kt�rego pozosta�em przez rok, po czym przekazano mnie ksi�ciu Gujenny. Matka zarz�dza�a wszystkim po mistrzowsku, wychowuj�c jeszcze mego m�odszego brata.
Katarzynie nagle �cisn�o si� serce, gdy� odczu�a wy�szo�� m�odzie�ca.
- Masz brata, panie? - spyta�a.
- Tak. Jest m�odszy ode mnie o dwa lata i pali si� do wojaczki. B�dzie z niego doskona�y kapitan - doda� Micha� z u�miechem. - Trzeba go widzie�, jak je�dzi na oklep i jak prowadzi do natarcia tabuny urwis�w z miasteczka.
Jest silny jak tur i �ni� mu si� guzy i rany. Bardzo lubi� mojego ma�ego Arnolda!... Niebawem i on rozpocznie �ycie rycerskie. Matka zostanie sama, lecz jest zbyt dumna i wynios�a, aby si� skar�y�.
Opowiadaj�c o bliskich, Micha� rozja�ni� si� do tego stopnia, �e zachwycona Katarzyna nie mog�a powstrzyma� pytania: - Czy tw�j brat jest r�wnie pi�kny jak ty, panie? Micha� roze�mia� si�, g�adz�c delikatnie w�osy dziewczyny.
- Znacznie bardziej. Nawet nie ma por�wnania. I my�l�, �e pod mask� dziko�ci ma czu�e serce i �e bardzo mnie kocha.
Katarzyna nie �mia�a si� poruszy�, aby nie sp�oszy� r�ki g�aszcz�cej j� po g�owie. Nagle Micha� pochyli� si� i nieoczekiwanie cmokn�� j� w czo�o.
- �a�uj�, �e nie mam siostry, kt�r� m�g�bym kocha�...
- Ona tak�e bardzo by ci� kocha�a, panie - szepn�a szybko Katarzyna, zap�oniwszy si�.
W tej chwili us�yszeli odg�os krok�w nad g�owami. Wr�ci�a Luiza.
Nale�a�o wr�ci� na g�r�. By usprawiedliwi� swoj� obecno�� w piwnicy, Katarzyna b�yskawicznie zgarn�a kilka polan i pospiesznie wesz�a na drabin�, gestem nakazuj�c uciekinierowi milczenie. Wchodz�c do kuchni ze �wiec� w d�oni i nar�czem polan, zobaczy�a, �e to nie Luiza, lecz s�u��ca Marion. Ta spojrza�a na ni� zaskoczona.
- Jak to... ty tutaj? Sk�d si� wzi�a�?
- Widzisz przecie, �e z piwnicy. Zabrak�o drewna na opa� - odpar�a Katarzyna mi�ym g�osem.
Gruba Marion wygl�da�a do�� dziwnie w przekrzywionym czepku.
Mia�a szerok�, niezwykle czerwon� twarz, a� po�yskuj�c� od tr�dziku. Jej rozbiegany wzrok nie m�g� spocz�� spokojnie na niczym. Chwyci�a Katarzyn� mocno za rami� i potrz�sn�a ni� silnie.
- Masz szcz�cie, �e twoich rodzic�w nie by�o w domu przez ca�y bo�y dzie�, ma�a nieszcz�nico! Inaczej spuch�oby ci siedzenie! Kto to widzia�, �eby tak w��czy� si� przez ca�y dzie� z ch�opakiem!
Pochyli�a si� nad Katarzyn�, tak �e ta poczu�a jej oddech mocno zalatuj�cy winem. Jednym ruchem dziewczyna uwolni�a rami� z u�cisku, postawi�a �wieczk� na taborecie i podnios�a polana, kt�re potoczy�y si� po pod�odze.
- A pi� w gospodzie z kumami to lepiej? Je�li mam szcz�cie, ty masz go r�wnie du�o! Na twoim miejscu posz�abym spa�, zanim wr�ci matka.
Marion czu�a, �e nie jest w porz�dku. W gruncie rzeczy by�a dobr� dziewczyn�. Urodzi�a si� w Beaune, krainie winnic, i lubi�a wino bardziej, ni� przystoi niewie�cie. Niecz�sto mog�a folgowa� swojej s�abostce, gdy� Jacquetta, jej mleczna siostra, kt�ra wychodz�c za Gauchera Legoix, przywioz�a j� ze sob� z Burgundii, mia�a na ni� baczenie. Dwa czy trzy razy Marion da�a si� przy�apa� mocno pijana i Jacquetta zagrozi�a, �e nast�pnym razem ode�le krewn� do domu bez �adnych ceregieli. By�y p�acze, pro�by i zakl�cia. Marion przysi�ga�a na wszystkie �wi�to�ci, �e to ju� si� nigdy nie powt�rzy. Lecz niezwyk�e poruszenie, jakie ogarn�o w tych dniach Pary�, by�o przyczyn� kolejnego wykroczenia.
Marion u�wiadomi�a to sobie poprzez opary wina i przesta�a si� upiera�. Chwiej�c si� na nogach i mamrocz�c co� pod nosem, wysz�a na schody. Stopnie skrzypn�y pod jej ci�arem. Chwil� p�niej da�o si� s�ysze� trza�ni�cie drzwi na poddaszu. Katarzyna odetchn�a z ulg�. Luizy jeszcze ci�gle nie by�o i Katarzyna waha�a si�, co robi� dalej. Nie czu�a wcale g�odu i nie chcia�o jej si� spa�. Jedyn� rzecz�, na kt�r� mia�a ochot�, to wr�ci� do Micha�a. Jeszcze nigdy nie prze�y�a wspanialszych chwil od tych, kiedy siedz�c obok niego, s�ucha�a, jak opowiada�. Poca�unek, kt�ry z�o�y� na jej czole, ci�gle przeszywa� j� s�odkim dreszczem. Czu�a niewyra�nie, �e taka chwila nie zdarza si� cz�sto, i �e za kilka godzin Micha� ucieknie do swoich.
�cigany, stanie si� zn�w wielkim panem, nieosi�galnym dla c�rki z�otnika.
Towarzysz jednej cudownej chwili b�dzie ju� tylko dalekim nieznajomym, niepami�taj�cym dziewczyny, kt�r� oczarowa�. Jeszcze nale�y do niej, lecz wkr�tce jej si� wymknie...
Zasmucona Katarzyna podesz�a do drzwi wej�ciowych i otworzy�a g�rn� �aluzj�: deszcz przesta� pada� i na ulicy l�ni�y wielkie ka�u�e. Kana�y wypluwa�y ze swych czelu�ci nadmiar wody sp�ywaj�cej z rynsztok�w. Na mo�cie wzmaga� si� ruch; pojawi�y si� na nim grupki chwiejnych postaci trzymaj�cych si� pod r�ce i wydzieraj�cych si� na zab�j. Widocznie nie tylko Marion uczci�a trunkiem zwyci�stwo buntownik�w. Mi�dzy gospod� Pod Trzema M�otkami a ko�cem mostu rozleg�y si� krzyki i �piewy. Nie zabrzmia� jeszcze dzwon z Notre Dame na gaszenie �wiate� i ognia, zreszt� pewnie nikt by go nie us�ucha� i tak �wi�towano by przez ca�� noc.
Dziewczyna z niepokojem zastanawia�a si�, gdzie m�g� podziewa� si� Landry i czy nie zapomnia� o sznurze dla Micha�a. U Pigasse'�w, za oknami z naoliwionego papieru, miga�y �wiat�a. Nagle spostrzeg�a gromad� pijanych �o�nierzy. Uczepieni jeden drugiego szli, zajmuj�c ca�� szeroko�� mostu, zawodz�c:
Katarzyna zamkn�a pospiesznie �aluzj� i wr�ci�a do pracowni.
Nale�a�o si� upewni�, czy Landry przyszed� ze sznurem. Podnios�a klap� i pochyliwszy si� nisko nad otworem, zawo�a�a: - Panie! To ja, Katarzyna! Czy Landry nie zapomnia� o sznurze?
- B�d� spokojna! Mam go! Landry wr�ci tutaj po p�nocy, zagwi�d�e trzy razy, kiedy podp�ynie pod most �odzi�. Wszystko idzie dobrze!
- Spr�buj si� troch� przespa�, panie! Ja te� si� po�o��. Zejd� na d�, jak Landry zagwi�d�e; okno mojego pokoju wychodzi na rzek�.
Us�yszawszy skrzypni�cie na pi�trze, pospiesznie zamkn�a klap�. W tej samej chwili zegar w pa�acu wybi� dziesi�t�. Jeszcze co najmniej dwie godziny oczekiwania! Katarzyna wr�ci�a do kuchni, zasypa�a ogie� spor� ilo�ci� popio�u, przygotowa�a na stole zapalon� �wiec� na powr�t Luizy i zbli�y�a si� do schod�w wiod�cych na pi�tro. Kiedy stawia�a stop� na pierwszym stopniu, wesz�a Luiza. Mia�a pos�pn� min�.
- Matka Landry'ego �le si� czuje. Wyczerpa�y j� b�le. Chcia�am tam zosta�, lecz matka odes�a�a mnie z twojego powodu. Idziesz ju� spa�?
- Tak. Je�eli chcesz co� zje��...
- Nie, nie jestem g�odna. Lepiej chod�my spa�. Musisz umiera� ze zm�czenia po tym szalonym spacerze.
Siostry zgodnie uda�y si� do swojego pokoju, rozebra�y si� bez s�owa i w�lizgn�y do ��ek. Podczas gdy Luiza po na wp� �pi�cym �dobranoc" zasn�a natychmiast, gdy tylko jej g�owa dotkn�a poduszki, Katarzyna po�o�y�a si� z niez�omnym zamiarem, �e nie zamknie oczu. By�o to nie- zwykle trudne; zm�czenie nagromadzone tego dnia dawa�o o sobie zna�.
Mi�kka, �wie�o wyprana po�ciel pachn�ca li�ciem laurowym okaza�a si� balsamem dla obola�ego cia�a i sen szybko zacz�� ci��y� na powiekach dziewczyny.
A przecie� nale�a�o wytrzyma� za wszelk� cen�, by w razie potrzeby dopom�c Landry'emu!
A�eby odp�dzi� sen, zacz�a wymy�la� r�ne historyjki, potem przypomina�a sobie opowie�� Micha�a, nie pomijaj�c �adnego szczeg�u. I jeszcze ten poca�unek... na my�l o nim zadr�a�a. Regularny oddech �pi�cej siostry dzia�a� zbyt usypiaj�co i ju� mia�a si� podda�, gdy dziwne ha�asy kaza�y jej si� poderwa� na r�wne nogi.
Na poddaszu cicho skrzypn�y drzwi, po czym kto� ostro�nie przemkn�� do schod�w. Katarzyna nas�uchiwa�a krok�w, kt�re mog�y nale�e� tylko do Marion. Dok�d wybiera�a si� o tej porze? Kroki zbli�y�y si� i zatrzyma�y przed pokojem dziewcz�t. Marion sprawdza�a, czy mocno �pi�, wi�c Katarzyna zastyg�a w bezruchu, aby nie zatrzeszcza�o pod ni� ��ko. Po chwili Marion oddali�a si� i bardzo wolno zacz�a schodzi� po schodach.
Katarzyna nie mog�a powstrzyma� u�miechu. Po libacji Marion z pewno�ci� pragn�a najbardziej dzbanka zimnej wody, aby przegna� opary wina, albo by�a g�odna. Gdy znajdzie w kuchni przedmiot po��dania, wr�ci do swego pokoju.
Uspokojona t� my�l� Katarzyna mia�a po�o�y� si� z powrotem, kiedy poderwa� j� nagle nowy ha�as. Nie by�o w�tpliwo�ci: to trzeszcza� w�az w pracowni ojca! Marion wcale nie szuka�a wody! Posz�a poszuka� wina w schowku, gdzie zawsze jedna beczka sta�a napocz�ta.
Ruchami sparali�owanymi ze strachu Katarzyna narzuci�a koszul� i upewniwszy si�, �e Luiza �pi, wy�lizgn�a si� z pokoju. Nie zwa�aj�c ju� na nic, zbieg�a po schodach na z�amanie karku, tak �e nie wiedzie� kiedy, znalaz�a si� na dole. W�az do piwnicy otwarty by� na o�cie�. Cisz� domu przeszy� og�uszaj�cy krzyk.
- Na pomoc! Ratunku! - wrzeszcza�a Marion, kt�rej gromki g�os zabrzmia� w uszach Katarzyny jak tr�by S�du Ostatecznego. - Na pomoc!
�apa� Armaniaka!...
S�ysz�c te okrzyki, Katarzyna rzuci�a si� na o�lep po drabinie. Na dole czeka� na ni� przera�aj�cy widok: gruba Marion, w samej koszuli, uczepiona z ca�ych si� opo�czy Micha�a, wrzeszcza�a jak op�tana. On blady, z zaci�ni�tymi z�bami, bez skutku pr�bowa� si� od niej uwolni�. Alkohol i strach dodawa�y grubej kobiecie si�. Katarzyna rzuci�a si� na ni� jak furia, kopi�c i ok�adaj�c j� r�kami.
- Zamknij si�, stara wariatko! - krzykn�a. - Zamknij�e si� wreszcie!...
Panie, ucisz j� jako�, inaczej sprowadzi na nas ca�� dzielnic�!...
Marion krzycza�a coraz g�o�niej. Nareszcie Micha�owi uda�o si� od niej uwolni�. Katarzyna, pr�buj�c j� powstrzyma�, ruchem g�owy wskaza�a okienko.
- Przez okno, panie!... Skacz przez okno! Szybciej! To twoja jedyna szansa! Umiesz p�ywa�?...
Zanim sko�czy�a, jego szczup�e cia�o znalaz�o si� w w�skim otworze.
W tej chwili Marion, kt�ra pod wp�ywem wina i strachu nie panowa�a nad sob�, ugryz�a Katarzyn� w rami�, chc�c uwolni� si� od u�cisku, i rzuci�a si�
- �apa� Armaniaka! - zaskrzecza�a Marion.
To wystarczy�o. W u�amku sekundy Micha� zosta� pojmany mimo rozpaczliwej obrony. Gruba Marion leg�a w k�cie z westchnieniem ulgi, ods�aniaj�c spod podkasanej koszuli w�owisko �ylak�w na pot�nych udach. Po chwili przyczo�ga�a si� do beczki i wyci�gn�a si� pod ni� wygodnie, aby na��opa� si� wina do woli. Piwnic� wype�ni�a dzika zgraja, kt�ra ok�ada�a Micha�a gdzie popad�o. Ka�dy cios odbija� si� bolesnym echem w sercu Katarzyny. Napastnicy grzmocili sw� ofiar� bezlito�nie.
Cuchn�ce winem postaci w �achmanach, szamocz�ce si� pod niskim sklepie- niem w k��bach dymu z lampek oliwnych, budzi�y najwy�sz� odraz�. Z Micha�a zerwano jego fioletowo-srebrn� opo�cz�. Kto� krzykn��: - Patrzcie, to� to nasz ptaszek, kt�ry nam zwia�, gdy�my go prowadzili do Montfaucon, by go powiesi�; ten sam, kt�ry plun�� w twarz naszemu ksi�ciu!...
Odpowiedzia�y mu gwa�towne okrzyki: - Na �mier�! Na �mier�! Dajcie go nam!
Popychaj�c i szarpi�c Micha�a, napastnicy zwi�zali go i przymocowali do taboretu, nast�pnie wynie�li sw� ofiar� na ulic�. Jego ukazaniu si� na
Blada z przera�enia Luiza pr�bowa�a j� powstrzyma�. Tymczasem w domu k��bili si� obcy ludzie; z otwartej na o�cie� pracowni wynoszono zawarto�� szaf, wyrywano sobie naczynia, wazy, z�ocone misy.
Micha� broni� si� zajadle, osaczony przez z�owrogi t�um. Rozjuszona gawied� t�oczy�a si� w domu z�otnika i na mo�cie. We wszystkich oknach zap�on�y �wiat�a. W w�skiej uliczce zrobi�o si� jasno jak w bia�y dzie�.
Katarzyna patrzy�a ze wstr�tem na wykrzywione twarze, oczy ziej�ce niena- wi�ci�, wyci�gni�te pi�ci, r�ce wymachuj�ce b�yszcz�cymi ostrzami.
Wi�zie� stara� si� unika� cios�w spadaj�cych na jego g�ow�. Z policzka i przeci�tej wargi sp�ywa�a mu krew. Okropne staruchy wymachiwa�y mu przed nosem swymi wrzecionami, chc�c wyk�u� mu oczy.
Katarzyna, uciekaj�c przed Luiz�, kt�ra chcia�a jej przeszkodzi� w pogoni za Micha�em, zag��bi�a si� w t�umie, nara�aj�c si� na stratowanie.
�adna ludzka si�a nie by�a w stanie jej powstrzyma�. Szlochaj�c, b�aga�a, �eby go u�askawili, pr�buj�c paznokciami i z�bami utorowa� sobie drog� do przyjaciela. Nagle poczu�a ostry b�l i po jej policzku pop�yn�o co� ciep�ego.
Znajdowa�a si� w samym piekle, wydana na �er dzikich zwierz�t.
- Michale! - krzykn�a. - Michale!... Zaczekaj! Id� do ciebie!...
Tak silnie pragn�a go uratowa�, �e cal po calu przedziera�a si� coraz bli�ej niego, popychana cudem odwagi i mi�o�ci. By�a to wyczerpuj�ca bitwa, walka ponad si�y wr�bla z s�pami. Poniewa� te potwory ��da�y �mierci Micha�a, niech�e j� zabij� tak�e, by wsp�lnie poszli do Matki Boskiej i Pana Jezusa!
Micha� pada� pod razami. Szed�, zataczaj�c si�, resztkami si�.
Og�uszony ciosami, o�lepiony krwi�, kt�ra zalewa�a mu twarz, upad� na kolana. Jego cia�o zamieni�o si� w jedn� wielk�, krwaw� ran�. Katarzyna us�ysza�a jego j�k: - Bo�e... zlituj si� nade mn�...
Odpowiedziano mu blu�niercz� zniewag�. Trac�c resztki si�, osun�� si� na ziemi�. Tym razem by� to ju� koniec. Katarzyna domy�li�a si� tego po wzmo�onym natarciu t�umu, kt�ry rzuci� si� na sw� ofiar�. Nagle kto� zakrzykn��: - Oto Caboche! Przej�cie! Zrobi� przej�cie!
Katarzyna podnios�a g�ow�. By� to rzeczywi�cie Caboche oprawca!
Szed�, roztr�caj�c ci�b� pot�nymi ramionami, podobny do okr�tu wojennego w czasie burzy. Za nim pod��ali kuzyn Legoix i Piotr Cauchon.
Aby zrobi� im przej�cie, t�um rozst�pi� si� i wtedy ukaza�o si� zwini�te, budz�ce lito�� cia�o Micha�a. Katarzyna, szlochaj�c, podbieg�a do niego, upad�a na kolana i podnios�a jego jasn� g�ow�. Twarz ch�opca by�a jedn� krwaw� mas�, nie do poznania: zmia�d�ony nos, rozerwane usta, rozgniecione na powybijanych z�bach. J�cza� na wp� �ywy.
- Gdzie go znale�li�cie? - us�ysza�a nad sob� g�os Caboche'a.
- W piwnicy z�otnika Gauchera Legoix. Domy�lali�my si�, po czyjej jest stronie! - odpar� czyj� g�os. - Spalimy mu dom!
- A wraz z nim ca�y most! - przerwa� ironicznie Caboche. - Ja zdecyduj�, co zrobimy!
Katarzyna poczu�a, �e cia�o, kt�re trzyma�a w obj�ciach, drgn�o.
Micha� wyj�ka� z najwy�sz� trudno�ci�: - To ja sam... schowa�em si� u nich... Ci ludzie... nic o tym nie wiedzieli...
- To nieprawda! - wybuchn�a Katarzyna. - To ja sama...
W tej chwili silna d�o� zamkn�a jej usta i Katarzyna zosta�a uniesiona w g�r� przez Caboche'a.
- Zamknij si�! - sykn�� w�r�d g�o�nych okrzyk�w t�umu. - W przeciwnym razie nie b�d� m�g� uratowa� �adnego z was... nawet je�li nadarzy si� okazja!
Prawie uduszona pot�nymi musku�ami, dziewczyna umilk�a, a jej �zy p�yn�y na ow�osione rami� unosz�ce j� do g�ry.
- Ocal go, b�agam ci�! Bardzo go kocham - wyszepta�a.
- Nie mog�, jest ju� za p�no. �mier� b�dzie dla niego zbawieniem, w jego po�o�eniu...
Oniemia�a ze zgrozy zobaczy�a, jak Caboche wymierza kopniaka le��cemu.
- Mamy go! Ju� si� nam nie wymknie! Pr�dzej! Sko�czy� z nim! Zbli� si�, Wilhelmie Legoix! Poka� wszystkim, jakim dobrym jeste� rze�nikiem!
Wyko�cz to �cierwo!
Kuzyn Wilhelm zbli�y� si�, czerwony z podniecenia, w opo�czy z br�zowego aksamitu ociekaj�cej krwi�. Wst�pi� w niego katowski duch, co mo�na by�o wyczyta� w spojrzeniu pa�aj�cym okrutn� rado�ci� na widok tryskaj�cej krwi, w u�miechu jego grubych, wilgotnych warg. W r�ku mocno trzyma� rze�niczy zakrwawiony tasak. Caboche poczu�, �e cia�o Katarzyny sztywnieje. W obawie, aby nie krzycza�a, zakry� jej usta r�k�, a r�wnocze�nie przynagla� Wilhelma: - Szybciej! Sko�cz z nim pr�dzej... ze wzgl�du na dziewczyn�...
Wilhelm potakuj�c g�ow�, podszed� do Micha�a. D�o� Caboche'a lito�ciwie zakry�a usta dziewczyny, a potem zas�oni�a jej oczy. Dziecko nie zobaczy�o nic wi�cej, ale us�ysza�o straszliwy bulgot, poprzedzony g�uchym rz�eniem. T�um zawy� z rado�ci. Zwinnie, niczym jaszczurka, dziewczyna wy�lizgn�a si� z u�cisku Caboche'a i upad�a na kolana. Jej oczy zogromnia�y ze zgrozy. Odruchowo podnios�a r�ce do ust. Przed ni�, w ka�u�y krwi, le�a�o cia�o Micha�a, a obok jego odr�bana g�owa; z szyi bucha�y strumienie krwi. Chwil� p�niej jaki� cz�owiek w zielonej opo�czy �ucznik�w z Burgundii zatkn�� odci�t� g�ow� na ostrzu lancy.
Z cia�a dziewczyny te� uchodzi�o �ycie; jej r�ce i nogi zlodowacia�y, a z gard�a wydobywa� si� rozdzieraj�cy krzyk, okropny, ostry, wzmagaj�cy si� wraz z b�lem niemo�liwym do zniesienia.
- Ucisz j�! - krzykn�� Wilhelm Legoix do Caboche'a. - Wyje jak pies po �mierci pana!
Caboche schyli� si� i podni�s� Katarzyn� z ziemi. Jej oczy patrzy�y nieruchomo, a przez zaci�ni�te z�by dobywa� si� nadal nieludzki krzyk przechodz�cy w ziajanie osaczonego zwierz�cia. Twarz dziewczyny wstrz�sana drgawkami oblek�a si� kamienn� szaro�ci�. Jej cia�o wi�o si� w straszliwych konwulsjach, jakby pchni�te setkami no�y. D�o� rze�nika zmusi�a j� do zamilkni�cia. Oczy zasnu�y si� jej czerwon� mg��, a w uszach brzmia� zgie�k, kt�ry rozsadza� jej g�ow�. Pora�aj�cy b�l karku wyrwa� jej jeszcze jeden s�abn�cy krzyk. Katarzyna osun�a si� bezw�adnie w trzymaj�ce j� wci�� ramiona. Us�ysza�a jeszcze dobiegaj�cy jak spod ziemi g�os Caboche'a: - Luizo!... Luizo!...
Po czym zapad�a w ciemn�, niezg��bion� otch�a�, niczym kamie� staczaj�cy si� w przepa��...
Up�yn�o wiele d�ugich dni. Katarzyna nie ogl�da�a �wit�w ani zmierzch�w, ani nast�puj�cych po sobie dni i nocy. Trwa�a na pograniczu �ycia i �mierci spalana gor�czk� duszy, kt�ra wykluczy�a j� ze �wiata �y- wych. W g��bi swej przepa�ci toczy�a wyczerpuj�c� walk� ze zmorami strachu i rozpaczy, z powracaj�c� ci�gle scen� zamordowania Micha�a, z wykrzywionymi twarzami kat�w wykonuj�cych taniec �mierci wok� ofiary.
Czasem przychodzi�o ukojenie, ale szybko ukazywa�y swe ohydne oblicza nieznane i przedziwne istoty. Dziewczyna usi�owa�a je odepchn�� resztk� nadw�tlonych si�.
Czasem jej si� zdawa�o, �e s�yszy cichy p�acz dobiegaj�cy z nieko�cz�cej si� ciemnej galerii, w kt�rej g��bi migota�o �wiat�o. Katarzyna wlok�a si� tym tunelem bez ko�ca, pragn�c dotrze� do nieba, lecz tunel ci�gn�� si� i ci�gn�� coraz dalej, w miar� jak posuwa�a si� naprz�d...
A jednak pewnego wieczoru mg�y rozst�pi�y si� i rzeczy przybra�y wyra�niejsze kszta�ty. Katarzyna wynurza�a si� z g��bokich pok�ad�w nie�wiadomo�ci... Gdy otworzy�a oczy, poczu�a, �e miejsce, w kt�rym si� znajduje, jest przed�u�eniem koszmaru. Zobaczy�a ciemne i niskie pomieszczenie o kamiennym sklepieniu podtrzymywanym przez dwa z grubsza ociosane filary. Jedyne �wiat�o pada�o tu z prostego kamiennego paleniska, gdzie p�on�� silny ogie�. Na �a�cuchu zwisa� czarny, �elazny kocio�ek, bulgocz�cy w�r�d p�omieni i wydzielaj�cy przyjemny zapach jarzyn. Przed paleniskiem, na drewnianym tr�jnogu, siedzia� chudy, ubrany w �achmany m�czyzna i d�ug� drewnian� �y�k� miesza� straw�. By� to �ebrak Barnaba.
Do jego uszu dobieg�o westchnienie. Barnaba wsta� pospiesznie i pochyli� si� nad dziewczyn�, nie rozstaj�c si� ze sw� drewnian� �y�k�.
Popatrzy� z niepokojem, ale po chwili dwie g��bokie zmarszczki, wyryte w k�cikach ust, unios�y si� w u�miechu: Katarzyna mia�a oczy szeroko otwarte i patrzy�a przytomnie.
- No i co, ju� lepiej? - wyszepta� ostro�nie, jakby w obawie, �e mocniejszy d�wi�k przywo�a chorob� z powrotem.
Odwzajemniwszy u�miech, spyta�a: - Gdzie ja jestem? Gdzie moja matka?...
- Jeste� u mnie, twoja matka jest w pobli�u i zaraz tu przyjdzie. Je�eli chodzi o to, jak si� tutaj znalaz�a�, to d�uga i skomplikowana historia; opowiem ci j�, gdy ju� ca�kiem przyjdziesz do siebie. Na razie musisz odpoczywa� i nabiera� si�. Zupa zaraz b�dzie gotowa.
Barnaba podszed� do kocio�ka. Stoj�c przed ogniem, rzuca� na zadymione sklepienie fantastyczny cie�, kt�rego Katarzyna wcale si� nie ba�a. Pr�bowa�a zrozumie�, co robi w tej piwnicy i dlaczego Barnaba si� ni� opiekuje, lecz my�lenie przychodzi�o jej z trudem. Opad�a na poduszk� i zamkn�a oczy, zbyt zm�czona, aby zadawa� pytania. Po chwili zasn�a.
Barnaba by� poch�oni�ty szumowaniem roso�u, kiedy w niskich i w�skich drzwiach pojawi�a si� m�oda kobieta. Mog�aby uchodzi� za pi�kno��, gdyby nie ciemna karnacja i dziwny str�j. Jej szczup�e, gi�tkie cia�o przyobleczone by�o w koszul� z grubego p��tna z rozci�ciem z przodu i w zamotany na biodrach kawa�ek we�nianego materia�u w czerwono-��te pasy. Na ramiona narzuci�a co� w rodzaju koca dla ochrony przed zimnem.
G�ow� owin�a kawa�kami tkaniny na kszta�t turbanu, spod kt�rego wymyka�y si� dwa grube jak rami� dziecka i czarne jak atrament warkocze z zawieszonymi na nich drobnymi monetami.
Przebudziwszy si�, Katarzyna spojrza�a ze zdziwieniem na przyby��, kt�rej u�miech odcina� si� od twarzy nies�ychan� biel� z�b�w; mia�a delikatne rysy i wspania�e, czarne oczy. Barnaba podprowadzi� j� do ��ka chorej.
- To jest Czarna Sara - powiedzia�. - Zna wi�cej tajemnic ni� stare zwierciad�o. To ona si� tob� opiekowa�a. I to jak! Co my�lisz, Saro, o jej zdrowiu? W jakim jest stanie?
- Przychodzi do siebie. Niebezpiecze�stwo min�o - odpar�a kobieta. - Potrzebuje odpoczynku i dobrego jedzenia.
Jej chude, opalone r�ce dotkn�y policzk�w, czo�a i nadgarstk�w Katarzyny, przebiegaj�c po nich lekko i zwinnie. Po czym Sara usiad�a na pod�odze przy �o�u le��cej i obserwowa�a j� uwa�nie. Tymczasem Barnaba narzuci� na siebie opo�cz� z naszytymi muszlami i si�gn�� po �ebraczy kij.
- Posied� przy niej chwilk� - rzek� do Sary. - Zbli�a si� godzina adoracji Naj�wi�tszego Sakramentu w Sainte-Opportune i nie chcia�bym si� sp�ni�. Przychodz� wtedy garncarze wyrabiaj�cy naczynia cynowe i sk�adaj� �luby. S� w�wczas bardzo hojni...
Wychodz�c, �ebrak nakaza� Sarze, by spr�bowa�a zupy i poda�a chorej spor� misk� strawy.
* * * Nast�pnego dnia, po spokojnej i krzepi�cej nocy, Katarzyna dowiedzia�a si� od matki, co wydarzy�o si� na mo�cie Pont-au-Change po �mierci Micha�a. Strach przed po�arem powstrzyma� rozszala�y t�um przed podpaleniem domu z�otnika, lecz zar�wno izby, jak i pracownia zosta�y doszcz�tnie spl�drowane. Gaucher Legoix, powiadomiony o tym, co si� dzieje, przybieg� z domu Pod Kolumnami. Usi�owa� dogada� si� z op�ta�cami, kt�rzy zaw�adn�li mostem i po nag�ym znikni�ciu Caboche'a zupe�nie stracili rozum. Nieszcz�sny Legoix zosta� jednak szybko pojmany - zbyt d�ugo zarzucano mu niech�� do dyktatury Wielkiej Rze�ni. Pomimo pr�b i zakl�� �ony, mimo b�aga� Landry'ego i jego ojca Gaucher zosta� powieszony na w�asnym szyldzie, a nast�pnie wrzucony do Sekwany.
Jacquetta schroni�a si� u Pigasse'�w wraz z ledwo �yw� Katarzyn�, kt�r� zani�s� tam Landry. Niebawem nienawi�� buntownik�w zwr�ci�a si� r�wnie� przeciwko niej. Musia�a wi�c ucieka�, a pom�g� jej Barnaba przyprowadzony przez Landry'ego. Ciemn� noc� pop�yn�li �odzi� do Luwru, po czym kr�tymi uliczkami dotarli do kryj�wki �ebraka na Wielkim Dziedzi�cu Cud�w. Tutaj kobiety znalaz�y schronienie. Jacquetta opiekowa�a si� c�rk�, sama pr�buj�c odzyska� r�wnowag�. �mier� m�a g��boko ni� wstrz�sn�a, lecz niemoc Katarzyny nie pozwala�a jej pogr��y� si� w rozpaczy. �ycie jej dziecka wisia�o na w�osku. Jakby nie by�o dosy�
Ostatni raz widziano j�, kiedy Katarzyna straci�a przytomno��. Luiza chwyci�a j� w ramiona, ale napieraj�cy t�um szybko rozdzieli� siostry. Wtedy pojawi� si� Landry i uni�s� swoj� ma�� przyjaci�k�, a Luiza, nie maj�c do�� si�y, aby si� wyrwa�, zosta�a zagarni�ta przez t�um buntownik�w, kt�ry rzuci� si� na Ark� Przymierza.
- Pewnie wpad�a do rzeki - za�ka�a Jacquetta, wycieraj�c oczy spuchni�te od �ez. - W takim przypadku Sekwana powinna by�a wyrzuci� cia�o na brzeg. Barnaba chodzi te� codziennie do kostnicy w Grand Chatelet i ci�gle jej szuka. Musimy cierpliwie czeka�...
- Co b�dzie z nami? - spyta�a Katarzyna. - Czy zostaniemy u Barnaby?
- Ale� nie! Gdy tylko odnajdziemy Luiz�, je�eli B�g pozwoli, opu�cimy Pary� i udamy si� do Dijon. Jak wiesz zapewne, wuj Mateusz ma tam sklep z materia�ami. Przyjmie nas z pewno�ci�, gdy� jeste�my dla niego jedyn� rodzin�, podobnie jak on dla nas...
Przygn�bienie Jacquetty powoli ust�pi�o, kiedy wspomnia�a o domu brata, swoim domu rodzinnym, w kt�rym sp�dzi�a dzieci�stwo i gdzie po�lubi�a Gauchera. To by�a przysta�, do niej pragn�a powr�ci� ze wszystkich si�. Ta zacna kobieta, wdzi�czna Barnabie za go�cin�, jednak nie potrafi�a opanowa� nieufno�ci i obrzydzenia, jakim napawa� j� �wiat �ebrak�w, w kt�rym znalaz�a si� tak niespodziewanie.
Sara czuwa�a nad Katarzyn�. Przygotowywa�a jej orze�wiaj�ce napoje, podsuwa�a przedziwne mikstury przywracaj�ce si�y. Swoich przepis�w strzeg�a jak oka w g�owie. Najcz�ciej podawa�a chorej napar z werbeny jako lek na wszelkie dolegliwo�ci. Z biegiem dni Katarzyna, a nawet jej matka, przyzwyczai�y si� do tej tajemniczej kobiety o �niadej twarzy. Barnaba opowiedzia� im o jej losie. Sara urodzi�a si� na Cyprze, w jednym z plemion cyga�skich. Jako m�odziutka dziewczyna dosta�a si� do niewoli tureckiej. Na
Czarna Sara opr�cz posiadania bardzo cenionego w�r�d �ebrak�w talentu uzdrowicielki wr�y�a z r�ki. Dzi�ki swym umiej�tno�ciom by�a cz�sto wzywana, w du�ej tajemnicy, do mo�nych dom�w... I tak biegaj�c po mie�cie i poznaj�c zak�tki, jakie niewielu mog�o ogl�da�, pozna�a niejedn� tajemnic� miasta i niejeden dziedziniec cud�w. Siedz�c przy palenisku mi�dzy Katarzyn� i jej matk�, popijaj�c wraz z nimi korzenne wino, kt�re umia�a przyrz�dzi� jak nikt inny, potrafi�a godzinami snu� swe opowie�ci.
Spokojnym i melodyjnym g�osem rozprawia�a o swoim dalekim plemieniu, przytacza�a plotki i przypowiastki z dziedzi�ca. Prawie ka�dego wieczoru, kiedy Barnaba wraca� po za�atwieniu swoich ciemnych sprawek, zastawa� trzy kobiety siedz�ce przy palenisku, znajduj�ce pocieszenie we w�asnym towarzystwie. Siada� wtedy razem z t� przedziwn� rodzin�, kt�r� zes�a� mu los, i on z kolei dzieli� si� nowinami. Przychodzi�a noc i kr�lestwo �ebrak�w budzi�o si� do swego burzliwego nocnego �ycia; w�wczas obecno�� Barnaby by�a niezb�dna, aby uspokoi� zatrwo�one serca kobiet.
Bo jak�e przera�aj�cy by� Wielki Dziedziniec Cud�w w porze, kiedy wyl�gali na� jego mieszka�cy! A� po blady �wit, dop�ki z wie�y Chatelet nie zabrzmia� r�g stra�nika oznajmiaj�cy nadej�cie dnia i zmian� warty przy bramach Pary�a, plac wype�nia�a niespokojna gawied�. Niesamowite poczwary wype�za�y z wszystkich zakamark�w i uliczek; pokr�ceni paralitycy prostowali swe cz�onki, �lepcy odzyskiwali wzrok, z tr�dowatych znika�y j�trz�ce si� rany, niezawodnie wzbudzaj�ce odruch mi�osierdzia dobrych serc. Ten cud, spe�niaj�c si� co noc, da� pocz�tek nazwie miejsca.
Rozbestwia� te� z�y i okrutny t�um. Ca�ymi nocami nie by�o ko�ca wrzaskom, �piewom i radowaniu si�; oko�o osiemdziesi�ciu tysi�cy �ebrak�w, prawdziwych lub nie, zalewa�o Pary�.
Prawo kr�lestwa �ebrak�w stanowi�o, �e wszystko, co zostanie zebrane, wy�ebrane czy ukradzione w ci�gu dnia, ma by� przejedzone jeszcze tej samej nocy. Po rzuceniu do st�p kr�la �ebrak�w dziennego �upu, zaczyna�o si� ucztowanie. Na wietrze zapala�y si� wielkie ogniska, nad kt�rymi pieczono ca�e zwierz�ta. Otwierano setki beczek wina, tu i �wdzie kipia�y kocio�ki, w kt�rych warzy�y straw� wied�my podobne do postaci z bajek. Ca�y Wielki Dziedziniec rozb�yskiwa� krwawymi p�omieniami �uczyw, a w ich �wietle porusza�y si� tajemnicze, potargane cienie,wykonuj�ce sw�j op�ta�czy taniec na tle wal�cych si� ruder. Dla Katarzyny by� to �wiat nierzeczywisty, znany jedynie z opowiada�.
Przed najwi�kszym ogniskiem kr�lowa� m�czyzna rozpieraj�cy si� na stercie kamieni przykrytych szmatami. Mia� byczy kark, schowany w zbyt szerokich ramionach, i d�ugi, prawie tr�jk�tny tu��w, wsparty na kr�tkich i grubych jak pniaki nogach. W�osy, kt�re przypomina�y s�omian� strzech�, przykryte by�y beretem, ongi� zapewne czerwonym. Jego szeroka, nabrzmia�a twarz zaskakiwa�a biel� z�b�w. By� to Machefer, kr�l �ebrak�w, niepodzielny w�adca szesnastu paryskich dziedzi�c�w cud�w, a tak�e przyw�dca ca�ej francuskiej braci �ebraczej. Czarna przepaska na lewym oku, wy�upionym przez kata, czyni�a jego twarz przera�aj�c�. Siedzia� z pi�ciami na kolanach, a obok niego stercza�a lanca z zatkni�tym na jej ostrzu krwawym p�atem mi�sa. Przewodz�c zabawom i rozrywkom gawiedzi, popija� piwo, kt�re dolewa�a mu bez przerwy jaka� na wp� naga dziewka.
Katarzyna by�a zafascynowana tym spektaklem. Po wyj�ciu z niemocy co noc opuszcza�a swoje �o�e i prze�lizgiwa�a si� do piwnicznego okienka umieszczonego na wysoko�ci pod�ogi, kt�re dawa�o jedyne �wiat�o w twierdzy Barnaby. Wyci�gaj�c szyj�, wytrzeszcza�a ciekawie oczy na te bachanalia, aby niczego nie uroni� z widowiska. Poniewa� uczty �ebrak�w niezmiennie ko�czy�y si� orgiami, dziewczyna dowiedzia�a si� wielu rzeczy o prawach natury. Kiedy w krwawym �wietle gasn�cych ognisk �ebracy gzili si� gdzie popad�o, nie staraj�c si� nawet ukry� w mroku, doznawa�a dziwnego uczucia, budz�cego si� w pod�wiadomo�ci dorastaj�cej dziewczyny. Umar�aby ze wstydu, gdyby Jacquetta przydyba�a j� na tym, lecz w swoim ciemnym k�ciku nie mog�a oderwa� oczu od wyuzdanego widowiska. Dowiedzia�a si� te�, jak wygl�daj� niekt�re zwyczaje w kr�- lestwie �ebrak�w.
Kilka razy by�a zdumionym �wiadkiem przyj�cia nowej cz�onkini do �wiata cieni. Je�eli by�a ni� m�oda dziewczyna,najpierw rozbierano j� do naga, po czym musia�a zata�czy� przed kr�lem przy d�wi�kach tamburyn�w.
Je�eli Machefer nie zabra� jej dla siebie i nie pos�a� do swego (licznego ju�) haremu, wtedy zainteresowani osobnicy bili si� o jej posiadanie, kt�rego to aktu dope�nia� zwyci�zca w obliczu zebranej gawiedzi.
Za pierwszym razem Katarzyna na ten widok zakry�a oczy r�kami, po czym schowa�a si� pod ko�dr�. Za drugim razem zosta�a na miejscu i ogl�da�a scen� przez palce. Ale za trzecim razem obejrza�a ceremoni� od pocz�tku do ko�cu.
Pewnej nocy przyprowadzono przed Machefera bardzo m�od� dziewczyn�, niewiele starsz� od Katarzyny. Po rozebraniu ukaza�o si� cia�o wiotkie jak liana, troch� ch�opi�ce, i drobne piersi, kt�re dopiero zaczyna�y si� uwypukla�. Na ramionach neofitki podskakiwa�y grube, kasztanowe warkocze. Gdy zacz�a ta�czy� przed ogniskiem, Katarzyna odnios�a dziwne wra�enie. Na tle roz�arzonego do bia�o�ci ogniska ta szczup�a, czarna posta� drga�a jak p�omie�, z beztrosk� i zapa�em. Katarzyna pomy�la�a, �e w gruncie rzeczy musi by� przyjemnie tak ta�czy� nago przed olbrzymim, rozgrzewaj�cym ogniem. Dziewczyna by�a podobna do elfa lub skrzata; po sko�czonym ta�cu stan�a zziajana. Machefer uczyni� r�k� znany ju� Katarzynie gest; oznacza� on, �e rezygnuje z dziewczyny. Stara kobieta, kt�- ra j� przyprowadzi�a, ura�ona wzruszy�a ramionami i chcia�a zabra� swoj� podopieczn�, kiedy z t�umu wyst�pi� ohydny typek. By� bardzo niski, lecz szeroki w barach; wydawa� si� zupe�nie kwadratowy. Jego pokiereszowana twarz nie by�a dzie�em �ebraczych sztuczek, a olbrzymi, pokryty brodawkami nos mieni� si� wszystkimi odcieniami fioletu. W jego g�bie, rozwartej w oble�nym u�miechu, czerni�o si� kilka wyszczerbionych z�b�w.
Katarzyn� przeszy� dreszcz grozy, gdy �w osobnik zbli�y� si� do dziewczy- ny. Ci�g dalszy by� jeszcze gorszy, ni� przypuszcza�a. Potw�r cisn�� dziewczyn� na ziemi� i posiad� j� na oczach rozentuzjazmowanej gawiedzi.
Do uszu Katarzyny dobieg� okropny krzyk m�odej �ebraczki i wtedy zrozumia�a, dlaczego Barnaba wyra�nie zabroni� jej opuszczania domu. Po chwili zobaczy�a, jak wynoszono dziewczyn� w�r�d �piew�w i rechotania: po jej nogach sp�ywa�y stru�ki krwi.
Z czasem jednak Katarzynie zacz�o doskwiera� odosobnienie. Wraz z powrotem si� coraz cz�ciej mia�a ochot� si� wyrwa�, pobiec nad rzek� i poczu� pieszczot� s�o�ca na twarzy. Barnaba tylko kr�ci� g�ow�: - Wyjdziesz z domu dopiero w dniu opuszczenia Pary�a. Wcze�niej mo�na si� spodziewa� najgorszego.
Pewnego dnia Landry, kt�ry prawie codziennie odwiedza� Katarzyn�, przybieg�, wo�aj�c ju� od progu: - Wiem, gdzie jest Luiza!...
T�usta i zwalista jejmo�� Caboche zazwyczaj rozpiera�a si� obok wagi z �elazn� pik� w r�ku. By�a znana w ca�ej dzielnicy ze swego z�ego usposobienia, kt�re przekaza�a s�ynnemu synowi, a tak�e nieumiarkowanej mi�o�ci do butelki.
Gdy Landry dotar� do domu matki Caboche'a, zasta� drzwi zamkni�te.
�aluzje by�y zaci�gni�te i gdyby nie uchylone drzwi, mo�na by s�dzi�, �e w domu nie ma nikogo. Przed drzwiami sta� chodz�cy po pro�bie mnich z zakonu braci mniejszych, w habicie z burej, grubej tkaniny, przepasany sznurem z trzema w�z�ami, i pr�bowa� dogada� si� z w�a�cicielk�, kt�rej nad�sana twarz widnia�a w uchylonych drzwiach.
- Dajcie cho� troch� chleba dla braci mniejszych, dobra kobieto - prosi� zakonnik, nadstawiaj�c koszyk. - Dzisiaj, w wigili� �wi�tego Jana, nie mo�ecie odm�wi�!
- M�j kram jest zamkni�ty, wielebny ojcze - odpar�a na to matka Caboche'a. - Jestem chora i ledwo dla mnie starczy. Id�cie swoj� drog� i m�dlcie si� o moje zbawienie!
- Ale przecie�... - nalega� zakonnik.
Kilka gospody� id�cych na targ zatrzyma�o si�, aby z�o�y� ja�mu�n� w jego koszyku. Jedna z nich oznajmi�a: - Ju� od dw�ch miesi�cy jest zamkni�te, m�j ojcze, i nikt nie wie dlaczego. Co za� si� tyczy jej choroby, mo�na us�ysze�, jakie co wiecz�r odprawia nieszpory. Pewnie, �e musi by� zm�czona... z przepicia!
- Robi�, co mi si� podoba - odpali�a jejmo�� Caboche, usi�uj�c na pr�no zamkn�� drzwi, gdy� uparty mnich wetkn�� stop� mi�dzy drzwi, nie daj�c za wygran�.
- Dajcie cho� troch� wina - nalega� pouczony przez s�siadki.
Matka Caboche'a poczerwienia�a ze z�o�ci jak piwonia i parskn�a: - Nie ma wina! A id��e do dla...
- Ale�, moja c�rko!... - przerwa� jej przestraszony mnich, czyni�c pospiesznie znak krzy�a, ale ani my�l�c wyci�gn�� sanda�y spomi�dzy drzwi.
Tymczasem przed domem flaczarki gromadzi�y si� grupki gapi�w.
Wszyscy znali brata Euzebiusza, najbardziej upartego w ca�ym klasztorze.
Troch� chorowa� ostatnimi czasy i teraz chcia� nadrobi� stracony czas.
Rozbawiony Landry podszed� bli�ej, aby zobaczy�, kto zwyci�y: znana ze sk�pstwa kramarka czy uparty braciszek. Jedni �miali si� tylko, inni brali czyj�� stron�, zale�nie od tego, czy trzymali z Ko�cio�em, czy z Szymonem No�ownikiem. Podnios�a si� okropna wrzawa. W pewnej chwili ch�opiec, podni�s�szy wzrok, dostrzeg� w jednym z okien na pi�terku czyj�� blad� twarz. Rozpozna� twarz wygl�daj�cej. Odruchowo uczyni� znak r�k�, na kt�ry osoba ta nie�mia�o odpowiedzia�a. Luiza rozpozna�a go, by� tego r�wnie pewny, jak tego, �e on j� rozpozna�! Jaka szkoda, �e zaraz znikn�a.
Zapominaj�c o kupnie flak�w, przedar� si� przez t�um i szybko pobieg� na dziedziniec Saint-Sauveur.
Katarzyna s�ucha�a opowie�ci Landry'ego z zachwytem, lecz Barnaba by� wielce zatroskany.
* * * - Obawia�em si�, �e Caboche skorzysta z zamieszania, aby porwa� Luiz� i zabra� j� do siebie, gdzie jej pilnuje stara. Nie wypu�ci zdobyczy tak �atwo.
S�ysz�c te s�owa, Jacquetta upad�a ko�o paleniska i pocz�a rozpaczliwie szlocha�, kryj�c twarz w sp�dnicach. Sara pochyli�a si� nad ni� i g�adzi�a j� po g�owie, usi�uj�c uspokoi� nieszcz�liw� matk�. Ale na pr�no.
- Moja ma�a Luiza!... Moja owieczka, chcia�a pozosta� niewinna... A on mi j� zabra�, ten wieprz!... Ten potw�r!...
Jacquetta umiera�a z rozpaczy i nikt nie znajdowa� wystarczaj�cych s��w pocieszenia. Dopiero Barnabie uda�o si� j� nak�oni�, aby podnios�a spuchni�t� i mokr� od �ez twarz. Przej�ta rozpacz� matki i wrz�ca z oburzenia na my�l o odra�aj�cym Caboche'u, Katarzyna rzuci�a si� jej na szyj�.
- Musimy odbi� Luiz�! - o�wiadczy� Barnaba. - Jeden B�g wie, jakich zniewag nieszcz�sna dziewczyna do�wiadczy�a od tego bydlaka!
- W jaki spos�b chcesz j� wydrze� z jego szpon�w? - spyta�a Sara.
- Oczywi�cie nie sam! Wystarczy�oby, �eby matka Caboche'a krzykn�a, a zaraz zbiegnie si� pe�no ludzi gotowych jej pom�c, by przypodoba� si� synalkowi lub przynajmniej nie �ci�gn�� na siebie jego gniewu. Tylko jeden cz�owiek mo�e nam pom�c: Machefer!
Sara podesz�a do Barnaby i szepn�a mu co� na ucho, tak �eby nikt nie s�ysza�. Lecz jej s�owa dobieg�y uszu Katarzyny.
- Nie obawiasz si�, �e Machefer ka�e sobie zap�aci� w naturze?
Zw�aszcza �e dziewczyna jest �adna!
- To ca�kiem mo�liwe, cho� mam nadziej�, �e uda mi si� go powstrzyma�. Ale ka�da rzecz w swoim czasie! Na razie my�lmy o Caboche'u. Machefer ma prawie tylu ludzi, co oprawca. W tej Chwili pewnie kr�ci si� przy pa�acu kr�la Sycylii, gdzie zwykle chodzi na �ebry. Znasz go,
Ch�opiec zmarszczy� brwi i pogardliwie wyd�� wargi.
- Czy to ten, kt�ry ka�e si� nazywa�, Pi�kny Colin, typek z zo�zami?
- Ten�e sam! Biegnij po niego. Powiedz mu, �e �ebrak Barnaba wzywa go, a je�eli b�dzie robi� trudno�ci, powiedz mu, �e go pilnie potrzebuj�, aby poznaczy� kostki do gry. B�dziesz pami�ta�?
- Pewnie! - odpar� Landry, naci�gaj�c beret a� po uszy, po czym poca�owa� Katarzyn�, kt�ra uczepi�a si� jego r�ki.
- P�jd� z tob�! Ju� nie mog� tu wytrzyma�.
- Lepiej nie! -wtr�ci� si� Barnaba. - Za bardzo rzucasz si� w oczy.
Wystarczy�oby, �eby� zgubi�a czepek; nikt inny w Pary�u nie ma takich w�os�w jak ty. Mo�esz wszystko zepsu�. Poza tym lepiej, �eby Machefer nigdy ci� nie spotka�...
Landry znikn�� za drzwiami, a dziewczyna rzuci�a smutne spojrzenie na promie� s�o�ca, kt�ry w�lizgn�� si� do �rodka i spocz�� na schodach.
Jak�e musia�o by� pi�knie w ten czerwcowy dzie�! Barnaba obieca�, �e po odbiciu Luizy natychmiast opuszcz� Pary�, lecz ta chwila ci�gle nie nadchodzi�a. Czy aby uda si� teraz?
Katarzyna nienawidzi�a Caboche'a z ca�ego serca. By� sprawc� wszystkich ich nieszcz��.
Nie czekali d�ugo. Po godzinie Landry wr�ci�. Towarzyszy� mu typ tak odra�aj�cy, �e Katarzyna schowa�a si� za matk�. Cz�sto ogl�da�a Machefera w nocy, jak przewodzi� ucztom swoich n�dznych poddanych; otacza� go w�wczas kr�lewski splendor. Nigdy jednak nie widzia�a go w roli �ebraka.
By� ni�szy od Barnaby o g�ow�. Opiera� si� na dw�ch kulach, a jego pobrudzona opo�cza by�a niemi�osiernie rozci�gni�ta na plecach przez olbrzymi garb wystaj�cy mu ponad g�ow�. Jedn� nog�, owini�t� zakrwawionymi szmatami, mia� podkurczon�, a jego cia�o pokrywa�y ropie- j�ce rany. B�yszcz�ce, bia�e z�by drapie�cy zosta�y miejscami zr�cznie przyczernione, do z�udzenia przypominaj�c dziury i wyszczerbienia. Oko �ebraka rzuca�o �ywy blask, drugie za�, wy�upione - jedyna prawdziwa u�omno�� Machefera by�o schowane pod szaraw� przepask�. Machefer odrzuci� przy schodach kule, rozprostowa� nog� i zbieg� po stopniach ze zwinno�ci� m�odzie�ca. Katarzyna powstrzyma�a okrzyk zdziwienia.
- Czego chcesz? Ch�opak powiedzia� mi, �e mnie potrzebujesz, i to zaraz! - zawo�a�.
- To prawda. Pos�uchaj, Machefer, nie zawsze si� zgadzamy, ty i ja, ale ty tu jeste� panem i nigdy nie zdradzasz swych przyjaci�. Pewnie b�dziesz si� �mia�, bo to, co ci proponuj�, to dobry uczynek.
- Kpisz ze mnie?
- Sk�d�e! Pos�uchaj lepiej!...
Barnaba szybko wyja�ni� Macheferowi, czego od niego oczekiwa�. Ten s�ucha� w milczeniu, usuwaj�c ze sk�ry przyklejone wrzody. Kiedy Barnaba sko�czy�, zapyta�: - Dziewczyna jest �adna?
Barnaba ukradkiem �cisn�� d�o� Jacquetty, �eby powstrzyma� jej reakcj�, i odpowiedzia� spokojnie: - Jest mi�a, ale nic poza tym. Blondynka, lecz zbyt blada. Nie spodoba ci si�... do tego nie lubi m�czyzn. Ca�a zapatrzona w Boga. Zostanie zakonnic�.
- Takie bywaj� przyjemniutkie... - rzek� Machefer zadumany. - W tej chwili Caboche jest silny. Atakowa� go to ci�ka sprawa.
- Nie dla ciebie! Czego si� boisz? Dzisiaj ma w�adz�, jutro mo�e j� straci�.
- Mo�liwe, lecz co zarobi� w tej ca�ej historii opr�cz guz�w?
- Nic - odpar� twardo Barnaba. - Tylko wdzi�czno��. Dot�d o nic ci� nie prosi�em. Niebawem zobacz� si� z moim panem, kr�lem bractwa �ebraczego. Mam donie�� Jakubowi Marynarzowi, �e Jednooki Machefer niczego nie zrobi bezinteresownie i nie chce odda� przys�ugi przyjacielowi?
Rozmowa �ebrak�w zirytowa�a Katarzyn� w najwy�szym stopniu.
Dziewczyna p�on�a z niecierpliwo�ci, pragn�a, �eby szybko zabrali si� do dzie�a. Po co tyle niepotrzebnych s��w, kiedy Luiza czeka�a na wyrwanie ze szpon�w oprawc�w? Tymczasem by�y to ju� ostatnie uwagi Machefera. Siedz�c na schodku, drapa� si� po g�owie i targa� uszy. W ko�cu, odcharkn�wszy, splun�� na pi�� krok�w i wsta� powoli.
- Dobrze. Zgadzam si�. Musimy pogada� i zobaczy�, co si� da zrobi�.
- Wiedzia�em, �e mo�na na ciebie liczy�! - wykrzykn�� Barnaba. - Chod�my teraz do �akomej Zerzabeli wypi� szklanic� piwa i ustali� szczeg�y. Poczekamy, a� zapadnie noc. To noc �wi�toja�ska i b�dzie wielki ruch wok� ognisk...
Obaj �ebracy wyszli, kieruj�c swe kroki do gospody, kt�r� prowadzi�a Zerzabela, sprzedajna dziewka, umiej�ca jak nikt inny przyci�ga� liczn� klientel�. Jacquetta odprowadzi�a ich wzrokiem pe�nym obawy.
- I pomy�le�, �e jestem zmuszona powierzy� ratunek c�rki takiej kreaturze - powiedzia�a, z trudem powstrzymuj�c �zy.
- Najwa�niejsze - odpar�a z pewno�ci� siebie Katarzyna - to odnale�� Luiz� i sprowadzi� j� do domu.
Sara u�miechaj�c si�, przyci�gn�a dziewczyn� do siebie i pog�aska�a po g�owie. Cyganka odczuwa�a prawie zmys�ow� przyjemno�� przy uk�adaniu jej z�ocistych w�os�w; potrafi�a szczotkowa� je ca�ymi godzinami lub g�adzi� mi�kko i pieszczotliwie.
- Nasza ma�a ma racj� - rzek�a. - B�dzie mia�a zawsze s�uszno��, zw�aszcza wobec m�czyzn... Poniewa� z p�czka przemieni si� w zachwycaj�cy urod� kwiat, kt�ry b�dzie �ama� serca...
Katarzyna spojrza�a na ni� uwa�nie. Zdziwi�y j� s�owa Cyganki, gdy� dot�d �aden ch�opiec nie da� jej odczu�, �e jest pi�kna. Owszem, niekt�rzy zachwycali si� jej w�osami, oczami, lecz nic poza tym! Nigdy nie us�ysza�a najniewinniejszego komplementu. Ani od Landry'ego, ani od Micha�a...
Wspomnienie nie�yj�cego ch�opca przygasi�o jej zainteresowanie dziwnymi s�owami Sary: w g��bi serca by�o jej oboj�tne, czy b�dzie pi�kn� kobiet�.
Jakie� to mia�o znaczenie, gdy Micha�a nie ma ju� w�r�d �ywych! Tylko dla niego chcia�a by� pi�kna... lecz teraz by�o za p�no! Musia�a powstrzyma� �zy, kt�re wywo�ywa�a ka�da my�l o nim.
- Nie zale�y mi wcale na urodzie - o�wiadczy�a w ko�cu. - M�czy�ni uganiaj� si� za pi�knymi kobietami tylko po to, aby je skrzywdzi�!
Nie doda�a nic wi�cej, cho� w oczach Sary dostrzeg�a zdziwienie.
Poczu�a nagle, �e si� rumieni na wspomnienie nocnych orgii ogl�danych z ukrycia, tych zwierz�cych chuci, kt�rych ofiarami pada�y najpi�kniejsze dziewcz�ta. Sara nie spuszcza�a z niej oczu, jakby posiada�a zdolno�� czytania w najskrytszych my�lach swej ma�ej przyjaci�ki. Nie pytaj�c o nic, u�miechn�a si� dobrotliwie.
- Chcesz czy nie, Katarzyno, b�dziesz bardzo pi�kna. Zapami�taj me s�owa... Pi�kniejsza, ni�by� chcia�a... Pokochasz tylko jednego m�czyzn�...
B�dzie to nami�tna mi�o��. Dla niego zapomnisz o dostatkach, opu�cisz dom i w�asne wygodne �o�e i udasz si� w drog�, by go odnale��, nie wiedz�c nawet, czy ci� zechce... B�dziesz go kocha�a bardziej ni� sam� siebie, bardziej ni� wszystko, ponad �ycie...
- Nigdy nie pokocham �adnego m�czyzny, a zw�aszcza tak mocno! - wybuchn�a Katarzyna, tupi�c nog� ze z�o�ci. - Jedyny, kt�rego kocha�am, nie �yje!
Urwa�a nagle, przera�ona w�asnymi s�owami, i spojrza�a na matk� w obawie przed jej reakcj�. Na szcz�cie Jacquetta niczego nie us�ysza�a, zbyt
Wielu m�czyzn b�dzie ci� kocha�... a zw�aszcza jeden! C� widz�? - Pod- nios�a d�onie dziewczyny do g�ry i przyjrza�a si� im uwa�nie, marszcz�c czo�o. - Widz� ksi�cia... prawdziwego ksi�cia! Pokocha ci� i wiele dla ciebie uczyni. Ale ty pokochasz innego. Widz� go! Pi�kny, m�ody, szlachetnie urodzony... osch�y, nieust�pliwy. Nieraz skaleczysz si� o kolce, kt�re broni� jego serca, ale pami�taj, �e �zy i krew najbardziej cementuj� szcz�cie.
B�dziesz szuka� tego cz�owieka jak zgubiony pies szuka swego pana, b�dziesz czo�ga� si� jego �ladem z nosem przy ziemi jak ogar tropi�cy jelenia. Zdob�dziesz s�aw�, bogactwo, mi�o��, wszystko!... Zap�acisz za to bardzo drogo! W ko�cu... kog� widz�?!.... Spotkasz anio�a...
- Anio�a? - zdumia�a si� Katarzyna.
Sara pu�ci�a d�onie dziewczyny. Nagle wyda�a si� zm�czona i postarza�a. Jednak�e jej wzrok, b��dz�cy ponad brudnymi �cianami nory Barnaby, p�on�� niezwyk�ym blaskiem, jakby zapalono jednocze�nie setki �wiec.
- Tak! Anio�a! - powt�rzy�a w ekstazie. - Anio�a wojny z ognist� szpad�.
Widz�c, �e Sara oddala si� zbytnio od rzeczywisto�ci, Katarzyna potrz�sn�a ni� lekko, aby sprowadzi� Cygank� z powrotem na ziemi�.
- A ty, Saro, czy powr�cisz na swoj� wysp� za b��kitnymi morzami?
- Niestety, moja droga, sobie nie potrafi� przepowiedzie� przysz�o�ci, ani odczyta� ca�kowicie ksi�gi mego �ycia. Pewna starucha przepowiedzia�a
*
- S�uchajcie, wszystko postanowione. Plan jest przygotowany. Gdy tylko nadarzy si� okazja, odbijemy Luiz� Caboche'owi.
- Po co czeka�? - krzykn�a z zapa�em Jacquetta. - Dlaczego nie dzisiaj wieczorem? Ona ju� si� dosy� naczeka�a i ja tak�e!
- Uspok�j si�, kobieto! - rozgniewa� si� �ebrak. - Musimy j� porwa�, nie daj�c si� zabi�. Tej nocy zapalimy ogniska nocy �wi�toja�skiej.
Najwi�ksze stosy przygotowano przed pa�acem i na placu Greve. Nie mo�emy ryzykowa� naszej akcji dwa kroki od ogniska, kt�re przyci�gnie najwi�ksze t�umy. Na domiar z�ego Caboche jest dow�dc� stra�y mostu Charenton. Ma bro� i ludzi. Jest silniejszy ni� zwykle. Trzeba jeszcze poczyni� inne przygotowania, gdy� po akcji ziemia zacznie si� nam pali� pod nogami. Caboche b�dzie w�szy� wsz�dzie, nawet na dziedzi�cu cud�w, gdzie ma swoich ludzi. Po porwaniu Luizy opu�cimy Pary�.
- Czy�by� mia� zamiar nam towarzyszy�? - spyta�a zachwycona Katarzyna.
- Zgadza si�, moje dziecko! M�j pobyt tutaj dobiega ko�ca. Musz� stawi� si� przed szefem. Kr�l bractwa �ebraczego wzywa mnie do Dijon.
Wyruszymy zatem w drog� wszyscy razem.
Pokr�tce wyja�ni� kobietom, na czym polega plan, kt�ry uknuli wsp�lnie z Macheferem. Gdy tylko t�um si� oddali, udadz� si� do matki Caboche'a, spr�buj� wyci�gn�� j� z domu lub przynajmniej sk�oni� do otwarcia drzwi. Potem przy pomocy kilku kamrat�w porw� Luiz�, co ju� b�dzie dziecinn� igraszk�. Nast�pnie trzeba b�dzie dotrze� do sk�adu towar�w nad Sekwan�, stamt�d ukra�� pierwsz� lepsz� ��d� i pop�yn�� ni� w g�r� Sekwany i Yonne, a� do Burgundii.
- B�d� ci� potrzebowa�, Saro - dorzuci� Barnaba. - Chocia� wiesz, �e mog� ci� rozpozna�...
Cyganka beztrosko wzruszy�a ramionami.
- P�jd� z nimi, je�eli mnie zechc�. Nie b�dzie to wielkim po�wi�ceniem. Zreszt� mam ju� szczerze dosy� Wilczego K�a. Upar� si�, �eby ze mn� sypia�, i co noc musz� go unika�. Jest coraz bardziej oble�ny i nawet grozi�, �e po�le mnie przed oblicze Machefera, abym dla niego ta�czy- �a. Wiesz, co to oznacza?
Barnaba skin�� g�ow� ze zrozumieniem. Katarzyna w ostatniej chwili powstrzyma�a si�, by nie zrobi� tego samego. Wrza�a �wi�tym oburzeniem, gdy� darzy�a sw� przyjaci�k� niezwyk�ym przywi�zaniem. Obawia�a si�, �e Czarna Sara, mimo smag�ej karnacji, jest wystarczaj�co pi�kna, aby Machefer zaliczy� j� do swego haremu. Wsun�a sw� d�o� w d�o� Cyganki i skierowa�a na ni� promienne spojrzenie.
- Nie rozstaniemy si� ju� nigdy, prawda, Saro? Pojedziesz z nami do wuja Mateusza! Zg�d� si�, matko!
Jacquetta u�miechn�a si� smutno. Ta stateczna Burgundka, jeszcze do niedawna tak �ywa i weso�a, z dnia na dzie� nik�a w oczach. Jej policzki straci�y kolory i przywi�d�y, a na jej niegdy� g�adkiej i �wie�ej twarzy pojawi�y si� g��bokie cienie. Sznurowany gorset wisia� lu�no na wychud�ej piersi.
- Sara wie dobrze, �e wsz�dzie, gdzie b�dziemy, znajdzie si� dla niej miejsce. Czy� nie zawdzi�czam jej tego, �e �yjesz?
Obydwie kobiety, porwane t� sam� potrzeb� serca, cho� urodzone na przeciwleg�ych biegunach spo�ecze�stwa, pad�y sobie w ramiona, p�acz�c jedna nad drug�. Nieszcz�cia bardzo je zbli�y�y. Obydwie zosta�y oderwane od swoich korzeni, zar�wno mieszczka, jak i ta c�rka wiatru i morza, nomadka przemierzaj�ca drogi �wiata, kt�rej przodkowie szli za hordami Czyngis- Chana. Po��czy�a je kobieca solidarno�� (kt�ra bywa nies�ychanie silna, gdy nie chodzi o jak�� rywalizacj�) i Jacquetta ch�tnie nazwa�aby Sar� swoj� siostr�.
Barnaba wzi�� Katarzyn� w ramiona i podrzuci� do g�ry jak dziecko.
Nagle g�o�no poci�gn�� nosem, po czym szybko wytar� go r�kawem koszuli i o�wiadczy�: - Dosy� tych czu�o�ci! Chce mi si� je��. Poniewa� jeste�my jedn� rodzin�, zjedzmy wieczerz� razem. Ukrad�em kilka ciastek z miodem od �akomej Zerzabeli; s� twoje, male�ka - doda�, wyci�gaj�c z kieszeni rumiane ciasteczka.
Katarzyna by�a co najmniej tak �akoma jak Zerzabela, a poniewa� dawno nie mia�a niczego dobrego w ustach, rzuci�a si� na ciastka z przyjemno�ci�. Ugryz�a par� razy jedno z nich, po czym znienacka przycisn�a swe usta, s�odkie od miodu, do nieogolonego policzka �ebraka.
- Dzi�kuj�, Barnabo!...
Jego zaskoczenie by�o tak wielkie, �e omal nie upu�ci� dziewczyny na pod�og�. Ostro�nie postawi� j� na ziemi i oddali� si� w ciemny k�t izby, gdzie zabra� si� do porz�dkowania swoich fa�szywych relikwii. S�ysza�y, jak co chwila poci�ga� nosem...
- Jutro poprowadz� na �ci�cie dawnego burmistrza, Piotra des Essarts'a.
Ca�e miasto zbierze si� w Montfaucon. To b�dzie odpowiedni moment.
W drzwiach ukaza�a si� rozczochrana g�owa Machefera, pozbawiona sztucznych wrzod�w. Barnaba zaj�ty by� uk�adaniem kawa�k�w ko�ci w ma�ych, miedzianych pude�eczkach; na ka�dym z nich przykleja� kawa�ki papieru z gotyckimi napisami.
- Wejd�! - rzek� kr�tko.
Katarzyna sta�a obok, przypatruj�c si� ciekawie tym czynno�ciom i by�o ju� za p�no, �eby j� ukry�. Machefer natychmiast zwr�ci� uwag� na dziewczyn�.
- Kim jest ta pannica? - spyta�, wycelowawszy w ni� gruby, brudny palec.
- To siostra Luizy, porwanej przez Caboche'a. Nie dotykaj jej, jest moj� przybran� c�rk�.
Kr�l �ebrak�w patrzy� ze zdziwieniem na uczepion� ramienia Barnaby dziewczyn�, kt�rej warkocze, dopiero co zaplecione przez Sar�, l�ni�y w blasku paleniska. Katarzyna, stoj�c przed Macheferem, nastroszy�a si� jak kogut, usi�uj�c ukry� sw�j przestrach. Zabijaka wyci�gn�� dr��c� r�k� i dotkn�wszy jednego z jej warkoczy, zaburcza�: - No, no, stary zbytniku!... Co� mi si� widzi, �e chcia�e� mnie wystawi� do wiatru! Je�eli starsza siostra jest cho� troch� podobna do tej ma�ej, musi by� przepi�kn� bestyjk�!
Barnaba szorstkim ruchem strzepn�� r�k� jednookiego z w�os�w Katarzyny.
- Ani troch� nie jest do niej podobna - odpar� spokojnie. - A ta jest za m�oda. Poprzesta�my na tym, Machefer! Jakie przynosisz nowiny? Mo�e si� czego� napijesz?
- Nie odm�wi� - odpar� zabijaka, opadaj�c ci�ko na taboret. - Musz� przyzna�, �e masz szcz�cie. Gdyby� nie nale�a� do Jakuba Marynarza, wygarbowa�bym ci sk�r� za ukrywanie takich dw�ch smakowitych k�sk�w.
Wiesz, �e lubi� m�odziutkie dziewczynki, s� wtedy takie milutkie...
R�k� g�aska� sw�j kr�tki sztylet zatkni�ty u pasa, a w jego nabieg�ych krwi� oczach drga�y p�omienie. Wygl�da� jak demon.
Przera�ona Katarzyna prze�egna�a si�, cofaj�c o dwa kroki. Barnaba ci�gle nie przerywa� swego zaj�cia.
- C� to, teraz zajmujemy si� straszeniem dzieci, Machefer? Uspok�j si�, mamy co innego do roboty. W ko�cu nie jeste� taki z�y, jakiego udajesz!
Przynie� nam wina, male�ka!
Nie spuszczaj�c oczu z gro�nego osobnika, Katarzyna posz�a zaczerpn�� dzban wina z beczki stoj�cej w k�cie. By�o to wy�mienite wino z Beaune, jedna z tych beczu�ek, kt�re Jan bez Trwogi rozdzieli� w�r�d swoich poplecznik�w z Wielkiej Rze�ni. Ta by�a przeznaczona dla rze�nika Saint-Yona, lecz Barnabie uda�o si� zr�cznie zawr�ci� j� z miejsca przeznaczenia; wina tego u�ywa� przy wielkich okazjach. Machefer wychyli� duszkiem dwie pe�ne szklanice, wytar� r�kawem mokre usta i mlasn�� j�zykiem.
- Pyszno�ci!... Nie mam u siebie takiego!
- B�dzie twoje... lecz dopiero jutro, je�eli szcz�liwie uda si� nam opu�ci� Pary�. B�dziesz m�g� je zabra�. We� sobie tak�e m�j dom. A teraz opowiadaj!
Machefer, wprawiony w dobry humor perspektyw� zyskania beczki doskona�ego trunku, nie da� si� d�ugo prosi�. Katarzyna usiad�a na ziemi mi�dzy dwoma m�czyznami.
Kiedy t�um napad� na pa�ac Gujenny i uj�� poddanych delfina, oblega� r�wnie� Bastyli�, w kt�rej schroni� si� burmistrz Pary�a Piotr des Essarts wraz z pi�ciuset zbrojnymi, przys�anymi z Cherbourga. Forteca broni�a si� zajadle, ale by�a r�wnie zaciekle atakowana, tak �e diuk Burgundii zmuszony zosta� do otwarcia bram i wydania Essarts'a. Nazajutrz odes�ano burmistrza pod siln� stra�� do twierdzy Grand Chatelet, gdzie oczekiwa� wyroku. By� ostatni na d�ugiej li�cie ofiar Wielkiej Rze�ni. Caboche zaprowadzi� w Pary�u terror. Napadom, aresztowaniom, gwa�tom i pl�drowaniu nie by�o ko�ca. N�ka� go strach przed Armaniakami obozuj�cymi pod murami Pary�a, lecz obawy wzmaga�y tylko jego morderczy sza�. Dziesi�tego czerwca jeden ze schwytanych zosta� zamordowany w celi, po czym w Halach odci�to mu g�ow�, zanim nieszcz�nik zd��y� zawisn�� w Montfaucon. Tego samego dnia m�ody krajczy ksi�cia Ludwika, Szymon du Mesnil, zosta� r�wnie� przetransportowany do Hal, gdzie po �ci�ciu g�owy powieszono go pod pachy. Pi�tnastego czerwca przysz�a kolej na Thomelina de Brie, kt�ry broni� mostu Charenton. Jutro, pierwszego lipca, do Hal zaprowadz� burmistrza.
- Ca�y Pary� tam si� zjawi, �eby zobaczy�, jak spada jego g�owa - podsumowa� Machefer - z wyj�tkiem matki Caboche'a, kt�r� syn zmusi� do pilnowania dziewczyny. Jej kram jest nadal zamkni�ty, a ona sama chodzi pijana jak b�k. Trzeba zacz�� dzia�a� za dnia, oko�o trzeciej po po�udniu. Co do mnie, wszystko b�dzie gotowe. Przejdziemy przez la Croix-du-Trahoir i �wi�ski targ w kierunku nadbrze�a i wyspy. Ulica Saint-Denis b�dzie zapchana lud�mi... Masz ��d�?
- Zobacz�, co si� da zrobi�.
Barnaba wsta� i u�o�y� starannie sw�j towar, wk�adaj�c ma�e pude�eczka do oddzielnych woreczk�w. Machefer przygl�da� mu si� rozbawiony.
- Jakiego to �wi�tego zamkn��e� w tych pude�kach? -spyta�.
- No jak�e to, �wi�tego Jakuba przecie, niechaj mi wybaczy! Zapewne wiesz, �e przybywam z Compostelli...
Machefer wybuchn�� gromkim �miechem, poklepuj�c si� przy tym z uciechy po udach.
- Od tak dawna sprzedajesz relikwie �wi�tego Jakuba, �e mo�na pomy�le�, i� by� co najmniej tak wielki jak s�o� Karola Wielkiego. Nie masz ochoty na ma�� zmian�?
Rozbawienie kompana pozostawi�o Barnab� oboj�tnego. Spojrza� na niego z wyrzutem, jak dobry kupiec, kiedy podaj� w w�tpliwo�� jako�� jego towaru.
- �wi�ty Jakub sprzedaje si� dobrze - odpar� powa�nie. - Po co mi odmiana? - To rzek�szy, naci�gn�� opo�cz� i zawo�a� Sar�, kt�ra wraz z Jacquett� pakowa�a dobytek z my�l� o podr�y. Poklepa� Katarzyn� po policzku: - Id� pom�c w pakowaniu, moja ma�a. Ja nie zabawi� d�ugo.
Katarzyna pali�a si�, �eby p�j�� razem z nim poszuka� �odzi, lecz Barnaba nawet nie chcia� o tym s�ysze�.
* * * Nast�pnego dnia miasto by�o poruszone od samego rana. Mieszka�cy zeszli si� przy Grand Chatelet i czekali na pojawienie si� skaza�ca. Okrzyki nienawi�ci powtarzane przez tysi�ce garde� przybiera�y si�� grzmotu, zag�uszaj�c dzwony ko�cielne bij�ce od �witu. W kryj�wce Barnaby krz�tanina zacz�a si� tak�e od najwcze�niejszych godzin. �ebrak spakowa� w t�umoki najcenniejsze przedmioty ze swego dobytku, dorzucaj�c do nich rzeczy kobiet. Landry mia� za zadanie zanie�� je na nadbrze�e Fort-l'Eveque, do sk�ad�w bogatego bractwa kupc�w wodnych. Barnaba zam�wi� miejsca na barce p�yn�cej z �adunkiem naczy� do Montereau. Rodzaj towaru chroni� j� przed zakusami �o�nierzy armaniaka, patroluj�cych Sekwan� w Corbeil.
Landry mia� zaprowadzi� Jacquett� do sk�ad�w i czeka� tam wraz w ni� na przyj�cie pozosta�ych. Matka pozwoli�a Katarzynie, acz niech�tnie, do��czy� do wyprawy na dom flaczarki, poniewa� Luiza tylko j� mog�a rozpozna� w�r�d wybawicieli.
- Ma�ej nic si� nie stanie - zapewnia� Barnaba. - A wy nie opuszczajcie sk�ad�w. Je�eli wszystko dobrze p�jdzie, szybko do was do��czymy.
- B�d� spokojny - odpowiedzia� Landry. - B�d� jej pilnowa�! Nie ruszy si� na krok!
Tego dnia ch�opcu by�o ci�ko na duszy. Wyjazd Katarzyny m�g� oznacza� d�ug� roz��k� z przyjaci�k�, kt�r� szczerze pokocha�. Za nic w �wiecie nie powiedzia�by jej tego, raczej da�by sobie uci�� j�zyk. Patrz�c na ni�, czu� dziwne pieczenie pod powiekami.
Tymczasem Katarzyna by�a nie do poznania: Barnaba przebra� j� za ch�opca. Mia�a na sobie popielate obcis�e getry wpuszczone do wysokich, sk�rzanych botk�w, zielon� barchanow� tunik� i kaptur �ci�le przylegaj�cy do g�owy, wyko�czony ma�ym z�bkowanym ko�nierzem przykrywaj�cym ramiona. Str�j ten �wietnie pasowa� do Katarzyny, czyni�c z niej ma�ego skrzata.
Barnaba r�wnie� wygl�da� inaczej ni� zwykle. Opo�cza z naszytymi muszlami znikn�a, schowana w t�umoku podr�nym, a w��cz�ga przywdzia� sukni� ze zgrzebnego brunatnego p��tna i przewi�za� si� sk�rzanym pasem, do kt�rego przytroczy� obszern� sakiewk�. Na szyi zawiesi� �a�cuszek z medalikiem �wi�tego Jakuba, na g�ow� za�o�y� kaptur tego samego koloru co suknia, zamotawszy go tak zawadiacko i zmy�lnie, �e trudno by�oby odgadn��, i� w kapturze tym zdo�a� ukry� wszystkie swoje skarby, podczas gdy w jego wypchanej sakiewce pobrz�kiwa�o tylko kilka marnych miedziak�w. Stroju dope�nia�y ci�my, wystaj�ce spod sukni na p� stopy.
Wygl�da� na �rednio zamo�nego kupca, kt�ry porzuci� handel. Katarzyna mia�a uchodzi� za jego wnuczka.
Jedynie Sara pozosta�a w swoim codziennym stroju, poniewa� mia� by� pomocny w akcji. Wszyscy opu�cili dziedziniec Saint-Sauveur i dopiero na granicy kr�lestwa �ebrak�w podzielili si� na dwie grupy. Ka�da z nich posz�a w swoj� stron�: Katarzyna, Sara i Barnaba przez dziedziniec kr�lewskiej mennicy, a Landry i Jacquetta wzd�u� pa�acu d'Alengon i Luwru.
Machefer i jego kompania powinni byli ju� znajdowa� si� na wyspie i w pobli�u targu Notre Dame.
Katarzyna pomimo niebezpiecze�stwa, na jakie si� nara�a�a, czu�a si� najszcz�liwsza na �wiecie na my�l o czekaj�cej j� przygodzie. Jak�e cudownie by�o wyj�� znowu na ulic�, zobaczy� s�o�ce i poczu� ciep�y podmuch wiatru na policzkach!
Dzwon ko�cio�a Saint-Germain d'Auxerrois wydzwania� trzeci�, kiedy Jacquetta i Landry przechodzili przed �wi�tyni�, kieruj�c si� w stron� nadbrze�a. T�umy ci�gn�y do trasy przej�cia skaza�ca. Tu i tam wida� by�o te� kuglarzy, linoskoczk�w, treser�w zwierz�t i wr�bit�w. Nic tak nie przyci�ga�o gawiedzi jak egzekucja. By� to dzie� powszechnej rado�ci z wszystkimi oznakami prawdziwego �wi�ta. �mier� nie mia�a znaczenia...
W tym czasie Katarzyna, Barnaba i Sara szli w g�r� rzeki. Dla dziewczyny przysz�a ci�ka chwila, kiedy ujrza�a most Pont-au-Change.
Dom rodzinny jeszcze sta�, ale z jego rozprutych mur�w sypa� si� tynk, okna zia�y otworami, ukazuj�c puste wn�trza, a pi�kny niegdy� szyld zosta� zerwany. Budynek by� szkieletem, z kt�rego ulecia�a dusza. Katarzyna zacisn�a oczy, pragn�c uciec jak najdalej. Barnaba przyspieszy� kroku, �ciskaj�c r�k� dziewczyny.
- Odwagi! - wyszepta�. - Czasami potrzeba jej bardzo du�o. Wkr�tce b�dziesz mie� drugi dom.
- Lecz nie odzyskam ojca... - odpowiedzia�a przez �zy.
- Ja mia�em siedem lat, kiedy stra�e przysz�y po mojego. Gdy pomy�l�, jak� straszn� zgin�� �mierci�, da�bym wiele, �eby zosta� powieszony.
- Co mu zrobiono?
- To, co zwykle robi si� z fa�szerzami pieni�dzy: ugotowano go w Morimont, w Dijon!
Katarzyna wyda�a okrzyk zgrozy, ale przesta�a p�aka� i sz�a dalej, nie odzywaj�c si�. Si�� woli odp�dzi�a okrutne wspomnienia, kt�re poruszy�y jej
W ko�cu Barnaba wskaza� dyskretnie zamkni�ty na cztery spusty dom flaczarki.
- Zaczynaj, Saro!
Cyganka odpowiedzia�a mu skinieniem g�owy i kr�c�c biodrami oraz cicho nuc�c, niespiesznie wysz�a na ulic�. W r�ku trzyma�a tamburyn, kt�rym potrz�sa�a w rytm piosenki. Stopniowo �piew jej stawa� si� dono�niejszy, wyra�niejszy, lecz barbarzy�skie s�owa pozosta�y niezrozumia�e. By�a to dziwna melodia, przerywana chwilami ciszy lub wy- sokimi d�wi�kami podobnymi do krzyk�w, a lekko zachrypni�ty g�os Sary nadawa� pie�ni tajemnicz� g��bi� i moc. Katarzyna s�ucha�a jak zakl�ta. W oknach pojawi�y si� twarze, zatrzyma�o si� kilku przechodni�w. Machefer podszed� do Barnaby pod pozorem pro�by o ja�mu�n�.
- Je�eli stara nie otworzy, trzeba b�dzie wywa�y� drzwi, co? - Barnaba, pogrzebawszy w swojej sakiewce, wyci�gn�� jednego sola i wcisn�� do brudnej d�oni �ebraka.
- Oczywi�cie, chocia� wola�bym tego unikn��. Przy wy�amywaniu drzwi jest sporo ha�asu.
W oknach flaczarki nikt si� nie zjawi�. Dom wydawa� si� wymar�y.
Nagle Katarzyna poblad�a i chwyci�a Barnab� za r�kaw.
- O Bo�e!... To Marion!... - powiedzia�a z przera�eniem na widok zwalistej postaci, kt�ra ukaza�a si� w g��bi uliczki. Barnaba uni�s� pytaj�co brwi.
- Czy to nie wasza dawna s�u��ca? Ta, przez kt�r�...
- Tak, to ona. Nie mog� znie�� jej widoku! - Katarzyna chcia�a rzuci� si� do ucieczki, lecz Barnaba mocno j� przytrzyma�.
- Dok�d to, moja panno!? Dobry �o�nierz nie opuszcza pola bitwy w obliczu nieprzyjaciela. Rozumiem, nie chcesz spotka� si� z t� kobiet�, bo nie wygl�da zbyt mile, ale musisz tu zosta�, moje ty chucherko!
- A je�li mnie rozpozna?
- W tym przebraniu? Zdziwi�bym si�, a zreszt� co� mi si� widzi, �e biedaczka nie jest w stanie rozpozna� kogokolwiek.
W rzeczy samej, gruba kobieta wlok�a si�, zataczaj�c, od domu do domu bez zachowania sta�ego kierunku. Katarzyna zmartwia�a na my�l, co by rzek�a matka, widz�c sw� mleczn� siostr� w takim stanie. Marion bardzo si� zmieni�a przez ostatnie dwa miesi�ce: by�a jeszcze grubsza i brudna nie do opisania. Jej fartuch, niegdy� bielutki i wykrochmalony, stanowi� przegl�d wszelkich mo�liwych potraw i napoj�w. Niedok�adnie te� przykrywa� jej p�kaj�c� w szwach i z wystrz�pionymi brzegami sukienk�. Spod zmi�tego czepca wysuwa�y si� kosmyki t�ustych w�os�w, a z na wp� otwartych ust wydobywa� si� niezrozumia�y be�kot. Z b��dnym wzrokiem i ze zwisaj�cymi r�kami sun�a ulic�, nie wiedz�c, co si� wok� dzieje. Przesz�a, nie zatrzymuj�c si�, by pos�ucha� �piewu Sary, kt�rej nawet nie zauwa�y�a.
Tymczasem pie�� Cyganki i jej taniec osi�gn�y dzik� moc. Drzwi jejmo�� Caboche uchyli�y si�, ukazuj�c zaciekawion� twarz flaczarki.
- Dalej, Saro, dalej! - sykn�� Barnaba.
Cyganka przerwa�a nagle wyst�p, skoczy�a do progu, wsun�a stop� mi�dzy p�przymkni�te drzwi, po czym zawo�a�a: - Przepowiem jejmo�ci przysz�o��! Z r�ki, z czystej wody i z popio�u!
Za jedyne dwa sole! Daj mi sw� d�o�, pi�kna pani!
Zaskoczona matka Caboche'a chcia�a zamkn�� drzwi, a gdy to si� nie uda�o, zacz�a kl�� jak szewc. Im g�o�niej krzycza�a, tym bardziej Sara stawa�a si� natr�tna, obiecuj�c jej przysz�o�� usian� r�ami. Na tak korzystne
- Dalej! - rzuci� kr�l �ebrak�w. - Naprz�d!!!
Dwa tuziny ludzi Machefera rzuci�o si� na drzwi. W okamgnieniu matka Caboche'a zosta�a zagarni�ta przez fal� napastnik�w do wn�trza swojego kramu. Sara, straciwszy r�wnowag� przy natarciu, potoczy�a si� a� na �rodek ulicy, przy czym �mia�a si� zadowolona.
- Nic ci si� nie sta�o? - zaniepokoi� si� �ebrak i po�pieszy�, by j� podnie��.
- Nie, nic. Tyle tylko, �e pi�� Machefera, wymierzona w jejmo�� Caboche, pomyli�a kierunek i waln�a mnie prosto w oko. B�d� mie� �licznego siniaka. Ale� on wali na o�lep, co za zwierz�! My�la�am, �e mi urwie g�ow�.
Rzeczywi�cie, sk�ra wok� lewego oka Sary zacz�a przybiera� w spos�b niepokoj�cy odcie� fioletu, lecz ona sama nie traci�a animuszu.
Tymczasem w��cz�dzy opanowali dom flaczarki, nape�niaj�c go niebywa�ym zgie�kiem, nad kt�rym g�rowa�y wrzaski ofiary. Mo�na by�o przypuszcza�, �e napastnicy nie ograniczaj� swoich poczyna� do odnalezienia Luizy. Po kilku chwilach w drzwiach domu ukaza� si� Machefer, nios�c w ramionach dziewczyn� przyodzian� tylko w d�ug� bia�� koszul�. Jej jasne w�osy rozsypa�y si� na ramieniu �ebraka.
- Czy to �to"? - zapyta�.
- Luizo! Luizo!... - krzykn�a Katarzyna, chwyciwszy bezw�adn� r�k� siostry. - M�j Bo�e!... Ona nie �yje!... - Jej oczy nape�ni�y si� �zami.
Barnaba wybuchn�� �miechem.
- Ale� nie, moja ma�a, ona tylko zemdla�a. Teraz musimy si� pospieszy�. Ocucimy j� w nadbrze�nych sk�adach.
W istocie, dziewczyna zwisa�a bez �ycia, z zamkni�tymi oczami. By�a nies�ychanie blada i mia�a podkr��one oczy, jej oddech by� ledwie wyczuwalny. Sara zmarszczy�a brwi.
- Spieszcie si�, ona jest taka blada. To mi si� nie podoba.
Machefer nie kaza� sobie tego powtarza� dwa razy. Zostawiwszy swoich ludzi pl�druj�cych dom, ruszy� z nimi uliczkami wyspy La Cite. By� to szale�czy bieg, lecz Katarzynie bardzo si� podoba�. Luiza by�a uratowana!... Potem pop�ynie �odzi�, zobaczy kawa� �wiata! Rozpoczyna�a si� wielka przygoda, zacieraj�ca g��bokie �lady niedawnych prze�y�.
Sekwan� przebyli jednym skokiem. Zdawa�o si�, �e Machefer, cho� obarczony zemdlon�, dos�ownie fruwa� i kompani z trudno�ci� dotrzymywali mu kroku. W ko�cu dotarli do piaszczystego wybrze�a, ton�cego w o�lepiaj�cym s�o�cu. Bramy sk�adu kupc�w prowadz�ce do ciemnego i cie- p�ego wn�trza zamkn�y si� za nimi ci�ko.
Jacquetta wypatrywa�a ich od dawna. Szlochaj�c, rzuci�a si� ku Luizie, lecz Sara odsun�a j� oschle.
- Ona potrzebuje pomocy, nie �ez. Pozw�l, �e si� tym zajm�.
Katarzyna, zadowolona, przycupn�a w zakurzonym k�cie i powoli przychodzi�a do siebie. Godzin� p�niej, siedz�c na dziobie barki obok Barnaby, spogl�da�a na Pary�. Po jej policzkach sp�ywa�y �zy, �zy rozstania z Landrym. Nie przypuszcza�a nawet, �e b�dzie to takie bolesne. Nieoczekiwanie zda�a sobie spraw� z roli, jak� ten ch�opiec odegra� w jej �yciu. On r�wnie� by� tak przej�ty, �e nie potrafi� powstrzyma� �zy, kt�ra zwil�y�a policzek Katarzyny. Ca�uj�c go pierwszy i ostatni raz, poczu�a �ciskanie w gardle. Nie mog�a wym�wi� ani s�owa. Landry powiedzia�: - Odwiedz� ci� na pewno, przysi�gam. Zostan� rycerzem i zaci�gn� si� na s�u�b� do ksi�cia Burgundii. Spotkamy si� znowu, jestem tego pewny...
U�miechn�� si�, pr�buj�c by� dzielny, lecz serce nie chcia�o go s�ucha�; k�ciki ust ci�gle mu opada�y. Barnaba przerwa� to po�egnanie i prawie si�� umie�ci� Katarzyn� na barce. Uni�s� j� jak tobo�ek, podczas gdy ona p�aka�a rzewnymi �zami.
Marynarze chwycili d�ugie �erdzie i odbili od grz�skiego dna rzeki.
Barka oddala�a si� powoli, przecinaj�c ��t� od piachu i mu�u wod�. Ci�ko by�o wios�owa� w g�r� rzeki, dlatego uciekinierzy trzymali si� blisko brzegu, gdzie pr�d by� s�abszy.
Katarzyna pogr��ona by�a w smutku tak�e z powodu dziwnego zachowania Luizy. Odzyskawszy przytomno��, dziewczyna najpierw spojrza�a ze zdziwieniem na znane i nieznane twarze pochylaj�ce si� nad ni�, na zap�akan� twarz matki i weso�e oczy Katarzyny. Lecz zamiast da� upust rado�ci z odnalezienia rodziny, rzuci� si� na szyj� kochanych istot, przycupn�a boja�liwie w k�cie, w�r�d pi�trz�cych si� beczek, zwoj�w sk�ry, glinianych naczy� i miarek do drewna i ziarna.
- Nie dotykajcie mnie! - krzykn�a tak dziko, �e siostra zdr�twia�a.
Zrozpaczona Jacquetta wyci�gn�a do niej r�ce.
- Moja male�ka... moja Luiza! To ja, twoja matka... Nie poznajesz w�asnej matki? Ju� mnie nie kochasz?
Luiza skuli�a si� tylko bardziej, przybieraj�c wygl�d osaczonego zwierz�cia. Na wychud�ej twarzy przyci�ga�y wzrok jej rozszerzone z przera�enia, wyblak�e oczy. Przy tym zaciska�a r�ce na piersiach tak kurczowo, a� posinia�y w stawach.
- Nie dotykajcie mnie! Jestem zbrukana, nieczysta!... Jestem b�otem i plugastwem!... Mog� tylko wzbudzi� wstr�t w ka�dej uczciwej niewie�cie.
Ju� nie jestem twoj� c�rk�, tylko rozpustnic�, kochank� oprawcy Caboche'a... Id�cie sobie wszyscy i zostawcie mnie w spokoju...
Jacquetta chcia�a do niej podej��, lecz Luiza odpe�z�a dalej, czo�gaj�c si� w popielatym kurzu pokrywaj�cym pod�og�, jak gdyby r�ka jej matki by�a rozpalonym �elazem. Sara postanowi�a po�o�y� temu kres. Jednym skokiem rzuci�a si� na Luiz� i unieruchomi�a j� w swych silnych ramionach.
Nie by�o czasu do stracenia.
- Ja ci� mog� dotkn��, moje dziecko. Ja r�wnie�, dawno temu, mia�am do czynienia z tym potworem. Nie powinna� si� przejmowa� ani gn�bi� biednej matki, poniewa� on zbruka� tylko twoje cia�o. Twoja dusza pozosta�a czysta, gdy� ty tego nie chcia�a�.
- Nie, nie chcia�am - wy�a Luiza - lecz czasem jego pieszczoty sprawia�y mi przyjemno��. Gdy jego r�ce dotyka�y mojego cia�a, kiedy mnie bra�, krzycza�am z rozkoszy... Czasami go po��da�am. Ja, kt�ra �y�am tylko dla Boga... pragn�am tylko Boga...
- Sk�d mo�na wiedzie�, �e si� chce tylko Boga, je�li nie spr�buje si� mi�o�ci ziemskiej, moje dziecko? - rzek� Barnaba, wzruszaj�c ramionami. - Teraz wyci�gn�li�my ci� z tego i chcemy zabra� ze sob�. Za chwil� odp�yniemy. A mo�e wolisz wr�ci� do Caboche'a?
Luiza wzdrygn�a si� z przera�enia, nie mog�c oddali� od siebie przekl�tego obrazu swego grzechu.
- Och nie, nie! Wola�abym raczej �mier�!
- Zadanie sobie �mierci jest w oczach Boga wi�kszym grzechem ni� oddanie si� m�czy�nie... nawet je�li znajdowa�o si� w tym upodobanie.
- Chcia�abym zniszczy� to bezwstydne, zbrukane cia�o...
- Tymczasem sp�nimy si� przez ciebie na bark� - przerwa� Luizie Barnaba, wymierzaj�c jej cios w czubek podbr�dka. Nie za mocno, ot tyle, ile trzeba, aby dziewczyna na nowo straci�a przytomno��. Krzyk oburzonej Jacquetty nie zrobi� na nim najmniejszego wra�enia. - Zmarnowali�my zbyt wiele czasu! Ubierzcie si� szybko i przenie�my j� na bark�. W drodze b�dziemy mieli dosy� okazji, by przem�wi� jej do rozs�dku. Trzeba tylko pilnie uwa�a�, �eby nie przysz�o jej do g�owy przele�� przez burt�...
Te polecenia zosta�y wykonane punkt po punkcie. Zemdlon� Luiz� okryto i u�o�ono w czym� w rodzaju kabiny s�u��cej marynarzom za schronienie. Sara i Jacquetta przej�y nad ni� piecz�. Mo�na by�o rozpocz�� podr�.
Barnaba rozpar�szy si� na zwoju lin i wyci�gn�wszy wygodnie d�ugie nogi, obserwowa� Katarzyn�. Siedzia�a, obejmuj�c r�kami swoje chude kolana, ze wzrokiem utkwionym w dal, a po jej policzkach sp�ywa�y �zy. To, co us�ysza�a, g��boko j� poruszy�o, gdy� przypomina�o potworno�ci z dziedzi�ca cud�w. Barnaba powiedzia� s�owo �mi�o��", o kt�rej Luiza m�wi�a z obrzydzeniem. To, co widzia�a na dziedzi�cu, nie mog�o by� mi�o�ci�.
Mi�o�� musia�a by� tym czym�, co poczu�a nagle, gdy zobaczy�a Micha�a: s�odkim �ci�ni�ciem serca, ch�ci�, aby by� czu�� i delikatn�, i przemawia� pieszczotliwie. Tymczasem Luiza krzycza�a, jakby j� torturowano.
Wydawa�a si� szalona.
Barnaba otoczy� Katarzyn� ramieniem.
- Luiza wyzdrowieje, male�ka. Nie jest sama. Takimi cierpieniami B�g do�wiadcza ludzi od pocz�tku �wiata. Leczenie mo�e potrwa� d�ugo, poniewa� ma sztywne zasady i jest przesadnie pobo�na. Trzeba b�dzie du�o cierpliwo�ci, zanim odzyska ch�� do �ycia. Co do Landry'ego, to z pewno�ci� ci� odnajdzie kt�rego� dnia. Ten ch�opiec wie, czego chce, i nale�y do tych, kt�rzy id� prosto przed siebie, nie zwa�aj�c na przeszkody.
Je�eli powiedzia�, �e chce zosta� rycerzem ksi�cia Burgundii, to dopnie swego, wierz mi!
Katarzyna spojrza�a na Barnab� z wdzi�czno�ci�. Jego przyjacielska intuicja podsuwa�a mu odpowiedzi na pytania, kt�rych wcale mu nie zada�a.
Dziewczyna poczu�a si� bezpiecznie. Barnaba wyjrza� za burt�.
- Popatrz, jaki pi�kny jest Pary�. To najwi�ksze i najpi�kniejsze miasto na �wiecie. Dijon te� ci si� spodoba, zobaczysz...
Barka mija�a w�a�nie most Pod M�ynami, nast�pnie pot�ne �uki s�siaduj�cego z nim Pont-au-Change w miejscu, gdzie sta� dom Katarzyny.
Dziewczyna rzuci�a ostatnie spojrzenie na okienko, przez kt�re usi�owa� uciec Micha�, po czym szybko odwr�ci�a g�ow�. Dalej z dna rzeki wyrasta� g�szcz pali, na kt�rych wkr�tce mia� stan�� most Notre Dame. Trzy tygodnie temu kr�l we w�asnej osobie, odzyskawszy na kr�tko rozs�dek, wbi� kafarem pierwszy pal. Zwisa�y jeszcze z niego sm�tne girlandy...
Wok� wznosi�y si� wie�e i dzwonnice stolicy, pa�ace mo�nych pan�w, z ogrodami opadaj�cymi a� do rzeki, prostok�tne wie�e Notre Dame, rysuj�ce si� na z�ocistym niebie, naprzeciwko placu Greve, gdzie czeka�y na skaza�c�w szubienica i ko�o tortur. Dalej by� port za�adunku siana Saint-Pol z p�askimi barkami, za nim pa�ac i ogrody kr�lewskie, a tak�e wysmuk�e wie�yczki pa�acu arcybiskup�w z Sens. Z drugiej strony rozci�ga�y si� Wyspa Kr�l�w i wyspa Notre Dame, obydwie poro�ni�te traw�, z pastwiskami i srebrzystymi wierzbami. Wzrok Katarzyny spocz�� na murach pot�nego klasztoru celestyn�w, oddzielonego w�skim kana�em od ma�ej, piaszczystej wysepki Louviaux. Tu, w miejscu, gdzie sta�a gro�na, przysadzista wie�a Barbeau, wybudowana ongi� przez kr�la Filipa, ko�czy� si� Pary�. Przy niej bra� pocz�tek mur obronny ci�gn�cy si� a� do Bastylii, a tak�e pot�ny �a�cuch, kt�rym na noc zagradzano Sekwan�. W lipcowym s�o�cu drzew wszystkie te urz�dzenia obronne wydawa�y si� mniej surowe.
Nawet kamienie stawa�y si� przyjazne... Cisz� przerwa� Barnaba:
Przewo�nicy zaintonowali piosenk�, kt�ra podkre�la�a rytmiczno�� ich ruch�w. Nie pozostawa�o nic innego, jak da� si� prowadzi� przeznaczeniu, zostawiaj�c za sob� wspomnienia i dawne smutki. Katarzyna pragn�a unie�� ze sob� jedynie obraz Micha�a de Montsalvy'ego, wyryty na zawsze w g��bi jej serca. Zielone brzegi Sekwany przesuwa�y si� powoli. Katarzyna poczu�a, �e morzy j� sen...
*
Ober�a Pod Koron� Cierniow� by�a jedn� z najlepiej zaopatrzonych i najbardziej ucz�szczanych w Brugii. Mie�ci�a si� przy Wollestraat, ulicy Sukiennik�w, mi�dzy Grand- Place a Wybrze�em R�a�cowym. Odwiedza�a j� liczna klientela sukiennik�w, handlarzy we�n� i innymi towarami, przybywaj�cych z ca�ego �wiata. �wietno�� ober�y podkre�la�y wysoka, rze�biona fasada i blask okien, wykonanych z ma�ych kolorowych szybek oprawionych w o��w. O jej zamo�no�ci �wiadczy�y wspania�e zapachy do- chodz�ce z obszernej kuchni, b�yszcz�cej rz�dami miedzianych, cynowych i fajansowych naczy�, �wie�o�� stroj�w i powiewnych czepk�w s�u��cych, a zw�aszcza okr�g�y brzuch jegomo�ci Gasparda Cornelisa, jej weso�ego w�a�ciciela.
Jednak�e ca�a uwaga Katarzyny, przyzwyczajonej ju� w czasie poprzednich podr�y do zasobno�ci Korony Cierniowej, skupia�a si� tego dnia na wzmo�onym ruchu ulicznym. Od poranka wszyscy si� przechadzali, obnosz�c swe najpi�kniejsze szaty. Na wp� ubrana, z w�osami opadaj�cymi w nie�adzie i grzebieniem w r�ku, dziewczyna wychyla�a si�, ile tylko mog�a, z okna swego pokoju, g�ucha na wyrzekanie wuja Mateusza dobiegaj�ce z s�siedniego pokoju. Sukiennik po za�atwieniu swoich spraw mia� zamiar wyruszy� do Dijon bladym �witem, lecz Katarzyna wymusi�a na nim obietnic�, �e wyjad� dopiero wieczorem, chcia�a bowiem uczestniczy� w s�ynnej procesji �wi�tej Krwi, najwi�kszym �wi�cie Brugii. Uda�o si� jej bez wi�kszych trudno�ci przekona� wuja. Mateusz troch� pogdera�, bo wed�ug niego wszelkie uroczysto�ci s� zawsze okazj� do wydawania z�ota gar�ciami.
Powtarza�, �e w Burgundii czekaj� na niego w sprawach niecierpi�cych zw�oki, lecz w ko�cu da� si� udobrucha�... jak zwykle, gdy� nie potrafi� niczego odm�wi� uroczej siostrzenicy. Do tego poczciwy ten cz�owiek zachowa� si� szarmancko, ofiarowuj�c mi�emu natr�towi prze�liczny czepek, ca�y z bia�ych koronek, a do niego z�ote agrafki.
Zm�czony pr�nym zrz�dzeniem oraz poganianiem s�u��cych, kt�rzy �adowali na mu�y zakupione przez niego towary, Mateusz wszed� do pokoju Katarzyny. Zobaczywszy, �e jej toaleta niewiele si� zmieni�a i �e dziewczyna wygl�da przez okno wychylona prawie do po�owy, rozgniewa� si� na dobre: - Jak to? Jeszcze niegotowa? Procesja za kilka minut wyjdzie z bazyliki, a ty nawet nie jeste� uczesana!
Katarzyna odwr�ci�a si� w stron� poirytowanego wuja, kt�ry sta� na �rodku pokoju, zwalisty, na rozstawionych nogach, w opadaj�cej na czo�o szlafmycy. Podbieg�a do niego i rzuci�a mu si� na szyj�, zasypuj�c go gradem poca�unk�w. Wuj Mateusz szczeg�lnie sobie ceni� ten rodzaj pieszczoty ze strony swej siostrzenicy, lecz raczej da�by sobie uci�� j�zyk, ni�by mia� si� do tego przyzna�.
- Jeszcze chwileczk�, wuju! Wszystko jest takie cudowne tego ranka!
- Mo�na by rzec, �e nigdy nie widzia�a� �adnej procesji.
- Tej jeszcze nie widzia�am ani takich pi�knych stroj�w. Kobiety przywdzia�y najpi�kniejsze aksamity, jedwabie i tafty, a nawet brokaty.
Wszystkie s� w koronkach i klejnotach, nawet te, kt�re jeszcze wczoraj handlowa�y rybami pod Water-Halle!
Nie przestaj�c pytlowa�, Katarzyna ko�czy�a toalet�. W�o�y�a bia�� sp�dnic� w w�skie srebrne paski oraz ko�nierz w tych samych kolorach. Na to narzuci�a d�ug� sukienk� z bladoniebieskiej tafty. Nast�pnie szybkimi ruchami zaplot�a w�osy, na�o�y�a na g�ow� koronkowy czepek w kszta�cie p�ksi�yca i zapi�a go pod brod�, co podkre�li�o owal jej twarzy. Gdy by�a gotowa, odwr�ci�a si� w stron� wuja i spyta�a: - Jak si� wujowi podobam?
- Jeste� uosobieniem wiosny i rado�ci - rzek� szczerze Mateusz. - Szkoda tylko, �e �aden uczciwy ch�opiec nie mo�e mie� nadziei, i� ci� pewnego dnia zdob�dzie...
- Nie rozumiem, co bym na tym zyska�a. Po �lubie uroda kobiet wi�dnie i traci blask.
Mateusz wzni�s� r�ce do nieba.
- Co za pomys�y! Ale�, moje nieszcz�sne dziecko...
- Drogi wuju - przerwa�a grzecznie Katarzyna - bo si� sp�nimy!
Obydwoje wyszli z pokoju. Na podw�rzu ober�y krz�ta�y si� s�u��ce z nar�czami potraw z drobiu, tak �e fruwa�y wst��ki ich czepk�w. Mateusz wyda� jeszcze kilka polece� swoim ludziom. Nakaza� im, by pilnowali �adunku, i zabroni� upijania si� w ober�y, gro��c najsro�szymi karami za niepos�usze�stwo, po czym, min�wszy k�aniaj�cego si� w pas mistrza Cornelisa, wyszed� wraz z Katarzyn� na ulic�.
Nap�ywaj�cy zewsz�d t�um gromadzi� si� na placu Bourg, przed bazylik� �wi�tej Krwi. Coraz trudniej by�o i�� po�r�d ci�by. Katarzyna, nie
Mi�dzy domami zawieszono girlandy kwiat�w, a na drodze, kt�r� mia�a przej�� procesja, usypano gruby dywan ze �wie�ej trawy, czerwonych r� i bia�ych fio�k�w. Przed domami ustawiono stojaki przykryte brokatami lub czerwono-bia�ymi aksamitami, na kt�rych wy�o�ono skarby sztuki z�otniczej stanowi�ce ozdob� mieszka�. Z�ote i srebrne misy, czarki, puchary wysadzane drogocennymi kamieniami lub wyrzynane niczym koronka, �wiadcz�ce o bogactwie ich w�a�cicieli i zadziwiaj�ce pi�knem, by�y strze�one przez dobrze zbudowanych s�u��cych.
Pomimo wysi�k�w Katarzynie nie uda�o si� nawet przez chwil� dojrze� rzymskiej bazyliki, gdzie przechowywano s�ynne relikwie. Sztandary, chor�gwie, proporce z haftowanego jedwabiu zatkni�te na lancach pan�w flamandzkich �opocz�c na wietrze, zas�ania�y ko�ci�. Z szeroko otwartych wierzei ko�cio�a dobiega�y pie�ni, kt�re intonowa�y mocne flamandzkie gard�a przy wt�rze organ�w.
Po usilnych staraniach Mateuszowi i Katarzynie uda�o si� znale�� dobre miejsce w rogu Hal, naprzeciwko pa�acu ksi���cego, sk�d rozci�ga� si� rozleg�y widok na plac targowy i miasto. Obok dwie jejmo�cie skaka�y sobie do oczu z powodu nieoddanego czepka i dopiero �ucznikom uda�o si� je rozdzieli�. Wok� nich zrobi�o si� troch� lu�niej, co Mateusz natychmiast wykorzysta�, zajmuj�c miejsce na kamiennym naro�niku, na kt�ry mo�na by�o si� wspi�� w odpowiedniej chwili, aby - ponad morzem ludzkich g��w - zobaczy� przechodz�c� procesj�. Poprzedni �lokator" naro�nika, chudy jegomo�� odziany w aksamitn� opo�cz� koloru szafranu, o pos�pnej twarzy i opadaj�cych policzkach, zgodzi� si� troch� przesun��, aby zrobi� miejsce dziewczynie. Nawet skrzywi� usta w grymasie mog�cym od biedy uchodzi� za u�miech.
Jego str�j, obszyty futrem z popielic oraz lekkim, srebrnym haftem, wykazywa� si� pewn� elegancj�, lecz bi�a z niego nieprzyjemna wo� potu, co spowodowa�o, �e Katarzyna si� odsun�a. Natomiast Mateusz, niewiele sobie z tego robi�c, wda� si� z nieznajomym w rozmow�. By� to ku�nierz przyby�y z Gandawy z zamiarem zaopatrzenia si� w faktoriach niemieckiej Hanzy w futra z Rosji i z Bu�garii. M�wi� niesk�adnie. Najwidoczniej rozprasza� go widok m�odej dziewczyny, na kt�r� patrzy� z niemym uporem. Nieprzyjemne uczucie, jakie wzbudzi�o w Katarzynie to zbyt natr�tne spojrzenie, spowodowa�o, �e postanowi�a nie zwraca� na niego uwagi. Kolorowy t�um zalegaj�cy plac dostarcza� wielu atrakcji, gdy� spotkali si� tu kupcy z siedemnastu kraj�w. Brudne, lecz obszyte bezcennymi futrami kaftany Rosjan s�siadowa�y ze sztywnymi od haft�w sukniami Bizantyjczyk�w.
Bogate, surowe stroje Anglik�w przeplata�y si� z wyt�aczanymi aksamitami i b�yszcz�cymi brokatami kupc�w z Wenecji czy Florencji sprawiaj�cymi wra�enie nowobogackich i przyci�gaj�cymi z�odziei jak mi�d pszczo�y. Tu i �wdzie ponad g�owami t�umu ko�ysa� si� wielki turban z ��tej satyny, okr�g�y jak dynia i ozdobiony bia�� kitk�, zdradzaj�cy obecno�� Turka. W g��bi placu, na wysoko�ci pierwszego pi�tra, akrobaci rozci�gn�li lin�, po kt�rej przechadza� si� nonszalancko ch�opak obleczony w krwistoczerwony kostium z d�ugim balansjerem w r�ku. Katarzyna pomy�la�a, �e linoskoczek ma najlepsze miejsce do ogl�dania widowiska.
D�wi�k srebrnych tr�bek oznajmi� pocz�tek procesji. R�wnocze�nie zabrzmia�y wszystkie dzwony Brugii i Katarzyna, �miej�c si�, zatka�a sobie uszy, gdy� pot�ny dzwon alarmowy grzmia� tu� ponad jej g�ow�.
- Coraz trudniej jest kupi� tanio angielskie we�ny - narzeka� Mateusz, nachylaj�c si� w stron� nieznajomego. - Florentczycy zagarniaj� wszystko, a
- No c� - wtr�ci� jego rozm�wca - my, ku�nierze, mamy podobne k�opoty. Ludzie z Nowgorodu ��daj� teraz zap�aty w dukatach weneckich.
Tak jakby nasze poczciwe z�oto flamandzkie by�o mniej warte!
- Psst! - przerwa�a Katarzyna, kt�r� denerwowa�y te merkantylne pogaw�dki. - Nadchodzi procesja!
M�czy�ni zamilkli, a kupiec z Gandawy skorzysta� z tego, �e dziewczyna by�a zaj�ta widowiskiem, i przysun�� si� do niej nieznacznie.
Musia� wygi�� szyj� w jedn� stron�, gdy� koronkowe czubki jej wysokiego czepka wchodzi�y mu do oczu. Katarzyna rozgl�da�a si� z zaciekawieniem i nie my�la�a o nim wcale. Procesja stanowi�a naprawd� pi�kne widowisko.
Przedstawiciele wszystkich korporacji szli z chor�gwiami. Na g�owach mieli wianki z r�, fio�k�w i majeranku, co w zestawieniu z ich pe�nymi twarzami dawa�o niejednokrotnie zaskakuj�cy efekt. Gromada mnich�w i zast�py m�odych dziewcz�t w bia�ych habitach poprzedza�y bezpo�rednio �wi�t� Krew, kt�rej nadej�cie rzuca�o ludzi na kolana.
Ol�nionej Katarzynie wydawa�o si�, �e widzi zbli�aj�ce si� s�o�ce.
Czterech diakon�w nios�o nad g�ow� biskupa wielki, wyszywany z�otem baldachim. Kapa pra�ata by� uszyta ze z�otej materii ozdobionej diamentami.
Obok niego, drobnym truchtem, pod��a�a bia�a mulica w uprz�y inkru- stowanej z�otem. Pra�at trzyma� w d�oniach odzianych w purpurowe r�kawiczki po�yskuj�cy relikwiarz, przyciskaj�c go do piersi. Wieczko naczynia ozdabia�y figurki kl�cz�cych anio��w o skrzyd�ach pokrytych szafirami i per�ami. Przez szklane szybki miniaturowej kapliczki mo�na by�o dojrze� malutk� fiolk� z czerwonobrunatn� zawarto�ci�: krwi� Pana Jezusa.
Znajdowa�o si� w niej kilka kropel zebranych ongi� na Golgocie przez J�zefa z Arymatei. Thierry, ksi��� Alzacji i Flandrii, kt�remu w 1149 roku przekaza� je patriarcha Jerozolimy, przywi�z� cudown� fiolk� z Ziemi �wi�tej do Brugii.
Zaledwie Katarzyna podnios�a si� z kl�czek, znowu musia�a si� schyli� w g��bokim uk�onie.
- Nadchodzi ksi�na! - rozleg�y si� szmery w�r�d t�umu.
Istotnie, tu� za baldachimem sz�a grupa m�odych kobiet w bogatych sukniach z bladoniebieskiego brokatu oszronionego srebrem i per�ami; wszystkie mia�y na g�owach wysokie, sto�kowate czepki z przypi�tymi do nich mgie�kami niebieskiego mu�linu. Otacza�y one m�od� i wdzi�czn� ko- biet� o jasnych w�osach i smutnej, �agodnej twarzy. D�ugi tren ksi���cej sukni z niebieskiego brokatu w du�e z�ote kwiaty, podszyty gronostajami, zmiata� z drogi kwiatki i li�cie. Jej czepek usiany szafirami wygl�da� jak strzelista wie�a z cienkiego z�ota. Drobn� pier� i nadgarstki kobiety pokrywa�y b�yszcz�ce klejnoty.
Katarzyna po raz pierwszy w �yciu ujrza�a ksi�n� Burgundii. W istocie w�adczyni nigdy nie przyje�d�a�a do Dijon. Przez ca�y rok mieszka�a ze swymi dworkami w surowym i wykwintnym pa�acu ksi���t Flandrii w Gandawie, poniewa� jej ma��onek �le znosi� jej towarzystwo.
Michalina Francuska by�a c�rk� nieszcz�snego, ob��kanego Karola VI i siostr� delfina Karola, kt�rego opinia publiczna oskar�a�a o u�miercenie ksi�cia Jana bez Trwogi, trzy lata wcze�niej na mo�cie Montereau. Od momentu otrzymania wie�ci o zamordowaniu ukochanego ojca nik�e uczucie Filipa Burgundzkiego do �ony zgas�o tylko dlatego,�e by�a siostr� jego wroga. Odt�d Michalina �y�a wy��cznie dla Najwy�szego i pomaga�a biednym. Mieszka�cy Gandawy uwielbiali j� i chowali uraz� do ich prawowitego w�adcy za niech�� do kobiety tak dobrej i �agodnej. Uwa�ali, �e
Rzuciwszy okiem na �agodn� twarz Michaliny, Katarzyna natychmiast podzieli�a opini� mieszka�c�w Gandawy i pomy�la�a, �e ksi��� Filip jest g�upi. Za jej plecami ku�nierz gandawski szepta� do wuja Mateusza: - �ycie naszej biednej ksi�niczki jest pasmem cierpie�. Czy� przesz�ego roku ksi��� nie �wi�towa� hucznie narodzin bastarda, kt�rego sp�odzi� w zwi�zku z pani� de Presles? Nasza dobra pani, kt�ra nie ma dzieci z wiadomej przyczyny, p�aka�a z tego powodu ca�ymi tygodniami. Lecz on, nieczu�y na jej �zy, og�osi� dziecko Wielkim Bastardem Burgundii... jakby mia� z czego by� dumny!
Szczere serce Katarzyny wezbra�o gniewem. Mia�a ochot� pobiec na ratunek ma�ej ksi�nej, tak nies�usznie wzgardzonej przez m�a!
Tymczasem konno zbli�a� si� ksi��� Filip we w�asnej osobie. Jecha� w otoczeniu rycerzy w ekwipunku wojennym, maj�cych uczci� pami�� ksi�cia Thierry'ego, kt�ry sprowadzi� relikwi�. Ksi��� nosi� zbroj� z minionej epoki.
Jego cia�o od ramion do kolan okrywa�a �elazna kolczuga, a g�ow� i szyj� druciana siatka; na niej mia� spiczasty he�m, spod kt�rego blada, o twardych rysach, owalna twarz by�a ledwo widoczna. U jego boku wisia� szeroki i p�aski miecz. W lewej r�ce, os�oni�tej kolcz� plecionk�, dzier�y� lanc� z zatkni�tym proporcem Flandrii. W prawej d�oni trzyma� tarcz� w kszta�cie wyd�u�onego migda�a. Panowie z jego �wity ubrani byli podobnie, dzi�ki czemu tworzyli imponuj�cy las czarnych, �elaznych postaci, sztywnych i ponurych. Wzrok Filipa, skierowany ponad g�owy zgromadzonych, nie zatrzymywa� si� na nikim. Jaki� wydawa� si� wynios�y, zamkni�ty w sobie i pogardliwy! Katarzyna, pochylona na nowo w uk�onie, pomy�la�a, �e jest w istocie ma�o sympatyczny.
Nagle, kiedy w�a�nie podnosi�a si� z uk�onu, poczu�a dwie dr��ce r�ce �ciskaj�ce jej tali�. Zrobi�a ruch, aby uwolni� si� z u�cisku. S�dzi�a, �e kto�,
- Och! - krzykn�a. - Ty pod�y wieprzu!
Nie mog�c powstrzyma� z�o�ci, z ca�ej si�y go Spoliczkowa�a.
Blade lica kupca zaczerwieni�y si� natychmiast jak maki w sierpniu, a on sam cofn�� si�, przyk�adaj�c r�ce do twarzy. Lecz Katarzyna nie zamierza�a na tym poprzesta�. Nie troszcz�c si� o swe koronkowe nakrycie g�owy, kt�re spad�o na bruk, uwalniaj�c mas� l�ni�cych w�os�w, rzuci�a si� w �lad za zuchwalcem pomimo wysi�k�w Mateusza mityguj�cego te zap�dy.
- Ale�, droga siostrzenico, postrada�a� zmys�y, czy co? - krzycza�.
- Zmys�y, wuju? No wi�c dobrze! Spytaj tego nikczemnika, �mierdz�cego handlarza sk�r, co zrobi�. Ciekawe, czy odwa�y si� przyzna�!
Tymczasem ku�nierz przemyka� w kierunku ciemnych Hal, chc� ukry� si� w ich mrocznym wn�trzu, lecz nie zdo�a� przebrn�� przez t�um. Ubawieni tym zaj�ciem gapie podzielili si� na stronnik�w m�czyzny i na tych, kt�rzy przyznawali racj� dziewczynie.
- C� to! - parskn�� kupiec korzenny o zwalistej sylwetce. - �eby ju� nawet nie mo�na by�o uszczypn�� dziewczyny, nie wywo�uj�c skandalu!
M�oda kobieta o �wie�ej cerze, okr�g�ej twarzy i bystrym spojrzeniu odpar�a na to: - Ja r�wnie� chcia�abym widzie� min� tego, kt�ry odwa�y�by si� �cisn�� mnie w t�oku. Dziewczyna dobrze zrobi�a, ja takiemu nicponiowi wydrapa�abym oczy!Katarzyna najwyra�niej mia�a podobny zamiar. W rogu Hal rozgorza�a ostra bitwa, kt�ra zwr�ci�a uwag� wszystkich. Przeciwnicy nie spostrzegli nawet, �e procesja stan�a. Przez zgie�k przedar� si� dono�ny,
- Hej, stra�e!... Zatrzyma� mi tych ludzi, kt�rzy zak��caj� procesj�!
By� to g�os samego ksi�cia, kt�ry zatrzyma� si� w pobli�u Hal, sztywny w swojej �elaznej kolczudze, i czeka�. Natychmiast czterech �ucznik�w z jego stra�y osobistej otoczy�o zapa�nik�w. Katarzyn� odci�gni�to od broni�cego si� zajadle przeciwnika; pojmana przez dw�ch �ucznik�w, zosta�a doprowadzona przed oblicze Filipa Burgundzkiego, pomimo b�aga� przera�onego wuja, by j� puszczono. Dziewczyna ci�gle nie mog�a si� uspokoi�. Broni�a si� r�kami i nogami; kiedy w ko�cu uda�o si� j� obezw�adni�, z�ociste w�osy sp�ywa�y z jej okr�g�ych ramion, kt�re b�ysn�y spod rozerwanego w czasie szamotaniny ko�nierza. Podnios�a na ksi�cia dziko b�yszcz�ce oczy. Ich spojrzenia skrzy�owa�y si� niczym miecze.
Kr�tk� chwil� mierzyli si� wzrokiem, jak to robi� przeciwnicy przed pojedynkiem, on surowy i wynios�y na swoim koniu, ona nastroszona jak kogut gotowy do walki na �mier� i �ycie. Wok� nich zapanowa�a �miertelna cisza, przerywana jedynie lamentami Mateusza.
- Co tu si� dzieje? - spyta� sucho ksi���.
Odpowiedzia� mu jeden z �ucznik�w tarmosz�cy ledwie zipi�cego gandawianina.
- Ten cz�owiek skorzysta� ze �cisku, aby spoufali� si� nieco z dziewczyn�, panie. A ona skoczy�a mu do oczu.
Filip rzuci� twarde spojrzenie, pe�ne bezlitosnej pogardy, na rozkwaszon� twarz ku�nierza, potem skierowa� wzrok na Katarzyn�. Ta - pewna swoich racji i zbyt dumna, aby si� usprawiedliwia� czy prosi� o �ask� - czeka�a bez s�owa. Ksi��� rozkaza�: - Zabierzcie ich! Zajm� si� tym p�niej!
Przez chwil� m�wi� cicho, nachylony w stron� dow�dcy stra�y, kapitana Jakuba de Roussaya, po czym zawr�ciwszy swego konia, zaj�� poprzednie miejsce w orszaku. Procesja ruszy�a dalej w�r�d pie�ni ko�cielnych i zapachu kadzide�.
Kapitan de Roussay musia� poczeka�, a� przejdzie orszak z�o�ony z �ywych obraz�w przedstawiaj�cych sceny ze Starego i Nowego Testamentu.
Dopiero teraz m�g� zabra� aresztowanych, by zgodnie z rozkazem ksi�cia zaprowadzi� ich do pa�acu.
Wuj Mateusz rwa� w�osy z g�owy, a m�oda kobieta, kt�ra wzi�a Katarzyn� w obron�, pr�bowa�a go pocieszy�. Kupiec wyobra�a� ju� sobie seri� nieszcz��, jaka mia�a nast�pi�. Z pewno�ci� Katarzyn� wrzuc� do lochu, potem os�dz� i powiesz� albo spal� jako �wi�tokradczyni�... Jemu spal� dom, wyrzuc� go z miasta i b�dzie si� odt�d tu�a� po �wiecie, �ebrz�c o chleb, zewsz�d szczuty jak pies, a� Pan B�g zlituje si� nad nim i wezwie go do siebie...
Natomiast Katarzyna uspokoi�a si� ju� i zachowywa�a kamienny spok�j. �ucznicy zwi�zali jej r�ce, lecz ona sta�a dumnie wyprostowana w swojej podartej sukience, z rozpuszczonymi w�osami, gardz�c zar�wno pochlebnymi, jak i rubasznymi czy wprost spro�nymi docinkami na temat swojej urody. Nie przeszkadza�y jej te� wszystkie �akome spojrzenia, a nawet wydawa�o si� jej �mieszne, �e kapitan de Roussay odwraca� oczy, speszony, je�eli przez przypadek ich wzrok si� spotyka�. Roussay by� m�ody i by�o widoczne, �e aparycja pojmanej podnieca go niezmiernie.
Przedzieraj�c si� z trudno�ci� przez t�um, kapitan przeprowadzi� wi�ni�w przez plac i stan�� u wej�cia do pa�acu. Przed Mateuszem, kt�ry ledwo dysz�c, bieg� za nimi, skrzy�owa�y si� lance stra�nik�w i biedaczysko musia� zrezygnowa� ze �ledzenia dalszych los�w siostrzenicy. Pogr��ony w rozpaczy, usiad� na kamieniu, roni�c rzewne �zy, by� bowiem przekonany, �e nigdy wi�cej nie ujrzy swej ulubienicy, chyba �e dopiero na szafocie.
Po przekroczeniu bram pa�acu Katarzyn� i jej przeciwnika rozdzielono.
Ku�nierza poprowadzono na dziedziniec,a dziewczyn� de Roussay osobi�cie powi�d� do du�ych schod�w.
- Panie, czy prowadzisz mnie do wi�zienia? - spyta�a.
De Roussay nie odpowiedzia�. Z niewzruszon� twarz� widoczn� spod podniesionej przy�bicy szed� przed siebie jak automat. Wola� na ni� nie patrze�, gdy� czu�, �e zmi�knie, gdy tylko jego oczy spoczn� na twarzy dziewczyny. Po raz pierwszy w �yciu znienawidzi� swe obowi�zki!
Przeszli schodami do d�ugiej galerii prowadz�cej do olbrzymiej, umeblowanej z przepychem komnaty, przez mniejsz� sal� obwieszon� bogatymi arrasami przedstawiaj�cymi ludzkie postacie. Kapitan podszed� do jednego z nich i jak za dotkni�ciem czarodziejskiej r�d�ki w �cianie otworzy�y si� bezszelestnie drzwi.
- Wejd� - powiedzia� kr�tko.
Zdumiona Katarzyna dopiero teraz zauwa�y�a, �e tylko kapitan stanowi� ca�� jej eskort�, a �ucznicy znikn�li. Na progu de Roussay jednym ci�ciem sztyletu uwolni� z wi�z�w swojego wi�nia i pchn�� lekko do �rodka. Drzwi zamkn�y si� za ni� niepostrze�enie. Kiedy Katarzyna od- wr�ci�a si�, aby sprawdzi�, czy kapitan idzie za ni�, oniemia�a ze zdziwienia: drzwi znikn�y w obramowaniu muru! Westchn�wszy z rezygnacj�, powoli zacz�a si� rozgl�da� po swoim wi�zieniu.
Znajdowa�a si� w komnacie niewielkiej, lecz urz�dzonej z wyj�tkowym przepychem. �ciany obite by�y z�ot� tkanin�, na �rodku sta�o �o�e przykryte czarnym welurem. U wezg�owia nie by�o �adnego herbu.
Ciemne zas�ony z��czono spinkami ze szczerego z�ota wysadzanymi szmaragdami i przewi�zano z�otymi sznurami. Obok wysokiego, bia�ego kominka mia� swoje miejsce hebanowy stolik, na kt�rym sta�y poz�acane naczynia, a w�r�d nich pyszni�a si� kryszta�owa czara ze z�ot� podstawk� i przykrywk� wysadzan� du�ymi, okr�g�ymi per�ami. Pomi�dzy dwoma oknami umieszczony by� hebanowy kufer, a na nim z�ota misa wype�niona szkar�atnymi r�ami.
Ma�ymi ostro�nymi kroczkami Katarzyna przesz�a po grubym we�nianym dywanie w odcieniu czerni i ciemnej czerwieni. Kobierzec ten niedawno zosta� przywieziony z dalekiej Samarkandy na du�ym genue�skim statku, jeszcze zakotwiczonym w porcie Damme. Przechodz�c, dostrzeg�a lustro wisz�ce na �cianie, a w nim odbicie dziewczyny o l�ni�cych w�osach, b�yszcz�cych oczach, w szatach tak porwanych, �e ukazywa�y wi�cej nagiego cia�a, ni� nakazywa�aby przyzwoito��. Szybko rozejrza�a si� za kawa�kiem materia�u, kt�rym mog�aby zakry� ramiona i dekolt, lecz nie znalaz�szy niczego odpowiedniego, skrzy�owa�a r�ce na wp� nagiej piersi.
Nagle poczu�a zm�czenie i g��d. Katarzyna by�a �ywym stworzeniem i nawet w najgorszych chwilach nigdy nie traci�a apetytu. Lecz w tym szczelnie zamkni�tym pomieszczeniu o niewidocznych drzwiach brakowa�o czegokolwiek, co mo�na by�oby schrupa�. Tote� z g��bokim westchnieniem usiad�a na jednym z dw�ch rze�bionych hebanowych krzese� z wysokimi i sztywnymi oparciami, ustawionych naprzeciwko siebie po obu stronach kominka. By�y bardzo wygodne, gdy� po�o�ono na nich p�kate puchowe poduszki pokryte czarnym welurem ze z�oconymi fr�dzlami. Katarzyna zag��bi�a si� w nim jak kot i natychmiast zasn�a. Swoim przysz�ym losem przejmowa�a si� o wiele mniej ni� wuj Mateusz, kt�ry prze�ywa� istne katusze. Gdyby miano j� odda� w r�ce kata, z pewno�ci� nie przyprowadzono by jej do tak pi�knego pomieszczenia.
Min�o troch� czasu. Obudzi�a si� nagle, wyczuwaj�c pod�wiadomie czyj�� obecno��. Przed ni�, z r�kami za�o�onymi do ty�u, sta� m�ody m�czyzna, wysoki i szczup�y, patrz�c, jak ona �pi. Krzykn�wszy z przestrachu i zdziwienia, skoczy�a na r�wne nogi i wbi�a w przybysza przera�ony wzrok. Nie by� to jednak nikt obcy, tylko ksi��� Filip we w�asnej
- Och!... Panie, jak�e mi wstyd!
- Spa�a� tak smacznie, �e nie �mia�em ci� budzi�, i nie ma w tym powodu do wstydu, gdy� by� to widok przecudowny.
Katarzyna sp�sowia�a, widz�c, �e wzrok ksi�cia �lizga si� po jej ciele, i po�piesznie zas�oni�a piersi r�kami. Ksi��� za� rzek�: - Pokonwersujmy nieco, pi�kna awanturnico. Powiedz�e najpierw, kim jeste�, u licha?
- Twoim wi�niem, panie...
- No, a opr�cz tego?
- Nikim wi�cej... skoro m�wisz mi �ty". Nie jestem szlachetnie urodzona, ale i nie jestem prost� dziewczyn�. A poniewa� nie jestem s�u��c�, fakt, �e mnie uwi�ziono, nie upowa�nia nikogo do traktowania mnie jak s�ugi!
Ci�kie spojrzenie Filipa rozja�ni� na chwil� b�ysk ciekawo�ci i rozbawienia. Osza�amiaj�ca pi�kno�� tej dziewczyny od pierwszego wejrzenia zwr�ci�a jego uwag�. Gdy patrzy� na ni� z bliska, odkry� w niej co� jeszcze, jak�� warto��, kt�rej nie spodziewa� si� nigdy spotka�. Nie chcia� na razie zgadywa�, co to takiego. Jego kolejna kwestia by�a mocno zaprawiona drwin�: - W takim razie wybacz mi, panienko. Czy zechcesz w ko�cu powiedzie�, kim jeste�? Znam wszystkie �adne panny w mie�cie, lecz ciebie nigdy dot�d nie spotka�em.
- Nie m�w do mnie �panienko", panie! Ju� m�wi�am, �e ni� nie jestem.
Nie pochodz� st�d, przyjecha�am z wujem kupowa� materia�y.
- Sk�d wi�c przybywasz?
- Urodzi�am si� w Pary�u, lecz mieszkam w Dijon od czasu, kiedy twoi poplecznicy, z Caboche'em na czele, powiesili mego ojca - z�otnika z Pont-au-Change.
Z ust Filipa znikn�� u�miech, zamieniaj�c si� w niemi�y grymas.
Opar�szy si� o kufer, nerwowo obrywa� p�atki r�, kt�re przed nim sta�y.
- Armaniaczka, tak? Oto, dlaczego zak��ca si� procesje! Ludzie waszego pokroju powinni wiedzie�, �e na tym terenie wiele ryzykuj�.
Niezwyk�a to w istocie odwaga; pojawia� si� tutaj, gdy jest si� z tych, kt�rzy zabili mego drogiego ojca!
- Nie nale�� do obozu Armaniak�w! - zaprzeczy�a �ywo Katarzyna, kra�niej�c z gniewu. Bezczelne zachowanie i gro�by ksi�cia wzburzy�y j� w najwy�szym stopniu. Straci�a dla niego ca�� sympati�. G�osem dr��cym z oburzenia ci�gn�a dalej: - Nie popieram �adnej partii. Twoi przyjaciele, panie, powiesili mego ojca, poniewa� chcia�am wyrwa� z ich szpon�w s�ug� twojej siostry, pewnego m�odzie�ca, dla kt�rego na pr�no b�aga�am o �ask� u ciebie, panie, i u twego ukochanego ojca! Nie pami�tasz, panie? Dzia�o si� to w pa�acu Gujenny. Ma�gorzata na kolanach b�aga�a o lask� dla Micha�a de Montsalvy'ego.
- Zamilcz!... Nie przywo�uj tego wspomnienia, najstraszliwszego wspomnienia mej m�odo�ci. Nie mog�em uratowa� Micha�a, nie nara�aj�c si� samemu.
- Czy�by? Jako ma�a dziewczynka chcia�am w�wczas tego dokona�. Z tej przyczyny zgin�� m�j ojciec, a mnie i matk� wyp�dzono z domu.
Musia�y�my ucieka� do Dijon, gdzie m�j wuj Mateusz jest sukiennikiem.
Mieszkamy u niego od czasu tej tragedii.
Zapad�a cisza. Serce Katarzyny zacz�o wali� jak m�otem na wspomnienie tamtych okrutnych zdarze�. Pos�pna twarz Filipa nie zapowiada�a niczego dobrego. Za chwil� ksi��� ka�e j� zamkn�� do lochu i to samo spotka dobrego wuja i ca�� rodzin�... Lecz cho�by stan�a przed ni� czerwona posta� kata, powt�rzy�aby jeszcze raz ka�de s�owo, kt�re rzuci�a w twarz pot�nemu w�adcy Burgundii. Odczuwa�a nawet wewn�trzne zadowolenie, �e tak post�pi�a. By�a to jakby zemsta za to, co si� niegdy� sta�o...
Katarzyna g��boko odetchn�a i odrzuciwszy w�osy do ty�u, spyta�a: - Co ze mn� zrobisz, panie? Wuj na pewno si� o mnie niepokoi i wo�a�by zna� prawd�... nawet t� najstraszniejsz�.
Filip wzruszy� gniewnie ramionami, cisn�� przez okno r��, kt�r� zgni�t� w d�oni, a raczej to, co z niej zosta�o, i podszed� do Katarzyny.
- Co z tob� zrobi�? Zak��canie procesji zas�uguje na kar�. Ale ty robisz mi tyle zarzut�w, �e wola�bym ci si� wi�cej nie nara�a�. Opr�cz tego... chcia�bym... aby�my zostali przyjaci�mi. Zreszt�, m�oda kobieta ma prawo si� broni�, kiedy si� j� atakuje, a ten nicpo�, kt�ry o�mieli� si�...
- Chcesz powiedzie�, panie, �e ten nieszcz�nik zap�aci za mnie? W takim razie wybacz mu, jak i ja mu wybaczam. Jego n�dzne zachowanie nie zas�uguje na tyle uwagi.
Aby pozby� si� skr�powania, kt�re j� opanowa�o pod uporczywym spojrzeniem ksi�cia, odwr�ci�a si� w stron� lustra. Odbicie ksi�cia by�o widoczne obok jej twarzy. Przewy�sza� j� o ca�� g�ow�. Katarzyna zadr�a�a, gdy� poczu�a, jak dwie gor�ce d�onie zaciskaj� si� na jej ramionach. Ich twarze w lustrze by�y r�wnie blade. Tylko �e w oczach ksi�cia p�on�� dziwny ogie�, a r�ce lekko dr�a�y na jedwabistej sk�rze dziewczyny. Nachyli� si� tak, �e jego oddech owion�� jej szyj�, a lustro ukaza�o ich spojrzenia zatopione w sobie.
- Ten prostak po stokro� zas�u�y� na �mier�, bo odwa�y� si� na to, na co ja sam nie �miem si� odwa�y�... chocia�, dalib�g, mia�bym ogromn� ochot�! Boj� si�, �e b�d�c z dala od ciebie, nie zaznam chwili spokoju...
Kiedy opuszczacie miasto?
- Zaraz po sko�czonej procesji. Nasze rzeczy s� spakowane, a mu�y gotowe do drogi.
- A wi�c ruszajcie jeszcze dzi� wieczorem. Jutro niech was dzieli od Brugii tyle mil, ile tylko si� da. Dostaniecie na drog� glejt, kt�ry otworzy przed wami bramy miasta. Spotkamy si� w Dijon, dok�d niebawem powinienem si� uda�.
Katarzyna, onie�mielona i speszona dotykiem r�k, kt�re nadal j� obejmowa�y, poczu�a dziwne wzruszenie �ciskaj�ce jej gard�o. G�os Filipa by� zarazem surowy i ciep�y, w�adczy i czu�y. Usi�owa�a nie poddawa� si� jego urokowi.
- Spotka� si� w Dijon? Ale�, panie... c� innego mo�e uczyni� siostrzenicy sukiennika wielki i mo�ny ksi��� Burgundii, jak tylko zepsu� jej opini� uczciwej dziewczyny? - spyta�a z nut� wynios�o�ci, ale i smutku, poruszaj�c do �ywego serce Filipa.
Zdj�wszy r�ce z ramion dziewczyny, zanurzy� je w jej jedwabistych w�osach i na chwil� ukry� w nich twarz.
- Nie drocz si� ze mn� - wyszepta� chrapliwym g�osem. - Wiesz dobrze, jakie wra�enie wywierasz, i bawisz si� mn� bezlito�nie. Mi�o�� ksi�cia niekoniecznie przynosi ha�b�. Z pewno�ci� uczyni� wszystko, aby ci� zdoby�. Nie by�aby� c�rk� Ewy, gdyby� nie umia�a wyczyta� po��dania w oczach m�czyzny.
- Ale�... panie!... - opiera�a si� nieboga, chc�c go od siebie odepchn��, lecz trzyma� j� zbyt mocno.
Ogarni�ty przemo�n� ��dz� przywar� ustami do czu�ego do�ka u nasady szyi, ukrytego w s�odkim mroku w�os�w. Katarzyna wstrz�sn�a si� raptownie, protestuj�c okrzykiem: - �aski, panie! Nie zmuszaj mnie, abym i ciebie Spoliczkowa�a! To by�oby zbyt wiele jak na jeden dzie�.
Ksi��� wypu�ci� j� gwa�townie z u�cisku i odsun�� si� o kilka krok�w.
Jego twarz p�on�a, szare oczy zasz�y mg��, r�ce za� dr�a�y. Nieoczekiwanie wybuchn�� �miechem: - Wybacz mi! Zosta�o zapisane w ksi�gach, �e dzisiaj kto� b�dzie ci m�wi� o twej urodzie, u�ywaj�c s��w... troch� zbyt gor�cych. Straci�em g�ow�, przyznaj�, i zaczynam rozumie� tego draba! Ale jest w tym i twoja wina...
To m�wi�c, zbli�y� si� do hebanowego kufra i wyj�� z niego d�ugi p�aszcz z br�zowego weluru z kapturem, podbity sobolowym futrem. Szybko otuli� nim dziewczyn�, kt�ra niemal ca�a znikn�a w fa�dach mi�kkiego materia�u. Na szcz�cie dla wrz�cej krwi Filipa ukry�y one poci�gaj�ce ramiona i kr�g�� pier� dziewczyny. Wida� by�o tylko g�ow� Katarzyny i jej z�ociste sploty, na kt�re popatrzy� z niemym �alem.
- Teraz jeste� jeszcze pi�kniejsza, do kata! Id� sobie! Zejd� mi z oczu, zanim moje demony zaw�adn� mn� na nowo! Zapami�taj sobie: na pewno ci� odnajd�!...
Pchn�� j� lekko w stron� tajemnego przej�cia, kt�re stan�o otworem, zanim zd��y�a si� zorientowa�. Ukaza�a si� w nim b�yszcz�ca zbroja stra�nika.
- Zaczekaj! - rzek� ksi��� i wyszed� z komnaty. Po chwili wr�ci�, trzymaj�c zapiecz�towany zw�j pergaminu, kt�ry wr�czy� Katarzynie. - Oto glejt! Pospiesz si�... Je�eli b�dziesz o mnie my�la�a cho� w cz�ci tak jak ja o tobie, b�d� si� uwa�a� za szcz�liwego.
- Pomy�l�... o tym, panie - odpar�a z u�miechem. - Lecz... czy Wasza Wysoko�� zdaje sobie spraw� z tego, �e znowu m�wi mi �ty"?
Ksi��� roze�mia� si� z uczuciem ulgi.
- Musisz si� do tego przyzwyczai�! Co� mi ka�e m�wi� do ciebie �ty"... Mo�e moje przekonanie, �e pewnego dnia b�d� mia� do tego prawo.
Przytrzymuj�c drzwi jedn� r�k�, drug� przyci�gn�� dziewczyn� stanowczo, cho� z czu�o�ci�, i z�o�y� na jej ustach �arliwy poca�unek.
- Mia�em na to wielk� ochot�! Teraz id� ju�! - Jego r�ce g�adzi�y jeszcze ciemny welur p�aszcza, jak gdyby chcia�y zostawi� na nim �al za wymykaj�c� si� pon�tn� pann�.
Katarzyna by�a ju� na progu, kiedy ksi��� zatrzyma� j� ponownie.
- Jeszcze chwilk�! - powiedzia� ze smutnym u�miechem. - Przecie� nie wiem nawet, jak ci� zowi�!
- Nazywam si� Katarzyna, panie, Katarzyna Legoix -odpar�a, schylaj�c si� w uk�onie tak g��bokim, �e jej twarz znalaz�a si� na poziomie kolan ksi�cia.
Pochyli� si�, by j� podnie��, lecz ona u�miechaj�c si�, pomkn�a za stra�nikiem, kt�rego �elazne ostrogi stuka�y po marmurowych p�ytach korytarza. Gdyby si� odwr�ci�a cho� raz, zobaczy�aby, jak ksi��� patrzy na ni�, ci�ko wzdychaj�c. Pierwszy raz w �yciu Filip Burgundzki wypu�ci� z r�k po��dan� a nietkni�t� kobiet�, kt�ra na dodatek sp�dzi�a tyle czasu w jego apartamentach. Katarzyna nawet nie przypuszcza�a, co j� omin�o. W g�owie jej szumia�o i pomimo niedawnej drzemki by�a zm�czona. Marzy�a o swoim ��ku z mi�kk� po�ciel�. Nie czu�a do ksi�cia wi�kszej sympatii ni� przed kilkoma godzinami, chocia� chwile z nim sp�dzone dziwnie j� poruszy�y. Ten poca�unek, te sprawne r�ce poruszy�y najdelikatniejsze struny jej rodz�cej si� kobieco�ci, wywo�a�y tajemniczy dreszcz, kt�ry obezw�adni� j� ca�kowicie i zawstydzi�.
Na schodach spotka�a Jakuba de Roussaya. Jego badawcze spojrzenie pog��bi�o jej za�enowanie, tak jakby usta i r�ce ksi�cia pozostawi�y na niej widoczne �lady. Odruchowo owin�a si� szczelniej wspania�ym p�aszczem i nasun�a kaptur na czo�o. Kapitan patrzy� uparcie na jej usta, wi�c je zacisn�a, podnosz�c dumnie g�ow�, i zesz�a ze schod�w. Post�powa� za ni� bez s�owa. W ko�cu przerwa� milczenie, m�wi�c oboj�tnym tonem: - Mam rozkaz odprowadzi� ci�, pani, do ober�y Pod Cierniow� Koron� i czuwa�, aby�cie opu�cili Brugi� bez k�opot�w.
Katarzyna pos�a�a kapitanowi spod kaptura tak rozkoszny u�miech, �e a� obla�a si� purpur�.
- Co za zaszczyt, panie! Czy przykazano ci tak�e, aby� towarzyszy� nam a� do Dijon?
- Niestety nie... - zacz��, lecz zmieni� szybko ton i doda�, nie kryj�c rado�ci: - Jedziecie do Dijon? Czy tam mieszkacie?
- W�a�nie.
- Och!... A wi�c ujrz� ci� jeszcze, pani! Ja tak�e pochodz� z Burgundii, z tej prawdziwej! - u�ci�li� z nieukrywan� dum�.
Katarzyna pomy�la�a, �e ten r�wnie� liczy na co� wi�cej z jej strony ni� przelotna znajomo�� i �e opuszczaj�c Flandri�, b�dzie chyba um�wiona na spotkanie z ca�� armi� ksi�cia. Ta my�l wprawi�a j� w tak dobry nastr�j, �e wchodz�c do ober�y, nuci�a weso�o.
Mateusz szlocha� za sto�em obok wygas�ego paleniska, topi�c rozpacz w kolejnym kuflu piwa, a gospodarz spoziera� na niego nieufnie. Na widok triumfalnego wej�cia Katarzyny wuj wypu�ci� naczynie z r�ki. Spodziewa� si� stra�nik�w, nawet kata we w�asnej osobie, a tymczasem ujrza� u�miechni�t� siostrzenic�, wystrojon� jak ksi�niczka, w p�aszczu, kt�rego warto��, jako do�wiadczony kupiec, oceni� na pierwszy rzut oka. Za niedosz�� ofiar� szed� oficer ksi�cia, wygalowany jak na bal, nieodst�puj�cy jej niczym wytresowany piesek.
Wszystkim mieszka�com Burgundii znane by�o upodobanie ksi�cia Filipa do p�ci pi�knej. Ten zwyci�ski powr�t da� Mateuszowi wiele do my�lenia. Pozostawa�o dowiedzie� si�, jak daleko ksi��� o�mieli� si� posun��. Wuj nale�a� do tej kategorii ludzi, dla kt�rych b�kart, cho�by i kr�lewski, nie stanowi� wcale daru niebios.
* * * Katarzyna pomimo rad wuja nie chcia�a schowa� swojego pi�knego p�aszcza do podr�nego kufra. Ubra�a si� w �wie�� sukienk� z lekkiego blanszetu, delikatnego materia�u wyrabianego przez tkaczki z Valenciennes, starannie uczesa�a i zwi�za�a w�osy, aby zmie�ci�y si� pod czepkiem z ciemnego flandryjskiego p��cienka, a na koniec za�o�y�a nowy p�aszcz.
- Je�li natrafimy na rozb�jnik�w - gdera� Mateusz, kt�ry nie przyszed� jeszcze do siebie po tych wszystkich przej�ciach - wezm� ci� za dam� i ograbi� nas bez pardonu!
Katarzyna, szcz�liwa z posiadania tak bogatego stroju, nie chcia�a o niczym s�ysze�.
- W kufrze m�g�by si� pognie��, a zreszt� w Dijon nie b�d� go nosi�a!
Matka nie pozwoli�aby mi na to, a�eby nie robi� przykro�ci pani de Chancey i pani de Chateauvillain, kt�re nie maj� takiego okrycia. Chc� si� nim nacieszy�, dop�ki to mo�liwe!
Dumna niczym kr�lowa wsiad�a na mulic� w swoich sobolach, pomimo �e noc by�a ciep�a.
Nieliczny orszak sukiennika ruszy� w drog�, pod��aj�c za rumakiem kapitana de Roussaya w kierunku mur�w obronnych otaczaj�cych miasto.
Przy bramie �wi�tej Katarzyny, kt�r� kapitan kaza� otworzy� w imieniu ksi�cia, rozstano si� po kr�tkim po�egnaniu. Jakub de Roussay sk�oni� si� przed Katarzyn� i wyszepta� ciche: �Do widzenia", kt�re wywo�a�o u�miech na twarzy dziewczyny. Nie odpowiedzia�a ani s�owem, to by�oby zbyteczne.
Roussay, od kiedy dowiedzia� si�, �e Katarzyna mieszka w Dijon, �ni� na jawie.
Nie o nim jednak my�la�a, przekraczaj�c bram� miasta. Przywo�ywa�a w pami�ci wysok�, szczup�� sylwetk� ksi�cia Filipa oraz jego p�on�ce oczy, kiedy pochyla� si� nad jej szyj�. Po raz pierwszy w �yciu poczu�a, �e m�czyzna mo�e zrobi� na niej pewne wra�enie. Intrygowa� j� i niepokoi� zarazem. Mi�o�� m�czyzny takiego jak on musia�a nadawa� �yciu w�a�ciwy sens. Wi�c mo�e dlatego warto �y�?
Po przekroczeniu bramy Katarzyna nie odwr�ci�a si� wi�cej. R�wnaj�c krok swojej mulicy z wierzchowcem wuja, podda�a si� ko�ysaniu zwierz�cia.
Przed nimi rozci�ga�y si� jak okiem si�gn�� pola, poprzecinane kana�ami i zagajnikami, w�r�d kt�rych majaczy�y sennie tajemnicze sylwetki wiatrak�w. Ptaki wodne buja�y w niskim locie na rozgwie�d�onym niebie, przyci�gni�te blaskiem ksi�yca. Katarzyna z rozkosz� wdycha�a powietrze przesycone jodem i zapachem �wie�o zaoranej ziemi, kt�re ni�s� wiatr od morza. Odrzuci�a kaptur na ramiona i rozpi�a spink� p�aszcza. Przeczuwa�a, �e ta droga rozje�d�ona ko�ami woz�w, poprzecinana g��bokimi bruzdami, co by�o przyczyn� potkni�� koni, prowadzi�a w przysz�o��, kt�ra zacz�a nabiera� nowych barw.
O �wicie w dolinie ukaza�a si� wie�a stra�nicza Courtrai.
- Staniemy w ober�y Pod Z�otym Rogiem - postanowi� Mateusz.
Przez ca�y czas jazdy nie otworzy� ust z tej prostej przyczyny, �e od d�u�szego czasu smacznie chrapa�. Katarzynie nie chcia�o si� spa�, wi�c ch�tnie na to przysta�a.
Opuszczaj�c Courtrai, Mateusz postanowi� jecha� szybciej. Uwa�a�, �e zmarnowali ju� dosy� czasu, i chcia� jak najrychlej ujrze� mury Dijon i pag�rki Marsannay, gdzie rozci�ga�y si� jego winnice. Nie martwi� si� o sw�j dom pozostawiony pod piecz� Jacquetty, Luizy oraz Sary. Do Cyganki zabranej ongi� z Pary�a pomimo up�ywu lat Mateusz jeszcze si� nie przyzwyczai�. Katarzyna, kt�r� to niebywale bawi�o, uwa�a�a, �e wuj boi si� Sary, co nie przeszkadza�o mu potajemnie kocha� si� w niej, i tego w�a�nie nie m�g� jej wybaczy�.
Spi�wszy konia, p�dzi�, jakby zobaczy� diab�a. Katarzyna dotrzymywa�a mu kroku, a za nimi trzej s�u��cy, dw�ch w jednej linii, a trzeci na ko�cu jako tylna stra�. Przebyli ju� posiad�o�ci ksi�cia Burgundii, a niebawem mieli opu�ci� ziemie biskupa z Cambrai, aby wjecha� do posiad�o�ci ksi�cia de Vermandois - gor�cego zwolennika delfina Karola.
Bezpieczniej by�o nie przebywa� tu za d�ugo.
Jechali wzd�u� g�rnego biegu Escaut, kieruj�c si� do Saint-Quentin.
Droga wi�a si� nad rzek� w�r�d zielonych wzg�rz i �agodnych pag�rk�w upstrzonych bia�ymi sylwetkami baran�w, kt�rych widok oddala� wszelk� my�l o wojnie. A jednak kraina ta nie zna�a spokoju. W�drowcy cz�sto napotykali puszczone z dymem miasteczka, w�r�d m�odych li�ci drzew dostrzegali wisielc�w...
Dzie� chyli� si� ku wieczorowi, a wraz z nim nap�yn�y ci�kie, granatowe chmury, k��bi�c si� niepokoj�co nad trawiastymi pag�rkami.
Katarzyna zadr�a�a przy pierwszym ch�odnym powiewie.
- Idzie burza - powiedzia� wuj Mateusz, wpatruj�c si� od dobrej chwili w horyzont. - Zatrzymajmy si� w najbli�szej ober�y. Znam jedn� przy skrzy�owaniu dr�g z Poronne.
Spi�te gwa�townie mulice zacz�y galopowa�, gdy spad�y pierwsze krople deszczu. Po chwili Katarzyna zatrzyma�a si� nagle, zmuszaj�c wuja,
- Co ty wyprawiasz? - rozgniewa� si� wuj.
Zamiast odpowiedzi dziewczyna spokojnie zsun�a si� z grzbietu zwierz�cia i zdj�a p�aszcz, nast�pnie ostro�nie z�o�y�a okrycie i podesz�a do jucznej mulicy, kt�ra d�wiga�a jej podr�ny kuferek.
- Nie chcia�abym zniszczy� mojego p�aszcza. Deszcz m�g�by mu zaszkodzi�.
- Wolisz, �eby�my tu stali i mokli! Gdyby� mnie pos�ucha�a... ale ty zawsze robisz to, co chcesz! Noc zapada, idzie burza... Nie cierpi� tego! To bardzo szkodzi na reumatyzm!
Z pomoc� Piotra, najstarszego ze s�u��cych, kt�ry zawsze ulega� fanaberiom Katarzyny, dziewczyna w�o�y�a p�aszcz do kufra, a na�o�y�a inny, gruby, z czarnego sukna, kt�ry prze�y� ju� niejedn� ulew�. Owin�a si� nim szczelnie i ju� wraca�a do swej mulicy, kiedy co� dziwnego zwr�ci�o jej uwag�.
W tym miejscu sitowie by�o bardzo g�ste i sta�y niskie s�kate wierzby, kt�re wraz z ciernistymi krzakami tworzy�y nieprzebyt� g�stwin�. Z g��bi tej g�stwiny co� przeb�yskiwa�o. Katarzyna szybko podesz�a w to miejsce.
- Co ty tam robisz, u licha? - z�o�ci� si� Mateusz.
Dziewczyna nie s�ucha�a. Rozgarn�a zaro�la i jej zdumionym oczom ukaza�o si� nieruchome cia�o m�czyzny, le��cego twarz� do ziemi. Spotka� na swej drodze martwego cz�owieka nie by�o czym� niezwyk�ym w tych niespokojnych czasach. Niecodzienny by� fakt, �e nie by� to jaki� prostak, lecz najprawdziwszy rycerz. �wiadczy�a o tym dobitnie stalowa, czarna zbroja oraz druciana siatka na he�mie. Rycerz musia� wydosta� si� z rzeki, gdy� na brzegu widoczne by�y g��bokie �lady, a r�ce nadal kurczowo zaciska�y si� wok� korzenia.
Katarzyna patrzy�a z wytrzeszczonymi oczami na olbrzymie cia�o roz�o�one u jej st�p. Dlaczego rycerz znalaz� �mier�, skoro nie by�o �lad�w walki ani konia? Zakrwawione r�ce m�czyzny zwr�ci�y jej szczeg�ln� uwag�. By�y pi�kne, d�ugie i silne, o ciemnej, lecz cienkiej sk�rze.
Zauwa�y�a, �e ci�gle krwawi�y. W nadziei, �e �yje, pochyli�a si� nad nim, aby go odwr�ci�, lecz okaza� si� dla niej zbyt ci�ki.
Tymczasem Mateusz, zniecierpliwiony d�ugim oczekiwaniem, zsiad� z konia i przyszed� osobi�cie zobaczy�, co si� sta�o.
- O Naj�wi�tsza Panienko! A c� to takiego? - krzykn�� na widok powalonego rycerza.
- Rycerz, jak wida�. Pom� mi, wuju, go podnie��. My�l�, �e jeszcze �yje.
Jakby na potwierdzenie tych s��w le��cy wyda� s�abe westchnienie, Katarzyna krzykn�a.
- On �yje! Do mnie, Piotrze! Janku, Amielu! Chod�cie tutaj!
Trzej s�u��cy przybiegli natychmiast. Wsp�lnymi si�ami szybko podnie�li rannego, pomimo jego imponuj�cej postury i ci�aru zbroi, i z�o�yli na mi�kkiej trawie przy drodze. Tymczasem Piotr pobieg� po puzderko z balsamami, a Amiel m�czy� si� z krzesiwem, chc�c zapali� �u- czywa, gdy� noc ju� dawno zapad�a i by�o ciemno cho� oko wykol. D�ugo nie m�g� si� z tym upora� z powodu padaj�cego deszczu. Na dodatek zerwa� si� silny wiatr, utrudniaj�cy t� delikatn� operacj�. W ko�cu ogie� zapali� si�, odbijaj�c czerwonymi b�yskami na mokrej zbroi rycerza, kt�ry wygl�da� jak le��ca statua nagrobna wykuta w bazaltowej skale.
Wuj Mateusz, zapominaj�c o swoim reumatyzmie, usiad� na mokrej trawie i u�o�ywszy g�ow� nieznajomego na kolanach, usi�owa� podnie�� przy�bic� he�mu. Nie by�o to �atwe, gdy� od uderze� �elastwo si� zaci�o.
Asystuj�ca przy tym Katarzyna niecierpliwi�a si�, gdy� ranny j�cza� bez przerwy.
- Szybciej, wuju! On jest gotowy udusi� si� w tej �elaznej klatce!
- Ale�, moja duszko, przecie� robi�, co mog�. Widzisz sama, �e nie jest to proste...
Istotnie, przy�bica broni�a si�, a� Mateusz ca�y si� spoci�. Widz�c to, stary Piotr wyci�gn�� n� i niezwykle ostro�nie wsun�� ostrze w miejsce zgi�cia, uwa�aj�c przy tym, aby nie zrani� twarzy, po czym z ca�ej si�y nacisn�� r�koje�� i nity ust�pi�y. Przy�bica zosta�a odsuni�ta.
- Przynie� �uczywo - rozkaza�a Katarzyna.
Zaledwie dr��cy p�omie� o�wietli� twarz rycerza, Katarzyna z okrzykiem cofn�a si�, upuszczaj�c puzderko z balsamami na ziemi�.
- Ale�... to niemo�liwe... - wyj�ka�a, bledn�c jak papier.
- Co ci si� sta�o? - spyta� zaintrygowany Mateusz. - Znasz tego m�odzie�ca?
Katarzyna skierowa�a na wuja b��dny wzrok. Wra�enie by�o tak silne, �e nie mog�a wypowiedzie� s�owa.
- Co ci jest? C� to znowu za tajemnica? Zamiast traci� zmys�y, lepiej pom� mi zdj�� ten he�m.
- Nie! Ja nie mog�... nie teraz... Piotrze, pom� wujowi!
Stary s�uga rzuci� si� na pomoc, a Katarzyna usiad�a obok, zaciskaj�c dr��ce r�ce. Z rozszerzonymi �renicami patrzy�a, jak wuj z pomoc� Piotra stara� si� uwolni� z he�mu g�ow�... Micha�a de Montsalvy'ego!
Przed jej oczami przesuwa�y si� obrazy z minionych lat. Paryskie przygody, gdy otar�a si� o �mier�, o�y�y na nowo z przera�aj�c� wyrazisto�ci�. Micha� walcz�cy z rze�nikami w pa�acu Gujenny, Micha� zwi�zany, krocz�cy drog� bole�ci, Micha� ukryty w piwnicy w rodzinnym domu. Ze wszystkich si� chcia�a odepchn�� dalsze okrutne obrazy, a zw�aszcza wspomnienie zmasakrowanej twarzy ch�opaka...
Katarzyna nachyli�a si� nad le��cym, �eby si� przekona�, czy to nie sen. Lecz nie, ta twarz by�a tutaj, blada i nieruchoma, z powiekami o g�stych rz�sach, przykrywaj�cymi oczy, kt�rych koloru mo�na by�o si� tylko domy�la�.
W�ska stru�ka krwi przecina�a czo�o i sp�ywa�a po policzku, a� do k�cika zaci�ni�tych warg. Chwilami jego rysy kurczy�y si� z b�lu.
- Michale... - szepn�a Katarzyna mimo woli. - To nie ty, prawda?... To nie mo�esz by� ty...
W rzeczy samej to nie by� Micha�. Lecz podobie�stwo by�o tak uderzaj�ce, �e uwierzy�a w pomy�k� dopiero wtedy, kiedy Mateuszowi uda�o si� wreszcie zdj�� he�m. Zamiast p�owych w�os�w, spod he�mu wy�oni�a si� czupryna czarna jak noc, chocia�, rzecz dziwna, podobie�stwo mi�dzy dwoma m�odzie�cami nadal istnia�o. Twarz le��cego by�a jeszcze pi�kniejsza ni� twarz Micha�a, bardziej wyrazista i m�ska.
- Nie mo�emy go tu zostawi�! Jeste�my ju� ca�kiem przemoczeni, a panienka nie czuje si� zbyt dobrze - rzek� Piotr, s�ysz�c, jak Katarzyna szcz�ka z�bami. - We czterech zaniesiemy go do ober�y.
- W tej kupie �elastwa nie uniesiemy go daleko - stwierdzi� sceptycznie wuj Mateusz.
We czterech szybko uporali si� z �elazn� skorup�. Nast�pnie owin�li bezw�adne cia�o p�aszczami, a z kij�w i sznur�w sklecili nosze i u�o�yli na nich m�odzie�ca. Katarzyna zdo�a�a si� ju� opanowa� i opatrzy�a mu ran� na g�owie, u�ywaj�c do tego swojej chustki. Podczas tych czynno�ci ranny nie otworzy� oczu. Jedynie kiedy zdejmowano z niego zbroj�, z jego gard�a wyrwa�a si� skarga, a potem druga, gdy przek�adano go na nosze.
- Musi mie� z�aman� nog� - oznajmi� Piotr, obmacuj�c starymi, lecz wprawnymi palcami spuchni�t� ko�czyn�.
W ko�cu ruszyli w drog�. Katarzyna nie zgodzi�a si� wsi��� na mulic�.
Chcia�a i�� obok noszy. Spod p�aszczy przykrywaj�cych rannego wysun�a si� du�a, m�ska d�o�,kt�ra przyci�ga�a j� jak magnes, tote� nie opiera�a si� d�ugo ch�ci, aby wzi�� j� w swoje r�ce. D�o� okaza�a si� zimna i wilgotna.
Kilka kropel krwi perli�o si� w g��bokich za�amaniach sk�ry. Katarzyna wytar�a je chusteczk�. Po jakim� czasie d�o� rozgrza�a si� w jej ciep�ych r�kach.
Noc by�a ciemna i g�ucha, a wszyscy przemoczeni do suchej nitki, kiedy wreszcie w ciemno�ciach zab�ysn�o �wiat�o latarni, zawieszonej u wr�t gospody U Karola Wielkiego.
Godzin� p�niej ka�dy by� w swoim pokoju, a ranny spoczywa� w du�ym ��ku z zas�onami z czerwonej ser�y, tkaniny o sko�nym splocie.
Ober�a znajdowa�a si� na skrzy�owaniu dr�g i, na szcz�cie, by�a jedn� z najlepszych w tej okolicy.
* * * Przybycie rannego rycerza i jego eskorty wywo�a�o zamieszanie, poniewa� wszystkie miejsca by�y ju� zaj�te przez karawan� kupc�w jad�cych do Brugii. W ko�cu jednak znalaz� si� pok�j dla rannego, a Katarzyn� ulokowano w niewielkim pokoiku, gdzie szybko przygotowano jej ��ko. Poczciwy Mateusz oraz s�u�ba musieli si� zadowoli� wi�zk� s�omy w stajni.
- Nie pierwszy to i nie ostatni raz - skwitowa� ca�� rzecz filozoficznie.
Stan nieznajomego, kt�ry ci�gle nie odzyskiwa� przytomno�ci, bardzo go niepokoi�. Rana g�owy, spowodowana bez w�tpienia mocnym pchni�ciem, kt�re wgi�o blach� he�mu, nadal krwawi�a.
Ich wej�cie do ober�y zosta�o zauwa�one przez podr�nych siedz�cych w du�ej sali przy kolacji. Do Mateusza i Katarzyny zbli�y�a si� oryginalna posta�. Sukiennik cz�sto spotyka� muzu�man�w w Brugii i na innych s�ynnych targach, tote� widok turbanu nie by� dla niego zaskoczeniem. Ale ten osobnik odbiega� od przeci�tno�ci.
By� to chudy i ma�y cz�owieczek, tak ma�y, �e gin�� nieomal pod olbrzymim, czerwonym turbanem. Stopy odziane mia� w niebieskie skarpetki i czerwone pantofle. D�uga suknia z grubego adamaszku okrywa�a go do kolan. W talii �ci�ni�ty by� zwojem cienkiego p��tna, zza kt�rego wystawa�a z�ocona r�koje�� pugina�u. Ten str�j, cho� tak rzucaj�cy si� w oczy, by� niczym w por�wnaniu z sam� osob�. Jego chuda, niew�tpliwie m�oda twarz ozdobiona by�a niezwykle d�ug�, �nie�nobia�� brod�, nad kt�r� wznosi� si� ma�y, delikatny nos. Za nieznajomym sz�o dw�ch s�u��cych Murzyn�w, kt�- rych pot�ny wzrost kontrastowa� z ich niepozornym panem. Ten�e sk�oni� si� uni�enie przed kupcem i jego siostrzenic�, krzy�uj�c na piersi delikatne d�onie.
- Niech Allach ma was w opiece! - rzek� p�ynnie po francusku, lekko sepleni�c. - Doniesiono mi, �e jest w�r�d was ranny, wi�c jestem! Nazywam si� Abu-al-Khayr, przybywam z Kordoby i jestem najwi�kszym medykiem �wiata islamu.
Na s�owo �medyk" Katarzyna nie mog�a powstrzyma� �miechu.
Niezwyk�a godno�� ma�ego cz�owieczka w turbanie, kt�ry nie m�g�by si� poszczyci� skromno�ci�, mia�a w sobie co� nieodparcie komicznego.
- Rzeczywi�cie, mamy rannego... - zacz�a, lecz medyk ruchem r�ki nakaza� jej cisz�, o�wiadczaj�c surowo: - Zwracam si� do tego szacownego starca. Kobiety u nas nie maj� prawa g�osu!
Speszona Katarzyna poczerwienia�a a� po uszy, a Mateusz widz�c to, z wielkim trudem powstrzymywa� si� od �miechu, chocia� nie by�a to odpowiednia chwila, aby zniech�ca� maj�cego dobre zamiary medyka.
- Istotnie, mamy tu rannego - odpowiedzia�, odwzajemniaj�c uk�on. - To m�ody rycerz; znale�li�my go nad brzegiem rzeki. Jest w nie najlepszym stanie.
- Musz� go zbada� - rzek� Abu-al-Khayr i wszed� do pokoju, gdzie znajdowa� si� ranny.
Za nim pod��yli jego dwaj Murzyni, z kt�rych jeden ni�s� du�y, malowany kufer z drewna cedrowego, a drugi naczynko z cyzelowanego srebra. W du�ym ��ku, kt�re wraz z kominkiem zajmowa�o prawie ca�y pok�j, ranny rycerz wydawa� si� jeszcze bledszy ni� przed chwil�. U jego wezg�owia sta� Piotr i tamponem z szarpi pr�bowa� zatrzyma� stru�k� krwi sp�ywaj�c� ze skroni rannego.
- Przyprowadzili�my medyka - wyja�ni� Mateusz, widz�c zdziwienie starego s�ugi.
- Dzi�ki Bogu! Najwy�szy czas! On ci�gle krwawi!
- Zaraz si� nim zajm� - o�wiadczy� Arab, daj�c znak s�ugom, aby z�o�yli ci�ary obok ��ka. Podni�s� r�ce do g�ry, odrzucaj�c szerokie r�kawy a� na ramiona i wprawnym ruchem dotkn�� czo�a rannego.
- Nie ma z�amania - stwierdzi� - tylko �y�ka p�k�a. Niech no kto� mi przyniesie w naczynku �aru z paleniska!
Piotr zerwa� si� z miejsca, a Katarzyna stan�a u wezg�owia ��ka.
Ma�y medyk popatrzy� na ni� z wyrazem dezaprobaty.
- Czy jeste� �on� tego m�odzie�ca? - spyta� nieufnie.
- Ale� nie! Nawet go nie znam. Pomimo to zostan� przy nim! - o�wiadczy�a stanowczo dziewczyna.
Ma�y cz�owieczek najwidoczniej nie lubi� kobiet, nie zdo�a� jednak usun�� Katarzyny. Westchn�� pogardliwie, po czym zacz�� grzeba� w swoim kufrze w stercie b�yszcz�cych stalowych narz�dzi, niezliczonej liczbie fiolek, ma�ych fajansowych pojemniczk�w, czarnych, czerwonych, zielonych i bia�ych. Delikatnie wyj�� spo�r�d tych przedmiot�w co�, co przypomina�o ma�� piecz�tk�. Mia�o r�czk� zdobion� cyzelowanymi ptakami i li��mi.
Dok�adnie wytar� instrument ma�ym tamponem, uprzednio nas�czonym tajemniczym p�ynem, a nast�pnie w�o�y� go do naczynia wype�nionego �arem, kt�re przyni�s� Piotr. Katarzyna wytrzeszcza�a oczy z przera�enia.
- Co mu zrobicie?Ma�y medyk nie mia� najmniejszej ochoty na rozmow� z Katarzyn�, lecz nie potrafi� trzyma� j�zyka za z�bami, gdy chodzi�o o obja�nienie zabiegu.
- Przecie� to oczywiste! Wypal� t� ran�, aby zamkn�� przerwan� �y�k�. To samo praktykuj� wasi beznadziejni medycy.
Zdecydowanym ruchem uj�� r�czk� narz�dzia i zbli�y� roz�arzone �elazo do oczyszczonej przez siebie rany. Katarzyna zamkn�a oczy, a jej paznokcie odruchowo wpi�y si� w zaci�ni�t� d�o�. Us�ysza�a krzyk rannego i poczu�a siln� wo� spalonej sk�ry i w�os�w.
- Delikacik z niego! - skomentowa� Abu-al-Khayr. - Ledwo musn��em ran�, a ten ju� krzyczy.
- Gdyby to wam przy�o�ono roz�arzone �elazo do skroni - krzykn�a Katarzyna, patrz�c z przej�ciem na wykrzywion� z b�lu twarz m�odzie�ca - co by�cie powiedzieli?
- Powiedzia�bym, �e to dobrze, je�eli ma zatamowa� krew i uratowa� mi �ycie. Wszyscy mo�ecie zobaczy�, �e krew przesta�a p�yn��. Teraz posmaruj� ran� cudownym balsamem i za kilka dni pozostanie tylko ma�a blizna, gdy� rana nie jest zbyt g��boka.
M�wi�c to, wyj�� z kufra ma�y, zielony, fajansowy s�oik bogato zdobiony kolorowymi kwiatkami, nabra� z niego na czubek ig�y odrobin� balsamu, kt�ry przy�o�y� do skroni rannego. Za pomoc� ma�ego kawa�ka kwadracika z p��tna roztar� balsam na ranie, po czym ze zdumiewaj�c� zr�czno�ci� wykona� niezwyk�y opatrunek, okr�caj�c nim w�osy m�odzie�ca i zaciskaj�c mocno na �uchwach niczym kobiecy czepek. Katarzyna przygl�da�a si� tym czynno�ciom z wielkim zainteresowaniem. Ranny pod wp�ywem balsamu przesta� j�cze�, a pok�j nape�ni� si� ostr�, lecz przyjemn� woni�.
- Co to za balsam? - spyta�a Katarzyna.
- Nazywamy go balsamem Matarea - odpowiedzia� oboj�tnie medyk, nie uwa�aj�c za stosowne udzieli� bli�szych wyja�nie�. - Pochodzi z Egiptu... Czy ten cz�owiek ma wi�cej ran?
- Obawiam si�, �e ma z�aman� nog� - powiedzia� milcz�cy dot�d Mateusz.
- Zobaczmy j�! - rzuci� medyk.
Nie przejmuj�c si� obecno�ci� dziewczyny, odrzuci� koce i po�ciel z rannego, odkrywaj�c cia�o m�odzie�ca, kt�rego Mateusz przy pomocy Piotra rozebra� przed po�o�eniem do ��ka. To nag�e ukazanie si� m�skiej nago�ci spowodowa�o, �e sukiennik zaczerwieni� si� a� po uszy.
- Wyjd� st�d, Katarzyno! - rozkaza� gro�nie, chwytaj�c siostrzenic� za rami� i pr�buj�c wyci�gn�� j� z pokoju.
Ma�y doktor zatrzyma� go surowym spojrzeniem.
- Oto �mieszna pruderia chrze�cija�ska! Cia�o m�czyzny jest najwspanialszym dzie�em Allacha, podobnie jak cia�o konia! Ta kobieta da kiedy� �ycie m�czyznom takim jak on, dlaczego wi�c widok cia�a mia�by obra�a� jej oczy? Staro�ytni Grecy rze�bili nagie pos�gi, kt�re zdobi�y �wi�- tynie ich bog�w.
- Moja siostrzenica jest jeszcze m�od� dziewczyn� - zaprotestowa� Mateusz, nie puszczaj�c r�ki Katarzyny.
- Nie b�dzie ni� d�ugo. Jest na to zbyt pi�kna!... Nie lubi� kobiet. S� g�upie, krzykliwe i p�ytkie, ale potrafi� oceni� ich urod�... Ta dziewczyna jest arcydzie�em w swoim rodzaju... Podobnie jak nasz ranny. Czy widzieli�cie kiedykolwiek co� bardziej doskona�ego ni� kszta�ty tego rycerza?
Estetyczny entuzjazm Abu-al-Khayra, kt�rego Mateusz nie by� sk�onny podziela�, nie przeszkadza� medykowi w zajmowaniu si� chorym. Przez ca�y czas swej wypowiedzi bada� delikatnie z�aman� nog� rycerza. Mateusz mimo woli wypu�ci� r�k� Katarzyny, podziwiaj�c to opalone cia�o, kt�re l�ni�o lekko w blasku �wiec. Dziewczyna wr�ci�a na swoje miejsce u wezg�owia chorego i patrzy�a uwa�nie. Ma�y doktor powiedzia� prawd�. Ranny rycerz by� istotnie wspaniale zbudowany. Pod jego opalon� sk�r� rysowa�y si� d�ugie musku�y, a na bia�ym prze�cieradle rze�bi�y si� jego szerokie ramiona, tu��w w�ski i umi�niony oraz p�aski brzuch. Przej�ta Katarzyna poczu�a, �e jej r�ce lodowaciej�, a policzki zabarwi� rumieniec.
Abu-al-Khayr z pomoc� swoich niewolnik�w naci�gn�� nog�, aby wyprostowa� z�amanie.
Nagle z ust rycerza wydoby� si� cichy szept: - Gdyby ten potw�r nie zn�ca� si� tak nade mn�, s�dzi�bym, �e znalaz�em si� w raju, gdy� jeste� z pewno�ci� anio�em!... A mo�e jeste� R� i wysz�a� prosto z kart powie�ci starego Lorrisa?
Katarzyna spostrzeg�a, �e dwoje oczu, czarnych jak w�gle i b�yszcz�cych gor�czk�, spogl�da wprost na ni�. Teraz, po odzyskaniu przytomno�ci, z otwartymi oczami, rycerz by� uderzaj�co podobny do Micha�a.
- Na Boga! Panie... jak si� nazywasz? - b�agalnym g�osem wyszepta�a dziewczyna.
Na wykrzywionej z b�lu twarzy, zroszonej kroplami potu, zarysowa� si� u�miech, by szybko ust�pi� miejsca potwornemu grymasowi, kt�ry na kr�tko ukaza� ol�niewaj�co bia�e z�by.
- Chcia�bym najpierw pozna� twoje imi� - z trudem powiedzia� rycerz - lecz by�oby nieprzystojnie pozwoli� czeka� tak pi�knej panience. Nazywam si� Arnold de Montsalvy, pan Lasu Kasztanowego w Owernii. Jestem kapitanem Jego Wysoko�ci delfina Karola.
Chc�c lepiej widzie� dziewczyn�, ranny pr�bowa� podnie�� si� na �okciu, co spowodowa�o natychmiastowy sprzeciw ma�ego medyka.
- Je�eli nie b�dziesz, panie, le�e� spokojnie, zostaniesz kulawy na ca�e �ycie.
Czarne oczy Arnolda, utkwione w Katarzynie, skierowa�y si� ze zdziwieniem na turban medyka i jego niezwyk�ych pomocnik�w. Prze�egna� si� szybko, pr�buj�c wyrwa� nog� z przytrzymuj�cych j� r�k.
- A kt� to taki?! - krzykn�� ze z�o�ci�. - Maur! Niewierny pies! Jakim to prawem odwa�asz si� tkn�� chrze�cijanina, nie boj�c si�, �e zostaniesz rozerwany na strz�py?
Abu-al-Khayr westchn�� zm�czony. Wsun�� r�ce do r�kaw�w; sk�oni� si� uprzejmie.
- Szlachetny rycerz woli z pewno�ci� straci� nog� w najbli�szym terminie? Nie s�dz�, �eby by� tutaj inny doktor. No c�, �a�uj� bardzo, �e o�mieli�em si� zatamowa� jego cenn� krew lej�c� si� strumieniem. O, ja niegodny! Powinienem pozwoli�, �eby si� wykrwawi� a� do ostatniej kropli!
Gniewny i ironiczny ton medyka u�mierzy� rozdra�nienie rycerza.
- S�yszy si� wiele - rzek�, zmieniaj�c ton - o zr�czno�ci tobie podobnych. Zreszt� nie mam wyboru. Kontynuuj swoje dzie�o, a wynagrodz� ci� po kr�lewsku.
- Ciekawe jak?... - wymamrota� pod nosem Abu, podwijaj�c na powr�t r�kawy. - Mia�e� na sobie tylko zbroj�, kiedy czcigodny sukiennik ci� znalaz�.
Mateusz uzna�, �e rycerz za bardzo przygl�da si� jego siostrzenicy, stan�� mi�dzy nimi i zacz�� opowiada�, jak to znale�li go nad brzegiem Escaut, jak uwolnili go ze zbroi i przywie�li do ober�y. M�ody cz�owiek posmutnia� i spowa�nia�. On z kolei opowiedzia� swoj� histori�. Wys�any z poselstwem przez delfina do ksi�cia Burgundii, w asy�cie jednego tylko giermka, zosta� brutalnie zaatakowany z drugiej strony rzeki przez grup� rozb�jnik�w, w po�owie Burgundczyk�w, w po�owie Anglik�w. Napastnicy zrzucili go z konia, okradli i pobili, po czym wrzucili do wody, gdzie o ma�o nie uton��. Szcz�liwie, p�yn�c do brzegu w ci�kiej zbroi, natkn�� si� po drodze na �awic� piasku. Nadludzkim wysi�kiem wydosta� si� na brzeg, gdzie straci� przytomno��. Nie wiedzia�, co mog�o si� sta� z giermkiem.
- Ci bandyci na pewno go zabili - podsumowa� ze smutkiem. - B�dzie mi go brakowa�o, to by� dzielny ch�opak.
Katarzyna patrzy�a na rycerza jak w obraz, jakby niebiosa uczyni�y dla niej cud, oddaj�c jej tego, kt�rego nigdy nie przesta�a kocha�. Mi�dzy ni� a Arnoldem zadzierzgn�y si� niewidzialne wi�zy, kt�re ka�da chwila, ka�de spojrzenie czyni�o silniejszymi i g��bszymi. Wida� by�o, �e rycerz marzy, �eby zosta� na chwil� sam na sam z dziewczyn�. Nawet nie stara� si� ukry�, �e jej uroda zaw�adn�a nim ca�kowicie. Tote� ze wszystkich swych si� zaprotestowa�, kiedy ma�y medyk zbli�y� do jego ust z�ot� czark� z tajemnicz� mikstur�. Chcia� j� odepchn��.
- M�j m�ody panie - skarci� go Maur - je�eli chcesz szybko odzyska� si�y, musisz spa�, to ci pomo�e.
- Spa�? Ale� ja musz� ruszy� w dalsz� drog�, i to jutro! Wioz� list delfina. Musz� jecha� do Brugii!
- Masz z�aman� nog� i zostaniesz w ��ku! - straci� cierpliwo�� Arab.
- Mo�esz ju� nie zasta� ksi�cia w Brugii. Nie mia� tam d�ugo zabawi�, gdy� wzywa�y go sprawy do Dijon... My w�a�nie jedziemy do Dijon - doda�a Katarzyna.
W miar� jak m�wi�a, ciemne oczy Arnolda rozpromienia�y si�. Kiedy zamilk�a, chcia� wyci�gn�� do niej r�k�, a natrafiwszy na suknie Mateusza,
Jego powieki zamyka�y si� pod wp�ywem dzia�ania mocnej, opiumowej mikstury medyka. Wkr�tce rycerz, uspokojony, zapad� w g��boki sen. Wszyscy wyszli z pokoju na palcach, z wyj�tkiem Murzyna, kt�remu medyk kaza� czuwa� nad chorym. Katarzyna, smutno wzdychaj�c, ostatnia opu�ci�a pok�j.
* * * Kompania Abu-al-Khayra okaza�a si� weselsza, ni� przypuszcza�a Katarzyna, pomimo bia�ej brody, kt�ra by�a, jak wyja�ni� Mateuszowi, znakiem rozpoznawczym medyk�w, ludzi wolnych profesji i notabli islamu.
Bogaci mieszczanie mogli nosi� kr�tsz� brod�, farbowan� na kolor niebieski lub zielony. Utrzymanie nieskazitelnej bieli tej pi�knej brody by�o przedmiotem sta�ej troski medyka z Kordoby. Nade wszystko ceni� sobie czysto��, tote� gorzko ubolewa� nad niedoskona�o�ci� urz�dze� sanitarnych w krajach chrze�cija�skich.
- Wasze hammamy, kt�re zwiecie par�wkami - m�wi� pogardliwie - w Kordobie mog�yby s�u�y� co najwy�ej niewolnikom!
Wyj�wszy t� niedogodno��, przyzna� jednak, �e �wiat chrze�cija�ski ma swoje dobre strony i �e jest szerokim polem do do�wiadcze� dla medyk�w, gdy� tu z okazji wojen wypruwa si� wi�cej flak�w ni� na ziemiach islamu. W Kordobie panuje godny po�a�owania zast�j w post�pie sztuki medycznej.
- U was - m�wi� dalej - trupy walaj� si� na ka�dym rozdro�u.
Pomimo m�odego wieku przemierzy� prawie ca�y �wiat, od Bagdadu po Kair, od �r�de� Nilu po Aleksandri�, zawsze w poszukiwaniu wiedzy. Chcia� si� uda� na dw�r ksi�cia Burgundii, wielkiego ksi�cia Zachodu, kt�rego s�awa przekroczy�a ju� morza i g�ry.
- Dzi�ki naszemu spotkaniu nie musz� jecha� do miasta drog� wodn� - powiedzia� do Mateusza. - Pojad� z rannym i b�d� mia� nad nim piecz� a� do Burgundii. Potrzebuje tego. Wyruszamy dopiero za dwa lub trzy dni. Ta ober�a nie jest wcale taka z�a.
Ma�y medyk docenia� miejscow� kuchni�. W�a�nie zabra� si� ochoczo do pulardy z zio�ami, popijaj�c obficie winem ze s�ynnych winnic z Sancerre, zapominaj�c najwidoczniej o zaleceniach Koranu.
- A wi�c spotkamy si� w Dijon - rzek� Mateusz, kt�ry te� sobie nie �a�owa� jad�a.
Katarzyna zadowoli�a si� kubkiem mleka i kromeczk� chleba z miodem, kt�r� skuba�a w roztargnieniu.
- By�oby weselej jecha� razem - powiedzia�a, przypomniawszy sobie, �e wuj chcia� wyruszy� nazajutrz rano.
To niewinne zdanie nieoczekiwanie Mateusza rozz�o�ci�o.
- Nie i nie! - krzykn��, wal�c pi�ci� w st�. - Ruszamy bez zw�oki! Nie podoba�o mi si�, �e ten rycerz tak na ciebie patrzy�, a ty prawie zaleca�a� si� do niego, na m�j parol! Ju� czas, aby� wyja�ni�a mi, sk�d go znasz!...
- Nie licz na to, m�j wuju - przerwa�a zimno Katarzyna. - Nie mam nic do powiedzenia ponad to, �e nigdy dot�d nie spotka�am tego rycerza. Jest tylko bardzo podobny do kogo�, kogo zna�am. Ot i wszystko... A teraz: dobrej nocy!
Dygn�wszy pospiesznie przed Mateuszem i medykiem, przebieg�a izb�, a�eby wuj nie mia� czasu jej zatrzyma�. Wbieg�a po drewnianych schodach i znikn�a w ciemnym i w�skim korytarzu prowadz�cym do pokoi.
Zawaha�a si� przez chwil� przed drzwiami Arnolda, spod kt�rych s�czy�o si� sk�pe �wiat�o. Mia�a wielk� ochot� wej�� i zobaczy� �pi�cego. Jej ma�y pokoik znajdowa� si� przy ko�cu zewn�trznej galerii po przeciwnej stronie pokoju intryguj�cego j� rycerza. Przez chwil� sta�a na wietrze i w deszczu, kt�ry zacina� a� pod dach ganku. Zerwa�a si� burza. Wiatr d�� gwa�townie, miotaj�c strugami deszczu. Chmury sun�y tak nisko, �e wydawa�o si�, i� dotykaj� ziemi. Drzewa wygina�y si�, smagane bezlitosn� nawa�nic�.
Katarzyna pomimo narzuconego na ramiona p�aszcza dr�a�a z zimna.
Podoba� si� jej ten wiecz�r, ta okropna pogoda i rozszala�e �ywio�y, tak harmonizuj�ce z jej wewn�trznym niepokojem. Gwa�towno�� jej �wie�o narodzonego uczucia przera�a�a j� troch�. Nigdy jeszcze nie odczuwa�a takiej przemo�nej potrzeby obecno�ci drugiej osoby, ch�ci dotkni�cia jej, przytulenia si�. Dawna Katarzyna, tak oboj�tna wobec czu�ych wyzna� ch�opc�w, �miej�ca si� z nich z zamierzonym okrucie�stwem, przekszta�ci�a si� w zakochan� kobiet�. Dla niej drogi jej sercu m�czyzna sta� si� jedyn� racj� bytu. Nie by�a ju� nawet tamt� Katarzyn�, kt�ra zap�on�a z rozkoszy pod dotkni�ciem warg Filipa Burgundzkiego...
Co powiedzia�by Mateusz, gdyby j� zasta� w pokoju rannego?...
Zapewne za�nie jak zabity w stajni i nie przyjdzie na g�r�. Po co mia�by to robi�!... Nie mog�c si� d�u�ej opiera� przemo�nemu pragnieniu, pchn�a lekko drzwi i wesz�a do pokoju Arnolda.
Arnold spa�, Murzyn tak�e. Pot�ne cia�o niewolnika z Sudanu, zwini�tego jak du�y pies, zas�ania�o p�omie� kominka. Ranny spoczywa� sztywno, z g�ow� spowit� banda�ami niczym w bia�ym he�mie. Przedziwna konstrukcja z kawa�k�w drewienek i pasemek p��tna nas�czonego papk� z m�ki, kt�r� medyk z Kordoby na�o�y� na z�aman� nog�, zmusza�a go do le�enia na wznak i to unieruchomienie nadawa�o mu nieco tragiczny wygl�d.
Katarzyna zamar�a na moment z wra�enia, wpatruj�c si� w twarz o zamkni�tych oczach. Pod �cian� sta�a drewniana �awa wy�o�ona czerwonymi poduszkami. Katarzyna spr�bowa�a przyci�gn�� j� do ��ka, lecz �awa okaza�a si� dla niej zbyt ci�ka. Zrezygnowana opad�a na ni� i z�o�y�a r�ce na kolanach.
W pokoju s�ycha� by�o tylko oddech chorego, ci�ki i chrapliwy.
Wydawa�o si�, �e nie cierpi. Katarzyna patrz�c na niego, pomy�la�a, �e istotnie by� pi�kniejszy ni� Micha�, bardziej m�ski, dojrzalszy, podczas gdy tamten wchodzi� dopiero w doros�e �ycie. M�g� mie� dwadzie�cia trzy lub dwadzie�cia cztery lata. Pod zawojem upi�tym przez Araba niesko�czona doskona�o�� jego twarzy przypomina�a pi�kny sztych na szkatule. Dumny nos, energiczny podbr�dek z niebieskawym cieniem niezgolonego zarostu.
Jedynie d�ugie rz�sy dodawa�y �agodno�ci tej twarzy. Katarzyna, ku swemu zdumieniu, poddawa�a si� temu czarowi, nie pojmuj�c niepokoju budz�cego si� gdzie� w g��bi serca.
Nagle z p�on�cego stosu spad�o polano, rozsiewaj�c snop iskier, i potoczy�o si� przed palenisko. Dziewczyna wsta�a i szczypcami w�o�y�a je z powrotem do kominka, po czym usiad�a na �awie. Murzyn poruszy� si� nieznacznie, Arnold nawet nie drgn��. Burza oddala�a si�. Tylko deszcz b�bni� jeszcze o dach, ale w ciep�ym pokoiku by�o przyjemnie i bezpiecznie.
Powoli Katarzyna podda�a si� monotonnemu stukowi kropel wody i g�owa opad�a jej na piersi; p�le��c, zasn�a na �awie. Nie mog�a widzie�
Katarzyna nie wiedzia�a, �e ma�y doktor, spotkawszy Mateusza na ganku, zabroni� mu wchodzi� do pokoju chorego, aby nie przerywa� jego lekkiego snu. Tak wi�c sukiennik poszed� spa� do stajni, nie przypuszczaj�c, �e siostrzenica przebywa w pokoju rycerza.
* * * Oko�o czwartej nad ranem Katarzyna unios�a ci�kie powieki. Wstawa� dzie� i na podw�rzu ober�y zachrypni�ty kogut og�asza� wsch�d s�o�ca.
Arnold nawet nie drgn��, a przed wygas�ym kominkiem spa� nadal Murzyn, chrapi�c zawzi�cie. Katarzyna podnios�a si� z trudem, ca�a obola�a, z Zesztywnia�ymi plecami. Na palcach podesz�a do okna, otworzy�a je i wyjrza�a na zewn�trz.
Deszcz przesta� pada�, zostawiaj�c na ziemi olbrzymie ka�u�e, w kt�rych odbija�o si� r�owe niebo. Drzewa, li�cie, trawa, wszystko l�ni�o �wie�o�ci�. Pachnia�o ciep�� stodo�� i mokr� ziemi�, tym swojskim zapachem wsi, kt�ry dziewczyna wch�ania�a z rozkosz�. Przeci�gn�a si� jak kotka, ruchami leniwymi i pe�nymi wdzi�ku, ziewn�a, nast�pnie rozplot�a warkocze, aby da� w�osom troch� swobody. Zanurzy�a r�ce we w�osy, ciesz�c si� ich mi�kkim dotykiem, po czym zamkn�a okno i podesz�a do ��ka.
Rycerz spa� mocno z lekkim grymasem zaci�ni�tych ust i ze zmarszczonym nosem. By� tak m�ody, taki bezbronny i rozczulaj�cy, �e podda�a si� nag�emu odruchowi: przykucn�wszy obok ��ka, opar�a policzek na otwartej d�oni le��cej bezw�adnie na ko�drze. D�o� by�a ciep�a, lecz sk�ra stwardnia�a od ci�g�ego w�adania broni�. Przywar�a do niej ustami z �arliwo�ci�, kt�ra j� sam� zaskoczy�a. Uczu�a �ciskanie w gardle. Mia�a ochot� �mia� si� i p�aka�. Pragn�a, aby ta chwila rozkoszy trwa�a wiecznie.
Wok� niej �wiat przesta� istnie�. Byli tylko ona i Arnold, zamkni�ci w magicznym kr�gu o niewidocznych �cianach. W tej chwili nale�a� do niej, tylko do niej!
Zatracona w marzeniach, Katarzyna nie poczu�a, �e pod jej ustami jedna z d�oni poruszy�a si�, a druga zanurzy�a w g�stwinie jej w�os�w, kt�re rozsypa�y si� po ��ku. Dopiero gdy obie z��czone d�onie uj�y jej twarz, zrozumia�a, �e ranny nie �pi. Patrzy� na ni�, le��c na boku i opieraj�c si� na �okciu, powoli przyci�ga� j� do siebie. Krzykn�a, pr�buj�c oswobodzi� g�ow�.
- Panie... zostaw mnie. Ja...
- Pssst! - us�ysza�a tylko. - Zamilcz!
Poddaj�c si� brzmieniu jego g�osu, umilk�a i przesta�a si� opiera�. Nie mia�a na to si�y ani ochoty. W jej piersi serce wali�o tak mocno, �e prawie j� dusi�o. By�a urzeczona spojrzeniem jego p�on�cych, czarnych oczu, z ka�d� chwil� coraz bli�szych. R�ce m�odzie�ca uwolni�y jej twarz. Zamkn�� j� teraz w swych ramionach, przyci�gaj�c do siebie na ��ko, zach�annie i bez mo�liwo�ci sprzeciwu...
Po�o�y� j� obok siebie, przyciskaj�c do swej muskularnej piersi; cia�em Katarzyny wstrz�sn�� dreszcz. Opalona sk�ra rycerza b�yszcza�a od potu.
Pachnia� ciep�ym ��kiem, gor�czk� i czym� jeszcze, czego dziewczyna nie potrafi�a okre�li�, by� mo�e balsamem, kt�rym medyk posmarowa� ran� na jego skroni. Arnold oddycha� ci�ko, a jego oddech wype�nia� uszy pi�knego wi�nia. Zakl�� przez z�by, poniewa� przeszkadza�a mu unieruchomiona noga. Katarzyna nie pr�bowa�a si� broni�. Pod�wiadomie od dawna czeka�a na chwil�.
J�kn�a, kiedy twarde usta rycerza przywar�y do jej ust, rozgniataj�c je w poca�unku. W jej g�owie rozbrzmiewa�y d�wi�ki dzwon�w. By�y to dzwony rado�ci, tak stare jak sama ziemia. Napi�a si� odruchowo pod dotykiem tych r�k, jakby z ch�ci odgadni�cia prawdy w swoim ciele.
Jak na rannego, Arnold dawa� dowody wyj�tkowego wigoru. �mia�o sobie poczyna� i jego ruchy, szybkie i zdecydowane, by�y ruchami �o�nierza, dla kt�rego liczy si� ka�da sekunda. O dziwo, w tej gwa�towno�ci, kt�ra uniemo�liwia�a sprzeciw, Katarzyna znalaz�a niezwyk�� s�odycz. Poddawa�a si� jej szcz�liwa. Poca�unek przeci�ga� si�, stawa� si� coraz g��bszy, a w dziewczynie zacz�a burzy� si� krew. Nie zdawa�a sobie sprawy z tego, co czyni Arnold, tymczasem on rozpina� jej ko�nierzyk i rozsznurowywa� sukienk�. Dopiero kiedy uwolni� jej usta, aby umie�ci� g�ow� mi�dzy piersiami, poczu�a, �e jest na wp� naga w jego ramionach. Lecz widok w�asnego cia�a, r�owego w �wietle poranka i tak jasnego, zw�aszcza w kontra�cie z czarnymi w�osami Arnolda widocznymi spod opatrunku, nie wywo�a� w niej �adnego skr�powania. Jakby od dawna by�a stworzona do tego, by si� oddawa� temu m�czy�nie, jakby �y�a tylko dla niego, dla jego szcz�cia i rozkoszy.
Arnold rozbiera� j� dalej jedn� r�k�, jednocze�nie pieszcz�c jej cia�o drug�. Jego palce zdawa�y si� waha� przed ka�dym nowym odkryciem, ali�ci zachwycone zdobycz�, zaw�adn�y ni� z gwa�town� rado�ci�. Szepta� przy tym s�owa bez�adne i niezrozumia�e. Po chwili znowu uj�� jej twarz w swe d�onie. W jego oczach malowa�o si� po��danie, a p�omie� czarnych �renic szuka� jej spojrzenia.
- Jeste� pi�kna... - wymamrota� ochryp�ym g�osem. - Taka r�owa, �agodna i czu�a!
Gwa�townie zn�w wzi�� jej usta, przewracaj�c pod siebie gi�tkie cia�o i przechylaj�c do ty�u kr�g�� kibi� dziewczyny. Katarzyna cicho j�kn�a.
Nagle na podw�rzu zabrzmia�o gromkie nawo�ywanie: - Katarzyno! Katarzyno! Gdzie jeste�?
- O Bo�e, to m�j wuj!...
W po�piechu otrz�sn�a si� i odepchn�wszy m�odzie�ca, unios�a si� na ��ku. Dopiero wtedy u�wiadomi�a sobie, �e jest naga i za chwil� mog� otworzy� si� drzwi, a Murzyn, kt�ry w�a�nie si� poruszy�, zaraz si� obudzi.
Czerwona ze wstydu, pragn�a jak najszybciej ubra� si� i wyzwoli� z u�ci- sku, lecz Arnold przyci�gn�� j� do siebie i powiedzia� z odcieniem zawodu w g�osie: - Zosta� jeszcze... Pragn� ci�! Zabij� ka�dego, kto o�mieli si� tu wej��!
- To niemo�liwe! Och, m�j Bo�e! Prosz�, pu�� mnie!
Zwinna jak piskorz wy�lizgn�a si� z ��ka. Ubieraj�c si� niezr�cznie dr��cymi r�kami, spojrza�a na zmienion� twarz rycerza. By� podobny do wyg�odnia�ego wilka, a jego r�ce wyci�ga�y si� ku niej w ge�cie patetycznej pro�by. Nie by� ju� gwa�towny i silny, sta� si� nieszcz�liwym m�czyzn�, kt�ry nie potrafi zatrzyma� po��danej kobiety. Nagle, zupe�nie nieprzewidzianie, zacz�� si� �mia�, odzyskuj�c pewno�� siebie.
- Przecie� nie b�d� zawsze przykuty do ��ka, moja cudna! Jeszcze ci� schwytam! Na �wi�tego Micha�a! Straci�em zmys�y przez ciebie...
- Zapomnij o wszystkim, panie! Zaklinam ci�! -b�agalnie rzek�a Katarzyna, sznuruj�c sukni�. - To ja, o wiele wcze�niej, straci�am dla ciebie
Arnold znowu roze�mia� si� pi�knym, m�odzie�czym, jasnym �miechem, pok�adaj�c si� jak d�ugi na �o�u, zupe�nie rozlu�niony. Jego �miech urwa� si� nagle, a w powa�nym spojrzeniu pojawi�y si� pasja i wyzwanie.
- Zapomnie� o twoich zamglonych oczach? Zapomnie� dr�enia twego cia�a w mych ramionach? Zapomnie� smaku twych boskich ust?... Nawet gdybym mia� �y� sto lat, by�oby to niemo�liwe!... Katarzyno, jak�e s�odkie jest twe imi�, a ty jeste� najcudowniejsz� kobiet�, zrodzon� kiedykolwiek z innej kobiety! Jedyn�, kt�rej pragn�.
Katarzyna, wahaj�c si� mi�dzy ch�ci� s�uchania go a strachem przed wujem Mateuszem, przed�u�a�a moment opuszczenia pokoju. W ko�cu zrobi�a krok w stron� drzwi.
- Odejd�, je�li musisz... ale przedtem podaruj mi jeszcze jeden poca�unek, tylko jeden - b�agalnie wyj�ka� Arnold.
W chwili kiedy mia�a spe�ni� jego pro�b�, niewolnik ma�ego medyka przebudzi� si� na dobre, wsta� i podszed� do kominka, aby roznieci� ogie� na nowo, na szcz�cie nie patrz�c w ich stron�. Z podw�rza dobiega�y odg�osy licznych kopyt ko�skich. S�ycha� by�o te� szcz�k broni. Katarzyna podbieg�a do okna, aby je otworzy�, i zobaczy�a oddzia� z�o�ony z oko�o dwunastu �o�nierzy. Na zbrojach rozpozna�a czarnopopielate, kr�tkie opo�cze wyszywane srebrn� nici� - ubi�r stra�y osobistej ksi�cia Filipa Burgundzkiego. Na ich piersiach widnia� ksi���cy herb...
- To s� �o�nierze z gwardii ksi�cia Burgundii - powiedzia�a Katarzyna.
- Jest z nimi oficer...
W tej chwili zsiad� z konia poka�nej postury rycerz w bia�ym pi�ropuszu i zbli�y� si� do Mateusza, kt�ry w towarzystwie Araba spacerowa� po dziedzi�cu. Nieco niezgrabny ch�d i d�wi�czny g�os nowo przyby�ego zdradzi�y Katarzynie, kim jest.
- Ale� to kapitan Jakub de Roussay! - zakrzykn�a. Arnold wyd�� usta.
- Dalib�g! Widz�, �e zdradzasz znajomo�� rzeczy! Na m�j parol!
Czy�by� zna�a tych wszystkich przekl�tych Burgundczyk�w?
- Zapominasz, panie, �e mieszkam w Dijon i �e jestem poddan� Jego Wysoko�ci ksi�cia Filipa!
Tymczasem kapitan de Roussay wszcz�� rozmow� z sukiennikiem i jego dono�ny g�os dobieg� do uszu Katarzyny.
- Ciesz� si�, �e ci� spotykam, mistrzu Gautherinie. W rzeczy samej, szuka�em ci�.
Mateusz, ca�y w uk�onach, zapomnia� na chwil� o Katarzynie.
- Mnie szuka�e�?... Co za honor.
- Ciebie i twojej czaruj�cej siostrzenicy! Jego Wysoko�� ksi��� Filip, w obawie przed zb�jcami grasuj�cymi po okolicy, posy�a mnie jako wasz� eskort�. Mam was bezpiecznie doprowadzi� do Dijon, ciebie i panienk� Legoix.
Katarzyna nie us�ysza�a nic wi�cej, gdy� w tej chwili za jej plecami wybuch� gromki g�os Arnolda: - Legoix?!... Kto tu si� nazywa Legoix?
Katarzyna, odwr�ciwszy si� gwa�townie, zobaczy�a Arnolda wyprostowanego na ��ku i bledszego ni� papier. Jego czarne oczy p�on�y gniewem, r�k� odrzuci� nakrycie, gotowy do skoku. Widz�c to, niewolnik podbieg� do niego i otoczy� go muskularnymi ramionami, uniemo�liwiaj�c jakikolwiek ruch. Lecz Arnold wyrwa� si� jak ob��kany z �elaznego u�cisku czarnych ramion.
- Kto nosi to przekl�te nazwisko? Kogo zowi� Legoix? Zaskoczona tym nieoczekiwanym wybuchem gniewu, Katarzyna znieruchomia�a.
- Ty...???
W okamgnieniu wyraz twarzy m�odzie�ca zmieni� si� nie do poznania, przechodz�c z os�upienia w gniew, a� po g�uch� nienawi��. Patrzy� na ni�, jakby widzia� j� po raz pierwszy.
- To ty nazywasz si� Legoix? - spyta� t�pym g�osem. - Powiedz, jeste� mo�e krewn� tych paryskich rze�nik�w, kt�rzy przed laty przelali tyle krwi?
- Byli moimi kuzynami, lecz...
- Zamilcz, nieszcz�sna dziewczyno! Ani s�owa wi�cej! Id� precz!
- Jak to? Dlaczego?...
- Id� precz, m�wi�!... Odejd�, zanim sam ci� st�d wyrzuc�!
Przysi�g�em sobie w dniu rozpaczy, �e zabij� ka�dego, kto nosi to nazwisko.
Ciebie oszcz�dz�, gdy� jeste� kobiet�... nie chc� ci� nigdy wi�cej widzie�...!
Katarzyna s�ucha�a w niemym zdumieniu s��w m�czyzny, kt�ry jeszcze przed chwil� omdlewa� z rozkoszy w jej ramionach, patrzy� z mi�o�ci� w jej oczy. W niedorzeczny spos�b nagle stawa� si� jej wrogiem.
- Pos�uchaj mnie uwa�nie! Mia�em brata... wspania�ego, ukochanego brata, kt�rego uwielbia�em. Zaci�gn�� si� na s�u�b� do ksi�cia Gujenny. W czasie zamieszek wznieconych przez Caboche'a zosta� uj�ty przez rze�nik�w, zabity i po�wiartowany jak zwierz�. By� m�ody, dzielny i pi�kny.
Nigdy nikomu nie uczyni� �adnej krzywdy, a oni podci�li mu gard�o jak prosi�ciu. Tym morderc� by� niejaki Wilhelm Legoix. Teraz ju� wiesz...
Wi�c odejd�, zniknij z mych oczu i pro� Pana Boga, aby�my si� nigdy wi�cej nie spotkali!
W g�osie Arnolda by�o tyle gniewu i rozpaczy, �e do oczu Katarzyny nap�yn�y �zy. Zmiana by�a zbyt okrutna i brutalna; run�� �wiat mi�o�ci, kt�ry otwar� si� przed ni� tak niedawno, spe�nione marzenie rozwia�o si� w absurdalny spos�b. Jak m�g� tak bezlito�nie obci��a� j� win� za �mier� Micha�a, podczas gdy to w�a�nie przez niego wszystko utraci�a?
- Na Boga! Pos�uchaj mnie, panie! Nie oskar�aj mnie, nie wys�uchawszy najpierw moich wyja�nie�! Czy�by� nie wiedzia�, co si� wydarzy�o tamtego tragicznego dnia, kiedy zgin�� tw�j brat? Czy�by� nie wiedzia�, �e...
Arnold przerwa� jej brutalnie, wskazuj�c palcem drzwi.
- Wiem wszystko a� nadto dobrze! Precz! Wzbudzasz moj� odraz�, nie mog� znie�� twego widoku! Czekaj� na ciebie na dole. Czy� nie s�ysza�em, jak �w rycerz, kt�ry niedawno przyby�, m�wi�, �e ksi��� Burgundii przysy�a go do twej ochrony? Ile� honor�w! Ile atencji!... Nietrudno odgadn��, kim jeste� naprawd�; ksi��� uchodzi za mi�o�nika pi�knych kobiet, czy� nie?
- Nie jestem �kim�" dla ksi�cia Filipa - zbuntowa�a si� Katarzyna, czerwieni�c si� po uszy. - Wprost przeciwnie! Chcia� mnie wrzuci� do lochu, i to niedawno! Co ty na to, panie?
�miech Arnolda by� jeszcze bardziej obra�liwy ni� jego s�owa.
- Co ja na to? Zapewne nie natrudzi� si� zbytnio, by ci� zdoby�, s�dz�c wed�ug mego w�asnego do�wiadczenia. �atwo dajesz si� posi���, dziewko niecna!
Katarzyna wyda�a okrzyk �miertelnie ranionego zwierz�cia, a z jej oczu trysn�y �zy i potoczy�y si� po policzkach, spadaj�c na szyj�.
Wyci�gn�a do Arnolda dr��ce r�ce.
- Lito�ci, panie... Czym�e zas�u�y�am sobie na takie traktowanie?
Czy�by� nie zrozumia�, �e...
- Co takiego? - przerwa� Arnold sarkastycznie. - Czy to, �e zaledwie wysz�a� z ��ka Filipa, nie czekaj�c, w�lizn�a� si� do mojego?! A mo�e tylko wype�nia�a� rozkazy?... Kt� to wie?... Ten napad... i wasza pomoc by�y mo�e zr�cznie zaplanowane... Twoje zadanie polega�o na tym, aby wle�� mi do ��ka, a�eby wyci�gn�� ze mnie cel mojej misji... Moje gratulacje! Przyznaj�, �e prawie ci si� to uda�o. Dalib�g! O ma�o co nie oszala�em przed chwil�. To prawda, nie spotka�em dot�d dziewczyny tak poci�gaj�cej jak ty... Ale, dosy� tego! Znikaj!Oszala�a ze z�o�ci Katarzyna rzuci�a si� w kierunku Arnolda, zaciskaj�c pi�ci.
- Nie odejd�, dop�ki mnie nie wys�uchasz, panie! -krzykn�a zdecydowanym g�osem. - I zanim nie uzyskam twych przeprosin!
- Przeprasza�? Tak�... - parskn�� ranny, rzucaj�c okropn� obelg�.
Pod ci�arem straszliwej zniewagi Katarzyna cofn�a si�, zakrywaj�c twarz r�kami, jakby w obawie przed nast�pnym policzkiem. Jej odwaga i gniew opu�ci�y j�. Pi�kny romans przeistoczy� si� w groteskow� i upadlaj�c� fars�. Pomy�la�a, �e nie warto walczy�, gdy� Arnolda za�lepia nienawi��.
Zrezygnowana odwr�ci�a si� i ruszy�a w stron� drzwi. Ju� mia�a je otworzy�, gdy nag�y przyp�yw dumy nakaza� jej zmieni� zamiar. Odwr�ci�a si� do niego, podnosz�c dumnie g�ow� otoczon� aureol� rozwianych w�os�w.
Utkwi�a pogardliwy wzrok w czarnych �renicach swego prze�ladowcy, kt�ry w z�o�ci, napinaj�c do granic mo�liwo�ci wszystkie swoje musku�y, podobny by� w tej chwili do dzikiego zwierz�cia gotowego do skoku. Jedynie absurdalny bia�y turban, z lekka pomi�ty w czasie ostatnich wydarze�, odbiera� mu nieco wojowniczy wygl�d.
- Nadejdzie taki dzie� - rzek�a zimno Katarzyna - �e b�dziesz si� czo�ga� u mych st�p, b�agaj�c, abym zapomnia�a o twoich s�owach, Arnoldzie de Montsalvy, panie Lasu Kasztanowego! Wtedy b�dzie ju� za p�no i nie zaznasz mej lito�ci! Tw�j brat by� dobry i �agodny... i kocha�am
Chcia�a wyj�� i w�a�nie mia�a przekroczy� pr�g, kiedy gwa�towne uderzenie omal�e nie powali�o jej na pod�og�. Ledwo zd��y�a oprze� si� o �cian�, by nie upa��. By�a to poduszka, ci�ni�ta pewn� r�k�. Oszo�omiona dziewczyna spojrza�a na Arnolda, kt�ry �mia� si�, ukazuj�c bia�e z�by.
- Je�eli jeszcze cho� raz wym�wisz imi� mego brata, plugawa dziewko, udusz� ci� w�asnymi r�kami! Dzi�ki niebiosom, �e nie mog� si� ruszy�. Nazwisko Montsalvy nie mo�e by� zniewa�ane przez takie jak ty...
Nie sko�czy� diatryby, bo Katarzyna jednym susem dopad�a go i wymierzy�a mocny i g�o�ny policzek.
Zaw�j na g�owie rannego zachwia� si�, a z rany na czole pociek�a stru�ka krwi i sp�yn�a po jego nieogolonym policzku. Nieprzytomna z gniewu, zapomnia�a, �e ma do czynienia z rannym. Widok krwi powstrzyma� jej zap�dy, nie wzbudzaj�c jednak �adnych wyrzut�w sumienia. W g��bi duszy poczu�a zadowolenie, �e mog�a sprawi� mu b�l. Zapragn�a naraz, by cierpia� jeszcze bardziej. Chcia�a szarpa� jego cia�o z�bami i paznokciami, zgasi� to bezczelne spojrzenie pe�ne pogardy. Arnold machinalnie podni�s� d�o� do lewego policzka. Tego rodzaju przygoda spotyka�a go po raz pierwszy w �yciu i nie m�g� och�on�� z wra�enia. Katarzyna popatrzy�a na niego z nieukrywanym zadowoleniem.
- Dzi�ki temu - rzek�a grzecznie - lepiej mnie zapami�tasz, panie!
Po czym, sk�oniwszy si� z przesadn� uprzejmo�ci�, wysz�a z pokoju z godno�ci� obra�onej kr�lowej, pozostawiaj�c Arnolda jego os�upieniu.
Dopiero za drzwiami poczu�a, �e jest u kresu si�, i, by si� troch� uspokoi�, opar�a si� o ch�odn� �cian�. Spoza drewnianych drzwi dobiega�y jej uszu potworne przekle�stwa rannego, na kt�re przesta�a reagowa�. Czym�e by�a teraz dla niej jego z�o��? To, co by�o straszne, to okrutny cios, jaki jej zada�, tak bezwzgl�dny, �e chcia�a krzycze�. Ju� nigdy nie b�d� razem! B�d� si� zawsze nienawidzi� z powodu nieporozumienia, kt�rego ambicja Katarzyny nie pozwoli�a wi�cej wyja�nia�. Poniewa� nie chcia� jej wys�ucha� dzisiaj, wi�c niech nigdy nie pozna prawdy!... Ten niewolnik dumy rodowej!
Zamkn�a oczy, staraj�c si� z�apa� oddech. �omocz�ce serce powoli uspokaja�o si�, burza ust�powa�a, wraca� spok�j... Uni�s�szy powieki, ujrza�a przed sob� ma�ego medyka, kt�ry spogl�da� na ni� powa�nie spod olbrzymiego turbanu, podobnego do gigantycznej piwonii. Katarzyn� za- skoczy� wyraz wsp�czucia, maluj�cy si� w oczach Maura.
- ��cie�ka mi�o�ci us�ana jest cierniami i krwi�" - wyrecytowa� cicho. - �Wy, kt�rzy ni� idziecie, zdejmijcie czapki z g��w!..." Dziewczyna ukradkiem otar�a �z� sp�ywaj�c� po policzku.
- Czyje to s�owa?
Abu-al-Khayr wzruszy� ramionami, k�ad�c d�o� na klamce. By� ni�szy od Katarzyny o p� g�owy, nie licz�c turbanu, lecz by�o w nim tyle godno�ci, �e wyda� si� jej olbrzymem.
- Perskiego poety, kt�ry �y� dawno temu. Nazywa� si� Hafiz i zna� si� na ludzkiej duszy... z wyj�tkiem mo�e duszy w�asnej �ony, przez kt�r� wiele wycierpia�. Widz�, �e i ty cierpisz, moje dziecko. Zadr�czasz si� przez m�czyzn� pi�knego, acz niebezpiecznego jak szpada z Toledo. Twe serce krwawi... C�, patrz�c na was, by�bym przysi�g�, �e jeste�cie sobie przeznaczeni i stworzycie jeden z tych rzadko spotykanych, b�ogos�awionych zwi�zk�w, kt�rych tak niewiele na �wiecie.
- Pomyli�e� si�, panie - westchn�a ci�ko Katarzyna - i ja tak�e.
Uwierzy�am, �e mnie kocha, ale on mnie nienawidzi i mn� pogardza.
Powiedzia�, �e nigdy wi�cej nie chce mnie widzie�.
Medyk wybuchn�� szczerym �miechem, nie zwa�aj�c na ura�on� min� dziewczyny.
- Poeta Hafiz powiedzia� te�: �Obawiam si�, a przyznam to z r�k� na sercu, czy �wi�ci, gardz�cy opilcami, nie zanios� kiedy� swoich modlitw do gospody". Nienawidzi, lecz pragnie ci�! Czego wi�cej ci trzeba? Kiedy kobieta zabiera ze sob� po��danie m�czyzny, mo�e by� pewna, �e go kiedy� odnajdzie. Trzeba ci wiedzie�, �e rozgniewany m�czyzna rozpuszcza
Abu-al-Khayr pok�oni� si� Katarzynie, po czym gestem d�oni wezwa� jednego z czarnych s�u��cych, stoj�cego nieopodal nieruchomo jak figura z mahoniu, i wszed� do pokoju. Dziewczyna uda�a si� do swojej izby, aby doprowadzi� si� do porz�dku. Z podw�rza dobieg� j� znowu g�os wuja, kt�ry ci�gle jej szuka�. Wychyli�a si� przez balustrad� ganku i krzykn�a: - Zaraz schodz�, m�j wuju! - i wesz�a do izby.
Kilka chwil potem by�a ju� ubrana w br�zow�, we�nian� sukienk� i p�aszcz od ksi�cia Filipa. Ze �ci�le splecionymi warkoczami pod przylegaj�cym jedwabnym czepkiem, kt�ry nadawa� jej wygl�d m�odego zakonnika, zesz�a majestatycznie na dziedziniec, �ci�gaj�c na siebie na wp� zachwycone, na wp� w�ciek�e spojrzenie wuja oraz pe�en niemego podziwu wzrok kapitana de Roussaya. Podbieg� do niej, aby poda� jej r�k� i przeprowadzi� w�r�d ka�u�y.
Z roztargnionym u�miechem opar�a palce na wyci�gni�tej d�oni i podesz�a do wuja, kt�ry sta� podparty pod boki, w -jak zwykle - niedbale na�o�onym czepku.
- Witaj, wuju. Jak si� spa�o?
- Gdzie si� podziewa�a�? - z�yma� si� Mateusz, sk�adaj�c szybki poca�unek na jej czole. - Od godziny wypluwam sobie p�uca!
- Spacerowa�am, lecz trawa by�a mokra i musia�am p�j�� si� przebra�.
Czy ju� ruszamy?
- Teraz ci si� spieszy? Wydawa�o mi si�, �e o wiele bardziej obchodzi ci� nasze wczorajsze znalezisko...
Niepotrzebne mu ju� nasze mi�osierdzie. A wi�c ruszajmy, spieszy mi si� do domu!Zdecydowanym krokiem zbli�y�a si� do mulic, kt�re czeka�y przygotowane do drogi. Stary Piotr przytrzyma� jej strzemi�. U�miechaj�c si� do kapitana, rzek�a: - Dzi�kuj� ci, panie. Dzi�kuj� te� Jego Wysoko�ci ksi�ciu Filipowi, �e przys�a� ci� do nas. Wielki to zaszczyt, ale i przyjemno�� podr�owa� w twojej kompanii.
Promieniej�cy rado�ci� kapitan wsiad� na konia i da� swoimi ludziom sygna� do drogi. Tak pochlebne s�owa Katarzyny wzbudzi�y w jego sercu cich� nadziej�. Wzgl�dy okazywane dziewczynie przez ksi�cia oznacza�y a� nazbyt wyra�nie jego zainteresowanie pi�knym stworzeniem z Dijon i Jakub nie w�tpi�, �e Katarzyna przeznaczona jest w�adcy. Poniewa� jednak kobieta ma prawo wyboru, warto by�o tak�e spr�bowa� szcz�cia w trakcie podr�y.
Spi�� konia ostro, aby dogoni� mulic� Katarzyny i kontynuowa� tak obiecuj�c� rozmow�. Lecz dziewczyna nagle zamilk�a, jakby jej mow� odj�o. Na awanse kapitana ledwo odpowiada�a, zachowuj�c prawie nieruchom� twarz i spuszczone powieki. Zrezygnowany Jakub jecha� w ciszy, podziwiaj�c jej pi�kny profil w obramowaniu cennego futra. Mateusz, uspokojony obecno�ci� eskorty, zasn�� w siodle, ko�ysany r�wnym krokiem wierzchowca. Za nimi ci�gn�a s�u�ba i oddzia� rycerzy ksi�cia. Pogr��ona w my�lach Katarzyna przywo�ywa�a obraz roznami�tnionego Arnolda.
Wszystko sta�o si� tak nagle... W jej spokojnym dot�d �yciu nast�pi�y tak gwa�towne zmiany, �e czu�a oszo�omienie jak po wypiciu zbyt du�ej ilo�ci s�odkiego wina. Aby zn�w stan�� na ziemi, potrzebowa�a teraz spokoju domu rodzinnego, obecno�ci czu�ej matki, rozm�w z Luiz� i Sar�. O tak!
Zw�aszcza z Sar�! Ona zawsze wszystko zgadywa�a, potrafi�a czyta� w duszy Katarzyny jak w otwartej ksi�dze. Umia�a te� wiele wyt�umaczy�, gdy� nikt nie zna� m�czyzn r�wnie dobrze, jak ona. Katarzyna poczu�a tak przemo�n� potrzeb� rozmowy z Sar�, �e by�aby nawet zam�czy�a swoj� mulic�, byleby dojecha� jak najszybciej do Dijon. Tymczasem droga przez Flandri� d�u�y�a si� coraz bardziej.
Poranna msza w ko�ciele Notre Dame w Dijon dobiega�a ko�ca. Na zewn�trz gor�ce lipcowe s�o�ce l�ni�o na tysi�cach wie� ko�cielnych ksi���cego miasta, lecz w �rodku by�o tak mroczno, �e prawie nic nie by�o wida�. Ten zwykle s�abo o�wietlony, gotycki ko�ci� wydawa� si� jeszcze ciemniejszy z powodu czarnych kir�w zwisaj�cych od sklepie�. Od tygodnia we wszystkich �wi�tyniach i na fasadach wielu dom�w wisia�y podobne przybrania, gdy� Burgundia obchodzi�a �a�ob� po stracie swojej ksi�niczki.
Michalina Francuska zmar�a nagle �smego lipca w swoim pa�acu w Gandawie. Tak nagle, �e nawet m�wiono po cichu o truci�nie.
Chodzi�y s�uchy, �e m�oda ksi�niczka czyni�a wielkie starania, aby zbli�y� si� do swojego brata, delfina Karola, i �e kr�lowa Izabela, jej okropna matka, nie chcia�a zgody mi�dzy zi�ciem a znienawidzonym synem.
To kr�lowa mianowa�a dw�rk� Michaliny pani� de Viesville, kt�r� podej- rzewano, �e przyczyni�a si� do �mierci ksi�niczki. Ksi��� Filip wyjecha� nagle do Gandawy, pozostawiaj�c Dijon pieczy swojej matki, ksi�niczki Ma�gorzaty Bawarskiej, kuzynki Izabeli... krewnej, a zarazem wroga.
O tym wszystkim rozmy�la�a Katarzyna, kl�cz�c obok Luizy i czekaj�c, a� sko�czy swe mod�y, ci�gn�ce si� jak zawsze w niesko�czono��.
Luiza od czasu zamieszkania w Dijon zapa�a�a przedziwnym uczuciem religijnym do Czarnej Madonny, figurki z ciemnego drewna stoj�cej od lat w ko�ciele parafialnym, zwanej Nasz� Pani� Dobrej Nadziei. Luiza sp�dza�a d�ugie godziny w kaplicy, wpatrzona w figurk� o d�ugiej, smutnej twarzy dziewicy roma�skiej z Dzieci�tkiem Jezus na r�ku, ledwo widoczn� w rozb�yskach z�oce� i p�omieniach �wiec. Katarzyna r�wnie� modli�a si� do Czarnej Madonny, lecz �le znosi�a d�ugie kl�czenie. Ulega�a jedynie dlatego, by zrobi� przyjemno�� Luizie i unikn�� wym�wek siostry.
Od czasu ucieczki z Pary�a Luiza bardzo si� zmieni�a. W tej zgry�liwej starej pannie, maj�cej ponad dwadzie�cia sze�� lat, z trudno�ci� mo�na by�o
Na Luizie odczucia matki nie robi�y �adnego wra�enia. Wydawa�o si�, i� dziewczyna nie ma serca lub �e post�puje jak zad�umiona. Pogardza�a sob� do tego stopnia, �e nie odwa�y�aby si� zbli�y� do mur�w ko�cio�a. Grzech ci��y� jej jak kula u nogi. Trwa�o to oko�o roku...
Pewnego dnia, jesieni� 1414 roku, przechodzi� przez miasto w�drowny kupiec. Szed� z P�nocy i, zdro�ony, zatrzyma� si� u Mateusza, aby sprzeda� bia�og�owom ig�y do szycia i rob�tek. Usiad�, �eby troch� odsapn��, i opowiedzia�, jak to Caboche z cz�ci� swoich ludzi uciek� do Bapaume. Na nieszcz�cie dla nich miasto zosta�o wkr�tce zdobyte przez armaniak�w.
Szymon Oprawca wpad� w ich r�ce i zosta� powieszony bez ceregieli, podob- ny los spotka� jego ludzi... Handlarz nie m�g� poj��, dlaczego pod koniec
Od tej chwili w Luizie nast�pi�y zmiany. Zacz�a ubiera� si� odpowiednio, cho� przywdziewa�a tylko czarne stroje jak wdowa i nadal chodzi�a we w�osiennicy. W pi�tki po�ci�a ca�y dzie�, po czym udawa�a si� do Notre Dame, gdzie d�ugo i �arliwie modli�a si� do Czarnej Madonny, zanim podesz�a do konfesjona�u. Potem ju� zacz�a prowadzi� normalne �y- cie, cho� wype�nione pokutami i umartwianiem si�.
- Wkr�tce wst�pi do klasztoru - przepowiedzia�a Sara. - Zawsze tego pragn�a.
Nie by�a to prawda. Luiza nie chcia�a ju� wst�pi� do klasztoru, poniewa� straci�a cnot�, kt�r� pragn�a ofiarowa� Bogu. Odnalaz�a drog� do Ko�cio�a, lecz nie czu�a si� godna �y� w�r�d dziewcz�t bez reszty po�wi�conych Panu. Sw� pogard� dla samej siebie rozszerzy�a na ca�� ludz- ko�� do tego stopnia, �e s�siedzi, je�li nawet podziwiali jej zalety i surow� pobo�no��, obawiali si� jej szorstkiego charakteru.
* * * Podczas gdy Luiza ko�czy�a mod�y, Katarzyna ziewa�a i rozgl�da�a si� doko�a. Nagle dostrzeg�a wysokiego m�czyzn� stoj�cego nieopodal z ramionami skrzy�owanymi na piersi. Z wyprostowan� dumnie g�ow� i oczami utkwionymi w b�yszcz�cym o�tarzu robi� wra�enie, jakby rozmawia� z Panem Bogiem jak r�wny z r�wnym. W jego postawie nie by�o odrobiny pokory, jaka przystoi cz�owiekowi w obliczu Najwy�szego Majestatu, ale raczej co� bliskiego wyzwaniu.
By� to pan Garin de Brazey, wielki skarbnik Burgundii, skarbnik ksi���cych klejnot�w koronnych, nosz�cy ponadto tytu� koniuszego ksi�cia Filipa, tytu� czysto honorowy, lecz wyr�niaj�cy tego zamo�nego mieszczanina jako jednego z najbogatszych mieszka�c�w Dijon. Chodzi� do ko�cio�a tylko w niedziele i �wi�ta, i to zawsze z wielk� pomp�. Dlatego Katarzyna, kt�ra zna�a go ze s�yszenia, zdziwi�a si�, widz�c go o tak wczesnej porze i na dodatek w dzie� powszedni. By� to m�czyzna oko�o czterdziestki, wysoki i solidnie zbudowany. Jego twarz o wyrazistych rysach, z profilem niczym z antycznej monety, by�aby pi�kna, gdyby nie grymas ironii wykrzywiaj�cy w�skie usta. Na g�owie nosi� obszerny kaptur z czarnego weluru z naszytym klejnotem przedstawiaj�cym �wi�tego Jerzego.
Lewe oko pana Garina zas�ania�a czarna przepaska. Wielki skarbnik straci� je w wieku szesnastu lat w bitwie pod Nicopolis, w czasie szalonej wyprawy krzy�owej na Turk�w, w kt�rej towarzyszy� Janowi bez Trwogi, naonczas jeszcze ksi�ciu de Nevers. M�ody koniuszy zosta� pojmany wraz ze swym panem. Z owych czas�w wzi�y pocz�tek jego fortuna i szlachectwo, kt�re otrzyma� za po�wi�cenie okazane w�adcy w ci�kich chwilach.
Dla kobiet w Dijon Garin de Brazey stanowi� wielk� zagadk�, gdy� uparcie pozostawa� w stanie kawalerskim; nigdy nie spojrza� na �adn� z nich pomimo licznych zabieg�w i zakus�w p�ci pi�knej. By� bogaty, do�� przystojny, ustosunkowany u dworu, uchodz�cy za my�liciela, nie by�o wi�c takiej rodziny w�r�d mieszcza�stwa czy drobnej szlachty, kt�ra by nie przyj�a go ch�tnie do swego grona. On jednak zdawa� si� nie zauwa�a� awans�w, jakie mu czyniono, i ci�gle mieszka� sam we wspania�ym pa�acu, otoczony liczn� s�u�b� i cennymi zbiorami.
Luiza sko�czy�a swe mod�y, wsta�a z kl�czek i obie siostry wysz�y z kaplicy, zag��biaj�c si� w mroczne wn�trze ko�cio�a. Jedyne oko wielkiego skarbnika wpatrywa�o si� w Katarzyn�. Im bardziej dziewcz�ta oddala�y si� od aureoli blasku Czarnej Madonny, tym ciemno�ci stawa�y si� bardziej nieprzeniknione. Sz�y ostro�nie, jedna za drug�, gdy� w ko�cio�ach chowano
Katarzyna si�ga�a do du�ej, miedzianej kropielnicy, kiedy jej stopa natrafi�a na p�kni�t� p�yt�. Osun�a si� gwa�townie na posadzk� z okrzykiem b�lu.
- Jaka z ciebie gapa - b�kn�a Luiza. - Mog�aby� uwa�a�!
- Ale� tutaj nic nie wida� - odpar�a Katarzyna, chc�c si� podnie��, lecz z j�kiem upad�a z powrotem.
- Luizo, nie mog� wsta�! Z pewno�ci� skr�ci�am nog�. Pom� mi...
- Pozw�l, �e ci pomog� - us�ysza�a nad sob� niski m�ski g�os.
Jednocze�nie spostrzeg�a du�� ciemn� posta� pochylaj�c� si� nad ni�.
Sucha i ciep�a r�ka chwyci�a j�, podnosz�c z posadzki, podczas gdy silne rami� obejmowa�o jej tali�.
- Oprzyj si� na mym ramieniu bez obawy. Przy bramie czekaj� moi ludzie, kt�rzy zanios� ci� do domu.
Luiza pobieg�a przodem i otworzy�a bram�, wpuszczaj�c szerok� strug� o�lepiaj�cego �wiat�a. Katarzyna mog�a w ko�cu przyjrze� si� twarzy m�czyzny trzymaj�cego j� w ramionach: by� to Garin de Brazey.
- Ale�, panie, nie zadawaj sobie tyle trudu... Stopa ju� mniej boli. Za chwil� b�d� mog�a na niej stan��.
- Czy� nie m�wi�a�, �e jest zwichni�ta?
- To dlatego, �e b�l w pierwszej chwili by� bardzo silny. Teraz czuj�, �e przechodzi. Ju� jest ca�kiem dobrze! Dzi�kuj� ci, panie!...
W bramie uwolni�a si� od ramienia, kt�re j� podtrzymywa�o, ale nie stara�o si� jej zatrzyma�, po czym niepewnie wykona�a nie�mia�y uk�on, rumieni�c si� przy tym nieznacznie.
- Przykro mi, panie, �e przerwa�am ci mod�y...
Na twarzy wielkiego skarbnika pojawi� si� grymas mog�cy od biedy uj�� za pr�b� u�miechu. W pe�nym s�o�cu czarna przepaska na oku dodawa�a obliczu dostojnika dramatycznego wyrazu, a czarny str�j pog��bia� to wra�enie.
- Niczego nie przerwa�a� - odpar� kr�tko - a poza tym bardzo ci do twarzy z tym rumie�cem.
Nie by� to komplement, raczej zwyk�e stwierdzenie faktu. Wielki skarbnik sk�oni� si� pospiesznie i oddali� na plac, gdzie czeka� na niego s�u��cy, trzymaj�c za uzd� czarnego narowistego konia. Katarzyna zobaczy�a, jak Garin de Brazey lekko wskoczy� na konia i znikn�� w ulicy Kowali.
- Je�eli sko�czy�a� ju� si� mizdrzy� - oznajmi�a Luiza bez cienia wsp�czucia - mo�emy wraca�. Wiesz, �e matka na nas czeka, a wuj Mateusz spodziewa si�, �e pomo�esz mu w rachunkach.
Katarzyna bez s�owa pod��y�a za siostr�. Droga z ko�cio�a do domu przy ulicy du Griffon, gdzie wuj Mateusz mia� sklepik z materia�ami, nie by�a d�uga. Katarzyna odwr�ci�a si� jeszcze, by zerkn�� na fasad� ko�cio�a, gdzie w�r�d fantastycznych kamiennych rzygaczy widoczna by�a �mieszna posta� z �elaza, kt�ra na du�ym zegarze z br�zu m�oteczkiem wybija�a godziny. Figurk� t�, zwan� Jacquemartem, ksi��� Filip �mia�y, dziadek obecnego ksi�cia, zdj�� z dzwonu alarmowego w Courtrai wiele lat temu, aby w ten spos�b ukara� zbuntowanych mieszka�c�w miasta.
Od tego czasu Jacquemart stanowi� nieodzowny element �ycia mieszka�c�w Dijon i sta� si� jednym z jego symboli. Katarzyna zawsze posy�a�a mu przyjacielski u�miech na jego niewysok� wie�yczk�.
- No, idziesz wreszcie? - niecierpliwi�a si� Luiza.
- Id�, id�. Nie nud�!
Dziewcz�ta przesz�y g�siego wzd�u� obwa�owania pa�acu ksi���t. Przy kaplicy ksi���cej Luiza prze�egna�a si� pospiesznie. Katarzyna zrobi�a to
* * * Katarzyna po powrocie z Flandrii nie czu�a si� pogodzona z sam� sob� i cia�em, kt�re jakby nie nale�a�o do niej. Z trudem te� powraca�a do ustalonego od lat, niezmiennego �adu rodzinnego. To spokojne mieszcza�skie �ycie, p�yn�ce bez niespodzianek, wydawa�o jej si� teraz niezno�ne.
Pomy�le�, �e wystarczy�o tak niewiele, aby j� wyrwa� z jej ma�ego, bezbarwnego �wiatka i skierowa� na nieznane dot�d �cie�ki. Wystarczy�o spoliczkowa� gandawskiego ku�nierza, aby rozszala�y si� �ywio�y przeznaczenia. Najpierw ten policzek, kt�ry op�ni� ich wyjazd z Brugii, rzucaj�c j� nieomal w ramiona ksi�cia Filipa, a potem nieoczekiwane spotkanie rannego rycerza na drodze... By�a taka chwila, kiedy Katarzyna my�la�a, �e otwieraj� si� przed ni� bramy ol�niewaj�cej przysz�o�ci. Ale te bramy zatrzasn�y si� nagle wraz z g�o�nym pla�ni�ciem wymierzonego przez ni� nast�pnego policzka. W�a�ciwie bieg wydarze� zamkn�� si� mi�dzy jednym a drugim spoliczkowaniem, lecz Katarzyna przeczuwa�a, �e to nie mo�e trwa� d�ugo i �e co� si� jeszcze wydarzy.
Aby si� o tym przekona�, wystarczy�o spojrze� w k�t pokoju. Tam, siedz�c na poz�acanej �erdzi, drzema�a wspania�a papuga z czerwonymi i niebieskimi pi�rami. Pewnego poranka przyni�s� ptaka, w darze od ksi�cia, pa� Filipa. Katarzyna u�miechn�a si� na wspomnienie tego dnia oraz miny wuja na widok egzotycznego stworzenia, kt�re okr�g�ymi aroganckimi oczami bacznie mu si� przygl�da�o. Mateusz, dowiedziawszy si�, �e to prezent dla Katarzyny od ksi�cia, a� poczerwienia� ze z�o�ci.
- Jego Wysoko�� jest dla nas a� nadto �askaw! - rzek� do niewzruszonego pazia, kt�ry czeka�, aby go uwolniono od ci�aru. - Moja siostrzenica jest pann� i nie godzi si� jej przyjmowa� tak cennego prezentu.
Nie wiedzia�, jak wyrazi� swoj� my�l, aby nie obrazi� w�adcy, lecz pa� w lot go zrozumia�.
- Nie mog� zabra� Gedeona z powrotem, gdy� to obrazi�oby Jego Wysoko�� - odpar�.
- To mnie Jego Wysoko�� obra�a - odparowa� Mateusz - s�dz�c, �e moja siostrzenica mog�aby przyj�� jego ho�dy. Reputacja m�odej dziewczyny jest spraw� niezmiernie delikatn�!
Gedeon, widocznie uznaj�c, �e dyskusja si� przeci�ga, postanowi� w��czy� si� do debaty. Otworzy� sw�j du�y, czerwony dzi�b (co czyni�o go podobnym z profilu do wuja Mateusza) i zaskrzecza�: - Drrrrrrogi... ksi���! Drrrrrrogi... ksi���!
Mateusz zachwycony, �e ptak przem�wi�, pozwoli� paziowi odej��.
Katarzyna, ubawiona sytuacj�, mog�a zabra� gadaj�c� papug� do swojego pokoju. Gedeon w kr�tkim czasie sta� si� ulubion� rozrywk� ca�ego domu, a w szczeg�lno�ci wuja, kt�ry lubi� si� z nim droczy�.
Katarzyna sta�a przed lustrem, poprawiaj�c uczesanie, kiedy do jej uszu dobieg� t�tent kopyt. Przez okno zobaczy�a g�ste tumany kurzu wzbijaj�ce si� spod n�g rumaka, jako �e ulice w Dijon nie by�y wybrukowane. W je�d�cu przeje�d�aj�cym powoli �rodkiem ulicy rozpozna�a pana Garina de Brazeya. W tej samej chwili Garin podni�s� g�ow� i widz�c Katarzyn�, uk�oni� si� jej z wielk� powag�. Odda�a mu uk�on i zap�oniona uciek�a w g��b pokoju, zastanawiaj�c si�, co oznacza to kolejne spotkanie, kt�re nast�pi�o tak szybko po pierwszym. Czy�by przyjecha� kupowa� materia�y?... Nie, bo us�ysza�a oddalaj�cy si� t�tent. G�adz�c machinalnie swoj� zielon� sukienk�, zesz�a na d�, aby odszuka� wuja.
W jego kantorku znalaz�a sukiennika pochylonego nad czarnym drewnianym pulpitem, z g�sim pi�rem zatkni�tym za ucho, robi�cego rachunki w du�ej, oprawnej w sk�r� ksi�dze. Widz�c, �e wuj jest bardzo zaj�ty, Katarzyna postanowi�a pom�c staremu Piotrowi w uk�adaniu nowych materia��w nades�anych w�a�nie z Italii. Bardzo lubi�a dotyka� tych wspania�ych tkanin. By�y tam brokaty z Mediolanu i welury z Wenecji, kt�re zamawia�y tylko dobrze urodzone, bogate panie. Ona nigdy nie w�o�y r�wnie wykwintnych. Jej szczeg�ln� uwag� zwr�ci� niezwyk�y brokat przetykany srebrn� nitk�, z wyhaftowanymi na blador�owym tle fantastycznymi ptakami.
- Popatrz na to cudo! - rzek�a do Piotra, upinaj�c na sobie r�bek materia�u. - Chcia�abym nosi� co� takiego!
Stary Piotr uwa�a� w g��bi serca, �e Katarzyna godna jest wszystkich wspania�o�ci, wi�c popatrzy� na ni� z pob�a�liwymi u�miechem.
- Popro� mistrza Mateusza, �eby ci go podarowa� - odpar�. - Mo�e si� zgodzi. Na twoim miejscu poprosi�bym jeszcze o tamten.
Wskaza� na wenecki welur w du�e kwiaty na z�otym tle, a Katarzyna z okrzykiem zachwytu ju� mia�a go dotkn��, gdy doszed� ich grzmi�cy g�os Mateusza: - Zostawcie materia�y w spokoju! S� delikatne i bardzo drogie!
- Wiem o tym - odpar�a dziewczyna z westchnieniem �alu - lecz tw�j sklep, wuju, jest jedynym miejscem, gdzie mog� chocia� dotkn�� takich wspania�o�ci...
Wskaza�a na pootwierane szafy z r�wniutkimi stosami aksamit�w, cienkich jedwabi i mi�kkich welur�w. W innych znowu k��bi�y si� zwoje koronek delikatnych jak w�osy anielskie, woale z Mosulu, lekkie i szeleszcz�ce tiule. W jeszcze dalszych schowane by�y materia�y po�cielowe z Szampanii i Anglii, mi�kkie blanszety utkane przez kobiety z Valenciennes, po�ciel z Florencji, r�wnie delikatna i b�yszcz�ca jak jedwabie...
Mateusz pospiesznie zabra� z r�k Katarzyny r�owy brokat, przedmiot jej westchnie�, Piotrowi wyrwa� czarno-z�oty welur i zacz�� skrz�tnie uk�ada� je w worku z mocnego bia�ego p��tna, dorzucaj�c do nich niezliczon� ilo�� kolorowych jedwabi, jednobarwnych i w paski, kt�re wybra� z ostatniej dostawy.
- Wszystko to jest ju� sprzedane - wyja�ni� - na zam�wienie pana de Brazeya. Przyjedzie po to p�niej. Katarzyno, id� sko�czy� rachunki z tygodnia i przesta� marzy�! Mam teraz spraw� do za�atwienia w mie�cie, gdy wr�c�, wszystko ma by� w najlepszym porz�dku. By�bym zapomnia�!
Przygotuj te� rachunek dla pani de Chateauvillain i przypilnuj, a�eby zmierzy� ten turkusowy welur, na kt�ry czeka �ona pana de Toulongeona!
Z westchnieniem zawodu Katarzyna wysz�a ze sklepu i uda�a si� do kantorka wuja. Grube ksi�gi, ca�e zapisane rzymskimi cyframi, nudzi�y j� okropnie. Jedyne, co j� ciekawi�o, to odczytywanie nazw dalekich kraj�w, sk�d wuj sprowadza� swoje towary, krain o magicznym brzmieniu. Od czasu powrotu z Flandrii w�r�d szeleszcz�cych pergaminowych kart pojawia�a si� ogorza�a twarz Arnolda. Kiedy to si� zdarza�o, Katarzynie zawsze zbiera�o si� na p�acz, gdy� my�la�a wtedy o nieprzebytej odleg�o�ci, jaka dzieli�a j�, siostrzenic� zwyk�ego sukiennika z Dijon, od ksi���cego rycerza. K�opot�w dope�nia�a jeszcze ta jego pogarda i tocz�ca si� wojna, kt�ra ustawia�a ich w
Tego poranka wyj�tkowo Arnold by� nieobecny w my�lach Katarzyny.
Umoczywszy g�sie pi�ro w atramencie, wzi�a si� ochoczo do pracy. Jej my�li zaprz�tni�te by�y brokatem, kt�ry bardzo jej si� spodoba�. Czy�by wielki skarbnik, ubieraj�cy si� zawsze na czarno, zdecydowa� nagle, �e w r�owym b�dzie mu bardziej do twarzy?
Pomimo zapewnie� o rych�ym powrocie Mateusza nie by�o przez ca�y dzie�. W porze obiadowej przys�a� pos�a�ca z wiadomo�ci�, �e wr�ci dopiero na kolacj�, lecz i kolacja czeka�a na niego na pr�no. Gdy w ko�cu si� pojawi�, natychmiast wezwa� do siebie Jacquett� i zamkn�� si� z ni� w swoim pokoju bez �adnych wyja�nie�.
* * * Nast�pnego dnia rano, kiedy Katarzyna otworzy�a oczy, ku swemu zdziwieniu ujrza�a obok ��ka Sar� czekaj�c� na jej przebudzenie. Zwykle budzi�a j� Luiza, i to do�� bezceremonialnie, jeszcze przed �witem, spiesz�c na porann� msz�.
- Dzisiaj b�dzie wielki dzie�, moja owieczko - rzek�a Cyganka tajemniczo, podaj�c jej koszul�. - Matka z wujem chc� z tob� m�wi�.
- O czym?... Mo�e wiesz?
- Owszem, wiem, lecz nie mog� ci niczego zdradzi�. Katarzyna, zaciekawiona i znaj�ca sw�j wp�yw na star� powierniczk�, sta�a si� przymilna, aby dowiedzie� si� czego� wi�cej.
- Powiedz przynajmniej, czy to co� przyjemnego?
- Szczerze m�wi�c... trudno mi powiedzie�. Mo�e tak... a mo�e nie...
Wstawaj szybko!
Sara zacz�a si� krz�ta�, nala�a wody do miednicy, przygotowa�a r�czniki. Katarzyna, nie zwracaj�c uwagi na podan� jej koszul�, wyskoczy�a z ��ka, tak jak j� Pan B�g stworzy�, gdy� nie by�o w zwyczaju spa� w koszuli. Poza tym nigdy nie wstydzi�a si� Sary, kt�ra by�a dla niej drug� matk�.
Ta Cyganka wcale si� nie zmieni�a przez te wszystkie lata. Mimo zbli�aj�cej si� czterdziestki nadal by�a pi�kn� kobiet� i nie mia�a ani jednego siwego w�osa. Jedynie jej cia�o zaokr�gli�o si� gdzieniegdzie, cho� serce pozosta�o dzikie i niezale�ne. Potrafi�a czasem znikn�� na dwa lub trzy dni i nikt nie wiedzia�, gdzie si� podziewa. Mo�e z wyj�tkiem Barnaby... Lecz �ebrak umia� dochowa� tajemnicy, gdy� w jego tajemniczym i niebezpiecznym �wiatku by�o w zwyczaju trzyma� j�zyk za z�bami.
Katarzyna zabra�a si� do swojej toalety; poczu�a na sobie zadumane spojrzenie Sary.
- Dlaczego tak mi si� przygl�dasz? - spyta�a dziewczyna. - Uwa�asz, �e jestem brzydka?
- Brzydka?! Czekasz na komplementy?... Nie, z pewno�ci� nie... raczej nie dosy� brzydka! Bo widzisz, to nie zawsze korzystne dla dziewczyny by� zbyt pi�kn�. Patrz�c na ciebie, pomy�la�am, �e niewielu m�czyzn mog�oby ci si� oprze� i nie oszale� na widok twojego cia�a. Ale kobieta taka jak ty, stworzona do mi�o�ci, niestety... musi sia� r�wnocze�nie �mier�...
- Co masz na my�li? - spyta�a niezmiernie zdziwiona Katarzyna.
Sara cz�sto wypowiada�a dziwne s�owa i przewa�nie nie chcia�a ich wyja�nia�, jakby g�o�no my�la�a. Tak te� by�o i tym razem.
- Nic takiego - odpar�a kr�tko, podaj�c dziewczynie jej zielon� sukienk� z poprzedniego dnia. - Ubierz si� i zejd� na d�!
Kiedy Sara si� oddali�a, Katarzyna pospiesznie doko�czy�a toalet�.
Zwi�za�a w�osy zielon� wst��k� i pojawi�a si� we wsp�lnej izbie, gdzie czeka�a na ni� rodzina. Mateusz z powa�n� i zatroskan� min� zaj�� miejsce w
- Ju� jestem - zaszczebiota�a weso�o Katarzyna. - Co si� sta�o?
Spojrzeli na ni�, jakby j� widzieli po raz pierwszy.
Katarzyna, zauwa�ywszy �zy w oczach matki, podbieg�a do niej, ukl�k�a i obj�a j�, opieraj�c g�ow� na matczynych kolanach.
- Matko... co ci jest? Dlaczego p�aczesz? Na Boga, co si� dzieje?
- To nic, to nic... moje kochanie - z trudem odpowiedzia�a Jacquetta. - Mo�e to ze szcz�cia...
- Jak to... ze szcz�cia?
- Ale� tak... by� mo�e... Wuj najlepiej wszystko ci opowie.
Mateusz wsta� z fotela i zacz�� chodzi� tam i z powrotem po obszernej izbie. Jego kroki by�y ci�sze ni� zwykle i d�ugo zwleka� z zabraniem g�osu.
W ko�cu zatrzyma� si� przed Katarzyn� i zapyta�: - Pami�tasz materia�y z Italii, kt�re tak ci si� spodoba�y? Ten r�owy brokat?...
- Ale� oczywi�cie! - odpar�a dziewczyna. - Zam�wienie pana Garina de Brazeya, czy� nie tak?
- W�a�nie... Je�li masz na nie ochot�... s� twoje... - Jak to... moje?...
Czy�by wuj nagle postrada� zmys�y? Z jakiej to przyczyny znamienity Garin de Brazey obdarowywa�by tak hojnie siostrzenic� dostawcy?
Spojrzenie Katarzyny przenosi�o si� z matki na wuja, aby si� upewni�, czy to nie sen. Obydwoje czekali na jej odpowied�.
- Lecz... dlaczego? - ponowi�a pytanie Katarzyna.
Mateusz odwr�ci� si�, podszed� do okna, wyjrza� na zewn�trz, urwa� listek bazylii w doniczce i powr�ci� do zebranych z zak�opotan� min�.
- Dlatego... �e pan de Brazey czyni nam zaszczyt i prosi nas o twoj� r�k� - wyrzuci� z siebie pospiesznie. - Wczoraj odwiedzi�em go, a on przedstawi� mi sw�j zamiar, kt�remu nie mam nic do zarzucenia.
Powtarzam, jest to dla nas wielki zaszczyt - m�wi�, odzyskawszy pewno�� siebie.
- Ale� przesta� wreszcie! - przerwa�a Jacquetta. - Nie naciskaj na ma��!
- Wcale nie naciskam! - odpar� niecierpliwie. - Sam nie jestem pewien, czy pragn� tego ma��e�stwa. M�wi� tylko, jak jest, ot i wszystko! Co o tym s�dzisz, Katarzyno?
Katarzyna nie odpar�a nic. By�a to dla niej zbyt wielka niespodzianka, chocia� wydawa�o jej si� od wczoraj, �e wielki skarbnik postanowi� wkroczy� w jej �ycie.
- Dlaczego pan Garin chce mnie za �on�? - spyta�a dociekliwie.
- Zdaje si�, �e ci� kocha - odpar� Mateusz. - Nie ma w tym nic dziwnego. Powiedzia� mi, �e nigdy nie spotka� pi�kniejszej panny, a ja znam wi�cej takich, kt�rzy s�dz� podobnie... Co mam mu odpowiedzie�?
Jacquetta znowu zaprotestowa�a: - Nie tak szybko, Mateuszu! Wszystko to jest dla naszej dziecinki nowe i nieoczekiwane. Trzeba da� jej czas, aby mog�a przyzwyczai� si� do tej my�li.
No c�, nale�a�o si� przyzwyczai�. W wiernym zwierciadle swej pami�ci Katarzyna ujrza�a nieco niepokoj�c� twarz pana Garina z przepask� na oku. Zrozumia�a, jakim dumnym i zimnym jest cz�owiekiem. Przypomina� posta� z gobelinu, kt�ra nagle o�y�a. Ale... nie wychodzi si� przecie� za haftowan� posta�!
- Doceniam zaszczyt, jaki mnie spotka� - powiedzia�a bez wahania - mimo to prosz� odpowiedzie� panu de Brazey, �e nie zamierzam wychodzi� za m��. Zreszt�, nie kocham go... ale tego nie musicie mu m�wi�.
- Odmawiasz wi�c?
Mateusz by� zdumiony. Spodziewa� si�, owszem, zdziwienia, by� mo�e zachwytu. O�wiadczyny tak bogatej i wa�nej osobisto�ci mog�y przyt�oczy� m�od�, skromn� dziewczyn� ogromem zaszczytu. Ale �eby odrzuca� je tak bezceremonialnie i bez zastanowienia? Tego poczciwy Mateusz za nic nie m�g� poj��.
Katarzyna usiad�a obok matki i wzi�a jej d�o� w swoje r�ce. Nie by�a przybita ani wzruszona. Jej pi�kne, jasne spojrzenie by�o spokojne i przejrzyste. Odpowiedzia�a bez emocji: - Oczywi�cie, �e odmawiam. Do tej pory odrzuci�am tyle dobrych partii, kt�re mi znale�li�cie, poniewa� nie kocha�am. Nie kocham te� pana de Brazeya. Dlatego nie wyjd� za niego za m��.
�elazna konsekwencja Katarzyny najwyra�niej nie spodoba�a si� Mateuszowi, kt�ry zachmurzy� si� i powiedzia�, nie ukrywaj�c zawodu: - Czy nie pomy�la�a�, �e zosta�aby� najbogatsz� pani� w Dijon?
Nosi�aby� najpi�kniejsze stroje. Mia�aby� wspania�y dom, szafy wype�nione toaletami, o kt�rych teraz mo�esz tylko marzy�, kr�lewsk� bi�uteri�, s�u�by bez liku, znalaz�aby� si� na dworze...
- ...i ka�dej nocy k�ad�abym si� do ��ka obok m�czyzny, kt�rego nie kocham! - przerwa�a Katarzyna. - Nie, drogi wuju, nie nalegaj, prosz�!
- Na nieszcz�cie - rzek� Mateusz, nie patrz�c jej w oczy - nie mo�esz odm�wi�... Musisz wyj�� za Garina de Brazeya. To jest rozkaz...
Us�yszawszy te s�owa, Katarzyna straci�a cierpliwo��. Skoczy�a na r�wne nogi i trz�s�c si� ze z�o�ci, kt�ra zabarwi�a jej policzki i zap�on�a w oczach tysi�cem iskier, stan�a przed Mateuszem.
- Jaki rozkaz? Czyj rozkaz?
- Naszego ksi�cia. Masz, czytaj!
Z kuferka stoj�cego na stole Mateusz wyj�� zw�j pergaminu opatrzony ksi���cymi piecz�ciami i poda� go Katarzynie.
- Przekaza� mi go Garin de Brazey wraz z uroczystymi o�wiadczynami.
Zanim nadejdzie zima, b�dziesz pani� de Brazey...
Katarzyna sp�dzi�a ca�y dzie� zamkni�ta w swoim pokoju. Nikt do niej nie zagl�da�, gdy� wuj Mateusz, przera�ony jej wybuchem, uzna�, �e lepiej jej nie dra�ni�. Nawet Sara znikn�a, udaj�c si� bez �adnych wyja�nie� w sobie tylko znane, tajemnicze miejsce. Siedz�c na ��ku ze splecionymi na kolanach r�kami, Katarzyna rozmy�la�a, maj�c Gedeona za jedyne towarzystwo. Papuga, wyczuwaj�c, �e jej pani prze�ywa rozterk�, posmutnia�a i nie wydawa�a z siebie �adnego g�osu. Siedzia�a na �erdzi ze schowan� w pi�rach g�ow� i udawa�a, �e �pi.
Katarzynie powoli przechodzi�a z�o��, lecz jej serce nadal si� buntowa�o. S�dzi�a dot�d, �e ksi��� by� jej �yczliwy, a tymczasem wyda� ten dziwny rozkaz. Wyj�� za pana Garina, cz�owieka, kt�rego nie kocha�a, nie wspominaj�c ju� o tym, �e prawie go nie zna�a! Ponadto sam spos�b za�a- twienia sprawy by� dalece niemi�y. Czy�by Filip traktowa� j� jak swoj� w�asno�� i decydowa� o jej losie wed�ug w�asnego uznania, chocia� nawet nie by�a jego poddan�! Powiedzia�a przecie� Mateuszowi: �Nie jestem poddan� ksi�cia Filipa. Nie musz� i nie b�d� go s�ucha�!".
- To dla nas b�dzie ruina, wi�zienie... a mo�e i gorzej. Ja jestem poddanym ksi�cia i wiernym obywatelem. Ty mieszkasz pod moim dachem, jeste� moj� siostrzenic�. Jeste� wi�c tak�e jego poddan�, czy chcesz tego, czy nie...
Katarzyna za nic w �wiecie nie chcia�a podda� si� wielkiemu skarbnikowi, ona, kt�ra do tej pory zawsze opiera�a si� podobnym zakusom.
By�, rzecz jasna, Arnold i tamten rozkoszny, a zarazem okrutny poranek.
Poniewa� szcz�cie j� omin�o, Katarzyna wracaj�c z Flandrii, przyrzek�a sobie, �e nie b�dzie nale�e� do nikogo pr�cz Arnolda, kt�ry posiad� jej my�li i serce, a niewiele brakowa�o, i�by posiad� jej cia�o.
W my�lach Katarzyny pojawili si� tak�e inni m�czy�ni: Garin ze swoj� okropn� przepask�, m�ody kapitan de Roussay beznadziejnie w niej zakochany, z mi�o�ci do niej got�w pope�ni� ka�de szale�stwo. Przez jej g�ow� przebieg�a nagle my�l, czyby nie da� si� porwa� kapitanowi. Przecie� tylko na to czeka�... No tak, lecz wtedy musia�aby mu odda� to, czego tak pragn��. Katarzyna nie mia�a ochoty nale�e� ani do Jakuba, ani do Garina.
Znaczy�oby to odda� si� innemu m�czy�nie ni� Arnold. Tego nie chcia�a za nic w �wiecie.
Nagle przypomnia�a sobie o Barnabie. Przecie� �ebrak potrafi� jak nikt inny wychodzi� ca�o z najgorszych opresji. Wyprowadzi� ich z obl�onego Pary�a, uratowa� Luiz� z r�k Caboche'a i eskortowa� ca�� rodzin� bezpiecznie do Dijon przez ziemie n�kane wojn�, napadami rozb�jnik�w i z�odziei. Mia� w zanadrzu setki sztuczek i sposob�w. Ko�cz�c swe samotne rozmy�lania, Katarzyna postanowi�a, �e uda si� do Barnaba, gdy� nie mo�e bezczynnie czeka�, a� on odwiedzi ich dom. Czas nagli�.
Barnaba rzadko pokazywa� si� na spokojnej ulicy du Griffon. Mimo niem�odego ju� wieku handlarz fa�szywymi relikwiami wola� sw�j niebezpieczny, lecz za to �ywy i barwny �wiat. Czasem tylko pojawia� si� w domu sukiennika, jak dawniej nonszalancki i umorusany. Wyci�ga� d�ugie nogi przy kominku, aby si� ogrza�. Potem zasiada� za sto�em zastawionym przez wuja, kt�ry go lubi�, nie wiedz�c dlaczego. Barnaba zawsze par� godzin rozprawia� z Mateuszem o tym i owym. Przynosi� naj�wie�sze wiado- mo�ci i cz�sto dawa� wujowi cenne informacje: �e w Damme zakotwiczy� statek z Genui czy Wenecji albo �e do Chalon przyby�a karawana rosyjskich garbarzy. Zna� wszystkie plotki dworskie, nazwiska kochanek Filipa, wiedzia�, o kt�rej godzinie kichn�a ksi�niczka. Odchodz�c, zawsze filuternie szczypa� Katarzyn� w policzek i k�ania� si� jej matce, po czym wraca� do nocnego �ycia. Mateusz i Katarzyna wiedzieli, �e by� praw� r�k� ponurego Jakuba Marynarza, kr�la bractwa �ebraczego, ale nigdy o tym nie wspominali. Gdy Luiza czyni�a niezbyt pochlebne uwagi na temat profesji ich przyjaciela, nakazywali jej milczenie.
Wieczorem Jacquetta, zaniepokojona tak d�ug� cisz� w pokoju Katarzyny, uda�a si� na g�r�, nios�c dla niej misk� zupy, kilka plasterk�w zimnej pieczeni wo�owej i garnek mleka. Dziewczyna nie mia�a nic w ustach od samego rana. Katarzyna, aby zrobi� matce przyjemno��, zjad�a troch� zupy, skubn�a mi�sa i napi�a si� mleka. Powesela�a, jej umys� sta� si� ja�niejszy, a cia�o sprawniejsze.
- Nie powinna� si� tak przejmowa�, moje drogie dziecko - powiedzia�a Jacquetta z u�miechem. - W ko�cu te o�wiadczyny to dobra wiadomo��.
Wiele dziewcz�t i niejedna wielka dama chcia�yby by� na twoim miejscu.
Pan Garin de Brazey zyskuje przy bli�szym poznaniu. Wcale nie jest taki brzydki. Mo�e go pokochasz. W ka�dym razie b�dzie ci z nim dobrze i b�dziesz rozpieszczana...
Jacquetta spojrza�a na stos mi�kkich tkanin, kt�re Mateusz kaza� zanie�� do pokoju Katarzyny niczym zach�caj�c� zapowied� wspania�ego �ycia z wielkim skarbnikiem. Katarzyna rzuci�a je w najciemniejszy k�t pokoju, nie chc�c nawet na nie spojrze�. Dr��cy g�os matki sprawi� jej b�l.
Podbieg�a i poca�owa�a j�.
- Nie zamartwiaj si� przeze mnie, matko! Wszystko si� u�o�y, tak jak m�wisz.
Myl�c si� co do znaczenia s��w c�rki, Jacquetta posz�a do kuchni uspokojona, aby oznajmi� bratu, �e Katarzyna nie trwa ju� w uporze.
Tymczasem Katarzyna by�a daleka od kapitulacji. Chcia�a tylko uspokoi� matk�, by zyska� czas do dzia�ania. Wyci�gn�a si� na ��ku, czekaj�c, a� zapadnie noc. Us�ysza�a, �e wuj wychodzi, jak co wiecz�r, do mera, by odda� klucze od bramy �wi�tego Miko�aja, kt�rej stra� mu zleco-no*. Potem us�ysza�a jeszcze, jak wr�ci� i zamkn�� drzwi.
*
Katarzyna le�a�a na ��ku, nie ruszaj�c si�. Us�ysza�a skrzypienie schod�w pod stopami wuja udaj�cego si� na spoczynek. Jeszcze Luiza ostro beszta�a s�u��c�, a stary Piotr pod�piewywa�, gasz�c �wiece... W ca�ym domu powoli zalega�a cisza. Sara jeszcze nie wr�ci�a. Katarzyna wiedzia�a, �e nast�pi to dopiero przed �witem.
Kiedy nie dobiega�y ju� �adne odg�osy opr�cz miarowego chrapania wuja, Katarzyna wy�lizgn�a si� z ��ka. W�o�y�a szybko ciemn� sukienk�, specjalnie wcze�niej przygotowan�, na g�ow� nasun�a kaptur szerokiej peleryny, w kt�rej prawie zupe�nie nie by�o jej wida�, i wysz�a na schody.
Potrafi�a tak schodzi�, aby nie zaskrzypia�y. Bezszelestnie otworzy�a zamki, zawsze starannie oliwione przez Sar�. Kilka chwil p�niej znalaz�a si� na ulicy.
Noc lipcowa by�a jasna i pi�kna, utkana z ciemnego aksamitu, na kt�rym gwiazdy l�ni�y mocniej ni� diamenty na p�aszczu Czarnej Madonny.
Katarzyna nie by�a boja�liwa, ale trzeba by�o niema�ej �mia�o�ci, aby zapuszcza� si� do zakazanych zak�tk�w miasta, gdzie nawet stra� nie odwa�y�a si� zag��bia�.
- Gdyby� kiedykolwiek mnie potrzebowa�a - powiedzia� jej niegdy� Barnaba - po�lij po mnie do domu uciech. Nale�y on do niejakiego Jakuba Marynarza, kt�ry jest stra�nikiem miejskim, a jednocze�nie kr�lem bractwa �ebraczego. M�wi� ci to, gdy� wiem, �e nie jeste� gadu��, a wydaje mi si�, �e mo�esz mnie kiedy� potrzebowa�. Gdyby mnie tam nie by�o, szukaj w zaje�dzie przy bramie Ouche, gdzie bywam od czasu do czasu, ale rzadziej...
Katarzyna nie wiedzia�a, co znaczy �dom uciech", a� do dnia, kiedy zapyta�a o to Sar�. Zasad� Cyganki by�o nazywanie rzeczy po imieniu, bo uwa�a�a, �e w edukacji dziewcz�t prawda jest sto razy lepsza od hipokryzji.
- Dom uciech to miejsce, w kt�rym swawolne dziewki sprzedaj� swoje cia�a m�czyznom za pieni�dze - powiedzia�a.
Tak poinformowana Katarzyna uzna�a spraw� za wyja�nion�, ale my�la�a o s�owach Cyganki, kiedy przemyka�a wzd�u� dom�w ulicy du Griffon, staraj�c si� ukry�, na ile to by�o mo�liwe, w g�stym cieniu dach�w i unika� bardziej o�wietlonego �rodka w�skiej i kr�tej drogi.
Zanim przesz�a przez plac Sainte Chapelle, musia�a zebra� si� w sobie, a nast�pnie przebieg�a bez odpoczynku do wzg�rza z krzy�em kawaleryjskim wzniesionym po�rodku i dopiero tam odetchn�a. Czarny cie� Ukrzy�owanego rozpo�ciera� si� daleko na stwardnia�ej ziemi placu po�r�d cieni Magdaleny i �wi�tego Jana, kt�rych kamienne twarze patrzy�y niezmiennie na M�k� Pa�sk�. Z�apawszy oddech, Katarzyna przesz�a wzd�u� ogrodzenia ksi���cej siedziby. Wie�e rzuca�y nieprzenikniony cie�, ale musia�a wystrzega� si� �ucznik�w ze stra�y, kt�rych he�my po�yskiwa�y s�a-R S bym blaskiem. Podejmuj�c bieg, rzuci�a si� w kierunku ulicy Kowali, gdzie sta�y ohydne baraki zawsze cuchn�ce spalonym drewnem, juchtow� sk�r� i smarem do konserwacji or�a. Ulica by�a nadzwyczaj w�ska i cz�sto wybucha�y tam po�ary wywo�ywane przez ogie� ze zbyt blisko usytuowanych palenisk kowalskich. Przed progiem ka�dego domu sta�o wielkie wiadro lub sk�rzany zbiornik, kt�re w razie potrzeby nape�niano wod�. Katarzyna wiedzia�a o tym, lecz by�a zbyt przestraszona i zapomnia�a o przeszkodach. Potkn�a si� o jedno z wiader, upad�a ci�ko i zakl�a w spos�b najbardziej naturalny w �wiecie. Cho� nie le�a�o to w jej zwyczaju, przynios�o prawdziw� ulg�.
W miejscu, gdzie uliczka dochodzi�a do Burgu, du�ej ulicy handlowej miasta, rozszerza�a si�, tworz�c do�� du�y placyk, na kt�rym z �atwo�ci� mie�ci� si� pr�gierz, teraz pusty, ale widok nie by� przyjemny. Odwr�ciwszy oczy, Katarzyna chcia�a kontynuowa� sw� w�dr�wk�, gdy nagle poczu�a, �e co� przytrzymuje po�� jej p�aszcza. Krzykn�a.
Jaki� podryguj�cy cie� wy�oni� si� zza rogu, czkn��, a nast�pnie zacz�� si� �mia�, podczas gdy szorstkie r�ce z�apa�y j� wp� pod p�aszczem, kt�ry osun�� si� na ziemi�. Mimo parali�uj�cego strachu dziewczyna zacz�a si� broni�. Jej wiotka talia wy�lizgn�a si� jak ig�a z trzymaj�cych j� r�k.
Zapominaj�c o p�aszczu, zacz�a ucieka� przed siebie, staraj�c si� przezwyci�y� strach i nie zgubi� drogi. Musia�a dosta� si� do ober�y kr�la �ebrak�w. Wiedzia�a, �e kto� za ni� biegnie. Tu� za plecami s�ysza�a st�umiony i ci�ki odg�os nagich st�p i oddech cz�owieka, kt�ry pod��a� jej �ladem. Noc by�a coraz ciemniejsza i coraz ciemniejszy by� labirynt w�skich uliczek. Smr�d brudnej wody, odpadk�w i zgni�ego mi�sa chwyci� j� za gard�o; przez chwil� s�dzi�a, �e zemdleje. Nieczysto�ci sprz�tano jedynie od czasu do czasu, kiedy by�o ich ju� zbyt wiele. Wrzucano wtedy do rzek Ouche lub Suzon wszystko, czym wzgardzi�y �winie i bezpa�skie psy.
We wg��bieniu jakich� drzwi poruszy� si� stos �achman�w i przera�ona Katarzyna spostrzeg�a, �e inny cie� rusza w �lad za ni�, �miej�c si� g�upio.
Ogarn�a j� panika. Stara�a si� przy�pieszy� bieg i nie ogl�da� za siebie.
Biegn�c na o�lep, nie zwraca�a uwagi na to, gdzie stawia stopy. Nagle wpad�a na stos �mieci, sk�d dobywa� si� straszliwy smr�d zgni�ych ryb; wyci�gn�a r�ce do przodu, aby znale�� jakie� oparcie, i poczu�a lepko�� kamieni stoj�cego tu muru; przywar�a do nich, s�abn�c, trac�c oddech i zamykaj�c oczy. �cigaj�cy byli ju� przy niej... Poczu�a, �e te same co przed chwil� r�ce chwytaj� j� w talii i zatrzymuj�! W nozdrzach poczu�a cuchn�cy oddech. M�czyzna by� bardzo wysoki, gdy� przes�ania� niebo.
- C� - wyszepta� zachrypni�tym g�osem. - Bardzo si� �pieszymy?
Gdzie to biegniemy tak szybko? Na spotkanie?
Gdy przem�wi�, straci� sw�j przera�aj�cy wygl�d ducha i to Katarzyn� o�mieli�o.
- Tak - wyj�ka�a cicho. - W�a�nie tak, na spotkanie...
- To mo�e poczeka�. A ja nie... Pachniesz m�odo�ci� i �wie�o�ci�.
Pewnie ca�a jeste� taka milutka. Hmm! Masz g�adk� sk�r�!
Bezsilna i chora z przera�enia a� do nudno�ci, Katarzyna poczu�a, jak r�ce nieznajomego poruszaj� si� szybko, zatrzymuj�c si� na szyi i piersiach, tam gdzie ko�czy�a si� plisowana kryza. Oddech m�czyzny by� cuchn�cy, �mierdzia� skwa�nia�ym, kiepskim winem i zgnilizn�, a sk�ra jego r�k wydawa�a si� stwardnia�a i spalona. W�a�nie te du�e r�ce zatrzyma�y si� przy wyci�ciu jej sukni, wczepi�y si� w ni� i ju� mia�y szarpn��, kiedy chrapliwy g�os, kt�ry zdawa� si� wychodzi� spod ziemi, powiedzia� szyderczo: - Ej tam, wolnego, kumie!... Ja te� j� zauwa�y�em! Musimy si� podzieli�!
Zaskoczony olbrzym, kt�ry trzyma� Katarzyn�, rozlu�ni� u�cisk i odwr�ci� si�. Stos �achman�w, zauwa�ony przez dziewczyn� wcze�niej, znalaz� si� tu� obok, a jego kr�py, niski cie� by� jakby a�urowy w postrz�pionym odzieniu. Z ust olbrzyma wyrwa� si� niebezpieczny pomruk.
Katarzyna poczu�a, �e mi�nie jej napastnika napr�aj� si�. Mia� zamiar uderzy�, ale ten drugi powiedzia�: - No, no, Niedzielny Zabijako, nie b�d� taki! Wiesz dobrze, �e mia�by� do czynienia z Jakubem Marynarzem, gdyby� nabi� guza jego najlepszemu kumplowi. Podzielimy si� dziewczyn�. Zapewniam ci�, �e jest okr�glutka jak �adna. Wiesz, �e widz� w nocy tak dobrze jak kot...
W��cz�ga mrukn�� ponownie, lecz nie zaprotestowa�. Przycisn�� jedynie silniej �up do siebie, m�wi�c: - Ach!... to ty, Jehanie Pieni��ku... Id� swoj� drog�, dziewczyny nie s� dla ciebie!...
Stos �achman�w nie ust�powa�. Jego �miech zabrzmia� ponownie: skrzypi�cy, z�owrogi, przypominaj�cy nieodparcie przestraszonej dziewczynie zardzewia�y �a�cuch szubienicy.
- Co takiego!... Mam skrofu�y i wykrzywione plecy, ale w ��ku wart jestem tyle samo, co inny... Zabierz dziewczyn� do domu Pod Kolumnami nad rzek� Suzon. Tam j� rozbierzemy. Jakub Marynarz powtarza zawsze, �e nie mo�na oceni� dziewczyny, dop�ki ma na sobie cho�by jedn� szmat�. No, chod�!...
Nakazuj�cy ton by� tonem przyw�dcy i m�czyzna nazwany Niedzielnym Zabijak� zosta� przekonany. A� dwukrotnie Jehan Pieni��ek wymieni� imi� kr�la �ebrak�w i to rozproszy�o strach Katarzyny.
Postanowi�a i�� na ca�ego. W ka�dym razie ju� nic gorszego od tego, co czeka�o j� z r�k z�oczy�c�w, nie mog�o jej si� przytrafi�.
- M�wicie o Jakubie Marynarzu - powiedzia�a, staraj�c si�, aby jej g�os zabrzmia� stanowczo. - W�a�nie do niego id� i przez was si� sp�ni�...
U�cisk olbrzyma rozlu�ni� si� natychmiast, a drugi m�czyzna podszed� bli�ej. R�k� niebywale siln� jak na istot� tak pokraczn� wyrwa� j� z r�k Zabijaki.
- Po co idziesz do Jakuba? Nie jeste� �adn� z jego dziewek. O tej porze one wszystkie pracuj�.
- Musz� si� z nim zobaczy� - krzykn�a Katarzyna bliska p�aczu. - To bardzo, bardzo wa�ne. Je�li jeste� jednym z jego ludzi, zaprowad� mnie do niego, b�agam.
Nast�pi�a kr�tka chwila ciszy, a nast�pnie Jehan Pieni��ek westchn�� z niek�amanym �alem.
- To wszystko zmienia - powiedzia�. - Je�li idziesz do Jakuba, nie mo�emy ci� zatrzymywa�. Wielka szkoda. No, Zabijako, podejd� tutaj.
Musimy odprowadzi� t� panienk�... bo jeste� panienk�, nieprawda�? To wida�, gdyby by�o inaczej, nie robi�aby� trudno�ci, aby da� odrobin� przyjemno�ci takim zacnym w��cz�gom jak my.
Zbyt poruszona, aby odpowiedzie�, Katarzyna podj�a w�dr�wk� z dwoma cieniami bez twarzy. Ju� si� nie ba�a. Rozumia�a niejasno, �e dwaj z�oczy�cy stanowili co� w rodzaju stra�y i �e w drodze do domu szefa ju� jej nic nie zagra�a. Wielki cie� jednego maszerowa� ci�ko z jednej strony, a drugi trz�s� si�, ko�ysz�c biodrami na nier�wnej drodze. Uliczka schodzi�a w d�, wciskaj�c si� pomi�dzy dwa domy i wij�c mi�dzy otoczonymi wysokim murem ogrodami. Na ko�cu zau�ka sta�a dziwna, na pierwszy rzut oka bez- kszta�tna budowla, z�o�ona z dw�ch przylegaj�cych dom�w o fantastycznym kszta�cie. Pomimo obowi�zuj�cego zaciemnienia zza okiennicy s�czy�o si� �wiat�o. S�ycha� by�o kobiecy g�os zawodz�cy t�skn� ballad� w nieznanym j�zyku.
W miar� jak zbli�ali si� do domu, g�os stawa� si� wyra�niejszy.
Wznosi� si� niekiedy a� do wysokiej nuty, tak �e stawa� si� trudny do wytrzymania, nast�pnie za�amywa� si� i rozpoczyna� od nowa, ochryp�y i g�uchy. Tu� obok siebie Katarzyna us�ysza�a chrapliwy rechot Jehana Pieni��ka: - Ha! ha! Bawi� si� u Jakuba, tym lepiej...
Kiedy stan�li przed domem, jaki� cie� oderwa� si� od drzwi. Katarzyna spostrzeg�a b�ysk topora.
- Has�o? - zapyta� butny g�os.
- �Trzymam w r�kawie" - odpowiedzia� Jehan Pieni��ek.
- W porz�dku, wchod�cie!...
Drzwi otworzy�y si�, ukazuj�c wn�trze s�ynnej ober�y Jakuba Marynarza, miejsce spotka� z�odziejskiego �wiatka Dijon. Poczciwi mieszczanie, m�wi�c o niej, �egnali si� z przestrachem. Nie rozumiano, dlaczego burmistrz zezwala na istnienie tego przybytku grzechu. Niejedna dama z Dijon zemdla�aby z wra�enia na wiadomo��, �e czasami, po zapadni�ciu zmroku, jej szacowny ma��onek w�lizguje si� do pot�pionego miejsca, aby op�aci� �atwo dost�pne wdzi�ki kt�rej� z dziewek. Jakub Marynarz umia� dobiera� sw�j �e�ski personel i jego dom wytrzymywa� konkurencj� z najbardziej znanymi przybytkami tego rodzaju. By� dobrym handlowcem i zale�a�o mu, aby klienci byli zadowoleni.
Na pierwszy rzut oka Katarzyna zobaczy�a jedynie kalejdoskop jaskrawych barw. Wrzask g�os�w i muzyka oszo�omi�y j�, ale rejwach uspokoi� si� nagle, gdy� pojawienie si� pi�knej, bladej dziewczyny, z w�osami w nie�adzie, w towarzystwie dw�ch z�owrogich towarzyszy, wywo�a�o powszechne zdziwienie. Dziewczyna zobaczy�a du��, nisko sklepion�, sal�, do kt�rej wchodzi�o si� po kilku kamiennych schodach. W g��bi, na olbrzymim palenisku, piek�y si� trzy barany, a wsz�dzie sta�y �awy drewniane, zat�uszczone sto�y, wszystkie zaj�te. Drewniane schody na ko�cu pomieszczenia prowadzi�y na poddasze.
Pij�cy tworzyli r�nobarwn� grup�; byli w�r�d nich pijani �o�nierze, studenci i terminatorzy, kt�rzy przyszli si� zabawi�. W pobli�u paleniska dwie staruchy przygotowywa�y straw�. Na lawach, na kolanach biesiadnik�w i na stolach, mi�dzy ka�u�ami wina i cynowymi kubkami, siedzia�y dziewki w porozpinanych gorsetach lub ca�kiem nagie. Blade cia�a tworzy�y w zadymionym p�mroku jasne plamy. P�omie� oliwnych lampek i paleniska odbija� si� na ich jasnych i matowych cia�ach at�asowym blaskiem, a poczerwienia�e twarze pijak�w l�ni�y niczym rubiny w s�o�cu.
Katarzyna i jej str�e zeszli po schodach; zdziwienie spowodowane ich wej�ciem min�o. Orgia rozpocz�a si� na nowo. Da�y si� s�ysze� krzyki zach�ty: rozpocz�to ta�ce. Jedna z dziewek o brunatnym ciele i obfitym biu�cie wskoczy�a na st� i wygina�a si� lubie�nie, przyci�gaj�c ku sobie las wyci�gni�tych r�k. Przera�onej Katarzynie zdawa�o si�, �e trafi�a do piek�a, i zamkn�a oczy. Przywo�ywa�a w pami�ci podobne obrazy, kt�re widzia�a jeszcze jako dziecko na Wielkim Dziedzi�cu Cud�w, kiedy ukrywa�a si� w ruderze Barnaby. Ale wtedy by�a tylko troch� zdziwiona i lekko przestraszona, podczas gdy teraz, co j� zaskoczy�o, a nawet oburzy�o, odczuwa�a w g�owie dziwnie przyjemny zam�t.
Ta sama co poprzednio pie�niarka zaintonowa�a inn� melodi�; niski, ochryp�y i t�skny ton jej g�osu spowodowa�, �e Katarzyna otworzy�a oczy.
Kobieta ubrana by�a w d�ug� at�asow� sukni� koloru p�omienia. We w�osach mia�a z�ote cekiny. Siedzia�a na schodach w g��bi sali otoczona grupk� m�czyzn. Pochylony nad ni� grajek akompaniowa� jej na lutni. �piewa�a z zamkni�tymi oczyma, z r�kami splecionymi na kolanach i Katarzyna drgn�a lekko, rozpoznaj�c j�; ta noc naprawd� by�a pe�na niespodzianek - to by�a Sara.
Cyganka nie zauwa�y�a Katarzyny, a nawet gdyby j� spostrzeg�a, nie zda�oby si� to na nic, poniewa� by�a pijana. By�a w upojeniu, w kt�rym wino stanowi�o tylko podpor� pozwalaj�c� Cygance zapomnie� o tera�niejszo�ci i
Katarzyna s�ucha�a w os�upieniu. Bardzo cz�sto Sara �piewa�a wieczorami, aby pom�c jej zasn��, szczeg�lnie w pierwszym okresie ich wygnania do Burgundii, ale nigdy takim szorstkim i przepojonym pasj� g�osem, nigdy z takim trudnym do zniesienia b�lem. Kobieta w transie tylko z rys�w przypomina�a Katarzynie jej towarzyszk�. Przeobrazi�a si� w dzik� dziewczyn�, potomka narodzonego w wozie koczownika, gdzie� na szlaku w dalekiej Azji. Nie zaszokowa�o jej to, �e odkry�a tajemnic� ucieczek Cyganki, �e odnalaz�a j� w tej podejrzanej ober�y, gdzie za spraw� magii swego �piewu ujarzmia�a ludzi Jakuba Marynarza, tych dzikus�w o ludzkich twarzach.
Jaki� ludzki kszta�t stan�� mi�dzy ni� a �piewaj�c�. By� to cz�owiek wysoki i blady, o cerze tak bia�ej, �e wydawa�a si� odbarwiona d�ugim przebywaniem w wodzie. Kt�rego� dnia, par� lat wcze�niej, Katarzyna widzia�a, jak wyci�gni�to z Ouche cia�o topielca. Nowo przyby�y mia� dok�adnie taki sam kolor, a jego nieziemski wygl�d pot�gowa�y wodniste �renice koloru wyblak�ej zieleni.
Ci�kie powieki, podobne do powiek ��wia, zas�ania�y niepokoj�ce oczy prawie przez ca�y czas. Tajemniczy nieznajomy ubrany by� w kr�tki kaftan z szarego sukna skrywaj�cy szkielet pokryty sk�r�, kt�ra przylega�a do niego niczym mokre p��tno. Do tego, powolne, jakby u�pione ruchy nadawa�y mu wygl�d ducha.
- Kto to? - zapyta�, wskazuj�c na Katarzyn� d�ugim bia�ym palcem.
Niedzielny Zabijaka nie zyskiwa� w �wietle lampek oliwnych, odkrywaj�cych jego zniszczon� twarz i prawy policzek naznaczony rozpalonym �elazem przez kata. To w�a�nie on odpowiedzia�: - Ma�a, dzika k�zka. Znale�li�my j� na ulicy. Powiedzia�a, �e idzie si� z tob� zobaczy�, Jakubie.
D�ugie, w�skie i bezbarwne wargi kr�la �ebrak�w rozci�gn�y si� jeszcze bardziej w grymasie, kt�ry w istocie by� u�miechem. Jego d�o� unios�a lekko brod� Katarzyny: - �adna! - powiedzia�. - Czy to wie�� o moim wdzi�ku sprowadza ci� tutaj, moja �liczna?
- Nie - odpowiedzia�a zdecydowanie dziewczyna, kt�ra powoli odzyskiwa�a pewno�� siebie. - Przysz�am, poniewa� chcia�abym zobaczy� si� z Barnab�. Powiedzia� mi, �ebym zwr�ci�a si� do ciebie, gdybym go potrzebowa�a.
B�ysk podejrzliwo�ci na moment zapali� si� w oczach Jakuba i zgas� pod zas�on� powiek, podczas gdy obrzydliwy i szpetny Jehan Pieni��ek, zdejmuj�c czerwone �achmany i potargany filcowy kapelusz, rzuca� na Katarzyn� po��dliwe spojrzenia.
- Wiem teraz, kim jeste�, �licznotko... Siostrzenic� tego os�a Mateusza Gautherina, pi�kn� Katarzyn�, najpi�kniejsz� pann� w ca�ej Burgundii. Nie �a�uj�, �e ci� oszcz�dzi�em, jeste� przeznaczona dla kogo� lepszego ode mnie.
Wyrazisty gest uzupe�ni� s�owa kar�a. Katarzyna stwierdzi�a ze zdziwieniem, �e jest m�ody i mimo nerwowego tiku, kt�ry go zeszpeci�, jego rysy s� delikatne, a oczy pi�kne.
- Stryczek? - zapyta�a szczerze zdziwiona. - Dlaczego?
- Bo je�li ksi��� chce ci� mie� dla siebie, to b�dzie ci� mia�. Mo�e powinienem by� zaspokoi� moj� ch�tk�. Zabawi� si� z tob�, a potem zawisn��, by�by to mi�y spos�b na zako�czenie �ycia. Jeste� tego warta!
Jakub Marynarz stwierdzi�, �e rozmowa bez w�tpienia trwa zbyt d�ugo.
Wolno po�o�y� r�k� na ramieniu Katarzyny.
- Je�li chcesz widzie� si� z Barnab�, id� na g�r� do izby na poddaszu.
Le�y, bo oberwa� trzy dni temu ko�o Chenove, i chyba b�dzie ci si� trudno z
Pchni�ta r�k� w�a�ciciela ober�y Katarzyna wesz�a na pierwsze stopnie. Przesz�a obok Sary. Jej suknia dotkn�a nawet sukni �piewaj�cej, ale Cyganka mia�a zamkni�te oczy. Nuci�a nadal, pogr��ona w swoim wewn�trznym �wiecie, oddalona o tysi�ce mil od spelunki.
* * * Niedbale sklecone z desek drzwi przenika�o �wiat�o �wiecy i Katarzyna nie mia�a �adnego k�opotu z ich otwarciem. Wystarczy�o tylko lekkie pchni�cie. Wej�cie do mansardy by�o tak niskie, �e dziewczyna musia�a si� pochyli�. Znalaz�a si� w ciemnej norze bez okna, w kt�rej wi�kszo�� przestrzeni wype�nia�a olbrzymia belka stropowa. Pod ni�, przy �ojowej �wiecy, �mierdz�cej i kapi�cej do cynowego naczynia, sta�o n�dzne wyrko, na kt�rym le�a� Barnaba, trzymaj�c w r�ce dzban z winem. By� bardzo czerwony, ale jego spojrzenie by�o trze�we, kiedy popatrzy� z os�upieniem na dziewczyn�.
- Po co tu przychodzisz, kwiatuszku, i to o tej porze? Opar� si� na �okciu i zacz�� wstydliwie zas�ania� postrz�pion� koszul� siw� pier�.
- Jeste� mi potrzebny, Barnabo. Przychodz� zatem po obiecan� pomoc - odpar�a z prostot� Katarzyna, siadaj�c na sienniku pe�nym dziur, z kt�rych wy�azi�a s�oma. - Czy jeste� ranny? - doda�a, wskazuj�c brudny opatrunek na jego g�owie, poplamiony ma�ci� i zaschni�t� krwi�.
Wzruszy� beztrosko ramionami.
- To nic takiego! Cios rydlem. Zada� mi je pewien niegodziwiec, gdy zaproponowa�em mu grzecznie, �e policz� wraz z nim jego oszcz�dno�ci. Ju� si� prawie zagoi�o.
- Wi�c nigdy si� nie zmienisz? - westchn�a Katarzyna.
Nie dziwi�a si� tym zwierzeniom. By� mo�e z powodu p�omyka weso�o�ci, kt�ry jarzy� si� w oczach starego przyjaciela, najgorsze potworno�ci wychodz�ce z jego ust nabiera�y niewinnego i prawie zabawnego charakteru. To, �e Barnaba by� z�odziejem, a mo�e nawet gorzej, nie mia� dla niej znaczenia. By� jej przyjacielem, a to najwa�niejsze, a poza tym m�g� robi�, co chcia�. Dla spokoju sumienia uzna�a, �e musi go przestrzec: - Je�li nie b�dziesz uwa�a�, znajdziesz si� kt�rego� poranka na Wzg�rzu �mierci, mi�dzy mistrzem Blaigny a konopnym sznurem. A mnie b�dzie bardzo smutno.
Niepewnym gestem Barnaba �achn�� si�, chc�c usun�� z wyobra�ni nieprzyjemny obraz, wypi� spory �yk wina, odstawi� dzban i otar� wargi poszarpanym r�kawem. Nast�pnie rozsiad� si� wygodnie po�r�d brudnych szmat.
- No, teraz opowiadaj, co ci� sprowadza, chocia� chyba si� domy�lam.
- Domy�lasz si�? - zapyta�a Katarzyna szczerze zdziwiona.
- W ka�dym razie wiem, �e ksi��� Filip rozkaza� ci po�lubi� Garina de Brazeya. Aby zmusi� go do o�enku z siostrzenic� Mateusza Gautherina, daje ci du�y posag. Ksi��� Filip dobrze wie, co robi...
Oczy dziewczyny sta�y si� zupe�nie okr�g�e ze zdziwienia. Barnaba mia� taki spos�b m�wienia, jakby pewne sprawy by�y oczywiste. Jakby nie by�o niczym nadzwyczajnym, �e w��cz�ga jest tak dobrze poinformowany o tym, co dzieje si� w ksi���cych pa�acach.
- Sk�d o tym wiesz? - wykrztusi�a.
- Wiem, i to powinno ci wystarczy�. Powiem jeszcze wi�cej, moja ma�a. Je�li ksi��� chce ci� wyda� za m��, to dlatego, �e w naszym mie�cie mieszczanie s� wp�ywowi, lepiej jest wi�c mie� za kochank� kobiet� zam�n� ni� pann�. Ksi��� jest ostro�ny i chce mie� wszystkie atuty po swojej stronie.
- Wi�c - powiedzia�a Katarzyna - nic ju� z tego nie rozumiem. Nie wydaje si�, aby pan de Brazey by� ulepiony z gliny, z kt�rej robi si� p�aczliwych m��w.
Logika tego rozumowania zaskoczy�a Barnab�; podrapa� si� po g�owie i wykrzywi�.
- Przyznaj�, �e masz racj�. Trudno zrozumie�, dlaczego diuk wybra� swego skarbnika zamiast kogo� innego, wy��czaj�c t� zalet�, �e nie jest on �onaty. O Garinie de Brazeyu mo�na powiedzie� wszystko, ale nie to, �e da si� nim �atwo kierowa�. Mo�e ksi��� nie mia� nikogo innego pod r�k� w�r�d swoich poplecznik�w? Bo jest oczywiste, �e poprzez ten �lub pragnie wprowadzi� ci� na sw�j dw�r. S�dz�, �e zgodzi�a� si� na to. Nie odmawia si� takiego przywileju.
- Mylisz si�. Do tej pory odmawia�am...
I Katarzyna spokojnym g�osem opowiedzia�a staremu przyjacielowi swoj� przygod� we Flandrii. Poniewa� czu�a, �e sekrety nie maj� ju� sensu, opisa�a wszystko: jak spotka�a Arnolda de Montsalvy'ego i przywo�uj�c wspomnienie, o kt�rym s�dzi�a, �e umar�o, zakocha�a si� w nim od pierw- szego wejrzenia, i o tym, jak dalsze wydarzenia wyrwa�y j� z ramion rannego rycerza.
M�wi�a z prostot� i bez �adnego skr�powania. Siedz�c w rogu siennika z r�kami skrzy�owanymi na kolanach, z oczyma wpatrzonymi w czarny cie� belek, zdawa�a si� opowiada� samej sobie pi�kn� histori� mi�osn�. Barnaba wstrzymywa� oddech, aby nie przerwa� czaru, bo rozumia�, �e w tej chwili zapomnia�a o jego istnieniu. Kiedy g�os dziewczyny zamilk�, zapad�a cisza.
Katarzyna spojrza�a na starego przyjaciela. Barnaba wydawa� si� bardzo zas�piony.
- Je�li dobrze rozumiem - powiedzia� po chwili - nie zgadzasz si� na Garina de Brazeya, bo czekasz na m�odzie�ca, kt�ry ci� nienawidzi i pogardza tob�. Oszcz�dzi� ci� tylko dlatego, �e jeste� kobiet�, lub mo�e dlatego, �e dzia�o si� to w tej w�a�nie ober�y, a w dodatku by� ranny i obawia� si�, �e z tego nie wyjdzie. Powiedz mi, czy nie jeste� troch� szalona?
- Wierz lub nie - odpar�a ostro Katarzyna - ale tak w�a�nie jest. Nie chc� nale�e� do innego m�czyzny!
- Powiedz to ksi�ciu - mrukn�� Barnaba. - Ciekaw jestem, jak to przyjmie. Jak poradzisz sobie z Garinem? Nie r�b sobie nadziei, us�ucha ksi�cia, bo jest zbyt wiernym s�ug�, a ty jeste� zbyt pi�kna, aby si� sprzeciwi�. Co wi�cej, nie masz prawa odm�wi�, bo sprowadzisz gniew naszego pana na swych bliskich. A ksi��� nie jest zbyt wyrozumia�y.
Prawda?
- Dlatego chcia�am si� z tob� spotka�...Katarzyna wsta�a i przeci�gn�a si�, rozprostowuj�c zdr�twia�e cz�onki. Jej smuk�a sylwetka wyd�u�y�a si� w ta�cz�cym czerwonym �wietle �wiecy. Z�ociste i po�yskuj�ce w�osy otacza�y j� czym� w rodzaju aureoli i �ebrak poczu�, jak �ciska mu si� serce. Uroda dziewczyny by�a niebezpieczna. Barnaba, b�d�c do niej przywi�zany bardziej, ni� m�g� przypuszcza�, zrozumia�, �e nale�y do kobiet, przez kt�re wybuchaj� wojny, dla takich m�czy�ni zabijaj� si� wzajemnie, a one rzadko przynosz� szcz�cie swoim panom, tak jak wszelki nadmiar mo�e sta� si� niebezpieczny. Nie jest dobrze wychyla� si� zbytnio ponad przyj�ty poziom... Wychyli� do dna dzbanek z winem i cisn�� nim niedbale o ziemi�.
Naczynie rozbi�o si�, a kilka okruch�w potoczy�o si� w kurzu daleko od wyrka.
- Czego ode mnie oczekujesz? - zapyta� spokojnie.
- �e uniemo�liwisz to ma��e�stwo. Wiem, �e masz swoje sposoby i oddanych ludzi. Mo�e da�oby si� co� zrobi�, �ebym nie musia�a wychodzi� za m�� bez konieczno�ci odmowy i tak, by Garin de Brazey nie musia� sprzeciwia� si� swemu panu?
- Tego nie da si� zrobi�. Tak wi�c, moja droga, widz� tylko jeden spos�b: �mier�... Twoj� albo Garina. Przypuszczam, �e nie chcesz umrze�?
Niezdolna do odpowiedzi Katarzyna zaprzeczy�a ruchem g�owy, wpatruj�c si� uparcie w zakurzone buciki. Ale ta cisza nie zmyli�a Barnaby.
- Tak wi�c to on ma umrze�, prawda? Aby pozosta� wiern� jakiej� g�upiej mi�o�ci, skazujesz bez namys�u cz�owieka na �mier�, i kilku innych wraz z nim! Nie s�dzisz chyba, �e po �mierci skarbnika ksi���cy namiestnik spocznie na laurach!
Twardy g�os Barnaby dociera� do najg��bszych zakamark�w duszy dziewczyny z bezlitosnym okrucie�stwem. Zmusi� j� do jasnego spojrzenia na spraw� i w�wczas ogarn�� j� wstyd. Pobie�na ocena w�asnej natury dokonana tej dziwnej nocy nape�ni�a j� przera�eniem. Jednak�e, je�li �mier� Garina mog�a uratowa� j� od zwi�zku, kt�ry napawa� j� strachem i obrzydzeniem, by�a gotowa rozwa�y� bezlito�nie t� ewentualno��.
Oznajmi�a to Barnabie z determinacj�, co wprawi�o �ebraka w os�upienie.
- Nie chc� nale�e� do tego cz�owieka. Za�atw to, jak chcesz! - G��boka cisza znowu zapad�a mi�dzy dziewczyn�, trwaj�c� przy powzi�tym postanowieniu, i w��cz�g� zadziwionym swoim odkryciem. W rzeczy samej, teraz wydawa�a mu si� bli�sza, bardziej zrozumia�a, jakby by�a jego c�rk�, nie za� dzieckiem skromnych rzemie�lnik�w. Bo jak�e poczciwy Gaucher i pobo�na Jacquetta mogli da� �ycie temu dzikiemu stworzeniu? Barnaba za�mia� si� w duchu do siebie: Jakie� by�oby ich os�upienie, gdyby o tym wiedzieli! U�miechn�� si� do Katarzyny.
- Zobacz�, co si� da zrobi� - powiedzia� w ko�cu. - Teraz wracaj do siebie. Nie mia�a� k�opot�w, id�c tutaj?
W kilku s�owach Katarzyna opowiedzia�a mu o swoim spotkaniu z Niedzielnym Zabijak� i Jehanem Pieni��kiem i o tym, jak powstrzyma�a ich niecne zamiary.
- To dla ciebie dobra eskorta - powiedzia� Barnaba. - Powiem im, �eby ci� odprowadzili. B�d� spokojna, mo�esz im zaufa�, je�li to ja zrobi� z nich Anio��w Str��w.
Rzeczywi�cie, kilka minut p�niej, w towarzystwie dw�ch budz�cych l�k m�czyzn, Katarzyna opu�ci�a ober�� Jakuba Marynarza, zostawiaj�c Sar� �pi�c� na schodach. Droga powrotna min�a bardzo spokojnie. Je�li pojawia� si� jaki� niebezpieczny cie�, kt�ry� ze stra�nik�w szepta� kilka s��w w niezrozumia�ym �argonie w��cz�g�w i cie� rozp�ywa� si� w ciemno�ciach.
Gdy m�czy�ni rozstawali si� ze swoj� podopieczn� u wylotu ulicy du Griffon, zerwa� si� wiatr, przyp�dzaj�c burz�. Dom Mateusza by� widoczny z daleka i Katarzyna nie ba�a si�. Oswoi�a si� ju� z tymi niebezpiecznymi kompanami na tyle, �e mog�a im uprzejmie podzi�kowa�. Jehan Pieni��ek odpowiedzia� za obydwu. W tym dziwnym tandemie wydawa� si� m�zgiem, podczas gdy Zabijaka reprezentowa� brutaln� si��.
- Zwykle chodz� na �ebry przy g��wnej bramie Saint-Benigne - powiedzia�. - Gdyby� mnie kiedy� potrzebowa�a, znajdziesz mnie tam. Jeste� ju� przyjaci�k� Barnaby, mo�esz te� by� moj�, je�li zechcesz.
Chrapliwy g�os dziwnie si� za�ama�, nieoczekiwanie sta� si� �agodny; to zatar�o poprzednie niemi�e wra�enia. Wiedzia�a ju�, �e u �ebrak�w propozycja przyja�ni jest zawsze szczera, bo nic ich do niej nie zmusza.
Podobnie jak gro�ba, kt�rej nie powinno si� nigdy lekcewa�y�.
Drzwi domu pchni�te przez Katarzyn� lekko zaskrzypia�y. Dziewczyna wesz�a po schodach, nie robi�c najmniejszego ha�asu, i w�lizgn�a si� do ��ka. Wuj Mateusz spa�, nadal pochrapuj�c. Noc by�a zbyt kr�tka, aby Katarzyna mog�a si� wyspa�. Nie us�ysza�a, jak dzwoniono na wie�y Notre Dame na otwarcie bram, i opar�a si� szorstkiej r�ce Luizy, kt�ra chcia�a j�
By�o oko�o dziewi�tej, kiedy zesz�a w ko�cu do kuchni, gdzie burza wisia�a na w�osku.
Na desce ko�o paleniska Jacquetta prasowa�a bielizn� domownik�w �elazkiem, do kt�rego wsypywa�a od czasu do czasu szufelk� roz�arzonego w�gla. Pod czepkiem z bia�ego p��tna po�yskiwa�y na jej czole kropelki potu; zaciska�a wargi w wyrazie, kt�ry Katarzyna dobrze zna�a. Co� musia�o j� rozgniewa�. Z trudem powstrzymywa�a si�, by nie wybuchn��. Prasowa�a bielizn� nerwowymi ruchami. Odwr�cona plecami, siedz�ca przy oknie Luiza prz�d�a na wrzecionie, r�wnie� nic nie m�wi�c. Jej chude palce skr�ca�y len szybko, coraz szybciej, a ni� nawija�a si� na szpul� znajduj�c� si� tu� obok. Patrz�c na jej min�, Katarzyna domy�li�a si�, �e co� zasz�o mi�dzy ni� a matk�. Ku swemu wielkiemu zdziwieniu stwierdzi�a, �e Sara jest ju� w domu. Musia�a powr�ci� bladym �witem, a teraz, ubrana w swoj� codzienn� sukni� z ciemnoniebieskiego barchanu, przepasana bia�ym fartuchem, kroi�a na zup� kapust� z Senlis. Odwr�ci�a si� na widok dziewczyny i mrugn�a porozumiewawczo. W duszy tej tajemniczej kobiety drzema�a pe�na pasji natura i Katarzyna nie odnalaz�a w jej zwyk�ym wygl�dzie �ladu wczorajszej nocy. Luiza r�wnie� dostrzeg�a wej�cie siostry i z�o�liwie krzykn�a: - Bijcie pok�ony, niewolnicy, oto wielmo�na i pot�na pani de Brazey...
- Uspok�j si�, Luizo! - uci�a zimno Jacquetta. - Zostaw siostr� w spokoju.
Trzeba by�o o wiele wi�cej wysi�ku, aby uspokoi� Luiz�, kiedy le�a�o jej co� na sercu. Porzuciwszy wrzeciono, zerwa�a si� na r�wne nogi i stan�a przed siostr� ze z�� min� i r�kami na biodrach.
- Nie podoba ci si� ju� wstawanie o �wicie, co? Najgorsze prace, poranna msza, to dobre dla mnie i dla matki. Udajesz ksi�niczk�; wydaje ci si�, �e jeste� ju� u tego twojego jednookiego skarbnika.
Jacquetta z w�ciek�o�ci� odstawi�a �elazko na palenisko.
Poczerwienia�a a� po korzonki blond w�os�w. Katarzyna uprzedzi�a jej s�owa.
- �le spa�am tej nocy - powiedzia�a, wzruszaj�c lekko ramionami. - Troch� d�u�ej wypoczywa�am, to nie zbrodnia. Popracuj� d�u�ej wieczorem.
Odwracaj�c si� plecami do Luizy, kt�rej wykrzywiona twarz sprawia�a jej przykro��, Katarzyna poca�owa�a szybko matk� i pochyli�a si� nad paleniskiem, bior�c pozostawione tam �elazko. Gdy chwyci�a ma�� �opatk�, aby dorzuci� roz�arzonego w�gla, Jacquetta powiedzia�a: - Nie, c�reczko... nie powinna� wykonywa� takich prac. Tw�j narzeczony nie �yczy sobie tego. Musisz teraz przygotowywa� si� do innego �ycia, kt�re ci� czeka... a nie mamy na to zbyt du�o czasu.
Smutny i zrezygnowany ton matki spot�gowa� gniew Katarzyny.
- C� to za historia? M�j narzeczony? Jeszcze si� nie zgodzi�am. Je�li chce mnie po�lubi�, musi mnie zaakceptowa� tak�, jaka jestem.
- Nie mo�esz odm�wi�. Pa� ksi�nej wdowy by� tu dzi� rano. Musisz opu�ci� ten dom i zamieszka� do dnia �lubu u pani de Champdivers, �ony szambelana Jego Wysoko�ci ksi�cia Filipa. Ona przygotuje ci� do �ycia na dworze, nauczy dobrych manier i odpowiedniego zachowania.
W miar� jak matka m�wi�a, r�s� gniew Katarzyny. Zaczerwienione oczy Jacquetty zdradza�y wielki smutek, a zm�czony g�os wzmaga� jeszcze irytacj� dziewczyny.
- Ani s�owa wi�cej! Je�li pan de Brazey chce mnie po�lubi�, nie mog� mu w tym przeszkodzi�, bo taki jest rozkaz Jego Wysoko�ci ksi�cia Filipa.
Ale wyrzec si� bliskich, aby zamieszka� u obcych, opu�ci� ten dom i zamieszka� w innym, gdzie nie b�d� si� czu�a swobodnie, gdzie, by� mo�e, b�d� mn� pogardza�, nie, nigdy! Odmawiam!...
Szyderczy �miech Luizy spot�gowa� w�ciek�o�� Katarzyny, kt�ra skierowa�a sw� z�o�� przeciw siostrze.
- Przesta� si� �mia� jak idiotka. Wiedz, �e to ma��e�stwo napawa mnie obrzydzeniem. Je�eli si� zgodz�, to wy��cznie dlatego, aby�cie nie mieli przykro�ci z powodu odmowy. Gdyby chodzi�o tylko o mnie, uciek�abym ju� dawno poza granice Burgundii, wr�ci�abym do Pary�a, do domu.
Prawdopodobnie dosz�oby do bijatyki, bo Luiza nie przestawa�a si� naigrawa�, ale Sara stan�a mi�dzy siostrami. Chwyci�a Katarzyn� za ramiona i odepchn�a daleko od przeciwniczki.
- Uspok�j si�... Musisz s�ucha� matki, moja ma�a, tak b�dzie rozs�dnie.
Buntuj�c si�, zwi�kszysz jeszcze jej cierpienie.
Istotnie, Jacquetta osun�a si� na kamienn� p�yt� ko�o paleniska i p�aka�a z g�ow� ukryt� w fartuchu. Katarzyna nie chcia�a przeci�ga� tego widowiska i rzuci�a si� ku niej.
- Nie p�acz, matko, prosz�. Zrobi�, co zechcesz. Ale nie wymagaj, bym st�d odesz�a i zamieszka�a u obcych.
By�a to jednocze�nie pro�ba i pytanie. Olbrzymie �zy p�yn�y po policzkach dziewczyny, kt�ra opar�a g�ow� na ramieniu matki. Jacquetta osuszy�a jej oczy i pog�aska�a delikatnie jasne warkocze m�odszej c�rki.
- P�jdziesz do pani de Champdivers, Katarzyno, bo ja ci� o to prosz�.
Wiesz dobrze, �e zaraz po zar�czynach pan de Brazey b�dzie przychodzi� codziennie w zaloty. Nie mo�e przecie� przychodzi� tutaj. Ten dom nie jest jego godny. �le by si� czu�.
- Trudno - rzuci�a Katarzyna z uraz�. - Niech wi�c zostanie u siebie!
- No, no! Powiedzia�am, �e �le by si� czu�, ale ja czu�abym si� jeszcze gorzej. Pani de Champdivers jest starsza, m�wi�, �e jest dobra, nie b�dziesz wi�c u niej nieszcz�liwa. Nauczysz si� tam dobrych manier. Poza tym - zako�czy�a ze smutkiem Jacquetta, pr�buj�c si� u�miechn�� - i tak b�dziesz musia�a opu�ci� ten dom, aby zamieszka� u m�a. B�dzie to etap przej�ciowy, dzi�ki kt�remu �atwiej przystosujesz si� do �ycia w domu Garina de Brazeya. Zreszt� b�dziesz mog�a tutaj przychodzi�, ilekro� tego zapragniesz...
Zasmucona Katarzyna mia�a wra�enie, �e matka recytuje dobrze wyuczon� lekcj�. Z pewno�ci� wuj Mateusz przekonywa� j� bardzo d�ugo i doprowadzi� do tej smutnej rezygnacji. Poniewa� biedna Jacquetta by�a ca�kowicie zdruzgotana, nie by�o sensu d�u�ej si� opiera�. Zreszt� je�li Barnaba w��czy si� do sprawy, jak przypuszcza�a Katarzyna, wszystko to b�dzie wkr�tce tylko z�ym snem. Dlatego postanowi�a si� podda�.
- Bardzo dobrze! P�jd� do pani de Champdivers! Ale pod jednym warunkiem.
- Jakim? - zapyta�a Jacquetta.
Nie wiedzia�a, czy cieszy� si� z pos�usze�stwa c�rki, czy te� mo�e martwi�, �e tak szybko zrezygnowa�a z walki.
- Chc�, aby Sara posz�a ze mn�!
* * * Wieczorem, kiedy znalaz�a si� sam na sam z Sar� w ich wsp�lnej izbie, Katarzyna zdecydowa�a, �e nadszed� moment, aby przyst�pi� do dzia�ania.
Nie by�o ju� miejsca na sekrety ani tajemnice, bo nazajutrz obydwie mia�y si� uda� do pi�knego domu ich przysz�ej gospodyni. Nie trac�c czasu, Katarzyna opowiedzia�a Sarze o swojej wyprawie do miasta. Sara nie zmarszczy�a nawet brwi na wiadomo��, �e jej sekret zosta� odkryty.
U�miechn�a si� nawet lekko, gdy� z g�osu dziewczyny wywnioskowa�a, �e ta nie gani jej, a nawet rozumie.
- Czemu mi o tym m�wisz dzi� wiecz�r? - zapyta�a tylko.
- Bo musisz i�� tej nocy do Jakuba Marynarza. Zaniesiesz Barnabie list.
Sara nigdy nie dyskutowa�a ani nie dziwi�a si� niczemu. Zamiast odpowiedzi wyci�gn�a ze swej skrzyni ciemny p�aszcz i otuli�a si� nim.
- Daj - powiedzia�a.
Katarzyna skre�li�a kilka s��w, przeczyta�a je i wysuszy�a atrament.
- Oto list - powiedzia�a. - Za�atw spraw� szybko.
- Za pi�tna�cie minut Barnaba dostanie tw�j list. Tylko nie zamykaj drzwi.
Wymkn�a si� z izby, nie czyni�c ha�asu, i cho� Katarzyna wyt�a�a s�uch, nie us�ysza�a najmniejszego szmeru krok�w ani najs�abszego skrzypni�cia drzwi. Wydawa�o si�, �e Sara rozp�yn�a si� w powietrzu.
Siedz�cy na dr��ku Gedeon jedno oko mia� zamkni�te, a drugim obserwowa� swoj� pani� oddaj�c� si� niezwyk�emu o tej porze zaj�ciu. Widzia�, jak przewraca w kufrach, wyci�ga z nich suknie, przyk�ada do siebie, a potem rzuca na posadzk� lub k�adzie na �o�u. To niezwyk�e poruszenie nak�oni�o ptaka do dania znaku �ycia, gdy� wyda�o mu si�, �e godzina odpoczynku jeszcze nie nadesz�a. Gedeon poruszy� skrzyd�ami, napuszy� wspania�e upierzenie i zaskrzecza�: - Dobrrrry... ksi���!
Nie zd��y� powt�rzy� tego dwa razy. Jedna ze wzgardzonych przez Katarzyn� sukien wyl�dowa�a na nim, rzucona pewn� r�k�, ca�kowicie go o�lepiaj�c i przyduszaj�c.
- Niech ksi��� idzie do diab�a... a ty razem z nim! -krzykn�a dziewczyna z w�ciek�o�ci�.
Sara wr�ci�a ko�o p�nocy. Katarzyna czeka�a na ni� przy zgaszonych �wiecach, siedz�c w �o�u.
- No wi�c? - zapyta�a.
- Barnaba kaza� ci powiedzie�, �e wszystko w porz�dku. Przeka�e wiadomo�� dla ciebie do pa�acu Champdivers, co zdecydowa� i co masz robi�!
Z�oty promie� s�o�ca, przenikaj�c witra� przedstawiaj�cy �wi�t� Cecyli� z harf�, spowija� Katarzyn� stoj�c� nieruchomo po�rodku olbrzymiej sali i szwaczk� u jej st�p. L�nienie rozp�ywa�o si� delikatnie na ciemnym odzieniu starej damy, kt�ra siedzia�a wyprostowana w d�bowym fotelu, nadzoruj�c przymiark�, ubrana mimo gor�ca w br�zowy aksamit obszyty futrem z kuny.
Maria de Champdivers mia�a �agodny wyraz twarzy, delikatne rysy i wyblak�e, bladoniebieskie oczy lekko przys�oni�te wysokim nakryciem g�owy w kszta�cie p�ksi�yca, wykonanym z kosztownej koronki flandryjskiej. W twarzy tej najbardziej widoczny by� wyraz g��bokiego przygn�bienia, niekiedy niwelowany zab��kanym u�miechem. Patrz�cy na ni� zgadywa�, �e Mari� de Champdivers dr�czy� tajemny smutek.
W r�kach najlepszej w mie�cie szwaczki r�owy i srebrzysty brokat, niedawno wybrany przez Garina de Brazeya, sta� si� ksi���c� szat�. Str�j podkre�la� urod� Katarzyny tak wyrazi�cie, �e zaniepokoi�o to gospodyni�.
Podobnie jak Barnaba, stara dama uwa�a�a, �e r�wnie doskona�a pi�kno�� nosi w sobie zapowied� nieszcz�cia. Jednak�e Katarzyna przegl�da�a si� w lustrze z polerowanego srebra z niemal dzieci�c� rado�ci�, wi�c pani de Champdivers usi�owa�a nie uzewn�trznia� swych obaw.
Wiotki i po�yskuj�cy materia�, kt�rego blask przypomina� tafl� wody w �wietle jutrzenki, opada�, uk�adaj�c si� mi�kko wok� gi�tkiej kibici, i sp�ywa� na posadzk�, tworz�c kr�tki tren. Katarzyna nie chcia�a �adnych dodatkowych ozd�b, twierdz�c, �e materia� sam w sobie stanowi ozdob�.
Szerokie wyci�cie stanika w kszta�cie otwartego V schodzi�o a� do szarfy �ciskaj�cej tali�, umieszczonej tu� pod piersi�. W wyci�ciu wida� by�o srebrny materia� spodniej sukni, na kt�rym b�yszcza�y r�owe, doskonale okr�g�e per�y - pierwszy wspania�y prezent od Garina de Brazeya dla narzeczonej. Per�y okala�y tak�e srebrny tr�jk�t przys�oni�ty blador�owym mu�linem. Inne za� otacza�y smuk�� szyj� dziewczyny. Ty� sukni ods�ania� ramiona i plecy do wysoko�ci �opatek. D�ugie r�kawy przykrywa�y r�ce do po�owy d�oni.
Da� si� s�ysze� wywa�ony g�os Marii de Champdivers: - Trzeba podnie�� troch� t� fa�d� z lewej strony... Tak, pod pach�! Nie jest zbyt udana... W�a�nie tak! Teraz lepiej. Wygl�dasz w tym czaruj�co, moje dziecko, my�l�, �e lustro przekona ci� o tym.
- Dzi�kuj�, pani - odpowiedzia�a Katarzyna z u�miechem zadowolenia.
Przez miesi�c pobytu w pa�acu Champdivers znika�y kolejno jej uprzedzenia. Szlachetna dama nie okazywa�a jej pogardy ani ironii. Przyj�a j� jak prawdziw� pann� z dobrego domu, nie daj�c odczu� jej skromnego pochodzenia. Katarzyna znalaz�a w tej �agodnej i dobrej kobiecie prawdziw� przyjaci�k� i powiernic�. Znacznie mniej podoba� si� jej pan domu, Wilhelm de Champdivers, szambelan ksi�cia Filipa i cz�onek jego �cis�ej rady; by� cz�owiekiem osch�ym, gwa�townym i do�� dziwnym. Jego wzrok budzi� za�enowanie Katarzyny. Taksowa� j� nieokre�lonej barwy spojrze- niem i cuchn�� na mil� str�czycielstwem. Ten milcz�cy starzec, kt�ry nigdy nie podnosi� g�osu i przemyka� cichcem, mia� w sobie co� z handlarza �ywym towarem. Katarzyna dowiedzia�a si� od Sary o podejrzanym pochodzeniu du�ego maj�tku swego gospodarza oraz sposobie, w jaki dawny wielki koniuszy Jana bez Trwogi sta� si� szambelanem i radc� stanu. Prawie pi�tna�cie lat wcze�niej Wilhelm de Champdivers odda� jedyn� c�rk�, Odett�, wspania�� dziewczyn�, kt�ra nie mia�a jeszcze szesnastu lat, swemu panu, ksi�ciu Janowi. W�a�ciwie nie jemu, lecz z przeznaczeniem na kochank�, towarzyszk�, stra�niczk� i, trzeba to r�wnie� powiedzie�, szpiega szalonego Karola VI. �agodne i czyste dziecko zosta�o oddane przez ohydnego str�czyciela, bez lito�ci i wstydu, nieszcz�snemu pomyle�cowi, kt�rego uroda zniszcza�a po�r�d brudu i robactwa. W czasie atak�w choroby, trwaj�cej ca�ymi tygodniami lub miesi�cami, nie mo�na go by�o zmusi� do umycia si�. Podczas gdy Janowi bez Trwogi wydawa�o si�, �e po�o�y� zwyci�sk� d�o� na chorej g�owie kr�la, w rzeczywisto�ci da� mu lek �agodz�cy udr�k�: czu�o�� kobiety. Odetta pokocha�a nieszcz�snego ksi�cia i sta�a si� jego Anio�em Str�em, cierpliw� i s�odk� Czarodziejk�, kt�rej nic nie by�o w stanie zrazi�.
Z tej dziwnej mi�o�ci narodzi�a si� dziewczynka uznana przez kr�la.
Nadano jej nazwisko de Valois. Lud Pary�a, kt�ry nienawidzi� grubej Izabeli, nie pomyli� si� co do Odetty w swoim prostym os�dzie.
Spontanicznie i czule nazwano j� �ma�� kr�low�"... W sercu Marii de Champdivers, od��czonej od c�rki, pozosta�a jednak g��boka rana, nawet je�li tego nie okazywa�a, skrywaj�c niech�� do m�a pod mask� u�miechu.
Uprzedzona o tych wydarzeniach przez Sar�, Katarzyna odda�a spontanicznie cz�� swego serca starej damie, nie domy�laj�c si� nawet, jak olbrzymi� lito�� w niej wzbudza�a. Maria de Champdivers, znaj�ca a� nazbyt dobrze dw�r i m�czyzn, rozumia�a, �e jej zadaniem b�dzie nie tyle przygotowanie �ony dla Garina de Brazeya, ile raczej kochanki dla Filipa Burgundzkiego.
Gdy Sara wesz�a do olbrzymiej sali z tac� w r�ku, szwaczka w�a�nie wstawa�a z kl�czek i dumna ze swego dzie�a, cofn�a si� o par� krok�w, aby oceni� ca�o��: - Je�li pan Garin nie b�dzie zadowolony - powiedzia�a z szerokim u�miechem - to trudno. Kln� si� na Naj�wi�tsz� Mari� Pann�, �e nigdy nie widzia�am pi�kniejszej narzeczonej. Pan Garin, kt�ry w�a�nie dzisiaj rano wr�ci� z Gandawy, pospieszy, id� o zak�ad, z�o�y� pok�on przed sw� przysz�� pani� i...
Maria de Champdivers przerwa�a niecierpliwym gestem gadanin� szwaczki, wiedz�c, �e je�li jej nie powstrzyma, b�dzie m�wi�a bez ko�ca.
- To jest �adne, moja dobra Gauberto, naprawd� bardzo �adne.
Powiadomi� ci�, czy pan Garin by� zadowolony. A teraz odejd�.
Sara odprowadzi�a szwaczk� do schod�w. Katarzyna i jej gospodyni pozosta�y same. Dziewczyna podesz�a pe�nym wdzi�ku krokiem i usiad�a na aksamitnej poduszce u st�p starej damy. Jej u�miech znik�, a na twarzy pojawi� si� smutek.
- Wiadomo�� o powrocie narzeczonego nie wydaje si� sprawia� ci rado�ci, moja ma�a? Garin ci si� nie podoba? Czy go nie kochasz?
Katarzyna wzruszy�a ramionami: - Dlaczeg� mia�abym go kocha�? Znam go bardzo ma�o. Z wyj�tkiem tego ranka w ko�ciele Notre Dame, kiedy pom�g� mi powsta�, widzia�am go tylko raz, w tym domu. Od tego czasu przebywa w Gandawie z ksi�ciem, na pogrzebie ksi�nej pani. A poza tym... - Zawaha�a si�, nie mog�c powstrzyma� trudnego wyznania: - A poza tym boj� si� go!
Maria de Champdivers nie odpowiedzia�a od razu. Jej d�o� pog�adzi�a twarz dziewczyny, a nieobecne spojrzenie b��ka�o si� gdzie� w mieni�cym si� r�em witra�u, jakby tam chcia�a znale�� odpowied� na niezadane pyta- nie.
- A ksi���? - zapyta�a po chwili wahania. - Jak go znajdujesz?
Katarzyna podnios�a �ywo zamy�lon� twarz. W jej oczach pojawi si� figlarny b�ysk.
- Prawdziwie czaruj�cy m�ody m�czyzna - powiedzia�a, u�miechaj�c si�. - Kt� tego nie wie. Wynios�y pan, uprzejmy dla dam, zr�czny w grach mi�osnych, przynajmniej takie rozsiewa o sobie wie�ci, kr�tko m�wi�c: ksi��� doskona�y. Ale...
- Ale?
- Ale - doko�czy�a Katarzyna, �miej�c si� - je�li, jak si� m�wi, chce mnie wyda� za m��, aby m�c po�o�y� mnie do swego �o�a, to si� myli.
Zdziwienie wyrwa�o Mari� de Champdivers z zadumy. Patrzy�a na dziewczyn� w zabawnym os�upieniu. A wi�c Katarzyna wiedzia�a, co j� czeka? Co wi�cej, my�la�a powa�nie o przep�dzeniu ksi�cia jak jakiego� pospolitego adoratora, kt�ry stara si� j� zdoby�?
- My�lisz o tym - zapyta�a w ko�cu - aby odepchn�� ksi�cia?
- Dlaczego nie? Je�li wyjd� za m��, chc� by� wierna m�owi i przysi�dze z�o�onej przed o�tarzem. Nie zostan� kochank� naszego pana.
B�dzie si� musia� z tym pogodzi�.
Tym razem Maria de Champdivers u�miechn�a si� z lekk� melancholi�. Gdyby jej Odetta mia�a ongi� cho� troch� z tej spokojnej odwagi, tego mocnego postanowienia, kiedy oddawano j� Karolowi, tyle spraw mog�oby wygl�da� inaczej! Ale by�a wtedy za m�oda, podczas gdy Katarzyna ma ponad dwadzie�cia lat.
- Pan Garin ma szcz�cie - westchn�a stara dama. - Pi�kno, rozwaga, wierno��... B�dzie mia� to, czego m�g�by sobie �yczy� najbardziej wymagaj�cy m�czyzna.
Katarzyna potrz�sn�a g�ow� i spowa�nia�a.
- Nie trzeba mu zazdro�ci�. Nie wiadomo, jaka przysz�o�� jest mu s�dzona.
Zachowa�a dla siebie tre�� zapisanego skrawka papieru, autorstwa Barnaby, kt�ry Sara przynios�a jej tego ranka wraz ze �niadaniem.
Informowa� j� o powrocie Garina i zapewnia�, �e wszystko jest przygotowane na dzisiejszy wiecz�r.
Kiedy Katarzyna zobaczy�a, �e wysoka, czarna posta� znika wewn�trz domu, odsun�a si� od okna i usiad�a na �o�u, czekaj�c, a� j� zawo�aj�. By�o
D�wi�ki dochodz�ce z g��bi domu by�y przyt�umione, a mimo to przera�aj�ce. Z olbrzymim wysi�kiem zerwa�a si� z �o�a i powlok�a w kierunku drzwi, opieraj�c si� o �ciany. Nie by�a w stanie my�le� rozs�dnie.
Ogarn�� j� zwierz�cy strach. Zacisn�a d�o� na rze�bionym zamku, kt�rego �elazna spirala zrani�a jej palec wskazuj�cy, tak �e pojawi�a si� kropla krwi.
Nie zdo�a�a go odemkn��, gdy� trz�s�a si� zbyt mocno. Wtem drzwi otworzy�y si� i stan�a w nich Sara. Wyda�a cichy okrzyk, widz�c poblad�� Katarzyn�.
- Co tu robisz? Chod�! Prosz� ci�.
- Ja... ja nie mog�! - j�kn�a dziewczyna. - Nie mog� tam i��.
Sara chwyci�a j� za ramiona i zacz�a potrz�sa� gwa�townie. Rysy jej ciemnej twarzy stwardnia�y, tworz�c rodzaj barbarzy�skiej maski wyrze�bionej z egzotycznego drewna.
- Kiedy ma si� odwag� prosi� o co�, trzeba r�wnie� j� mie�, aby spojrze� prawdzie w oczy - o�wiadczy�a bez ogr�dek. - Pan Garin czeka na ciebie!
Z�agodnia�a jednak, gdy zobaczy�a �zy w oczach dziewczyny. Odesz�a ze wzruszeniem ramion, aby zamoczy� chusteczk� w srebrnej miedniczce stoj�cej na toaletce. Nast�pnie skropi�a jej twarz, na kt�r� powr�ci�y kolory.
Katarzyna odetchn�a g��boko, Sara r�wnie�.
- No, tak jest lepiej. Chod� teraz i trzymaj si� dzielnie -powiedzia�a, bior�c Katarzyn� pod r�k� i ci�gn�c w kierunku schod�w.
Ta, niezdolna do najmniejszego sprzeciwu, da�a si� prowadzi� bez protestu. Sto�y do wieczerzy by�y przygotowane w du�ej sali na pierwszym pi�trze przed kominkiem, w kt�rym nie pali� si� ogie�. Wchodz�c, Katarzyna spostrzeg�a Mari� de Champdivers w ulubionym fotelu we wn�ce okiennej oraz jej m�a rozmawiaj�cego p�g�osem z Garinem de Brazeyem. Po raz drugi pod dachem pa�stwa Champdivers spotyka�a wielkiego skarbnika, ale po raz pierwszy odczu�a wstrz�s, napotykaj�c taksuj�ce spojrzenie jego jedynego oka. Gdy przyjecha� wieczorem do pa�acu przy ulicy Tatepoire w dniu, kiedy tam przyby�a, nie zwraca� na ni� najmniejszej uwagi. Wymienili kilka s��w tak banalnych, �e nawet ich nie zapami�ta�a. Prawie ca�y wiecz�r dyskutowa� z Wilhelmem de Champdivers, pozostawiaj�c j� w towarzystwie Marii. Katarzyna by�a mu za to wdzi�czna, gdy� w ten spos�b sam pom�g� jej wyzby� si� wszelkich skrupu��w.
S�dz�c, �e i tym razem sprawy przybior� podobny obr�t, podesz�a do m�czyzn, aby si� przywita�. Na jej widok przerwali rozmow� i wstali.
Poniewa� mia�a opuszczone powieki, nie zauwa�y�a wyrazu zachwytu na ich twarzach, co Garin wyrazi� w spos�b poetycki: - Jutrzenka dnia letniego nie jest pi�kniejsza. Jeste�, pani, cudownym zjawiskiem, moja droga.
M�wi�c to, pochyli� sw� wysok� posta� w g��bokim uk�onie, z r�k� na sercu, w odpowiedzi na rewerans m�odej dziewczyny. R�wnie� Champdivers uk�oni� si� z u�miechem zadowolenia na twarzy �asicy. Taka pi�kno�� mog�a d�ugo utrzyma� przy sobie niesta�e serce Filipa Dobrego. Champdivers oczyma wyobra�ni dostrzega� nieko�cz�ce si� korzy�ci i zaszczyty, jakie na niego spadn� w podzi�ce za oddan� przys�ug�. Ma�o brakowa�o, by zatar� r�ce...
Garin energicznym skinieniem wezwa� swego s�u��cego, kt�ry oczekiwa� w rogu sali, trzymaj�c szkatu�k� z purpurowego aksamitu.
Skarbnik otworzy� puzderko. Ca�e �wiat�o z �elaznych kagank�w skupi�o si� natychmiast na jego zawarto�ci. D�ugimi, zwinnymi palcami wyci�gn�� wspania�y z�oty naszyjnik, szeroki i d�ugi jak zast�p rycerzy. Ornament w kszta�cie li�ci i kwiat�w wykonany by� z olbrzymich purpurowych ametyst�w rzadkiego blasku i czysto�ci, a tak�e ze wschodnich pere� bez najmniejszej skazy. Pojawienie si� tego cuda wywo�a�o og�lny okrzyk zachwytu, a Garin wyj�� natychmiast par� kolczyk�w dobranych do kompletu.
- Uwielbiam bezgranicznie fio�kowy kolor, gdy� przypomina kolor twoich oczu, Katarzyno. Pasuje do z�ocistych w�os�w i jasnej cery. Dlatego zam�wi�em dla ciebie, pani, t� ozdob� w Anvers. Kamienie pochodz� z dalekiego �a�cucha g�rskiego na granicy Azji, z g�r Uralu. Naszyjnik po- wsta� dzi�ki olbrzymiej odwadze i po�wi�ceniu ludzi nieznaj�cych strachu.
Chcia�bym, aby� nosi�a go, pani, z przyjemno�ci�, gdy� ametyst jest kamieniem m�dro�ci... i niewinno�ci.
Kiedy sk�ada� naszyjnik do dr��cych r�k Katarzyny, obdarowana zaczerwieni�a si� gwa�townie.
- B�d� go nosi�a z przyjemno�ci�, gdy� jest darem od ciebie, panie - powiedzia�a g�osem tak zgaszonym, �e nikt jej nie us�ysza�. - Chcia�by�, panie, zapi�� mi go na szyi?
W gwa�townym ge�cie odmowy wielkiego skarbnika by�o co� komicznego.
- Do tej r�owej sukni? Moja droga, c� za barbarzy�stwo.
Przypilnuj�, aby uszyto ci str�j odpowiedni do tej bi�uterii. A teraz podaj mi d�o�.
Z g��bi szkatu�ki, nad kt�r� zn�w si� pochyli�, wyci�gn�� prosty pier�cie� ze z�otej plecionki i wsun�� na palec serdeczny dziewczyny.
- Jest to - powiedzia� z powag� - dow�d naszych zar�czyn. Ksi��� pan poleci�, aby nasz �lub odby� si� w Bo�e Narodzenie, tu� po zako�czeniu �a�oby na dworze. Chce, a to dla nas wielki zaszczyt, uczestniczy� osobi�cie w ceremonii, a mo�e nawet b�dzie �wiadkiem. Tymczasem we� mnie pod rami� i chod�my do sto�u.
Katarzyna da�a si� prowadzi�, nie stawiaj�c oporu. By�a zbita z tropu, ale jej poprzednie za�enowanie znikn�o.
Garin mia� sw�j w�asny spos�b wyja�niania i za�atwiania spraw, kt�ry odbiera� im, przynajmniej cz�ciowo, zatrwa�aj�cy charakter. Mo�na by�o wyczu�, �e dla tego m�czyzny, bogatego i wp�ywowego, nie by�o rzeczy niemo�liwych. Tym bardziej �e ani w jego s�owach, ani czynach nie mo�na by�o odnale�� �adnej tkliwo�ci. Gdy wr�cza� kosztowny klejnot lub wsuwa� na palec dziewczyny pier�cie�, ��cz�cy ich na ca�e �ycie, w jego g�osie nie wyczuwa�o si� �adnej zmiany tonu. Jego d�o� nie dr�a�a. Oko pozostawa�o ch�odne i jasne. Przez moment, kiedy siada�a obok niego przy stole, gdzie mieli posila� si� z tego samego srebrnego naczynia*, Katarzyna przy�apa�a si� na my�li, jakie mog�oby by� jej �ycie w cieniu takiego cz�owieka.
*
- Jeste� pani bardzo wzruszona? - us�ysza�a obok siebie spokojny g�os Garina. - Rozumiem, �e m�oda dziewczyna nie decyduje si� na ma��e�stwo bez pewnej obawy, ale nie trzeba przesadza�. �ycie we dwoje mo�e by� rzecz� bardzo prost�... a nawet przyjemn�, i nie warto si� martwi�.
Najwidoczniej stara� si� j� uspokoi�, wi�c podzi�kowa�a mu niepewnym u�miechem, zawstydzona t� oznak� zainteresowania. Nagle zacz�a my�le� o Barnabie i o znaczeniu jego s��w �wszystko przygotowane". Co on wymy�li�? Jak� pu�apk� przygotowa� tej nocy dla tego wp�ywowego cz�owieka, kt�rego �mier� mog�a mie� niebezpieczne nast�pstwa? Katarzyna wyobrazi�a sobie �ebraka ukrytego w cieniu jakich� drzwi, znikaj�cego w ciemno�ciach, tak jak zrobili to pewnej nocy Niedzielny Zabijaka i Jehan Pieni��ek. Zobaczy�a w wyobra�ni, niczym w kryszta�owej kuli, jak pojawia si� cie� ze stalowym sztyletem w d�oni, rzuca si� na je�d�ca, kt�ry spada z siod�a, a potem uderza po wielekro� w nieruchom� posta�. By odsun�� ten zbyt wyra�ny obraz, usi�owa�a przys�uchiwa� si� rozmowie obu m�czyzn. Rozmawiali o polityce i kobiety nie miesza�y si� do dyskusji. Maria de Champdivers jad�a lub raczej skuba�a potrawy w milczeniu, ze wzrokiem utkwionym w talerzu, gdy� nie dopisywa� jej apetyt.
- Jest du�e rozbicie w�r�d szlachty burgundzkiej - m�wi� jej ma��onek.
- Du�o mo�nych rodzin odrzuca traktat z Troyes i krytykuje Jego Wysoko��, �e go podpisa�. Mi�dzy innymi ksi��� d'Orange, pan de Saint-Georges, a tak�e pot�na rodzina de Chateauvillain odrzucaj� angielskiego dziedzica i ha�bi�ce dla Francji klauzule traktatu. Ja sam, wyznaj�, odczuwam pewn� odraz�.
- Kt� jej nie odczuwa? - odpowiedzia� Garin. - B�l wywo�any �mierci� ojca spowodowa�, �e ksi��� zapomnia�, i� jest, mimo wszystko, spod znaku lilii. Zna moje zdanie w tej sprawie, gdy� wcale nie ukrywam, co my�l� o tym traktacie: ten skrawek papieru, kt�ry wydziedzicza delfina Karola na korzy�� angielskiego zi�cia, zwyci�zcy, od czasu Azincourt niszcz�cego kraj, okrywa nas ha�b�. Jedynie kobieta tak pe�na wad, jak ta n�dznica Izabela, kt�r� zepsu�y do szpiku ko�ci rozpusta i sk�pstwo, mog�a upodli� si� do tego stopnia, poni�y�, zaprze� si� samej siebie, og�aszaj�c swego syna b�kartem.
- S� chwile - powiedzia� Champdivers, potrz�saj�c g�ow� - �e nie rozumiem Jego Wysoko�ci. Jak pogodzi� ten wielki �al, z kt�rym si� obnosi przed ca�� szlacht� Francji z powodu przegranej pod Azincourt, z jego obecnymi poczynaniami, kt�re otwieraj� kraj Anglikom. �lub kr�la Henryka z pani� Katarzyn� de Valois, siostr� nieboszczki ksi�nej Michaliny, wystarczy� wi�c, aby zmieni� zdanie? Nie wierz� w to...
Garin odwr�ci� si� na chwil�, aby zanurzy� zat�uszczone palce w naczyniu z perfumowan� wod�, kt�r� poda� mu s�u��cy.
- Ja te� nie. Ksi��� nienawidzi Anglika i obawia si� wojskowego talentu Henryka V. Jest zbyt walecznym rycerzem, aby nie �a�owa� szczerze swej nieobecno�ci pod Azincourt i swego udzia�u w tej bitwie, straszliwej i krwawej, ale bohaterskiej. Na nieszcz�cie lub szcz�cie dla nas my�li najpierw o Burgundii, a dopiero potem o Francji. Je�li pami�ta o znaku lilii, to dlatego, �e s�dzi, i� korona Francji bardziej by pasowa�a jemu ani�eli g�owie nieszcz�nika Karola VI. W grze wojny i polityki ma nadziej� na d�u�sz� met� upora� si� z Anglikiem, kt�ry jest bardzo bogaty. Pos�uguje si� Henrykiem V, podczas gdy ten s�dzi, �e jest odwrotnie. Co do delfina Karola, Jego Wysoko�� Filip nigdy w g��bi duszy nie w�tpi� w jego prawo do dziedziczenia tronu, ale nienawi�� i nadzieja ksi�cia znajduj� upust w tym zaprzeczaniu.
Wilhelm de Champdivers wychyli� du�y puchar wina, westchn�� z zadowoleniem i rozsiad� si� na poduszkach.
- M�wi si�, i� delfin czyni starania, aby Burgundia stan�a po jego stronie i �e niedawno pos�a� potajemnie wys�annika w tej sprawie. Ale podobno co� z�ego zdarzy�o si� pos�a�cowi.
- Rzeczywi�cie, w okolicach Tournai kapitan de Montsalvy zosta� zaatakowany i zraniony przez band� rabusi�w b�d�cych najprawdopodobniej na �o�dzie Jana Luksemburczyka, naszego przyw�dcy, wojskowego, kt�ry sprzyja Anglikom. Uda�o mu si� jednak stamt�d zbiec dzi�ki opatrzno- �ciowej pomocy lekarza arabskiego, kt�ry si� tam znalaz�, B�g jeden wie dlaczego, i, jak m�wi�, bardzo dobrze si� nim zaj��.
Katarzyna, troch� roztargniona w czasie rozmowy m�czyzn, natychmiast skupi�a uwag�. Poch�ania�a teraz s�owa Garina. Ale on zamilk�, aby zje�� par� �liwek z Damaszku le��cych na p�misku.
Nie mog�c si� powstrzyma�, zapyta�a: - Czy wiadomo, co sta�o si� z wys�annikiem? Czy uda�o mu si� zobaczy� z ksi�ciem?
Garin de Brazey odwr�ci� si� w jej stron� na wp� zdziwiony, a na wp� rozbawiony.
- Twoje, pani, przys�uchiwanie si� naszej rozmowie, troch� zbyt powa�nej jak dla damy, jest dla mnie mi�� niespodziank�. Nie, Arnold de Montsalvy nie widzia� si� z Jego Wysoko�ci� Filipem. Z powodu ran straci� du�o czasu, a ksi��� opu�ci� Flandri�, zanim on wyruszy� w dalsz� drog�. Co wi�cej, Jego Wysoko�� da� mu zna�, �e nie ma mu nic do powiedzenia.
Ostatnie wie�ci m�wi�, �e kapitan przyby� do zamku w Mehun-Sur-Yevre, gdzie delfin ma sw�j dw�r, aby ostatecznie przyj�� do siebie.
Wydawa�o si�, �e wielki skarbnik jest tak dobrze poinformowany o ludziach z otoczenia delfina, i� Katarzyna pali�a si� do zadania nowych pyta�. Wyczu�a jednak, �e by�oby b��dem okazanie zbyt du�ego zainteresowania m�odym armaniakiem, wi�c skomentowa�a tylko: - Oby nast�pny wys�annik mia� wi�cej szcz�cia.
Koniec wieczerzy wyda� jej si� d�ugi i nudny. M�czy�ni rozmawiali o finansach i tym razem Katarzyna nie s�ucha�a. Maria de Champdivers drzema�a wyprostowana w swoim fotelu. Katarzyna zatopi�a si� w my�lach, z kt�rych wyrwa� j� dopiero Garin: wsta� i chcia� si� po�egna�. Dziewczyna spojrza�a szybko w stron� okien. By�o jeszcze dosy� widno; zbyt wcze�nie, aby Garin m�g� odej��. Barnaba powiedzia� dok�adnie: gdy si� �ciemni.
Wykrzykn�a po�piesznie: - C� to, panie, ju� nas opuszczasz?
Garin zacz�� si� �mia� i, pochylaj�c si� w jej stron�, popatrzy� na ni� z zaciekawieniem.
- To naprawd� wiecz�r pe�en niespodzianek, droga pani. Nie s�dzi�em, �e moje towarzystwo jest ci tak mi�e.
Czy�by rzeczywi�cie by� zadowolony, czy te� w jego g�osie zabrzmia�a ironia? Katarzyna zdecydowa�a, �e nie jest to moment na zastanawianie si�, wi�c zrobi�a unik.
- Lubi� ci� s�ucha�, panie, ot i wszystko! - powiedzia�a, spuszczaj�c wstydliwie oczy. - Tak ma�o si� znamy. Wi�c je�li nie masz, panie, nic innego do roboty, a wiecz�r ten nie wydaje ci si� zbyt d�ugi, to, prosz�, zosta� jeszcze troch�. Tak wielu rzeczy chcia�abym si� dowiedzie�. Przecie� ja nic nie wiem o dworze, osobach, kt�re go zamieszkuj�, i jak nale�y si� tam zachowywa�.
Zacz�a traci� grunt pod nogami i przeklina�a si� w duchu za sw� niezr�czno��. By�a �wiadoma spoczywaj�cych na niej zaskoczonych spojrze� i ba�a si� popatrze� na sw� gospodyni�, aby nie wyczyta� w jej twarzy nagany. Takie domaganie si� obecno�ci m�czyzny z pewno�ci� wyda�o si� wielkiej pani szczytem bezwstydu. Nieoczekiwana pomoc przysz�a od pana domu, zadowolonego, �e ma��e�stwo, kt�re go tak interesowa�o, jest na najlepszej drodze.
- Nie odmawiaj, drogi przyjacielu, tak wdzi�cznej pro�bie! Tw�j dom jest blisko, a s�dz�, �e nie boisz si� rozb�jnik�w.
U�miechn�wszy si� do narzeczonej, Garin usiad�. Katarzyna westchn�a z ulg�, ale nie o�mieli�a si� ju� spojrze� w stron� cz�owieka, kt�rego zdradzi�a swym post�powaniem. Pogardza�a sob� z powodu odgrywania dwuznacznej roli, ale mi�o�� by�a silniejsza od wyrzut�w sumienia. Nie mo�e nale�e� do innego m�czyzny ni� Arnold!
Godzin� p�niej, a w trzy kwadranse po zwyczajowych dzwonkach na zaciemnienie, by�o ju� ca�kiem mroczno; Garin po�egna� si� z Katarzyn� i gospodarzami, a ona patrzy�a zimnym okiem, jak znikn�� w cieniu, id�c w kierunku czyhaj�cej �mierci. Poniewa� trudno uspokoi� wzburzone sumienie, ca�� noc nie zmru�y�a oka.
* * * - Garin de Brazey lekko ranny, a Barnaba pojmany...
G�os Sary wyrwa� Katarzyn� z p�snu, w kt�ry zapad�a o �wicie.
Zobaczy�a, �e Cyganka stoi obok niej z poszarza�� twarz�, zgaszonym wzrokiem i dr��cymi r�koma. Nie od razu zrozumia�a znaczenie s��w Sary, tak by�y one niedorzeczne. Ale Sara powtarza�a te same straszne s�owa, sto-j�c przed os�upia�� Katarzyn�. Garin de Brazey �yje? W rzeczywisto�ci nie mia�o to wi�kszego znaczenia i Katarzyna poczu�a lekk� ulg�. Ale Barnaba uj�ty?
- Kto ci o tym powiedzia�?
- Jehan Pieni��ek! Przyszed� tu na �ebry o �wicie, ze swoim workiem i misk�. Nie m�g� powiedzie� nic wi�cej, bo nadszed� kucharz i zacz�� s�ucha�, o czym m�wimy. To wszystko, co wiem.
- Wi�c pom� mi si� ubra�!
Katarzyna przypomnia�a sobie teraz informacj�, jak� przekaza� m�ody w��cz�ga, odprowadzaj�c j� do domu: aby odszuka�a go w razie potrzeby przy bramie Saint-Benigne. Teraz albo nigdy! W mgnieniu oka by�a ubrana i uczesana, a poniewa� ca�y pa�ac Champdivers by� poruszony, mog�a wyj�� bez zbytnich t�umacze�. Wiadomo�� o napadzie, kt�rego ofiar� pad� Garin, rozesz�a si� szybko niesiona z ust do ust, i w mie�cie ka�dy komentowa� j� na sw�j spos�b. Wystarczy�o, �e Katarzyna powiedzia�a, i� udaje si� do ko�cio�a podzi�kowa� Bogu za ocalenie narzeczonego, aby Maria de Champdivers pozwoli�a jej wyj�� z Sar�. Przechodz�c po�piesznie przez Burg, s�ysza�y, jak kumy nawo�uj� si� przez okna i zatrzymuj� w ma�ych grupkach, aby przekaza� sobie nowin� w cieniu blaszanych, kolorowych szyld�w.
W gruncie rzeczy nikt nie by� zaskoczony. Bogactwo wielkiego skarbnika by�o zbyt du�e, przepych zbyt widoczny, aby unikn�� nieprzyjaci�. Katarzyna i Sara nie zatrzymywa�y si�, by przys�uchiwa� si� rozmowom. W miar� jak zbli�a�y si� do mur�w miasta i do olbrzymich zabudowa� opactwa Saint-Benigne, jednego z najwi�kszych we Francji, Katarzyna my�la�a wy��cznie o tym, czego si� jeszcze dowie. Czu�a, jak serce si� jej �ciska.
Na placu, na kt�ry wychodzi�a, zar�wno w wielkiej bramie ko�cio�a, jak i wej�ciu do klasztoru, by�o niewielu ludzi. Zaledwie kilka os�b przekracza�o �wi�ty pr�g. W wysokich o�miok�tnych wie�ach z kamienia koloru g�stej �mietany dzwony bi�y umar�emu. Kobiety musia�y poczeka�, a� przejdzie kondukt pogrzebowy zmierzaj�cy ku ko�cio�owi. Mnisi ubrani w czarne burki nie�li nosze, na kt�rych spoczywa� zmar�y z ods�oni�t� twarz�. Rodzina i kilka p�aczek post�powa�y w �lad za nimi; przysz�o bardzo ma�o ludzi, gdy� nie by� to pogrzeb jakiej� znanej osoby.
- Nie widz� Jehana - szepn�a Katarzyna zza woalki.
- Ale� tak! W przedsionku... to ten mnich w br�zowym habicie.
W istocie, by� to w��cz�ga. Ubrany w habit brata �ebraka, z sakw� na plecach i kijem w r�ku, prosi� nosowym g�osem o ja�mu�n� dla swego klasztoru. Kiedy Katarzyna zbli�y�a si� do niego, spostrzeg�a, �e j� pozna�, gdy� jego oczy b�ysn�y pod zakurzonym kapturem. Podesz�a prosto do niego, wsun�a monet� do wyci�gni�tej d�oni i wyszepta�a szybko: - Musz� natychmiast z tob� porozmawia�.
- Jak tylko ci krzykacze wejd� do �rodka - powiedzia� fa�szywy mnich.
-
- Co chcesz wiedzie�? - zapyta� Katarzyn�.
- Wszystko, co si� wydarzy�o!
- Nic prostszego! Barnaba chcia� dzia�a� sam... Stwierdzi�, �e to sprawa prywatna i �e ryzyko jest zbyt du�e, aby miesza� w to kamrat�w. A przecie�, patrz�c na klejnoty, jakie wielki skarbnik ma zawsze na sobie, wsp�lny skok by�by chyba op�acalny. Barnaba jest w�a�nie taki! Zgodzi� si� jedynie, �ebym stan�� na czatach. Chcia�em, aby dla pewno�ci wzi�� ze sob� Zabijak�, rozumiesz? Brazey jest jeszcze m�ody, a Barnaba ju� nie. Co z tego, jest uparty bardziej ni� mu� opata. Trzeba by�o robi�, co kaza�. Ja pilnowa�em od strony Burgu, a on schowa� si� za fontann� na rogu ulicy. Ujrza�em m�czyzn� w towarzystwie s�ugi i zagwizda�em, by uprzedzi� Barnab�, a potem si� ukry�em. Kiedy skarbnik przeje�d�a� obok fontanny, stary skoczy� na niego z tak� si��, �e tamten spad� z konia... Przez chwil� walczyli w kurzu, a ja zaj��em si� s�ug�. Nie by� odwa�ny. Uciek� po minucie, krzycz�c: �Lito�ci!"... Nast�pnie zobaczy�em, jak jeden z walcz�cych wstaje, i rzuci�em si� ku niemu, bo s�dzi�em, �e to Barnaba. Chcia�em mu pom�c wrzuci� trupa do rzeki Ouche. Przygotowa�em nawet kilka du�ych kamieni. Ale to by� ten drugi. Barnaba le�a� na ziemi i j�cza� jak kobieta w po�ogu.
- Trzeba by�o mu pom�c! - uci�a sucho Katarzyna.
- Tak, chcia�em! Gdy wyci�ga�em n�, aby nim zdzieli� Garina, stra� wesz�a na ulic� Tatepoire. Brazey ich zawo�a�, a oni ruszyli w nasz� stron�.
Mia�em jedynie czas, �eby si� ukry�. By�o ich zbyt wielu na jednego biednego w��cz�g� - zako�czy� ze skruszon� min�.
- A Barnaba? Co z nim zrobili?
- Widzia�em, jak dw�ch stra�nik�w zabra�o go bez zbytnich ceregieli.
Nie rusza� si� bardziej ni� zar�ni�te zwierz�, ale oddycha�. Dow�dca stra�y kaza� go zanie�� do wi�zienia. Tam w�a�nie jest teraz... w domu Ma�py.
Wiesz, gdzie to jest.
Katarzyna skin�a g�ow� na znak potwierdzenia. Nerwowo �ciska�a w d�oniach modlitewnik oprawiony w czerwony aksamit, na pr�no staraj�c si� znale�� jakie� rozwi�zanie nowego problemu: jak wyrwa� starego przyjaciela z wi�zienia.
- Trzeba go stamt�d wyci�gn�� - powiedzia�a. - Musi wyj��!
Smutny u�miech wykrzywi� w�skie usta fa�szywego mnicha.
Wyci�gn�� swoj� drewnian� miseczk� w kierunku trzech kum w czepkach i fartuchach; by�y to handlarki z Burgu, kt�re przysz�y si� pomodli� podczas przerwy w interesach.
- Co do wyj�cia, to na pewno wyjdzie, tylko mo�e nie tak, jak my�lisz.
Zaproponuj� mu ma�y spacer na Wzg�rze �mierci i chwil� rozmowy z �rze�nikiem" Jego Wysoko�ci.
Gest towarzysz�cy tym s�owom by� a� nadto wymowny.
Wyci�gni�tym palcem Jehan zrobi� znak wok� szyi. Katarzyna poblad�a.
- Je�li kto� jest winny w tej sprawie, to ja - powiedzia�a twardo. - Nie mog� pozwoli�, aby Barnaba umar� w ten spos�b zamiast mnie! Czy nie da�oby si� zorganizowa� ucieczki... za pomoc� z�ota? Du�ej ilo�ci z�ota?
My�la�a o klejnotach, kt�re da� jej Garin, gotowa je po�wi�ci�. S�owa te wywar�y na Jehanie, kt�rego oczy zab�ys�y jak �wiece, piorunuj�ce wra�enie.
- To da�oby si� zrobi�! Tylko obawiam si�, �e Jakub Marynarz nie wyrazi zgody, pi�kna Katarzyno. Nie jeste� ju� tam mile widziana. M�wi�, �e zba�amuci�a� tego poczciwego w��cz�g� z powodu jakich� b�ahostek.
Lepiej wi�c, aby� si� ju� u nas wi�cej nie pokazywa�a. Nikt by ci� nawet nie wys�ucha�, a mog�oby ci si� przytrafi� jakie� nieszcz�cie. Jakub nie jest zbyt czu�y, je�li uwa�a, �e kto� jest mu co� winien.
- Ale ty - zwr�ci�a si� z b�aganiem Katarzyna. - Ty te� nie chcesz mi pom�c?
Jehan nie odpowiedzia� od razu. Namy�la� si� przez chwil�, po czym wzruszy� krzywymi ramionami: - Ja tak, poniewa� jestem g�upcem, kt�ry nigdy nie potrafi odm�wi� pi�knej dziewczynie. Ale c� mo�emy poradzi�, ty i ja?
Milcz�c, Katarzyna spu�ci�a g�ow�, aby ukry� �zy. Sara poci�gn�a j� za opo�cz�, pokazuj�c dyskretnie kilka kobiet, kt�re wesz�y do ko�cio�a i ze zdziwieniem spogl�da�y w ich stron�. Jehan potrz�sn�� miseczk�, poprosi� o ja�mu�n� p�aczliwym tonem. Kiedy kobiety ich min�y, szepn��: - Id�cie st�d... Zastanowi� si� i dam wam zna�, je�li co� wymy�l�.
Barnaba nie zosta� jeszcze stracony, a przynosz�cy pecha skarbnik �yje...
Uwaga o Garinie natychmiast osuszy�a �zy Katarzyny. Wpad�a bowiem na pewien pomys�. Pomys� szalony lub mo�e desperacki, co niekiedy oznacza to samo. Z�apa�a Sar� za rami�.
- Chod�! - powiedzia�a tak zdecydowanym tonem, �e Cyganka zdziwi�a si�.
- Dok�d, kwiatuszku?
- Do pana de Brazeya. Musz� z nim pom�wi�...
Nie pozostawiaj�c Sarze czasu do namys�u, Katarzyna odwr�ci�a si� i wysz�a z Saint-Benigne. Kiedy co� postanowi�a, chcia�a to natychmiast wykona�. Id�ca w �lad za ni� Sara stara�a si� jej wyt�umaczy�, �e nie wypada, aby m�oda dziewczyna sk�ada�a takie wizyty, i �e pani de Champdivers z pewno�ci� je za to zgani, �e Katarzyna ryzykuje dobre imi�, udaj�c si� do m�czyzny, nawet je�li jest to jej narzeczony.
Ale dziewczyna sz�a uparcie dalej z oczyma wbitymi w ziemi�, nie s�uchaj�c jej wcale. Pozostawiwszy z prawej strony ko�ci� �wi�tego Jana, skr�ci�a w w�sk� ulic� Kurz�, gdzie s�ycha� by�o gdakanie kur, g�si i kaczek.
Niskie malowane domy z szyldami o jaskrawych barwach i starymi, �y- dowskimi napisami by�y pozosta�o�ci� z czas�w, kiedy ulic� zamieszkiwali �ydzi. Garin de Brazey mieszka� na kra�cach Burgu, we wspania�ym pa�acu otoczonym wysokim murem, kt�ry sta� na rogu ulicy Portelle, gdzie z�otnicy mieli swe zbytkowne sklepy. Gdy dotar�y do Burgu, kot�y handlarzy podrobami pracowa�y w�a�nie pe�n� par�. Katarzyna zatka�a nos, aby nie wdycha� obrzydliwego smrodu krwi i t�uszczu. Na targu panowa� ogromny rozgardiasz i trudno by�o si� porusza� w�r�d rze�niczych stragan�w poustawianych na samym �rodku ulicy i wymija� wie�niak�w z koszami pe�- nymi jarzyn. Katarzyna lubi�a krz�tanin� targow�, ale dzisiejszego ranka ten ruch j� z�o�ci�. Wesz�a na ulic� Pergaminnik�w, zostawiaj�c za sob� ha�a�liwy Burg, kiedy jaki� cz�owiek przyku� jej wzrok. Du�y i silny, ubrany od st�p do g��w w zrudzia�� sk�r�, mia� d�ugie r�ce i troch� przygarbion� postaw�, co sprawia�o, �e przypomina� du�� ma�p�. Jego siwe w�osy, przyci�te w kwadrat, wystawa�y spod czerwonego kaptura. Posuwa� si� powoli, wskazuj�c bia�ym kijem wybrane produkty, kt�re sprzedawcy z boja�liwym po�piechem wk�adali do koszyka s�u��cej, post�puj�cej tu� za nim. Widok tego cz�owieka przyprawi� Katarzyn� o dr�enie, a Sara wyrazi�a s�owami wsp�lny przestrach.
- To mistrz J�zef Blaigny... - szepn�a.
Katarzyna nie odpowiedzia�a i odwr�ci�a g�ow�. W istocie, to sam kat miasta Dijon robi� zakupy...
* * * Twarz rannego tworzy�a jasn� plam� w g��bi komnaty, kt�ra wyda�a si� Katarzynie olbrzymia i pos�pna. Wielkie okiennice z barwionego d�bu, na wp� przymkni�te za wysokimi witra�owymi oknami z krzy�ownicami, zatrzymywa�y prawie ca�kowicie �wiat�o s�oneczne. Po wej�ciu za s�u��cym do komnaty musia�a si� na chwil� zatrzyma�, aby przyzwyczai� oczy do p�mroku. Da� si� s�ysze� powolny i odleg�y g�os.
- C� za �aska, moja droga!... Nie o�mieli�bym si� nawet marzy� o takim zainteresowaniu z twojej, pani, strony...
W g�osie zabrzmia�y jednocze�nie odrobina ironii, zaskoczenia i pogardy, ale Katarzyna nie zastanawia�a si� nad tym, co m�g� my�le� pan domu. Musia�a za�atwi� do ko�ca podj�t� przez siebie misj�. Zrobi�a par� krok�w. W miar� jak post�powa�a do przodu, oczy jej zacz�y rozr�nia� coraz lepiej przedmioty i wspania�y, ale surowy wystr�j komnaty. Garin le�a� w wielkim �o�u usytuowanym w najbardziej oddalonym rogu pomieszczenia, naprzeciw okien. �o�e obci�gni�te by�o jednolitym fioletowym aksamitem, a jedyn� ozdob� stanowi�y srebrne sznury: ci�kie zas�ony podniesiono. U wezg�owia widnia�a tarcza herbowa pana de Brazeya z zagadkow� dewiz� �Nigdy" powt�rzon� kilkakrotnie na wst�dze.
�Dewiza, kt�ra wyra�a odmow� lub odpycha, ale kogo i co?" - pomy�la�a Katarzyna.
Gdy si� zbli�a�a, Garin patrzy� na ni� bez s�owa. Mia� na sobie str�j tego samego koloru co obicie �o�a, przykryte prze�cierad�em i narzut� z czarnego futra, i by� bez nakrycia g�owy, je�li nie liczy� niewielkiego opatrunku na czole. Po raz pierwszy Katarzyna zobaczy�a go bez kaptura i mia�a wra�enie, �e stoi przed kim� obcym. Na tle bladej twarzy i kr�tkich ciemnych w�os�w, przetykanych nitkami siwizny, czarna przepaska na oku nabiera�a tragicznej wymowy, bardziej widoczna ni� w cieniu kaptura.
Katarzyna poczu�a, �e jej pewno�� znika w miar� posuwania si� krok za krokiem po �liskich p�ytach z czarnego marmuru w kierunku archipelagu ma�ych dywanik�w o przyt�umionych kolorach.
W komnacie, kt�rej kamienne �ciany obito fioletowym aksamitem, nie by�o wiele mebli. Znajdowa�y si� tu kredens z hebanu, ozdobiony wspania�ymi figurkami z ko�ci s�oniowej, st� mi�dzy dwoma kar�ami* ustawionymi w pobli�u okna, na kt�rym po�yskiwa�a szachownica z ametystu i srebra; na podwy�szeniu sta� olbrzymi, okaza�y fotel z litego srebra i kryszta�u oraz podn�ek z dwoma stopniami, przykryty dywanikiem.
*
Usiad�a niepewnie, ale nabra�a odwagi, gdy r�ce jej wspar�y si� na srebrnym oparciu. Odetchn�a i zapyta�a: - Jeste�, panie, powa�nie ranny?
- Ju� si� zastanawia�em, czy straci�a�, pani, g�os. Prawd� powiedziawszy, od momentu kiedy wesz�a� do komnaty, jeste� tak przera�ona, jak oskar�ony przed trybuna�em. Nie, nie jestem powa�nie ranny, ale dzi�kuj� za trosk�. Cios sztyletem w rami� i guz na g�owie. Mo�na powiedzie�, �e to nic. Czy ci� uspokoi�em, pani?
Troska, kt�r� okaza�a, mierzi�a j�. Zda�a sobie spraw�, �e nie mo�e d�u�ej udawa�. Zreszt�, po c� chroni� si� za wygodn� zas�on� �wiatowych grzeczno�ci, gdy chodzi o �ycie cz�owieka?
- Powiedzia�e�, panie - rzek�a, podnosz�c g�ow� i patrz�c mu w twarz - �e wygl�dam jak oskar�ona i nie pomyli�e� si�. Przychodz� prosi� o sprawiedliwo��.
Czarne brwi skarbnika unios�y si� nad przepask� i jedynym okiem.
Jego g�os zad�wi�cza� metalicznie: - Sprawiedliwo��? Dla kogo?
- Dla cz�owieka, kt�ry ci� zaatakowa�. Zrobi� to na moje polecenie...
Cisza, kt�ra zapad�a mi�dzy srebrnym fotelem a aksamitnym �o�em, ci��y�a jak top�r kata. Garin nie zmarszczy� brwi, ale Katarzyna spostrzeg�a, �e zblad� jeszcze bardziej. Nie opuszczaj�c g�owy, zacisn�a palce na kryszta�owej chimerze zdobi�cej zako�czenie por�czy fotela. Widz�c kamienn� twarz Garina, czeka�a ca�a dr��ca, na s�owa, kt�re mia�y pa�� z tych zaci�ni�tych ust. Tylko brz�czenie pszczo�y zag�usza�o zgie�k uliczny i przyt�umi�o panuj�c� cisz�. Dziewczyn� ogarn�� paniczny strach. Garin de Brazey nadal milcza�. Patrzy� na ni�, a w jego jedynym oku i w pustym oczodole tkwi�a si�a mocniejsza od spojrze� tysi�ca oczu. Cia�o m�odej dziewczyny napi�o si� jak do skoku lub ucieczki. Nagle ranny przem�wi�.
Jego g�os by� oboj�tny, bezbarwny. Zapyta� tylko: - Chcia�a�, pani, �eby mnie zabito? Wi�c a� tak mnie nienawidzisz?
- Nie, nie mam nic przeciwko tobie, panie! Nienawidz� my�li o tym ma��e�stwie i w�a�nie chcia�am je zniszczy�. Nie chcia�am twojej �mierci...
- Zapewne, ksi��� Filip znalaz�by kogo� innego na moje miejsce!
S�dzisz, pani, �e bez wyra�nego rozkazu zgodzi�bym si�, �eby� nosi�a moje nazwisko, abym ci� po�lubi�? Zbyt ma�o ci� znam i jeste� bardzo niskiego stanu, ale...
Czerwona po uszy Katarzyna przerwa�a mu z w�ciek�o�ci�: - Panie, nie masz prawa mnie zniewa�a�! Tego ci zabraniam. Za kogo si� uwa�asz! Jeste� tylko synem z�otnika, tak jak i ja.
- Nie zniewa�am ci�, pani. M�wi�, jak jest, i by�bym wdzi�czny, gdyby� pozwoli�a mi sko�czy�. Chocia� tyle powinna� dla mnie zrobi� po tym nocnym zaj�ciu. M�wi�em wi�c: jeste�, pani, niskiego stanu i bez maj�tku, ale pi�kna, mog� nawet powiedzie�, �e jeste� najpi�kniejsz� niewiast�, jak� kiedykolwiek widzia�em i, bez w�tpienia, jak� kiedykolwiek ogl�da� ksi���. Je�li otrzyma�em rozkaz, aby ci� po�lubi�, to w okre�lonym celu: wprowadzenia na dw�r i do �o�a pana, dla kt�rego jeste� przeznaczona!
Katarzyna zerwa�a si� na r�wne nogi.
- Nie chc�. Nie zgadzam si�, aby dostarczono mnie ksi�ciu Filipowi jak jak�� rzecz lub niewolnic�!...
Jednym gestem Garin kaza� jej usi��� i zamilkn��. U�miechn�� si� nieznacznie na widok tego dzieci�cego buntu, a jego g�os z�agodnia�.
- Jeste�my wszyscy, mniej lub bardziej, niewolnikami Jego Wysoko�ci i pani �yczenia, nie bardziej zreszt� ni� moje - doda� z pewn� gorycz� - nie maj� znaczenia. Grajmy w otwarte karty, Katarzyno. To nasza jedyna szansa, aby�my si� nie znienawidzili i nie prowadzili niezno�nej wojny podjazdowej.
Ani ty, pani, ani ja nie mo�emy sprzeciwi� si� rozkazom ksi�cia. Jego �yczenie lub raczej pragnienie - to pani. Nawet je�li te brutalne s�owa szokuj� ci�, musisz dowiedzie� si� prawdy!
Zamilk� na chwil� dla z�apania oddechu, si�gn�� po srebrn� czar�, kt�ra znajdowa�a si� u wezg�owia, obok dzbana z winem i talerza z owocami, wypi� duszkiem, a talerz podsun�� Katarzynie. Machinalnie wzi�a brzoskwini�. Garin kontynuowa�: - Je�li kt�re� z nas nie zgodzi si� na ten wymuszony �lub, mnie czeka top�r, a ciebie, pani, i twoich najbli�szych wi�zienie lub nawet co� gorszego.
Ksi��� nie znosi sprzeciwu. Chcia�a�, pani, by mnie zabito. Wybaczam ci to ch�tnie, bo nie wiedzia�a�, co czynisz. Lecz gdyby cios by� udany, gdyby sztylet zab�jcy mnie dosi�g�, wcale nie by�aby� wolna. Filip wyznaczy�by kogo� innego do na�o�enia obr�czki na tw�j palec. On idzie zawsze prosto do celu, kt�ry sobie wytyczy, nie zapominaj o tym! I nigdy nie zmienia zdania!
Katarzyna spu�ci�a g�ow� z przygn�bieniem. Przysz�o�� wyda�a jej si� jeszcze bardziej ponura i niebezpieczna. Zapl�ta�a si� w paj�czej sieci, a jej drobne r�ce by�y zbyt s�abe, aby j� rozerwa�. Czu�a si� tak, jakby wir powstaj�cy czasem na rzece, wci�ga� j� w sam �rodek. Jednak�e powiedzia�a jeszcze, nie patrz�c na Garina: - A ty, panie, zgadzasz si� bez zmru�enia powiek, aby ta, kt�ra b�dzie nosi�a twoje nazwisko, by�a kochank� ksi�cia? Nic nie zrobisz, by mu w tym przeszkodzi�?
Garin de Brazey wzruszy� ramionami i opar� si� na jedwabnych poduszkach.
- Nie mam mo�liwo�ci ani ochoty. Niekt�rzy uwa�aliby to za zaszczyt.
Ja nie, przyznaj�. Oczywi�cie, gdybym ci�, pani, kocha�, by�oby mi ci�ko, ale... - Przerwa� na moment, jakby szuka� s��w. Jego wzrok spoczywa� na poczerwienia�ej twarzy Katarzyny, kt�ra zn�w poczu�a si� nieprzyjemnie.
Podnios�a g�ow�.
- Ale...?
- Nie kocham ci� bardziej, drogie dziecko, ni� ty mnie -doko�czy� �agodnie. - Mo�esz, pozby� si� jakichkolwiek skrupu��w. Nie mam ci nawet za z�e, �e� nastawa�a na me �ycie...
Przypomniawszy sobie nagle o celu swej wizyty, Katarzyna powr�ci�a do sedna sprawy: - Zechciej, panie, udowodni� swoje s�owa! - Udowodni�?
Twarz Garina wyra�a�a zdziwienie. Brwi zmarszczy�y si�, a krew zar�owi�a blade policzki. Obawiaj�c si�, �e wybuchnie, Katarzyna m�wi�a dalej: - Tak, b�agam ci�, panie! Ten, kt�ry ci� zaatakowa�, to m�j stary przyjaciel, w�a�ciwie m�j jedyny przyjaciel... To on nas ukrywa� po �mierci mego ojca, pom�g� nam uciec ze zbuntowanego Pary�a, bezpiecznie doprowadzi� tutaj. Zawdzi�czam mu �ycie, a tak�e �ycie matki i siostry...
Zrobi� to z mi�o�ci do mnie, poniewa� wskoczy�by w ogie�, gdybym go o to poprosi�a. Nie chc�, by umar� z powodu mojej g�upoty. B�agam ci�, panie!
Zr�b co�. Wybacz mu i ka� go uwolni�!... Jest stary i chory.
- Nie a� tak chory... - rzuci� Garin z nik�ym u�miechem. - Jest jeszcze bardzo krzepki. Wiem co� na ten temat...
- Zapomnij o tym, panie! Wybacz mu... Jeste� pot�ny, mo�esz uratowa� tego nieszcz�nika od szubienicy. B�d� ci taka wdzi�czna!Niesiona pragnieniem uratowania Barnaby, Katarzyna wsta�a z fotela i podesz�a do le��cego. Osun�a si� na kolana obok olbrzymiego �o�a, skierowa�a ku rannemu twarz zatopion� we �zach i wyci�gn�a b�agalnie d�onie. Garin uni�s� si� i pochyli� na moment nad pi�kn�, zap�akan� twarz� Katarzyny, kt�rej fio�kowe oczy l�ni�y jak drogie kamienie. Rysy jego oblicza stwardnia�y, a nos si� wyd�u�y�.
- Prosz�, wsta� - rozkaza� ochryp�ym g�osem. - Natychmiast! Prosz� nie p�acz! Zakazuj� ci p�aka� przy mnie!
W jego g�osie zabrzmia� straszny gniew: Katarzyna wsta�a i odruchowo cofn�a si� o dwa kroki, nie spuszczaj�c oczu ze skarbnika. On odwr�ci� wzrok i t�umaczy� si� niezdarnie: - Nienawidz� �ez!... Nie mog� znie�� widoku p�acz�cej kobiety!
Prosz�, teraz odej��... Zrobi�, co chcesz! Poprosz� o �ask� dla tego zb�ja...
Prosz�, odejd�! Natychmiast! Czy mnie, pani, s�yszysz...
Wskazywa� drzwi przestraszonej dziewczynie. Katarzyna nie mog�a zrozumie� nag�ej z�o�ci Garina. Cofa�a si� ostro�nie drobnymi krokami ku wyj�ciu; zawaha�a si� na progu i zanim zamkn�a drzwi, zebra�a si� na odwag� i wyszepta�a: - Dzi�kuj�... panie...
Nieco uspokojona, lecz i troch� zdziwiona zachowaniem Garina, wr�ci�a w towarzystwie Sary do pa�acu Champdivers. Pani domu, nie zwlekaj�c, wyg�osi�a kazanie na temat skromno�ci, jaka powinna cechowa� prawdziw� dam�, a tym bardziej m�od� dziewczyn�! Katarzyna wys�ucha�a przemowy bez s�owa protestu, szcz�liwa z obrotu spraw. Nie przysz�o jej nawet na my�l, aby w�tpi� w s�owa Brazeya, i by�a pewna, �e zrobi, co obieca�. Trzeba by�o tylko poczeka�...
Niestety, pro�ba skarbnika o u�askawienie nadesz�a zbyt p�no. Stary w��cz�ga zosta� poddany torturom, gdy� chciano, aby wyja�ni� pow�d swego czynu, a ten nie przetrzyma� m�k: wyzion�� ducha nabity na pal, niczego nie wyjawiaj�c. Tak� wiadomo�� przyni�s� Sarze nast�pnego dnia Jehan Pieni��ek. Zamkni�ta w swojej komnacie zrozpaczona Katarzyna ca�y dzie� op�akiwa�a nieszcz�nika, wyrzucaj�c sobie gorzko, �e niepotrzebnie wys�a�a go na tak� straszn� �mier�. Obrazy z przesz�o�ci z udzia�em Barnaby t�oczy�y si� w jej g�owie. Barnaba w opo�czy obszytej muszlami, sprzedaj�cy fa�szywe relikwie u bram ko�cio�a Sainte-Opportune; potem w kryj�wce na Wielkim Dziedzi�cu Cud�w, �ataj�cy swe odzienie lub rozprawiaj�cy z Macheferem; �ebrak szturmuj�cy dom Caboche'a; wreszcie w barce, kt�r� p�yn�li z nurtem Sekwany, recytuj�cy wiersze...
Wieczorem tego smutnego dnia Sara przynios�a Katarzynie od Garina de Brazeya ma��, troskliwie zapiecz�towan� przesy�k�. Po jej otwarciu zobaczy�a, �e le�y w niej zwyk�y sztylet z rogow� r�koje�ci�, na kt�rej wyryta jest muszla. Rozpozna�a natychmiast sztylet Barnaby, kt�rym pos�u�y� si�, aby zada� cios Garinowi. Towarzyszy�o mu napisane na papierze przez Garina jedyne s�owo: ��a�uj�".
Przez d�ug� chwil� Katarzyna trzyma�a w d�oni t� zwyk�� bro�. Ju� nie p�aka�a. �mier� Barnaby znaczy�a koniec pewnego rozdzia�u w jej �yciu i pocz�tek nast�pnego. W jej d�oni rogowa r�koje�� sztyletu ogrza�a si� i o�y�a, jak gdyby dopiero co wypu�ci�a j� r�ka �ebraka. Katarzyna podesz�a powoli do ma�ej, drewnianej, rze�bionej szkatu�ki - prezentu od wuja Mateusza - i schowa�a w niej sztylet. Nast�pnie ukl�k�a przed figurk� Czarnej Madonny, zdobi�c� r�g jej komnaty, gdzie pali�y si� dwie woskowe �wiece. Z twarz� ukryta w d�oniach modli�a si� d�ugo, aby pom�c sercu od- nale�� spok�j. Zdecydowa�a, �e nie b�dzie d�u�ej walczy� z przeznaczeniem.
Poniewa� wszystko zdawa�o si� sprzymierza� przeciw niej, po�lubi Garina.
Ale �adna si�a, nawet ksi��� Filip, nie zdo�a wyrwa� z jej serca tego, kt�ry zajmowa� je niepodzielnie, cho� bez cienia nadziei. Nigdy nie przestanie kocha� Arnolda de Montsalvy'ego!
Katarzyna by�a zzi�bni�ta do szpiku ko�ci, chocia� na sukni� ze srebrnoniebieskiego brokatu narzuci�a gronostajow� pelerynk�, a jej ramiona otula�a opo�cza podbita futrem. Musia�a zacisn�� usta, aby nie szcz�ka� z�bami. W ma�ej roma�skiej kaplicy zamku de Brazey grudniowy ch��d dawa� si� we znaki pomimo dywan�w i aksamitnych chodnik�w rzuconych pod stopy go�ci. Kap�an w b�yszcz�cym ornacie stoj�cy przy o�tarzu by� skostnia�y z zimna, a mali klerycy wycierali nosy w r�kawy. Ceremonia za�lubin trwa�a kr�tko. Jak we �nie Katarzyna odpowiedzia�a �tak" na pytanie kap�ana. Jej g�os by� tak cichy, �e starzec musia� si� pochyli�, aby go
M�� sta� obok niej ze skrzy�owanymi ramionami, spogl�daj�c na o�tarz swym jedynym okiem z tym dziwnym wyrazem wyzwania, kt�ry tak przyku� uwag� dziewczyny podczas ich pierwszego spotkania w ko�ciele Notre Dame. Jego aksamitny str�j, obszyty futrem z soboli, nie wygl�da� na cieplejszy ni� zwykle, a na kr�tki kaftan nie w�o�y� opo�czy. Nie mia� r�wnie� �adnych klejnot�w, z wyj�tkiem cudownie czystej diamentowej �zy, kt�r� trzyma� w pazurach z�oty gepard wpi�ty w fa�dy kaptura. Kiedy zdj�� r�kawice, aby uj�� w swe d�onie zzi�bni�te d�onie Katarzyny, stwierdzi�a ze zdziwieniem, �e jego r�ce s� bardzo ciep�e. A przecie� wygl�da� jak jedna z figur ozdabiaj�cych ko�ci�! Wstaj�c z kl�czek po podniesieniu, poczu�a, �e opo�cza zsuwa si� jej z ramion i chcia�a j� podtrzyma�. Ale jakie� r�ce, szybkie i zwinne, narzuci�y okrycie na jej dr��ce ramiona. Odwr�ciwszy si�, podzi�kowa�a u�miechem Odetcie de Champdivers. Przez te kilka miesi�cy, kt�re up�yn�y od �mierci Barnaby, zyska�a przynajmniej przyjaci�k�; c�rk� pa�stwa de Champdivers, kt�ra nareszcie powr�ci�a w rodzinne strony.
Trzy miesi�ce wcze�niej, 21 pa�dziernika, nieszcz�sny kr�l Karol VI zako�czy� swoje cierpienia i zgas� w ramionach m�odej kochanki, w zaciszu swego pa�acu Saint-Pol. Samotna od tej chwili, wystawiona na z�o�liwo�ci Izabeli, tym bardziej nieprzyjaznej, �e oty�o�� czyni�a j� niemal�e kalek�, �ma�a kr�lowa" wr�ci�a do rodzinnej Burgundii. Natychmiast przyja�� zbli�y�a do siebie t� �agodn� m�od� kobiet�, anio�a szalonego kr�la, i pi�kn� istot� zamieszkuj�c� pa�ac Champdivers.
Odetta zna�a przyczyny, dla kt�rych Garin mia� po�lubi� Katarzyn�, wiedzia�a, w jakim celu ksi��� Filip chcia� zrobi� dam� ze zwyk�ej mieszczki, i wsp�czu�a przyjaci�ce. Pozna�a, co to znaczy by� oddan� w r�ce obcego m�czyzny, cho� przynajmniej niebiosa pozwoli�y jej pokocha� go pomimo jego szale�stwa, i to bardziej, ni� mog�a si� tego spodziewa�.
Ale czy Katarzyna mog�aby pokocha� wynios�ego i zmys�owego Filipa, kt�ry nie cofa� si� przed niczym, aby spe�ni� swe pragnienia? Odetta w swej m�dro�ci kobiety trzydziestoletniej mocno w to w�tpi�a.
Msza dobiega�a ko�ca. Garin poda� �onie zaci�ni�t� d�o�, na kt�rej wspar�a swoje palce. Stare, d�bowe drzwi otworzy�y si� ze zgrzytem, ukazuj�c za�nie�one pola. Podmuch wiatru wdar� si� do ko�cio�a i wygi�� p�omienie �wiec z ��tego wosku, stoj�cych na o�tarzu, a nieliczni uczestnicy tego smutnego �lubu zadr�eli z zimna. Zwarty t�um wie�niak�w o sinych nosach i czerwonych r�kach st�oczony u bramy, zacz�� wykrzykiwa� bez wi�kszego przekonania: �Bo�e Narodzenie"; ka�dy z nich my�la� o jak najszybszym powrocie do domu. Garin si�gn�� woln� r�k� do sakiewki, z kt�rej wyci�gn�� gar�� z�otych monet, kt�re rzuci� na �nieg. Wie�niacy, z okrzykami rado�ci i rzucili si� po nie na czworakach, bij�c si� mi�dzy sob�.
Scena ta sprawia�a nierzeczywiste i ponure wra�enie. Wspominaj�c pe�ne rado�ci wesela, w jakich niekiedy bra�a udzia� u kompan�w wuja Mateusza lub wie�niak�w na Wybrze�u, Katarzyna stwierdzi�a, �e nigdy nie widzia�a tak pos�pnego �lubu. Smutek tej ceremonii pog��bia�o jeszcze ponure i szaro��te niebo, ci�kie od maj�cego niebawem sypn�� �niegu, po kt�rym, kracz�c, przelatywa�y kruki. Katarzyna, kt�rej twarz szczypa� mr�z, zaciska�a wargi, aby powstrzyma� si� od p�aczu. Bez dobroci Marii de Champdivers i przyja�ni Odetty czu�aby si� straszliwie samotna w dniu tak wa�nym dla ka�dej kobiety. Pomimo pr�b Katarzyny ani Jacquetta, ani Luiza, ani zacny wuj Mateusz nie dost�pili zaszczytu zaproszenia ich przez pana de Brazeya na �lub.
- To niemo�liwe! - wyja�ni�. - Jego Wysoko�� nie zgodzi�by si�, chocia� nie mo�e przyby� osobi�cie. Musisz, pani, spr�bowa� zapomnie�, kim jeste�, a na pocz�tek zapomnie� o swoich najbli�szych.
- To niemo�liwe - odpowiedzia�a Katarzyna, czerwona ze z�o�ci. - Nigdy nie zapomn� mojej matki, siostry, wuja i wszystkich, kt�rzy s� mi drodzy. Uprzedzam ci�, panie, je�li nie pozwolisz mi przyjmowa� ich w domu, o kt�rym m�wi si�, �e b�dzie moim, �adna si�a ludzka, nawet twoja, panie, nie powstrzyma mnie od sk�adania im wizyt!
Garin wzruszy� ramionami ze znu�on� min�.
- Zrobisz, pani, co b�dziesz chcia�a, byle dyskretnie.
Nic na to nie odpowiedzia�a. Przyszli ma��onkowie nie odzywali si� do siebie przez osiem dni. Katarzyna d�sa�a si�, ale najwyra�niej fanaberie m�odej �ony wcale Garinowi nie przeszkadza�y; nie zrobi� niczego, aby im zapobiec.
Wys�annicy ksi�cia Filipa, kt�rego obowi�zki zatrzyma�y we Flandrii, nie zrobili na niej wi�kszego wra�enia: ani nonszalancki i elegancki Hugo de Lannoy - najbli�szy przyjaciel Filipa (jego zuchwa�y wzrok wprawia� Katarzyn� w zak�opotanie), ani m�ody, ale powa�ny Miko�aj Rolin, od kilku dni kanclerz Burgundii. Da�o si� odczu�, �e dla obydwu by� to obowi�zek spe�niony bez �adnej przyjemno�ci, tym bardziej �e nowy kanclerz jako najwi�kszy przyjaciel Garina by� przeciwny temu ma��e�stwu.
W g��wnej sali zamku oczekiwa�a uczta dla dwunastu zaproszonych go�ci. Sala, ocieplona dywanami z Arras, kt�re chroni�y j� od ch�odu, by�a ciasna, gdy� sam zamek nie nale�a� do najwi�kszych. By� to raczej dworek, po kt�rego bokach wznosi�y si� du�a wie�a i ma�a wie�yczka. St�, nakryty jedwabnym adamaszkiem i postawiony przy rozpalonym kominku, by� zbytkownie zastawiony srebrnymi p�miskami. Za nic w �wiecie, nawet w czasie wymuszonego wesela, wielki skarbnik nie chcia� uchybi� swej reputacji brakiem przepychu i elegancji.
Po wej�ciu do sali Katarzyna podesz�a natychmiast do kominka, aby ogrza� zmarzni�te r�ce nad ta�cz�cymi p�omieniami. Sara, kt�ra awansowa�a na pierwsz� pokoj�wk�, zabra�a jej opo�cz�. Katarzyna ch�tnie te� odda�a w r�ce wiernej s�ugi wysokie, srebrzyste nakrycie g�owy w kszta�cie p�ksi�yca wysadzane szafirami, z kt�rego sp�ywa� deszcz koronek.
Migrena �ciska�a jej skronie. By�a skostnia�a z zimna a� do g��bi duszy i unika�a wzroku m�a. Zainteresowanie, jakie okaza� jej Garin wieczorem, w dniu napadu Barnaby, nie dotrwa�o nawet do wizyty, kt�r� Katarzyna z�o�y�a mu nast�pnego dnia. Od tego czasu dziewczyna widywa�a go bardzo rzadko, gdy� towarzyszy� ksi�ciu w jego kilku wyjazdach, tak�e do Pary�a, gdzie Filip bawi� w chwili niespodziewanej �mierci kr�la Anglii, Henryka V, kt�ry zszed� z tego �wiata w ko�cu sierpnia.
Zwyci�zca spod Azincourt zmar� w Vincennes, pozostawiaj�c kilkumiesi�czne dziecko: syna, kt�rego mu da�a Katarzyna Francuska.
Ostro�ny Filip Burgundzki odm�wi� sprawowania regencji i nie czekaj�c na pogrzeb zwyci�zcy, wyjecha� do Flandrii. Nie ruszy� si� stamt�d nawet na wiadomo�� o �mierci Karola VI, by jako francuski ksi��� nie musia� pok�oni� si� ksi�ciu de Bedfordowi obwo�anemu regentem kr�lestwa. Garin de Brazey pozostawa� u boku Filipa, ale co tydzie� przybywa� od niego wys�annik, przywo��c narzeczonej jaki� prezent, klejnot, dzie�o sztuki, ksi��eczk� do nabo�e�stwa bogato zdobion� przez Jacquemarta de Hesdina, a nawet par� chart�w z Karamanii, kt�re najlepiej daj� si� uk�ada� do polowa�. Nigdy jednak przesy�ce nie towarzyszy� list. Maria de Champdivers otrzymywa�a regularnie instrukcje dotycz�ce przygotowa� do �lubu i �wiatowych manier, jakie nale�a�o wpoi� podopiecznej. Garin powr�ci� dopiero na osiem dni przed �lubem, co jednak wystarczy�o, aby zakaza� obecno�ci rodziny Katarzyny na uroczysto�ci.
Uczta weselna by�a smutna pomimo wysi�k�w Hugona de Lannoya.
Siedz�c na �awie obok Garina, Katarzyna ledwo co kosztowa�a podawanych da�, zjad�a tylko kilka kawa�eczk�w szczupaka z Saony przyprawionego zio�ami i kilka marynowanych �liwek. Z trudno�ci� prze�yka�a straw� i nie wypowiedzia�a nawet paru s��w. Garin nie zwraca� na ni� uwagi, nie zajmowa� si� te� wcale pozosta�ymi damami, kt�re gaw�dzi�y mi�dzy sob�.
Rozprawia� za to o polityce z Miko�ajem Rolinem, zapalaj�c si� do przysz�ej misji kanclerza w Bourgen-Bresse, gdzie - aby przypodoba� si� ksi�ciu Sabaudii, my�l�cemu szczerze o pokoju - ludzie z Burgundii i zwolennicy Karola VII mieli podj�� pr�b� ugody.
W miar� up�ywu czasu Katarzyna czu�a si� coraz gorzej. Kiedy s�udzy, w barwach fioletowych i srebrnych, przynie�li desery: misy z konfiturami, kawa�ki nugat�w i owoce w cukrze, poczu�a, �e jej nerwy zawodz�, a� musia�a ukry� pod obrusem dr��ce r�ce. Za kilka chwil biesiadnicy wstan� od sto�u, a damy zaprowadz� j� do ma��e�skiej komnaty, gdzie pozostanie sama, twarz� w twarz z cz�owiekiem, kt�ry mia� teraz wszelkie do niej prawa. Na sam� my�l o tym cia�o Katarzyny pokrywa�o si� pod jedwabn� sukienk� g�si� sk�rk�. Z ca�ych si� rozpaczliwie pr�bowa�a odepchn�� od siebie wspomnienie z ober�y we Flandrii, rysunek twarzy tamtego m�czyzny, i zapomnie� brzmienie jego g�osu, ciep�o dumnych ust.
Wspomina�a Arnolda i serce jej zamiera�o. Wszystko, co mia�o si� zdarzy� tego wieczora: gesty Garina, s�owa, kt�re wypowie, wydawa�o jej si� �miechu wart� parodi� prze�ytych ongi� wspania�ych chwil. Katarzyna zdawa�a sobie spraw�, �e otar�a si� bardzo blisko o mi�o�� swego �ycia, dla kt�rej stworzy� j� B�g.
Pojawi� si� teraz przed ni� minstrel i przygrywaj�c na harfie do ta�ca kilku pe�nym wdzi�ku tancerkom, �piewa�:
Odpowiada�y bowiem tak bardzo smutkowi, jaki z okrutn� �wiadomo�ci� go�ci� w jej sercu! Czu�a si� tak, jakby minstrel u�yczy� jej na chwilk� swego g�osu... Popatrzy�a na ch�opca zza zas�ony �ez i stwierdzi�a, �e by� bardzo szczup�y, jasnow�osy, o dzieci�cej twarzy. Szyderczy g�os Hugona de Lannoya spowodowa�, �e czar melodii nagle prysn��, i znienawidzi�a go za to.
- C� za pos�pna pie�� w ten weselny dzie�! - krzykn��. - C� to, przyjacielu! Nie znasz jakiej� weso�ej piosenki, aby ucieszy� uszy nowo po�lubionych?
- Ta pie�� jest pi�kna - stwierdzi� Garin. - Nie zna�em jej. Sk�d pochodzi, komediancie?
Miody pie�niarz poczerwienia� jak dziewczyna, ukl�k� z pokor�, zdejmuj�c zielon� czapeczk�, na kt�rej chwia�o si� pi�rko czapli.
- Przywi�z� j�, panie, m�j przyjaciel zza morza.
- Ta pie�� pochodzi z Anglii? Nie wierz� - powiedzia� pogardliwie Garin. - Ci ludzie potrafi� �piewa� jedynie o piwie i bijatykach.
- �askawy panie, chocia� pie�� pochodzi z Londynu, jest francuska. W swoim angielskim wi�zieniu Jego Wysoko�� Karol Orlea�ski komponuje ballady, ody i pie�ni, aby zaj�� si� czym� w czasie d�ugich godzin. Ta pie�� wysz�a poza mury wi�zienia i mia�em szcz�cie j� us�ysze�...
Chcia� m�wi� dalej, kiedy Hugo de Lannoy wyci�gaj�c sztylet, skoczy� ponad sto�em i rzuci� si� z podniesionym or�em na nieszcz�snego pie�niarza.
- O�mielasz si� w burgundzkim kraju wymienia� nazwisko Orlea�czyka? Przekl�ty �ajdaku, zap�acisz za to!
Oszala�y z w�ciek�o�ci, pop�dliwy przyjaciel Filipa Dobrego mia� w�a�nie zada� cios, kiedy Katarzyna, pod wp�ywem niepowstrzymanego impulsu, zawo�a�a: - Dosy�, panie rycerzu! Jeste� w moim domu i to jest moja wieczerza weselna. Zabraniam rozlewu niewinnej krwi w mojej obecno�ci! Trzeba ocenia� pi�kno pie�ni, a nie jej pochodzenie.
Jej pe�en gniewu g�os zabrzmia� jak grom. Zapad�a cisza. Zaskoczony Hugo de Lannoy opu�ci� rami�. Oczy wszystkich biesiadnik�w spocz�y na Katarzynie. Sta�a wyprostowana, wspieraj�c si� czubkami palc�w o st�, z wysuni�t� brod�, ca�a kipi�ca w�ciek�o�ci�, lecz jednocze�nie pe�na godno�ci, tak �e nikomu nie przysz�o na my�l, aby si� zdziwi�. Nigdy jeszcze uroda Katarzyny nie by�a tak ol�niewaj�ca jak w tej chwili. G�rowa�a nad obecnymi niczym o�lepiaj�ce objawienie w swej niezaprzeczalnej godno�ci. Chocia� wywodzi�a si� z kramiku sukiennika, by�o faktem,�e dzi�ki swemu wspania�emu cia�u i pi�knej twarzy godna jest zosta� kr�low�.
Hugo de Lannoy wsun�� sztylet do pochwy z dziwnym b�yskiem w jasnoniebieskich oczach, zostawi� w spokoju �piewaka i wr�ci� do sto�u.
Sk�oni� si� nisko.
- Wybacz, pani, �e w twej przytomno�ci unios�em si� gniewem.
B�agam o wybaczenie i u�miech...
Pewno�� Katarzyny trwa�a tylko chwil�. Zmieszana, u�miechn�a si� do m�odego cz�owieka z zak�opotaniem, a nast�pnie zwr�ci�a si� do m�a: - Tobie, panie, nale�� si� przeprosiny. Wybacz, �e podnios�am g�os w twoim imieniu. Ale zechciej uwzgl�dni�...
Garin wsta� i wzi�� j� za r�k�, aby przerwa� te przeprosiny i przyj�� jej z pomoc�.
- Jak s�usznie, pani, powiedzia�a�, jeste� tutaj u siebie jako moja �ona.
Ciesz� si�, �e tak post�pi�a�, bo masz ca�kowit� racj�. R�cz�, �e nasi przyjaciele to zrozumiej�, a teraz pozwol� nam odej��.
Fala krwi, kt�ra wraz ze z�o�ci� buchn�a na policzki Katarzyny, znikn�a natychmiast. Jej d�o� zadr�a�a w d�oni Garina. Wi�c ju� nadesz�a ta straszliwa chwila?
Widok oboj�tnej twarzy m�a nie przywodzi� na my�l s�odkich uniesie� mi�osnych. Jednak Garin z pewno�ci� prowadzi� w kierunku wsp�lnej sypialni. W �lad za nimi ruszyli go�cie tworz�cy orszak, na kt�rego czele znajdowali si� fleci�ci i graj�cy na wioli. Zagubiona Katarzyna odnalaz�a wzrok Odetty, kt�ra sz�a za ni� prowadzona przez Lannoya. W spojrzeniu przyjaci�ki wyczyta�a gor�c� przyja�� i g��bokie wsp�czucie.
- Cia�o jest rzecz� bez znaczenia - powiedzia�a jej m�oda kobieta tego samego ranka, pomagaj�c przy ubieraniu. Stosunek jest przykry prawie dla ka�dej kobiety, nawet je�li jest w nim mi�o��. A kiedy nie ma uczucia, zdarza si�, �e czasem przychodzi p�niej.
Katarzyna odwr�ci�a si�, aby wzi�� z r�k s�u��cej nakrycie g�owy.
Pomimo g��bokiej, ale jeszcze zbyt kr�tkiej przyja�ni, kt�ra ��czy�a j� z Odett�, nie zdecydowa�a si� otworzy� przed ni� serca i powierzy� tajemnicy swej mi�o�ci do Arnolda de Montsalvy'ego. Wydawa�o si� jej, by� mo�e nies�usznie, �e je�li o tym opowie, jeszcze bardziej oddali od siebie m�odego cz�owieka i pry�nie czar trwaj�cy mi�dzy ni� a ukochanym.
...
Katarzyna zamkn�a oczy, aby powstrzyma� nap�ywaj�ce �zy. By�a na progu ma��e�skiej sypialni...
* * * Ostatnia odesz�a Odetta, pozostawiaj�c Katarzyn� sam� w oczekiwaniu na przybycie m�a. Siostrzany poca�unek, ostatni u�miech przez na wp� uchylone drzwi - i m�oda kobieta oddali�a si�. Katarzyna wiedzia�a, �e Odetta tego samego wieczoru udaje si� do swego zamku w Saint-Jean-de- Losne, gdzie oczekiwa�a na ni� c�rka. Pomimo ch�odu i �niegu niewielu go�ci pozosta�o tej nocy w zamku, ka�dy wola� wr�ci� do domu. Jedynie Wilhelm i Maria de Champdivers zostali z powodu leciwego wieku. Nie by�o to du�o, ale ich obecno�� pod wsp�lnym dachem by�a pocieszeniem dla panny m�odej. Nie �a�owa�a wcale odjazdu Lannoya i Rolina. Siedz�c na ol- brzymim �o�u, kt�rego surowe obicia z tkaniny przedstawia�y sceny my�liwskie, nads�uchiwa�a ka�dego szmeru, jaki dochodzi� z zamku.
Odg�osy te znika�y kolejno, t�umione przez grube mury.
Wkr�tce w pos�pnej komnacie s�ycha� by�o jedynie trzask ognia w olbrzymim kamiennym kominku i ziewanie jednego z ps�w le��cych przy �o�u. Drugi spa� z �bem wspartym na �apach. Zaledwie rano tego samego dnia w tej lodowatej sali o kamiennych �cianach umieszczono obicia z tkaniny. Zas�ania�y one ostro�uki w�skich okien i widok na bia�� r�wnin� pod granatowym niebem. Na posadzk� rzucono dwie olbrzymie sk�ry z brunatnych nied�wiedzi, kt�re Garin bardzo lubi�. W ten spos�b ocieplona okr�g�a sypialnia w wie�y nabra�a nowego, bardziej przytulnego wygl�du. W kominku p�on�y dwa olbrzymie polana, a rozchodz�ce si� ze� ciep�o by�o tak silne, �e Katarzyna poczu�a, jak stru�ka potu sp�ywa jej po plecach. Ale jej zaci�ni�te d�onie by�y nadal zimne. Nads�uchiwa�a krok�w w korytarzu.
Pokoj�wki, pod bacznym okiem Odetty, przebra�y j� w koszul� nocn� z bia�ego jedwabiu, marszczon� przy szyi z�otym rulonikiem. Jej d�ugie r�kawy zsuwa�y si� a� do ramion, ledwo tylko unios�a lekko r�ce. W�osy zosta�y splecione w grube warkocze i opada�y na piersi i pikowan� kap� z czerwonego adamaszku.
Jednak�e pomimo intensywnego wpatrywania si� w drzwi Katarzyna nie us�ysza�a ani nie dostrzeg�a momentu wej�cia Garina. Wy�oni� si� niespodziewanie i cicho z cienia wn�ki i przeszed�, bez �adnego szmeru, po ciemnych sk�rach, jak jaka� zjawa. Przestraszona Katarzyna wyda�a cichy okrzyk i podci�gn�a wy�ej przykrycie, przyciskaj�c je do piersi.
- Przestraszy�e� mnie, panie! Nie s�ysza�am, kiedy wszed�e�...
Nie odpowiedzia�; zbli�y� si� do �o�a i wszed� na dwa stopnie. Jego ciemne oko zatrzyma�o si� na przestraszonej m�odej kobiecie, kt�ra na niego patrzy�a. Na jego zaci�ni�tych wargach nie by�o u�miechu. Wydawa� si� bledszy ni� zwykle. Ubrany od st�p do g��w w d�ug� szat� z czarnego aksamitu, mia� w sobie co� �a�obnego, co zupe�nie nie przystawa�o do okoliczno�ci. Przypomina� samotn� zjaw� z zamku lub raczej z�ego ducha.
Katarzyna j�kn�a z przera�enia, zamkn�a oczy, czekaj�c na to, co mia�o nast�pi�.
Nagle poczu�a dotyk d�oni na g�owie. Garin zr�cznie i lekko rozplata� jej warkocze. Uwolnione w�osy przykry�y jej ramiona i plecy niczym p�aszcz. Ruchy Garina by�y �agodne i powolne. Katarzyna odwa�y�a si� otworzy� oczy i dostrzeg�a, �e m�� spogl�da na d�ugi, z�oty kosmyk, kt�ry trzyma� w swej d�oni, po�yskuj�cy w czerwonym blasku p�omieni.
- Panie... - wyszepta�a.
Da� jej znak, aby zamilk�a. Nadal na ni� nie patrzy�, bawi�c si� jedwabistym kosmykiem. Nagle powiedzia�: - Prosz� wsta�...
Nie us�ucha�a natychmiast, nie rozumiej�c, czego od niej chce.
Delikatnie uj�� j� za r�k� i powt�rzy�: - Prosz� wsta�...
- Ale�...
- No, prosz�, b�d� pos�uszna. Czy nie wiesz, pani, �e winna� mi ca�kowite pos�usze�stwo? Nie zrozumia�a� tego, co m�wi� kap�an?
Jego g�os by� zimny i beznami�tny. Stwierdza� jedynie fakt. Bez sprzeciwu wysz�a z �o�a i podesz�a do niego boso, po nied�wiedzich sk�rach, lekko unosz�c zbyt d�ug� koszul� z bia�ego jedwabiu. Garin uj�� j� za r�k� i podprowadzi� przed kominek. Jego twarz by�a trudna do rozszyfrowania.
Serce Katarzyny bi�o w piersi jak oszala�e. Czego od niej chcia�? Dlaczego kaza� jej wsta�? Nie o�mieli�a si� zapyta�. Kiedy palce Garina dotkn�y jej szyi, rozwi�zuj�c z�oty sznureczek, poczu�a, �e twarz jej oblewa purpura, i szybko zamkn�a oczy, zaciskaj�c mocno powieki i jak gdyby tworz�c zapor� ochronn�. R�ce przesta�y j� dotyka�. Katarzyna poczu�a, �e bia�y jedwab zsuwa jej si� z ramion i mi�kko uk�ada wok� st�p. Mija�y minuty.
Pod zaci�ni�tymi powiekami m�odej kobiety jawi�y si� czerwone plamy jak b�yskawice. �ar ognia na brzuchu i po�ladkach stawa� si� trudny do wytrzymania. Garin dotyka� jej i nic nie m�wi�. Nawet nie czu�a jego obecno�ci. �wiadoma swej nago�ci, mimo zamkni�tych oczu poczu�a przyp�yw wstydu i chcia�a zas�oni� si� r�kami. Ale jedno s�owo zatrzyma�o j�, a jednocze�nie nakaza�o otworzy� oczy.
- Nie!
Wtedy go zobaczy�a. Siedzia� w wysokim d�bowym fotelu, kilka krok�w przed ni�, z brod� wspart� na d�oniach. Jego jedyne oko spogl�da�o dziwnie, ze z�o�ci� i rozpacz�. Spojrzenie to by�o tak silne, �e Katarzyna odwr�ci�a g�ow�. Zauwa�y�a w�wczas sw�j czarny, wyd�u�ony cie�, si�gaj�cy a� do kamiennego sklepienia, wzruszaj�cy i pe�en wdzi�ku, zarysowany z du�� dok�adno�ci�. Ogarn�� j� wstyd pod wp�ywem taksuj�cego spojrzenia m�czyzny. Wyj�ka�a: - Lito�ci... ten ogie� mnie pali.
- Mo�esz si� troch� odsun��.
Us�ucha�a, przekroczy�a bia�y jedwab le��cy na ziemi i zbli�y�a si� do niego, nie�wiadomie prowokuj�ca, pragn�c nade wszystko, aby zako�czy� t� straszn� i niepokoj�c� zabaw�. Ciep�o z kominka rozpali�o jej cia�o, wywo�uj�c dziwne uczucie. Ju� kiedy� czu�a podobne wzburzenie, g��bokie i tajemne, ten zawr�t g�owy, kt�ry kaza� jej zapomnie� o wszystkim.
Nie�wiadomie czeka�a na pieszczoty i poca�unki, kt�rych domaga�o si� jej zdrowe i m�ode cia�o. Siedz�cy w fotelu Garin de Brazey nie poruszy� si�, nadal na ni� patrz�c. Chor� ze wstydu Katarzyn� ogarn�a w�ciek�o��.
Chcia�a odwr�ci� si� i pobiec w kierunku �o�a, schroni� si� pod zas�onkami i przykryciami. Musia� wyczu� jej bunt. Jego mocne, stalowe d�onie zacisn�y si� wok� jej nadgarstka, zmuszaj�c do pozostania obok.
- Nale�ysz, pani, do mnie. Mam prawo robi� z tob�, co mi si� �ywnie podoba.
Jego przyt�umiony g�os by� lekko zachrypni�ty, ale d�o�, kt�ra trzyma�a Katarzyn�, nie dr�a�a. Wydawa� si� zadziwiaj�co nieczu�y na obna�one, pi�kne cia�o �ony.
Uni�s� drug� r�k� i po�o�y� na odwr�conej, purpurowej ze wstydu twarzy Katarzyny, a nast�pnie przesun�� j� po piersi i wzd�u� po�ladka. Nie by� to gest mi�o�ci, a tylko odruch mi�o�nika sztuki, kt�ry bada d�oni� struktur� marmuru lub doskona�� czysto�� rze�by. Nie trwa�o to nawet sekundy, ale Katarzyna zadr�a�a pod jego ciep�ymi palcami. Us�ysza�a ochryp�y g�os: - Cia�o kobiety mo�e by� najwi�kszym pi�knem lub najgorsz� brzydot� - powiedzia� Garin. - Ciesz� si�, �e twoje cia�o, pani, jest tak wspania�e.
Tym razem powsta�, puszczaj�c jej obola�y nadgarstek. Zaskoczona Katarzyna patrzy�a, z szeroko otwartymi oczyma, jak si� oddala i otwiera drzwi.
- �ycz� dobrej nocy! - powiedzia� spokojnie.
Po czym znikn�� w mroku r�wnie cicho, jak si� pojawi�. Katarzyna zobaczy�a czarn� sylwetk� rozp�ywaj�c� si� w ciemno�ci. Pozosta�a sama po�rodku olbrzymiej komnaty, zmieszana i troch� rozczarowana, cho� sama si� przed sob� do tego nie przyznawa�a. Cie� na �cianie przypomnia� jej, �e jest naga, wi�c pobieg�a do �o�a i zanurzy�a si� w nim z bij�cym sercem.
Potem, ukryta w�r�d jedwabnych poduszek i ciep�ych nakry�, zacz�a szlocha�, wbrew wszelkiej logice, zupe�nie nie wiedz�c dlaczego. Gdy przesta�a p�aka� po up�ywie d�u�szego czasu ogie� w kominku dogasa� i powr�ci�a jej poprzednia, lecz jeszcze silniejsza migrena. Posz�a po koszul� nocn� nadal le��c� przy kominku, w�o�y�a j� i umy�a twarz w stoj�cej na kufrze srebrnej miedniczce z wod� pomara�czow�.
�wie�a woda orze�wi�a j�. Trwa�a absolutna cisza i g��boka samotno��. Nawet psy odesz�y, pod��aj�c za Garinem; uprzednio nie zwr�ci�a na nie uwagi. Troch� uspokojona powr�ci�a do �o�a, u�o�y�a si� wygodnie na poduszkach i zacz�a rozmy�la�.
Dzi�ki zdarzeniom tej dziwnej nocy po�lubnej pozna�a siebie bardziej ni� przez ostatnie dziesi�� lat. Odkry�a, �e w przysz�o�ci b�dzie musia�a kontrolowa� staranniej swoje cia�o i jego nieprzewidziane reakcje. W chwili zapami�tania w ramionach Arnolda przypisywa�a swoj� s�abo�� sile mi�o�ci, jak� wzbudzi� w niej rycerz. Ale dzisiejszego wieczoru? Nie kocha�a Garina, nie poci�ga� jej, a jednak... by�a gotowa b�aga�, by wzi�� j� w ramiona. Jej cia�o okaza�o si� wymagaj�ce, spragnione, kry�o w sobie niepok�j, o kt�ry nigdy wcze�niej si� nie podejrzewa�a. Je�li chodzi o postaw� m�a, nie chcia�a si� nad ni� zastanawia�. Trudno by�o rzeczywi�cie co� z tego zrozumie�.
* * * Nazajutrz by�a wigilia Bo�ego Narodzenia. Ha�a�liwa muzyka wyrwa�a Katarzyn� ze snu. Rozsuni�te zas�ony ukazywa�y za oknem smutny, zimowy dzie�. W kominku �ywo buzowa� ogie�, przed kt�rym siedzia� Garin w fotelu, nadal ubrany w czarny str�j, jakby dopiero co wsta�. U jego st�p le�a� chart. Kiedy Katarzyna usiad�a w �o�u, Garin u�miechn�� si�.
- To s� oboi�ci z Aventu, moja przyjaci�ko. Zgodnie z tradycj� b�d� gra� tutaj ca�y dzie�, a� do p�nocy. Musisz si� przygotowa� na ich przyj�cie. Zawo�am s�u��ce...
Oszo�omiona i wyrwana ze snu Katarzyna zobaczy�a, jak wchodz� weso�e s�u��ce, m�wi�c jej dzie� dobry. Tryska�y rado�ci� i wirowa�y wok� �o�a, podaj�c, jedna podszyt� futrem dalmatyk�, inna pantofle, jeszcze inna lustro. Ich zaciekawione spojrzenia ze�lizgiwa�y si� nieodparcie ku siedz�cemu w fotelu Garinowi. Obserwowa� to radosne poruszenie z pob�a�liw� min�, odgrywaj�c w spos�b doskona�y rol� szcz�liwego pana m�odego asystuj�cego przy wstawaniu ukochanej �ony... Patrz�c na t� komedi�, Katarzyna nie wiedzia�a, �mia� si� czy gniewa�.
Jedynie Sara zachowywa�a spok�j. Przysz�a jako ostatnia, przynosz�c sukni�, kt�r� Katarzyna mia�a nosi� w dniu po za�lubinach. Str�j wierzchni uszyto z sukna koloru miodu haftowanego jedwabiem w k�osy zbo�a, obszyte z�ot� nici�. Szerokie r�kawy, dekolt i d� sukni oblamowano sobolowym futrem w kolorze ciep�ego br�zu. Suknia spodnia by�a z at�asu koloru miodu. Co si� tyczy nakrycia g�owy, skrywaj�cego ca�kowicie w�osy Katarzyny, sk�ada�o si� ono z podw�jnego toczka wykonanego z sobolowego futra i wysokiej konstrukcji z haftowanego sukna, z kt�rej sp�ywa� kr�tki, odpowiednio dobrany welon. Szeroki z�oty pas podtrzymywa� fa�dy sukni tu� pod piersiami, a str�j uzupe�nia� naszyjnik ze z�ota i pi�knych okr�g�ych topaz�w. Sara, poruszaj�c si� jak kap�anka przy o�tarzu, pomaga�a jej si�
Garin odszed�, aby zaj�� si� swoj� toalet�, i obie kobiety mog�yby porozmawia�, gdyby nie gromada figlarnych m�odych s�u��cych. Gdy Katarzyna by�a ju� gotowa, Sara odes�a�a je gniewnym gestem, a nast�pnie zwr�ci�a si� do m�odej m�atki: - No wi�c, jeste� szcz�liwa?
Szczero�� tego pytania zdziwi�a Katarzyn�. Wydawa�o si�, �e Sara jest w z�ym humorze. Jej czarne oczy obserwowa�y twarz nowej pani de Brazey, jakby chcia�y z niej co� wyczyta�. Katarzyna zmarszczy�a brwi.
- Dlaczego mia�abym nie by� szcz�liwa? A raczej dlaczego mia�abym by� szcz�liwa? Nie wydano mnie za m�� po to, bym by�a szcz�liwa.
Mo�na by s�dzi�, �e o tym nie wiesz!
- Wiem. Chcia�am tylko, �eby� mi opowiedzia�a, jak min�a noc po�lubna. Pierwszy intymny kontakt to bardzo wa�na rzecz w �yciu kobiety!...
- Bardzo dobrze - odpowiedzia�a zwi�le Katarzyna.
By�a zdecydowana nie opowiada� nikomu, nawet Sarze, o poni�aj�cym do�wiadczeniu z poprzedniego wieczoru. Duma nie pozwala�a jej wyzna�, nawet swojej starej powiernicy, �e m�� po obejrzeniu jej pi�knego cia�a poszed� spa� do swojej komnaty, nie ca�uj�c jej nawet. Sara nie rezygnowa�a tak szybko.
- A� tak dobrze? Nie wygl�dasz na zm�czon�, jak przysta�o m�odej �onie. Twoje oczy nie s� wcale podkr��one...
Tym razem Katarzyn� ogarn�a z�o��, tupn�a nog�.
- C� ci� to mo�e obchodzi�! Jestem, jaka jestem! Zostaw mnie w spokoju. Musz� i�� do m�a.
Irytacja m�odej kobiety wywo�a�a s�aby u�miech na ustach Sary, kt�ra po�o�y�a ciemn� d�o� na ramieniu Katarzyny. Przyci�gn�a j� gwa�townie do
- Oby to by�a prawda, m�j aniele, mniej bym si� w�wczas o ciebie niepokoi�a. Oby tak by�o, �e� naprawd� znalaz�a m�a. Ale w�tpi� w to.
Nie m�wi�c ju� nic wi�cej, Sara otworzy�a drzwi komnaty, otuliwszy najpierw Katarzyn� obszernym p�aszczem z br�zowego aksamitu, ofiarowanym przez ksi�cia Filipa. Nast�pnie odprowadzi�a sw� pani� ku kamiennym, lodowatym schodom wie�y. Czekaj�cy na ni� przed zamkiem Garin podszed� i poda� jej rami�. W pobli�u schod�w grupka m�odych ch�op�w, ubranych na czerwono i niebiesko, gra�a z zapa�em na obojach.
Wydawa�o si�, �e widok m�odej kobiety zwi�kszy� jeszcze ich gorliwo��, bo zad�li mocniej. Blade s�o�ce przedarto si� przez chmury.
Przez ca�y dzie�, przy d�wi�ku oboj�w z Aventu, Katarzyna odgrywa�a sumiennie rol� pani domu. U schy�ku dnia ze wszystkimi domownikami i mieszka�cami wioski uda�a si� do ma�ego ko�ci�ka w Brazey, aby zapali� pochodnie od oliwnych lampek stoj�cych w ch�rze. Nast�pnie wszyscy powr�cili do dom�w rozpali� �wi�tym ogniem wygas�e paleniska. Stoj�c obok Garina, patrzy�a, jak zapali� w kominku du�ej sali olbrzymi kawa� buku, rytualne polano. Nast�pnie pom�g� jej rozdawa� wie�niakom prezenty �wi�teczne: po sztuce materia�u, trzech sztukach srebra i du�ym chlebie. O p�nocny wys�ucha�a trzech tradycyjnych mszy w kaplicy zamku, gdzie dzie� wcze�niej odby� si� �lub, a p�niej powr�ci�a na posi�ek.
Pod koniec tego d�ugiego dnia czu�a si� zm�czona. Nadchodz�ca noc rozbudzi�a jej niepokoje. Jak b�dzie wygl�da�a ta nast�pna? Czy Garin zachowa si� r�wnie nieoczekiwanie jak poprzedniej nocy, czy te� b�dzie domaga� si� swoich ma��e�skich praw? Przez ca�y dzie� zachowywa� si� zwyczajnie, a nawet uprzejmie. Kilka razy u�miechn�� si� do niej, wstaj�c od sto�u po wieczerzy wigilijnej, podarowa� jej dwie bransolety z pere� jako prezent na Bo�e Narodzenie. Jego wzrok spoczywaj�cy czasami na postaci Katarzyny by� tak dziwny, �e m�oda dziewczyna czu�a si� zmro�ona do szpiku ko�ci. Przysi�g�aby w tych chwilach, �e ogarnia�a go jaka� tajemna w�ciek�o��. Dlaczego? Przeciw komu? Przecie� by�a wobec niego �agodna i uleg�a, bardziej ni� m�g� si� tego domaga� najbardziej wymagaj�cy m��. Serce wielkiego skarbnika Burgundii by�o trudn� do rozszyfrowania zagadk�!
Jednak�e obawa Katarzyny okaza�a si� p�onna. Garin zadowoli� si� odprowadzeniem jej pod drzwi komnaty. �yczy� jej dobrej nocy, k�aniaj�c si� lekko, a nast�pnie z�o�y� szybki poca�unek na czole m�odej kobiety.
Poca�unek by� szybki i nieczu�y, jego wargi - gor�ce. Badawczy wzrok Sary obserwowa� te dziwne przejawy ma��e�skiej za�y�o�ci, lecz kobieta powstrzyma�a si� od wszelkich komentarzy.
Nazajutrz, z nieokre�lonym wyrazem twarzy, poinformowa�a Katarzyn�, po jej przebudzeniu, �e m�� uda� si� pilnie do Beaune wezwany rozkazem ksi�cia. Prosi� o wybaczenie i poleci� �onie, aby zechcia�a uda� si� w ci�gu dnia do Dijon i zainstalowa� w pa�acu przy ulicy Pergaminnik�w.
Tam mia�a oczekiwa� jego powrotu, co mog�o troch� potrwa�, gdy� otrzyma� rozkaz towarzyszenia kanclerzowi Miko�ajowi Rolinowi w podr�y do ksi�cia Sabaudii. Garin zapowiedzia� te� przys�anie z Beaune umy�lnego, aby zabra� jego baga�e z Dijon. Katarzyna musia�a sama zadomowi� si� w nowym miejscu.
W pewnym sensie z ulg� i zadowoleniem z powodu tej nieoczekiwanej swobody m�oda kobieta wype�ni�a wszystkie polecenia. W godzinach popo�udniowych wsiad�y wraz z Sar� do os�oni�tej grubymi sk�rami lektyki i opu�ci�y ma�y zamek w Brazey, aby uda� si� do ksi���cego miasta. By�o troch� cieplej i nawet na chwil� b�ysn�o s�o�ce. Katarzyna pomy�la�a z rado�ci�, �e nazajutrz b�dzie mog�a p�j�� uca�owa� matk�.
W dniu �wi�tego Wincentego, to jest 22 stycznia, Katarzyna uda�a si� wraz z Odett� de Champdivers na uczt� po��czon� z pieczeniem �wini.
Tradycyjn� uroczysto�� wuj Mateusz urz�dza� rokrocznie w swojej winnicy w Marsannay. W ca�ej Burgundii organizowano podobne biesiady dla uczczenia hodowc�w winoro�li, kt�rzy uznaj� �wi�tego Wincentego za swojego patrona.
Obie kobiety opu�ci�y wcze�nie rano zamek w Brazey, gdzie Odetta bawi�a od kilku dni, i wyruszy�y w drog�, kiedy by�o jeszcze ciemno. Liczna �wita s�u��cych otacza�a szczelnie zamkni�t� lektyk�, w kt�rej zaj�y miejsca obie panie, weso�e jak uczennice na wakacjach. Aby by�o cieplej, kaza�y wstawi� do wn�trza podgrzewacze: �elazne pojemniki wype�nione roz�arzonym w�glem. Katarzyna prawie zapomnia�a, �e jest m�atk�, gdy� Garin by� nieobecny prawie od miesi�ca. Z dzieci�c� rado�ci� obj�a w posiadanie okaza�y pa�ac m�a i mieszcz�cy si� tam, przeznaczony specjal- nie dla niej, wspania�y apartament. Sp�dza�a ca�e dnie, ogl�daj�c zgromadzone wspania�o�ci, troch� zdziwiona swym bogactwem i pot�g�. Ale nie zapomnia�a o najbli�szych i ka�dego dnia udawa�a si� na ulic� Griffon, aby u�ciska� matk� i wuja Mateusza. Wst�powa�a r�wnie� na ulic� Tatepoire, aby porozmawia� przez moment z Mari� de Champdivers. Wuj Mateusz przyjmowa� j� zawsze z serdeczno�ci�, tym bardziej �e Luiza opu�ci�a dom i wst�pi�a do klasztoru.
�lub siostry mia� dziwny wp�yw na starsz� c�rk� Jacquetty Legoix.
�ycie w�r�d bliskich, kt�re do tej pory znosi�a jeszcze jako tako, sta�o si� dla niej niezno�ne. Nie mog�a pogodzi� si� z faktem, �e Katarzyna, od tej chwili we w�adzy m�a, przesz�a na drug� stron� barykady, do �wiata m�czyzn, kt�rych ona nienawidzi�a. Mniej wi�cej w miesi�c po zabraniu Katarzyny do pa�stwa de Champdivers poinformowa�a rodzin� o swej ch�ci rozpocz�cia nowicjatu w surowym zakonie bernardynek z Tartu, podporz�dkowanym nieugi�tej regule z Citeaux. Nikt nie o�mieli� si� sprzeciwi� tej decyzji, gdy� by�o wiadomo, �e jest nieodwo�alna. Zreszt� poczciwy Mateusz i jego siostra odczuli nawet lekk� ulg�. Charakter Luizy pogarsza� si� z dnia na dzie�, a jej zawsze ponury humor sta� si� uci��liwy. Jacquetta martwi�a si�, my�l�c o smutnej przysz�o�ci czekaj�cej starsz� c�rk�. Klasztor, do kt�rego pragn�a wst�pi� od najm�odszych lat, by� jedynym miejscem, gdzie Luiza mog�a odnale�� spok�j i zadowolenie. Pozwolono jej wi�c do��czy� do bia�ej trz�dki przysz�ych wybranek Chrystusa.
- Trzeba - mrucza� wuj Mateusz - aby nasz Pan okaza� niesko�czon� cierpliwo�� i niesko�czon� �agodno��... gdy� b�dzie to wybranka trudna we wsp�yciu.
W g��bi �agodnego serca zacny ten cz�owiek odetchn�� z ulg�, odk�d sztywna posta� jego siostrzenicy przesta�a bywa� w Grand Saint Bonaventure. Wiedli wraz z siostr� wygodne �ycie we dwoje, a on pozwala� jej troszczy� si� o siebie.
Kiedy Katarzyna i Odetta przyby�y do Marsannay, w wiosce kipia�o.
Od kilku dni przygotowywano si� do �wi�ta. Stopniowo usuwano �nieg z ulic g��wnych i bocznych. Na wszystkich fasadach, nawet tych najbiedniejszych, rozwieszano najpi�kniejsze sukna i kolorowe tkaniny, jakie si� uda�o znale�� w skrzyniach z wypraw�. Zimowa ro�linno��: srebrzysta jemio�a, zerwana z ga��zi starych d�b�w, i kolczasty ostrokrzew przyozdabia�y drzwi i okna. Zabito naj-t�u�ciejsze sztuki z chlewik�w. Silny zapach pieczonej wieprzowiny rozchodzi� si� po ca�ej okolicy, gdy� przygotowano ze� tradycyjny posi�ek. U wuja Mateusza, najbogatszego w okolicy, nie licz�c mnich�w z Saint-Benigne, w�a�ciciela winnic w Marsannay, stado z�o�one z dziesi�ciu �wi� przyp�aci�o �yciem pantagrueliczn� uczt� wydan� przez sukiennika dla wszystkich zbieraczy, kt�rzy z nadej�ciem pory winobrania przybywali, by zrywa� w jego winnicach fioletowe ki�cie. Wuj Mateusz by� cz�owiekiem bardzo zamo�nym, chocia� nie lubi� chwali� si� swym bogactwem. Aby u�wietni� posi�ek, kaza� wywierci� dziury w sze�ciu rz�dach beczek z winem, przywiezionych z Beaune, Nuits i Romanee.
Biesiad� rozpocz�to w �rodku dnia. Uroczysta msza zako�czy�a si� p�no. Katarzyna z Odett� siedzia�y przy stole, przy kt�rym honory domu pe�ni�a jej matka. Jacquetta promienia�a rado�ci�, ubrana we wspania�� jedwabn� sukni� podbit� popielicami - podarunek od c�rki. Przy innym stole Mateusz, odziany w ciemnobr�zowy aksamit i futro z czarnego lisa, z kapturem zwisaj�cym nad jednym uchem, zach�ca� do picia, chocia� wcale nie by�o to potrzebne. Zewsz�d dochodzi�y g�o�ne, frywolne rozmowy rozochoconych dobrym winem biesiadnik�w, a z dali dobiega� d�wi�k starej ludowej pie�ni. Wszystko to tworzy�o atmosfer� rado�ci, kt�r� Katarzyna podziela�a bez skr�powania. Bawi�a si� wspaniale; by�a m�oda i pi�kna, w czym utwierdza�y j� p�omienne spojrzenia m�odych ch�opc�w.
W momencie gdy kuchcikowie, id�c czw�rkami, wnie�li na sto�y trzy pieczone wieprze, kt�rych chrupi�ca sk�rka by�a l�ni�ca i z�ocista, u drzwi da�a si� s�ysze� og�uszaj�ca wrzawa. Grupa m�czyzn, z pewno�ci� sp�nialskich, zacz�a przepycha� si� przy wej�ciu. S�ycha� by�o przekle�stwa wykrzykiwane na ca�e gard�o. Ponad zam�tem przebi� si� wysoki, ostry g�os Mateusza, kt�ry zaprotestowa� z gniewem: - A c� to za rwetes! - krzykn��, uderzaj�c pi�ci� w st�. - Hej, wy tam! Nie bijcie si�! Znajdzie si� miejsce dla wszystkich!
Z si�� korka od szampana eksploduj�cego z butelki grupa m�czyzn wpad�a za pr�g sali. Zdziwiona Katarzyna zauwa�y�a, �e ci�gn�li za sob� jaki� wierzgaj�cy nogami kszta�t ludzki, kt�ry przypomina� olbrzymi� dyni� osadzon� na kr�tkich n�kach, piszcz�c� w obcym j�zyku.
- Popatrzcie, panie Mateuszu, co znale�li�my na drodze - krzykn�� jeden z nich, olbrzymie ch�opisko o twarzy koloru wina. Bez widocznego wysi�ku kolos schwyci� dziwnego cz�owieczka i posadzi� na stole tu� przed Mateuszem. Nast�pnie uj�� dyni� w obie r�ce, ods�aniaj�c oblicze ma�ej postaci. Ukaza�a si� bia�a broda i twarz Abu-al-Khayra, ma�ego medyka z Kordoby. Ta pierwsza nadal bia�a, a ta druga purpurowa ze z�o�ci i przyduszenia. - Widzieli�cie ju� kiedy� tak� okropn� g�b�? - za�mia� si� ha�a�liwie. - Znalaz�em go na drodze z dwoma wielkimi diab�ami, czarnymi jak sam szatan; wszyscy trzej jechali na mu�ach, powa�ni niczym przebiera�cy zapustni! S�dzi�em, �e zechcecie obejrze� te dziwol�gi, zanim wrzuc� je do rzeki. Nie zawsze jest okazja, �eby si� troch� po�mia�, no nie?
- Ale� - wykrzykn�� Mateusz, kt�ry rozpozna� maureta�skiego medyka - to m�j przyjaciel z ober�y Karol Wielki, pan Abu-al-Khayr we w�asnej osobie. Niegodziwcze! Chcia�e� wrzuci� do rzeki mojego przyjaciela? Co najlepszego chcia�e� zrobi�, m�j Bo�e, co chcia�e� zrobi�!
Pom�g� Arabowi zej�� ze sto�u, poda� mu sto�ek i kubek wina, kt�ry ma�y muzu�manin wypi� bez zmru�enia oka. By� wystraszony, ale powr�ci�y mu zwyk�e kolory i nie ukrywa� rado�ci ze spotkania z Mateuszem ani ulgi w zwi�zku z takim obrotem sprawy.
- S�dzi�em, �e wybi�a moja ostatnia godzina, przyjacielu. Niech Allach b�dzie pochwalony, �e oddal mnie w twoje r�ce. Mo�e da si� jeszcze uratowa� moich s�u��cych, chcia�bym bardzo, aby nie wrzucono ich do wody!
Mateusz poleci� krewkiemu napastnikowi, zawstydzonemu nieco takim rozwojem sytuacji, zaj�� si� t� spraw�, podczas gdy ma�y medyk przy pomocy Jacquetty, zdumionej rozpi�to�ci� kontakt�w brata, doprowadza� do porz�dku swoje odzienie i poprawia� ��ty turban.
Bystre oczy lekarza dostrzeg�y Katarzyn�, kt�ra trzyma�a si� na uboczu, boj�c si� podej��. Jego niespodziewane przybycie sprawi�o, �e jej serce zacz�o bi� gwa�townie. Czy� Garin nie m�wi�, �e Arab zaopiekowa� si� Arnoldem de Montsalvym? Od niego dowie si� z pewno�ci� czego� o cz�owieku obecnym wci�� w jej sercu i duszy.
Rozgardiasz spowodowany sensacyjnym pojawieniem si� przybysza ucich�. Siedz�c w fotelu pe�nym poduszek, wyposa�ony w cynow� misk� i kubek, Abu-al-Khayr przychodzi� powoli do siebie. Jego spojrzenie, spoczywaj�ce na Katarzynie z kr�puj�c� wprost natarczywo�ci�, przesun�o si� na zastawiony st� i zatrzyma�o na zawarto�ci olbrzymich p�misk�w, kt�rymi Mateusz pragn�� go uraczy�...
Sukiennik sta� obok i w�a�nie zamierza� zaatakowa� no�em najt�ustszego pieczonego wieprza, kiedy Abu-al-Khayr zerwa� si� na r�wne nogi z okrzykiem przera�enia, odpychaj�c fotel, kt�ry wywr�ci� si� z olbrzymim ha�asem. Skoczy� co si� w nogach w kierunku kominka, gdzie przycupn��, bielszy od swej brody, dr��c i poj�kuj�c.
- No! No! - powiedzia� zdziwiony Mateusz. - A c� mu si� znowu dzieje? No, kumie, nie uciekajcie. Chod�cie raczej spr�bowa� z nami pieczystego. Czeg� si� tak boicie?
- Wieprzowina! - powiedzia� Abu trz�s�cym si� g�osem. - Wieprzowina! Zwierz� nieczyste! Mi�so przekl�te i zakazane!... Prawdziwie wierz�cy nie mo�e zasiada� do sto�u serwuj�cego to nieczyste mi�so...
Zbity z tropu Mateusz patrzy� zaskoczony na ma�ego medyka dr��cego ze strachu i na niewinnego wieprzka, wygl�daj�cego tak smakowicie na p�misku.
- C� on chce przez to powiedzie�? Moje wieprze nieczyste? - mrukn�� obra�ony.
Odetta, z trudem zachowuj�c powag�, podesz�a do Mateusza.
- Na dworze kr�la Karola widzia�am raz maga tej samej narodowo�ci.
Jej Wysoko�� ksi�na Orleanu, chocia� dobra chrze�cijanka, wierzy�a, �e jego magia uratuje kr�la. Ten cz�owiek nigdy nie chcia� je�� wieprzowiny, kt�r� jego religia uwa�a za nieczyst�.
- Prorok rzek�:
Mateusz westchn�� g��boko, odrzuci� n� i widelec i wsta�.
- Dobrze - powiedzia� w kierunku siostry. - Niech nadziej� kap�ony na ro�en i przygotuj� jaki� dobry napitek! P�jdziemy z przyjacielem napi� si� do mej izby, czekaj�c, a� wszystko b�dzie gotowe. Biesiadujcie dalej w spokoju.
Ku wielkiemu rozczarowaniu Katarzyny Mateusz i Abu odeszli. A wi�c kto inny wys�ucha zwierze�, podczas gdy ona pali�a si� do rozmowy!
Obieca�a sobie, �e nie wyjdzie, dop�ki nie porozmawia z Abu, nawet gdyby wzbudzi�a tym niezadowolenie wuja. Ale nie musia�a posuwa� si� a� tak daleko. Gdy po posi�ku obserwowa�a ta�cz�cych w du�ej sali, sk�d usuni�to sto�y, nagle poczu�a, �e kto� ci�gnie j� za r�kaw. Medyk sta� obok niej.
- To ciebie szuka�em, wybieraj�c si� w t� przekl�t� drog�! - powiedzia� p�g�osem.
- Wyje�d�am do domu w Dijon jutro rano - odpowiedzia�a. - Jed� ze mn�, panie, je�li nie przera�a ci� przebywanie pod jednym dachem z kobiet�...
Abu-al-Khayr u�miechn�� si�, a nast�pnie sk�oni� g��boko, szepcz�c: - Poeta powiedzia�by:
* * * Nazajutrz o �wicie wszyscy jeszcze smacznie spali, gdy lektyka Katarzyny wyruszy�a w kierunku Dijon, unosz�c medyka i dwie kobiety.
Po przyje�dzie do Dijon Odetta uda�a si� do matki, gdzie chcia�a poby� dwa dni, przed powrotem do Saint-Jean-de-Losne. Katarzyna nie zatrzymywa�a jej. Dawna faworyta by�a czym� zafrasowana, a ponadto m�oda kobieta wiedzia�a, �e Abu-al-Khayr nie przem�wi, dop�ki przyja- ci�ka b�dzie im towarzyszy�a. Przez ca�� drog� nie powiedzia� ani trzech s��w. Ich pojawienie si� w pa�acu przy ulicy Pergaminnik�w, w asy�cie dw�ch czarnosk�rych niewolnik�w, wywo�a�o poruszenie.
S�u��ce Katarzyny zgarnia�y sp�dnice i ucieka�y w pop�ochu, a lokaje wycofywali si�, czyni�c znak krzy�a. Gro�ne spojrzenie Katarzyny zatrzyma�o ich na miejscu. W ci�gu jednego miesi�ca nauczy�a si� narzuca� im swoj� wol� i zmusza� do respektu, prawie jak sam Garin. G�osem nieznosz�cym sprzeciwu poleci�a majordomusowi Tiercelinowi, aby przygotowa� komnat� dla dostojnego go�cia i zani�s� sienniki dla s�u��cych Araba. Nast�pnie zaprowadzi�a go tam z ca�ym ceremonia�em, poprzedzana przez nosiciela pochodni, aby podkre�li� rang� go�cia, i Abu-al-Khayr milcza�, obserwuj�c przedmioty i ludzi wok� siebie.
Gdy Katarzyna poinformowawszy go o porze posi�k�w, chcia�a odej��, westchn�� g��boko i chwyci� j� za r�k�.
- Je�li dobrze rozumiem, twoja sytuacja, pani, uleg�a zmianie? - zapyta� �agodnie. - Jeste� m�atk�?
- Ale� tak, od miesi�ca.
Ma�y medyk pokiwa� smutno g�ow�.
Katarzyna zjad�a obiad sama, gdy� go��, zm�czony podr�, postanowi� spo�y� posi�ek w swojej komnacie. W rzeczywisto�ci Abu-al- Khayr chcia� przemy�le� pewne sprawy przed rozmow� z m�od� kobiet�. W ko�cu p�nym popo�udniem znale�li si� sam na sam. Do jej komnaty uda� si� na specjalne zaproszenie. Przez moment wpatrywa� si� w p�omienie ta�cz�ce w wysokim kominku z bia�ego rze�bionego kamienia. B�d�c u kresu wytrzyma�o�ci, Katarzyna rzuci�a: - M�w wreszcie, panie, b�agam. Twoje milczenie to prawdziwa udr�ka. Przez lito��... m�w mi o nim.
Arab wzruszy� ramionami ze zniech�ceniem. Mi�dzy nimi nazwiska nie mia�y znaczenia, ale zastanawia� si�, jak� wymow� maj� fakty.
- Ale po co, pani... przecie� jeste� zam�na? C� ci� teraz mo�e obchodzi� ten, kt�ry zosta� moim przyjacielem? A przecie� kiedy widzia�em was razem, wydawa�o mi si�, �e ��czy�o was co� niewidzialnego i silnego.
Wydaje mi si�, �e umiem czyta� w ludzkich oczach, a w twoich ujrza�em g��bok� mi�o��. Powinienem jednak wiedzie�, �e wzrok kobiety jest zwodniczy - doda� z gorycz�. - Wida� �le go odczyta�em.
- Nie, nie pomyli�e� si�, panie. Pokocha�am go i kocham nadal ponad wszystko, bardziej ni� siebie sam�, podczas gdy on mnie nienawidzi i mn� pogardza.
- To ju� inna sprawa - u�miechn�� si� Abu. - Mo�na by wiele powiedzie� o pogardzie pana de Montsalvy'ego. Je�li oparzelina wedrze si� g��boko w cia�o, rana goi si�, ale pozostaje �lad, kt�rego �adna si�a na �wiecie nie jest w stanie usun��. Uwierz medykowi. Jednak�e bardzo �a�uj�, �e wzi�a� sobie m�a. Wy, kobiety, jeste�cie bardzo dziwnymi stworzeniami. Przywo�ujecie niebiosa na �wiadka wielkiej mi�o�ci, jaka was
Cierpliwo�� zacz�a opuszcza� Katarzyn�. Czy� naprawd� musia� snu� rozwa�ania na temat kobiecej duszy, gdy ona p�on�a z ch�ci us�yszenia czego� o Arnoldzie?
- Czy w twoim kraju, panie, kobiety mog� swobodnie wybiera� sobie m�czyzn�, z kt�rym maj� dzieli� �o�e? Tutaj tak nie jest. Je�li jestem m�atk�, to dlatego, �e musia�am spe�ni� rozkaz.
Opowiedzia�a go�ciowi histori� swojego ma��e�stwa, cho� nie odwa�y�a si� wyzna�, �e m�� jeszcze jej nie tkn��. Po co? Wcze�niej czy p�niej wielki skarbnik upomni si� o swoje prawa.
- Tak wi�c - powiedzia� medyk - twoim m�em jest Garin de Brazey, ten, kt�ry towarzyszy� kanclerzowi Burgundii do Bourgu. Naprawd� to dziwne, �e ksi��� wybra� w�a�nie jego. Jest ponury jak noc, twardy jak kamie�, a jego charakter jest r�wnie twardy jak jego kr�gos�up. Doprawdy nie ma w nim materia�u na dobrego m�a.
Katarzyna �achn�a si� z niecierpliwo�ci� na t� uwag�, kt�r� ju� kiedy� zrobi� Barnaba. Przecie� nie kaza�a mu przyj��, aby rozmawia� o Garinie. Na jej usiln� pro�b� Abu-al-Khayr zacz�� wreszcie opowiada�.
Od spotkania w ober�y Karol Wielki medyk nie opu�ci� Arnolda przez ca�y czas potrzebny do wyleczenia m�odego cz�owieka.
- Po twoim wyje�dzie, pani, trawi�a go silna gor�czka. Majaczy�, co by�o zreszt� bardzo pouczaj�ce, ale wybacz mi, je�li robi� zbyt wiele dygresji. Kiedy ju� mogli�my wyruszy� w drog�, ksi��� Burgundii w�a�nie opu�ci� Flandri� i pod��a� do Pary�a. Nie mogli�my jecha� za nim. Nie uda�oby nam si� wyj�� z tego ca�o.
Ws�uchuj�c si� w piskliwy i sepleni�cy g�os ma�ego medyka, Katarzyna pozna�a krok po kroku drog�, jak� przeby� Arnold, rekonwalescent k��tliwy i trudny, jad�c do swego pana. Arab z�o�y� relacj� o
By� tam te� inny Owerniak, Piotr de Giac, niespokojny i sprytny - szeptano, �e zawdzi�cza swoje szcz�cie paktowi z diab�em, kt�remu sprzeda� praw� r�k� - a tak�e pozostali panowie ze s�odkiej Turenii, z gro�nej Owernii, z niezg��bionej Langwedocji i z weso�ej Prowansji; wszyscy, wbrew przeciwno�ciom losu, wierni kr�lowi i prawu... Z pewn� przewrotno�ci� Abu-al-Khayr opisywa� r�wnie�, nie bez ironicznej uprzejmo�ci, czaruj�ce damy, pe�ne �wie�o�ci dziewcz�ta, kt�rymi Karol VI (kochaj�cy kobiety prawie tak samo, jak jego kuzyn z Burgundii) lubi� zape�nia� dw�r. Je�li wierzy� temu, co m�wi�, wi�kszo�� tych czaruj�cych istot czeka�a tylko na znak pana de Montsalvy'ego, aby wpa�� w jego ramiona, a zw�aszcza urocza c�rka marsza�ka de Severaca, wspania�a brunetka o oczach �jak senne marzenie".
- Dalej, dalej! - uci�a Katarzyna, poirytowana przewrotnym entuzjazmem medyka.
Abu-al-Khayr zdziwi� si� z dobrze udan� naiwno�ci�.
- To bardzo dobrze, kiedy m�ody i zdrowy cz�owiek u�ytkuje swoje si�y i korzysta z przyjemno�ci, gdy�, jak powiedzia� poeta:
Abu-al-Khayr u�miechn�� si� do niej uprzejmie i pog�adzi� �nie�nobia�� brod�.
- Dalej delfin zosta� kr�lem, odby�a si� koronacja, a potem uroczysto�ci, zapasy. Mog�em je �ledzi� z gospody, gdzie umie�ci� mnie m�j przyjaciel. Odwiedza�o mnie tak wiele os�b. Szczeg�lnie pan de Giac.
Katarzyna by�a u kresu si�. Napi�te nerwy sprawia�y jej taki b�l, �e poczu�a nap�ywaj�ce do oczu �zy.
- Lito�ci! - poprosi�a g�osem tak przybitym, �e ma�y medyk zreflektowa� si�.
Nakre�li� szybko sceny z ich �ycia w ostatnich miesi�cach.
Opowiedzia� o kilku walkach, w kt�rych uczestniczy� de Montsalvy wraz ze Stefanem de Vignolles'em, nast�pnie o tym, jak wyznaczono Arnolda do eskortowania do Bourgen-Bresse pos��w kr�la Karola. Na ich czele sta� kanclerz Francji, biskup z Clermontu, Marcin Gouge de Charpaignes, krewny Arnolda. Po uroczystym wyje�dzie post�w w �lad za nimi pojecha� Arab. W trudnych negocjacjach pod przewodnictwem ksi�cia Sabaudii uczestniczy� tak�e Arnold. Abu widzia�, jak ka�dego wieczora Arnold powraca coraz bardziej rozdra�niony. W miar� jak Miko�aj Rolin przed- stawia� d�ug� list� ��da� strony burgundzkiej, ros�a w�ciek�o�� m�odego cz�owieka. Wed�ug niego warunki pokoju by�y nie do przyj�cia i ka�dego dnia powstrzymywa� si�, aby nie skoczy� do gard�a zuchwa�emu Burgundczykowi, kt�ry o�mieli� si� za��da� od kr�la Karola publicznego wyra�enia skruchy za zab�jstwo Jana bez Trwogi, zwolnienia Filipa od z�o�enia ho�du kr�lowi (co by�o obowi�zkiem ka�dego znacznego wasala, wi�c dotyczy�o r�wnie� ksi�cia Burgundii), oddania znacznej cz�ci ziem, kt�rych Anglicy jeszcze nie zaj�li. Wykr�ty i obra�liwa pow�ci�gliwo�� pana Miko�aja doprowadza�y do szewskiej pasji krewkiego kapitana... i pog��bia�y jego nienawi�� do Filipa.
- Nienawidzi go z ca�ego serca - doda� w zamy�leniu Abu - nigdy nie widzia�em, aby kto� m�g� tak nie cierpie� swego bli�niego... Przypuszczam, �e to cz�ciowo z twojego powodu. Na razie ksi��� Sabaudii wynegocjowa� rozejm mi�dzy przeciwnikami i obietnic� dalszych, ustalonych na dzie� pierwszy maja. W ka�dym razie, co si� tyczy tego rozejmu, znam osob� zdecydowan� na wszystko.
- A c� ona zamierza?
- Pojecha� na dw�r ksi�cia Filipa i rzuci� mu wyzwanie. Za��da� walki na �mier� i �ycie.
Z ust Katarzyny wyrwa� si� okrzyk przera�enia. Gdyby Arnold o�mieli� si� wyzwa� ksi�cia, nie uszed�by �ywy z miasta. Czy kto� s�ysza�, by panuj�cy ksi��� stawa� w szranki ze zwyk�ym rycerzem... W dodatku do walki na �mier� i �ycie! Gwa�townie zarzuci�a medykowi, �e zostawi� przyjaciela w ataku szale�stwa. Trzeba by�o mu wyt�umaczy�, wyja�ni�, �e wykonanie takiego projektu r�wna�oby si� samob�jstwu. Trzeba go powstrzyma�, cho�by si��.
Abu-al-Khayr potrz�sn�� g�ow�.
- Zatrzyma� pana Arnolda to jakby zatrzymywa� tocz�cy si� z g�ry strumie�. Zrobi, jak powiedzia�. Przyjecha�em tutaj pod pretekstem spotkania si� ze starym m�drcem �ydowskim, kt�ry zamieszkuje w tajemnicy niedaleko miasta, dlatego �e tylko ty mo�esz mu jako� pom�c.
- A c� ja poczn� sama, bez or�a i w�adzy?
- Filip ci� kocha... przynajmniej tak s�dzi Arnold, a o ile dobrze zrozumia�em, wcale si� nie myli. My�li nawet, �e jeste� od d�u�szego czasu kochank� ksi�cia. Je�li rzuci to szalone wyzwanie, jedynie twoja r�ka b�dzie dostatecznie silna, aby odwr�ci� od niego w�ciek�o�� Burgundczyka. Nie odm�wi niczego ukochanej kobiecie, kt�ra jeszcze do niego nie nale�y.
- Gdzie jest teraz Arnold?
Po raz pierwszy wymieni�a na g�os to imi�, tak cz�sto powtarzane po cichu dla samej tylko przyjemno�ci poczucia na wargach tych dw�ch sylab.
- Nadal w Bourgu. Pos�owie wkr�tce si� rozjad�. Tw�j m�� wr�ci nied�ugo, a Arnold odwiezie biskupa Clermontu do kr�la Karola, kt�ry oczekuje go w Bourges. Nast�pnie...
Nie by�o czasu do stracenia. Arnold by� bardzo pop�dliwy i niecierpliwy. Nale�a� do ludzi, kt�rzy natychmiast po podj�ciu jakiej� decyzji przyst�powali do czynu, nie patrz�c na nast�pstwa. Wiadomo�� o rych�ym przyje�dzie Garina zadowoli�a Katarzyn�. Mia�a nadziej�, �e szybko zostanie przedstawiona na dworze. Musi by� blisko ksi�cia, im szybciej, tym lepiej...
Skrzypni�cie drzwi, w kt�rych stan�a Sara wraz z Gedeonem siedz�cym na �wie�o oczyszczonej �erdce, wyrwa�o Katarzyn� z zadumy, Abu-al-Khayr z okrzykiem rado�ci g�aska� papug�, zasypuj�c j� deszczem kr�tkich s��w w swoim ojczystym j�zyku. Katarzyna chcia�a przestrzec go�cia przed ostrym dziobem, gdy� Gedeon nie by� cierpliwy, ale - ku swemu wielkiemu zdumieniu - zobaczy�a, �e ptak kr�ci si� na dr��ku jak adorowana panna. Kiwa� g�ow�, ko�ysa� si�, pogruchiwa� czule jak turkawka, wykonuj�c z ma�ym medykiem dziwny duet mi�osny. Chc�c si� pochwali� zasobem swej wiedzy, Gedeon og�osi� nagle: - Dobrrry... ksi���!
Nast�pnie, spogl�daj�c jednym okiem na swoj� pani�, zacz�� wykrzykiwa�: - Garrrin! Okrrrropny... Garrrrin! Okrrrropny...
- Lito�ci -j�kn�a Katarzyna. - Kt� go tego nauczy�? Je�li m�j m�� to us�yszy, skr�ci mu kark!
Abu-al-Khayr �mia� si� z ca�ego serca. Wyci�gn�� d�o� i ptak pos�usznie na niej usiad�.
- Daj mi go! Jeste�my dobrymi kompanami! W mojej komnacie nikt go nie us�yszy. Naucz� go przeklina� po arabsku.
Papuga da�a si� zabra� bez protestu, nawet z widocznym zadowoleniem, i znowu zacz�a pogruchiwa�. Wsparta o kominek Katarzyna, patrz�c, jak wychodz�, stwierdzi�a, �e stanowi� bardzo dobran� par�. Turban Abu-al-Khayra i pi�ra Gedeona mia�y taki sam ostroczerwony kolor. Kiedy byli ju� przy drzwiach, zapyta�a jeszcze: - Dlaczego uwa�asz, panie, �e moja osoba ma wp�yw na uczucia, jakie �ywi tw�j przyjaciel do ksi�cia Filipa?
Kpi�cy u�miech zmarszczy� ruchliw� twarz ma�ego medyka. Z papug� na d�oni sk�oni� si� lekko i powiedzia�: - Rzek� m�drzec:
* * * Garin powr�ci� dwa dni p�niej zm�czony, zdenerwowany i w bardzo z�ym humorze. Powita� Katarzyn� z roztargnieniem i uca�owa�, zaledwie muskaj�c jej skro�. Nast�pnie o�wiadczy�, jakby to by�a rzecz bez znaczenia, �e wkr�tce zostanie przedstawiona ksi�nej wdowie.
- Przy��czysz si� pani do dam dworu, co nauczy ci� ostatecznie �wiatowych manier.
Je�li nawet by� troch� zdziwiony, �e zobaczy� u siebie maureta�skiego medyka, kt�ry wzbudza� tak� ciekawo�� w�r�d ludzi z Bourgu w czasie jego misji, to nie da� tego po sobie pozna�. Katarzyna przedstawi�a Araba jako starego przyjaciela swego wuja i wydawa�o si�, �e Garin by� zadowolony z tego spotkania. Przyj�� Abu-al-Khayra uprzejmie i wspania�omy�lnie, co ma�ego medyka oczarowa�o.
- W naszych czasach, gdy ludzie rzucaj� si� na siebie jak dzikie zwierz�ta, kiedy my�li si� wy��cznie o zabijaniu, grabieniu i kradzie�y, niszczeniu ze wszystkich si�, uczony cz�owiek pochylaj�cy si� nad niedol� istot ludzkich jest wys�annikiem Boga - powiedzia� Garin na wst�pie. Zaproponowa� te� go�ciowi dach nad g�ow�, na jak d�ugo zechce, aprobuj�c wyb�r komnaty dokonany uprzednio przez Katarzyn�. - Komnata ��czy si� z pierwszym pi�trem zachodniego skrzyd�a. Mo�na by tam zainstalowa� laboratorium, gdyby� si�, panie, zdecydowa� pozosta� tutaj przez jaki� czas...
lub nawet na sta�e.
Abu-al-Khayr rozp�yn�� si� w podzi�kowaniach i przyj�� zaproszenie ku oburzeniu Katarzyny. S�dzi�a, �e jest na sta�e zwi�zany z Arnoldem.
Nieco p�niej czyni�a mu wym�wki z tego powodu, na co odpowiedzia�: - Rzek� m�drzec:
Wieczorem, kiedy s�u��ce szykowa�y j� do snu, Katarzyna odkry�a przyjemno�� przygl�dania si� swemu cia�u. Stoj�ca za ni� Sara czesa�a d�ugo z�ote pukle, a� sta�y si� tak l�ni�ce jak kosztowny grzebie�, kt�rym to czyni�a. Trzy s�u��ce obmywa�y cia�o swej pani wod� r�an�, namaszcza�y je przer�nymi perfumami. Sara, nadzoruj�ca te zabiegi, przygotowa�a wcze�niej mieszank� u�ywan� przez Katarzyn�. D�ugi pobyt u kupca weneckiego, kt�ry j� niegdy� kupi�, uczyni� z Cyganki specjalistk� w sprawach perfumeryjnych. Dziesi�� lat sp�dzonych w sklepiku pigularza i kupca korzennego pozwoli�o jej zdoby� du�� wiedz�, ale dopiero niedawno Katarzyna w pe�ni odkryta jej talent.
Na w�osy i oczy s�u��ca nak�ada�a po kilka kropel esencji z fio�k�w, na twarz i piersi wyci�g z irysa florenckiego, za uszy nieco zapachu majeranku, troch� nardu* na nogi i stopy, olejek r�any na brzuch i po�ladki, a w ko�cu troch� pi�ma w zgi�cie pachwin.
*
Wielkie, polerowane lustro, oprawione w z�oto i emali� z Limoges, odbija�o czaruj�cy, r�owoz�ocisty obraz tak triumfalny, �e oczy Katarzyny zab�ysn�y dum�. Jej obecna sytuacja, jej bogactwo pozwala�y przynajmniej na piel�gnacj� urody, na podnoszenie wspania�o�ci cia�a, przeobra�anie go w nieodparty magnes, bezlitosn� i rozkoszn� pu�apk�, w kt�r� wpadnie ukochany m�czyzna. Pragn�a Arnolda ca�� moc� swego serca, lecz tak�e ca�� nami�tno�ci� swej rozkwit�ej m�odo�ci. Wiedzia�a, �e nie cofnie si� przed niczym, nawet przed zbrodni�, gdyby okaza�a si� konieczna, aby ukochany wpad� w jej ramiona, pokonany i nami�tny jak w noc ich pierwszego spotkania.
Po zako�czeniu dzie�a m�oda s�u��ca Perryna cofn�a si� o par� krok�w, podziwiaj�c czaruj�cy kszta�t odbijaj� si� w lustrze w p�omieniach woskowych �wiec.
- Jak�e nasz pan m�g�by nie zakocha� si� nieprzytomnie - szepn�a do siebie.
Katarzyna j� us�ysza�a. Przypomnienie Garina, nieobecnego w tym momencie w jej my�lach, sprowadzi�o j� brutalnie na ziemi� i wywo�a�o dr�enie. Niecierpliwie chwyci�a szlafrok le��cy na kufrze, rodzaj d�ugiej dalmatyki o szerokich r�kawach, ze z�otego materia�u haftowanego w fanta-zyjne, mieni�ce si� r�nymi kolorami kwiaty, kt�r� przywi�z� z Konstantynopola genue�ski handlarz. Owin�a si� w ni� szybko i wsun�a na stopy ma�e pantofelki wykonane z resztek materia�u, a nast�pnie odes�a�a s�u��ce.
- Wyjd�cie st�d wszystkie. Zostawcie mnie sam�!
Sara i inne kobiety pos�ucha�y. Przed zamkni�ciem drzwi Cyganka odwr�ci�a si�, szukaj�c wzroku Katarzyny z nadziej�, �e mo�e to polecenie
Kiedy Katarzyna zosta�a sama, podesz�a do okna i odepchn�a ci�kie okiennice z malowanego i poz�acanego drewna, takiego jak wystr�j belek stropowych. Skierowa�a spojrzenie na dziedziniec pa�acu. Jak w czelu�ci studni, nie wida� by�o �adnego �wiat�a. U Garina by�o ciemno. Mia�a ochot� wezwa� Sar�, aby sprawdzi�a, co porabia m��, ale mi�o�� w�asna powstrzymywa�a j� od tego. Je�liby wys�a�a do niego s�u��c�, jeden B�g wie, co Garin m�g�by sobie wyobrazi�? �e pragnie jego obecno�ci, podczas gdy ona w�a�nie obawia�a si�, czy jej nie odwiedzi. Ale niepotrzebnie si� niepokoi�a. Ani tej, ani nast�pnych nocy Garin de Brazey nie zastuka� do komnaty �ony! Wbrew logice, poczu�a pewien �al...
W oczekiwaniu na przedstawienie Katarzyny u dworu Garin odkry� szczeg�ln� przyjemno�� odkrywania przed m�od� �on� coraz to nowych wspania�o�ci pa�acu. W czasie jego nieobecno�ci pozna�a dok�adnie swoje komnaty oraz sale przyj�� i �ycia publicznego. Zwiedzi�a du�� sal� o ozdobnym, poz�acanym suficie, obit� cudownymi dywanami z Arras tkanymi z�ot� nici� i przedstawiaj�cymi dzieje prorok�w. Mog�a podziwia� wiele innych pomieszcze�, troch� mniejszych, lecz wyposa�onych z nadzwyczajnym przepychem. Wszystkie mia�y obicia w kolorze purpurowo- fioletowym, ulubionym przez pana domu, by�y udekorowane srebrem i z�otem. Zgromadzono tutaj wiele cennych wyrob�w z�otniczych, rzadkich ksi�g w ok�adkach zdobionych wykwintnymi kamieniami, emaliowane kufry, figurki ze z�ota, ko�ci s�oniowej i kryszta�u, grube dywany, w kt�rych stopa zanurza�a si� a� po kostk�, instrumenty muzyczne wykonane z najcenniejszego i najrzadszego drewna. Odwiedzi�a r�wnie� olbrzymie kuchnie, zdolne wy�ywi� t�um ludzi, ogr�d obsadzony bukszpanem i r�ami, stajnie i spichrze. Nigdy nie by�a jednak w lewym skrzydle gmachu, do kt�rego prowadzi�y d�bowe drzwi z olbrzymimi �elaznymi zasuwami, zawsze zamkni�te na klucz, ani w komnatach m�a. To skrzyd�o rozpoczyna�o si� d�ug� galeri� o r�nokolorowych witra�ach, opasuj�c� pierwsze pi�tro pa�acu.
Kiedy� Garin, wzi�wszy zapalone �uczywo, otworzy� tajemnicze drzwi, Katarzyna zrozumia�a, dlaczego by�y zawsze starannie zamkni�te. Lewe skrzyd�o, o bardzo feudalnym wygl�dzie, o�wietlane jedynie przez szerokie otwory w murze, by�o w rzeczywisto�ci rozleg�ym skarbcem przechowuj�cym liczne przedmioty z r�nych stron �wiata, kt�re Garin odsprzedawa� z olbrzymim zyskiem przy pomocy swych ludzi. Opr�cz pe�nienia szlachetnych i bardzo zaszczytnych funkcji, zajmowa� si� handlem na wielk� skal�. Ten interes, chocia� sekretny i obecnie utrudniony z powodu wojny, przynosi� niema�e zyski.
- Widzisz, pani - powiedzia� Garin na wp� powa�nie, na wp� drwi�co, prowadz�c j� przez zape�nione sale - powierzam ci swoje sekrety.
Zreszt� wy��cznie w jedynym celu, aby� mi uczyni�a �ask� i wzi�a st�d wszystko, na co b�dziesz mia�a ochot�.
U�miechn�a si�, aby mu podzi�kowa�, a nast�pnie ch�on�a zawarto�� sk�adu oczyma szeroko otwartymi z zachwytu.
W jednej z komnat znajdowa�y si� dywany, zwini�te jeden na drugim i wydzielaj�ce mocny zapach pi�ma, przywo�uj�cy wspomnienie s�o�ca i odleg�ych kraj�w. Lichtarz niesiony przez Garina o�ywia� na moment mieni�ce si� kolory. Dywany z Azji Mniejszej, z Brousse, ze Smyrny lub z Kushu, o ciep�ych barwach przyt�umionej zieleni, g��bokiego b��kitu i purpury, dywany z Kaukazu o stonowanych odcieniach, dywany perskie z Heratu, Tebrizu, Meszchedui Kaszanu, ukwiecone jak bajkowe ogrody, wspania�e dywany z Buchary, po�yskuj�ce dywany z Samarkandy, a tak�e dziwne jedwabne dywany przywiezione z mitycznych Chin.
W innych pokojach znajdowa�y si� z�ociste tkaniny znad Eufratu, kosztowne futra, sobole, gronostaje, lisy i popielice z Mongolii, siod�a i uprz�� z Kirmanu, jaspisy z Karaszaru, lazuryty z Badakszanu w Afganistanie, ko�� s�oniowa z las�w azjatyckich, bia�y sanda�owiec z Mizory. Nast�pnie przyprawy na wag� z�ota: imbir z Mekki, go�dziki z Chin, cynamon z Tybetu, czarny pieprz, ga�ka muszkato�owa z Jawy, bia�y pieprz z Japonii, szafran, pistacje z Syrii, wszystko w workach stoj�cych jeden na drugim. Przyprawy te wydziela�y upajaj�cy zapach, kt�ry zam�ci� w g�owie i �cisn�� skronie Katarzyny, wywo�uj�c pocz�tki migreny. To miejsce by�o jak bajkowa grota; w jej czelu�ciach b�ysn�� niekiedy metal, tkanina, kremowobia�a ko�� s�oniowa lub przedmiot z jaspisu koloru wody morskiej.
W g��bi ostatniej sali, po starannym zamkni�ciu drzwi galerii, Garin uni�s� draperi� z zielonego p��tna i ods�oni� niskie wej�cie, kt�re otworzy� kluczem odpi�tym od pasa. Katarzyna znalaz�a si� w komnacie m�a, za olbrzymim fotelem ze srebra i kryszta�u, gdzie niegdy� prze�y�a ci�kie chwile.
- Chc� ci jeszcze pokaza�, pani, inne skarby - wyzna� Garin. Troch� zaniepokojona da�a si� podprowadzi� do �o�a.
Garin okr��y� jego zwalist� mas� i otworzy� inne drzwi, ukryte u wezg�owia za aksamitn� zas�on�. Ukaza�o si� ma�e, okr�g�e pomieszczenie, znajduj�ce si� w naro�nej wie�yczce. Prawie ca�� jego pojemno�� wype�nia�y trzy wielkie, �elazne skrzynie zamkni�te na olbrzymie zamki.
Garin postawi� lichtarz na stoliku przymocowanym do muru i z wysi�kiem, od kt�rego nabrzmia�y mu �y�y na czole, otworzy� jedn� z nich. ��ty b�ysk u�o�onych w stos z�otych monet roz�wietli� mrok.
- Kr�lewski okup, gdyby zasz�a taka konieczno��! -stwierdzi� Garin z nieszczerym u�miechem. - W drugiej skrzyni jest tyle samo. Co si� za� tyczy tej trzeciej...
Ci�kie wieko unios�o si� jak kurtyna w teatrze, odkrywaj�c feeri� barw; stos szlachetnych kamieni, r�nych rozmiar�w i odcieni, oprawionych lub nie, rozsiewa� blask. Obok sta�o kilka skrzyneczek starannie ustawionych w rogu i jednakowo nakrytych pokrowcami z fioletowego aksamitu. Turkusy z Kirmanu miesza�y si� z okr�g�ymi per�ami z Koromandalu, diamentami z Indii, szafirami z Kaszmiru i szmaragdami z Morza Czerwonego; by�y tu r�wnie� pomara�czowe korundy, mleczne opale, krwawe almandyny, z�ociste topazy, ale ani jednego ametystu.
- Ametysty s� w skrzyniach - wyt�umaczy� Garin. - Nikt na �wiecie nie posiada pi�kniejszych, nawet ksi���! S�dz�, �e troch� mi ich zazdro�ci...
Patrzy� na kamienie z b�yskiem w oku. Wydawa�o si�, �e ca�kowicie zapomnia� o istnieniu Katarzyny. Blask p�omieni na szlachetnych kamieniach zabarwi� jego twarz w dziwne, r�nobarwne plamy, nadaj�c mu z�owrogi wygl�d demona. Suche d�onie zag��bi�y si� nagle w po�yskuj�cym stosie i wyci�gn�y z niego szeroki, barbarzy�ski naszyjnik z du�ych turkus�w, niezgrabnie oszlifowanych, ale olbrzymich, oprawionych w rodzaj ci�kiej, z�otej siatki, przedstawiaj�cej splecione w�e. Zanim Katarzyna zd��y�a si� zorientowa�, Garin zarzuci� koli� na jej ramiona. Jego d�onie, dr��ce od niespodziewanej gor�czki, zapi�y na jej szyi masywny zamek.
Naszyjnik by� tak ci�ki, i� Katarzynie wyda�o si�, �e spad�a na ni� o�owiana pokrywa. By� zbyt szeroki, aby mo�na go by�o zobaczy� w skromnym wy-ci�ciu sukienki ze zwyk�ego, br�zowego aksamitu, obszytej w�skim pasem futra z kuny.
- Nie tak! Nie tak! - wycedzi� przez z�by.
Mia� b��dny wzrok. Jego czarne oko p�on�o, a g��bokie bruzdy wok� ust pog��bi�y si� jeszcze bardziej. Pozostawiaj�c zapi�cie naszyjnika, z�apa� za wyci�cie sukienki i szarpn�� brutalnie. Materia� rozerwa� si� z suchym trzaskiem. Katarzyna krzykn�a. Ale gor�czka, kt�ra ogarn�a Garina, nagle
- Tak jest o wiele lepiej - powiedzia� Garin z zadowoleniem. - No, ale nie mo�na ci� prosi�, pani, aby� chodzi�a p�naga, by podkre�li� pi�kno tej rzadkiej ozdoby... chocia� nabiera w ten spos�b zadziwiaj�cego blasku.
Zachowaj mimo wszystko ten naszyjnik, moja droga, chocia�by w zamian za stracon� sukni�. Prosz� o wybaczenie, ale wiesz przecie�, �e nie znosz� b��d�w w estetyce.
D�ugi welurowy szal, zarzucony na potargan� sukni�, pozwoli� Katarzynie powr�ci�, nie wywo�uj�c komentarzy w�r�d s�u�by. W r�kach nios�a barbarzy�ski naszyjnik i teraz ona dr�a�a jak li��, wchodz�c do swej komnaty, gdzie, na ca�e szcz�cie, nie by�o Sary. To pozwoli�o Katarzynie przebra� si� szybko i rzuci� w k�t zniszczon� sukienk�. Stwierdzi�a ponownie, �e przy nieobliczalnym Garinie nigdy nie wiadomo, co si� za chwil� wydarzy.
Wieczorem przy kolacji by� bardzo ch�odny, m�wi� niewiele i wy��cznie na ma�o interesuj�cy temat pogody. Nast�pnie, nie przed�u�aj�c wieczerzy, odprowadzi� �on� do komnaty, po�egna� j� uprzejmie i odszed�.
* * * - Czemu nie ��dasz od niego wyja�nie� - konkludowa�a Sara, pomagaj�c swej pani przy rozbieraniu. - Masz do tego prawo. Domy�la�am si�, �e wasz zwi�zek nie jest ca�kiem normalny, ale nie do tego stopnia!
Jeste� nadal dziewic�, a �lub odby� si� ponad miesi�c temu! Tw�j m�� by� nieobecny przez prawie ca�y ten czas, ale mimo wszystko...
- Odgad�a� co� nieco�, prawda? Przypomnij sobie swoje pytanie, kt�re mi zada�a� dzie� po �lubie.
- Wiem, �e tw�j m�� nie zosta� z tob� d�ugo tamtej nocy, ale s�dzi�am, �e od tego czasu odwiedza� ci� wielokrotnie. Jak to wyt�umaczy�?
Po wydarzeniu z naszyjnikiem i kolacji, kt�ra po nim nast�pi�a, Katarzyna bardziej rozgoryczona, ni� chcia�a si� do tego przyzna�, nie mog�a powstrzyma� z�o�ci. Z �alu, �e jest wzgardzona w tak oczywisty spos�b, wyjawi�a w ko�cu Sarze prawd� na temat swego po�ycia ma��e�skiego, a na wyznanie to sk�ada�o si� w istocie tak niewiele. Cyganka nie mog�a och�on�� z wra�enia. Z r�kami wspartymi na biodrach patrzy�a na Katarzyn� z komicznym os�upieniem.
- Co? Nic?... Naprawd� nic?
- Prawie nic. W noc po�lubn� przyszed� do mojej komnaty, kaza� mi wyj�� z �o�a, a nast�pnie rozebra� mnie. Wpatrywa� si� we mnie d�ugo, bardzo d�ugo... jakbym by�a jedn� z figurek z ko�ci s�oniowej lub alabastru, kt�re znajduj� si� w jego komnacie... Potem odszed�. Nigdy wi�cej nie powr�ci�. Mo�e mu si� nie podobam?
- Chyba jeste� szalona! - wykrzykn�a Sara, rzucaj�c dzikie spojrzenie.
- Ty mu si� nie podobasz? Sp�jrz nieszcz�sna do lustra! �aden m�czyzna na �wiecie nie opar�by ci si�, gdyby� tylko tego chcia�a. A ten nie jest ulepiony z innej gliny. Zdj�� twoj� koszul�, widzia� ci� kompletnie nag�... a nast�pnie odszed� spokojnie, aby po�o�y� si� spa� w drugim ko�cu zamku? Ale� to czysty ob��d! Ca�e kr�lestwo p�k�oby ze �miechu.
M�wi�c to, Sara strzepn�a sukienk�, kt�r� zdj�a Katarzyna, i rozpostar�a j� na �o�u, aby wyszczotkowa� przed schowaniem. Katarzyna patrzy�a na ni� rozczarowana.
- Dlaczego? Z pewno�ci� przestrzega umowy narzuconej przez ksi�cia.
Po�lubi� mnie, ale mo�e Filip zobowi�za� Garina, aby ten mnie nie tkn��.
- Doprawdy? Ale�, nieszcz�sna, kt�ry� z m�czyzn, godny tego miana, zgodzi�by si� na taki warunek, nie trac�c honoru wzgl�dem samego siebie? Jak�e ksi��� m�g�by zni�y� si�, aby co� takiego zaproponowa�? Albo (co jest ma�o prawdopodobne) nie podobasz si� panu Garinowi, albo tw�j m�� nie jest m�czyzn�. Przecie� nie wiadomo, czy odwiedza� inne kobiety przed �lubem. Nie s�yszano o �adnej jego kochance, o jakiej� przygodzie.
Trzeba by�o formalnego rozkazu, aby si� o�eni�. Mo�e...
- Mo�e?
- Mo�e nie ma sk�onno�ci do kobiet? To u�omno�� cz�sto spotykana w Grecji lub Italii. Jest tam wiele samotnych kobiet, gdy� niekt�rzy m�czy�ni wol� m�odych ch�opc�w.
Katarzyna otworzy�a szeroko oczy.
- Nie s�dzisz chyba, �e Garin jest taki?
- Dlaczego nie? Du�o podr�owa� do kraj�w Lewantu. Mo�e tam nabawi� si� tej wstydliwej sk�onno�ci. W ka�dym razie trzeba si� upewni�.
- Ale jak? - spyta�a Katarzyna, wzruszaj�c ramionami. Sara od�o�y�a szczotk�.
- Powiedzia�am ci, �e gdyby� tylko chcia�a, nie opar�by ci si� �aden prawdziwy m�czyzna. Musisz zada� sobie ten trud. Bo tak naprawd� nie zrobi�a� niczego, �eby go do siebie przyci�gn��.
- Bo nie mam na to ochoty! - zaprotestowa�a m�oda kobieta. - Nie rozumiem jego post�powania, ale daleka jestem od tego, by mu si� zaofiarowa�...
Sara wzruszy�a ramionami i odwr�ci�a si� plecami do m�odej dziewczyny z tak pogardliwym wyrazem twarzy, �e ta stan�a w os�upieniu.
Nigdy wcze�niej Sara nie potraktowa�a w ten spos�b swej pani.
- Nie jeste� kobiet� - skonstatowa�a z obrzydzeniem Cyganka. - Naprawd� pasujecie do siebie. �adna kobieta, pe�nokrwista kobieta, nie zgodzi�aby si� na takie traktowanie, bez ch�ci zbadania przyczyny. To sprawa mi�o�ci w�asnej.
- Nie, to po prostu kwestia mi�o�ci. Wiesz dobrze...
- �e pragniesz pozosta� wierna jakiemu� tam m�odzie�cowi, kt�ry ci� nie chce! Naprawd� uwa�asz, �e ci si� to uda? Ty nieszcz�sna idiotko, my�lisz, �e d�ugo zdo�asz si� opiera� ksi�ciu Filipowi? Wolisz poczeka�, a� m�� (poniewa� taka jest jego rola) dostarczy ci� na dw�r, wystrojon� i upudrowan�, jak ma��, t�ust� g�sk�. Zgodzisz si� na los niewolnicy... ty? Co� ci powiem: gdyby� mia�a w �y�ach cho� troch� mojej krwi, prawdziwej, czerwonej krwi, gor�cej i dumnej, rzuci�aby� si� w ramiona m�a, zmusi�aby� go, aby spe�ni� sw�j obowi�zek... Chocia�by po to, by sp�ata� Filipowi Burgundzkiemu figla, na jaki zas�uguje! Ale w twoich �y�ach p�ynie woda! Pozw�l mu wi�c, biedna g�uptasko, podsun�� ci� ksi�ciu, bo nie zas�ugujesz na nic lepszego.
Piorun nie porazi�by Katarzyny bardziej ni� ten gwa�towny wybuch Sary. Sta�a po�rodku komnaty z opuszczonymi r�kami, bez �adnej reakcji.
Sara powstrzyma�a u�miech, a nast�pnie doda�a z perfidn� s�odycz�: - Najgorsze jest to, �e umierasz z ch�ci za��dania od m�a wyja�nie� jako stworzona do wszystkiego opr�cz �ycia w cnocie. Dlatego jeste� w�ciek�a jak indyk!
To drugie por�wnanie, rodem z podw�rka, pokona�o odr�twienie Katarzyny. Strumie� krwi zabarwi� jej policzki, zacisn�a pi�ci.
- A wi�c zas�uguj� tylko na to, aby transportowano mnie niczym g�!
Jestem z�a jak indyk! No dobrze, sama tego chcia�a�! Przy�lij s�u��ce.
- Co zrobisz?
- Przekonasz si�. Chyba masz racj�: jestem strasznie poirytowana.
Chc� si� wyk�pa�, natychmiast!... Prosz� te� o perfumy. Je�li nie zdo�asz
- Je�li ma to zale�e� tylko ode mnie - powiedzia�a Sara ze �miechem, bior�c w r�ce dzwoneczek - tw�j m�� b�dzie w wielkim niebezpiecze�stwie.
Niebawem przybieg�y s�u��ce. Srebrna wanna zosta�a nape�niona letni� wod� i m�oda kobieta zanurzy�a si� w niej na kilka minut. Po k�pieli podda�a si� masa�owi ca�ego cia�a, wypudrowano j�, a nast�pnie perfumiarka Perryna wykona�a sw� prac� pod kierunkiem Sary, kt�ra tymczasem zaj�a si� w�osami. Podczas gdy inne s�u��ce kr��y�y wok� pani, Cyganka szczotkowa�a tam i z powrotem d�ugie, jedwabiste pukle rozb�yskuj�ce niczym czyste z�oto. Nast�pnie zaczesa�a je do ty�u.
Po wykonaniu pracy Sara odes�a�a s�u��ce, rezerwuj�c sobie dalszy ci�g zadania.
- Co mam w�o�y�? - zapyta�a Katarzyna, kiedy odesz�y.
- W�o�ysz, co ci ka�� - powiedzia�a Sara, zaj�ta upinaniem w�os�w m�odej kobiety.
Spi�a je u samej g�ry z�ot� klamr� wysadzan� turkusami, a nast�pnie pu�ci�a je lu�no, formuj�c d�ugi i b�yszcz�cy ko�ski ogon. Najwyra�niej praca ta sprawia�a jej du�� przyjemno��, bo u�miecha�a si� tajemniczo. Kilka minut p�niej Katarzyna ze �wiecznikiem w d�oni opu�ci�a sw� komnat�.
Wiedzia�a od Perryny, wys�anej na przeszpiegi, �e Garina jeszcze nie ma w komnacie. Zasiedzia� si� u Abu-al-Khayra, dyskutuj�c o medycynie.
Otulona w lu�n� sukni� z niebieskozielonej tafty podbitej futrem z zaj�ca, z go�ymi stopami w pantofelkach, sz�a szybko wzd�u� korytarzy.
Chcia�a znale�� si� u Garina przed jego powrotem. Kiedy dosz�a do olbrzymich d�bowych drzwi zamykaj�cych komnat� m�a, nie s�czy�o si� stamt�d �adne �wiat�o. Pchn�a skrzyd�o drzwi, kt�re otworzy�y si�, ukazuj�c mroczn� komnat�. Katarzyna unios�a �wiecznik i zrobi�a kilka krok�w w pustej sali, a nast�pnie zamkn�a drzwi za sob�. Wszystko by�o na najlepszej
Obesz�a komnat� dooko�a, zapalaj�c od p�omienia swojej �wiecy �wieczniki przygotowane przez lokaja. Wielka i zbytkowna komnata o�ywi�a si�; srebrno-kryszta�owy fotel b�yszcza� jak klejnot, ale ona skierowa�a si� ku okaza�emu �o�u. Powoli, prawie z przestrachem, wesz�a na dwa stopnie pokryte fioletowym aksamitem. Lokaj Germain roz�cieli� ju� �o�e, wi�c Katarzyna zacz�a si� zastanawia�, czy nie po�o�y� si� w po�cieli z fioletowego jedwabiu. Przypomnia�a sobie jednak zalecenia Sary i pozosta�a na miejscu. W galerii da�y si� s�ysze� szybkie kroki... Garin otworzy� drzwi i od razu jego wzrok pad� na Katarzyn� stoj�c� obok �o�a w p�aszczu z opalizuj�cego jedwabiu. Patrzy�a na niego z dumnie uniesion� g�ow�. Jego spojrzenie opu�ci�o j� na moment i omiot�o roz�wietlon� komnat�, a nast�pnie powr�ci�o, nie kryj�c zdumienia.
- Co tutaj robisz, pani?
Nie odpowiadaj�c, wyzywaj�co opu�ci�a p�aszcz i ukaza�a si� naga, w naszyjniku ze z�ota i turkus�w, kt�ry podarowa� jej kilka godzin wcze�niej.
Jej smuk�a sylwetka odcina�a si� wyra�nie od ciemnego t�a �o�a, w aureoli z�otych, upi�tych w�os�w ods�aniaj�cych wiotk� szyj�. By�a niczym barbarzy�ska bogini.
Garin pozielenia�, zachwia� si� jakby ugodzony strza�� i opar� o mur, zamykaj�c oko.
- Prosz� st�d wyj��... - wybe�kota� chrapliwie. - Prosz� wyj�� natychmiast!
- Nie!
Tym razem nie zdo�a� ukry� g��bokiego wstrz�su, ani pow�ci�gn�� si�.
Katarzyna spostrzeg�a zmieszanie m�czyzny, kt�ry zawsze panowa� nad sob�, i zapomnia�a o wszelkim wstydzie. Nie czyni�c najmniejszego szmeru, podesz�a do niego boso, u�miechni�ta i zwyci�ska.
- Nie, nie odejd� - powt�rzy�a. - Pozostan� tutaj, bo tu jest moje miejsce, jestem przecie� twoj� �on�, panie. Sp�jrz na mnie! Czy a� tak si� mnie l�kasz?
Nie otwieraj�c oka, wyszepta�: - Tak, boj� si� ciebie, pani... Nie rozumiesz, �e nie mog� ci� tkn��, nie mam prawa! Czemu mnie kusisz, wiedz�c, �e nie mog� ci ulec. Odejd�, Katarzyno, b�agam.
Zamiast go us�ucha�, zarzuci�a mu r�ce na szyj� i przywar�a do jego cia�a, spowijaj�c go swym zapachem i zbli�aj�c usta do bladej twarzy. Garin z zamkni�tym okiem wygl�da� jak m�czennik przykuty do pala.
- Nie odejd�, panie, dop�ki nie uczynisz mnie �on�, zgodnie z prawem.
Kpi� sobie z rozkaz�w Filipa. S� bezbo�ne i wbrew naturze, nie zgadzam si� z nimi. Jestem twoj� �on� i je�li mnie zechce, b�dzie musia� pogodzi� si� z tym, co uczynisz. Popatrz na mnie, Garinie.
Us�ysza�a, jak j�kn�� g�ucho i pr�bowa� j� odepchn��, ale nie m�g� si� powstrzyma�, aby na ni� nie spojrze�. Zobaczy� w�wczas tu� przy swojej twarzy czaruj�c� twarz, kusz�ce usta, pi�kne oczy, wilgotne i obiecuj�ce.
Czu� na sobie ka�dy szczeg� jej m�odego i wiotkiego cia�a. Z�ota bogini, kt�ra wydawa�a si� wytworem wyobra�ni, przysz�a do niego pe�na powabu, ofiarowuj�c swe cia�o. Straci� g�ow�...
Porwa� Katarzyn� w ramiona, biegn�c, zani�s� do �o�a, pchn�� na pikowan� kap� i rzuci� si� na ni�. Atak by� tak gwa�towny, �e z trudem powstrzyma�a okrzyk. Obezw�adni� j� strach, gdy� znalaz�a si� w burzy gwa�townych, brutalnych pieszczot sprawiaj�cych b�l. D�onie Garina zamiast pie�ci�, rani�y, jego usta pokrywa�y j� od st�p do piersi po��dliwymi poca�unkami. Rycza� jak zg�odnia�e, dzikie zwierz�, mia�d��c jej delikatne cia�o. W ciele m�odej kobiety powoli budzi�a si� rozkosz; oddawa�a si� mi�osnemu szale�stwu, odnajduj�c w nim przyjemno��. J�cza�a cicho, bezwzgl�dnie atakowana, zarazem nabiera�a coraz wi�kszej pewno�ci siebie, napr�y�a si� w oczekiwaniu na pe�niejsz� rozkosz, kt�rej nadej�cie przeczuwa�a. Jej b��dz�ce r�ce odpi�y kaftan Garina, znajduj�c chud�, ow�osion� pier�, tward� jak wysuszone drewno, i zatrzyma�y si� na moment.
Nad jej g�ow� wirowa� baldachim �o�a. Nagle krzykn�a przenikliwie: z�by Garina wbi�y si� u nasady jej prawej piersi...
Ten krzyk podzia�a� na m�a jak prysznic. Gwa�townie pu�ci� Katarzyn�, podni�s� si� i odsun�� na drug� stron� �o�a z b��dnym wzrokiem.
Dysza�, twarz mia� bardzo czerwon�, spojrzenie p�on�ce.
- Straci�em g�ow�. Prosz� ci�, pani, odejd�. Tak trzeba.
Staraj�c si� go uchwyci�, rozczarowana i w�ciek�a, �e znowu jej si� wymyka, zawo�a�a: - Nie! Wracaj, Garinie!... Na mi�o�� bosk�, zapomnij o ksi�ciu... Wr�� do mnie! Czuj�, �e mo�emy by� razem szcz�liwi!
�agodnie odepchn�� jej r�k�, zapinaj�c kaftan dr��cymi palcami.
Spu�ci� g�ow�. Jego twarz poblad�a. Katarzyn� wstrz�sn�a gwa�towna ch�� p�aczu. �zy z�o�ci trysn�y jej z oczu.
- Ale... dlaczego? Powiedz mi, panie, dlaczego? Podobam ci si�, czuj� to... Po��dasz mnie, da�e� tego dow�d. Wi�c czemu?...
Garin usiad� powoli na skraju �o�a. Jego d�o� pog�adzi�a �agodnie �liczn� twarz ton�c� we �zach i spocz�a na z�ocistej g�owie.
Katarzyna us�ysza�a, jak westchn��. Krzykn�a z �alem: - Odwa� si�, panie, powiedzie�, �e nie cierpisz z powodu tego nieludzkiego przymusu, jaki na�o�ono na ciebie, no, odwa� si�! Czuj�, �e jeste� nieszcz�liwy. A jednak upierasz si�, aby�my wiedli oboje �ycie �mieszne i nienormalne...
Garin odwr�ci� wzrok od r�owego kszta�tu spoczywaj�cego na �o�u i skierowa� go gdzie� w mrok komnaty. Westchn�� ponownie. Jego g�os by� pe�en dziwnej s�odyczy, w kt�rej wyczuwa�o si� ukryte i tym bardziej przejmuj�ce cierpienie.
- Mam smutek w sercu - szepn��. -
Zmieszana Katarzyna s�ucha�a, zaskoczona tymi dziwnymi s�owami.
- Co to jest? - zapyta�a. Garin u�miechn�� si� s�abo.
- Nic... wybacz mi, pani! Kilka wers�w niemieckiego poety, kt�ry uczestniczy� w wyprawach krzy�owych i by� protegowanym cesarza Fryderyka II. Nazywa� si� Walter von der Vogelweide... Widzisz, pani, jestem podobny do naszego przyjaciela Abu-al-Khayra! Kocham poezj�.
Teraz ci� zostawiam, Katarzyno. Spij tutaj, je�li takie jest twoje �yczenie...
Zanim zd��y�a go powstrzyma�, przeszed� przez komnat� i znikn�� w galerii. S�ysza�a, jak cichn� jego kroki. Ogarn�a j� z�o��. Ze�lizgn�a si� z �o�a, odnalaz�a sw�j p�aszcz i pantofle, ubra�a si� szybko i biegiem wr�ci�a do swojej sypialni. Na d�wi�k zatrzaskuj�cych si� drzwi Sara drzemi�ca na taborecie obok ognia podskoczy�a ku niej.
- No wi�c?
Katarzyna zerwa�a z w�ciek�o�ci� barbarzy�ski naszyjnik i rzuci�a go z ca�� si�� na posadzk�. Nast�pnie podepta�a jedwabny p�aszcz. �zy w�ciek�o�ci trysn�y jej z oczu.
- No wi�c... nic! - za�ka�a. - Absolutnie nic!
- To nieprawda!
- Ale� tak, skoro ci m�wi�...
Katarzyna straci�a ca�kowicie panowanie nad sob�. Szlocha�a nerwowo w ramionach Sary, nie my�l�c wcale, aby si� ubra�. Cyganka pozwoli�a jej uspokoi� si� troch�. Gdy �kanie usta�o, dotkn�a lekko palcem piersi Katarzyny, gdzie dostrzeg�a �lady z�b�w Garina i kropelk� krwi.
- A to? Co to jest?
Za�amana Katarzyna da�a si� u�o�y� jak niemowl�, a kiedy Sara opatrywa�a jej rank�, opowiedzia�a o zaj�ciu mi�dzy ni� a m�em.
Zako�czy�a, wzruszaj�c ramionami: - Jest silniejszy, ni� s�dzi�y�my, Saro, i straszliwie opanowany. Za nic w �wiecie nie z�ama�by s�owa danego ksi�ciu.
Sara potrz�sn�a g�ow�.
- To nie to. Niemal je z�ama�, by�a� bliska zwyci�stwa. Czuj�, �e to co� innego, ale co?...
- Jak si� o tym dowiedzie�? Co zrobi�?
- Nic! Czeka�. Mo�e przysz�o�� wyja�ni zagadk�.
- W ka�dym razie - powiedzia�a Katarzyna, uk�adaj�c si� wygodnie na poduszkach - nie licz wi�cej na to, �e dam si� nam�wi� na podobn� pr�b�.
Sara pochyli�a si�, aby uca�owa� m�od� kobiet�, zasun�a zas�ony �o�a i zapyta�a z u�miechem: - Czy mam i�� po bicz, aby� mog�a mi sprawi� obiecane lanie?
Tym razem Katarzyna wybuchn�a �miechem, i to przynios�o jej olbrzymi� ulg�. Wieczorna pora�ka traci�a znaczenie, w miar� jak jej cia�o odpr�a�o si� i odczuwa�o spok�j. W ka�dym razie by�o to interesuj�ce do�wiadczenie i mo�e dobrze, �e tak si� sko�czy�o... bo przecie� nie kocha�a Garina. Mimo tych pocieszaj�cych my�li przez ca�� noc mia�a dziwne sny, w kt�rych Garin i jego irytuj�cy sekret by�y na pierwszym planie.
* * * Katarzynie przesta� si� podoba� turkusowy naszyjnik. Nie w�o�y�a go zatem w dniu, kiedy wsparta na ramieniu m�a wesz�a do pa�acu, gdzie przebywa�a ksi�na wdowa Burgundii. Garin zna� dobrze Ma�gorzat� Bawarsk�, matk� Filipa Dobrego, i poradzi� �onie, aby w�o�y�a skromny str�j z szarego aksamitu. Spodnia suknia ze srebrnego p��tna harmonizowa�a kolorem ze spiczastym nakryciem g�owy, tak wysokim, �e m�oda kobieta zmuszona by�a pochyli� g�ow�, aby przej�� pod kamiennym �ukiem drzwi.
Jej szyj� ozdabia� jedyny, cho� wspania�y klejnot, zawieszony na de- likatnym, z�otym �a�cuszku: bardzo pi�kny ametyst otoczony trzema per�ami.
Sala przyj��, wchodz�ca w sk�ad prywatnych apartament�w ksi�nej, by�a niewielkich rozmiar�w. Ca�e umeblowanie stanowi�y skrzynie i kilka sto�k�w ustawionych przy oknie oraz wielki fotel ozdobiony herbami, w kt�rym siedzia�a ksi�na. Poduszki z czarnego aksamitu, przeznaczone dla dw�rek, le�a�y na go�ej posadzce. Mimo pi��dziesi�ciu lat Ma�gorzata Bawarska zachowa�a liczne �lady urody, z kt�rej ongi� s�yn�a. Nosi�a g�ow� w spos�b trudny do na�ladowania, ukazuj�c przy tym d�ug� szyj�. Jej policzki utraci�y �wie�o�� m�odo�ci, a oczy sw�j b��kit, ale spojrzenie pozostawa�o bezpo�rednie i w�adcze. Zbyt g��bokie zmarszczki wok� ust zdradza�y jej uparty i energiczny charakter. Nos mia�a d�ugi, ale �adnie zarysowany, cudowne r�ce i dosy� wysok� tali�.
Od �mierci m�a Ma�gorzata nie zrezygnowa�a z �a�oby i ubiera�a si� w zupe�n�, ale zbytkown� czer�. Jej suknia i nakrycie g�owy z czarnego aksamitu by�y obszyte sobolowym futrem, a wspania�y z�oty naszyjnik, tworz�cy girland� li�ci akantu, l�ni� pod czarn� mu�linow� woalk�, kt�ra sp�ywa�a z nakrycia g�owy, otulaj�c szyj�. Surowa �a�oba u tak wynios�ej damy by�a spowodowana nie tyle �alem z powodu wdowie�stwa, ile niez�omn� trosk� o swoj� pozycj�. O wiele bardziej poci�gaj�cy od przykrego Jana bez Trwogi by� dla Ma�gorzaty czaruj�cy ksi��� Ludwik Orlea�ski, kt�rego dw�r francuski uwa�a� za jej kochanka. Ludzie dobrze poinformowani szeptali, �e to zazdro��, bardziej ni� wa�ka o wp�ywy, popchn�a Jana bez Trwogi do zbrodni. Nigdy jednak z zaci�ni�tych ust Ma�gorzaty nie wyrwa� si� �aden sekret. By�a dla syna Filipa doskona�� matk� i oddan� wsp�pracownic�. W jej twardych r�kach Burgundia mia�a si� dobrze i Filip m�g� bez obawy zajmowa� si� prowincjami p�nocnymi.
Wok� matki, w zwartym kr�gu, siedzia�y w�r�d dw�rek cztery z sze�ciu c�rek ksi�nej, pochylone nad rob�tk�. Pokrywa�y haftem olbrzymi proporzec wojenny, szkar�atnoczerwony, z bia�ym krzy�em �wi�tego Andrzeja. Katarzyna od razu rozpozna�a m�od� wdow� po ksi�ciu Gujenny, Ma�gorzat�, i odczu�a rado��, odnajduj�c t�, kt�ra pr�bowa�a uratowa� Micha�a de Montsalvy'ego w czasie zamieszek w pa�acu Saint-Pol. Uzna�a to spotkanie za dobr� wr�b�. M�oda ksi�na, licz�ca obecnie dwadzie�cia dziewi�� lat, niewiele si� zmieni�a. Sta�a si� mo�e troch� ci�kawa, ale jej bia�a sk�ra nabra�a wi�cej blasku. Starsza o trzy lata od swego brata Filipa, by�a najstarsza z rodze�stwa.
Przy jej rozkwitaj�cym uroku siostra Katarzyna wydawa�a si� dziwnie bezbarwna. By�a prawie przezroczysta i ubiera�a si� bez wdzi�ku, jak zakonnica, w ciemne suknie i surowe birety, kt�re ukazywa�y jedynie jej drobn� twarz �asicy o niespokojnych oczach. Katarzyna mia�a najwi�kszego pecha z ca�ej rodziny. Zar�czona po raz pierwszy, w wieku dziesi�ciu lat, z hrabi� de Vertus'em, dowiedzia�a si�, sze�� lat p�niej, kiedy �lub by� ju� bliski, o zaszczytnej �mierci narzeczonego w b�otach Azincourt.
Zaplanowano zatem nast�pny zwi�zek, z dziedzicem Anjou, ale gwa�towna �mier� ksi�cia Jana w Montereau rzuci�a drugiego z narzeczonych do wrogiego obozu i rozbi�a projektowane ma��e�stwo. Od tego czasu Katarzyna Burgundzka odrzuca�a wszystkich kandydat�w. Dwie pozosta�e ksi�niczki, dziewi�tnastoletnia Anna i siedemnastoletnia Agnieszka, by�y
Obydwie przyj�y uk�on Katarzyny ze szczerym u�miechem, co j� uradowa�o.
- Tak wi�c to twoja �ona, panie Garinie - powiedzia�a powa�nym g�osem ksi�na. - Musz� ci� pochwali�! Jest prze�liczna, a jednak potrafi zachowa� skromno�� nale�n� m�odej kobiecie. Zbli� si�, moja droga...
Z bij�cym sercem Katarzyna podesz�a do fotela ksi�nej i ukl�k�a z opuszczon� g�ow�. Ma�gorzata u�miechn�a si�, spogl�daj�c z aprobat� na jej str�j, skromny dekolt i sp�onion� twarz. Wiedzia�a, �e dziewczyna podoba si� jej synowi, co jej nie oburza�o. Nie by�o nic nadzwyczajnego w tym, �e ksi��� miewa kochanki, a je�li nawet duma ksi�nej buntowa�a si� z powodu wyniesienia dziewczyny z gminu, przyznawa�a uczciwie, �e ta mieszczka ma wygl�d wielkiej damy i niezr�wnan� urod�.
- B�dziemy szcz�liwi, mog�c przyj�� ci� od tej chwili do grona naszych dam dworu - powiedzia�a uprzejmie. - Nasza ochmistrzyni, pani de Chateauvillain, do kt�rej udasz si� p�niej, wyt�umaczy ci, na czym b�d� polega�y twoje obowi�zki. Przywitaj teraz nasze c�rki i usi�d� na poduszce u naszych st�p, obok panny de Vaugrigneuse...
Wskaza�a dziewczyn� o brzydkiej twarzy, lecz wspaniale ubran�.
B��kitnosrebrny brokat podkre�la� niekorzystnie jej ��t� cer�. Dziewczyna odsun�a si� gwa�townie od poduszki przeznaczonej dla Katarzyny, z pogardliwym ruchem warg, kt�ry nie uszed� uwagi bystrych oczu ksi�nej.
- Chcemy, aby by�o wiadomo - powiedzia�a, nie podnosz�c g�osu, ale tonem tak ostrym, �e dw�rka momentalnie spurpurowia�a - �e pochodzenie nie jest najwa�niejsze na tym marnym �wiecie i nasza �aska zdo�a je �atwo zast�pi�. Wola ksi���t mo�e wynie�� skromno�� tak wysoko, jak si� jej podoba, i ugi�� bardzo nisko zbyt zuchwa�e czo�a...
Maria de Vaugrigneuse przyj�a uwag� do wiadomo�ci i nawet odwzajemni�a nie�mia�y u�miech Katarzyny. Ksi�na, zadowolona, �e sprawa zosta�a uregulowana, zwr�ci�a si� do Garina: - Zostaw nas teraz, panie. Pragniemy porozmawia� z twoj� m�od� �on� na temat spraw kobiecych i gospodarskich, nieciekawych dla m�skich uszu.
Ksi�na urodzi�a si� i sp�dzi�a m�odo�� w Holandii, posiada�a wi�c zalety dobrej gospodyni. Kocha�a porz�dek i dobrze utrzymany dom.
Zajmowa�a si� ch�tnie sprawami pa�acu, kontrolowa�a wydatki, czuwa�a nad kuchni�, a nawet nad drobiem. Zna�a, prawie co do jednego, zar�wno liczb� swych prze�cierade�, jak i indyk�w, wiedzia�a, czy kwota przyznana na zakup �wiec jest w�a�ciwa, czy te� zbyt du�a. Lubi�a rzadkie zwierz�ta. W basenie za�o�onym po�rodku ogrodu hodowa�a �wink� morsk�, czule zajmowa�a si� je�ozwierzem, kt�remu kaza�a wybudowa� bud� przy schodach wie�y Nowej*. Mia�a r�wnie� wspania�� bia�� papug� kakadu z r�owym czubkiem, przywiezion� przez weneckiego podr�nika z Moluk�w.
*
Dziewczyna opowiada�a o swoim Gedeonie, na kt�rego temat ksi�na zada�a jej wiele pyta�, nie kryj�c swego zainteresowania. Papuga ksi�nej nazywa�a si� Cambrai, jak miasto, w kt�rym odby� si� jej �lub z ksi�ciem Janem.
Bardzo rozweseli�y j� wyst�pki Gedeona i jego wygnanie do komnaty ma�ego maureta�skiego medyka.
Ksi�na by�a tak zachwycona now� dam� dworu, �e kiedy kuchmistrze wnie�li przek�sk�, kaza�a obs�u�y� Katarzyn� jako pierwsz�. Do picia podano galanta - gotowane i silnie aromatyzowane wino. Sta�o si� ono modne dzi�ki Katarzynie Flandryjskiej, kt�ra sama je robi�a. Na lekki posi�ek sk�ada�y si� ciastka, a g��wnie piernik sporz�dzony z m�ki i miodu**.
**
Czu�a, �e podoba si� w tym gronie, je�li nawet dwie lub trzy ze szlachetnie urodzonych dam, jak na przyk�ad Maria de Vaugrigneuse, krzywi�y si� na jej widok. Zjad�a dwa ciastka i z przyjemno�ci� wypi�a kubek wina. Garin powiedzia� jej, �e ksi�na, zgodnie z tradycj� swego kraju, lubi ludzi maj�cych dobry apetyt. Przek�ska dobiega�a ko�ca i lokaje wynosili resztki, kiedy pa� przyby� z wiadomo�ci�, �e je�dziec z Wielkiej Stajni ksi�cia przyjecha� z Arras z piln� wiadomo�ci� dla ksi�nej.
- Przyprowad�cie go tutaj! - rozkaza�a Ma�gorzata.
Kilka minut p�niej da�y si� s�ysze� w korytarzu szybkie kroki.
Niewielki, ale silnie zbudowany m�czyzna, w mundurze z zielonego p��tna ozdobionym stalowymi �uskami, jakie nosili je�d�cy ksi�cia, wszed� i prowadzony przez pazia ukl�k� u st�p ksi�nej. Zdj�� zakurzony he�m i trzymaj�c go pod pach�, wyci�gn�� z haftowanej sakwy zw�j pergaminu; poda� go, k�aniaj�c si� z szacunkiem. Katarzyna patrzy�a na g�ow� o g�stych, czarnych w�osach przyci�tych w kwadrat, z pe�nym niepewno�ci zaskoczeniem. Jej zdumienie, w miar� jak nabiera�a pewno�ci, by�o coraz wi�ksze i radosne. Czy naprawd� m�g� to by� on? Czy to nie by�a iluzja?
Ostry profil tak bardzo przypomina� jej utrwalon� w pami�ci fizjonomi�.
- Przyje�d�asz prosto z Arras? - zapyta�a ksi�na.
- Prosto z Arras, pani, i na rozkazy Waszej �askawo�ci. Ksi��� pan osobi�cie zechcia� mi to poleci�. Wiadomo�ci, kt�re przywo��, s� wa�ne.
Cz�owiek m�wi� odwa�nie, ale bez zuchwa�o�ci, a d�wi�k jego g�osu, troch� ni�szy ni� dawniej, lecz tak znajomy, pozbawi� Katarzyn� ostatnich w�tpliwo�ci. Je�d�cem Filipa Burgundzkiego by� Landry Pigasse, jej przyjaciel z dzieci�stwa. Nie patrzy� na ni�, nie odwr�ci� nawet g�owy w stron� jedwabistej, szepcz�cej grupy dw�rek. Kl�cz�c, oczekiwa� na rozkazy.
Katarzyna musia�a sobie przypomnie� o zasadach dobrego wychowania, aby si� nie przepchn�� przez t�umek i nie rzuci� na szyj� towarzysza dzieci�cych zabaw. Niestety, co wypada�o Katarzynie Legoix, nie by�o dozwolone pani de Brazey, szczeg�lnie w obecno�ci ksi�nej.
Ma�gorzata dzier�y�a pergamin opatrzony olbrzymi� piecz�ci� z czerwonego wosku i rozwija�a go, trzymaj�c w obu d�oniach. Marszcz�c brwi, przebieg�a oczami tekst, dosy� zreszt� kr�tki. Jej twarz zachmurzy�a si� troch�, usta zacisn�y, a ciekawo�� dworu zamieni�a si� w zaniepokoje-nie. Czy�by wie�ci okaza�y si� z�e? Jednym ruchem ksi�na odes�a�a Landry'ego, kt�ry wsta� z kl�czek i oddali� si� ty�em, �cigany natarczywym wzrokiem Katarzyny. St�umi�a westchnienie �alu, ale obieca�a sobie, �e go odszuka, gdy tylko to b�dzie mo�liwe... Ma�gorzata Bawarska milcza�a, z �okciem wspartym o por�cz fotela i brod� wspart� na d�oni. Po chwili wsta�a, spojrza�a na kr�g otaczaj�cych j� kobiet i zatrzyma�a spojrzenie na c�rkach.
- Wiadomo�ci, kt�re przesy�a nam nasz pan i syn, s� rzeczywi�cie wa�ne. Nie jest zbyt wcze�nie, aby o nich m�wi�. Natychmiast musimy si� przygotowa�, aby towarzyszy� w podr�y tym z si�str Jego Wysoko�ci Filipa, kt�re wzywa do siebie...
Podni�s� si� lekki szmer, a ksi�na zwr�ci�a si� do najstarszej c�rki, patrz�c na ni� z powag�.
- Ma�gorzato - powiedzia�a. - Tw�j brat postanowi� odda� ci� znowu we w�adanie m�a. W�a�nie przyrzek� twoj� r�k� wielmo�nemu i pot�nemu panu o �wietnym nazwisku, wywodz�cemu si� ze starej szlachty.
- Kom�, moja matko? - zapyta�a Ma�gorzata, bledn�c nieco.
- Po�lubisz wkr�tce Artura z Bretanii, ksi�cia Richemontu. Co si� za� ciebie tyczy, Anno... - ksi�na zwr�ci�a si� do jednej z najm�odszych c�rek ze wzruszeniem, kt�rego nie zdo�a�a ukry�.
- Mnie, matko?
- Tak, moje dziecko. Dla ciebie r�wnie� brat wybra� ma��onka.
Pragnie, by r�wnocze�nie z zar�czynami siostry odby�y si� i twoje, z regentem Francji, ksi�ciem de Bedfordem... - G�os ksi�nej przycich� przy ostatnich s�owach, na kt�re na�o�y� si� okrzyk m�odej dziewczyny.
- Anglik dla mnie?
- Jest sprzymierze�cem twojego brata - powiedzia�a ksi�na z widocznym wysi�kiem. - Polityka wymaga zacie�nienia wi�z�w naszej rodziny z rodzin� kr�la Henryka.
Z g��bi sali dobieg� mocny g�os protestu: - Nie ma we Francji innego kr�la ni� Jego Wysoko�� Karol, Anglik jest tylko z�odziejem. Gdyby nie ta przekl�ta dziewka Izabela, kt�ra przeczy kr�lewskiemu pochodzeniu swego syna, nie by�oby na ten temat �adnych w�tpliwo�ci!
Wysoka i pot�na dama, kt�rej barczyste ramiona �o�nierza okrywa� szkar�at, a twarz okala� delikatny, bia�y mu�lin, nie �agodz�c jednak grubych rys�w, stan�a w drzwiach jak osoba przyzwyczajona, �e otwieraj� si� przed ni� same. Nie wyra�aj�c cienia irytacji z powodu ha�a�liwego wej�cia, ksi�na popatrzy�a na ni� z u�miechem. Wszyscy na dworze wiedzieli, �e szlachetna pani Ermengarda de Chateauvillain, ochmistrzyni dworu ksi�nej, by�a jawn� i nieprzejednan� przeciwniczk� angielskiego sojuszu i �e powiedzia�aby to przed ca�ym dworem z Westminsteru, gdyby okaza�o si� to konieczne. Nienawidzi�a Anglika, nikt w to nie w�tpi�, a si�� jej gniewu pozna� niejeden waleczny rycerz.
- Moja przyjaci�ko - powiedzia�a uprzejmie ksi�na. - Na nieszcz�cie istniej� pewne w�tpliwo�ci.
- Nie dla mnie, gdy� jestem r�wnie dobr� Francuzk�, jak i Burgundk�!
Wi�c mamy odda� to jagni�tko angielskiemu rze�nikowi - powiedzia�a, wyci�gaj�c w kierunku Anny d�o� wielk� jak p�misek, lecz wielce urodziw�; ksi�niczka straci�a kontenans i zapominaj�c o protokole, zacz�a cicho p�aka�.
- Chce tego ksi���, moja dobra Ermengardo. Poniewa� jeste� dobr� Burgundk�, wiesz, �e nikt nie mo�e sprzeciwi� si� jego woli.
- I to w�a�nie mnie z�o�ci! - ripostowa�a pani Ermengarda, siadaj�c wygodnie w fotelu Anny Burgundzkiej, kt�ra go opu�ci�a, aby ukl�kn�� w pobli�u matki.
Nagle jej spojrzenie spocz�o na Katarzynie asystuj�cej z niema�ym zdziwieniem ha�a�liwej scenie. Pi�kna i olbrzymia d�o� skierowa�a si� teraz w jej stron�.
- Czy to nasza nowa dama dworu? - zapyta�a.
- Tak, to pani Katarzyna de Brazey - odpowiedzia�a ksi�na, a ta sk�oni�a si� z szacunkiem przed hrabin� de Chateauvillain, kt�ra spojrza�a na ni� i odpowiedzia�a skinieniem g�owy, a nast�pnie oznajmi�a weso�o: - �adniutka! Do licha, moja pi�kna, gdybym by�a na miejscu twego m�a, otoczy�abym ci� dobrymi stra�nikami. Wkr�tce nie b�dzie tutaj �adnego pana, kt�ry nie chcia�by ci� wzi�� do swego �o�a.
- Ermengardo! - powiedzia�a z wyrzutem ksi�na. - Zawstydzasz t� ma��.
- No - powiedzia�a pani Ermengarda z szerokim u�miechem, ukazuj�c rz�d mocnych, bia�ych z�b�w - komplement jeszcze nigdy nikogo nie zabi�, a przypuszczam, �e pani Katarzyna s�ysza�a ju� wiele innych...
Poczciwa dama z pewno�ci� rozprawia�aby jeszcze d�u�sz� chwil� na ten temat, gdy� uwielbia�a swawolne opowie�ci i nieprzyzwoite historie. Ale ksi�na uci�a rozmowy, informuj�c swe damy, �e powinny pakowa� kufry przed podr� do Flandrii, i prosz�c o pozostawienie jej sam na sam �z drog� przyjaci�k� de Chateauvillain, z kt�r� chcia�aby om�wi� bardzo wa�ne sprawy".
Katarzyna pok�oni�a si� wraz z innymi i opu�ci�a sal� z nadziej� odszukania Landry'ego. W galerii chwyci�a j� za r�kaw Maria de Vaugrigneuse.
- Bardzo mi si� podoba aksamit, kt�ry masz na sobie, moja droga. Czy dostarcza go tw�j szacowny wuj?
- Nie, pani - odpowiedzia�a Katarzyna z wdzi�kiem, pami�taj�c o wskaz�wkach Garina. - To os�y twego szacownego dziada przywo�� go z Genui...
Gdy tylko zosta�a uwolniona od dworskich obowi�zk�w, Katarzyna spr�bowa�a odszuka� Landry'ego. Pomieszczenia dla je�d�c�w ksi���cych znajdowa�y si� w pobli�u stajni, gdzie dama dworu nie mog�a pojawi� si� bez zezwolenia. Co wi�cej, koniuszy, do kt�rego zwr�ci�a si� z pro�b� o pomoc, powiedzia� jej, �e Landry Pigasse b�dzie kr�tko przebywa� w Dijon.
Odpoczywa, i wyjedzie tego samego wieczoru, wioz�c listy, kt�re kanclerz Rolin przys�a� z Beaune w ci�gu dnia. Kurier musi opu�ci� bramy miasta przed ich zamkni�ciem...
Nie maj�c odwagi nalega�, Katarzyna wr�ci�a do siebie. Pomy�la�a, �e je�li znajdzie si� w orszaku ksi�niczek, odnajdzie we Flandrii przyjaciela z dzieci�stwa. Jego widok sprawi� jej rado��, gdy� stanowi� jaki� zwi�zek z przesz�o�ci�, ze sklepikiem przy Pont-au-Change, z ulicami Pary�a i straszliwym dniem rozruch�w.
W tygodniach, kt�re nast�pi�y, nie mia�a czasu na rozmy�lanie o przesz�o�ci. Prawie ka�dego dnia udawa�a si� do pa�acu ksi�nej wdowy, kt�ra by�a jej �yczliwa, i ch�tnie korzysta�a z jej us�ug. Wraz z Mari� de Vaugrigneuse, c�rk� chrzestn� ksi�nej, by�a odpowiedzialna za garderob� swej pani. Nie oby�o si� bez docink�w i ostrych krytyk, gdy� m�ode kobiety nie darzy�y si� sympati�. Katarzyna zrezygnowa�aby ch�tnie z tej wojny podjazdowej, gdy� odczuwa�a wobec Marii jedynie pogardliw� oboj�tno��, ale jej charakter nie pozwala� na cierpliwe znoszenie ci�g�ych uszczypli- wo�ci, kt�rymi zasypywa�a j� przeciwniczka. Tematu do z�o�liwej wymiany zda� dostarcza�y, w wi�kszo�ci wypadk�w, kramik wuja Mateusza z materia�ami i os�y dziadka Vaugrigneuse'a. Szlachectwo tego ostatniego by�o do�� �wie�ej daty, zdoby� on fortun� na potajemnym, ale bardzo op�acalnym handlu sympatycznymi, cho� upartymi zwierz�tami. Ponadto Katarzyna przygotowywa�a si� do maj�cego wkr�tce nast�pi� wyjazdu do Flandrii i za�atwia�a sprawy zwi�zane z podw�jnym �lubem ksi�niczek.
Odpowiedzialna za garderob�, zajmowa�a si� wypraw� narzeczonych, po- maga�a im w wybieraniu materia��w i kroju sukni, zadr�czaj�c przy tym szwaczk�, pani� Gaubert�, w czym dzielnie sekundowa�a jej Ermengarda de Chateauvillain. Dzi�ki dyskretnemu, ale mi�emu prezentowi w postaci wspania�ej sztuki z�ocistoczerwonego aksamitu z Genui, ofiarowanemu gro�nej ochmistrzyni, zyska�a w niej sprzymierze�ca. Dama ta lubi�a ze wszech miar �ywe, ostre kolory, osobliwie jaskrawoczerwony, kt�ry - jej zdaniem - podkre�la� wrodzony majestat. Sztuka aksamitu i czaruj�cy u�miech Katarzyny, po��czone z niepodwa�alnymi kompetencjami w dziedzinie elegancji i spraw gospodarskich, przekona�y j� ostatecznie do �ony wielkiego skarbnika.
Co si� za� tyczy �ycia prywatnego nowej damy dworu, nie by�o w nim �adnych zmian. Dni up�ywa�y spokojnie i bez �adnych niespodzianek ze strony Garina. Ma��onek przyjmowa� niewielu go�ci, nie lubi� afiszowa� si� swoim bogactwem, gdy� wiedzia�, �e wielka fortuna wywo�uje zazdro��.
Otacza� si� pewnym zbytkiem w domu tylko dla w�asnej rado�ci i osobistej satysfakcji. Nad ha�a�liwe uroczysto�ci i wielkie bankiety przedk�ada� parti� szach�w przy kominku, dobr� ksi��k�, przegl�danie zbior�w rzadkich przedmiot�w i - od pewnego czasu - towarzystwo Abu-al-Khayra, kt�rego wiedz� i wschodni� m�dro�� bardzo ceni�. Obydwaj m�czy�ni prowadzili d�ugie rozmowy. Katarzyna cz�sto uczestniczy�a w dysputach, chocia� ziewa�a z nud�w, gdy� nie interesowa�y jej ani tajniki medycyny, ani tajemna i subtelna wiedza o truciznach. Maureta�ski medyk by� znamienitym jak na owe czasy praktykiem, ale jeszcze lepiej zna� nauk� o truciznach.
Nadszed� wreszcie czas wyjazdu z Dijon ksi�niczek Ma�gorzaty i Anny wraz ze �wit�. D�ugi rz�d koni, woz�w i mu��w za�adowanych kuframi, kt�ry silna eskorta chroni�a przed po��dliwo�ci� z�odziejaszk�w, przekroczy� bram� Wilhelma w ostatnich dniach marca. Otoczone murami miasto, wie�e i dzwonnice, z daleka upodabniaj�ce Dijon do lasu w��czni, znikn�y za horyzontem. Rado��, kt�ra zwykle towarzyszy�a takim wyjazdom, tym razem by�a nieobecna, lecz Katarzyna przyj�a to bez zdziwienia. Zdrowie ksi�nej Ma�gorzaty pogorszy�o si� w ci�gu dw�ch ostatnich tygodni i mimo wielkiego rozczarowania musia�a zrezygnowa� z towarzyszenia c�rkom. Zast�pi�a j� ksi�na Ermengarda maj�ca za zadanie nadzorowa� obie ksi�niczki.
Siedz�c wygodnie w siodle, otulona obszern� pelis� w kolorze wina, podbit� futrem z rudego lisa, Ermengarda de Chateauvillain jecha�a na koniu obok Katarzyny. Nie rozmawia�y ze sob�, rozkoszuj�c si� �wie�ym powietrzem i zieleni� drzew, ciesz�c si� widokiem s�o�ca. To samo s�o�ce z takim trudem dociera�o do kr�tych, w�skich i �mierdz�cych uliczek miasta.
Katarzyna zawsze lubi�a woja�e, nawet bardzo kr�tkie, a ta wyprawa przypomnia�a jej podr� z ubieg�ego roku i jej wydarzenia.
Ksi��� Burgundii oczekiwa� na siostry w Amiens, gdzie mia�y si� odby� podw�jne zar�czyny, owoc wielomiesi�cznych negocjacji prowadzonych z angielskim regentem i ksi�ciem Bretanii. Wybra� miasta z siedzib� episkopatu, w zasadzie neutralne, aby nie martwi� ksi�cia Sabaudii, poniewa� negocjacje, kt�rym patronowa� ten ostatni, nie by�y zerwane. W gruncie rzeczy biskup Amiens by� mu bardzo oddany i czu� si� u niego jak u siebie w domu.
W miar� jak orszak obu ksi�niczek zbli�a� si� do Sommy, przejechawszy bez k�opot�w przez zniszczon� Szampani�, dawa�a si� wyczu� coraz wi�ksza niech�� ze strony miejscowej ludno�ci. Na ca�ej trasie przejazdu zbytkownego orszaku spotykano wy��cznie wyn�dznia�ych m�czyzn oraz odziane w szmaty kobiety i dzieci, z twarzami wychu- dzonymi z g�odu, o p�on�cych wilczych wejrzeniach. Wsz�dzie dali si� we znaki Anglicy lub rabusie, wsz�dzie panowa�y n�dza, g��d, strach i nienawi��! Koniec zimy by� straszny. G��d, spowodowany rozkradzionymi lub spalonymi zbiorami, ogarn�� olbrzymie po�acie kraju, niszcz�c wiele istnie� ludzkich. Wioski opustosza�y, pozosta�y tylko na wp� spalone pola.
Podr�, kt�r� Katarzyna rozpocz�a z tak� wielk� przyjemno�ci�, dop�ki znajdowali si� w Burgundii, zamieni�a si� powoli w nieko�cz�cy si� koszmar. M�oda kobieta cz�stokro� zamyka�a oczy, ze �ci�ni�tym sercem, gdy uzbrojeni m�czy�ni z eskorty odpychali brutalnie w��czniami grupy n�dzarzy �ebrz�cych o ja�mu�n�. Zawsze w takich razach interweniowa�a ksi�niczka Anna, z oburzeniem protestuj�c przeciwko post�powaniu �o�nie- rzy. Jej szlachetne serce przepe�nia�o si� lito�ci� na widok ogromu biedy.
Niestrudzenie te� rozdawa�a wszystko, czym mog�a dysponowa�, pozostawiaj�c po sobie �wietlisty �lad, pe�en dobroci i wsp�czucia. Gdyby Garin nie sprzeciwi� si� jej, z ca�ym szacunkiem, lecz stanowczo, rozda�aby w czasie podr�y oko�o trzydziestu ze stu tysi�cy talar�w, przeznaczonych dla angielskiego ksi�cia, kt�re stanowi�y cz�� posagu. Ten posag wywo�ywa� u pani Ermengardy skrywan� w�ciek�o��.
- Czeg� by jeszcze chcia�a ta bestia? - szepn�a do Katarzyny, kiedy ukaza�y si� mury Amiens. - Gn�bi, jak mu si� tylko podoba, francuski kraj, zajmuj�c go wbrew wszelkim prawom, bierze za �on� najs�odsz�, najpi�kniejsz�, najlepsz� z naszych c�r i jeszcze domaga si� z�ota, on, kt�ry powinien sp�dzi� �ycie na kolanach i ca�owa� py�, dzi�kuj�c niebu za taki zaszczyt! Po prawdzie, umieram z w�ciek�o�ci, pani Katarzyno, kiedy widz�, jak nasz ksi��� podaje d�o� odwiecznemu wrogowi naszego kr�lestwa i oddaje mu swoj� siostr�.
- S�dz�, �e przede wszystkim pragnie zem�ci� si� na kr�lu Karolu.
Tak bardzo go nienawidzi.
- Chce si� zem�ci�, ale najbardziej pragnie zaj�� jego miejsce - mrukn�a ksi�na. - To brak lojalno�ci ze strony poddanego, nawet je�li jest on ksi�ciem i chce zapomnie� o swoim podda�stwie. S� to prawa honorowe, niepodlegaj�ce dyskusji.
Na wargach Katarzyny, wysuszonych przez lodowaty wiatr, kt�ry zerwa� si� i rozp�dzi� chmury nad wie�ami Amiens, pojawi� si� przez chwil� u�miech.
- Niebezpiecznie jest wyg�asza� takie s�owa, ksi�no, by�oby jeszcze bardziej niebezpiecznie, gdyby ksi��� dowiedzia� si� o nich - powiedzia�a uszczypliwie.
Pot�na dama spojrza�a na ni� z tak� dum�, a zarazem szczero�ci�, �e Katarzyna poczu�a rumie�ce na policzkach.
- On dobrze zna m�j spos�b my�lenia, pani Katarzyno. Kobieta mojej rangi nie zni�a si� do ukrywania spraw, nawet przed ksi�ciem Burgundii. To, co m�wi� tobie, pani, mog� powiedzie� r�wnie� i jemu.
Katarzyna nie mog�a ukry� swego dla niej podziwu. Ermengarda, krzykliwa, oty�a, nawet troch� �mieszna, by�a z pewno�ci� wielk� dam� i ani pokrywaj�cy j� t�uszcz, ani ekscentryczne ubiory nie by�y w stanie tego zmieni�. Jej wielko�� i godno�� by�y spontaniczne i za�miewa�y drobne ludzkie przywary.
Kiedy orszak przyby� do Amiens, obie siostry w towarzystwie Ermengardy uda�y si� do brata oczekuj�cego na nie w pa�acu biskupim.
�wita zaj�a pomieszczenia przeznaczone do tego celu. Katarzyna z m�em rozgo�ci�a si� w usytuowanym w pobli�u olbrzymiej bia�ej katedry domu,kt�rego okna wychodzi�y na spokojny kana�. Domek ten, ma�y, ale wygodny, nale�a� do jednego z najznamienitszych w mie�cie sukiennik�w, z kt�rym wielki skarbnik utrzymywa� szerokie kontakty handlowe. Garin wys�a� do niego wcze�niej swego majordomusa Tiercelina, s�ug�, sekretarza i s�u��ce Katarzyny z Sar� na czele. Zabrali oni ze sob�, pod dobr� eskort�, najwi�ksze baga�e, wi�c po przybyciu do domu sukiennika Katarzyna stwierdzi�a, �e wszystko jest przygotowane na jej przyj�cie. Ogie� p�on�� w kominkach, jej pok�j by� przytulny i obity haftowanym p��tnem, �o�e za�cielone, a na stole, w garnuszku z malowanego fajansu, sta�y fio�ki. W najwi�kszej izbie czeka� przygotowany posi�ek. Ten dom, chocia� do�� skromny, stanowi� rzadki przywilej w tym przeludnionym mie�cie, gdzie najgorsze ��ko by�o na wag� z�ota.
�wity ksi�cia Burgundii, Bedforda, ksi���t de Richemont, de Salisbury i de Suffolk pozajmowa�y wszystkie kwatery. Wielu mieszczan z Amiens musia�o gnie�dzi� si� z ca�ymi rodzinami i s�u�b� w jednej tylko izbie, aby zrobi� miejsce go�ciom, w wi�kszo�ci przypadk�w grubia�skim i zarozumia�ym panom przyby�ym na spotkanie z ksi�ciem Filipem. W oknach wszystkich dom�w wywieszono tarcze herbowe, proporce i chor�gwie �opocz�ce na wieczornym wietrze.
Herb Bretanii: ogony gronostaj�w na srebrnym polu, znajdowa� si� na domach po�o�onych na wsch�d od pa�acu biskupiego, podczas gdy krwawe pale ksi�cia de Foix zajmowa�y dzielnic� zachodni�. Po�udnie nale�a�o do szkar�atnych r� Lancastera ksi�cia de Bedforda. Sam regent angielski, z pomoc� ksi���t Salisbury'ego i Suffolka, zajmowa� po�ow� miasta.
Burgundczycy zgromadzili si� na p�nocy, a s�u�ba biskupa Amiens - gdziekolwiek znalaz�a jakie� miejsca.
Tego wieczoru Katarzyna nie mog�a zasn�� pomimo zm�czenia. Przez ca�� noc rozlega�y si� w mie�cie �piewy, pokrzykiwania i ha�a�liwy g�os tr�bek, od kt�rego dr�a�y domy. Wszyscy przygotowywali si� do wspania�ych zabaw, zapowiedzianych przez ksi�cia Filipa. Do ha�asu z zewn�trz dochodzi�o jeszcze zdenerwowanie. Wieczorem Garin uda� si� do pa�acu biskupiego, wezwany przez swego pana. Po powrocie wszed� do izby �ony szykuj�cej si� do spania. Rozmawia�a z Sar�, kt�ra szczotkowa�a i sk�ada�a ubrania noszone przez pani� w ci�gu dnia.
- Jutro wiecz�r - powiedzia� tylko - zostaniesz, pani, przedstawiona Jego Wysoko�ci w czasie balu zar�czynowego. �ycz� ci dobrej nocy...
* * * Nast�pnego dnia wieczorem pa�ac biskupi roz�wietla� miasto niczym po�ar. Naczynia z ogniem, poustawiane na blankach, strumie� czerwonoz�ocistego �wiat�a przenikaj�cy przez okna, odbija�y si� na olbrzymiej, bia�ej �cianie katedry, o�wietlaj�c kamienne figury nienaturaln� �un�. Z ka�dej wn�ki sp�ywa�a kaskada jedwabiu pokrytego herbami, na ka�dej kolumnie znajdowa�a si� jedwabna chor�giew. Na placu, gdzie z trudem powstrzymywano t�um miejscowych gapi�w, roztacza� przepych malowniczy i kolorowy fresk tworzony przez nadchodz�cych go�ci. Panowie w kaftanach b�yszcz�cych od szlachetnych kamieni, kt�rych d�ugie rozci�te r�kawy sp�ywa�y a� do ziemi, stawiaj�cy ostro�nie stopy obute w niedorzeczne ci�my z d�ugimi zakr�conymi nosami, niekiedy uniesionymi do g�ry za pomoc� z�otych �a�cuszk�w zamocowanych u pasa, z haftowanymi kapturami na g�owach; damy w sukniach jak z sennych marze�, na dziwacznych stela�ach, b�yszcz�ce od klejnot�w, ci�gn�ce za sob� �okcie brokatu, at�asu, aksamitu lub lamy swoich od�wi�tnych kreacji, wszystkie w koronkach i mu�linach, nios�ce na g�owach dziwaczne konstrukcje w kszta�cie p�ksi�yca, spiczaste, z podw�jnym lub pojedynczym toczkiem.
Wielmo�e, chronieni przed napieraj�cym t�umem przez podw�jny szpaler stra�y,szli niedba�ym krokiem ku zabawie, niczym dziwaczne gwiazdy, iskrz�ce si� przez moment w �wietle pochodni rozja�niaj�cych mrok przedsionka. Okna dom�w wok� pa�acu pe�ne by�y gapi�w, a otoczenie widoczne jak w pe�nym s�o�cu, gdy� ksi��� nie �a�owa� pochodni i �wiec.
Katarzyna patrzy�a z okien pa�acu na r�nokolorow� rzek� zaproszonych go�ci. Przyby�a tutaj po po�udniu wraz ze s�u��cymi i kuframi, w kt�rych znajdowa�y si� stroje, gdy� ochmistrzyni dworu nie zezwoli�a nikomu innemu na przygotowanie toalety przeznaczonej do prezentacji. Aby mie� pewno��, �e Katarzyna, wiedziona ciekawo�ci�, nie poka�e si� go�ciom przed ustalon� por�, Ermengarda zamkn�a j� w pokoju, podczas gdy sama nadzorowa�a stroje ksi�niczek.
Przygotowana i siedz�ca bezczynnie Katarzyna obserwowa�a t�um.
- Ciekawa jestem, czy ksi�niczki Ma�gorzata i Anna wybacz� ci dzisiaj wiecz�r twoj� pi�kno��, pani. Naprawd�, za�miewasz je urod� jak s�o�ce gasz�ce gwiazdy o �witaniu. Nie wolno by� tak pi�kn�, moja droga, to nieprzyzwoite, a nawet skandaliczne!
Ermengarda wygl�da�a na zagniewan�, ale pochwa�y by�y szczere.
Tym razem nie sprawi�o to Katarzynie �adnej rado�ci. Nie wiedz�c dlaczego, by�a smutna, zm�czona i ch�tnie zdj�aby t� sukni�, aby u�o�y� si� wygodnie w �o�u, w izbie nad zielonym kana�em. Nigdy jeszcze nie czu�a si� tak samotna.
Wkr�tce przyjedzie po ni� Garin. We�mie j� za r�k� i poprowadzi do wielkiej sali, gdzie zgromadzi� si� t�um go�ci. Tam pok�oni si� ksi�ciu Filipowi, ksi�niczkom i ich przysz�ym ma��onkom. Wiedzia�a, �e napotka owo szare spojrzenie, kt�rego spok�j zak��ci�a kiedy� na chwil�. Wiedzia�a, �e Filip czeka na ni�, �e znalaz�a si� tutaj dzi�ki jego pot�nej i silnej woli, ale to r�wnie� nie sprawia�o jej �adnej rado�ci. Je�li wszechw�adny ksi��� pragn�� jej, je�li nawet j� kocha�, o ile by� do tego zdolny, nie wywo�ywa�o tow tej chwili wzruszenia. W�r�d par wchodz�cych do pa�acu dostrzeg�a dwoje bardzo jeszcze m�odych ludzi. Rycerz by� jasnow�osy jak Micha� de Montsalvy, weso�y i bez zarostu, ubrany w str�j z ciemnoniebieskiego at�asu.
Podawa� d�o� pi�knej dziewczynie, dziecku jeszcze, jasnow�osej jak on sam, w diademie ze �wie�ych r� i sukni z r�owej mory. Od czasu do czasu nachyla� si�, szepcz�c co� swej towarzyszce, co wywo�ywa�o jej u�miech i rumieniec, a Katarzyna odgadywa�a, �e �ciska d�o� dziewcz�cia, m�wi czu�e
Kochali si� z nami�tno�ci� bardzo m�odych istot i nawet nie przysz�oby im na my�l, aby ukrywa� chocia� troch� swoje uczucie. Byli szcz�liwi...
Patrz�c na to beztroskie szcz�cie, Katarzyna odczu�a pustk� w�asnej egzystencji. Serce wyg�odzone i samotne, nieprawdziwy m��, kt�ry przygotowuje j� do rzucenia w ramiona innego, niespe�nione pragnienia pomimo gor�czki niekt�rych nocy, kiedy krew wrza�a w jej �y�ach, pogarda ze strony jedynego, kochanego m�czyzny... Smutny bilans!
- Tw�j m�� jest tutaj, pani - powiedzia�a ksi�na Ermengarda, wszed�szy niepostrze�enie.
Sta�a tu� obok, po�yskuj�ca i wspania�a, w sukni z czerwonego i z�otego aksamitu, w nakryciu g�owy tak wysokim, jak iglica wie�y katedralnej. Zajmowa�a prawie ca�� przestrze�, zas�aniaj�c Garina, kt�rego czarna sylwetka ukaza�a si� w drzwiach. Przeszed� par� krok�w, popatrzy� przez chwil� na Katarzyn�, a nast�pnie oznajmi�: - Dobrze!
- Lepiej ni� dobrze! - zbuntowa�a si� Ermengarda. - Wspaniale!
S�owo by�o w�a�ciwe. Rzeczywi�cie tego wieczoru, dzi�ki prostocie stroju, Katarzyna wygl�da�a cudownie. Suknia z czarnego aksamitu, zebrana pod piersi� szerokim pasem z tego samego materia�u, nie mia�a �adnych ozd�b opr�cz z�otej podszewki przy r�kawach opadaj�cych a� do ziemi.
Suknia by�a bardzo skromna, lecz �mia�y dekolt ods�ania� zwyci�sko wspania�e kszta�ty; z przodu kwadratowy, ledwie zas�ania� kr�g�o�� ramion, odkrywaj�c piersi niemal do po�owy, a z ty�u, poni�ej �opatek, przechodzi� w szpic. Natomiast bardzo d�ugie r�kawy przykrywa�y prawie ca�� r�k�. Tego wieczoru wiele kobiet b�dzie mia�o podobne dekolty, ale �adna nie wyda si�
Jeden, ale za to wspania�y klejnot, czarny diament, fascynuj�cy jak z�owroga gwiazda, b�yszcza� na czole m�odej kobiety podtrzymywany cienkim, z�otym k�kiem, kt�re gin�o we w�osach. Ten kamie� o niespotykanym blasku by� najcenniejszym skarbem Garina, najrzadsz� gemm� w jego kolekcji. Kupi� go w Wenecji, par� lat wcze�niej, od kapitana karaweli, kt�ra powr�ci�a z Kalkuty, i zap�aci� za niego bardzo du�o, ale nie tyle, ile w rzeczywisto�ci by� wart. Wydawa�o si�, �e marynarz chce si� go pozby� za wszelk� cen�.
By� to cz�owiek chory, a jego statek wiele ucierpia� w czasie podr�y.
- Wszystkie burze �wiata zm�wi�y si�, aby mnie �ciga�, od kiedy mam ten przekl�ty kamie�! - powiedzia� Garinowi. - Jestem szcz�liwy, �e mog� si� go pozby�, bo przynosi mi pecha. Spotyka�y mnie jedno po drugim nieszcz�cia, jakie tylko mog� dotkn�� statek, ��cznie z d�um� na pe�nym morzu przy Malabarze. Jako dobry chrze�cijanin musz� wyzna�, �e ten kamie� jest r�wnie z�owrogi, co pi�kny. Mo�e zachowa�bym go, bo dla mnie nic nie jest ju� wa�ne, gdy� wkr�tce umr�, ale za pieni�dze sprawi� c�rce posag...
Garin zap�aci� i wzi�� diament. Nie by� wcale przes�dny i nie wierzy� w z�y los, co w tej epoce nale�a�o do rzadko�ci. Przywi�za� si� do tego pi�knego nabytku, ongi� skradzionego (jak wyzna� wenecki kapitan) z czo�a bogini w �wi�tyni zagubionej w d�ungli. Katarzyna zna�a histori� diamentu, ale nosi�a go bez obawy. Co wi�cej, fascynowa� j�, a kiedy Sara umie�ci�a go na jej czole, zacz�a my�le� o poga�skiej figurce, kt�rej oblicze zdobi� dawno temu.
- Najwy�szy czas, aby�cie si� udali do Wielkiej Sali - powiedzia�a ochmistrzyni. - Jego Wysoko�� w�a�nie przyby�, a ksi�niczki nadejd� wkr�tce. W�a�nie si� do nich udaj�. Odwagi!...
Rzeczywi�cie, z g��bi pa�acu dobiega� g�os fanfar og�aszaj�cy przybycie ksi�cia Filipa.
- Idziemy! - powiedzia� kr�tko Garin, podaj�c jej rami�.
* * * Wielka Sala wygl�da�a tak ol�niewaj�co, �e nikt nie zwraca� uwagi na wspania�e gobeliny z Arras przedstawiaj�ce dwana�cie prac Herkulesa, kt�re Filip przywi�z� ze sob�, aby przyozdobi� mury. Panowie i panie t�oczyli si� na czarno-bia�ej posadzce l�ni�cej jak tafla wodna, w kt�rej odbija�y si� ich po�yskuj�ce sylwetki. Wchodz�c, Katarzyna dostrzeg�a tylko ksi�cia, mo�e dlatego, �e odcina� si� wyra�nie od barwnego t�umu. Podobnie jak ona ubrany by� na czarno, gdy� nosi� wynio�le nieustaj�c� �a�ob�, kt�r� poprzysi�g� na cia�o zamordowanego ojca w kaplicy klasztoru Champmol.
Sta� na podwy�szeniu, gdzie ustawiono trzy fotele dla ksi���t panuj�cych.
Fotel ksi�cia Burgundii znajdowa� si� oczywi�cie po�rodku, Anglika po prawej, a Breto�czyka po lewej stronie. Na wysokich oparciach foteli wyhaftowano b�yszcz�cym jedwabiem herby trzech ksi���t, a podium przykryto z�otym p��tnem. Na takim tle Filip wydawa� si� drobny i pos�pny.
Na piersi zawiesi� wspania�y, podkre�laj�cy surowo�� stroju, �a�cuch ze z�ota i rubin�w.
Kiedy Katarzyna wesz�a do sali, wszystkie rozmowy umilk�y. Zapad�a cisza tak niespodziewana i g��boka, �e muzycy znajduj�cy si� na trybunie ponad wej�ciem od�o�yli instrumenty i wychylili si�, aby zobaczy�, co si� sta�o. Zaskoczona Katarzyna zawaha�a si� przez moment, ale r�ka Garina podtrzymywa�a j�, jednocze�nie popychaj�c. Posuwa�a si� wi�c ze spuszczonym wzrokiem i zdawa�a si� nie dostrzega� wpatrzonych w ni� oczu: zdziwionych i p�omiennych u m�czyzn, r�wnie zdziwionych, lecz zazdrosnych u kobiet. Szepty, kt�re s�ysza�a, by�y dostatecznie kr�puj�ce.
Ermengarda mia�a racj�. Tego wieczoru jej pi�kno�� wywo�a�a zgorszenie, poniewa� �adna z kobiet nie mog�a si� z ni� por�wna�...
Katarzyna mia�a wra�enie, i� przechodzi mi�dzy dwoma krwio�erczymi i niech�tnymi murami, kt�re nie wybacz� jej �adnego fa�szywego kroku. W momencie wahania mury rosn�, by j� zgnie�� i unicestwi�. Zamkn�a na chwil� oczy, gdy� zakr�ci�o si� jej w g�owie.
Us�ysza�a ch�odny i wywa�ony g�os Garina: - Pozw�l, Wasza Wysoko��, �e przedstawi� ci moj� �on�, pani� Katarzyn� de Brazey, oddan� i wiern� s�ug�.
Otworzy�a oczy, popatrzy�a prosto przed siebie i zobaczy�a d�ugie, czarne nogi Filipa i jego stopy odziane w ci�my z haftowanego aksamitu.
Stanowcza d�o� Garina zatrzyma�a j� u st�p podium i dyktowa�a nadal, co ma robi�. Ugi�a kolano, opu�ci�a g�ow�, a suknia rozpostar�a si� wok� niej.
Uk�on by� pe�en szarmu. Prostuj�c si�, m�oda kobieta podnios�a wzrok.
Zobaczy�a, �e Filip zst�puje z tronu, u�miecha si� i ujmuje jej d�o�.
- Tylko Wenus, pani, ma prawo do takiego wdzi�ku i takiej urody.
Nasz dw�r, pe�en ju� pi�knych dam, nie znajdzie r�wnego sobie w �wiecie dzi�ki twej obecno�ci - powiedzia� Filip na tyle g�o�no, aby us�yszeli go wszyscy zgromadzeni go�cie. - Dzi�kujemy twemu szlachetnemu ma��onkowi, �e przyprowadzi� ci�, pani, przed nasze oblicze. Wiemy ju�, jakim szacunkiem darzy ci� nasza dostojna matka, i cieszymy si�, �e urok tw�j idzie w parze ze skromno�ci� i m�dro�ci�...
Szmer podni�s� si� w t�umie. Imi� ksi�nej wdowy wywo�a�o efekt, kt�rego oczekiwa� Filip. Stworzy�o barier� ochronn� mi�dzy Katarzyn� a zazdro�ci�, jak� wywo�uje ka�da rodz�ca si� gwiazda. Ka�dy zrobi�by wszystko, aby upokorzy� przysz�� kochank� ksi�cia, lecz je�li znajdowa�a si�
Dziesi�tka herold�w nios�cych d�ugie, srebrne fanfary, na kt�rych powiewa�y chor�giewki z purpurowego jedwabiu, przekroczy�a pr�g sali, ustawi�a si� w jednym szeregu i zad�a. Rozleg� si� ha�a�liwy d�wi�k, kt�ry odbi� si� od sklepienia i powr�ci� w�r�d zgromadzonych radosn� nut�. Filip z �alem wypu�ci� d�o� Katarzyny. Przybyli zaproszeni ksi���ta...
Pr�g przekroczyli trzej m�czy�ni. Na czele maszerowali Jan de Lancaster, ksi��� Bedfordu, i Jan z Bretanii. Anglik mia� trzydzie�ci cztery lata; rudy i szczup�y, by� pi�kny jak wszyscy Lancasterowie, ale wyraz wielkiej dumy i wrodzonego okrucie�stwa rysuj�cy si� na jego twarzy odbiera� mu wszelki urok. Mia� kamienny wzrok, w kt�rym da�o si� �atwo wyczyta� inteligencj� i g��bok� umiej�tno�� dowodzenia. Jan z Bretanii by� barczysty i r�wnie szeroki, jak wysoki; mia� wygl�d gbura pomimo wspania�ego stroju podbitego futrem z gronostaj�w i inteligentnej twarzy.
Trzeci m�czyzna by� bez w�tpienia najbardziej interesuj�cy. Tak samo barczysty, ale atletycznej budowy i ponadprzeci�tnego wzrostu, wydawa� si� stworzony od urodzenia do noszenia zbroi. Jego jasne, kr�tko obci�te w�osy okala�y twarz pokryt� �wie�ymi ranami i przeci�t� g��bok� szram�, natomiast oczy, przenikliwe i g��boko osadzone, by�y niebieskie i naiwne jak oczy dziecka; kiedy na tej zniszczonej twarzy pojawi� si� u�miech, nabiera�a
Katarzyna patrzy�a z zainteresowaniem na breto�skiego ksi�cia, sama nie wiedz�c dlaczego. By� cz�owiekiem, kt�rego od pierwszego wejrzenia chcia�o si� mie� za przyjaciela, gdy� jego uczucia wydawa�y si� g��bokie i prawdziwe. Spojrza�a natomiast oboj�tnie na Anglika i cz�onk�w jego �wity.
Trzej ksi���ta, u�ciskawszy si� wylewnie, zaj�li miejsca na podium; trupa tancerzy, ubrana we wspania�e, czerwone i z�ote stroje, na�laduj�ce ubiory Saracen�w, wykona�a taniec wojenny, wywijaj�c zakrzywionymi szablami i lancami. W tym samym czasie s�u��cy roznosili kubki z winem i sma�one owoce, aby zaproszeni go�cie mogli doczeka� uczty, kt�ra mia�a odby� si� troch� p�niej.
Przedstawienie w�a�ciwie nie interesowa�o Katarzyny. By�a zm�czona, a w miejscu, gdzie na jej czole spoczywa� diament, odczuwa�a nieokre�lony b�l, jak gdyby kamie� wbija� si� jej w cia�o. Chcia�a odej��, jak tylko przyb�d� ksi�niczki, co mia�o nast�pi� wkr�tce. Siedz�cy na tronie ksi��� ci�gle odwraca� ku niej spojrzenie, rozmawiaj�c z Bedfordem, ale z�o�ci�o j� to bardziej, ni� jej pochlebia�o. Liczne spojrzenia, nadal kieruj�ce si� ku niej, te� by�y uci��liwe. Ponowny d�wi�k fanfar og�osi� przybycie ksi�niczek.
Nadesz�y razem, ubrane w identyczne srebrne suknie z d�ugimi trenami z niebieskiego aksamitu i bia�ego jedwabiu, niesionymi przez pazi�w. Za nimi
Rozmowy ucich�y. Da� si� s�ysze� g�os Filipa Dobrego: - Czeg� chce ten rycerz? Czemu przybywa o tej porze i w trakcie uroczysto�ci?
- Nie wiem, panie, ale nalega na rozmow� z tob� i to w�a�nie w trakcie uroczysto�ci. Przysi�ga na honor, �e jest szlacheckiej krwi, godny wys�uchania.
Sprawa by�a co najmniej dziwna i stanowi�a wy�om w protokole, ale ksi��� lubi� zmiany. To by�o co� dziwnego, nieoczekiwanego, w samym �rodku balu. Bez w�tpienia jaka� mi�a niespodzianka ze strony poddanego, kt�ry chcia�by dodatkowo u�wietni� uroczysto��. Up�r, z jakim zataja� to�samo��, kry� z pewno�ci� co� przyjemnego. Podni�s� d�o� i rozkaza� z u�miechem: - Prosz� wi�c wprowadzi� tego tajemniczego rycerza... Id� o zak�ad, �e chodzi tu o uprzejmo�� ze strony wiernego poddanego, kt�ry przygotowa� przyjemn� niespodziank� damom i mnie samemu.
Szmer zadowolenia przywita� ten rozkaz. Tajemniczy przybysz wzbudzi� �yw� ciekawo��. Z pewno�ci� uka�e si� wspania�y kawaler w zbytkownym stroju, w masce b��dnego rycerza, aby zadeklamowa� mi�osne wiersze lub powiedzie� ksi�ciu wytworny komplement...
Ale kiedy pojawi� si� nieznajomy, wrzawa natychmiast ucich�a. W obramowaniu otwartych drzwi, w zbroi z czarnej stali, wznosi� si� niczym pos�g �a�obny. Czarny by� krogulec bij�cy skrzyd�em na jego he�mie, czarna zbroja, kt�r� mia� na sobie, a nie by�a to z pewno�ci� zbroja do zabaw, lecz na wojn�. Z opuszczon� przy�bic�, milcz�cy i z�owrogi, spogl�da� na zgromadzonych. Poda� stra�nikowi ci�ki miecz, nast�pnie, wolnym krokiem, po�r�d og�lnego os�upienia, skierowa� si� do tronu. W panuj�cej ciszy �elazne ci�my zazgrzyta�y na p�ytach jak po lodzie. Z warg Filipa znik� u�miech i wszyscy wstrzymali oddech. Czarny rycerz zbli�a� si� nadal ci�kim, nieub�aganym jak przeznaczenie krokiem. Zatrzyma� si� u st�p tronu. Gest, jaki w�wczas wykona�, by� r�wnie gwa�towny, co nieprzewidziany. Zrywaj�c praw� r�kawic�, rzuci� j� gwa�townie do st�p Filipa, kt�ry zadr�a� nagle poblad�y ze z�o�ci. Zgromadzeni wydali okrzyk trwogi.
- Jak �miesz? Kim jeste�? Stra�e, ods�o�cie mu twarz! - warkn�� Filip.
- To niepotrzebne!
Nie spiesz�c si�, rycerz uni�s� d�onie do he�mu. Serce Katarzyny zacz�o bi� g�o�no, chocia� nie wiedzia�a dlaczego. Krew zacz�a powoli odp�ywa� z jej twarzy i r�k. Ogarnia�a j� coraz wi�ksza trwoga, powoduj�c ucisk w gardle przechodz�cy w okrzyk, kt�ry dziewczyna st�umi�a, zaciskaj�c usta d�o�mi. Rycerz zdj�� he�m. By� to Arnold de Montsalvy.
Z wynios�� i pe�n� pogardy min� sta� u st�p tronu, trzymaj�c he�m pod lewym ramieniem. Jego pos�pny wzrok podni�s� si� zuchwale na Filipa i zatrzyma� na nim.
- Ja, Arnold de Montsalvy, pan Lasu Kasztanowego i kapitan kr�la Karola, niech B�g ma go w swej opiece, si�dmy z rodu, przyby�em do ciebie, ksi�cia Burgundii, aby rzuci� ci w twarz t� r�kawic�. Jako zdrajc� i wiaro�omc� wyzywam ci� na pojedynek w dniu i o godzinie wedle twojej woli; sam te� wybierz or�, jakim przyjdzie nam walczy�. Domagam si� walki na �mier� i �ycie!
Pos�pn� wypowied� Arnolda przywita�a prawdziwa wrzawa. Tu� za plecami m�odego cz�owieka utworzy� si� gro�ny kr�g. Panowie wyci�gn�li z pochew lekkie sztylety, z pewno�ci� jednak ma�o skuteczne przeciwko zbroi.
Serce Katarzyny omdla�o z przestrachu. Jednym ruchem wzniesionej r�ki Filip Burgundzki rozkaza� dworzanom zamilkn��. Z�o�� powoli znika�a z jego oblicza, ust�puj�c miejsca ciekawo�ci. Usiad� ponownie i pochyli� si� do przodu.
- Nie brak ci zuchwa�o�ci, panie de Montsalvy. Czemu uwa�asz mnie za zdrajc� i wiaro�omc�. Sk�d to wyzwanie?
Arnold wzruszy� ramionami, zarozumia�y jak kogut bojowy.
- Odpowied� na te pytania wyryta jest na herbie twego g��wnego go�cia, pana Filipa de Valois. Ta czerwona r�a Lancaster�w tutaj, u Anglika, kt�rego traktujesz jak brata i oddajesz mu siostr�. I ty, francuski ksi���, pytasz, dlaczego uwa�am, �e zdradzasz sw�j kraj, goszcz�c nieprzyjaciela pod swoim dachem?
- Nie dyskutuj� o mojej polityce z pierwszym lepszym.
- Tutaj nie chodzi o polityk�, lecz o honor. Jeste� poddanym kr�la Francji, wiesz o tym dobrze! Rzuci�em ci wyzwanie, przyjmujesz je, czy mam potraktowa�
M�ody cz�owiek pochyli� si�, aby podnie�� r�kawic�. Ksi��� zatrzyma� go jednym ruchem.
- Zostaw! R�kawica zosta�a rzucona, wi�c nie masz prawa jej podnie��.
Na ustach Arnolda b�ysn�� przez chwil� z�y u�miech. Ale ksi��� ci�gn�� dalej: - Wiesz jednak, �e ksi��� panuj�cy nie mo�e stawa� w szranki ze zwyk�ym rycerzem. M�j rycerz podniesie rzucon� r�kawic�.
Zuchwa�y �miech przerwa� jego s�owa. Katarzyna spostrzeg�a, �e palce Filipa zaciskaj� si� na por�czy fotela. Wsta�.
- Wiesz, �e m�g�bym poleci� moim ludziom, aby ci� pojmali i wtr�cili do loch�w.
Arnold przesta� zwraca� si� do ksi�cia po imieniu: - M�g�by� r�wnie�, panie, skierowa� przeciw mnie wszystkie swoje oddzia�y. Ale czy tak post�puje rycerz? Na polu bitwy pod Azincourt, gdzie ca�a szlachta Francji, opr�cz ciebie, panie, i twego szlachetnie urodzonego ojca, czu�a si� zaszczycona, mog�c zmierzy� si� z nieprzyjacielem, niejeden ksi��� skrzy�owa� szabl� z jeszcze mniej znacznym ni� ja szlachcicem.
Pod wp�ywem z�o�ci g�os Filipa sta� si� bardzo wysoki, co nale�a�o do rzadko�ci, i bardziej ni� s�owa zdradza� jego w�ciek�o��.
- Nikt nie w�tpi w m�j wielki �al, �e nie mog�em uczestniczy� w tym zaszczytnym i bolesnym dniu.
- Ka�dy mo�e tak powiedzie� w osiem lat p�niej! - powiedzia� Arnold kpi�co. - Ja tam by�em, panie, i mo�e to pozwala mi odzywa� si� w ten spos�b. Niewa�ne! Je�li wolisz pi�, bawi� si� i brata� z nieprzyjacielem, wolna wola. Zabieram r�kawic� i...
- Ja j� podnios�...
Olbrzymi rycerz, odziany w dziwaczny, niebiesko-czerwony str�j, kt�ry przylega� �ci�le do jego piersi, pot�nej niczym tu��w nied�wiedzia, zbli�y� si� do tronu. Zgi�� si� szybko ze zr�czno�ci�, o kt�r� trudno by�o go podejrzewa�, i podni�s� r�kawic�. Nast�pnie zwr�ci� si� do czarnego rycerza.
- Chcesz zmierzy� si� z ksi�ciem, panie Lasu Kasztanowego, wi�c zadowolisz si� chyba krwi� �wi�tego Ludwika, chocia� z domieszk� krwi bastarda. Jestem Lionel de Bourbon, bastard de Vendome, i m�wi� ci, �e zap�acisz gard�em za sw�j post�pek.
Katarzyna z trudem utrzymywa�a si� na nogach; bliska omdlenia, szuka�a instynktownie jakiego� oparcia. Natrafi�a na mocne rami� stoj�cej obok Ermengardy. Z rozszerzonymi �renicami i drgaj�cymi nozdrzami, wielka ochmistrzyni przebiera�a nogami niczym ko� sposobi�cy si� do walki, kt�ry oczekuje na znak, Rozgrywaj�ca si� przed jej oczyma scena przykuwa�a bez reszty jej uwag� i najwyra�niej j� radowa�a. Spogl�da�a z b�yskiem w oku na odwa�n�, czarn� posta� kapitana de Montsalvy'ego, a jej obfita pier� ko�ysa�a si� jak wzburzona fala.
Rycerz popatrzy� z zimn� krwi� na olbrzymi� posta� przeciwnika.
Egzamin musia� wypa�� pomy�lnie, gdy� wzruszy� tylko szerokimi ramionami os�oni�tymi stal�.
- Zgadzam si� na krew dobrego kr�la Ludwika, chocia� dziwi� si�, �e bronisz, panie, nies�usznej sprawy. B�d� mia� wi�c zaszczyt, panie bastardzie, uci�� uszy tobie zamiast twemu panu. Zapami�taj, wzywam ci� na S�d Ostateczny. Zdecydowa�e� si� broni� sprawy Filipa Burgundzkiego, a ja wyst�puj� przeciw niej w imieniu mego pana. Nie b�dzie to walka dla rozrywki dam. B�dziemy walczy�, a� jeden z nas zginie lub poprosi o �ask�.
Katarzyna wyda�a g�uchy j�k, kt�ry us�ysza� Garin. Spojrza� na �on� z ukosa, ale nic nie powiedzia�. Pani Ermengarda r�wnie� go us�ysza�a.
Wzruszy�a ramionami.
- Nie b�d� taka wra�liwa, moje dziecko. S�d bo�y to pasjonuj�ca sprawa! Mam nadziej�, �e B�g odda sprawiedliwo�� temu m�odemu rycerzowi. Na honor, jest wspania�y! Jak on si� nazywa? Montsalvy. S�dz�, �e to stare, dobre nazwisko!
Mi�e s�owa pocieszy�y troch� Katarzyn�. Po�r�d nienawi�ci otaczaj�cej Arnolda te przyjacielskie tony troch� j� uspokoi�y.
Da� si� s�ysze� g�os ksi�cia, kt�ry zapyta� ch�odno rycerza, czy ma sekundanta.
- Do licha - wykrzykn�� Artur de Richemont. - Je�li go nie ma, jestem got�w ofiarowa� moj� szpad�. To dzielny kompan, widzia�em, jak walczy� pod Azincourt. Nie czuj si� ura�ony, panie m�j i bracie, robi� to tylko W imi� dawnego braterstwa broni.
- Zezwalam na to, panie - powiedzia�a jego narzeczona, Ma�gorzata, wzruszonym g�osem. - Ten rycerz jest m�odszym bratem giermka przebywaj�cego niegdy� w moim domu w Gujennie, szlachetnego pana, kt�rego paryski mot�och pozbawi� �ycia w czasie straszliwych dni rewolty Caboche'a. B�aga�am o �ask� dla niego, ale ojciec mi odm�wi�. Walcz�c u boku Arnolda de Montsalvy'ego, b�dziesz nosi� podw�jnie me barwy, drogi Arturze. Nie pochwalam mego brata.
Wzruszony Richemont uj�� d�o� swej jasnow�osej narzeczonej i uca�owa� j� czule.
- S�odka pani, wybieraj�c ci� moje serce si� nie myli�o. Arnold, sk�oniwszy si� Breto�czykowi, wskaza� dumnie na innego rycerza w zbroi, kt�ry stan�� w progu sali.
- Pan de Xaintrailles pomo�e mi w walce, je�li zajdzie taka potrzeba.
Przybysz sta� z ods�oni�t� g�ow�; mia� rud� niczym marchewka czupryn� i drwi�cy u�miech na ustach. On r�wnie� by� wielki i dobrze zbudowany. Wezwany, podszed� kilka krok�w i uk�oni� si�.
Filip Burgundzki wsta� z wysi�kiem ze swego fotela, wspieraj�c si� nadal jedn� d�oni� o por�cz.
- Panowie - powiedzia�. - Aby nie zbruka� ziemi naszego gospodarza, biskupa Amiens, wasz pojedynek, kt�ry rozs�dzi B�g, odb�dzie si� za trzy dni u mnie w Arras. Daj� wam moje s�owo, i� zostaniecie przyj�ci uprzejmie i b�dzie wam zapewnione bezpiecze�stwo. A teraz, poniewa� jest to wiecz�r uciech, zapomnij, panie, o pojedynku i przy��cz si� do zabawy.
Duma w ko�cu przysz�a Filipowi w sukurs, zapanowa� nad sob�, tak �e nikt nie by� w stanie odgadn��, jakie burzliwe uczucia nim miotaj� po tej publicznej obrazie. Jak przysta�o na ksi�cia panuj�cego, mia� olbrzymie po-czucie godno�ci. Co wi�cej, ufaj�c wielkiej sile bastarda de Vendome, m�g� ma�ym kosztem ofiarowa� sobie luksus bycia szlachetnym i okaza� go�cinno�� wobec najbardziej zdeklarowanego wroga. Ale Arnold de Montsalvy oboj�tnie na�o�y� he�m i jednym ruchem podni�s� przy�bic�. Po- nure spojrzenie ponownie rzuci�o wyzwanie w szare oczy ksi�cia Filipa.
- Wielkie dzi�ki, ksi���. Je�li chodzi o �cis�o��, moi nieprzyjaciele pozostaj� nimi nadal, a pij� tylko z przyjaci�mi. Spotkamy si� za trzy dni na polu walki. Teraz wracamy do Guise. Z drogi!
Sk�aniaj�c szybko g�ow�, rycerz odwr�ci� si� i ruszy� wolno do drzwi.
Zanim to uczyni�, jego wzrok prze�lizgn�� si� po zebranych. Przez moment zatrzyma� si� na Katarzynie, a m�oda kobieta, bliska �ez, zobaczy�a b�ysk w jego czarnych oczach. Wyci�gn�a nieznacznie r�ce w jego kierunku, ale Arnold de Montsalvy by� ju� daleko. Wkr�tce za dwoma rycerzami zatrzasn�y si� bramy. Kiedy posta� czarnego rycerza by�a ju� niewidoczna, Katarzynie wyda�o si�, �e wszystkie �wiat�a zgas�y jednocze�nie, a rozleg�a sala sta�a si� ciemna i zimna. W tym momencie fanfary obwie�ci�y pocz�tek wieczerzy.
Biesiada by�a dla Katarzyny prawdziw� udr�k�. Pragn�a znale�� si� sama w zaciszu swojej komnaty, �eby wspomina� do woli tego, kt�ry pojawi� si� tak niespodzianie w jej �yciu. Widok Arnolda wywo�a� omdlenie jej serca; po odej�ciu rycerza zacz�o bi� coraz uporczywiej. Kiedy czarna posta� znikn�a za d�bowymi drzwiami, Katarzyna musia�a przywo�a� ca�y zdrowy rozs�dek, aby za nim nie pobiec, tak gwa�towna by�a si�a popy- chaj�ca j� ku niemu. Wiedzia�a dobrze, jak by j� potraktowa�, ale za sam� tylko mo�liwo�� porozmawiania z nim, dotkni�cia go, poczucia na sobie ci�aru mrocznego spojrzenia, odda�aby wszystkie skarby �wiata. Gdyby mog�a znale�� si� chocia� na mgnienie oka w jego ramionach, z rado�ci� sprzeda�aby dusz� diab�u. Przez ca�y wiecz�r rozmawia�a, u�miecha�a si�, przyjmowa�a ho�dy dla swej urody, ale jej usta i oczy reagowa�y machinalnie. W rzeczywisto�ci by�a nieobecna duchem w pa�acu w Amiens.
Wraz z Arnoldem de Montsalvym i panem de Xaintrailles'em p�dzi�a drog� do Guise, ku obozowi stronnik�w kr�la Karola. Oczami pe�nymi mi�o�ci, kt�re nigdy si� nie myl�, widzia�a posta� z czarnej stali, pochylon� nad ko�skim karkiem, twarz o mocnym profilu, zaci�ni�te usta, s�ysza�a ci�ki galop koni, szcz�k zbroi, a nawet bicie serca Arnolda pod stalowym pancerzem... By�a razem z nim, tak blisko, �e wydawa�o si�, i� tworz� jedno cia�o. Nie zwr�ci�a uwagi na suchy ton g�osu Garina, gdy zarz�dzi�: - Wracamy!
Wszystko straci�o znaczenie od momentu zjawienia si� Arnolda: Garin i jego bogactwo, Filip i jego mi�o��. Chocia� we wzroku, jakim j� obrzuci� Arnold, opuszczaj�c sal�, nie by�o �adnej zach�ty, lecz tylko z�o�� i pogarda, wyda�o jej si�, �e b�ysn�� w nim te� pewien rodzaj podziwu. Tym nik�ym p�omykiem roz�wietla�a swoje marzenie. Bez w�tpienia czu� do niej nienawi��, pogardza� ni�, ale Abu-al-Khayr powiedzia�, �e Arnold jej pragnie. W czasie powrotu z Garinem do domu nad zielonym kana�em poczu�a, �e wracaj� jej si�y do walki. Cel jej �ycia znalaz� si� tu� obok. Nie by� ju� tak niedost�pny, gdy� dumny hrabia de Montsalvy m�g� patrze� z pogard� na siostrzenic� sukiennika, ale jako pani de Brazey sta�a si� mu r�wna. Katarzyna zrozumia�a, �e zawdzi�cza to ma��e�stwu z Garinem.
Teraz stanowi�a integraln� cz�� jego �wiata dumy i splendoru, czy tego chcia�, czy te� nie, a tego wieczoru przekona�a si� o blasku i sile swej urody.
Ile� to razy wzrok Filipa spocz�� na niej, a ilu innych m�czyzn na ni� spogl�da�o! Wszyscy do siebie podobni, a ka�dy z wyrazem po��dania na twarzy. Tego wieczoru Katarzyna poczu�a w sobie si��, aby usun�� wszelkie przeszkody stoj�ce mi�dzy ni� i jej mi�o�ci� i przysi�g�a sobie, �e zniweczy nienawi�� Arnolda do rodziny Legoix. Czy b�dzie m�g� wini� j� za �mier� Micha�a, je�li dowie si�, �e o ma�o nie zgin�a, chc�c go ratowa�, �e Gaucher, jej ojciec, zosta� powieszony, a ich dom zniszczony?
Katarzyna zda�a sobie spraw�, �e pragnie ze wszystkich si� tego do dzisiaj tak odleg�ego cz�owieka i nie spocznie, dop�ki nie stanie si� jego na zawsze. Tak rozmy�laj�c, powr�ci�a do domu i uda�a si� do swojej izby.
W�wczas przypomnia�a sobie o m�u, gdy� spostrzeg�a, �e po raz pierwszy towarzyszy� jej do sypialni. Oparty �okciem o kominek, spogl�da� na ni� z ciekawo�ci�, ale z jego nieruchomego oblicza niczego nie mog�a wyczyta�.
Pos�a�a mu przelotny u�miech, podaj�c Sarze d�ugi, aksamitny p�aszcz, kt�ry mia�a narzucony na sukni�.
- Nie jeste�, panie, zm�czony? - zapyta�a. - Ja jestem wyczerpana. Tylu ludzi, taki upa�.
To m�wi�c, skierowa�a si� do toaletki. Lustro odbi�o ol�niewaj�cy obraz, o�ywiony jeszcze bardziej blaskiem czarnego diamentu na czole.
S�dz�c, �e Garin przyszed� za ni�, aby odebra� cenny kamie�, szybko odpi�a z�oty �a�cuszek i poda�a mu klejnot.
- Prosz�, oddaj� ci, panie, tw�j cenny skarb. Widz�, �e chcesz go szybko schowa� w jakim� bezpiecznym miejscu.
Ale Garin odepchn�� wyci�gni�t� d�o�. Na jego w�skich wargach pojawi� si� pogardliwy u�miech.
- Zatrzymaj go, pani! Przyszed�em tutaj za tob�, gdy� chc� ci zada� jedno pytanie: od jak dawna znasz pana de Montsalvy'ego?
Te s�owa zbi�y Katarzyn� z tropu; z przyzwyczajenia zacz�a szuka� wzrokiem Sary. Ale Cyganka usun�a si� po cichu, widz�c, �e jej pan pragnie pozosta� u �ony. Katarzyna odwr�ci�a g�ow�, wzi�a grzebie� z ko�ci s�oniowej i zacz�a wolno rozczesywa� w�osy.
- Czemu s�dzisz, panie, �e go znam?
- Twoje wzruszenie by�o zbyt widoczne. Nie dr�a�aby� tak mocno, nie znaj�c go. Wi�c zadam jeszcze raz pytanie: sk�d go znasz, pani?
Ton Garina by� bardzo grzeczny, a jego g�os nie wzni�s� si� ponad zwyczajne, niskie tony. ��da� odpowiedzi i musia� j� otrzyma�. Najlepiej by�oby powiedzie� mu prawd� lub przynajmniej jej cz��. W kilku s�owach przedstawi�a mu wydarzenie, jakie mia�o miejsce na drodze do Tournai, kiedy wraz z Mateuszem znale�li rannego rycerza. Opowiedzia�a, jak zawie�li go do ober�y i jak Abu-al-Khayr opatrzy� m�odzie�ca.
- Jak widzisz, panie - powiedzia�a z u�miechem - to dawna i lu�na znajomo��. Wzruszy�am si�, kiedy pojawi� si� niespodziewanie tego wieczoru, i to w tak tragicznych okoliczno�ciach.
- Tragicznych, to rzeczywi�cie w�a�ciwe s�owo. Mo�liwe, moja droga, �e ju� wkr�tce b�dziesz musia�a op�akiwa� t� �star� znajomo��". Bastard de Vendome jest niebezpiecznym przeciwnikiem; przebieg�o�� i zr�czno�� w�a ��czy z si�� byka. Walka b�dzie na �mier� i �ycie. Je�li jeste�, pani, tak wra�liwa, mo�e wolisz jej nie ogl�da�?
- C� za pomys�? Przeciwnie, zale�y mi bardzo, aby zobaczy� walk�.
Czy� ksi��� Filip nas nie zaprosi�?
- To prawda. No wi�c dobrze, udamy si� tam, skoro s�dzisz, �e wytrzymasz to widowisko. �ycz� ci dobrej nocy, Katarzyno.
Przez moment dziewczyna mia�a ochot� go zatrzyma�. Jego postawa wydawa�a si� jej dziwna. Chcia�a, aby powiedzia� co� wi�cej, co pomog�oby zorientowa� si�, czy ufa jej wyja�nieniom. Ale pragnienie pozostania sam na sam ze wspomnieniem o Arnoldzie by�o silniejsze. Pozwoli�a Garinowi odej��, odes�a�a nawet Sar�, gdy ta przysz�a pom�c jej w rozbieraniu. Nie mia�a ochoty dzieli� z nikim przepe�niaj�cej j� nadziei, ciep�ej i tajemnej, jak obietnica macierzy�stwa, kt�r� chcia�a nosi�, a� przerodzi si� w plon szcz�cia. W chwili obecnej cel zamyka� si� w jednym s�owie: Arras.
Chcia�a zapomnie�, �e Arnold znajdzie si� tam w niebezpiecze�stwie, �e b�dzie nara�a� swe �ycie. Za dwa dni otocz� ich te same mury tego samego miasta pod tym samym niebem. Katarzyna przysi�g�a sobie, �e nie pozwoli odej�� Arnoldowi bez pr�by odzyskania go, niezale�nie od nast�pstw, jakie to przyniesie.
* * * Znalezienie mieszkania w Arras by�o o wiele trudniejsze ni� w Amiens. Filip Burgundzki dobrze traktowa� tamtejszych mieszczan i nie chcia� ich zmusza� do udzielenia go�ciny, tak jak to zrobi� biskup Amiens.
Tak wi�c Katarzyna musia�a t�oczy� si� wraz z Ermengard� de Chateauvillain, Mari� de Vaugrigneuse i dwiema innymi damami dworu ksi�niczek w dw�ch izbach, kt�re odst�pi� im dobrowolnie pewien handlarz we�n� mieszkaj�cy w g�rnej cz�ci miasta. Garin zamieszka� z Miko�ajem Rolinem i Lambertem de Saulx w zwyk�ej ober�y. Taki rozw�j sytuacji spodoba� si� Katarzynie i t� chwilow� separacj� potraktowa�a jako dobr� wr�b� dla swych plan�w.
Wiadomo�� o pojedynku, kt�ry mia� si� odby� nast�pnego dnia, �ci�gn�a do miasta t�umy. Ludzie przybywali zewsz�d, ze wszystkich s�siednich zamk�w, a nawet z odleg�ych miast. Stawiano namioty, jeden obok drugiego, a� do mur�w miasta. Arras przypomina�o wielki kwietnik poros�y olbrzymimi kwiatami. Na placach i ulicach rozmawiano wy��cznie o walce i robiono zak�ady. Katarzyn� doprowadza� do w�ciek�o�ci fakt, �e wszyscy przepowiadaj� zwyci�stwo bastardowi de Vendome. Nie ceniono wysoko sk�ry Arnolda de Montsalvy'ego i nikt si� nie kr�powa� g�osi� wy- nio�le, �e nie wybra�by losu, kt�ry jest z g�ry wiadomy.
- Od kiedy to brutalna si�a warta jest wi�cej od odwagi! -wykrzykn�a, pomagaj�c pani Ermengardzie rozpakowa� kufry i wyg�adzi� zmi�te suknie, przygotowuj�c je na wieczorny bankiet i na jutrzejszy pojedynek. - Ten bastard jest silny jak nied�wied�, ale to wcale nie znaczy, �e musi wygra�...
- Do licha, moja droga - powiedzia�a Ermengarda, zabieraj�c jej zwinnie z r�k kosztown� sukni� z genue�skiego aksamitu, kt�r� zirytowana Katarzyna tak �le potraktowa�a. - Wydaje si�, �e ten m�ody zarozumialec ma w tobie zagorza�ego obro�c�! A przecie� powinna� �yczy� wszystkiego najlepszego bastardowi, kt�ry b�dzie broni� honoru naszego ksi�cia. Czy przypadkiem nie jeste� z�� Burgundk�?Pod badawczym spojrzeniem grubej damy Katarzyna poczu�a, �e si� rumieni, i nic nie odpowiedzia�a. Zda�a sobie spraw�, �e pope�ni�a b��d, ale wola�aby raczej uci�� sobie j�zyk, ni� zmieni� zdanie. Nie wydawa�o si� jednak, aby Ermengarda by�a obra�ona.
Wybuchn�a �miechem i klepn�a dziewczyn� w plecy tak mocno, �e ta o ma�o nie wpad�a do otwartego kufra.
- Nie obra�aj si�, Katarzyno! Jeste�my same, wi�c mog� ci wyzna�, �e ja r�wnie� chcia�abym, aby zwyci�y� ten m�ody zuchwalec. Poza tym, �e uwa�am kr�la Karola za naszego prawowitego w�adc�, zawsze podobali mi si� �adni ch�opcy, szczeg�lnie troch� szaleni. Do licha, ten brytan jest pi�kny! Wiem, �e gdybym mia�a z dwadzie�cia lat mniej...
- C� by� zrobi�a, pani?
- Nie umiem ci powiedzie� dok�adnie, jak bym si� do tego zabra�a, ale kiedy by wchodzi� do �o�a, zawsze czeka�abym na niego w po�cieli. I, do licha, gdyby mnie chcia� wyci�gn�� z ��ka, miecz by nie wystarczy�! Je�li si� nie myl�, on ma nie tylko wygl�d m�czyzny, ale i dusz�, wida� to w jego spojrzeniu. Co wi�cej, przysi�g�abym, �e jest mistrzem w mi�o�ci. Czuj� to, bo znam si� na tym.
Katarzyna z zapa�em szczotkowa�a purpurow� sukni�, a nast�pnie roz�o�y�a j� na olbrzymim �o�u, kt�re mia�a dzieli� z wielk� ochmistrzyni�.
To pozwoli�o jej ukry� rumie�ce na policzkach wywo�ane rubasznymi uwagami Ermengardy. Ale oczy ksi�nej by�y bardzo przenikliwe.
- No, zostaw ju� t� sukni� - krzykn�a weso�o - i nie ukrywaj rumie�ca, abym uwierzy�a, �e te s�owa wprawiaj� ci� w zak�opotanie. Powiedzia�am ci, co bym zrobi�a, gdybym mia�a dwadzie�cia lat mniej i gdybym by�a na przyk�ad na twoim miejscu...
- Och! - wykrzykn�a zgorszona Katarzyna.
- Powiedzia�am ci, �eby� nie udawa�a niewini�tka, i dodam: nie uwa�aj mnie za idiotk�, Katarzyno de Brazey. Jestem stara, umiem czyta� z twarzy, na kt�rej widniej� mi�o�� i po��danie. Bardzo dobrze si� sk�ada, �e tw�j m�� widzi tylko na jedno oko, gdy� na wczorajszym balu ka�dy rys twej twarzy wyra�a� mi�o�� do tego cz�owieka.
A wi�c tajemnica, kt�r� Katarzyna uwa�a�a za bezpieczn� w g��bi serca, daje si� tak �atwo wyczyta� z jej twarzy? Kt� wi�cej, w takim razie, spo�r�d uczestnik�w uroczysto�ci pozna� ten sekret? Ile os�b dostrzeg�o niewidoczn� i tajemn� ni� ��cz�c� czarnego rycerza i dam� z mrocznym diamentem? Mo�e Garin, kt�ry od tamtego czasu by� bardzo ma�om�wny, albo mo�e ksi��� Filip. Bez w�tpienia inne kobiety czyhaj�ce zawsze na s�abostki swoich rywalek, aby uczyni� z nich �mierciono�n� bro�.
- Nie przejmuj si� - ci�gn�a dalej Ermengarda, dla kt�rej najwidoczniej twarz Katarzyny nie mia�a tajemnic. - Tw�j m�� jest jednooki, a co si� tyczy Jego Wysoko�ci, mia� zbyt du�o k�opotu z twoim pi�knym rycerzem, by zwraca� uwag� na ciebie. Czy ci si� to podoba, czy nie, je�li w gronie kobiet pojawi si� taki zuch jak Arnold, patrz� tylko na niego i nie trac� czasu na obserwowanie rywalek. No, no, nie przejmuj si� tak. Nie wszyscy czytaj� z twarzy tak jak ja. Poza tym, jestem twoj� przyjaci�k� i tajemnica b�dzie dobrze strze�ona.
W miar� jak dama m�wi�a, napi�cie Katarzyny mala�o, a prawdziwa ulga zast�pi�a poprzedni niepok�j. By�a szcz�liwa, odkrywaj�c obok siebie t� nieoczekiwan� i z pewno�ci� szczer� przyja��. Ermengarda de Chateauvillain, znana ze swobody, z jak� wyra�a�a swe uczucia, nigdy, przenigdy nie zni�y�aby si� do udawania, cho�by od tego zale�a�o jej �ycie.
Mimo swej pozycji by�a jednak�e bardzo ciekawska, jak ka�da kobieta.
Jednym ruchem wzi�a Katarzyn� pod r�k� i posadzi�a obok siebie na wielkim �o�u, a nast�pnie u�miechn�a si� promiennie.
- Teraz, kiedy odgad�am po�ow� sekretu, opowiedz mi reszt�, moja droga. Pr�cz tego, �e si� pal�, aby ci pom�c w tej przygodzie, niczego nie lubi� bardziej od pi�knych historii mi�osnych.
- Boj� si�, �e b�dziesz, pani, rozczarowana - westchn�a Katarzyna. - Nie mam wiele do opowiadania.
Dawno ju� nie czu�a si� tak bezpiecznie. Siedz�c obok masywnej kobiety, w tej wielkiej izbie o niskim stropie, o�wietlonej wy��cznie p�omieniami kominka, wiedzia�a, �e nadesz�a chwila szczero�ci i b�dzie mog�a otworzy� przed ni� serce. Za murami by�o niespokojne miasto, pe�ne ludzi, kt�rzy jutro przyb�d� popatrze�, jak zabijaj� si� ich bli�ni.
Katarzyna przeczuwa�a niejasno, �e czas odpoczynku nale�y ju� do przesz�o�ci, a przysz�o�� b�dzie trudna, �e zedrze sobie sk�r� z kolan i r�k na bolesnej drodze usianej ostrymi kamieniami, na kt�rej pojawi� si� dopiero
- A je�li jutro bastard de Vendome zabije Arnolda?
Katarzyn� ogarn�a fala strachu, wype�ni�a jej usta gorycz�, pojawi�a si� w wystraszonym spojrzeniu. My�l, �e ukochany m�g�by umrze�, nawet nie posta�a w jej g�owie. By�o w nim co� niezniszczalnego. By� samym �yciem i wydawa�o si�, �e jego cia�o jest r�wnie wytrzyma�e jak stal jego zbroi. Katarzyna odrzuca�a z ca�ych si� obraz Arnolda le��cego na piasku areny w p�kni�tej zbroi, z kt�rej wyp�ywa purpurowa krew. �mier� nie mog�a go zabra�, gdy� nale�a� do niej, Katarzyny! Ale s�owa Ermengardy wydr��y�y w murze pewno�ci ma�� szczelin�, przez kt�r� zacz�a przenika� trwoga. Jednym skokiem zerwa�a si� na nogi, chwyci�a opo�cz� i otuli�a si� ni�.
- Gdzie idziesz? - zdziwi�a si� Ermengarda.
- Id� zobaczy� si� z nim! Musz� z nim porozmawia�, musz� mu powiedzie�...
- Co?
- Nie wiem! �e go kocham! Nie mog� pozwoli�, aby zgin�� w walce, zanim powiem, ile dla mnie znaczy.
Na p� szalona, rzuci�a si� w kierunku drzwi. Ermengarda chwyci�a w locie po�� jej p�aszcza, z�apa�a j� za ramiona i zmusi�a, aby siad�a na skrzyni.
- Czy� zwariowa�a? Ludzie kr�la rozbili ob�z poza miastem, w pobli�u pola walki, a bastard de Vendome wzni�s� sw�j namiot z drugiej strony. Po
*
Silne palce Ermengardy gniot�y jej rami�. Ale nie mia�a do niej �alu, gdy� pod szorstko�ci� Burgundki kry�a si� czu�o��. Jej czerwona twarz przybra�a nagle niespotykany wyraz godno�ci.
- Kiedy m�czyzna idzie si� bi�, nie potrzebuje poca�unk�w i �ez kobiety: one os�abiaj� jego odwag� i rozmi�kczaj� stanowczo��. Arnold de Montsalvy uwa�a ci� za kochank� ksi�cia Filipa. Z tego powodu b�dzie walczy� z wi�ksz� pasj�, z wi�kszym zapa�em. Je�li wyjdzie z tego �ywy, b�dzie czas, aby wyprowadzi� go z b��du i n�ci� rozkoszami mi�o�ci.
Katarzyna wyrwa�a si� gwa�townie z r�k przyjaci�ki. - A je�li zginie?
Je�li jutro zabij� mi go?
- Wtedy -wykrzykn�a Ermengarda - nie pozostanie ci nic innego, jak zachowywa� si� z godno�ci�, pokaza�, �e chocia� urodzona w mieszcza�skiej rodzinie, naprawd� zas�ugujesz na obecn� pozycj�! B�dziesz mia�a do wyboru: zada� sobie �mier�, je�li nie boisz si� Boga, lub p�j�� do klasztoru, gdzie zagrzebuj� si� �ywcem te, kt�rych rany nie chc� si� zabli�ni�. To, co mo�esz zrobi� dla m�czyzny, kt�rego kochasz, Katarzyno de Brazey, to ukl�kn�� tutaj, obok mnie, i modli� si�, modli� i jeszcze raz
* * * Pole walki wytyczone by�o za murami miasta, na obszernym, pustym terenie, wzd�u� kt�rego p�yn�a rzeka Scarpe. Na wprost rzeki wybudowano w dw�ch rz�dach prowizoryczne, przypominaj�ce wie�e trybuny suto zdobione dywanami, tarczami herbowymi, proporcami i jedwabnymi chor�gwiami, otaczaj�ce wielk� lo�� dla ksi�cia, jego si�str i ksi���cych go�ci. Na ka�dym ko�cu ogrodzenia, wzd�u� kt�rego t�oczy� si� ju� t�um, ustawiono dla ka�dego z przeciwnik�w du�y namiot, pilnowany przez �o�nierzy.
Kiedy Katarzyna przyby�a na pole walki w towarzystwie Ermengardy, rzuci�a oboj�tne spojrzenie na dekoracj�, popatrzy�a bez zainteresowania na wielki namiot z purpurowego jedwabiu, nad kt�rym powiewa�a chor�giew z herbem bastarda de Vendome. Przedstawia� wizerunek lwa przekre�lonego czerwon� wst�g�, na znak, �e jego w�a�ciciel pochodzi z nieprawego �o�a.
Jej wielkie, fio�kowe oczy spocz�y na drugim namiocie, gdzie zgrupowali si� Szkoci konetabla w srebrnych zbrojach, z zatkni�tymi pi�rami bia�ej czapli, podczas gdy stra� Filipa w czarnych kolczugach otacza�a namiot bastarda. Wstrz��ni�ta Katarzyna odgadywa�a obecno�� Arnolda za delikatnymi �cianami z niebieskiego jedwabiu z wi�ksz� pewno�ci�, ni� gdyby popatrzy�a na srebrn� tarcz� z czarnym krogulcem zawieszon� u wej- �cia. Serce popycha�o j� ku niemu. Odczuwa�a b�l, wyobra�aj�c sobie duchow� samotno�� tego, kt�ry w �rodku przygotowywa� si� na �mier�.
Podczas gdy w namiocie de Vendome'a wrza�o jak w mrowisku, gdy� panowie i paziowie chodzili tam i z powrotem ruchliw� i wielobarwn� fal�, niebieskie �ciany namiotu Arnolda nie porusza�y si� wcale. Wszed� tylko kapitan!
- Gdybym nie by� pewien, �e nasz m�ody zarozumialec jest w �rodku - powiedzia� tu� za Katarzyn� nosowy g�os -przypuszcza�bym, �e ten namiot jest pusty.
Ermengarda de Chateauvillain, trudz�ca si� wyborem poduszki, na kt�rej chcia�a usadowi� swoje szerokie siedzenie, podnios�a oczy, tak jak i Katarzyna, i zobaczy�a m�czyzn� dwudziestosiedmio- lub dwudziestoo�mioletniego, jasnow�osego, szczup�ego i eleganckiego, lecz pe�nego pr�no�ci. M�ody cz�owiek by� z pewno�ci� przystojny, ale Katarzyna mia�a wra�enie, �e zbyt jest tego �wiadom. Jednak�e Ermengarda wzruszy�a tylko ramionami i zacz�a gdera�: - Nie wygaduj g�upot, panie de Saint-Remy. M�ody de Montsalvy z pewno�ci� nie nale�y do os�b, kt�re uciekaj� w ostatniej chwili.
Jan de Saint-Remy u�miechn�� si� do niej drwi�co, przekroczy� bezceremonialnie �awk�, na kt�rej obie damy zamierza�y usi���, i znalaz� si� w ich rz�dzie.
- Wiem o tym lepiej ni� ty, pani. Pami�taj, �e by�em pod Azincourt.
Podziwia�em tam waleczno�� ch�opca, kt�ry nie mia� wi�cej ni� pi�tna�cie, szesna�cie lat. M�j Bo�e, c� za lew! Wywija� cepem w walce wr�cz niczym ch�op na polu �yta. Tak naprawd� powiedzia�em to wy��cznie, aby zwr�ci� na siebie uwag� i zosta� w ko�cu przedstawiony tej czaruj�cej istocie, kt�r� podziwiam z oddali od trzech dni - damie z czarnym diamentem!
Pos�a� Katarzynie tak promienny u�miech, �e ta wybaczy�a mu jego pr�no��, tym bardziej �e tak gor�co chwali� Arnolda! Teraz m�ody cz�owiek wyda� si� jej o wiele bardziej sympatyczny i mniej pysza�kowaty. Mia� na sobie wspania�y zielony kaftan z naszytymi cienkimi, z�otymi wst��kami przypominaj�cymi jasn� czupryn� targan� przez wiatr. Zawadiackie, stercz�ce nad g�ow� pi�ro umocowane by�o na bereciku w kszta�cie dzbanka na kwiaty, jakiego nikt inny tutaj nie nosi�. Ermengarda wybuchn�a �mie- chem.
- Czemu tego nie powiedzia�e� od razu, tylko owijasz w bawe�n�! Moja droga Katarzyno, stoi przed tob� pan Jan Lefebvre de Saint-Remy, rodem z Abbeville, prywatny doradca Jego Wysoko�ci ksi�cia, wielki specjalista w sprawach heraldyki i znawca dworskiej mody. Co do ciebie, drogi przyjacielu, stoisz przed pani� Katarzyn� de Brazey, �on� naszego wielkiego skarbnika i dam� dworu ksi�nej wdowy.
Saint-Remy sk�oni� si� Katarzynie z oznak� niek�amanego podziwu, spogl�daj�c okiem znawcy na jej str�j i klejnoty.
- Patrz�c na t� pani�, nie mo�na nie odczu� przyjemno�ci. Te wspania�e ametysty doskonale pasuj� do skromnego, eleganckiego ubioru.
Odk�d przyby�em, patrz� tylko na ni� i rozkoszuj� si�. Tak, to w�a�ciwe s�owo, rozkoszuj�!
W istocie, Katarzyna mia�a na szyi ametysty, kt�re Garin ofiarowa� jej w dniu zar�czyn, i aby podkre�li� pi�kno kamieni, w�o�y�a sukni� z bia�ego at�asu. Wspania�y, lej�cy si� at�as spowija� jej cia�o a� do bioder niczym wilgotne p��tno. Nakrycie g�owy wykonane by�o z tego samego at�asu, pokrytego delikatn�, bia�� koronk�, kt�ra opada�a jak ob�ok na odkryte ramiona. Ubra�a si� ze szczeg�ln� i pe�n� determinacji staranno�ci�. Patrz�c na Arnolda ryzykuj�cego �ycie, chcia�a wygl�da� pi�kniej ni� zwykle.
Musia� j� dostrzec w�r�d innych widz�w!
Przyby�a wraz z Ermengard� wcze�niej, gdy� chcia�y znale�� dobre miejsce na trybunie przeznaczonej dla dworu ksi�niczek. Od kilku chwil krucha i po�yskuj�ca budowla zacz�a wype�nia� si� szlacht�: paniami i pannami w mieni�cych si� strojach, m�odymi panami, gadatliwymi i podnieconymi, powa�nymi doradcami i kilkoma starymi rycerzami, kt�rzy przyszli, by od�wie�y� wspomnienia o wyczynach bli�nich. Katarzyna zobaczy�a, �e Maria de Vaugrigneuse zacisn�a wargi, widz�c j� w pierwszym rz�dzie. Saint-Remy usiad� obok i m�wi� bez przerwy, krytykuj�c stroje i anonsuj�c z werw� przybywaj�cych. Trzeba przyzna�, �e czyni� to z uszczypliwym, lecz zabawnym dowcipem. Ermengarda odpowiada�a mu ponad g�ow� Katarzyny siedz�cej po�rodku, a wymiana zda� rozprasza�a nieco niepok�j m�odej kobiety. Katarzyna nie mog�a powstrzyma� si� od zapytania: - Widzia�e� ju�, panie de Saint-Remy, walcz�cego w pojedynku Arnolda de Montsalvy'ego? Czy uwa�asz, podobnie jak wszyscy, �e nie ma �adnych szans?
Ermengarda westchn�a g�o�no z wyrozumia�o�ci�, a zarazem ze znu�eniem, a Saint-Remy wyprostowa� d�ugie nogi i wybuchn�� �miechem.
Nachyli� si� poufale ku s�siadce: - Nie powtarzaj tego, pani, gdy� by�bym zha�biony, ale s�dz�, �e to bastard b�dzie mia� du�y k�opot. Lionel jest silny jak byk, ale Montsalvy mocno si� trzyma... i, co wi�cej, ma najgorszy charakter w ca�ym kr�lestwie francuskim. B�dzie si� dobrze pilnowa�, aby nie zgin��, chyba �e zdecyduje co� innego. I tylko po to, aby zrobi� na z�o�� przeciwnikowi...
Zacz�� �mia� si� z niedba�ym i troch� g�upawym wyrazem twarzy, po kt�rym trudno by�o co� powiedzie� o jego umy�le. Katarzyna mu wt�rowa�a, jej humor si� poprawi�. Czu�a, jakby kamie� spad� jej z serca, wr�ci�a wiara.
Ku swemu wielkiemu �alowi nie mog�a kontynuowa� rozmowy, bo w g��wnej lo�y, pokrytej purpurowym aksamitem ze z�otymi fr�dzlami, pojawi� si� ksi��� Filip i ksi�niczki. Przywita�a ich olbrzymia owacja. Filip by� ubrany jak zwykle na czarno, na g�owie mia� obszerny kaptur, a na szyi koli� z diament�w wielko�ci orzecha. By� blady i oboj�tny. Katarzyna spostrzeg�a, i� zerkn�� przelotnie na pole walki, gdzie s�ycha� by�o wiwaty ludzi zgromadzonych przy ogrodzeniu, ale nie u�miechn�� si�. Wraz z nim pojawi�y si� dwie pary narzeczonych: Bedford, zimny i bardzo angielski, prowadz�cy uroczy�cie Ann�, a nast�pnie Richemont i Ma�gorzata, u�miechni�ci i zaj�ci sob�. Ksi��� Bretanii przyszed� wraz z nimi i wszyscy zaj�li miejsca w fotelach z herbami. W cieniu, za fotelem Filipa, Katarzyna spostrzeg�a m�a i Miko�aja Rolina. M�czy�ni dyskutowali i nie patrzyli na aren�.
Ksi��� Filip usiad� i da� znak r�k�. Dwudziestu tr�baczy ustawi�o si� przed trybunami, �l�c w stron� pochmurnego nieba przenikliwe wezwanie fanfar. Katarzyna poczu�a, �e jej r�ce staj� si� lodowate, policzki zapadaj� si�, a lekki dreszcz przesuwa si� wzd�u� kr�gos�upa: nadszed� moment walki.
Mi�dzy sznurami, kt�re przecina�y pole potyczki, tworz�c w�ski korytarz, zbli�a� si� herold Beaumont z bia�� bu�aw� w d�oni. Za nim ustawi�o si� sze�ciu giermk�w w kr�tkich p�aszczach ozdobionych herbami.
Jan de Saint-Remy poda� cicho Katarzynie ich nazwiska. Byli to: Fusil, Germoles, Montreal, Pelerin, Talant i Noyers. M�ody doradca zdawa� si� nadzwyczajnie podniecony.
- Jego Wysoko�� obieca� mi, �e je�li kiedy� stworzy zakon rycerski, o czym marzy jako o symbolu swej chwa�y, mianuje mnie kr�lem or�a! - zwierzy� si� Katarzynie.
- To wspaniale - odpowiedzia�a automatycznie z ca�kowit� oboj�tno�ci�.
Ca�a jej uwaga zwr�cona by�a na Beaumonta. W ciszy, jaka nasta�a, gdy zamilk�y fanfary, og�asza� regu�y walki. Od dwudziestu czterech godzin heroldzi obu stron przemierzali miasto, powtarzaj�c na ka�dym skrzy�owaniu te regu�y. Katarzyna zna�a je na pami��. W my�li powtarza�a wraz z Beaumontem: �Do walki wybrano kopie i topory. Ka�da ze stron mo�e skorzysta� z sze�ciu kopii". S�owa te dociera�y do niej, lecz nie przenika�y do uszu i pami�ci. Podczas gdy obwieszczanie dobieg�o ko�ca, ona modli�a si� z ca�ego serca do Czarnej Madonny z Dijon, do Naj�wi�tszej Marii Dobrej Nadziei.
- Miej go w swej opiece - b�aga�a �arliwie. - Miej go w swej opiece, Matko Zbawiciela! Spraw, aby nie dotkn�o go �adne z�o. Ocal go, ocal, nawet gdybym mia�a straci� go na zawsze! �ebym przynajmniej wiedzia�a, �e �yje gdzie� pod tym samym niebem, co ja. Uratuj go, Naj�wi�tsza Pa- nienko, uratuj go!
Nagle poczu�a, jak wysycha jej gard�o. Na wezwanie herolda bastard de Vendome, na koniu i w pe�nej zbroi, podjecha� drobnym k�usem i zatrzyma� si� przed ksi�ciem. Katarzyna popatrzy�a z przestrachem na olbrzymiego rycerza, na jego zbroj� z b��kitnej stali, na rudego konia, prawie niewidocznego pod jedwabnym nakryciem i purpurowym czaprakiem.
Rycerz nosi� he�m z dwoma byczymi rogami, mi�dzy kt�rymi umieszczony by� jego herb: zloty lew. Przypomina� czerwono-szary mur! By� nadzwy- czajny!
Zafascynowana Katarzyna nie mog�a oderwa� od niego oczu, ale okrzyk zdumienia, jaki wyrwa� si� z tysi�ca piersi, spowodowa�, �e poderwa�a si� na r�wne nogi.
- Och! - wykrzykn�� Saint-Remy z podziwem i zarazem ze zgorszeniem - c� za zuchwa�o��! C� za insygnia!
Ermengarda straci�a g�os. Katarzyna zobaczy�a jak we �nie Arnolda na koniu wyje�d�aj�cego z namiotu w pe�nej zbroi. W zupe�nej ciszy wolno podjecha� pod ksi���c� trybun�. Olbrzymi Lionel de Vendome przygl�da� mu si� z wielkim szacunkiem. Ten, kt�ry si� zbli�a�, nie by� ju� rycerzem sprzed paru dni. Arnold de Montsalvy mia� na sobie barwy kr�la Francji!
Pod zbroj� w�o�y� tunik� z niebieskiego jedwabiu, ozdobion� z�otymi kwiatami lilii, takiego jak jedwab czapraka, kt�ry przykrywa� konia. Sk�- rzane lambrekiny os�aniaj�ce kark wierzchowca by�y niebieskie i z�ote. Na
- Jest wspania�y! - powiedzia�a ochryp�ym g�osem Ermengarda. - To archanio� Micha� we w�asnej osobie!
Saint-Remy potrz�sn�� g�ow� z odrobin� smutku i sceptycyzmu.
- By�oby dobrze, gdyby by� nim naprawd�! Kwiat lilii nie mo�e przegra�, gdy� kr�l b�dzie zha�biony! Popatrzcie, Jego Wysoko�� jest bardzo blady!
W istocie by�a to prawda. Kieruj�c wzrok w kierunku Filipa, Katarzyna zobaczy�a, �e wygl�dem przypomina� widmo. Na tle czerni kaptura i kaftana wyd�u�ona twarz wydawa�a si� szarozielona. Zaciskaj�c z�by, patrzy� na symbole w�adcy, kt�rego chcia� si� wyrzec. Szarymi, szeroko otwartymi oczyma spogl�da� na lili�, tak� sam� jak ta, kt�ra przyozdabia�a he�m jego w�asnej zbroi. By� to wielce wymowny zarzut wobec zbratanego z Anglikami ksi�cia de Valois'a. Ksi��� musia� si� opanowa�. Obaj rycerze, stoj�c rami� w rami�, ale oddzieleni sznurami, opu�cili kopie w kierunku trybuny. Katarzyna dr�a�a i zaciska�a r�ce a� do b�lu, co zwykle robi�a, b�d�c wzruszona. Zobaczy�a, �e m�oda kobieta siedz�ca obok Filipa, pi�kna i wspaniale ubrana, pochyli�a si� i przywi�za�a r�ow�, haftowan� z�otem wst�g� do kopii bastarda, posy�aj�c ksi�ciu zwyci�ski u�miech. Jan de Saint-Remy szepn��: - Pani de Presles! Najnowsza faworyta Jego Wysoko�ci! Daje w ten spos�b do zrozumienia, �e �yczy jak najlepiej sprawie kochanka, ofiarowuj�c swe barwy jego rycerzowi. Urodzi�a Filipowi syna i ju� uwa�a si� za ksi�n�!
Katarzyna odda�aby wszystko na �wiecie za mo�liwo�� przywi�zania do kopii Arnolda delikatnej mu�linowej chusteczki, kt�r� trzyma�a w d�oniach.
W ksi���cej �o�y powsta�o jakie� zamieszanie. Ksi�niczka Ma�gorzata wsta�a, odwr�ci�a si� do Artura de Richemonta i zapyta�a: - Czy pozwolisz mi, panie?
Wszyscy us�yszeli jej jasny g�os. Richemont skin�� g�ow� z u�miechem, kt�ry zmarszczy� jego pokryt� bliznami twarz. Katarzyna, pami�taj�ca �arliwe pro�by ksi�niczki w pa�acu Saint-Pol, zobaczy�a ze �zami w oczach, jak Ma�gorzata pochyla si� i przywi�zuje sw�j niebieski welon, w kolorze czapraka rycerza, do kopii kr�lewskiego obro�cy.
- Niech Pan B�g da ci odwag�, Arnoldzie de Montsalvy! Tw�j brat by� moim przyjacielem, a ty walczysz w szlachetnej sprawie. B�d� si� za ciebie modli�a.
Arnold sk�oni� si�, prawie dotykaj�c ko�skiego karku.
- Wielkie dzi�ki, szlachetna pani! B�d� si� wi�c r�wnie� bi� za mi�o�� twoj� i tego dzielnego rycerza, kt�ry zostanie twym szcz�liwym m�em.
Jestem z tego dumny i pr�dzej umr�, ni� ci� zawiod�. Niech B�g da ci szcz�cie tak wielkie, jak wielkie jest twoje szlachetne serce!
Twarz Filipa Burgundzkiego zadr�a�a; w jednej chwili postarza� si� o dziesi�� lat. Nie patrz�c na brata, Ma�gorzata powr�ci�a na swoje miejsce.
Teraz obaj przeciwnicy odwr�cili si� ty�em do siebie i udali w przeciwleg�e rogi pola, gdzie giermkowie szykowali kopie z jesionowego drzewa i �elaza, nie za� turniejowe kopie z lekkiego drewna. Tu� obok giermka Arnolda Katarzyna dostrzeg�a rud� czupryn� pana de Xaintrailles'a, kt�ry mia� potyka� si� w nast�pnej kolejno�ci z panem de Rebecque'em, sekundantem de Vendome'a. Znowu zagra�y fanfary. Herold Beaumont krzykn�� mocnym g�osem: - Przetnijcie sznury i rozpoczynajcie walk�!
Pod no�ami giermk�w sznury opad�y na ziemi�. Pole by�o puste.
Walka mog�a si� rozpocz��. Walcz�cy rzucili si� ku sobie z podniesionymi kopiami i tarczami na ramieniu. Katarzyna zamkn�a na chwil� oczy.
Wydawa�o jej si�, �e ci�ki galop koni obci��onych stal�, pod kt�rym dr�a�a ziemia, dudni w jej sercu. Wszyscy na trybunach wstrzymali oddech.
Ermengarda po�o�y�a r�k� na d�oni m�odej kobiety.
- Przygl�daj si�. Widowisko jest tego warte, a szlachetna dama musi umie� spojrze� prawdzie w oczy. No patrz�e, do licha! Tw�j m�� ci si� przygl�da.
Katarzyna natychmiast otworzy�a oczy. Nast�pi�o gwa�towne uderzenie i g�o�ny okrzyk wyrwa� si� ze wszystkich piersi. Kopie uderzy�y w sam �rodek tarcz. Ciosy by�y bardzo mocne. Przeciwnicy zgi�li si� w siod�ach, ale �aden nie spad� z konia. Udali si� k�usem w przeciwleg�e rogi areny, aby odebra� z r�k giermk�w nowe kopie.
- S�dz�, �e zobaczymy wspania�� walk� - powiedzia� spokojnie Saint- Remy nienaturalnym g�osem. - To by�o znakomite!
Katarzyna spojrza�a na niego krzywo. Ten sportowy entuzjazm szokowa� j�, wydawa� si� nie na miejscu, gdy w gr� wchodzi�o �ycie ludzkie.
Powiedzia�a uszczypliwie: - Jak�e to mo�liwe, �e chocia� urodzony w Abbeville, nie jeste� panie po stronie kr�la Francji?
- By�em - powiedzia� spokojnie. - Ale dw�r Izabeli jest zepsuty i nie wiadomo, czy ten, kt�ry podaje si� za Karola VII, jest prawdziwym synem Francji. Wol� ksi�cia Burgundii.
- Wydaje si�, �e dobrze �yczysz panu Arnoldowi de Montsalvy'emu.
- Bardzo go lubi�. Gdyby by� Karolem VII, nie mia�bym przyjemno�ci by� w twoim, pani, towarzystwie, gdy� pozostawa�bym przy Majestacie.
- Fakt, �e s�u�y kr�lowi, powinien ci wystarczy�! - powiedzia�a Katarzyna surowo.
Ermengarda da�a jej znak, by zamilk�a. Rycerze ponownie ruszyli ku sobie z wielkim zapa�em. Entuzjazm by� chyba zbyt wielki, gdy� tym razem nic si� nie wydarzy�o. Ko� bastarda uskoczy� w momencie, gdy mia� wymin�� si� z koniem Arnolda. Kopie nie trafi�y w cel, a rycerze z rozp�du przejechali jeszcze kilka s��ni, zanim zawr�cili i udali si� do swoich oboz�w. Ruszaj�c do namiotu, Arnold podni�s� na chwil� przy�bic� he�mu, aby odetchn�� �wie�ym powietrzem.
Kiedy przeje�d�a� drobnym k�usem przed trybunami, Katarzyna uchwyci�a jego spojrzenie. Zobaczy�a, �e pi�kna, surowa twarz m�odego cz�owieka skurczy�a si� lekko. Wtedy u�miechn�a si� do niego z ca�ego serca, a mi�o�� roz�wietli�a jej twarz z tak� moc�, �e Arnold zadr�a�. Opu�ci� g�ow� i udawa�, �e zaciska mocniej na ramieniu niebiesk� szarf�. Zatrzyma� si� przed trybun� tylko na chwil�, ale Katarzyna by�a pe�na rado�ci. Tym razem spojrzenie Arnolda, kt�re skrzy�owa�o si� z jej spojrzeniem, nie by�o pogardliwe. By�o w nim ciep�o, jakiego si� nie spodziewa�a. Ale cenna minuta ju� up�yn�a.
I znowu walka porwa�a rycerza w piekielny taniec. Przeciwnicy z�amali jeszcze po dwie kopie, bez widocznych wynik�w. Atakowany przez bastarda Arnold zgina� si� niekiedy, lecz pozostawa� w siodle. Przy pi�tym natarciu kopia Lionela uderzy�a w he�m m�odego cz�owieka. Katarzynie wyda�o si�, �e g�owa rycerza zosta�a urwana. Ale g�owa i he�m by�y na swoim miejscu. Tylko przy�bica urwa�a si� z jednej strony, ods�aniaj�c twarz m�odzie�ca, po kt�rej sp�ywa�y dwie stru�ki krwi.
- Jest ranny! - krzykn�a Katarzyna, unosz�c si� z miejsca. - Bo�e wszechmog�cy!
Czu�a, �e si� dusi. S�aby okrzyk wyrwa� si� z jej warg tak bia�ych jak sukienka.
Ermengarda chwyci�a j� za rami� i zmusi�a do zaj�cia miejsca.
- Do licha, nie r�b takiego widowiska. Zachowaj spok�j, przyjaci�ko!
Patrz� na ciebie!
- To nic powa�nego - powiedzia� Saint-Remy, spogl�daj�c na rannego.
- Nit z he�mu rozci�� mu twarz.
- Ale niedawno by� ranny w g�ow�! - j�kn�a Katarzyna z tak wielkim b�lem i trwog�, �e s�siad popatrzy� na ni� uwa�nie. U�miechn�� si� przelotnie.
- Wydaje mi si�, �e nie jestem jedynym Burgundczykiem, kt�ry dobrze �yczy rycerzowi kr�la Karola - powiedzia� uprzejmie. - Powiem ci wi�c, pani, tak jak ksi�na Ermengarda, aby� si� nie niepokoi�a. Ten zuch jest wytrzyma�y. Walczy� ju� z niejednym.
Arnold z niecierpliwo�ci� zerwa� r�k� zwisaj�c� przy�bic�, drug� za� uchwyci� kubek z wod�, kt�ry mu poda� Xaintrailles, i pospiesznie, d�ugimi �ykami, gasi� pragnienie. Katarzyna spostrzeg�a, �e bastard robi to samo.
Obydwaj chwycili w tym samym u�amku sekundy sz�st� i ostatni� kopi�.
Je�li obaj utrzymaliby si� w siodle, walka b�dzie kontynuowana na koniach, ale na topory. Arnold z ods�oni�t� twarz� by� w niekorzystnym po�o�eniu.
Lionel de Vendome, jak gdyby chc�c to podkre�li�, zatrzasn�� gwa�townie sw�j he�m. Rumaki skoczy�y ku sobie, wyrywaj�c kopytami k��by trawy.
Katarzyna prze�egna�a si�. Uderzenie kopii by�o straszliwe. Bastard w�o�y� ca�� swoj� si�� w ten ostatni cios. Trafiony w naramiennik Arnold zosta� dos�ownie wyrwany z siod�a. Wyrzucony w powietrze spad� na barierk�, pi�� krok�w od swego konia, kt�ry uciek� wystraszony. Ale si�a uderzenia spowodowa�a, �e i Lionel straci� r�wnowag�. Cios kopii Arnolda, chocia� niezbyt celny, dokona� reszty. Bastard wypad� ze strzemion i zsun�� si� ci�ko na ziemi� ze szcz�kiem zbroi.
- C� to za upadek bez odrobiny wdzi�ku! - stwierdzi� Saint-Remy szyderczo na u�ytek Katarzyny. - Dzi�ki temu szanse b�d� wyr�wnane.
Upadek de Vendome'a bardzo si� przyda� przeciwnikowi. Zwinny jak kot, pomimo ci�aru pi��dziesi�ciu funt�w stali na plecach i nowej rany, kt�ra wkr�tce sta�a si� widoczna, kiedy plama krwi zacz�a si� powi�ksza� na haftowanej w lilie tunice, zerwa� si� na r�wne nogi. Poniewa� czubki stalowych ci�em przeszkadza�y mu, pozby� si� ich gwa�townie, a nast�pnie z�apa� za top�r wbity ju� obok. W tym momencie znajdowa� si� przed Katarzyn� i m�oda kobieta zobaczy�a, jak drobnymi krokami posuwa si� w kierunku przeciwnika, ze zw�onymi �renicami, z tarcz� na lewym ramieniu i podniesionym toporem. Lionel de Vendome powsta� r�wnie�. Gdy tak stali twarz� w twarz, uwidoczni�a si� r�nica wzrostu. Arnold mierzy� ponad metr osiemdziesi�t, ale w por�wnaniu z przesz�o dwumetrowym bastardem wydawa� si� ma�y. Top�r w pi�ci Lionela wygl�da� jak pie� drzewa oprawiony w szar� stal. Nie �api�c tchu i nie pozostawiaj�c bastardowi czasu, Arnold skoczy� ku niemu. Chcia� zwyci�y� szybko. Rany i krew, kt�r� traci�, pozostawia�y mu tylko ten wyb�r; Katarzyna czu�a to ca�ym cia�em. Cierpia�a fizycznie razem z nim. Top�r uderzy� w zbroj� de Vendome'a, kt�ry przygotowywa� si� do ataku. Szybkim ruchem Arnold uskoczy� na bok, unikaj�c �miertelnego ciosu, powr�ci� na poprzednie miejsce i uderzy� jeszcze raz...
Uderzenia topor�w o stal zabrzmia�y jak d�wi�k dzwon�w, sypn�y iskry. W�wczas rycerz kr�la uderzy�, wywo�uj�c wiwaty w�r�d widz�w.
Top�r Arnolda spad� na g�rn� cz�� he�mu Lionela, przecinaj�c z�otego lwa, kt�ry potoczy� si� w piach. Wszyscy us�yszeli ryk w�ciek�o�ci bastarda.
Wyprostowa� si�, uchwyci� top�r w obie d�onie, aby zabi� zuchwalca, kt�ry
Szybkie, ale ma�o dok�adne ciosy wyczerpywa�y go, nie przynosz�c oczekiwanego skutku. Ogarni�ty w�ciek�o�ci�, uderza� na o�lep. Natomiast wydawa�o si�, �e Arnold staje si� coraz bardziej opanowany. Wybra� w�a�ciwy moment i uderzy� kilkakrotnie, rozcinaj�c przy�bic� Lionela, kt�ra odpad�a, odkrywaj�c czerwon� i spocon� twarz nieprzyjaciela. Bastard wyci�gn�� d�o�, aby z�apa� top�r m�odzie�ca, ale �w odrzuci� go daleko od siebie i zaatakowa� olbrzyma stalowymi szponami r�kawic. Czuj�c, �e szpony rycerza orz� mu twarz, Vendome cofn�� si�, po�lizgn�� i upad� na ziemi�. Arnold rzuci� si� na niego, z zapa�em obdzieraj�c go ze sk�ry.
Pozbawiony si� i na wp� o�lepiony bastard rycza� jak w� w rze�ni.
Wszyscy us�yszeli, �e b�aga o �ask�!Kl�cz�c jednym kolanem na piersi nieprzyjaciela, Arnold wykona� ruch, jakby chcia� wyci�gn�� sztylet, ale rozmy�li� si�. Wsta�, wstrz�sn�� r�kawicami sp�ywaj�cymi krwi�, a nast�pnie wykrzykn�� z pogard�: - B�g rozs�dzi�! Wstawaj! Rycerz kr�la Francji nie podcina gard�a pokonanemu nieprzyjacielowi. B�aga�e� o �ask�. Przebaczam ci... ksi��� Burgundii.
Nie m�wi�c nic wi�cej, odwr�ci� si� przy d�wi�ku wiwat�w zgromadzonego wzd�u� barier t�umu. Wstrz��ni�ta Katarzyna czu�a, �e m�odzieniec s�abnie, jakby to jego krew sp�ywa�a na ziemi�. Zatacza� si� jak pijany. Giermek i Xaintrailles przybiegli w sam� por�, aby chwyci� go pod r�ce w momencie, kiedy straci� przytomno�� i mia� run�� na ziemi�.
- Francuska lilia zwyci�y�a - powiedzia� powa�nie Saint-Remy. - Mo�e to dobra wr�ba.
Katarzyna popatrzy�a na niego, ale tym razem wyraz jego twarzy by� trudny do rozszyfrowania. Nie mo�na by�o odgadn��, czy szlachcic jest zadowolony, czy te� nie z takiego obrotu sprawy. By� mo�e nie mia� odwagi okaza� rado�ci, kiedy twarz Filipa, po kt�rej p�yn�y �zy w�ciek�o�ci, skurczy�a z�o��.
Wzruszy�a ramionami z pogard�, podnios�a si�, przygarn�a sukni� i skierowa�a si� ku wyj�ciu z trybuny. Ermengarda j� zatrzyma�a.
- Dok�d idziesz?
- Przecie� wiesz, pani! I wiesz tak�e, �e tym razem nie zdo�asz mnie powstrzyma�. Nikt nie ma takiej w�adzy, nawet ksi���!
- Kto ci powiedzia�, �e chc� ci� powstrzyma�? - powiedzia�a ksi�na, wzruszaj�c ramionami. - Le�, �liczny motylu, le� poparzy� sobie skrzyd�a.
Kiedy wr�cisz, zobacz�, co da si� zrobi�, aby ugasi� po�ar.
Ale Katarzyna by�a ju� daleko.
Katarzyna mia�a troch� trudno�ci z utorowaniem sobie drogi w�r�d podnieconego t�umu, p�yn�cego ze wszystkich stron, kt�rego nawet stra�e nie mog�y zahamowa�. Ale wszyscy ust�powali z drogi pi�knej, wspaniale ubranej damie. Nie zdaj�c sobie z tego sprawy, u�miecha�a si� w kierunku wielkiego, b��kitnego namiotu, kt�ry ponad g�owami zdawa� si� j� przyci�ga�. Kiedy znalaz�a si� w pobli�u wej�cia, szkocki stra�nik zawaha� si� przez sekund�, lecz na widok klejnot�w i stroju �wiadcz�cych o pozycji
Le�a� wyci�gni�ty na niskim �o�u, a przy nim krz�ta� si� giermek.
Katarzyna widzia�a tylko jego czarne w�osy i g�ow� wspart� na poduszce.
Fragmenty zbroi, kt�r� zdejmowano mu w po�piechu, le�a�y na ziemi, z wyj�tkiem he�mu z kwiatem lilii i zakrwawionych r�kawic rzuconych na skrzyni. Po raz pierwszy znajdowa�a si� w namiocie rycerskimi jego rozmiary zdziwi�y j�. Wn�trze namiotu tworzy�o rozleg�e, o�miok�tne pomieszczenie, ca�kowicie obwieszone dywanami i jedwabnymi zas�onami.
By�o du�o mebli, skrzy�, foteli, kufr�w, na kt�rych sta�y puchary i naczynia, wsz�dzie le�a�a bro� i panowa� olbrzymi nie�ad. Tu� obok �o�a giermek otworzy� wielk� skrzyni� z lekami. Wydobywa� si� z niej jednocze�nie ostry i md�y zapach balsamu. Katarzyna rozpozna�a natychmiast t� wo�, znan� z jej ober�y Karol Wielki, gdy Abu-al-Khayr leczy� Arnolda.
Z pocz�tku nikt nie zauwa�y� go�cia. Giermek odwr�cony by� ty�em, a Arnold ukryty za jego plecami. W k�cie namiotu Jan de Xaintrailles przygotowywa� si� do walki z panem de Rebecque'em, wk�adaj�c zbroj� przy pomocy osobistego giermka i nuc�c pie�� mi�osn�, kt�rej s�owa odcisn�y si� w pami�ci dziewczyny:
Rudow�osy rycerz odwr�ci� si�, aby co� odpowiedzie�. Czyni�c to, ujrza� Katarzyn� i s�owa piosenki zamieni�y si� w jego ustach w gwizd zachwytu. Odepchn�� giermka kuksa�cem i zbli�y� si� z szerokim u�miechem.
- Pi�kna pani - powiedzia�, k�aniaj�c si� uprzejmie, na ile pozwala� na to stalowy pancerz. - Wizyta tak czaruj�cej osoby tu� przed walk� jest dla rycerza, godnego tego miana, najwi�ksz� pociech�. Nie s�dzi�em, i� moje zas�ugi s� ju� tak znane, �e najpi�kniejsza kobieta odwiedza mnie jeszcze przed zako�czeniem walki. Czy uczynisz mi �ask� i powiesz, kim jeste�?
Katarzyna u�miechn�a si� do niego mile i wyprowadzi�a go z b��du.
- Wybacz mi, panie, nie przychodz� do ciebie, lecz do niego - powiedzia�a, wskazuj�c na Arnolda, kt�ry na d�wi�k jej g�osu wyrwa� si� z r�k giermka i siadaj�c, spogl�da� na ni� ze zdziwieniem i gniewem.
- To znowu ty, pani! - wykrzykn�� niezbyt uprzejmie. - Czy uwa�asz za sw�j obowi�zek przybiega� do mego wezg�owia za ka�dym razem, kiedy dostaj� szturcha�ca? W takim razie b�dziesz mia�a, moja droga, du�o do roboty...
G�os by� twardy, ton ironiczny, ale Katarzyna obieca�a sobie, �e nie wpadnie w z�o��. U�miechn�a si� do niego z bezwiedn� czu�o�ci�.
- Widzia�am, jak straci�e� przytomno��, panie. Obawia�am si�, �e twoja rana na g�owie mo�e si� otworzy�. Straci�e� przedtem du�o krwi.
- Prosi�em ci� ju�, pani, aby� nie troszczy�a si� o mnie - powiedzia�. - O ile wiem, masz m�a, a je�li chcesz okazywa� komu� lito��, daruj j� raczej swemu kochankowi. Ksi��� Filip bardzo jej teraz potrzebuje!
Xaintrailles, kt�rego �ywe, br�zowe oczy spoczywa�y na przemian to na jednym, to na drugim z rozm�wc�w, w��czy� si� do konwersacji.
- Ten nied�wied� owerniacki nie jest godny twojej troski, pani.
Powinna� przela� j� na kogo�, kto jest tego wart o wiele bardziej. Na honor, mam ochot� pozwoli� Rebecque'owi, aby nabi� mi par� guz�w, je�libym m�g� mie� nadziej�, �e te delikatne r�czki b�d� mnie piel�gnowa�.
Arnold odepchn�� giermka jednym ruchem r�ki. Od do�u do pasa mia� jeszcze na sobie cz�ci zbroi, od g�ry ubrany by� w koszul� z bia�ego lnu.
Szeroko rozwarta na piersi pozwala�a dojrze� opatrunek.
- Nic mi nie jest, to tylko zadra�ni�cie - powiedzia�, wstaj�c z wysi�kiem. - Id� bi� si�, Janie, Rebecque czeka na ciebie. Pami�taj, je�li ja jestem owerniackim nied�wiedziem, to ty te� nim jeste�...
Xaintrailles zgi�� ze dwa, trzy razy kolana, aby sprawdzi�, czy z��cza pancerza s� dobrze nasmarowane, na�o�y� na zbroj� jedwabn� tunik�, wzi�� z r�k pazia he�m zwie�czony wie�� i przystrojony kolorowymi lambrekinami.
- Id�, zabij� Rebecque'a i wracam - powiedzia� weso�o. - Na mi�o�� bosk�, nie bierz sobie pani do serca wstr�tnego charakteru tego ch�opaka i nie odchod� z namiotu przed moim powrotem, abym m�g� jeszcze cieszy� si� twoim widokiem. Niekt�rzy ludzie maj� wi�cej szcz�cia, ni� na to zas�uguj�.
K�aniaj�c si� znowu, wyszed� i rozpocz�� piosenk� w miejscu, gdzie wcze�niej przerwa�:
Arnold i Katarzyna pozostali sami, gdy� obaj giermkowie i pa� poszli ogl�da� walk�. Stali twarz� w twarz, rozdzieleni skrzyneczk� z balsamem postawion� na ziemi, lecz mo�e r�wnie� niewidzialnym antagonizmem, kt�ry wyr�s� mi�dzy nimi i rzuci� do wrogich oboz�w. Katarzyna nie wie- dzia�a, co powiedzie�. Tak d�ugo czeka�a na t� chwil�, tak bardzo chcia�a znale�� si� z nim sam na sam, �e kiedy marzenie spe�ni�o si� - by�a bez si�,
- Masz fio�kowe oczy, pani - powiedzia� �agodnie, jak gdyby do siebie.
- Najpi�kniejsze oczy, jakie kiedykolwiek widzia�em, i najwi�ksze. Jan ma racj�, jeste� cudownie pi�kna, budzisz po��danie... jeste� godna ksi�cia! - doda� z gorycz�. Jego twarz zmieni�a si� gwa�townie, wzrok sta� si� twardy. - Teraz powiedz mi, pani, po co tutaj przysz�a�...a potem odejd�! S�dzi�em, �e zrozumia�a�, i� nie mamy sobie nic do powiedzenia.
Katarzynie powr�ci�y mowa i odwaga. Jego u�miech, s�owa, kt�re wypowiedzia�, wystarcza�y, aby wyruszy� na podb�j niemo�liwego. Nie ba�a si� ju� ani jego, ani innych. Istnia�o mi�dzy nimi co� niewidzialnego, czego by� mo�e m�odzieniec nie odbiera�, ale co ona czu�a ca�� swoj� istot�.
Cokolwiek by Arnold m�wi� i robi�, nie m�g� przeszkodzi� temu, �e nale�a�a do niego na zawsze i ca�kowicie, jakby uczyni� j� swoj� w ober�y na rozstaju dr�g. �agodnie, bez przestrachu ani wahania, powiedzia�a: - Przysz�am powiedzie�, �e ci� kocham.
Wym�wiwszy te s�owa, poczu�a si� wolna. Jakie� to by�o �atwe i proste! Arnold nie zaprotestowa�, nie obrzuci� jej obelgami, czego si� spodziewa�a. Cofn�� si� tylko o krok, podnosz�c d�o� do oczu, jak gdyby porazi� go zbyt silny blask, i po d�u�szej chwili wyszepta� g�ucho: - Nie wolno! To stracona mi�o��! Ja r�wnie� m�g�bym pokocha� ci�, pani, bo jeste� pi�kna i pragn� ci�. Ale jest mi�dzy nami zbyt wielka przepa��. Nic jej wype�ni� nie zdo�a i nie umia�bym jej przekroczy� bez odrazy, nawet gdybym przez chwil� pozwoli� gor�cej krwi zapanowa� nad m� wol�. Odejd�...
Zamiast us�ucha�, Katarzyna zbli�y�a si�, spowijaj�c go zapachem perfum, zdecydowanym i cudownym, kt�re Sara tak umiej�tnie przygotowywa�a. S�odki zapach p�yn�cy z jej ubioru zwyci�y� zapach krwi i balsamu, wype�niaj�cy olbrzymi namiot. Zrobi�a w jego stron� jeszcze jeden krok, pewna siebie i swej mocy. Jak m�g�by od niej uciec, skoro widzia�a jego dr��ce r�ce i wzrok, unikaj�cy jej spojrzenia?
- Kocham ci� - powt�rzy�a g�osem niskim i nami�tnym. - Zawsze ci� kocha�am, od chwili kiedy ci� zobaczy�am. Przypomnij sobie... ten �wit, kiedy po przebudzeniu znalaz�e� mnie obok siebie. Nic innego nie zaprz�ta�o twego umys�u... pr�cz tego, �e ci si� podobam. A ja przyjmowa�am twoje pieszczoty i by�am bliska ca�kowitego oddania, bez wstydu i �alu! W g��bi duszy bowiem jestem twoja. Odwracasz g�ow�? Czemu na mnie nie patrzysz? Czy boisz si� mnie, Arnoldzie?
Po raz pierwszy nazwa�a go po imieniu, ale nie zaprotestowa�. Spojrza� jej g��boko w oczy.
- Ba� si�? Nie. Nie boj� si� ciebie, pani, ani twoich czar�w. Mo�e boj� si� siebie... nie wiem! Czemu przychodzisz m�wi� mi o mi�o�ci? S�dzisz, �e dam si� nabra� na twoje s�owa? Przychodz� ci z tak� �atwo�ci�, moja �liczna, �e musia�bym by� szalony, aby w nie uwierzy�.
W miar� jak m�wi�, o�ywi� si�, podsycaj�c z�o��, b�d�c� najlepsz� form� obrony.
- Nie wierzysz w moj� mi�o��? - powiedzia�a z przygn�bieniem Katarzyna. - Ale... dlaczego?
- Dlatego, �e cz�sto powtarzane s�owa nie maj� �adnej warto�ci! Ot i wszystko! Chcesz, policzymy wsp�lnie. S�dz�, �e m�wi�a� je swemu powabnemu ma��onkowi... i ksi�ciu Filipowi, poniewa� jest twoim kochankiem? Komu jeszcze? Och! Mo�e temu m�odemu i czaruj�cemu oficerowi, kt�ry ugania� si� za tob� w drodze do Flandrii? To ju� trzech, dodaj do tego jeszcze tych, o kt�rych nie wiem.
Pomimo danej sobie obietnicy, �e nie b�dzie si� gniewa�, Katarzyna nie wytrzyma�a. Jego szyderczy ton by� nie do przyj�cia, gdy ona przybywa�a do niego ze s�owami mi�o�ci. Zaczerwieni�a si� gwa�townie, tupn�a nog�.
- Przesta� m�wi�, panie, o sprawach, kt�rych nie znasz. Powiedzia�am, �e ci� kocham, i powtarzam to. Jestem dziewic� pomimo �lubu, bo m�� nawet mnie nie tkn��!
- Ani ksi���? - zapyta� Arnold wynio�le.
- Ani ksi���! Ubiega si� o mnie, ale nie nale�� do niego ani do nikogo pr�cz ciebie... je�li tego chcesz!
- Jak mo�esz udowodni�, �e m�wisz prawd�?
Gniew Katarzyny znikn�� tak szybko, jak si� pojawi�.
U�miechn�a si� promiennie do m�odzie�ca.
- Och... m�j s�odki panie, wydaje mi si�, �e �atwo mo�na to udowodni�!
Nie powiedzia�a nic wi�cej. Zrobi� krok w jej kierunku, przyci�gany t� twarz�, ja�niej�c� �agodnie w b��kitnym cieniu namiotu. Na skurczonym obliczu rycerza Katarzyna wyczyta�a nieprzeparte, takie jak w dniu poznania, po��danie. Intuicyjnie przeczuwa�a, �e w tej chwili zapomni o wszystkim opr�cz cudownych kobiecych kszta�t�w, kt�re mia� przed sob�. Wiedzia�a, �e zwyci�y�a. Patrz�c mu w oczy, przekroczy�a skrzynk� z balsamem, opar�a si� o pier� Arnolda; stoj�c na czubkach palc�w, zarzuci�a mu r�ce na szyj� i poda�a usta. Zesztywnia�. Poczu�a, �e jego mi�nie napinaj� si�, jakby cia�o usi�owa�o j� instynktownie odepchn��. �miechu warta obrona! Czar wiotkiego przytulonego cia�a podzia�a� na m�odzie�ca jak czarodziejski nap�j. Straci� panowanie nad sob� w tej samej chwili, kiedy Katarzyna pozwoli�a nie�� si� nami�tno�ci i burzy zmys��w. Wszystko znikn�o!
B��kitne �ciany namiotu, godzina, miejsce, nawet ha�as dobiegaj�cy z pola walki, gdzie tysi�c gardzieli krzycza�o z zapa�em.
Arnold przycisn�� Katarzyn� do piersi z dzik� brutalno�ci�.
Przepe�niony od wielu miesi�cy g��bokim pragnieniem, kt�rego nie uda�o mu si� zaspokoi�, zaw�adn�� �wie�ymi, r�owymi ustami i pokry� je pe�nymi pasji poca�unkami. Przyciska� j� tak mocno, �e Katarzyna, przepe�niona szcz�ciem, czu�a przy swojej piersi szalone bicie jego serca. Dwa oddechy tworzy�y teraz jeden i m�odej kobiecie wydawa�o si�, �e umrze pod tymi wymagaj�cymi ustami, wysysaj�cymi z niej �ycie. Zagubieni w mi�osnym uniesieniu chwiali si� na niepewnych nogach, spleceni w u�cisku, jak dwa samotne krzewy wstrz�sane wichrami po�rodku wrzosowiska.
Nie us�yszeli powrotu Xaintrailles'a, czerwonego i dysz�cego jak kowal, z rozci�t� warg�. Rycerz zatrzyma� si� przy wej�ciu, z he�mem pod pach�. Szeroki u�miech pojawi� si� na jego twarzy. Nie spiesz�c si� i nie spuszczaj�c wzroku z obejmuj�cej si� pary, nala� sobie pe�n� szklanic� wina i wypi� za jednym zamachem. Nast�pnie, nakazawszy giermkom, aby pozostali na zewn�trz, zacz��, nie spiesz�c si�, zdejmowa� cz�ci zbroi. By� przy prawym naramienniku, gdy Arnold uni�s� lekko g�ow�, spostrzeg� go...
i pu�ci� Katarzyn� tak gwa�townie, �e musia�a z�apa� go za rami�, aby nie upa��.
- Nie mog�e� powiedzie�, �e jeste� tutaj?
- Nie chcia�em wam przeszkadza� - powiedzia� Xaintrailles. - Nie zwracajcie na mnie uwagi. �ci�gam to i wychodz�.
M�wi�c to, zdejmowa� nadal zbroj�; by� ju� przy nagolennikach, podczas gdy jego przyjaciel nie zd��y� jeszcze zdj�� swoich. Katarzyna, przytulona do piersi Arnolda, patrzy�a na niego z u�miechem. Nie czu�a wstydu i za�enowania, �e zosta�a zaskoczona w ramionach ukochanego m�czyzny. Arnold nale�a� do niej, ona nale�a�a do Arnolda; nawet wej�cie Garina nie zmieni�oby tego! M�odzieniec obejmowa� j� ramieniem, jakby ba� si�, �e mu umknie, lecz nadal obserwowa� rozbieraj�cego si� de Xaintrailles'a.
- A co z Rebecque'em? - zapyta�. - Co z nim zrobi�e�?
- B�dzie mia� k�opot z siadaniem przez jaki� miesi�c, a na g�owie nabi�em mu olbrzymiego guza, ale jest ca�y.
- Zostawi�e� go przy �yciu?
- Dalib�g! Na nic lepszego nie zas�ugiwa� ten ��todzi�b. Gdyby� go widzia�: trzyma� top�r jak ko�cieln� �wiec�. Na Boga, wzruszy�em si�...
Xaintrailles zako�czy� �ci�ganie pancerza. W koszuli i pludrach dokonywa� pospiesznej toalety za pomoc� perfum, kt�rych obfit� strug� wyla� na swe rude w�osy. Nast�pnie wyj�� ze skrzyni kr�tki kaftan z zielonego aksamitu haftowanego srebrem i w�o�y� d�ugie ci�my z tego samego materia�u. Uczyniwszy to, z�o�y� przed Katarzyn� niski i ce- remonialny uk�on.
- Padam do n�g, pi�kna pani! Odchodz�, aby op�akiwa� m� z�� gwiazd�... i tw�j, pani, brak gustu. Chcia�bym te� odnowi� znajomo�� z dobrym winem z Beaune. Ci przekl�ci Burgundczycy maj� przynajmniej dobre wino!
Wspania�y i majestatyczny wyszed�, wzdychaj�c z g��bi duszy. Arnold zacz�� si� �mia�, a Katarzyna wraz z nim. Ogromne szcz�cie, jakie odczuwa�a w tej chwili, powodowa�o, �e ka�da istota lub rzecz z otoczenia ukochanego by�a jej droga. Podoba� si� jej rudow�osy Xaintrailles. Nawet poczu�a do niego pewn� sympati�.
Arnold zaj�� si� ni� znowu. �agodnie posadzi� j� na polowym �o�u i uj�� czaruj�c�, wzruszon� twarz w obie d�onie, aby lepiej si� jej przyjrze�.
Pochyli� si� nad ni�.
- Jak odgad�a�, �e ci� przywo�ywa�em - szepn�� - �e rozpaczliwie ci� potrzebowa�em? Wtedy, kiedy �mier� by�a blisko mnie, mia�em ochot� skoczy� na trybun� i skra�� ci poca�unek, aby przynajmniej opu�ci� ten �wiat, zaznawszy smaku twoich ust.
Obsypa� znowu jej twarz szybkimi, czu�ymi poca�unkami; Katarzyna patrzy�a na niego z uwielbieniem.
- Wi�c nie zapomnia�e� mnie? - zapyta�a.
- Zapomnie� o tobie! O nie! Przeklina�em ci�, nienawidzi�em, ale zapomnie� o tobie? Jaki� m�czyzna, kt�ry cho� przez chwil� trzyma� w ramionach uosobienie pi�kna, m�g�by o nim zapomnie�? Nie wiesz, ile razy �ni�em o tobie, ilekro� przytula�em ci� do siebie, pie�ci�em, kocha�em. Ale - doda� z westchnieniem - to zawsze by� tylko sen, po kt�rym nast�powa�o przebudzenie.
- Teraz to nie b�dzie sen - wykrzykn�a Katarzyna nami�tnie - poniewa� jestem prawdziwa i wiesz, �e nale�� do ciebie...
Nie odpowiedzia�, u�miechn�� si� do niej, a dziewczyna nie wytrzyma�a i uca�owa�a u�miechni�te usta. Nikt nie u�miecha� si� tak jak on, m�odzie�czo i ciep�o. Jego wspania�e z�by rozja�nia�y opalon� sk�r� twarzy.
Nagle Arnold wsta�.
- Pozw�l mi to zrobi� - szepn��.
Zr�cznym ruchem wyci�gn�� jedn� ze szpilek, kt�re przytrzymywa�y nakrycie g�owy Katarzyny, zdj�� delikatn� konstrukcj� z jedwabiu i koronek i po�o�y� obok swego he�mu. Potem oswobodzi� w�osy dziewczyny, kt�re sp�yn�y na jej ramiona wspania��, z�ocist� law�.
- C� za cudo! - zachwyca� si� z d�o�mi zatopionymi w strumieniu �ywego z�ota. - �adna kobieta nie mo�e pochwali� si� podobn� ozdob�!
Zbli�y� si�, zamykaj�c j� znowu w ramionach, szukaj�c jej warg, szyi, piersi. Ci�ki, wspania�y naszyjnik z purpurowych ametyst�w przeszkadza� mu. Zdj�� go i rzuci� na ziemi� jak bezwarto�ciow� rzecz, nast�pnie zaj�� si� z�oconym pasem sukni.
Nagle u wej�cia stan�� ponownie de Xaintrailles. Ju� si� nie u�miecha�.
- To znowu ty? - wykrzykn�� Arnold w�ciek�y, �e mu przeszkadza. - Czeg� w ko�cu chcesz?
- Wybaczcie, ale wydaje mi si�, �e wybrali�cie z�y moment na mi�osne igraszki. Co� jest nie w porz�dku, Arnoldzie.
- Co?
- Szkoci znikn�li. Nie ma ju� nikogo z naszych wok� namiotu, podobnie zreszt� jak na polu walki!
Arnold poderwa� si� jednym skokiem, chocia� Katarzyna pr�bowa�a go zatrzyma� przy sobie. Wyczuwa�a, �e dzieje si� co� niedobrego. Jej mi�o�� by�a zagro�ona, czu�a to wyra�nie jak fizyczny b�l.
- Je�li to �art... - zacz�� m�wi� m�odzieniec.
- Czy wygl�dam na �artownisia?
By�a to prawda. Xaintrailles by� blady, a na jego twarzy malowa� si� niepok�j. Arnold, chc�c pozby� si� go jak najszybciej, wzruszy� ramionami.
- Pij� pewnie z lud�mi Burgundczyka. Nie s�dzisz chyba, �e odjechali bez nas?
- Nic sobie nie wyobra�am, stwierdzam tylko fakt. Naszych ludzi te� ju� tutaj nie ma...Arnold skierowa� si� z �alem ku wyj�ciu, ale zanim do niego dotar�, zas�ona podnios�a si� i w progu stan�� cz�owiek z zarozumia�� min�. Katarzyna spostrzeg�a, �e za jego plecami po�yskuj� or� i pancerze grupy �o�nierzy. Nowo przyby�y, w wieku oko�o trzydziestu lat, nosi� wspania�� zbroj� ze z�oconej stali damasce�skiej oraz tunik� z czerwonego brokatu, ale nie spodoba� si� Katarzynie. Przypomnia�a sobie, �e ju� go widzia�a w otoczeniu ksi�cia, ale nie zwraca�a na niego najmniejszej uwagi.
Odstr�cza�y jego w�skie wargi, zaci�ni�te nad energicznym podbr�dkiem, pozbawione u�miechu. Gdy pojawia� si� na nich u�miech, to zawsze triumfalny i okrutny. Jego wy�upiaste oczy by�y ch�odne i bez wyrazu.
Wszyscy w Burgundii wiedzieli, jak bezlitosnym panem by� Jan de Luxemburg, dow�dca armii burgundzkiej. Patrzy� na obu rycerzy z min� kota, kt�ry przygotowuje si� do schrupania myszy. Chocia� wyraz jego twarzy by� niepokoj�cy, nie wydawa�o si�, aby to wzruszy�o Arnolda i Xaintrailles'a. Ten ostatni zwr�ci� si� szyderczo do Burgundczyka: - Pan de Luxemburg? Czemu zawdzi�czamy ten zaszczyt?
De Luxemburg porzuci� niedba�� poz� i podszed� par� krok�w w asy�cie swoich ludzi. Jeden za drugim przekraczali pr�g i ustawiali si� w namiocie, gro�nie potrz�saj�c or�em, otaczaj�c obu m�czyzn i m�od� kobiet�, na kt�rej spocz�o spojrzenie przyw�dcy.
- Wydaje mi si�, panowie, �e jeste�cie nieco sp�nieni - powiedzia� z mocnym p�nocnym akcentem. - Pan de Buchan i jego ludzie galopuj� ju� od d�u�szego czasu drog� do Guise.
- To k�amstwo! - rzuci� Arnold z moc�. - Konetabl nie pozostawi�by nas w ten spos�b...
Luksemburczyk zacz�� si� �mia� i �miech ten zmrozi� krew w �y�ach Katarzyny.
- Prawd� powiedziawszy... s�dzi, �e pod��a waszym �ladem, gdy� powiedzieli�my mu, �e pojechali�cie przodem,aby dogoni� pewn� dam�. Co si� za� tyczy tych, kt�rzy pilnowali namiotu, poradzili�my sobie z nimi bez k�opotu.
- Co to znaczy? - zapyta� Arnold wynio�le.
- Jeste�cie moimi wi�niami i naucz� was szacunku nale�nego ksi�ciu.
By�oby zbyt �atwe obrzuca� ludzi zniewagami w ich domu, a nast�pnie odjecha� sobie spokojnie.
Oszala�y z w�ciek�o�ci Arnold skoczy� do swego miecza, gro��c Burgundczykowi, ale czterech ludzi rzuci�o si� na niego i szybko obezw�adni�o, podczas gdy czterech innych skoczy�o na Xaintrailles'a, kt�ry pozwoli� im na to ze wspania�� oboj�tno�ci�.
- To w ten spos�b - wykrztusi� Arnold - przestrzegacie praw rycerskich i praw go�cinno�ci. Tyle tylko warte jest s�owo i ochrona waszego pana.
- Zostaw - powiedzia� Xaintrailles z pogard�. - Jego pan niczym jaka baba sp�dza czas na op�akiwaniu niedoli rycerzy. Uwa�a, �e jest ich najwi�ksz� podpor�, ale wydaje swoj� siostr� za Anglika. Jest Burgundczykiem, to m�wi samo za siebie! Post�pili�my jak g�upcy, ufaj�c takim ludziom.
Jan de Luxemburg zblad� i ju� podni�s� r�k�, by uderzy� Xaintrailles'a, ale Katarzyna go zas�oni�a.
- Panie - wykrzykn�a - czy wiesz, co czynisz?
- Wiem, pani, i dziwi� si�, �e jeszcze jeste� z tymi lud�mi, ty, kt�r� nasz ksi��� zaszczyca sw� mi�o�ci�. Nie musisz jednak obawia� si�, nic mu nie powiem o twej obecno�ci w tym miejscu. Nie nale�y go martwi�. Co wi�cej, musz� ci podzi�kowa� za zatrzymanie obu pan�w...
Rozw�cieczony Arnold przerwa� mu w p� s�owa.
- A wi�c o to chodzi�o? Dlatego przysz�a� tutaj z wilgotnymi oczyma i s�owami mi�o�ci, pod�a dziewko! Na honor, niemal ci uwierzy�em! O ma�o nie zapomnia�em o moim zamordowanym bracie, o zem�cie i nienawi�ci, jakie poprzysi�g�em... i wszystko to z twojego powodu...
- To nieprawda. Przysi�gam ci, �e to nieprawda! - wykrzykn�a zrozpaczona Katarzyna, skoczywszy ku m�odzie�cowi, kt�rego �ucznicy trzymali pod r�ce. - Zaklinam ci�, nie wierz w to, nie jestem kochank� Filipa, nie wiedzia�am, �e szykuj� na ciebie pu�apk�. Nie wierzysz mi? Kocham ci�, Arnoldzie!
Chcia�a otoczy� ramionami szyj� m�odzie�ca, ale odsun�� si� od niej, podnosz�c wy�ej g�ow�, aby nie mog�a dosi�gn�� jego twarzy. Wzrok rycerza, ponad g�ow� dziewczyny, spocz�� na Janie de Luxemburgu.
- Panie dow�dco - powiedzia� ch�odno - je�li drzemie w tobie chocia� cie� szacunku, do jakiego jeste� zobowi�zany wobec r�wnych sobie rycerzy, wyprowad� nas st�d jak najszybciej lub zabierz t� zabawk� waszego ksi�cia, kt�rej w�a�ciwe miejsce jest w burdelu. Prosz�, usu�cie j� sprzed moich oczu, bo sam nie mog� tego zrobi�.
- Bardzo dobrze! - odpowiedzia� Luksemburczyk. - Zabierzcie st�d t� kobiet� i zaprowad�cie wi�ni�w do zamku...
Dwaj �ucznicy zbli�yli si� do Katarzyny, kt�ra usi�owa�a jeszcze uczepi� si� Arnolda, oderwali j� od m�odzie�ca i rzucili brutalnie na �o�e.
- Rzeczywi�cie - powiedzia� burgundzki dow�dca. - Ten biedny Garin de Brazey nie zas�uguje na los, jaki zgotowa� mu ksi���: musia� po�lubi� na rozkaz kobiet� z nizin i jeszcze raz po raz zostaje rogaczem, to zbyt wiele jak na jednego cz�owieka!
Katarzyna oszala�a z rozpaczy, wstrz�sana konwulsyjnym szlochem, zobaczy�a, jak stra�e wyprowadzaj� Arnolda. Z kamienn� twarz�, nie patrz�c na ni�, przekroczy� pr�g. Xaintrailles szed� w �lad za nim, nie trac�c dobrego nastroju. Znowu pod�piewywa� swoj� poprzedni� piosenk�:
Podnios�a si� z trudem i podesz�a do zwierciad�a zawieszonego na jedwabnej �cianie nad cynow� miedniczk�. Dojrza�a w nim przygn�biaj�cy widok: czerwon�, nabrzmia�� twarz i zapuchni�te powieki. Stwierdzi�a, �e jest brzydka i trudna do rozpoznania. Mia�a zreszt� racj�. �zy rzadko dodaj� kobiecie uroku. Zdecydowanym ruchem nape�ni�a miedniczk� wod� o zapachu kwiatu pomara�czy, zanurzy�a w niej na d�u�sz� chwil� twarz, podnosz�c g�ow� tylko od czasu do czasu, aby z�apa� oddech. �wie�a woda przynios�a jej ulg�. Woda pomara�czowa mia�a wiele cennych w�a�ciwo�ci.
M�zg zacz�� pracowa� lepiej i b�l przeobra�a� si� powoli w wol� walki.
Kiedy podnios�a twarz ociekaj�c� wod� i wyciera�a j� w jedwabny r�cznik pozostawiony przez Xaintrailles'a, postanowi�a, �e b�dzie walczy�.
Najlepszym sposobem udowodnienia Arnoldowi, �e nie bra�a udzia�u w zasadzce zastawionej przez Luksemburczyka, by�o jak najszybsze wyci�gni�cie go z wi�zienia. Mog�a to zrobi� tylko jedna osoba: ksi��� Filip.
Chc�c doprowadzi� twarz do normalnego stanu, Katarzyna wyci�gn�a si� przez chwil� na ��ku z mokrym r�cznikiem na oczach. Nast�pnie uczesa�a si�, zaplot�a starannie warkocze i poprawi�a nakrycie g�owy.
Rozgl�daj�c si� wok� siebie, zacz�a szuka� ametystowego naszyjnika, kt�ry Arnold odrzuci� gdzie� z pogard�. Zobaczy�a, �e le�y przy fotelu, podnios�a go i za�o�y�a na szyj�. By� ci�ki i zimny, ci��y� jej tak samo jak niewola, na kt�r� skaza� j� Filip Burgundzki, czyni�c z niej �on� Garina de Brazeya, aby doprowadzi� j� do swego �o�a.
Tym razem w lustrze pojawi� si� obraz czaruj�cej, m�odej kobiety, pe�nej wytwornej elegancji, lecz o twarzy przepe�nionej rozpacz�. Zmusi�a si� do u�miechu, o ma�o co nie zacz�a znowu p�aka� i odwr�ci�a g�ow� od lustra. Ju� mia�a wychodzi�, gdy spostrzeg�a he�m Arnolda pozostawiony na stole. Nasun�a si� jej my�l, �e m�odzieniec cierpia�by, gdyby kr�lewski herb znalaz� si� w nieprzyjacielskich r�kach. Nie mog�a pozwoli�, by Jan de Luxemburg dotyka� z szyderczym u�miechem kr�lewskich barw, w kt�rych Arnold tak chlubnie zwyci�y�. Zacz�a szuka� wok� siebie czego�, w co mog�aby owin�� he�m. Zobaczy�a czarn� chor�giew ze srebrnym krogulcem, nale��c� do rodziny de Montsalvy, zerwa�a j� z drzewca, owin�a he�m i sta-nowczym ruchem w�o�y�a go pod pach�; wysz�a z namiotu z zamiarem udania si� do Arras.
Ku swemu wielkiemu zaskoczeniu, gdy przechodzi�a obok trybun, kieruj�c si� do wyj�cia, zobaczy�a Jana de Saint-Remy'ego. Spacerowa� tam i z powrotem, z r�kami splecionymi na plecach; najwyra�niej czeka� na kogo�.
Zobaczywszy j�, zbli�y� si� po�piesznie.
- Zastanawia�em si�, czy wyjdziesz pani kiedykolwiek z tego przekl�tego namiotu. Spostrzeg�em, �e co� si� tam wydarzy�o, i zastanawia�em si�, co si� z pani� dzieje - powiedzia� z niezwyczajnym u niego gadulstwem.
- Czy na mnie czekasz, panie?
- A na kog� innego, pi�kna damo? Cz�owiek o dobrych manierach nie pozostawia kobiety, kiedy ta odwiedza nieprzyjaciela. Nie o�mieli�em si� podej��, widz�c, jak eskorta wyprowadza z namiotu naszych dzielnych przeciwnik�w.
- Pom�wmy o tym! - wykrzykn�a Katarzyna, zadowolona, �e mo�e na kim� wy�adowa� z�o��. - Ten tw�j ksi���, to �adny numer...
- Tw�j ksi���, moja droga! - przerwa� oburzony Saint-Remy.
- Zabraniam ci, panie, m�wi� w ten spos�b. Nie b�d� s�u�y�a w�adcy post�puj�cemu niehonorowo, wrzucaj�cemu do lochu rycerzy, kt�rym wcze�niej obieca� ochron�, dlatego tylko, �e okazali si� lepsi. To jest niegodziwe! Nie wiem nawet, jak to nazwa�.
Saint-Remy obdarzy� j� pob�a�liwym u�miechem, jakim niania obdarza kapry�ne dziecko, kt�re tupie i krzyczy.
- Ca�kiem si� z tym zgadzam. To niegodziwe! Ale czy jeste� pewna, pi�kna damo, �e Jego Wysoko�� macza� palce w uwi�zieniu kr�lewskich rycerzy?
- Co chcesz, panie, przez to powiedzie�?
Jan de Saint-Remy wzruszy� ramionami i poprawi� na g�owie swoj� dziwaczn� czapeczk�.
- �e pan Jan de Luxemburg m�g� to zrobi� na w�asn� r�k�. To do niego podobne. Czy p�jdziesz ze mn�, pani?
- Dok�d?
- Ale�... do Jego Wysoko�ci, naturalnie! Przecie� chyba taki mia�a� zamiar? Nieopodal czeka na nas lektyka. B�dzie ci wygodniej dosta� si� do pa�acu. Ma�e, �liczne n�ki nie powinny si� trudzi�, tym bardziej �e d�wigasz he�m. Daj, ponios� ten ci�ar.
Po chwili zdziwienia Katarzyna wybuchn�a �miechem. Saint-Remy okaza� si� zaskakuj�cym m�czyzn�! Pod u�pion� i zarozumia�� pow�ok� kry� si� umys� szczeg�lnie �ywy. By� w tej chwili cennym sojusznikiem. Z czaruj�cym u�miechem wyci�gn�a do niego r�k�.
- Bardzo dobrze odgad�e� moje ch�ci, panie de Saint-Remy.
Chcia�abym, �eby�my zostali przyjaci�mi.
M�ody cz�owiek zdj�� czapeczk� i zami�t� ziemi� d�ugim pi�rem, zginaj�c si� wp� przed dziewczyn�.
- Ju� jestem twoim niewolnikiem, pani... i z wielk� rado�ci� przyjmuj� t� propozycj�. Prosz� poda� mi d�o� i chod�my do lektyki.
Poda� rami� Katarzynie, pod drugie wsun�� he�m Arnolda i poszli w kierunku lektyki, kt�ra oczekiwa�a troch� dalej.
Zapada� ju� zmrok, kiedy lektyka wioz�ca Katarzyn� przyby�a przed pa�ac miejski, gdzie ksi��� Filip mia� swoje apartamenty. Wcze�niej pojecha�a do siebie, aby przebra� si� w prost�, czarn� sukni� z aksamitu,
Katarzyna nie chcia�a czeka� na jej powr�t. W lektyce niecierpliwi� si� Jan de Saint-Remy.
Gdy m�oda kobieta i jej towarzysz zjawili si� przed stra�nikami pilnuj�cymi wej�cia do pa�acu, �ucznik stoj�cy na warcie nie chcia� ich przepu�ci�. Ale Saint-Remy tonem nieznosz�cym sprzeciwu rozkaza� mu p�j�� po dow�dc� stra�y. Pos�ano �o�nierza, aby go odszuka�. W tym czasie Saint-Remy poda� Katarzynie he�m.
- We� go, pani, gdy� przeka�� ci� dow�dcy i p�jdziesz dalej sama. W tej sprawie nie mog� zrobi� nic wi�cej. Moja obecno�� wprawi�aby Jego Wysoko�� w zak�opotanie i uwa�a�by, �e musi okaza� surowo��. Sam na sam z nim �adna kobieta zawsze sobie poradzi...
Katarzyna chcia�a mu podzi�kowa�, lecz ju� powr�ci� �o�nierz z dow�dc�. Szcz�cie u�miechn�o si� tego wieczoru do Katarzyny, poniewa� dow�dc� stra�y by� Jakub de Roussay. Rozpozna� j�, przyspieszy� kroku i podszed� z szerokim u�miechem na twarzy: - Chcia�a� mnie, pani, zobaczy�? C� za niespodzianka. W czym mog� pom�c?
- Czy m�g�by�, panie, powiedzie� Jego Wysoko�ci, �e chcia�abym porozmawia� z nim przez chwil� bez �wiadk�w? Chodzi o spraw� najwy�szej wagi...
Szczera twarz m�odego oficera spochmurnia�a. Wyra�nie co� by�o nie tak, a poniewa� Saint-Remy po�egna� si� dyskretnie i odszed�, Jakub odprowadzi� Katarzyn� na stron�.
- Jego Wysoko�� jest akurat zaj�ty toalet�. Przygotowuje si� do uczty, kt�r� wydaje dzisiaj wiecz�r dla �awnik�w i dam z Cite. Co wi�cej, nie b�d� ukrywa�, �e jest w z�ym humorze... Zbi� nawet pejczem, z powodu drob-nostki, swojego ulubionego psa Briqueta. Nigdy jeszcze nie by� w takim stanie. Musz� przyzna�, �e ma po temu powody. Szczerze m�wi�c, pani Katarzyno, radzi�bym od�o�y� wizyt� na jutro. Nawet ty mo�esz zosta� przyj�ta nieuprzejmie.
Od czasu strasznej sceny, jak� jej zrobi� Arnold, w Katarzynie dokona�a si� zmiana. Nic nie by�o w stanie jej przestraszy�. Posz�aby do samego diab�a, gdyby to by�o potrzebne. Spojrza�a gro�nie na Jakuba de Roussaya.
- Panie - powiedzia�a wynio�le - humor Jego Wysoko�ci jest mi oboj�tny! To, co mu chc� powiedzie�, dotyczy jego dobrego imienia, a je�li boisz si�, panie, mnie zaanonsowa�, zrobi� to sama, ot i wszystko, �ycz� ci dobrej nocy!
Przechodz�c do czynu, unios�a r�bek sp�dnicy i skierowa�a si� z lekko�ci� ku wej�ciu. Roussay poczerwienia� ze z�o�ci i zatrzyma� j�.
- Nie boj� si�, pani, i na dow�d tego zaraz ci� zaanonsuj�. Je�liby co� si� wydarzy�o, b�dziesz sama sobie winna, gdy� ci� uprzedza�em.
- Prosz� i��, reszt� zajm� si� sama.
Kilka chwil p�niej Katarzyna wesz�a do komnaty ksi�cia.
Zobaczywszy go, zrozumia�a, �e Jakub de Roussay nie przesadza�. Ksi��� nie odwr�ci� si� nawet na jej pok�on.
Sta� ty�em do drzwi, z r�kami splecionymi na plecach, z odkryt� g�ow�, ubrany w lu�ny szlafrok z purpurowego aksamitu i spogl�da� przez okno na Wielki Plac o�wietlony pochodniami.
- Twoja natarczywo�� i ch�� przeszkodzenia mi s� dziwne, pani. Racz przyj�� do wiadomo�ci, �e nikt nie ma takiego prawa. Kiedy chc� kogo� zobaczy�, wzywam go.
Jeszcze wczoraj Katarzyna schowa�aby si� pod ziemi�, s�ysz�c takie s�owa, ale teraz nie zrobi�o to na niej najmniejszego wra�enia.
- Dobrze, panie, odchodz�. Tak naprawd�, c� mnie mo�e obchodzi�, �e od dzisiaj b�dziesz uwa�any za najmniej honorowego ksi�cia w ca�ym chrze�cija�skim �wiecie!
Filip drgn�� i odwr�ci� si� gwa�townie. Mia� lodowaty wyraz twarzy jak w�wczas na trybunie, ale na jego blade policzki wype�z�y dwie czerwone plamy.
- Miarkuj si�, pani, w s�owach - powiedzia� szorstko -i nie wykorzystuj tego, �e okaza�em ci pob�a�liwo��...
- A nawet co� wi�cej! Lecz je�li moja obecno�� przeszkadza Jego Wysoko�ci, odchodz�.
Odwraca�a si� ju�, gdy g�os Filipa przygwo�dzi� j� do miejsca.
- Prosz� zosta� i wyt�umaczy� swoje s�owa! C� to za sprawa honoru, kt�r� zawracasz mi g�ow�? M�j honor czuje si� bardzo dobrze. To, �e m�j rycerz zosta� pobity, nie przynosi mi ha�by, gdy� zwyci�zca by� bardzo dzielny...
- Doprawdy? - powiedzia�a Katarzyna z zamierzon� bezczelno�ci�. - Rzeczywi�cie nie by�oby w tym nic z�ego, gdyby� sam si� nie zha�bi�, rozkazuj�c wtr�ci� zwyci�zc� do lochu.
Na twarzy Filipa pojawi�o si� szczere zdziwienie i Katarzyna poczu�a w sobie przyp�yw odwagi. Saint-Remy mia� racj�. Ksi��� nie bra� chyba w tym udzia�u.
- Co chcesz przez to powiedzie�? C� to za historia? O jakim lochu m�wisz?
- O tym, do kt�rego pan de Luxemburg wtr�ci� pan�w de Montsalvy'ego i de Xaintrailles'a, odes�awszy konetabla de Buchana pod fa�szywym pretekstem. Jak to si� nazywa, panie, w j�zyku rycerzy? Ja, wywodz�c si� z klasy plebejskiej, nazywam to wiaro�omstwem. Ale nie jestem ksi�niczk�. Gdyby jeszcze chodzi�o o prostego rycerza! Zwyci�zca bastarda de Vendome'a mia� na sobie to... Szacunek wymaga�, aby go nie tkn��!
Filip zblad� jak trup. Jego szare oczy, skierowane na he�m z kwiatem lilii, kt�ry Katarzyna ods�oni�a, pozostawa�y szeroko otwarte. Wydawa�o si�, �e zamieni� si� w figurk� z soli. M�oda kobieta za�mia�a si� lekko, co wyrwa�o go z os�upienia.
- Zechciej, pani, da� mi ten he�m i poczekaj tutaj. Przysi�gam na krew mojego ojca, �e je�li sk�ama�a�, sp�dzisz noc w lochu, o kt�rym opowiadasz.
Katarzyna sk�oni�a si� g��boko.
- Id�, panie. Poczekam tutaj... bez �adnej obawy.
Wzi�wszy he�m, Filip wyszed� z pokoju wielkimi krokami. Katarzyna us�ysza�a, jak rozkaza� dow�dcy stra�y, aby pod �adnym pozorem nie pozwoli� odej�� pani de Brazey. Usiad�a spokojnie w fotelu przy kominku, gdzie pali� si� ogie�, gdy� wiecz�r by� ch�odny. Wiedzia�a, �e nie ma czego si� obawia�, i oczekiwa�a na powr�t Filipa. Wr�ci� zreszt� bardzo szybko. W r�ce trzyma� he�m, kt�ry po�o�y� na stole. Katarzyna wsta�a pospiesznie i czeka�a na jego s�owa. Ksi��� sta� nieruchomo, z r�kami skrzy�owanymi na piersi i opuszczon� g�ow�. Nie m�wi� nic. Nagle, jak kto�, kto podj�� wa�n� decyzj�, skierowa� kroki ku m�odej kobiecie. Zobaczy�a, �e jego wzrok pozosta� ch�odny.
- Mia�a� racj�, pani. Jeden z moich przyjaci�, my�l�c, �e s�u�y dobrej sprawie, wykaza� niepotrzebn� gorliwo��. Obaj rycerze zostan� wypuszczeni... jutro rano.
- Dlaczego jutro? - zaprotestowa�a natychmiast Katarzyna. - Po c� skazywa� ich na ci�k� noc w lochu po tak trudnej walce?
- Bo tak mi si� podoba - powiedzia� ksi��� z wy�szo�ci�. - R�wnie� po to, by ci� ukara�. Dowiedzia�em si�, �e bardzo �ywo interesujesz si� tymi panami. Ksi��� Jan de Luxemburg znalaz� ci� w ich namiocie, chocia� jeste� jedn� z moich poddanych. Czy mo�esz powiedzie�, pani, co tam robi�a�?
Katarzyna mia�a wielk� ochot� rzuci� Filipowi prawd� w twarz, gdy� w tym momencie nienawidzi�a go z ca�ego serca, a w jego s�owach wyczu�a ukryt� zazdro��. Rozumia�a jednak, �e wyjawiaj�c mu sw� mi�o�� do Ar- nolda, wystawia�aby na niebezpiecze�stwo �ycie m�odego cz�owieka.
Przyjmuj�c beztroski wyraz twarzy, wzruszy�a ramionami: - Jeszcze jako dziecko pozna�am w Pary�u pana de Montsalvy'ego.
M�j ojciec by� z�otnikiem i pracowa� dla jego rodziny. Kiedy zobaczy�am, jak upad�, przestraszy�am si� i posz�am zapyta� o jego zdrowie. Ot i wszystko. Czy mam zapomnie�, aby sprawi� ci, panie, przyjemno��, o moich przyjacio�ach z dzieci�stwa?
Ze spojrzenia Filipa wywnioskowa�a, �e ten waha si�, czy jej uwierzy�.
Po swoim ojcu odziedziczy� instynktown� nieufno�� wobec wszystkiego i wszystkich. Patrz�c na ni�, spyta� surowo: - Jeste� pewna, �e nie chodzi o histori� mi�osn�? Nie zni�s�bym tego, dobrze o tym wiesz!...
Gwa�townym ruchem obj�� j� wp� i przycisn�� do siebie, jednak spojrzenie mia� zimne.
- Nale�ysz tylko do mnie, wiesz o tym, tylko do mnie. Pomy�l o wysi�ku, jaki w�o�y�em, aby� sta�a si� mnie godna. Po�lubi�a� jednego z moich dostojnik�w, nale�ysz do dworu, jeste� dw�rk� mojej matki... Zwykle dla kobiet nie zadaj� sobie tyle trudu... Nie s� tego warte! Ale ty r�nisz si� od innych. By�oby niesprawiedliwe zostawi� ci� w�r�d posp�lstwa z tak� urod�, kt�ra zas�uguje na tron. Mam nadziej�, �e to docenisz.
Katarzyna odchyli�a si� do ty�u, ponad obejmuj�cym j� ramieniem Filipa, aby unikn�� dotyku warg, kt�re nagle wywo�a�y w niej wstr�t. Nie o�mieli�a si� odepchn�� go stanowczo z powodu jego mia�d��co nieruchomego spojrzenia, kt�rego obawia�a si� jedynie ze wzgl�du na Arnolda. Nachyla� si� coraz bardziej nad jej ustami. Zamkn�a oczy, aby tego nie widzie�. Ale nie poca�owa� jej. Us�ysza�a przy uchu szept Filipa: - W przyleg�ym gabinecie znajdziesz wszystko, co trzeba. Zdejmij t� sukni� i przyjd� tutaj, nie chc� ju� d�u�ej czeka�.
Ogarn�� j� przestrach. Nie by�a przygotowana na tak� brutaln� szczero��. Przecie� jest p�no, w pa�acu trwa zabawa... Garin te� na pewno niepokoi si� o ni�. Nie mog�a zosta� u Filipa, nie dzisiejszego wieczoru!
- Panie - powiedzia�a, staraj�c si� ukry� dr�enie g�osu - jest ju� p�no...
i m�� na mnie czeka.
- Garin b�dzie pracowa� przez ca�� noc z Miko�ajem Rolinem. Nie b�dzie si� o ciebie niepokoi�. Poniewa� przysz�a� do mnie, tutaj zostaniesz.
Pu�ci� j� i podprowadzi� do ma�ych drzwiczek, znajduj�cych si� tu� obok kominka. Przestraszona Katarzyna szuka�a bezskutecznie jakiego� wykr�tu, aby m�c odej��.
- Powiedziano mi, �e nie masz, panie, czasu.
- Dla ciebie mam go zawsze. Pospiesz si�. W przeciwnym razie pomy�l�, �e przychodz�c tutaj, mia�a� na my�li co� innego ni� m�j honor... i �e ten rycerz jest ci dro�szy, ni� chcesz to wyzna�.
M�oda kobieta poczu�a, �e dr�y. Znalaz�a si� w pu�apce. Moment, kt�rego obawia�a si� od dnia zar�czyn, nadszed�, i to w najgorszych okoliczno�ciach. Tak bardzo chcia�aby by� teraz u siebie, aby troch� si� uspokoi� i zap�aka�, rozpami�tuj�c straszn� scen� spod b��kitnego namiotu.
Tymczasem musia�a odda� si� m�czy�nie, kt�rego nie kocha�a, a co wi�cej - znienawidzi�a go. Zmuszona by�a to uczyni�, �eby ocali� �ycie Arnolda.
P�aci�a za jego wolno�� najwy�sz� cen�. Zrozumia�a, dlaczego Filip zgodzi� si� zwolni� wi�ni�w dopiero nast�pnego dnia. T� noc potraktowa� jako zastaw.
Kiedy ksi��� zamkn�� za ni� ma�e drzwi, rozejrza�a si� po niewielkiej komnacie bez okien, o�wietlonej �wiecami w z�otych �wiecznikach. Na niskim kredensie sta�y flakoniki perfum, pude�eczka z pomadami i pachnid�ami. Wszystkie przybory toaletowe wykonano ze z�ota emaliowanego w �ywe kolory. Po�rodku kr�lowa�o du�e lustro, odbijaj�c �agodne �wiat�o �wiec i ma�e pomieszczenie o wygl�dzie szkatu�ki ca�kowicie wy�o�one purpurowym aksamitem. Na taborecie pokrytym identycznym materia�em przygotowano sukni� z b��kitnego mu�linu i dobrane w tym samym kolorze ma�e, jedwabne pantofelki.
Katarzyna westchn�a, ogarn�wszy komnat� ponurym wejrzeniem. Z pomieszczenia nie by�o innego wyj�cia, a nawet gdyby si� znalaz�o, nic by to nie zmieni�o w jej sytuacji. Takie by�o jej przeznaczenie i pr�ba unikni�cia go by�a beznadziejna. Wcze�niej lub p�niej Filip b�dzie mia� ostatnie s�owo. Zm�czonym ruchem zdj�a z g�owy aksamitny toczek, rzuci�a go w k�t wraz z siateczk�. Kiedy jej w�osy osun�y si� lu�no na ramiona, zagryz�a wargi, aby si� nie rozp�aka�. Min�o tak niewiele godzin od chwili, gdy Arnold zrobi� to samo z czu�� niecierpliwo�ci�. Katarzyna pr�bowa�a z ca�ych si� odsun�� to zbyt dok�adne i bliskie wspomnienie. Ze z�o�ci� i po�piechem zacz�a si� rozbiera�. Suknia spad�a jej do st�p, taki sam los spotka� spodni� koszul�. Nerwowym ruchem chwyci�a mu�linow� sukni�, w�o�y�a j� przez g�ow�, zdj�a buciki z aksamitu i po�czochy, a nagie stopy wsun�a w ma�e pantofelki. Rzucaj�c oboj�tne spojrzenie w kierunku lustra, stwierdzi�a, �e materia�, z kt�rego wykonano nocn� toalet�, jest dosy� g�sty i ukazuje tylko zarysy cia�a, kryj�c jego szczeg�y. Nast�pnie ruchem pe�nym wyzwania odrzuci�a do ty�u w�osy, prze�kn�a �lin� i skierowa�a si� zdecydowanym krokiem w kierunku drzwi.
Okaza�o si�, �e komnata Filipa jest pusta.
W pierwszym odruchu, widz�c, �e jest sama, podbieg�a do drzwi, kt�rymi j� tutaj wprowadzono. Spr�bowa�a je otworzy�, ale daremnie. By�y zamkni�te na klucz. Z westchnieniem rezygnacji podesz�a do kominka.
Pomimo pal�cego si� ognia dr�a�a w zbyt lekkim odzieniu. Wkr�tce jednak ciep�o ogarn�o j� ca�� i doda�o ducha. Po pi�ciu minutach poczu�a, �e potrafi znie�� to, co j� czeka. Filip musia� odej�� na chwil�, ale z pewno�ci� zaraz wr�ci.
Jakby na potwierdzenie tych my�li w zamku obr�ci� si� klucz.
Otwierane drzwi zaskrzypia�y lekko. Katarzyna zacisn�a z�by, odwr�ci�a si�... i stan�a twarz� w twarz z pokoj�wk� w czepku i fartuchu z bia�ego lnu, sk�adaj�c� ceremonialny uk�on: - Po�cieli�am �o�e - powiedzia�a nowo przyby�a. Katarzyna nie zareagowa�a na te s�owa, a s�u��ca kontynuowa�a: - Jego Wysoko�� ksi��� prosi ci�, pani, aby� zechcia�a zje�� wieczerz� i po�o�y� si� spa�, nie czekaj�c na niego. Jego Wysoko�� b�dzie prawdopodobnie zaj�ty i prosi o wybaczenie. Zaraz przynios� wieczerz�.
Stoj�c przy stopniu �o�a, pokoj�wka unios�a r�g przykrycia, jakby namawiaj�c, aby kobieta w�lizgn�a si� do po�cieli. Katarzyna przyj�a to nieme zaproszenie. Zdj�a pantofelki i po�o�y�a si�. Dzie� by� niezmiernie wyczerpuj�cy, a poniewa� dzi�ki uczcie wydawanej dla �awnik�w uzyska�a odroczenie, nale�a�o z tego skorzysta� i odpocz��.
Na dworze zrobi�o si� ciemno i zerwa� si� wiatr. S�ysza�a, jak wicher zawodzi w kominku, a� p�omie� chwilami przygasa�. Wygodnie usadowiona w�r�d wielu jedwabnych poduszek, poczu�a si� dobrze. Komnata Filipa da�a jej upragnion� samotno��. Nie dozna�a jej, zakwaterowana w dw�ch ma�ych izbach dzielonych z Ermengard� i trzema innymi dw�rkami. My�l�c o swej przyjaci�ce, m�oda kobieta u�miechn�a si�. B�g jeden wie, co gruba ksi�- na mog�a sobie teraz wyobra�a�. By� mo�e, �e Katarzyna da�a si� porwa� Arnoldowi i �e galopuje teraz w kierunku Guise na grzbiecie rumaka? Ten obraz o ma�o co nie zniszczy� ca�ej odwagi, kt�r� z takim trudem gromadzi�a od kilku godzin. Nie mog�a my�le� o Arnoldzie, je�li chcia�a zachowa� jasno�� my�li. P�niej tak, kiedy oczekuj�ca j� pr�ba b�dzie ju� za ni�.
W�wczas b�dzie mia�a du�o czasu do zastanowienia.
M�oda pokoj�wka wnios�a na tacy wieczerz� i Katarzyna posili�a si� z wielkim apetytem. Nie mia�a nic w ustach od poprzedniego dnia.
Opuszczaj�c dom p�nym przedpo�udniem, nie by�a w stanie zje�� czegokol- wiek pomimo wym�wek ze strony Ermengardy. Teraz jej m�ode i zdrowe cia�o domaga�o si� jedzenia. Wypi�a kubek bulionu z ��tkami, zjad�a po�ow� pieczonej kury, plaster pasztetu z zaj�ca, kilka marynowanych �liwek, popijaj�c wszystko winem z Sancerre. Nast�pnie odsun�a tac�, kt�r� zabra�a pokoj�wka, i u�o�y�a si� wygodnie na poduszkach. Poczu�a si� znacznie lepiej. Poniewa� s�u��ca zapyta�a uni�enie, czy �yczy sobie jeszcze czego�, Katarzyna zapyta�a, gdzie podzia� si� ksi���. Ta odpowiedzia�a, �e uda� si� do sali bankietowej, bo w�a�nie rozpocz�to uczt�.
- Prosz� wi�c zasun�� zas�ony i zostawi� mnie sam� - powiedzia�a m�oda kobieta. - Ju� niczego nie potrzebuj�.
Pokoj�wka zaci�gn�a zas�ony przy �o�u, sk�oni�a si� ponownie i wysz�a na czubkach palc�w. U�o�ona wygodnie Katarzyna pr�bowa�a zastanowi� si� nad zaistnia�� sytuacj� i przygotowa� na przyj�cie ksi�cia, kt�ry za��da zap�aty za to, co uwa�a� za zaci�gni�ty d�ug.
Zm�czenie i ci�ki �o��dek, a tak�e ciep�o i wygoda �o�a zwyci�y�y.
Katarzyna szybko zapad�a w g��boki sen.
* * * Po przebudzeniu si� stwierdzi�a ze zdziwieniem, �e zas�ony �o�a s� rozsuni�te i jest bia�y dzie�. Je�li nawet Filip znajdowa� si� w komnacie, nie by�o go obok niej. Spostrzeg�a, �e stoi obok okna, ubrany w ten sam szlafrok, co poprzedniego wieczoru, pisz�c co� na wielkim pulpicie z kutego �elaza, pe�nym zwoj�w pergaminu. Skrzypienie d�ugiego g�siego pi�ra i odleg�e pianie koguta wype�nia�y cisz� pomieszczenia. Us�ysza� ruch, jaki uczyni�a Katarzyna, siadaj�c na ��ku, i, odwr�ciwszy g�ow� w jej kierunku, u�miechn�� si�.
- Czy dobrze spa�a�, pani?
Od�o�ywszy pi�ro, skierowa� si� w stron� �o�a, wszed� na dwa stopnie i opar� o jedn� z kolumn, g�ruj�c nad ni� sylwetk�. Katarzyna popatrzy�a na ksi�cia i na �o�e, kt�re by�o w takim porz�dku, jak gdyby w�lizgn�a si� do� przed minut�. Wyraz jej twarzy rozbawi� Filipa.
- Nie... nie tkn��em ci�, pani. Wr�ci�em wczesnym rankiem, gdy� przyj�cie trwa�o d�ugo w noc, a ty spa�a� tak smacznie, �e nie chcia�em ci� budzi�... cho� mia�em na to wielk� ochot�. Nie lubi� uprawia� mi�o�ci z zaspan� partnerk�. Ale� jeste� pi�kna i �wie�a tego ranka, moje serce! Twoje oczy b�yszcz� jak almandyny, a twoje usta...
Rezygnuj�c z niedba�ej pozy, usiad� na brzegu �o�a, otaczaj�c j� bardzo delikatnie ramieniem i nie �ciskaj�c ani troch�. Powoli i z pewn� zadum� poca�owa� j�, przymykaj�c oczy. My�l absurdalna i �mieszna przemkn�a przez g�ow� Katarzyny. Przypomina� jej wuja Mateusza w piwnicach w Marsannay, smakuj�cego z beczki wy�mienite wino. Usta Filipa by�y niebywale zr�czne i w niczym nie przypomina�y zach�annej brutalno�ci ust Arnolda. Jego poca�unek by� prawdziw� pieszczot�, kontrolowan� i przemy�lan�, sprawiaj�c� przyjemno��. Dotyk by� bardzo lekki, lecz Katarzyna czu�a, �e s�abnie. Mia�a wra�enie, �e znajduje si� na �liskim zboczu, kt�re j� porywa, szybko, coraz szybciej, w kierunku czego� nieznanego. Nie mog�a si� zatrzyma�... By� to zawr�t g�owy, cudowny i straszliwy, nieid�cy w parze z sercem. Ale cia�o upaja�o si� tym w skryto�ci.
Kiedy nie odrywaj�c si� od jej ust, Filip po�o�y� j�, westchn�a lekko i znieruchomia�a w oczekiwaniu na to, co mia�o nast�pi�. Ale nic si� nie wydarzy�o.
- C� za szkoda, �e teraz wzywaj� mnie obowi�zki, moja przyjaci�ko.
Czu�bym si� wspaniale, gdybym m�g� zapomnie� przy tobie o ca�ym �wiecie.
Pomimo tych s��w wydawa�o si�, �e panuje nad sob� po mistrzowsku.
U�miecha� si�, ale jego oczy pozosta�y ch�odne. Katarzyna poczu�a si� nieswojo, gdy� odnios�a wra�enie, �e ksi��� j� obserwuje. Nie przestaj�c na ni� spogl�da�, podszed� do pulpitu, wzi�� z niego ma�y dzwoneczek i zadzwoni�. Wszed� pa�, k�aniaj�c si� nisko.
- Powiedz kapitanowi de Roussay'owi, �e czekam na niego. Wie, kogo ma przyprowadzi�...
Nast�pnie, kiedy ch�opak wyszed�, k�aniaj�c si� znowu, powr�ci� do Katarzyny i wyja�ni�: - Wybacz mi, pani, �e w twojej obecno�ci zajmuj� si� sprawami stanu - powiedzia� z uprzejmym u�miechem - ale chc� zako�czy� spraw� w twojej obecno�ci, aby ci� w pe�ni zadowoli� i uspokoi�. Mam nadziej�, �e b�dziesz szcz�liwa...
Zanim Katarzyna, niczego nie rozumiej�c z tej kr�tkiej przemowy, zd��y�a odpowiedzie�, drzwi do komnaty otworzy�y si� pod r�k� pazia.
Wesz�o trzech m�czyzn. Pierwszym by� Jakub de Roussay; rozpoznaj�c dw�ch pozosta�ych, Katarzyna zagryz�a wargi, aby nie krzykn��: byli to Arnold i jego przyjaciel Xaintrailles.
�ci�ni�ta b�lem tak gwa�townym, jak uderzenie sztyletu, poczu�a, �e uchodzi z niej �ycie. Krew odp�yn�a z jej twarzy i d�oni w kierunku serca, kt�re na moment przesta�o bi�. Zrozumia�a teraz, w jak� pu�apk� schwyta� j�
Katarzyna cierpia�a jak nigdy, poszukuj�c beznadziejnie duchowej podpory, jakiejkolwiek pomocy. Czuj�c na sobie ostre spojrzenie Filipa, robi�a nadludzkie wysi�ki, aby ukry� rozpacz i powstrzyma� nap�ywaj�ce �zy. Bardzo chcia�aby wyskoczy� z �o�a, podbiec do Arnolda i krzykn��, �e to nieprawda, �eby nie wierzy� w t� ohydn� komedi� przygotowan� dla niego, potwierdzi�, �e jest godna jego mi�o�ci i �e do niego nale�y. Nie mog�a nawet opu�ci� powiek, pozwoli� p�yn�� �zom zbieraj�cym si� i za- ciskaj�cym jej gard�o. Gdyby tylko cokolwiek da�a po sobie pozna�, Filip skierowa�by sw�j gniew przeciw Arnoldowi. Nietrudno by�o odgadn��, jak wielka by�aby w�ciek�o�� ksi�cia, kt�rego nazywano ju�, tu i �wdzie, Wielkim Ksi�ciem Zachodu!
Oznacza�oby to �mier� dla Arnolda, prawdopodobnie te� dla Xaintrailles'a... podczas gdy ona nie dost�pi�aby najwy�szej rado�ci wsp�lnej z nimi �mierci.
Z r�kami splecionymi na kolanach pozostawa�a nieruchoma i zrezygnowana, b�agaj�c w duchu niebiosa o rych�e zako�czenie m�ki. Cisza, kt�ra wydawa�a si� jej �miertelnie d�uga, w rzeczywisto�ci trwa�a tylko kilka sekund. Us�ysza�a niedba�y i uprzejmy g�os Filipa. Z pewno�ci� by� zadowolony z reakcji zgromadzonych przez siebie aktor�w.
- Winien wam jestem przeprosiny, panowie, i przywo�a�em was tutaj, aby to uczyni�, i to jak najszczerzej! Obawiam si�, �e pan de Luxemburg da� si� porwa� zbyt gwa�townym uczuciom do naszej korony. Zapomnia�, �e je- ste�cie moimi go��mi i chroni was �wi�te prawo. Wybaczcie mi wi�c, �e sp�dzili�cie t� noc w niewygodzie. Konie na was czekaj�, jeste�cie wolni...
Przerywaj�c przemow�, podszed� do pulpitu, wzi�� pergamin, na kt�rym wcze�niej co� napisa�, i poda� Xaintrailles'owi.
- Ten list �elazny pozwoli wam dojecha� bezpiecznie do Guise. Co do ciebie, panie... - Zwr�ci� si� teraz do Arnolda, wyci�gn�� ze skrzyni he�m ze znakiem lilii i poda� go: - Z rado�ci� oddaj� tw�j he�m, kt�ry tak dzielnie i chlubnie nosi�e�. Na honor, panie, �a�uj�, �e� tak oddany memu kuzynowi Karolowi. Chcia�bym �yczy� ci szcz�cia...
- Mam je, panie - odpowiedzia� ch�odno Arnold - gdy� jestem w s�u�bie mego pana, kr�la Francji. Ale dzi�kuj� Jego Wysoko�ci za uprzejmo��. Prosz� r�wnie� o wybaczenie pewnych moich s��w, wypowiedzianych w twojej obecno�ci... Mo�e by�y zbyt ostre...
Sk�oni� si� teraz uprzejmie, ale sztywno, a nast�pnie uczyni� to samo Xaintrailles. Ksi��� powiedzia� do nich jeszcze par� uprzejmych s��w, po czym zezwoli� na odej�cie. Podczas gdy z uk�onami cofali si� w kierunku drzwi, Filip ich powstrzyma�.
- Podzi�kujcie r�wnie� mojej s�odkiej, obecnej tu przyjaci�ce. Pani Katarzynie zawdzi�czacie wasze uwolnienie, gdy� to ona, ca�a poruszona, przysz�a do mnie tej nocy, aby opowiedzie�, co z wami zrobiono. O ile wiem, znacie j� od dawna...
Tym razem musia�a na nich spojrze�. Jej zaniepokojone i przestraszone oczy spocz�y na Arnoldzie, ale poczu�a si� tak nieszcz�liwa, �e odwr�ci�a wzrok na Xaintrailles'a. Ten patrzy� na ni� z szyderczym u�miechem, taksuj�c zuchwale jej urod�.
- Rzeczywi�cie, od dawna... - powiedzia� Arnold, nie patrz�c na ni�.
Jego twarz przypomina�a mur bez bram i okien. Jeszcze nigdy Katarzyna nie czu�a si� tak od niego oddalona. Nie doda� nic wi�cej. To Xaintrailles podzi�kowa� �pani Katarzynie" w imieniu obu przyjaci�.
Us�ysza�a sw�j g�os odpowiadaj�cy uprzejmie. Poczu�a, �e jej wargi sk�adaj� si� do sztucznego u�miechu...
Rycerze wyszli, a znu�ona dziewczyna opad�a na poduszki. By� najwy�szy czas, aby ta po�a�owania godna scena si� zako�czy�a. Katarzyna znalaz�a si� u kresu wytrzyma�o�ci, a przecie� ta komedia trwa�a dalej. Filip podszed� do niej, pochyli� si� nad �o�em i okry� poca�unkami jej lodowate d�onie.
- Jeste�, pani, szcz�liwa? Czy zrobi�em to, o co prosi�a�?
- Wszystko, panie, o co prosi�am - odpowiedzia�a zgaszonym g�osem. - By�e� bardzo wspania�omy�lny.
- To ty, pani, jeste� wspania�omy�lna. Wybaczysz mi, �e w ciebie zw�tpi�em, nieprawda�? Wczoraj, kiedy przysz�a� prosi� o �ask� dla tych ludzi, a zw�aszcza gdy de Luxemburg powiedzia� mi, �e spotka� ci� w ich namiocie, by�em zazdrosny jak nigdy.
- A teraz - rzek�a Katarzyna z nik�ym u�miechem - wierzysz mi, panie?
- Ca�kowicie, m�j aniele...
Wszed� pa� i przypomnia� nie�mia�o swojemu panu, �e zbiera si� rada i �e kanclerz Rolin prosi go o przybycie. Filip zakl�� przez z�by.
- Musz� ci� zn�w zostawi�, pi�kna Katarzyno... Powsta�yby plotki, gdyby� nie wr�ci�a do domu. Ale przysi�gam na honor, po raz ostatni opuszczasz mnie w ten spos�b. Dzisiaj wiecz�r po�l� po ciebie... nikt i nic nie zdo�a nam ju� przeszkodzi�.
Poca�owa� j� lekko w usta i odszed� z �alem, dodaj�c, �e przy�le s�u��ce, aby pomog�y jej si� ubra�.
Katarzyna pozosta�a sama. Jej samotno�� przypomina�a samotno�� wi�nia, za kt�rym zamykaj� si� bramy, szcz�kaj� zamki i skrzypi� �a�cuchy! Uwolniony Arnold p�dzi� drog� do Guise! Ona musia�a pozosta�...