Bogaty florencki kupiec, przeje�d�aj�c przez Burgundi�, jest �wiadkiem egzekucji dwojga m�odych kochank�w oskar�onych o kazirodztwo. Ratuje dziecko tej grzesznej mi�o�ci, dziewczynk� o imieniu Fiora i zabiera j� do Florencji. Fiora wyrasta na dziewczyn� o niezwyk�ej urodzie, zwracaj�c� na siebie powszechn� uwag�. Pozna pi�kno ksi���cych pa�ac�w, prze�yje chwile uniesienia, ale te� b�dzie musia�a przebrn�� przez pu�apki zastawione przez zawistnych ludzi.�
DIJON 1457
�Gdy na ko�cu staro�ytnej rzymskiej drogi pojawi�y si� mury miasta, Francesco Beltrami pop�dzi� konia, kt�ry przeszed� w �wawy k�us, jakby przeczuwaj�c, �e niedaleko ju� do stajni, cho� by�a ledwie po�owa dnia. Ma�a kawalkada ludzi i ob�adowanych mu��w dostosowa�a si� do nowego tempa jazdy.
M�ody florencki kupiec kocha� Burgundi�, kt�rej winami- jako epikurejczyk - si� zachwyca�, a zw�aszcza jej stolic� Dijon, z kt�rej ksi���ta uczynili jedno z najpi�kniejszych miast Europy, mimo �e sami z rzadka tylko tam rezydowali. Oczy Francesca, przyzwyczajone od wczesnego dzieci�stwa do poszukiwania pi�kna, dostrzega�y je w przepychu p�omiennego gotyku ko�cio��w, siedzib patryejuszy i wspania�ego pa�acu ksi���cego, cyzelowanego - niczym puzderko -pod podw�jnym wzniesieniem wysokiej wie�y o iglicy zdobionej z�otem i �wi�tej Kaplicy pod wezwaniem rycerskiego zakonu Z�otego Runa, kt�ry zas�yn�� we wszystkich chrze�cija�skich kr�lestwach, a nawet poza nimi.
Gwoli prawdy doda� nale�y, �e zabytki nie by�y jedynym o�rodkiem zainteresowania florentczyka i �e pewna ober�a przy ulicy prowadz�cej do Bramy Wilhelma odgrywa�a znaczn� rol� w entuzjazmie, jaki ogarnia� go za ka�dym razem, gdy planowa� popas w Dijon w zwi�zku z podr�ami do Francji lub Flandrii w interesach. Docenia� tamtejsze specjalno�ci kulinarne, ale tak�e komfort, r�wny, a mo�e nawet przewy�szaj�cy najlepsze prywatne domy, oraz uprzejm�, u�miechni�t� przyjacielsk� go�cin�, zapewnian� mu przez mistrza Hugueta i jego �on� Bert�, jako jednemu z najwierniejszych zagranicznych klient�w �Z�otego Krzy�a".
�Tego grudniowego poranka ch��d by� przenikliwy. Woda zamarz�a w rynsztokach i na okapach dach�w, obci��onych ju� warstw� �niegu. Francesco, otulony w grub� burk�, z kapturem zsuni�tym a� na oczy i w futrzanych r�kawicach, chroni�cych jego r�ce przed zimnem, by� niezwykle radosny i zadowolony z �ycia. Mo�e dlatego, �e by� m�ody, pe�en wigoru i bogaty, �e w sercu mia� spok�j i pod��a� raz obran� drog�, pewny zar�wno swojej tera�niejszo�ci, jak i przysz�o�ci, z tym �d�b�em egoistycznej satysfakcji, charakteryzuj�cej kawaler�w zdecydowanych pozosta� nimi nadal.
I nie dlatego, by nast�pca Nicola Beltramiego, jednego z najzacniejszych mistrz�w arte di Calimala, zajmuj�cego we Florencji wysok� pozycj�, by� brzydki lub brakowa�o mu okazji. Niejedna c�rka przyjaciela ojca, bankiera, lub kogo� szlacheckiego rodu, kierowa�a wzrok na tego trzydziestoletniego, ponad podziw wykszta�conego kawalera o otwartej twarzy, ciele wytrenowanym przez liczne �wiczenia i czarnych oczach, kt�re mog�y przybiera� �agodn� g��bi� aksamitu. Nie zdarza�o si� to cz�sto, albowiem Francesco nie ufa� kobietom.
Naturalnie, tak jak ka�dy normalny m�czyzna, mia� kochank�. Nie by�a ni� wci�� ta sama kobieta, gdy� zdarza�o mu si� je zmienia�, jednak�e wybiera� zawsze najpi�kniejsze - dla przyjemno�ci ich strojenia - lecz nie nadto inteligentne, by zaoszcz�dzi� sobie k�opot�w. Bardzo dobrze czu� si� w tym uk�adzie, kt�ry by� przyczyn� tylu ojcowskich smutnych westchnie�. Starszy pan Beltrami pragn�� bowiem zawsze, by w jego miejskim pa�acu i uroczej willi w Fiesole rozbrzmiewa�y dzieci�ce g�osiki. Niestety, opu�ci� ten pad� trzy lata wcze�niej, nie doczekawszy si� tego szcz�cia. Dla Francesca czas �w jeszcze nie nadszed�, a Nicolo powa�nie si� obawia�, �e ju� nigdy nie nadejdzie.
�Nag�a �mier� ojca sprawi�a b�l m�odemu cz�owiekowi, tym dotkliwszy, �e by�a niespodziewana. Kupiectwo sta�o si� wtedy dla niego na tyle zadowalaj�cym sposobem skupienia uwagi, �e po�wi�ci� si� mu bez reszty. Jego przyjaciele i kochanki widywali go odt�d rzadziej, gdy� zacz�� du�o podr�owa�, i to zar�wno dla rozwini�cia handlu, jak i w zwi�zku z nowym zami�owaniem do d�ugich tras, odkry� i swego rodzaju przygody.
Czu� si� wi�c ca�kiem zadowolony z siebie i swego losu, gdy si� zbli�a� do Bramy Ouche, za kt�r� otwiera�a si� jedna z g��wnych ulic miasta, biegn�ca z p�nocy na po�udnie. Jednak�e, ledwie min�� szerok� fos�, cuchn�c� odorem z pobliskich garbarni, mimo warstwy lodu na powierzchni, i kamienn� stra�nic�, gdzie czuwali zzi�bni�ci �o�nierze, dozna� nag�ego wra�enia, �e spada na niego ob�ok mg�y, kt�ry przes�ania jego rado��. Nie wiedzia�, czemu jego serce �cisn�o si�, jakby nadchodzi�o nieokre�lone zagro�enie. Przyczyn� tego by� mo�e niecodzienny wygl�d miasta...
Przed nim rozci�ga� si� opustosza�y placyk, do kt�rego dochodzi�a rozszerzaj�ca si� ulica Ouche. Sklepiki by�y zamkni�te b�d� w�a�nie je zamykano, a nieliczni przechodnie przemykali si� zgarbieni, z r�kami schowanymi przed zimnem pod odzieniem, jakby przed kim� uciekaj�c. Wszyscy zmierzali w tym samym kierunku, i s�dz�c po ha�asie dobiegaj�cym z centrum miasta, zamierzali do��czy� do jakiego� zgromadzenia. I wtedy nagle rozleg� si� g�os dzwonu �a�obnego... Pos�pne d�wi�ki p�yn�y wolno z wysokiej dzwonnicy ko�cio�a �wi�tego Jana, znajduj�cego si� najbli�ej Bramy Ouche.
Zaintrygowany Francesco podszed� do jednego z pe�ni�cych stra� �ucznik�w i lekko uchyli� czapki przybranej futrem kuny.
- M�g�bym spyta�, co tu si� dzieje, przyjacielu? Dok�d id� ci wszyscy ludzie? Czy�by wybuch�y jakie� zamieszki?
Odsuwaj�c r�kawic� �elazny he�m z czo�a, �ucznik przyjrza� si� przez chwil� podr�nemu, ubranemu z wyszukan� elegancj�.
�- Gdyby to by�y zamieszki, s�ycha� by�oby bicie na alarm - powiedzia� bez nadmiernej grzeczno�ci. - To dzwon �a�obny!
- Potrafi� rozpozna� dzwon �a�obny, a ty nie odpowiadasz na moje pytanie. Czy kto� umar�?
- Jeszcze nie, ale wkr�tce to nast�pi. Blisko st�d, na Morimont, odb�dzie si� egzekucja. Tam w�a�nie wszyscy id� i powiniene� si� pospieszy�, panie, je�li nie chcesz sp�ni� si� na widowisko...
- Nie lubi� patrze�, jak kto� umiera. Chcia�bym tylko jak najszybciej dotrze� do ober�y �Z�oty Krzy�"...
- Najkr�tsza droga wiedzie przez Morimont. W przeciwnym razie trzeba by zawr�ci�, okr��y� po�ow� miasta wzd�u� mur�w obronnych i wjecha� ponownie przez Bram� Wilhelma. Gdybym by� na twoim miejscu, panie, wybra�bym prostsz� drog�. Ta egzekucja niepodobna b�dzie do innych.
Kat, mistrz Arny Signart, straci skazanych ze stanu szlacheckiego: brata i siostr�. Podobno sypiali ze sob�, a dziewczyna jest pi�kna jak anio� - dorzuci� �o�nierz z westchnieniem, kt�re zdradza�o �al, �e nie mo�e uczestniczy� w tym, co nazywa� widowiskiem.
Beltrami rzuci� mu wyci�gni�t� z sakiewki drobn� monet�, kt�r� �o�nierz z�apa� w locie z grymasem zadowolenia, podczas gdy florentczyk przywo�a� gestem Marina, dow�dc� poganiaczy mu��w, pomagaj�cego mu zawsze w podr�ach.
- Co robimy?
- Lepiej i�� do przodu, ser Francesco. Ze zwierz�tami jako� przejdziemy, a w ka�dym razie b�dzie szybciej, ni� id�c dooko�a.
- Masz bez w�tpienia racj�. Ruszajmy wi�c!
�Kilka chwil p�niej ma�y oddzia� dotar� do po�udniowo-zachodniego rogu rozleg�ego prostok�tnego placu, przy kt�rym wznosi�a si� pi�kna rezydencja opat�w z Morimont, i kt�ry by� zwyczajowym miejscem egzekucji.
Francesco wielokrotnie ju� przeje�d�a� przez ten plac, zazwyczaj pustawy, je�li nie liczy� ponurego urz�dzenia, kt�re zajmowa�o jego �rodek: d�ugiej, drewniano-murowanej platformy, wznosz�cej si� dwa metry ponad ziemi�. Na jednym ko�cu podestu znajdowa�a si� szubienica, na drugim ko�o, a po�rodku, u st�p wysokiego kamiennego krzy�a, katowski pie�. Tego dnia jednak t�um, z trudem powstrzymywany halabardami, dzier�onymi poziomo przez �o�nierzy, usi�owa� dotrze� do s�up�w szafotu. Ludzie stali we wszystkich oknach, na dachach dom�w - cho� by�y �liskie - na m�ynie Karmelit�w, i oczywi�cie na s�upkach s�u��cych do wsiadania na konie przy rezydencji opat�w z Morimont, kt�rych zwierzchnik by� nieobecny, przebywa� bowiem w swoim opactwie, jednym z najznaczniejszych w diecezji Langres.
Dzwon wci�� bi� �a�obnie i kiedy florentczyk, niezbyt zainteresowany widowiskiem, usi�owa� przepchn�� swego mu�a przez t�um, aby jecha� dalej, napotka� gniewny op�r, kt�ry jaka� przekupka wyrazi�a kilkoma wyszukanymi przekle�stwami, po��czonymi z rad�, by zachowywa� si� spokojnie, dop�ki wszystko si� nie sko�czy...
- A co mnie obchodzi wasza egzekucja! - wykrzykn�� zniecierpliwiony Beltrami. - Chc� tylko jecha� swoj� drog�. Zr�bcie mi miejsce!
- Nie mo�emy, nawet gdyby�my chcieli. Prowadz� ju� skazanych. St�j wi�c spokojnie, kawalerze, i pozw�l nam popatrze�!
�Co� jakby g��bokie westchnienie wyrwa�o si� z piersi zebranych na widok wozu, wok� kt�rego lance �o�nierzy tworzy�y rodzaj palisady. Wszyscy wyci�gn�li szyje, ale zamiast wrzask�w, kt�re zazwyczaj towarzysz� pojawieniu si� skazanych, zapad�a g��boka cisza. S�ycha� by�o tylko dzwon i skrzypienie k� ponurego zaprz�gu. Kobieta, kt�ra wcze�niej obrzuci�a Francesca wyzwiskami, prze�egna�a si� powoli i g�osem zduszonym z emocji wyszepta�a:
- Panno Przenaj�wi�tsza! Jacy oni m�odzi!... Jacy pi�kni!...
Jak skamienia�y, z szeroko otwartymi oczyma i wyschni�tym nagle gard�em, patrzy� Francesco na dwoje m�odych ludzi, kt�rzy zd��ali ku �mierci - bardzo m�odych: ch�opak nie m�g� mie� wi�cej ni� dwadzie�cia lat, a jego towarzyszka siedemna�cie lub osiemna�cie. Byli do siebie niezwykle podobni i r�wnie niezwyk�ej urody. Takie same twarze o czystych rysach, identyczne szare oczy, jednakowe godno�� i odwaga. Oboje �mia�o spogl�dali na wielki, przykryty czarn� tkanin� szafot, na kt�rym czeka� ju� kat wraz z pomocnikami. R�ni� ich jedynie kolor w�os�w; jego bowiem by�y tak czarne jak jej by�y jasne. Podobnie dobrane by�y ich wytworne szaty: oboje mieli na sobie haftowany z�otem, jasnoszary aksamit. On nie mia� nakrycia g�owy, j� natomiast zdobi� koronkowy hennin*1, nadaj�cy jej wygl�d panny m�odej id�cej do o�tarza. Nie sp�tano ich �a�cuchami i m�odzi mogli trzyma� si� za r�ce. Nikt nie powiedzia�by, �e to skaza�cy, tak bardzo wygl�da�o to na triumfalny przejazd. Za nimi jaki� staruszek ksi�dz p�aka�, opieraj�c twarz o splecione d�onie.
�Francesco przypomnia� sobie, co na sw�j pospolity spos�b powiedzia� �o�nierz: te dzieciaki by�y rodze�stwem... i kocha�y si�. W�a�nie za to kazirodztwo mia�y zap�aci� �yciem... Jakie to dziwne! Jeszcze dziwniejsze by�o zachowanie t�umu, w kt�rym ludzie nie wznosili okrzyk�w, nic nie m�wili, a niejedna kobieta i niejeden m�czyzna p�akali... Nagle rozleg� si� czyj� lament:
- �aski! �aski dla ich m�odo�ci!...
Do��czy�y inne, coraz liczniejsze g�osy, a w�r�d nich g�os podr�nego. Francesco poczu� si� cz�ci� tego zrozpaczonego t�umu, odnosz�c przy tym przera�aj�ce wra�enie, i� jego w�asne �ycie zwi�zane jest z �yciem tej cudownej kobiety i �e nic nie jest w tej chwili dla niego wa�niejsze ni� wyrwanie jej z r�k przeznaczenia... Rozleg� si� sygna� tr�bki i siedz�cy na koniu oficer, kt�ry towarzyszy� skazanym, krzykn�� z g�ry:
- Wyrok ma by� wykonany! Ksi��� nie skorzysta� z prawa �aski!
T�um zawrza� i Francesco poczu� nadziej�, �e wszyscy ci ludzie rzuc� si� na szafot, by mu wyrwa� jego ofiary, ale ju� po chwili wrzawa przycich�a, zmieni�a si� w pomruk, a na ko�cu w pe�n� os�upienia cisz�. Stary ksi��� Filip wprawdzie by� zwany Dobrym i bardzo lubi� kobiety, ale potrafi� mie� tward� r�k� i wszyscy o tym dobrze wiedzieli.
�Dziewczyna sama odwa�nie zbli�y�a si� do czekaj�cego na ni� zamaskowanego kata. Uj�a zgrabnym ruchem d�ug� sp�dnic� i uprzejmie odm�wi�a przyj�cia pomocy wykonawcy egzekucji, kt�rego r�ka lekko dr�a�a. Wspi�wszy si� na szafot, wzi�a g��boki oddech, prze�egna�a si� i popatrzy�a przez chwil� na niebo, gdzie nie�mia�y promyk s�o�ca usi�owa� przedrze� si� przez chmury. P�niej u�miechn�a si� do t�umu, zdj�a z g�owy hennin i opu�ci�a go na ziemi�. Wreszcie ukl�k�a, sama odgarn�a l�ni�ce loki i z�o�y�a kruch� szyj� na grubo ciosanym pniu. Pod szafotem ksi�dz ojcowskim ruchem obj�� ch�opca i ukry� jego twarz w swym ramieniu.
T�um wstrzyma� oddech.
Ledwie by� czas, �eby zobaczy� b�ysk stalowego ostrza ci�kiego, obur�cz trzymanego miecza. By�o po wszystkim. Pomocnicy kata spiesznie robili miejsce dla nast�pnej ofiary. Jeden z nich, zapewne przez niezr�czno�� lub z powodu wzruszenia, odsuwaj�c cia�o dziewczyny zadar� jej sp�dnic�, ukazuj�c czerwone jedwabne po�czochy. Oburzony t�um zawrza�. Kat, mistrz Arny Signart, rzuci� si� na niego i z rozmachem spoliczkowa� niedo��g�, kt�ry upad� na skrwawione p��tna, a potem chwytaj�c go jedn� r�k� zmusi� do ukl�kni�cia przed wiotkim cia�em ofiary na znak pokuty. Usatysfakcjonowany t�um zaszumia�.
Przysz�a kolej na m�odzie�ca. Ju� wyrywa� si� z obj�� ksi�dza i wspina� na platform�, gdzie podni�s� jasnow�os� g�ow�, by po raz ostatni j� uca�owa� i pad� na kolana.
- Po�piesz si�, kacie! Spieszno mi do niej... ?
- Nie obawiaj si�, panie! Nie b�d� zwleka�.
Miecz uni�s� si�. Kolejny b�ysk, nast�pne uderzenie i g�owa ch�opca potoczy�a si� obok g�owy dziewczyny. Nie by�o ju� nic wi�cej do ogl�dania i ludzie zacz�li si� rozchodzi� przyleg�ymi ulicami po�r�d g��bokiej i niezwyczajnej ciszy.
�Dzwon �a�obny wreszcie przesta� bi�. Francesco jednak nie odchodzi�. Przeciwnie: pozostawiwszy konia Mannowi podszed� do szafotu, gdzie ksi�dz modli� si� na kl�czkach, narzuciwszy ca�uny na okaleczone cia�a. Kat i jego pomocnicy spogl�dali nie o�mielaj�c si� przerwa� jego modlitwy, gdy nagle pojawi� si� bogato odziany m�czyzna w czarnej opo�czy podbitej popielicami. W zimnym powietrzu rozleg� si� jego g�os, przenikliwy i z�owieszczy, niczym krakanie:
- A wi�c, mistrzu Signart, na co czekacie z zabraniem tego, co si� wam zgodnie z prawem nale�y? Czy�by ubrania skaza�c�w nie nale�a�y si� ju� katu?
Ksi�dz przerwa� modlitw� i podni�s� na m�czyzn� wzrok pe�en b�lu i przera�enia. Jednocze�nie rozpostar� r�ce nad cia�ami ofiar w �miesznym, lecz wzruszaj�cym ge�cie obrony:
�Prosz� o szacunek dla �mierci, panie R�gnault! W imi� Boga, kt�ry cierpia� na krzy�u, niech pan odejdzie. Pa�ska zemsta si� dokona�a.
- B�dzie ona pe�na dopiero wtedy, gdy ci n�dznicy zostan� wrzuceni do cuchn�cego do�u, kt�ry na nich czeka. No jazda, kacie, bierz co ci si� nale�y! Rozbieraj ich!
Kat, nie odpowiadaj�c, zm�czonym ruchem zdj�� mask�, czyni�c� go bezosobowym wykonawc� wyrok�w sprawiedliwo�ci, i ukaza� surow� i smutn� twarz, kt�r� okala�a siwa broda.
- Nie, panie, nie chc� tych szat, cho�by by�y nie wiem jak cenne. To nie przynios�oby szcz�cia... ani mnie, ani moim ludziom!
Cz�owiek w opo�czy nie zd��y� odpowiedzie�. Wyr�s� nagle przed nim Francesco, kt�ry poda� katu kilka sztuk z�ota.
- S�usznie m�wisz, mistrzu! Poniewa� jednak prawo jest prawem, kupuj� od ciebie te ubrania. Mo�esz pochowa� ich w odzieniu, padre!
�- Do czego si� mieszasz, panie? - zagrzmia� m�czyzna nazwany przez ksi�dza R�gnaultem. - Mam wszelkie prawa do tych dwojga, zreszt� zostali oni pot�pieni.
Z bliska R�gnault by� odra�aj�cy z powodu nienawi�ci, kt�ra demonicznie wykrzywia�a jego d�ug� twarz o ��tej sk�rze i okrutnych, �widruj�cych oczkach. Osobnik ten wydziela� ��� wszystkimi porami swojej wstr�tnej sk�ry. Gdyby jeszcze w szerokich ustach o poczernia�ych z�bach mia� rozdwojony j�zyk, zupe�nie przypomina�by w�a.
Francesco poczu� gwa�towny przyp�yw gniewu i chwyci� m�czyzn� za ubranie:
- Pot�pieni? Wszelkie prawa? Czy�by� przypadkiem by� Bogiem?
�Ta... ta kobieta... zosta�a mi po�lubiona... - wycharcza� na wp� uduszony m�czyzna.
- U nas Ko�ci� naucza, �e ma��e�stwo jest wa�ne, dop�ki ludzi �mier� nie rozdzieli. A to ju� nast�pi�o. Wyno� si�!
Chcia� go zepchn�� z szafotu, ale ksi�dz go powstrzyma�. �agodnie, lecz zdecydowanie zmusi� Francesca do zwolnienia uchwytu.
- Powiedzia�e�, panie, co nale�a�o powiedzie�. Pozw�l mu teraz odej��! A ty, R�gnaulcie du Hamel, pomy�l o wygnaniu nienawi�ci, kt�ra w tobie mieszka, i pro� Wszechmog�cego, aby ci j� wybaczy�!
�Masuj�c obola�e gard�o, odra�aj�cy osobnik rzuci� mordercze spojrzenie florentczykowi i podszed� do schod�w. Kiedy znalaz� si� na dole i poczu�, �e jest w bezpiecznej odleg�o�ci od niespodziewanego wroga, pokaza� mu zaci�ni�t� pi��, �miej�c si� szyderczo:
- Nie wiem, kim jeste�, cudzoziemcze, ale ca�e twe z�oto ci nie pomo�e, aby ta samica nie zosta�a wrzucona do do�u dla zad�umionych razem ze swym wsp�lnikiem! Oto �o�nierze, kt�rzy tego dopilnuj�!
Istotnie, nadzoruj�cy egzekucj� sier�ant zbiera� swych ludzi wok� wozu, kt�remu kaza� podjecha�. Francesco spojrza� pytaj�co na ksi�dza. Ten potrz�sn�� g�ow� ze smutkiem.
- Niestety, on ma ca�kowit� racj�! Te biedne dzieci nie maj� prawa do przyzwoitego poch�wku. Wyrok by� a� do tego stopnia okrutny. Mia�em nawet du�o k�opotu z uzyskaniem zgody na ich odprowadzenie. Zrobi�bym to jednak nawet gdyby mi zabroniono. Rozumiesz, panie... by�em przy ich urodzeniu.
- Id� wi�c z tob�, ojcze. Pozw�l, �e ci pomog�.
Dlaczego chcesz to zrobi�? Zna�e� ich, panie?
- Ujrza�em ich dzi� po raz pierwszy, ale wiem, �e musz� to zrobi�. Co� mnie do tego popycha.
- Obawiam si�, �e b�dziesz tego �a�owa�, kiedy dowiesz si�, za co ich skazano i jak� zbrodni� pope�nili.
Francesco wzruszy� ramionami.
- Byli rodze�stwem... i kochali si�... za bardzo! Kto� mi o tym powiedzia�. Tracimy jednak czas.
�Razem zawin�li cia�a w ca�uny i przenie�li je na w�z. Nagle Francesco zauwa�y� porzucony na czarnym p��tnie hennin z koronki. Podni�s� go i trzymaj�c w d�oniach ten uroczy drobiazg, kt�ry tak niedawno podkre�la� niezwyk�� urod� m�odej zmar�ej, poczu�, �e �zy nap�ywaj� mu do oczu. Szybko schowa� go na sercu pod p�aszczem i podszed� do swych ludzi, oczekuj�cych przy wje�dzie na plac.
- Czekaj na mnie w ober�y �Z�oty Krzy�" - rzek� do Marina. - Nied�ugo tam przyjd�. I ani s�owa na temat powodu mojego sp�nienia!
- Nie znasz mnie, panie? Nikt nie pi�nie s�owa. Jeste� pewien, �e nie b�dziesz potrzebowa� pomocy?
- Nie. Mam bro� i z�oto. To mi a� nadto wystarczy do obrony w razie potrzeby.
Trzymaj�c konia za uzd� Francesco ruszy� pieszo w �lad za wozem, na kt�rym ksi�dz, siedz�c mi�dzy dwoma cia�ami, znowu zacz�� odmawia� modlitwy. Przekroczyli Bram� Ouche i fosy, a p�niej skr�cili w stron� sp�kanego budynku, wznosz�cego si� w pobli�u drogi do Beaune, mi�dzy
dawnymi garbiarniami a polem, na kt�re odprowadzano miejskie �cieki. Miejsce by�o puste i cuchn�ce. Sta� tam, opieraj�c si� na �opacie, jaki� m�czyzna o twarzy zas�oni�tej chustk�, zawi�zan� z ty�u g�owy. Widniej�cy u jego st�p d�, wykopany w grz�skiej ziemi, tworzy� czarn� plam� w �nie�nym pejza�u. W�a�nie w jego stron� skierowa� si� ma�y orszak z pod��aj�cym za nim w pewnej odleg�o�ci du Hamelem. Francesco nie m�g� powstrzyma� obrzydzenia na widok b�otnistej dziury z widocznymi kawa�kami ko�ci; podszed� do sier�anta.
- Czy naprawd� nie mo�na znale�� �adnego innego miejsca poch�wku ni� ta cuchn�ca dziura? - zapyta� k�ad�c r�k� na sakiewce.
�o�nierz powstrzyma� go w p� ruchu.
�- Nie, panie. To, o co prosisz, jest niemo�liwe, taki by� wyrok sprawiedliwo�ci. Musi on zosta� wykonany, ale - doda� ciszej - ciesz si�, panie, �e cho� zostan� pochowani. Gdyby pos�uchano jej m�a, cia�a tych nieszcz�nik�w zosta�yby zawieszone na skraju drogi, �eby powoli zgni�y na wietrze, deszczu i pod uderzeniami kamieni, kt�rymi dzieciaki nigdy nie omieszkaj� obrzuca� skazanych na ten smutny los.
Francesco da� znak, �e zrozumia�, i cofn�� si�. W kilka chwil p�niej okropna jama zamkn�a si� nad szcz�tkami dw�ch m�odych i pi�knych istot, kt�re mog�yby �y� d�ugo, szcz�liwie i beztrosko, gdyby mi�o�� nie zastawi�a na nich jednej z najstraszliwszych pu�apek, czyli nami�tno�ci przeciwnej naturze.
Niebo wyda�o si� Francescowi bardziej szare, jakby straci�o nagle cz�� swej jasno�ci, a zimno bardziej przenikliwe. Zwr�ci� si� do starego ksi�dza, ten, zzi�bni�ty, szczelnie otula� chude ramiona czarnym p�aszczem.
- Chcia�bym z tob� pom�wi�, padre. Moi ludzie oczekuj� mnie w �Z�otym Krzy�u". Chod� ze mn�, obaj potrzebujemy odpoczynku.
�Stary cz�owiek chcia� odm�wi�, nikt jednak nie by� w stanie sprzeciwi� si� florentczykowi, gdy ten ju� co� postanowi�. Mimo protest�w znalaz� si� na koniu zes�anego mu z nieba przyjaciela, kt�ry trzymaj�c uzd�, skierowa� si� w stron� miasta, dok�d wracali �o�nierze i w�z. Mijaj�c R�gnaulta du Hamela, zdaj�cego si� czeka� na ich odej�cie, splun�� mu pod nogi z pogard�. Nigdy jeszcze nie czu� takiej ��dzy zabijania... ani podobnej odrazy do istoty ludzkiej. A przecie� godzin� wcze�niej zupe�nie nie zna� tego cz�owieka. Trzeba by�o, by spotka� na zakr�cie drogi m�czennic� o twarzy anio�a, aby jego w�asny �wiat zmieni� si� w koszmar, w kt�rym w spos�b niewyt�umaczalny czu� si� zupe�nie pewnie. Mi�o�� i cierpienie tych ludzi sprawi�y, �e wtargn�li do jego przyjemnego �ycia epikurejczyka i nieco egoistycznego mi�o�nika sztuki. A on nie zna� nawet ich imion...
- Nazywali si� Jan i Maria de Br�vailles, a ja, Antoni Charruet, jestem wiejskim proboszczem i kapelanem rodziny. Jak ci m�wi�em, panie, by�em przy ich urodzeniu i s� mi tak drodzy, jakby byli mymi w�asnymi dzie�mi. Dzieci�stwo sp�dzili w maj�tku rodzic�w, w pi�knym i bogatym zamku wznosz�cym si� nad niebezpiecznymi wodami rzeki Doubs. Rodzice ich Piotr de Br�vailles i Magdalena de la Vigne s� w�a�cicielami ziemskimi i wiernymi poddanymi naszego ksi�cia Filipa, niech go B�g ma w swojej opiece, cho� nie s�ucha on g�osu mi�osierdzia...
Ksi�dz prze�egna� si�, po czym uni�s�szy kubek wypi� kilka �yk�w wina. Ko�czyli posi�ek, podany na �yczenie florentczyka w jego pokoju, gdzie panowa�o przyjemne ciep�o, dzi�ki sporemu ogniowi na kominku.
Twarz starego cz�owieka, tak niedawno blada, odzyskiwa�a kolory, lecz jego r�ka dr�a�a i wida� by�o, �e jest bliski �ez.
- Czy nie wolisz nieco odpocz��, padre? - spyta� �agodnie Francesco. - Obawiam si�, �e ta opowie�� mo�e by� dla ciebie zbyt bolesna.
�- Nie, nie. Przeciwnie, dobrze mi robi m�wienie o nich... staram si�... wyt�umaczy� ich przed kim� wsp�czuj�cym... Pa�stwo de Brevailles mieli czworo dzieci, dw�ch syn�w i dwie c�rki. Najstarszy, Jan, by� o trzy lata starszy od Marii, lecz od najwcze�niejszego dzieci�stwa mo�na by�o zauwa�y�, �e ��czy ich g��bokie uczucie, trwa�e i zach�anne. Rodzice, podobnie jak ja, u�miechali si� tylko, wcale si� tym nie przejmuj�c. Nazywano ich bli�ni�tami, poniewa� byli do siebie zadziwiaj�co podobni i tylko oni z ca�ego rodze�stwa mieli t� wyj�tkow� urod�, kt�r� musia�e� zauwa�y�, panie. By� to kaprys natury, i w nim upatrywali�my powodu tego upodobania, jakie mia� Jan do Marii, a Maria do Jana. Pa�stwo de Brevailles byli dumni z urody swych dzieci i stawiali za wz�r ich wzajemn� czu�o��, nie przypuszczaj�c ani przez chwil�, �e z biegiem lat ta mi�o�� stanie si� mniej niewinna. Zreszt�, czy� s� rodzice, kt�rym podobna my�l przyszlaby do g�owy?
- Zapewne, trudno to sobie wyobrazi�, ale s� przyk�ady... M�wiono o ksi�ciu d"Armagnac i jego siostrze...
- Mo�e, je�li kto� pochodzi z mo�nego rodu, to uwa�a, �e nie dotycz� go nakazy moralno�ci i opinia publiczna? U pa�stwa de Brevailles, b�d�cych po prostu dobr� szlacht�, nie pozwolono by sobie na taki skandal. Kiedy Jan sko�czy� trzyna�cie lat, kanclerz Burgundii mistrz Miko�aj Rollin, przyjaciel rodziny, uzyska� dla niego miejsce pazia w s�u�bie jego wysoko�ci hrabiego de Charolais, syna ksi�cia Filipa, aby nauczy� si� tam pos�ugiwania broni� i �ycia dworskiego. Pan de Br�vailles, kt�ry porzuci� rzemios�o wojenne po obl�eniu Compi�gne, gdzie zosta� ci�ko ranny, by� bardzo zadowolony z tej okazji, umo�liwiaj�cej synowi nauczenie si� rycerstwa u ksi�cia b�d�cego entuzjast� rycerskiego rzemios�a. Jan wyjecha� zatem do Lille.
Nie spos�b wyrazi� jak wielka by�a rozpacz Marii. Smutek z powodu rozstania by� tak g��boki, �e matka przez chwil� obawia�a si�, by dziewczyna nie straci�a przez to rozumu. Marnia�a przez d�ugie miesi�ce, nim odzyska�a zdrowie.
�Nieobecno�� Jana trwa�a cztery lata. Z pazia awansowa� na giermka pana Karola, i kiedy w roku 1455 przyjecha� do domu na Bo�e Narodzenie, wszyscy mogli zobaczy� jak dumn� ma min�. Co do Marii, kt�ra nauczy�a si� �piewu, ta�ca, muzyki i prowadzenia domu, jej uroda rozkwit�a w ca�ym blasku i zacz�y nap�ywa� pro�by o zawarcie ma��e�stwa. Na wszystkie odpowiada�a odmownie, zapewniaj�c, �e nie chce opuszcza� domu rodzic�w, w kt�rym czuje si� w pe�ni szcz�liwa.
W�a�nie po powrocie Jana sprawy przyj�y gorszy obr�t. Ja sam przeczuwa�em co� patrz�c na zachowanie tych dzieci. Odk�d znowu si� spotkali, nie rozstawali si� ju� ani na chwil�. Siedzieli zawsze blisko siebie trzymaj�c si� za r�ce. Szukali okazji, by by� sam na sam i odbywali razem d�ugie konne przeja�d�ki. Pewnej nocy... sta�o si� nieszcz�cie... i przykro mi powiedzie�, �e to ja by�em jego sprawc�.
Antoni Charruet wsta� zza sto�u i usiad� przy kominku, wyci�gaj�c do ognia chude r�ce, kt�re znowu zacz�y mu dr�e�.
- Tego wieczoru Jan nauczy� Mari� pewnego dworskiego ta�ca, bez w�tpienia bardzo wdzi�cznego, lecz kt�rego figury, pe�ne mi�osnej t�sknoty, nie przystoj� rodze�stwu. Zauwa�y�em zreszt� zmieszanie obojga, jakie� dr�enie, kiedy spotka�y si� ich oczy albo splata�y r�ce. My�l o tym d�ugo w nocy nie pozwala�a mi zasn��. Czu�em, jak ro�nie m�j niepok�j, i w ko�cu zrozumia�em, �e nie zaznam snu, p�ki nie porozmawiam z Janem. Powinienem go przekona�, �eby ju� nazajutrz wr�ci� na dw�r pana Karola. Wzi��em wi�c �wiec� i ruszy�em do jego sypialni, znajduj�cej si� w jednej z wie�, a wi�c w pewnym oddaleniu od pozosta�ych.
�Przybywszy na miejsce, zauwa�y�em pod drzwiami smug� �wiat�a i ucieszy�o mnie to, �e nie musz� budzi� ch�opca. Bardzo delikatnie otworzy�em drzwi, my�l�c, �e zastan� go w trakcie pisania lub czytania. Niestety, to co ujrza�em, by�o przera�aj�ce, a zarazem fascynuj�co pi�kne: w wielkim �o�u o czerwonych kotarach, w delikatnym �wietle �wiecy Jan i Maria kochali si�... Nie wiem, co by� zrobi� na moim miejscu, panie. Zapewne powinienem by� wtargn�� do ich sypialni, wyrwa� Mari� z tego �o�a, z tych ramion, w kt�rych zdawa�a si� zaznawa� niewypowiedzianego szcz�cia. Nie mog�em tego uczyni�. Przez chwil� patrzy�em, jak zatracaj� si� w tej uwznio�laj�cej ich mi�o�ci... a potem zamkn��em cicho, bardzo cicho, drzwi i wr�ci�em do siebie, aby modli� si� przez reszt� nocy. Z�o zreszt� ju� si� sta�o i kilka godzin mniej czy wi�cej niczego by tu nie zmieni�o.
O �wicie poszed�em do Jana, kt�ry by� ju� sam. Powiedzia�em mu, co widzia�em, i nakaza�em, zaklinaj�c na Boga, aby opu�ci� natychmiast ten dom, kt�rego nie zawaha� si� splami�. Nie protestowa�. Powiedzia� tylko: �Kochamy si� i nic ani nikt nam w tym nie przeszkodzi". Jednak zgodzi� si� wyjecha�. Gdyby odm�wi�, musia�bym powiadomi� o wszystkim jego ojca, i on o tym wiedzia�.
Marii, ton�cej we �zach z powodu okrutnego rozstania, nic nie powiedzia�em, ale uda�em si� do jej rodzic�w i da�em im do zrozumienia, �e nadszed� czas, by wydali c�rk� za m��. Ku memu zaskoczeniu stwierdzi�em, �e byli na to zdecydowani. Tym razem Maria nie mog�a odrzuci� proponowanego jej kandydata na m�a.
�Nieszcz�liwym zrz�dzeniem losu w tym w�a�nie czasie musia�em wyjecha� na kilka tygodni, lecz wyje�d�a�em spokojny, przekonany, �e do mojego przyjazdu sprawy potocz� si� w�a�ciwym trybem. Wyobra�a�em sobie, �e m�ody, pi�kny i zakochany m�� szybko zatrze wspomnienie o Janie. Na koniec przekona�em sam siebie, �e scena, kt�rej by�em �wiadkiem, by�a przelotnym szale�stwem, niebezpieczn� dziecinad�. Oboje byli tacy m�odzi! Kiedy wr�ci�em, Maria by�a zar�czona i, - mimo moich wcze�niejszych nadziei - przerazi�em si�. Pod wp�ywem jakiej� aberracji, pomimo pr�b �ony, wyb�r Piotra de Brevailles pad� na R�gnaulta du Hamela. Widzia�e� go, panie, nie musz� go wi�c opisywa�. Ogranicz� si� tylko do informacji, �e jako doradca i namiestnik kancelarii w twierdzy Autun, w dodatku bardzo bogaty, mia� wysoko postawionych i mo�nych znajomych, co czyni�o z niego po��danego zi�cia. Poza tym bra� Mari� bez posagu, a to si� liczy�o przy podejmowaniu decyzji pana de Br�vailles. Dowiedzia�em si� wtedy, �e jego finanse nie sta�y najlepiej... W por�wnaniu z tym mi�o�� nie mia�a �adnego znaczenia.
Nigdy nie udziela�em �lubu w r�wnie dramatycznych okoliczno�ciach. Trzeba by�o dos�ownie wlec do o�tarza biedn� Mari�, tak zapuchni�t� od �ez, �e chcia�em odm�wi� celebrowania nabo�e�stwa. Du Hamel mia� jednak ze sob� jakiego� kuzyna, kanonika z Saint-Benigne w Dijon, gotowego mnie zast�pi�. Pob�ogos�awi�em wi�c ten zwi�zek i b�d� d�wiga� ci�ar tej decyzji do ko�ca mych dni.
�Zaledwie bowiem Maria przekroczy�a pr�g domu w Autun, rezydencji swego m�a, �ycie sta�o si� dla niej piek�em. Du Hamel pokaza� ca�e swe odra�aj�ce sk�pstwo i maniakaln� zazdro��. Maria, ustawicznie szpiegowana przez jego ludzi, �y�a w zamkni�ciu, �le od�ywiana, pozbawiona wszystkiego, co mo�e uprzyjemni� �ycie m�odej kobiecie. Narodziny c�reczki w dziewi�� miesi�cy po �lubie niczego nie zmieni�y. M�� chcia� syna, i obarcza� j� odpowiedzialno�ci� za t�, jak m�wi�, zniewag�. Poza tym, co by�o jeszcze gorsze, da� pos�uch pewnym plotkom dotycz�cym rzeczywistego charakteru uczu�, jakie Maria �ywi�a do brata.
- Jak si� o tym dowiedzia�?
- Kto to wie? Zawini�a jaka� odprawiona s�u��ca, przekupiony lokaj czy mo�e �wiadek d�ugich spacer�w, zbyt cz�sto odbywanych sam na sam przez tych nieszcz�nik�w. W ka�dym razie od tej chwili R�gnault du Hamel nie szcz�dzi� �onie obelg i z�ego traktowania. Bita, upokarzana i lekcewa�ona Maria znosi�a to p�ki mog�a, lecz kiedy du Hamel posun�� si� w swej z�o�liwo�ci do odebrania jej c�rki, odwaga j� opu�ci�a. Kilka mil od swego wi�zienia mia�a dom rodzinny, pod kt�rego dachem zazna�a na kr�tko szcz�cia. Pewnej nocy, wykorzystuj�c kr�tk� nieobecno�� swego dr�czyciela i pomoc wsp�czuj�cej m�odej s�u��cej, Marii uda�o si� uciec. Pomkn�a jak strza�a prosto do rodzic�w, spragniona schronienia, kt�rego tak potrzebowa�o jej um�czone i pokryte brzydkimi si�cami cia�o. Nie wiedzia�a, �e Jan, zaniepokojony brakiem od miesi�cy wiadomo�ci od siostry, r�wnie� tam przyjecha�. I tak znale�li�my si� w samym �rodku dramatu.
�M�odzi ludzie odnale�li nietkni�te, a nawet wzmocnione zwyrodnia�e uczucie, kt�re ich ku sobie popycha�o i pa�stwo de Br�vailles przestraszyli si�. Pro�bami, a nast�pnie gro�bami usi�owali przekona� Mari�, by wr�ci�a do m�a. Magdalenie de Br�vailles �ciska�o si� serce, gdy my�la�a o cierpieniach, jakie znosi�a c�rka, ale du Hamel by� ma��onkiem: mia� wszelkie prawa i nikt nie m�g� tego zmieni�. Jan walczy� o siostr�. Trzeba go by�o powstrzyma� si��, by nie pop�dzi� do Autun, �eby zabi� pod�ego m�a. W ka�dym razie zdecydowanie przeciwstawia� si� powrotowi Marii do ma��e�skiej siedziby, a rodzice nie wiedzieli ju� co pocz��: Maria grozi�a, �e si� zabije, je�li j� ode�l�. I wtedy w�a�nie przyszed� list od R�gnaulta. List gwa�towny i agresywny. Ten straszny osobnik wprost oskar�a� Mari� o kazirodcze stosunki z bratem i zapowiada�, �e wniesie oskar�enie do s�du ksi���cego.
Tym razem Jan i Maria przerazili si�. Chc�c si� wydosta� poza zasi�g dzia�ania swego wroga, a jednocze�nie obawiaj�c si� �ci�gni�cia k�opot�w na rodzic�w, uciekli. Kiedy rozum podpowiada�, by ka�de z nich posz�o w swoj� stron� - on do hrabiego de Charol�is, kt�rego opu�ci� bez przyzwolenia, ona do jakiego� odleg�ego klasztoru - nie mieli odwagi si� rozsta� ani oprze� nami�tno�ci. Dotarli do Pary�a i uspokojeni wielko�ci� miasta zamieszkali w ober�y niedaleko Luwru. Mieszkali pod przybranym nazwiskiem jako m�� i �ona. Z �alem powiem, �e tam, w swej nie�wiadomo�ci, prze�yli sze�� miesi�cy nieopisanego szcz�cia...
- Nie nale�y nigdy �a�owa� szcz�cia - rzek� Francesco powa�nie. - To rzecz zbyt rzadka!
- Nawet gdy p�aci si� za nie tak� cen�?
- Je�eli robisz aluzj� do ich �mierci, to my�l�, �e si� mylisz, ojcze. Widzia�em ich. Zdawali si� i�� do raju. Wiedzieli, �e nic ju� nie mo�e ich roz��czy�. Mieli przed sob� wieczno��...
�- Niew�tpliwie - westchn�� ojciec Charruet - ale nie wiesz, panie, �e szcz�cie to wkr�tce mia�o wyda� owoc. Ta nowina sprawi�a, �e zdali sobie spraw� z przepa�ci dziel�cej ich od dotychczasowego �ycia. Ze stanowczo�ci�, w�a�ciw� takim jak oni, nie cofn�li si� przed konsekwencjami; przeciwnie, poczuli si� bardziej zjednoczeni w swej zbrodni ni� byli kiedykolwiek. Zamierzali wyjecha� do Anglii, przesta� si� ukrywa�, ale zaczyna�o im brakowa� pieni�dzy... Nie przypuszczali, �e przeznaczenie szykuje swoj� bro�. S�dzili, �e w wielkim Pary�u s� dobrze ukryci, i nie zdawali sobie sprawy, �e maj�c z�oto mo�na wszystko osi�gn��. Regnault du Hamel, mimo swego sk�pstwa, wyda� go wiele, wnosz�c jednocze�nie skarg� do s�du ksi���cego. Op�acani przez niego szpiedzy odkryli �lady zbieg�w i zapewnili sobie wsp�lnik�w. Nie mog�o by� bowiem mowy o zatrzymaniu ich w bia�y dzie�, gdy� nie znajdowali si� ju� w Burgundii. Du Hamel zap�aci� wystarczaj�co. Pewnej nocy grupa zamaskowanych m�czyzn wtargn�a do ober�y, porwa�a kochank�w i wrzuci�a ich do �odzi, kt�r� pop�yn�li w g�r� Sekwany, a� do miejsca, gdzie czeka�y konie.
Po strasznej podr�y, w czasie kt�rej brzemiennej Marii sto razy zdawa�o si�, �e umiera, nieszcz�sne dzieci zosta�y sprowadzone do miasta. Oczekiwa� ich triumfuj�cy du Hamel. Cz�owiek ten w istocie ��da� nie tylko ich �mierci, ale i publicznego upokorzenia; chcia� ich widzie� na stosie, zakutych w �a�cuchy, w�r�d bezlitosnej i obra�liwej rado�ci t�umu... I rzeczywi�cie zostali skazani. M�� znalaz� wi�cej �wiadk�w, ni� by�o potrzeba, gromad� urz�dnik�w, kt�rzy za troch� z�ota przyszli za�wiadczy�, �e sto razy widzieli, jak Jan i Maria spali ze sob�... Zreszt� Maria oczekiwa�a dziecka. Maj�c nadziej� na uratowanie brata, dzielnie zezna�a, �e oddala si� przygodnemu kochankowi, co w niczym nie pomog�o. Wydanie wyroku zosta�o jedynie od�o�one do czasu rozwi�zania.
�Uda�em si� do Piotra de Brevailles i b�aga�em go, by prosi� ksi���c� wysoko�� o pozostawienie skazanych przy �yciu i ograniczenie kary do zamkni�cia w klasztorze. Bezlito�nie odm�wi�. Ura�ono jego dum�, czu� si� zha�biony, odarty z czci i jak s�dz�, znienawidzi� kochank�w. Pani Magdalena, jego �ona, przy��czy�a si� do moich pr�b, ale bezskutecznie. Pojechali�my wi�c we dwoje do Brukseli. To posuni�cie, kt�rego wykonania ojciec odmawia�, matka podj�a, zachowuj�c ca�a sw� mi�o��. W Lillie, u uj�cia z kaplicy, rzuci�a si� do st�p ksi�cia, kt�ry - nie chc�c wys�ucha� - pokaza� jej plecy. Ten stary kozio�, kt�ry bezustannie obra�a� Boga sw� nieokie�znan� rozwi�z�o�ci�, zlitowa�by si� mo�e nad Mari�, gdyby by�a jego kochank�. Ale dla zbola�ej matki mia� tylko pogard�! - zawo�a� ksi�dz w nag�ym wybuchu gniewu. Jego rozm�wca drgn��:
- Co powiedzia�e�, ojcze?
Poczerwieniawszy a� po korzonki siwych w�os�w, ojciec Charruet u�miechn�� si� nie�mia�o.
- Nic! Wybacz mi, synu! Pozwoli�em si� ponie�� pozosta�o�ci tego gniewu, kt�ry poczu�em, widz�c �zy pani Magdaleny, kl�cz�cej samotnie na �rodku wspanialej galerii w�r�d kpi�cych spojrze� dworzan. Podnios�em j� i wyszli�my, ale chcia�a spr�bowa� jeszcze jednej szansy: Jan przez czas d�u�szy s�u�y� m�odemu hrabiemu de Charol�is, kt�ry traktowa� go po przyjacielsku. Liczy�a, �e m�ody ksi���, o kt�rego cnocie by�o g�o�no, oka�e si� lito�ciwy. Jan cz�sto mawia�, �e jego pan dobrze mu �yczy�...
- No i co?
�- Tym razem zostali�my przyj�ci, ale nadzieja trwa�a tylko chwil�. Hrabia Karol brzydzi� si� rozpust� panuj�c� na dworze ojca i stara� si�, aby w jego otoczeniu panowa�y godno�� i obyczajno��. Poza tym by� to pan bardzo pyszny, a Jan porzuci� s�u�b�, nie prosz�c o zgod�. Wyda� si� nam bardzo surowy: �Winni podobnej zbrodni nie zas�uguj� na przebaczenie czy mi�osierdzie, gdy� zgrzeszyli jednocze�nie przeciw prawu boskiemu i prawu natury. Sprawiedliwo�ci musi sta� si� zado��..." �zy zrozpaczonej matki nie znalaz�y drogi do jego opancerzonego serca. Zdo�ali�my zaledwie uzyska� zmian� sposobu wykonania wyroku: straszliw� �mier� na stosie zast�piono �ci�ciem mieczem, jedynym rodzajem �mierci godnym szlachcica. Wiesz teraz tyle, ile ja, panie...
- Jeszcze jedno, ojcze! Powiedzia�e�, �e ta m�oda kobieta by�a w ci��y.
Czy wyda�a na �wiat swoje dziecko?
- Tak. Pi�� dni temu w wi�zieniu Maria urodzi�a c�reczk�, kt�r� nazajutrz zaniesiono do szpitala Mi�osierdzia, gdzie oddaje si� wszystkie porzucone dzieci.
- Porzucone? - oburzy� si� Francesco. - Ale� czy ta biedna ma�a nie ma dziadk�w? Czy pa�stwo de Br�vailles nie mog� si� ni� zaj��? Zdaje si�, �e jest podw�jnie z ich krwi?
- Za nic w �wiecie pan Piotr nie chcia�by pod swoim dachem tego dowodu ha�by, a pani Magdalena, ostro z�ajana po powrocie z Flandrii, nie o�mieli�a si� d�u�ej lekcewa�y� gniewu m�a. Stara si� teraz jedynie o powierzenie jej opieki nad dzieckiem, kt�re Maria da�a R�gnaultowi du Hamel.
- A druga dziewczynka? Co si� z ni� stanie? Ksi�dz roz�o�y� r�ce w ge�cie bezsilno�ci.
�- Nie mam poj�cia. A przecie� przed �mierci� Maria b�aga�a mnie, bym zatroszczy� si� o jej dziecko. Nie wiem, jaki b�dzie jej los. W szpitalu przyj�to j� nie bez obrzydzenia.
- Jak to?
- Dziecko narodzone ze zwi�zku kazirodczego jest czym� budz�cym zgroz�, rezultatem diabelskich dzia�a�. �adna mamka nie chcia�a si� nim zaj��. Daj� mu kozie mleko i zapewne wkr�tce umrze, je�li ju� to nie nast�pi�o. Zamierza�em zaopiekowa� si� nim, ale kt�ra kobieta zgodzi�aby si� mi pom�c? Mieszkam w Br�vailles i nie mam �adnego mieszkania poza...
Francesco da� upust swemu oburzeniu:
- Tutejsi ludzie wydaj� mi si� by� dziwnymi chrze�cijanami. Czy dziecko jest ochrzczone?
Ojciec Charruet pokr�ci� przecz�co g�ow�.
- Chcia�em to zrobi�, lecz nie pozwolono mi si� do niego zbli�y� i...
- No to zobaczymy! Prowad� mnie, ojcze, do tego szpitala, gdzie dzieci budz� wstr�t!
- Co chcesz zrobi�, panie?
- Zaraz zobaczysz, ojcze! Hola, Marino! Ka� osiod�a� dwa konie, lub raczej trzy, i przygotuj si� do drogi.
- To szale�stwo! Zaraz zapadnie noc, bramy zostan� zamkni�te, a szpital jest u wjazdu na drog� do Beaune -powiedzia� ksi�dz.
- I w�a�nie dlatego musimy si� pospieszy�!
�W chwil� p�niej trzech m�czyzn ruszy�o w stron� Bramy Ouche. Szpital Mi�osierdzia pod wezwaniem �wi�tego Ducha istotnie wznosi� si� na samym brzegu rzeki Ouche, niedaleko dawnego przytu�ku dla zad�umionych. By� to stary budynek, ufundowany w 1204 roku przez ksi�cia Eudesa III dla pielgrzym�w, niezamo�nych chorych i porzuconych dzieci. Pracowali tam zakonnicy ze Zgromadzenia �wi�tego Ducha oraz kilka august innek, kt�re zajmowa�y si� g��wnie dzie�mi.
Zmierzcha�o ju�, kiedy Francesco i jego dwaj towarzysze dotarli przed zabytkow� bram�. Nagle Antoni Charruet �cisn�� rami� Francesca i zatrzyma� go. Jaki� cz�owiek wychodzi�, odprowadzany a� na pr�g przez zakonnika.
- Sp�jrz - rzek� ksi�dz. - To R�gnault du Hamel! Rozpozna�bym go zawsze, mimo tego obszernego p�aszcza, kt�ry go os�ania... i pod kt�rym co� ukrywa! Ruszajmy za nim!
- My�lisz, �e to mog�oby by�... dziecko?
- Przysi�g�bym, �e tak! Pos�uchaj!
�Wieczorny wiatr istotnie ni�s� odg�os s�abego kwilenia, i to rozwia�o ostatnie w�tpliwo�ci ksi�dza. Du Hamel na pewno ukrywa� pod p�aszczem dziecko, i trzeba by�o szybko dowiedzie� si�, co chcia� z nim zrobi�. Zostawiaj�c konie pod opiek� Marina, Francesco i jego towarzysz ruszyli �ladem du Hamela. Nie by�o to trudne, okolica �wieci�a pustk�, a m�czyzna nie wiedzia�, �e jest �ledzony. Szed� szybko w stron� przytu�ku i przera�aj�cego cmentarzyska. Francesco ujrza�, jak zatrzymuje si� przy �wie�o zakopanym dole, kt�ry odcina� si� od reszty powierzchni pokrytej �niegiem. Francesco natychmiast zrozumia�, po co tamten tu przyszed�, i dobywaj�c sztylet ruszy� jak strza�a. Dopad� go w jednej chwili. By� ju� najwy�szy czas. Du Hamel wydosta� z fa�d p�aszcza noworodka, kt�ry zacz�� p�aka�, kiedy podni�s� go nad g�ow�, aby roztrzaska� cia�ko o kamienie. Ale Francesco uk�u� du Hamela sztyletem w plecy...
- Spokojnie, panie morderco! St�j spokojnie je�li nie chcesz, �ebym ci� zabi�. Wiedzia�em, �e jeste� wielkim �otrem, ale nie przypuszcza�em, �e a� takim...
B�l musia� by� dotkliwy, gdy� R�gnault us�ucha� i opu�ci� ramiona.
- Czego... czego chcesz?
- Tego dziecka. Daj mi je... ostro�nie! No ju�, szybko! Nie jestem zbyt cierpliwy!
Sztylet wbi� si� nieco g��biej. M�czyzna krzykn�� i wypu�ci� sw� ofiar�, a Francesco przytrzyma� j� woln� r�k� i przekaza� staremu kap�anowi, kt�ry p�aka� ze wzruszenia.
- Dzi�ki Bogu, zd��y�e� na czas, panie! Prawd� m�wi�c, s�dz�, �e jeste� bo�ym wys�annikiem.
- Ja te� zaczynam tak my�le�. Co robimy teraz? Sko�czy� z nim?
Du Hamel, kt�remu b�l przeszywa� l�d�wie, rzuci� si� na ziemi� i tarza� w b�ocie, dysz�c z w�ciek�o�ci:
|- N�dzny cudzoziemcze! Nie starczy ci �ycia, �eby� od�a�owa� sw�j dzisiejszy post�pek! Jestem cz�owiekiem mo�nym, i mog� doprowadzi� do tego, by� zosta� ukarany, tak jak na to zas�ugujesz.
- Przede wszystkim jeste� zbrodniarzem, kt�rego zaskoczyli�my w chwili, gdy zamierza� zabi� dziecko - zagrzmia� ojciec Charruet. - Za�wiadcz� o tym przed s�dem jego wysoko�ci ksi�cia Filipa, zobaczymy, kto b�dzie g�r�!
Francesco wybuchn�� �miechem i klasn�� w d�onie, aby przywo�a� Marina, kt�ry nadbiega� z ko�mi. Z jednej z sakiew przytroczonych do siode� wyj�� sznur.
- Zrobimy co�, ty �otrze, �eby� przez jaki� czas nie m�g� nikomu zaszkodzi�. Pom� mi, Marino!
�Zanim du Hamel zd��y� wykona� jakikolwiek ruch w swej obronie, zosta� solidnie skr�powany i unieszkodliwiony. Poniewa� krzycza� rozdzieraj�cym g�osem, Francesco zakneblowa� go dwiema chustkami do nosa. P�niej przenie�li go do opuszczonego i zrujnowanego schroniska i zostawili opartego o �cian� w pomieszczeniu b�d�cym niegdy� sieni�.
- Nie obawiasz si�, panie, �e zamarznie na �mier�? -zaniepokoi� si� ksi�dz, ko�ysz�c machinalnie schowane pod p�aszczem niemowl�, kt�re przesta�o ju� p�aka�.
- To sprawa mi�dzy nim a Bogiem! Nie pro� mnie o lito�� dla tego mordercy. Jest ciep�o ubrany i umieszczony przez nas w miejscu os�oni�tym od wiatru. Wol� si� mie� na baczno�ci przed kim� takim jak on i opu�ci� Dijon, zanim zacznie wprowadza� w �ycie swe pogr�ki. Ma zreszt� racj�, �e jestem tu obcy... Musimy teraz zaj�� si� t� biedn� istotk�, kt�r� chcia� zg�adzi� z tak� bezwzgl�dno�ci�. Poka� mi j�, ojcze!
Stary cz�owiek rozchyli� p�aszcz, pokazuj�c ma�� okr�g�� twarzyczk�, stercz�cy ciemny loczek, dwie malusie�kie, leciutko poruszaj�ce si� pi�stki. Oczy by�y zamkni�te, a ma�e usteczka otwiera�y si� i zamyka�y, pr�buj�c ssa�.
- Jest g�odna - stwierdzi� Francesco. - Wracajmy szybko do �Z�otego Krzy�a". Pani Huguet b�dzie umia�a zaj�� si� ni�. Powiem, �e znalaz�em j� na ulicy, aby nie nara�a� na szwank wra�liwo�ci tutejszych ludzi.
- Ale co z ni� zrobisz, panie?
Francesco pochyli� si� i wzi�� jedn� z r�czek, kt�ra natychmiast uczepi�a si� jego palca. Poca�owa� j� leciutko i powa�nym g�osem odpowiedzia�:
�- Uczyni� z niej moj� c�rk�. Nie mam �ony ani bliskiej rodziny. Ona te� jej nie ma. Mo�e razem b�dziemy szcz�liwi. Zrobi� wszystko, �eby tak by�o.
- Jeste� m�ody, m�j synu. Pewnego dnia o�enisz si�.
- Nie... Nigdy! Mo�esz mnie uwa�a� za szalonego, ojcze, lecz dzi� widzia�em �mier� jedynej kobiety, kt�r� chcia�bym pokocha�. Mam tylko nadziej�, �e tam, gdzie si� teraz znajduje - Maria... Maria, kt�r�, jak mi si� zdaje, znam od zawsze, patrzy na mnie z u�miechem.
W oddali zabrzmia� d�wi�k dzwonu. Bramy miasta zamkn�y si� za trzema je�d�cami i ich kruchym brzemieniem. Dijon, ufne w solidno�� swych mur�w obronnych, przygotowywa�o si� do sp�dzenia spokojnej nocy.
�Powr�t do �Z�otego Krzy�a" z kilkudniowym noworodkiem przybra� rozmiary wydarzenia. Pani Berta Huguet by�a bardzo oddana klientowi, kt�rego niezwyk�� hojno�� zna�a od dawna, i nawet je�li nag�e pojawienie si� jakiego� spad�ego z nieba dziecka wydawa�o sie jej nieco dziwne, usi�owa�a nie zadawa� �adnych pyta�. Rozczuli�a si� na tomiast nad smutnym losem, kt�ry spotka� t� male�k� dziewczynk�. Stwierdzi�a, �e jest �liczna jak anio�ek i przekaza�a j� w do�wiadczone r�ce swej krewnej w �rednim wieku, Leonardy, pomagaj�cej jej w ober�y i, jak wszystkie stare panny, uwielbiaj�cej opiekowa� si� ma�ymi dzie�mi. Gospodyni znalaz�a w swych kufrach pieluszki i kaftaniki, nale��ce niegdy� do jej c�rki, odszuka�a nawet ko�ysk�, i umie�ci�a to wszystko w pokoju Leonardy. Okaza�a jednak pewne w�tpliwo�ci, kiedy Belframi stwierdzi�, �e potrzeba mu pilnie mamki gotowej do wyjazdu na drug� stron� Alp i poprosi� jej m�a o za�atwienie za ka�d� cen� lektyki do przeniesienia dziecka i mamki.
- Czy wyje�d�asz ju� jutro, panie? - zdziwi� si� ojciec Charruet.
- Oczywi�cie. Chc� jak najszybciej umie�ci� dziecko u mnie, gdzie b�dzie bezpieczne i nie da� czasu pewnej osobie na przeszkodzenie mi w moich zamiarach.
- Ale... co z twoimi interesami? Czy� nie m�wi�e�, �e jedziesz do Pary�a, aby odwiedzi� sw�j kantor?
- Ta podr� nie by�a taka pilna. Przedsi�wzi��em j�, aby nie zosta� we Florencji na Bo�e Narodzenie. Podczas �wi�t umar� m�j ojciec i to wspomnienie jest dla mnie jeszcze bolesne. Jeden z moich s�u��cych, kt�remu dam list, poprowadzi bez trudu transport cienkich p��cien a� do naszego sk�adu na ulicy des Lombards. Zatrzymam przy sobie tylko Marina. To wystarczy, by dotrze� do Marsylii, gdzie czeka moja �Santa Maria del Fiore", kt�r� dop�yniemy a� do Livorno, ma�ego rybackiego portu, nale��cego do Florencji od oko�o trzydziestu lat.
- Statek? Czy�by� by� tak�e armatorem? My�la�em, �e jeste� tylko fabrykantem cienkich p��cien?
�- Tym w istocie jeste�my, my, zajmuj�cy si� arte di calimala. Importujemy z zagranicy, g��wnie z Flandrii i Anglii, surowe p��tna. Materia�y owe, poddane obr�bce i przetworzone na p��tno cienkie, r�wnie mi�kkie i delikatne jak jedwab, s� poszukiwane w ca�ej Europie. Ale m�j ojciec kocha� morze. Mamy wi�c dwa statki: �Santa Maria" i �Santa Magdalena", z kt�rych jeden ma przeznaczenie handlowe, a drugi odwiedza wybrze�a Anglii lub porty Lewantu, aby przywie�� stamt�d rzadkie i cenne produkty... S�u�y�y bardziej zaspokojeniu potrzeby pi�kna ni� realizacji wielkich interes�w. Tak w ka�dym razie mawia� ojciec - doda� Francesco z u�miechem, gdy� �Santa Mada-lena" przywozi�a mu czasem prawdziwe skarby... - Ale dok�d idziesz, ksi�e? - Stary cz�owiek podni�s� si� i zamierza� wyj��.
- Je�li si� nie pospiesz� - powiedzia� - brama klasztoru Petit-Clairvaux, gdzie mi udzielono go�ciny, zostanie zamkni�ta i...
Francesco zagrodzi� mu drog� do wyj�cia i zamkn�� d�onie ksi�dza w swych mocnych r�kach.
- B�agam, by� na t� noc przyj�� moj� go�cin�. Mo�emy obaj spa� w tym pokoju...
- Ale...
- Zg�d� si�, prosz�! Nie chcia�bym si� z tob� rozstawa�. Jutro opuszcz� to miasto, by� mo�e nigdy tu nie powr�c�. Mo�e ju� si� nie spotkamy na tym �wiecie... a chcia�bym, �eby� mi jeszcze opowiedzia�... o niej!
- O... Marii?
- Ledwie �miem wym�wi� jej imi�, a przecie� w jednej chwili zapanowa�a nad moim sercem, moim �yciem... zosta�! Zreszt�, zaraz podadz� nam kolacj�.
�Kto� zapuka� do drzwi. Wesz�a wysoka, chuda kobieta, o d�ugim, spiczastym nosie ozdobionym okularami, co sprawia�o, �e by�a niezmiernie podobna do bociana. Za szk�ami w metalowych oprawkach l�ni�y niebieskie, bystre oczy. Nad czarn�, surow� sukni�, z przypi�tym nieskalanie bia�ym gorsem, widnia�a poznaczona g��bokimi, poziomymi zmarszczkami twarz, r�wnie bez wieku, jak chude i p�askie cia�o. By�a to owa Leonarda, kt�rej pani Berta powierzy�a dziecko. Wchodz�c wykona�a co� w rodzaju p�uk�onu, do�� bezceremonialnego, lecz okraszonego rozci�gni�ciem w�skich ust, co przy odrobinie dobrej woli mo�na by�o uzna� za u�miech.
- Przysz�am powiedzie�, panie, �e dziewczynka zasn�a i wygl�da zdrowo, mimo op�akanego stanu, w jakim si� niedawno znajdowa�a.
- Dzi�kuj�, �e si� ni� zaj�a� - odpowiedzia� Francesco. S�dz�c, �e kobieta oczekiwa�a zap�aty, si�gn�� do sakiewki.
Powstrzyma�a go gestem i zawo�a�a:
- Dzi�kuj�, nie o to chodzi!
- O co wi�c?
- O to, co si� stanie jutro. Pani Berta powiedzia�a mi, �e zamierzasz, panie, wyjecha� jutro do swego kraju i zabra� t� biedn� ma��. A w�a�nie, jak jej na imi�?
Francesco i ojciec Charruet spojrzeli na siebie z zak�opotaniem. �aden z nich nie pomy�la� dot�d o tym... �zy wstydu nap�yn�y do oczu starego cz�owieka.
- Nie wiemy... Nie wiemy nawet, czy jest ochrzczona... To dziecko... znalezione...
Leonarda pos�a�a mu kpi�cy u�miech, tym razem prawdziwy u�miech, pe�en weso�o�ci, a nawet figlarno�ci, co w jej przypadku by�o do�� zaskakuj�ce.
�- Taki �wi�ty cz�owiek, jak ty, ojcze, nie powinien k�ama�. Co� mi m�wi, �e znale�li�cie tego anio�ka w szpitalu Mi�osierdzia... i �e powinna nazywa� si� Maria... lub Janina! No, prosz� nie robi� takiej miny! Jestem ciekawa, ale umiem r�wnie� trzyma� j�zyk za z�bami. To, co si� sta�o dzi� rano na Morimont, by�o jedn� z najsmutniejszych rzeczy na �wiecie. Te nieszcz�liwe dzieci...
- Jak si� domy�li�a�? - spyta� Francesco.
- �ledzi�am proces. Och, nie z powodu niezdrowej ciekawo�ci, lecz raczej ze wsp�czucia. Tak bardzo chcia�am, �eby cho� pozostawiono ich przy �yciu. Cz�sto widywa�am ojca Charrueta, kt�ry zadawa� sobie dla nich tyle trudu... Skojarzenie z dzieckiem by�o natychmiastowe...
Nagle Leonarda, kt�rej glos za�ama� si�, wyci�gn�a wielk� chustk� i energicznie wytar�a nos.
- Pozw�lmy teraz spoczywa� im w spokoju i przejd�my do tego, co chcia�am powiedzie�! Potrzebujesz mamki, nieprawda�, panie?
- Istotnie. Inaczej b�d� musia� zabra� koz�.
- S�dz�, �e mam to, czego ci trzeba. Niedaleko st�d mieszka pewna biedna dziewczyna z moich stron, kt�ra zosta�a zgwa�cona przez jakiego� �o�daka. Przyjecha�a ukry� si� ze swym wstydem w mie�cie i zaopiekowa�am si� ni�. Jej dziecko urodzi�o si� przedwczoraj, ale zmar�o, zaledwie opu�ci�o brzuch matki.
- Czy ta kobieta zgodzi�aby si� karmi� ma��? A tak�e wyjecha� tak daleko?
- Bior� to na siebie. Ale pod jednym warunkiem: wyjad� razem z ni�.
Obaj m�czy�ni otworzyli szeroko oczy ze zdumienia.
- Chcesz opu�ci� dom, w kt�rym, jak s�dz�, jeste� szanowana - zapyta� Beltrami - i to nie wiedz�c dok�d i z kim jedziesz? Ma perche... - dlaczego?
�- Mam nadziej� by� szanowan� dok�dkolwiek si� udam - odrzek�a niespeszona Leonarda. - Poza tym umiem rozpozna� porz�dnego cz�owieka. Jest jeszcze jedna przyczyna: je�li zabierzesz �anet�, b�d� mog�a czuwa� nad ni�, gdy� ta biedna dziewczyna do�� ju� si� nacierpia�a. Jestem do niej przywi�zana, ale... (i ton g�osu kobiety zmieni� si� nagle, sta� si� powa�ny z dziwn� nut� wzruszenia...), ale mniej ni� do male�stwa, kt�re �pi w moim pokoju. Kiedy mi je powierzono, przepe�ni�y mnie szcz�cie i zachwyt. To by�o jak dar niebios, jak odpowied� na niewys�owiony l�k, kt�rego dozna�am, gdy jej matk� wprowadzono do miasta, otoczon� �ucznikami, skut� jak zbrodniark�.
Francesco spojrza� na Leonard� z jeszcze wi�kszym zainteresowaniem.
Ta kobieta coraz bardziej go zadziwia�a:
- Czy kazirodztwo nie jest dla ciebie zbrodni�, donno Leonardo?
- Nie wi�ksz� ni� dla ciebie, jak wida� - odpowiedzia�a zuchwale. - Moim zdaniem tylko B�g mo�e os�dzi� to, co w gruncie rzeczy jest tylko nadmiarem mi�o�ci. Tylko on posiada wag� do wa�enia serc. Jedynym zas�uguj�cym na �mier� by� R�gnault du Hamel: za nadmiar nienawi�ci! Ale nie przysz�am tu, by wyg�asza� przem�wienia - doda�a Leonarda, odzyskuj�c sw� zwyk�� szorstko��. - Czy mam i�� po �anet�?
- By�bym ci wdzi�czny. Ale przedtem id� po dziecko...
- M�wi�am ci, panie, �e �pi.
�- To bez znaczenia. Przy okazji popro� pani� Bert� i mistrza Hugueta, aby tutaj przyszli... - zwr�ci� si� do starego ksi�dza: - Czego potrzebujesz, by udzieli� chrztu, ojcze?
- Chcesz...? Zreszt�, czemu nie? Potrzebuj� czystej wody, soli, bia�ego p��tna, rodzic�w chrzestnych...
- Ja b�d� ojcem chrzestnym, a donna Leonarda matk�. .. je�li si� zgodzi.
Jej niebieskie oczy zap�on�y za szk�ami okular�w.
- Ju� id�. P�niej p�jd� po �anet�... ���
W kilka chwil potem ma�a dziewczynka, jeszcze niedawno skazana na ha�b� i �mier�, otrzyma�a chrzest z r�k Antoniego Charrueta oraz imiona Fiora Maria, i zamiast c�rk� nieznanych rodzic�w stawa�a si� przybran� c�rk� Francesca Marii Beltramiego. Ojcem chrzestnym by� ten�e Beltrami, a matk� chrzestn� Leonarda Mercet.
�wiadek otworzy� z tej okazji jedn� z butelek najlepszego wina z Beaune. Zdziwi� si� rych�ym wyjazdem krewnej swojej �ony, cho� nie odczuwa� z tego powodu przesadnego smutku. Pani Berta natomiast uroni�a kilka �ez, pomy�la�a jednak, �e je�li jej kuzynka mia�a zamiar zwariowa�, to lepiej b�dzie, gdy si� to stanie z dala od jej gospody, zawsze ciesz�cej si� nieposzlakowan� opini�. Ma��onkowie uznali za dziwne wielkie zamieszanie, czynione wok� dziecka znalezionego na ulicy, ale strzegli si�, by tego nie okazywa�, zgodnie z nienaruszaln� zasad� ka�dego dobrego kupca, stanowi�c�, �e klient ma zawsze racj�. Szczeg�lnie klient tak bogaty jak florentczyk.
�Nazajutrz o �wicie nieco sfatygowan�, ale jeszcze dobrze si� prezentuj�c� lektyk�, o kt�r� mistrz Huguet za�arcie pertraktowa� w nocy ze swym krewnym, kanonikiem z Saint-Benigne, pani Berta wymo�ci�a mn�stwem poduszek. Pojazd pomie�ci� ma�� Fior�, jej matk� chrzestn� i mamk� �anet� - m�od� Burgundk� o okr�g�ej twarzy i pulchnym ciele, kr�g�ych piersiach i oczach zaokr�glonych ze zdumienia, spowodowanego raptownym przej�ciem od �ycia w n�dzy do nieoczekiwanego dobrobytu. Lektyka by�a niesiona przez silne mu�y. Francesco Beltrami i Marino, uzbrojeni po z�by, eskortowali pojazd, kt�rego br�zowe zas�onki zaci�gni�to zaraz po wyje�dzie z podw�rza gospody. Skierowali si� do Bramy Ouche, gdy tymczasem s�udzy florentczyka, z �adunkiem cienkich p��cien, zmierzali do Bramy Wilhelma, za kt�r� otwiera�a si� droga do Pary�a.
Gdy lektyka przemierza�a Morimont, Francesco odwr�ci� oczy od odartego z czarnego p��tna szafotu, na kt�rym wci�� wznosi�y si� krzy�, ko�o i szubienica, przypominaj�ce o torturach. Plac ten na zawsze wry� si� w jego pami��, stanowi�c �a�obne t�o dla pewnej samotnej twarzy, kt�rej ka�dy rys nieub�agana mi�o�� zapisa�a w sekretnej g��bi jego serca. Z jakim� spokojem w duszy spojrza� po raz ostatni na pole �ciekowe, gdzie spocz�a Maria i jej brat. Przed wschodem s�o�ca bowiem Francesco zastuka� do drzwi kata i da� temu staremu, surowemu m�czy�nie troch� z�ota, aby ciemn� noc� wydosta� wykl�tych kochank�w z ich ha�bi�cego grobu i pochowa� zw�oki w po�wi�conej ziemi, w miejscu wskazanym przez ojca Charrueta.
�Wsta�o zimowe, czerwone s�o�ce, zalewaj�c o�nie�ony pejza� purpurowym �wiat�em. Stoj�c obok zwodzonego mostu przy Bramie Ouche, stary ksi�dz patrzy� na oddalaj�cy si� drog� do Beaune niewielki orszak i na szlachetnego m�czyzn�, kt�ry da� tak wspania�y przyk�ad cz�owiecze�stwa. Unosz�c rami� nakre�li� w zimnym powietrzu znak b�ogos�awie�stwa i wr�ci� do miasta. Po spe�nieniu wraz z katem Arny Signartem ostatniego rozkazu florentczyka powr�ci� do Brevailles, aby w tajemnicy nie�� ukojenie zbola�ej matce, na co jego prosta dusza z g�ry si� radowa�a. Wszed� do pierwszego napotkanego ko�cio�a i pogr��y� si� w d�ugiej modlitwie, aby podzi�kowa� mi�osiernemu Bogu, �e zezwoli�, by Francesco Beltrami wkroczy� do Dijon w chwili, gdy Maria de Brevailles zmierza�a ku �mierci. Przynajmniej dziecko, urodzone w tak straszliwych okoliczno�ciach zosta�o uwolnione od okrucie�stwa ludzi i uzyska�o szans�, by �y� szcz�liwie.
Ani przez chwil� stary cz�owiek nie mia� ochoty sprawdzi�, co sta�o si� z panem Regnaultem du Hamelem. Jego los r�wnie� by� w r�ku Boga, a kara - wymierzona przez florenckiego kupca - w pe�ni zas�u�ona.
Dopiero nazajutrz jaki� wie�niak, przechodz�cy w pobli�u starego schroniska, us�ysza� j�ki i odkry� doradc� kanclerza na p� martwego z zimna. Lektyka z ma�� Fior� spoczywaj�c� na �onie Leonardy, rozpromienionej po raz pierwszy w �yciu, przeby�a ju� w�wczas spory kawa�ek drogi...
FLORENCJA 1475
- Nie ta! Ani tamta! A tym bardziej nie ta! Ju� ze dwadzie�cia razy widziano mnie w niej na zabawach. Och, nie! Nie to stare szkaradzie�stwo: dodaje mi ze sto lat! W tamtej za to wygl�dam jak dziecko! Szukaj dalej!...
�Stoj�c na �rodku sypialni, w koszuli, boso, z mas� czarnych w�os�w lu�no sp�ywaj�cych na plecy, Fiora uj�a si� pod boki i miotaj�c oczami b�yskawice robi�a przegl�d sukien, kt�re Khatoun, m�oda tatarska niewolnica, niedba�ym ruchem wyci�ga�a jedn� po drugiej z wielkich, malowanych i z�oconych, cedrowych skrzy�.
T�czowe satyny, r�owe, b��kitne, bia�e, czarne czy br�zowe aksamity, haftowane mu�liny, szeleszcz�ce tafty i mieni�ce si� r�nymi kolorami brokaty, kr�tko m�wi�c wszystko co kunszt producent�w florenckich jedwabi i materii orientalnych m�g� zaoferowa� dla dodania zalotno�ci i uroku �adnej kobiecie, wype�nia�o pok�j. Suknie wyfruwa�y z cassoni, zakre�la�y w powietrzu �uk, sp�ywaj�c u st�p Fiory tworzy�y na tle wielkiego perskiego dywanu kolorowy i mieni�cy si� kobierzec, kt�rego powierzchnia ros�a z ka�d� chwil�, nie rozchmurzaj�c czo�a dziewczyny.
Nadesz�a chwila, gdy Khatoun, zanurzywszy si� a� do pasa w czelu�ciach kufra, wydoby�a z niego ostatni welon, i opad�a na poduszk�, sk�d z rozdzieraj�cym westchnieniem obwie�ci�a bezsilnie:
- To wszystko, pani. Nic wi�cej nie ma. Fiora spojrza�a z niedowierzaniem.
- Jeste� pewna?
- Sprawd� sama, je�li mi nie wierzysz.
- A wi�c to wszystko, co posiadam?
- Wydaje mi si�, �e to i tak du�o. Na pewno s� ksi�niczki, kt�re nie maj� tylu stroj�w...
- Simonetta Vespucci ma ich wi�cej ni� ja. Przy ka�dym publicznym pojawieniu si� wk�ada now� sukni�. Co prawda, jest podziwiana przez ca�� Florencj� i bez przerwy dostaje podarunki...
�Czuj�c jak �zy gniewu nap�ywaj� jej do oczu, Fiora odwr�ci�a si� na pi�cie i przygn�biona opar�a si� na �okciach w uroczym oknie, z kt�rego rozpo�ciera� si� widok na spokojny brzeg rzeki Arno, l�ni�cej w jasnym styczniowym s�o�cu. Nie odwracaj�c g�owy poleci�a:
- Schowaj wszystkie te szmaty! Nigdzie nie p�jd�.
- Nie chcesz i�� na turniej? - j�kn�a zawiedziona Khatoun, kt�ra wsz�dzie towarzyszy�a Fiorze, i cieszy�a si� na my�l o ujrzeniu rycerskiego festynu.
- Ani na turniej, ani nigdzie indziej. Zostaj� tutaj.
- Mam nadziej�, �e jednak si� ubierzesz, pani? Co to za zwyczaj, by wystawa� w oknie w koszuli. Chcesz si� przezi�bi� czy te� pragniesz, aby zobaczyli si� marynarze na rzece?
Pani Leonarda wkroczy�a do pokoju nios�c na tacy ciep�e mleko i kanapki z miodem. Siedemna�cie lat, kt�re up�yn�y od dramatycznego wyjazdu z Dijon, w niczym nie zmieni�y kuzynki Berty Huguet. Z�agodnia�a nieco jedynie, a dzi�ki dostatniemu i wygodnemu �yciu w pa�acu pana Beltramiego kszta�ty jej sta�y si� bardziej op�ywowe, a rysy mniej ostre. Jednak�e jej g�os zachowa� twardy, rozkazuj�cy ton, nawet, a mo�e przede wszystkim, gdy zwraca�a si� do Fiory, kt�r� uwielbia�a, lecz kt�rej niczego nie puszcza�a p�azem.
�Po morskiej podr�y, w czasie kt�rej sto razy zdawa�o si� jej, �e wyzionie ducha, Leonarda odkry�a Florencj�, rozci�gaj�c� si� w s�o�cu w�r�d �agodnych wzg�rz i poczu�a zachwyt, nie opuszczaj�cy jej po tylu latach. Miasto Czerwonej Lilii kipia�o �yciem i kolorami, i Leonarda uzna�a je za swoje, r�wnie spontanicznie jak wtedy, gdy wst�pi�a na s�u�b� do Francesca Beltramiego, kt�rego ciep�o i szlachetno�� ca�kiem j� zawojowa�y. Spodoba�a jej si� surowa elegancja jego pa�acu na brzegu Arno, ale p�niej poznawane sprawy nieustannie budzi�y jej zdumienie. Dowiedzia�a si�, �e skala warto�ci uznana w Burgundii i we Francji nie mia�a zastosowania w du�ym mie�cie handlowym, w kt�rym umiej�tno�ci zwane najwy�szymi sztukami: calimala, sukiennictwo, jedwabnictwo i bankowo��, zajmowa�y najwy�sz� pozycj�. Szlachta, tak dominuj�ca w �wiecie, tu liczy�a si� tylko na tyle, �e przyznano jej �przywilej" uprawiania handlu. Florencja by�a republik�, a w ka�dym razie si� za ni� uwa�a�a, chocia� zgadza�a si� s�ucha� rozkaz�w niekoronowanej kr�lowej - dynastii mo�nych i bogatych bankier�w, pozbawionych jednak najmniejszej kropli arystokratycznej krwi - Medyceuszy. Leonarda odkry�a te� z przyjemno�ci�, �e jej nowy pan nale�a� do �mietanki tego miasta. Mia� wszelkie szanse na pe�nienie funkcji cz�onka rady czy nawet burmistrza po uko�czeniu czterdziestu pi�ciu lat.
W domu pana Beltramiego nowo przyby�a zosta�a dobrze przyj�ta, tym bardziej �e niewiarygodnie szybko przyswoi�a sobie dialekt toska�ski. Nauk� j�zyka postawi�a sobie za punkt honoru, gdy� fakt m�wienia dwoma j�zykami, a nawet trzema, je�li bra� pod uwag� ko�cieln� �acin�, wydawa� jej si� oznak� godno�ci i intelektu.
�Jednak�e do Fiory, kt�r� si� z pocz�tku wy��cznie ona opiekowa�a, stara�a si� m�wi� tylko po francusku, zreszt� za zgod� Beltramiego, aby dziewczynka zachowa�a chocia� ten �lad swego pochodzenia. Pozwoli�o jej to r�wnie� unikn�� zwracania si� do niej w przyj�ty we Florencji poufa�y spos�b, gdy� dziewczynka, kt�ra dla wszystkich by�a Fior� Belframi, �naturaln� c�rk� Francesco i pewnej damy ze szlacheckiego rodu, zmar�ej w po�ogu", dla niej zosta�a dzieckiem Jana i Marii de Brevailles, wywodz�cym si� z burgundzkiej szlachty. Fiora nauczy�a si� z jednakow� �atwo�ci� obu j�zyk�w, a opr�cz nich nawet �aciny i greki.
Pi�� lat po przybyciu Leonardy stara guwernantka Fran-cesca, imieniem Nanina, zasn�a w Panu, i Burgundka przej�a jej obowi�zki. Odt�d niepodzielnie rz�dzi�a licznymi rezydencjami kupca, ku obop�lnemu zadowoleniu. Jedynie Marino Betti, dawny dow�dca poganiaczy mu��w, kt�ry zosta� intendentem jednej z posiad�o�ci, nie podlega� jej w�adzy, ku uldze Leonardy, wyczuwaj�cej w nim je�li nie wroga to przynajmniej przeciwnika. Tylko on, poza jego panem i guwernantk�, zna� pochodzenie Fiory, kt�rej nigdy ca�kowicie nie zaakceptowa�. Dlatego te� Belframi uzna� za stosowne zwi�za� mu j�zyk uroczyst� przysi�g�, z�o�on� przed pierwszym napotkanym w drodze o�tarzem Naj�wi�tszej Panny i dorzuci� do tego kilka r�wnie przekonuj�cych argument�w finansowych.
Je�li chodzi o �anet�, to sw� �wie�o�ci� i jasnymi w�osami podbi�a pewnego gospodarza z Mugello. Zosta�a szcz�liw� pani� Crespi i od tamtej pory karmi�a tylko w�asne dzieci, kt�rymi regularnie, rok po roku, obdarza�a swego m�a.
�Mieszka�cy Florencji nie bez zdziwienia dowiedzieli si� o nag�ym ojcostwie jednego z najbogatszych w mie�cie kawaler�w, ale uwa�aj�c si� za spadkobierc�w my�li i filozofii greckiej, nie przyk�adali zbytniej wagi do chrze�cija�skiej moralno�ci i nie uwa�ali nieprawego pochodzenia za ukryt� wad� towaru, zw�aszcza je�li by� pi�kny. Dziewczynka szybko okaza�a si� urodziwa i liczni przyjaciele jej przybranego ojca przyj�li j� z otwartym sercem. Gorzej by�o z kobietami, szczeg�lnie maj�cymi c�rki na wydaniu. Wiele z nich �ywi�o jednak nadziej� na doprowadzenie Beltra-miego do o�tarza, g�osz�c, �e dziewczynka koniecznie powinna mie� matk�.
Francesco by� g�uchy na te perswazje, ale nie a� tak, by najbardziej uparte straci�y nadziej�. Mia� jednak ma�y klan zaciek�ych przeciwnik�w, kt�rego tajemnym przyw�dc� by�ajego cioteczna siostra Hieronima, poprzez ma��e�stwo zwi�zana ze szlacheckim rodem Pazzich. Jej racje by�y oczywiste: gdyby Beltrami si� nie o�eni� i nie mia� dzieci, ona i jej syn Pi�tro byliby jego jedynymi spadkobiercami, a spadek nie by�by z rodzaju tych, z kt�rych si� bez trudu rezygnuje.
Beltrami nie da� si� oszuka� jej pozorn� przychylno�ci�, a jej stanami duszy wcale si� nie przejmowa�. W miar� up�ywu lat nabiera� przekonania, �e ma�a Fiora jest rzeczywi�cie jego c�rk�. Nie zapomina� o mi�o�ci, kt�r� tamtego straszliwego zimowego ranka obdarzy� pewn� m�od� nieznajom� o niezwyk�ej urodzie, lecz przenosi� t� mi�o�� na dziewczynk�, znajduj�c g��bok� rado�� w obserwowaniu jak ro�nie i rozkwita w gniazdku, kt�re jej ofiarowa�. Szcz�liwy, oczekiwa� dnia, gdy B�g, przeprowadzaj�c go �na drug� stron� lustra", pozwoli mu po��czy� si� z ukochan�...
Leonarda spokojnie postawi�a tac� na ��ku, podesz�a do Fiory i chwyciwszy j� za rami� poci�gn�a do ty�u, zamykaj�c jednocze�nie woln� r�k� skrzyd�o okna, z�o�one z ma�ych okr�g�ych szybek po��czonych o�owianymi p�ytkami.
- Czy b�dziesz wreszcie rozs�dna, pani? - zagrzmia�a.
- Nie mam ochoty by� rozs�dna - zaprotestowa�a dziewczyna, wij�c si� jak w��, aby uwolni� si� od d�oni guwernantki. - Zreszt�, c� to znaczy by� rozs�dn�?
�- To znaczy zachowywa� si� jak przysta�o na m�od� dam� - powiedzia�a Leonarda, od dawna przyzwyczajona do niepokornego charakteru dziewczyny, kt�r� do g��bi serca uwa�a�a za swoj� c�rk� - zje�� to, co przynios�am.
- Nie chc�. Nie jestem g�odna.
- No to udawaj, �e jeste�! I pozw�l si� ubra�! Tw�j ojciec oczekuje ci�, pani. Chyba nie zamierzasz zjawi� si� przed nim w koszuli?
Jak za dotkni�ciem czarodziejskiej r�d�ki buntowniczy nastr�j opu�ci� Fior�, kochaj�c� Francesca mi�o�ci� g��bok�, radosn� i ufn�. Najmniejsza obawa o przysporzenie mu troski, cho�by najl�ejszej, k�ad�a kres jej najbardziej gwa�townym wybuchom gniewu, i Leonarda dobrze o tym wiedzia�a. Fiora potulnie zjad�a kanapk� i wypi�a troch� mleka, podczas gdy na znak guwernantki m�oda Khatoun podnios�a jedn� ze wzgardzonych sukien, aby na�o�y� j� swej pani. Ju� za chwil� Fiora mia�a na sobie tunik� z bia�ej satyny, a na niej w�a�ciw� sukni� z pi�knego aksamitu w kolorze martwych li�ci, spi�t� przy dekolcie, co pozwala�o dostrzec jedwab tuniki. Ci�kie, przechodz�ce w kr�tki tren, fa�dy przepasane by�y wysoko, tu� pod piersiami, z�ocist� wst�g�, kt�ra �ci�ga�a r�wnie� d�ugie r�kawy, si�gaj�ce do po�owy d�oni.
Podczas gdy Khatoun sznurowa�a r�kawy, w kt�rych wida� by�o na wysoko�ci ramion i �okci lekko przymarsz-czon� bia�� satyn�, uzbrojona w szczotk� Leonarda usi�owa�a doprowadzi� do porz�dku g�ste, kruczoczarne w�osy dziewczyny, sp�ywaj�ce w nie�adzie na plecy. Fiora �ledzi�a z rozczarowaniem prac� kobiet w wielkim weneckim lustrze, kt�re Francesco sprowadzi� dla niej du�ym nak�adem koszt�w.
- Wygl�dam okropnie! - obwie�ci�a dramatycznym tonem.
�- To samo stwierdzam co rano, wchodz�c tutaj - drwi�co za�mia�a si� Leonarda. - Jak messer Francesco, cz�owiek o znakomitym gu�cie, mo�e znosi� obecno�� tak brzydkiej dziewczyny, a nawet by� do tego stopnia za�lepiony, by si� z tej obecno�ci cieszy�?... Prosz� wi�c nie opowiada� g�upstw!
Fiora jednak m�wi�a szczerze. Wychowana w mie�cie, w kt�rym kobiety marzy�y o jasnych w�osach i podejmowa�y niesko�czone wysi�ki, aby je rozja�ni� za pomoc� r�nych pomad i nie ko�cz�cych si� k�pieli s�onecznych, w czasie kt�rych rozk�ada�y w�osy na wielkich, kartonowych kapeluszach bez dna, Fiora nie umia�a doceni� swych w�os�w - bez w�tpienia mi�kkich i l�ni�cych, ale ciemnych w stopniu godnym po�a�owania.
- M�j ojciec kocha mnie - wyszepta�a ze �zami w oczach. - Nie widzi mnie takiej jaka jestem. Ale ja wiem, �e z powodu tej czupryny nigdy nikt mnie nie pokocha. A ju� na pewno nie...
Zamilk�a raptownie i zaczerwieni�a si� na my�l, �e omal nie zdradzi�a sekretu swego serca. Nie wiedzia�a, �e Leonarda ju� dawno odgad�a t� tajemnic�. Nie chc�c pog��bia� smutku dziewczyny, uda�a, �e nie dos�ysza�a.
- Nie wolno kaza� czeka� panu Francesce - powiedzia�a �agodnie. - Sko�czymy czesanie p�niej. - Potem, muskaj�c pieszczotliwie palcem policzek dziewczyny, doda�a z wielk� czu�o�ci�: - Je�li nie wierzysz swemu lustru, skarbie, uwierz starej Leonardzie... i kawalerom, kt�rzy si� do ciebie zalecaj�: jeste� du�o �adniejsza ni� s�dzisz, wiem, �e kiedy� b�dziesz bardzo pi�kna. A teraz id� ju�!
�Fiora nie odpowiedzia�a. Nie by�a przekonana. Oczywi�cie, nie uwa�a�a si� za paskudn�: to by�oby nieszczere; nie brakowa�o konkurent�w staraj�cych si� o r�k� c�rki bardzo bogatego i mo�nego kupca. Ale w�a�nie dlatego, �e ojciec jej posiada� jedn� z najwi�kszych w mie�cie fortun nie mog�a uwierzy� w szczero�� zalotnik�w. Ch�tnie odda�aby ca�y maj�tek, aby mie� rudoz�ote w�osy Simonetty...
Na progu sypialni spyta�a:
- Gdzie jest ojciec?
- W swoim studiolu*2 .
Fiora wysz�a i znalaz�a si� w szerokiej galerii z kolumnami, kt�ra na pierwszym pi�trze otacza�a cortile - wewn�trzny dziedziniec - ozdobiony dwoma antycznymi pos�gami i drzewkami pomara�czowymi, rosn�cymi w du�ych donicach z niebiesko-zielonej majoliki. Mimo �rodka zimy by�o ciep�o i s�onecznie, zreszt� w Toskanii o tej porze roku rzadko bywa�o naprawd� zimno, a deszcz pada� cz�ciej ni� �nieg. Fiora, kt�ra nie lubi�a �y� w zamkni�ciu i sp�dza�a w ogrodzie wi�kszo�� wolnego czasu, odetchn�a �agodnym powietrzem, nios�cym ze sob� zapach ciep�ego chleba i korzennych przypraw na tle odleg�ej muzyki. Dzie� ten, 28 stycznia, by� dniem �wi�tecznym, gdy� Lorenzo Medyceusz chcia� z przepychem uczci� uk�ad przeciwko Turcji, kt�ry podpisa� z Najja�niejsz� Republik� Weneck�. Odby� si� mia�a walka na kopie, bankiet i ta�ce...
�Droga, kt�r� Fiora musia�a pokona� nie by�a d�uga: pokoje Francesca znajdowa�y si� na tym samym pi�trze, tylko z drugiej strony dziedzi�ca. Fiora ruszy�a szybko w tamt� stron�, a Khatoun, kt�ra nigdy jej nie opuszcza�a, podrepta�a za ni�.
Khatoun by�a Tatark� i r�wie�nic� swej m�odej pani. By�o to stworzonko drobne i wdzi�czne, o tr�jk�tnej twarzy, sko�nych oczach i p�askim nosku, co upodobnia�o j� do kotka. By�a tak jak on weso�a oraz z natury skora do zabawy i pieszczot. Lubi�a dom pana Beltramiego, Fior� i wygodne �ycie, kt�re przy niej wiod�a. �wiadomo��, �e urodzi�a si� niewolnic� zupe�nie jej nie dr�czy�a, z tej prostej przyczyny, �e nikomu nie przysz�oby do g�owy da� jej t� ni�szo�� odczu�. Fiora nie pozwoli�aby na to.
We W�oszech, r�wnie� we Florencji, by�o wielu niewolnik�w, szczeg�lnie kobiet; dostatek domu mierzy�o si� zar�wno ich liczebno�ci� jak i przymiotami, a nawet niezwyk�o�ci� ich wygl�du. Niekt�rzy stanowili rzadko�� i byli rozchwytywani, tak jak pewna para maureta�skich tancerek i Murzynka-karlica, kt�rej ksi�na Ferrary w�ciekle zazdro�ci�a ksi�nej Mediolanu, Biance-Marii Sforzy.
�Mieszczanie z bogatych miast, takich jak Florencja, Mediolan, Wenecja czy Genua, r�wnie� mogli pozwoli� sobie na ten luksus, tak kosztowny, �e sprawia�, i� niewolnicy cz�ciej traktowani byli jak cz�onkowie rodziny ni� jak zwyk�a s�u�ba. Weneccy armatorzy przywozili ich z rynk�w Morza Czarnego, Azji Mniejszej, P�wyspu Ba�ka�skiego, Hiszpanii, gdzie Maurowie zajmowali jeszcze Grenad�, z Rosji czy Tatarii, a cena niewolnik�w wynosi�a od stu do dwustu z�otych dukat�w. Khatoun by�a jeszcze niemowl�ciem, gdy kupi� j� w Trabzonie kapitan okr�tu �Santa Magdalena", zauroczony urod� jej matki, i przywi�z� obie do Florencji. Djamal zmar�a kilka miesi�cy p�niej, a ma�a Khatoun by�a wychowywana przez Leonard� razem z Fior�, dla kt�rej mia�a by� zarazem towarzyszk� i pokoj�wk�.
Sprawa niewolnik�w bardzo dr�czy�a Leonard� po jej przyje�dzie do Florencji. Jako chrze�cijanka buntowa�a si� wobec takiego stanu rzeczu, cho� szybko odkry�a, �e niewolnicy, z powodu ich ceny, byli cz�sto we Florencji du�o lepiej traktowani ni� p�atna s�u�ba, parobcy czy dziewczyny kuchenne po drugiej stronie Alp. Posiadanie niewolnik�w w niczym nie narusza�o dziwacznych uczu� religijnych florentczyk�w, kt�rzy g�osz�c g��boki kult Chrystusa, Naj�wi�tszej Panny i �wi�tych, wype�niaj�c ko�cio�y freskami, obrazami i wspania�ymi dzie�ami sztuki, wykazywali du�e upodobanie do mitologii i filozofii greckiej, zw�aszcza dzie� Platona. Leonarda w ko�cu wybaczy�a to swym nowym wsp�obywatelom, bior�c pod uwag� ich g��bokie umi�owanie pi�kna pod wszelkimi postaciami - i to nawet w�r�d najni�szych klas spo�ecznych - i ich wyj�tkow� rado�� �ycia...
Przybywszy pod drzwi ojca, Fiora odes�a�a Khatoun, aby uporz�dkowa�a sypialni�. Zapuka�a lekko i wesz�a nie czekaj�c na pozwolenie; mia�a racj�, gdy� mog�aby czeka� d�ugo. Francesco, opar�szy brod� na d�oni a �okie� na por�czy fotela, siedzia� rozmarzony przed umieszczonym na hebanowych sztalugach, obr�conym w jego stron�, obrazem... Jego rozpromieniona szcz�ciem twarz wzbudzi�a zdumienie dziewczyny.
- Ojcze! - zawo�a�a cicho.
�Francesco drgn�� jak kto� gwa�townie przebudzony, ale zaraz si� u�miechn��, tym rzadkim u�miechem dodaj�cym tyle uroku jego zm�czonej twarzy. Z biegiem lat przyby�o mu kilka kilogram�w i troch� zmarszczek, a g�ste w�osy zaczyna�y mu siwie�, ale zachowa� du�� witalno�� i zadziwiaj�cy zapa� do pracy.
- Chod� zobaczy�! - powiedzia� przygarn�wszy dziewczyn� do siebie. - Sandro w�a�nie go przyni�s�. Jest cudowny. ..
Fiora podesz�a spiesznie. Kilka tygodni wcze�niej pozowa�a pewnemu m�odemu malarzowi z s�siedztwa, odkrytemu przez Lorenza Medyceusza i pracuj�cemu dot�d tylko dla niego. Jednak Francesco Belframi, znany z zami�owania do malarstwa, umia� zdoby� przyja�� obdarzonego bujn� wyobra�ni�, my�l�cego, kapry�nego, a nawet czasem nieobliczalnego ch�opca, czerpi�cego natchnienie z w�asnych marze� oraz wierszy florenckich poet�w. By� synem garbarza z dzielnicy Ognissanti i zwa� si� Sandro Filipepi; zaczyna� by� znany jako Botticelli, co oznacza ma�� beczu�k�. Przezwisko zawdzi�cza� swemu starszemu o dwadzie�cia osiem lat bratu, wielkiemu pijanicy, kt�ry zawsze si� nim zajmowa�, a� zacz�to go uwa�a� za ojca, natomiast prawdziwego ojca uznano za dziadka ch�opca. I tak zacz�to o nim m�wi� Sandro Botticelli, a w ko�cu -Botticelli.
Podziwiany przez Francesca obraz by� portretem. Fiora spojrza�a na� ze zdumieniem i du�� doz� rozczarowania:
- Ale�... to nie jestem ja?
Malowid�o na drewnie istotnie przedstawia�o bardzo m�od� kobiet� o ol�niewaj�co jasnych w�osach, ubran� w sukni� z niebieskiego aksamitu haftowan� z�otem, jakiej Fiora nigdy nie nosi�a, gdy� nie by�y teraz modne. Nie nosi�o si� ju� tak�e takich koronkowych hennin�w, jaki -wraz z narzuconym na� lekkim szalem okalaj�cym twarz - zdobi� g�ow� nieznajomej.
�- To prawda - rzek� powa�nie Francesco - ale mimo wszystko to jeste� ty, gdy� rysy twarzy s� identyczne. Portret, moje dziecko, przedstawia twoj� matk�. Kiedy by�a� ma�a, podobie�stwo nie by�o wyra�ne, ale w miar� jak dorasta�a� rozwija�o si�, uwydatnia�o...
- To nieprawda! - krzykn�a Fiora bliska �ez. - To z�udzenie, ojcze. Ona jest bardzo pi�kna, a ja nie...
- Kto ci to powiedzia�? - zapyta� Francesco zdumiony.
- Nikt, ale �adna kobieta nie mo�e by� pi�kna maj�c czarne w�osy!
- S�owo daj�, zwariowa�a�? Zaraz ci udowodni�, �e si� mylisz...
Francesco podszed� do jednej z pokrytych markieteri� szaf, kt�re ustawi� pod �cianami swego studiola. Fiora wiedzia�a, gdy� podziwia�a je wiele razy, �e szafy te zawieraj� istne cuda: rzadkie ksi��ki w kosztownych oprawach, bibeloty kryte emali�, przedmioty ze srebra, ko�ci s�oniowej lub z�ota, statuetki chryzelefantynowe, tancerki z przezroczystego alabastru i mn�stwo innych pi�knych rzeczy. Z jednej z szaf, kt�r� otworzy� przy pomocy z�otego kluczyka, zawieszonego na �a�cuszku u szyi, Francesco wyj�� ma�� srebrn� szkatu�k� przypominaj�c� relikwiarz. Postawi� j� na stoliczku, otworzy� i, jak ksi�dz ujmuj�cy hosti�, wyj�� z niej hennin z koronki, kt�ry by� ostatni� ozdob� w�os�w Marii de Brevailles. Chwil� na niego patrzy�, po czym przy�o�y� do ust. Fiora zauwa�y�a, �e jego r�ce dr�a�y, a kiedy odwr�ci� si� do niej, w oczach mia� �zy. - Pozw�l przymierzy� - wyszepta�.
Odrzucaj�c do ty�u czarne w�osy c�rki ods�oni� jej wysokie i kszta�tne czo�o, umocowa� hennin niemal u nasady w�os�w, owin�� jej twarz koronkowym szalem. Potem zdj�� ze �ciany lustro, umie�ci� je obok portretu i ustawi� przed nim Fior�.
- Popatrz - powiedzia�.
�Koronka nieco po��k�a, lecz odbita w lustrze twarz wygl�da�a inaczej ni� zazwyczaj i by�a zadziwiaj�co podobna do twarzy na portrecie. Mia�a tak� sam� delikatnie zar�owion� cer�, identyczny u�miech w k�cikach ust, ten sam zgrabny nos i przede wszystkim takie same szare, zamglone oczy.
- No i co? - spyta� Francesco. - Czy dalej b�dziesz si� upiera�, �e jeste� brzydka?
- N... nie. Ale dlaczego nie mam jasnych w�os�w, jak ona? Jestem pewna, �e gdybym mia�a takie z�ote w�osy, pisaliby o mnie poeci i by� mo�e pewnego dnia zosta�abym kr�low� giostry...
- Jak madonna Simonetta? - u�miechn�� si� Beltrami z iskierkami weso�o�ci w oczach. - Mam nadziej�, �e moja c�reczka nie oka�e si� g�upio zazdrosna? Wprawdzie ca�a Florencja podziwia t� zachwycaj�c� kobiet�, ale zanim nasz Lorenzo po�lubi� madonn� Claris�...
- Kt�ra jest ruda! - doda�a Fiora z uporem.
- Ruda... i niezbyt �adna. Przed tym �lubem ca�a Florencja zachwyca�a si� jedynie pi�kn� Lukrecj� Donati, kochan� przez Lorenza, kt�ra by�a brunetk� jak ty.
R�wnie powoli i nabo�nie jak przed chwil� Francesco zdj�� hennin i zamierza� go schowa�, lecz Fiora powstrzyma�a go.
- Ojcze! Co znacz� te brunatne plamy na koronce? Francesco zblad� i spojrza� na c�rk� jakby zagubiony.
�Poruszony, z�o�y� relikwi� na miejsce, zamkn�� szkatu�k� i wstawi� j� do szafy. P�niej podszed� do portretu, zdaj�cego si� skupia� ca�e �wiat�o pi�knego poranka, lecz kiedy wzi�� p�acht� czarnego aksamitu, by go nakry�, Fiora powstrzyma�a go.
- Pozw�l mi na ni� jeszcze popatrze�! - poprosi�a., - Tak ma�o j� znam! Ani ty, ani Leonarda nigdy nie opowiadali�cie mi o niej. Wiem tylko jedno: by�a szlachetn� dam� z Burgundii...
- To historia smutna, a nawet bolesna. Leonarda i ja bardzo rzadko o niej rozmawiamy. A ty jeste� jeszcze za m�oda.
- Nigdy nie jest si� za m�odym, by pozna� swoj� matk�. Tylko wy mo�ecie mi o nie opowiedzie�, a teraz mo�e tak�e ten obraz. Ale portret mi niej odpowie, je�li go o co� zapytam, jako �e pan Sandro namalowa� moj� twarz.
- W twoim wieku umiesz odebra� przes�anie portretu? - zapyta� Francesco ze zdziwieniem.
- Oczywi�cie. Widzia�am u naszej kuzynki, madonny Hieronimy Pazzi, jej portret p�dzla tego by�ego mnicha, zmar�ego przed sze�ciu laty, pana Filipa Lippiego. To pi�kny portret, w pe�ni oddaj�cy sprawiedliwo�� jej urodzie. M�wi on jednak r�wnie�, �e jest ona pr�na, chciwa, fa�szywa i okrutna. A z tego portretu niczego nie mog� odczyta�.
Francesco by� oszo�omiony. Fakt, �e jego Fiora, kt�r� uwa�a� wci�� za ma�� dziewczynk� (i pozosta�a ni� pod wieloma wzgl�dami), potrafi�a da� dow�d takich zdolno�ci psychologicznych, zadziwi� go... Dziewczyna wyczu�a to zaskoczenie i chcia�a je wykorzysta�.
- A teraz - doda�a cicho - odpowiedz, prosz�, na pytanie, kt�re ci zada�am... Brunatne plamy... wygl�daj� jak krew!
�Beltrami odwr�ci� si� i podszed� do okna, sk�d wida� by�o ponad dachami via delle Vigna Nuova wspania�y pa�ac Rucellai, jeden z najnowszych we Florencji i jeden z najpi�kniejszych. Fiora podesz�a do niego.
- Odpowiedz mi, ojcze! Chc� wiedzie�!
- Zapomnia�em, �e umiesz tak�e m�wi� �chc�"... No tak... to krew... jej krew. Twoja matka zgin�a w straszliwych okoliczno�ciach, moje dziecko... - Jakich?
- Nie pytaj mnie o nic wi�cej, gdy� nie odpowiem. Kiedy� ci powiem, na pewno...
- Kiedy b�dzie �kiedy�"?
- Gdy staniesz si� kobiet�. Na razie jeste� jeszcze m�od� pann�, a tej przystoi mie� wy��cznie radosne my�li. Szczeg�lnie w dniu �wi�ta!... Powiedz, co zamierzasz za�o�y� id�c �na turniej" - jak m�wi� we Francji?
Przypomniawszy sobie o wcze�niejszych smutkach Fiora z rezygnacj� wzruszy�a ramionami:
- Nie mam poj�cia. Wyznam, �e nie bardzo mam ochot� tam i��.
- Nie i�� na giostr�, gdy mamy miejsca na najlepszej trybunie?
- Za kr�low�. Nie ma wi�c �adnego znaczenia co za�o��. Nikt nie zwr�ci na mnie uwagi!
- Z wyj�tkiem Domenica Accaiuolego, Marca Soderinie-go, Tommasa Salviatiego, Luki Tornabuoniego i kilku innych, mniej wa�nych - wyrecytowa� Francesco, odzyskawszy u�miech.
- W�a�nie m�wi�: nikt!
�Nie doda�a, �e jedyny, kt�ry si� dla niej liczy�, pi�kny, poci�gaj�cy Giuliano Medyceusz widzie� b�dzie tylko Simonett� Vespucci. Beltrami roze�mia� si�: ���������
- Co ty opowiadasz! Uwa�am, �e jeste� bardzo wybredna. Jednak pewnego dnia b�d� musia� wybra� ci m�a...�
Fiora wsun�a r�k� pod rami� ojca i unosz�c si� na I palcach poca�owa�a go w dok�adnie wygolony policzek.
- Jedyny m�czyzna, kt�rego kocham nie mo�e mnie po�lubi�, poniewa� ty nim jeste�!
- Ha! Oto s�owa zas�uguj�ce na nagrod�! Mam co� dla ciebie.
Uwalniaj�c si� od ramienia c�rki, kupiec wyj�� z jednej ze skrzy� ma��, owini�t� w jedwab paczuszk� i poda� j� Fiorze:
- Masz, chcia�em ci to ofiarowa� na imieniny, ale ta okazja wydaje mi si� stosowna...
Fiorze zab�ys�y oczy. Jak ka�da dziewczyna uwielbia�a prezenty, niespodzianki, wszystko co nieoczekiwane. Zar�owiona z niecierpliwo�ci, odwin�a bia�y jedwab i ujrza�a diadem w kszta�cie z�otej obr�czy, ulubion� ozdob� eleganckich florentynek. Sk�ada�y si� na� listki jemio�y z per�ami zamiast owoc�w, a wisior - du�a per�a w kszta�cie gruszki - opada� mia� na �rodek czo�a...
- Och, ojcze! Jest zachwycaj�ca! Kto j� zrobi�?
�- Domenico Ghirlandaio*3. Zam�wi�em j� u niego ju� dawno, i nie przypuszcza�em, �e tak szybko j� otrzymam, ale artysta wyje�d�a z Florencji do San Gimignano, gdzie ma ozdobi�kaplic� Santa Fina. Jestem szcz�liwy, �e mog� ci ofiarowa� ten klejnot dzisiaj; jeste� ju� na tyle doros�a, aby otrzymywa� i nosi� bi�uteri�. Tak wi�c nie masz ju� �adnego powodu, by kaza� mi i�� samemu na turniej. Rozsta�my si� teraz. Musz� si� przygotowa� do bankietu w pa�acu Medyceuszy...
- W kt�rym damy nie uczestnicz�...
- W kt�rym damy nie uczestnicz�, gdy� tak by� powinno, kiedy dostojny pan Lorenzo przyjmuje ambasador�w i polityk�w. Damy powetuj� to sobie przychodz�c na giostr� i wieczorny bal...
Rzeczywi�cie, zapowiada�o si� pi�kne �wi�to. By�o tak zawsze, gdy Lorenzo Wspania�y - mia� zaledwie dwadzie�cia lat, gdy nadano mu ten wyra�aj�cy podziw przydomek - postanowi�, �e jego miasto powinno prze�y� kilka godzin szale�stwa, gdy� nigdy nie omieszka� dzieli� z nim wielkich wydarze� swego �ycia - rodzinnych, religijnych czy politycznych. Tej nocy nikt we Florencji nie b�dzie spa�. B�dzie bal w pa�acu na via Larga i w kilku bogatych domach, lecz r�wnie� na ulicach i placach, gdzie wino poleje si� strumieniami...
�Fiora opuszcza�a pa�ac, maj�c z Leonard� i Khatoun u boku, kt�re mia�y odprowadzi� j� a� do placu Santa Croce, gdzie odbywa�a si� giostra, i gdzie mia�a spotka� ojca. Nie pami�ta�a ju� o pochmurnym poranku i niedawnych powa�nych powodach z�ego humoru. Pozwoli�a si� porwa� weso�ej atmosferze miasta oraz wirowi barw i d�wi�k�w. W b��kitnym powietrzu unosi� si� g�os dzwon�w, w kt�re dzwonnicy bili we wszystkich kampanilach, a na ka�dym skrzy�owaniu muzycy i pie�niarze jeden przez drugiego wys�awiali rado�� bycia m�odym, kochania i �ycia we Florencji, najpi�kniejszym mie�cie �wiata! Fasady wszystkich dom�w przybrano malowanymi p��tnami, jedwabiami i sztandarami w czerwono-bia�ych barwach miasta, obszytymi z�otem i srebrem. Odnosi�o si� wra�enie, �e ulica stanowi ogromny, mieni�cy si� fresk, o�ywiany przez �wi�tecznie ubrany t�um, kt�ry spieszy� rado�nie na miejsce wielkiego widowiska. Na wszystkich placach umieszczono wysokie s�upy ze z�oconego drewna, z kt�rych zwisa�y d�ugie chor�gwie, jedne z czerwon� lili� - herbem Florencji, inne z lwem �wi�tego Marka - herbem Wenecji.
W dniach �wi�tecznych wszyscy chodzili pieszo, aby nacieszy� si� dekoracjami i nie tarasowa� w�skich ulic, oddanych w posiadanie radosnego t�umu. Przyk�ad dawa� Lorenzo Medyceusz, prowadz�c przez miasto znakomitych go�ci, zreszt� z ukryt� my�l� wzbudzenia w nich szacunku dla swej ogromnej, proporcjonalnej do zas�ug, popularno�ci. Przed Palazzo delia Signoria, kt�ry swoimi surowymi murami i wysok� kampanil� dominowa� nad okolicznymi domami i narzuca� obraz nieust�pliwo�ci feudalnej w�adzy, Fiora spotka�a przyjaci�k� Chiar� Albizzi, czaruj�c� dziewczyn� w jej wieku. Zna�a j� od zawsze, i nie mia�a przed ni� tajemnic... Mo�e dlatego, �e w�osy Chiary by�y prawie tak ciemne jak jej w�asne i �e przyjaci�ka patrzy�a na rzeczy i ludzi r�wnie ciekawie i krytycznie jak ona. Tak jak Fiora, Chiara, szlachecka c�rka, by�a odprowadzana przez guwernantk� i dw�ch uzbrojonych s�u��cych. Kiedy wino leje si� strumieniami, zawsze mo�e doj�� do jakiego� nieprzyjemnego incydentu.
�Dziewcz�ta, wzi�wszy si� pod rami�, zostawi�y nieco z ty�u �yczliw� eskort�. Leonarda niezwykle ceni�a towarzystwo grubej Colomby, niani Chiary, bez w�tpienia najwi�kszej plotkarki we Florencji, zawsze przynosz�cej ca�y worek nowinek, kt�re naturalnie najpierw poznawa�a jej mleczna c�rka.
- My�la�am, �e nie masz ochoty przyj��? - powiedzia�a Chiara. - Co sprawi�o, �e zmieni�a� zdanie?
- M�j ojciec. Bardzo mu zale�y, abym zjawi�a si� przy nim na giostrze. Ofiarowa� mi nawet z tej okazji ten klejnot.
- Gratulacje! Ma s�uszno��: wygl�dasz wspaniale! -o�wiadczy�a panna Albizzi, oceniaj�c ze znawstwem harmoni� jasnoszarego brokatu, dok�adnie w kolorze oczu, i aksamitu okrywaj�cego przyjaci�k� oraz skomplikowan� budowl� z jedwabistych warkoczy, z�ota i pere�, kt�ra kosztowa�a pani� Leonard� dobre p� godziny wyt�onej Pracy,
- Ty tak�e wygl�dasz wspaniale - powiedzia�a Fiora z Wdzi�czno�ci�, zreszt� zupe�nie szczerze. - Wygl�dasz jak jutrzenka. Jeste� ca�a r�owa!
- Przede wszystkim wygl�dam jak kto�, kto chce si� bawi�, podczas gdy ty robisz wra�enie zdecydowanej cierpie�. Czy naprawd� nie mo�esz wybi� sobie z g�owy Giuliana Medyceusza?
- Pst! To nie moja g�owa cierpi, tecz serce. A porywom ; serca nie mo�na si� przeciwstawi� - westchn�a Fiora tak tragicznie, �e jej przyjaci�ka roze�mia�a si�. ����
- Mam nadziej�, �e poczujesz inne porywy serca i nie].j sp�dzisz �ycia na wzdychaniu do ch�opca, kt�ry ci� nawet nie dostrzega. Zostaw Giuliana jego wielkiej mi�o�ci... albo uzbr�j si� w cierpliwo��!
- Co chcesz przez to powiedzie�?
�- To o czym wszyscy wiedz�: uczucia braci Medyceu-szy nigdy nie s� bardzo trwa�e. Poza tym Marco Vespucci zaczyna si� robi� zgry�liwy. Zazdrosny m�� bywa k�opotliwy. Pewnie o tym wiesz: wasz pa�ac s�siaduje z pa�acem Vespuccich. Zamiast czeka�, lepiej zrobi�aby� rozgl�daj�c si� wok� siebie: Luca Torna-buoni jest przystojnieszy ni� Giuliano i szaleje za tob�. Zreszt�... o wilku mowa...
M�ody cz�owiek, o kt�rym m�wi�a, wyszed� z jednej z bocznych ulic w towarzystwie grupy przyjaci�. Dziewcz�ta zosta�y natychmiast otoczone przez weso�� i rozgadan� gromad�, kt�ra oddzieli�a je od eskorty i triumfalnie poprowadzi�a na miejsce turnieju. LucaTornabuoni, korzystaj�c z zamieszania, o�mieli� si� wzi�� r�k� Fiory i poca�owawszy j� przelotnie, zatrzyma� w swojej:
- Pani, czy� twe pi�kne oczy b�d� dzi� na mnie spogl�da�y �askawiej ni� zazwyczaj - spyta� po francusku.
U�miechn�a si� do niego i pomy�la�a, �e istotnie by� bardzo pi�kny. Wysoki, a� musia�a lekko unosi� ku niemu g�ow�, cho� sama nie by�a niska; mia� klasyczny profil, g�ste, czarne, kr�cone w�osy i ciemne oczy, kt�re b�yszcza�y, gdy na ni� patrzy�.
- Dlaczego dzisiaj?
- Poniewa� dzi� jest �wi�to i pi�kna pogoda, bo jeste� pi�kniejsza ni� kiedykolwiek...
�Kto chce szcz�liwy by�, niech spieszy si�. Bo nikt nie jest pewny jutra..."
�Doko�czy� zdanie, nuc�c piosenk� u�o�on� przez Lorenza Medyceusza, jego ulubion�, a przez to przyj�t� jak Ewangelia przez ca�� florenck� m�odzie�. �ciszaj�c g�os, poprosi� �arliwie:
- Pozw�l mi pom�wi� z twoim ojcem, Fioro! Zg�d� si� zosta� moj� �on�!
- Nawet gdybym si� zgodzi�a, m�j ojciec by nie zezwoli�. Uwa�a, �e jestem za m�oda.
- Daj mi wi�c chocia� nadziej�, jaki� fant. B�d� walczy� dla ciebie...
Luca by� jednym z tych, kt�rzy mieli zmierzy� si� z Giulianem Medyceuszem w popo�udniowej walce na kopie. Poruszona mimo wszystko t� gor�c� pro�b�, poda�a mu sw� chusteczk�, kt�r� natychmiast wsun�� pod kaftan:
- Dzi�ki ci, mi�a pani - zawo�a� rado�nie. - Teraz musz� zwyci�y�, aby przynie�� ci zaszczyt...
- W ka�dym razie - zauwa�y�a Chiara - to nie Fiora w�o�y ci wieniec, zak�adaj�c �e zwyci�ysz. Nie ona jest kr�low� turnieju.
- Dlaczego: zak�adaj�c? W�tpisz w moj� odwag�?
- Ani w odwag�, ani w waleczno��, pi�kny rycerzu, ale nie przystoi, by Giuliano zosta� pokonany, skoro jego dama jest kr�low�.
�M�ody cz�owiek wkr�tce je opu�ci�. Dochodzi�y do placu Santa Croce, przy wej�ciu na plac rozbito r�nokolorowe jedwabne namioty dla walcz�cych. Paziowie w z�ocie i czerwieni oraz masztalerze zajmowali si� ko�mi we wspania�ych czaprakach w barwach ich pan�w... By�y to same cenne konie pochodz�ce ze s�ynnych stajni markiza Mantui lub araby dostarczone przez Wenecj�. Giuliano Medyceusz mia� dosi��� cudownego kasztana - rumaka ofiarowanego niedawno przez kr�la Francji jego bratu Lorenzowi wraz z klacz� tej samej ma�ci. Ludwik XI, o kt�rego dworze m�wiono wprawdzie, �e jest w Europie najmniej wystawny, by� znawc� w tej dziedzinie i miewa� kr�lewski gest w stosunku do sojusznik�w czy przyjaci�. �w dar by� tego dobitnym dowodem.
Przed bardzo prost�, wykonan� z r�owej ceg�y, fasad� ko�cio�a Santa Croce*4 ustawiono wielk� trybun�, obit� purpurow� i z�ot� materi�, przeznaczon� dla w�adcy Florencji i zaproszonych go�ci. W jej centralnym punkcie znajdowa� si� tron kr�lowej turnieju. Po obu stronach trybuny, naprzeciwko siebie, zosta�y wzniesione wzd�u� dom�w wysokie, drewniane galerie. Panie i panny z ca�ego miasta, ubrane w najpi�kniejsze stroje, zajmowa�y miejsca w towarzystwie swych ma��onk�w, ojc�w czy kochank�w. Tworzy�y w ten spos�b podw�jn�, barwn� i l�ni�c� girland�, godn� kr�lewskiego dworu, a t�umek cisn�cy si� za rozci�gni�tymi jedwabnymi ta�mami dope�nia� ten obraz ubiorami w weso�ych kolorach. Wsz�dzie wida� by�o powiewaj�ce na lekkim wietrze wst��ki, chor�giewki i sztandary.
�Wszystko to szele�ci�o i dr�a�o, a Florencja tego pogodnego dnia ca�a by�a ze z�ota, srebra i jedwabiu, niby ogromny gobelin, o�ywiony przez jakiego� wszechmocnego magika.
�Czarnoksi�nik ten w�a�nie mia� si� pojawi�. Zapowiedziany triumfalnym d�wi�kiem d�ugich, srebrnych tr�bek, z kt�rych zwisa�y bia�e proporczyki z czerwon� lili� Florencji, i poprzedzany przez poczet sztandarowy, obracaj�cy i wyrzucaj�cy w g�r� r�nokolorowe flagi, pojawi� si� znakomity orszak. Na jego czele, odziany w ciemnozielony aksamit obszyty popielicami, ze z�otym cyzelowanym �a�cuchem na szyi i wartymi fortun� per�ami i rubinami u czapki, kroczy� Lorenzo Wspania�y, niekoronowany kr�l tej dziwnej republiki, dwudziestoo�mioletni w�adca, kt�remu odda�a ona swe serce, cho� by� brzydki a jego brat pi�kny. Lecz jak� pe�n� si�y brzydot�! Nad chudym, silnym cia�em wida� by�o niemal ma�pi� twarz, na kt�rej b�ysk triumfuj�cego geniuszu i wyj�tkowej inteligencji zajmowa� miejsce urody. Czarne, proste w�osy, d�ugi, spiczasty nos, ostre rysy i du�e, w�skie usta w niczym nie zmniejsza�y fascynacji ogarniaj�cej ka�dego, kto go spotka�, ani poci�gu, kt�ry jego zagadkowy i pos�pny wygl�d wzbudza� w kobietach.
Po �mierci ojca, Piera, w�adza polityczna zosta�a powierzona obu braciom, ale dwuw�adza by�a pozorem. Jedynym rz�dz�cym by� ten wyj�tkowy cz�owiek, na kt�rego barczystych ramionach spoczywa�a odpowiedzialno�� za jedn� z najwi�kszych fortun Europy, za w�adz� oraz rozleg�e i skomplikowane dzia�ania polityczne, nie ograniczaj�ce si� jedynie do kontakt�w z innymi pa�stwami w�oski mi, lecz obejmuj�ce r�wnie� wielkie mocarstwa, takie jak Francja, Anglia, Niemcy, Kastylia i Aragonia. Jako bankier kr�l�w, kt�rzy si� z nim liczyli Lorenzo zacie�ni� z Francj� wi�zy przyja�ni, zadzierzgni�te niegdy� przez jego ojca, kt�remu kr�l Ludwik XI wy�wiadczy� �ask� i zaszczyt zezwalaj�c na wyrycie kwiat�w lilii na jednej z siedmiu kulek w herbie Medyceuszy.
Lorenzo by� w�wczas u szczytu w�adzy, zna� jednak jej ograniczenia.
Poszerzy� granice Florencji, zdoby� Sarzan�, u�mierzy� bunty w Volterra i Prato, pokona� zmow� rodu Pittich skazanych na wygnanie, po�lubi� rzymsk� ksi�niczk�, i za to wszystko nar�d by� mu wdzi�czny. Usun�� z Rady Republiki wielkie szlacheckie rody, takie jak: Guicciardini, Ridolfi, Nicolini i Pazzi, aby zast�pi� je lud�mi niskiego stanu. Tymczasem usuni�ci, kt�rych fortuny by�y jeszcze znaczne, gry�li w�dzid�o i utrzymywali klientel� mog�c� nadal wywo�a� rozruchy czy wynaj�� morderc�w. Pod pozorem jowialno�ci i odpr�enia skrywa� wi�c Lorenzo ostro�no��, a nawet nieufno�� i czujno��, gdy� wiedzia�, �e cho� jest nast�pc� swego ojca, a ten z kolei swego -Cosima Starszego - w�adz� otrzyma� od ludu, a nie na mocy �boskiego prawa". Panowa� jednak jak niekoronowany kr�l, gdy tymczasem jego m�odszy brat Giuliano z rado�ci� i nie pragn�c niczego wi�cej, zadowala� si� przyjemn� rol� kr�lewicza z bajki, kt�r� gra� urzekaj�co. Florencja kocha�a go za m�odo��, urod�, elegancj�, a nawet za jego szale�stwa, gdy� by� odbiciem jej samej...
Odpowiadaj�c u�miechem i ruchem d�oni na burzliwe wiwaty powitalne, Lorenzo Wspania�y zbli�y� si� do wielkiej trybuny prowadz�c za r�k� kr�low� turnieju Simonett� Vespucci, kt�r� oklaskiwano prawie r�wnie gor�co jak jej przewodnika, a kt�rej Fiora nienawidzi�a z ca�� zazdrosn� zaci�to�ci� swych siedemnastu lat. Tym bardziej �e przyzna� musia�a, nawet je�li to rani�o jej serce, i� jej nie�wiadoma niczego rywalka by�a absolutnie urzekaj�ca.
Wysoka, smuk�a, o ciele wiotkim, uroczym i pe�nym wdzi�ku, szczup�ej gi�tkiej szyi, nieco zadartym nosku i wielkich, br�zowych oczach, �agodnych jak oczy �ani, Simonetta dumnie nosi�a idealnie pi�kn� g��wk�, obci��on� mas� rudoz�otych w�os�w, zaplecionych w l�ni�ce warkocze, podtrzymywane przez szpilki z per�ami i przeplatanych cienkim, z�otym sznureczkiem, zako�czonym nad czo�em brochett�-zabawnym klejnocikiem ze z�ota i pere�, podobnym w kszta�cie do male�kiego wachlarza.
�Inne per�y - kocha�a tylko per�y, i to do szale�stwa -pokrywa�y jej l�ni�c� bia�� sukni�, naszywan� cienkimi listkami z�ota i ocieplon� �nie�nymi gronostajami. By�a tak pi�kna w tym stroju, �e Fiorze �cisn�o si� serce: nigdy nie osi�gnie tej doskona�o�ci. Simonetta by�a jedyna, niezapomniana...
- Przyznaj�, �e jest pi�kna - powiedzia�a Chiara z niezadowoleniem. - Niemniej ten otwarty kult, jakim otacza j� nie tylko Giuliano, kt�rego jest z pewno�ci� kochank�, ale r�wnie� Lorenzo, kt�ry ustawicznie sk�ada dla niej rymy, nie licz�c takich kretyn�w, jak Botticelli czy Poliamolo, czo�gaj�cy si� u jej st�p, ma w sobie co� ra��cego. W ko�cu ona jest m�atk�, do diab�a! A mo�esz mi powiedzie�, gdzie si� teraz podziewa Marco Vespucci?
Simonetta by�a m�atk�. Urodzona w Porto-Venere (no-Oien-omen: porcie Wenus!), w bogatej rodzinie genue�skich armator�w Cattaneich, po�lubi�a przed sze�ciu laty, ^szesnastym roku �ycia, Marca Vespucciego, najstarsze go syna szlacheckiej florenckiej rodziny, kt�rej pa�ac s�siadowa� z pa�acem Beltramiego. Od kiedy po raz pierwszy pojawi�a si� publicznie, podczas uroczystych za�lubin Lorenza Medyceusza z rzymsk� ksi�niczk� Clarissa Orsini, podbi�a nie tylko obu braci, lecz r�wnie� ca�e miasto, zachwycone t�, kt�r� z uwielbieniem zwano �Gwiazd� Genui..." - Szukam, ale go nie widz� - westchn�a Fiora.
�- Bo go tu nie ma. Podobnie jak madonny Clarissy. Pozostaje z godno�ci� w domu, podczas gdy jej m�� i szwagier urz�dzaj� uroczysto�ci dla uczczenia swej �Gwiazdy". Nie oszukujmy si�! Ambasador Wenecji to tylko pretekst... Na mi�o�� bosk�, przesta� robi� tak� min�! Powinna� nosi� g�ow� r�wnie wysoko jak Simonetta. Kiedy wreszcie zrozumiesz, �e masz prawo by� z siebie dumna?
W oczach Fiory natychmiast pojawi�y si� b�yskawice.
- Jestem dumna z tego jak mnie wychowa� m�j ojciec i z nazwiska, kt�re nosz�. Czy to nie wystarczy?
- Nie, pora �eby� zrozumia�a, �e nie jeste� ju� ma�� dziewczynk�, ale pann�, bardzo zreszt� poci�gaj�c�!
Fiora roze�mia�a si� serdecznie.
- M�j ojciec i Leonarda m�wi� to samo. W ko�cu wam uwierz�.
- I dobrze zrobisz! Inni przekonaj� si� o tym, gdy przyjmiesz do wiadomo�ci, �e mo�na si� do ciebie zaleca� dla ciebie samej, a nie z powodu maj�tku ojca. Zastanawiam si� zreszt�, sk�d ci to przysz�o do g�owy?
- Och, to stara historia! Mia�am chyba siedem czy osiem lat, kiedy pewnego razu donna Hieronima...
- Twoja kuzynka?
- Tak, kuzynka ojca. Przechodzi�a z przyjaci�k� przez ogr�d, w kt�rym si� bawi�am, zatrzyma�a si�, wzi�a kosmyk moich w�os�w i powiedzia�a: �Ta ma�a jest naprawd� brzydka! Prawdziwa Egipcjanka! Bez posagu na pewno �aden ch�opak jej nie zechce".
- I uwierzy�a� jej? Cho� to prawda, �e na brzydocie powinna si� zna�: jej syn to istny potw�r.
- Prosz�, nie m�wmy ju� o tym! Czas ani miejsce nie s� odpowiednie.
�Wielka trybuna wype�ni�a si�. Kr�lowa zasiad�a na tronie, po kt�rego obu stronach sadowili si� Lorenzo Wspania�y i ambasador Wenecji Bernardo Bembo. Francesco Beltrami w towarzystwie wuja Chiary odszuka� dziewcz�ta na bocznym balkonie, najbli�szym trybuny.
- No i co, m�ode damy? - powiedzia� weso�o - mam nadziej�, �e jeste�cie zadowolone z miejsc? Nie umknie waskej uwagi nic z walki ani z tego co dzieje si� na trybunie kr�lowej.
�By�o to rzeczywi�cie interesuj�ce. Obie przyjaci�ki zabawia�y si� przez chwil� anonsuj�c go�ci zajmuj�cych miejsca. Najpierw cz�onk�w Signorii, w podszytych futrem czapkach i purpurowych dalmatykach, w towarzystwie gonfaloniera*5 Petrucchiego. P�niej najwy�ej urodzonych lub najbogatszych ludzi w mie�cie. By�y w�r�d nich osoby z otoczenia w�adcy: filozof i lekarz Marsile Ficino, kt�ry zapozna� go z doktryn� plato�sk�, hellenizuj�cy poeta Angelo Poliziano, najbli�szy towarzysz Lorenza i wychowawca jego syna, trzy siostry Medyceuszki: Bianca, Maria i Nannina. By� te� stary uczony Paolo Toscanelli, astronom, kt�ry opracowa� nowy spos�b wykonywania gnomon�w*6 i nawet zainstalowa� jeden na ko�ciele Santa Maria del Fiore, katedrze z bia�ego, czerwonego i zielonego marmuru, cudownym Duomo - dumie florentczyk�w. Tosca-nelli by� tak�e konserwatorem Biblioteki Medycejskiej. Fiora zna�a go dobrze, gdy� udziela� jej lekcji astronomii, podobnie jak inni nauczyciele dawali jej lekcje greki, �aciny, matematyki, �piewu, ta�ca, pisania wierszy i wszystkiego czego nie uczono nigdzie indziej, co we W�oszech czyni�o sawantkami dziewcz�ta ze znakomitych dom�w. Obok starego mistrza jego ulubiony ucze� Amerigo Vespucci, m�ody szwagier Simonetty, obgryza� z roztargnieniem paznokcie i nie patrzy� na nikogo ani na nic, ale jego upodobanie do bujania w ob�okach by�o tak znane, �e nikt si� nim nie przejmowa�.
Mocne szturchni�cie �okciem po�o�y�o kres obserwacjom Fiory.
- Sp�jrz - szepn�a podekscytowana Chiara - kto to jest?...
- Kto taki?
- Nie widzisz m�czyzny siadaj�cego obok pana Lorenza? To na pewno jaki� cudzoziemiec, nigdy go nie widzia�am.
Uprzejmym, zapraszaj�cym gestem Wspania�y wskaza� miejsce obok siebie wysokiemu nieznajomemu, w wieku od dwudziestu pi�ciu do trzydziestu lat, o aparycji wielkiego pana i �o�nierza zarazem. Na szerokich ramionach wysoko nosi� g�ow� o kr�tkich, br�zowych w�osach, kt�re musia�y by� bardziej przyzwyczajone do he�mu ni� do czarnej, aksamitnej czapki, ozdobionej z�otym medalionem. Twarz o wydatnych szcz�kach, pogardliwym nosie, w�skich ustach, uniesionych z jednej strony w kpi�cym u�mieszku, by�a zbyt asymetryczna, aby mie� pretensje do greckiej doskona�o�ci, ale kiedy zdarza�o mu si� u�miechn��, surowe usta ods�ania�y bia�e z�by, a w cieniu prostych brwi orzechowe oczy l�ni�y inteligencj� i ironi�. Obszerny p�aszcz, niedbale odrzucony na ramiona, ods�ania� czarny, aksamitny kaftan z przewieszonym szerokim, z�otym �a�cuchem, na kt�rym zwisa� dziwny klejnot przedstawiaj�cy zgi�tego wp� barana.
- Ojcze - poprosi�a Fiora - czy m�g�by� nam powiedzie�...
�- ... kimjest ten interesuj�cy cudzoziemiec? - doko�czy� Beltrami, u�miechaj�c si� do dw�ch ciekawskich. - To Filip de Selongey, kawaler Orderu Z�otego Runa, specjalny wys�annik pot�nego ksi�cia Karola Burgundzkiego, zwanego cz�sto Wielkim Ksi�ciem Zachodu, a jeszcze cz�ciej, cho� po cichu, Zuchwa�ym, z powodu nieokie�znanej odwagi i niepohamowanej pychy, kieruj�cych go czasem na bardzo niebezpieczne szlaki! Przyjecha� dopiero dzi� rano, dlatego herb jego pana nie figuruje obok naszego i weneckiego. A teraz do�� na ten temat, zaczyna si� turniej...
Rozleg� si� d�wi�k tr�bek, zn�w za�opotaly sztandary w zr�cznych r�kach i bajeczny korow�d bior�cych udzia� w walce rycerzy przedefilowa� przy aplauzie t�umu. Nie nosili zwyk�ego rynsztunku wojennego, lecz poz�acan� bro� turniejow�, okr�g�e tarcze i fantazyjne he�my, ozdobione chimerami i smokami, albo he�my na mod�� greck�, jakie m�g� wk�ada� Aleksander Wielki, ozdobione wawrzynem lub kunsztownie cyzelowane. Z he�m�w zwisa�y kaskady r�nokolorowych pi�r... Pancerze stylizowane by�y na antyczne.
Giuliano, pod pancerzem ze z�ota i srebra, obl�k� tunik� z czerwonego i bia�ego aksamitu przybran� per�ami, a Gorgona wyrze�biona na jego z�otej tarczy mia�a na czole Libro, najwi�kszy diament Medyceuszy. M�odzieniec promienia� rado�ci� i si��. Trzyma� oparty o udo wielki sztandar o symbolice niejasnej dla wi�kszo�ci widz�w, cho� Sandro Botticelli w�o�y� we� wiele pracy.
�By�a to chor�giew z aleksandryjskiej tafty, ze z�otymi fr�dzlami na brzegach; w jej g�rnej cz�ci mie�ci� si� wizerunek s�o�ca, a po�rodku - posta� Pallas na niebieskich koturnach i w z�otej tunice na bia�ej sukni, bardzo podobna do Simonetty. Bogini stawia�a stopy na j�zykach ognia, kt�rym p�on�y ga��zie drzewa oliwkowego, podczas gdy wy�ej po�o�one ga��zie pozostawa�y nienaruszone. G�ow� b�stwa os�ania� b�yszcz�cy, antyczny he�m, a jej splecione w�osy powiewa�y na wietrze. W prawej r�ce trzyma�a w��czni�, a w lewej tarcz� Meduzy. Przy niej znajdowa�a si� ukwiecona ��ka i pie� drzewa oliwkowego, do kt�rego z�otymi sznurami by� przywi�zany b�g mi�o�ci. Eros mia� u st�p �uk, ko�czan i z�amane strza�y. Na jednej z ga��zi wypisano z�otymi literami po francusku: �Niezr�wnana". Pallas wpatrywa�a si� w s�o�ce.
Dzie�o to wywar�o du�e wra�enie, lecz Fiora us�ysza�a ze swego miejsca, jak ambasador wenecki pyta swego s�siada, niejakiego Augurellego Rimini, co ono wyra�a. Tamten tylko wzruszy� ramionami w ge�cie niewiedzy. Wyja�nienie mia�o jednak nadej��, gdy Poliziano rozpocz�� z wysoko�ci trybuny czytanie d�ugiego poematu swego autorstwa, opowiadaj�cego sen Giuliana, podczas gdy rycerze obracali si� z wdzi�kiem, demonstruj�c w�a�ciw� im zr�czno�� oraz urod� swych koni.
����������� �Zdaje mu si�, �e widzijak pani jego serca, ������
Z twarz� okrutn�, surow� i pyszn�,
Wi��e Kupida do zielonej kolumienki
Szcz�liwego drzewa Minerwy,
W zbroi na bia�ej sukni
I os�aniaj�c Gorgon� pier� niewinn�.
I zdaje si�, �e ze skrzyde� wszystkie mu wyrywa pi�ra I �e �amie �uk i strza�y nieszcz�nika".
�We �nie Giuliano przyrzeka� bogini Pallas, �e w�o�y jej barwy na turniej; tak ko�czy� si� poemat, gor�co, nie bez uczucia ulgi, oklaskiwany. Fiora, aby si� nie nudzi�, obserwowa�a cudzoziemca, kt�ry tak j� zaintrygowa�. Cz�sto musia�a odwraca� wzrok, gdy� jej oczy stale napotyka�y spojrzenie Burgundczyka, co wywo�ywa�o w niej dziwne uczucie za�enowania zmieszanego z tajemn� przyjemno�ci�.
Walka na kopie skupi�a wreszcie uwag� wszystkich, cho� by� to raczej dok�adnie wyre�yserowany balet ni� prawdziwa walka. Bro� by�a t�pa, a m�ody Medyceusz bez wi�kszego k�opotu pokona� niemal wszystkich przeciwnik�w. Tylko dwaj stanowili dla niego twardy orzech do zgryzienia.
Pierwszym by� Luca Tornabuoni, z bia�o-z�ot� chusteczk� Fiory przyczepion� do czubka he�mu, kt�ry naprawd� robi� co m�g�, by pokona� m�odszego z Medyceuszy. Jednak bezskutecznie! Tak jak inni wypad� ze strzemion. To nieco zirytowa�o Fior�: nie po to da�a temu idiocie fant, aby go poniewiera� w piachu...
Drugi przeciwnik pojawi� si� niespodziewanie. W chwili gdy Giuliano mia� zosta� og�oszony zwyci�zc�, jaki� rycerz, kt�rego zwyczajne uzbrojenie wyr�nia�o si� na tle l�ni�cego rynsztunku innych, zastuka� kopi� w tarcz� Giuliana. Je�dziec by� m�odym, brzydkim, kr�pym m�czyzn� o czarnych w�osach i ciemnej cerze. Zauwa�ywszy go Lorenzo zmarszczy� brwi.
- Bardzo p�no przybywasz, Francesco Pazzi. Dlaczego wcze�niej nie zg�osi�e� ch�ci uczestniczenia w giostrze?
- Bo nie mia�em ochoty na maskarad�. Przybywam o w�a�ciwej porze, chyba �e ten turniej nie jest otwarty dla wszystkich?
- Dlaczeg�by nie mia� by�? Je�li pragniesz zmierzy� si� z moim bratem...
�- Z nim czy z kimkolwiek innym, to bez znaczenia. Chc� tylko otrzyma� wieniec i uca�owa� d�o� i usta pi�knej Simonetty... A mo�e jej wzgl�dy s� przeznaczone wy��cznie dla twego brata?
- Je�li ich pragniesz, chod� tu po nie - zarycza� Giuliano z w�ciek�o�ci�.
- �atwo ich nie dostaniesz...
- Jeszcze zobaczymy!
Walka, kt�ra si� wywi�za�a nie mia�a ju� wiele z kurtuazji. Pazzi walczy� ze z�o�ci�, Giuliano z w�ciek�o�ci� i to spowodowa�o wymian� kilku cios�w, kt�re wywo�a�y oklaski publiczno�ci. Fiora ze swej strony by�a zadowolona z tej walki bez ust�pstw, gdy� pojedynek star� wreszcie ironiczny u�mieszek z ust Filipa de Selongeya. Do tej pory cudzoziemiec zdawa� si� uwa�a� s�ynn� giostr� za dziecinn� zabaw�.
Wreszcie Pazzi upad� na piach i wycofa� si� w�r�d pogardliwych okrzyk�w t�umu, do kt�rych Fiora ch�tnie si� przy��czy�a. Zwyci�ony by� szwagrem kuzynki Hieronimy, wobec kt�rej odczuwa�a taki'wstr�t, �e znienawidzi�a z tego powodu wszystkich Pazzich. W dodatku ci ostatni ledwo kryli animozj� do Medyceuszy; twierdzono, �e Francesco pr�bowa� pewnego razu zdoby� si�� wzgl�dy Simonetty. Ujrzenie go pokonanym sprawi�o jej przyjemno��. Nawet zapomnia�a o zmartwieniach, kiedy nadszed� przez wszystkich oczekiwany moment: udekorowanie wawrzynem zwyci�zcy przez kr�low� turnieju.
�Giuliano ukl�k� przed Simonett�, kt�ra za�o�y�a mu na g�ow� wieniec z fio�k�w i obdarzy�a poca�unkiem, mo�e nieco d�u�szym ni� tego wymaga�y okoliczno�ci. Widz�c to t�um zgotowa� im owacj�; m�czy�ni krzyczeli, kobiety p�aka�y z rozczulenia, czapki fruwa�y w powietrzu. Entuzjazm si�ga� szczytu, kiedy jaki� m�odzieniec wyskoczy� z trybuny i podszed� do tronu kr�lowej.
By� to chudy ch�opak o jasnych w�osach, podobnych do s�omianej strzechy, opadaj�cych niesfornie na ko�cist� twarz. Jego jasne, surowe oczy mog�yby nale�e� do mnicha lub proroka.
- Siostro - powiedzia� spokojnie - nie wydaje ci si�, �e twoje miejsce jest w domu m�a, a nie tutaj?
- Bo�e! - szepn�a Fiora z zachwytem - nasz Amerigo zszed� z ob�ok�w na ziemi�...
- ... aby zaj�� si� �Gwiazd� Genui" - doda�a Chiara, uwielbiaj�ca takie incydenty. Gdyby wszystko u Vespuccich by�o w porz�dku, czy ten natchniony Amerigo miesza�by si� do spraw rodzinnych?
Oto ju� Lorenzo Wspania�y upomina� wichrzyciela:
- Odejd�, Amerigo Vespucci! Simonetta kr�luje we Florencji dzi�ki swej urodzie i jej rodzina powinna by� z tego dumna. �a�ujemy, �e Marco nie zechcia� jej towarzyszy�, ale nic na to nie mo�emy poradzi�.
- Zbyt dobrze wie, �e nie by�by mile widziany! Odchodz�, skoro taki jest tw�j rozkaz, ale chc�, �eby� wiedzia�, �e rodzina nie popiera...
Kto� poci�gn�� go za r�kaw i Fiora rozpozna�a swego malarza. Sandro Botticelli i m�ody Vespucci przyja�nili si�, dom pierwszego i plac drugiego s�siadowa�y ze sob� w dzielnicy Ognissanti. Tymczasem Fiora i Chiara szykowa�y si�, by g�o�no poprze� Ameriga. Ich ojciec i wuj pr�bowali je uspokoi�.
�- Powinna� wiedzie�, �e ci ludzie nie trac� g�owy, gdy tylko kto� tknie ich bo�yszcze - powiedzia� Albizzi z niezadowoleniem. - Co si� tyczy Medyceuszy, du�o nas kosztowa�a wiedza o tym, �e s� pami�tliwi i nie mam najmniejszej ochoty sko�czy� na wygnaniu jak m�j ojciec.
Francesco natomiast tylko u�miechn�� si� do c�rki i nakaza�, by usiad�a, gdy� widowisko jeszcze si� nie zako�czy�o. Wr�ci�a zatem na miejsce i machinalnie spojrza�a w stron� burgundzkiego wys�annika, lecz natychmiast odwr�ci�a g�ow� zaczerwieniwszy si� po korzonki w�os�w: ten zuchwalec nie tylko pozwala� sobie na u�miech, lecz ko�cami palc�w przesy�a� jej poca�unek...
Podczas gdy bajkowi rycerze, mniej lub bardziej posiniaczeni i pobrudzeni, ustawiwszy si� w szeregu powracali do oczekuj�cych ich namiot�w, Wspania�y wezwa� przed tron Simonetty, aby mu pogratulowa�, cz�owieka, kt�ry wyre�yserowa� wspania�e widowisko, zaprojektowa� kostiumy i namalowa� dekoracje: Andre� di Cioniego, zwanego Verrochiem. By� on r�wnie� najs�ynniejszym we Florencji malarzem i rze�biarzem, a jego atelier wype�niali uczniowie, w�r�d kt�rych znajdowa� si� r�wnie� niegdy� Botticelli.
Artysta podszed� w�r�d oklask�w t�umu. Gdyby nie jego eleganckie ubranie, mo�na by�oby go z �atwo�ci� uzna� za wie�niaka: by� niski, oty�y, mia� du�� g�ow� pokryt� czarnymi, kr�conymi w�osami. U jego boku kroczy� ulubiony ucze�, kt�ry pomaga� mu w przygotowaniu �wi�ta - wysoki, szczup�y i jasnow�osy-przyci�ga� wszystkie spojrzenia, gdy� by� pi�kny i niewzruszony jak pos�g greckiego boga. By� niczym Hermes, kt�ry powr�ci� na ziemi�. Podczas gdy Verrochio pl�ta� si� w podzi�kowaniach, grecki b�g przyj�� gratulacje w�adcy z uk�onem, u�miechem i bez s�owa.
�- Wuju - o�wiadczy�a Chiara - je�li ten m�odzieniec jest malarzem, powiniene� poprosi� go, by namalowa� m�j portret. Chcia�abym mu pozowa�...
- Szalona dziewczyno! Poprosisz o to swego m�a, kiedy go b�dziesz mia�a. Zreszt�, nie wiadomo nawet, jak si� nazywa...
- Je�li tylko o to chodzi - powiedzia� Beltrami - mog� ci� poinformowa�. To syn tutejszego notariusza, z kt�rym kiedy� prowadzi�em interesy. M�odzieniec nazywa si� Leonardo... Leonardo da Vinci. Verrochio bardzo go ceni. To dziwny ch�opak, cho� wielki talent...
- Leonardo? Niezbyt podoba mi si� to imi�. Kojarzy si� z twoj� guwernantk� - powiedzia�a Chiara z kpi�cym u�mieszkiem.
Fiora wzruszy�a ramionami.
- C� znaczy imi�? Tym bardziej �e ten m�odzieniec jest naprawd� zbyt pi�kny, aby przypomina� pani� Leonard�...
Szybko zapada�a noc. Jakby za spraw� czarodziejskiej r�d�ki plac rozja�ni�y nagle p�omienie setek pochodni. Tr�bki pos�a�y ku ciemnemu niebu sw�j triumfalny sygna� i orszak kr�lowej uformowa� si� ponownie. Lorenzo poda� r�k� Simonetcie, aby pom�c jej zej�� z tronu. W faluj�cym �wietle m�oda kobieta b�yszcza�a jak gwiazda...
- Przyjaciele - rzuci� Wspania�y swym zachrypni�tym g�osem - teraz wzywaj� nas obowi�zki wobec dam. Chod�my ta�czy�!
Go�cie powstali z miejsc i ruszyli ich �ladem. Fiora zauwa�y�a, �e cudzoziemiec nadal si� jej przygl�da.
- Madonno, musisz mi uwierzy�, by�em got�w raczej umrze�, ni� zosta� pokonanym w twojej obecno�ci...
�Luca Tornabuoni kl�cza� u kolan Fiory. Dziewczyna siedzia�a mi�dzy arrasem przetykanym z�otem i kredensem, wype�nionym weneckim szk�em o ciep�ych barwach oraz cennymi wyrobami z�otniczymi, w po�o�onej na uboczu sali pa�acu Medyceuszy, dok�d schroni�a si� w poszukiwaniu spokoju... By�o tu niewiele os�b. Wi�kszo�� go�ci znajdowa�a si� w s�siedniej komnacie, gdzie weso�a roma-nesca unosi�a tancerzy przy d�wi�ku wioli, harf, flet�w i b�benk�w.
Jak wszyscy mieszka�cy Florencji, Fiora uwielbia�a muzyk�, lecz tego wieczora wola�a s�ucha� ni� ta�czy�. Widok Giuliana, kt�ry prowadzi� ta�ce trzymaj�c Si-monett� za r�k� nie by� jej szczeg�lnie mi�y. Schroni�a si� wi�c w spokojniejszym pomieszczeniu. Niestety, jak na z�o��, ten gamo� przyszed� tu za ni�! Jego p�omienne zapewnienia wynagrodzi�a kwa�nym u�miechem:
- Umrze�, mo�e... ale nie zagniewa� pana Lorenza -powiedzia�a. - Wszyscy wiedzieli, �e Giuliano musi zwyci�y�, skoro �Gwiazda Genui" by�a kr�low� giostry. W przeciwnym razie jej rozczarowanie podziela�by r�wnie� Lorenzo...
- Zamierzasz powiedzie�,... �e pozwoli�em si� pokona�?
- Mniej wi�cej. Przecie� jeste� dwa razy silniejszy od Giuliana i o p� g�owy wy�szy! Nie m�wi�, �e Lorenza, ale jego brata powiniene� by� zwyci�y�. Mia�am nadziej�, �e m�j fant poprowadzi ci� ku chwale. Poniewa� tak nie by�o... oddaj mi go!
M�odzieniec przy�o�y� d�o� do piersi, aby lepiej broni� cennego depozytu:
- Nie b�dziesz chyba tak okrutna?
- Nie lubi� pokonanych. No ju�, oddaj moj� chusteczk�! Nie jest przeznaczona do ocierania �ez �alu.
�Wybuch �miechu sprawi�, �e odwr�ci�a g�ow�. Oparty o gobelin, z ramionami skrzy�owanymi na piersi, ozdobionej �a�cuchem ze zgi�tym wp� baranem, Filip de Selongey przygl�da� si� im z drwi�cym u�miechem, kt�ry dziewczyna uzna�a za wyj�tkowo wstr�tny. Kiedy wys�annik z Burgundii zobaczy�, �e Fiora na niego patrzy, zacz�� klaska� z kpi�cym wyrazem twarzy.
- Brawo! Zdaje si�, �e mimo swego m�odego wieku da�a�, pani, dow�d wyj�tkowej bystro�ci umys�u...
- Co masz na my�li, panie? - spyta�a Fiora wynio�le.
- Nie nabra�a� si� - jak i ja - na t� wojenn� komedi�, kt�r� nam pokazano. Scenografia by�a doskona�a, ale role �le odegrane.
- Co to znaczy? - zagrzmia� Luca, podchodz�c do intruza, co pozwoli�o dziewczynie zauwa�y�, �e je�li Tornabuoni by� wy�szy od Giuliana, to Burgundczyk by� wy�szy ni� Tornabuoni.
- Sens jest jasny, jak s�dz� - odpar� Selongey pogardliwie, co sprawi�o, �e policzki Fiory sp�on�y rumie�cem. -Widzieli�my pi�kne widowisko... kt�re niczym nie przypomina turnieju godnego tej nazwy.
- C� ty o tym wiesz, panie? To prawda, walczyli�my broni� turniejow�...
�- Nazywasz to broni� turniejow�? Powiedzia�bym raczej, �e by�a to bro� symboliczna... lub nawet nie istniej�ca. Je�li chcesz, panie, zobaczy�, jak wygl�daj� prawdziwe zawody, pojed� do Brukseli, Brugii, Gandawy czy Dijon. Przekonasz si�, �e nasza bro� paradna mog�aby s�u�y� podczas wojny... ludziom takim jak ty!
Gniew pokry� nagle rumie�cem urodziw� twarz Tor-nabuoniego; wyci�gaj�c sztylet, zawieszony u pasa w pi�knej pochwie z kordoba�skiej sk�ry, rzuci� si� na prowokatora.
- Oto s�owa, kt�rych po�a�ujesz!
Tamten nie rozpl�t� nawet ramion i spojrza� na napastnika z pob�a�liwym u�miechem, zastrze�onym dla dzieci i os�b nieodpowiedzialnych:
- Co zamierzasz uczyni�, panie? Dowie�� swej odwagi w tym domu, czyli w miejscu niew�a�ciwymi, czy te� mnie zamordowa�?
- ��dam, aby�my zmierzyli si� zaraz, mo�e w ogrodzie przy pa�acu. Dowiod� czy jestem dzieckiem albo szale�cem! Przyjdziesz czy mam ci� uderzy�?
- Naprawd� upierasz si� przy tym?
- Absolutnie tak!
- Bo�e, jaki z ciebie nudziarz! Tak bardzo masz ochot� sko�czy� noc w ��ku z podziurawion� sk�r�? Zdaje mi si�, �e dzi� wieczorem s� ciekawsze rzeczy do roboty. - Co na przyk�ad?
- Ale�... powiedzmy, upi� si�. Wina ja�nie pana Lorenza, cho� nie pochodz� z Burgundii, s� godne szacunku. Mo�na by zaprosi� do ta�ca jak�� pi�kn� dam�. Pragn� tylko, �eby� sobie st�d poszed�. Wiedz bowiem, �e mam wielk� ochot� zaj�� twoje miejsce u kolan tej �licznej panny, kt�rej nikt jeszcze nie raczy� mnie przedstawi�...
�By� to zapewne wiecz�r przerwanych zda�, gdy� rozleg� si� jaki� cichy i zachrypni�ty g�os, i nagle wysoka posta� Wspania�ego wyros�a mi�dzy dwoma m�czyznami, kt�rzy - trzeba to podkre�li� - z szacunkiem cofn�li si� o krok w lekkim uk�onie:
- Oto zaniedbanie, kt�re mog� �atwo nadrobi� - powiedzia� Lorenzo w doskona�ej francuszczyznie. - Pozw�l, madonno Fioro, �e ci przedstawi� hrabiego Filipa de Selongeya, kawalera Orderu Z�otego Runa- jak sama widzisz - ambasadora jego wysoko�ci ksi�cia Karola Burgundzkie-go. Mam nadziej�, messire Filipie, �e oceniasz tak jak na to zas�uguje zaszczyt z�o�enia pok�onu donnie Fiorze Belframi, jednej z najwi�kszych ozd�b tego miasta i c�rce cz�owieka, kt�rego mam w wielkim powa�aniu. Czy jeste� usatysfakcjonowany?
- Ca�kowicie, panie!
Z�o�y� przed Fior� uk�on, kt�ry zadowoli�by cesarzow�.
- W takim razie, uczy� mi ten zaszczyt i pozw�l si� odprowadzi� do mojego gabinetu z medalionami. Musimy porozmawia�. Savaglio ci� tam zaprowadzi. A ty, urocza Fioro, uszcz�liwisz mnie ta�cz�c ze mn� t� pive?
Jakby za spraw� czar�w, atmosfera, przed momentem napi�ta, poprawi�a si�. Dwaj przeciwnicy rozstali si�: Filip de Selongey odszed� z kapitanem stra�y pa�acowej, a Luca
Tornabuoni poda� rami� jakiej� m�odej, rudow�osej kobiecie, kt�ra w�a�nie si� pojawi�a. Fiora uda�a si� do sali balowej, prowadzona przez w�adc�. Wysoko unosi� w d�oni jej szczup�� r�k�, jakby chcia�, aby wszyscy podziwiali jego partnerk�. Zaj�li wsp�lnie miejsce na czele podw�jnego szeregu tancerzy, gdy tymczasem muzycy stroili instrumenty.
�Figury ta�ca, wymagaj�ce perfekcji ruch�w, na kr�tk� chwil� powstrzyma�y ich od rozmowy. Fiora oddawa�a si� przyjemno�ci ta�czenia w takt muzyki z zapa�em w�a�ciwym jej m�odo�ci, lecz r�wnie� z odrobin� dumy. Podnieca�o j� to, �e ta�czy z w�adc�, kt�rego wielu nazywa�o po cichu ksi�ciem, i znajduje si� pod obstrza�em wszystkich spojrze�. Mocny uchwyt d�oni partnera dodawa� jej dziwnej pewno�ci siebie. Po raz pierwszy w �yciu poczu�a rado�� z bycia pi�kn� i podziwian�. Wiedzia�a, �e tak jest, widz�c ca�kiem nowy wyraz ciemnych oczu Lorenza. Spogl�da� na ni� tak jakby nigdy przedtem jej nie widzia� i poczu�a, �e si� czerwieni pod natarczywym wejrzeniem.
- Ile masz lat? - spyta� nagle Lorenzo.
- Siedemna�cie, panie.
- Naprawd�? Da�bym ci wi�cej, pewnie dlatego, �e tak dumnie nosisz g�ow� i patrzysz prosto w oczy. Wi�kszo�� dziewcz�t w twoim wieku spuszcza oczy, gdy tylko kto� si� do nich odezwie. Zawsze my�la�em, �e jest w tym zachowaniu sporo hipokryzji. U ciebie tego nie ma! Zachowujesz spok�j we wszystkich okoliczno�ciach... przynajmniej takie sprawiasz wra�enie.
- Poniewa� nie zemdla�am z emocji, kiedy mnie zaprosi�e� do ta�ca, panie? (Roze�mia�a si� melodyjnym �miechem, kt�remu ciep�y timbre jej g�osu nadawa� nieoczekiwany czar). Co do mojego spokoju, to nie nale�y zbytnio w niego wierzy�. Potrafi� wybuchn�� gniewem, ale r�wnie� i zaczerwieni� si�...
- Widzia�em... i by�o to bardzo �adne. Czy ojciec my�li wyda� ci� za m��?
�- Nie s�dz�, aby ju� teraz tego pragn��. Ja r�wnie�, panie Lorenzo, je�li chcesz zna� prawd�... Zreszt�, tutejsze dziewcz�ta nie wychodz� za m�� przed dwudziestym rokiem �ycia.
- Dziwne z ciebie stworzenie! Inne dziewczyny ju� w wieku dziesi�ciu lat marz� o m�u, a tobie, je�li dobrze widzia�em, nie brak adorator�w. Je�li dwaj m�czy�ni s� gotowi bi� si�, to chyba o czym� �wiadczy, prawda? Czy �aden z nich nie m�g�by poruszy� twego serca?
- �aden. To nie z mojego powodu Lu ca Tornabuoni i ten cudzoziemiec chcieli si� bi�, lecz z powodu tego jak pojmuje si� turnieje tutaj i w Burgundii...
- Co za nieokrzesanie! Gdybym o tym wiedzia�, kaza�bym ich aresztowa�. Z pi�kn� kobiet� powinno si� rozmawia� tylko o niej. Doprawdy, jestem rozczarowany.
- A ja nie - powiedzia�a Fiora ze spokojem. - Widzisz, panie, nie jestem pewna czy jestem adorowana jedynie dla mnie samej... Zbyt cz�sto s�ysz� o maj�tku mojego ojca, a jestem jedynaczk�.
Rami�, kt�rym Lorenzo otoczy� w�a�nie tali� Fiory, wzmocni�o nieco u�cisk, a jego g�os nabra� surowo�ci.
- Takie pomys�y nie przystoj� twojemu wiekowi! Nigdy nie powinno ci� to niepokoi�. Powinna� my�le� tylko o rado�ci bycia m�od� i �liczn�, o szcz�ciu, kt�re ci� kiedy� spotka, o urokach, jakie odkryje przed tob� mi�o��. Napr�wd�, zaczynam s�dzi�, �e w pa�acu Beltramiego nie ma ani jednego porz�dnego zwierciad�a...
Rozdzielili si� do ko�cowego uk�onu i Fiora zobaczy�a wprost przed sob� drwi�cy u�miech Wspania�ego.
- Przy�l� ci jakie� lustro. A teraz zwracam ci wolno��, pi�kny ptaku, i id� tam, gdzie wzywa mnie polityka...
�Tancerze zatrzymali si� na wprost foteli, na kt�rych siedzia�y Lukrecja Tornabuoni, matka Lorenza i Giuliana, wysoka, majestatyczna dama w czarnych, zdobionych srebrem aksamitach, i Clarissa, rudow�osa Clarissa Orsini, �ona Lorenza, w br�zowym brokacie i z�otej siatce. Fiora z�o�y�a im pe�en szacunku uk�on, kt�rym zas�u�y�a sobie na podw�jny u�miech. Oddali�a si� szukaj�c wzrokiem Giuliana, aby zobaczy� czy by� �wiadkiem tego co uwa�a�a za sw�j triumf. Ale m�odzieniec, siedz�c na p�achcie aksamitu u st�p Simonetty, kt�r� otacza� kr�g poet�w, nie zwraca� najmniejszej uwagi na ta�ce. Patrzy� na pi�kn� genuenk�, kt�ra cz�sto pochyla�a si� nad nim z u�miechem. Oboje tworzyli tak doskona�y obrazek dworskiej mi�o�ci s�awionej w rycerskich romansach, �e Fiora zapomnia�a o zazdro�ci i podziwia�a okiem artysty tworzon� przez nich symfoni� bie�i, na kt�rej tle zaznacza�o si� wyra�nie l�nienie klejnot�w i delikatny b�ysk pere�. Jednak�e w doskona�o�ci m�odej kobiety tkwi�o co� kruchego co zaskoczy�o obserwatork�. Bia�a sk�ra Simonetty wyde-likatnia�a ostatnio, tak �e zdawa�a si� by� przezroczysta, a g��boki dekolt pozwala� nie tylko podziwia� nasad� uroczych piersi, ale r�wnie� zauwa�y� delikatny, lecz jakby Wyra�niejszy zarys obojczyk�w. R�ce natomiast, z kt�rych jedn� po�o�y�a na ramieniu Giuliana, by�y przejrzy�cie bia�e... Czy�by Simonetta by�a chora?
�Zamiast ucieszy� si�, �e gdyby tak by�o Giuliano by�by wolny, Fiora poczu�a gwa�town� i g��bok� lito��. Stw�rca naprawd� m�g�by pozwoli�, aby choroba zniszczy�a w pe�ni rozkwitu jedno z Jego najdoskonalszych dzie�? Simonetta by�a zbyt m�oda, zbyt radosna, by patrz�c na ni� wspomina� mroki grobowca.
Czuj�c czyj�� obecno�� za plecami, dziewczyna obr�ci�a si� tak gwa�townie, �e potr�ci�a jakiego� nieznanego m�czyzn�.
- Och! Prosz� mi wybaczy�! - powiedzia�a po francusku. M�czyzna zdawa� si� niczego nie zauwa�y�. Wpatrywa� si� uparcie w Giuliana i Simonett�.
- A jednak - powiedzia� - to nieuchronne. My�lisz, pani, �e monna*7 Simonetta jest zbyt m�oda, by umrze�? I �e szkoda by by�o...
- Sk�d mo�esz to wiedzie�? - szepn�a Fiora w os�upieniu.
- Nie wiem, ja to czuj�, s�ysz�. Zdarza si�, �e mog� s�ysze� my�li ludzi.
Je�li chodzi o t� m�od� kobiet�, zapami�taj sobie co m�wi�: zosta�o jej tylko pi�tna�cie miesi�cy �ycia. Florencja pogr��y si� w smutku, ale ty tego nie zobaczysz.
Nag�y niepok�j wysuszy� raptownie gard�o Fiory.
- Dlaczego? Czy ja tak�e... umr�?
Ciemne oczy nieznajomego zatopi�y si� w oczach dziewczyny, kt�ra mia�a dziwne wra�enie, �e przenika jej dusz� na wskro�.
- Nie... mo�e tego po�a�ujesz, bo b�dziesz daleko st�d i nie s�dz�, aby� tam by�a szcz�liwa.
- B�d�... daleko? Ale gdzie...
�Przerwa� jej ruchem ko�cistej d�oni i odszed�. Fiora zobaczy�a, jak ubrany w d�ug�, czarn� szat�, podobn� do tych, jakie nosili lekarze, oddala si� w�r�d innych barwnie odzianych ludzi. Mog�a �ledzi� z oddali jego przej�cie przez o�wietlone sale, gdy� by� to m�czyzna bardzo wysoki i jego g�owa w d�ugiej czapce, ozdobionej z�ot� szarf�, wystawa�a ponad inne. Fiora mia�a ochot� pobiec za nim, lecz nie mog�a si� ruszy�, poniewa� jego s�owa zmrozi�y j� do g��bi serca. By�a w nich jaka� nie sprecyzowana gro�ba, kt�ra j� przera�a�a, albowiem wymyka�a si� ludzkiemu zrozumieniu.
Swojski g�os Chiary wyrwa� j� z przygn�bienia i przywo�a� do rzeczywisto�ci.
- Przyprowadzi�am ci tego nieszcz�nika, kt�ry nie �mie ju� nawet stan�� przed tob�, bo jest przekonany, �e nim gardzisz. Zapewni�am go, �e twoje serce nie jest a� takie twarde.
Fiora popatrzy�a nie widz�cym wzrokiem na przyjaci�k� i m�odego Tornabuoniego, kt�rzy zaniepokoili si� ujrzawszy blado�� jej twarzy. Chiara wsun�a r�k� pod rami� przyjaci�ki, by j� podtrzyma�.
- Co ci si� sta�o? Jeste� chora? Dr�ysz... Przynie� jej troch� wina, Luca.
Ona zaraz zemdleje.
M�odzieniec rzuci� si� w kierunku jednego z wielkich bufet�w ustawionych w ka�dym rogu sali, odwracaj�c si� raz po raz, aby spojrze� na Fior� i nie troszcz�c si� o osoby, kt�re potr�ca�. Tymczasem Chiara zaprowadzi�a przyjaci�k� do okna i posadzi�a j� na wy�cie�anej poduszkami �awie. Fiora przesun�a dr��c� r�k� po czole i u�miechn�a si� do dziewczyny pochylonej nad ni� z niepokojem.
- Ju� mi lepiej, uspok�j si�. Nie wiem, co mi si� sta�o, chyba si� przestraszy�am.
- Przestraszy�a� si�? Ty, kt�rej nic nigdy nie przera�a? Czego, na Boga?
�- Jakiego� cz�owieka, kt�rego nigdy przedtem nie widzia�am; mo�e go zauwa�y�a�? Jest bardzo wysoki, troch� przygarbiony. Ma twarz okolon� kr�tk� brod�, siwe w�osy i ciemne oczy. Nosi d�ug�, czarn� szat� i wysok� czapk�... By� tu przed chwil�.
- Widzia�am istotnie kogo�, kto przypomina tw�j opis. Nie znam jego nazwiska. Dlaczego si� go przestraszy�a�?
- Przepowiedzia� mi straszne rzeczy. Wed�ug niego Simonetta umrze w przysz�ym roku. Ja natomiast b�d� daleko st�d i nie b�d� szcz�liwa.
Br�zowe oczy Chiary zab�ys�y.
- Jasnowidz? To cudowne. Musz� koniecznie z nim pom�wi�, �eby mi odkry�...
Fiora energicznie powstrzyma�a wyrywaj�c� si� naprz�d przyjaci�k�.
- Zosta� tu! To nie jest cz�owiek, kt�rego mo�na napastowa�, pytaj�c o przysz�o��. Jego spojrzenie mrozi krew w �y�ach. Prosz� ci�: ani s�owa o tym, co ci powierzy�am.
Chiara us�ucha�a, cho� z wyrazu jej twarzy Fiora odgad�a, �e przyjaci�ka nie jest przekonana. Na szcz�cie wr�ci� Luca z kieliszkiem wina, na kt�re Fiora zupe�nie nie mia�a ochoty. Wypi�a jednak kilka kropel, aby sprawi� przyjemno�� adoratorowi. Patrzy� na ni� jak wierny pies, stwierdzaj�c z rado�ci�, �e lekkie rumie�ce wracaj� na policzki dziewczyny.
- Ju� lepiej, prawda? Czekam na nast�pne rozkazy...
�- Spr�buj dowiedzie� si�, kim jest pewna interesuj�ca nas osoba - powiedzia�a Chiara, obstaj�c przy swoim pomy�le.
- Jaka osoba?
Dziewczyna zacz�a opis, tak dok�adny, jak to by�o mo�liwe, zwa�ywszy �e pochodzi� z drugiej r�ki. Fiora powstrzyma�a j�:
- Nie m�cz si�! Widz� go, rozmawia z panem gonfalonie-rem Petrucchim...
Luca odwr�ci� si�, spojrza� we wskazanym kierunku i zmarszczy� brwi.
- Gonfalonier sprawiedliwo�ci jest ostatni� osob�, w rozmowie z kt�r� ten czarownik powinien znajdowa� przyjemno��. To w�a�nie stra�nik praw otwiera drog� na stos...
- Czarownik? Znasz go?
- Nie znam, ale wiem kim jest - sprecyzowa� wynio�le Luca. - To nie to samo.
- Niewa�ne! M�w, skoro wiesz, zamiast pozwala� by�my kona�y z ciekawo�ci.
- Odpowiednie s�owo, kiedy mowa o czcicielu diab�a! -za�mia� si� szyderczo m�odzieniec. - Dowiedzcie si� wi�c, ciekawskie �licznotki, �e ten cz�owiek nazywa si� Demetrios Lascaris. To grecki lekarz. M�j kuzyn Lorenzo wielce go powa�a dla jego wiedzy. Ma nadziej�, �e Lascaris, kt�ry utrzymuje, �e pochodzi od cesarzy Bizancjum, przywr�ci mu w�ch, kt�rego jest pozbawiony*8. Ofiarowa� lekarzowi dom w pobli�u Fiesole. Podobno dziej� si� tam dziwne rzeczy... m�wi�, �e wywo�uje si� tam diab�a!
W miar� m�wienia Luca �ciszy� glos o kilka ton�w, a zako�czy� dramatycznym szeptem. Rozdra�ni�o to Fior�.
- Mamy will�*9 w Fiesole i nigdy nie s�yszeli�my o tym greckim lekarzu. Gdy tylko kto� wykroczy poza przeci�tno��, ludzie natychmiast wymy�laj� na jego temat niestworzone rzeczy...
�Zupe�nie nie umia�aby uzasadni�, dlaczego nagle stawa�a w obronie cz�owieka, kt�ry przed chwil� tak j� przerazi�. Mo�e dlatego, �e wykszta�cona przez ojca w duchu filozofii greckiej uzna�a za ra��ce zaprawione przes�dami plotki. M�czyzna �w by� nieprzeci�tny, co do tego nie by�o w�tpliwo�ci i zdawa� si� posiada� dar jasnowidzenia. Nie znaczy�o to, �e mo�na by�o go por�wnywa� do tych licznych majacz�cych czarownik�w, kt�rzy prosperowali w okolicznych wsiach.
- Mo�e lepiej nie rozpowszechnia� tego typu pog�osek -doda�a. - By�abym bardzo zdziwiona, gdyby pan Lorenzo, maj�cy umys� tak g��boki i jasny, liczy� si� z jak�� demoniczn� kreatur�!
�Co ci� ugryz�o? - zapyta�a Chiara. - Sp�jrz na tego nieszcz�nika, kt�rego tak �le traktujesz! Ma �zy w oczach...
- Niech mi wi�c wybaczy. Jestem dzi� zdenerwowana, troch� mo�e zbyt dra�liwa - powiedzia�a Fiora wstaj�c. - S� takie dni, kiedy nic mi si� nie podoba.
- Nieszcz�cie polega na tym - westchn�� Luca - �e ja zawsze trafiam na takie dni!
Fiora roze�mia�a si� i aby pocieszy� nieco swego nieszcz�snego wielbiciela, pog�adzi�a go po policzku czubkami palc�w.
- Platon m�wi, �e nikt nie mo�e umkn�� przeznaczeniu. �ycz� wam mi�ego wieczoru! Zata�czcie t� calat�, kt�r�� w�a�nie zaczynaj� gra�! Ja poszukam ojca i poprosz�, �eby zabra� mnie do domu... Jestem zm�czona!
�Lekko��, z jak� si� oddali�a zaprzeczy�a ostatnim s�owom, ale tak Chiara jak i Luca wiedzieli, �e daremnie pr�bowaliby j� zatrzymywa�. Z takim samym westchnieniem, cho� z r�nymi uczuciami, patrzyli, jak suknia z opalizuj�cego brokatu przemkn�a w�r�d grupek ludzi i znik�a w drzwiach sali balowej.
- No c� - westchn�� m�ody Tornabuoni - chod�my zata�czy�, skoro ona tego chce!
- Mo�na to nazwa� wytwornie sformu�owanym zaproszeniem - rzek�a Chiara z kpi�c� min�. - A zreszt�, czemu nie? Taki sam dobry spos�b sp�dzenia czasu jak ka�dy inny!
Fiora odnalaz�a Francesca Beltramiego w sali muzycznej. Stoj�c przy kominku, do kt�rego czarni niewolnicy wci�� dok�adali pachn�cych polan, rozmawia� z Bernardem Bembo, ambasadorem Wenecji, kt�rego zna� z wielokrotnych pobyt�w na wybrze�u Adriatyku. Fiora podesz�a w chwili, gdy ten ostatni zabra� g�os i nie �mia�a mu przerywa�.
�- Odk�d papie� Pius II zmar� przy pracy, pr�buj�c zorganizowa� krucjat� przeciwko Turkom, Wenecja samotnie stawia czo�a niewiernym, kt�rzy pozbawili j� niemal wszystkich kolonii w Grecji i Azji Mniejszej. Nikt zdaje si� nie docenia� zagro�enia, jakie stwarza dla Zachodu su�tan pokroju Mahometa II. Ani papie� Sykstus TV, zaj�tyjedynie rozbudow� Rzymu i dostatnim urz�dzeniem swych bratank�w, ani Ferrante z Neapolu, ani Sforza z Mediolanu, ani rzecz jasna Genua, kt�ra zaciera r�ce, obliczaj�c ile ziem, ludzi i statk�w stracili�my. Wszyscy chc� zapomnie�, �e Mahomet podbi� Bizancjum, a sztandar Proroka powiewa r�wnie� nad Partenonem. Tylko szeroko�� Adriatyku chroni papieskie pa�stwa przed zagro�eniem ze strony Turcji, kt�rej wojska przed dwoma laty dotar�y a� do Friuli.
- Wenecja da�a wtedy jednak wspania�y dow�d odwagi i pot�gi, odpychaj�c wroga od mur�w Scutari.
- No tak! Loredano, z zaledwie dwoma tysi�cami pi�ciuset lud�mi, odepchn�� dziesi�� tysi�cy Turk�w w stron� morza. Kto wie czy w tej chwili Scutari jest jeszcze w naszych r�kach? Flota turecka atakuje nasze okr�ty prawie na wysoko�ci Lido. A niestety, nasz do�a, Pi�tro Moce-nigo, cho� ma dopiero sze��dziesi�t osiem lat, jest bardzo s�aby z powodu ran odniesionych w walkach z korsarzami i janczarami Mahometa. D�ugo nie poci�gnie, a nam przyda�by si� w�adca m�ody i pe�en �ycia.
- No tak, ale wasi marynarze nie maj� sobie r�wnych, a w osobie Bartolomea Colleoniego macie najwi�kszego kondotiera we W�oszech...
Twarz Bernarda Bembo zachmurzy�a si�.
�Colleoni w�a�nie zmar� w swoim zamku w Malpadze. Blask jego s�awy by� tak silny, �e kaza� zapomina� o jego wieku.
- Czy by� taki stary?
- Mia� prawie siedemdziesi�t pi�� lat. Dodam, �e zapisa� Republice kwot� stu tysi�cy z�otych dukat�w, aby nawet po �mierci uczestniczy� w wojnie przeciwko Turkom. Ale postawi� warunek: Wenecja wystawi mu pomnik na placu �wi�tego Marka...
- Do licha! - powiedzia� Beltrami ze �miechem - w samym sercu Wenecji.
�- Omin�li�my t� trudno��: statua zostanie wzniesiona na placu Scuola di San Marco. Przyby�em nie tylko zawrze� przymierze z panem Lorenzem, kt�re pomo�e ochroni� nasze posiad�o�ci na sta�ym l�dzie, gdyby Turcy si� do nich zbli�ali. R�wnie� po to, by zam�wi� pos�g konny u waszego najwi�kszego rze�biarza, Verocchia. Oczywi�cie, je�li Florencja mu na to pozwoli!
- Na pewno, zar�wno ona jak i sam rze�biarz b�d� tym zachwyceni.
Ton g�osu Beltramiego uleg� zmianie, gdy przyci�gn�� do siebie Fior�, kt�ra czeka�a na zako�czenie rozmowy.
- Na pewno zauwa�y�e�, dostojny panie, t� m�od� osob�, kt�ra nam si� przys�uchiwa�a. Pozw�l, �e j� przedstawi�: moja jedyna c�rka Fiora.
Twarz wenecjanina rozja�ni�a si�, kiedy Fiora z�o�y�a mu pe�en wdzi�ku uk�on.
- Zauwa�y�em w�a�nie, a osoba ta jest tak pi�kna, �e rozprasza�a moj� uwag�. Mam nadziej�, �e nie m�wi�em g�upstw.
�Zapewniam ci�, �e nie. Czego chcia�a�, c�reczko? Czemu si� ju� nie bawisz po ta�cu z panem Lorenzem, kt�ry uczyni� ci ten zaszczyt...
- W�a�nie dlatego, �e po tym partnerze nie odpowiada�by mi ju� �aden tancerz..'.� Potem poprosi�a ciszej. - Ojcze, chcia�abym wraca� do domu...
Prosz�ca nuta dr��ca w g�osie c�rki przekona�a France-sca, �e nie chodzi tu o zwyk�y kaprys.
- Jak chcesz, ale daj mi jeszcze kilka chwil. Wyjdziemy, gdy tylko pan Lorenzo sko�czy rozmawia� z Burgundczykiem. W�wczas podejdzie do obecnego tu pana Bembo.
�Wnet pojawi� si� Lorenzo, u�miechni�ty, uprzejmy jak zwykle, w towarzystwie Filipa de Selongeya. Bur-gundczyk natomiast zaczerwieni� si�, a jego oczy b�yszcza�y jakby pod wp�ywem z trudem powstrzymywanego gniewu. Podeszli dosy� blisko i us�yszano o czym m�wi�.
- To, co powiedzia�em, nie zmienia w niczym faktu, �e jeste� moim go�ciem, panie hrabio! Jeste� m�ody, a damy czekaj�.
G�os Filipa de Selongeya zabrzmia� r�wnie dono�nie jak niedawno tr�bki na polu turniejowym:
- Wielkie dzi�ki, wasza wysoko��, ale nie mog� uczestniczy� w balu. Jak ci m�wi�em, ksi��� Karol, m�j szlachetny pan, walczy, a wraz z nim prowadzi wojn� ca�a Burgundia. Jestem �o�nierzem, a nie bawidamkiem.
Skoro nie mamy ju� sobie nic do powiedzenia, pozw�l, �e si� oddal�...
- Jak sobie �yczysz, panie. Zobaczymy si� jeszcze.
- Czy to konieczne? - spyta� Selongey arogancko.
�Bez w�tpienia. Czy nie powinienem przekaza� listu dla Wielkiego Ksi�cia Zachodu, skoro uczyni� mi ten zaszczyt przys�ania ci� do mnie? Listu... i dowodu podziwu.
- Podziwu? M�j pan nie potrzebuje go, skoro nie dostaje tego, o co prosi. Mediola�czyk okaza� wi�cej zrozumienia wys�uchawszy propozycji ksi�nej Jolanty Sabaudzkiej, sojuszniczki Burgundii.
�- Wbrew w�asnemu bratu, kr�lowi Francji? - g�os Me-dyceusza sta� si� ostry. - Ksi�na mo�e oczywi�cie wyrzec si� wi�z�w krwi przy aplauzie wszystkich. Ja pozostaj� wierny zwi�zkom rodzinnym. Przypominam ci, �e w moim herbie s� kwiaty lilii! Co prawda - dorzuci� z nieco pogardliwym u�miechem - w herbie Burgundii r�wnie� si� one znajduj�, cho� ona nie zwa�a na to wcale... �ycz� dobrej nocy, panie de Selongey! Ach, panie Bembo, szuka�em ci�! Zechcesz mi �askawie towarzyszy�?
Dwaj m�czy�ni skierowali si� do sali balowej. Fiora i jej ojciec stali nieruchomo, aby nie przeszkadza� burgundz-kiemu ambasadorowi w opuszczeniu sali. Schody we wspania�ej posiad�o�ci medycejskiej by�y w�skie i strome jak we wszystkich pa�acach florenckich. Filip de Selongey sta� bez ruchu. Zacisn�wszy pi�ci najwyra�niej walczy� z ch�ci� dogonienia Lorenza i, by� mo�e, bezwzgl�dnej i natychmiastowej zemsty za pogardliwe s�owa, kt�re pad�y. Powstrzyma� si� jednak, wzruszy� ramionami i ograniczy� do powiedzenia wystarczaj�co g�o�no, aby Lorenzo go us�ysza�:
- Nie zawsze wszystko b�dzie sz�o po twojej my�li, panie Lorenzo! Jego wysoko�� ksi��� Karol zwyci�y szwajcarskich nicponi. Uczyni z Burgundii kr�lestwo, kt�rym niegdy� by�a, a wtedy poznasz si�� jego gniewu!
Gestem przywo�a� dw�ch m�czyzn, kt�rzy czekali w rogu sali i zapewne nale�eli do jego eskorty. Zamierza� wyj��, kiedy zauwa�y� Francesca z c�rk� i podszed� do nich. U�miech rozja�ni� jego twarz, tak przed chwil� zaci�t�.
- Panno Fioro, jeste� w�a�nie osob�, kt�r� chcia�em zobaczy� przed opuszczeniem tego pa�acu. Chcia�em nie tyle zata�czy�, gdy� tego bym nie potrafi�, ile porozmawia� z tob� przez chwil�. S�dz�, �e op�ni� troch� moje odej�cie.
Poda� jej zamkni�t� d�o�, aby Fiora mog�a po�o�y� na niej swoj�. Belframi �agodnie go odsun��.
�- Nie zwlekaj, panie! Wypowiedzia�e� przed chwil� s�owa, kt�re czyni� tw� obecno�� tym domu niepo��dan�. Nie wiem, na jaki temat m�g�by� rozmawia� z moj� c�rk�?
- Ale�... o wszystkich tych uroczych rzeczach, kt�re mog� zainteresowa� m�od� pann�. Chcia�bym dowiedzie� si� r�wnie�, dlaczego jej twarz wydaje mi si� znajoma. Ju� j� spotka�em, cho� nie wiem, gdzie i kiedy...
Zawstydza mnie to g��boko. Podobnej urody nie powinno si� zapomina�.
Fiora ju� otwiera�a usta, �eby powiedzie�, �e Burgund-czyk spotka� kiedy� z pewno�ci� jej matk�, lecz Beltrami nie da� jej na to czasu.
- Pad�e� ofiar� z�udzenia, panie. Moja c�rka ma dopiero siedemna�cie lat i nigdy nie opuszcza�a kraju. Chyba �e chodzi o podst�p... cz�sto u�ywany dla nawi�zania rozmowy z nieznajom�, kt�ra si� podoba! Dobrej nocy, panie! Wychodzimy.
Chocia� g�os by� uprzejmy, ton nie dopuszcza� sprzeciwu. Selongeynie nalegali usun�� si� z uk�onem, aby zrobi� przej�cie. Fiora pochwyci�a
ukradkiem jego spojrzenie, zarazem zamy�lone i pytaj�ce. Nie odczu�a tym razem irytacji, kt�ra j� ogarnia�a przy poprzednich kontaktach z cudzoziemcem, a przeciwnie, rodzaj �alu, �e interesuj�ce wydarzenie urywa si� w po�owie. Jednak�e by�a zbyt pos�uszna poleceniom ojca, by z nim dyskutowa�... kiedy nie byli sami.
U podn�a schod�w oczekiwali s�u��cy z pochodniami, aby odprowadzi� ich do domu. Tej nocy o�wietlenie nie by�o potrzebne, gdy� ulice miasta l�ni�y od �wiate�, wype�nione muzyk� i weso�o�ci�. Ucztowano nawet na placach, gdzie na rozkaz Lorenza podejmowano popolo minuto posp�l-
stwo, wsz�dzie pie�niarze i komedianci wznosili ch�ralne �piewy czy pokazywali sztuczki. Rozci�gaj�ca si� nad �wi�tuj�c� Florencj� noc by�a pi�kna i rozgwie�d�ona.
Przed br�zowymi drzwiami Baptysterium, na kt�rych z�ocone postacie zdawa�y si� porusza� w blasku migaj�cych �wiate�, weso�a gromada student�w, terminator�w i dziewcz�t otoczy�a nagle ko�em kupca i jego c�rk�, izoluj�c ich na chwil� od s�u�by:
- Tej nocy �sypi� si� pieszczoty"*10, messer Francesco -wykrzykn�� jeden z ch�opc�w, a reszta natychmiast podchwyci�a ch�rem. - To nie pora na powr�t do domu, lecz na ta�ce.
�- Jestem ju� za stary, by ta�czy� - rzuci� weso�o Beltra-mi - a moja c�rka jest zm�czona.
- Zm�czona? Maj�c takie oczy?
Jaki� ch�opak nios�cy na plecach lutni� od��czy� si� od gromady. Przykl�kn�� na jednym kolanie przed Fior� i za�piewa�:
�O r�o zerwana z zielonej ga��zki,
�Zosta�a� posadzona w ogrodzie mi�o�ci..."
By�a to znana piosenka i wszyscy podj�li j� ch�rem, a Fiora z u�miechem pozwoli�a uca�owa� sw� r�k� m�odemu pie�niarzowi. Beltrami natomiast otworzy� sakiewk� i wyci�gn�� z niej gar�� monet, kt�re cisn�� w stron� m�odzie�y.
- Noc jest d�uga, dzieci! Korzystajcie z niej i bawcie si� na zdrowie!
Rozleg�y si� okrzyki na jego cze��, szybko pozbierano monety, po czym ca�a gromada przy d�wi�kach lutni, flet�w i b�benk�w odprowadzi�a ojca i c�rk� do pa�acu. Po przybyciu do domu, za zgod� pana, s�u��cy, kt�rzy nie�li pochodnie, napoili spragnionych i przy��czyli si� do trwaj�cych a� do �witu ta�c�w. Fiora i jej ojciec weszli na g�r�. Poniewa� Beltrami wyrazi� zamiar popracowania w swym studiolu nad niedawno kupionym greckim manuskryptem, Fiora posz�a za nim. Podesz�a w zamy�leniu do portretu i podnios�a zas�on�, aby jeszcze raz mu si� przyjrze�.
- Ju� p�no! - powiedzia� Francesco z lekkim wyrzutem. - Powinna� i�� spa�...
�- Prosz� ci�, ojcze, pozw�l mi na ni� jeszcze przez chwil� popatrze�! Pomy�l, zaledwie j� pozna�am! Nigdy mi nawet nie powiedzia�e� jak si� nazywa�a.
- Powiedzia�em ci, �e nazywa�a si� Maria.
- Tyle kobiet ma na imi� Maria! To niewystarczaj�ce.
- Jednak na razie b�dzie musia�o ci to wystarczy�/ Kiedy� ci powiem...
- Dla ciebie oznacza to wiele lat, nieprawda�? A ja tak bardzo chcia�abym wiedzie�... Czy ten cudzoziemiec, ten... Filip de Selongey - doda�a nagle si� rumieni�c - m�g� j� zna�?
Beltrami zamkn�� w d�oniach r�ce Fiory.
- Nie nalegaj, moje dziecko! Nie zmusisz mnie do powiedzenia tego, co chc� zachowa� dla siebie, nie dr�cz mnie! Id� teraz spa�! Przysz�a ju� po ciebie donna Leonarda...
Rzeczywi�cie, us�yszeli charakterystyczne dla niej skrobanie w drzwi, po czym guwernantka wkroczy�a do pokoju.
- Nie spodziewa�am si� was przed �witem. Co si� sta�o?
- Nic, to ja chcia�am ju� wraca�. Nie bawi�am si� tak dobrze jak si� spodziewa�am - powiedzia�a Fiora.
- Dostojny pan Lorenzo ta�czy� z ni�, a ona si� skar�y!
�Leonarda nie s�ucha�a. Zauwa�y�a portret, kt�ry Fiora przed chwil� przenios�a, aby p�omie� kominka lepiej go o�wietli�. Po chwili jej rozszerzone oczy zwr�ci�y si� ku Beltramiemu:
- Sk�d masz ten obraz? - zapyta�a.
- Namalowano go dla mnie, sugeruj�c si� podobie�stwem do Fiory. Jest zadziwiaj�ce, nieprawda�?
Roze�mia� si� z pozorn� swobod�. Leonarda wci�� nie rozumia�a.
- Po c� by�o to robi�?
- Po prostu dlatego, �e tego pragn��em. Czy to nie wystarczy?
�Z piersi guwernantki wydoby�o si� ogromne westchnienie, przypominaj�ce odg�os kowalskiego miecha:
- Pozostawiam to twojej ocenie, panie Francesco, ale pozw�l, �e powiem: mnie si� to nie podoba. Kuszeniem losu... a nawet diab�a jest wzorowanie si� na twarzy osoby �yj�cej aby namalowa� umar�ego. Gdyby to dziecko...
- Co za brednie! Jak mo�na podsuwa� podobne pomys�y dziewczynie, kt�ra i bez tego ma zbyt bujn� wyobra�ni� i jest zbyt ciekawska? Powiedzia�a, �e jest zm�czona: zabierz j� spa�!
Fiora �ledzi�a kr�tk� wymian� zda� z �atw� do odgadni�cia ciekawo�ci�. Podsun�a ojcu czo�o do poca�unku i bez protestu pozwoli�a si� odprowadzi�, ale zmieszanie Leonardy nie usz�o jej uwagi. Gdy znalaz�a si� w pokoju, gdzie rozespana Khatoun i guwernantka zacz�y j� rozbiera� przed po�o�eniem do ��ka, zapyta�a nagle po francusku, aby zrozumia�a j� tylko Leonarda:
- Ty te� nie chcesz mi nic powiedzie�? :
- Na jaki temat?
- Na temat mojej matki. Dlaczego mam prawo zna� tylko jej imi�?
- Wystarczy, �e b�dziesz si� za ni� modli�. Skoro tw�j ojciec nic ci nie m�wi, to znaczy, �e ma ku temu powody. Spr�buj teraz zasn��, pani.
- Nie chce mi si� spa� i my�l�, �e z moj� matk� wi��e si� jaka� straszna historia.
- Sk�d ci to przysz�o do g�owy?
- Po tym, co ojciec zrobi� dzi� rano...
Opowiedzia�a, co si� zdarzy�o w studiolu. kiedy Francesco chcia� jej udowodni�, �e jest r�wnie pi�kna jak ta, kt�rej wspomnienie pragn�� uwieczni�.
- Zauwa�y�am brunatn� plam� na koronce i ojciec musia� przyzna�, �e to by�a krew. Krew mojej maiki! Nie mo�esz mi powiedzie�, jak umar�a?
Leonarda, kt�ra podczas opowiadania objawia�a pewne zaniepokojenie, prze�egna�a si� kilkakrotnie:
�- Nie!... nie licz na mnie! Powiem ci tylko tyle: twoja matka, pani, by�a s�odkim i uroczym stworzeniem, ca�e �ycie prze�ladowanym przez nieszcz�cia. Mi�o��, ofiarowana jej przez twego ojca, by�a jedynym prezentem jaki dosta�a od losu. Dlatego nie przestajemy si� za ni� modli�. �pij teraz!
Chwyciwszy bia�e adamaszkowe zas�ony przy �o�u zamierza�a je zaci�gn��, ale Fiora j� powstrzyma�a:
- Wiesz dobrze, �e nie lubi� spa� w zamkni�ciu. Chcia�am ci co� jeszcze powiedzie�: dzi� wieczorem w pa�acu Medyceuszy jaki� dziwny m�czyzna przepowiedzia� mi przysz�o��.
- A to co znowu! C� ci przepowiedzia�? Powt�rzy�a jej wszystko dodaj�c:
- Twoja przyjaci�ka, Colomba, kt�ra wszystko o wszystkich wie, musia�a chyba s�ysze� o Demetriosie Lascari-sie? Chcia�abym wiedzie�, co o nim my�li.
�- Na pewno nic dobrego - zamrucza�a Leonarda. - To na pewno jaki� szarlatan i z�y cz�owiek. Opowiada� dziecku podobne rzeczy! Mam nadziej�, �e nie wierzysz w ani jedno jego s�owo? Co do monny Simonetty, ca�a Florencja wie, �e nie czuje si� dobrze. Jako lekarz mo�e wiedzie� o tym wi�cej, ale nie mia� prawa miesza� ci� do swoich obsesji. Gdzie� mog�aby� by� w przysz�ym roku, wielkie nieba, je�li nie tu czy w Fiesole?... Chyba, �eby ojciec zabra� ci� w jedn� ze swych podr�y, i w tym przypadku by� mo�e cierpia�aby� na morsk� chorob�? Nic innego nie nale�y przewidywa�, poniewa� ojciec nie zamierza jeszcze wydawa� ci� za m��.
- Tak my�lisz? - powiedzia�a z ulg� Fiora, kt�ra nie pomy�la�a o tej ewentualno�ci.
- Oczywi�cie, moja ptaszyno. Zapomnij o tym! Jutro powiem panu Francesce, aby bardziej czuwa� nad tym, jacy ludzie si� do ciebie zbli�aj�, kiedy mnie przy tobie nie ma...
Odes�awszy poziewuj�c� Khatoun na legowisko z poduszek i futer, kt�re dziewczyna zajmowa�a w rogu du�ej sypialni, Leonarda zgasi�a �wiece. Tylko u wezg�owia �o�a postawi�a nocn� lampk� z pachn�c� oliw�. Na pro�b� Fiory zostawi�a uchylone okno, aby wpu�ci� ch�odne, nocne powietrze.
Wyci�gn�wszy si� w �o�u, Fiora, kt�ra nie by�a przesadnie pobo�na, wyszepta�a kr�tk� modlitw�. Czuj�c, �e ma powieki ci�kie od snu zamkn�a oczy. Zaraz jednak je otworzy�a. Suchy d�wi�k t�uczonej szyby i towarzysz�ce mu g�uche stukni�cie sprawi�y, �e usiad�a, a nast�pnie wy�lizgn�a si� z �o�a. Co� uderzy�o w skrzyd�o uchylonego okna, t�uk�c jedn� z szybek i spad�o na dywan.
W �wietle nocnej lampki Fiora zobaczy�a kamie�, owini�ty solidnie przywi�zanym kawa�kiem papieru. Z mocno bij�cym sercem podnios�a go i rzuci�a okiem na Khatoum, ale niewolnica spa�a g��bokim snem, zwini�ta w k��bek na legowisku z poduszek. Fiora odstawi�a lampk� na miejsce i usiad�a na �o�u. Zerwa�a z�bami ni�, kt�r� przewi�zany by� dziwny li�cik, po czym rozwin�a go i przeczyta�a. Zawiera� tylko kilkana�cie s��w.
�Jutro b�d� na ciebie czeka� ca�y poranek w ko�ciele Santa Trinita. Czy nie mog�aby� tam przyj�� na msz�? Musz� z tob� pom�wi�!" i podpis �F. de S."
�Czerwona i zmieszana, jakby burgundzki wys�annik osobi�cie wszed� do jej sypialni, Fiora obraca�a w palcach skrawek papieru, nie potrafi�c rozstrzygn��, czy jest bardziej w�ciek�a, czy podekscytowana. Oburza�o j�, �e cudzoziemiec mia� czelno�� wyznacza� spotkanie, ale poczu�a rodzaj dumy zmieszanej z podnieceniem na my�l o czekaj�cej j� przygodzie. Takiej schadzce, jakie - dowiedzia�a si� o tym s�uchaj�c pogaduszek Leonardy i Colomby - zdarzaj� si� niekt�rym m�odym kobietom i dziewcz�tom w mie�cie. Pytanie dotyczy�o tego, czy p�jdzie do Santa Trinita. Ko�ci� by� niedaleko, mog�aby i�� jedynie w towarzystwie Khatoun. Leonarda udawa�a si� tam regularnie ka�dego ranka na kr�tk� msz� o �wicie. Zazwyczaj nie widzia�a potrzeby pod��a� tam ponownie, je�li jakim� cudem Fiora by�a w pobo�nym nastroju i mia�a ochot� wys�ucha� nabo�e�stwa w dzie� powszedni. W swej prostoduszno�ci dziewczyna nie wiedzia�a, �e stawiaj�c pytanie w ten spos�b udziela na niejednocze�nie odpowiedzi. Kiedy wreszcie zasn�a, spaliwszy papier, ale od�o�ywszy kamie� tam gdzie upad�, zdecydowa�a si� p�j�� na spotkanie z Filipem de Selongeyem.
�Kamie� i uszkodzone okno zaintrygowa�y pani� Leonard�, kt�ra odkry�a je nazajutrz rano. Niewinne miny obu dziewcz�t - w przypadku Fiory by�a to niewinno�� dobrze zagrana, a w przypadku Khatoun ca�kowicie autentyczna - przekona�y j�. Przypisa�a ten incydent jednemu z pijak�w, kt�rych mn�stwo pojawia si� w �wi�teczne noce. Oczywi�cie, nie by�a tak naiwna, by nie wiedzie�, �e wrzucony przez okno kamie� by� znanym sposobem przekazywania wiadomo�ci, ale pomy�la�a, �e w tym przypadku Fiora schowa�aby kamie� i li�cik. A ju� ca�kiem uspokoi�a si� pomy�lawszy, �e nadawc� m�g� by� tylko Luca Tornabuoni lub inny z adorator�w dziewczyny, w czym nie widzia�a nic szczeg�lnie z�ego.
- Po�l� po kogo�, by naprawi� okno zaraz po twojej k�pieli.
- Je�li zechcesz, mo�esz je kaza� naprawi� zaraz, pani Leonardo. Chcia�abym p�j�� pos�ucha� mszy w Santa Trinita.
- Czy jeste� cierpi�ca?
- Gdybym by�a cierpi�ca, zosta�abym w ��ku - powiedzia�a Fiora z wielk� godno�ci�. - My�l�, �e po tym wszystkim, co sta�o si� wczoraj, powinnam p�j�� si� pomodli�.
Leonarda nie nalega�a, lecz obudzi�y si� w niej podejrzenia, spowodowane tym nag�ym napadem pobo�no�ci u dziewczyny, zdaj�cej si� bardziej ceni� Platona, Hezjoda czy Sofoklesa ni� ewangelist�w. U�miechn�wszy si� ukradkiem, gdy� by�oby raczej po�yteczne, gdyby ma�a zacz�a interesowa� si� innym ch�opcem ni� Giulianem Medyceuszem, postanowi�a pilnowa� jej po kryjomu. Tymczasem wys�a�a Khatoun, aby czuwa�a nad k�piel�.
W godzin� p�niej Fiora, zawini�ta w obszerny br�zowy p�aszcz z kapturem, podbitym futrem popielicy, bo raptownie si� och�odzi�o, zmierza�a do Santa Trinità. Za ni� sz�a Khatoun nios�c poduszk� i ksi��k� do nabo�e�stwa. Po �mierci matki m�oda Tatarka zosta�a ochrzczona imieniem Doctrov�e, gdy� by�o to dnia tej w�a�nie �wi�tej, ale nikt nigdy tak jej nie nazywa�. By�a Khatoun i pozosta�a Khatoun, lecz b�d�c ochrzczon� mog�a towarzyszy� Fiorze w jej praktykach religijnych.
�Santa Trinità, pod kt�r� co roku panie i panny z Florencji uroczy�cie �wi�towa�y powr�t wiosny, by�a gotyckim ko�cio�em, surowym i szlachetnym, rozja�nionym mn�stwem �wiec p�on�cych w kaplicach. Odbijaj�c z�oto o�tarzy tworzy�y one plamy �wiat�a na sklepieniach ozdobionych freskami Baldovinettiego.
W prezbiterium zaczyna�a si� msza i Fiora zdecydowa�a si� jej wys�ucha�, zanim dowie si�, co tak wa�nego mia� jej do powiedzenia burgundzki rycerz. Wchodz�c zauwa�y�a od razu jego wysok�, ciemn� posta�. Sta� w drugiej kaplicy, po lewej stronie prezbiterium, przed freskami Giovanniego da Ponte. Selongey, z nosem zadartym w stron� wspania�ego grobowca Federighiego, wyrze�bionym przez Luk� delia Robbiego, zdawa� si� z uwag� znawcy studiowa� ka�dy szczeg�. Jednak Fiora, chowaj�c twarz pod kapturem, zauwa�y�a, �e rzuca� szybkie spojrzenia w stron� ka�dej wchodz�cej do ko�cio�a osoby. Ods�oni�a wi�c twarz, aby m�g� j� rozpozna� i udaj�c, �e go nie zauwa�y�a ukl�k�a po�rodku nawy, w pewnej odleg�o�ci od kilku znajduj�cych si� tam os�b...
Nigdy chyba nikt nie uczestniczy� w mszy z podobnym roztargnieniem. Fiora nie modli�a si�, ledwie s�ucha�a, �wiadoma jedynie tej obecno�ci, kt�r� czu�a za sob�. Wiedzia�a, nie odwracaj�c nawet g�owy, �e ten m�czyzna, o kt�rego istnieniu jeszcze wczoraj rano nie mia�a poj�cia, by� tu, blisko. Wywo�ywa� w niej dziwny, niewyt�umaczalny niepok�j, kt�remu jednak bez przykro�ci si� poddawa�a... Khatoun, kt�ra nie mia�a �adnego powodu, by si� nie odwraca�, szepn�a:
- Jaki� przystojny m�czyzna stoi za nami i wci�� ci si� przygl�da, pani!
- Wiem - odszepn�a Fiora. - Za chwil� porozmawiam z nim, lecz nie nale�y o tym nikomu m�wi�. Obiecujesz?
�Nie troszcz�c si� o �wi�to�� miejsca, Khatoun splun�a na pod�og� wyci�gaj�c r�k�, co by�o jej sposobem sk�adania przysi�gi, odk�d zobaczy�a, jak robi to dwu marynarzy nad Arnem. Fiora nie mog�a powstrzyma� u�miechu, a za plecami wyra�nie us�ysza�a zduszony �miech, nagle st�umiony, i zakamuflowany kr�tkim napadem kaszlu.
Nabo�e�stwo zbli�a�o si� do ko�ca. Kadzielnica, poruszana energicznie przez m�odego diakona o w�osach w nie�adzie, rzuci�a kilka b�ysk�w i wypu�ci�a par� k��b�w pachn�cego dymu, wype�niaj�c prezbiterium mg��, w kt�rej znik� wielobarwny ornat ksi�dza i cenne przedmioty liturgiczne. Tymczasem Fiora, kl�cz�c, kontynuowa�a bardziej pozorn� ni� prawdziw� modlitw�. Naraz dobieg� j� st�umiony g�os:
- Czekam na ciebie przy chrzcielnicy, pani... Sk�oni�a lekko g�ow�, ale nie ruszy�a si� z miejsca, ofiarowuj�c sobie typowo kobiec� przyjemno�� wystawienia na pr�b� cierpliwo�ci m�czyzny, kt�ry tak rycersko prosi� j� o spotkanie. Pozwoli�o jej to poczeka�, a� ko�ci� niemal ca�kowicie opustoszeje. Pozosta� ju� tylko ko�cielny, zaj�ty gaszeniem �wiec w wielkich kandelabrach przy pomocy gasid�a na d�ugim trzonku, kiedy, prze�egnawszy si� po raz ostatni, Fiora wreszcie wsta�a. Krok za krokiem, ruszy�a wolno, wolniutko w stron� wyj�cia, po czym nagle skr�ci�a w stron� m�czyzny, czekaj�cego na ni� w cieniu kolumny. Kiedy tylko si� przy nim znalaz�a, Selongey z�apa� j� za r�k� i poci�gn�� do najbli�szej, s�abiej o�wietlonej kaplicy.
- A ta dziewczyna, kt�ra za tob� idzie, pani? - zapyta� oschle Burgundczyk nie przejmuj�c si� grzeczno�ciowymi zwrotami.
Fiora oburzona tak� impertynencj�, uwolni�a sw� r�k�.
�- To Khatoun, moja niewolnica. Nie licz na to, panie, �e ka�� jej odej��: ona nigdy mnie nie opuszcza!
- Niewolnica? Jeste�cie jeszcze na tym etapie i m�wisz mi o tym ze spokojem w ko�ciele? Co z was za chrze�cijanie?
- Nie przypuszczam, by�cie mogli nas w tej dziedzinie poucza�. Nasi niewolnicy s�, jak si� zdaje, lepiej traktowani ni� wasza s�u�ba czy ch�opi.
P�acimy za nich drogo, wi�c dbamy o nich!
- Jeste�cie naprawd� niesamowici i...
- Sko�czmy na tym, panie! Nie sprowadzi�e� mnie tu chyba, �eby dyskutowa� o naszych zwyczajach i tradycjach? W tej kwestii nie znios� krytyki.
- Pani, wybacz mi, prosz�! Nie chcia�em ci� urazi�. Pragn��em tylko zada� ci pewne pytanie, je�li pozwolisz.
- Wszystko zale�y od pytania - powiedzia�a Fiora, wci�� z rezerw�. Sta�a wyprostowana przed swym rozm�wc�. wbijaj�c dumne spojrzenie w oczy Filipa. �w nagle u�miechn�� si� i powiedzia� cicho, zmienionym g�osem:
- Masz zupe�nie przezroczyste oczy. Mo�na by z nich odczyta� najmniejsze drgnienie twojej duszy...
- To r�wnie� nie by�o warte zachodu... A wi�c, to pytanie? Je�li je masz rzeczywi�cie...
- Mam. Powiedziano mi, �e twoja matka, pani, nie pochodzi�a st�d, lecz by�a szlachetn�, cudzoziemsk� dam�.
- Wiedzia�am, �e miele si� tu ozorami - odpowiedzia�a Fiora - ale nie przypuszcza�am, �e a� do tego stopnia. Dopiero co przyjecha�e�, panie!
�- I nied�ugo odjad�, ale nie trzeba wiele czasu, aby si� kim� zainteresowa�!... i chcie� wiedzie� o wszystkim, co go dotyczy. Pytam ci� o matk�, pani, z powodu twego podobie�stwa do kogo�, kogo zna�em w dzieci�stwie. Kiedy mia�em oko�o dwunastu lat by�em paziem hrabiego de Charol�is, kt�ry teraz jest ksi�ciem Burgundii.
- M�w dalej, prosz�!
- Ja�nie pan Karol mia� w�wczas jako koniuszego m�czyzn� bardzo urodziwego... i bardzo smutnego. U�miecha� si� rzadko, a szkoda, bo mia� u�miech... zupe�nie taki, jak tw�j. Nigdy nie zapomnia�em tego ch�opca, kt�ry zreszt� nagle znikn��. Nazywa� si� Jan de Br�vailles i pochodzi� z dobrej, cho� zubo�a�ej burgundzkiej szlachty. Jeste� do niego zadziwiaj�co podobna, na tyle, na ile dziewczyna mo�e by� podobna do ch�opca.
- I pomy�la�e�, dowiedziawszy si� o moich losach, �e ten m�odzieniec nale�a� do mojej rodziny?
- Istotnie. Dlatego zapyta�em ci�, jak nazywa�a si� twoja matka, ryzykuj�c, �e wydam ci si� niedyskretny.
- Ch�tnie bym co to powiedzia�a panie, gdybym wiedzia�a. Ale m�j ojciec, zapewne w trosce o ochron� swych wspomnie�... i mo�e honoru rodziny, gdy� urodzi�am si� ze zwi�zku pozama��e�skiego, nigdy nie chcia� mi tego powiedzie�. Wiem tylko jedno: na imi� mia�a Maria.
�Szczeg�lna cisza, panuj�ca w pustych ko�cio�ach, kt�rych mury jak nieprzeniknione zapory chroni� przed odg�osami z zewn�trz, cisza w obliczu boskiego majestatu i ogromnej pustki pod sklepieniem, jaka wzmacnia i odbija najmniejszy d�wi�k, cisza ta zapad�a mi�dzy m�odymi lud�mi. Fiora, przenikni�ta ponownie wczorajszym wzruszeniem, zn�w widzia�a �agodn� twarz m�odej, jasnow�osej kobiety; Filip za� patrzy� na Fior�.
Z drugiej strony kolumny, gdzie dyskretnie pozosta�a Khatoun, rozleg� si� jej kaszel, a jego echo zwielokrotni� ko�ci�. Wyrwana z zamy�lenia Fiora zadr�a�a. Otulaj�c si� szczelniej p�aszczem podnios�a oczy na swego towarzysza. On wci�� patrzy� na ni� z nieodgadnionym wyrazem twarzy, jakby zastyg�ej, a szydercza fa�da przy ustach wyda�a si� dziewczynie oznak� pogardy.
- Nie powiedziano ci, panie, �e m�j ojciec nie by� m�em mojej matki? Teraz ju� o tym wiesz. Jestem b�kartem, m�wi�c brutalnie. Dodam, �e u nas nie ma to wi�kszego znaczenia. Co prawda - dorzuci�a z u�mieszkiem - my, florentczycy, jeste�my dziwnymi lud�mi, p�ldzikusami...
Jej ironia zirytowa�a Selongeya.
- Nie opowiadaj g�upstw! Nigdy nic podobnego nie powiedzia�em. Zreszt� u nas w znakomitych rodach nieprawe pochodzenie r�wnie� nie jest cech� ha�bi�c�. Liczy si� tylko krew ojca. Najlepszym kapitanem ja�nie pana Karola jest jego przyrodni brat, znacznie zreszt� od niego starszy:
Wielki Bastard Antoni...
Tym razem Fiora u�miechn�a si� weso�o, ukazuj�c do-�eczki w policzkach i wilgotn� biel pi�knych z�b�w.
- Niepotrzebnie m�wisz to z tak� z�o�ci�, panie. Poniewa� jeste�my zgodni, pozw�l, �e ci� opuszcz�. Moja guwernantka mo�e uzna� msz� za nieco przyd�ug�...
- Jeste� a� tak strze�ona?
�- Tyle, ile powinna ni� by� dziewczyna w moim wieku i mojego stanu - powiedzia�a Fiora surowo. - Nie powiniene� tego krytykowa�.
- I nie zamierzam. Ale b�agam, nie odchod� jeszcze, pani. Ja...
Nagle jakby si� zawaha� i Fiora zniecierpliwi�a si�.
- Czy masz jeszcze jakie� pytania? Je�li tak, to po�piesz si�. Nie mam czasu.
- To, co mam do powiedzenia, wymaga�oby d�ugiego wst�pu, ale skoro si� spieszysz...
Zanim Fiora zd��y�a wykona� najmniejszy gest, wzi�� j� w ramiona i z�o�y� na jej ustach nami�tny poca�unek. Trac�c oddech dziewczyna poczu�a, �e porywa j� jaka� nieodparta si�a, kt�ra uczyni�a j� niezdoln� do najmniejszej reakcji. Podczas gdy najl�ejsza zapowied� pieszczoty ze strony jej adorator�w budzi�a w niej wynios�y gniew, teraz pozwala�a si� porwa� jakiemu� upojeniu w ramionach tego m�czyzny, kt�rego serce bi�o mocno przy jej piersi.
Pachnia� sk�r�, przestrzeni�, mokr� traw�, a nawet ko�mi i zapach ten mia� w sobie co� upajaj�cego, tak jak osza�amiaj�cy by� ten poca�unek, pierwszy w jej �yciu. Rozpala� ogie� w �y�ach, budzi� boskie ol�nienie w g�owie.
Otwiera� si� przed ni� nagle nowy �wiat, p�omienny �wiat mi�o�ci, kt�ry w niczym nie przypomina� niewinnych, dziewcz�cych marze�, i nie karmi� si� ani kunsztownymi wierszami, ani lekkimi westchnieniami...
�Zbyt niewinna, by odda� pieszczot�, Fiora, wyzuta z si�, lecz z mocno bij�cym sercem, bezw�adnie zwisa�a w ramionach Filipa. Kiedy j� pu�ci�, r�wnie gwa�townie jak j� by� pochwyci�, omal nie upad�a. Podtrzyma� j� i delikatniej przytuli� do piersi. Jednym palcem unosz�c do g�ry jej brod� poca�owa� j� lekko w koniuszek nosa i oczy:
- Kocham ci�! - szepn�� z �arem, kt�ry obla� jej twarz rumie�cem. - Kocham ci� i pragn�...
Oderwa� si� od niej i wybieg� z ko�cio�a nie odwracaj�c si�. Wci�� pod wp�ywem cudownego snu, w jakim j� pogr��y�, Fiora opad�a na kolana. Nad ni�, w s�abym, rozproszonym �wietle dw�ch �wiec, u�miecha� si� pos�g jakiej� �wi�tej, kt�r� z powodu zmieszania trudno by�oby Fiorze rozpozna�. Poniewa� musia�a za wszelk� cen� doj�� do siebie, i pozwoli� sercu odzyska� spok�j, zacz�a machinalnie modli� si�...
Khatoun ukl�k�a tu� obok niej, wzi�a jej d�o� i przy�o�y�a do niej policzek:
- Ju� p�no, pani - wyszepta�a. - Trzeba wraca�.� Fiora popatrzy�a na ni� lekko b��dnym wzrokiem.
- Tak s�dzisz? Ale ja... ja nie mam ochoty wraca�. Nie teraz! Jeszcze nie!
Cichy �mieszek m�odej Tatarki przypomina� gruchanie go��bia.
- Wiem dlaczego. Boisz si�, �e b�dzie to mo�na odczyta� z twojej twarzy.
- Co?
- �e wiesz ju�, co to mi�o��...
- Zwariowa�a�! S�dzisz, �e kocham tego cz�owieka? Czy nie wiesz, �e kocham Giuliana?
�Wymawiaj�c to imi� zauwa�y�a ze zdumieniem, �e nie ma ju� ono dla niej �adnej barwy i brzmi g�ucho. To co niegdy� czu�a do m�odego Medyceusza zblad�o jak sen, o kt�rym rano ledwie si� pami�ta.
- Nie - powiedzia�a Khatoun - ty tylko my�la�a� o mi�o�ci do niego, pani. Porwa� ci� ten, kt�ry przed chwil� odszed�, dobrze o tym wiesz.
Fiora nie odpowiedzia�a. Ukry�a twarz w d�oniach, jakby do modlitwy, ale w gruncie rzeczy chcia�a unikn�� spojrzenia Azjatki, m�wi�cej jej z takim przekonaniem o mi�o�ci, podczas gdy ona dopiero prze�ywa�a ol�nienie.
�Nazajutrz rano Francesco Beltrami w towarzystwie c�rki zmierza� w stron� sklepu ksi�garza Vespasiana Bisticciego. Trzymaj�c si� pod rami� szli szybkim krokiem, gdy� temperatura spad�a i by�o niemal zimno. Nie zmniejsza�o to przyjemno�ci odczuwanej przez Fior�, kt�ra uwielbia�a udawa� si� z ojcem - nie wypada�o, by chodzi�a tam sama - do ksi�garza, gdzie spotyka�a si� elita intelektualna miasta. P�j�cie do Vespaziana uwa�a�a za zaszczyt, a jej zami�owanie do ksi��ek znajdowa�o tam wiele mo�liwo�ci rozwoju.
Via Larga, przy kt�rej znajdowa� si� sklep pana Bisticciego, by�a o tej porannej porze bardzo ruchliwa. Gospodynie domowe z koszami w d�oniach sz�y na targ. Damy, z g�owami okrytymi welonami lub kapturami, wychodzi�y po mszy z ko�cio�a San Lorenzo, s�siaduj�cego z pa�acem Medyceuszy i oddzielonego klasztorem od Biblioteca Lau-renziana. Koziarz prowadzi� swoje stado, murarze �adowali kamienie na wykonany z grubych konar�w w�zek. Przechodzili mieszczanie w d�ugich szatach z czarnej ser�y i czapkach zdobionych wst��k�. W zau�ku dzieciaki bawi�y si� nakr�canym b�kiem, wydaj�c co jaki� czas przenikliwe okrzyki.
Uni�one, pe�ne szacunku lub przyjacielskie uk�ony znaczy�y drog�
Francesca Beltramiego. Odpowiada� na nie uprzejmie i dwornie, zadowolony z tych oznak popularno�ci. W chwili gdy ojciec i c�rka dochodzili do domu ksi�garza, wypad�o na ulic� stado �wi� i omal nie �ci�o ich z n�g. Za zwierz�tami bieg� jaki� ch�opak. Rozpoznawszy bogatego kupca, bardzo si� speszy� i pad� na kolana na �rodku ulicy.
- Wybacz mi, panie Beltrami, wybacz mi prosz�! Wygl�da� na naprawd� przera�onego i ma�o brakowa�o, by pad� na twarz:
- Ale� nieszcz�niku - powiedzia� �miej�c si� Francesco -je�li b�dziesz kl�cza� w rynsztoku, �winie ci si� pogubi�. Biegnij wi�c za nimi, g�uptasie, zamiast mnie przeprasza�! Masz! We� to na wypadek, gdyby� nie wszystkie odnalaz�. Nie chcia�bym, by tw�j pan ci� zbi�...
Poda� zachwyconemu ch�opcu z�otego florena i ruszy� z Fior� dalej, podczas gdy radosny ma�y �winiarczyk pomkn�� co si� w nogach.
- To tobie powinni byli nada� przydomek Wspania�y -powiedzia�a Fiora z rozczuleniem. - Jeste� najszlachetniejszym cz�owiekiem na �wiecie.
�- Bo da�em mu florena? Ale� Wspania�y da�by mu dwa. Wszystko jest wi�c tak jak by� powinno.
W chwil� p�niej dotarli do sklepu ksi�garza.
Vespasiano Bisticci by� we Florencji wielkim specjalist� od dzie� staro�ytnych, a jego wys�annicy wci�� poszukiwali rzadkich manuskrypt�w w miastach Grecji i Orientu. On sam by� m�czyzn� oko�o sze��dziesi�tki, wysokim i majestatycznym, bardzo uprzejmym i niezwykle wykszta�conym. Mia� wyraziste rysy i twarz pokryt� g�st� sieci� zmarszczek, ale jego ciemne oczy skrzy�y si� m�odo�ci�, a g�os by� bardzo �agodny. Po�egna� klienta, z kt�rym rozmawia� i skwapliwie podszed� do nich.
- Witaj, panie Francesco, i ty r�wnie�, Fioretto! Przyznam, �e cho� mia�em nadziej�, �e tw�j ojciec mnie odwiedzi, nie s�dzi�em, �e twoja obecno�� uczyni t� wizyt� jeszcze przyjemniejsz�. Jeste� uosobieniem wiosny...
- Przez ciebie b�dzie pr�na - zaprotestowa� Francesco. - Przychodz� dowiedzie� si�, czy sko�czy�e� t� kopi� Komentarzy, o kt�r� ci� prosi�em.
- Prawie. J?oleci�em to moim najlepszym kopistom i my�l�, �e nied�ugo dam ci przepisan� ksi��k�. Dosta�em te� co�, co ci� zainteresuje.
Oczy Beltramiego natychmiast rozb�ys�y.
- Co takiego? M�w szybko!
�Chcia� p�j�� za Bisticcim w g��b sklepu, ale w tym momencie wpad� na m�czyzn�, z kt�rym ksi�garz wcze�niej rozmawia�. Natychmiast go przeprosi�, a gdy ten si� odwr�ci�, Fiora rozpozna�a greckiego lekarza, kt�rego tak przestraszy�a si� na balu u Medyceuszy.
- Nie jeste� mi winien �adnych przeprosin, panie -powiedzia� swoim niskim g�osem, uk�oniwszy si� uprzejmie - sta�em w przej�ciu. Kiedy tu jestem, nie zwracam uwagi na nic poza otaczaj�cymi mnie dzie�ami...
- S�dz� jednak, �e powinienem ci� przeprosi�, panie. Nasze przybycie przerwa�o ci rozmow� z panem Bisticcim...
- To bez znaczenia; ju� mia�em wychodzi�. Przyszed�em po kopi� pewnego cennego traktatu medycznego Ibn Siny, zwanego na Zachodzie Awicenn�, kt�rego orygina�u pan Bisticci nie chce mi sprzeda�.
- Powiedzia�em, �e to niemo�liwe, panie Lascaris, poniewa� zatrzyma� go pan Lorenzo; zgadza si� jednak na zrobienie kopii - powiedzia� Bisticci. W�a�nie zbli�a� si� nios�c du�� paczk�, owini�t� czarn� materi�. - Nieszcz�cie polega na tym, �e m�j kopista z j�zyka arabskiego le�y w ��ku z wysok� gor�czk�. Musia�em prosi� o do�� d�ugi termin na wydanie traktatu.
- Najwa�niejsze, �eby powr�ci� do pracy - powiedzia� �agodnie Grek. - Teraz p�jd� ju� i pozwol� wam porozmawia�...
Zmieszana jego obecno�ci� Fiora odesz�a na bok i udawa�a, �e interesuje si� greckim ewangeliarzem le��cym na jednym z pulpit�w. Demetrios mia� przej�� obok niej do wyj�cia, upewniwszy si� jednak k�tem oka, �e ksi�garz i jego klient rozsiedli si� przy kontuarze z woskowanego d�bu, nad kt�rym Bisticci zapali� du�� olejn� lamp�, podszed� do dziewczyny.
- To bardzo powa�ny tekst jak na tak m�ode oczy! -powiedzia� w doskona�ej francuszczy�nie. - Czytasz po grecku, panienko?
Fiora odwr�ci�a si� gwa�townie. Ten cz�owiek budzi� w niej obaw�, ale nie zamierza�a si� wycofa�.
�- Owszem. Czytam r�wnie� po �acinie. A ty, panie, czy zawsze czytasz w my�lach, tak jak zrobi�e� to w moim przypadku ostatniego wieczoru?
- �atwo jest odgadn�� czyj�� my�l, je�li zrodzi�a si� z emocji lub wtedy, gdy dusza tej lub tego, kt�ry my�li, jest ca�kiem czysta. Mia�bym w tobie bez w�tpienia wybitn� uczennic�, gdyby� nie pochodzi�a z wysokiego stanu... Jednak�e prosz� ci�, by� pami�ta�a, �e gdyby nieszcz�cie zapuka�o do twych drzwi, zawsze b�d� got�w pospieszy� ci z pomoc�. Nazywam si�...
- Wiem. Powiedziano mi, jak si� nazywasz. Ju� drugi raz przepowiadasz mi ci�kie chwile. Nie mo�esz powiedzie� mi nic wi�cej?
- Na razie nie, bo twoje my�li s� ca�kowicie poch�oni�te mi�o�ci� i r�wnie� dlatego, �e obecnie mo�esz si� tylko podda� przeznaczeniu. Przypomnij sobie o mnie, gdy przyjdzie pora. Pan Lorenzo podarowa� mi dom w Fiesole...
- My te� mamy tam dom.
- Wiem o tym. �atwo mnie zatem odszukasz. Sk�oniwszy si� lekko z r�kami skrzy�owanymi na piersi, grecki lekarz wyszed�, a Fiora w zamy�leniu podesz�a do ojca i pana Bi-
sticciego, zbyt zaj�tych, aby zauwa�y� jej kr�tk� rozmow� z Demetriosem.
Ksi�garz ostro�nie odpakowa� grub� ksi�g�, oprawion� w stary pergamin, ozdobiony srebrnymi okuciami i takim samym krzy�em, wysadzanym topazami i turkusami. Fiora us�ysza�a jak m�wi�:
- Jednemu z moich wys�annik�w uda�o si� zdoby� t� mow� Lizjasza i pomy�la�em, �e chcia�by� j� chocia� zobaczy�...
Z niesko�czon� delikatno�ci� Francesco wzi�� ksi�g�, po�o�y� j� na du�ym pulpicie i ze zdziwieniem popatrzy� na krzy� na oprawie.
�- Wspania�a! Sk�d pochodzi? Widz� tu krzy� i herb opacki, je�li si� nie myl�?
- Zawsze tak samo ciekawy - powiedzia� Bisticci z u�miechem. - Ksi�ga pochodzi z opactwa Einsiedeln, ale nic wi�cej ci nie powiem...
Beltrami, zdj�ty czci�, odwraca� grube, szeleszcz�ce karty, na kt�rych jaka� zr�czna d�o� umie�ci�a obok greckiego tekstu delikatne iluminacje.
- Niezale�nie od ceny, jakiej za ni� za��dasz, Vespasiano, bior� j�! Fioro: to naprawd� cudowne!
Bisticci roze�mia� si�.
- By�em pewien, �e j� zechcesz. Zastanowi� si� nad cen�, ale ju� mo�esz j� zabra�.
- Nie zam�wisz kopii?
- Ju� zosta�a zrobiona. Chcesz teraz zobaczy�, jak przebiega praca nad twoim Cezarem?
�Beltrami z �alem przerwa� ogl�dziny ksi�gi, kt�r� Fiora delikatnie pog�adzi�a. Poszli oboje za Bisticcim do pomieszczenia na zapleczu, kt�rego okna wychodzi�y na ogr�d. By�a to d�uga sala o�wietlona witra�ami, przed kt�rymi znajdowa� si� rz�d pulpit�w. Pracowa�o przy nich pilnie dziesi�ciu m�czyzn jak najwierniej przepisuj�cych manuskrypty. Jedni odtwarzali tekst, inni du�e, iluminowane litery, jeszcze inni miniatury. Jedni skryptorzy byli m�odzi, inni starsi: nale�eli te� do r�nych ras. By� tam Niemiec o bia�ej sk�rze i rudych w�osach, Grek z czarn� brod�, Sycylijczyk br�zowy jak kasztan, a nawet Murzyn z Sudanu. Brakowa�o tylko bia�ego turbanu arabskiego kopisty Alego Aslama: jego miejsce by�o puste...
Zazwyczaj Fiora bardzo lubi�a przygl�da� si� pracy kopist�w Bisticciego, ale to drugie spotkanie z Lascarisem spot�gowa�o wra�enie, jakie odnios�a przy poprzednim i wywo�a�o niejasny niepok�j. Tote� patrzy�a niewidz�cymi oczami na zr�czne palce rysuj�ce arabeski, nak�adaj�ce pastelowe barwy i delikatne p�atki z�ota. Na szcz�cie jej ojciec, wisz�cy wprost nad ramionami artyst�w, i ca�kiem poch�oni�ty mi�o�ci� do ksi��ek, chwali� ich prac� w s�owach tak gor�cych, �e wi�kszo�� twarzy rozja�ni� u�miech. Szczeg�lnie za� rozpromieni�a si� twarz starego kopisty, ko�cz�cego przepisywanie dla bogatego kupca Komentarzy Cezara: dosta� dla zach�ty sztuk� z�ota. Wracaj�c do sklepu Beltrami zni�y� g�os:
- Czy uda�o ci si� wreszcie zdoby� ten s�ynny Psa�terz moguncki, do kt�rego Johann Faust skrad� ruchome czcionki Gutenberga?
- Nie. Psa�terz musi by� gdzie� ukryty i nie mo�na go odnale��. Nie jestem pewien czy istnieje chocia� jedna jego kopia. Dzie�o, wydaje si� jeszcze lepiej strze�one ni� s�ynna Biblia czterdziestodwuwierszowa, kt�ra jest pierwszym dzie�em Gutenberga. Nie wiem zreszt�, dlaczego...
- Kopie mo�na chyba zdoby�, skoro ta nowa technika r�wnie� temu s�u�y? Oczywi�cie, nic nie dor�wna d�oni artysty, ale mo�na to traktowa� jako ciekawostk� i z tego tytu�u si� tym interesuj�...
- Ja r�wnie�. My�l� jednak�e, �e wkr�tce b�dziemy mogli obaj zaspokoi� nasz� ciekawo��. Trzy lata temu przybyli do Wenecji dwaj m�czy�ni: Francuz Miko�aj Jen-son i Niemiec Jan de Spire i jestem pewien, �e przywie�li ze sob� wynalazek Gutenberga...
- Jak to wi�c mo�liwe, �e niczego jeszcze nie opublikowali?
�- Bez w�tpienia Ko�ci�... a mo�e tak�e Wielka Rada. Nowo�ci nie s� w Wenecji dobrze przyjmowane. Zamierzam jednak wkr�tce tam pojecha�, �eby osobi�cie przekona� si�, jak sprawy stoj�.
- B�d� wi�c ostro�ny! Nawet dla cudzoziemca nie jest bezpiecznie mie� do czynienia z Wielk� Rad�...
Do ksi�garni wesz�o dw�ch nowych klient�w i Bisticci gorliwie si� nimi zaj��, gdy� byli to Lorenzo Medyceusz i jego przyjaciel Poliziano, kt�rzy przybyli z s�siedzk� wizyt�. Wymieniono uk�ony i wszelkiego rodzaju grzeczno�ci, ale Beltrami dok�adnie schowa� pod p�aszczem manuskrypt z Einsiedeln...
- Zd��yli�my w sam� por� - szepn�� do Fiory - gdyby�my przyszli kilka minut p�niej, ten Lizjasz m�g�by mi si� wymkn��...
- Czy� pan Bisticci nie powiedzia�, �e od�o�y� go dla ciebie?
- To s�owa handlarza. Kiedy wchodz� w gr� tak wa�ni klienci jak Lorenzo i ja, wygrywa zawsze ten, kt�ry przyjdzie pierwszy...
- To znaczy, �e drogo za niego zap�acisz?
- Oczywi�cie, ale to niewa�ne. Pieni�dze s� tylko �rodkiem do wzbogacenia �ycia o towarzystwo rzeczy najpi�kniejszych i najrzadszych. Kiedy umr�, przejmiesz wspania�y spadek.
- Jakkolwiek by�by wspania�y, nigdy nie b�dzie r�wnie cenny jak twoja obecno�� - powiedzia�a Fiora, mocniej �ciskaj�c rami� ojca. - Ja r�wnie� przyczyni� si� do wzbogacenia naszych zbior�w dzi�ki temu sonetowi Petrarki, kt�ry pan Bisticci ofiarowa� mi, kiedy wychodzili�my.
- Poka�!
�Fiora rozwin�a cienki arkusz pergaminu, ozdobiony ornamentami i li��mi laurowymi, jak to praktykowano w przypadku dzie� tego wielkiego poety, i przeczyta�a tekst:
�Je�li to nie jest mi�o�� - c� ja czuj�?
�A je�li mi�o�� - co to jest takiego?
Je�li rzecz dobra - sk�d gorycz co truje?
Gdy z�a - sk�d s�odycz cierpienia ka�dego?"*11
�Czytaj�c poczu�a, jak si� czerwieni. Poeta stawia� te same pytania, kt�re od poprzedniego dnia dr�czy�y jej dusz� i nie dawa�y zasn�� przez wi�ksz� cz�� nocy. Minuta sp�dzona w ramionach Filipa by�a boska, ale kiedy znalaz�a si� sama, rozum i logika, tak drogie jej przyjacio�om - filozofom, pr�bowa�y pokona� i uspokoi� oszo�omienie jej zdobytego przez zaskoczenie serca. Khatoun w nami�tnym ge�cie burgundzkiego rycerza widzia�a jakie� nieziemskie objawienie, lecz Fiora wm�wi�a sobie w ko�cu, �e Selongey kierowa� si� tylko chwilowym odruchem, pragnieniem zachowania przyjemnego wspomnienia z miasta, w kt�rym nie uzyska� tego po co przyjecha�.
- A jednak - nalega�a Khatoun - powiedzia�, �e ci� pragnie.
- Tak powiedzia�, ale to nie znaczy, �e poprosi ojca o moj� r�k�. Jestem pewna, �e wyjedzie i wi�cej go nie zobaczymy...
�Wiedzia�a, �e nie wierzy w �adne ze swych s��w, i pr�bowa�a ok�amywa� siebie sam�. By� to spos�b r�wnie dobry jak ka�dy inny, by ustrzec si� cierpienia, je�li rzeczywi�cie Filip mia�by wyjecha�, nie zobaczywszy si� z ni�.
Tymczasem za� chcia�a wiedzie� o nim wszystko. Po po�udniu przekona�a Leonard�, by odprowadzi�a j� do pa�acu Albizzich na spotkanie z Chiar�. Nie mia�a z tym zreszt� du�ego problemu, gdy� perspektywa sp�dzenia godziny czy dw�ch w towarzystwie rozmownej Colomby ca�kiem si� guwernantce spodoba�a. Nie licz�c przyjemno�ci degustowania �liwek w cukrze, kt�re gruba Colomba umia�a przyrz�dza� jak nikt inny.
Niestety, Fiora niewiele si� dowiedzia�a: wys�annik Zuchwa�ego zatrzyma� si� wraz z eskort� w najlepszej ober�y w mie�cie, przy Croce di Malta na Mercato Vecchio. Wi�d� tam kr�lewskie �ycie, pij�c najlepsze wina - kt�re nie by�y dla niego wystarczaj�co dobre! - i dobrze jedz�c. Wychodzi� ze swojego pokoju tylko raz czy dwa, a i to na kr�tko.
- Chyba interesujesz si� bardzo tym cudzoziemcem? -zauwa�y�a Chiara.
- Mo�e dlatego, �e uwa�am go za interesuj�cego. Ty nie?
- Ale� tak, oczywi�cie, ale raczej na zasadzie ciekawostki. Wygl�da niew�tpliwie wspaniale, a jego twarzy �atwo si� nie zapomina, lecz troch� si� go boj�. �������
- Dlaczego? Nie ma w nim nic strasznego.
�- Pachnie wojn�. To samo wra�enie mia�am spotykaj�c w ubieg�ym roku kondotiera Guidobalda da Montefeltra. Obaj nale�� do tych m�czyzn, kt�rzy �yj� tylko dla wojaczki i dzi�ki niej. Poza tym ludzie z P�nocy nie s� tacy jak my, nie lubi� tego co my lubimy...
- Twierdzi si� jednak, �e dw�r ksi�cia Burgundii jest najznakomitszy w Europie, a on sam jest ogromnie bogatym cz�owiekiem...
- W takim razie, dlaczego wys�a� pana de Selongeya, aby po�yczy� pieni�dze od Medyceuszy? Wuj powiedzia� wczoraj, �e ksi��� Karol chce zosta� kr�lem. Ci�gle wojuje; od trzech miesi�cy prowadzi obl�enie miasta Neuss na terenie Niemiec. Wojna kosztuje wi�cej ni� �wi�towanie...
- Czy� my nigdy jej nie prowadzimy? Zapomnia�a� o obl�eniu Volterry przed kilku laty i o tym jak nasz Lorenzo potraktowa� zdobyte miasto?
Chiara roze�mia�a si�.
- Rozmawiamy tak jakby�my rz�dzi�y miastem. Zaiste, bardzo interesujesz si� panem de Selongeyem. Prawda, bardzo ci si� przygl�da� przedwczoraj... Widzia�a� go ponownie?
- Nie - odrzek�a Fiora, nie zawahawszy si� przed k�amstwem, bo nie chcia�a si� z nikim dzieli� chwil� prze�yt� w Santa Trinità. Tych kilka minut nale�a�o tylko do niej: jak ukryty skarb, kt�rego nie wolno by�o trwoni�, nawet z najbli�sz� przyjaci�k�. Khatoun wystarczy jej do rozm�w o Filipie, kiedy wr�ci on do swego pana, Wielkiego Ksi�cia Zachodu...
- Spr�buj wi�c o nim nie my�le�: wkr�tce wyje�d�a i jest wielce prawdopodobne, �e ju� nigdy go nie zobaczysz. Przynajmniej dzi�ki niemu wybi�a� sobie z g�owy Giuliana, i mo�e wreszcie zainteresujesz si� Luc� Tornabuonim, kt�ry usycha przez ciebie. Czy� nie by�by wspania�ym m�em?
- Dlaczego sama go nie po�lubisz, skoro uwa�asz go za tak� doskona�o��?
�- Przede wszystkim dlatego, �e on mnie nie kocha, po drugie dlatego, �e jeste�my zbyt d�ugo zaprzyja�nieni, a ponadto dobrze wiesz, �e jestem zar�czona z moim kuzynem Bernardem Davanzatim. Za dwa lata pobierzemy si�, gdy� tak postanowi�y nasze rodziny. Nie widuj� go wprawdzie zbyt cz�sto, poniewa� przebywa w Rzymie, gdzie reprezentuje interesy swojej rodziny, ale wiem, �e mnie kocha.
- A ty? Kochasz go?
- Nie jest mi oboj�tny. Nie ma wi�c �adnego powodu, by cokolwiek zmienia� w opracowanych dla nas planach.
My�l�, �e stworzymy bardzo przyzwoite stad�o - doda�a Chiara z u�miechem.
Widzie� przed sob� ca�e �ycie, wytyczone jak pi�kn� prost� lini�, by�o na pewno rzecz� wspania��. Jednak�e Fiora, w �wietle ostatnich do�wiadcze�, nie planowa�a ju� w ten spos�b swojej egzystencji.
- Jeste� pewna - zapyta�a nagle - �e pewnego dnia nie spotkasz m�czyzny, kt�ry b�dzie ci wi�cej ni� nieoboj�tny? Kt�ry sprawi, �e twoje serce zabije szybciej... i �e b�dziesz mia�a ochot� p�j�� za nim na koniec �wiata?
Chiara nie odpowiedzia�a od razu. Jej br�zowe oczy spogl�da�y na Fior� z czu�o�ci�, ale i niepokojem. Pozwoli�a, by przebrzmia�o echo s��w przyjaci�ki. Podesz�a do kredensu i wyj�a kielich z niebieskiego szk�a, wype�niony �liwkami w cukrze, i postawi�a go przed Fior�, kt�ra wzi�a jeden owoc. Chiara popatrzy�a przez chwil� na smako�yk w delikatnych palcach dziewczyny i westchn�a:
- Je�li chcesz zna� moje zdanie, to najwy�sza pora, by pewien pan z Burgundii powr�ci� do mgie� p�nocy.
�Fiora nie zd��y�a zaprotestowa�. Wej�cie Leonardy i Colomby, kt�re zasiedzia�y si� w kuchni, gdzie guwernantka Chiary wypr�bowywa�a nowy przepis na nadzienie do go��bi, po�o�y�o kres rozmowie. Colomba przysz�a zaproponowa� dziewcz�tom odprowadzenie Fiory do domu i wst�pienie po drodze do sklepu aptekarza Landucciego, bo pragn�a zaopatrzy� si� w pomad� z melis�, nadzwyczajny �rodek wybielaj�cy d�onie.
- Dobry pomys� - powiedzia�a Leonarda - nasze zapasy tak�e ju� si� wyczerpa�y.
Ruszy�y ulicami, dziewcz�ta przodem. Jako prawdziwe florentynki lubi�y spacerowa� w�r�d gwaru i ruchu w mie�cie, kt�rego mieszka�cy ch�tniej przebywali na zewn�trz ni� w domach. Kobiety rozmawia�y wygl�daj�c z okien lub stoj�c w drzwiach. Kiedy dzie� mia� si� ku ko�cowi, m�czy�ni wychodzili i spotykali si�, aby dyskutowa� o sprawach miasta, opowiada� sobie historyjki lub �artowa�. Kupcy i rzemie�lnicy zbierali si� na Starym Rynku, m�odzi eleganci na mo�cie Santa Trinità, sk�d patrzyli jak dzie� ga�nie w wodach rzeki. Natomiast wa�ne osobisto�ci spotka� mo�na by�o pod arkadami loggii dei Priori, dos�ownie w cieniu Palazzo della Signoria, a Wspania�y nierzadko przy��cza� si� do nich. Je�li pogoda by�a �adna, mo�na by�o zobaczy� sto�y, wynoszone przed domy, przy kt�rych zasiadano do gry w szachy. W tym czasie kobiety zajmowa�y si� wieczornym posi�kiem lub rozmawia�y, je�li sko�czy�y prac�. Dzieci natomiast - oczywi�cie tylko ch�opcy - wype�nia�y krzykiem i zabaw� ulice i place... P�niej, na d�wi�k dzwonu na Anio� Pa�ski, wszyscy wracali do siebie, gdy� nie powinno si� ciemn� noc� w��czy� poza domem.
�Gdy czcigodna Florencja b�dzie zasypia�, otoczona murami o sze��dziesi�ciu o�miu stra�niczych i obronnych wie�ach, strze�ona przez �o�nierzy, ta druga Florencja -miasto rozrywek i zbrodni, sprzedajnych dziewcz�t i zbir�w - b�dzie zaczyna� �ycie. Wyjdzie ze swych kryj�wek i przeniknie, jak fala przyp�ywu, ulice tylko gdzieniegdzie o�wietlone latarni�, zawieszon� na bramie pa�acu.
Poza murami b�dzie spok�j �agodnych pag�rk�w, lekki wiatr w ga��ziach cyprys�w, wieczorna modlitwa jakiego� ptaka w oliwnym gaju lub winnicy San Miniato czy Fiesole, jako odpowied� na nik�y d�wi�k dzwonu wiejskiego klasztoru. W mie�cie za� zapanuj� rozpusta i �mier�, a� do chwili, gdy pianie kogut�w wyp�oszy ptaki nocy i zap�dzi je, wyl�knione i mru��ce oczy, do ich podejrzanych kryj�wek. A gdyby nocn� por� jaki� krzyk rozdar� ciemno�� mi�dzy kolejnymi obchodami milicji, florenccy mieszczanie nadal b�d� spokojnie spa�, ufni w pot�g� swego miasta, wierz�c, �e obroni ich Santa Reparata, jego patronka: krew w rynsztoku nie uczyni lilii Florencji czerwie�sz�.
Istnienia takiej Florencji ani Fiora, ani Chiara nawet nie podejrzewa�y, os�aniane grubymi murami pa�ac�w, strze�onych przez liczn� s�u�b�. Zna�y tylko jej przyjemne, dzienne oblicze, roz�wietlone s�o�cem, kt�re ogrzewa�o wielobarwne marmury Duomo, zachwycaj�cej katedry Santa Maria del Fiore, kt�ra ten przydomek zawdzi�cza�a wspania�ej kopule - dzie�u Filippa Brunelleschiego.
�Spacerowiczki zatrzyma�y si� na chwil� przed klatkami z lwami umieszczonymi za siedzib� Signorii. Te kr�lewskie zwierz�ta by�y fetyszami miasta, kt�re zazdro�nie ich strzeg�o. Wystarczy�o, �e kt�re� z nich straci�o apetyt, aby ludzie dobrze poinformowani zaczynali przepowiada� blisk� katastrof�; a je�li kt�ry� lew zdycha�, Vacca, wielki dzwon Signorii, s�u��cy wy��cznie do bicia na alarm, uderza� jak w przypadku rebelii.
Przechadzaj�c si�, gwarz�c i odpowiadaj�c na liczne uk�ony, dotar�y wreszcie do Canta dei Tornaquinci, gdzie znajdowa� si� sklepik aptekarza. By�o to ruchliwe skrzy�owanie, z racji s�siedztwa domu pogrzebowego, kt�rego pracownicy, w oczekiwaniu na klient�w, zabawiali si� przed drzwiami w rzucanie kamykiem do celu.
Colomba pewnym ruchem pchn�a niskie drzwi na parterze zasobnie wygl�daj�cego domu, z loggi� i marmurowymi kolumienkami, na kt�rym wielki szyld w weso�ych kolorach obwieszcza�: ��Pod Gwiazdami... Ser Luca Landucci, aptekarz�. Cztery kobiety zesz�y do piwnicznego pomieszczenia o niebieskim, rze�bionym i iluminowanym suficie, jako �e Landucci by� cz�owiekiem bogatym i powa�anym, odgrywaj�cym pewn� rol� w zarz�dzaniu miastem. By� r�wnie� przyjacielem Francesca Beltramiego i Fiora lubi�a przychodzi� do niego jeszcze bardziej ni� do Bistic-ciego, poniewa� by� mi�y i weso�y, a w jego domu unosi�y si� cudowne zapachy suszonych zi� i korzennych przypraw.
�Sklep, z rz�dkami dzban�w z zielononiebieskiej majoliki oraz flaszeczek z przezroczystego szk�a, o d�ugich szyjkach, wype�nia�y kamienne i br�zowe mo�dzierze, pude�ka srebrne lub wykonane z egzotycznego drewna i wielkie miedziane wagi, ustawione na kontuarze z pi�knego, ciemnego, wspaniale woskowanego d�bu. Wn�trze emanowa�o porz�dkiem i, og�lnie, spokojem, kt�ry przystoi uczonym m�om. Tymczasem, kiedy wkroczy�a tam ma�a gromadka, dom rozbrzmiewa� odg�osami gwa�townej k��tni: dwie kobiety z wy�szych sfer, s�dz�c po ich eleganckich strojach, sprzecza�y si� z zaciek�o�ci� i zapalczywo�ci� godn� sprzedawczy� ryb z Mercato Nuovo. - Ty stara o�lico - krzycza�a jedna - dowiesz si�, kim jestem!
- Ju� dawno to wiem. Gdyby� by�a wo�em a nie krow�, mo�na by by�o zrobi� ��obek...
- Ale z ciebie j�dza! Twoje usta s� pe�ne ��ci i dlatego masz tak� ��t� cer�!
- Nie tak� ��t� jak twoja! To prawda, �e tw�j nieboszczyk m�� siusia� ci na ni� co rano!
Dam�, kt�rej dotyczy�a ostatnia obelga by� nie kto inny jak Hieronima Pazzi. Oszala�a z w�ciek�o�ci, szukaj�c czego�, by cisn�� w g�ow� swej przeciwniczki, znalaz�a s��j z prawo�lazem. Zaatakowana ledwo si� uchyli�a, a naczynie roztrzaska�o si� na posadzce. Widz�c to aptekarz odwa�nie rzuci� si� w wir walki i usi�owa� uspokoi� kobiety przechodz�ce do r�koczyn�w.
- Wy tam, chod�cie mi pom�c! - krzykn�� do dw�ch subiekt�w, kt�rzy oparci �okciami o kontuar podziwiali ze znawstwem ca�� t� scen�.
�Us�uchali �lamazarnie, nie chc�c w gruncie rzeczy przerywa� walki mi�dzy pani� Pazzi i szlachetn� Corneli� Donati, zw�aszcza potyczki tak dobrze rozpocz�tej. Obie kobiety nienawidzi�y si� od zawsze z powodu mi�osnej rywalizacji. Ongi� zwyci�y�a Cornelia, sprz�taj�c Hieronimie sprzed nosa m�czyzn�, kt�rego tamta pragn�a po�lubi�. Od owego czasu Hieronima w pewnym stopniu wzi�a rewan�, gdy� Augusto Donati zdradza� �on� z ka�d� niewiast�, kt�ra mu si� nawin�a, ale wrogo�� obu pa� jednak nie os�ab�a. Gdy si� spotka�y, zawsze wybucha�a k��tnia pod najmniejszym pretekstem. Tego dnia ko�ci� niezgody sta� si� niewinny s�oiczek z pomad� do ust (nadzwyczajnym �rodkiem firmy Landucciego), kt�ry obie chcia�y naby�, ale na nieszcz�cie zosta� ju� ostatni.
Uda�o si� w ko�cu rozdzieli� wojowniczki, z kt�rych ka�da straci�a w walce kilka pi�rek. Podczas gdy �apa�y oddech, aptekarz uci�� sp�r, o�wiadczaj�c surowo:
- Nie sprzedam tej pomady �adnej z was! Madonna Catarina Sforza, prze�wietna siostrzenica Jego �wi�tobliwo�ci, papie�a Sykstusa IV, w�a�nie j� u mnie zam�wi�a, albowiem s�awa tej ma�ci dotar�a a� do niej. Tak wi�c wy�l� j� do Rzymu!
Gestem pe�nym dostoje�stwa zabra� zapomniany na kontuarze kosmetyk i zamkn�� go w jednej z szaf o �elaznych zawiasach. Po czym o�wiadczy�:
- Co nie znaczy, �e Madonna Hieronima nie jest mi winna za st�uczony s�oik i za prawo�laz, kt�ry ju� si� do niczego nie nadaje. M�j skryba wypisze rachunek...
- Nie st�uk�abym, gdyby ta harpia nie wyprowadzi�a mnie z r�wnowagi - krzykn�a pani Pazzi. - Musi zap�aci�, tak jak ja!
�Mimo podbitego oka, Hieronima odzyska�a ca�� pewno�� siebie. By�a to pi�kna trzydziestopi�cioletnia kobieta, kt�ra zachowa�a du�o �wie�o�ci. Jej pulchne cia�o by�o wci�� apetyczne. Szeptano, �e poszukiwa�a pociechy w swym wdowie�stwie z m�czyznami dyskretnymi albo maj�cymi jeszcze wi�cej powod�w, aby zachowa� w tajemnicy jej mi�ostki - to znaczy ze swymi s�u��cymi. Stary Jacopo Pazzi, patriarcha w�adaj�cy rodzin�, mia� podobno szczeg�lnie ci�k� r�k� wobec tych domownik�w, kt�rzy �le si� prowadzili. M�wiono - w tajemnicy oczywi�cie - o pewnym niedelikatnym s�udze, tak okrutnie pogryzionym przez my�liwskie brytany, �e zmar� z ran, o jakiej� zbyt gadatliwej s�u��cej, uduszonej i pogrzebanej w lesie z ustami pe�nymi ziemi, o m�odej kuzynce, kt�rej kto� zrobi� dziecko nie w por�, zmar�ej z powodu up�ywu krwi. Je�li to, co m�wiono o Hieronimie, by�o prawd�, ryzykowa�a wiele, ale by�a przebieg�a i umia�a uj�� swego te�cia. Mia�a na niego znaczny wp�yw, gdy� oboje byli ogarni�ci t� sam� pasj�: gromadzeniem pieni�dzy.
Hieronima rzuci�a z gniewem monet� na kontuar i zamierza�a wyj��, ale Fiora j� powstrzyma�a:
- Nie mo�esz tak wyj��, kuzynko! Popro� chocia� pana Landucciego o jaki� balsam, aby zatuszowa� to oko. S� takie, kt�re czyni� cuda... - powiedzia�a niewinnie.
Hieronima, zmierzy�a wzrokiem dziewczyn�, po czym rzuci�a z furi�, g�osem jak syk �mii:
- M�j welon powinien wystarczy�. A co do ciebie, ty wstr�tny b�karcie, kto ci pozwala traktowa� mnie jak r�wn� sobie? Zejd� mi z drogf!
Fiora nie by�a osob�, kt�ra pozwala�aby si� bezkarnie obra�a�:
�- Nie o�mieli�aby� si� powt�rzy� tego przed moim ojcem! Przy nim jeste� s�odka jak cukierek, a teraz jeste� w domu przyjaciela mojego ojca.
- Pos�uchajcie, jak skrzeczy! - za�mia�a si� szyderczo Hieronima. - Prawdziwa ksi�niczka z tej dziewczyny, daj� s�owo...
- Jestem wi�cej ni� ksi�niczk� - c�rk� Francesca Bel-tramiego...
- Jeste� tego ca�kiem pewna?
Nawet je�li to perfidne pytanie zmiesza�o Fior�, nie da�a tego po sobie pozna�. Podnosz�c dumnie g�ow� rzuci�a:
- M�j ojciec jest tego pewien! To wi�cej ni� mog� powiedzie� niekt�rzy m�czy�ni...
Cornelia Donati, kt�ra ju� przysz�a do siebie po rozbiciu s�oika stan�a u boku dziewczyny.
- Nie wdawaj si� w dyskusje z t� �mij�, ma�a. Tw�j ojciec jest porz�dnym cz�owiekiem, wiadomo. Wszyscy go szanuj�. Nie mo�na tego powiedzie� o Pazzich. Id� swoj� drog�, Hieronimo. Mamy ci� do��.
- Id�, lecz jeszcze si� spotkamy, Cornelio Donati! A co do tej tutaj, bliski jest dzie�, kiedy w moim domu zdana b�dzie na moj� lask� i nie�ask�; dowie si� co to znaczy obra�a� mnie publicznie.
Wysz�a w poszumie welon�w i sukien w kolorze fioletu -jej ulubionym - uznawa�a go bowiem za twarzowy dla blondynek. Obecni w sklepie spojrzeli po sobie ze zdumieniem, spowodowanym ostatnim zdaniem:
- Co te� ona chcia�a przez to powiedzie�? - spyta�a Chiara. - Nie bardzo wiem, w jaki spos�b mog�aby trzyma� Fior� w swoim domu.
- Chyba �e chce j� wyda� za swego syna? - podszepn�a Cornelia...
- Tego okropnego, garbatego i kulawego kar�a? - oburzy�a si� Chiara. - Pan Francesco musia�by oszale�... nigdy si� to nie stanie.
�- Jednak tego w�a�nie pragnie - powiedzia�a gruba Co-lomba. - Jej s�u��ca powiedzia�a mi o tym co nieco pewnego dnia u sprzedawcy �wiec. Donna Hieronima uwa�a, �e to najlepszy spos�b, aby maj�tek pana Beltramiego pozosta� w rodzinie. Wszyscy przecie� wiedz�, �e donna Fiora dziedziczy po ojcu...
- I jest to sprawiedliwe! - stwierdzi�a Cornelia Donati. -Dobrze rozumiem jednak, �e Hieronima ma chrapk� na maj�tek, kt�ry, gdyby nie Fiora, jej przypad�by w udziale. Nie�atwo jest si� pogodzi� z tak� strat�. Tym bardziej �e skoro jej nieboszczyk m�� nie by� pierworodnym synem, nie mo�e ona wiele oczekiwa� po Jacopie. Stary co� pewnie zostawi temu nieszcz�snemu Pietrowi, ale dla niego i matki nie b�dzie to wiele...
Fiora nic nie m�wi�a. Zamar�a z przera�enia na sam� my�l, czym mog�aby si� sta� w r�kach tej kobiety. Kobiety, kt�ra zachowywa�a si� tak, jakby by�a przekonana, �e ma racj�. Na szcz�cie Leonarda, widz�c jej wzburzenie, obj�a j� opieku�czo:
- Nie zamartwiaj si�, skarbie! Wszystkim zdarza si� mie� marzenia niemo�liwe do realizacji. Pomys� donny Hieronimy pozostanie tym, czym jest: iluzj�...
Jednak ona sama r�wnie� nie by�a ca�kiem spokojna. Nie spodoba�o jej si�, i� Hieronima podejrzewa�a, �e Beltrami w rzeczywisto�ci nie jest ojcem Fiory. Po chwili uspokoi�a si�: �eby zna� prawd�, Hieronima musia�aby by� diab�em albo chocia� jego c�rk�. Obieca�a sobie jednak porozmawia� z Beltramim.
�Pragn�c poprawi� atmosfer�, kt�rej wp�yw na handel uzna� za bardzo szkodliwy, poczciwy Landucci pocz�stowa� damy kropelk� cypryjskiego wina, aby zapomnia�y o nieprzyjemnych chwilach sp�dzonych w jego sklepie.
- Mnie to si� wyda�o raczej zabawne - powiedzia�a Chia-ra.
- Mnie nie! - rzek� aptekarz. - Donna Hieronima mo�e sobie poszuka� innego dostawcy. Ja ju� jej nie przyjm�.
- W takim razie nie ma naprawd� powodu, �ebym nie kupi�a tej pomady? - spyta�a Cornelia, nie trac�c z oka przedmiotu sporu. - Chyba na to zas�u�y�am.
- Mnie te� si� tak zdaje - powiedzia� Landucci ze �miechem i poleci� jednemu z ch�opc�w zapakowa� s�oiczek.
Po sko�czonych zakupach Fiora z Leonard� i Chiara z Colomb� rozsta�y si�. Zrobi�o si� p�no i wprawdzie by�y blisko pa�acu Beltramiego, ale mieszkanki pa�acu Albizzich mia�y jeszcze przed sob� dalek� drog�. Zapada� zmierzch. Cornelia Donati posz�a z Chiara i Colomba, a aptekarz wyda� s�ugom polecenie zamkni�cia sklepu. On sam udawa� si� do Signorii, aby spotka� si� z priorem swojej dzielnicy w pewnej delikatnej sprawie: jego s�siad z zak�adu pogrzebowego przypisa� sobie prawo do sprzeda�y pewnych sk�adnik�w farmaceutycznych przeznaczonych do balsamowania zw�ok, co nale�a�o do wy��cznej kompetencji aptekarza. Landucci musia� si� spieszy�, gdy� prior, b�d�cy jego przyjacielem, ju� za dwa tygodnie mo�e nie m�g�by mu pom�c. Prior�w bowiem wybierano tylko na dwa miesi�ce, co sprawia�o, �e Florencja �y�a w ci�g�ym poruszeniu zwi�zanym z wyborami.
- Musz� te� zobaczy� si� z panem Franceskiem - zwierzy� si� Fiorze przy po�egnaniu - ale p�jd� jutro do jego sk�ad�w na via Calimala... Na pewno mi pomo�e.
�Rozleg�y si� dzwony na Anio� Pa�ski, a towarzyszy� im stuk setek drewnianych okiennic, przy pomocy kt�rych kupcy i sprzedawcy zamykali sklepy. Eleganccy spacerowicze z mostu Santa Trinità odchodzili, by szuka� rozrywki gdzie indziej. Ha�a�liwa gromadka otacza�a jakiego� niskiego i szczup�ego m�czyzn�, ubranego z niewiarygodn� wytworno�ci� w kaftan z bia�ej satyny i si�gaj�ce kolan spodnie z bia�ego aksamitu, ozdobionego srebrnymi koronkami. Peleryna, wysokie buty i beret z r�owego aksamitu, przybrany d�ugim czaplim pi�rem, dope�nia�y stroju, kt�ry wprawia� w zachwyt jego towarzyszy. W ci�kim medalionie, zawieszonym na z�otym �a�cuchu, z pier�cieniami na palcach m�ody elegant szed� powoli, rozgl�daj�c si� doko�a czy podziw jaki budzi jest dostatecznie du�y.
Fiora r�wnie� go zauwa�y�a. Poci�gn�wszy nagle Leonard� za r�kaw schowa�a si� z ni� za �ukiem domu, kt�ry os�ania� wylot w�skiej uliczki.
- Co si� sta�o? - zdziwi�a si� starsza kobieta.
- Nie widzisz, kto tam idzie? Ten pysza�ek Domenico Accaiuoli z band� wielbicieli.
- W czym ci zawini�? S�dzi�am, �e nale�y do twoich przyjaci�. Czy� nie zaleca� si� do ciebie?
�- Czy ch�opak tego rodzaju umie zaleca� si� do dziewczyny? Robi�by to szczerzej, gdybym by�a ch�opcem. Bez w�tpienia, chce maj�tnej �ony, ale nie jestem nawet pewna czy umia�by jej zrobi� dziecko. W ka�dym razie, biedaczka niecz�sto widywa�aby go w swojej sypialni...
Zaskoczona Leonarda popatrzy�a na Fior� z min� kury, kt�ra nagle spostrzeg�a, �e wysiedzia�a kacz�tko.
- Sk�d o tym wiesz? Ja ci przecie� tego nie powiedzia�am?
Fiora roze�mia�a si� i mocniej przycisn�a rami� guwernantki.
- Jeste� na to zbyt przyzwoita! Chiara mi o tym powiedzia�a. Jej kuzyn Tomaso nale�y do bandy Domenica. Dziewcz�ta lubi� sobie pogada�...
- Widz�, �e jeste� bardziej wykszta�cona ni� mo�na by�o przypuszcza� - powiedzia�a lekko zgorszona Leonarda.
- Nie r�b takiej miny! Nie darzysz Domenica wi�ksz� sympati�. B�d� pewna, �e wyjd� za m�� tylko za m�czyzn� godnego tego miana.
Natychmiast oczami duszy ujrza�a pot�n� sylwetk� Filipa de Selongeya, a na wspomnienie o jego poca�unku poczu�a znajomy dreszczyk. To odczucie wraca�o zawsze, ilekro� przywo�ywa�a niezapomnian� chwil�, kt�ra tak ni� wstrz�sn�a i ju� si� pewnie nie powt�rzy...
- Je�li nie masz nic przeciwko temu. mog�yby�my teraz p�j�� do domu - powiedzia�a zrz�dliwie Leonarda - droga jest chyba wolna. W tej uliczce jest diabelnie zimno, nie m�wi�c ju� o fetorze latryn. Pan Domenico przynajmniej �adnie pachnie...
Wysz�y z ukrycia i ponownie ruszy�y w drog�.
- Bardzo �adnie - powiedzia�a Fiora. - Jego matka i siostry nie perfumuj� si� tak mocno. M�czyzna powinien oczywi�cie pachnie� myd�em, lecz tak�e sk�r�, �wie�� traw�... i nawet troch� ko�mi - doda�a marzycielsko, pozwalaj�c si� porwa� wspomnieniom i zapominaj�c, �e nie jest sama.
- Tego r�wnie� nauczy�a ci� donna Chiara? - spyta�a coraz bardziej oszo�omiona Leonarda.
- Nie - powiedzia�a Fiora, u�miechaj�c si� niewinnie do swego s�odkiego wspomnienia. - Tak mi si� tylko wydaje.
�W tym czasie w du�ym domu na rogu via Calimala i Mercato Nuovo, w sporej sali na pierwszym pi�trze, wy�o�onej z prostot� ciemnym d�bem, z kt�rej Francesco Beltrami zarz�dza� swymi licznymi i wa�nymi interesami, rozgrywa�a si� dziwna scena. By�a to jedna z tych potyczek, w kt�rych hamulec uprzejmo�ci powstrzymuje gwa�towno�� uczu� i pozwala wyra�a� si� jej tylko w s�owach. Siedz�c na krytym ko�l� sk�r� krze�le o wysokim oparciu, za d�ugim sto�em, o�wietlonym br�zowym sze�cioramien-nym �wiecznikiem, kupiec mia� za przeciwnika Filipa de Selongeya, kt�ry skrzy�owawszy ramiona na piersi sta� oparty o jedn� z szaf.
Obaj m�czy�ni patrzyli na siebie niczym partnerzy w pojedynku. Rozja�nione blaskiem �wiec oczy jednego zatopione by�y w ciemnych i zatroskanych oczach adwersarza. Od pewnego czasu panowa�a cisza, przerywana czasami przez odg�os jad�cego wozu, stuk ko�skich kopyt czy okrzyki bawi�cych si� dzieci... Beltrami zdawa� si� s�ucha� zamieraj�cego w nim echa ostatnich s��w burgundzkiego rycerza. Wreszcie podni�s� si� z westchnieniem, podszed� do szarego kamiennego kominka i zacz�� ogrzewa� sobie d�onie lekko je pocieraj�c, jakby je my� nad p�omieniami...
- Opowiedzia�e� mi, panie hrabio, ciekaw� histori� -powiedzia� cicho - a my we Florencji lubimy s�ucha� pi�knych opowie�ci... ale nie wiem, w czym mnie dotyczy.
- Dotyczy ci� w najwy�szym stopniu: jest to wyra�nie wypisane na twarzy twojej c�rki, panie.
�- Zechciej nie miesza� mojej c�rki do rozmowy! Zacz�a si� ona, je�li dobrze pami�tam od... k�opotu, �e powracasz do ksi�cia Burgundii bez po�yczki, o kt�r� prosi�...
- Ja�nie pan Karol nigdy o nic nie prosi! - warkn�� Selongey.
- Wybacz mi, panie, to s�owo, kt�re istotnie k��ci si� z elementarnymi zasadami dyplomacji! Powiedzmy: kt�r� pragn�� uzyska� od banku Medyceuszy, aby op�aci� we W�oszech wojska najemne. Po�yczk�, kt�rej pan Lorenzo musia� mu odm�wi� przez lojalno�� wzgl�dem kr�la Francji Ludwika, z kt�rym jego rodzina jest od dawna sprzymierzona. Chcia�e� zawrze� ze mn� analogiczny uk�ad. Musia�em ci wi�c przypomnie�, panie, �e nie kieruj� jakim� wielkim bankiem i...
- Nie zwiedziesz mnie, panie Beltrami! Jeste� bankierem, a tak�e armatorem. Maj�tek tw�j, cho� mniej widoczny, jest mo�e r�wnie wielki jak fortuna Medyceuszy. Kwesti� t� uwa�am jednak za zako�czon�. Nie wiem, dlaczego do niej wracasz, panie. Zajmijmy si� lepiej t� dawn� histori�, kt�r� mia�em zaszczyt ci opowiedzie�...
- I kt�ra mnie zainteresowa�a, jednak�e...
- Do�� kr�tactw, panie Francesco! Za bardzo czu� je kupiectwem, jak na m�j gust. Odpowiedz tylko na pytanie, czy by�e� w Dijon nieco ponad siedemna�cie lat temu, w dniu, kiedy na placu Morimont spad�y g�owy Jana i Marii de Brevailles? We� pod uwag�, �e odwo�uj� si� do twojego honoru, kt�ry �garstwo mog�oby spjami�... niepotrzebne k�amstwo...-
Twarz Beltramiego zastyg�a, staj�c si� tragiczn� mask�, os�aniaj�c� panik�, kt�ra zapanowa�a w jego umy�le. Od kiedy m�odzieniec przekroczy� pr�g jego domu odgad�, przeczu�, �e przyni�s� ze sob� nieszcz�cie. Trzeba by�o co� odpowiedzie�...
�- Rzeczywi�cie, by�em tam - powiedzia� zdecydowanie. - Cz�sto zatrzymywa�em si� w Dijon w czasie moich podr�y do Pary�a i miast flamandzkich. Tak si� sk�ada, �e lubi� to miasto, cho� nigdy nie przebywam w nim d�u�ej. Wyje�d�am zawsze nazajutrz.
- W�wczas nie wyjecha�e� sam, panie. Zabra�e� ze sob� noworodka; ma��, porzucon� dziewczynk�, kt�r� teraz zwiesz c�rk�. Zdo�asz temu zaprzeczy�?
Gwa�towny gniew zaw�adn�� Beltramim, rozpraszaj�c ca�y spok�j, jaki narzuci� sobie w czasie tych d�ugich minut:
- A je�li nawet tak by�o? Nie s�dz�, by powinno ci� to obchodzi�! Do czego si� mieszasz ze swoimi niedopowiedzeniami i pytaniami godnymi szpicla? Czego chcesz od tych nieszcz�nik�w, kt�rym nieco lito�ci pozwoli�oby �y�, od tego dziecka, kt�re przy odrobinie ludzkich uczu� mia�oby cho� matk�? Uchroni�em je przed nienawi�ci� nikczemnego cz�owieka; zamierza� roztrzaska� je na ha�bi�cym grobie, wyznaczonym jego rodzicom przez tak zwan� sprawiedliwo��! S�dzisz, �e jestem tak naiwny, �e nie przejrza�em twojej gry? Gdy tylko tu wszed�e�, zacz��e� m�wi� o pieni�dzach, a zaraz p�niej opowiedzia�e� mi t� straszn� histori�, kt�r� wykopa�e� diabli wiedz� sk�d...
- Co chcesz przez to powiedzie�?
- �e mimo z�otych rycerskich ostr�g, mimo tego zaszczytnego odznaczenia zwisaj�cego ci na piersi, jeste� zwyk�ym szanta�yst�, panie de Selongey!
�Filip zblad� i machinalnie dotkn�� r�koje�ci zwisaj�cego mu u boku miecza.
- Zniewa�asz mnie, panie!
- Nie. Traktuj� ci� tak, jak na to zas�ugujesz! Teraz wyjd�! Nie dostaniesz ode mnie ani florena!
Stoj�c twarz� w twarz byli tak blisko siebie, �e mogli s�ysze� swoje nieco przyspieszone oddechy, ale Selongey nie zamierza� doprowadzi� Beltramiego do ostateczno�ci. Odwr�ci� si�, podszed� do okna, wychodz�cego na prawie ciemny o tej porze plac i chwil� patrzy� na przechodz�cych mieszka�c�w dziwnego miasta, w kt�rym szlachetne urodzenie nic nie znaczy�o i niekoniecznie dawa�o prawo do szacunku. Liczy� si� tylko pieni�dz, a stoj�cy naprzeciw niego m�czyzna by� jednym z najbogatszych.
- Powiedzia�em ci, by� wyszed�, panie! - powt�rzy� Beltrami g�osem, w kt�rym wyczuwa�o si� zm�czenie...
- Nie. �le si� wyrazi�em i prosz� o wybaczenie. Mia�em nadziej� pozyska� cz�owieka interesu - a nim jeste� � dla spraw mojego pana, najbardziej szlachetnego ksi�cia na ca�ym Zachodzie. By�by ci za to po kr�lewsku wdzi�czny... na miar� korony, kt�ra go kiedy� ozdobi. Ale nie tylko o to przyszed�em ci� prosi� dzi� wiecz�r...
- Czego wi�c chcesz?
- Aby� odda� mi r�k� twojej c�rki. Chc� j� po�lubi�... Zdumienie odebra�o kupcowi g�os i odni�s� nieprzyjemne
�wra�enie, �e �ciany zaczynaj� kr��y� wok� niego. Podszed� do ukrytej w boazerii szafy, wyj�� z niej butelk� wina z Chianti i srebrny kubek, kt�ry nape�ni� i opr�ni� niemal tym samym ruchem. Poczu� si� gotowy do nieuchronnego starcia.
- Na Boga! - stwierdzi� Filip z p�u�miechem. - Nie przypuszcza�em, �e a� tak ci� to poruszy!
- Zostaw w spokoju moje emocje. Chcesz po�lubi� Fior�? Ty, panie?
- Tak, ja!
- Przecie� da�e� mi do zrozumienia, �e wiesz wszystko o jej pochodzeniu, wprawdzie szlachetnym, lecz ha�bi�co splamionym r�k� kata?... Przynajmniej w my�l prawa twego kraju i twojej kasty.
- W my�l prawa wszystkich kraj�w i wszystkich kast. S�dzisz, panie, �e tw�j maj�tek m�g�by ustrzec j� od pogardy, gdyby tu, w tej niesamowitej republice, wiedziano, �e jest owocem kazirodztwa a zarazem cudzo��stwa, kt�re znalaz�y kres na szafocie, pot�pione tak przez Ko�ci�, jak i przez ksi�cia?
Francesco Belframi poczu�, �e lodowaty dreszcz przebieg� mu po plecach, i odwr�ci� si� do ognia jak do uczynnego przyjaciela. Ten demon mia� racj� i dobrze o tym wiedzia�.
- I ty, panie - powiedzia� zjadliwie - zaufany pot�nego ksi�cia, hrabia de Selongey, kawaler Orderu Z�otego Runa, zapewne jeden z mo�nych twego kraju, chcesz za �on� dziewczyn�, o kt�rej pochodzeniu sam m�wisz, �e zosta�o splamione. Dlaczego?
- Nie b�d� pr�bowa� zatai� przed tob� prawdy - powiedzia� Selongey szorstko. - Przede wszystkim dlatego, �e j� kocham...
- Co� podobnego! Widzia�e� j� przelotnie dwa razy: w czasie giostry i w pa�acu Medyceuszy...
�- Spotka�em j� po raz trzeci, w ko�ciele �wi�tej Tr�jcy. Ju� pierwsze spotkanie wystarczy�o. Jej uroda chwyci�a mnie za serce. Jakby kto� rzuci� na mnie urok...
- S�dzisz, panie, �e to w�a�nie jest mi�o��? Wystarczy chwila, aby...
- Zmieni� �ycie cz�owieka? Powiniene� by� ostatnim, kt�ry w to w�tpi. Wyt�umacz wi�c, dlaczego ty, panie, m�ody, bogaty, wolny od jakichkolwiek zobowi�za�, obarczy�e� si� dzieckiem ludzi, kt�rych nie zna�e�, a widzia�e� tylko w chwili ich �mierci? Maria de Brevailles by�a bardzo pi�kna, nieprawda�? A ty zobaczy�e� jak umiera...
Belframi zacisn�� powieki usi�uj�c powstrzyma� �zy nap�ywaj�ce do oczu na wspomnienie tego strasznego momentu, w kt�rym mi�o�� jego �ycia zosta�a zdruzgotana. Otar� je gniewnie grzbietem d�oni...
- M�wi�e�, panie, o dw�ch powodach... Jaki jest ten drugi?
- Chc� jej posagu na wyprawy wojenne ksi�cia Karola! Zapanowa�a cisza, kt�r� po chwili przerwa� nieweso�y �miech Beltramiego.
- Oto wi�c sedno sprawy, wracamy do pieni�dzy! Ale nie dam ci Fiory, panie. Nie pozwol� ci zabra� jej do twego barbarzy�skiego kraju, kt�ry m�g�by j� tylko zniszczy�. To delikatny kwiat, wyhodowany w s�o�cu z niesko�czon� troskliwo�ci�. Zazna�a dot�d jedynie rado�ci: pozna�a pi�kno, sztuk�, literatur�, a nawet nauki �cis�e. Ma umys� i serce kr�lowej. P�ki �yj�. to dzie�o moich r�k i mojej troskliwo�ci nie zostanie zniszczone. Nigdy si� z ni� nie rozstan�.
- Ale� ja nie chc� ci jej zabra�. Nigdy nie mia�em takiego zamiaru - powiedzia� Filip �agodnie.
- Nie rozumiem ci�, panie. Co chcesz przez to powiedzie�?
�- Prowadzimy wojn� i jest to wojna bezlitosna. Burgun-dia zwyci�y lub zginie. W tych warunkach niemo�liwe jest, bym zabiera� ze sob� �on�. Gdzie b�dzie jej lepiej ni� u boku ojca? Je�li si� zgodzisz, panie, we�miemy �lub w tajemnicy, ale tak, by uniemo�liwi� zakwestionowanie ma��e�stwa. Nazajutrz wyjad�... i na pewno wi�cej mnie nie zobaczysz.
- Coraz mniej z tego rozumiem! Przed chwil� m�wi�e� o swej mi�o�ci...
- Kt�ra jest g��boka... i nami�tna, ale z powodu kt�rej niechybnie zgin�. Powinienem mo�e ja�niej wyt�umaczy� brzmienie umowy, kt�r� chc� z tob� zawrze�? Fiora otrzyma moje nazwisko, co uchroni j� przed zawsze mo�liwym zdemaskowaniem. B�dzie hrabin� de Selongey, ale mieszka� b�dzie z tob�, panie. Gdy nadejdzie czas, b�dzie nosi� �a�ob� po mnie...
- A ty, panie, co z tego b�dziesz mia�, skoro jej posag chcesz da� swemu ksi�ciu?
�Noc mi�o�ci! Jedyn� noc (wspomnienie o niej zabior� ze sob� jak skarb), kt�ra mo�e zdejmie ze mnie urok spalaj�cej mnie nami�tno�ci. Og�osisz wiadomo�� o ma��e�stwie, kiedy zechcesz, panie. Raczej p�no, je�li pragniesz unikn�� urazy Medyceuszy, b�d�cych najwyra�niej wrogami Burgundii. Dlatego m�wi�em o potajemnym �lubie. Po mojej �mierci Fiora mo�e ponownie wyj�� za m��, je�li zechce...
- Twoja �mier�, twoja �mier�! Nie jest jeszcze przes�dzona. Dlaczego tak bardzo ci zale�y, �eby umrze�?
�- Aby krwi� zmaza� ha�b�, kt�r� okryj� m�j herb po�lubiaj�c c�rk� Marii i Jana de Brevailles. Ha�b� t� odczuj� jedynie ja, gdy� nie mam �adnej rodziny. Zniknie ona wraz ze mn�, a tej, kt�ra b�dzie moj� �on� dam w ci�gu kilku godzin tyle mi�o�ci, �e nigdy si� o tym nie dowie. Jej �ycie u twego boku pozostanie niezmienione, ja dostan� wszystko, czego mog�em pragn�� na tym �wiecie...
- Zapominasz chyba o jednym: owocem tej nocy mo�e by� dziecko.
- W takim wypadku wychowasz go, panie, a� do wieku, w kt�rym b�dzie m�g� nosi� bro� i s�u�y� swemu ksi�ciu. Wtedy wy�lesz go do zamku Selongey, czyni�c wszystko, by go uznano za dziedzica. B�d� spoczywa� w spokoju, gdy� b�dzie to znak, �e moi przodkowie wybaczyli mi to co zamierzam uczyni�...
Co za dziwny ch�opak! Francesco poczu� si� zmieszany tym po��czeniem cynizmu i niewinno�ci, t� feudaln� psychik� pe�n� nami�tno�ci i uporu, zdoln� wszystko po�wi�ci� dla swego w�adcy i osobistych pragnie�, gotow� jednak zap�aci� stosown� cen�, cho�by nawet cen� �ycia...
�Co zamierzasz zrobi�? Jeszcze nie wyrazi�em zgody na tw�j plan, panie.
- Ale zrobisz to. Wiedz, �e jestem got�w na wszystko, by dosta� Fiore, �eby zosta�a moj� �on�. P�ki �yj� nie b�dzie nale�e� do nikogo poza mn�.
- Jak daleko si� posuniesz? Czy a� do poinformowania wszystkich o jej prawdziwym pochodzeniu? Natychmiast rozszarpano by ci� na strz�py...
- By� mo�e, ale ty, panie, ju� by� si� z tego nie pod�wign��. By�by� zmuszony zamkn�� j� w klasztorze. Lepiej b�dzie, je�li si� zgodzisz, panie Beltrami, dobrze o tym wiesz. W ten spos�b b�dziesz pewien, �e nigdy ci� nie opu�ci. To powinno si� dla ciebie liczy�... zgaduj� to z wyrazu twoich oczu.
�Francesco poczu�, �e si� czerwieni. Ten m�czyzna odgad� jego s�ab� stron�. Rzeczywi�cie, czu� niech�� na my�l o tym, �e pewnego dnia jego ukochana c�rka odejdzie, by� mo�e daleko od niego, u boku ma��onka, kt�ry nigdy nie b�dzie umia� jej tak kocha�, jak kocha� j� ojciec... Wiedzia� ju�, �e burgundzki rycerz wygra�, ale jeszcze nie chcia� ust�pi�.
- Straszliwa jest twoja mi�o��, hrabio! Nie mam �adnego powodu, by przypuszcza�, �e moja c�rka mog�aby j� zaakceptowa�. A zmusza� jej nie b�d�...
- Dlaczego jej nie zapytasz? Je�li si� zgodzi...
- W�wczas i ja si� zgodz� - powiedzia� Beltrami z powag� �wiedz jednak, zostaniesz zwi�zany przyrzeczeniem, kt�rego nie b�dziesz m�g� z�ama� w przypadku, gdyby�... kiedy� zmieni� zdanie.
�Znowu m�wisz jak kupiec! - powiedzia� Selongey z pogardliwym u�miechem. - Wiedz, �e mam tylko jedno s�owo, panie Beltraml. Kiedy ju� je dam, nigdy go nie �ami�...
- W takim razie chod�my do mnie!
�Rami� przy ramieniu szli ulicami. Francesco prowadzi� za uzd� konia, kt�rego zostawi� przy bramie domu kupieckiego. Nigdy tak wiele nie chodzi� pieszo jak po przyje�dzie do Florencji, bo mieszka�cy tego miasta zdawali si� wole� spacery od wszelkich �rodk�w lokomocji. Wprawdzie ulice, �rodkiem brukowane, z rynsztokami po bokach, by�y prawie zawsze czyste, ale zdumiewa� widok najmo�niejszych w mie�cie ludzi krocz�cych z nie wi�kszym ceremonia�em od gminu. Zami�owanie to musia�o wynika� z ogromnego powszechnego upodobania do rozm�w. Nigdy nie by�o wiadomo ile czasu zajmie przej�cie z jednej ulicy na drug�, gdy� nikt nie wiedzia�, kogo spotka ani ile minut mu po�wi�ci.
Mi�dzy Mercato Nuovo i pa�acem na brzegu Arno Bur-gundczyk ponad dwadzie�cia razy us�ysza�, jak przechodnie pozdrawiaj� jego towarzysza.
- Dobrej nocy, panie Francesco! Niech B�g ma ci� w swojej opiece i niech ci� nadal darzy przychylno�ci�! Pok�on panu Beltramiemu i wszystkim, kt�rych kocha!... Formu�ki by�y r�ne, ale wszystkie wyra�a�y szacunek, a nawet przywi�zanie.
- Nie wiedzia�em, �e jeste� tak popularny, panie - zauwa�y� Selongey - lecz jak to si� dzieje, �e wszyscy m�wi� tu sobie �ty"?
- Czy w Rzymie m�wiono sojeie �pan"? �acina nie zna tej formy, a jest tutaj nadal j�zykiem poet�w i uczonych. Nasz potoczny j�zyk jest tylko pochodn� �aciny, podobnie zreszt� jak j�zyk francuski, i pan Lorenzo, kt�ry
zacz�� pisa� wiersze w dialekcie toska�skim, pr�buje mu nada� dyplom szlachecki. Na pewno mu si� to uda, gdy� jest wielkim artyst� w ka�dej dziedzinie...
- Czy jest nim r�wnie� w polityce? W�tpi� w to. Powa�nym b��dem jest odmawia� wszechmocnemu ksi�ciu Burgunda.
- Nie chcia�bym sprawi� ci przykro�ci, panie de Selon-gey, ale jeszcze wi�kszym b��dem by�oby zerwanie sojuszu z kr�lem Ludwikiem Francuskim, kt�ry jest by� mo�e najbardziej przenikliwym politykiem naszych czas�w!
- Ten godny politowania jegomo��? - zapyta� pogardliwie hrabia. - On nie jest rycerzem.
�- Kiedy ponosi si� odpowiedzialno�� za kr�lestwo, kt�re przez sto lat znajdowa�o si� pod angielsk� okupacj�, lepiej by� wielkim dyplomat� ni� rycerzem bez skazy. Kr�lowi Ludwikowi nie brak odwagi. Wiele razy to udowodni�.
- Widz�, �e bardzo go podziwiasz, panie. Czy mog� ci poradzi�... jako przysz�y zi��, by� zmieni� swe sympatie, p�ki czas? W lipcu ubieg�ego roku kr�l Anglii Edward IV podpisa� z ksi�ciem Karolem traktat, w kt�rym Anglik zobowi�zuje si� powr�ci� ze swym wojskiem do Francji, a Burgundia do��czy do niego z dziesi�cioma tysi�cami ludzi przed pierwszym lipca tego roku. Ludwik zostanie starty na proszek, a Edward koronowany w Reims na kr�la Francji jak nakazuje rozs�dek.
- Ale nie historia! Czy tw�j pan pozwoli�by Anglikowi za�o�y� koron� Ludwika �wi�tego, od kt�rego sam pochodzi? By�by to, moim zdaniem, powa�ny b��d. Swego czasu uznanie m�odego Henryka ze szkod� dla Karola VII nie przynios�o szcz�cia Filipowi Dobremu... B�g m�g�by zes�a� nast�pn� Joann� d'Arc... a w ka�dym razie niedobrze jest si� pomyli� co do kr�la. Ludwik XI nie powiedzia� jeszcze ostatniego s�owa. B�d� pewien, �e pan Lorenzo doskonale zdaje sobie z tego spraw�... i odm�wi� pomocy twemu w�adcy!
- No c�, pope�ni� b��d! Pomy�l, �e nawet rodzona siostra Ludwika XI, ksi�na Jolanta Sabaudzka, jest sojuszniczk� Burgundii, na korzy�� kt�rej zawar�a sojusz z ksi�ciem Mediolanu, waszym sojusznikiem.
�- Ale nie przyjacielem! �adnego b�dziecie mieli sprzymierze�ca! Galeazzo-Maria do lekkoduch, ze Sforz�w maj�cy jedynie nazwisko, i w niczym nie przypominaj�cy swego ojca, wielkiego Francesca, przyjaciela Ludwika XI. Wszystkie my�li Mediola�czyka kr��� wok� jego faworyty, pi�knej Lucii Marliani, a w listach pisanych do pana Lorenza m�wi tylko o pewnym jasnym rubinie nale��cym do Medyceuszy, kt�ry pragnie zdoby� dla swej kochanki. Twojego ksi�cia czeka wiele niespodzianek...
- Kt� ich nie ma, gdy w gr� wchodzi kobieta? U�wiadomiwszy sobie naraz, co powiedzia�, Selongey zaczerwieni� si� i zamilk�. Dochodzili do bramy pa�acu pana Beltramiego, o�wietlonej przez dwie pochodnie umieszczone w �elaznych obudowach. J�zyki ognia wygina�y si� i rozdziela�y na zimnym wietrze dmuchaj�cym po ulicach. Francesco uni�s� ci�k� ko�atk� z br�zu przedstawiaj�c� g�ow� lwa, kt�ra opadaj�c wyda�a dono�ny i g��boki d�wi�k. S�u��cy otworzy� drzwi; Francesco usun�� si�, aby przepu�ci� nieoczekiwanego go�cia.
- Teraz pozostaje tylko dowiedzie� si�, kt�rego z nas dw�ch czeka niespodzianka - powiedzia� powa�nie.
Zbli�a�a si� pora kolacji i Fiora czeka�a na ojca w wielkiej sali, gdzie przed p�on�cym na kominku ogniem nakryto do sto�u. Siedz�c przy szachownicy, wykonanej z hebanu, ko�ci s�oniowej i z�ota, gra�a z Khatoun w g��bokim skupieniu, kt�rego wymaga�a ta naj przemy�lniej sza z gier, i nie s�ysza�a lekkiego skrzypni�cia drzwi, otwieraj�cych si� przed dwoma m�czyznami. Tylko haftuj�ca obok Leonarda podnios�a g�ow�, ale Belframi gestem nakaza� jej milczenie, aby przez chwil� podziwia� uroczy obrazek, jaki tworzy�y zatopione w grze dziewcz�ta...
�Ogie� k�ad� si� �ywym blaskiem na l�ni�cych warkoczach Fiory, na z�otym klejnocie zdobi�cym jej czo�o, na za�amaniach fa�d sukni z ciemnoczerwonego jedwabiu. Jej czarne, lekko podwini�te rz�sy rzuca�y delikatny cie� na aksamitne policzki, a bia�e z�by, kt�rymi przygryza�a smuk�y palec, b�yska�y chwilami mi�dzy �wie�ymi wargami. Siedz�ca naprzeciw niej Khatoun, ubrana w tunik� i welon w weso�ym, niebieskim kolorze, podobna by�a do ma�ego b�stwa opieku�czego z orientalnej ba�ni.
Z sercem �ci�ni�tym nag�ym niepokojem Beltrami zapragn�� przed�u�y� w niesko�czono�� minut� ciszy, t� chwil� �wiat�a, kt�ra chroni�a jeszcze jego spok�j szcz�liwego ojca. Nie musia� si� odwraca�, by wiedzie�, jakim p�on�cym wzrokiem cudzoziemiec patrzy na jego c�rk�. Czy to mo�liwe, by ledwo wyszed�szy z dzieci�stwa mog�a wzbudzi� nami�tno�� w m�czy�nie?... Po raz pierwszy patrzy� na Fior� innym wzrokiem, zatrzymuj�c spojrzenie na gibko�ci talii, cudownej, podkre�lonej l�ni�c� materi�, kr�g�o�ci piersi, jedwabistej delikatnie zar�owionej sk�rze koloru ko�ci s�oniowej, smuk�o�ci d�oni przestawiaj�cej kunsztown� figur�... My�l, �e jaki� m�czyzna m�g�by ro�ci� sobie prawo do posiadania tego cudu wdzi�ku i urody sta�a mu si� nagle niezno�na. Poczu� gwa�town� ch�� zawo�ania s�u�by w celu wyrzucenia z domu zuchwa�ego zalotnika... ale Khatoun zauwa�y�a obu m�czyzn i wskaza�a ich gestem. Fiora podnios�a oczy i wsta�a z fotela...
- Ojcze - powiedzia�a z u�miechem - zdaje mi si�, �e wracasz dzi� bardzo p�no i �e...
Rozpozna�a nagle Filipa, kt�rego wysoka sylwetka wy�ania�a si� zza postaci Beltramiego i fala krwi zabarwi�a jej policzki. Aby ukry� zmieszanie, uk�oni�a si� lekko.
- Nie wiedzia�am, �e mamy go�cia - wyszepta�a. - Powiniene� by� nas uprzedzi�.
�- Wizyta moja jest ca�kowicie zaimprowizowana - powiedzia� �agodnie Filip - i b�agam ci�, pani, o wybaczenie, je�li ci� ona zaskakuje. Bardzo mo�liwe zreszt�, �e nie zagoszcz� u ciebie... bardzo d�ugo.
- Prosz� nas zostawi�, pani Leonardo - rzek� Beltrami kr�tko. - Ty r�wnie�, Khatoun...
Z niemym pytaniem w oczach obie kobiety wysz�y bez s�owa, zostawiaj�c Fior� sam� z dwoma m�czyznami. Kiedy drzwi si� za nimi zamkn�y, Beltrami wzi�� c�rk� za r�k� i poprowadzi� do fotela, z kt�rego przed chwil� wsta�a.
- Usi�d�, moje dziecko - powiedzia� �agodnie. - Mamy ci do powiedzenia co� wa�nego... niezwykle istotnego dla twojej przysz�o�ci...
- Wy... macie mi co� do powiedzenia? Obaj chcecie ze mn� m�wi�?
- W�a�nie...
Beltrami poczu� �ciskanie w gardle i nerwowo prze�kn�� �lin�. Nadesz�a straszna chwila, na kt�r� musia� si� zgodzi�, gdy� ten m�czyzna zna� jego tajemnic�... Naraz zapragn�� mie� to za sob�. Wszystko by�o lepsze od niepewno�ci. Zreszt� Fiora prawie nie zna�a Selongeya, nigdy nie zgodzi�aby si� go po�lubi�... Odm�wi mu z u�miechem, tak jak odrzuca�a ho�dy Luki Tornabuoniego. Czy� nie spostrzeg� niedawno, �e zdawa�a si� by� zakochana w Giulianie? Dono�nym g�osem wyrzuci� wi�c z siebie:
- Obecny ty pan Filip de Selongey przyby� dzi� wieczorem poprosi� mnie o twoj� r�k�...
�Zaledwie wym�wi� te s�owa, zapragn�� je cofn��. Fiora przyj�a je z ogromnym zaskoczeniem, ale natychmiast jaki� blask pojawi� si� w jej oczach, blask, kt�ry sprawi� mu b�l.
Selongey szybko ukl�kn�� przed ni�.
- Nie ma nic, czego pragn��bym bardziej - rzek� d�wi�cznym g�osem. - Tw�j ojciec, Fioro, nie powiedzia� o tym, �e ci� kocham i zawsze b�d� kocha� tylko ciebie.
- Zawsze?... Tylko mnie?
- P�ki b�d� �y�! Daj� na to rycerskie s�owo honoru przed Bogiem, kt�ry przyjmie nasz� przysi�g�, je�li zgodzisz si� zosta� moj� �on�!
Fiora spojrza�a na skierowan� w jej stron� dumn� twarz, w oczy, kt�rych p�omie� j� spala�, usta, kt�rych poca�unek mia�a w pami�ci, du�� d�o� wyci�gni�t� w jej stron�. Poszuka�a spojrzenia ojca, ale Beltrami odwr�ci� wzrok. Filip dorzuci� zreszt�, ciszej, lecz bardziej nami�tnie:
- Odpowiedz, Fioro! Czy chcesz zosta� moj� �on�? Ogromna rado�� opanowa�a serce dziewczyny. By�a jak jedna z tych wielkich, b��kitnych fal, rozkosznych i ciep�ych, w kt�rych k�pa�a si� w Livorno pewnego letniego dnia. Sen, rozpocz�ty pod surowym sklepieniem Santa Trinità, znalaz� kontynuacj�, i tym razem nigdy, przenigdy si� nie sko�czy! Wdzi�cznym, spontanicznym ruchem poda�a obie d�onie Filipowi:
- Tak - powiedzia�a zdecydowanie - tak, chc�! Francesco Beltrami zamkn�� na chwil� oczy, by nie widzie� jak Filip czule ca�uje drobne palce dziewczyny b�d�cej teraz jego narzeczon�. Wszystko zosta�o powiedziane i nale�a�o doprowadzi� rzecz do ko�ca. To dla niego przeznaczona by�a niespodzianka... Klasn�wszy naraz w d�onie zawo�a� silnym g�osem:
- Wina! Niech przynios� wina!
�Czy� nie nale�a�o uczci� rych�ego �lubu Fiory? Jednak po raz pierwszy, od bardzo d�ugiego czasu, Francesco Beltrami mia� ochot� p�aka�...
Dwa dni p�niej, o tej samej porze, Fiora czeka�a z bij�cym sercem na chwil�, gdy zostanie po��czona na zawsze z m�czyzn�, kt�rego pokocha�a i kt�ry wtargn�� do jej �ycia jak huragan. Wszystko sta�o si� tak szybko, �e troch� kr�ci�o si� jej w g�owie.
�Oddaj�c sw� r�k� Filipowi, my�la�a, �e odb�d� si� uroczyste zar�czyny, po kt�rych jej przysz�y m�� wyjedzie, by walczy� u boku swego ksi�cia. Wr�ci, kiedy wojna si� sko�czy, �ebyj� po�lubi� i wreszcie zabra� do swego kraju, aby przedstawi� j� na dworze Wielkiego Ksi�cia Zachodu. Wyobra�a�a ju� sobie wspania�e wesele, godne jedynej c�rki bogatego Francesca Beltramiego...
Tymczasem rzeczywisto�� nie przypomina�a jej marze� z dzieci�stwa, nic nawet nie mia�o si� odby� zgodnie z tradycj�. Nie b�dzie uroczystej kolacji z okazji przekazania pier�cionka - symbolu wzajemnego przyrzeczenia - ani wymiany podarunk�w. M�odzi ch�opcy nie przeci�gn� w poprzek ulicy wst�gi lub girlandy kwiat�w, najurodziwszy z nich nie poda jej bukietu, a narzeczony nie zerwie kruchej przeszkody. Nie b�dzie orszaku dam, eskortuj�cych pann� m�od� a� do Duomo, ni d�wi�ku tr�bek, obwieszczaj�cych triumf mi�o�ci z loggii del Bigallo przy Baptysterium. Nie b�dzie wielkiego bankietu przy d�wi�kach muzyki i orzech�w rzucanych na posadzk� przed weseln� sypialni� dla zag�uszenia tego. co si� w niej dzieje, ani �art�w, �miech�w, �piewogier ku rozweseleniu towarzystwa, ani pie�ni...
Wszystko odb�dzie si� w wielkiej willi Beltramiego w Fiesole, w nocy, w tajemnicy, aby Medyceusze nic nie wiedzieli o tym ma��e�stwie, kt�re mog�o by� sprzeczne z ich sympatiami i politycznymi wyborami. A poza tym Filip si� spieszy�. Za bardzo kocha� Fior�, by zgodzi� si� na opuszczenie jej, nie upewniwszy si� wcze�niej, �e �aden inny m�czyzna nigdy mu jej nie zabierze...
�- Tak samo by�oby po zar�czynach - zauwa�y�a dziewczyna - nawet je�li jedynym zobowi�zaniem by�oby dane s�owo, wystarczy�oby, by� mnie poprosi�, �ebym czeka�a. Czeka�abym... ca�e �ycie.
- By� mo�e b�dziesz na mnie czeka� ca�e �ycie. Mog� zosta� zabity, Fioro, i nigdy nie wr�ci�. W�a�nie dlatego chcia�em tego �lubu, kt�rego blisko�� mo�e ci� przera�a. Odje�d�aj�c chc� by� pewien, �e jeste� moja. Czy tak bardzo �al ci przepychu �lubu w �wietle dnia?
- �a�owa�abym przede wszystkim, gdyby nie by�o ci tak spieszno. �a�owa�abym, gdyby� mnie nie kocha�...
Wszystko zosta�o powiedziane. Od godziny Belframi i jego przysz�y zi�� siedzieli zamkni�ci w gabinecie z zaufanym notariuszem. Dyskutowali nad surowym kontraktem, kt�ry Belframi zamierza� zapewni� c�rce. Fiora w swej sypialni poddawa�a si� zabiegom kobiet. Leonarda o twarzy bez wyrazu i Khatoun z r�kami trz�s�cymi si� z podniecenia ubra�y j� w obszern� sukni� z bia�ej satyny, ca�� wyszywan� z�otem. W bujne, upi�te do g�ry w�osy wpi�y szmaragdowe gwiazdy i wplot�y cienk�, z�ot� girland�, a na brzegu dekoltu, mi�dzy dziewcz�cymi piersiami, Leonarda przypi�a chimer� o szmaragdowych oczach. Rozpostarte skrzyd�a broszy wysadzane by�y takimi� kamieniami. Za chwil� w�o�� jej na g�ow� d�ugi welon, po�wi�cony tego ranka, zgodnie ze zwyczajem, w pobliskim klasztorze...
Odk�d powiedziano jej o �lubie Fiory, stara guwernantka prawie nie otworzy�a ust, lecz d�ugie godziny sp�dza�a w ko�ciele. Na wym�wki Fiory, �e nie cieszy si� ze �lubu podopiecznej ze szlachetnym panem z Burgundii, Leonarda odpowiedzia�a:
�- Wiem, �e to wielki pan i dobrze znam zamek Selongey-�w, b�d�cy pot�n� fortec� i szlacheck� siedzib�. Po�lubisz dzielnego cz�owieka, u kt�rego boku osi�gniesz wysok� pozycj�.
- Czy wiesz, �e go kocham... i �e on mnie kocha?
- Musi tak by�, skoro decydujecie si� na �lub za dwa dni. Wyznam, �e nie bardzo rozumiem, jak tw�j ojciec, tak rozs�dny i zr�wnowa�ony, m�g� wyrazi� zgod� na podobne...
- Szale�stwo? Nale�y s�dzi�, i� m�j ojciec wie, �e z pozornego szale�stwa mo�e zrodzi� si� wielkie szcz�cie.
Leonarda nic nie odpowiedzia�a, a jej policzki zabarwi� lekki rumieniec. Lepiej ni� ktokolwiek wiedzia�a, �e Francesco Belframi by� zdolny do czyn�w pozornie szalonych, i pr�bowa�a z nim porozmawia�, ale - uchylaj�c si� od wyja�nie� - kupiec by� nieuchwytny, jakby ucieka�. Stara kobieta wybra�a wi�c milczenie, podczas gdy Khatoun m�wi�a za dwie.
M�oda Tatarka przerywa�a wychwalanie cn�t narzeczonego i przepowiadanie m�odej pani �ycia pe�nego wzajemnej mi�o�ci tylko po to, by �piewa� przy akompaniamencie lutni wszystkie pie�ni ze swego repertuaru. Bez wahania obieca�a nikomu nie ujawni� tego. co mia�o si� zdarzy�. Fiora wiedzia�a, �e ma�a niewolnica raczej da�aby si� zabi�, ni� zdradzi�a powierzon� jej sercu tajemnic�.
Rzecz� najtrudniejsz� by�o dla Fiory milczenie o wszystkim wobec Chiary. Pragn�aby przynajmniej mie� przy sobie t� urocz� dziewczyn� w chwili, gdy jej ma��e�stwo zostanie pob�ogos�awione. Chcia�aby dzieli� z przyjaci�k� ca�� t� rado��, ogrom szcz�cia wype�niaj�cego serce, ale Beltrami okaza� si� nieust�pliwy:
�- Nie zapominaj, �e Colomba ma najd�u�szy j�zyk w ca�ym mie�cie! Powierzy� jej tajemnic� to tak jakby podzieli� si� ni� ze wszystkimi. Poza tym musisz pami�ta�, �e Albizzi byli przez d�ugi czas bogatsi i pot�niejsi ni� Medy-ceusze, �e przebywali na wygnaniu i mieszanie ich do tego ma��e�stwa mog�oby postawi� t� rodzin� w trudnej sytuacji. Niekt�rzy mogliby to uzna� za dziwne.
- Czy nie b�d� wi�c mia�a prawa nosi� oficjalnie nazwiska m�a? Tak bym chcia�a...
- �eby wiedziano, �e jeste� hrabin�? - zapyta� Beltrami z u�miechem.
- Nie. �eby wiedziano, �e jestem jego �on�...
- Przyjdzie na to pora, nie obawiaj si�! Mo�e nawet szybciej ni� s�dzisz. Chc� jedynie troch� odczeka�, zanim powiadomi� o tym Wspania�ego. B�dzie to �atwiejsze, je�li pomy�li, �e wysz�a� za m��... bez mojej wiedzy!
Tym razem Fiora zrozumia�a. Zna�a Medyceuszy wystarczaj�co dobrze, by wiedzie�, do jakiego stopnia troszcz� si� o swoj� w�adz�, tym bardziej �e nie by�a im ona przyznana z mocy prawa. Da�a si� porwa� rado�ci z powodu rych�ego po��czenia z Filipem. W miar� jednak zbli�ania si� wyznaczonej godziny jej serce bilo coraz szybciej...
�Sta�a pogr��ona w marzeniach przy oknie. Przez nie wida� by�o tarasowy ogr�d i poni�ej ca�� Florencj�, rozci�gni�t� jak szaror�owy dywan u st�p staro�ytnego, etruskiego i rzymskiego akropolu, kt�rym by�o niegdy� Fiesole. Z dawnej �wietno�ci zachowa� si� jedynie kr�g na wp� zrujnowanych mur�w cyklopowych i mn�stwo starych kamieni pozosta�ych po teatrze. Ruiny znajdowa�y si� niemal we wszystkich ogrodach, a ogrody by�y wsz�dzie. Fiesole przesta�o pe�ni� funkcje obronne, ale pozosta�o miejscem wypoczynku i z pewno�ci� najbardziej urocz� miejscowo�ci� w okolicach Florencji. Nawet kiedy w ogrodach, tak jak teraz, na pocz�tku lutego, nie by�o ju� kwiat�w, pozostawa�a �agodna falisto�� terenu, podkre�lona czarnymi wrzecionami cyprys�w i cis�w, zgaszone barwy ziemi i srebrzystych drzew oliwkowych, kt�rych poskr�cane korzenie podtrzymywane by�y przez murki z rdzawych kamieni. Na ma�ym rynku tego, co by�o ju� tylko du�� wsi�, uroki starej, rzymskiej katedry i zwie�czonej blankami kampanili kontrastowa�y z nowym, wdzi�cznym pa�acem.
S�o�ce zasz�o w purpurowej, zapowiadaj�cej wiatr po�wiacie. Jej odblask pozosta� na dachach wie�cz�cego wzg�rze ma�ego klasztoru franciszkan�w, w kt�rym przechowywano cia�o wielkiego �wi�tego, Antonina, czczonego przez ca�� Florencj�. W�a�nie w kaplicy tego klasztoru wielebny opat mia� noc� udzieli� �lubu Fiorze i Filipowi...
Selongey, jego stajenny Mateusz de Prames, kt�ry mia� by� �wiadkiem, oraz kilku ludzi eskorty przekroczyli tego ranka bramy Florencji nie zamierzaj�c tam powr�ci�. Okr�n� drog� dotarli do willi Beltramiego i weszli do niej od strony pomieszczenia dla s�u�by, gdzie mieli poczeka� na ostateczny odjazd, przewidziany nazajutrz wczesnym rankiem. Tylko dwaj szlachcice weszli do domu. Fiora nie wiedzia�a, �e w sejfie jej ojca spoczywa� ju� weksel na sto tysi�cy z�otych floren�w, p�atny u bankier�w Fugger�w w Augsburgu i stanowi�cy jej niemal kr�lewski posag...
�Fiora d�ugo tak sta�a, patrz�c jak umiera dzie�, a noc powoli przes�ania cudowny obraz, pozostawiaj�c widoczne jedynie �wiec�ce punkty - ognie na murach obronnych i inne �r�d�a �wiat�a. Stanowi�y one przed�u�enie nieba, na kt�rym zapali�o si� kilka gwiazd. Zapadaj�cy wiecz�r zaci�gn�� zas�on� za beztroskimi dniami szcz�liwego dzieci�stwa. Nazajutrz powracaj�cy dzie� o�wietli now� istot�, zrodzon� z tajemniczej magii mi�o�ci.
Jak wi�kszo�� wsp�czesnych jej dziewcz�t, Fiora wiedzia�a, �e to nie b�ogos�awie�stwo ma��e�skie pozwala narodzi� si� kobiecie, lecz zespolenie dw�ch cia�. Mo�e to by� bolesne, przynajmniej na pocz�tku, czasem nie do wytrzymania, zw�aszcza gdy akt mi�osny jest gwa�tem, jak to mia�o miejsce na przyk�ad podczas niedawnego spl�drowania Volterry i Prato przez florenckich najemnik�w. Nie obawia�a si� niczego podobnego ze strony kochaj�cego j� m�czyzny i oddawa�a mu si� z rado�ci�, gdy� wystarczy� jeden poca�unek, by j� zdoby�.
Wej�cie Leonardy, cho� ciche, po�o�y�o kres jej rozmarzeniu. Guwernantka przynios�a ze sob� welon, kt�rym spowi�a dziewczyn�, i obszern� mantyl�, aby ukry� b�yszcz�c� sukni�.
- Ju� pora! - powiedzia�a. - Chod�! Czekaj� na nas...
Naraz porwa�a Fior� w obj�cia i uca�owa�a z wielk� czu�o�ci�.
- Mam nadziej�, �e b�dziesz szcz�liwa, moje jagni�tko, a przede wszystkim, �e pozostaniesz ni� d�ugo...
- Nigdy nie by�am tak radosna - powiedzia�a Fiora szczerze. - Czy� pan Filip nie ma wszystkiego co trzeba, by zapewni� mi szcz�cie?
- Oczywi�cie, ale jest �o�nierzem, a to nie u�atwia sprawy. B�dziesz musia�a znosi� d�ugie rozstania...
- Tym cudowniejsze b�d� powroty! Chod�my ju�, skoro na nas czekaj�.
�Leonarda nie odpowiedzia�a, zadowalaj�c si� otworzeniem drzwi przed tym dzieckiem, kt�re, jak s�dzi�a, zna dobrze, a ono zdawa�o si� zmienia� z minuty na minut�. To ma��e�stwo zdecydowanie coraz mniej si� jej podoba�o, wiedzia�a jednak, �e nie le�y w jej mocy zatrzymanie tak gwa�townie puszczonego w ruch ko�a fortuny.
Cztery czarne sylwetki - Beltramiego, Filipa, jego przy-� jaciela Pramesa i notariusza Bonawentury - czeka�y pod portykiem przy wej�ciu. Kiedy obie kobiety do��czy�y do nich, kupiec wzi�� c�rk� za r�k� i ruszy� w stron� wej�cia do pogr��onych w mroku ogrod�w. �adne �wiat�o nie rozja�nia�o drogi, lecz noc nie by�a ciemna i pozwala�a przemieszcza� si� bez problem�w.
Opu�ciwszy granice posiad�o�ci, szybko odnale�li �cie�k� prowadz�c� do klasztoru. Nie by�o s�ycha� najmniejszego d�wi�ku. Okolica by�a tak cicha, jakby wstrzyma�a oddech. Nie s�ycha� by�o lotu ptaka, szczekania psa ani �adnego z przedzieraj�cych si� przez traw� licznych mieszka�c�w p�l. Sze�ciu w�drowc�w w obszernych p�aszczach przypomina�o kawalkad� duch�w... Fiorze wydawa�o si�, �e �ni...
Jak we �nie, zobaczy�a otwieraj�ce si� drzwi ma�ej kapliczki, ledwie o�wietlonej woskow� �wiec� stoj�c� na ziemi w srebrnym lichtarzu i dwiema �wiecami na ka�dym ko�cu starego, kamiennego o�tarza, przykrytego nieskazitelnie bia�ym obrusem. By�o ciemno i zimno. Tej nocnej mszy nie towarzyszy� �aden specjalny przepych. Jedynie naczynia liturgiczne by�y kunsztownymi dzie�ami sztuki z�otniczej, a ornat mnicha, udzielaj�cego sakramentu, by� jeszcze bardziej z�ocisty ni� suknia panny m�odej.
�Jak we �nie, s�ysza�a przebieg ceremonii i wyci�gn�a d�o�, na kt�r� Filip za�o�y� ci�k�, z�ot� obr�czk�. Tylko s�owa ksi�dza i poci�ganie nosem Leonardy, kt�ra da�a upust �zom, zak��ca�y klasztorn� cisz�. Poczucie rzeczywisto�ci odzyska�a po wyj�ciu z ko�cio�a, wraz z powrotem do domu u boku Filipa, na widok skurczonej twarzy Francesca Beltramiego, kiedy id�c do przygotowanej na noc po�lubn� sypialni, podsun�a mu czo�o do poca�unku i b�ogos�awie�stwa... Gdy c�rka opuszcza�a go, aby spocz�� nie w swym panie�skim ��ku, lecz w �o�u m�czyzny, Beltrami blady jak �ciana wygl�da� niczym wzi�ty na m�ki. Ale jakie tortury mog�y by� gorsze od tego, co prze�ywa�? Do upokorzenia, wynikaj�cego z faktu, �e musia� ulec szanta�owi, do��czy�a si� pal�ca zazdro��. Mia� ochot� zabi� tego uwodziciela, kt�ry potrzebowa� zaledwie chwili, aby podbi� serce Fiory, a teraz mia� prawo wej�� do jej sypialni jak do swojej i posi��� jej cia�o.
Uczciwo�� wymaga�a, by zada� sobie pytanie, czy wszyscy ojcowie maj� to okropne uczucie krzywdy, odczuwaj� to bolesne fizyczne napi�cie? Wspomnienia, zachowane z innych �lub�w, da�y mu odpowied� przecz�c� i poczu� wstyd z powodu my�li, kt�re go opanowa�y, obraz�w, podsuwanych przez rozgor�czkowan� wyobra�ni�. Gdyby Fiora by�a naprawd� jego dzieckiem, zosta�oby mu to oszcz�dzone, ale ona nim nie by�a i dlatego reagowa� jak m�czyzna, kt�remu odbierano ukochan� kobiet�. Czu� si� tak, jakby po raz drugi utraci� Mari�...
�Tej nocy rozs�dny Francesco Beltrami wypi� nieco za du�o, czekaj�c na poranek tego triumfalnego dnia, kt�ry mia� przynie�� kres koszmaru. Znienawidzony Burgundczyk odjedzie w�wczas bez nadziei na powr�t i pozostawi mu Fior� na reszt� jego dni. Na razie zbyt trudno by�o mu si� przyzna� przed sob� samym, �e tylko ta okoliczno�� sk�oni�a go do zaakceptowania niedorzecznej pro�by Se-longeya. Hrabia b�dzie mia� tylko jedn� noc. Jemu -zostanie ca�e �ycie, co nie by�oby mo�liwe, gdyby m�� Fiory by� florentczykiem...
W tym czasie w wielkiej, paradnej sypialni, lekko ogrzanej, uperfumowanej i ozdobionej kwiatami i li��mi, Leonarda i Khatoum przygotowywa�y Fior� do nocy. Zburzywszy skomplikowan� fryzur�, czesa�y, szczotkowa�y, nadawa�y po�ysk jej d�ugim, czarnym w�osom, a� sta�y si� jedwabiste, l�ni�ce i mi�kkie. Zdj�y z niej ozdoby, wspania�� sukni�, bielizn� i delikatnie wmasowa�y w jej tu��w i nogi balsam pachn�cy lasem i �wie�o �ci�t� traw�. P�niej wzi�y j� za r�ce i zaprowadzi�y nag� do wielkiego �o�a z kolumienkami, ozdobionego draperiami z purpurowego aksamitu ze z�ot� fr�dzl�, kt�re, masywne jak o�tarz ofiarny, zajmowa�o ca�y �rodek pokoju.
Po�o�y�y j� mi�dzy jedwabnymi, ogrzanymi prze�cierad�ami i rozpostar�y na poduszce jej w�osy, tak �e tworzy�y czarn�, l�ni�c� aureol�. Potem Leonarda zapali�a lampk� nocn� u wezg�owia, poca�owa�a Fior� w czo�o i zaci�gn�a zas�ony przy �o�u, po czym wysz�a wraz z Khatoun, kt�ra nuci�a akompaniuj�c sobie na lutni... D�wi�k instrumentu powoli ucich� i Fiora z sercem bij�cym jak oszala�e zosta�a sama w �wietle lampki, rzucaj�cej czerwonawe b�yski...
�Nie musia�a d�ugo czeka�. Us�ysza�a lekkie skrzypni�cie drzwi, st�umiony przez dywany odg�os krok�w i wreszcie szelest rozsuwanych obur�cz zas�on. Fiora zamkn�a oczy, ale niemal natychmiast otworzy�a je z powrotem, nie chc�c traci� niczego z tej niezwyk�ej nocy. Ujrza�a Filipa. Stoj�c przy �o�u, z r�kami jeszcze wczepionymi w aksamitne zas�ony, patrzy� na ni�, a jego oczy l�ni�y w opalonej twarzy. Nie mia� na sobie nic poza kr�tkimi, bia�ymi kalesonami. Drgaj�cy p�omie� oliwnej lampki o�ywia� jego mocne, lecz nie zanadto masywne uda, lekko ow�osiony tors, ramiona.
Fiora patrzy�a na niego zafascynowana, my�l�c, �e jest jeszcze pi�kniejszy ni� pos�g Hermesa, z kt�rego tak dumny by� Lorenzo Medyceusz, gdy Filip schwyci� nagle przykrywaj�ce j� prze�cierad�o i jednym gwa�townym ruchem odrzuci� je w nogi �o�a... Z rozp�omienionymi raptem policzkami Fiora ponownie zamkn�a oczy czekaj�c, by przem�wi�, powiedzia� cokolwiek, �eby uczyni� jaki� gest, ale Filip nie spieszy� si�. Wzi�� do r�ki lampk� i uni�s� j� nad nerwowo wypr�onym cia�em dziewczyny. Zauwa�y�, �e dr�y i u�miechn�� si�:
- Czego si� boisz? Zwierciad�o nigdy ci nie m�wi�o, �e jeste� pi�kna?... Taka pi�kna... taka s�odka!
Odstawi� lampk� i osuwaj�c si� na kolana przy�o�y� wargi do brzucha Fiory, kt�r� przebieg� d�ugi dreszcz. Poczu� to i za�mia� si� lekko:
- �liczny instrumencie - wyszepta� otulaj�c pieszczotliwym ruchem dr��ce dziewcz�ce piersi - jak� cudown� pie�� mi�osn� b�d� m�g� na tobie zagra�...
�Nie zmieniaj�c pozycji, wci�� kl�cz�c, pokrywa� ca�e jej cia�o lekkimi poca�unkami, muskaj�c delikatnie r�owe koniuszki piersi, wznosz�ce si� pod jego wargami. Tymczasem jego d�onie bada�y �uki bioder i jedwabiste p�aszczyzny napi�tego brzucha. Usta posz�y �ladem d�oni, zsun�y si�, zesz�y jeszcze ni�ej, a� do mi�kkiego runa, kt�re delikatnie rozsun�y. Z szeroko otwartymi oczami, oszo�omiona Fiora czu�a, jak budzi si� w niej burza, �arliwa nami�tno��, o kt�rej odczuwanie nigdy siebie nie podejrzewa�a... Ca�e jej cia�o przyzywa�o tego m�czyzn�, kt�ry rzeczywi�cie gra� na nim jak na instrumencie, wydobywa� z niego westchnienia i ciche j�ki, domagaj�ce si� jakiego� nie znanego jej jeszcze spe�nienia... Wreszcie w�lizgn�� si� na ni� i wpi� w jej usta drapie�nym, g��bokim poca�unkiem, pod kt�rym omdla�a z rozkoszy... Jej cia�o napi�o si� i wygi�o, jakby chcia�o wyrwa� si� spod przygniataj�cego je ci�aru, ale Filip �agodnie opanowa� jej op�r i nagle poczu�a, �e w ni� wchodzi...
Poczu�a lekki b�l. Jej okrzyk zosta� st�umiony poca�unkiem. Przez chwil� Filip trwa� nieruchomy, p�niej, z r�kami zatopionymi w jedwabistych falach jej w�os�w, kt�rych zapach go upaja�, rozpocz�� powoli, bardzo powoli, sw�j taniec mi�o�ci, do kt�rego Fiora wkr�tce nami�tnie si� przy��czy�a... P�omienna fala rozkoszy porwa�a ich i unios�a, a� do ko�cowego paroksyzmu, kt�ry osi�gn�li razem w podw�jnym j�ku... P�niej fala opad�a, zostawiaj�c ich jak rozbitk�w, dysz�cych na pla�y zmi�tych prze�cierade�, splamionych kilkoma kroplami krwi... Ale Filip nie rozlu�nia� u�cisku...
�Ta nowa istota, kt�r� przebudzi� dla mi�o�ci, ofiarowa�a mu w�a�nie, nie wiedz�c o tym, najbardziej wzruszaj�c� rewelacj�, odkrycie nieznanych obszar�w jego serca. S�dzi�, �e kocha Fior� tak, jak kocha� ju� cz�sto. Tym razem jednak my�liwy wpad� we w�asne sid�a i nie mia� ochoty si� z nich wydosta�. A jednak b�dzie musia� to zrobi�, gdy nadejdzie �wit. Zwi�zany danym s�owem, b�dzie musia� odjecha� i zostawi� �on�, kt�rej nie mia� nadziei nigdy odzyska�, by egzystowa�a w oddaleniu. Nikt nie pozwoli mu niczego zmieni� w umowie zawartej z Beltramim, a szczeg�lnie ten ostatni. Wyczyta� to w morderczym spojrzeniu, kt�rym kupiec odprowadzi� go do drzwi sypialni Fiory...
- Kocham ci�! - wyszepta� z ustami w jej w�osach. -Nigdy nie dowiesz si�, jak bardzo ci� kocham...
- Dlaczego nie mia�abym si� nigdy dowiedzie�? Czy� nie b�dziesz m�g� mi tego dowie�� przez wszystkie lata, jakie s� przed nami?
- Ale czy mamy przed sob� jakie� wsp�lne lata? Odjad�, zostawiaj�c ci� sam�, poniewa� nie mog� zabra� ci� ze sob�.
- W�a�ciwie dlaczego nie mo�esz?
- Przecie� wiesz. Nie zabiera si� kobiety na wojn�.
- Mo�e gdyby� to zrobi�, zaskoczy�aby ci� ona swoim zachowaniem? My�l�, �e zgodzi�abym si� na ka�de niebezpiecze�stwo, byle pojecha� z tob�, by� przy tobie bez przerwy.
- Czy�bym po�lubi� m�od� lwic�? - spyta� ca�uj�c j�. -Tylko podsycasz m�j �al, m�j skarbie, m�j kwiatuszku... moje s�odkie kochanie. Ale musisz tu zosta�, cho�by dlatego, by nie nara�a� ojca na niebezpiecze�stwo. M�wi si�, �e gniew wspania�ego Lorenza mo�e by� gro�ny, tym bardziej �e ma obecnie ma�o legalnych praw do sprawowania w�adzy. Anie mam najmniejszych w�tpliwo�ci co do uczu�, jakie �ywi wobec mojego ksi�cia. Gdyby si� teraz dowiedzia�, �e ojciec wyda� ci� za mnie, nawet nie pytaj�c go o zdanie, to konsekwencje mog�yby by�... nieprzyjemne dla was obojga.
- B�d� wi�c na ciebie czeka�a - westchn�a Fiora - nawet gdyby to oczekiwanie mia�o trwa� tylko tydzie�, wyda mi si� bardzo d�ugie... Naprawd� musisz rano wyjecha�?
- Nie mog� post�pi� inaczej...
�- Nie nale�y wi�c traci� ani chwili z tej nocy ofiarowanej nam przez przeznaczenie. Kochaj mnie! Filipie, kochaj mnie jeszcze raz i jeszcze, abym mog�a �y� wspomnieniami przez wszystkie dni i wszystkie noce, kt�re sp�dz� bez ciebie.
Filip tylko czeka� na t� pro�b�, gdy� znowu obudzi�o si� w nim po��danie, ale obawia� si�, �e daj�c mu upust przestraszy, a mo�e skrzywdzi to dziecko, kt�re tak ufnie mu si� odda�o. Odsun�� si� wi�c troch�.
- Nie nale�y si� tak spieszy�, m�j skarbie... Jeste� taka m�oda, taka niewinna... Boj� si�, �e ci� skrzywdz�!
- Nie mo�esz mnie skrzywdzi�, skoro to ja ci� przyzywam. Tak s�odko jest nale�e� do ciebie...
Spojrza� na ni� ol�niony, zachwycony... �wiat�o lampy rze�bi�o jej cia�o mi�kkimi cieniami, z�oci�o cudowny zarys piersi, k�ad�o si� blaskiem na udach, kr�g�ych, a zarazem szczup�ych. D�oni� uni�s� pi�kn�, niewinn� twarz o rozchylonych, zach�caj�cych wargach i du�ych, jasnych, omdlewaj�cych teraz oczach. Nigdy nie mia� do czynienia z kobiet� tak pi�kn� i serce �cisn�o mu si� na my�l, �e rozkwitnie ona jeszcze bardziej z dala od niego:
- Chcesz? - spyta� zachrypni�tym g�osem. - Naprawd� chcesz?...
Fiora wybuchn�a kaskad� radosnego, dziecinnego, a zarazem podniecaj�cego �miechu:
- Oczywi�cie, �e chc�! Platon m�wi, �e rzeczy pi�kne dobrze jest powtarza� dwa albo trzy razy!
�Zdumienie odebra�o mu g�os. Platon by� z pewno�ci� ostatnim intruzem, kt�rego spodziewa�by si� w �lubnym �o�u. Jak m�g� przypuszcza�, �e ta urocza dziewczyna, prawie dziecko, karmiona by�a greck� filozofi�? Jego w�asna kultura nie wykracza�a poza Komentarze Cezara i poczu� si� nieco ura�ony...
- A co Platon m�wi o mi�o�ci? - zapyta�, gdy tymczasem jego palce zn�w zacz�y przesuwa� si� po g�adkiej sk�rze.
- Wcale o niej nie m�wi - wydysza�a Fiora, a jej oczy zasz�y mg��... - Ale twierdzi:... �Dawaj, a b�dzie ci dane!" Ja... ja oddaj� ci siebie na zawsze! I chc� ciebie, ca�ego...
Posiad� j� brutalnie, jak dziewk� w zdobytym mie�cie. Krzykn�a pod nim, ale zdusi� jej okrzyk. Czu�, �e po jej twarzy p�yn� �zy i poj��, �e sprawia jej b�l, ale poczu� z tego powodu niedobr� rado��. Satysfakcj� zdwaja�a okropna my�l, �e ta dziewczyna, zrodzona z kazirodczego zwi�zku, by�a w ko�cu mo�e jedynie wys�anniczk� diab�a. Mia� ochot� j� zabi�, aby uwolni� si� od wi�z�w, kt�rymi niepostrze�enie sp�ta�a jego dusz�. Obj�� d�o�mi jej kruch� szyj� i zamierza� je zacisn��, kiedy otworzy�a szeroko ogromne oczy o barwie chmur i wyci�gn�a do poca�unku obrzmia�e usta... - Filipie! - wyszepta�a. - M�j kochany, m�j panie...
- Twoim panem jest szatan! - warkn��. - B�g nie m�g� stworzy� podobnego pi�kna...
Nagle oprzytomnia�a i chcia�a mu si� wyrwa�.
�- Je�li jest we mnie szatan, to ty go obudzi�e�. Powiedzia�a to z takim b�lem, �e zrobi�o mu si� wstyd. Teraz jej �zy nie by�y ju� �zami szcz�cia. Zebra� je wargami jedn� po drugiej, a p�niej d�ugo ca�owa� dr��ce usta i ponownie wywo�a� eksplozj� rozkoszy w jej ciele, zanim sam znalaz� zaspokojenie.
- Wybacz mi! - szepn�� wreszcie. - Wydaje mi si�, �e doprowadzasz mnie do szale�stwa...
- A wi�c oboje jeste�my szaleni - dosz�a do wniosku Fiora, wtulaj�c g�ow� w zag��bienie ramienia m�a...
By�a teraz zm�czona, ale nie chcia�a jeszcze spa�. B�dzie mia�a du�o czasu na sen, kiedy Filipa ju� tu nie b�dzie, gdy jej �o�e b�dzie puste i zimne...
- Nie mia�am poj�cia - westchn�a - �e mi�o�� mo�e da� tyle rado�ci i chcia�abym m�c da� ci jej tyle, ile ty mi dajesz...
- Czy nie czujesz, jak bardzo szcz�liwym mnie czynisz?
- Mo�e, ale przed chwil� wydawa�o mi si�, �e mnie nienawidzisz...
- Nie my�l tak... Prawd� jest, �e jeste� zbyt pi�kna i boj� si� twojej urody.
- Dlaczego, skoro wszystko co moje nale�y do ciebie ca�kowicie? Och, m�j kochany, naucz mnie, jak ci� kocha�. Naucz mnie, jak r�wnie� ja mog�abym dawa� rozkosz. ..
- Przyzwoitej kobiety nie uczy si� takich rzeczy - rzek� z pozorn� surowo�ci�.
- Po co mia�abym by� przyzwoit� kobiet� tej nocy? B�d� mia�a na to du�o czasu. Chc� tylko by� twoj� �on�...
�Rozczulony pokierowa� jej pierwszymi gestami, ale poniewa� uczennica godna by�a mistrza, wkr�tce cisza, wype�niona przeci�g�ymi westchnieniami, zapanowa�a pod purpurowymi kotarami, kt�re chroni�y par� kochank�w niby w sercu dojrza�ego owocu. I jeszcze trzykrotnie Filip posiad� to m�ode cia�o, kt�re zdawa�o si� nienasycone, zanim wreszcie Fiora, niby ra�ona gromem, zasn�a z g�ow� zwisaj�c� poza �o�e z d�ugimi, mokrymi od potu w�osami rozci�gni�tymi na dywanie. Filip, z ci�ko bij�cym sercem, opad� na brzuch, wciskaj�c twarz w poduszk�, i tak�e pogr��y� si� we �nie.
�wit jednak by� ju� niedaleko. Gdzie� za miastem zapia� kogut, przy��czy�y si� do niego Jnne ze wszystkich stron... Drzwi �lubnej sypialni ust�pi�y cicho pod d�oni� Leonardy. Przez chwil� przyby�a sta�a na progu bez ruchu, zafascynowana obrazem, jaki przedstawia�a w gasn�cym �wietle lampki czerwonawa muszla otwartej alkowy z dwoma nagimi cia�ami, zm�czonymi mi�o�ci�. Le��ca w bezwstydnej pozie Fiora przypomina�a martw� bachantk�. Leonarda, zmarszczywszy brwi, prze�egna�a si� kilkakrotnie, zanim, nie czyni�c najmniejszego ha�asu, podesz�a do �o�a, gdzie wieki temu po�o�y�a niewinn� dziewic�... Delikatnie, staraj�c si� jej nie obudzi�, podnios�a m�od� kobiet�, kt�ra wymamrota�a przez sen kilka niewyra�nych s��w i u�miechn�a si�. Gdy tylko Fiora spocz�a na poduszce, zwin�a si� w k��bek, szcz�liwa jak kotka, kt�ra odnalaz�a swe pos�anie. Leonarda przykry�a j� i okr��ywszy �o�e, zbli�y�a si� do Filipa; po�o�y�a mu d�o� na ramieniu; potrz�sn�a nim lekko, pochylaj�c si� jednocze�nie do jego ucha.
- Panie - szepn�a - trzeba wstawa�! Ju� pora...
Filip, przyzwyczajony od dzieci�stwa, dzi�ki ci�kiej rycerskiej zaprawie, do spania byle gdzie i do budzenia si� na pierwsze wezwanie, natychmiast si� odwr�ci� i spojrza� na guwernantk� wzrokiem niemal ca�kowicie przytomnym...
- Co m�wisz, pani? - mrukn��.
�- Pst!... M�wi�, �e wkr�tce wstanie dzie�. Twoja eskorta szykuje si� do odjazdu. Pan de Prames w�a�nie je �niadanie.
- Ju�?... Dlaczego trzeba wyjecha� tak wcze�nie?
- Powiniene� to wiedzie�, panie. �eby nie zwr�ci� na siebie uwagi.
Czy� nie tak postanowili�cie z panem Fran-ceskiem?...
- Istotnie... ale to by�o przedtem...
Pochyli� si� nad Fior�, aby j� poca�owa�, ale Leonarda go powstrzyma�a:
- Nie bud� jej, panie! Tak b�dzie pro�ciej...
- Chcesz, abym odjecha�... bez po�egnania?
- Tak. Tak b�dzie lepiej dla niej... i dla ciebie! Chyba �e wolisz zachowa� w pami�ci twarz zmienion� przez �zy?
- Nie! Nie, masz racj�...
Wsta� lekko, nie wstrz�sn�wszy �o�em. Ziewn��, przeci�gaj�c si� jak d�ugi, zupe�nie nie my�l�c o okryciu cia�a, na kt�rym widnia�y �lady dawnych ran i lekkie zadrapania pozostawione przez paznokcie Fiory. Zanim podni�s� szlafrok, odwr�ci� si� w stron� m�odej kobiety, i pozwoli� sobie na ostatni� chwil� kontemplacji... Z g��bokimi, niebieskawymi cieniami, znacz�cymi jej �liczne oczy o zamkni�tych powiekach, wyda�a mu si� pi�kniejsza ni� kiedykolwiek i na my�l o tym, �e ju� jej nie zobaczy, �cisn�o go w gardle... Tak s�odko by�oby sp�dzi� przy niej ca�e �ycie, ale pakt, kt�rego warunki sam podyktowa�, dawa� mu tylko jedn� noc... Pochyliwszy si� gwa�townie, wzi�� delikatnie jeden z d�ugich, czarnych pukli i przy�o�y� do niego usta...
- �egnaj!... - wyszepta� - ... �egnaj, moje s�odkie kochanie!
�Wyprostowawszy si� zobaczy�, �e Leonarda z dziwnym wyrazem twarzy podaje mu no�yczki... Wzi�� je z u�miechem, kt�ry do g��bi poruszy� star� dam�. Nie przypuszcza�a, �e ten m�czyzna, o kt�rym nie my�la�a nic dobrego, mo�e u�miecha� si� jak zachwycone dziecko.
- Dzi�kuj� - powiedzia� Filip.
Uci�� ma�y kosmyk w�os�w i ukry� go we g��bieniu d�oni, potem, zwr�ciwszy no�yczki Leonardzie, ubra� si� i opu�ci� sypialni� nie odwracaj�c si�. Zostawszy sama ze �pi�c� Fior�, Leonarda zaci�gn�a cicho zas�ony przy �o�u, �eby �wiat�o wstaj�cego dnia nie obudzi�o m�odej kobiety. P�niej wysz�a z pokoju na palcach...
Tymczasem w wielkim holu, wy�o�onym bia�ym i czarnym marmurem, Filip de Selongey zamierza� po�egna� si� z oczekuj�cym go u st�p schod�w Beltramim...
�Wsadziwszy g�ow� do miski pe�nej zimnej wody, o czym �wiadczy�y jego jeszcze wilgotne w�osy, Francesco zdo�a� usun�� opary pija�stwa. Ale jego oczy by�y wci�� przekrwione, gdy patrzy�y na schodz�cego po stopniach Burgundczyka, obutego ju� i zawini�tego w obszerny p�aszcz do konnej jazdy. Z gniewem zauwa�y�, �e cudzoziemiec wygl�da� na cz�owieka, kt�ry nie zmru�y� oka, a jego krok sprawia� wra�enie oci�a�ego... Najwyra�niej Selongey dobrze wykorzysta� t� jedyn� noc, jakiej ��da�. Beltrami poczu� jak narasta w nim bezsensowna w�ciek�o��. Mia� ochot� biec do sypialni, gdzie jego pi�kna Fiora le�a�a mo�e za�amana, szlochaj�ca, chora ze wstr�tu, po tym jak przez tyle godzin s�u�y�a jako zabawka, zaspokajaj�c bezlitosn� lubie�no�� tego cz�owieka. Zauwa�y� jednak Leonard�, schodz�c� powoli w g�stym mroku schod�w, i powstrzyma� si� za cen� gwa�townego wysi�ku. Jedno by�o wa�ne: �eby ta bestia na zawsze znikn�a mu z oczu! Okazywan� czu�o�ci� sprawi, �e dziecko zapomni o tym co przecierpia�o.
Usi�uj�c opanowa� dr�enie g�osu, spyta�:
- Po�egna�e� si� z ni�, panie?
- Nie. �pi i nie budzi�em jej. Po�egnaj j� ode mnie, panie. Powiedz jej... - Co takiego? - warkn�� kupiec.
Na twarzy Filipa pojawi� si� jego dziwny u�mieszek, rozci�gaj�cy usta tylko z jednej strony. Wzruszy� ramionami.
- Nic! Nie umia�by�...
- Niczego bym jej nie powt�rzy�! Zrobi� wszystko, co w mojej mocy, �eby ci� zapomnia�a... i to jak najszybciej! Chcia�e� jednej nocy i mia�e� j�.
Teraz pozostaje ci tylko dotrzyma� obietnicy i da� si� zabi�!
- Czy przyrzek�em to? - spyta� Selongey wynio�le.
- Zdaje mi si�, �e tak! Zapomnia�e� swoich s��w: po zbrukaniu twego honoru przez ma��e�stwo z moj� c�rk� nie masz innego wyj�cia, jak tylko zmy� t� plam� w�asn� krwi�. Czy co� si� zmieni�o?
- Nie! Jak m�g�bym przedstawi� na dworze ksi�cia Karola �on� podobn� jak kropla wody do matki straconej za kazirodztwo i cudzo��stwo? Nic si� nie zmieni�o, ale nie wyobra�asz sobie, jak bardzo tego �a�uj�!
- Zdaje si�, �e ta noc nie by�a wystarczaj�co d�uga -powiedzia� Beltrami z sarkastycznym u�miechem. - Mo�e �yczy�by� sobie, �ebym ci zaproponowa� ponowny przyjazd?
�Przez chwil� Filip patrzy� na niego bez s�owa, bo nagle zrozumia�, ile ten m�czyzna przecierpia� i jak nadal cierpi, oddawszy mu Fior�. Odgad�, jakie m�tne osady na dnie jego duszy wzburzy�o to dziwne ma��e�stwo. Zapewne florentczyk odkry� w�a�nie, �e jego mi�o�� nie by�a tak bardzo ojcowska, jak to sobie wyobra�a�. Filip poczu� z tego powodu raczej lito�� ani�eli irytacj�.
- Nie obawiaj si�, panie! Nie b�d� pr�bowa� wr�ci�, gdy� to by mnie zgubi�o. Wiedz, �e w ci�gu kilku godzin zazna�em wi�cej szcz�cia, ni� mog�em si� spodziewa�. Nigdy nie zapomn� tej nocy... i mam nadziej�, �e Fiora r�wnie� jej nie zapomni! A teraz �egnaj, panie Beltrami! Czuwaj nad ni�!
Wci�gaj�c grube sk�rzane r�kawice, kt�re mia� u pasa, Filip skierowa� si� do drzwi, lecz Beltrami go powstrzyma�. Spod d�ugiej szaty z czarnego aksamitu doby� zw�j opiecz�towanego pergaminu i poda� m�odemu m�czy�nie.
- Chwileczk�, panie hrabio! Zapominasz o tym. Czy� nie jest to cena s�ynnej plamy na twoim honorze?
Filip zblad� i wykona� gest, jakby odmawia�. Zawaha� si�.
- Chcia�bym cisn�� ci w twarz tw�j weksel, panie -warkn�� - ale ksi��� Karol za bardzo potrzebuje tego z�ota. B�d� jednak spokojny! Suma ta, a nawet jeszcze wi�ksza, zostanie ci zwr�cona po mojej �mierci jako dziedzictwo �ony.
Wyrwa� gniewnie zw�j z r�k Beltramiego. Wsun�� go pod kaftan i wybieg�, �cigany szyderczym �miechem kupca. Min�wszy cz�� ogrodu, szarzej�cego w �wietle �witu, dotar� do budynk�w gospodarczych, gdzie czekali jego ludzie.
�Leonarda, stoj�ca w mroku schod�w - gdzie zastyg�a, us�yszawszy sprzeczk� dw�ch m�czyzn - szybko si� prze�egna�a, kiedy stwierdzi�a, �e milknie odg�os krok�w dziwnego m�a Fiory. Pods�uchana rozmowa wiele wyja�nia�a; Leonarda domy�li�a si� brzmienia umowy, w wyniku kt�rej popchni�to dziewczyn� w ramiona nieznanego m�czyzny. Zesz�a wolno po schodach i podesz�a do tkwi�cego na progu Beltramiego, wygra�aj�cego pi�ci� w stron� pustego ogrodu.
- A wi�c on wiedzia�? - zapyta�a �agodnie. Francesco zadr�a� i spojrza� na ni� bez s�owa. Jego rami� opad�o bezsilnie. Wzruszaj�c ramionami, powiedzia� w ko�cu:
- My�lisz, pani, �e gdyby nie wiedzia�, da�bym mu Fior�? Lorenzo Medyceusz odm�wi� mu po�yczki, kt�r� chcia� zaci�gn�� dla ksi�cia Burgundii. R�ka mojej c�rki... i jej posag by�y cen� jego milczenia. �adn� cen�, jak widzisz!
- Cz�owiek o takim nazwisku i pochodzeniu mia�by zni�a� si� do pod�ego szanta�u? Trudno mi w to uwierzy�. Selongeyowie byli zawsze lud�mi o twardych charakterach, cz�sto trudnymi we wsp�yciu, ale niezwykle lojalnymi wzgl�dem swoich ksi���t i niezdolnymi do pod�o�ci. Dlaczego wi�c? Dla z�ota? Nigdy nie byli biedni i na pewno ciesz� si� wszelkimi �askami...
- To jego jedyne usprawiedliwienie: nie chcia� z�ota dla siebie. S�ysza�a� go, pani? Bogu dzi�ki, pojecha�, nie ma go i nie b�dzie! Nigdy wi�cej go nie zobaczymy!
- Nigdy? Czy�by mia� zamiar porzuci� m�od� �on�, w kt�rej jest bardzo zakochany...
�- Nie, ale ma zamiar pozwoli� si� zabi� na wojnie. Kocha Fior�, tak w ka�dym razie twierdzi, mo�e to prawda, ale uwa�a, �e po�lubiaj�c c�rk� ludzi okrytych ha�b�, znies�awi� swoje nazwisko.
- Po�lubi� c�rk� jednego z najznakomitszych ludzi we Florencji. Zdaje mi si�, �e nie musi si� tego wstydzi�, nawet jako Selongey? Nikt nigdy nie s�ysza� tu o de Brevailles...
- Bez w�tpienia, ale on s�dzi inaczej. To wystarczy, aby ha�ba by�a dla niego nie do zniesienia.
- Jak si� dowiedzia�?
- Na honor, nie mam poj�cia. M�wi, �e go uderzy�o podobie�stwo. Rodzice Fiory jako rodze�stwo byli do siebie bardzo podobni. Ich c�rka jest portretem obojga. Pani Leonardo, prosz�, nie m�wmy wi�cej o tym osobniku. Chc� o nim jak najszybciej zapomnie�.
- S�dzisz, �e Fiorze te� si� to uda? Odda�a mu si� spontanicznie, co �wiadczy o tym, �e zabra� jej serce. A ona nie nale�y do dziewcz�t, kt�re kochaj� dwa razy, jestem tego pewna. B�dzie cierpia�a...
- Nie teraz! Jeszcze nie! Wie, �e on musi wyjecha� sam, �eby przy��czy� si� do swego ksi�cia w drodze do Neuss. B�dzie na niego czeka�. Dopiero, kiedy dowie si� o jego �mierci b�dzie cierpia�a. Mam tylko nadziej�, �e oczekiwanie nie b�dzie zbyt d�ugie: b�l b�dzie mo�e gwa�towny, ale za to kr�tszy...
�- To mo�e potrwa�. Rycesz nie ma prawa pope�ni� samob�jstwa, bo mo�e w ten spos�b utraci� dusz� i w jakim� stopniu honor. Musi zgin�� broni�c si� przed silniejszym. Je�li wierzy� opowie�ciom jego stajennego, nie�atwo b�dzie mu spotka� takiego przeciwnika... Zawar�e� dziwny uk�ad, panie Francesco! B�g, gdyby zechcia�, m�g�by go �atwo zburzy�...
- Zobaczymy. Na razie cieszmy si�, �e nikt nam nie zabierze naszej Fiory. B�dziemy mogli nadal j� kocha� i opiekowa� si� ni�.
- Czy nie b�dzie nigdy nosi� nazwiska m�a?
- Oczywi�cie, �e b�dzie. Og�osimy ma��e�stwo, gdy na to pozwoli koniunktura polityczna, bez obawy ura�enia Medyceuszy.
- Og�oszenie maria�u jednocze�nie ze �mierci� ma��onka by�oby jeszcze lepsze, nieprawda�? - spyta�a Leonarda z gorycz�, kt�rej nie mog�a powstrzyma�.
Zrozumia�a, �e gdyby Filip nie wymaga� nocy po�lubnej, ta niewiarygodna transakcja ca�kiem podoba�aby si� Fran-cescowi. Odkry�a, �e nawet najlepszy z ludzi uleg� nieub�aganemu egoizmowi. Francesco musia� cierpie� piekielne m�ki w czasie tej nocy, oddaj�cej Fior� ��dzom innego m�czyzny. Teraz my�la� tylko o szcz�liwym zachowaniu c�rki przy sobie na zawsze...
- No to doskonale! - westchn�a. - Pora jednak, abym wesz�a na g�r�, asystowa� przy jej przebudzeniu. Niewykluczone, �e nie uzna tego poranka za tak szcz�liwy, jakim wydaje si� tobie, panie...
Leonarda z trudem skrywa�a gniew. Iloma �zami jej dziecko okupi szcz�cie, kt�re trwa�o zaledwie trzy dni i jedn� noc? Czy�by Beltrami nie rozumia�, �e przekroczywszy pr�g mi�o�ci fizycznej, nigdy ju� nie b�dzie taka sama? A je�li pocz�te zosta�o dziecko?
�- Nie s�dz�, by by�o to po��dane - odpowiedzia�a sobie w duchu. - Gdyby Fiora zosta�a matk�, nie mog�aby nigdy zapomnie� swego kilkugodzinnego m�a, a zapomnienie jest najlepsz� rzecz�, jakiej mo�na jej �yczy�.
Nie wierzy�a w to jednak. Powoli, wci�� z tak� sam� ostro�no�ci�, wesz�a do sypialni, w kt�rej m�oda kobieta nadal spa�a, i przysun�a krzes�o do �o�a, aby poczeka� na jej przebudzenie. Nie chcia�a, by Fiora otworzywszy oczy zobaczy�a pusty pok�j. Istotnie, budz�c ei� dziewczyna zauwa�y�a znajom� twarz Leonardy. Pos�a�a jej promienny u�miech: f - By�a� tu?
Czy�by by�o ju� tak p�no?
- Prawie po�udnie. Dobrze spa�a�, pani?
Fiora szuka�a kogo� w tym �o�u, kt�re nagle sta�o si� tak du�e, lecz zachowa�o jeszcze wgniecenie pozostawione przez drugie cia�o.
- Filip! Gdzie on jest?
Leonarda wsta�a z krzes�a i usiad�a przy m�odej kobiecie.
- Wyjecha� - powiedzia�a naj�agodniej jak umia�a, nagle przera�ona wyrazem oczu Fiory, jeszcze przed chwil� zamglonych, raptem przytomniej�cych i rozszerzonych.
- Wyjecha�? Wyjecha�, �eby...
- �eby do��czy� do jego wysoko�ci ksi�cia Burgundii. Opu�ci� ten dom...
- A ty pozwoli�a� mi spa�, pani?
Nigdy jeszcze Fiora nie spogl�da�a na star� przyjaci�k� oczami p�on�cymi gniewem.
- Nie chcia�, �eby ci� budzi�, pani. Obawia� si�, jak s�dz�, tak zawsze trudnej chwili rozstania. Obci�� tylko kosmyk twych w�os�w i zabra� ze sob�...
�- Naprawd� musia� odjecha� tak wcze�nie? Nie m�g� poczeka� chocia� kilka godzin? Byli�my tak bardzo ze sob� szcz�liwi!... Ale mo�e nie jest daleko...
Fiora wyskoczy�a z pozostaj�cego w nie�adzie ��ka i nie my�l�c nawet o narzuceniu czego� na siebie, podbieg�a do okna i otworzy�a je na o�cie�. Niebo by�o szare, a wiatr siek� od rana drobn� m�awk�, ale Fiora si� tym nie przej�a.
- Filipie! - zawo�a�a na ca�y g�os. - Filipie! Wr��! Beltrami, kt�ry spacerowa� w ogrodzie, aby do ko�ca pozby� si� opar�w minionej nocy, us�ysza� jej krzyki. Podni�s� g�ow� i os�upia�: zobaczy� nag� kobiet�, o w�osach w nie�adzie, rozpaczliwie nawo�uj�c� na deszczu i wietrze. Ona nie by�a, nie mog�a by� jego c�rk�! Ciep�y i �agodny g�os Fiory nie przypomina� tego ochryp�ego ryku lwicy wzywaj�cej samca...
Krzyki nie ustawa�y, bezwstydny i wstrz�saj�cy obraz nie znika�. Na o�lep, zas�oniwszy uszy d�o�mi, by niczego nie s�ysze�, nieszcz�nik rzuci� si� do ucieczki prosto przed siebie. Bieg� przez k�py bezlistnych krzew�w a� do niepewnego, lecz cichego schronienia w postaci ma�ej, skalnej groty, w kt�rej zag��bieniu znajdowa�a si� fontanna w kszta�cie g�owy lwa. Tam, wyci�gn�wszy si� na wilgotnej ziemi, Francesco Beltrami op�akiwa� swe stracone z�udzenia.
Cudzoziemiec poprosi� tylko o jedn� noc, ale ta jedna noc wystarczy�a mu, by zrobi� z Fiory inn� kobiet�, jego w�asn�. Niegdysiejsze dziecko nigdy nie powr�ci...
- Zmieni�a� si�, Fioro... Obserwuj� ci� ju� od d�u�szego czasu. Za ka�dym razem, gdy ci� widz�, wydaje mi si� to bardziej oczywiste. Dzisiaj musia�am ci o tym powiedzie�.
Fiora u�miechn�a si� do przyjaci�ki. Na mi�ej twarzy Chiary malowa�o si� nietypowe dla niej zatroskanie, co nadawa�o jej wyraz powagi.
- W czym si� tak bardzo zmieni�am?
�- �miejesz si� mniej ni� kiedy�. Dobrze widz�, �e gdy jeste�my razem, czasem wygl�dasz tak, jakby� my�la�a o czym innym. Nie odpowiadasz na pytania, kt�re ci zadaj�, albo odpowiadasz bez sensu. Ale jest co� powa�niejszego...
- Powa�niejszego? Co takiego, na Boga?
- Przedwczoraj, kiedy by�y�my w pobli�u Baptysterium, aby pos�ucha� starej �piewogry, przechodzi� tamt�dy Giu-liano Medyceusz z przyjaci�mi i podszed�, �eby si� z nami przywita�. Zazwyczaj, gdy go widzia�a�, czerwieni�a� si� jak piwonia. Tym razem ledwie raczy�a� na niego spojrze�; s�dz�, �e poczu� si� obra�ony.
- Przejdzie mu. Po co mu zainteresowanie i uwielbienie wszystkich kobiet, skoro swymi uczuciami darzy wy��cznie Simonett�? To jest pr�no�� i nic poza tym!
- Czy�by� go ju� nie kocha�a?
- Czy go kocham? S�dz�, �e... dosy� mi si� podoba�. Ale teraz ju� mi si� nie podoba... w ka�dym razie ju� nie tak bardzo.
�Zostawiaj�c zadziwion� przyjaci�k�, Fiora podesz�a do murku z grubo ciosanych kamieni, sk�d rozci�ga�a si� panorama Florencji. Dwie przyjaci�ki w towarzystwie swych guwernantek i Khatoun wyjecha�y, jak to mia�y w zwyczaju z nadej�ciem wiosny, na konn� przeja�d�k� do San Miniato, aby nazrywa� fio�k�w i g�ogu, kt�rych zatrz�sienie ros�o wok� ko�cio�a San Miniato al Monte i pa�acu Biskup�w. W tym po�wi�conym miejscu kwiaty wydawa�y si� pi�kniejsze ni� gdziekolwiek indziej, a ca�e miasto, widziane z oddali, robi�o wra�enie ja�niej�cego gigantycznego kwiatu. W jaskrawym wiosennym s�o�cu Florencja zdawa�a si� gromadzi� pi�kno, tak jak sk�piec gromadzi z�oto: niewa�ne jak, byle du�o...
Fiora chcia�aby odby� ten tradycyjny spacer z Filipem, podziwia� wraz z nim widoczne za jasn� wst��k� Arno -poci�t� mostami, niemal bliskimi zawalenia pod ci�arem zgromadzonych na nich sklepik�w - bez�adne plamy r�owych dach�wek na tle brunatno��tych, jasnoszarych lub mlecznobia�ych mur�w. By� to jakby r�nobarwny kobierzec, z kt�rego wy�ania�y si� jak klejnoty: koralowa bulla, umieszczona na l�ni�cej markieterii Duomo, srebrna lilia, nigdy nie rozwijaj�ca si� do ko�ca nad pa�acem Seniorii, wie�e z karneolu, o blankach przypominaj�cych motyle, oraz kampanile, podobne w weso�o�ci swych wielobarwnych marmur�w do wielkanocnych �wiec. Tu i tam przebija�a �wie�a ziele� ogrod�w, w kt�rych rozchyla�y si� ju� glicynie i lilie, drzewa laurowe i kamelie. Nigdzie na �wiecie wiosna nie by�a pi�kniejsza ni� we Florencji... S�odko by�oby podziwia� j� z d�oni� w du�ej i silnej d�oni m�a, a p�niej, u schy�ku dnia, wr�ci� z nim do domu w blasku zachodz�cego s�o�ca, podobnego do tego w Fiesole i stanowi�cego preludium do nocy mi�osnej. Filip jednak by� daleko, setki mil od jej ramion, a Fiora nie potrafi�a nawet powiedzie�, gdzie on przebywa.
�Min�y ju� dwa miesi�ce, odk�d opu�ci� will� Beltra-miego, dwa miesi�ce, kt�re mog�yby by� r�wnie dobrze dwoma wiekami, gdy� nigdy czas tak si� Fiorze nie d�u�y�. Po dniach, kt�re sp�dzi�a w swoim pokoju widuj�c tylko przynosz�c� posi�ki Khatoun, nie pozwalaj�c nawet, by zmieniono prze�cierad�a w �o�u, w kt�rym kocha�a si� z Filipem, opami�ta�a si� wreszcie. Leonarda powiedzia�a jej, �e ojciec zamierza� wyjecha� do Wenecji. Nie mog�a pozwoli� mu odjecha� nie uca�owawszy go.
Kiedy wesz�a do jego pokoju i zobaczy�a zwracaj�c� si� w jej stron� blad� twarz o smutnych oczach, jakiej nigdy u niego nie widzia�a, poczu�a wstyd za siebie sam� i swoje egoistyczne odosobnienie. Czy musia�a go kara�, bo jej w�asne szcz�cie odesz�o? Kieruj�c si� wi�c odruchem dzieci�cej czu�o�ci, pad�a mu w ramiona. Trwali w u�cisku przez d�ug� chwil�, p�acz�c ka�de z innego powodu, lecz w p�aczu tym zjednoczeni...
- A wi�c a� tak go kochasz? - spyta� Francesco s�abym, bezbarwnym g�osem. - Mi�ujesz do tego stopnia, �e... ju� nie kochasz mnie?
- Nie kocham ciebie? Och, ojcze, mam nadziej�, �e nigdy tak nie s�dzi�e�? Nikt nigdy nie zajmie w moim sercu miejsca nale��cego do ciebie. On to co innego... jest moim m�em. To nie to samo. Prosz� ci�, wybacz mi te trzy dni, ale nie chcia�am, by� mnie zobaczy� p�acz�c�...
- Ale� ty p�aczesz w tej chwili, Fioro... i ja tak�e. Nie s�dzisz, �e smutek jest �atwiej znie��, gdy mo�na go z kim� podzieli�?
- Dlatego w�a�nie wyje�d�asz? �eby go dzieli�? Mo�e chcesz mnie ukara�?
- Nie. Dlatego, �e Lorenzo Medyceusz, odkrywszy moj� przyja�� z Bernardem Bembo, prosi� mnie, �ebym do niego pojecha� na kilka dni. Nie pro� mnie, �ebym ci powiedzia� po co.
�Nie by�by zdolny tego uczyni�. W rzeczywisto�ci podr� ta by�a jedynie pretekstem, aby na jaki� czas oddali� si� od Fiory. Pr�bowa� sta� si� znowu sob� z dala od jej przenikliwego wzroku. Pragn�� nabra� pewnego dystansu i przyzwyczai� si� do tej nowej Fiory, kt�r� ujrza� w deszczu owego bolesnego poranka: rozp�omienionej i nami�tnej, oddanej cia�em i dusz� innemu...
Fiora za� przyj�a ze skrywanym zadowoleniem to kr�tkie rozstanie. Odgad�a, �e jej ma��e�stwo nie by�o mi�e ojcu. Nie sprawi�oby mu przyjemno�ci s�uchanie przez ca�y dzie�, jak c�rka wychwala swego idealnego m�a.
Beltrami wyjecha� wi�c, a Fiora powr�ci�a, jak tego pragn��, do pa�acu na brzegu Arno. Ca�ym sercem opiewa�a sw� mi�o�� do Filipa na u�ytek Leonardy i Khatoun. P�niej uspokoi�a si�. Po smutku spowodowanym rozstaniem i po okresie radosnego o�ywienia Fiora oczekiwa�a na powr�t m�a, oby jak najszybszy, lub przynajmniej na wiadomo��. Przebywa�a d�ugie godziny w ogrodzie. S�uchaj�c nuc�cej dla niej Khatoun, wpatrywa�a si� w szerok�, z�ot� obr�czk� z wygrawerowanym herbem Selongey�w, kt�r� Filip wsun�� jej na palec w chwili �lubu. By�a za lu�na, a poniewa� Fiora nie mog�a odda� jej z�otnikowi do zmniejszenia ani nosi� publicznie, nawlok�a j� na z�oty �a�cuszek, cienki i d�ugi, pozwalaj�cy ukry� wisior pod sukni�. Obr�czka spoczywa�a mi�dzy jej piersiami; je�li nie mog�a jej wyj��, lubi�a przyciska� do niej d�o�, aby wyczu� obecno�� pami�tki.
Kiedy Francesco powr�ci� z podr�y, podsun�a mu do poca�unku pogodne czo�o i �ycie w domu Beltramiego potoczy�o si� jak w przesz�o�ci. Tylko Leonarda westchn�a z ulg�, stwierdziwszy, �e up�yn�� ponad miesi�c, a m�oda �ona nie objawia�a �adnych oznak przysz�ego macierzy�stwa...
�Chiara uszanowa�a przez chwil� zamy�lenie przyjaci�ki. Ona sama te� zreszt� chcia�a zebra� my�li. Wykorzysta�a czas, by powi�kszy� trzymany w d�oniach spory bukiecik fio�k�w. Uznawszy, �e cisza trwa wystarczaj�co d�ugo, rzuci�a okiem na Leonard� i Co-lomb�, kt�re siedzia�y pod pini� zatopione w rozmowie, maj�c d�onie zaj�te haftem. Wsun�a rami� pod r�k� przyjaci�ki:
- C� si� tak rozmarzy�a�? - spyta�a weso�o. - Przygl�dasz si� naszemu miasteczku, jakby� je widzia�a po raz ostatni.
- Powinna� powiedzie�: jakby� je widzia�a po raz pierwszy. Cz�sto przyje�d�a�y�my tu o tej porze, ale w tym roku Florencja ma szczeg�lny urok. Nawet mury i wie�e zdaj� si� przyczynia� og�lnego pi�kna. Chcia�abym...
By� tu z kim� innym ni� stara przyjaci�ka! Tak w�a�nie my�la�am:
nie jeste� ju� zakochana w Giulianie, ale w kim� innym... kto jest daleko! Stawiam na pana Filipa de Selongeya!
Nieoczekiwanie wypowiedziane nazwisko, b�d�ce teraz jej w�asnym, wywar�o na Fiorze tak silne wra�enie, �e drgn�a i mocno poczerwienia�a.
- M�w ciszej, prosz� ci�! Albo lepiej nie m�w nic!
- Wi�c to a� tak powa�ne? - wyszepta�a przyjemnie zaskoczona Chiara. - Wybacz mi! My�la�am, �e to tylko przelotna mi�ostka, z tych, co przychodz� i przemijaj� z wiatrem jak tw�j poci�g do Giuliana. Wiesz chocia�, czy jeszcze kiedy� go zobaczysz?
�- S�dz�, �e tak - rzek�a Fiora, u�miechaj�c si� raczej do swoich my�li ni� do przyjaci�ki. - Porozmawiajmy o czym� innym! Zreszt�, czy ju� nie pora wraca�? Zerwanych kwiat�w starczy�oby dla dw�ch lub trzech ko�cio��w!
Mia�y bowiem zwyczaj ofiarowywa� co roku zebrane kwiaty ko�cio�owi Santa Maria del Fiore, do��czaj�c do pachn�cej ofiary hojn� ja�mu�n� dla biednych dzieci, kt�rymi opiekowali si� ksi�a z katedry. Zamierza�y wi�c przy��czy� si� do Colomby i Leonardy, r�wnie� szykuj�cych si� do powrotu, kiedy nagle Fiora zatrzyma�a przyjaci�k�.
- Poczekaj! - powiedzia�a zduszonym g�osem...
- Co si� sta�o? �le si� czujesz?
- Nie... nie, ale czuj� co� dziwnego... Przed chwil� powiedzia�a�, �e patrzy�am na miasto jakbym je widzia�a po raz ostatni...
�Rzeczywi�cie... ale to by� �art. Powiedzia�am tak, bo patrzy�a� tak zach�annie... jakby� chcia�a poch�on�� widok wzrokiem. A ty odpowiedzia�a�...
- Wiem... ale teraz zastanawiam si�, czy nie mia�a� racji. Co� mi m�wi, �e... nigdy ju� tu nie wr�c�!
- Co za szale�stwo! My�lisz jeszcze o przepowiedni tego greckiego lekarza?
- Nie. Przysi�gam, �e nie... nawet o tym nie my�la�am... ale mia�am przeczucie, �e Florencja nagle stanie mi si� wroga... odrzuci mnie; mnie, kt�ra tak bardzo j� kocham!
�- Bo o�mielasz si� kocha� cudzoziemca, podczas gdy tylu jej syn�w wzdycha do ciebie? Odp�d� podobne my�li! Za bardzo stroni�a� ostatnio od ludzi. Dobrze zrobi�by ci jaki� wielki bal. Mog�aby� roztoczy� ca�y tw�j urok i wielki Medyceusz znowu prosi�by ci� do ta�ca! Sp�jrz! Oto w�a�nie to, czego ci potrzeba!
Istotnie: weso�a gromada jad�cych konno m�odych m�czyzn, z Luc� Tornabuonim na czele, pojawi�a si� na ma�ym placyku przed ko�cio�em.
- By�em pewien, �e was tu spotkam - powiedzia� m�odzieniec, zeskakuj�c na ziemi� i zdejmuj�c kaptur. - Czy nie o tej porze przyje�d�acie tu zbiera� kwiaty dla Madonny?
- Przyjechali�cie nam pom�c? - spyta�a Chiara ze �miechem.
- Zabra� to wszystko? Oczywi�cie. A tak�e towarzyszy� wam a� do Duomo, aby si� wsp�lnie pomodli�!
�Jeste� bardzo pobo�ny, panie Luco! - powiedzia�a Leonarda, przy��czywszy si� do nich. - S�dzi�am, �e jeste� wiernym uczniem Platona, a ty m�wisz o Madonnie, jakby� chcia� wst�pi� do klasztoru.
- Nigdy nie mia�em takiego zamiaru, jest czas na Platona i na modlitwy. Zdaje mi si� - doda�, spogl�daj�c czule na Fior� - �e je�li ukl�kn� u Jej st�p w towarzystwie pewnej dziewczyny, ch�tniej wys�ucha mojej modlitwy...
Spodziewa� si�, �e m�oda kobieta wybuchnie �miechem, ale odwr�ci�a wzrok, za�enowana obrazem, kt�ry przedstawi�. Pomy�lawszy wi�c, �e okaza� si� zbyt zuchwa�y, przytrzyma� za uzd� konia Fiory i pom�g� jej wsi���.
- Co� mi m�wi, �e brak mi dzisiaj dobrych pomys��w, Fioro - szepn��, szukaj�c jej spojrzenia. - Chcia�bym bardzo, aby� mi pozwoli�a wys�a� mego ojca do twojego! Wiem, �e uwa�a ci� za zbyt m�od�, ale gdyby�my byli cho� zar�czeni... Czeka�bym na ciebie tak d�ugo, ile by� chcia�a! Nadzieja dodaje wytrwa�o�ci!
�Po raz pierwszy spojrza�a na niego z pewn� czu�o�ci�. Poniewa� sama �y�a nadziej�, potrafi�a zrozumie�, co czu�, ale nie mia�a prawa pozostawi� mu najmniejszych z�udze�.
- Nie m�w ju� o tym, Luco! Niepotrzebnie tracisz czas i serce dla mnie. Nie chc� opuszcza� ojca i...
- ... i nie kochasz mnie! Widzisz, doko�czy�em za ciebie. Nie o�mieli�a� si� tego powiedzie�. Nawet je�li nie kochasz mnie teraz, mo�e kiedy� pokochasz. Sama powiedzia�a�, �e jeste� jeszcze bardzo m�oda... Nie! ju� nic nie m�w! Jest wiosna i �wieci s�o�ce. Pozw�l mi jeszcze zachowa� marzenia!
�Dosiad� konia i ma�a kawalkada, ob�adowana pachn�cymi bukietami i ga��ziami, ruszy�a w stron� miasta przy d�wi�kach �piewanej przez jednego z ch�opc�w romancy, s�awi�cej wiosn�. Wszyscy od�piewali refren ch�rem, by�o du�o �miechu, ale Fiorze nie uda�o si� dostosowa� do ich nastroju. Podczas jazdy wzmaga� si� smutek, kt�ry j� ogarn�� w San Miniato. Do��czy�o do niego uczucie nieokre�lonej obawy. Przes�dna, jak ka�da prawdziwa fiorentynka, pomy�la�a, �e Filip jest na wojnie, a wi�c w ci�g�ym zagro�eniu, mo�e w�a�nie w tej chwili jest nara�ony na szczeg�lne niebezpiecze�stwo i mi�o�� pozwala jej to przeczuwa�... Wkr�tce otaczaj�ca j� weso�o�� sta�a si� dla niej nie do zniesienia. Kiedy przekroczyli Ponto Vecchio, z zamkni�tymi o tej porze sklepikami rze�nik�w, pod pretekstem nag�ej s�abo�ci i nie pozwalaj�c si� odprowadzi� Chiarze (czy cho� jedna z nich nie powinna zawie�� kwiat�w?) Fiora ruszy�a z Leonard� i Khatoun do domu. Spieszno jej by�o do powrotu, cho� nie umia�a powiedzie�, jaki by� pow�d tej niecierpliwo�ci. Ledwo odpowiedzia�a na weso�e pozdrowienia Gian - Battisty di Rinalda, rzecznego przewo�nika, kt�rego Beltrami uratowa� przed ruin�; Fiora by�a chrzestn� matk� jednego z dzieci tego poczciwca.
- Nie nale�y jej mie� tego za z�e - krzykn�a I^eonarda, pragn�ca zatrze� to, co ten dobry cz�owiek m�g� uzna� za zniewag�. - Donna Fiora jest cierpi�ca i odprowadzam j� do domu!
- Niech B�g j� b�ogos�awi i wr�ci jej zdrowie. B�dziemy w domu modli� si� za ni� dzi� wieczorem!
- Kilka pacierzy na pewno ci nie zaszkodzi - wymamrota�a Leonarda, nie spuszczaj�c z Fiory niespokojnego spojrzenia. - Co ci si� sta�o, moje dziecko? Rzeczywi�cie jeste� chora? To prawda, �e� bardzo blada...
- Tak... nie... nie wiem. Musz� wraca� do domu. Chcia�abym zobaczy� si� z ojcem!
- Niepokoisz si�, bo powiedzia� dzi� rano, �e czuje si� troch� zm�czony? My�l�, �e przesadzasz...
Fiora nie odpowiedzia�a. Co to by da�o? Je�li powiedzia�aby, �e mia�a przeczucie, i� jakie� nieszcz�cie czeka na ni� w pa�acu, rozs�dna Leonarda usi�owa�aby jej to wyperswadowa�. Zreszt�, by�y ju� na miejscu...
- Zdaje si�, �e tw�j ojciec ma go�ci! - zauwa�y�a Leonarda, wskazuj�c na mu�a w wykwintnej uprz�y i dwa inne, skromniej przybrane, kt�re spokojnie czeka�y przywi�zane do s�upka. - Na Boga! Zdaje mi si�, �e to ekwipa� twojej kuzynki Hieronimy. Co ona tu robi? Jej wizyty nigdy nie przynosz� niczego dobrego - doda�a guwernantka, pami�taj�ca gro�by rzucane u aptekarza Landucciego.
- Istotnie - odrzek�a Fiora - ale zaraz wszystkiego si� dowiemy.
�W podcieniach pa�acu Fiora rzuci�a cugle s�u��cemu i szybko przesz�a przez wewn�trzny dziedziniec, gdzie czeka�a dama do towarzystwa Hieronimy i jej s�u��cy. Wbieg�a na schody i prawie wpad�a na starego Rinalda, kt�ry by� s�u��cym Francesca Beltramiego, a przedtem jego ojca.
- Gdzie jest m�j ojciec? - zapyta�a.
- W Sali Organowej, donno Fioro, ale nie jest sam.
- Wiem, kto z nim jest. Dzi�kuj�, Rinaldo! - powiedzia�a lekko zaskoczona, gdy� sala ta, podobnie jak studiolo, by�a jednym z ulubionych przez kupca miejsc odosobnienia. Jako dziecko nauczy� si� gra� na organach i od czasu do czasu muzykowa� samotnie w tym du�ym pomieszczeniu, o �cianach pokrytych freskami i posadzce bez dywan�w, co dawa�o wn�trzu rezonans kaplicy. To, �e przyj�� tam niezbyt lubian� kuzynk� by�o niezwyk�e.
Jej nieoczekiwana wizyta zapewne go zaskoczy�a.
Kiedy Fiora zbli�y�a si� do drzwi, us�ysza�a podniesione g�osy i zwolni�a kroku. Je�li Beltrami k��ci si� z Hieronima, mo�e nie b�dzie zadowolony z przybycia c�rki. Tak wi�c delikatnie, bardzo cicho uchyli�a drzwi i dobieg� j� dr��cy z gniewu g�os ojca:
- Nigdy, s�yszysz, nigdy nie oddam c�rki twojemu synowi! Z ca�ego serca �al mi tego nieszcz�liwego ch�opca, kt�ry nie ponosi winy za sw�j wygl�d. Ale nie mo�na ��da� od m�odej i pi�knej kobiety, aby wi�za�a si� z kim� takim jak on.
- Bo jest kulawy i zniekszta�cony? On nie jest b�kartem!
- Nigdy nikomu nie przysz�o do g�owy, by wyrzuca� Fiorze jej nieprawe pochodzenie, a my�l�, �e wszyscy o nim wiedz�!
- Istotnie... ale nie wszyscy wiedz� wszystko...
�Zapanowa�a cisza i Fiorze wyda�o si�, �e s�yszy g�o�niejszy nagle oddech ojca. Mia�a ochot� wej��, lecz by�a do tego niezdolna, powstrzymywa�a j� jaka� si�a pot�niejsza od jej woli. Bez w�tpienia by�a to ciekawo��, a do��czy� si� do niej rodzaj przera�enia... W ko�cu Beltrami westchn�� i z lekk� impertynencj� cz�owieka, kt�remu si� kto� naprzykrza, powiedzia�:
- Co znaczy �wszystko"?
- Czy naprawd� musz� to wyja�nia�? Zblad�e�, Francesco, zgad�e�, o czym chc� m�wi�! Nie wierzysz mi? Wzruszasz ramionami? Jak sobie �yczysz: powiem jasno. Twoja droga Fiora, kt�r� wychowujesz jak ksi�niczk�, nie jest twoj� c�rk�. Nigdy nie mia�e� przygody z �adn� dam� spoza naszego kraju. To owoc kazirodczej i cudzo�o�nej mi�o�ci, c�rka ludzi skazanych na �mier� przez s�d w Burgundii z powodu ich zbrodni, a ty wyci�gn��e� j� z b�ota...
Gdyby dom zwali� si� jej na g�ow�, nie zrobi�oby to na Fiorze silniejszego wra�enia. Przytrzyma�a si� najpierw �ciany, a p�niej oparcia pobliskiego krzes�a, by nie upa��.
Jeszcze mia�a w uszach syczenie pe�nego nienawi�ci g�osu Hieronimy.
G�os Beltramiego pozosta� jednak ch�odny:
- Naturalnie, masz dowody na to, co sugerujesz?
- Mam co� lepszego: �wiadka... naocznego. Kogo�, kto jest got�w powiedzie� wszystko, aby mi si� przypodoba�.
�Beltrami zrozumia�. Jego bystry umys� skojarzy� ju� fakty. Hieronima przebywa�a na og� w Montughi, w maj�tku swego te�cia. A Marino, kt�rego obdarzy� ca�kowitym zaufaniem, zarz�dza� po�o�on� w pobli�u posiad�o�ci� ziemsk�. Marino nigdy nie pogodzi� si� z adopcj� dziewczyny; Francesco chcia� mu zwi�za� j�zyk przysi�g� przed o�tarzem i mn�stwem dobrodziejstw. Jednocze�nie dotar�y pewne pog�oski, bardzo dyskretne, prawd� m�wi�c, kt�re Beltrami odrzuci� z lekcewa�eniem, na temat prowadzenia si� tej pulchnej wdowy, szukaj�cej pocieszenia po �mierci m�a. By�a jeszcze pi�kna i mog�a oczarowa� m�czyzn� takiego jak dawny przewodnik poganiaczy mu��w...
Hieronima wzi�a jego milczenie za przygn�bienie i powiedzia�a z ironi�:
- Widz�, �e zrozumia�e�, pi�kny kuzynie. Widzisz teraz, �e jestem bardzo wspania�omy�lna, proponuj�c ma��e�stwo mojego syna z b�kartem, kt�ry dzi�ki temu b�dzie m�g� korzysta� z twego maj�tku a� do ko�ca swych dni. Ma szcz�cie, �e m�j Pi�tro zakocha� si� w niej i chce j� za �on�. A ja nie dopuszcz�, �eby m�j syn by� nieszcz�liwy. Zapomni o swej u�omno�ci w ramionach twojej �adniutkiej czarownicy, kt�ra nie b�dzie mia�a nic innego do roboty ni� dawa� mu pi�kne dzieci...
- A je�li odm�wi�?
- Nie odm�wisz. Wiesz dobrze, �e mog�abym cho�by jutro oskar�y� ci� o k�amstwo i obraz� prawa przez uczynienie florentynk� tego ludzkiego �miecia, kt�ry powinien by� zosta� zniszczony w chwili narodzin.
Francesco, niezdolny d�u�ej panowa� nad sob�, da� si� ponie�� gniewowi.
�- I przedstawisz swego �wiadka? Zapominasz tylko o jednej rzeczy, Hieronimo. Kr��� r�ne pog�oski na tw�j temat. M�wi si�, �e nie szanujesz swego wdowie�stwa i domu te�cia. Je�li Marino Betti przyzna, �e jest twoim kochankiem, dowiesz si�, co znaczy osobista sprawiedliwo�� starego Jacopa. On nie lubi �art�w, gdy w gr� wchodzi honor.
- Ale by�by mo�e szcz�liwy, gdyby w r�ce Pazzich dosta� si� maj�tek tak znaczny jak tw�j. Ju� nie jest tak bogaty jak niegdy� i �le to znosi. S�dz�, �e nawet pom�g�by mi ze wszystkich si�... ale oczywi�cie nie by�oby ju� mowy o �lubie. Nie zgodzi�by si� na to. Po wyroku na ciebie, konfiskacie twego maj�tku, kt�ry przypad�by mnie jako twojej naturalnej spadkobierczyni, Fiora zosta�aby wydana Pi�trowi, aby go zabawi�... P�niej pozbyliby�my si� dziewczyny zamykaj�c j� w jakim� burdelu. Jak widzisz, w twoim interesie jest zaakceptowanie mojej propozycji. Obiecuj� ci, utworzymy rodzin� szcz�liw�... i bez przesz�o�ci!
- Wyno� si�! Zejd� mi z oczu!
- Doprawdy, nie jeste� rozs�dny. My�l�, �e maj�c noc do namys�u zrozumiesz, co jest dla ciebie korzystne. Jutro o tej samej porze przyjd� po odpowied�. �ycz� ci dobrej nocy.
Dreszcz przera�enia o�ywi� Fior� i przywr�ci� jej si�y. Zrozumiawszy, �e Hieronima zamierza wyj��, i nie chc�c, by zaskoczy�a j� na pods�uchiwaniu pod drzwiami, schowala si� za kotar�, staraj�c si� uspokoi� oszala�e bicie serca. Zimny pot zrasza� jej czo�o i plecy, jakby otworzy�a si� przed ni� przera�aj�ca, piekielna czelu��. Rozsuwaj�c nieco ci�k� materi� zobaczy�a jak Hieronima niespiesznie wychodzi z Sali Organowej. Pewna zwyci�stwa, pyszni�a si� jak paw, taksowa�a wzrokiem meble i cenne przedmioty z po��dliwo�ci� po��czon� z tupetem, tak jakby ju� by�a ich w�a�cicielk�.
�Po raz pierwszy w swym kr�tkim �yciu Fiora poczu�a ch��, by zabi�, unicestwi� t� wstr�tn� kobiet�, kt�rej gro�by u Landucciego teraz sta�y si� dla niej jasne. Wyszed�szy bezszelestnie ze swojej kryj�wki chwyci�a ci�ki br�zowy �wiecznik i powoli podesz�a do Hiero-nimy. Kuzynka sta�a, podziwiaj�c z�ote przedmioty le��ce na jednym z kredens�w, ale - jakby przeczuwaj�c zbli�aj�ce si� niebezpiecze�stwo - nie odwracaj�c si�, wysz�a raptem z sali, a w tej samej chwili nadszed� Beltrami.
Zobaczy� uzbrojon� w �wiecznik Fior�, gotow� do rzucenia si� w po�cig za Hieronima, i poj��, co jego c�rka chce zrobi�. Krzykn��:
- Nie, Fioro! Nie r�b tego!
- Ona albo my, ojcze! Nie powstrzymuj mnie! Podbieg� do niej, wyrwa� jej �wiecznik i odstawi� na jedn� ze skrzy�. Zrozpaczona Fiora zauwa�y�a, �e postarza� si� o dziesi�� lat i mia� �zy w oczach. Rzuci�a mu si� na szyj� i przytuliwszy si� do niego, mocno zap�aka�a nad wszystkim, co zniszczy�a, zbruka�a wstr�tna Hieronima. Tak po��czonych u�ciskiem zasta�a ich Leonarda, szukaj�ca Fiory.
- Co si� sta�o? - spyta�a. - W�a�nie min�am Hieronim�, kt�ra wyzwa�a mnie od starych flader i rozkaza�a mi pakowa� manatki.
- Jeste�my u progu katastrofy, moja biedna Leonardo -powiedzia� Belframi. - Ta kobieta jest kochank� Marina. Zdradzi� jej nasz� tajemnic� i jest got�w �wiadczy� przeciwko mnie... Chyba �ebym wyda� Fior� za syna Hieronimy!
- Ale� zdaje mi si�, �e Fiora ju� jest m�atk�? Trzeba by�o o tym powiedzie�.
�- To by�a ostatnia rzecz, jak� nale�a�o zrobi�. Mam jeszcze s�ab� nadziej�, �e nas uratuj� opowiadaj�c o wszystkim panu Lorenzowi, kt�ry obdarza mnie szacunkiem i przyja�ni�, a Pazzich nienawidzi. Oczywi�cie, ma��e�stwo rozw�cieczy�oby go, ale nie wspomn� o nim...
Fiora odsun�a si� od ojca i spojrza�a na niego pe�nymi strachu oczami:
- Ojcze!... Czy to prawda, �e nie jestem twoj� c�rk�? Czy to prawda, �e urodzi�am si�...
- A wi�c s�ysza�a�?
- Wszystko! By�am tam, przy uchylonych drzwiach. Och, ojcze! To by�o straszne, a teraz czuj� si� jeszcze gorzej! By�am taka szcz�liwa, �e jestem twoj� c�rk�! Teraz jestem niczym... mniej ni� niczym! Najn�dzniejszy �ebrak ma prawo mn� gardzi�, bo...
- Zamilcz, Fioro! Na mi�o�� bosk�, zamilcz! Dop�ki nie b�dziesz wiedzia�a wszystkiego, nie mo�esz wydawa� wyrok�w. Je�li o mnie chodzi, jeste� moj� c�rk�, bo ci� chcia�em, uzna�em oficjalnie... bo ci� kocham! Chod� ze mn�, chod�! Wejd�my do studiola! Chc� ci powiedzie� ca�� prawd� przed portretem twojej matki. To smutna i bolesna historia, kt�r� Leonarda dobrze zna, ale teraz i ty musisz j� pozna�. Chod�, moje dziecko!
Otoczywszy Fior� ramieniem, Francesco �agodnie poprowadzi� j� przez galeri� do zacisznego, przytulnego gabine-ciku, nad kt�rym panowa� u�miech Marii de Brevailles. Leonarda posz�a z nimi odes�awszy Khatoun, kt�ra czeka�a pod drzwiami z niepokojem wypisanym na �adnej buzi, bo Fiora mia�a �zy w oczach:
- Poczekaj na ni� w sypialni! Ja te� zaraz tam przyjd�.
- Wola�bym, �eby� zosta�a z nami, Leonardo - rzek� Beltrami. - Co dwie g�owy, to nie jedna.
�Weszli wi�c razem do studiola. Francesco zdj�� p�acht� czarnego aksamitu zas�aniaj�c� portret Marii, p�niej usiad� za sto�em, wskazuj�c jedno z krzese� Leonardzie. Fiora wola�a przycupn�� na poduszce u st�p ojca.
- Odwagi, moje dziecko, gdy� opowiem ci straszn�, cho� zarazem pi�kn� i wzruszaj�c� histori�. Hieronima, w swej nienawi�ci, zapami�ta�a tylko jej aspekty najokropniejsze... Czy przypominasz sobie ten hennin z koronki, kt�ry ci ongi� pokaza�em i kt�ry Sandro Botticelli przedstawi� na obrazie?
Zauwa�y�a� plamy krwi, a ja nie chcia�em odpowiedzie� na twoje pytania.
- Powiedzia�e�, �e odpowiesz na nie p�niej, kiedy stan� si� kobiet�.
Teraz ni� jestem.
- Jeszcze si� do tego nie przyzwyczai�em - powiedzia� Francesco, g�adz�c jedwabiste w�osy c�rki. - Tamtego dnia ok�ama�em ci�. Nie mia�em zamiaru powiedzie� ci prawdy, poniewa� chcia�em, aby znik�a ona wraz ze mn� i Leonard�. My dwoje dobrze jej strzegli�my. Zdradzi� j� cz�owiek, w kt�rego wierno�� wierzy�em...
- Ludzie z Montughi i okolicy m�wi�, �e ta Hieronima ma ogie� w zadku - burkn�a Leonarda. � Rozmawia�y�my o tym z �anet�, ale jej m�� ucisza� nas ze strachu przed te�ciem Hieronimy. Mo�e zreszt� by�oby dobrze poinformowa� go o prowadzeniu si� jego synowej?
- Zagrozi�em tym mojej kuzynce, ale nie przestraszy�a si�. Dobrze wie, �e ten stary �obuz nie zawaha�by si�, musz�c wybiera� mi�dzy jej z�ym prowadzeniem a perspektyw� po�o�enia r�ki na moim maj�tku... Zadowoli�by si� p�niejszym ukaraniem grzesznicy. Powinna o tym jednak pomy�le�. Ale dla nas ju� by�oby za p�no.
�- Ojcze - poprosi�a Fiora - zostawmy na razie t� kobiet�! Przyprowadzi�e� mnie tutaj, �eby opowiedzie� mi histori� mojej matki, a wiem tylko, �e zgin�a tragicznie. Czy powiesz mi jak?
- Na szafocie. Zosta�a �ci�ta jednocze�nie z twoim prawdziwym ojcem.
Nazywali si� Jan i Maria de Brevailles...
- Ju� s�ysza�am to nazwisko...
- Prosz� cie, Fioro, nie przerywaj mi. I tak ci�ko mi wraca� do tych chwil, gdy wszystko si� dla mnie zmieni�o.
Okazuj�c skruch�, Fiora z�o�y�a poca�unek na d�oni ojca i trzyma�a j� w u�cisku, podczas gdy on, patrz�c na portret, zacz�� sw� opowie��.
- W czasie bezsennych nocy cz�sto prze�ywa�em szczeg�y tego szarego i zimnego, grudniowego dnia, kiedy przyby�em do Dijon, stolicy burgundzkich ksi���t. To pi�kne miasto, kt�re dobrze zna�em i w kt�rym lubi�em si� zatrzymywa� na odpoczynek...
�Powoli g�os opowiadaj�cego, pocz�tkowo nieco zduszony, wzmocni� si� i odzyska� barw�. B�d�c poet�, jak wszyscy niemal florentczycy, Francesco mia� dar opowiadania i zmys� ewokacji. Przed oczami s�uchaj�cych go kobiet nakre�li� zadziwiaj�co pewn� kresk� obraz placu wype�nionego milcz�cym t�umem, zas�uchanego w d�wi�ki �a�obnego dzwonu. Dr��cym z b�lu g�osem ukaza� par� pi�knych, m�odych skaza�c�w, tak promiennych w n�dznym w�zku kata, �e zdawali si� jecha� triumfalnym rydwanem, sylwetk� przygn�bionego, starego ksi�dza, ponur� posta� zamaskowanego kata, wzruszenie widz�w i wzburzenie jego w�asnej duszy wobec �mierci tej uroczej m�odej kobiety. M�wi� o R�gnaulcie du Hamelu, a wymawiaj�c jego nazwisko poczu� w ustach gorzki smak jego nienawi�ci i bezlitosnego okrucie�stwa. Powt�rzy� opowiadanie Antoniego Charrueta g�osem dr��cym ze wzruszenia, gdy przywo�ywa� obraz cierniowej drogi przebytej przez Mari� w domu m�a i rozpaczliwych wysi�k�w jej matki, aby uzyska� u�askawienie, kt�rego dwa razy bezlito�nie jej odm�wiono. W ko�cu powiedzia�, jak uratowa� od �mierci niemowl�, postanowi� uzna� dziecko za w�asne i jak Leonarda samorzutnie ofiarowa�a si� zaopiekowa� pozbawion� matki dziewczynk�.
Kiedy sko�czy�, Leonarda p�aka�a, lecz oczy Fiory b�yszcza�y gniewem i oburzeniem.
- Wszyscy ci ludzie bardziej zas�ugiwali na �mier� ni�... moi biedni rodzice! Przede wszystkim ten n�dznik du Hamel i ten ojciec, kt�ry nie chcia� broni� swych dzieci. I na koniec ksi��� Filip i hrabia de Charol�is, kt�rzy nie chcieli si� ulitowa�, ��daj�c publicznej egzekucji, upodlaj�cego grobu, tej ha�by!
- Ksi��� Filip nie �yje, Fioro. Co do hrabiego de Charol�is, jest on teraz ksi�ciem Karolem, tym Zuchwa�ym, kt�remu pan de Selongey �lubowa� bezwzgl�dn� wierno��...
Wspomnienie nazwiska m�a przywo�a�o Fior� do rzeczywisto�ci.
- Filip!... wspomina� o Janie de Breevailles! Zna� go dawno temu. gdy by� paziem hrabiego de Charolais. Zauwa�y� moje podobie�stwo do ojca... Czy... czy on te� wiedzia�?
- Tak... I w�a�nie dlatego, �e on wszystkim wiedzia� zgodzi�em si� na wasz �lub.
Fiora wsta�a tak gwa�townie, �e potr�ci�a st�, z kt�rego spad�o kilka kartek.
- Nie m�w mi tylko, �e u�y� tego samego sposobu co ta okropna Hieronima: niegodziwego szanta�u?
�Beltrami poszuka� wzrokiem wsparcia u Leonardy. Czy po tym wszystkim, co opowiedzia� Fiorze, m�g� wymierzy� jej jeszcze jeden cios? By�a zbyt m�oda, by go znie��... Ale Leonarda, otar�szy oczy, r�wnie� si� podnios�a i stan�a za m�od� kobiet�, jakby obawiaj�c si�, �e zemdleje ona w wyniku wstrz�su.
- Trzeba jej powiedzie� ca�� prawd�, panie Francesco. Jest silna. S� rzeczy, kt�rych nie powinna odkrywa� sama. To by�oby dla niej jeszcze ci�sze.
- Masz racj� - westchn�� Beltrami. - Powiem jej wszystko: to prawda Fioro, pan de Selongey u�y� tego w�a�nie sposobu. Pragn�� ciebie za wszelk� cen�. Powiedzia� mi, �e got�w pos�u�y� si� wszelkimi sposobami, nawet pod�ymi, by ci� zdoby�. Rodzinne podobie�stwo zwr�ci�o jego uwag�, ale co najwa�niejsze jest krewnym pa�stwa de Brevailles. Zdo�a� si� dowiedzie�, nie wiem jak, co zasz�o tamtego nieszcz�snego dnia. Wiedzia�, �e c�rka Marii �yje we Florencji u jakiego� bogatego kupca, kt�ry uzna� j� za w�asn�. Kiedy ci� ujrza�, od razu domy�li� si�, kim jeste�. O m�odym koniuszym powiedzia� ci tylko po to, aby si� zorientowa�, czy ty wiesz...
Fiora zapami�ta�a z rozmowy jedno: Filip m�g�by dla niej posun�� si� a� do zbrodni! Nieopisane szcz�cie rozja�ni�o jej twarz.
- Kocha mnie wi�c a� do tego stopnia! Filipie! Inna mo�e wyrzuca�aby ci u�ycie takiego sposobu, jak ci dzi�kuj�. To mi pozwoli�o nale�e� do ciebie, by� twoj� �on�, p�ki �mier� nas nie roz��czy.
Beltrami nie m�g� znie�� pe�nego ekstazy spojrzenia i nami�tno�ci d�wi�cz�cej w g�osie c�rki. Zazdro�� ponios�a go mo�e dalej, ni� pragn��.
�- Nigdy go ju� nie zobaczysz, Fioro! Nigdy nie przyjedzie, chocia� si� tego spodziewasz, �eby ci� zabra� do swego zamku i na dw�r swego w�adcy. Chcia� ci� tylko mie� na jedn� noc, jedn� jedyn�, by zaspokoi� ��dze, kt�re w nim budzi�a�. Ale ty masz sp�dzi� reszt� �ycia tutaj, u mego boku!
Twarz Fiory straci�a ca�y blask jak s�o�ce gasn�ce za chmur�. Zachwia�a si� pod wp�ywem tego ciosu. S�dz�c, �e upadnie, Leonarda chcia�a j� wzi�� w ramiona, ale Fiora �agodnie j� odepchn�a.
- Nie wiem jeszcze wszystkiego, nieprawda�? Notariusz, b�ogos�awie�stwo w klasztorze, wszystko to by�o komedi�, mistyfikacj�.
- Nie. Jeste� naprawd� hrabin� de Selongey. Nic nie mo�e zmieni� tego stanu rzeczy... poza �mierci�! Tw�j m�� nie powr�ci, bo szuka jej, s�u��c w wojsku ksi�cia Burgundii.
- Chce umrze�? Ale dlaczego?
Tym razem Beltrami zawaha� si�. To, co mia� jeszcze do powiedzenia, by�o zbyt okropne... ale Fiora przeszywa�a go surowym spojrzeniem. Powt�rzy�a, krzycz�c niemal:
- Chc� wiedzie�, dlaczego!
Nie mog�c d�u�ej znie�� tego straszliwego wzroku, Beltrami odwr�ci� g�ow� w stron� portretu, jakby go prosi� o pomoc.
Jak we �nie dobieg� go czysty g�os Leonardy:
- Musisz jej powiedzie� wszystko, panie Francesco! Trzeba przeci�� wrz�d. Rana zagoi si� szybciej.
Nie patrz�c na Fior� Beltrami wyzna� prawd�:
- Chce wymierzy� sobie kar� za to, �e zbruka� swoje nazwisko po�lubiaj�c c�rk� Marii i Jana de Brevailles...
- Dlaczego wi�c to zrobi�? Zakocha�am si� w nim do szale�stwa. S�dz�, niech mi pan B�g wybaczy, �e m�g�by mnie mie� bez tej komedii!
�- Ale bez posagu! A potrzebowa� go, aby sfinansowa� wojn� swemu w�adcy, kt�remu Lorenzo odm�wi� po�yczki... Oczywi�cie odzyskam te pieni�dze, kiedy b�dziesz wdow�. Wtedy uzyskasz prawo do noszenia jego nazwiska... ale nie b�dzie ci wolno pojecha� do jego zamku.
- A gdybym mia�a dziecko?
- Mieli�my je wychowa�, a� do wieku, w kt�rym mog�oby wst�pi� na s�u�b�. Wtedy mieli�my je wys�a� do Burgundii, aby otrzyma�o spadek i nauczy�o si� rycerskiego rzemios�a...
- Pod warunkiem, �e by�by to ch�opiec! Gdybym urodzi�a dziewczynk�, co mieli�my z ni� zrobi�? Pewnie wrzuci� do rzeki?
I Fiora, odwr�ciwszy si� na pi�cie, wybieg�a ze studiola, aby schroni� si� w swojej sypialni. Us�yszeli jak trzasn�y za ni� drzwi.
- Zostawmy j� - westchn�a Leonarda. - Na pewno b�dzie p�aka� a� do wyczerpania. W takim wypadku czu�o�� Khatoun b�dzie lepszym balsamem ni� wszystkie nasze t�umaczenia. Musimy jednak wr�ci� do donny Hieronimy. C� zamierzasz uczyni�, panie Francesco?
�- Masz racj�. Trzeba zapomnie� o przesz�o�ci i my�le� o przysz�o�ci. Obawiam si�, �e niewiele b�dziesz spa�a tej nocy, pani Leonardo. Przygotujesz baga�e Fiory i twoje. Musz� by� gotowe do zabrania w ka�dej chwili. Nie przerywaj mi, pani! Wyjedziesz z Fior� i Khatoun pod opiek� dw�ch s�u��cych: Jacopa, syna starego Rinalda, i jego kuzyna Tommasa, zapowiadaj�c, �e wyje�d�acie, aby pomodli� si� w pustelni w Vallombrosa. Kiedy wyjedziecie za bram�, zboczycie z drogi, aby dotrze� do Livorno, gdzie dostaniecie si� na pok�ad �Santa Maria del Fiore". Dam wam list do kapitana. Tam b�dziecie czeka� na wiadomo�ci ode mnie. We�cie ma�o rzeczy, tyle ile potrzeba damom wyje�d�aj�cym na jeden dzie�. Prze�l� wam reszt�...
- Jedziemy z samego rana?
- Nie. Poczekacie na m�j powr�t a� do po�udnia. Jutro rano udam si� do pa�acu na via Larga, spotkam si� z Lorenzem Medyceuszem i powiem mu o wszystkim, poza ma��e�stwem Fiory. Jest w�adc�, i w ko�cu ka�dy tutaj jest mu pos�uszny. Poza tym lubi opowiadania o mi�o�ci. Mo�e go wzrusz�...
- W takim razie, po co wysy�asz nas do Livorno?
- Poniewa� nie jestem pewien jego pomocy. To cz�owiek nieodgadniony. Raz jest chodz�c� dobroci�, to zn�w wcieleniem najzimniejszego okrucie�stwa. Jest wielkim politykiem, wi�c wybiega my�l� daleko w przysz�o��, i nigdy nie wiadomo, jak przyjmie czyj�� pro�b�... lub spowied�. To cz�sto zale�y od miejsca, jakie ta sprawa mo�e zaj�� w uk�adanej przeze� mozaice politycznej. By� mo�e ucieczka nie b�dzie konieczna, a mo�e b�dziecie musia�y opu�ci� miasto jak najszybciej. Prosz� tylko, �eby�cie by�y gotowe.
- B�dziemy, nie obawiaj si�.
- To dobrze! Przyjd� do mnie po kolacji. Om�wimy pewne le��ce mi na sercu sprawy. Musz� wzi�� pod uwag� to... �e ju� nie zobacz� Fiory. Jest w takiej sytuacji, �e �atwo mo�e �ci�gn�� na siebie kl�tw� Ko�cio�a.
- S�dzi�am, �e Ko�ci� ma�o znaczy dla pana Lorenza -powiedzia�a Leonarda z sarkazmem. - Dla niego tylko filozofowie, poeci i bogowie greccy zas�uguj� na otaczanie czci�...
�- ... ale zdarza mu si� szuka� schronienia w jednej z cel San Marco, cho� podejrzewa�em, �e przebywa tam tylko po to, aby swobodnie podziwia� boskie malowid�a Angelica, bo za ka�dym razem prosi o inn� cel�. Pozostaje jednak faktem, �e si� tam udaje, okazuje wiele pokornego szacunku przeorowi i utrzymuje jak najlepsze stosunki z biskupem. Musimy by� przezorni...
Po kolacji zjedzonej tylko w towarzystwie Leonardy, Francesco Beltrami zamkn�� si� z ni� w studiolu, gdzie �wieca pali�a si� przez wi�ksz� cz�� nocy. Przed trudn� do rozegrania parti� najbogatszy po Medyceuszach cz�owiek we Florencji porz�dkowa� swe sprawy w towarzystwie spotkanej niegdy� przypadkiem starej panny, b�d�cej teraz by� mo�e jedyn� osob� na �wiecie (nie licz�c c�rki), do kt�rej mia� ca�kowite zaufanie.
�Tymczasem Fiora, nie uroniwszy ani jednej �zy, le�a�a na ��ku z szeroko otwartymi oczami i my�la�a. Opowie�� ojca sprawi�a, �e nagle leg�o w gruzach ca�e jej dzieci�stwo, przekonania, marzenia i nadzieje. S�dzi�a, �e jest c�rk� jednego z najbogatszych ludzi w Europie, a by�a jedynie owocem wykl�tej mi�o�ci, wierzy�a w mi�o�� m�czyzny, a m�czyzna ten chcia� tylko jej cia�a i posagu. B�d�c zam�n�, nie mia�a prawa nosi� nazwiska m�a, bo ni� gardzi� tak, �e wola� �mier� od �ycia u jej boku. Uwa�a� si� za nieustraszonego rycerza bez skazy, nosi� na szyi Order Z�otego Runa - przedmiot westchnie� wielu ksi���t - a tymczasem bezlito�nie wykorzysta� jej mi�o��, niewinno�� i zaufanie. Wyjecha�, nawet nie poca�owawszy jej na po�egnanie, wiedz�c, �e nie wr�ci, i �e ta �ona na jedn� noc b�dzie go oczekiwa� bez ko�ca, a� wyp�acze oczy i posiwieje. Obudzi� w niej nami�tno��, upodobanie do mi�o�ci, ale zgodzi� si� da� jej tylko jedn� noc w zamian za ogromny stos z�ota, kt�re pospieszy� zawie�� swemu ukochanemu w�adcy. I to w�adcy, kt�ry ongi� nie mia� lito�ci dla swego " m�odocianego giermka, pozwoli� mu umrze� wraz z ukochan� na pokrytych czerni� deskach szafotu!
W miar� jak p�yn�y godziny pe�nej rozpaczy nocy, Fiora przechodzi�a powoln� i gorzk� nauk� nienawi�ci. Khatoun, zm�czona bezowocnymi pr�bami wydobycia z niej cho� s�owa, usn�a zwin�wszy si� w k��bek w nogach wielkiego �o�a, z bezu�yteczn� lutni� w ramionach. Wydawa�a si� tak ma�a, krucha i zagubiona, �e Fiora wzruszona wsta�a, aby przykry� j� ciep�ym szalem. Postanowi�a sw� czu�o�� zachowa� dla s�abych i potrzebuj�cych pomocy.
Oko�o pierwszej w nocy Leonarda wesz�a do sypialni na palcach my�l�c, �e zastanie dziewczyn� �pi�c�, wyczerpan� p�aczem. Podskoczy�a, zobaczywszy Fior� w ��tym �wietle �wiecy, stoj�c� obok �o�a niczym bia�a zjawa...
- Nie �pisz, pani? - spyta�a troch� nieprzytomnie.
- Zdaje mi si�, �e to oczywiste...
- Chod� wi�c mi pom�c, Khatoun te�...
- Pozw�l jej spa�! Du�o p�aka�a tego wieczora...
- Mo�na by powiedzie�, �e wi�cej ni� ty, Fioro? A jednak...
�- Nie mog� p�aka�. Nawet chcia�abym, my�l�, �e dobrze by mi to zrobi�o, ale to niemo�liwe. Mam wra�enie, �e moje serce nagle wysch�o - powiedzia�a �a�osnym g�osem. -Mo�e to dlatego, �e ju� nie wiem, kogo czy co mam op�akiwa�: podle zg�adzonych rodzic�w, ojca w niebezpiecze�stwie, siebie sam�, bo...
- ... bo jeste� w niebezpiecze�stwie tak jak on! Pofilozofujemy nad zaletami p�aczu i korzy�ciami z niego wynikaj�cymi innym razem. Tej nocy mamy lepsze zaj�cie...
Wysz�a za drzwi i wr�ci�a, ci�gn�c za sob� podr�ny kufer ze sk�ry nabijanej gwo�dziami, kt�ry ustawi�a po�rodku sypialni; wr�ci�a po nast�pny, p�niej po trzeci i w reszcie po czwarty, du�o mniejszy, kt�ry mo�na by�o �atwo przytroczy� do siod�a...
- Co zamierzasz zrobi�? - spyta�a Fiora.
- Zapakowa� twoje rzeczy, pani. Jutro w po�udnie wyje�d�amy do Livorno, gdzie b�dziemy oczekiwa� wie�ci od twego ojca...
Wk�adaj�c do kufr�w suknie, p�aszcze, bielizn� i buty Fiory, Leonarda powiadomi�a j� o decyzjach Beltramiego: powinna znajdowa� si� z dala od Florencji w chwili, gdy Hieronima z�o�y na ni� doniesienie.
Fiora stara�a si� pomaga�, ale my�lami najwyra�niej by�a gdzie indziej.
Leonarda wyrwa�a jej z r�k sukni� i sama j� zapakowa�a.
- Zrobi� to sama! Tak b�dzie szybciej!
- Ale je�li ojciec nie przyjedzie do Livorno, to co zrobimy?
�- Kapitan �Santa Maria del Fiore" otrzyma rozkazy. Je�li w ci�gu czterdziestu o�miu godzin pan Beltrami nie do��czy do nas, b�dzie musia� postawi� �agle i zawie�� nas do Francji. To b�dzie d�uga podr�, poniewa� pop�yniemy przez morze i rzek� a� do Pary�a. Zamieszkamy u mlecznego brata twego ojca Agnola Nardiego, kt�ry prowadzi przedstawicielstwo firmy. A p�niej zobaczymy... Teraz spieszmy si�...
- To niepotrzebne. Nie chc� opuszcza� ojca. Wyjedziemy z nim albo wcale.
Zapiawszy rzemienie jednego z kufr�w, Leonarda wyprostowa�a si� i z d�o�mi na obola�ym krzy�u zapyta�a:
- Kochasz ojca, pani?
- Co za pytanie! Oczywi�cie, �e kocham!
- Wi�c b�d� mu pos�uszna, nie staraj�c si� demonstrowa�, jaka z ciebie bohaterka! My�li, �e to, co postanowi�, b�dzie najlepsze. Nie s�dzisz, �e jest wystarczaj�co nieszcz�liwy z powodu tego demona w sp�dnicy, zamierzaj�cego uk�si� go w samo serce? Nie s�dzisz, �e dosy� si� niepokoi?
- Nie chc� pog��bia� jego trosk, ale czy nie by�oby lepiej uciec razem?
Mogli�my wyjecha� wczoraj wieczorem...
- Ucieczka oznacza�aby przyznanie si� do winy, a w ka�dym razie potwierdzenie, �e si� czego� boimy. Mo�e wcale nie wyjedziemy do Francji? To zale�y od Medyceusza! Wyobra� sobie, �e aby unikn�� skandalu, postanowi wyda� ci� za Pietra? Ojciec b�dzie m�g� przynajmniej powiedzie�, �e uciek�a� i nie wie, gdzie jeste�. Ale je�li kuzyn Pietro wydaje ci si� powabny...
- Jak mo�esz m�wi� w ten spos�b? Jestem zam�na i dobrze o tym wiesz.
�- Wiem przede wszystkim, �e ma��e�stwo, szczeg�lnie potajemne, mo�na anulowa�. To cz�sto tylko kwestia pieni�dzy. A m�wi�, �e papie� Sykstus IV lubi pieni�dze bardziej, ani�eli to przystoi biskupowi rzymskiemu. Zrozumia�a�?
- Tak. Sko�czmy z tym i spr�bujemy cho� troch� odpocz��. Jeste� bardzo blada, Leonardo!
- Je�li chcesz wiedzie�, padam ze zm�czenia. Rzeczywi�cie, ch�tnie przespa�abym si� godzin� lub dwie. Szczeg�lnie je�li jutro trzeba b�dzie sp�dzi� p� dnia na koniu.
Pakowanie by�o sko�czone. Zostawi�y tylko ubrania na nast�pny dzie�. Rzeczy potrzebne w podr�y w�o�y�y do ma�ego kuferka. Pozosta�e wepchn�y do sk�adziku obok sypialni Fiory. Przed wyj�ciem Leonarda wzi�a m�od� kobiet� w ramiona, aby j� uca�owa�, ale nie od razu j� pu�ci�a:
- Co sprawia ci wi�kszy b�l, Fioro? - zapyta�a powa�nie. - Odkrycie twego pochodzenia... czy post�powanie m�a?
- Trudno to por�wnywa�. Kocha�am moj� matk� nie znaj�c jej, i s�dz�, �e kocham j� jeszcze bardziej za wszystko, co wycierpia�a. Co do Filipa de Selongeya... och! Chcia�abym go ujrze� martwego!
- A jednak b�dziesz p�aka�a w dniu, kiedy dowiesz si�, �e zosta� zabity. Uwierzysz mi, je�li ci powiem, �e on kocha ci� bardziej, ni� s�dzi�, i �e z�apa� si� we w�asne sid�a?
- Zawsze ci wierzy�am... ale tym razem musia�abym mie� oczywisty dow�d! Nie jestem pewna, czy wybaczy�abym mu... Id� spa�.
Leonarda zamierza�a ju� wyj��, ale Fiora j� powstrzyma�a.
- Poczekaj chwil�, prosz�!
�Palcami, kt�re nawet nie zadr�a�y, wyci�gn�a �a�cuszek zawieszony pod koszul�, odpi�a go, zdj�a z�ot� obr�czk� otrzyman� od Filipa i poda�a starej pannie:
- Zr�b z ni�, co zechcesz! Nie mam ju� ochoty jej nosi�...
Leonarda spojrza�a jej g��boko w oczy i zapewne wyczyta�a z nich ca�kowite zdecydowanie, gdy� wzi�a obr�czk� bez s�owa i wysz�a.
Pozostawszy sama, Fiora po�o�y�a si�, lecz mimo zm�czenia nie mog�a zasn��. Po wyj�ciu Leonardy l�k, kt�ry opanowa� j� w San Miniato, wr�ci� z tak� si��, �e Fiora musia�a walczy� ze sob�, aby nie pobiec za guwernantk� i nie poprosi�, by pozwoli�a jej spa� przy sobie, jak to cz�sto robi�a, gdy podopieczna by�a dzieckiem. Ku jej w�asnemu zaskoczeniu powstrzyma�a j� duma. Czy po tym, co us�ysza�a wieczorem, mog�a jej pozosta� cho� odrobina mi�o�ci w�asnej?
Wsta�a, wypi�a odrobin� wody z miodem, podesz�a do okna, by popatrze� na rozci�gaj�c� si� nad miastem noc, rozgwie�d�on� jak kr�lewski p�aszcz. Pos�ucha�a przez chwil� znajomych odg�os�w, krok�w milicji na bruku, skrzypienia wiose� na rzece, krzyku morskiego ptaka, klasztornego dzwonu zapowiadaj�cego jutrzni�. My�l, �e jutro na pewno ju� ich nie us�yszy, by�a nie do zniesienia; Fiora odkry�a, �e przywi�za�a si� do tych drobiazg�w. Je�li Lo-renzo nie oka�e si� wspania�omy�lny i nie post�pi jak prawdziwy przyjaciel (czego si� obawia�a), jutro b�dzie spa�a w jakiej� przydro�nej ober�y, a nast�pnej nocy na pok�adzie statku. Tego samego �Santa Maria del Fiore", kt�ry niegdy� przywi�z� j� wraz z mamk� i Leonard� z Francji. Mo�e wkr�tce znowu uniesie j� w nieznane, co Fior� troch� przera�a�o, ale tylko dlatego, �e ba�a si� stawi� temu czo�o bez pomocnej d�oni ojca. Gdyby Francesco by� przy niej, wszystko sta�oby si� od razu �atwiejsze...
�Nagle przypomnia�a sobie przepowiedni� Demetriosa. Lekarz powiedzia�, �e kiedy �mier� zabierze Simonett�, Fiora b�dzie daleko i nie b�dzie szcz�liwa. Naraz sta�o si� to dla niej o�lepiaj�co oczywiste. Wyjedzie, mo�e na zawsze, a skoro mia�aby nie by� szcz�liwa, to znaczy, �e nie b�dzie przy niej ojca...
- Nigdzie nie pojad�! - postanowi�a g�o�no. - Leonarda mo�e m�wi�, co chce; zostan� z ojcem. Co b�dzie, to b�dzie! Ju� nic gorszego sta� si� nie mo�e...
Pokrzepiona podj�t� decyzj� wr�ci�a do ��ka, w kt�rym wci�� spa�a niczego nie�wiadoma Khatoun. Zamkn�a oczy... i natychmiast zapad�a w sen.
Kiedy si� obudzi�a, by�o ju� bardzo p�no. Zbeszta�a Khatoun za to, �e pozwoli�a jej tak d�ugo spa�.
- Tak rozkaza�a pani Leonarda! - broni�a si� ma�a. Fiora nie s�ucha�a. W nocy obieca�a sobie porozmawia� z ojcem, zanim p�jdzie on do pa�acu Medyceuszy. Maj�c nadziej�, �e nie jest jeszcze za p�no, wybieg�a z pokoju. Spotkany w galerii Rinaldo, nios�cy stos ubra� do oczyszczenia, poinformowa� j�, �e Francesco wyszed� przed godzin�... Zacz�a wi�c szuka� Leonardy, ale ta by�a w kuchni, a Fior� obowi�zyw� zakaz schodzenia tam samej -mog�a to czyni� tylko wtedy, gdy pobiera�a u guwernantki lekcje obowi�zk�w dobrej gospodyni i odkrywa�a tajemnice prowadzenia du�ego domu. Poza tym zd��y�a za�o�y� na koszul� tylko lekki szlafroczek i by�a boso.
�Pomy�lawszy, �e nie pozostaje jej nic innego, tylko wykona� porann� toalet�, wr�ci�a do sypialni. Ubrana b�dzie mog�a z wi�ksz� godno�ci� obwie�ci� swoj� decyzj�, �e poczeka, niezale�nie od wszystkiego, na powr�t ojca. �a�uj�c, i� nie zd��y�a z nim porozmawia� przed jego wyj�ciem, Fiora umocni�a si� w postanowieniu, �e nie wyjedzie. My�la�a, i� nie jest jeszcze za p�no...
Zrozumia�a, �e si� myli�a i �e by�o ju� o wiele za p�no, gdy kilka minut potem grupa wyj�cych i gestykuluj�cych ludzi przynios�a do pa�acu cia�o Francesca Beltramiego. Jaka� nieznana r�ka wbi�a mu sztylet w plecy, kiedy rozmawia� z klientem w ulicznym zam�cie Mercato Nuovo.
M�czy�ni nios�cy cia�o Francesca umie�cili je na �o�u, gdy tymczasem s�u�ba z wielkim trudem usi�owa�a usun�� rozgadany i podniecony t�um. Pa�ac rozbrzmiewa� g�o�nymi lamentami i pogr�kami, zupe�nie szczerymi, bo ten zamo�ny kupiec by� szanowany za bogactwo, kochany za mi�osierdzie.
�Nigdy nie trac�ca zimnej krwi Leonarda podzi�kowa�a ze szczytu schod�w zebranym, wezwa�a wszystkich tych dobrych ludzi do modlitwy i w ko�cu rozkaza�a, by podano im przedniego wina dla pokrzepienia w g��bokim b�lu, kt�remu dawali wyraz. Kaza�a r�wnie� rozda� troch� pieni�dzy �ebrakom. Przybyli opu�cili domostwo, s�awi�c szczodro�� pa� z domu Beltramiego i op�akuj�c okrutn� strat�, jakiej dozna�a.
Guwernantka szybko wr�ci�a do Fiory. Dziewczyna, kl�cz�c przy �o�u, szlocha�a rozpaczliwie, z twarz� wci�ni�t� w aksamitn� narzut�, na kt�rej spoczywa� ojciec. M�oda kobieta nie by�a jednak sama w pokoju. Leonarda zobaczy�a wysokiego, chudego m�czyzn� w d�ugiej szacie z czarnego aksamitu: o lu�nych r�kawach i wysokim, prostym ko�nierzu, zapi�tym cenn� z�ot� agraf�. Jarmu�ka z tego samego materia�u przykrywa�a jego siwe w�osy ��cz�ce si� z kr�tk� brod�. Ze skrzy�owanymi ramionami na piersi patrzy� bez s�owa na Fior�, szanuj�c jej b�l. S�ysz�c wchodz�c� Leonard�, zwr�ci� si� w jej stron�.
- Zosta�em, bo mam co� do powiedzenia - rzek� w odpowiedzi na nieme pytanie starej panny, ku jej zaskoczeniu po francusku. - By�em �wiadkiem zbrodni...
- I nie zatrzyma�e� mordercy, panie? Czy nie to przede wszystkim nale�a�o uczyni�?
�- Nie. Przede wszystkim nale�a�o si� upewni�, czy messer Beltrami istotnie znajdowa� si� poza zasi�giem ludzkiej pomocy. Jestem lekarzem, ta m�oda dama mnie zna - doda� Demetrios, wskazuj�c ruchem brody Fior�. - Zbrodniarz musia� �ledzi� sw� ofiar�. Wykorzysta� gwa�town� k��tni� mi�dzy kilkoma sprzedawczyniami drobiu i ryb, kt�ra przekszta�ci�a si� w bijatyk� i wywo�a�a zbiegowisko. Nie widzia�em, jak uderzy�, ale nagle zobaczy�em n� wbity w plecy twego pana. Zaatakowany nawet nie krzykn��. Morderca za� znikn�� w t�umie, zapewne przeciskaj�c si� mi�dzy lud�mi i straganami, bo niekt�re z nich by�y poprzewracane. Ale odnajd� go... dzi�ki temu!
Grek wyci�gn�� z r�kawa n� o szerokim, spiczastym ostrzu i r�koje�ci z wypolerowanego rogu, bez �adnych cech charakterystycznych, na kt�ry Leonarda spojrza�a z odraz�.
- Wyci�gn��em ten n� z rany; pozw�l, bym go zatrzyma�, pani. Nie s�dz�, aby ogl�danie go by�o przyjemne dla donny Fiory...
- Ja r�wnie� tak my�l�. Ale dlaczego chcesz go zatrzyma�, panie? Wkr�tce na pewno przyjdzie burmistrz. Czy to nie jemu nale�a�oby go odda�?
- Nie wiedzia�by, co z nim zrobi�, gdy tymczasem ja sprawi�, �e przem�wi. Narz�dzie zbrodni mo�e powiedzie� wi�cej, ni� przypuszczasz, pani.
- W takim razie we� go! Je�li ci si� uda zatrzyma� tego n�dznika, wszyscy b�d� ci� b�ogos�awi�...
Nie odpowiadaj�c, zawin�� ponownie n� w chusteczk� i ukry� w r�kawie. Potem podszed� do Fiory, zbyt pogr��onej w b�lu, by zauwa�y�a jego obecno��. Pochyli� si� i po�o�y� na jej ramieniu d�o�, pod kt�rej mocnym u�ciskiem m�oda kobieta wyprostowa�a si�. Zwr�ci�a w jego stron� zmienion� od p�aczu twarz i niewidz�ce spojrzenie.
- Czego chcesz ode mnie?... Czy nie mog� p�aka� w spokoju?
�- Musz� z tob� porozmawia� - powiedzia� Demetrios w dialekcie toska�skim, gdy� i ona pos�u�y�a si� tym j�zykiem. - Przypomnij sobie! Powiedzia�em ci, �e je�li b�dziesz potrzebowa�a pomocy, mo�esz mnie wezwa�...
- Przypominam sobie. Grecki lekarz? M�wi�, �e jeste� uczonym, ale nie mo�esz wskrzesi� mojego ojca, a nic poza tym mnie nie obchodzi.
- Istotnie, nie jestem Bogiem, ale moja moc jest wi�ksza ni� s�dzisz. Jak powiedzia�em, nie masz czasu na p�acz. Musisz pr�dko ucieka�, gdy� grozi ci niebezpiecze�stwo ze strony pewnej kobiety...
Fiora podnios�a si� i stan�a naprzeciw niego.
- Skoro wiesz wszystko, to pewnie mo�esz sprawi�, aby ta kobieta mi nie szkodzi�a? Czy� nie dopi�a swego? Jestem pewna, �e to ona nas�a�a morderc�...
- Nie mog� zatrzyma� wydarze�, kt�re ju� zacz�y si� toczy�. Zreszt�, jestem w tym mie�cie obcy. Znam jednak jego niesta�o��. Jutro mo�esz mie� tylu wrog�w, ilu dzi� masz przyjaci�. Wyjed� wi�c! Cho�by po to. by mie� czas do namys�u.
- Mia�y�my wyjecha� w po�udnie - powiedzia�a Leonarda.
�- Ja postanowi�am nie wyje�d�a� bez ojca - rzek�a Fiora, ocieraj�c machinalnie oczy i twarz. - Wybacz, �e zmieni�am zdanie, droga Leonardo, ale w�a�nie ci� szuka�am, aby ci o tym powiedzie�, kiedy... to si� sta�o. Teraz mo�e ju� nie b�d� mog�a wyjecha�. M�wisz, �e miasto mo�e obr�ci� si� przeciwko mnie? By� mo�e, ale zrobi�oby to na pewno, gdybym wyjecha�a, pozostawiaj�c obcym cia�o ojca. Jako kochaj�ca c�rka chc� odda� mu ostatni� pos�ug�... i pom�ci� go!
- Je�li przytrafi ci si� nieszcz�cie, jak zdo�asz doprowadzi� zemst� do ko�ca? Uciekaj!
- Nie. Zostan�. P�niej, kiedy m�j ojciec b�dzie m�g� spocz�� w pokoju, na pewno wyjad�, gdy� nie tylko tutaj mam rachunki do wyr�wnania.
Przerwa�o jej wej�cie starego Rinalda. Zapowiedzia� on przybycie gonfaloniera sprawiedliwo�ci, kt�ry w chwil� p�niej wkroczy� do pokoju. Cesare Petrucchi by� niskim i kr�pym m�czyzn� oko�o sze��dziesi�tki, nosz�cym z rozmy�lonym majestatem szkar�atn� szat� przynale�n� jego stanowisku. Urodzony w bardzo starej rodzinie, pochodz�cej z Sieny, zdo�a� dzi�ki uporowi i ca�kowitemu brakowi skrupu��w wspi�� si� a� do Signorii, gdzie, jak wiadomo, utrzymywa� si� zastraszaj�c innych. Trzyma� signor�w w gar�ci od czasu pewnej rady, kiedy to nie mog�c uzyska� rozstrzygni�cia zawi�ej sprawy, kaza� sobie przynie�� klucze od sali i usiad� na nich zapowiadaj�c, �e nikt nie wyjdzie, dop�ki wynik glosowania nie b�dzie w�a�ciwy.
Zgodzi� si� jedynie karmi� koleg�w a� do chwili, gdy po�o�� kres swym w�tpliwo�ciom...
Fiora wiedzia�a, �e nie lubi� jej ojca, kt�remu zazdro�ci� maj�tku. Cho� nie o�miela� si� formu�owa� konkretnych oskar�e�, by�by szcz�liwy, mog�c mu cokolwiek zarzuci�. Wiedzia�a r�wnie�, �e nie doczeka si� u niego wsp�czucia czy jakiejkolwiek pomocy, i �e Francesco Beltrami gardzi� nieco gonfalonierem sprawiedliwo�ci, a w ka�dym razie nie ufa� mu.
�Petrucchi wszed�, poprzedzony przez stra� ubran� w zielone opo�cze w kolorze Signorii. Fiora uk�oni�a si�, jak przysta�o, i czeka�a, a� przem�wi. Dostojnik najpierw odda� pok�on zmar�emu, a potem podszed� bli�ej, aby mu si� przyjrze�.
- Czy schwytano morderc�? - spyta� z powag�.
- Nie, dostojny panie - odpowiedzia�a Fiora. - Wszyscy w tym domu pok�adaj� teraz ca�� nadziej� we florenckiej sprawiedliwo�ci, kt�rej jeste� uosobieniem!
- Mo�esz by� pewna, �e stanie si� zado�� sprawiedliwo�ci, kt�rej si� domagasz. Czy tw�j szanowny ojciec, niech go B�g ma w swojej opiece, mia� jakich� wrog�w?
- Czy nie ma ich ka�dy bogaty cz�owiek? Nie przypuszczali�my jednak, by m�g� si� znale�� kto� tak nikczemny, aby �miertelnie ugodzi� cz�owieka, kt�ry przez ca�e �ycie stara� si� czyni� dobro. Cz�owieka...
G�os jej za�ama� si�. Ta przymusowa protokolarna komedia by�a dla niej nie do zniesienia. Nie mo�na by�o tego unikn��, gdy� �dostojny pan" nale�a� do ludzi, kt�rzy przywi�zywali wielk� wag� do zewn�trznych przejaw�w swego stanowiska. Petrucchi, nie przejmuj�c si� b�lem Fiory, zwr�ci� si� do Demetriosa Lascarisa, kt�ry niewzruszenie, z d�o�mi w r�kawach, mierzy� go wzrokiem:
- Co ty tu robisz? - spyta� cierpko urz�dnik. - Czy nale�ysz do rodziny?
Czy jeste� bliskim przyjacielem?
�- Ani jednym, ani drugim, dobrze o tym wiesz, dostojny panie - odpowiedzia� lekarz z nut� sarkazmu w g�osie. -Przyby�em tutaj, porwany przez t�um, kt�rego okrzyki zreszt� jeszcze mo�esz us�ysze�. - Istotnie, z zewn�trz dobiega� zgie�k �wiadcz�cy o tym, �e przed pa�acem Beltra-miego wci�� gromadzili si� ludzie. - Tak si� sk�ada, �e by�em na Mercato Nuovo, kiedy messer Beltrami zosta� ugodzony no�em, i chcia�em udzieli� mu pomocy. Niestety, okaza�o si� to zb�dne, gdy� zgin�� na miejscu. Poza tym...
- Mo�e powinni�my ci� przes�ucha�? - przerwa� Petruc-chi. - Jeste� cennym �wiadkiem...
- Ale nie b�d� m�g� powiedzie� nic wi�cej ni� wszyscy inni tam obecni. Pomy�la�em, �e dostojny pan Lorenzo by�by szcz�liwy wiedz�c, �e znalaz� si� jeden z jego przyjaci�, aby natychmiast pocieszy� sierot�, kt�rej b�l budzi szacunek. W tej chwili donna Fiora bardziej potrzebuje przyjaci� ni� urz�dnik�w.
S�ysz�c to podw�jne odwo�anie si� do konwenans�w i do pot�gi Medyceusza, Petrucchi zrobi� si� tak czerwony jak jego szata. Wymamrota� kilka niewyra�nych s��w wsp�czucia i oddali� si� z godno�ci�. Jego stateczne kroki, maj�ce wyra�a� powag� prawa, odezwa�y si� echem w galerii i ucich�y. Fiora chcia�a pozosta� sama; zwr�ci�a si� do Lascarisa:
- Dzi�kuj�! - powiedzia�a szczerze. - Nie wiem, dlaczego tak si� mn� interesujesz, ale jestem ci wdzi�czna... podobnie jak za to, co powiedzia�e� temu zarozumia�emu osobnikowi.
- Nadal nie chcesz pos�ucha� mojej rady?
- Nie chc� ani nie mog�. Moja przysz�o�� jest w r�kach Boga...
�- Od dawna wiem, �e nikt nie mo�e zmieni� swego przeznaczenia, a jeszcze trudniej jest zawr�ci� cz�owieka z obranej drogi. A co dopiero kobiet�... Pami�taj jednak o tym, co powiedzia�em: wezwij mnie w sytuacji ostatecznej...
Uk�oni� si� i znikn�� jak cie�, pozostawiaj�c Fior� w rozterce. Naprawd� nie wiedzia�a, co o nim my�le�. Ten cz�owiek posiada� dar odgadywania przysz�o�ci, ale nie umia� przewidzie� jej szczeg��w. Nie rozumia�a, w jakim celu tak si� interesowa� w�a�nie ni�, jedn� z wielu m�odych florentynek. Nie umia�a zaufa� temu dziwnemu osobnikowi ani obdarzy� go szczer� sympati�. By�o w Demetriosie co�, co j� jednocze�nie poci�ga�o i odpycha�o. Ale co?
Leonarda wysz�a, aby wyda� kilka polece�. Gdy wr�ci�a, zasta�a Fior� patrz�c� z b�lem na pod�u�ny, nieruchomy kszta�t, tak bia�y na purpurze �o�a; widmo, dwie godziny wcze�niej b�d�ce inteligentnym, pe�nym �ycia m�czyzn�, cz�owiekiem pragn�cym walczy� o szcz�cie tej, kt�r� uczyni� sw� c�rk�...
Leonarda �agodnie wzi�a j� za r�k�.
- Chod�, moje dziecko. Zajm� si� wraz ze s�u�b� toalet� twojego ojca. Ty te� musisz si� przygotowa�, bo czeka ci� d�ugi i ci�ki dzie�, podobnie zreszt� jak jutro i pojutrze. W twojej sypialni, gdzie jest Khatoun, u�o�y�am wszystkie potrzebne rzeczy... Odpocznij troch�! To ci si� przyda.
W godzin� p�niej Fiora, spowita od st�p do g��w w matow� czer�, w welonie na zaplecionych w�osach, oczekiwa�a przy zw�okach ojca w pokoju obitym czarn� materi� na zapowiedzian� wizyt� w�adcy Florencji.
�Zgodnie z panuj�cym w Republice zwyczajem, kt�ry stanowi�, �e wszyscy obywatele s� r�wni wobec �mierci, Francesca Beltramiego ubrano w skromny str�j ze zwyk�ej bia�ej etaminy podbitej taft� i czapk� bez �adnych ozd�b. �adnych klejnot�w, najmniejszych oznak bogactwa. Pod cia�o wsuni�to obowi�zkowy siennik, u�o�ony na wielkim purpurowym �o�u, wygl�daj�cym w �a�obnym wn�trzu jak ogromna plama krwi, od kt�rej odbija�a blado�� twarzy zmar�ego. Tylko dwie bardzo grube �wiece p�on�y po obu stronach �o�a, b�d�cego teraz katafalkiem. Mia�y nie gasn�� a� do chwili pogrzebu, kiedy to cia�o, przykryte jedynie bia�ym p��tnem, zostanie odprowadzone do grobu. Jedynym odst�pstwem od prawa, stanowi�cego �e miejscem ostatniego spoczynku powinno by� cmentarzysko komunalne, by� fakt, �e trumna Beltramiego, najpot�niejszego w�r�d uprawiaj�cych sztuk� calimala, mia�a zosta� z�o�ona w nale��cym do cechu ko�ciele Orsanmichele.
Fiora ju� nie p�aka�a. P�on�cy w niej ogie� osuszy� �zy i nie pozwala� im p�yn��. Kiedy wszed� Wspania�y w towarzystwie swych przyjaci�, Poliziana i Ridolfiego, m�oda kobieta pad�a mu do st�p:
- Sprawiedliwo�ci, panie Lorenzo! Sprawiedliwo�ci dla mego ojca, zamordowanego w centrum twego miasta! Ja, jego c�rka, nie zaznam spokoju, p�ki morderca nie znajdzie si� w twoich wszechw�adnych r�kach!
Pochyliwszy sw� wysok� posta�. Wspania�y schwyci� wyci�gni�te do� b�agalnie d�onie.
- Ja, Lorenzo, nie zaznam spokoju, p�ki morderca nie zawi�nie g�ow� w d� na balkonie Signorii! Wsta�, Fioro! Tw�j ojciec by� jednym z najlepszych ludzi w mie�cie i moim przyjacielem. Obiecuj� ci zemst�...
Trzymaj�c wci�� Fior� za r�k�, podszed� do cia�a i przez chwil� na nie patrzy�. P�omie� �wiec rze�bi� profil France-sca, kt�ry w chwili �mierci zdawa� si� odzyskiwa� m�odo��.
- Kto chce szcz�liwym by�, niech si� spieszy - wyszepta� - gdy� nikt nie jest pewny jutra! Francesco mia� wszystko, czego trzeba do szcz�cia, ale znalaz�a si� r�ka zbrodnicza, by podle zada� mu cios w plecy, jemu, kt�ry nigdy nikogo nie skrzywdzi�. Kto to m�g� zrobi�?
- W�a�nie to powiedzia�e�, panie: to jaki� pod�y n�dznik, dzia�aj�cy na pewno z czyjego� rozkazu.
- To znaczy?
�- Mo�na da� komu� bro� do r�ki, je�li samemu nie �mie si� zada� ciosu. M�wi�, �e w gorszych dzielnicach nie brak �ajdak�w, a kupi� tam mo�na wszystko, nawet �ycie ludzkie. Najwa�niejsze jest, ile si� zap�aci...
Lorenzo spojrza� na Fior�, mru��c z uwag� kr�tkowzroczne oczy:
- Czy masz na my�li kogo� konkretnego? Wiesz, �e bezpodstawne oskar�enie to powa�na sprawa i mo�e by� �cigane przez prawo?
- Tote� nie b�d� nikogo oskar�a�, dop�ki nie zdob�d� pewno�ci. Ale wtedy...
- Wtedy to ju� b�dzie moja sprawa - przerwa� surowo Lorenzo. I doda� �agodniej: - Jeste� teraz sama, Fioro, i zbyt m�oda, by �y� samotnie. Tw�j ojciec nie chcia� ci� jeszcze wydawa� za m��, ale teraz potrzebny ci b�dzie towarzysz �ycia. Tym bardziej �e dziedziczysz nie tylko wielk� fortun�, ale i skomplikowane interesy. Francesco nie zajmowa� si� jedynie uszlachetnianiem p��cien. Mia� r�wnie� bank, okr�ty, z kt�rych dwa znajduj� si� w Wenecji. Nie m�wi�c o �Santa Maria del Fiore", jego osobistym okr�cie, zakotwiczonym w Livorno, mie�cie, z kt�rego, jak wiem, chcia� zrobi� wielki port handlowy, kopalni� a�unu w Volterra, jak r�wnie� przedstawicielstwa w Pary�u, Londynie, Bru-gii... i mo�e jeszcze co�? Na czele tych przedstawicielstw powinien stan�� m�czyzna... M�j m�ody kuzyn, Luca Tornabuoni, jest w tobie bardzo zakochany. Czy zechcesz o tym pomy�le�... p�niej, kiedy tw�j b�l nie b�dzie tak silny?
�- P�niej... mo�e. Na razie nie chc� wychodzi� za m��. Zaskoczona by�a stanowczo�ci�, z jak� wypowiedzia�a to k�amstwo. Nawet si� nie zaczerwieni�a, pozwalaj�c Wspania�emu mie� nadziej� na to niemo�liwe ma��e�stwo z jego kuzynem, ale by�a te� nieco zaszokowana po�piechem, z jakim Lorenzo wysun�� kandydatur� Luki. Smutek by� dla* niego jedn� spraw�, a interesy drug�, i pragn��, rzecz jasna, by ma�e kr�lestwo Beltramiego do��czy�o do ogromnych d�br jego rodziny.
Sk�oniwszy si� ponownie przed zw�okami przyjaciela, Lorenzo po�egna� si� z Fior� i skierowa� do drzwi, ale nagle zawr�ci�.
- Czy masz powody, by jako jedyne dziecko Francesca l�ka� si� o swoje �ycie?
- A� do tego ranka nie mia�am obaw - odpowiedzia�a m�oda kobieta. - Teraz ju� sama nie wiem.
- Lepiej powzi�� wszelkie �rodki ostro�no�ci. Przy�l� ci Savaglia z kilkoma stra�nikami.
- Dzi�kuj�, ale czy to konieczne? Nie mo�na pilnowa� tego domu bez ko�ca. Jestem otoczona wiernymi s�ugami. Tak w ka�dym razie s�dz�...
- Jednak obecno�� uzbrojonych ludzi powinna zniech�ci� twoich ewentualnych wrog�w, a my zyskamy czas na odnalezienie mordercy. Nie wychod� a� do pogrzebu, kt�ry odb�dzie si� pojutrze. Naturalnie, wszyscy przyjdziemy...
- Dzi�kuj� ci z g��bi serca. Twoja opieka i przyja�� s� mi drogie, panie Lorenzo...
- Mog�yby si� okaza� niewystarczaj�ce, by ci� ochroni�, je�li szybko nie znajdziesz m�a...
�Nie powiedzia� nic wi�cej, ale Fiora wiedzia�a, �e jest uparty. B�dzie obstawa� przy swoim i pewnego dnia trzeba b�dzie powiedzie� mu prawd�. Jednak�e mia� racj� m�wi�c, �e interesami Beltramiego powinien pokierowa� m�czyzna i Fiora po�a�owa�a swojej ignorancji. Gdyby by�a ch�opcem, ojciec ju� od dw�ch czy trzech lat wprowadza�by tg� w swoj� prac�, aby p�niej mog�a przej�� spu�cizn� po nim. Lecz ona, tak wykszta�cona w innych dziedzinach, niewiele wiedzia�a o trudnych pertraktacjach handlowych. Nag�a, przedwczesna �mier� ojca uczyni�a j� bezbronn�...
- Pan Lorenzo jest m�dry i chce tylko twego szcz�cia -us�ysza�a za sob� spokojny g�os Leonardy...
- Pod warunkiem, �e to szcz�cie b�dzie w zgodzie z interesami jego rodziny. Inaczej m�wi�c - �e po�lubi� Luc�...
- Co jest w tej chwili niemo�liwe, ale mo�e znalaz�oby si� jakie� wyj�cie. Dlaczego nie poprosi� pana Lorenzo, aby "znalaz� kogo� m�drego i godnego zaufania do prowadzenia twoich interes�w? To by mu pochlebi�o i odsun�o na jaki� czas jego plany ma��e�skie. Zreszt�, �a�oba nie pozwoli ci w ci�gu najbli�szych miesi�cy zapali� �lubnych pochodni.
- To m�dra rada. Jak tylko ojciec... opu�ci ten dom na zawsze, porozmawiam z Lorenzem Medyceuszem.
�Pos�pny protok� �a�obny zosta� ju� ustalony. Po mie�cie kr��yli obwieszczaj�cy zgon pos�a�cy. Zatrzymywali si� na skrzy�owaniach, aby zawiadomi� o �mierci Francesca Beltramiego, gdy tymczasem urz�dnicy zak�adu pogrzebowego wybierali p�aczki spo�r�d biedoty z gorszych dzielnic. Rozdawano n�dzarzom obszerne czarne szaty z kapturem, uszyte tak, aby p�niej mo�na by�o z nich zrobi� porz�dne ubrania. Pogrzeb zaplanowano bez �adnej pompy, gdy� nie wypada�o traktowa� poch�wku jak �wi�tecznej zabawy. Ca�y splendor ceremonii polega� na doborze uczestnik�w, na tradycyjne przyj�cie przewidziano tylko dwie potrawy.
Do domu zmar�ego nap�ywali go�cie. Wci�� przybywali przyjaciele i zwykli ciekawscy, gdy� wiadomo�� o �mierci kupca rozesz�a si� jeszcze przed jej oficjalnym og�oszeniem. Wie�� obieg�a miasto lotem ptaka i ludzie t�oczyli si� na ulicy, aby odda� ho�d zmar�emu. Niekt�rzy nie mieli nigdy okazji wej�� do pa�acu Beltramiego i przybyli, by po prostu zaspokoi� ch�� zobaczenia jego bogactw. Na szcz�cie dla Fiory kapitan Savaglio, wyznaczony przez Lorenza do pilnowania domu, prowadzi� selekcj� odwiedzaj�cych, zreszt� nie bez pewnej brutalno�ci.
- Gdybym nie pilnowa� porz�dku - powiedzia� do Leonardy, czyni�cej mu z tego powodu wyrzuty - wszystkie dziwki i wszyscy sutenerzy z miasta defilowaliby w tym domu. Zak�adaj� na zmian� porz�dne ubrania, kt�re sobie' nawzajem po�yczaj�, a p�niej przychodz� z minami �wi�toszk�w, bo to wspania�a okazja do zobaczenia bogactwa domu. Na nieszcz�cie dla nich znam ich prawie wszystkich!
W �lad za Wspania�ym przyby� spiesznie Luca Tornabuoni. Fiora, z g�ry nastawiona na obron�, oczekiwa�a wielkich mi�osnych przysi�g, a nawet natychmiastowych o�wiadczyn, ale m�odzieniec, oddawszy ho�d zmar�emu, sk�oni� si� jej g��boko i powiedzia� tylko:
- Wezwij mnie, pani, je�li potrzebowa� b�dziesz pomocy wiernego przyjaciela, kt�ry ogromnie chcia�by cho� troch� ukoi� tw�j smutek.
By�a mu wdzi�czna za te s�owa i spontanicznie poda�a mu r�k�.
- Dzi�kuj�, Luca! B�d� o tym pami�ta�...
�Ku jej zaskoczeniu zaraz potem przyszli Simonetta i Marco Vespucci w towarzystwie kuzyna Ameriga. Jak zwykle jasna i promienna, mimo czarnej sukni w�o�onej przez szacunek dla zmar�ego, �Gwiazda Genui" uca�owa�a Fior� z serdeczno�ci� i ciep�em, kt�re j� wzruszy�y.
- B�dziesz si� czu�a bardzo samotna w tym wielkim pa�acu, pani - powiedzia�a. - Mo�e zamieszka�aby� ze mn� przez jaki� czas? Rzadko ze sob� rozmawia�y�my, ale wiedz, �e masz we mnie starsz� siostr� lub przynajmniej przyjaci�k�...
Fiora odda�a jej poca�unek szczerze, a nawet z pewnym zawstydzeniem. Tak kiedy� nienawidzi�a tej cudownej kobiety, w kt�rej uparcie widzia�a rywalk� jeszcze dwa miesi�ce temu!... albo raczej dwa wieki temu! Nic ju� nie sta�o na przeszkodzie, by �ona, cho�by wzgardzona, Filipa de Selongeya zosta�a przyjaci�k� Simonetty. Poczu�a nagle wielki smutek na wspomnienie przepowiedni Greka, pragn�c z ca�ego serca, aby okaza�a si� ona b��dna...
Marco Vespucci popar� zaproszenie �ony, ale kuzyn Amerigo, jak zawsze z g�ow� w chmurach, spowodowa� lekkie zamieszanie, odwracaj�c si� ty�em do Fiory, aby z czci� uca�owa� d�o� Leonardy, kt�ra powstrzymywa�a wybuch �miechu. Simonetta, wznosz�c do sufitu wzrok wyra�aj�cy przygn�bienie, uratowa�a sytuacj�, wyprowadzaj�c roztargnionego kuzyna z �a�obnego pokoju.
Chiara, kt�r� wuj zabra� wczesnym rankiem do swej winnicy w San Gervaso, wpad�a jak bomba, wlok�c za sob� grub� Colomb� i s�u��cego uginaj�cego si� pod ci�arem kufra z ubraniami.
- Zostaj� z tob�! - o�wiadczy�a Fiorze ca�uj�c j�. - B�d� mieszka� z tob�, dop�ki nie b�dziesz mia�a mnie dosy�. Nie pr�buj mi w tym przeszkodzi�! Co� mi m�wi, �e mo�esz potrzebowa� pomocy, i to ju� nied�ugo.
�Nie czekaj�c na odpowied�, ukl�k�a przy �o�u i pogr��y�a si� w g��bokiej modlitwie. Z sercem ogrzanym t� spontaniczn� czu�o�ci�, Fiora przez chwil� patrzy�a na modl�c� si� przyjaci�k�, a p�niej wr�ci�a do m�cz�cego obowi�zku przyjmowania, mimo rosn�cego znu�enia, kolejnych odwiedzin. Wiedzia�a jednak, �e najgorsze ma dopiero przed sob�. Je�li nie zdarzy si� cud, b�dzie musia�a wkr�tce przyj�� znienawidzon� Hieronim�, co do kt�rej by�a przekonana, �e to ona kaza�a zabi� ojca... Fiora mia�a jedynie nadziej�, i� w zwi�zku z �a�ob� dama ta nie o�mieli si� domaga� odpowiedzi na sformu�owan� w przeddzie� skandaliczn� propozycj� ma��e�stwa. Ale nie zna�a Hieronimy...
Przysz�a wraz z zapadni�ciem .zmroku, a echo pa�acu powiela�o okrzyki i szlochy jej ha�a�liwej rozpaczy, wywo�uj�c u Fiory g�si� sk�rk�. Fiora wysz�a z pokoju, gdzie ju� od godziny Sandro Botticelli, siedz�c w k�ciku z oczami zamglonymi przez �zy, szkicowa� w milczeniu ostatni wizerunek cz�owieka, kt�ry od pocz�tku wierzy� w jego talent. Oczekiwa�a w galerii nadej�cia swej nieprzyjaci�ki, chc�c broni� jej wst�pu do pomieszczenia, gdzie spoczywa� ojciec.
Na widok Hieronimy, spowitej w �a�obne materie jak matrona ze staro�ytnego Rzymu i z twarz� ociekaj�c� �zami, poczu�a md�o�ci. Chcia�a krzycze�, rozkaza�, by wyrzucono za drzwi t� potworn� hipokrytk�, ale Chiara powstrzyma�a j�.
- Nawet je�li masz racj� my�l�c to, co my�lisz, musisz j� przyj��.
- Nie chc�, �eby zbli�a�a si� do ojca!
�- Nie mo�esz jej tego zabroni�. Nale�y do rodziny. Nie powinna� dawa� �adnego pretekstu do krytyki.
Fiora bez s�owa, t�umi�c gniew, powita�a przyby�� skinieniem g�owy i sama otworzy�a przed ni� drzwi pokoju, do kt�rego tamta wpad�a krzycz�c:
- Gdzie jeste�, Francesco! M�j kuzynie... m�j bracie! Nigdy nie dowiesz si�, jak bardzo by�e� mi drogi, jak bardzo...
- Przeciwnie, my�l�, �e tam gdzie jest teraz, m�j ojciec doskonale wie, co s�dzi� o naszych uczuciach! - powiedzia�a oschle Fiora, nie mog�c d�u�ej milcze�. - Pohamuj nieco wyra�anie swego... b�lu, kuzynko! Ojciec nie lubi� uzewn�trzniania uczu�.
- M�wisz o czym�, o czym nie masz poj�cia! My, florent-czycy, lubimy dawa� wyraz naszym rado�ciom i smutkom. Ale aby to zrozumie�, trzeba st�d pochodzi�...
Ukl�kn�a przy �o�u, zas�aniaj�c w ten spos�b Botticellemu g�ow� zmar�ego. Malarz z westchnieniem od�o�y� w�giel. Musia� tak czeka� dobry kwadrans. Mod�y Hiero-nimy, mieszaj�ce si� z wzywaniem duszy Francesca, przed�u�a�y si�, irytuj�c w najwy�szym stopniu Fior�, stoj�c� z drugiej strony �o�a. W ko�cu Hieronima pochyli�a si�, z�o�y�a poca�unek na zimnym czole i wyrecytowa�a melodramatycznym tonem:
- Spoczywaj w spokoju, Francesco! Przejmuj� twoje brzemi�! Od tej pory ja czuwa� b�d� nad wszystkim, co by�o ci drogie, przysi�gam ci to!
Wsta�a z trudem, ca�kiem zapl�tana w �a�obne welony. Lodowate spojrzenie Fiory �ledzi�o ka�dy jej ruch:
- Zb�dna przysi�ga, kuzynko! Nikt tutaj o nic ci� nie prosi, a ju� najmniej m�j ojciec!
�- Jestem najstarsza w rodzinie. Od tej pory ja jestem jej g�ow� i b�d� umia�a to udowodni�. Niemniej zgadzam si� pozostawi� ci wyb�r w kwestii przysz�o�ci. Wolisz zamieszka� pod moim dachem czy te� �eby�my, ja i moja rodzina, przeprowadzili si� tutaj?
Bezczelno�� Hieronimy odebra�a Fiorze g�os, ale nienawi�� i chciwo��, l�ni�ce w ciemnych oczach tej kobiety, o�ywi�y j�.
- Ani jedno, ani drugie. Jak �miesz decydowa� o tym, co do ciebie nie nale�y i, co wi�cej, o mojej osobie?
- To, co jeszcze do mnie nie nale�y, wkr�tce b�dzie moje. Co do ciebie, ksi�niczko, pora, �eby� zesz�a na ziemi�. Nied�ugo b�dziesz ju� jedynie pos�uszn� �on� mojego syna Pietra... zgodnie z tym, co postanowili�my z kuzynem!
- Jak �miesz wypowiada� podobne k�amstwa, gdy on jeszcze jest tutaj? S�dzisz, �e nie wiem, co zosta�o powiedziane wczoraj w Sali Organowej?
Ojciec z pogard� odni�s� si� do tego zwi�zku, kt�ry go obra�a�...
- ... ale na kt�ry nie m�g� si� nie zgodzi�. By� na to zbyt inteligentny.
Jak tylko sko�czy si� �a�oba, og�osimy zar�czyny.
- Nigdy! Nie mo�esz mnie do tego zmusi�! Zwr�c� si� do pana Lorenza!
Hieronima nagle wybuchn�a �miechem.
- Tw�j ja�nie pan nic na to nie poradzi. Jeste�my jeszcze republik�, mimo wa�nych min, jakie przybiera. B�dzie musia� ust�pi� przed wol� wi�kszo�ci! Zobaczysz, zobaczysz... - powtarza�a ze �miechem.
Odk�adaj�c papier i w�giel, Botticelli blady z gniewu rzuci� si�, by wyci�gn�� j� z pokoju.
�- Oszala�a�? - zagrzmia�. - O�mielasz si� �mia� i odgra�a� w pokoju zmar�ego? To nie przynosi szcz�cia, donno Hieronimo, powinna� bardziej ba� si� gniewu bo�ego!
- Pu�� mnie, przekl�ty pacykarzu! Wo�anie o kar� niebios pi�knie pasuje do ciebie, �yj�cego jak tobie podobni, w grzechu i rozpu�cie!
- Pewnie w�a�nie z tego powodu ko�cio�y i klasztory wci�� sk�adaj� u nas zam�wienia. Wyjd�, nie czyni�c wi�cej ha�asu, donno Hieronimo! Nikogo tu nie przekonasz, a zak��casz spok�j zmar�ego!
Gniewnym ruchem Hieronima wyszarpn�a rami� z d�oni malarza, uporz�dkowa�a toalet�. Zmierzywszy wszystkich ci�kim od gr�b spojrzeniem, przekroczy�a drzwi, szeroko otwarte przez Leonard�.
- Wkr�tce znowu b�d� si� �mia�a, jeszcze g�o�niej ni� dzisiaj, tutaj, w tym domu, i nikt mi nie przeszkodzi! Jeszcze si� spotkamy, Fioro! I to nied�ugo!
- Ju� drugi raz tak si� odgra�a - zauwa�y�a Chiara -�ledz�ca t� scen� bez s�owa. Jakie ma do tego prawa?
�Fiora nie odpowiedzia�a od razu, wahaj�c si� jeszcze przed zwierzeniem dramatu swego pochodzenia. Bada�a wzrokiem mi�� buzi� przyjaci�ki, pr�buj�c odgadn�� jej ukryt� natur�. Czy Chiara lubi�a j� wystarczaj�co, by przej�� nad tym do porz�dku dziennego, czy te� odsunie si� ze wstr�tem? I nagle podj�a decyzj�. Warto by�o zaryzykowa� t� pr�b�. Je�li c�rka szlachetnych Albizzich jej nie sprosta, Fiora b�dzie po prostu troch� bardziej samotna w obliczu nieszcz�cia, w kt�rym z dnia na dzie� bardziej si� pogr��a�a. 1 - Chod�! - powiedzia�a. - Dowiesz si�... Zapali�a �wieczk� od p�omienia jednej z dw�ch gromnic i wyj�a klucz do studiola z kuferka, w kt�rym ojciec mia� zwyczaj go chowa�. Rzuciwszy ostatnie spojrzenie na bia�� pow�ok�, skrywaj�c� niegdy� dusz� tak dzieln� i szlachetn�, poprowadzi�a przyjaci�k� przez galeri� s�abo o�wietlon� pal�cymi si� na dziedzi�cu pochodniami w �elaznych uchwytach.
Drzwi otworzy�y si� bez skrzypni�cia, ukazuj�c l�nienie cennych markieterii. Fiora wpu�ci�a Chiar�, zamkn�a starannie drzwi i podesz�a do portretu. Jedn� r�k� zdj�a os�aniaj�cy go aksamit, a drug� o�wietli�a jasn� twarz, kt�ra naraz jakby o�y�a...
- Ale� - powiedzia�a Chiara - to ty!... A jednak to nie jeste� naprawd� ty... Mo�e z powodu tych jasnych w�os�w. ..
- To ja pozowa�am, zreszt� nie wiedz�c w jakim celu. Portret przedstawia moj� matk�, Mari� de Brevailles.
- S�dzi�am, �e nie znasz nawet jej imienia.
- Tak by�o. Pozna�am je ca�kiem niedawno. Teraz, je�li chcesz, opowiem ci jej histori�. Po to ci� przyprowadzi�am... Chcesz?
Zamiast odpowiedzi Chiara usadowi�a si� na jednym z foteli, splot�a d�onie i czeka�a, gdy tymczasem Fiora zapala�a jedn� po drugiej �wiece w wielkim lichtarzu.
- Po co tyle �wiat�a? - spyta�a Chiara.
- Poniewa� otworz� przed tob� krwaw� otch�a�. Jej mroki b�d� dzi�ki temu mniej g�ste, nawet dla mnie. Pomy�l, �e ojciec opowiedzia� mi o wszystkim zaledwie wczoraj. Teraz wydaje mi si�, �e zawsze wiedzia�am...
- Czy naprawd� masz ochot� m�wi�? Je�li wolisz, mo�esz to jeszcze zachowa� dla siebie.
�- Nie. Powiem ci, ale nie usi�d� przy tobie. Stan� tam, przy oknie, tak �eby� mnie nie widzia�a. P�niej... kiedy sko�cz�, mo�esz opu�ci� ten pok�j i ten dom, nie odwra-. caj�c si�, je�li to uznasz za stosowne!
- Ale�...
- Nic nie m�w! P�ki nie wiesz wszystkiego, nie masz poj�cia, co b�dziesz my�la�a p�niej, a ja chc� zostawi� ci swobod�. Dodam tylko, �e je�li odejdziesz, nie b�d� mia�a ci tego za z�e!
Fiora oddali�a si� powoli od kr�gu �wiat�a. Jej czarna suknia wtopi�a si� w mrok pokoju. Chiara, poruszona, �cisn�a mocno d�onie i zamkn�a oczy, czuj�c l�k, kt�rego nie umia�a opanowa�. Ciep�y i spokojny g�os Fiory dobieg� j� jakby z mroku dziej�w.
- Wszyscy tutaj my�l�, �e przysz�am na �wiat w ukryciu, w�r�d cienkich prze�cierade�, w jakim� francuskim zamku. Nic bardziej b��dnego!
Otworzy�am oczy na s�omie, w wi�zieniu w Dijon, gdzie moja matka czeka�a na �mier�... i nie jestem c�rk� Francesca Beltramiego.
�Nie zwracaj�c uwagi na okrzyk zdumienia przyjaci�ki, Fiora z zadziwiaj�c� wierno�ci� odtworzy�a opowie�� ojca, nie pomijaj�c najmniejszego szczeg�u. Opowiadana tym m�odym g�osem, na przemian st�umionym i d�wi�cznym, tragiczna historia Marii i Jana de Brevailles nabra�a barw o rzadkiej intensywno�ci. Ze wzrokiem utkwionym w portrecie Chiara ledwie �mia�a oddycha�, zawieszona na tym g�osie w mroku. Wskrzesza� przed ni� p�omie� niezniszczalnej nami�tno�ci, p�on�cy w szarzy�nie ponurej codzienno�ci, ucieczk� ku nierealnemu �yciu we dwoje, po�cig, wreszcie wyrok �mierci i egzekucj� z ca�� jej pod�o�ci�, przeciwko kt�rej wyros�a nag�a, wielka, wszechogarniaj�ca mi�o�� pewnego podr�nego. M�odej florentynce zdawa�o si�, �e s�ucha jednej z tych fantastycznych historii przedstawianych w ulicznych �piewograch, ale tchn�cej niek�aman� prawd�. G�os Fiory ucich�, lecz czar trwa� jeszcze przez chwil�. P�niej zapad�a cisza, tak g��boka, �e sta�a si� dla opowiadaj�cej nie do wytrzymania. Ze �ci�ni�tym gard�em czeka�a na werdykt, kt�rego teraz si� obawia�a.
Chiara nie reagowa�a. Z zastyg�� twarz� patrzy�a w pustk� szeroko otwartymi oczami. Milcza�a. Nagle zerwa�a si� z miejsca, a serce Fiory przesta�o bi�... Zamiast jednak i�� do drzwi, Chiara podesz�a do przyjaci�ki.
- Dlaczego my�la�a�, �e odwr�c� si� od ciebie?
- To chyba ca�kiem oczywiste?
- Nie dla mnie. Odpowiedz mi najpierw na jedno pytanie: co czujesz, gdy my�lisz o swoich rodzicach? Wstyd?
- Nie... och, nie! Wielk� lito��, po��czon� z czu�o�ci�. Mam prawie tyle lat co moja matka w chwili �mierci i trudno mi wyobrazi� sobie, �e jestem jej c�rk�. Rodzice s� mi tak bliscy jak brat i siostra. Ludzi, kt�rzy skazali ich na �mier�, nie mog� wspomina� bez gniewu: nikczemnego m�a, ojca, kt�ry nie tylko oddal c�rk� pod�emu cz�owiekowi, ale w dodatku nie przeciwstawi� si� wyrokowi �mierci. I w ko�cu tych bezlitosnych w�adc�w, a szczeg�lnie ksi�cia Karola, kt�remu Jan de Brevailles s�u�y� wiernie, kocha� jak...
�Ugryz�a si� w j�zyk. Prawie powiedzia�a: �jak kocha go Filip"... Nie chcia�a m�wi� o m�czy�nie, z kt�rym by�a zwi�zana ma��e�stwem opartym na k�amstwie, i szybko si� poprawi�a:
- Wobec wszystkich winowajc�w odczuwam tylko nienawi�� i pragnienie zemsty...
- Zemsty? W jaki spos�b? Ksi��� Filip nie �yje, a nie wiesz nawet, czy �yj� jeszcze pan du Hamel i tw�j dziadek.
- Nie nazywaj go w ten spos�b! Nie ma do tego �adnego prawa. P�ki �yj�, Francesco Beltrami pozostanie dla mnie ojcem, jedynym, jakiego zna�am i pokocha�am. S�dz� jednak, �e pewnego dnia, mo�e ju� nied�ugo, pojad� do Burgundii, aby wyr�wna� rachunki. Je�li B�g jeszcze nie zdecydowa� o ich �yciu, sama si� tym zajm�. Zreszt�, pozosta� jeden winny: ksi��� Karol!
- Oszala�a�? Chcesz zadziera� z ksi�ciem, uwa�anym za pot�niejszego od wszystkich innych? Tak ci zale�y, �eby umrze� jak twoja matka?
- Jeszcze za wcze�nie, �eby o tym m�wi�. Najpierw musz� si� zem�ci� na n�dzniku... - lub n�dznicy - co kaza� zabi� mego ojca. To sprawa najwa�niejsza! P�niej przyjdzie kolej na innych.
Chiara zadr�a�a, jakby ch��d �mierci wpad� nagle do tego eleganckiego i przytulnego gabineciku.
- Smutek sprowadza ci� z w�a�ciwej drogi, Fioro! Zostaw wymierzenie sprawiedliwo�ci tym, do kt�rych ono nale�y! Lorenzo Medyceusz nie ma najmniejszego zamiaru pozwoli�, by morderca pana Beltramiego pozosta� bezkarny, mo�esz mu zaufa�. A je�li chodzi o t� nieszcz�sn� histori�, od siedemnastu lat zatajon� w sercu twego ojca, lepiej zrobi�aby� my�l�c o niej jak najmniej, i jestem pewna, �e gdyby jeszcze �y�...
�- Zastan�w si�, co m�wisz! Zapomnia�a� o kuzynce Hieronimie? Czy s�dzisz, �e maj�c tak� bro� przeciwko mnie nie b�dzie chcia�a si� ni� pos�u�y�? Przed chwil�, jak ojciec, nie wyrazi�am zgody na ma��e�stwo z jej synem... i s�ysza�a�, co m�wi�a.
- To prawda. Zapomnia�am. Zostaje ci zatem tylko jedno wyj�cie. Dostrzeg� je tw�j ojciec: powiedzie� o wszystkim Lorenzowi! My�l�, �e ci pomo�e.
Fiora wzi�a aksamitn� narzut� i ostro�nie zas�oni�a ni� portret...
- Pos�ucham twojej rady. Zaraz po pogrzebie poprosz� Wspania�ego o audiencj�.
Ca�a Florencja wyleg�a na ulice, kiedy nazajutrz Francesco Belframi, okryty bia�ym ca�unem, opu�ci� sw� siedzib� i uda� si� w ostatni� podr� na noszach, niesionych przez sze�ciu m�czyzn, najwa�niejszych w sztuce calimala. Orszak �a�obny, zgodnie z prawem, by� skromny: cia�o poprzedza�o sze�ciu mnich�w nios�cych �wiece, za kt�rymi sz�o oko�o dwudziestu sumiennych p�aczek w prowizorycznie zszytych czarnych strojach. Za nimi kroczy�a wysoka, ciemna posta� Fiory w otoczeniu Leonardy i Chiary, a za ni� s�u�ba i ci, kt�rzy w r�nych maj�tkach pracowali dla wielkiego kupca. �adnej muzyki, �adnych �piew�w, tylko z szarego nieba, po kt�rym p�dzi�y chmury, przecinanego szybkim lotem jask�ek, sp�ywa� zgodny, �a�obny d�wi�k wszystkich florenckich dzwon�w. Tak postanowi� Wspania�y... Aby wszyscy mogli uczestniczy� w ceremonii religijnej, rozkaza� r�wnie�, by odby�a si� ona w Duomo, zanim cia�o zostanie przeniesione do ko�cio�a Orsanmi-chele, gdzie zostanie pochowane.
�T�um, t�ocz�cy si� wok� drogi, by� niejednolity, ale wok� wspania�ego Baptysterium w okolicach wielobarwnej katedry zgromadzili si� wszyscy najwa�niejsi w mie�cie ludzie: sztuki wy�sze: calimala, we�na, jedwab, banki, prawnicy, aptekarze i ku�nierze, ka�da z w�asnym sztandarem; sztuki ni�sze: rze�nicy, kowale, szewcy, cie�le, ober�y�ci, bednarze, sprzedawcy oliwy, soli i ser�w, p�atnerze i wreszcie piekarze, tworz�cy najmniej ceniony, bo najdost�pniejszy cech w mie�cie... W loggii de Bigallo, naprzeciw po�udniowego wej�cia do Baptysterium, sta�a w komplecie ca�a Signoria. U wej�cia do Duomo, odziani w czarny aksamit, w asy�cie rodziny i przyjaci�, stali Lorenzo i Giuliano Medyceusze. Nie brakowa�o ani jednego poety, filozofa czy malarza! Byli tu Sandro Botticelli oraz Verocchio i jego uczniowie: Perugino, Leonardo da Vinci, oraz terminatorzy mieszaj�cy farby, czyszcz�cy p�dzle i troszcz�cy si� o zaopatrzenie ekipy. By� te�... ale nie spos�b wymieni� wszystkich.
Ko�ci� przedstawia� sob� wspania�y widok. Przed otwartymi szeroko wrotami katedry, w g��bi kt�rej migota� las �wiec, z�ote kapy, purpurowe szaty, l�ni�ce mitry biskupa i przeor�w wielu klasztor�w tworzy�y bajeczny fresk, przywodz�cy na rny�l niebywa�� wspania�o�� raju, ku kt�remu wznosi�a si� dusza Francesca Beltramiego.
Ze szczytu strzelistej kampanili, kt�rej wspania�ych barw nie mog�a zgasi� nawet panuj�ca tego dnia szaruga, sp�ywa� d�wi�k dzwon�w. Wewn�trz ko�cio�a rozbrzmiewa� g��boki g�os organ�w, do kt�rych do��czy� mia� za chwil�, po wniesieniu zmar�ego do sanktuarium, �piew trzydziestu m�odych kantor�w.
Nios�cy trumn� ruszyli ju� w �lad za wchodz�cym do �rodka klerem, kiedy nagle jaka� kobieta, spowita w czarne welony, wyros�a przed nimi szeroko roz�o�ywszy ramiona:
�- St�jcie! Cz�owiek, kt�rego wnosicie do tego �wi�tego miejsca, umar� w stanie grzechu! Nie mo�e przekroczy� tego progu, dop�ki wszyscy nie poznaj� prawdy!
- Hieronima! - j�kn�a Fiora. - M�j Bo�e, co ona chce zrobi�?
- Domy�lam si� - szepn�a Leonarda. - W ka�dym razie nie brak jej tupetu! Przecie� to, �e pan Francesco zmar� bez spowiedzi jest zapewne jej sprawk�!
- Jestem tego pewna! Niestety, nie mamy �adnego dowodu, aby j� oskar�y�, i ona o tym wie...
Tymczasem w t�umie powsta�o poruszenie i rozleg� si� pomruk, trudno powiedzie� co wyra�aj�cy - gniew czy zgorszenie. Kapitan Savaglio, id�cy za Fior� wzd�u� t�umu, rzuci� si�, by odepchn�� wichrzycie�k�, cho� energicznie broni�a si� wrzeszcz�c:
- Nie zamkniecie mi ust! Trzeba uczyni� zado�� sprawiedliwo�ci i po�o�y� kres zgorszeniu!
- Uspok�j si�, kobieto, i zejd� mi z drogi! - zagrzmia� Savaglio. - Twoje zachowanie jest gorsz�ce i �wi�tokradcze! Je�li jest tu kto�, kto ma prawo domaga� si� sprawiedliwo�ci, to jest nim ten zmar�y, podle zakatrupiony...
W chwili gdy gestem wzywa� na pomoc swych ludzi, zbli�y� si� do niego gonfalonier sprawiedliwo�ci.
- Zostaw t� kobiet�! Zgodnie z prawem, a poczytujemy je sobie za zaszczyt, w naszym mie�cie ka�dy obywatel ma prawo swobodnie si� wypowiada�.
- Swobodnie, owszem, ale nie w ka�dej sytuacji!
�- Takie jest r�wnie� moje zdanie - odezwa� si� ochryp�ym g�osem Lorenzo Medyceusz, kt�ry z kolei wmiesza� si� do rozmowy. - Jeste�my tu, by po�egna� jednego z nas, jednego z najlepszych, i twoje zachowanie jest niestosowne! Odejd�, Hieronimo Pazzi. Je�li chcesz z�o�y� skarg�, wys�uchamy jej, ale p�niej! Nie wolno kaza� zmar�emu czeka� przed domem bo�ym!
Hieronima wiedzia�a jednak dobrze, �e w�r�d ludzi byli i tacy, kt�rzy zazdro�cili Franscescowi Beltramiemu i nienawidzili go, oraz �e m�wi�c o zgorszeniu obudzi�a niezdrow� ciekawo�� zebranych. Krzykn�a najg�o�niej jak umia�a:
- Ten umar�y jest moim krewnym. Mimo to zwracam si� przeciwko niemu o s�d ludu, bo pos�u�y� si� k�amstwem i podst�pem! Nie zas�uguje na otaczaj�cy go przepych. Zdradzi� Florencj� i splami� godno�� obywatela naszej republiki, podaj�c za sw� c�rk� istot� urodzon� w najbardziej ha�bi�cych okoliczno�ciach!
- Czy zamilkniesz?! - zagrzmia� Lorenzo. - Czy cnotliwe oburzenie, kt�re wydaje mi si� nieco sp�nione, jako �e Fiora Beltrami by�a niemowl�ciem, kiedy Francesco j� tu przywi�z�, nie wynika raczej z wielkiej ochoty na przej�cie interesuj�cego spadku?
- Odkry�am to oszustwo dopiero niedawno i...
- Brednie! Wszyscy wiemy, �e donna Fiora narodzi�a si� ze zwi�zku Francesca ze szlachetn� francusk� dam�!
�- Twierdzisz, �e m�wi� brednie, a ja twierdz�, �e powtarzasz k�amstwa! M�j kuzyn Beltrami znalaz� t� dziewczyn� na zakrwawionym szafocie, na kt�rym jej rodzice straceni zostali za podw�jn� zbrodni� kazirodztwa i cudzo��stwa!
Wrzasn�a tak g�o�no, �e Lorenzo mimo woli odsun�� si�, jakby oddech tej kobiety ni�s� wo� piekie�. Gonfalonier Petrucchi skorzy�ta� z tego, by zabra� g�os, �wiadom nieuchwytnej zmiany zachodz�cej w �wiadomo�ci zebranych, we florenckim t�umie, nami�tnym i niesta�ym, zdolnym wys�a� wieczorem na szafot osob� rano jeszcze uwielbian�. Te nastroje by�y jak kr�tkie i szybkie fale, zrywaj�ce si� nagle na spokojnym morzu, jak dreszcze zapowiadaj�ce gor�czk� i zwiastuj�ce burz�...
- Donno Hieronimo - powiedzia� - twoje oskar�enie jest powa�ne i rozumiesz, �e Signoria nie mo�e go przyj�� bez dowod�w. Czy masz te dowody?
�Tak. Zdoby�am zeznania cz�owieka obecnego w Dijon, w Burgundii, w dniu podw�jnej egzekucji, gdy m�j kuzyn zaadoptowa� t�... t� n�dznic�! Zreszt� jest tutaj inny �wiadek: ta kobieta - doda�a, wskazuj�c palcem Leonard� -przywieziona przez niego, aby opiekowa�a si� istot�, kt�r� powinno si� by�o raczej wrzuci� do rynsztoka, ni� ukrywa� pod pi�knym imieniem florentynki. Stoi tam, obok cia�a mego nieszcz�snego kuzyna, szczyc�c si� mianem c�rki, kt�re mo�e zawdzi�cza� jedynie jakiej� diabelskiej machinacji. ..
�Tym razem t�um zawrza�. Hieronima wiedzia�a, co robi m�wi�c o uprawianiu czar�w i z niedobr� satysfakcj� poczu�a, �e wygrywa. Przy odrobinie szcz�cia posp�lstwo ogarnie gor�czka, rzuci si� na nienawistn� Fior�, zas�aniaj�c� teraz twarz r�kami, by niczego ju� nie widzie�, i rozszarpie j� na kawa�ki... Jednakowo� Lorenzo, pocz�tkowo zaskoczony, nie zamierza� pozwoli�, by kierowa�a nim histeryczna kobieta ani by o tym, jaka jest jego powinno��, decydowali poddani, uznaj�cy jego w�adz�, gdy� dzi�ki niemu si� bogacili. Poza tym od zawsze nienawidzi� Pazzich, obawiaj�c si� ich jak zarazy.
- Dosy�! - zawo�a�. - Powiedzia�em ju� i powtarzam: podobna scena przed ko�cio�em to skandal, pogrzeb cz�owieka zawsze szanowanego i podziwianego nie powinien stanowi� pretekstu do wymierzania sprawiedliwo�ci. Nawet je�li Francesco Beltrami, by� mo�e w wyniku porywu serca, post�pi� wbrew prawom naszego miasta, os�dzimy to p�niej... Na razie...
- Wybacz mi, prosz� - przerwa� Petrucchi - ale co masz na my�li m�wi�c �p�niej"?
�My�l� o chwili, gdy Francesco Beltrami spocznie w oczekuj�cym go grobie.
- Zgadzasz si� wi�c, by zaraz potem ta, kt�r� zwiemy c�rk�, guwernantka, oskar�ycielka i jej �wiadek zostali zaprowadzeni do Signorii w celu przes�uchania i konfrontacji?
Wspania�y zawaha� si�. Jego ciemne oczy obieg�y grup� przyjaci�, stra�nik�w i wszystkie twarze wyra�aj�ce identyczne oczekiwanie. Zobaczy� Fior� we �zach, podtrzymywan� przez poblad�� Leonard� i Chiar� Albizzi o oczach b�yszcz�cych z gniewu, ale zewsz�d dobiega�y okrzyki:
- Sprawiedliwo�ci! Trzeba post�pi� zgodnie z prawem! -a nawet, niestety - �mier� czarownicy!
�Wspania�y zrozumia�, �e nic nie zyska, przeciwstawiaj�c si� pro�bie gonfaloniera sprawiedliwo�ci. Dobrze wiedzia�, i� w�adz� zawdzi�cza woli wi�kszo�ci i �e sprawa tej miary by�aby �wietnym pretekstem do buntu.
- Zgoda! - powiedzia� wreszcie. - Stanie si� tak, jak stanowi prawo naszego miasta.
- W takim razie, stra�nicy Signorii, pojmijcie te kobiety i zaprowad�cie do pa�acu, gdzie oczekiwa� b�d� na dalsze decyzje!
Zrozumiawszy natychmiast, �e odebrane jej zostanie prawo do odprowadzenia ukochanego ojca na miejsce wiecznego spoczynku, Fiora zbuntowa�a si�.
- Chc� - zawo�a�a - by� obecna na pogrzebie ojca! By� tym, co mia�am na �wiecie najdro�szego...
- Skoro nie by� twoim ojcem - za�mia� si� szyderczo Petrucchi - nic tu po tobie!
�Zosta�am adoptowana zgodnie z prawem ustanowionym przez Signori�.
- Zdaje si� jednak, �e na podstawie fa�szywego o�wiadczenia. A my nie lubimy fa�szywych o�wiadcze�!
- Mo�liwe. Jednak�e przyjmujecie jak s�owa Ewangelii oskar�enia kobiety, kt�ra jeszcze wczoraj prosi�a mego ojca o zgod� na moje ma��e�stwo z jej synem! Ha�ba mego pochodzenia nie zdawa�a si� jej zbytnio przeszkadza� wobec maj�tku, kt�ry mia�a... nadal ma nadziej� uzyska�!
- Czy to prawda? - surowo zapyta� Hieronim� Lorenzo.
- To k�amstwo! - wrzasn�a Hieronima. - Wierutne k�amstwo! Nale�� do szlachetnej rodziny...
�- Chcia�a�, �ebym wesz�a do twego domu jako synowa. Twoja ostatnia wizyta, w przeddzie� �mierci mego ojca, odby�a si� przy �wiadkach. Mimo pogr�ek ojciec nie zgodzi� si� wyda� mnie za Pietra... a nazajutrz zosta� zabity! Hieronima zawy�a, jakby u jej st�p pojawi� si� w��.
- O�mielasz si� mnie oskar�a�, n�dzna larwo? Wkr�tce wr�cisz do b�ota, z kt�rego ci� wyci�gni�to!
- Nikogo nie oskar�am - powiedzia�a Fiora. - Nie moja wina, �e wzi�a� to do siebie! Przyprowad� swego �wiadka! To Marino Betti, intendent w naszej posiad�o�ci. Ojciec wierzy� w jego wierno��, obsypa� go dobrodziejstwami, a on, jak g�osi fama, zosta� twoim kochankiem!
W�ciek�a, gotowa bi� si� przy wszystkich z t� pod�� kobiet�, obrzuci�a b�otem nieskalany ca�un jej ojca, Fiora zamierza�a rzuci� si� na przeciwniczk� z pazurami, ale Lorenzo schwyci� j� wp� i zmusi�, by si� uspokoi�a.
�Gniew ci� za�lepia, Fioro. Musisz teraz zrozumie�, �e wszystko, co zosta�o tu powiedziane, jest niezwykle powa�ne i mimo najlepszych ch�ci nie mo�emy ju� pozostawi� spraw ich w�asnemu biegowi. Sta� dobrowolnie przed s�dem prior�w! B�d� przy tym, mo�esz by� pewna!
- A wi�c ty r�wnie� odmawiasz mi prawa do pozostania przy nim a� do ko�ca? - spyta�a z b�lem, wskazuj�c na cia�o wci�� podtrzymywane na ramionach sze�ciu dostojnik�w, jakby zamienili si� w kamie�.
- Pozw�l, ja ci� zast�pi�! Kiedy wszystko wr�ci do normy, b�dziesz mog�a modli� si� na jego grobie, ile zechcesz...
Spojrza�a mu prosto w oczy z ledwo widocznym u�mieszkiem.
�- Czy po tym co tu us�ysza�e�, panie Lorenzo, wci�� jeszcze pragniesz, bym po�lubi�a twego kuzyna? - szepn�a tak, by nie tylko on j� us�ysza�. - Luca twierdzi, �e mnie kocha... jednak zostawi� mnie sam� przed walk�, od kt�rej zale�y moje �ycie...
Fiora m�wi�a tak nie bez powodu. Dochodz�c do Duomo zauwa�y�a Luc� Tornabuoniego stoj�cego po lewej stronie Giuliana Medyceusza. Patrzy� na ni� wzrokiem pe�nym mi�o�ci, jednak�e teraz znikn��. Lorenzo poszuka� wzrokiem m�odego cz�owieka i nie widz�c go nagle si� zaczerwieni�:
- Wybacz mi - powiedzia� cicho. - Mo�liwe, �e si� pomyli�em... By� mo�e nie by�o go tutaj.
- Nie umiesz k�ama�, panie Lorenzo...
- Istotnie, by� tutaj - odezwa� si� nagle spokojny g�os Demetriosa, kt�ry pojawi� si� za Wspania�ym. - Widzia�em jak nagle odszed�, kiedy ta kobieta
powiedzia�a o twoim pochodzeniu, donno Fioro. Przypomnia� sobie, �e jeden z jego koni jest cierpi�cy i wymaga opieki...
- Co wi�c robimy? - zniecierpliwi� si� Petrucchi. Fiora zwr�ci�a si� w jego stron�, przywo�awszy do siebie Leonard�.
- Ka� nas zaprowadzi� do Signorii... dostojny panie! B�d� tam oczekiwa�a na decyzj� szlachetnych prior�w. Nie zapomnij jednak za��da�, by ta kobieta przedstawi�a swego �wiadka!
�wiadek nie znajdowa� si� naturalnie zbyt daleko. Wyszed� z t�umu ze wzrokiem wbitym w ziemi� i stan�� obok, jak m�wiono, kochanki. Fiora zawo�a�a do niego z sarkazmem:
- Nie boisz si�, �e duch mojego ojca b�dzie ci� prze�ladowa� nocami, wierny Marino? Na twoim miejscu nie by�abym z siebie dumna...
�M�czyzna nie odpowiedzia�, wydawa� si� zamkni�ty w sobie. Lecz oto ju� stra�nicy Signorii otaczali jego i Hieronim� oraz Fior� i Leonard�. Duchowni, zdezorientowani niedawnymi zaj�ciami, pojawili si� ponownie przed kruch-t�, aby zaj�� miejsce na czele orszaku. Nios�cy trumn� z widocznym zm�czeniem ruszyli naprz�d. Fiora, wsparta nieruchomo na ramieniu Leonardy, patrzy�a jak w marmurowym portalu znika bia�a posta� ojca, kt�rego musia�a pozostawi� samego, odartego z jedynej prawdziwej mi�o�ci, jak� kiedykolwiek dane mu by�o w kim� wzbudzi�.
Stra�nik dowodz�cy �o�nierzami czeka�, a� ko�ci� si� wype�ni, ale �wi�tynia nie zdo�a�a pomie�ci� ogromnego t�umu i zostawiono wrota otwarte. Fiorze, nie bez trudu, uda�o si� odes�a� Chiar�. Dziewczyna oburzona tym co zobaczy�a i us�ysza�a zaciekle odmawia�a opuszczenia przyjaci�ki. Za��da�a, by j� r�wnie� doprowadzono do Signorii jako �wiadka i by� mo�e Fiorze nie uda�oby si� jej odes�a�, gdyby jej wuj Giorgio Albizzi nie przyszed� po ni�:
- Chod�! - rozkaza� oschle. - Twoje miejsce jest gdzie indziej.
Fiora, mimo i� by�a dzielna, poczu�a �zy nap�ywaj�ce do oczu wobec tego przejawu zimnej pogardy. Albizzi by� przyjacielem Francesca, a jednak przy pierwszym oskar�eniu odsun�� si�, zabieraj�c Fiorze jedn� z najwierniejszych sojuszniczek. Przez wilgotn� mg�� spogl�da�a za znikaj�c� w t�umie zap�akan� twarzyczk� przyjaci�ki. Gapie patrzyli teraz z ciekawo�ci�, zastrze�on� zazwyczaj dla dzikich zwierz�t w klatce.
Fiora zapyta�a szorstko dowodz�cego stra��:
- No i co? Na co czekasz, by nas zabra�?
�Ta wspania�a istota zachowywa�a si� tak w�adczo, �e os�upia�y �o�nierz z�apa� si� na tym, �e odpowiedzia�:
- Tak jest!
Ruszyli poprzez rozst�puj�cy si� przed nimi t�um. Przez otwarte wrota Duomo wypad� przecinaj�c powietrze burzliwy powiew Requiem.
Po chwili wahania wi�kszo�� zebranych ruszy�a za nimi, uwa�aj�c, �e przysz�e wydarzenia b�d� znacznie ciekawsze od pogrzebu. Odleg�o�� z Duomo do Starego Pa�acu, siedziby Signorii, maj�cego prawie dwie�cie lat, nie by�a du�a i przez via Calzaiuoli szybko j� przebyto. Fiora, wsparta na ramieniu Leonardy, czu�a narastanie absurdalnego przekonania, �e opu�ci�a �wiat przyjemny, mi�y i starannie urz�dzony dla innego - gro�nego i obcego, pe�nego wrogich twarzy i garde� miotaj�cych obelgi. Wszyscy ci ludzie, jeszcze wczoraj witaj�cy j� komplementem, u�miechem, czy nawet jakim� wierszem, przekszta�cili si� we wrog�w; gdyby nie otaczaj�cy j� �o�nierze, mo�e ch�tnie by j� ukamienowali.
- Dlaczego - szepn�a Leonarda, staraj�c si� nie s�ysze� obelg znacz�cych ich drog� - im nie powiedzie�, �e ju� nie jeste� z tego miasta, pani, ale w wyniku ma��e�stwa jeste� szlachetn� dam� z naszej Burgundii?
- Poniewa� nie mam �adnego �wiadectwa zawarcia ma��e�stwa. Nie wiem, gdzie ojciec je schowa�.
- Ja wiem. Tw�j ojciec, w noc poprzedzaj�c� jego �mier�, powiedzia� mi o wielu rzeczach...
- Z kt�rych mo�e nie b�dziesz mog�a zrobi� u�ytku. Nie wiem nawet, co si� z nami stanie, a o ciebie obawiam si� najbardziej.
�- Bo mog� opowiedzie� t� histori� inaczej ni�li Hieronima? Nie obawiaj si�, pani, umiem si� broni�. Ponadto szczerze wierz�, �e mo�esz liczy� na pana Lorenza. Zdecydowa� si� stan�� po twojej stronie w, imi� naszego Francesca.
- I dlatego nie mog� ujawni� ma��e�stwa z Filipem. Ryzykowa�abym utrat� ostatniego, najpot�niejszego obro�cy. Mo�e wiesz, pani, gdzie jest Khatoun? Nie widzia�am jej, odk�d opu�ci�y�my dom...
- Pewnie jeszcze tam jest. Nie chcia�a uczestniczy� w pogrzebie pana Francesca, bo obawia si� �a�obnych obrz�dk�w prawie jak samej �mierci...
- To nawet lepiej. Wstr�tna Hieronima, kt�ra nigdy nie by�a wystarczaj�co bogata, by kupi� sobie niewolnic�, by�aby zdolna ju� jutro sprzeda� j� na publicznej licytacji, albo co gorsza oskar�y� j� r�wnie� o czary...
Przybyli na miejsce. Przed nowymi wi�niarkami wznosi�a si� przyt�aczaj�ca sylwetka Palazzo Vecchio z wyst�pami z surowego kamienia, fortyfikacjami oraz wysok� i smuk�� wie�� Arnolfa, przypominaj�c� nieco nierozkwit�� lili�. Bram� otwart� przez giermk�w w zielonych strojach wesz�y na w�skie schody wiod�ce do Sali Rady, gdzie wkr�tce mia� si� rozstrzygn�� los Fiory i tych, kt�rzy pozostali jej wierni.
Przekraczaj�c pr�g wielkiej sali, Leonarda prze�egna�a si� i Fiora prawie machinalnie zrobi�a to samo. Teraz trzeba b�dzie walczy� a� do ko�ca.
�Cela by�a smutna i szara. Ca�e jej wyposa�enie stanowi�y: s�omiany materac z dziurawym kocem, po�o�ony na dw�ch drewnianych krzy�akach, krucyfiks na �cianie, kt�rej pierwotna biel ucierpia�a z powodu wilgoci, sto�ek do siedzenia, drugi sto�ek, s�u��cy jako podstawka pod misk�, dwa szorstkie r�czniki oraz nocnik pod ��kiem. Wn�trze tak bardzo przypomina�o wi�zienie, �e Fiora odwr�ci�a si�, by zaprotestowa�, ale drzwi, przebite zakratowanym okienkiem, ju� si� zamkn�y i us�ysza�a obracaj�cy si� w zamku klucz.
�Posiedzenie w wielkiej sali Signorii by�o nies�ychanie burzliwe. Przed priorami i gonfalonierem sprawiedliwo�ci, tworz�cymi rodzaj trybuna�u, Hieronima powt�rzy�a swoje oskar�enie, poparte przez Marina, kt�ry nie �mi�c podnie�� oczu, doni�s�, co zobaczy� pewnego ponurego dnia w Dijon. Ale na sw�j zaprawiony ��ci� spos�b: Francesco Belframi zabi� jakoby m�a Marii de Br�vailles, aby odebra� mu dziecko. Wtedy zabra�a g�os Leonarda. Nakre�li�a wizerunek niewiarygodnie z�ego R�gnaulta du Hamela, co doda�o blasku promiennemu obrazowi wykl�tych m�odych kochank�w. Opowiedzia�a o wzruszeniu Francesca Beltramiego, jego gniewie wywo�anym decyzj� zabicia kilkudniowego dziecka. M�wi�a o starym ksi�dzu, chrzcie Fiory w gospodzie �Z�oty Krzy�" i staraniach podj�tych przez florenckiego kupca. Pr�bowa� zagwarantowa� dziewczynce, kt�r� od razu pokocha�, przysz�o��, jak� powinno si� zapewni� wszystkim dzieciom przychodz�cym na ten zbyt surowy dla nich �wiat. Mia� zaufaie do Marina, kt�ry -mimo szczodro�ci Francesca - podle go zdradzi� dla kobiety ha�bi�cej si� romansem z nim. Tak, Francesco chcia�, aby dzieci� jego serca by�o nim w oczach wszystkich, a o�wiadczaj�c, �e tak jest w istocie, sk�ama� tylko cz�ciowo: czy� nie by�o ono naprawd� dzieckiem szlachetnie urodzonej damy?... Wreszcie, ta zr�czna bestia, Leonarda Mercet -po raz pierwszy Fiora us�ysza�a nazwisko guwernantki -zako�czy�a przemow� wezwaniem, by na g�ow� wiaro�omnego s�ugi spad�y wszystkie gromy Pana i wszystkie przekle�stwa niebios. Przepowiedzia�a mu bezsenne noce, dwana�cie plag egipskich i na koniec wieczne pot�pienie -co da�o jej osobist� satysfakcj� ujrzenia, jak ten n�dznik kuli si� pod wp�ywem jej s��w i traci kontenans, aby wreszcie pa�� na kolana.
Z kolei zabra� g�os Lorenzo Medyceusz, broni�c gor�co zmar�ego przyjaciela i niewinnej m�odo�ci jego c�rki z wyboru. Napi�tnowa� chciwo�� donny Pazzi i to, �e po odrzuceniu przez Fior� propozycji ma��e�stwa z jej synem g�o�no domaga�a si� os�dzenia czynu nie krzywdz�cego jej samej. Niestety, pope�ni� b��d, pot�piaj�c jednocze�nie wszystkich nienawistnych mu Pazzich, i Petrucchi cierpko przywo�a� go do wi�kszego umiarkowania.
Dla Signorii, w kt�rej sk�ad wchodzi�o wielu przyjaci� Medyceuszy, lecz r�wnie� kilku ich wrog�w, sprawa by�a niejasna i trudna do os�dzenia. Tym bardziej �e miesza� si� do niej kler. w osobie opata klasztoru San Marco. Jako dobry dominikanin, przeor zaciekle zwalcza� Szatana i jego protegowanych. Dla bezkompromisowego mnicha dziecko zrodzone z kazirodczego i cudzo�o�nego zwi�zku nie mog�o by� niczym innym jak diabielskim pomiotem i nie m�g� temu zaradzi� �aden chrzest, a woda �wi�cona stanowi�a jedynie kolejne �wi�tokradztwo.
Jego grzmi�cy g�os zrobi� wra�enie na �dostojnych panach", z kt�rych wielu by�o lud�mi prostodusznymi. Fiora przez chwil� zastanawia�a si� z przera�eniem, czy nie szykowano dla niej stosu przed Palazzo Vecchio... Hieronima, o�mielona nieoczekiwan� pomoc�, znowu ruszy�a do ataku, jadowitsza ni� kiedykolwiek, b�agaj�c prior�w, aby nie pozwolili na dalsze trwanie pod niebem Florencji tego skandalu, mog�cego �ci�gn�� na ni� nieszcz�cie i kl�twy.
�Tego ju� Fiora nie mog�a znie��. Pa�aj�ca gniewem, stan�a przed nieprzyjaci�k� i lodowatym g�osem publicznie oskar�y�a j�, �e kaza�a zamordowa� kuzyna i chcia�a zguby jego c�rki, aby uzyska� bajeczny spadek. Wywo�a�o to tumult, wrzaw�, osza�amiaj�cy zam�t. Obro�cy jednej i drugiej strony obrzucali si� obelgami i niemal przeszli do r�koczyn�w. Petrucchi musia� przywo�a� stra�e, aby zaprowadzi� nieco spokoju na sali, kt�ra, prawd� m�wi�c, niejedno widzia�a od bohaterskich czas�w gwelf�w i gibelin�w. We Florencji b�jki lubiano niemal tak samo jak zabawy, konne przeja�d�ki, wielkie procesje i sztuki pi�kne. By� to spos�b na udowodnienie, �e mimo pot�gi Medyceuszy Florencja by�a jeszcze republik�.
Kiedy uda�o si� zaprowadzi� wzgl�dn� cisz�, priorzy, po kr�tkiej naradzie z Lorenzem, wreszcie podj�li decyzj�. Wobec niemo�no�ci rozstrzygni�cia nietypowej sprawy, postanowili, �e ca�o�� maj�tku zmar�ego Francesca Beltramiego zostanie wzi�ta pod sekwestr w oczekiwaniu na definitywny wyrok. Jednocze�nie zarz�dzono mianowanie administratora, wybranego przez bank Medyceuszy, aby zapewni� ci�g�o�� interes�w zmar�ego kupca i tym samym nie nara�a� na bezrobocie jego licznych pracownik�w. Co do Fiory, kt�ra rzuci�a oskar�enie nie maj�c dowod�w, stwierdzono, �e powinna podlega� karze wi�zienia, jak da� jej to do zrozumienia Lorenzo, marszcz�c brwi. Mimo tego ostrze�enia posun�a si� za daleko, i Wspania�y, mimo swych wp�yw�w, mia�by k�opot z wyci�gni�ciem jej z tego, gdyby priorzy zdecydowali si� zastosowa� prawo z ca�� surowo�ci�. Na sali zapanowa�a niepewno��, nie trwaj�ca jednak d�ugo. Opat z San Marco wznowi� oskar�enia, popychaj�c przed sob� jakiego� mnicha, nosz�cego jak on bia�y habit, czarny szkaplerz i srebrny krzy� dominikan�w.
�- Pozw�lcie, dostojni panowie - powiedzia� przez nos -�e przedstawi� wam brata Ignacia Orteg�, pochodz�cego z naszego zgromadzenia w Valladolid w Kastylii. Podr�owa� po chrze�cija�skim �wiecie jak kiedy� nasz �wi�ty fundator, aby g�osi� Ewangeli� i tropi� zasadzki Szatana. Fray Ignacio, b�d�c specem w dziedzinie diabelskich sprawek, pragnie zaproponowa� wam rozwi�zanie, mog�ce zadowoli� wszystkich...
Nowo przyby�y by� m�czyzn� w �rednim wieku, wysokim i lekko zgarbionym. By� prawie �ysy, a jego wysokie, wypuk�e czo�o dominowa�o nad niskim �ukiem brwi. Mia� pot�ny nos, surowe usta i oczy, kt�rych wyrazu nie mo�na by�o dostrzec za przymkni�tymi powiekami. Jego obecno�� mia�a w sobie co� przyt�aczaj�cego i ponurego, co wszyscy odczuli w mniejszym lub w wi�kszym stopniu. Poproszony o zabranie g�osu, wyst�pi� z r�kami g��boko schowanymi w szerokich bia�ych r�kawach; sk�oni� si� jak cz�owiek czuj�cy sw� wy�szo�� nad obecnymi i czeka�.
- Witamy ci� wi�c podw�jnie serdecznie, Fray Ignacio -rzek� najstarszy z prior�w, pe�ni�cy funkcj� przewodnicz�cego. - S�uchamy ci� z szacunkiem.
Przybysz spojrza� najpierw na Hieronim�, p�niej na Fior�, na kt�rej twarzy zatrzyma� na chwil� wzrok, po czym w p�ynnym dialekcie toska�skim, dziwnie jednak ostrym w jego ustach, powiedzia�:
�- Te kobiety za bardzo si� nienawidz�, aby mo�na by�o wydoby� z nich prawd�, lecz istnieje spos�b jej wykrycia w spos�b oczywisty. Proponuj� odwo�a� si� do s�du bo�ego. Poddajmy obie pr�bie wody! Zapanowa�a g��boka cisza. We Florencji, gdzie niezale�no�� my�lenia i idee filozofii greckiej zdoby�y takie wp�ywy, �e cz�sto niepokoi�y Ko�ci�, nie stosowano ordali�w, uwa�anych za praktyki z innego stulecia. Zaraz zreszt� Lorenzo zaprotestowa�. Widz�c jego zirytowane spojrzenie, wszyscy mogli stwierdzi�, �e hiszpa�ski mnich przypad� mu do gustu nie bardziej ni� jego s�owa:
- Czy nie mogliby�my, zanim dojdziemy do tej ostateczno�ci, obdarzy� pewnym zaufaniem ludzi ponosz�cych odpowiedzialno�� za porz�dek i sprawiedliwo�� w tym mie�cie: naszych s�dzi�w, bargella*12 i gonfaloniera Petrucchiego? Uwa�am, �e s� w stanie ujawni� morderc� Francesca Beltramiego... albo morderc�w, je�li to by� tylko wykonawca.
To pochlebstwo roz�adowa�o atmosfer�, gdy� priorzy poczuli si� usatysfakcjonowani, �e podkre�la si� ich zalety, tak jak na to zas�ugiwa�y. Lorenzo, zach�cony ich wyra�aj�cym aprobat� potakiwaniem, zamierza� m�wi� dalej, aby wykorzysta� swoj� przewag�, ale nagle Hieronima ukl�kn�a przed bratem Ignaciem.
- Je�li o mnie chodzi, gotowa jestem podda� si� s�dowi Najwy�szego i s�dz�, wielebny ojcze, �e masz ca�kowit� racj�. Tylko B�g mo�e mnie oczy�ci� z ha�bi�cego zarzutu, kt�ry nie zaskakuje mnie jednak w ustach tej kreatury!
Fiora straci�a oddech ze zdumienia wobec bezczelno�ci n�dznicy. Czy�by wzgardzi�a Bogiem do tego stopnia, by bra� Go na wsp�lnika swej zbrodni? Podni�s�szy si�, Hieronima z triumfem zwr�ci�a si� do niej:
- Twoja kolej, ty nic niewarta dziewczyno! Co masz do powiedzenia?
�W ten spos�b wezwana Fiora �agodnie odepchn�a usi�uj�c� j� zatrzyma� Leonard�, podesz�a spokojnie, lecz zamiast przed cudzoziemskim mnichem, ukl�kn�a przed Signori�:
- Ja r�wnie� zgadzam si� podda� s�dowi bo�emu i g�o�no powtarzam moje oskar�enie: m�j ojciec, kt�rego mi nikt nie przeszkodzi tak nazywa�, zosta� zabity z rozkazu tej kobiety. Dzi�kuj� czcigodnemu bratu Ignaciowi, �e pozwoli mi w ten spos�b dostarczy� brakuj�cego dowodu.
Nagle ogarn�� j� wielki spok�j. Oczywi�cie wiedzia�a, �e akceptuj�c ordalia, zgadza�a si� na niemal pewn� �mier�. Za dwa lub trzy dni, w koszuli i mocno skr�powana sznurami uniemo�liwiaj�cymi jakikolwiek ruch, zostanie wrzucona do Arno w porze przyp�ywu, z niewielk� szans� wyp�yni�cia na powierzchni�; przynajmniej b�dzie mog�a po��czy� si� z ojcem w innym �yciu, bo obecne ju� jej nie poci�ga�o. Jedyna osoba zdolna j� obroni� odesz�a: ukochany zniewa�y� j�, porzuci� bezpowrotnie. Ca�e miasto, kt�re jeszcze wczoraj u�miecha�o si� do niej i przypochlebia�o jej, obr�ci�o si� przeciwko niej z t� okrutn� rado�ci�, jak� ludzie przeci�tni witaj� upadek istoty dot�d uprzywilejowanej. Pociesza�a si� jednym: umrze, zgoda, ale Hieronima podzieli jej los. Chyba �e... w podst�pnym umy�le kuzynka uknu�a jaki� spos�b, aby uchroni� si� od utoni�cia. Ale jaki?
�Wspania�y najwidoczniej zadawa� sobie to samo pytanie. Nie spuszcza� Hieronimy z oka i podobnie jak Fiora, nie rozumia�, co te� mog�o popchn�� t� kobiet� do uchwycenia si� propozycji hiszpa�skiego mnicha jak jakiej� wyj�tkowej szansy? Z powodu zgody obu kobiet na s�d bo�y znowu wybuch�a wrzawa. Wszyscy m�wili jednocze�nie i trudno by�o zaprowadzi� porz�dek. Tylko Lorenzo i dwaj mnisi czekali nieporuszeni, a� zgie�k ucichnie. Wreszcie cz�onkowie Signorii doszli do porozumienia, �e po up�ywie trzech dni obie kobiety zostan� wywiezione na �rodek rzeki w osobnych �odziach i wrzucone do wody przez kata, po uprzedniej spowiedzi i wys�uchaniu mszy. Decyzja Signorii zale�e� b�dzie, rzecz jasna, od wyniku pr�by. Tymczasem zaprowadzone zostan� do klasztoru dominikanek Santa Lucia, by mog�y odda� si� rozmy�laniom i modlitwie do dnia s�du.
Fiora ukry�a rozczarowanie. Mia�a nadziej�, �e pozwol� jej czeka� na ostatni� chwil� w domu, w swojskim otoczeniu, ale nawet tego jej odm�wiono. Jak w przypadku jej ojca, podr� podj�ta rano mia�a by� ostatni�... Doprawdy, B�g by� czasami bardzo okrutny i m�oda kobieta nie mia�a �adnej nadziei na zbawczy cud.
Ze �zami w oczach uca�owa�a rozpaczliwie szlochaj�c� Leonard�, kt�rej nie zezwolono na towarzyszenie wychowanemu przez ni� dziecku. Guwernantka uzyska�a jedynie pozwolenie na przebywanie w pa�acu Beltramiego a� do rozstrzygni�cia pr�by. Wtedy miano zadecydowa� o jej losie.
- Nie obawiaj si� - szepn�� Lorenzo Medyceusz - kt�remu uda�o si� zbli�y� do Fiory, zaopiekuj� si� ni�, je�li...
Nie �mia� doko�czy� zdania, �e przy swym sceptycyzmie nie oczekiwa� wiele po interwencji niebios.
- ... i wezm� j� do swego domu - doko�czy�. Ale Leonarda mia�a na ten temat inne zdanie.
�- Je�li pozwolisz, panie, aby moje dziecko straci�o �ycie w wyniku tego g�upiego s�du - o�wiadczy�a po francusku - nie zostan� ani chwili d�u�ej w tym niegodziwym mie�cie i a� do ko�ca mych dni modli� si� b�d�, aby B�g zes�a� na nie wszelkie nieszcz�cia!
- Poczekajmy najpierw na wynik jego s�du... - westchn�� nieustraszony Lorenzo.
�o�nierze szykowali si� ju�, aby poprowadzi� obie przeciwniczki do klasztoru. Po raz ostatni Fiora u�ciska�a trzymaj�c� si� jej kurczowo Leonard�.
- Dbaj o m�j dom i domownik�w. Opiekuj si� Khatoun. Jest bezbronna jak koci�...
Na zewn�trz zebra� si� t�um, kt�ry, nie wiadomo jakim sposobem, wiedzia� ju� o wszystkim. D�ugie oczekiwanie sprawi�o, �e by� jeszcze bardziej wzburzony ni� w czasie pogrzebu Beltramiego; w�r�d drwin, a nawet obelg, kobiety dotar�y do klasztoru w pobli�u bramy San Niccolo. Podczas tego okropnego przemarszu Fiora nie dostrzeg�a jednej przyjaznej twarzy. W k�cie loggii dei Priori ujrza�a wysok� sylwetk� Demetriosa Lascarisa, kt�ry odprowadzi� j� wzrokiem tak d�ugo, jak to by�o mo�liwe, ale nie uczyni� najmniejszego znacz�cego gestu. Fiora, przypomniawszy sobie pomoc, kt�r� jej proponowa�, gdy wcale tego nie potrzebowa�a, pomy�la�a, �e ten m�czyzna, cho� cudzoziemiec, by� taki sam jak wszyscy: troszczy� si� przede wszystkim o w�asne bezpiecze�stwo. Zreszt�, nie mia� naprawd� �adnego powodu, by szczeg�lnie si� ni� interesowa�... Co nie zmienia�o faktu, �e to ostatnie rozczarowanie by�o dla Fiory szczeg�lnie przykre. Kiedy zamkn�a si� za ni� ci�ka brama klasztoru Santa Lucia, mia�a wra�enie, �e zst�pi�a do grobu...
�Siedz�c na n�dznym pos�aniu, Fiora prze�ywa�a wci�� od nowa wydarzenia tego strasznego dnia. Czu�a si� zm�czona i obola�a, jakby obito j� kijem. Ta cela stanowi�a ostateczne rozczarowanie. Wiedzia�a z wcze�niejszych wielokrotnych tu pobyt�w z Chiar� (kt�rej dalek� kuzynk� by�a przeorysza, matka Maddalena degli Angeli), �e siostry i damy szukaj�ce schronienia w klasztorze dysponowa�y pokoikami pozbawionymi wprawdzie wyg�d, ale niezwykle czystymi, ozdobionymi �wi�tymi obrazkami i z widokiem na wirydarz z kwitn�cym ogrodem po�rodku. W�skie, zakratowane okienko jej celi wychodzi�o na boczne podw�rze ze �mietnikiem i latrynami. Pochodz�cy od nich smr�d by� trudny do zniesienia i z dwojga z�ego Fiora wola�aby zamkni�cie w prawdziwym wi�zieniu, gdy� umieszczenie jej w tym ohydnym miejscu dobitnie �wiadczy�o o braku szacunku.
Ostatnie z�udzenia, je�li jeszcze je mia�a, ulotni�y si�, gdy o zmroku siostra serwitorka przynios�a jej kromk� czerstwego chleba, dzbanek wody i misk� kapu�niaku, w kt�rym p�ywa� kawa�ek zje�cza�ej s�oniny. Fiora odepchn�a misk� ze wstr�tem:
- Kuchnia klasztorna nie poczyni�a post�p�w od mojej ostatniej wizyty - zadrwi�a. - My�la�am, �e mam prawo do innego traktowania?
- Widzicie, jaka ksi�niczka! - zawo�a�a siostra, dziewczyna o czerwonej, w�satej twarzy. - Matka prze�o�ona jest bardzo uprzejma, zgadzaj�c si� przyj�� i �ywi� tak� diabelsk� c�rk� jak ty! Powinna� jej za to podzi�kowa� na kolanach.
�- Aha! Wi�c teraz jestem diabelsk� c�rk�? A przecie� zosta�am ochrzczona. Kiedy tu przychodzi�am, nie szcz�dzono mi pochlebstw i s�odkich s��wek jako c�rce bogatego Francesca Beltramiego. A teraz powinnam na kolanach dzi�kowa� za zup�, kt�rej nie chcia�yby �winie? Id� powiedzie� matce prze�o�onej, �e pragn� z ni� m�wi�!
- Nie tak �atwo dosta� si� do matki prze�o�onej! Posz�a do kaplicy, by po��czy� si� w modlitwie z t� �wi�t� kobiet� przys�an� do nas razem z tob�, i kt�ra b�dzie cierpia�a z twojej winy
Nazwanie Hieronimy �wi�t� kobiet� by�o szczytem wszystkiego! Fiora spojrza�a na zakonnic� z jawnym wstr�tem i wzruszy�a ramionami.
- Czy ja nie mam prawa r�wnie� si� modli�? Zaprowad� mnie do kaplicy!
- Czarownice zawsze udaj�, �e s� bardziej katolickie ni� papie�. Nasze siostry nie chc� zosta� zbrukane twoj� obecno�ci�, wi�c je�li chcesz si� modli�...
Grubym, dr��cym z gniewu palcem wskaza�a wisz�cy na �cianie krzy�.
- Mo�esz to zrobi� tutaj! Nasz Pan jest wsz�dzie, ale oczywi�cie takie jak ty umiej� si� modli� tylko na aksamitnych poduszkach, w�r�d woni kadzide�...
- Wyno� si� - powiedzia�a Fiora ze znu�eniem - i zabierz t� wstr�tn� zup�. Wystarcz� mi chleb i woda.
Ze z�ym u�mieszkiem siostra upu�ci�a misk�, kt�ra rozbi�a si� ochlapuj�c czarn� sukni� Fiory.
- Powiem, �e ty to zrobi�a� - powiedzia�a z�o�liwie. -Mam nadziej�, �e zostaniesz wych�ostana!
�- Nie radz� twoim siostrom tego robi�, bo inaczej za trzy dni, kiedy stan� przed Signori�, powiem, jak by�am traktowana przez osoby, kt�rym mnie powierzono. Zreszt� i tak to zrobi�. Opowiem jak r�nie traktowano mnie i kobiet�, kt�ra zabi�a mego ojca. By�abym zaskoczona, gdyby pan Lorenzo by� z tego zadowolony.
Siostra wysz�a, trzasn�wszy drzwiami, nie zapominaj�c jednak dok�adnie ich zamkn��. Pozostawszy sama, Fiora usiad�a na ��ku. By�a zdecydowana umrze�, ale czy jej ostatnie dni musia�y up�yn�� w�r�d brzydoty, brudu i pod�o�ci? Czy �wiadomo�� nadchodz�cej �mierci nie jest wystarczaj�co ci�ka, gdy si� ma zaledwie siedemna�cie lat?
Cho� stara�a si� oderwa� od d�br tego �wiata, jej natura pozostawa�a �ywotna i domaga�a si� swego. Wrgryz�a si� wi�c �apczywie w chleb, niezbyt twardy, i wypi�a kilka �yk�w czystej, ch�odnej wody. Poczu�a si� nieco mniej nieszcz�liwa, lecz by�o jej zimno. Okno by�o tylko otworem w �cianie i �adna szyba nie chroni�a celi przed ch�odem z zewn�trz. Deszcz, kt�ry zacz�� pada� w chwili jej przybycia do klasztoru, uderza� teraz w�ciek�ymi porywami, miotany gwa�townym, p�nocnym wiatrem. Przenika� do wi�ziennej - bo tak j� trzeba nazwa� - celi, powi�kszaj�c ka�u�� t�ustej wody z rozbitej miski.
Fiora mia�a ochot� pozbiera� szcz�tki naczynia i jedzenia, zanieczyszczaj�ce pod�og�, ale powstrzyma�a j� duma. Nie do niej nale�a�o wykonanie pracy s�u��cej. Zamierza�a chroni� sw� godno��, na ile by�o to mo�liwe. Po ordaliach stanie si� to, co spodoba si� Opatrzno�ci, nie wykazuj�cej zbyt wielkiego zainteresowania jej osob�. Ale jednego by�a pewna: b�dzie walczy� o sprawiedliwo��, p�ki jej starczy si�.
�Isokrates napisa�: �Nie nale�y traci� odwagi, kiedy w s�usznej sprawie trzeba stawi� czo�o niebezpiecze�stwu". Wspomnienie tego zdania podnios�o j� na duchu. Drodzy jej filozofowie greccy zawsze wiedzieli, co trzeba powiedzie�, i znacznie lepiej pasowali do jej wojowniczego usposobienia ni� pe�ne rezygnacji zasady Ewangelii. Platon m�wi�, �e nale�y nie odwracaj�c si� ucieka� przed z�ymi lud�mi, gdy tymczasem Chrystus poleca� kocha� bli�niego swego jak siebie samego. Fiora nie by�a w stanie �ywi� do Hieronimy siostrzanych uczu�. Je�li ma umrze� za trzy dni, umrze nienawidz�c i nigdy nie umia�aby przebaczy�, jak nie przebaczy�aby nigdy prze�ladowcom swej matki, lub cz�owiekowi, kt�ry z przywi�zania do swego ksi�cia wyrz�dzi� jej tyle z�a.
�agodne d�wi�ki dzwonu na Anio� Pa�ski sp�yn�y na jej zbuntowan� dusz� nie przynosz�c uspokojenia. Fiora nie mia�a nawet ochoty modli� si�, poniewa� by�o jej zimno, zawin�a si� wi�c w koc i pr�bowa�a zasn��. Zm�czone cia�o domaga�o si� spoczynku: w kilka chwil po zamkni�ciu oczu g��boko spa�a.
�Zapewne w wyniku strachu przed oczekuj�cym j� s�dem, pogr��y�a si� w sennym koszmarze. Ujrza�a si� stoj�c� boso i w koszuli na brzegu wzburzonej, cuchn�cej siark� rzeki, ma�o przypominaj�cej znajome fale. Na drugim brzegu sta� Filip de Selongey: wyci�ga� do niej ramiona i wo�a� j�. Chcia�a rzuci� si� w jego stron�, ale przytrzymywa�y j� wi�zy, coraz liczniejsze, coraz ci�sze sznury, ci�gle wi�zane przez okrutne r�ce. A Filip wci�� nawo�ywa�... Popchni�t� gwa�townie, poch�ania woda. Uda�o si� jej wyp�yn�� na powierzchni� i fale j� unosi�y, ale na drugim brzegu Filip �mia� si� z nies�ychanych wysi�k�w, kt�re czyni�a, by do niego dop�yn��. Poda� r�k� podchodz�cej do niego kobiecie bez twarzy, o kt�rej jednak Fiora wiedzia�a, �e jest bardzo pi�kna. �miali si� oboje, a p�niej odwr�cili si� i odeszli obj�ci. Fiora pr�bowa�a krzycze�, ale �aden d�wi�k nie wydoby� si� z jej ust, wype�niaj�cych si� wod�.
Obudzi�o j� potrz�sanie. Jeszcze dysz�c w wyniku z�ego snu usiad�a. Dnia�o. Przy jej ��ku sta�a zakonnica, ale nie serwitorka, lecz wysoka szczup�a i nienagannie ubrana siostra. W w�skim owalu otoczonym przez bia�y barbet wida� by�o twarz w nieokre�lonym wieku, nie pozbawion� pewnego pi�kna, wynikaj�cego z regularno�ci rys�w, lecz bez �lad�w jakiejkolwiek s�odyczy, kt�ra �agodzi�aby ich surowo��...
- Wsta� - rozkaza�a dominikanka - i chod� ze mn�! Fiora machinalnie us�ucha�a, a gdy wysz�y, zobaczy�a, �e gruba siostra, poznana poprzedniego dnia, myje na kolanach posadzk�. Kiedy przechodzi�y obok, podnios�a g�ow� i splun�a z tak� nienawi�ci�, �e Fior� wstrz�sn�� dreszcz.
- Dok�d mnie prowadzisz? - spyta�a Fiora, ale nie otrzyma�a odpowiedzi. Wysoka, bia�o-czarna posta� sz�a przed ni� krokiem tak posuwistym, �e powodowa� tylko lekki ruch sukni; m�oda kobieta odnios�a wra�enie, �e pod��a za duchem. Przesz�y kilka korytarzy, min�y s�abo o�wietlon� kaplic�, z kt�rej dobiega�y zestrojone g�osy si�str �piewaj�cych podczas porannego nabo�e�stwa i dotar�y do znajomej Fiorze klauzury. Tam przewodniczka otworzy�a przed ni� drzwi celi znajduj�cej si� w k�cie najodleglejszym od kaplicy:
- By ci oszcz�dzi� grzechu donosicielstwa, wielebna matka postanowi�a umie�ci� ci� tutaj, a� do dnia s�du. Oczywi�cie, nie b�dziesz st�d wychodzi�, ale na posianiu znajdziesz czyste ubranie w miejsce twojej brudnej sukni...
- Podzi�kuj ode mnie wielebnej matce - szepn�a Fiora i doda�a: - Mog� r�wnie� mie� nadziej� na udzia� w nabo�e�stwie?
�- Nie ��daj zbyt wiele! �adna z naszych si�str nie chce si� do ciebie zbli�y� i wyjdziesz st�d dopiero na ordalia. Oka� skruch�!
- Z jakiego powodu?
- Je�li ty nie wiesz, wie to B�g! My�l� jednak, �e dobrze wiesz. To wielki grzech oskar�y� niewinn� osob�!
- Niewinn�? C� ty o tym wiesz?
- Biedna kobieta! Wystarczy spojrze�, jak le�y krzy�em w naszej kaplicy, modl�c si� ze �zami i b�agaj�c, by �wiat�o�� sp�yn�a wreszcie na twoje zatwardzia�e serce; chc�c upewni� si�, �e jej dusza jest zupe�nie czysta...
- Modli si� za mnie? - spyta�a Fiora ze zdumieniem.
- Nie robi nic innego. Dlatego m�wi�: oka� skruch�! Po tym ostatnim wezwaniu zakonnica wysz�a i zamkn�a drzwi nowej celi r�wnie starannie jak serwitorka, zostawiaj�c Fior� w gniewie i z uczuciem obrzydzenia.
Nigdy nie przypuszcza�a, �e hipokryzja Hieronimy mo�e osi�gn�� takie szczyty. Szuka�a wok� siebie czego�, na czym mog�aby wy�adowa� w�ciek�o��, lecz nowa cela, cho� wygodniejsza i czystsza, by�a r�wnie skromnie wyposa�ona jak poprzednia.
�Jeden z k�t�w zajmowa�o ��ko, prawdziwe ��ko, cho� w�skie jak koja, z cienkimi kolumienkami i bia�ymi firankami, le�a� na nim habit i bia�y welon nowicjuszki. By�y dwa sto�ki i ma�y kuferek, na kt�rym umieszczono dzbanek na wod� i miednic�. Nad kuferkiem nieznana r�ka, zainspirowana dzie�em FraAngelica u dominikan�w w San Marco, nakre�li�a bardziej nieudolnie ni� on �mier� �wi�tej �ucji przed prefektem Syrakuz, Paschasiuszem. M�czennica kl�cz�c patrzy�a w niebo, przera�liwie zezuj�c, a stoj�cy przy niej kat podrzyna� jej gard�o, z kt�rego tryska�a struga krwi, namalowana z�ot� farb� dla podkre�lenia, jak bardzo by�a cenna. Fiora wiedzia�a, �e �ycie �wi�tej przedstawione w serii fresk�w zdobi�o niekt�re cele zakonnic, w innych za� opowiadano �ycie Chrystusa i �wi�tej Agaty, na kt�rej grobie na �ucj� sp�yn�a �aska.
Powodowana ciekawo�ci�, wiedz�c, �e siostry �lubowa�y ub�stwo, Fiora zdj�a przybory toaletowe i otworzy�a kuferek, ale wnet go zatrzasn�a z dreszczem obrzydzenia: zawiera� bowiem dyscyplin�, pas z �elaznymi okuciami i w�osiennic�, przeznaczone do umartwiania cia�a i pokuty za grzeszne my�li... Zastanawia�a si�, czy wszystkie cele zawieraj� podobne przyrz�dy i w wyniku takiej dewiacji kobiety uwa�aj�ce si� za po�lubione Bogu s�odyczy, mi�o�ci i mi�osierdzia posuwaj� si� do stosowania takich �rodk�w. Jakie zranione mi�o�ci lub st�umione nami�tno�ci spowodowa� mog�y uciekanie si� do fizycznego b�lu dla zatarcia wspomnie�? Czy mi�o��, jak� pozna�a w ramionach Filipa, pozostawia�a tak niezno�ne �lady? Czy mo�e w przypadku tych, kt�re wst�pi�y do klasztoru jako dziewice, by� to wyraz �alu, �e niczego podobnego nie zazna�y?
�Fiora niczego nie �a�owa�a. Gdyby dane jej by�o prze�y� ordalia, nie pr�bowa�aby nigdy zastosowa� dyscypliny czy w�osiennicy, aby wygna� wspomnienie zaznanych pieszczot. Jej dziwny m�� chcia� tylko jednej mi�osnej nocy i da� jej t� noc, noc niezapomnian�. Nigdy nie b�dzie usi�owa�a zatrze� wspomnienia o niej, przeciwnie. Je�li chcia�a zemsty, to przede wszystkim za metody u�yte dla uzyskania tej nocy... i sumki w z�ocie jako jej konsekwencji. Za to, �e Filip nie zawaha� si� obudzi� mi�o�ci m�odej dziewczyny wiedz�c, �e zdobywszy j� porzuci na zawsze. Za�atwi� interesy swego w�adcy, zaspokajaj�c jednocze�nie w�asne po��danie. Natomiast w bajk�, �e chcia� z tego powodu umrze�, Fiora nie wierzy�a. Pan de Selongey za bardzo kocha� �ycie, by my�le� o jego utracie. By� zbyt dobrym kochankiem, �eby na zawsze zrezygnowa� z mi�o�ci... B�dzie obdarza� inne kobiety poca�unkami i pieszczotami... Cho� ta my�l powodowa�a, �e zaciska�a z�by w besilnym gniewie - Fiora jej nie odrzuca�a. S�dz�c z faktu jak sprytnie umia� pokierowa� zr�cznym kupcem, przypuszcza� nale�y, �e nie obci��a sobie sumienia wspomnieniami o ma��e�stwie, nawet tak ha�bi�cym. Tak �atwo by�o zapomnie� t�, kt�r� z beztrosk� skaza� na powolne usychanie bez m�a, bez dzieci, w ja�owym przepychu florenckiego pa�acu. Zapewne przez d�ugi czas nic nie b�dzie wiedzie� o tragicznym losie efemerycznej hrabiny de Selongey, a mo�e nie pozna go nigdy...
Nagle m�odej kobiecie, rozgor�czkowanej z gniewu i bezsilno�ci, przyszed� do g�owy pomys�: by� mo�e zosta� jej spos�b, jeden jedyny, by obr�ci� wniwecz intryg� ma��onka: Filip odebra� jej kr�lewski posag w formie weksla do realizacji w banku Fugger�w w Augsburgu i by� mo�e jeszcze nie podj�� pieni�dzy. Za dwa dni, zanim j� wprowadz� zwi�zan� do �odzi, ujawni w obecno�ci Medyceuszy to obra�aj�ce ich ma��e�stwo. Poprosi, by je�li nie jest za p�no, nie realizowano weksla. W ten spos�b zem�ci si� jednocze�nie na Filipie i na tym Zuchwa�ym, dla kt�rego o�mieli� si� j� po�wi�ci�! B�dzie mog�a umrze� w spokoju!
�B�g jeden jednak wiedzia�, jakie przera�enie czu�a na my�l o �mierci. Rodzaj stanu �aski, jakiego zazna�a w chwili, gdy w �lad za Hieronima postanowi�a podda� si� s�dowi bo�emu, ulotni� si� bez �ladu. Teraz stan�a twarz� w twarz ze sob�: siedemnastoletni� dziewczyn�, tryskaj�c� zdrowiem i, jak m�wiono, pi�kn�. Ogromnie chcia�a �y�, oddycha� �wie�ym wiosennym powietrzem, czu� pieszczot� s�o�ca na sk�rze, �mia� si� z przyjaci�k�-r�wie�nic�, czyta� pi�kne ksi��ki, s�ucha� akord�w lutni i �piewu poet�w... kocha�, nawet je�li dla niej s�owo to oznacza�o nienawidzi�. Na pewno nie chcia�a gni� powoli na dnie po��k�ej od zimowego mu�u rzeki, przep�ywaj�cej pod oknem jej sypialni... Nagle z serca na wargi sp�yn�a jej modlitwa.
- Panie, je�li mam racj�, spraw �ebym nie umar�a!
Jakby chc�c udowodni� sobie, �e wci�� jeszcze �yje, podda�a si� ogarniaj�cej j� potrzebie dzia�ania, nawet je�li ciasnota celi nie pozwala�a jej na wiele. Nala�a wody do miednicy, zdj�a, a raczej zerwa�a cienk�, czarn� sukni� cuchn�c� kapust� i umy�a si� wzgl�dnie starannie. Nie by�o to wcale �atwe przy u�yciu tak ma�ej ilo�ci wody i zwyk�ego myd�a z �oju i popio�u drzewnego, kt�re mia�o niewiele wsp�lnego ze wspania�ymi, pachn�cymi pastami sprowadzanymi przez aptekarza Landucciego z Wenecji, ale ablucje podnios�y j� na duchu. Nast�pnie znalezionym grzebieniem rozczesa�a i d�ugo wyg�adza�a g�ste, ciemne w�osy, w kt�rych pozosta� lekki zapach drogich perfum, wtartych przez Khatoun przy czesaniu. Nie by�a z tego zadowolona, bo nie nale�a�o przywo�ywa� obraz�w przyjemnej przesz�o�ci, wi�c staraj�c si� my�le� o czym� innym zaplot�a w�osy w gruby warkocz i opu�ci�a go na lewe rami�. Wreszcie za�o�y�a przygotowany dla niej bia�y str�j. Suknia z we�nianej materii, tkanej w klasztorze, by�a szorstka, ale przynajmniej idealnie czysta i ostatecznie do�� przyjemna w noszeniu.
�D�wi�k dzwon�w zwabi� Fiore do okna wychodz�cego na arkady wirydarza. Zobaczy�a d�ug�, czarno-bia�� procesj� zakonnic udaj�cych si� do kaplicy. St�pa�y cicho w sanda�ach z plecionego sznurka. �adna nie zwr�ci�a g�owy w jej stron�, a� znik�y za drzwiami kaplicy, intonuj�c Veni Creator...
Echo ich g�os�w trwa�o nawet po zamkni�ciu drzwi. Fiora zosta�a przy oknie nas�uchuj�c i przygl�daj�c si� czystej �wie�o�ci wewn�trznego ogrodu, obsadzonego drzewami laurowymi, cytrynowymi i cisami otaczaj�cymi obramowane bukszpanem grz�dki, na kt�rych siostry uprawia�y ro�liny lecznicze. Po�rodku znajdowa�a si� kamienna misa z ma�ym wodotryskiem, z kt�rej pi�y ptaki. By� to obraz tak pi�kny, uspokajaj�cy i s�odki, �e Fiora kontemplowa�a go przez d�u�sz� chwil�. By� to zapewne jeden z ostatnich widok�w, jakie mog�a podziwia�, ale przynajmniej nasyci oczy pi�knem, a� do ko�ca. P�niej pozostanie jej ju� tylko wznie�� je ku niebu i zamkn��... na zawsze. Ale, rzecz dziwna, im bardziej Fiora pr�bowa�a pogodzi� si� z losem, tym mniej jej si� to udawa�o.
Dzie� by� d�ugi. Sp�dzi�a go niemal wy��cznie na obserwowaniu ogrodu i lotu go��bi. Widok ten straci� wiele ze swego uroku, gdy zobaczy�a Hieronim�, wci�� w �a�obnych draperiach, spaceruj�c� pod rami� z matk� Maddalen�, jakby si� zna�y od dawna... I nagle przypomnia�a sobie, co powiedzia�a Chiara w czasie jednej z wizyt: prze�o�ona dominikanek by�a wprawdzie kuzynk� Albizzich, ale jej matka pochodzi�a z rodu Pazzich. To w�a�nie w tym pokrewie�stwie upatrywa� nale�a�o przyczyn pob�a�liwego traktowania, jakim cieszy�a si� jej przeciwniczka. Nale�a�a nadal do florenckiej szlachty, podczas gdy Fiorze odmawiano prawa do miana c�rki Francesca Beltramiego. Jedn� przyjmowano jak przyjaci�k�, a w drugiej widziano tylko wi�niark�.
�Jednak�e gro�ba publicznego ujawnienia niegodnego traktowania, z jakim si� spotka�a, przynios�a owoce nie tylko w postaci zmiany pokoju. Kiedy w po�udnie przyniesiono posi�ek, nie by� on wprawdzie wystawny, ale ca�kiem przyzwoity: klopsiki, kluski, kromka bia�ego chleba. Tylko woda by�a taka sama... Fiora poch�on�a wszystko my�l�c, �e g��d nie jest dobrym towarzyszem w walce i �e lepiej jest si� bi� b�d�c w pe�ni si�. My�l ta towarzyszy�a jej przez reszt� dnia, ale kiedy zapad� wiecz�r, zn�w pojawi� si� strach. Tak dobrze by�oby mie� teraz przy sobie jak�� przyjaci�k�, by si� jej zwierzy�. W klasztorze, gdzie jeszcze niedawno u�miechano si� do niej, �adna twarz nie chcia�a zwr�ci� si� w jej stron�. Gorzej: nikt nie chcia� nawet si� do niej zbli�a�.
Siostry znowu by�y w kaplicy, by �piewa� kompleta, ostatnie wieczorne nabo�e�stwo, kiedy nagle ta sama zakonnica, kt�ra przysz�a po ni� rano, pojawi�a si� znowu, r�wnie zimna i pe�na dystansu, trzymaj�c w d�oni �wiec�.
- Za�� na g�ow� ten welon! - rozkaza�a wskazuj�c bia�� materi�, kt�r� Fiora nie uzna�a za stosowne si� okry� � i chod� ze mn�!
- Dok�d idziemy? �������
- Zobaczysz! Ale b�d� mniej arogancka! Tam gdzie ci� zaprowadz�, nale�y zachowywa� si� skromnie, nie patrze� hardo i nie zadziera� nosa do g�ry!
- Od najwcze�niejszego dzieci�stwa uczono mnie trzyma� g�ow� prosto... w ka�dych okoliczno�ciach!
�Zakonnica wzruszy�a ramionami, wysz�a z celi i ruszy�a galeri� wirydarza, przeciwleg�� do tej, kt�ra prowadzi�a do kaplicy. Fiora sz�a za ni�. Przeci�g k�ad� p�omie� �wiecy, zreszt� zb�dnej: noc spowijaj�ca wewn�trzny ogr�d by�a wystarczaj�co jasna, by odnale�� drog�. Fiora, pozostaj�ca od rana w zamkni�ciu, z rozkosz� oddycha�a woni� �wie�o�ci. Nie sz�y jednak daleko: jedynie na drug� stron� wirydarza. Siostra otworzy�a drzwi i wpu�ci�a sw� towarzyszk�. Dwie kobiety znalaz�y si� na progu do�� du�ej sali o roma�skim sklepieniu, wspartym na ci�kich, okr�g�ych filarach. Za sto�em o�wietlonym pi�cioramiennym �wiecznikiem siedzia�y dwie osoby, nieruchome w czarno-bia�ych fa�dach niemal identycznych szat: matka Maddalena degli Angeli i hiszpa�ski mnich z San Marco: fray Ignacio Ortega.
- Dzi�kuj�, siostro Prisco! - powiedzia�a przeorysza. - A ty, Fioro, zbli� si�. Obecny tu nasz czcigodny brat Ignacio pragnie zada� ci kilka pyta�.
Odpowiadaj�c nie zapominaj, �e jest on wys�annikiem Ojca �wi�tego, papie�a Sykstusa, niech go B�g zechce zachowa� w zdrowiu i �wi�to�ci.
Fiora uk�oni�a si� milcz�c. Zastanawia�a si�, co robi� wys�annik papie�a w nocy w �e�skim klasztorze. Nie bardzo te� wiedzia�a, co takiego m�g�by mie� jej do powiedzenia, pami�taj�c wszak, �e to on zaproponowa� s�d bo�y, pomy�la�a, �e musi by� ostro�na.
�Zapanowa�a chwila ciszy. Siedz�c wygodnie w fotelu z ciemnego drewna mnich patrzy� spod wp�przymkni�tych powiek na stoj�c� przed nim wysok� i szczup��, bia�� posta�, wyprostowan� i pe�n� godno�ci, nie zdradzaj�c� ani strachu, ani nadmiernej pewno�ci siebie. P�omienie �wiec rze�bi�y delikatne rysy twarzy i zapala�y z�ote blaski w du�ych, szarych oczach przys�oni�tych bia�ym welonem, spod kt�rego ze�lizgiwa� si� na jedno rami� gruby, l�ni�cy warkocz. Fray Ignacio przygryz� w�skie wargi, a p�niej zwil�y� je czubkiem j�zyka. Po czym z westchnieniem porzuci� wygodn� pozycj� i opar� si� �okciami na stole.
- Twierdzisz, �e nazywasz si� Fiora Beltrami? - spyta�, rzuciwszy okiem na jakie� le��ce przed nim papiery.
- Nigdy nie nazywa�am si� inaczej. Czcigodna matka, tu obecna, mo�e to potwierdzi�: zna mnie od dawna.
- Zdaje si�, �e czcigodna matka zosta�a przez ciebie oszukana, podobnie jak wszyscy w tym mie�cie, i �e nie masz �adnego prawa do tego nazwiska.
- Mam prawo, kt�re przyzna�a mi Signoria, kontrasygnuj�c akt adopcji przedstawiony przez mego ojca.
- Jednak�e ten akt adopcji by� falsyfikatem, jako �e tw�j... ojciec �wiadomie oszuka� Signori�. W rzeczywisto�ci jeste� c�rk� dwojga n�dznik�w, kt�rych boska sprawiedliwo�� na pewno zepchn�a na dno piek�a.
- Tylko sam B�g mo�e wiedzie�, na czym polega jego sprawiedliwo��, a ja wierz� przede wszystkim w Jego mi�osierdzie.
G�os Fiory by� pe�en zdecydowania, tak jak jej postawa. Podni�s�szy pomarszczone powieki fray Ignacio wpatrywa� si� w ni�, jakby si�� spojrzenia usi�owa� zmusi� j� do uleg�o�ci. Fiora spotka�a jego oczy o nieokre�lonym kolorze i nie spu�ci�a wzroku. Zapad�e policzki hiszpa�skiego mnicha lekko poczerwienia�y.
�- Wygodna postawa! Czy dlatego, �e obawiasz si� tej sprawiedliwo�ci? Przecie� �atwo zgodzi�a� si� podda� wyrokowi s�du bo�ego? Co prawda, zosta�a� do tego troch� przymuszona... Nie ty zgodzi�a� si� pierwsza, lecz ta, kt�r� oskr�y�a�. Je�li jest ona niewinna, a wszystko na to wskazuje, umrzesz. Czy nie obawiasz si� �mierci?
- Sk�ama�abym m�wi�c, �e si� jej nie boj�. Mam siedemna�cie lat, czcigodny ojcze... Lecz je�li mam racj�, nie umr�. Umrze natomiast Hieronima i to j� nale�a�oby zapyta�, dlaczego tak �atwo si� zgodzi�a...
- W�a�nie dlatego, �e jej sumienie jest tak czyste jak jej dusza - zawo�a�a matka Maddalena - i dlatego, �e pok�ada ca�kowit� ufno�� w Bogu. Nie jestem pewna, czy to samo mo�na powiedzie� o tobie!
Podni�s�szy r�k� w uspokajaj�cym ge�cie, fray Ignacio po�o�y� kres interwencji przeoryszy.
- Zostawmy to na p�niej. Kto jest twoim spowiednikiem?
Fiora zawaha�a si�. Spowiada�a si� dosy� rzadko: czasem u proboszcza z Santa Trinità, czasem u ksi�dza z Orsan-michele i nie umia�a powiedzie�, kt�rego woli. Zale�a�o to od pory i nastroju, a poniewa� nie pope�ni�a nigdy ci�kiego grzechu, bezcelowe wydawa�o jej si� powierzanie najintymniejszych my�li osobie niemal nieznajomej. Szczerze przyzna�a si� do tego podw�jnego uczestnictwa w jej �yciu duchowym. Zrozumia�a natychmiast, �e ogromnie zgorszy�a brata Ignacia, kt�ry zmarszczy� wielki nos:
- Co? Nie masz duchowego przewodnika?
- Zawsze mia�am zaufanie do m�dro�ci i prawo�ci mojego ojca. On by� moim przewodnikiem duchowym...
�- Cz�owiek umiej�cy tak dobrze k�ama�? Istotnie, wcale nie zbli�y� ci� do Ko�cio�a. To temu ostatniemu powinna� by�a zosta� powierzona zaraz po urodzeniu, by� mog�a odpokutowa�, w�r�d dobroczynnych rygo r�w jakiego� klasztoru, zbrodni� twego pocz�cia i ci�ki grzech, do kt�rego zmycia nie m�g� wystarczy� chrzest...
- Ojciec m�j nie s�dzi�, bym musia�a p�aci� w ten spos�b za co�, czego nie zrobi�am. Chcia�, �ebym uwa�a�a si� zawsze za tak� dziewczyn� jak inne, �ebym by�a szcz�liwa...
- I niew�tpliwie dlatego - przerwa�a matka Maddalena - wychowa� ci� wed�ug bezbo�nych zasad staro�ytnych filozof�w. Ich ideologia zatruwa miasto, gdzie po�wi�ca si� laickim pismom, sztukom, zabawom i przyjemno�ciom to co nale�ne jedynie Bogu.
- Papie� wie o tym wszystkim, droga siostro, i napawa go to wielk� trosk�. Duchowy nie�ad we Florencji martwi go tym bardziej, �e godny po�a�owania przyk�ad idzie z g�ry. Bracia Medyceusze nie przyk�adaj� wagi do wiary chrze�cija�skiej i honoru kobiet. Cudzo��stwo i rozpusta szerz� si� bez przeszk�d na dworze. Na wysokie stanowiska powo�uje si� ludzi z niskich sfer, gdy tymczasem odsuwane s� od nich osoby od dawna przyczyniaj�ce si� do bogactwa i dobrej s�awy miasta... Ale B�g o nich nie zapomina!
Fiora ze zdumieniem patrzy�a na mnicha, kt�ry zdawa� si� by� pogr��ony w transie. Z oczami utkwionymi w sklepieniu, jakby oczekiwa�, �e rozst�pi si� ono przed niebieskim gromem, wsta� i oparty pi�ciami o st� wywrzaskiwa� sw� fanatyczn� w�ciek�o��... i nienawi�� do Medyceuszy...
- Czy s�dzisz, �e nadejdzie dzie�, gdy Antychryst nas opu�ci? - spyta�a matka Maddalena ze �zami w oczach, z�o�ywszy d�onie.
Fray Ignacio powr�ci� raptownie na ziemi� i star� pot perl�cy si� na �ysej czaszce.
�- Tak� nadziej� ma Jego �wi�tobliwo�� i zosta�em wys�any tutaj tylko po to, by wesprze� go moim wzrokiem i s�uchem. Jestem obcy, a wi�c bezstronny. To co zobaczy�em do tej pory sprawia, �e �a�uj�, i� pot�na machina Inkwizycji, tak sprawna, gdy by�a w naszych r�kach, zosta�a ostatecznie powierzona dominikanom, zupe�nie si� o ni� nie troszcz�cym. Tymczasem dobrze by�oby, by odzyska�a znaczenie w tych okolicach.
Zreszt� kr�lowa 'Izabela Kastylijska, przez kt�r� zosta�em wys�any do Rzymu, pragn�aby, �eby papie� zgodzi� si� wprowadzi� t� instytucj� w kr�lestwach wci�� zdobywanych na niewiernych Maurach... Ale zdaje si�, �e oddalamy si� nieco od sprawy tej dziewczyny. Patrzy na nas okr�g�ymi oczami, kt�re b�dzie musia�a nauczy� si� spuszcza�!
- No w�a�nie, wielce szanowny bracie. Czy to nie najlepszy przyk�ad wychowania bez Boga?
- Czytanie ksi��ek nigdy nikomu nie przeszkodzi�o kocha� Boga i s�u�y� mu - zaprotestowa�a Fiora z oburzeniem. - S�dz�, �e jestem r�wnie dobr� chrze�cijank� jak...
- Mo�e jak ja? Zapominasz si�, Fioro!...
�- Sko�czmy z tym, siostro - uci�� oschle fray Ignacio. -Zamierzam ratowa� jej dusz�, je�li nie jest za p�no. Powiedzia�a� przed chwil�, �e obawiasz si� �mierci, grzeszna dziewczyno? Ch�tnie w to wierz�, bo jeste� istotnie m�oda... i pi�kna, nawet je�li twoja uroda jest dzie�em szatana. Zadam ci wi�c proste pytanie: chcesz �y�?
- B�d� �y�a, je�li B�g tego zechce i je�li rzeka mnie nie poch�onie - odpowiedzia�a spokojnie Fiora.
- Jeste� odwa�na, przyznaj�... chyba, �e liczysz na pomoc... Tamtego?
- Jakiego tamtego?
- Nie udawaj niewini�tka, bo twoje oczy nie maj� w sobie nic niewinnego. M�wi� o tym, kt�rego przywo�uj� czarownicy i czarownice. Wszystko wskazuje na to, �e jeste� jedn� z nich. Widzia�em takie jak ty, u�miechaj�ce si� na widok stosu...
- Wezwa�e� mnie tylko po to, aby mnie obra�a�? -zawo�a�a Fiora z oburzeniem. - Nie jestem czarownic� i nie by�a ni� moja biedna matka, kt�rej jedyn� zbrodni� by�a zakazana mi�o��!
- Nie radz� ci wspomina� jej zbyt cz�sto! Ale zgoda, chc� ci wierzy�: nie jeste� czarownic� - powiedzia� mnich g�osem nagle zmienionym, r�wnie s�odkim i ujmuj�cym, jak poprzednio twardym i ostrym. - Jeste� tylko owieczk� zgubion� przez z�ych pasterzy. Proponuj� ci ratunek.
- Czy mo�esz wi�c uchroni� mnie od wrzucenia do wody, chocia� ca�e miasto oczekuje tego z niecierpliwo�ci�?
- Widz�, �e nie masz �adnych z�udze� co do tego, czego mo�esz oczekiwa� od swych dawnych przyjaci�? - powiedzia� fray Ignacio z u�mieszkiem. - Nie, nie mog� uratowa� ci� od ordali�w. Jedyn� osob� mog�c� to zrobi� jeste� ty sama.
- Ja?
�- A kt� inny? Wystarczy tak niewiele: przyznaj w mojej obecno�ci, tu i teraz, �e nies�usznie oskar�y�a�... mo�e pod wp�ywem �alu - widzisz, jak staram si� ciebie zrozumie�! - t� biedn� kobiet�... Uchwyci�a si�, jak ostatniej deski ratunku, zaproponowanej przeze mnie straszliwej pr�by. Nie mo�e wi�c by� winna. Przyznaj, �e si� pomyli�a�, a ja postaram si� uspokoi� tych ludzi...
- Je�li si� zgodz�, co stanie si� ze mn� p�niej?
- Najpierw zostaniesz w klasztorze, polecona opiece matki Maddaleny. Tak b�dzie ostro�niej, bo jak sama m�wisz: zacni florentczycy widz� w tobie jedynie... diabelski pomiot. Nie mog�aby� odzyska� d�br twego ojca: Medyceusz b�dzie bardzo szcz�liwy mog�c je zatrzyma�. Zosta�aby� zha�biona, wtr�cona do rynsztoka...
- Dlaczego mia�abym tu zosta�? Mog�abym wyjecha� z Florencji!
- Ale� wyjedziesz z Florencji. Kiedy nastroje troch� si� uspokoj� i zostaniesz nieco zapomniana, zabior� ci� do Rzymu, gdzie na moj� pro�b� przyjmie ci� Jego �wi�tobliwo��. B�dziesz mog�a wtedy wybiera� mi�dzy jakim� przyjemnym klasztorem a s�u�b� u kt�rej� szlachetnej damy. Na przyk�ad u siostrzenicy papie�a, hrabiny Katarzyny... Na pewno przyjmie z dobroci� m�od� kobiet�, niegodnie opuszczon� i obrabowan� przez Medyceuszy.
�Fiora - pocz�tkowo zdezorientowana przyjacielskim tonem hiszpa�skiego mnicha, nie pojmuj�c, w jakim celu przekonuje j�, by zrezygnowa�a ze swego oskar�enia -nagle zrozumia�a. Prowadz�c dochodzenie na temat rzekomego zdeprawowania Lorenza i Giuliana oraz ich malwersacji, fray Ignacio zamierza� uczyni� j� jednym z pionk�w w swej grze. Cho� ma�o interesowa�a si� polityk�, wiedzia�a o niej wystarczaj�co du�o, by zdawa� sobie spraw�, �e Sykstus IV, �miertelny wr�g Medyceuszy, pragn�� ofiarowa� Florencj� swemu siostrze�cowi Girolamowi Riario, m�owi Katarzyny Sforzy, i stara� si� skupi� wok� siebie wszystkich wrog�w w�adcy tego miasta. Fiora do��czy�aby w Rzymie do Francesca Pazziego, pokonanego w czasie giostry. Szeptano, �e papie� interesuje si� jego sprawami finansowymi i �e przekaza� do Rzymu, z b�ogos�awie�stwem starego Jacopa, wi�ksz� cz�� rodzinnego maj�tku. Tymczasem jawne uznanie Hieronimy za czyst� i niewinn� stanowi�oby obelg� dla Lorenza, pr�buj�cego broni� Fiory... i z ca�� pewno�ci� tej pierwszej uda�oby si� uzyska� przyznanie jej przez Signori� znacznej cz�ci maj�tku Beltramiego.
Widz�c, �e m�oda kobieta milczy, fray Ignacio zniecierpliwi� si�:
- No wi�c? Co masz teraz do powiedzenia? S�dz�, �e moja propozycja jest bardzo wspania�omy�lna?
- Ja te� tak s�dz� - powiedzia�a przeorysza. - Zgadzam si� udzieli� ci tutaj schronienia; b�dziesz traktowana jak protegowana Ko�cio�a...
Fiora przyjrza�a im si� kolejno: jej, o oczach jeszcze wilgotnych od g�upiego rozczulenia, jemu, z tym jego irytuj�cym tikiem ust, kt�re na zmian� przygryza� i oblizywa�. Budzili w niej jednakowe obrzydzenie.
- Dzi�kuj� wam obojgu... bardzo serdecznie za szlachetne zainteresowanie dla mojej osoby, ale wol� podda� si� s�dowi bo�emu. Mam nadziej� udowodni�, �e mam racj�!
Fray Ignacio zerwa� si� z fotela jak wystrzelony z katapulty.
- Szalona dziewczyno! Podpisujesz sw�j wyrok �mierci! - wrzasn��, a jego towarzyszka wznios�a oczy i r�ce do nieba.
- Sk�d ta pewno��, czcigodny ojcze? Mog� prze�y� pr�b� wody.
�- Ale nie ognia! Mia�em racj�: jeste� czarownic� i je�li na nieszcz�cie rzeka wyrzuci ci� �yw�, ska�� ci� na stos! Pewnego dnia ska�� te� na stos Medyceusza i jego band�. Wiem, �e ma przy sobie jakiego� greckiego lekarza, czarnoksi�nika i jasnowidza, b�d�cego z pewno�ci� wsp�lnikiem szatana! Kiedy papie� po�o�y r�k� na tym przekl�tym mie�cie, wszyscy oni sp�on�... ale ty sp�oniesz przed nimi na najwi�ksz� chwa�� Boga!
Nie panowa� ju� nad sob� i w faluj�cym �wietle �wiec wykrzywione i spienione z gniewu usta i p�on�ce oczy nadawa�y jego twarzy demoniczny wygl�d.
-B�dzie jak B�g zechce. Pozw�l, by on sam troszczy� si� o swoj� chwa��. Na pewno zna si� na tym lepiej ni� ty!
- To twoje ostatnie s�owo? Odmawiasz?
- Odmawiam. Pozw�l mi wr�ci� do celi. Robi si� p�no...� I chcia�abym pomodli� si� w spokoju.
- �wi�tokradztwo! Po ogniu na ziemi czeka ci� ogie� piekielny!
Krzycza� tak g�o�no, i� obawiaj�c si� zapewne, �e us�yszy go ca�y klasztor, matka Maddalena pospiesznie wezwa�a kla�ni�ciem siostr� Prisc�. Zakonnica zapewne nie znajdowa�a si� daleko, gdy� pojawi�a si� natychmiast. W chwil� p�niej Fiora ruszy�a za ni� z powrotem do swojej celi. Zaledwie si� tam znalaz�a, us�ysza�a wychodz�ce z kaplicy siostry. Fior� dobieg� szelest ich krok�w i szepty: dziewcz�ta z klasztoru Santa Lucia zastanawia�y si� zapewne, dlaczego matka prze�o�ona nie wzi�a udzia�u w wieczornym nabo�e�stwie. Potem nie s�ycha� ju� by�o �adnego d�wi�ku opr�cz w�ciek�ego ujadania psa i nieco p�niej nawo�ywania wartownik�w na murach.
�Podczas nieobecno�ci Fiory przyniesiono kolacj�. Sk�ada�a si� z makaronu z serem i sosem bazyliowym. By�a jednak zimna. Fiora zjad�a troch�, ale uznawszy potraw� za kleist�, zadowoli�a si� wod�. Chocia� nic nie robi�a przez ca�y dzie�, czu�a si� zm�czona, a przede wszystkim zm�czony by� jej umys�... Mia�a nadziej�, �e kiedy zamknie si� za ni� klasztorna brama, zazna chocia� troch� spokoju. Tymczasem odk�d znalaz�a si� w tym przybytku, stworzonym dla modlitwy i medytacji, napotyka�a tylko niegodziwo��, ma�ostkowo��, pogard�. Tego wieczora musia�a stawi� czo�a parze fanatyk�w, zdecydowanych u�y� wszelkich �rodk�w, aby pos�u�y� si� ni� w realizacji swych intryg. Mnich zagrozi� jej nawet stosem. Nie ugi�a si�, mimo strachu, jaki w niej budzi�, i by�a z tego zadowolona...
Pomy�la�a, �e zosta�y jej ju� tylko dwa dni, i serce �cisn�o jej si� z powodu nieub�aganie uciekaj�cego czasu. Czy jej �ycie, rozpocz�te w jednym wi�zieniu, musia�o zako�czy� si� w innym? Pomy�la�a o swej matce i jej przej�ciach. Jak�e Maria musia�a cierpie� dusz� i cia�em podczas ci�kich godzin porodu, pilnowana przez bezlitosnych wi�ziennych stra�nik�w, maj�c straszliw� �wiadomo��, �e ma�a istotka, b�d�ca cz�ci� jej samej, zostanie jej zaraz odebrana, i z pewno�ci� wkr�tce skazana na �mier�! Ca�e dnie, ca�e noce agonii i miecz kata jako jedyna nadzieja. Ale przynajmniej mog�a znale�� oparcie w mi�o�ci, w ostatniej godzinie wzi�� za r�k� ukochanego, gdy tymczasem Fiora p�aka�a ca�kiem osamotniona. Inaczej wygl�da�oby wszystko, gdyby Filip, w kt�rym nie udawa�o jej si� zobaczy� ojca, kocha� j� naprawd� tak jak Jan kocha� Mari�!
�Pewnego dnia jej dziwaczny m�� dowie si�, �e Fiora, kt�rej �lubowa� mi�o��, opiek� i trwanie przy niej na dobre i na z�e, umar�a w opuszczeniu. Czy po�wi�ci jej cho� troch� �alu, uroni cho� jedn� Iz�? Nie, Selongeyowie nie powinni p�aka�. Poczuje raczej wielk� ulg�. Zniknie pow�d do wstydu, plama na honorze... B�dzie m�g� wesolutko zaj�� si� inn� kobiet�... kt�ra mo�e ju� zast�pi�a j� w jego �yciu i my�lach?
Fiora nie mog�a si� modli�. B�g by� zbyt odleg�y, zbyt oboj�tny, skoro pozwala�, by nad niewinn� osob� zawis� ci�ar niezas�u�onego przekle�stwa. Za� przedstawicielom jego chwa�y i dobroci, kt�rych umie�ci� na drodze swej ofiary, du�o brakowa�o do s�odyczy Ukrzy�owanego i Jego czu�ej Matki... I p�acz�c Fiora usn�a.
Nast�pny dzie� by� ponury. Wcze�nie rano inna siostra serwitorka zabra�a pe�n� jeszcze misk� i pospiesznie posprz�ta�a cel�, ze wzrokiem przez ca�y czas uparcie wbitym w ziemi�, nie odpowiadaj�c na �adne z pyta� Fiory.
Przez ca�y dzie� nie pojawi� si� nikt wi�cej. Stwierdziwszy, �e nie przyniesiono jej nawet jedzenia, Fiora pomy�la�a, �e postanowiono zastosowa� wobec niej surowy rygor wi�zienny, co by�o oczywist� konsekwencj� jej zachowania poprzedniego dnia przed tym swego rodzaju s�dem, z�o�onym z przeoryszy i hiszpa�skiego mnicha. Pogodzi�a si� z tym, �a�uj�c jedynie, �e kiedy wybije godzina ordali�w, stanie przed pr�b� os�abiona.
Sp�dzi�a ca�y dzie� le��c zwini�ta w k��bek na ��ku. Od rana pada� uporczywy, drobny deszcz, zatapiaj�c ogr�d, z kt�rego odlecia�y ptaki. W miar� up�ywu czasu Fiorze by�o coraz ci�ej na duszy.
Ku jej wielkiemu zaskoczeniu ta sama co rano siostra przysz�a o zmroku z chlebem, wod� i du�� misk� g�stej zupy, pachn�cej �wie�ymi warzywami. Ku jej jeszcze wi�kszemu zaskoczeniu serwitorka przem�wi�a:
- Jest gor�ca, jedz szybko!
Ton by� niemal przyjazny i Fiora poczu�a ciep�o ko�o serca. By�a to pierwsza osoba w tym przybytku zwracaj�ca si� do niej jak do istoty ludzkiej.
�Podzi�kowa�a z u�miechem, ale tamta nie posun�a si� a� do jego odwzajemnienia. To by�o jednak bez znaczenia. Z apetytem, w�a�ciwym dla swego wieku, Fiora rzuci�a si� na zup�. Wydawa�a si� jej smakowita, cho� mia�a troch� niecodzienny, trudny do okre�lenia smak. Dziewczyna nie mia�a zreszt� zbyt wiele czasu, by si� nad tym zastanawia�; zaledwie prze�kn�a ostatni� �y�k�, miska wypad�a jej z r�k. Jej oczy zamkn�y si� i Fiora zapad�a w g��boki sen...
�Fiora otworzy�a oczy i zobaczy�a wn�trze tak r�ni�ce si� od tego, w kt�rym zasn�a, �e natychmiast zamkn�a je z powrotem s�dz�c, �e jeszcze �ni, lecz ci�ka i obola�a g�owa, sucho�� w ustach i okropne md�o�ci przywo�a�y j� do trudnej jawy. Ponownie unios�a powieki i spr�bowa�a si� podnie��, ale g�ow� jej przeszy� nagle ostry b�l; opad�a z j�kiem na pos�anie. Le��c nieruchomo przygl�da�a si�, niczego nie rozumiej�c, nieprawdopodobnemu wn�trzu, w kt�rym si� znajdowa�a.
Przypomina�o �a�ni�, z racji wielkiego drewnianego cebra, ustawionego na pokrytej kafelkami pod�odze, przeci�tej rowkiem odprowadzaj�cym wod� do dziury w �cianie. By� tu r�wnie� kosz �arowy, zreszt� wygaszony, nad kt�rym sufit, pokryty chropawym tynkiem, poczernia� od dymu. Izba przypomina�a r�wnie� wi�zienie, gdy� znajdowa�o si� tu tylko jedno, wysoko umieszczone okienko, a tak�e i sypialni�, bo do�� wygodne �o�e, w kt�rym le�a�a Fiora, mog�oby pomie�ci� trzy lub cztery osoby. Prze�cierad�a i koce by�y czyste, a w os�aniaj�cych lo�e kotarach, uszytych z materia�u w wielkie, krzykliwe, czerwono-��te wzory, nieco wystrz�pionych, migota�y tu i �wdzie l�ni�ce nitki, oznaki dawnej �wietno�ci. Na zielonym, ob�a��cym z farby, wielkim kufrze sta� �elazny, pokryty zaciekami z wosku kandelabr z sze�cioma p�on�cymi �wiecami, o�wietlaj�cymi �cian�, naprzeciw kt�rej znajdowa�o si� lo�e. A �cian� t� pokrywa�o malowid�o...
Bez w�tpienia prymitywnie, bo wiele mu brakowa�o do m�odych geniuszy, chluby Florencji, ale za to z wielkim realizmem i prawdziw� orgi� kolor�w, jaki� nieznany malarz ukaza� mi�osne igraszki pulchnej nimfy i postawnego satyra. Przera�ona Fiora obla�a si� rumie�cem i zamkn�a oczy mocno je zaciskaj�c, by nie widzie� nieprzyzwoitego obrazu.
- Je�li zamierzasz udawa�, �e �pisz - powiedzia� jaki� przepity g�os - to nie jest to dobry spos�b!
�Otworzywszy ostro�nie oczy, Fiora nie ujrza�a ju� malowid�a. Zamiast niego zobaczy�a rodzaj monstrum: istot� zbudowan� jak lancknecht, o ochryp�ym g�osie, r�kach jak maczugi, barkach tragarza i muskularnych ramionach. Obserwowana z pozycji le��cej, figura ta wyda�a si� Fiorze olbrzymia i niemal r�wnie szeroka jak wysoka. Jednak�e trzeba by�o ust�pi� wobec oczywistej prawdy - istota by�a kobiet�! �wiadczy�y o tym piersi, stercz�ce jak lufy armat pod jaskrawozielon�, jedwabn� sukni� i d�ugie, rude w�osy otaczaj�ce twarz o rozmiarach reszty, kt�ra mo�e nie by�aby pozbawiona pewnej urody, gdyby zetrze� z niej warstw� szminki i gdyby oczy by�y wi�ksze; przypomina�y bowiem dwa zielone kamyki, i tyle� co w kamieniach by�o w nich ciep�a. Ca�o�ci dope�nia�a masa b�yskotek, l�ni�cych przy ka�dym ruchu w�a�cicielki.
- Nie udaj�, �e �pi� - powiedzia�a Fiora - ale chcia�abym wiedzie�, gdzie jestem.
- To proste: jeste� u mnie. �������
- Co to znaczy: u ciebie? A kim ty jeste�?�
�Kobieta opar�a si� o kolumny �o�a, kt�re zadr�a�o pod wp�ywem wstrz�su, wywo�uj�c u Fiory ponownie przeszywaj�cy b�l.
- Nie musisz wiedzie�, co to znaczy u mnie! Nazywaj� mnie Pippa albo Wielka Pippa, albo te� Megiera. Pewnie nigdy o mnie nie s�ysza�a�, bo obracamy si� w r�nym towarzystwie.
- Nie... nigdy. Jak si� tu znalaz�am? Wczoraj wieczorem zasn�am w klasztorze.
�- Nie wczoraj - przedwczoraj wieczorem. Ju� my�la�am, �e nigdy si� nie obudzisz... Co� mi si� zdaje, �e siostrzyczki troch� przesadzi�y ze swoim proszkiem... �������
- Proszkiem? Ale dlaczego?
Pippa wybuchn�a r��cym �miechem, pokazuj�c z�by, kt�re mog�yby zapewne mle� zbo�e.
- Z czystej dobroci. To �wi�te kobieciny, wiesz? Pewnie pomy�la�y, �e wrzucenie ci� do wody by�oby marnotrawieniem pi�knego towaru.
- Chcesz powiedzie�, �e to one przynios�y mnie tutaj?
- Nie przesadzaj! Wyobra�asz sobie siostrzyczki przychodz�ce tutaj? - zar�a�a.
- Lito�ci! - j�kn�a Fiora - b�d� cicho! Strasznie boli mnie g�owa... i niedobrze mi! Zdaje mi si�, �e mam wat� w ustach.
Pippa zamilk�a, zmarszczy�a brwi i po�o�y�a �ap� na czole m�odej kobiety:
- A nie m�wi�am: troch� przesadzi�y. Zaraz co� z tym zrobimy!
Wr�ci�a po chwili nios�c du�� glinian� fili�ank� z paruj�cym p�ynem o przyjemnym zapachu. W�o�y�a naczynie w d�onie Fiory, po czym chwyci�a j� pod ramiona i posadzi�a.
- Wypij wszystko! Wiem, �e to gor�ce, ale nie szkodzi. Fiora bohatersko spr�bowa�a parz�cego p�ynu. Zi�ka, gorzkie mimo dodanego do nich miodu, zawiera�y du�� dawk� cytryny, mi�ty i jakiej� innej, nieokre�lonej substancji. Po wypiciu ca�ej zawarto�ci by�a czerwona po korzonki w�os�w i poci�a si� jak w saunie. Nie zwracaj�c uwagi na jej protesty, Pippa po�o�y�a j� z powrotem i przywali�a wszystkimi ko�drami znajduj�cymi si� w drewnianym kufrze.
- Dobra! - powiedzia�a z zadowoleniem. - Za godzin� przyjd� zobaczy�, jak si� miewasz. I nie pr�buj wstawa�!
�W godzin� p�niej �o�e by�o przemoczone, a Fiory nie bola�a ju� g�owa ani nie by�o jej niedobrze. Umiera�a natomiast z g�odu, i kiedy kobieta wr�ci�a z suchymi prze�cierad�ami, zapyta�a, czy nie mog�aby dosta� czego� do jedzenia. Pippa wybuchn�a �miechem.
- Zdaje si�, �e czujemy si� lepiej? No i dobrze. Nie znosz� jak kto� u mnie choruje. Zaraz ci przynios� jedzenie. Na razie wsta�. Trzeba to wszystko zmieni�!
Fiora wsta�a i stwierdzi�a, �e wci�� jeszcze ma na sobie koszul� otrzyman� w klasztorze i �e koszula ta jest mokra jak ca�a po�ciel.
- Zdejmij to! - poleci�a Pippa, rozpalaj�c b�yskawicznie ogie� w koszu �arowym, rzucaj�c do niego jakie� pachn�ce zio�a i zabieraj�c si� do ��ka.
Sprawia�o to wra�enie trz�sienia ziemi.
- A ci za�o��? - zapyta�a Fiora, rozgl�daj�c si� za jakim� odzieniem.
- Na razie zdejmij, p�niej zobaczymy! No ju�, szybko!
Fiora zdj�a koszul� i wyci�gn�a r�k� po jedno ze zdj�tych przez Pipp� prze�cierade�, aby si� nim okry�, ale kobieta powstrzyma�a j� brutalnie:
- St�j spokojnie! Musz� w ko�cu zobaczy�, jak wygl�dasz na golasa. �adna bu�ka to niez�a rzecz, ale reszta powinna by� r�wnie dobra... St�j spokojnie, do cholery! Nie zmuszaj mnie, �ebym posz�a po bat!
- Bat? - zawo�a�a Fiora z oburzeniem. - Zabraniam ci dotyka� mnie!
Wyobra�asz sobie, �e na to pozwol�? Nie znam ci� i chc� st�d wyj��!
Nie przejmuj�c si� swym mocno niekompletnym strojem rzuci�a si� do drzwi, ale Pippa z�apa�a j� za rami� i Fiora poczu�a si� jak w imadle.
- Stoisz spokojnie czy nie? - zagrzmia�a kobieta. - Tutaj robi si� tylko to, co m�wi�, i wychodzi wtedy, kiedy ka��! Zrozumia�a�?
�Fiora skr�ca�a si� w jej straszliwym u�cisku, kt�ry sprawia� b�l. Chc�c nie chc�c musia�a stan�� i podda� si� ocenie Pippy, powstrzymuj�c �zy w�ciek�o�ci. Tamta odsun�a si� na kilka krok�w, aby obejrze� j� od st�p do g��w, po czym podesz�a, wzi�a w d�onie jej piersi, by sprawdzi� ichj�drno��, dotkn�a brzucha, pomaca�a po�ladki, pog�adzi�a uda i na koniec westchn�a, rzucaj�c Fiorze znoszon� koszul� z czerwonego jedwabiu:
- By�abym naprawd� ostatni� idiotk�, gdybym nie zbi�a na tobie maj�tku! Na Belzebuba, naprawd� kr�lewski z ciebie k�sek! Klient b�dzie zadowolony, ale musisz na siebie uwa�a�...
- Klient? - powt�rzy�a Fiora z os�upieniem. - Jaki klient? Co to za dom?
Czego chcesz ode mnie?
Pippa rozpar�a si� przed ni�, z r�kami na biodrach przewy�szaj�c j� o g�ow�.
- Klient to ten, kt�ry umie�ci� ci� tutaj, u Pippy najs�ynniejszej sutenerki mi�dzy Morzem Tyrre�skim a Adriatykiem! Chce pozbawi� ci� dziewictwa i sypia� z tob�, p�ki mu nie przejdzie ochota! Albo p�ki nie sko�cz� mu si� pieni�dze a mam nadziej�, �e to nast�pi szybko, bo teraz kiedy ci� zobaczy�am, nie mam zamiaru sprzeda� ci� byle komu. Mam ju� nawet pewien pomys�...
Wbrew temu, czego Pippa si� spodziewa�a, fakt odkrycia ca�ej okropno�ci jej po�o�enia o�ywi� odwag� Fiory.
- Wyobra�asz sobie, �e pozwol�, by� robi�a ze mn� co zechcesz? - zawo�a�a. - Nie wiesz, kim jestem...
�- Chcesz powiedzie�: kim by�a�? Bo teraz jeste� niczym, Fioro Beltrami, nawet mniej ni� niczym: zbieg�� zbrodniar-k�, czarownic� �cigan� przez Ko�ci� i ludzi bargella. Chcesz wiedzie�, dlaczego?
- Oczywi�cie, �e chc�!
- No to s�uchaj! Wczoraj rano siostry z Santa Lucia stwierdzi�y, �e im uciek�a� przez kuchenne podw�rze i przesz�a� przez mur po drabinie. Znaleziono tw�j welon pod drabin�. Wszyscy my�l�, �e da�a� drapaka, bo mia�a� stracha przed s�dem bo�ym. Co oznacza, �e niez�e z ciebie zi�ko. Poniewa� zwia�a�, Signoria wyda�a na ciebie wyrok. By� tam przeor z San Marco z jakim� hiszpa�skim mnichem i za��dali, gdyby� zosta�a odnaleziona, wtr�cenia ci� do Stinche*13 na okres oczekiwania na s�d... i stos!
Czy teraz zrozumia�a�?
�Pod Fior� ugi�y si� kolana; upad�a na stert� porzuconych na posadzce ko�der. Tak, poj�a diabelsk� intryg� podst�pnie uknut� przeciwko niej. Z pewno�ci� przez Pazzich - starego Jacopa i jego pod�� synow�. Zrozumia�a, dlaczego Hieronima tak �arliwie domaga�a si� ordali�w: wszystko ukartowano, zanim odby�a si� gorsz�ca scena na dziedzi�cu przed Duomo. Pozyskano wsp�lnik�w, na czele z przeorem z San Marco i bratem Ignaciem Orteg� - czy� nie przyby� on z Rzymu, gdzie Francesco Pazzi by� w �askach? Fiora odkry�a z gorycz�, i� pot�ga Medyceuszy to kolos na glinianych nogach, �atwo by�o j� zniszczy�, oddzia�uj�c na posp�lstwo, tego potwora o stu tysi�cach g��w i zmiennych pogl�dach, a nawet na Sig-nori�, cho� Lorenzo umie�ci� w niej wiernych mu, jak s�dzi�, ludzi. Fiora ju� zosta�a uniesiona przez t� gwa�town� zawieruch�. Nast�pny podmuch m�g� porwa� samych Medyceuszy, gdy� r�d Pazzich, cho� trzymany na dystans i na wp� zrujnowany, potrafi� jeszcze dzia�a� i wygrywa�.
Stoj�c nad Fior� ze skrzy�owanymi na piersiach ramionami, Megiera napawa�a si� zwyci�stwem nad pi�kn� istot�, kt�ra wydawa�a jej si� kompletnie za�amana. Ale jej nie zna�a. Nagle Fiora podnios�a si� i stan�a naprzeciwko niej.
- Skoro wszyscy my�l�, �e uciek�am, to czy� nie ryzykujesz zbyt wiele przechowuj�c mnie tutaj? - zapyta�a ch�odno.
- Nie s�dz�, �eby ryzyko by�o tak du�e. Kto wpad�by na pomys�, by szuka� c�rki Francesca Beltramiego w takim domu? W ka�dym razie gra jest warta �wieczki. Powiedzia�am przed chwil�, �e licz� na ciebie, by zwi�kszy� moj� fortun�...
- Sprzedaj�c mnie przychodz�cym do ciebie m�czyznom? Zapominasz o jednym: wiele os�b we Florencji mnie zna: kto� m�g�by...
- Rozpozna� ci�? Uwa�asz mnie za idiotk�? Oczywi�cie, ale chyba nie my�lisz, �e poza cz�owiekiem, kt�ry ci� chce, b�d� pozwala� byle komu sypia� z tob� ryzykuj�c, �e jaki� pijak rozpruje ci brzuch no�em? Nie jeste� towarem dla pijanego marynarza! Je�li chcesz wiedzie� wszystko, ci kt�rzy ci� tutaj przyprowadzili chc�, �ebym ci� p�niej zawioz�a do Ankony i sprzeda�a dyskretnie... ale drogo jakiemu� tureckiemu piratowi.
- Do Ankony? W pa�stwie papieskim? Czy to mo�liwe?
�- Bardziej ni� my�lisz. Nasz obecny Ojciec �wi�ty nie przejmuje si� jakimi� tam krucjatami. Lubi przede wszystkim z�oto. Zreszt�, nie zawsze wie co dzieje si� za jego plecami... Ale nie martw si�, nie pojedziesz tam. Nie b�d� ryzykowa� niepewnego, nielegalnego handlu z jakim� Turkiem, skoro w Rzymie pewien kardyna� got�w da� za ciebie tyle z�ota, ile wa�ysz...
- Kardyna�? - spyta�a Fiora z przera�eniem.
- Dlaczego nie? To m�czyzna, a ten jest nawet bardziej m�ski ni� inni. Nazywa si� Rodrigo Borgia, jest kardyna�em-wicekanclerzem, prawdziwym bykiem! Zobaczysz...
- Niczego nie zobacz� - zawo�a�a Fiora. - Czy naprawd� s�dzisz, �e tu zostan�?
-Nie mo�esz zrobi� nic innego!
- Zabij� si� wi�c!
- Nie b�dziesz mia�a okazji. B�dziemy ci� pilnowa�, moja �liczna. A teraz sko�czmy z tym gadaniem. Zdaje si�, �e by�a� g�odna?
- Uroki rozmowy z tob� odebra�y mi apetyt...
Pippa chwyci�a brutalnie twarz Fiory i �cisn�a j� bole�nie:
- Nie kpij sobie ze mnie! Mo�esz tego po�a�owa�!
- Akurat! Powiedzia�a�, �e nie nale�ysz do tych co niszcz� towar...
- S� inne sposoby ni� bat. Na przyk�ad papryka umieszczona w odpowiednim miejscu. Po�� si� teraz. Przynios� ci jedzenie, a p�niej b�dziesz dalej spa�a. Nie ma nic lepszego na �adn� cer� ni� dobry sen i odpowiednie od�ywianie si�. Jutro b�dziesz musia�a si� podoba�...
�Fiora jednak ju� nie mia�a ochoty spa�. Kr��y�a po pomieszczeniu szukaj�c jakiego� wyj�cia, cho�by dziury, by wy�lizgn�� si� i odzyska� wolno��. Pippa powiedzia�a wprawdzie, �e na zewn�trz ryzykowa�aby jeszcze ci�szym wi�zieniem i straszliw� �mierci�, ale wszystko by�o lepsze ni� zosta� wydan� na �ask� jakiego� nieznajomego.
Niestety, ucieczka wydawa�a si� trudna, je�li nie niemo�liwa. Ci�kie drzwi o �elaznych zawiasach i poka�nym zamku by�y nie do sforsowania. Ponadto przy ich otwieraniu s�ycha� by�oby szcz�k zewn�trznych zamk�w. Przej�cie t�dy by�o wi�c niemo�liwe, chyba �eby zdecydowa� si� na walk� z Megier�, a to zakrawa�o na szale�stwo: nikt nie podejmie walki z g�r�...
Okienko, przez kt�re spojrza�a stoj�c na sto�ku, wychodzi�o na wewn�trzne podw�rko - rodzaj studni - robi�ce wra�enie �lepego. Widok z okienka upewni� j�, �e pok�j znajduje si� na parterze, jak zreszt� podejrzewa�a, gdy� przez otw�r odprowadzaj�cy wod� wpada�o nieco �wiat�a dziennego. �eby wyj��, trzeba by�oby przepi�owa� albo wyrwa� cho� jeden z trzech zagradzaj�cych przej�cie �elaznych pr�t�w. Na wszelki wypadek Fiora potrz�sn�a nimi kolejno; zauwa�y�a, �e jeden z nich troch� si� rusza.
Nagle us�ysza�a szcz�k zamka, wi�c szybko wskoczy�a do ��ka, aby nie by� zaskoczon� w trakcie pr�by ucieczki. Rjppa zasta�a j� le��c� i u�miechn�a si� szeroko.
- Czy�by� umia�a zachowa� si� rozs�dnie? Je�li tak, jako� si� dogadamy. Masz, przynios�am ci kurczaka z szafranem, bia�y chleb i sma�one w cukrze �liwki! Jutro dostaniesz chianti - doda ci rumie�c�w i rozgrzeje troch� krew...
Ustawi�a misk� na kolanach Fiory i - ku jej wielkiemu zaskoczeniuzarzuci�a jej na ramiona serwetk� (rzadko��, widywan� wtedy tylko w kilku bardzo wyrafinowanych domach!) dodaj�c, �e dzi�ki temu nie zabrudzi po�cieli. Potem przygl�da�a si�, jak Fiora bierze elegancko ko�cami palc�w kawa�ki drobiu, ledwie dotykaj�c z�ocistego sosu:
�- Wida�, �e zosta�a� dobrze wychowana! - skomentowa�a. - Prawdziwa ksi�niczka, dla kt�rej odpowiednim miejscem b�d� najpi�kniejsze pa�ace. Szkoda, �e nie nauczono ci� tak�e mi�o�ci, ale po jutrzejszym wieczornym spotkaniu, by� mo�e niezbyt dla ciebie przyjemnym, naucz� ci� dawa� rozkosz m�czy�nie, nawet je�li on nie ma na to ochoty. Jestem pewna, �e oka�esz si� zdolna...
Fiora zamkn�a bramy pami�ci przed wci�� pal�cym wspomnieniem swej nocy po�lubnej. Filip by� cudownym nauczycielem, ale nie chcia�a tego tutaj wspomina�. Zg��bi domu dobieg�y jakie� krzyki i Pippa wybieg�a z pokoju, by zobaczy�, co si� dzieje, wrzasn�wszy, �e w tej norze nie mo�e mie� nawet pi�ciu minut spokoju. Kiedy wr�ci�a kilka minut p�niej, trzyma�a w nieub�aganym u�cisku mas� szarawych �achman�w, z kt�rych dobiega�y j�ki. Rzuci�a j� na pod�og� przy �o�u:
- �azi�o to od pewnego czasu wok� domu. Nie wiesz przypadkiem, kto to jest?
Stos szmat poruszy� si�, rozsun�� i pojawi�a si� twarz Khatoun. Z jej czo�a s�czy�a si� krew.
Fiora krzykn�a i w jednej chwili znalaz�a si� na kolanach przy ma�ej Tatarce, kt�rej twarz si� rozja�ni�a.
- Khatoun! - zawo�a�a. - Co ci zrobili?
Chcia�a wzi�� j� w ramiona, przytuli� i otrze� p�yn�c� po twarzy krew, ale Pippa brutalnie j� odepchn�a.
- Nie dotyka�! Najpierw odpowiada� na moje pytania! Kto to jest?
- Nazywa si� Khatoun. M�j ojciec kupi� jej matk�. Tatark�, gdy by�a w ci��y. Urodzi�a si� w pa�acu i jest moj� towarzyszk� od zawsze.
- Niewolnica, co?
�- Tak, ale nigdy jej tak nie traktowa�am. Bardzo... bardzo j� lubi�. Trzeba j� opatrzy�, widzisz przecie�, �e jest ranna.
- Sama jest sobie winna! Broni�a si� jak w�ciek�a kotka, kiedy Beppo, m�j braciszek, z�apa� j� za kark. Nawet go podrapa�a. No to j� r�bn��. Teraz chc� wiedzie�, czego tu szuka�a?
- Najpierw j� opatrz! - zawo�a�a Fiora. - Widzisz przecie�, �e umiera!
Rzeczywi�cie, Khatoun pr�bowa�a wsta�, ale si�y j� opu�ci�y, upad�a na posadzk�, twarzyczka jej pozielenia�a, a nozdrza si� zacisn�y... Nie odpowiedziawszy Fiorze, Pippa wzi�a niewolnic� na r�ce i po�o�y�a na �o�u, gderaj�c, �e �achmany, w kt�re by�a ubrana, zapaskudz� jej po�ciel. Megiera niew�tpliwie umia�a skutecznie dzia�a�. W oka mgnieniu, pod czu�ym nadzorem Fiory, przemy�a ran�, posmarowa�a j� papk� hamuj�c� krwawienie, i podsun�a pod nos rannej flakon soli, chyba wyj�tkowo skutecznych, bo Khatoun ockn�a si� z omdlenia kichaj�c.
- Dobra! - powiedzia�a Pippa. - Widzisz, �e nie umar�a! A teraz musi gada�!...
- Troch� cierpliwo�ci! - oburzy�a si� Fiora. - Daj jej co� do picia! Troch� wina!
- Rozkazuje mi, s�owo daj�! - wrzasn�a Megiera, ale posz�a po karafk� z winem i da�a odrobin� Khatoun, kt�ra cho� zdawa�a si� �miertelnie zm�czona ca�kiem odzyska�a zmys�y.
�Tatarka opowiedzia�a, jak nazajutrz po pogrzebie pana uda�a si� w �achmanach �ebraczki pod klasztor Santa Lucia. Jej zdolno�� przeczuwania, wyostrzona jak instynkt wiernego psa, podpowiada�a jej, �e Fiora jest w niebezpiecze�stwie w tym ��wi�tym" przybytku. Sta�a tam, oddalaj�c si� tylko po to, by kupi� co� do zjedzenia za rzucane jej przez przechodni�w drobne monety...
- Nie mia�a� k�opotu z cechem �ebrak�w? - zapyta�a Pippa. - Troch� mnie to dziwi: miejsca pod ko�cio�ami i klasztorami to stanowiska dla wybranych. Na og� trzeba za nie p�aci�...
- Nikogo nie widzia�am - powiedzia�a Khatoun podnosz�c na olbrzymk� niewinne oczy. - Mo�e sta�y �ebrak by� chory?
- Ma�o prawdopodobne! To solidna rasa. S� �ywi albo martwi. Nic po�redniego. Ale opowiadaj dalej!
Drugiej nocy czuwania ma�a niewolnica zobaczy�a, jak w�r�d g��bokich ciemno�ci otworzy�a si� brama. Podeszli zamaskowani m�czy�ni i odebrali d�ugi, ciemny �adunek, kt�ry jeden z nich wzi�� na rami�. Odeszli cicho, a Khatoun sz�a za nimi a� do domu, do kt�rego weszli. By�a pewna - cho� nie umia�a wyt�umaczy�, dlaczego - �e nie�li Fior�. Zrozumia�a, �e mia�a racj�, kiedy dotar�y do niej pewne pog�oski, i� s�d si� nie odb�dzie, gdy� oskar�ycielka uciek�a. .. Od tej chwili by�a pewna, �e Fiora znajduje si� w domu, do kt�rego weszli dwaj m�czy�ni...
Z l�ni�cymi nadziej� oczami Fiora �ledzi�a zach�annie opowie�� m�odej Tatarki, ale przez ostro�no�� nie o�mieli�a si� zada� cisn�cego si� jej na usta pytania. Zada�a je Pippa, niedbale, jakby chodzi�o o rzecz bez znaczenia, bawi�c si� d�ug� szpilk� wyci�gni�t� z bujnych w�os�w.
- Jak to mo�liwe, �e nie wezwa�a� nikogo na pomoc? Nikomu o tym nie powiedzia�a�?
Khatoun spu�ci�a oczy, a na jej policzki barwy ko�ci s�oniowej powoli sp�yn�y �zy:
�- Wr�ci�am do pa�acu, �eby uprzedzi� o wszystkim i prosi� o pomoc, ale nie mog�am si� do niego zbli�y�. Wok� , pe�no by�o �o�nierzy powstrzymuj�cych zgromadzony t�um. Mot�och krzycz�cy: ��mier�!... �mier� czarownicy!". Wewn�trz byli inni. Przetrz�sali wszystko i... rabowali. S�ycha� by�o trzask wyrzucanych na podw�rze mebli... To by�o straszne! Nie wiedzia�am ju�, dok�d i��... kogo szuka�. Pomy�la�am o donnie Chiarze, ale portier mnie wygoni�. Wr�ci�am wi�c tutaj, by spr�bowa�... sama nie wiem czego.
Fiora ze �ci�ni�tym gard�em s�ucha�a s��w objawiaj�cych jej ca�kowit� ruin� i kres wszelkich nadziei. Nie mia�a nawet czasu odczu� �alu, tak okrutnego, z powodu �mierci ojca. Wiedzia�a, �e rozpacz powr�ci p�niej - czu�a gniew, bezsiln� w�ciek�o��. Odebrano jej wszystko, zostawiaj�c jedynie honor, a za kilka godzin utraci i ten atut. Zostanie zniewa�ona, upodlona, niewiarygodnie zha�biona, ci�ni�ta w b�oto, z kt�rego zacny Francesco chcia� wyci�gn�� niewinne niemowl�... Wreszcie wybuchn�a:
- A Lorenzo?... Lorenzo Medyceusz, w�adca Florencji, co robi�, gdy mnie szukano, by mnie zabi�, gdy rabowano m�j dom... gdy masakrowano zapewne moj� star� Leonard�? Gdzie by� Wspania�y, Wszechpot�ny? W swoim ogrodzie w Badii czy Careggii? Patrzy� jak kwitn� drzewa laurowe i uk�ada� wiersze opiewaj�ce pi�kno natury? A mo�e czyta� jak�� rzadk� ksi��k�? M�j ojciec mia� cudowne ksi��ki... mo�e zadba�, aby je zabra� do w�asnej biblioteki?
Krzycza�a, podobna do staro�ytnej p�aczki, wylewaj�c gorzkie �zy...
Pippa �ywo po�o�y�a jej na ustach sw� wielk� d�o�.
- Cicho b�d�! Chcesz, �eby nas wszystkich powiesili? W domu jest pe�no ludzi. Dziewcz�ta pracuj�, przychodz� ju� klienci.
�- Czego si� obawiasz? - spyta�a Fiora z gorycz�. - Me-dyceusze nie s� wcale tacy pot�ni...
- Ale maj� wsz�dzie szpieg�w. Dzi�ki temu s� najsilniejsi, i dzi�ki z�otu! Nie maj� bardziej b��kitnej krwi ni� ja, i Lorenzo dobrze o tym wie, wi�c po�lubi� rzymsk� ksi�niczk�, �eby wy�uska� z niej ksi���ce nasienie. No, uspok�j si�! Je�li ci� to pocieszy, powiem, �e ci� rozumiem. Trudno prze�kn�� tak� pigu�k�.
- To chyba oczywiste.
- Zgoda, ale przecie� nie wszystko straci�a�. Zosta�a pi�kna bu�ka... i cia�o. Kiedy ci� naucz� pos�ugiwania si� nim, zobaczysz do czego mo�na dzi�ki niemu doj��. W Rzymie zbijesz fortun� i mo�e nawet uda ci si� zem�ci�. Teraz wi�c k�ad� si� i �pij! Je�li za� o ni� chodzi...
- Co z ni� zrobisz? - zawo�a�a Fiora, nastawiona obronnie, otaczaj�c Khatoun ramionami.
- My�la�am, �eby j� zabi�, bo tylko umarli nie m�wi�, ale mam lepszy pomys�...
- Jaki?
- Odwin�� j� z tych szmat, �eby zobaczy�, co jest pod spodem! Tatarska niewolnica to �akomy k�sek! Co ona umie?
�- �piewa�, ta�czy�, gra� na lutni... Zabraniam ci jednak wystawia� j� na targ niewolnik�w. Nale�y do mnie i jestem do niej bardzo przywi�zana. Je�li nas rozdzielisz, nic ze mnie nie b�dziesz mia�a. Znajd� spos�b, by si� zabi�.
Nie odpowiedziawszy, z westchnieniem znu�enia Pippa podnios�a Khatoun i zacz�a j� rozbiera�. Przypomina�a jak�� rud� ma�p� obieraj�c� �wie�y orzech. Zbyt zm�czona, by cho� pr�bowa� zrozumie�, o co jej chodzi, Khatoun pozwala�a jej na to, lecz chwia�a si� na nogach, a oczy same si� jej zamyka�y, mimo wysi�k�w, kt�re czyni�a, by trzyma� je otwarte. Megiera, zdaj�c si� tego nie zauwa�a�, podda�a j� takiemu samemu badaniu, jakie przesz�a Fiora. Ta ostatnia czeka�a niecierpliwie na jego koniec, ale nagle drgn�a nie wierz�c oczom i uszom: w g�aszcz�cych delikatnie d�oniach Pippy, Khatoun zacz�a j�cze�, wi� si�, ca�kiem ju� rozbudzona, mimo �e jej na wp� wywr�cone oczy zamyka�y si�. Mrucza�a jak kotka pod wp�ywem tych dotkni��, kt�re by�y pieszczotami. Nagle z d�o�mi wczepionymi w piersi osun�a si� na rozstawione kolana, gdy tymczasem palce Pippy szuka�y najintymniejszego miejsca jej cia�a. Khatoun wygi�a w �uk m�ode cia�o o barwie ko�ci s�oniowej, dysz�c jak spragnione zwierz�, a po chwili osun�a si� z krzykiem i skr�ci�a w d�ugim spazmie... Pippa wsta�a z kl�czek, jakby to co si� sta�o by�o najnormalniejsz� rzecz� na �wiecie:
- Ta ma�a powinna umie� co� wi�cej ni� taniec i gra na lutni! Nigdy si� z ni� nie kocha�a�?
- Zwariowa�a�? - zawo�a�a z oburzeniem. Kocha� si� mo�na tylko z m�czyzn�... i to m�czyzn�, kt�rego darzy si� uczuciem!
�- Musisz si� jeszcze wiele nauczy�! Kobiety mog� sobie oddawa� wielkie przys�ugi, bardzo zreszt� przyjemne, pozwalaj�ce zapomnie� o brutalno�ci m�czyzn. Rzadko kt�ry umie dawa� rozkosz. Wi�kszo�� zachowuje si� jak rajtarzy w zdobytym mie�cie. Gdy tymczasem inna kobieta... Chcesz, �ebym ci pokaza�a?
- Nie, dzi�kuj�! - powiedzia�a Fiora, patrz�ca teraz z odrobin� niesmaku na nieruchome cia�o Khatoun, kt�re tak �atwo, bez stanu przej�ciowego, przesz�o od lubie�no�ci do snu. Mia�a wra�enie, jakby jej ma�a niewolnica zosta�a zbrukana.
Pippa wybuchn�a �miechem, pochyli�a si�, bez widocznego wysi�ku podnios�a Khatoun i rzuci�a j� na �o�e.
- Nie r�b takiej miny! To co si� sta�o, jest ca�kiem naturalne, szczeg�lnie dla dziewczyny z Azji. Zatrzymaj j� tej nocy! Jutro zagoni� j� do pracy.
Jest tak wyko�czona, �e nawet nie b�dzie pami�ta� co si� sta�o...
Zamierza�a wyj��, ale jeszcze si� odwr�ci�a.
- A w�a�nie! Ty te� jutro wieczorem pracujesz. To mo�e nie by� zabawne. Ale pomog� ci!
�Tej nocy Fiorze nie uda�o si� zasn��. Dom, w kt�rym trwa�a orgia, rezonowa� jak b�ben; w g�owie m�odej kobiety hucza�o od wrzask�w. S�ysza�a wszystko: pijackie �piewki, krzyki, �miechy i rz�enie budz�ce odraz�. Oko�o godziny drugiej kto� mocno kopn�� jej drzwi, ale zamek by� solidny i nikt nie wszed�. S�ysza�a te� przekle�stwa i j�ki b�lu i zrozumia�a, co Pippa mia�a na my�li m�wi�c o brutalno�ci m�czyzn... Obr�ciwszy si� na bok, zobaczy�a �pi�c� g��boko Khatoun i poczu�a, jak ogarnia j� lito��. Jednocze�nie mia�a sobie za z�e, �e przez chwil� ni� pogardza�a. Biedna ma�a, okaza�a tak wielkie oddanie, dobrowolnie narazi�a si� na zimno, deszcz, zm�czenie, strach i niebezpieczne nocne spotkania, aby spr�bowa�, cho� tak s�aba i biedna, wyrwa� sw� pani� strasznemu przeznaczeniu. My�l, �e jutro Megiera odda j� na pastw� potworom, kt�rych �miechy i przekle�stwa s�ysza�a, przera�a�a j�. Obawia�a si� tego bardziej ni� w�asnego losu, gdy� czu�a teraz w sobie jak�� si��, kt�rej istnienia nigdy dot�d nie podejrzewa�a. Nienawi�� i chciwo�� Hieronimy wyrwa�y j� z przyjemnego i eleganckiego �wiata, aby wtr�ci� mi�dzy ludzkie bestie. Wiedzia�a teraz, �e je�li chce �y�, musi walczy�, i to ka�d� broni�. Tym bardziej, je�li chcia�a zaspokoi� pewnego dnia ��dz� zemsty �ciskaj�c� jej serce, jak chwasty o �miertelnych zwojach dusz� stopniowo s�absze ro�liny, nie maj�ce innej ochrony poza r�k� ogrodnika. Lecz �aden uczynny ogrodnik nie uwolni tego serca, stworzonego jedynie do mi�o�ci, a teraz powoli usychaj�cego, chyba �e znowu zostanie podlane wod� czu�o�ci. Jedyny, kt�ry by�by zdolny sprawi� ten cud zupe�nie si� ni� nie przejmuje i nigdy nie zainteresuje...
Pianie koguta sprowadzi�o cisz� do domu Pippy. Fiora us�ysza�a, jak wychodzi ostatni pijak. Przera�liwie fa�szywym g�osem kaleczy� jej ulubion� piosenk�: �Chodzi�em szukaj�c kwiatu do zerwania, Na swej bia�ej twarzy masz tak pi�kne, pani..."
Romanca, �piewana czkaj�cym g�osem, by�a ledwie rozpoznawalna. Odzwierciedla�a przemian� �ycia Fiory: w karykatur�, koszmar, po�miewisko, kloak�, z kt�rej nie wiedzia�a, jak si� wydostanie... i w jakim stanie! Teraz przynajmniej mia�a towarzyszk� w nieszcz�ciu - Khatoun. Nagle znik� dystans - przyjmuj�c, �e taki w og�le istnia�! -mi�dzy ni� i m�od� niewolnic�. Sta�a si� dla niej siostr�, bardziej mo�e kruch� i wymagaj�c� ochrony, ale z kt�r� mo�liwe stawa�o si� opracowanie planu ucieczki, poniewa� Khatoun przynajmniej wiedzia�a, gdzie znajduje si� dom Pippy.
�Fiora zasn�a dopiero o pierwszym brzasku dnia, gdy rozbrzmiewa�a ju� jedynie chrapaniem mieszka�c�w... Obudzi�o j� trzaskanie drzwiami i szum lej�cej si� wody. Pippa, niedbale ubrana w rodzaj peniuaru z jaskrawoniebieskiego jedwabiu, by�a zaj�ta nape�nianiem szaflika wod� z wiader przynoszonych spoza drzwi. Najwyra�niej przyda� si� mia�o �aziebne wyposa�enie dziwnego pomieszczenia: Pippa przygotowywa�a k�piel.
Fiora obserwowa�a j� spod spuszczonych rz�s. Zauwa�y�a, �e by�a zbudowana jak m�czyzna, z wyj�tkiem marmurowobia�ych piersi wy�aniaj�cych si� chwilami spod odzienia. W�z�y mi�ni bez grama t�uszczu napina�y si� na jej ramionach i barkach. Bia�a sk�ra zdawa�a si� by� r�wnie g�adka jak sk�ra dziecka, poza jednym z ramion, na kt�rym widnia�a paskudna blizna, �lad po ciosie no�em - �wiadectwo trybu �ycia nie pozbawionego niebezpiecze�stw.
Uznawszy, �e wody jest wystarczaj�co du�o, Pippa zanurzy�a �okie�, by sprawdzi� temperatur�. Odesz�a na chwil� i wr�ci�a z pude�kiem, z kt�rego zaczerpn�a gar�� zawarto�ci i rzuci�a na �ar w koszu. Znajomy zapach �ywicy sosnowej i li�ci laurowych wype�ni� pok�j. Leonarda, bieg�a we florenckich zwyczajach, wk�ada�a je zawsze do prania, by nada� przyjemny zapach bieli�nie. Ale tego dnia nie chodzi�o o pranie.
Nie upewniwszy si� nawet, �e Fiora si� obudzi�a, Pippa wyj�a j� z ��ka i zanurzy�a w wodzie a� po ramiona.
- Czy nie pro�ciej by�oby powiedzie� mi, �ebym wsta�a i wesz�a do k�pieli? - zaprotestowa�a Fiora.
- Nie jestem pewna. S� ludzie, kt�rzy nie lubi� si� my�. W ten spos�b unikam dyskusji.
�- Ja lubi� si� my�, Khatoun tak�e. Mamy du�� �a�ni�. K�pa�am si� tam codziennie!
Pippa sapn�a z pow�tpiewaniem:
- Czy troch� nie za cz�sto? Codzienna k�piel musi chyba niszczy� sk�r�?
- Widzisz przecie�, �e nie. S�ysza�am te�, �e Zafolina, s�ynna kurtyzana, o kt�r� ubiegaj� si� najbogatsi m�czy�ni w mie�cie, k�pie si� czasem dwa razy dziennie!
Tym razem Pippa by�a szczerze zdumiona. Zgodnie z jej osobist� etyk� by�o nie do pomy�lenia, by c�rka Francesca Beltramiego mog�a cho� wiedzie� o istnieniu kurtyzan. Fiora wyt�umaczy�a jej wi�c, �e Zafolina by�a tak dobrze wychowana, dyskretna, pobo�na i szlachetna, �e nierzadko przyjmowano j� w najlepszych domach. Podziwiano jej toalety i bi�uteri�, lubiano przys�uchiwa� si�, jak m�wi i �piewa. Nie mia�o to nic wsp�lnego...
- Z tym, co si� dzieje tutaj? - uzupe�ni�a Pippa, jednocze�nie namydlaj�c energicznie m�od� kobiet�. - No i w�a�nie takie �ycie b�dziesz prowadzi�a, je�li zrobisz to co m�wi�. Tylko, �e jeszcze pi�kniejsze, bo w Rzymie, a �piewa� b�dziesz dla papie�a! B�dziemy bogate jak kr�lowa Raba...
- Saba - poprawi�a machinalnie Fiora, ale Megiera jej nie s�ucha�a. Myj�c energicznie w�osy nowej podopiecznej, Pippa �ni�a na jawie, widz�c si� ju� zarz�dzaj�c� interesami Fiory, obsypywanej z�otem i klejnotami przez ca�e �wi�te Kolegium le��ce u jej st�p. Ale, prawd� powiedziawszy, m�oda kobieta nie s�ucha�a jej.
�Rozmy�la�a oddaj�c si� ca�kowicie prostej przyjemno�ci wynik�ej z gor�cej i pachn�cej k�pieli, tak potrzebnej. Przyjemno�ci nie zaznawanej od wielu dni, gdy� zgodnie ze zwyczajem nie udawano si� do �a�ni, je�li przez dom przesz�a �mier�...
Po k�pieli, w kt�rej Fior� zast�pi�a Khatoun, z poleceniem, by radzi�a sobie sama, Pippa owin�a j� w prze�cierad�o i posadzi�a ty�em do paleniska, by wysuszy� jej w�osy.
- Przyjd� za chwil� zrobi� ci masa� i natrze� wonno�ciami! - o�wiadczy�a, opuszczaj�c pok�j ku wielkiemu zadowoleniu Fiory.
Dziewczyna natychmiast podesz�a do Khatoun, zaj�tej maniakalnie starannym namydlaniem si�.
- Nigdy nie zdo�am podzi�kowa� ci za to co zrobi�a� -powiedzia�a. - Czy mo�esz mi teraz powiedzie�, gdzie jeste�my?
- W dzielnicy San Spirito, po drugiej stronie Arno. Budynek znajduje si� za domem sprzedawcy �wiec, mniej wi�cej po�rodku ma�ej uliczki prowadz�cej do wielkiego, nie doko�czonego pa�acu...
- Pa�acu Pittich? Kt�rego budow� musieli przerwa�?
- W�a�nie. Wchodzi si� tu przez d�ugi korytarz i �adne okno nie wychodzi na ulic�. Nad drzwiami jest czerwona latarnia.
- To oznacza, �e nie�atwo b�dzie wydosta� si� st�d, a mo�e nawet b�dzie to mo�liwe. Kto by nas tu szuka�?
- Jest jednak kto�, kto wie... - Khatoun zni�y�a g�os o kilka ton�w i poruszy�a troch� wod� w szafliku, �eby si� dok�adniej sp�uka�. - Stary �ebrak, kt�rego spotka�am w pobli�u klasztoru. By� bardzo dobry, bardzo szlachetny. Ta kobieta mia�a racj�: nie wolno �ebra� bez pozwolenia innych, ale on mi pozwoli�. Wzi�� mnie pod opiek� i by� ze mn�, gdy przyniesiono ci� tutaj...
- Powiedzia�a� mu, dlaczego znalaz�a� si� pod klasztorem Santa Lucia?
- Tak.
- I pom�g� co mimo wszystko?
�- Tak, ale p�niej poradzi� mi, �ebym wraca�a do domu. Nie chcia�am. Wtedy odszed�. Ostrzega�, �e je�li tu zostan�, z�api� mnie... Fiora ze smutkiem wr�ci�a na swoje miejsce przy ogniu. Nik�a nadzieja, jak� poczu�a, rozp�yn�a si� w powietrzu jak ten �ebrak. Czu� lito�� dla Khatoun, i to wszystko! Pok�ada� jak�kolwiek nadziej� w osobie �yj�cej w n�dzy zakrawa�o na czyste szale�stwo. Trzeba by�o znale�� inne wyj�cie. Ale jakie?
Wr�ciwszy Pippa umy�a Khatoun w�osy i wyj�a j� z wody. Wyci�gn�a zatyczk� z szaflika, by go opr�ni�, po czym po�o�y�a Fior� na �o�u i zacz�a namaszcza� j� pachn�c� oliw�, podczas gdy Khatoun si� suszy�a. Zmarszczywszy nos Fiora wci�gn�a zapach wydobywaj�cy si� z d�oni Megiery.
- Co to za zapach? Zazwyczaj u�ywa�am kompozycji irysa, werweny i odrobiny ja�minu.
- Co z pewno�ci� �adnie pachnie, ale w mi�o�ci musi by� niewiele warte. To jest olejek narodowy, na tyle drogi, �e nie powinna� si� krzywi�. Kiedy nauczysz si� nim pos�ugiwa�, doprowadzisz m�czyzn do szale�stwa...
Fiora raptownie chwyci�a d�o�, kt�r� Pippa zbli�a�a do jej brzucha.
- To b�dzie... dzi� wieczorem?
- Chodzi ci o przyj�cie tego, kt�ry ma na ciebie ch�tk�? Tak. Nie pytaj jak si� nazywa: nie powiem ci. Sama zobaczysz...
- A ona? - spyta�a Fiora, wskazuj�c brod� niewolnic�. -Naprawd� wy�lesz j� do piek�a, kt�re s�ysza�am ostatniej nocy, pijak�w i dzikus�w?
�- Nie martw si�. Dam j� komu�, kto b�dzie umia� j� doceni�. Taki drobia�d�ek jak ona ma swoj� warto�� i mo�na z niego wyci�gn�� sporo pieni�dzy. A w dodatku lubi mi�o��...
- Nie boisz si�, �e zostanie rozpoznana i tym �ladem dotr� do mnie? Tatarskie niewolnice s� tak� rzadko�ci�, �e moja jest znana. Zostaw j� przy mnie. Zabierzesz j� razem ze mn� do Rzymu. Kardyna� Borgia jest z pewno�ci� wystarczaj�co bogaty, by j� kupi�, albo mo�e ja zap�ac� ci za ni�, gdy zarobi� du�o z�ota...
Du�o Fior� kosztowa�o m�wienie tym j�zykiem kurtyzany, ale by uratowa� Khatoun przed okropnym losem, gotowa by�aby pertraktowa� z samym diab�em.
- Nie mo�e zosta� z tob� dzi� wieczorem - powiedzia�a Pippa nacieraj�c energicznie ramiona i piersi swej pensjonariuszki. - Poza tym sp�dzi, by� mo�e, przyjemny wiecz�r. Klient, kt�remu j� dam, jest hojnym panem i nie pochodzi st�d. Nie ma wi�c obawy... Fiora zrozumia�a, �e nic nie wsk�ra, i zamilk�a pozwalaj�c kontynuowa� masa�. Cia�o jej pachnia�o teraz jak sklep Landucciego, kiedy otrzymywa� dostaw� perfum. Po chwili zapyta�a z gorycz�:
- Czyja te� mog� si� spodziewa� przyjemnego wieczoru? Pippa przerwa�a prac�. Wycieraj�c machinalnie r�ce w ubranie westchn�a:
- Nie. Wygl�dasz na odwa�n� dziewczyn�, wi�c powiem ci prawd�, zawsze lepiej wiedzie�, czego si� spodziewa�. Czekaj� ci� trudne chwile, bo... on jest nie ca�kiem normalny. B�d� przy tobie... a w ka�dym razie niedaleko, aby zapobiec najgorszemu. Najlepiej zrobisz my�l�c o tym, co ci obieca�am: o przysz�ej fortunie!
�Zaiste, z�oto zdawa�o si� stanowi� dla tej kobiety dobro najwy�sze, cel �ycia. Fiora, s�dz�c przez chwil�, �e by� mo�e zdo�a zmi�kczy� jej serce, zrezygnowa�a. Op�acono Pipp�, by wykona�a paskudne zadanie. Traktowa�a wi�niark� z pewn� �agodno�ci� jedynie dlatego, �e ujrzawszy j� u�wiadomi�a sobie, i� okazuj�c jej pewne wzgl�dy b�dzie mog�a wyci�gn�� z niej du�o wi�cej z�ota ni� przypuszcza�a.
Dzie� d�u�y� si�, wype�niony wci�� nowymi zabiegami piel�gnacyjnymi, lekkim posi�kiem i kilkoma godzinami odpoczynku. Kiedy zapad�a noc, Megiera ubra�a Fior� -je�li mo�na to by�o nazwa� ubraniem - w szerok�, ca�kiem przezroczyst� tunik� z bia�ego mu�linu; we w�osy wpi�a ga��zki ja�minu i kilka p�czk�w kwiatu pomara�czy. Khatoun, ubrana w ods�aniaj�c� piersi sukni� z czerwonego jedwabiu, z cekinami we w�osach, znikn�a...
- Wygl�dasz prawie jak panna m�oda! - powiedzia�a Pippa podziwiaj�c swoje dzie�o. - To mu si� spodoba. Ch�opak lubi przede wszystkim dziewice. Zabawianie si� z nimi sprawia mu najwi�ksz� przyjemno�� i kilka ju� mu dostarczy�am. P�niej do�� szybko przestaj� go interesowa�, ale ty to co innego: jeste� taka pi�kna!
Fiora ju� chcia�a powiedzie�, �e nie jest dziewic�, ale pomy�la�a, �e to jej nie uratuje. Skoro ten m�czyzna zada� sobie tyle trudu, to znaczy, �e mu z jakiego� powodu zale�a�o na zaw�adni�ciu ni�. Daremnie pr�bowa�a odgadn��, kim oka�e si� nieznajomy. Mia�a tylko nadziej�, �e cho� zapewne brutalny b�dzie zdolny do jakich� uczu�. Staraj�c si� nie traci� odwagi, czeka�a wp�le��c na rozes�anym �o�u, w �agodnym �wietle �wiec, wydobywaj�cym blaski z jej w�os�w i pieszcz�cym aksamit sk�ry.
�Gdy Pippa otwar�a drzwi i wpu�ci�a �klienta", Fiora wyda�a okrzyk przera�enia. Skoczywszy w k�t �o�a schroni�a si� w zas�onach, okr�caj�c je wok� siebie. Wchodz�cym by� Pi�tro Pazzi, okropna kreatura, garbata i kulawa, wydana na �wiat przez Hieronim�, kt�ra zamierza�a doprowadzi� do ich ma��e�stwa.
Mia� dopiero dwadzie�cia lat, ale w rzeczywisto�ci by� bez wieku, bo rozpusta naznaczy�a ju� jego ziemist� twarz. Mia� d�ugi, sp�aszczony na ko�cu nos, w�osy rzadkie i przylizane, du�e uszy, wystaj�c� brod� i ma�e czarne oczka, z kt�rych jedno zamyka�o si� co chwila w wyniku nerwowego tiku, unosz�cego ca�� po�ow� twarzy. Tylko ol�niewaj�co bia�e z�by mo�na by�o uzna� za �adne.
Dotychczas Fiora litowa�a si� z ca�ego serca nad tak nieurodziwym ch�opcem, kt�remu ironia losu kaza�a przyj�� na �wiat w mie�cie, gdzie pi�kno mia�o ogromne znaczenie. Nigdy zreszt� nie widziano go w�r�d r�wie�nik�w, odnosz�cych si� do jego kalectwa z okrucie�stwem, kpin� i szyderstwem. Dziewcz�ta, je�li pozwala�o im na to nazwisko lub maj�tek, ucieka�y przed nim. Chiara go nienawidzi�a, i nawet si� go ba�a. M�wi�a, �e sp�odzi� go diabe� i wystrzega�a si� odwiedzania pa�acu Beltramiego, je�li wiedzia�a, �e go�ci� tam m�ody Pazzi. By�o to zreszt� rzadko�ci�, gdy� prawie nie opuszcza� posiad�o�ci swego dziadka w Montughi, gdzie - jak m�wiono - zajmowa� si� alchemi� i hodowl� z�ych ps�w.
Przera�enie Fiory zdawa�o si� go bawi�, bo wybuchn�� �miechem.
- C� to, czy to ca�e przyj�cie zgotowane ukochanemu przez pi�kn� narzeczon�? Mo�na by przypuszcza�, �e si� mnie boisz?
Ten sarkastyczny ton sprawi�, �e Fiora znowu poczu�a gniew, st�umiony chwilowo przez strach. Nie opuszczaj�c schronienia za zas�onami odpar�a:
�- Dobrze wiesz, �e nigdy si� ciebie nie ba�am. Zdaje mi si� nawet, �e zawsze by�am dla ciebie uprzejma...
- Z pewno�ci�! Uprzejma... tak. Odm�wi�a� jednak po�lubienia mnie. Twoja uprzejmo�� nie si�ga�a tak daleko, nieprawda?
- Nie mo�na odda� komu� r�ki nie daj�c serca. Przykro mi, Pi�tro, ale nie kocham ci�.
- Niech ci nie b�dzie przykro: ja te� ci� nie kocham... Nawet s�dz�, �e ci� nienawidz�, lecz chcia�em ci� mie� dla siebie.
- B�d� szczery! Pragn��e� raczej posagu, a w przysz�o�ci maj�tku mego ojca...
- Nie doceniasz siebie! - powiedzia� z rechotem, kt�ry podzia�a� jak tarka na napi�te do ostateczno�ci nerwy m�odej kobiety. - Oczywi�cie, chcia�em tego maj�tku i zgodnie z prawem nale�y do mnie, bo ty jeste� niczym. Ale chcia�em przede wszystkim ciebie, by nauczy� ci� �y� na m�j spos�b; podporz�dkowa� moim pragnieniom, wszystkim kaprysom. Ach, jakie pi�kne �ycie wiod�aby� przykuta �a�cuchem dzie� i noc do mego ��ka, jak suka... Chyba nigdy nie widzia�a� moich ps�w?... Szkoda... S� pi�kne i silne, i li�� moje r�ce oczekuj�c pieszczot. �y�aby� z nimi, dziel�c ich jad�o... Zam�wi�em ju� nawet pi�kn�, sk�rzan� obr�k� na t� �adn� szyjk�. Jacy� szcz�liwi byliby�my wszyscy razem! Widzia�em ci� ju� �pi�c� nago na dywanie w mojej sypialni przy Molochu, moim ulubionym brytanie, id�cym do mnie, gdy tylko strzel� z bata... Widzisz ten bat?...
Spod czarnego p�aszcza, zarzuconego niedbale na ramiona, wyci�gn�� d�ugi, pleciony, sk�rzany rzemie� i strzeli� z niego.
�- Ale nie jest jeszcze za p�no, wiesz? Najpierw po�lubi� ci� na m�j spos�b na tym burdelowym ��ku... a p�niej zobaczymy jak zrealizowa� ten pi�kny sen... Chod� teraz, moja �liczna, chod� do swego pana!
By� szalony, to nie budzi�o w�tpliwo�ci. Z oczami wysadzonymi z orbit i ustami, z kt�rych sp�ywa�a nitka �liny Pi�tro by� straszliwy, demoniczny...
- Nigdy! - krzykn�a Fiora, trac�c g�ow�. - Zabraniam ci zbli�a� si� do mnie!
- Zabraniasz mi? Zabraniasz czego� swemu panu? Po�a�ujesz tego...
Powiedzia�em do mnie! Do nogi i na kolana!
Przera�ona obrotem wydarze� tej sceny, Pippa pr�bowa�a interweniowa�:
- Troch� cierpliwo�ci, panie! U�yjesz bata p�niej, kiedy troch� si� do ciebie przyzwyczai - powiedzia�a g�osem, kt�remu usi�owa�a nada� uspokajaj�ce brzmienie. - Pomy�l, �e masz przed sob� s�odkie, ma�e dziewcz�, niewinn� dziewic�. Jeszcze nie zazna�a rado�ci zwi�zku z tob�... Najpierw j� posi�d�! Jestem pewna, �e p�niej b�dzie �agodna... i uleg�a!
Pi�tro spojrza� nieprzytomnie. Odetchn�� g��boko dwa czy trzy razy i opu�ci� bat:
- Masz racj�. Odb�dziemy najpierw za�lubiny! Przyprowad� mi j�!
�Pippie nie trzeba by�o tego powtarza�. Mimo rozpaczliwej obrony Fiory, wyrwa�a j� z prowizorycznej kryj�wki i zmusi�a do po�o�enia si� na �o�u, gdzie m�oda kobieta natychmiast zwin�a si� w k��bek. Serce bi�o jej w piersi jak oszala�e, gdy� Pi�tro z okrzykiem w�ciek�o�ci znowu z�apa� bat i ch�osta� jej ramiona i plecy, kt�rymi si� do niego odwr�ci�a. Bi�by j� dalej, ale Pippa - rozumiej�c, �e by�by zdolny zabi� jej cenn� pensjonariuszk� - przytrzyma�a jego rami�.
- Radzi�am ci troch� cierpliwo�ci, panie! Nie warto jej bi�: poplami�aby ci� krwi�. Potrzymam ci j�!
- Trzymaj j� wi�c dobrze! Jest gotowa mnie podrapa�!
- Nie obawiaj si�! B�d� jej pilnowa�. Rozbierz si� tylko! - i cicho szepn�a Fiorze do ucha: - Na mi�o�� bosk�, le� spokojnie! Mo�e ci� zabi�!
Przywo�anie przez Pipp� boskiego mi�osierdzia w podobnym miejscu i chwili najlepiej �wiadczy�o ojej niepokoju. Sama nie potrzebowa�a niczyjej pomocy: �atwo z�ama�a op�r nieszcz�nicy, rozci�gaj�c j� w poprzek �o�a i solidnie przytrzymuj�c za ramiona. Pi�tro tymczasem zdj�� obszerny p�aszcz i rzuci� w k�t:
- Nigdy si� nie rozbieram, �eby rozdziewiczy� panienki. Uwa�aj� ten str�j za przyjemniejszy. Bardzo je podnieca!
Jego kaftan usiany by� ma�ymi, �elaznymi kolcami, kt�re - nie powoduj�c powa�niejszych ran - kaleczy�y sk�r� jego towarzyszek.
- Do wszystkich diab��w! - sapn�a Pippa ze zdumieniem. Dobrze wiedzia�a, �e syn Hieronimy nie by� normalny, a w swym domu widzia�a wielu okrutnych m�czyzn, ale ten j� zadziwi�.
Widz�c, �e si� zbli�a, Fiora zamkn�a oczy i nerwowo �cisn�a nogi, ale zwyrodnialec rozsun�� je jednym pchni�ciem kolana i wszed� w ni� brutalnie... Natychmiast jednak si� wycofa� drapi�c piersi i brzuch m�odej kobiety, kt�ra nie mog�a powstrzyma� j�ku:
- Ona ju� nie jest dziewic�! - rykn��.
- Nie jest dziewic�? - powt�rzy�a os�upia�a Pippa. -Musisz si� myli�, panie! Zrobi�e� to zbyt gwa�townie!
�- Nie jestem szalony i wiem czy dziewczyna jest niewinna czy nie! Tej ju� kto� u�ywa�... i ona mi powie, kto! S�yszysz, ty ma�a dziwko? Ze swoimi wielkopa�skimi manierami nie jeste� wi�cej warta ni� dziewczyny szwendaj�-ce si� w tawernach nad rzek�! No m�w!
Rzuci� si� na ni� i chwyciwszy za gard�o, zacz�� �ciska�. Pippa krzykn�a:
- Jak ma m�wi�, kiedy j� dusisz? Pu�� j�... M�wi�, �eby� j� pu�ci�! Z�apa�a go za nadgarstki. Nag�e, nie wiadomo sk�d, pojawi� si� m�czyzna odziany w �achmany nadaj�ce mu wygl�d nietoperza, tak wielkiego i czarnego, �e przez chwil� my�la�a, �e to diabe� we w�asnej osobie. Ledwie spostrzeg�a b�ysk sztyletu, kt�ry dwukrotnie wbi� si� w plecy Pietra...
Garbus krzykn�� i osun�� si� na �o�e. Jego r�ce zwolni�y uchwyt, w sam� por� dla trac�cej oddech Fiory. Pippa, kl�cz�ca z drugiej strony �o�a, aby lepiej unieruchomi� m�od� kobiet�, wsta�a z trudem. Jej przera�ony wzrok przenosi� si� z trupa na m�czyzn� w �achmanach. Przyby�y- jedn� r�k�, bez widocznego wysi�ku, z�apa� zabitego za ko�nierz kaftana, zdj�� z Fiory straszliwy ci�ar i rzuci� z odraz� na pod�og� jak co� plugawego. Ods�oni� cia�o m�odej kobiety pokryte drobnymi zadrapaniami, z kt�rych s�czy�a si� krew. Fiora oddycha�a z trudem przez zaci�ni�te nozdrza...
- Nie�le narozrabia�e�! - szepn�a Pippa patrz�c z przera�eniem na rosn�c� plam� krwi na plecach Pietra. -A przede wszystkim, kim jeste�?
�- Kim�, kto kaza�by ci� powiesi�... a mo�e nawet spali�, gdyby ten potw�r zabi� donn� Belframi w twoim domu. Wystarczy, �e przetrzymywa�a� w zamkni�ciu kobiet� porwan� si�� z klasztornego schronienia - powiedzia� spokojnie Demetrios, delikatnie dotykaj�c posiniaczonej szyi Fiory, aby upewni� si�, �e nic nie zosta�o z�amane. - By�a� jego wsp�lniczk�. Trzyma�a� j� za ramiona, kiedy j� dusi�.
- Nie pozwoli�abym mu tego zrobi�! Przysi�gam na...
- Nie przysi�gaj, Pippo! To strata czasu. Lepiej zrobisz zajmuj�c si� ni�. Do pi�knego stanu j� doprowadzi�!
Grecki lekarz wyci�gn�� spod brudnego odzienia ma�y flakonik i przysun�� go do poblad�ych ust Fiory; kilka kropel sp�yn�o do ust dziewczyny i jej cia�em wstrz�sn�� d�ugi dreszcz. Wreszcie otworzy�a oczy i spojrza�a z ogromnym zaskoczeniem na pochylaj�c� si� nad ni� brodat� twarz. W ostatniej chwili powstrzyma�a okrzyk, gdy� Demetrios po�o�y� jej szybko palec na ustach:
- Lepiej ci? �����
- Tak - szepn�a. - Tak... dzi�kuj�!
Pippa zakrz�tn�a si�. Zerwa�a z Fiory resztki, mu�linowej tuniki, zmy�a jej cia�o wod� pomara�czow�, po czym wzi�a nieco pomady z ma�ego s�oiczka i rozprowadzi�a na wszystkich skaleczeniach, przemawiaj�c do ofiary uspokajaj�co, stale �ledz�c k�tem oka dziwnego go�cia:
- No, ju� dobrze, moja go��bko! To nic takiego! Prze�pisz si�, a jutro ju� nie b�dzie �ladu!
- Zgoda na spanie - powiedzia� Demetrios - ale nie tutaj! Ubierz j� w cokolwiek. Zabieram j�!
Pippa raptem odzyska�a werw�. Zerwa�a si� na r�wne nogi, stan�a twarz� w twarz z Grekiem i wzi�wszy si� pod boki napi�a musku�y, wspania�a i gro�na:
�- Nikogo nie zabierasz! Ju� mi wystarczaj�co zaszkodzi�e�, zabijaj�c dobrego klienta. Zatrzymuj� j� dla siebie, zrozumia�e�? Kim ty w ko�cu jeste�? Zwyk�ym �ebrakiem, a ja mam tu kilku niez�ych ch�opak�w, kt�rzy mi pomog�. Poza tym, mog� wezwa� stra�. Powiem prawd�: zabi�e� szlachcica, i powiesz� ci�! W�a�ciwie dlaczego mia�abym zaraz ich nie wezwa�?
Zamierza�a zawo�a�, ale Demetrios wyci�gn�� r�k� i skierowa� rozczapierzone palce w stron� oczu kobiety, kt�ra czkn�a i znieruchomia�a z otwartymi ustami. Nie zmieniaj�c pozycji Grek uczyni� krok do przodu, a Pippa krok w ty� i tak szli, a� sztywna jak deska uderzy�a plecami o �cian�. Czarne oczy Demetriosa, kt�rymi j� przeszywa�, p�on�y jak �wiece.
- Nikogo nie zawo�asz. Pippo - powiedzia� spokojnie, nie spuszczaj�c jej z oczu. - Wprost przeciwnie, b�dziesz mi pos�uszna... S�yszysz m�j g�os?
- Tak... tak, s�ysz� tw�j g�os! M�w! B�d� ci pos�uszna! -g�os jej by� zupe�nie zmieniony, odleg�y...
- Wi�c pos�uchaj: ubierzesz t� m�od� kobiet� i odprowadzisz nas do drzwi. P�niej zawo�asz swojego brata. We dwoje zaniesiecie cia�o nad rzek� i wrzucicie do wody, obci��ywszy uprzednio jednym lub dwoma du�ymi kamieniami, P�niej wr�cicie do domu. Dopiero wtedy si� obudzisz, ale zapomnisz o wszystkim, co si� tu sta�o. Powiesz, �e Fiorze uda�o si� uciec podczas bijatyki mi�dzy jakimi� pijakami...
�Ca�a jego si�a zdawa�a si� by� skoncentrowana w spojrzeniu i d�oni przygwa�d�aj�cej Pipp� do �ciany. Wymawia� ka�d� sylab� z osobna, jakby chcia� je wbi� do umys�u kobiety. Ona mia�a szeroko otwarte oczy i sta�a zupe�nie nieruchomo. Wygl�da�a jak wielki pos�g i Fio ra patrzy�a na ni� ze zdumieniem. Demetrios po kr�tkiej chwili ciszy zapyta�:
- Zrozumia�a� moje rozkazy?
- Tak.
- Wype�nisz je, o niczym nie zapominaj�c?
- O niczym nie zapominaj�c...
- No to ju�, zaczynaj! - doda� mocnym g�osem i powoli opu�ci� rami�.
Pippa zachwia�a si�, jakby zabrak�o jej podpory, i przyst�pi�a do dzie�a wykonuj�c dziwne, prawie automatyczne ruchy. Nie �miej�cej poruszy� si� Fiorze za�o�y�a ubranie klasztorne, kt�re wyj�a z kufra: koszul�, bia�� sukni� nowicjuszki, sanda�y z plecionego sznurka. Demetrios podni�s� czarny p�aszcz zdj�ty przez Pietra i poda�, by owin�a nim m�od� kobiet�, kt�rej nast�pnie poda� r�k�.
- Chod� - powiedzia�. - I nie obawiaj si�! Tak jak jej rozkaza�em, odprowadzi nas do drzwi...
Rzeczywi�cie, Pippa, oboj�tna, jakby by�a sama, zapali�a �wiec� w lichtarzu i skierowa�a si� do drzwi. Ale Fiora stawi�a op�r prowadz�cej j� do wyj�cia r�ce.
- A Khatoun? Nie mog� odej�� bez niej!
- To ta ma�a Tatarka, tak ci oddana? Gdzie ona jest? Fiora wykona�a niejasny gest.
- Nie wiem. Gdzie� w tym domu... z jakim� m�czyzn�... cudzoziemcem. Pippa powiedzia�a, �e zamierza da� j� komu�, kto b�dzie umia� j� doceni�... Trzeba j� znale��!
Demetrios zmarszczy� brwi.
�- To niemo�liwe tej nocy. Dom jest du�y, nie zdo�amy go ca�ego przeszuka�. Poza tym nie mog� u�pi� du�ej grupy os�b, tak jak t� kobiet�. Musimy odej�� bez niej.
- Nie! - powiedzia�a Fiora. - Nie chc� jej opu�ci�. B�g jeden wie, co by si� z ni� sta�o, gdyby zosta�a sama z bandziorami!
- W�tpi�, �eby� mog�a wiele uczyni� w jej obronie. B�d� spokojna, Pippa zbyt dobrze zna warto�� handlow� �adnej dziewczyny. Zreszt�, jutro przy�l� po ni�. Megiera nie potrafi zbyt d�ugo opiera� si� dzia�aniu z�ota i dostanie je. Teraz ju� chod�, musimy si� spieszy�!
Pippa czeka�a na progu jak dobrze wyszkolona s�u��ca. Ruszy�a przed nimi nios�c �wiec�, aby u�atwi� drog�. Przeszli pogr��ony w mroku korytarz, wychodz�cy na wewn�trzne podw�rko, to samo, kt�re wida� by�o z okna pokoju-sauny. Przechodz�c obok schod�w us�yszeli krzyki i �miechy.
By�y tak bliskie, �e uciekinierka poczu�a strach na my�l, �e jakie� drzwi mo�e otworzy� jeden z ludzi, kt�rzy wewn�trz urz�dzali prawdziwe bachanalia.
- Nie b�j si� - szepn�� Demetrios. - Z ni� nie mamy si� czego obawia�. Zreszt�, omin�a du�� sal�... Jeste�my ju� prawie na zewn�trz... Na ko�cu ostatniego korytarza Pippa otworzy�a drzwi i wypu�ci�a przyprowadzonych. P�niej zamkn�a drzwi. Fiora z niezmiern� rado�ci� spojrza�a na ciemnoniebieskie, usiane gwiazdami niebo, od kt�rego odcina� si� mieni�c� wst�g� zarys dom�w wzd�u� uliczki. Ca�� piersi� wdycha�a wilgotne powietrze, nios�ce zapach ryb, oliwy i p�on�cego drewna i �cisn�a mocniej d�o� Demetriosa:
- Jak ci dzi�kowa�... - zacz�a, alej� uciszy�.
�- P�niej b�dziemy mieli du�o czasu na rozmowy. Poszukajmy schronienia na reszt� nocy. O �wicie, kiedy bramy zostan� otwarte, zawioz� ci� do mnie, do Fiesole...
- Dok�d idziemy?...
- Do przyjaciela, kt�remu zawdzi�czam to przebranie... i kilka innych rzeczy...
Wyszli z uliczki, z zachowaniem wszelkich �rodk�w ostro�no�ci, upewniwszy si� wpierw, �e kroki milicji oddalaj� si�, a nie przybli�aj�. Przed nimi wznosi�o si� co� na kszta�t ruin, a co w rzeczywisto�ci by�o nie doko�czon� budowl�: wielkim pa�acem z�o�onym jedynie z parteru i cz�ci pi�tra. Robi� du�e wra�enie z powodu ogromnych, ledwo ociosanych kamieni, tworz�cych surow� ca�o��*14.
�Mieszka�cy dzielnicy omijali go z daleka, gdy� mia� z�� opini�. Jeden z najbogatszych ludzi we Florencji, Lucia Patti, zam�wi� jego plany u Brunelleschiego, genialnego architekta, kt�ry wzni�s� Baptysterium i nakry� Duomo olbrzymi�, koralow� kopu��. Chcia�, �eby pa�ac sta� si� najwi�kszym, najbogatszym w mie�cie, dor�wnuj�cym jego nieokie�znanym ambicjom. Po �mierci Cosima, dziada Lorenza, Patti sprzysi�g� si� z Soderinim, �wczesnym gonfalonierem sprawiedliwo�ci, aby wyrwa� w�adz� ze s�abych r�k syna Cosima, Pietra. Spisek si� nie powi�d�, a zrujnowany Pitti zmar� na wygnaniu, z dala od ukochanego miasta. Jednak lud, kt�rego nie zadowoli�o tak zwyczajne zako�czenie, utrzymywa� po cichu, �e szcz�tki Luki Pittie-go, zamordowanego przez Medyceuszy, zosta�y pogrzebane pod jego nie doko�czonym pa�acem. Poniewa� legendy maj� d�ugie �ycie, kobiety �egna�y si� przechodz�c obok pos�pnych mur�w i wielkich pustych �uk�w, otwieraj�cych �lepe oczy prostok�tnych okien na ciemne czelu�ci. Nikt nie o�mieli�by si� zabra� �adnego z tych porzuconych kamieni, jak m�wiono - przekl�tych. Sytuacja taka trwa�a od trzydziestu lat... Jednak Demetrios poci�gn�� sw� towarzyszk� prosto w stron� opuszczonego placu budowy, nie zwa�aj�c na okazywan� przez ni� obaw�.
- Na dziewczynie, kt�rej umys� zosta� o�wiecony przez greck� filozofi� nie powinna robi� wra�enia g�upia legenda! - powiedzia�, aby doda� jej otuchy...
Trzymaj�c si� razem obeszli wok� plac, natrafili na zarys ogrodu, kt�ry powinien by� rozci�ga� si� na pag�rku, i zag��bili si� w jeden z otwor�w drzwiowych. Id�c po omacku Demetrios natrafi� w ciemno�ciach na �cian� z desek, spod kt�rej s�czy� si� nik�y promie� �wiat�a, i zastuka� w ni� wed�ug um�wionego kodu. Zachrypni�ty g�os zapyta� ze �rodka:
- Kto tam?
- Mendici!*15
�Co�, co pe�ni�o rol� drzwi, otwar�o si�, ukazuj�c pomieszczenie maj�ce by� zapewne pokojem dla s�u�by. �wiat�o pochodzi�o z ma�ego ogniska, rozpalonego wprost na klepisku. Za� osob� witaj�c� nowo przyby�ych by� ma�y, chudy jak szkielet m�czyzna, o twarzy ozdobionej rzadk� brod� i okolonej d�ugimi w�osami. Rzuci� okiem na go�ci i z powrotem ukucn�� przy ognisku, mieszaj�c w glinianym garnku.
- Zdaje si�, �e ci si� uda�o?
- Tak. Dzi�ki tobie, Bernardino. Ale ju� by� najwy�szy czas. Musia�em zabi� Pietra Pazziego. To ona kaza� porwa� Fior� i by�by j� udusi�, gdybym nie przyszed�. O tej porze Pippa i jej brat zapewne wrzucaj� go do Arno, obci��ywszy kamieniami u szyi, �eby nie wyp�yn��.
- Jednego �otra mniej! - zgodzi� si� starzec. - Witaj, panienko! Jeste� u przyjaciela... Znasz mnie, cz�sto okazywa�a� mi mi�osierdzie.
Rzeczywi�cie, przypomina�a sobie tego starego cz�owieka, kt�ry �ebra� zawsze u wr�t Duomo, �piewaj�c jak�� star� pie�� �a�obn�... - Dzi�kuj� ci - powiedzia�a - ale... s�dzi�am, �e jeste� �lepy i g�uchy?
Roze�mia� si� cicho i wyja�ni� z dum�, �e trzeba wielkiego do�wiadczenia, by pokazywa� tylko bia�ka oczu, ale nie jest trudno udawa� g�uchego.
- Teraz mo�esz troch� si� przespa�, bo pewnie tego potrzebujesz. Oto moje ��ko - powiedzia� wskazuj�c na jeden ze stos�w szmat s�u��cych mu za meble w jego mieszkaniu. - Obudz� ci�, kiedy kur zapieje...
- Przyjmuj�c mnie u siebie ryzykujesz �yciem. Przypuszczam, �e wiesz o tym?
�- Ryzykuj� mniej ni� przypuszczasz, dziewuszko. Nie sugeruj si� n�dznym otoczeniem, w kt�rym �yj�, gdy� dysponuj� pot�g�, jakiej pozazdro�ci�oby mi wielu ksi���t. Cz�onkowie cechu �ebrak�w, najliczniejszego ze wszystkich, wsz�dzie wok� Morza �r�dziemnego i jeszcze dalej rozpoznaj� si� dzi�ki jednemu s�owu: �Mendici". Kr�luj� we Florencji nad prawdziwymi lub fa�szywymi kalekami, rzezimieszkami, �ebrakami wszelkiej ma�ci. Tworz� oni prawdziw� armi�, kt�rej ciosy cho� zadawane w ciemno�ciach, s� gro�ne. Je�eli w mie�cie narastaj� zamieszki, jeste�my zawsze w centrum niepokoju. Jednak, widzisz, to drogie mi �ycie zawdzi�czam towarzysz�cemu ci cz�owiekowi, gdy� jego wiedza uratowa�a mnie. A Bernardino zawsze sp�aca d�ugi... �pij teraz i zas�o� uszy; Grek i ja musimy porozmawia�...
Wyci�gni�ta na stosie cuchn�cych szmat jak na najmi�kszych poduszkach, zapomniawszy o podrapanym ciele i obola�ej szyi, Fiora natychmiast zapad�a w g��boki sen. Kilka krok�w od niej, przycupn�wszy naprzeciwko siebie po dw�ch stronach ogniska, grecki lekarz i kr�l �ebrak�w rozmawiali po cichu o potajemnych sprawach a� do �witu. Kiedy rozleg�o si� pianie koguta, Demetrios wyj�� z �achman�w gar�� floren�w i w�o�y� j� w �apska swego towarzysza. Potem wsta� i przeci�gn�� si�.
- My�lisz, �e ci si� uda? - zapyta�.
Tamten wzruszy� ramionami i z lubo�ci� przesypa� z�oto z jednej d�oni do drugiej:
- To dziecinnie �atwe. Za dwie godziny wiadomo��, �e dziewczyna nie uciek�a z klasztoru, lecz zosta�a porwana obiegnie place przed ko�cio�ami i targi, r�wnie szybko jak jesienny wiatr.
- Jeste� pewien, �e ani ty, ani twoi bracia nie ryzykujecie wpadni�cie w r�ce bargella?
- Nie mo�na powstrzyma� wiatru. Zrywa si�, cho� nie wiemy, dlaczego ani sk�d pochodzi, i cichnie, ale my b�dziemy czuwa�, by nie sta�o si� to zbyt szybko. Nie obawiaj si� zatem!
�Demetrios skin�� g�ow�, u�miechn�� si� i poszed� obudzi� Fior�. W godzin� p�niej, przebywszy ca�e miasto w�r�d jad�cych na targ woz�w z warzywami i drobiem, przekroczyli przy powszechnej oboj�tno�ci, nie zwr�ciwszy na siebie nawet uwagi stra�nik�w, bram� w Pinti. Poszli wzd�u� muru klasztoru Kamedu��w i cudownego ogrodu w Badii, zbudowanej przez Cosima Medyceusza.
Poranne powietrze by�o lekkie, czyste i przejrzyste, a t�czowe �wiat�o zapowiada�o s�oneczny dzie�, ale serce Fio-ry, cho� uwolnione od strachu, przepe�nia� smutek, gdy tak sz�a u boku Demetriosa w kurzu drogi, kt�r� tyle razy niegdy� przemierza�a k�usuj�c na koniu, czyjad�c na mule w�r�d weso�ego brz�ku dzwoneczk�w. Tam na g�rze by�a jej posiad�o��. Widzia�a wysoki br�zowy dach cichego domu w�r�d drzew laurowych, gdzie Filip da� jej kilka godzin szcz�cia, i mru�y�a oczy jak nocny ptak wypuszczony nagle na s�o�ce. Nic nie mia�o ju� tej samej barwy, tego samego wygl�du co kiedy�. Niczym upad�a kr�lowa, dzi� �ebraczka, czu�a si� obco w pejza�u, kt�ry kocha�a ka�dym w��knem cia�a, ca�� czu�o�ci� serca, i kt�ry jej ju� nie poznawa�.
Obserwuj�cy j� k�tem oka Demetrios, widz�c �e potyka si� w wyrwie pozostawionej przez ostatnie deszcze, przytrzyma� jej rami� i ju� nie pu�ci�:
- Stok jest stromy i droga wydaje ci si� gorzka, Fioro Beltrami, poniewa� spad�a� z wysoka i twoje rany jeszcze krwawi�. Wiedz, �e kto chce osi�gn�� szczyt g�ry, nie mo�e unikn�� wdrapania si� po zboczu.
- My�lisz, �e istnieje jeszcze jaki� szczyt dla mnie? Jestem zm�czona, Demetriosie...
�- Powiedzia�em, �e krwawisz, ale blizny sprawi�, �e sk�ra jest grubsza. Ulecz� ci� i wtedy b�dziesz mog�a znowu dostrzec horyzont. Odkryjesz, �e chcesz kocha� i by� kochan�.
- Nigdy! Nigdy wi�cej nie pokocham! Zbyt wiele jest goryczy w moim sercu, by do� wr�ci�a mi�o��. Jedyne czego chc�, to pom�ci� ojca, matk� i siebie sam�. Pomy�l, �e zabrano mi wszystko, m�j dom zosta� ograbiony, zniszczony. Mo�e zabito moj� opiekunk� z dzieci�stwa, moj� drog� Leonard�, o kt�rej ledwo �mia�am my�le� w domu Pippy...
- Mog� ci� zapewni�, �e nikt nie zosta� zabity, kiedy zaj�to pa�ac Beltramiego. S�u�ba uciek�a albo zosta�a rozp�dzona. �ebrak Bernardino zasi�ga� j�zyka. Twoja Leonarda znalaz�a schronienie.
- Gdzie? Na pewno zamkni�to przed ni� wszystkie drzwi, nawet drzwi Colomby, guwernantki Chiary. Chyba �e pojecha�a do swojej siostrzenicy, �anety, kt�ra po�lubi�a farmera z Mugello? Och, gdybym mog�a si� upewni�!
- Odnajd� j�, nie obawiaj si�! Co si� za� tyczy zemsty, jest rzecz� naturaln�, �e o niej my�lisz.
- My�l� tylko o niej! Ale nie mam niczego, by j� zrealizowa�, pr�cz dwojga r�k - doda�a z gorycz�, wyci�gaj�c przed siebie d�onie o szczup�ych palcach i po�amanych paznokciach, kt�re wydawa�y si� niewiarygodnie kruche wobec ci�kiego zadania.
�- Nie mog�aby� mi zaufa�? Znajdziemy razem bro�, kt�rej ci brakuje. Zachowaj nadziej�! Wiem, �e przed tob� d�uga droga i sporo niespodzianek. Mam ci wiele do powiedzenia...
Fiora spojrza�a na swego towarzysza z ciekawo�ci�.
- Jeste� dziwnym cz�owiekiem i dostrzegam to nie po raz pierwszy. Nie zapomnia�am o twojej przepowiedni na balu w pa�acu Medyceuszy...
- Ani, mam nadziej�, o mojej obietnicy, �e ci pomog�, je�li b�dziesz tego potrzebowa�!...
- Nie zapomnia�am o niej... ale w ni� nie wierzy�am; wybacz! Uratowa�e� mnie od losu gorszego ni� �mier� i nigdy nie zdo�am ci si� za to odwdzi�czy�. Lecz przyznam, �e troch� si� ciebie boj�. Sk�d bierze si� twoja dziwna w�adza? Wczoraj jednym gestem zmieni�e� Megier� w pos�uszn� s�u��c� i...
- Pst! Pom�wimy o tym p�niej. Nigdy nie wiadomo jak daleko wiatr mo�e zanie�� s�owa... Wiedz jedno: �atwo opanowa� umys� osoby pod wp�ywem emocji...
Kontynuowali w�dr�wk� milcz�c. Demetrios zszed� z g��wnej drogi i wybra� �cie�k� wspinaj�c� si� mi�dzy kamiennymi murkami, podtrzymuj�cymi ziemi� pod winoro�l� i drzewami oliwkowymi. S�o�ce wst�powa�o na niebo. Roztacza�o wiosenne ciep�o nad pag�rkami, przebitymi tu i �wdzie wrzecionami czarnych cyprys�w. S�ycha� by�o pogwizdywanie kosa siedz�cego wysoko w srebrzystym listowiu starego drzewa oliwkowego. Fiora zatrzyma�a si� na chwil�, by go pos�ucha�, a zarazem odpocz��. Pot zrasza� jej czo�o i g�rn� warg�, bola�y j� pokryte kurzem nogi w sznurkowych sanda�ach.
- Dlaczego idziemy t�dy? - zapyta�a. - Czy ta droga nie jest d�u�sza?
�- Przeciwnie, jest kr�tsza, je�li idzie si� do mnie. A poza tym... pozwala omin�� pewien dom, kt�ry jest ci zapewne podw�jnie drogi. Czy nie tam zosta�a� ma��onk� hrabiego de Selongeya, wys�annika Zuchwa�ego?
Us�yszawszy te s�owa, Fiora - jak ra�ona gromem -podnios�a na swego towarzysza przera�one spojrzenie i niemal si� prze�egna�a.
- Aby o tym wiedzie�, musisz by� diab�em we w�asnej osobie! - szepn�a.
Grecki lekarz zacz�� si� �mia�, co j� troch� zgorszy�o, jakby ten ludzki odruch by� nie na miejscu u osoby tak szczeg�lnej, kt�r� mimo woli uwa�a�a za tw�r pozaziemski.
- Nie - powiedzia� spokojnie. - Po prostu wiem zawsze to co potrzebuj� wiedzie�. A teraz ruszajmy w dalsz� drog�, prosz�! Oboje potrzebujemy czystego odzienia, odrobiny odpoczynku... i szklanki ch�odnego wina!
�Dom greckiego lekarza wznosi� si� w pewnej odleg�o�ci od miasteczka Fiesole, na ko�cu alei cyprys�w, tworz�cych wok� przybywaj�cego dwie �ciany zieleni. Zbudowany dwa wieki wcze�niej, podczas bratob�jczych walk gwel-f�w i gibelin�w, by� niewielkim kasztelem, niegdy� zapewne wzmacniaj�cym obronno�� staro�ytnego etruskiego miasta. Mia� wysokie, czerwonawe mury, kt�rych blanki os�oni�to rozleg�ym, lekko spadzistym dachem. Czworok�tna wie�a, r�wnie� przykryta dachem, podkre�la�a obronny charakter budowli, lecz otaczaj�ce dom ogrody w niczym nie ust�powa�y zieleni w najbogatszych posiad�o�ciach i �agodzi�y surowy wygl�d starych mur�w, czyni�c je wr�cz przyjemnymi.
Wielkie pnie, u st�p kt�rych leniwie s�czy�o si� �r�de�ko, ocienia�y du�y, kwadratowy zbiornik i tworzy�y oaz� spokoju. Na jej terytorium swobodnie rozrasta�y si� rz�dy oleandr�w i drzew bobkowych, krzewy dzikiej r�y, wielkie niebieskie i czarne irysy, k�py lawendy, du�e bia�e piwonie, granaty o purpurowych kwiatach, drzewa cytrynowe i pomara�czowe w wielkich donicach z czerwonej gliny. Na rozleg�ych grz�dkach, otoczonych sznurami bukszpanu, uprawiano wszelkie ro�liny lecznicze i zio�a potrzebne lekarzowi. Ros�y tam r�wnie� drzewa owocowe: czere�nie, �liwy, grusze. Za niewielkim wzg�rzem po�o�ony by� du�y warzywnik, dochodz�cy a� do zabudowa� s�siedniej fermy. Na zapleczu domu, w cieniu starej, lecz jeszcze bujnej winoro�li, znajdowa� si� rodzaj tarasu, utworzonego z dawnego muru. Taki by� dom, kt�ry Demetrios zawdzi�cza� hojno�ci Lorenza.
- Jako jego lekarz mam tak�e pok�j w pa�acu na via Larga, i w innych rezydencjach, lecz Wspania�y wie, �e lubi� swobod� i �ycie na uboczu. Dlatego da� mi ten dom. Nie jest wystarczaj�co wielki ani pi�kny, by budzi� po��dliwo��, ale czuj� si� w nim dobrze i pracuj� w spokoju, tym bardziej �e tutejsi ludzie wyrobili mi opini� czarownika i trzymaj� si� z daleka. Prawd� jest, �e na kra�cu mojego ogrodu znajduje si� droga prowadz�ca do Fontelucente...
�Fiora nie potrzebowa�a wyja�nie� na ten temat. Jak wszyscy okoliczni mieszka�cy, wiedzia�a, �e groty w Fontelucente udziela�y schronienia wsp�lnocie czarownik�w, r�wnie s�awnej jak ta z Norcji ko�o Spoleto. Beltrami nigdy nie pozwala� swej c�rce udawa� si� na spacer w tamtym niebezpiecznym kierunku. Nie zna�a wi�c domu Demetrio-sa, cho� nie by� on odleg�y od willi Beltramiego.
Jaki� m�czyzna otworzy� przed podr�nymi ci�k� bram� nabijan� �elaznymi, zardzewia�ymi �wiekami. By� tak samo niski i kr�py jak Demetrios by� nadmiernie wysoki i chudy. Mia� kwadratow�, wyra�aj�c� odwag� twarz o z�amanym nosie, grub� szyj�, pot�ne ramiona, mocno zarysowane usta. By� znacznie m�odszy od swego pana, i m�g� mie� trzydzie�ci pi�� lat. Czarne, sztywne i rzadkie w�osy dope�nia�y obrazu postaci, kt�ra powita�a ich rado�nie, z r�wnie widoczn� ulg�:
- My�la�em, �e nigdy nie wr�cisz, panie! - powiedzia�. -Jego wysoko�� Lorenzo przysy�a� po ciebie dwukrotnie...
- Co odpowiedzia�e�?
- To co kaza�e�: �e pojecha�e� do Prato, by tam dotkn�� �wi�tej Przepaski balsamem, kt�ry zrobi�e� na b�le krzy�a madonny Lukrecji, matki jego wysoko�ci...
- A za drugim razem?
- �e jeszcze nie wr�ci�e�...
�- Doskonale - pochwali� Demetrios z p�u�miechem. - Fioro - doda� k�ad�c d�o� na ramieniu swego s�ugi -przedstawiam ci Estebana z Toledo w Hiszpanii. Tam go spotka�em przed kilkoma laty. Jest jednocze�nie moim asystentem, majordomusem, ogrodnikiem, wykonawc� mojej woli, a czasem r�wnie� moimi oczami i uszami... Nie znasz go, ale on ci� dobrze zna. Pewnej nocy zobaczy� kilka os�b wchodz�cych do pobliskiego klasztoru i wychodz�cych z niego... w innej kolejno�ci. Wraz z Sarni�, egipsk� niewolnic�, wypo�yczon� mi z pa�acu Medyceuszy, i na szcz�cie niem�, stanowi� ca�� s�u�b� w tym domu.
Esteban sk�oni� si� z lekko�ci�, nieoczekiwan� u m�czyzny o tak ci�kiej budowie, po czym klasn�� w d�onie. Pojawi�a si� wysoka dziewczyna o �niadej cerze, ubrana w ciemnoniebiesk� tunik�, �ci�gni�t� na biodrach jaskrawoczerwon� szarf�, i uk�oni�a si�.
- Oto donna Fiora - zwr�ci� si� do niej Grek. - Masz jej s�u�y� r�wnie dobrze jak mnie. Jest wyczerpana, brudna i g�odna. Wiesz, co masz zrobi�. Spalisz ubrania, kt�re ma na sobie i opatrzysz, tak jak ci� nauczy�em, rany na jej ciele. Ty za�, Fioro, musisz odpocz��, a przede wszystkim da� odpocz�� twemu umys�owi. �pij tak d�ugo jak b�dziesz mia�a ochot�. Nie ma lepszego lekarstwa.
�Uk�oniwszy si� ponownie, Sarnia wzi�a m�od� kobiet� za r�k�. Przesz�y przez sal� wej�ciow� b�d�c� du�ym, bielonym wapnem pomieszczeniem bez �adnych ozd�b, poza malowanymi na niebiesko i czerwono belkami sklepienia. Pod�oga zrobiona by�a z ma�ych cegie�ek, na �cianach wisia�a uprz�� ko�ska, uzdy, kantary, baty, a pod nimi le�a�y na pod�odze narz�dzia ogrodnicze... Z sali tej, zapewne ongi� wartowni, wchodzi�o si� na ma�e podw�rko, przez kt�re wiod�a droga do w�a�ciwego budynku. Sarnia poprowadzi�a sw� towarzyszk� do du�ej kuchni. Wn�trze pachnia�o ragout, gotuj�cym si� w garnku nad ogniem, warkoczami cebuli, czosnku, papryki oraz wi�zkami tymianku, li�ci laurowych, majeranku i rozmarynu wisz�cymi u powa�y.
Wiedz�c, �e wszelka rozmowa by�aby trudna lub wprost niemo�liwa, Fiora w milczeniu podda�a si� zabiegom toaletowym. Sarnia rozebra�a j� rzucaj�c ubranie w k�t, by je p�niej zniszczy�. Posadzi�a dziewczyn� w wielkiej misce, gdzie umy�a j�, obficie polewaj�c, szybko wytar�a, za�o�y�a koszul� z cienkiego p��tna i aksamitne kapcie, nieco za du�e, lecz wygodne. Po czym poda�a do sto�u du�� misk� baraniego ragout z zio�ami, gruby plaster sera i ciasteczka z mas� migda�ow�, wszystko podlewane szlachetnym chianti, kt�re przywr�ci�o rumie�ce uciekinierce z dzielnicy n�dzy i rozpusty.
Fiora dos�ownie poch�on�a ten smaczny posi�ek i wyra�niej poczu�a zm�czenie cia�a i umys�u. Potulnie pozwoli�a si� zaprowadzi� do sypialni na pi�trze, w kt�rej zwr�ci�a uwag� tylko na jedno: oczekuj�ce j� �nie�nobia�e ��ko z odchylon� ko�dr�. Z uczuciem szcz�cia w�lizgn�a si� do pachn�cej lawend� po�cieli i zasn�a ledwo przy�o�ywszy g�ow� do poduszki.
Sarnia przez chwil� zosta�a przy niej, a stwierdziwszy, �e zasn�a, zaci�gn�a zas�ony przy ��ku. Wr�ci�a do kuchni, gdzie z kolei Demetrios i Esteban usiedli do sto�u. Grecki lekarz, po pobie�nej toalecie w ogrodowej fontannie, zamieni� �achmany na jedn� ze swych ulubionych szat z czarnego aksamitu.
�Podczas gdy Esteban kroi� le��cy na stole bochenek chleba na cienkie kromki, Demetrios nala� sobie kubek wina. Pi� powoli, z widocznym zadowoleniem cz�owieka, kt�ry od dawna nie smakowa� niczego podobnego:
- Nasi przyjaciele, �ebracy, s� bardzo go�cinni, ale ich codzienne po�ywienie nie osi�ga takiego poziomu. Dobrze jest wr�ci� do domu...
Z apetytem zabra� si� do podanego przez niewolnic� rago�t, wypi� jeszcze szklank� wina i zwr�ci� si� do Este-bana:
- Wykona�e� moje polecenia?
- Tak, panie... Tamtego dnia, kiedy te dwie kobiety odes�ano do klasztoru Santa Lucia, podszed�em do m�czyzny, kt�rego mi pokaza�e�...
- Do Marina Bettiego, kt�ry nie zwa�aj�c na przysi�g� opowiedzia� pani Pazzi histori� pobytu Beltramiego w Burgundii?
- B�d� spokojny, nie myli�em si�. Zaczepi�em go. W tym t�umie rozgadanych ludzi wygl�da� na zdezorientowanego. Uda�em wi�c jego wielbiciela. Wyrazi�em mu podziw za to, �e wype�ni� obowi�zek obywatela Florencji,� a nawet chrze�cijanina, ujawniaj�c oszustwo pope�nione przez Beltramiego, i czyni�c to wbrew w�asnym interesom, gdy� w ten spos�b traci� intendentur�, przynosz�c� z pewno�ci� sporo pieni�dzy... Moje s�owa zdawa�y si� go podnosi� na duchu, tym bardziej �e inni raczej odsuwali si� od niego. Wyszli�my razem... Esteban przerwa�, �eby si� napi�.
- I co dalej? - zapyta� Demetrios.
�- Poszli�my do tawerny dla marynarzy na brzegu rzeki i postawi�em mu wino. Wypi� kolejno dwie szklanki, niczym bardzo spragniony. Oczywi�cie stale dolewa�em, usi�uj�c co� z niego wyci�gn��, ale odpowiada� monosylabami, a w jego wzroku, utkwionym w pustce nad moim ramieniem, czai� si� stach. Znowu zacz�� pi�, tym razem wolniej. Zam�wi�em wi�c chleb, szynk� i ser m�wi�c, �e niedobrze jest pi� na pusty �o��dek, a on zgodzi� si� ze mn�. Zabrali�my si� do jedzenia. Wyj��em m�j n�, a on sw�j. Mia� on mniej wi�cej taki kszta�t jak m�j n�, kt�ry mi powierzy�e�...
- N� mordercy!
- Tak, ale ten, zamiast z rogu, mia� r�koje�� drewnian�. Wypili�my jeszcze i uda�em, �e jestem pijany.
- A on?
- To by�y poganiacz mu��w: ma mocn� g�ow�. Jednak chwia� si� troch� i pomy�la�em, �e nadszed� w�a�ciwy moment. Zacz��em wymachiwa� r�kami i n� spad� pod st�. Schyli�em si�, by go podnie�� i zamieni�em na przyniesiony przeze mnie. Nie od razu zauwa�y� zmian�. A potem nagle spostrzeg� j�. Zblad� jak �ciana, my�la�em �e oczy wyjd� mu z orbit. Wsta� gwa�townie i chwyci� bro�, by mnie uderzy�, ale mia�em si� na baczno�ci i uchyli�em si� od ciosu. Dziel�cy nas st� przewr�ci� si� i znale�li�my si� twarz� w twarz, obaj uzbrojeni. Patrzy� na mnie oszala�ym wzrokiem, a ja czeka�em. Zacz��em si� �mia� i powiedzia�em: �Opowiadano mi, �e ludzie st�d okropnie boj� si� duch�w. Co� mi m�wi, �e nie b�dziesz ju� sypia� tak dobrze jak niegdy�. Zdradzony i zamordowany pan to chyba wyj�tkowo spragniony zemsty duch?". Nie my�la�em, �e moje s�owa wywr� na nim tak wielkie wra�enie. Je�li kiedykolwiek widzia�em przera�enie na twarzy m�czyzny, by�o to w�a�nie wtedy. Cofn�� si�, jakby duch sta� mi�dzy nim a mn�, a potem wzi�� nogi za pas i uciek�, jakby goni� go sam diabe�.
- A ty co zrobi�e�?
- Pozwoli�em mu zwia�... i zap�aci�em za szkody - zako�czy� Esteban filozoficznie. - Przez chwil� chcia�em biec za nim i zabi� go, ale na �rodku ulicy...
- Dobrze zrobi�e�. �ycie tego n�dznika nale�y do tej, kt�ra �pi tu nad nami...
- Bez w�tpienia, ale to dama i nie bardzo wyobra�am j� sobie wymachuj�c� no�em. Zauwa�, �e jestem got�w to zrobi� zamiast niej!
�- Ona si� nie zawaha, jest spragniona zemsty. Horoskop, kt�ry jej postawi�em powiedzia� mi, �e w tej pi�knej, m�odej kobiecie, stworzonej do mi�o�ci i spokojnego szcz�cia, kt�re da� mo�e maj�tek w po��czeniu z wszelkimi wdzi�kami, drzemie bezwzgl�dna Nemesis. Pomy�l, �e tamtej pod�ej i pazernej kobiecie wystarczy� tydzie�, by pozbawi� j� wszystkiego, pocz�wszy od ojca i maj�tku, a sko�czywszy na kobiecej dumie i szcz�ciu. Odnalaz�em j� u Pippy (sutenerki z przedmie�cia San Spirito) w chwili gdy garbus Pietro Pazzi zamierza� j� udusi�, uprzednio zgwa�ciwszy. Zabi�em tego zgni�ka... A propos Pippy, osiod�asz konia i pojedziesz do niej. aby odkupi�, ma�� tatarsk� niewolnic� imieniem Khatoun, nale��c� do donny Fiory. Zosta�a pojmana, gdy pr�bowa�a uwolni� sw� pani�. Zabierz z�oto!
- Po co? Mam miecz i sztylet. To chyba wystarczaj�ce �rodki perswazji...
- Wol� z�oto. Megiera mo�e by� silniejsza od ciebie! Jest niebezpieczna i ma wielu protektor�w. Zreszt� pewnie umiera ze strachu, odk�d jeden z Pazzich zosta� zabity w jej domu. Je�li podburzy przeciwko tobie swoich ludzi i klient�w, mo�esz nie da� sobie rady. Przed odjazdem osiod�aj mojego mu�a. Wspania�y wystarczaj�co d�ugo na mnie czeka�. A w�a�nie, nie wiesz gdzie on jest?
- By� w Badii, ale musia� wr�ci� do pa�acu, by przyj�� emisariusza kr�la Anglii Edwarda.
� Jak zawsze, gdy pozwala�a na to pogoda, Lorenzo Medyceusz przebywa� w swoim ogrodzie. B�d�c w tym samym stopniu poet� co m�em stanu, lubi� dawa� wypoczynek oczom i umys�owi w�r�d obfitej zieleni, pos�ucha� �piewu ptak�w maj�c nad g�ow� jedynie niesko�czony lazur nieba. Na ograniczonej przestrzeni, wyznaczonej murami miejskiego pa�acu, jego ogrodnicy przycinali ulubiony bukszpan (kt�ry woleli od innych ro�lin) na kszta�t ps�w, jeleni, s�oni. By�a tam nawet galera z rozwini�tymi �aglami. Ta fantazyjna ziele� otacza�a prawdziwe arcydzie�o: Judith Donatella wznosz�c� si� na wysokim granitowym cokole. Pod wiod�c� do ogrodu kolumnad� widnia�y trzy rzymskie sarkofagi, a w�r�d nich zr�cznie odrestaurowany staro�ytny Marsjasz i cudowny Dawid Donatella.
Przybywszy tam Demetrios zatrzyma� si� pod kolumnad� i poszuka� schronienia Marsjasza. Wspania�y nie by� sam: naprzeciwko niego i Judith, o kt�r� si� opiera�, wida� by�o bia�y habit i czarny szkalperz brata Ignacia.
Nie chodzi�o tu zreszt� o sekretn� rozmow�, gdy� g�os mnicha rozbrzmiewa� jak tr�ba wzywaj�ca na s�d ostateczny: chcia� by� s�yszany przez wszystkich. Demetrios, ukryty za pos�giem satyra, nie musia� wi�c wcale nadstawia� ucha:
- Czy dotar�a do ciebie wie��, przyniesiona nie wiedzie� sk�d, i obiegaj�ca od rana miasto? - wykrzykn�� Hiszpan. - Dziewczyna, kt�ra mia�a zosta� poddana ordaliom, uciek�a z klasztoru Santa Lucia, podobno tego nie zrobi�a. Nie ukrywam, nieco mnie to zaskoczy�o: m�wi�, �e zosta�a porwana.
- S�ysza�em o tym. Moja matka, madonna Lukrecja, przynios�a mi t� wiadomo�� po powrocie z porannej mszy. Ale sam m�wisz, �e ta wie�� jest niepewna. Trudno wi�c bra� j� pod uwag�.
- M�wi� u nas, �e nie ma dymu bez ognia...
�- U nas te� tak m�wi�, ale nie wiesz, bo nie pochodzisz st�d, �e �aden lud nie ma wi�kszej wyobra�ni ni� florentczycy. Lubi� oni wszystko co niezwyk�e, fantastyczne, i umiej� r�wnie dobrze opowiada� stare historie jak i wymy�la� nowe...
Chuda sylwetka mnicha w bia�ym habicie jeszcze bardziej zesztywnia�a.
- Wydaje mi si�, �e zbyt lekcewa��co podchodzisz do tej sprawy! Czy nie uwa�asz, �e nale�y przeprowadzi� poszukiwania?
- Kaza�em ju� szuka� Fiory Beltrami. ale bez skutku. Signiora r�wnie�, tak�e bez rezultatu. Biedna ma�a, zapewne opu�ci�a miasto...
- Nazywasz biedn� ma�� t�, kt�r� ja nazywam czarownic�! To diabelskie stworzenie ma w mie�cie, a mo�e nawet w twoim pa�acu, opiekun�w, kt�rzy wyci�gn�li j� poza zasi�g sprawiedliwo�ci boskiej i ludzkiej.
Ciemne oczy Wspania�ego przeszy�a b�yskawica.
- W moim pa�acu? Sugerujesz, �e jestem inicjatorem porwania i ukrywam j� tutaj?
Wobec gniewu wibruj�cego w ochryp�ym g�osie Lorenzo, fray Ignacio wycofa� si� szybko.
- Wybacz, �le si� wyrazi�em; zastrzegam, �e kieruje mn� jedynie pragnienie s�u�enia Bogu. Nie m�wi�em o tobie. W twoim pa�acu jest wielu ludzi i nie mo�esz wiedzie� dok�adnie, co robi� twoi liczni przyjaciele...
Przyjaciele nie zawsze stosowni wielkiego ksi�cia...
- Nie jestem ksi�ciem, lecz jedynie pierwszym obywatelem tego miasta. Mamy tu republik�, bracie Ignacio! Mam wi�c prawo wybiera� przyjaci�, jacy mi si� podobaj�!
�- Nie baw si� w gr� s��w. Nawet je�li nie jeste� ksi�ciem, twoja �ona jest ksi�niczk�, a synowie b�d� ksi���tami. Nie wypada, by wysoko urodzone dzieci, przeznaczone do wielkich zaszczyt�w, by�y wychowywane z dala od religii chrze�cija�skiej. Tymczasem da�e� im na nauczyciela jakiego� n�dzarza nie wiadomego pochodzenia, m�wi�cego po grecku i stawiaj�cego im za wz�r demony nazywane przez staro�ytnych bogami...
- Czy nie mogliby�my pozosta� przy jednym temacie? -zapyta� Lorenzo ostrym tonem. - O czym w�a�ciwie chcia�e� ze mn� rozmawia�, mnichu? O ewentualnym porwaniu ten nieszcz�nicy, kt�r� prze�ladujesz z tak� nienawi�ci�, nie wiem doprawdy dlaczego... czy o wychowaniu moich dzieci?
- Chcia�em rozmawia� o twoim mie�cie - odpar� fray Ignacio z emfaz� - mie�cie, kt�re zapomina o Chrystusie i z wi�kszym zapa�em s�ucha piosenek, ni� Jego s��w. O twoim mie�cie, kt�re prowadzisz do zguby. Jest to przedmiotem najwy�szej troski Jego �wi�tobliwo�ci...
- Pozw�l, �e ci przerw�, mnichu! Jego �wi�tobliwo��, jak m�wisz, troszczy si� przede wszystkim o to, by Florencja i jej okolice wpad�y w r�ce jego siostrze�ca, Riaria, by�ego celnika. St�d bierze si� ogromne zainteresowanie, jakim j� darzy.
- Biada ci, Lorenzo Medyceuszu, je�li nie zdecydujesz si� us�ucha� wezwania Boga, kt�re ci przynosz�! Papie� Sykstus IV przysy�a mnie...
- Papie� dysponuje czterdziestoma kardyna�ami, armi� biskup�w i proboszcz�w, dlaczego wi�c wysy�a w�a�nie ciebie, Hiszpana, by przekaza� swoje s�owa?
�- Aby oceni�, co mo�e wobec tego grzesznego miasta moja odwaga i �arliwo�� w s�u�bie Bogu, zanim wy�le mnie do mojego kraju, gdzie czeka mnie ogromna praca. Tak przynajmniej my�l�. Kr�lowa Izabela Kastylijska, martwi�c si� zam�tem wywo�anym w jej kr�lestwie przez �yd�w i conversos, zwr�ci�a si�, za moim po�rednictwem, o pomoc do Jego �wi�tobliwo�ci.
Sarkastyczny u�miech wykrzywi� usta Lorenza i sprawi�, ¿e jego d�ugi nos niemal dotkn�� podbr�dka.
- Wydaje mi si�, �e kr�lowa Izabela ma powa�niejsze zmartwienia ni� stan Ko�cio�a. Koronowana na kr�low� Kastylii, wbrew woli po�owy grand�w, nie uzna�a za stosowne obj�� sakr� ksi�cia ma��onka Ferdynanda Arago�skiego. Jest teraz w stanie wojny z kr�lem Portugalii Alfonsem V, �onatym z c�rk� - podobno nie�lubn� - zmar�ego kr�la Kastylii Henryka IV, kt�rego Izabela jest tylko siostr�. Jak widzisz jestem informowany na bie��co... jak zreszt� o wszystkich wydarzeniach w Europie.
- Przypuszczam, �e masz wsz�dzie szpieg�w, ale �le ci� oni informuj�. Kr�lowa Izabela przedk�ada Boga ponad wszystko. Zamierza w Jego imieniu odzyska� wszystkie dobra, na kt�rych Maurowie trzymaj� jeszcze swe czarne �apy, i ma nadziej� ustanowi� wreszcie w swych kr�lestwach �wi�t� Inkwizycj�...
- Kt�rej szefem chcia�by� zosta�! Przyznaj�, �e zdajesz si� by� do tego stworzony... ale Florencja nie potrzebuje Wielkiego Inkwizytora. Dlatego, fray Ignacio, prosz� ci�, aby� przesta� miesza� si� do naszych spraw. A jeszcze lepiej zrobisz, je�li wr�cisz do Rzymu. Dam ci dla papie�a list za�wiadczaj�cy o twojej �arliwo�ci i zdolno�ciach.
�- Odjad�, kiedy c�ra nieprawo�ci zostanie poddana s�dowi bo�emu. Ka� przeszuka� miasto, ulica po ulicy, dom po domu... nie zapominaj�c o domach przyjaci� i... swoim w�asnym! Znajd� j�, a b�d� zadowolony... na razie, tylko Ko�ci� wie jak nale�y traktowa� istoty tego rodzaju.
- J�... czy jej maj�tek?
- M�j habit powinien mnie uchroni� przed tego rodzaju insynuacjami. Co mnie obchodzi maj�tek?
- Ciebie mo�e niewiele, ale bardzo interesuje on bliskiego przyjaciela naszego Ojca �wi�tego, niejakiego Francesca Pazziego.
- Nie znam tego cz�owieka.
- Tym lepiej dla ciebie. W ka�dym razie... gdyby� go kiedy� spotka�, powiedz mu, �e maj�tek Beltramiego nigdy nie wzbogaci Pazzich, niezale�nie od tego, czy Fiora zostanie odnaleziona, czy te� nie!
- Donna Hieronima ma do niego wszelkie prawa!
- Donna Fiora zosta�a oficjalnie adoptowana. Na podstawie falsyfikatu, by� mo�e, ale jest to zagadnienie prawne, wymagaj�ce d�ugiej dyskusji, nie wiadomo o ile mo�liwe do rozstrzygni�cia. Tymczasem bank Medyceuszy podejmie si� opieki nad tym maj�tkiem. Pod kontrol� Signorii, oczywi�cie - doda� Lorenzo z u�miechem, kt�ry przypadkowy obserwator uzna�by mo�e za diaboliczny.
Twarz brata Ignacia stanowi�a jeszcze mniej przyjemny widok. Po��k�a bardziej, jakby ���, wyp�yn�wszy ze swych naturalnych dr�g, dosta�a si� do krwi mnicha. Oczy mu rozb�ys�y i wzni�s� do nieba rami� ods�oni�te przez szeroki r�kaw.
- Uwa�aj, by� nie nadu�y� boskiej cierpliwo�ci, Medy-ceuszu! - zagrzmia�. - Pewnego dnia...
�Ukazanie si� Demetriosa odebra�o mu g�os. S�dz�c, �e uwolni Lorenza od towarzystwa Hiszpana, grecki lekarz zdecydowa� si� opu�ci� kryj�wk� za Marsjaszem. Lorenzo u�miechem da� mu do zrozumienia, �e jego przypuszczenia by�y s�uszne.
- Powiedziano mi, �e przysy�a�e� po mnie, panie. Jeste� cierpi�cy?
Po czym z ceremonialnym uk�onem zwr�ci� si� do mnicha:
- Wybacz, �e ci przerwa�em, �wi�ty m�u. �wiadczy to tylko o cym, jak mi spieszno nie�� pomoc potrzebuj�cym. Co m�wi�e�?
Fray Ignacio opu�ci� wygra�aj�ce rami� i wsun�� d�onie w r�kawy, ale jego oczy, kt�rymi spojrza� na natr�ta, mia�y twardo�� granitu. Z grymasem obrzydzenia rzuci�:
- Oby pewnego dnia piorun uderzy� w to gniazdo heretyk�w! Jak �miesz zwraca� si� do s�ugi bo�ego, czarowniku, wys�anniku szatana? Precz! Sam tw�j oddech psuje powietrze...
- Odej�� powinien ten, kt�remu co� nie w smak - powiedzia� spokojnie Lorenzo. - �egnam si�, bracie Ignacio!
Wyra�nie odprawiony, dominikanin odszed� bez po�egnania mi�dl�c w z�bach przekle�stwa. Obaj m�czy�ni patrzyli jak przechodzi przez kolumnad�, p�niej przez cortile i wreszcie przez bram� pa�acu.
- Co za paskudny ptaszek! - mrukn�� Demetrios. - Po co tu przyszed�?
Lorenzo wybuchn�� �miechem, m�odym i weso�ym, ale tak grzmi�cym, �e sp�oszy� par� r�owo-szarych turkawek siedz�cych na ramieniu Judith.
�- No, Demetriosie! Wiesz to r�wnie dobrze jak ja! S�dzisz, �e nie zauwa�y�em ci� przed chwil�, kiedy schowa�e� si� za Marsjaszem? Zreszt�, dobrze zrobi�e�.
Odsuwaj�c si� od pos�gu, o kt�ry si� opiera�, zacisn�� mocniej na biodrach sk�rzany pas, podtrzymuj�cy ci�kie fa�dy d�ugiej szaty z br�zowego aksamitu, obszytej futrem kuny. Wzi�� lekarza pod rami�:
- Wejd�my do �rodka, przyjacielu. Ten mnich odebra� dzi� ogrodowi ca�y urok. Chod�my do mojego studiola...
Rami� przy ramieniu m�czy�ni wspi�li si� po stromych schodach wiod�cych na pi�tro. Lorenzo szed� patrz�c pod nogi i nic nie m�wi�c. Lekarz szanowa� jego milczenie, odgaduj�c my�li k��bi�ce si� pod tym wysokim, inteligentnym czo�em. Wsp�lnie przemierzyli sale recepcyjne wype�nione dzie�ami sztuki, ogrzane cennymi gobelinami i r�nobarwnymi dywanami, pochodz�cymi z odleg�ych rynk�w Orientu. Wreszcie doszli do du�ego pomieszczenia ze stoj�cymi wok� d�bowymi szafami o solidnych, �elaznych zawiasach. Te, kt�re zostawiono otwarte ukazywa�y wn�trze pe�ne ksi��ek oprawnych w aksamit lub hiszpa�sk� sk�r�, bogato zdobionych. Ma�y cz�owieczek w nieokre�lonym wieku, ubrany jak kanonik i w okularach na ko�cu nosa, pracowa� przed jedn� z szaf siedz�c na krze�le ozdobionym markieteri�. Podni�s� oczy na wchodz�cych m�czyzn, u�miechn�� si� i chcia� wsta�, ale Lorenzo powstrzyma� go ruchem d�oni:
- Zosta�, Marsile! Przyjmuj� raczej przyjaciela ni� lekarza i twoja m�dro�� mo�e nam by� bardzo pomocna.
�- Jest ona w ca�o�ci na twoje us�ugi - powiedzia� cz�owieczek siadaj�c. Marsile Ficino, filozof platonik, lekarz i kanonik ko�cio�a San Lorenzo, skupia� te trzy funkcje i wywi�zywa� si� z nich do�� niezwykle, �yj�c jak sybaryta, pozostawiaj�c medycyn� innym i g�osz�c filozofi� Platona z ambony. Nale�a� do najbli�szych przyjaci� Wspania�ego.
W�adca usiad� przy stole, na kt�rym l�ni� wspania�y wazon, wyciosany w amety�cie i wysadzany per�ami. W dalszym ci�gu nic nie m�wi�, ale Demetrios zauwa�y� zm�czenie, z jakim opar� si� o st�.
- Cierpisz, panie - powiedzia�. - Czy mo�liwe jest, by� potrzebowa� pomocy lekarza, ty, taki m�ody i silny? Je�li tak, wybacz sp�nienie, z jakim przyby�em!
- Bola�o mnie troch� gard�o, ale czuj� si� ju� lepiej. Powiedziano mi zreszt�, �e jeste� w �wi�tej misji dla mojej matki - doda� z drwi�cym u�miechem. - Uzna�e� za stosowne przytkn�� przepask� Przenaj�wi�tszej Panny do pewnego balsamu przeciwko b�lom krzy�a? Ty, kt�ry nie wierzysz ani w Boga, ani w diab�a? Mam nadziej�, �e m�j wuj Paolo, proboszcz katedry w Prato, dobrze ci� przyj��? Takiego niedowiarka jak ty!
- Poleci�em, by udzielono takiej odpowiedzi, je�liby� pyta� o mnie. Nie wiedzia�em, kt�rego s�ug� wy�lesz z wezwaniem. Wiara w cuda jest zawsze dobrze widziana przez posp�lstwo...
- M�drze pomy�lane! Zatem gdzie by�e�, skoro nie by�e� w Prato?
- Pracowa�em w obronie s�usznej sprawy, podczas gdy m�j s�u��cy tropi� morderc� Francesca Beltramiego.
Lorenzo drgn�� i zerwa� si� z b�yskiem w oku.
- Znalaz� go?
�- Tak. To Mario Betti, intendent Beltramiego, ten kt�ry go zdradzi� dla pi�knych oczu Hieronimy. Domy�la�em si� tego zreszt�.
- Masz dowody?
- Nie, ale jestem ca�kowicie pewny...
Demetrios opowiedzia� o spotkaniu w tawernie na brzegu rzeki.
Nie zabi� go, bo uwa�a�, �e nie jego rzecz� jest wymierzanie sprawiedliwo�ci - doda�.
- Nie maj�c dowod�w, cz�onkowie Signorii nigdy nie zgodz� si� go zatrzyma�. Za bardzo byli zadowoleni mog�c wyda� pa�ac Beltramiego na �up swym zbirom i gdyby nie ja, ju� po�o�yliby �ap� na tym bajecznym spadku.
Ka�dy domaga si� cz�ci dla siebie.
- Esteban nie my�la� o takiej sprawiedliwo�ci, lecz o tej, kt�r� ma prawo wymierzy� c�rka ofiary!
- Fiora? - powiedzia� Lorenzo wzruszaj�c ramionami. - Trzeba by jeszcze wiedzie�, co si� z ni� sta�o. Od rana kr��� na ten temat najr�niejsze pog�oski. M�wiono, �e uciek�a, co mnie zdziwi�o. Teraz m�wi si� o porwaniu^ a niedawno z�o�y�a mi wizyt� m�oda Chia-ra Albizzi. Domaga�a si� sprawiedliwo�ci dla przyjaci�ki i krzycza�a jeszcze g�o�niej od hiszpa�skiego mnicha. Posun�a si� nawet do stwierdzenia, �e wed�ug niej Fiora Belframi zosta�a zamordowana, podobnie jak jej ojciec.
- Wierna przyjaci�ka - westchn�� Demetrios - to wielki dar niebios! Taka postawa wymaga odwagi, gdy ca�e miasto sta�o si� spragnion� krwi sfor�, gnaj�c� �ladem rannej �ani.
- P�ki filozofowie nie b�d� kr�lami miast - zacytowa� Marsile Ficini - nie b�dzie ko�ca nieszcz�ciom ludzi...
�- Krwio�erczo�� i mi�o�� do pieni�dzy s� chorobami nieuleczalnymi, jest si� filozofem czy nie! - powiedzia� Demetrios. - Platon nie zawsze ma racj�. Ma�a Albizzi za� mia�a s�uszno��, obawiaj�c si� najgorszego: donna Fiora rzeczywi�cie omal nie zosta�a zamordowana...
- Kiedy? Przez kogo? Sk�d o tym wiesz?
- Kiedy? Ostatniej nocy. Przez kogo? Przez Pietra Pazziego. Gdzie? - zapomnia�e� zapyta�. U Megiery...
����������� Lorenzo zerwa� si� z krzes�a. Jego twarz obla�a si� purpur�. �����
- U tej kobiety?... Ale co... �����
- Co ukochana c�rka Francesca Beltramiego robi�a w takim miejscu? Dobre pytanie, na kt�re z przyjemno�ci� odpowiem, gdy� to ja, zabijaj�c garbusa, przeszkodzi�em mu w uduszeniu donny Fiory! Usi�d�, panie, by unikn�� zawrotu g�owy, gdy� otworz� przed tob� kr�g piek�a zapomniany przez Dantego...
Przyci�gn�wszy sobie zydel i rozsiad�szy si� na nim, Demetrios nakre�li� przed oczami s�uchaczy obraz kalwarii Fiory od chwili, gdy wyrwano j� z �a�obnego smutku, aby zmusi� do obrony w�asnego �ycia. Zrobi� to bez emfazy, w zdaniach kr�tkich, precyzyjnych, i tym bardziej porywaj�cych. Wiedzia�, �e wyobra�nia s�uchaczy uczyni reszt�. Przed ko�cem opowie�ci Lorenzo tak gwa�townie odsun�� krzes�o, �e upad�o na cenn� posadzk�, i nie bacz�c na podniesienie go, zacz�� przemierza� pok�j du�ymi krokami, ze spuszczon� g�ow� i r�kami splecionymi na plecach. Kiedy Demetrios zamilk�, wybuchn��:
�- Zakonnice z Santa Lucia zdolne do wydania osoby powierzonej ich opiece! Pazzi knuj� pod�e spiski w moim mie�cie, pod moim nosem! Fiora, tak pi�kna, tak czysta... skazana na nierz�d!
Raptem przerwa� sw�j niespokojny spacer i stan�� przed Grekiem:
- I naturalnie, ona jest u ciebie?
- A gdzie mia�aby by�? Mam tylko nadziej� - doda� Demetrios z u�miechem - �e nie powiesz o tym twojemu przyjacielowi, bratu Ignaciowi?
Wrzuci�by nas obu na ten sam stos... ���
Ze spojrzenia Lorenza, zrozumia�, �e si� zagalopowa�.
Przeprosi�, t�umacz�c swe s�owa wzburzeniem, kt�re odczu� przed chwil�, s�uchaj�c hiszpa�skiego mnicha. Na koniec doda�:
- Pozostaje ci jeszcze tylko powiedzie�, co mam z ni� zrobi�.
Lorenzo nie odpowiedzia�. Zastanawia� si�. G�os zabra� kanonik-filozof.
- Intryguje mnie jedna rzecz, Demetriosie, i prosz� ci� o wybaczenie, je�li wydam ci si� niedyskretny. Jeste� ju� cz�owiekiem w podesz�ym wieku, naukowcem dalekim od szale�stw m�odo�ci. Czemu tak interesujesz si� t� dziewczyn�? Dla jej urody? By�oby to zrozumia�e u Greka...
- To prawda, �e nie lubi� patrze�, jak kto� niszczy dzie�o sztuki. Ale w przypadku donny Fiory chodzi o co� innego... Wiesz, �e obserwuj� gwiazdy i zdarza si�, �e miewam pewne niewyt�umaczalne wizje przysz�o�ci. W�a�nie tak� wizj� mia�em, kiedy podczas giostnj spotka�em t� dziewczyn�...
- Co ujrza�e�? - zapyta� Ficino z ciekawo�ci�.
�- Wol� o tym nie m�wi�. Uda�o mi si� uzyska� informacj� o dacie i miejscu jej urodzenia i postawi�em na tej podstawie horoskop. W niekt�rych punktach okaza� si� on zbie�ny z moim. Uzyska�em pewno��, �e w najbli�szym czasie Fiora utraci opiekuna i b�dzie potrzebowa� pomocy. Postanowi�em zwi�za� si� z t� gwiazd� - jej �wiat�o jest na razie przy�mione, ale mo�e pewnego dnia zap�onie wielkim blaskiem...
Zbli�ywszy si�, Lorenzo wys�ucha� s��w Greka. Po�o�y� mu d�o� na ramieniu.
- Skoro znasz jej przeznaczenie, dlaczego pytasz mnie, co masz z ni� zrobi�?
- Nie wiem wszystkiego... ty jeste� w�adc�. Znasz teraz prawd�. Dlaczego jej nie uniewinni�? Beltramiemu zarzuci� mo�na jedynie k�amstwo, ca�kiem zreszt� naturalne, ale ona jest zupe�nie niewinna. Nie do�� si� nacierpia�a?
- Je�li przez uniewinnienie rozumiesz umo�liwienie jej powrotu do pa�acu, odzyskanie d�br i powr�t do dawnego stanu rzeczy, jest to niemo�liwe. Lud by na to nie pozwoli�. Uwa�a j� za diabelski pomiot. Trzeba by jej strzec dzie� i noc. A poza tym... Jestem mniej ni� niegdy� pewien lojalno�ci �wi�tej pami�ci Beltramiego...
- Jak to mo�liwe? - oburzy� si� Marsile Ficino. - By� najszlachetniejszym, najszczerszym i najuczciwszym cz�owiekiem, jakiego znam... po tobie!
- Jak wi�c to wyt�umaczysz?
Lorenzo wzi�� z szafy malachitow� szkatu�k�, otworzy� j� i wyj�� zw�j pergaminu; rozwin�� go i trzyma� przed sob� obur�cz.
�- Angelo Donati, kt�remu za zgod� Signorii powierzy�em tymczasow� administracj� interes�w Beltramiego, otrzyma� od banku Fuggera w Augsburgu pro�b� o sp�at� weksla, wydanego przez Francesca Beltramiego panu Filipowi de Selongey, papier�w o warto�ci stu tysi�cy z�otych floren�w. ..
- Do licha - powiedzia� Ficino - pi�kna sumka! Kr�lewski okup!
- Za jakiego zak�adnika? Najdziwniejsze jest to, �e na pro�b� Selongeya suma ta zosta�a przelana bezpo�rednio do skarbu ksi�cia Karola Burgundzkiego. Oto dlaczego w�tpi� dzi� w lojalno�� Beltramiego. Wiedzia� o moim �cis�ym sojuszu z kr�lem Ludwikiem Francuskim, a tymczasem przyczyni� si� - i to na wielk� skal� - do wzbogacenia skarbu wojennego jego wroga, kt�ry tym samym jest i naszym. Gdyby Zuchwa�y zrealizowa� swoje marzenia o imperium, natychmiast wybuch�aby wojna mi�dzy nami a Sabaudi� i Mediolanem, jego sojusznikami, kt�rzy staliby si� wszechpot�ni... Ja nazywam to zdrad�!
- Nie os�dzaj, dop�ki nie masz w r�ku wszystkich danych - powiedzia� Demetrios. - Na pewno musi by� jakie� uzasadnienie... zupe�nie proste, cho� na razie nieznane. Zaufaj zmar�emu, kt�rego kocha�e�, i powiedz, co zdecydujesz o losie c�rki!
�- Zatrzymaj j� u siebie! Tam b�dzie najbezpieczniejsza! Niech pod �adnym pozorem nie opuszcza posiad�o�ci i postara si�, by nikt jej nie zobaczy�. W Fiesole wszyscy j� znaj�. Co do przysz�o�ci, zobaczymy: musz� si� zastanowi�!
Ton jego g�osu by� osch�y i Demetrios pomy�la�, �e niezr�cznie, a nawet niebezpiecznie by�oby nalega�. Wiedzia�, �e Lorenzo potrafi by� nieub�aganie okrutny, je�li czuje si� zdradzony, a g��bie jego duszy s� zadziwiaj�co mroczne. Wsta� i sk�oni� si� g��boko:
- Powt�rz� twoje s�owa donnie Fiorze, ale czy zanim odejd� mog� ci� prosi� o �ask�?
- Pro�!
- To biedne dziecko niepokoi si� o niejak� Leonard�, piastunk�, do kt�rej jest bardzo przywi�zana. Kobieta owa znikn�a w dniu spl�drowania pa�acu. Mo�liwe, �e donna Chiara Albizzi wie co� na ten temat, lecz nie mog� p�j�� do niej, gdy� mog�oby to wzbudzi� podejrzenia jej rodziny...
- Zapytam, co wie Chiara. Odejd� w pokoju!
�Kiedy m�wi� te s�owa, cisz� pa�acu zak��ci�y d�wi�ki muzyki i weso�ej piosenki, kt�rym towarzyszy� stukot kopyt ko�skich i dzwonk�w mu��w. Wspania�y orszak zablokowa� ulic� i t�oczy� si� przy wje�dzie do pa�acu Medyceu-szy. Giuliano i jego przyjaciele wr�cili z wyprawy na wie� i dzi�ki nim via Larga wype�ni�a si� zadziwiaj�cym, kolorowym freskiem. Ich r�owe, bia�e, koralowe, bladoniebie- -skie i ��te stroje wygl�da�y jakby wiatr porwa� ze wszystkich florenckich ogrod�w p�atki kwiat�w i z�o�y� je w sercu miasta. Konie i mu�y mia�y czerwon� lub niebiesk�, lamowan� z�otem uprz��; m�ode kobiety trzyma�y wielkie bukiety bia�ego bzu, otaczaj�cego je zmys�owym zapachem. Twarze przyby�ych tchn�y wiosenn� �wie�o�ci� i u�miecha�y si� do Giuliana i promiennej, delikatnej Simonetty, kt�rzy patrzyli tylko na siebie nawzajem... Flety i wiole zdawa�y si� gra� jedynie dla nich.
Schodz�c ze schod�w, Demetrios obj�� spojrzeniem gwarn� gromadk�, zwr�ci� uwag� na nieobecno�� Chiary Albizzi, w czym nie by�o nic dziwnego, skoro dziewczyna wr�ci�a po po�udniu do pa�acu. Stwierdzi� natomiast obecno�� Luki Tornabuoniego, wielce urodziwego w kr�tkiej ��tej tunice wyszywanej srebrem, z czarnymi lokami l�ni�cymi w promienich zachodz�cego s�o�ca. Swymi wzgl�dami i u�miechami obdarza� jasnow�os� dzieweczk� o niebieskich oczach, kt�ra �mia�a si� wodz�c mu przed nosem pachn�c� ga��zi� bzu... Wszyscy zsiedli z koni i Grek zauwa�y�, �e pomagaj�c swej towarzyszce, Luca przytrzyma� j� w u�cisku nieco d�u�ej ni� to by�o konieczne.
Pod wp�ywem nag�ego impulsu Demetrios podszed� do pary m�odych i zwr�ci� si� do dziewcz�tka:
- Nie pozw�l, by ten ch�opiec zabra� ci serce, panienko, gdy� jest najbardziej niesta�y pod s�o�cem!
M�ody Tornabuoni poczerwienia� z gniewu.
- Przychylno�� Lorenza nie daje ci prawa do obra�ania mnie.
�- Obrazi�em ci�, m�wi�c prawd�? Kocha�e� inn�, jeszcze przed tygodniem, ale p�omie� twej mi�o�ci nie przetrwa� ani godziny, cho�by godziny, na wietrze nieszcz�cia. I ty twierdzisz, �e jeste� m�czyzn�... Strze� si�, by los nie zada� ci kiedy� ciosu, �eby� nie ujrza� jak odwracaj� si� od ciebie przyjaciele!
Pod wp�ywem przenikliwego spojrzenia lekarza Luca z purpurowego sta� si� trupioblady.
- Co chcesz powiedzie�? Jeste� czarownikiem? Masz dar odczytywania przysz�o�ci?
- By� mo�e, to niewa�ne. Ty te� jeste� niewa�ny. �yj nadal wygodnym �yciem, m�j ch�opcze, do niczego innego si� nie nadajesz! W ka�dym razie - doda� z sardonicznym u�miechem - ona ci� nie kocha�a.
Odwr�ciwszy si� na pi�cie, poszed� po konia uwi�zanego do jednego z du�ych, �elaznych pier�cieni umieszczonych w tym celu na murach pa�acu. Odczuwa� okrutn� przyjemno�� ze zgaszenia rado�ci tej beztroskiej pary. Ich szcz�cie podzia�a�o na niego jak jeszcze jedna obelga pod adresem Fiory, kt�ra - odarta ze wszystkiego - nie mia�a ju� nawet przesz�o�ci i czeka�a, a� durny t�um raczy j� zapomnie�. By�a to z jego stronny forma z�o�enia jej ho�du.
�Nie by� r�wnie� zadowolony z reakcji Lorenza. Odni�s� wra�enie, �e weksel bankier�w z Augsburga przyszed� w chwili odpowiedniej, by usprawiedliwi� wzi�cie pod kontrol� fortuny b�d�cej osobist� w�asno�ci� Fiory. Marino Betti na torturach na pewno przyzna�by si� do zbrodni i zadenuncjowa� Hieronim�. Lorenzo nie chcia� go nawet zatrzyma�, obawiaj�c si� reakcji Signorii, a jeszcze bardziej ludu, kt�rego zmienno�� i okrucie�stwo zna� dobrze. Z t� obaw� ��czy�o si� zapewne ukryte zadowolenie z mo�liwo�ci zarz�dzania dobrami, kt�re pozosta�yby poza jego wp�ywami. Demetrios nie mia� w�tpliwo�ci, �e Wspania�y ba� si� oklaskuj�cego go i kadz�cego mu t�umu. Wiedzia�, �e kiedy Lorenzo pieszo przemierza� ulice - wk�ada� kolczug� pod szaty z aksamitu i cienkiego p��tna. By� pierwszym obywatelem miasta uwa�aj�cego si� za wolne, a nie tyranem w poddanym mu kraju, nawet je�li mia� takie instynkty...
Pu�ciwszy wolno wodze, Demetrios ponownie przejecha� st�pa przez via Larga. By�a to pora zamykania sklep�w i pogaduszek. Na progach dom�w zatrzymywa�y si� ma�e grupki ludzi. Inni - przede wszystkim m�czy�ni - kierowali si� pojedynczo lub w wi�kszym towarzystwie na place, gdzie mieli nadziej� spotka� sta�ych rozm�wc�w. Demetrios odp�dzi� ruchem d�oni jak�� przedwczesn� much�, zapowiadaj�c� gor�ce lato, ale gest jego przeszed� w uk�on: ksi�garz Bisticci dawa� mu znaki, stoj�c na progu swego sklepu. - Masz dla mnie nowiny?
- Tak... i to doskona�e! Znalaz�em m�odego Araba o wspania�ym charakterze pisma. Traktat Ibn Siny jest wi�c kopiowany. Dostaniesz go za miesi�c lub dwa!
Demetrios okaza� �yw� rado��, kt�rej tak naprawd� nie czu�. Zbyt d�ugo czeka� na t� ksi��k�... a poza tym, gdzie b�dzie za dwa miesi�ce? Przeczucie, graj�ce czasem rol� daru jasnowidzenia, podpowiada�o mu, �e zameczek pod sza�cem wzg�rza opustoszeje, a on sam b�dzie daleko. Ale gdzie?... Zreszt�, niezbyt si� tym przejmowa�, bo od wczesnej m�odo�ci jego �ycie by�o ci�g�ym b��kaniem si� w poszukiwaniu wiedzy. Wkroczenie Fiory w jego egzystencj� pozwala�o mu wreszcie uwierzy� w mo�liwo�� spe�nienia starego marzenia: ujrzenia u swych st�p trupa ostatniego z ksi���t burgundzkich, tych wielkich ksi���t zachodu, zadziwiaj�cych �wiat �wi�to�ci�, pot�g� i pych�, kt�rych buta zabi�a jego brata Teodozjusza w takim samym stopniu jak turecki kat wbijaj�cy go na pal! Jego braciszka! Jedyn� istot�, kt�r� kiedykolwiek kocha�!
�By�o mi�dzy nimi pi�tna�cie lat r�nicy i po �mierci rodzic�w zostali sami w wielkim pa�acu w Fanar, w Bizancjum, miejscu urodzenia Teodozjusza. Demetrios przyszed� na �wiat na wyspie Kos, ojczy�nie Hipokratesa, w posiad�o�ciach swego ojca. Tam te� zrodzi�o si� jego powo�anie.
Kiedy w 1453 roku su�tan Mahomet II zacz�� oblega� mury Bizancjum, Demetrios mia� trzydzie�ci pi�� lat a Teo-dozjusz dwadzie�cia. Pierwszy by� ju� uczonym lekarzem, drugi nale�a� do z�otej m�odzie�y, jak przysta�o na potomka bogatej i starej rodziny, kt�ra niegdy� si�ga�a a� po tron, i starszy u�miecha� si� pob�a�liwie na widok szale�stw m�odszego. A p�niej trzeba by�o walczy�. Zrobili to, ka�dy na sw�j spos�b: Teodozjusz - w srebrnym he�mie gwardii cesarza Konstantyna, kt�remu by� oddany ca�ym sercem, Demetrios - w urz�dzonym pod w�asnym dachem szpitalu dla dziesi�tk�w rannych przynoszonych ka�dego dnia...
Szturm Turk�w tego smutnego ranka 23 kwietnia, gdy wystraszeni Bizantyjczycy spostrzegli p�ywaj�ce ju� w Z�otym Rogu galery wroga, przeszed� jak burza nad pa�acem-szpitalem. Demetrios do��czy� do ostatnich obro�c�w.
W dniu 29 maja, w pobli�u bramy �wi�tego Romana, widzia� upadek Bazyleusa*16, kt�ry z zewn�trznych oznak w�adzy cesarskiej zachowa� jedynie swe purpurowe campagia i trzewiki ozdobione dwug�owym or�em. Uda�o mu si� odci�gn�� od niego Teodozjusza, kt�ry chcia� umrze� razem z w�adc�.
�Przezwyci�ywszy tysi�c trudno�ci, opu�cili p�on�ce miasto, by dotrze� na statku do Wenecji, na kt�rej wie�� o katastrofie k�ad�a si� �miertelnym ca�unem. Ca�y chrze�cija�ski Zach�d wyra�a� swe oburzenie i domaga� si� wojny przeciwko su�tanowi, a g�o�niej i energiczniej od innych domaga� si� tego ksi��� Filip Burgundzki. Teodozjusz, marz�cy o zem�cie, przyprowadzi� starszego brata na dw�r burgundzki, gdzie przyj�to ich niezwykle uroczy�cie. Na cze�� uciekinier�w z Bizancjum urz�dzono przyj�cia i zabiegano o ich wzgl�dy, szczeg�lnie m�odszego, bo Demetrios wyczuwa� ca�� sztuczno�� tego poruszenia. Ale Teodozjusz wierzy� w szczero�� gospodarzy. Uwierzy� w ni� jeszcze mocniej, gdy obaj bracia mieli okazj� uczestniczy� w Lille w najwspanialszym �wi�cie, kt�re przesz�o do historii pod nazw�: �lubowanie Ba�anta...
Nawi�zywa�o ono do pradawnego obyczaju: kiedy panowie i rycerze zobowi�zywali si� do wykonania jakiego� znaczniejszego czynu i chcieli nada� swej przysi�dze szczeg�ln� wag�, mieli w zwyczaju sk�ada� j�, u�ywaj�c do tego jakiego� szlachetnego ptaka. W czasie uroczystej uczty przynoszono upieczonego i przybranego w pi�ra ptaka. Jeden z rycerzy kroi� go, tak �e ka�dy z zaprzysi�onych otrzymywa� jedn� cz��, zawieraj�c w ten spos�b tajemne przymierze z towarzyszami broni, w kt�rym odnale�� mo�na by�o wspomnienie Ostatniej Wieczerzy i Okr�g�ego Sto�u.
Dzie� 17 czerwca 1454 roku by� �wiadkiem �wi�ta Ba�anta, do kt�rego u�yto najwspanialszych kostium�w i dekoracji oraz najosobliwszych maszynerii. Na wspania�ego ptaka, nosz�cego naszyjnik ze z�ota i drogich kamieni, ksi��� Filip, jego syn Karol, kawalerowie Orderu Z�otego Runa i najwi�ksi panowie z�o�yli przysi�g� wyruszenia na krucjat� przeciwko Mahometowi II i wydarcia mu Bizancjum...
�P�acz�cy z rado�ci Teodozjusz, omamiony zach�tami Burgundczyk�w, zapragn�� bezzw�ocznie ruszy� w drog� powrotn�, by obwie�ci� dobr� nowin� ludowi z krwi jego przodk�w, i przygotowa� go do walki. Demetrios, cho� n�kany najgorszymi przeczuciami, wyjecha� razem z nim. Miesi�cami przemierzali ziemie i wyspy greckie g�osz�c jak now� Ewangeli� nadej�cie krucjaty, ale ona nie nadchodzi�a... Teodozjusz nie chcia� przyj�� do wiadomo�ci oczywistej prawdy: �lubowanie Ba�anta by�o jedynie okazj� do wspania�ej zabawy. Ksi��� Filip i jego syn nie mieli ochoty opuszcza� swego kr�lestwa, aby szuka� zwady z odleg�ym wrogiem, nawet je�li uwa�ali go za Antychrysta. Sprawili jedynie przyjemno�� sobie samym, wskrzeszaj�c dawne rycerskie tradycje, do kt�rych obaj g�osili wielkie przywi�zanie. Nic ponadto!
�Teodozjusz nadal pok�ada� ufno�� w uroczystej przysi�dze, kt�rej pogwa�cenie oznacza�o splamienie honoru. Zamieszkawszy z bratem w Atenach, czeka� na nadej�cie krzy�owc�w. Nawo�ywa� do oporu i zachowania nadziei. Niestety! Zamiast �wietnych wojsk krucjaty ujrza� znowu niezwyci�onych Turk�w. W 1456 roku pad�y Ateny, aTeodozjusz dosta� si� do niewoli. Demetrios, zaj�ty opatrywaniem rannych w innym punkcie miasta, nie by� wtedy przy nim. Dopiero p�niej zobaczy� brata skazanego na okrutn� �mier�, bo nawet jako wi�zie� nadal zapowiada�, �e Wielki Ksi��� Zachodu przyb�dzie wkr�tce, aby ukara� wrog�w Chrystusa. Demetrios by� bliski ob��du. Gdy zapad�a noc, zasztyletowa� Teodozjusza, skracaj�c jego cierpienia, i uciek�. Od tego w�a�nie dnia przesta� wierzy� w Boga i poprzysi�g� zemst� na tych, z kt�rych winy jego m�odszy brat umar� w takich m�czarniach. Ale Burgundia by�a daleko, bogata i pot�na, jej ksi���t dobrze strze�ono, a Demetrios nie mia� nic poza sakw� do schowania potrzebnych narz�dzi lekarskich.
Przez wiele lat Demetrios stara� si� zdoby� coraz wi�ksz� wiedz�, gdy� dzi�ki niej chcia� uzyska� tajemnicz� moc. Szuka� jej wsz�dzie: w Egipcie i piaskach Arabii, w Afryce i w ostatnim maureta�skim kr�lestwie Hiszpanii, w�r�d �yd�w w Toledo, gdzie poznawa� sekrety Kaba�y, na s�ynnym uniwersytecie w Montpellier (gdzie przetrwa�o wspomnienie o wielkim Arnoldzie de Villeneuve i Guyu de Chauliac); zg��bia� r�wnie� ciemne kryj�wki czarownik�w i mag�w. Studiowa� ruch gwiazd i jego zwi�zki z ludzkim przeznaczeniem. Dzi�ki postom - cz�stokro� przymusowym - rozwin�� dar jasnowidzenia i nauczy� si� od pewnego �ydowskiego lekarza z Malty dziwnej w�adzy spojrzenia po��czonego z nieugi�t� wol�. Pomy�lawszy wtedy, �e ma t� tak upragnion� moc, wsiad� wraz z Estebanem, kt�rego pozna� w Kastylii, na statek do Marsylii. Burza wyrzuci�a cia�a obu podr�nych w g��bi Zatoki Genue�skiej, bez grosza przy duszy, i w dodatku chorych. Znalaz� ich jaki� kupiec, ugo�ci�, a Demetriosa poinformowa�, �e kuzyn Greka, Konstantyn Lascaris, s�ynny gramatyk, zwi�zany jest z dworem ksi�cia Mediolanu o m�g�by z pewno�ci� pom�c tak znakomitemu lekarzowi.
Kuzyn Konstantyn okaza� si� bardzo uprzejmy, ale najwyra�niej nie chcia�, by rodzina Lascaris�w w Mediolanie si� rozros�a. Uzyska� wi�c od swego ksi�cia pi�kny list polecaj�cy - kt�ry zreszt� sam napisa� - do Lorenza Medyceusza, zawsze ch�tnie przyjmuj�cego wygna�c�w greckich o wielkiej kulturze.
�Demetrios by� zm�czony. Pragn�� odpoczynku. Znalaz� go we Florencji, gdzie Wspania�y potraktowa� go jak przyjaciela i ulokowa� zgodnie z jego pragnieniami, nawet je przekraczaj�c. Grek czu� si� dobrze w swoim zameczku w Fiestole. Pracowa� nad dzie�em na temat kr��enia krwi, w kt�rym stanowczo obala� teorie wszechpot�nego Galena, ukochanego dziecka Ko�cio�a, kt�ry wyni�s� jego dzie�a do poziomu dogmatu wiary. Kto nie zgadza� si� z pogl�dami lekarza z Pergamonu, ryzykowa� oskar�enie i herezj�. Jednak w przesi�kni�tej humanizmem Florencji Demetrios nie obawia� si� grom�w Ko�cio�a. Z zapa�em oddawa� si� pracy naukowej i wobec tej poch�aniaj�cej go pasji zatar�o si� nieco jego pragnienie zemsty. Potem pozna� Fior� i wys�annika Zuchwa�ego, kt�rego obecno�� obudzi�a star� nienawi��. Szpiegowa� Burgundczyka, obserwowa� jego kr�tki romans z m�od� florentk�, kt�rej przysz�o�� ujrza� w swych wizjach.
Odkrycie tajemnicy jej pochodzenia potwierdzi�o jedynie to, czego dowiedzia� si� z uk�adu gwiazd w chwili urodzenia dziewczyny. Kieruj�c si� intuicj�, por�wna� uzyskane wyniki z horoskopem Karola Burgundzkiego. Zrozumia� vvtedy, �e by� mo�e Fiora by�a broni�, kt�rej nie mia� ju� nadziei znale��. I postanowi� uratowa� j� za wszelk� cen�...
Przenikliwy krzyk ulatuj�cego z krzak�w gawrona wyrwa� Demetriosa z gorzkiego zamy�lenia. Oprzytomnia� i zobaczy�, �e jest ju� na drodze do Fiesole, a bramy miasta pozosta�y w oddaleniu. Ostatnie, fio�kowo r�owe i pomara�czowe, odblaski s�o�ca zapowiada�y ju� noc. Lekarz� pop�dzi� troch� konia. Spieszno mu teraz by�o wr�ci� do domu, gdy� od co najmniej trzydziestu sze�ciu godzin nie zazna� odpoczynku.
�Zasta� Fior� w cieniu winoro�li, na tarasie. Nosi�a tunik� z purpurowego jedwabiu, nale��c� do Samii. Demetrios wyci�gn�� z tego wniosek, i� nale�a�oby jej za�atwi� jakie� ubrania, jednocze�nie stwierdzaj�c mimo woli, �e ten prosty str�j znakomicie harmonizowa� z jej doskona�� urod�. Z w�osami zwi�zanymi skromnie wst��k� podobna by�a do m�odej Greczynki.
Esteban siedzia� przy niej i zdawa� si� pozostawa� pod jej urokiem. M�oda kobieta rozmawia�a z nim w dialekcie kastylijskim; by�y wywiadowca by� czu�y na wszystko co przypomina�o ojczyzn�, ukochan� mimo przebytych w niej cierpie�. S�ysz�c, co m�wi�, i widz�c �zy w oczach Fiory Demetrios zrozumia�, �e Esteban zdaje sprawozdanie z wyprawy do Pippy i �e misja ta musia�a zako�czy� si� niepowodzeniem.
- Nie przyprowadzi�e� jej? - zapyta�. - Megiera odm�wi�a? Przecie� powiedzia�em ci co trzeba zrobi�.
- Megiera niczego nie odm�wi�a. Da�aby mi nawet swoj� dusz�, gdybym j� o to poprosi�, tak bardzo mia�a ochot� na zap�at�, ale tatarskiej dziewczyny ju� u niej nie ma. Klient, z kt�rym sp�dzi�a noc, tak si� w niej zakocha�, �e zechcia� j� kupi�. Poniewa� ofiarowa� �adn� sumk�, Megiera da�a si� przekona�. Tym bardziej �e wcale jej nie zale�a�o na dalszym przetrzymywaniu tak kompromituj�cego �wiadka...
- M�wi�a o jakim� cudzoziemcu - powiedzia�a Fiora. -Poda�a chocia� jego nazwisko i powiedzia�a dok�d jecha�?
- Do Rzymu, ale jego nazwiska nie zna. Wie tylko, �e to lekarz, zwany ser Sebastiano... Doda�a tak�e, �e dziewczyna... robi�a wra�enie szcz�liwej, wyje�d�aj�c z tym m�czyzn�, kt�ry jest m�ody... i niebrzydki!
�Fiora nic wi�cej nie powiedzia�a. Czu�a si� zdezorientowana... Czy to mo�liwe, �eby Khatoun znalaz�a szcz�cie w takim miejscu jak dom Pippy? A mo�e, czuj�c si� opuszczona przez Fior�, rozmy�lnie z�apa�a si� ostatniej deski ratunku, jaka si� nawin�a?
- W ka�dym razie - westchn�� Demetrios, jakby czytaj�c w jej my�lach - nie mo�emy ruszy� w po�cig. Poza tym, skoro si� zgodzi�a, czemu nie da� jej szansy bycia szcz�liw�?
- Czy mo�na wierzy� w opowie�� takiej kobiety jak Pippa? - spyta�a Fiora.
- Dlaczego nie? Nie mia�a powodu k�ama�, skoro proponowano jej z�oto. Chod�my teraz na kolacj�! Jestem... bardzo zm�czony.
Zm�czenie nie pozwoli�o mu nawet opowiedzie� Fiorze co zasz�o mi�dzy Marinem Bettim a Estebanem. To mog�o poczeka�... Ju� od dawna nie czu� si� tak zm�czony. Po raz pierwszy zrozumia�, �e nie jest ju� m�ody...
Fiora d�ugo siedzia�a w ogrodzie. Przespawszy cz�� dnia nie odczuwa�a senno�ci, a noc by�a wspania�a. D�ugo patrzy�a na gwiazdy, kt�rych j�zyk zna� Demetrios; przy jej niewiedzy pozostawa�y jedynie cudownym widowiskiem. A jednak chcia�aby spyta�, kt�ra z gwiazd nale�a�a do niej... i czy zbli�y si� pewnego dnia do gwiazdy ma�ej Khatoun, jej ostatniej przyjaci�ki. Dopiero utraciwszy j�, stwierdzi�a, jak bardzo by�a jej bliska.
- Co ze mn� zrobisz? - spyta�a Fiora.
Zaj�ty pisaniem przy wielkim stole, zawalonym mniej lub bardziej zakurzonymi ksi�gami oraz papierami, pokrytymi cyframi i dziwnymi rysunkami, Demetrios podni�s� oczy i spojrza� na m�od� kobiet�.
- Ju� si� nudzisz?
�- Nie. Nie chcia�abym ci si� wyda� niewdzi�czna, ale nie mog� siedzie� bez ko�ca w twoim ogrodzie i przygl�da� si� przelatuj�cym ptakom albo w kuchni obserwowa� Sarni� przygotowuj�c� posi�ki. Musz� co� robi�. Cho�by po to, by spr�bowa� zapomnie�, �e z os�b, kt�re kocha�am nikt mi nie pozosta�.
- Wczoraj - westchn�� Demetrios - zada�em panu Lorenzowi pytanie sformuowane przez ciebie przed chwil�.
- I co odpowiedzia�?
- �eby� nie rusza�a si� st�d pod �adnym pretekstem i zwa�a�a, by nie zobaczy� ci� nikt z okolicy.
Fiora z rozdra�nieniem wzruszy�a ramionami. Nic nie robi�... czeka�! Tymczasem pa�a�a ch�ci� ruszania �ladem swych wrog�w, przej�cia do ataku...
- Przypomnij sobie swoje s�owa! Czy nie obieca�e� da� mi broni potrzebnej do pomszczenia moich bliskich?
- Obieca�em i dotrzymam s�owa. Ale wiedz jedno: najwa�niejszym or�em jest cierpliwo��. Obawiam si�, �e jeste� m�oda, impulsywna. Przypominasz ptaka, kt�rego dopiero co zamkni�to w klatce, aby go uchroni� przed kotem: nie rozumie tego, trzepoce si� kalecz�c o pr�ty. Ty wiesz, �e jeste� w niebezpiecze�stwie. Daj wi�c umys�om czas na uspokojenie si�!
- A Hieronimie czas na triumf?
�- Dlaczego nie? Nie ma niczego niebezpieczniejszego od triumfu! On za�lepia, os�abia mo�liwo�ci, usypia obron�, utwierdza w z�udnym poczuciu bezpiecze�stwa... Pozw�l tej kobiecie uwierzy� w zwyci�stwo i bezkarno��! �atwiej b�dzie ci j� dosi�gn��. Ju� zosta�a ugodzona, nawet je�li jeszcze o tym nie wie, poniewa� straci�a syna... Na tym polega cierpliwo��: czeka�! Czeka� w cieniu, w mroku nocy, w ma�ej uliczce. Ja sam robi� to ju� prawie dwadzie�cia lat!
- Na co czekasz?
- Na to co ty: na zemst�! Pyta�a�, dlaczego zainteresowa�em si� tob�, kiedy ci� pozna�em i chcia�em ci pom�c? Przypuszcza�a� mo�e, �e mam dwuznaczne intencje, �e poci�ga mnie twoja uroda?
- Nigdy niczego podobnego nie przypuszcza�am! - odpar�a Fiora, wzruszaj�c ramionami.
- I mia�a� racj�. Nic do ciebie nie czuj�: ani po��dania, ani mi�o�ci. Mo�e teraz nieco sympatii, bo jeste� dzielna. Zaofiarowa�em swoj� pomoc, bo wiedzia�em, �e b�dziesz jej potrzebowa�a. Jednocze�nie uczyni�em to z ukrytym zamiarem p�niejszego uzyskania twojego wsparcia w realizacji moich w�asnych plan�w. Gwiazdy powiedzia�y mi, �e jest to mo�liwe.
- Gwiazdy? - A� do tego stopnia zajmuj� si� one lud�mi?
- Nie zajmuj� si�, ale istniej�, a ich pozycja w chwili narodzin i jej zmiany pozwalaj� wtajemniczonym wiele odczyta� z tej wielkiej ksi�gi, jak� jest niebo. Sp�jrz!
Demetrios pogrzeba� w szafie stoj�cej za oparciem katedry i wyj�� zwoje pergaminu. Dwa z nich rozwin�� na stole i przycisn�� r�nymi przedmiotami.
�- Oto m�j uk�ad gwiazd, a oto tw�j. Mia�em k�opoty z uzyskaniem dok�adnej daty twojego urodzenia i nie mog�em odkry� jego godziny. Dlatego te� tw�j horoskop jest niekompletny i troch� niejasny, ale wida� zasadnicze linie. Dostrzegam pewn� jego zbie�no�� z moim. Nasze losy ��cz� si� na pewien czas...
- A tamten? - spyta�a Fiora wskazuj�c trzeci pergamin, jeszcze zwini�ty i przewi�zany czerwon� wst��k�.
- Zajmiemy si� nim p�niej, je�li sobie �yczysz. Poniewa� nie masz nic do roboty - doda� Grek z rzadkim u niego u�miechem - chc� opowiedzie� ci pewn� histori�! P�niej powiesz mi czy zgadzasz si� na uk�ad, kt�ry ci zaproponuje.
- A je�li si� nie zgodz�?
Demetrios przez chwil� przygl�da� si� m�odej kobiecie i znowu si� u�miechn��.
- Dla samej przyjemno�ci odmowy, nieprawda�? Zdziwi�oby mnie to, ale gdyby tak by�o, nadal mog�aby� tu pozosta�. Potem da�bym ci troch� pieni�dzy, konia i otworzy�bym przez tob� bram�, aby� posz�a, gdzie uznasz za stosowne.
Fiora usun�a z jednego z zydli le��ce na nim ksi�gi i usiad�a:
- Zawsze lubi�am opowie�ci - powiedzia�a z prostot�. -S�ucham ci�!
Demetrios powr�ci� na sw�j fotel, opar� ramiona na por�czach i zamkn�� oczy.
- Nie zawsze by�em tym, kim jestem - nocnym ptakiem budz�cym strach w dzieciach... By�em m�odym, bogatym ksi�ciem, gdy� r�d Lascaris�w panowa� w Bizancjum. Mia�em jak ty pa�ac, i mia�em m�odszego brata...
�Przed pocz�tkowo ch�odnymi i oboj�tnymi, p�niej coraz uwa�niejszymi oczami m�odej kobiety Demetrios rozwin��, jak d�ugi gobelin histori� swojego �ycia. Jego g��boki g�os mia� zadziwiaj�c� moc wywo�ywania obraz�w. M�oda s�uchaczka wkr�tce straci�a z oczu du�y bielony pok�j, w kt�rym si� znajdowa�a, szafy z ciemnego drewna, gliniany piec, zajmuj�cy jeden z k�t�w pod rodzajem odwr�conego lejka z poczernia�ej blachy, wielki miech z koziej sk�ry i p�ki z aptekarskimi s�ojami, p�kami suchych zi� i ca�ym mn�stwem retort, fiolek i mo�dzierzy. Zamiast tego ujrza�a b��kitno-z�ote Bizancjum, po�o�one na Bosforze jak klejnot, i Z�oty R�g, cenn� klamr� mi�dzy Europ� i Azj�; zobaczy�a czerwone �agle niewiernego su�tana, z p�niej wojn�, krew, masakr�. Podziwia�a Teodozjusza, kt�ry ze sw� odwag� i szale�stwem wyda� jej si� bohaterem. Ujrza�a szalony przepych �wi�ta Ba�anta, a na tym r�nobarwnym tle dw�ch nienawistnych jej m�czyzn: ksi�cia Filipa i jego bezlitosnego syna Karola, rycerza nie spe�niaj�cego �lub�w, p�niejszego ksi�cia, dla kt�rego Filip zdruzgota� los Fiory, jak si� zrywa i odrzuca kwiat...
Opowiadaj�cy wprawdzie o�ywi� i ubarwi� wydarzenia do momentu �mierci Teodozjusza, ale dzieje w�asnego �ycia potraktowa� bardzo zwi�le, streszczaj�c je w kilku zdaniach. O istocie swych studi�w, odkry� i tych, kt�rym je zawdzi�cza� nie opowiedzia�. By�a to sfera zastrze�ona wy��cznie dla niego i nie zamierza� wprowadzi� w ni� Fio-ry. Ona zreszt� nie zadawa�a pyta�. Kiedy Demetrios zamilk�, ograniczy�a si� do wskazania palcem nie rozwini�tego zwoju pergaminu.
- To horoskop ksi�cia Burgundii, nieprawda�?
- Jeste� inteligentna. Nigdy w to nie w�tpi�em.
- A ten uk�ad, o kt�rym m�wi�e�?
- My�l�, �e ju� zrozumia�a�: pomog� ci w zem�cie, je�li ty pomo�esz mi w mojej.
�- Zrobi� to tym ch�tniej, �e i ja mam rachunki do wyr�wnania z Zuchwa�ym. Przyznam, �e nie bardzo wiem, jak to b�dzie mo�liwe?
- A jednak! Zdoby�em t� pewno��, gdy zobaczy�em, jak burgundzki wys�annik interesuje si� tob�, stara o wzgl�dy i wreszcie po�lubia...
- Nie m�w mi o nim! - zawo�a�a Fiora, zdj�ta nag�ym gniewem.
- Trzeba o nim m�wi�. Jeste� naprawd� pani� de Selon-gey, jego �on�, i b�dzie musia� ci� przyj��. Ale zostawmy to na razie. Aprobujesz zatem uk�ad, kt�ry ci proponuj�?
- Zgadzam si� tym ch�tniej, �e jego cz�� ju� wype�ni�e�. Czy� nie zabi�e� Pietra? ��dasz ode mnie zobowi�zania na pi�mie?
- Nie. Zwi�zek krwi wydaje mi si� trwalszy od strz�pka papieru. Uczyni z ciebie moj� siostr�, kt�r� przemieni� w hobiet� niebezpieczn�, przyrzekam ci to.
Czarne i szare oczy spotka�y si�, a dwie d�onie u�cisn�y.
- Zgadzam si�! - powiedzia�a Fiora.
Demetrios si�gn�� po sztylet wisz�cy u pasa w sk�rzanej pochwie.
- Daj mi lew� r�k�!
M�oda kobieta us�ucha�a. Lekkim ci�ciem lekarz zrobi� na jej nadgarstku niewielk� ran�, z kt�rej wyp�yn�a kropla krwi. P�niej nacisn�� swoje prawe rami� i przy�o�y� jedn� ran� do drugiej:
- Nasza krew si� wymiesza�a - powiedzia�. - Od tej pory jeste�my z��czeni na dobre i z�e!
�Wzi�� jak�� fiolk� i strz�sn�� z niej kilka kropel na nadgarstek Fiory: krew przesta�a p�yn��. To samo zrobi� ze swoj� r�k�. Fiora patrzy�a zafascynowana.
- Nauczysz mnie tego?
- Naucz� ci� wielu rzeczy: sztuki przygotowywania zniewalaj�cych napoj�w mi�osnych i �miertelnych trucizn, odczytywania charakteru z rys�w twarzy...
- Po co trucizn?
- Mog� by� bardzo u�yteczne...
- Nie dla mnie! Pozna� �rodki wywo�uj�ce sen, zgoda, ale nie trucizny. Wol� inn�, bardziej m�sk� bro�. Jestem dobr� amazonk�, ale chcia�abym tak�e umie� dobywa� miecza, pos�ugiwa� si� sztyletem... Po raz pierwszy Fiora us�ysza�a �miech Demetriosa.
- To domena Estebana. Jest w tym niezwykle zr�czny i z przyjemno�ci� ci� nauczy: my�l�, �e go oczarowa�a�...
W my�l przys�owia, �e gdy o wilku mowa... Esteban wbieg� nagle do gabinetu...
- Panie! Idzie tu dw�ch mnich�w!
- Mnich�w? Jakiej regu�y?
- S�dz�c po strojach, to dominikanie, jak tamci - wyja�ni� Esteban, ruchem g�owy wskazuj�c w przybli�eniu kierunek klasztoru, w kt�rym Fiora wysz�a za m��...
- Pewnie zb��dzili. Wyjd� im naprzeciw i skieruj na w�a�ciw� drog�. A zreszt�, p�jd� zobaczy�.
�Demetrios wyszed� z pokoju w �lad za swym s�ug�, a Fiora posz�a za nimi a� do sali wej�ciowej. Przez otwarte drzwi ujrza�a w czerwonym �wietle zachodz�cego s�o�ca dw�ch mnich�w na �rodku cyprysowej alei. Z kapturami spuszczonymi na nosy, ko�ysali si� w siod�ach w rytm leniwych krok�w swych mu��w. Jeden z nich by� szczup�y, ale drugi, jad�cy na czele, musia� by� grubasem, gdy� jego habit by� znacznie bardziej wype�niony ni� habit jego towarzysza. Fiora zobaczy�a Estebana biegn�cego im na spotkanie i machaj�cego r�kami, by wyja�ni� podr�nym, �e pomylili drog�, ale mnisi nie chcieli zawr�ci�. Po kr�tkiej wymianie zda� ruszyli w kierunku domu.
- Schowaj si�! - poleci� Demetrios m�odej kobiecie. -Zobacz�, czego od nas chc�.
Fiora z �alem wycofa�a si� na wewn�trzne podw�rko, nie trac�c z oczu terenu przed domem. Demetrios podszed� do mnich�w, kt�rzy na jego widok zdj�li kaptury... Z okrzykiem rado�ci, zapominaj�c o wszelkiej ostro�no�ci, Fiora rzuci�a si� do nich: grubym mnichem by�a Colomba, a drugim Leonarda... �miej�c si� i p�acz�c jednocze�nie pad�a w ramiona starej guwernantki, kt�ra szybko ze�lizgn�a si� na ziemi�, by j� przytuli�. Kobiety u�cisn�y si� na progu, zdaj�c si� nie zauwa�a� rozpaczliwych wysi�k�w Demetriosa, wpychaj�cego je do �rodka...
- To ty, Leonardo? - wyj�ka�a Fiora, automatycznie przechodz�c na francuski. - Nie mia�am ju� nadziei ci� ujrze�... Ba�am si�... ba�am! ...och, m�j Bo�e! Plot� g�upstwa! - powiedzia�a odsuwaj�c si�, by lepiej j� obj�� spojrzeniem. - Ale jakim cudem?
�- To nie cud, donno Fioro - wysepleni�a Colomba - ale po prostu �rodki ostro�no�ci! Nazajutrz po twoim uwi�zieniu w klasztorze �wi�tej �ucji - biedaczka! Marnie si� jej przys�u�ono! Musz� dla niej zapali� kilka �wiec! O czym to ja m�wi�am? Ach tak!... A wi�c ju� nazajutrz poszli�my do ciebie z donn� Chiar� i zabra�y�my donn� Leonard�. Wiedzia�y�my, �e spotka j� nieszcz�cie, je�li zostanie sama w pa�acu. Ca�a s�u�ba by�a ledwo �ywa ze strachu. Mia�y�my racj�. Kiedy pomy�l� o tym, ci si� sta�o! Ci okropni �o�dacy spl�drowali taki pi�kny dom. Niekt�rzy ludzie zaiste nie boj� si� ani Boga, ani diab�a!
Kiedy Colomba si� rozgada�a, przerwa� jej by�o r�wnie trudno jak powstrzyma� spienione fale strumienia. Tym razem Fiora s�ucha�a jej z zachwytem, czekaj�c na chwil� ciszy, by m�c wyrazi� sw� wdzi�czno��. Trzyma�a Leonard� za rami�, jakby w obawie, �e ta nagle zniknie. Stara panna tymczasem przygl�da�a jej si� ze zdumieniem:
- Ale co ty masz na sobie, m�j anio�ku? - zapyta�a wreszcie. - Ten czerwony str�j... gdy jeste� w �a�obie?
- Tunika nale�y do Samii, s�u��cej Demetriosa. Nie mam nic innego.
Moja czarna suknia zosta�a w klasztorze...
- Donna Chiara pomy�la�a o tym - rzek�a Colomba. -Mamy ze sob� mu�a ob�adowanego ubraniami dla ciebie i Leonardy, oraz kilkoma drobiazgami, kt�re zdo�a�y�my zabra�. Poueretta! Tyle nieszcz�� naraz! Nawet nie pozwolono ci swobodnie pop�aka�... Znowu b�dziesz mia�a powody do p�aczu...
�Lodowaty ch��d przenikn�� rado�� Fiory, nie t�umi�c go wprawdzie ca�kowicie, ale budz�c strach w tych ostatnich dniach. Spojrzeniem poszuka�a wzroku Demetriosa, jakby prosz�c go o pomoc. Tymczasem Leonarda skarci�a przyjaci�k�:
-Trzeba ju� o tym m�wi�? Dopiero przyjecha�y�my...
- Musicie odpocz�� i posili� si� - doko�czy� lekarz. -Chod�cie do kuchni! Zbli�a si� pora kolacji, Sarnia przygotuje co trzeba. Esteban odprowadzi mu�y do stajni, bo nie s�dz�, by� chcia�a dzi� wraca�, donno Colombo? By�oby to nieostro�ne, a poza tym bramy miasta zostan� wkr�tce zamkni�te...
Ta rozmowno��, tak niezwyczajna u Demetriosa, zmusi�a gadatliw� kobiet� do zamilkni�cia. Wymamrota�a, �e donna Chiara oczekuje jej dopiero nazajutrz i by�aby zadowolona mog�c co� przek�si�.
Lekarz poprowadzi� wszystkich do kuchni. Uprzedzona przez Estebana Sarnia krz�ta�a si�, nabija�a na ro�en dwa kurczaki i kroi�a w grube plastry zdj�t� z belki szynk�. Colomba z zadowoleniem przyjrza�a si� tym przygotowaniom, i rozsiad�a si� przy ogniu proponuj�c, �e b�dzie obraca� ro�en, je�li dostanie co� �troszk� pokrzepiaj�cego", gdy� ko�ysanie mu�a przyprawi�o j� o md�o�ci. Demetrios pospieszy� spe�ni� jej �yczenie zdejmuj�c z haka oplecion� wiklin� butelk�, kt�r� zostawi� na stole, gdy jego pulchny go�� wypi� duszkiem p� szklanki grappy... Postawi� wkr�tce wi�cej szklanek, proponuj�c Leonardzie spr�bowanie pokrzepiaj�cego napoju. Biedna kobieta mia�a bowiem przygn�bion� min� i oczy czerwone od niedawnych �ez, czego w�r�d rado�ci powitania nikt nie zauwa�y�. Odm�wi�a.
- Mo�e za chwil�. To co mam do powiedzenia, jest tak okropne! Mo�e i Fiora b�dzie go potrzebowa�...
- Ale co si� w ko�cu sta�o? - zapyta�a m�oda kobieta.
�- Okropno�� niemo�liwa do nazwania w �adnym j�zyku, m�j skarbie. Nigdy bym nie przypuszcza�a, �e tutejsi ludzie s� zdolni do takiej pod�o�ci, do tak straszliwego �wi�tokradztwa... Opowiada�a kr�tkimi zdaniami, kt�re zdawa�a si� wypluwa� w obawie, by s�owa nie zatru�y jej ust. Tego ranka zakrystianin z ko�cio�a Orsanmichele wszed� do �wi�tyni, aby przygotowa� o�tarz do pierwszej mszy. Ujrza� widok, kt�ry sprawi�, �e wybieg� na ulic� z przera�enia: �wie�y jeszcze gr�b Francesca Belt ramiego zosta� otwarty. Zbrodnicze r�ce wyci�gn�y cia�o, kt�re zosta�o po�wiartowane i porzucone, bez najmniejszej pr�by ukrycia okropnego czynu...
Fiora wsta�a z poblad�ymi wargami i oczami pe�nymi przera�enia.
- Ale dlaczego? Dlaczego?
- �eby zabra� serce - odpowiedzia�a Colomba. - To stare tutejsze wierzenie: robi si� to, by przeszkodzi� duchowi zmar�ego w zak��caniu �yj�cym nocnego odpoczynku. Wyt�umaczy�am ju� Leonardzie: trzeba spali� serce i rzuci� popi� na wiatr... Na pewno zrobi� to morderca.
Dla Demetriosa nie stanowi�o to najmniejszej w�tpliwo�ci, bo przypomnia� sobie o gro�bie, kt�r� Esteban t�umaczy� ucieczk� Marina Bettiego z tawerny... Widz�c jednak, �e Fiora dr�y na ca�ym ciele posadzi� j� delikatnie i napoi� kilkoma �ykami grappy.
- Czy znaleziono popi� w ko�ciele? - zapyta�.
- Nie. - odrzek�a Colomba. - Pewnie si� ba�, �e zostanie odkryty, je�li rozpali ogie� w ko�ciele. Zabra� serce ze sob�.
W mie�cie wielkie poruszenie, wszyscy biegaj� bez�adnie, krzycz�c �na �mier�", nie wiedz�c, kogo �apa�.
�- Przecie� ten pod�y czyn nie ma w sobie nic tajemniczego - powiedzia� Demetrios. - Morderca ser Francesca obawia� si� o spok�j swoich nocy...
- Ale nikt nie wie, kto nim jest - powiedzia�a Leonarda, a Fiora podnios�a na Greka wzrok pe�en �alu.
- S�dzi�am, �e n� co� ci powie? Obieca�e� wytropi� morderc�.
- Znalaz�em go. Lub raczej znalaz� go dla mnie Esteban. Nie m�wi�em o tym, bo chcia�em, by� zazna�a kilku dni odpoczynku, kt�rego tak bardzo potrzebujesz...
- Wystarczaj�co odpocz�am. Kto to jest?
- A kt� mia�by by�? Marino Betti, oczywi�cie. Zabi� na rozkaz pani Pazzi.
Opowiedzia�, jak Esteban w tawernie nad rzek� upewni� si� o winie intendenta. Fiora natychmiast podj�a decyzj�.
- Daj mi mnisi habit, droga Leonardo - poleci�a - a ty, Demetriosie, ofiaruj bro� i konia. Nasza posiad�o�� jest zaledwie o mil� st�d, nie chc�, by n�dznik, tak boj�cy si� duch�w, ujrza� jeszcze jeden �wit.
- Powoli - powiedzia� Demetrios k�ad�c d�o� na ramieniu m�odej kobiety. - Tego typu sprawy wymagaj� nieco przygotowa�. On jest silniejszy od ciebie. Czy masz ochot� sama zgin�� tej nocy? Montughi le�y blisko miasta. Wie�� o tumulcie dotar�a na pewno do Marina. Poniewa� si� boi, ma si� na baczno�ci. Mo�e si� nawet ukrywa?
- No to trzeba go znale��. Je�li nie jego samego, to przynajmniej jego wsp�lniczk�, jeszcze wi�ksz� zbrodniark� ni� on. Chc� tam pojecha�!
- Pojedziemy, ty, ja i Esteban, ale dopiero nast�pnej nocy.
Leonarda wzi�a Fior� w ramiona, nie bez trudu, bo dziewczyna by�a wypr�ona jak struna.
�- To m�dro�� przemawia przez niego. Pos�uchaj go, anio�ku i daj mi ten wiecz�r, kt�ry pozwoli� nam si� odnale��. Dla twego biednego ojca wszystko ju� zosta�o zrobione, zgodnie z rozkazem dostojnego pana Lorenza. Ponownie pob�ogos�awione i okadzone szcz�tki na powr�t z�o�ono do grobu. Nawet postawiono stra�e wok� sprofanowanego ko�cio�a, kt�ry zostanie jutro oczyszczony przez biskupa. W�r�d nale��cych do arte di calimala, kt�rych jest sanktuarium, narasta gniew. Jestem pewna, �e gdyby pan Lorenzo wiedzia�, kto zabi� naszego dobrego pana...
- Wie - przerwa� Demetrios. - Powiedzia�em mu to wczoraj.
Podszed� do Fiory, nieruchomej jak pos�g w ramionach Leonardy. Zdawa�a si� niczego nie widzie�, niczego nie s�ysze�, jakby pogr��on� w transie z powodu okropno�ci, o kt�rych us�ysza�a. Lekarz pochyli� si� nad ni�, zatopiwszy wzrok w oczach m�odej kobiety, wzi�� jej g�ow� w d�onie i po�o�ywszy kciuki na jej czole zacz�� masowa� delikatnie, a tak�e skronie, szepcz�c jakie� niezrozumia�e s�owa. Potem �agodnie rzuci�:
- Wr�� do siebie, Fioro! Wr�� do nas! Pozw�l cia�u odpr�y� si� i odpocz��! St�um pal�cy p�omie�! Jutro zaprowadz� ci� do twego wroga i b�dzie musia� zap�aci� za zbrodnie... Jutro, Fioro, jutro...
D�ugi dreszcz przebieg� cia�o m�odej kobiety i �ycie wr�ci�o do jej spojrzenia.
- Jutro... - szepn�a.
Szlochaj�c rzuci�a si� w ramiona Leonardy.
�- Pozw�l jej p�aka� ile zechce - powiedzia� Demetrios. -�zy zmyj� gro�b�, kt�ra przed chwil� nad ni� zawis�a.
- Jak� gro�b� - zapyta�a Leonarda cicho...
- Ob��du! Zbyt wiele przesz�a... Czas, by to si� sko�czy�o...
Nazajutrz, gdy zapad�a noc, tr�jka uzbrojonych je�d�c�w opu�ci�a zameczek. Demetrios zamieni� d�ugie szaty na obcis�e spodnie i czarny kaftan. Fiora za� z zaskoczeniem odkry�a w�r�d ubra� przys�anych jej przez Chiar� ch�opi�cy str�j w weso�ym, zielonym kolorze, do kt�rego przypi�ty by� kawa�ek papieru ze s�owami: �Mo�esz go potrzebowa�! Bardzo ci� lubi�..." Wk�adaj�c wieczorem to przebranie, z ca�ego serca dzi�kowa�a w duchu za przezorno�� szalonej Chiary..., podyktowan� przez szczer� przyja��.
Fiora jecha�a na czele, gdy� zna�a na pami�� czteromilow� drog� (wiod�c� poprzez wzg�rza i dolin� Mugnone, kt�r� przekroczyli w pobli�u Badii) z willi w Fiesole do rodzinnej posiad�o�ci, zarz�dzanej przez Marina. Kwietniowa noc by�a pi�kna i ciep�a. Wida� by�o wszystkie gwiazdy i pejza�, spowity we wspania�y p�aszcz z niebieskiego aksamitu, pokrytego mn�stwem ma�ych diamencik�w... Pachnia�o bzem i sosn�, a ziemia by�a wilgotna po wieczornym deszczyku. Miejscami, w zale�no�ci od kierunku drogi, Fiora widzia�a w dali mury Florencji z p�on�cymi ogniami wartownik�w oraz kampanile i kopu�y zdaj�ce si� jarzy� w�asnym �wiat�em. W� miar� jak szli, miasto zbli�a�o si�, ale za kolejnym zakr�tem znik�o im z oczu.
�W pewnej odleg�o�ci od pogr��onej we �nie osady, o nazwie Pietra, Fiora skierowa�a wierzchowca ma drog� mi�-dzy dwoma rz�dami krzew�w i jecha�a ni� przez kilka minut, a� w ciemno�ciach zarysowa�a si� czarna sylwetka rozleg�ych zabudowa� farmy z g�ruj�c� nad nimi ogromn� sosn�, kt�rej roz�o�ysty wierzcho�ek tworzy� atramentow� plam� na niebie. M�oda kobieta wskaza�a j� ko�cem szpicruty:
- Jeste�my na miejscu - szepn�a. - Wszyscy chyba �pi�. Nie wida� �adnego �wiat�a.
- Zostawmy tutaj konie - powiedzia� kieruj�cy wypraw� Esteban, maj�cy w tej dziedzinie wi�ksze do�wiadczenie ni� jego pan. Ten ostatni przytakn�� bez s�owa.
Tr�jka je�d�c�w zsiad�a z koni, przywi�za�a je do drzewa i ruszy�a dalej pieszo, staraj�c si� robi� jak najmniej ha�asu, co u�atwia�a piaszczysta �cie�ka.
- Nie ma ps�w? - zapyta� Demetrios.
- S� - odpowiedzia�a Fiora - ale na podw�rzu farmy, a zreszt�, znaj� mnie...
- Na twoim miejscu za bardzo bym na to nie liczy�. Masz na sobie inne ubranie. Nas za� nie znaj� wcale...
- To jednak dziwne - podj�a m�oda kobieta chwil� p�niej. - Cho� robimy ma�o ha�asu, powinny nas us�ysze�. A tymczasem nie szczekaj�... Patrzcie! Brama jest otwarta!
Rzeczywi�cie, podw�jna brama, broni�ca dost�pu do posiad�o�ci by�a szeroko rozwarta, pozwalaj�c dostrzec wielkie, puste podw�rze, a w g��bi dom o r�wnie� otwartych drzwiach.
- Wygl�da na to, �e nikogo nie ma - szepn�a Fiora. Gdzie s� psy i...
Nagle id�cy na czele Esteban zrobi� w ty� zwrot, wr�ci� do Fiory i stan�� przez ni� z roz�o�onymi ramionami zagradzaj�c jej drog�.
�- Zaprowad� j� z powrotem do koni, panie! Dostrzeg�em co�, czego nie powinna ogl�da� m�oda dama...
- Chc� to zobaczy� - zaprotestowa�a Fiora. - Zapominasz, �e jeste�my u mordercy mojego ojca i �e przysz�am tu, by go w�asnor�cznie zabi�.
- Oszcz�dzisz sobie trudu: ju� to zrobiono! Tak my�la�em, �e ten zapach nie jesi normalny, nawet na podw�rzu farmy.
Istotnie, od pewnej chwili obrzydliwe, mdl�ce wyziewy zast�pi�y �wie�y zapach wsi. Esteban niech�tnie usun�� si� z drogi i wskaza� r�k� na wielk� sosn� ocieniaj�c� wej�cie do posiad�o�ci. Z ga��zi zwisa�o rozprute cia�o Marina Bettiego, wydzielaj�ce od�r krwi i �mierci.
Wbrew l�kowi Estebana Fiora dzielnie znios�a ten odra�aj�cy widok.
Trup by� rozci�ty od mostka do podbrzusza i w poprzek na wysoko�ci bioder. Wn�trzno�ci zwisa�y na zewn�trz. Odci�to r�wnie� praw� d�o�... Demetrios wyj�� z kieszeni krzesiwo i rodzaj ogarka, zapali� go i poleci� Estebanowi:
- Zabierz j� teraz! Dosy� ju� zobaczy�a, aleja chcia�bym zbada� jeszcze par� rzeczy...
�Mimo jego obaw Fiora bez oporu pozwoli�a si� odprowadzi�. W zetkni�ciu z barbarzy�sk� sprawiedliwo�ci� poczu�a przyp�yw dzikiej rado�ci, chocia� niekompletnej: osobnik, kt�ry zamordowa� jej ojca zosta� zabity, ale pozosta�a jego mocodawczym. Jednak�e odczu�a ulg�. Nie zabiwszy dot�d nikogo, nie mia�a zaufania do samej siebie i przez ca�� drog� dr�czy�a j� obawa, �e zawaha si� w chwili zadania ciosu. Dzi�ki Bogu. Marino zosta� ukarany, a ona nie splami�a sobie r�k, ale mo�e Opatrzno�� nie zawsze zast�pi j� w wymierzaniu sprawiedliwo�ci? W przysz�o�ci b�dzie musia�a tak post�powa�, by mie� pewno��, �e nigdy nie ulegnie naturalnej, kobiecej wra�liwo�ci.
- No i co? - Zapyta�a Demetriosa, kiedy wr�ci� do nich wycieraj�c palce w chusteczk�. - Co odkry�e�?
- Ten cz�owiek by� torturowany - odpar�. - Przypalano mu stopy. Poza tym wyj�to mu serce.
- Zastanawiam si�, kto m�g� to zrobi�, skoro ja nie mam z tym nic wsp�lnego? - spyta� Esteban. - Wygl�da to jak dzie�o rze�nika albo chirurga, tak precyzyjne s� naci�cia...
- Albo oboj�tnie jakiego cz�owieka zr�cznie pos�uguj�cego si� broni�! - przerwa�a Fiora. - Czy musimy zastanawia� si� nad szczeg�ami? B�g go ukara�, to wszystko!
- Nie jeste� dociekliwa - zauwa�y� Demetrios. - By�bym raczej za tym, �e ukara� go Lorenzo Medyceusz. Wymierzy� sprawiedliwo�� w spos�b dyskretny, jak to zwyk� robi�, gdy nie m�g� post�pi� inaczej. Jego kapitan, Savaglio, nie zna lito�ci ani wahania w pe�nieniu s�u�by. Poza tym, jak powiedzia�a�, Fioro, w�ada on broni� po mistrzowsku. To m�g�by by� on... ale to wyrwane serce?
- A czy zab�jca nie wyrwa� serca memu ojcu? To sprawiedliwe, zdaje mi si�?
�- Mo�e, ale w takim przypadku nie by�o �adnego powodu, by je zachowa�, a tymczasem nie znalaz�em po nim �ladu. Co prawda, Marino zosta� zapewne zabity ostatniej nocy, mog�y przechodzi� t�dy psy... Nikt nam niczego nie wyja�ni. Nie ma tu �ywej duszy. Wszyscy uciekli przera�eni...
Lekarz g�o�no my�la�, nie zwracaj�c uwagi na swoich towarzyszy:
- Tak, niew�tpliwie tak by�o - kontynuowa�. - Chyba �e Savaglio, je�li to on, chcia� zanie�� swemu panu dow�d wykonania egzekucji? Mo�liwe... a jednak nie mog� w to uwierzy�.
- Dlaczego? - zapyta�a Fiora, zniecierpliwiona przyd�ugimi dla niej dywagacjami...
- Poniewa� mamy 28 kwietnia...
- No i co?
- Pojutrze b�dzie trzydziesty.
- To oczywiste. I co z tego?
- Wiedz jedno: noc mi�dzy ostatnim dniem kwietnia a pierwszym dniem maja jest wa�na dla czarownik�w ze wszystkich kraj�w. W Niemczech, w g�rach Harzu, gdzie odbywa si� wielki sabat, nazywa si� j� Noc� Walpurgii. Pojutrze odb�dzie si� zjazd czarownik�w z Norcia... i tych z Fontelucente!
- Wci�� nie widz� zwi�zku z tym, co si� tu sta�o.
Nie odpowiedziawszy, Demetrios podszed� do swego konia, obr�ci� go i wspi�� si� na siod�o. Poczeka�, a� pozostali p�jd� w jego �lady.
- Zawsze by�em z natury ciekawy - powiedzia� spokojnie.
�- Przeczucie mi m�wi, �e tej nocy zdarzy si� co� interesuj�cego... Powr�cili do zameczku; �wit by� ju� niedaleko. Leonarda dziel�ca ��ko z Fior� nie mog�a usn�� i czeka�a, wychylona z okna. Spojrza�a pytaj�co na m�od� kobiet�, gdy ta wesz�a do sypialni zdejmuj�c kapturek uszyty na francusk� mod��. Odk�d jej �dziecko" odjecha�o, wyra�aj�c zamiar zabicia Marino Bettiego, biedna kobieta ledwo �y�a... Fiora obdarzy�a j� nik�ym u�miechem.
- Kiedy przyjechali�my, ju� nie �y� - powiedzia�a. - Nie mam z tym nic wsp�lnego.
- Chwa�a Bogu! My�l, �e ty, m�j anio�ku, mog�aby�...
- Leonardo! Prosz� ci�... Musisz zrozumie�, �e wszystko si� zmieni�o i nigdy ju� nie b�dzie jak dawniej. Wiesz o wszystkim, co wydarzy�o si� od momentu naszego rozstania. Nie jestem ju� niewinn� Fior�, kt�r� wyko�ysa�a� i wychowa�a�. Jestem kim� innym... kogo prawd� m�wi�c jeszcze dobrze nie znam i kto mo�e pewnego dnia wzbudzi w tobie wstr�t.
- Nigdy! Cokolwiek zrobisz! Jeste� dzieckiem mego serca i nikt... nawet ty, tego nie zmieni. Pami�taj tylko, �e zemsta, cho� ma w sobie co� upajaj�cego, pozostawia zawsze gorzki smak i �e B�g...
- Nie m�w mi o Bogu! Nie m�w mi o Nim nigdy wi�cej! - zawo�a�a Fiora. - Nie przestaje sprowadza� na mnie nieszcz��, cho� nigdy niczego z�ego nie zrobi�am. Traktuje mnie jak wroga, jak pot�pion�! Sk�d wszystkie te zbrodnie, okropie�stwa, kt�re wci�� spotykam na swej drodze? Z woli Boga? My�la�am, �e jest dobry i mi�osierny...
- Czy� On sam nie zgodzi� si� cierpie� skazuj�c swego Syna na m�k� krzy�a? - powiedzia�a Leonarda z wielkim smutkiem.
- Czy cierpienie Boga jest takie samo jak cierpienie kobiety czy m�czyzny? Czy On, kt�ry jest niesko�czono�ci� mo�e czu� b�l? Nie, Leonardo, prosz� ci�, pozw�l mi wykona� zadanie, kt�re sobie wyznaczy�am, i nie m�w mi ju� o Bogu!
- Jak chcesz! Ale nie przeszkodzisz mi w m�wieniu Jemu o tobie.
�Nazajutrz po kolacji Demetrios szykowa� si�, by pojecha� na spotkanie czarownik�w. Fiora o�wiadczy�a, �e zamierza mu towarzyszy�. Demetrios pos�a� jej krzywe spojrzenie:
- Nie s�dz�, by by�o to widowisko dla ciebie. Dziej� si� tam rzeczy nieprzyjemne, a poza tym niebezpieczne.
- Przesta� mnie oszcz�dza� albo udawa�, �e to robisz! Kiedy powiedzia�e� o tym spotkaniu, dobrze wiedzia�e�, �e p�jd� z tob�.
- Tak... tak, wiedzia�em, ale teraz �a�uj�, �e ci o nim powiedzia�em. Czy nie lepiej by�oby, �eby� si� na chwil� zatrzyma�a i nie kontynuowa�a zst�powania do piekie�, kt�re rozpocz�a�? Chcia�bym, �eby� si� oszcz�dza�a... - Liczy si� pierwszy krok. Zobacz� przynajmniej, czy Dante ma racj� ukazuj�c w swoim piekle czarownik�w z g�owami wykr�conymi do ty�u w taki spos�b, �e �zy sp�ywaj� im po plecach...
�Fontelucente mia�o paskudn� opini�. By�o rzecz� powszechnie wiadom� i budz�c� groz�, �e jest to najstraszniejsze gniazdo czarownik�w w ca�ej Toskanii. By�y tam skaliste kryj�wki, groty i sza�asy - skupiska istot tylko kszta�tem przypominaj�cych ludzi. W wi�kszo�ci byli to nieszcz�nicy doprowadzeni przez n�dz�, choroby lub ludzk� g�upot� do niemal zwierz�cej egzystencji i czerpi�cy najdziwniejsze pomys�y ze swej n�dzy i otaczaj�cej ich natury. Zewsz�d przep�dzani i szczuci, odwr�cili si� od Nieba i jego mi�osierdzia, bo w nie ju� nie wierzyli, aby wej�� w porozumienie z mocami piekielnymi, kt�re mog�yby ich pom�ci� i ochroni� przy pomocy strachu. Doskonale im si� to udawa�o, a obawa, jak� budzili swymi zakl�ciami i magi� by�a tak wielka, �e otoczenie tego urodzajnego i ciesz�cego oko miejsca opustosza�o. M�wiono o tej okolicy, �e jest wykl�ta. Cho� bi�o tu wspania�e, czyste �r�d�o, podtrzymuj�ce bujn� i r�norodn� ro�linno��, wystarczy�o, �e woda wytryskiwa�a w tym pot�pionym miejscu, aby jej unikano z obawy przed czarami.
Zdarza�o si� jednak, �e ciemn� noc� jaka� zamaskowana i zawini�ta w czarny p�aszcz posta� przemyka�a si� do Fontelucente. Mog�a ni� by� dziewczyna pragn�ca ukry� owoc wyst�pnej mi�o�ci, zazdrosna �ona zaciekle d���ca do zguby rywalki, zakochany ch�opiec wzgardzony przez ukochan�, czy nawet szlachetnie urodzona dama, zmuszona z�eraj�cymi j� nami�tno�ciami do korzystania z ha�bi�cych, po kr�lewsku jednak op�acanych, us�ug. Ze swego l�ku, nienawi�ci czy mi�o�ci ludzie tacy czerpali odwag�, by zwr�ci� si� do czarownik�w, kt�rych cz�� by�a bogatsza ni� na to wygl�da�a.
�yj�c tak na �onie natury, odszczepie�cy posiedli wiele sekret�w. Znali zadziwiaj�ce przepisy, niebezpieczne lub odra�aj�ce receptury, napoje mi�osne i uroki. Czasami ich recepty okazywa�y si� skuteczne i chory zdrowia�. Wtedy wdzi�czno�� s�u�y�a im za obron� niemal w tym samym stopniu co obawa.
�W okre�lonych dniach, najcz�ciej w czasie nowiu, czarownicy spotykali si� ze wsp�bra�mi rozproszonymi po okolicy, a nawet z przyby�ymi z daleka, by uczci� swego protektora, boga ciemno�ci, ksi�cia z�a, kt�rego imienia maluczcy nie �mieli wym�wi�, a ludzie Ko�cio�a, �egnaj�c si�, zwali szatanem. Dla bezpiecze�stwa, miejsce spotkania zmieniano za ka�dym razem, a has�o podawano za pomoc� niewinnej z pozoru wiadomo�ci, obiegaj�cej drogi i targi. O poranku Demetrios otrzyma� je od Bernardina, �ebrz�cego jak zawsze pod Duomo, kt�ry szepn�� mu je w zamian za pi�kn� srebrn� monet�. Tym razem chodzi�o o odludne pole pod lasem, na uboczu g�ry Ceceri, otoczone wal�cymi si� murami dawnej posiad�o�ci przeor�w.
By�a prawie p�noc, kiedy Demetrios, Fiora i Esteban dotarli w pobli�e oznaczonego miejsca. Przez ostro�no�� przyszli pieszo trudn� drog�, wij�c� si� w�r�d zaro�li i blok�w skalnych. Grek szed� pewnym krokiem, jak cz�owiek wiedz�cy dok�d zmierza. Zatrzyma� si� wreszcie za jednym ze zrujnowanych mur�w, tworz�cych w tym miejscu niewielkie zag��bienia, os�oni�te g�st� ro�linno�ci�.
- St�d zobaczymy wszystko, nie ryzykuj�c, �e zostaniemy dostrze�eni.
Dobrze znam to miejsce, czasem przychodzi�em tu rozmy�la�...
Posadzi� Fior� na du�ym kamieniu i pokaza� jej, w jaki spos�b rozsuwaj�c ga��zie g�stego derenia, splecionego z krzakiem je�ynowym, uzyska pole widzenia. Przez ostro�no�� m�oda kobieta, podobnie jak jej towarzysze, nosi�a czarn� mask� i grube r�kawice zalecone przez De-metriosa. Byli w ten spos�b niewidoczni i wystarczaj�co os�oni�ci przed kolcami je�yn. Przed sob� mia�a rozleg��, odkryt� przestrze� w�r�d ruin dawnych zabudowa� klasztornych, jak wielki, ciemny obrus, otoczony niewyra�nymi kszta�tami. Nie by�o s�ycha� najmniejszego d�wi�ku poza pohukiwaniami sowy, dobiegaj�cymi z pobliskiego zagajnika, kt�re ozwalo si� trzykrotnie, a na polu rozleg�o si� jakby g��bokie westchnienie.
�Nagle z ruin wyszed� jaki� cz�owiek nios�c pochodni� i zapali� szybko dwa stosy przygotowane po prawej i lewej stronie ��ki, kt�ra rozja�ni�a si� raptem jak scena w teatrze, ods�aniaj�c przera�aj�ce dekoracje. Mi�dzy dwoma stosami wznosi� si� prymitywny st�, zrobiony z dw�ch kamieni i p�yty, ustawiony przed przybranym bluszczem kopczykiem, podtrzymuj�cym pos�g pomalowany tak realistycznie, �e Fiora poczu�a, jak �ciska j� w gardle, a w�osy je�� si� na g�owie.
By�a to posta� nagiego m�czyzny o wstr�tnej g�owie i podkurczonych nogach koz�a. Spiczaste uczy, d�ugie, zakr�cone rogi i rzadka broda przypomina�y koz�a, ale d�ugi, haczykowaty nos, czerwone i wykrzywione usta, l�ni�ce, bia�o-czerwone oczy by�y prawie ludzkie. Mi�dzy rogami wstawiono trzy zapalone przez m�czyzn� �wiece: w jednej szponiastej d�oni pos�g trzyma� sierp, w drugiej za� z�ocisty kielich...
- Diabe�! - szepn�a Fiora, machinalnie si� �egnaj�c. Demetrios stanowczo zas�oni� jej usta d�oni�.
- Ani s�owa! - szepn�� jej do ucha. - Mog� nas przez ciebie z�apa�...
Nieoczekiwane zapalenie stos�w ods�oni�o wok� odra�aj�cego pos�gu rz�d zjaw, owini�tych w ciemne materie. Kiedy odrzuci�y swe p�aszcze, ukaza�y ubran� w pstrokate �achmany najdziwniejsz� kolekcj� koszmarnych postaci, jaka mo�e si� przy�ni� umys�owi trawionemu gor�czk�: bezz�bne staruchy o zapad�ych ustach, zeszpeceni m�czy�ni o oczach b�yszcz�cych pod brudnymi rozczochranymi czuprynami, kobiety jeszcze m�ode, ale zwi�d�e od rozpusty. Mieszka�cy Fontelucente i kilkoro im podobnych stali nieruchomo i w milczeniu jak katedralne gargulce, tylko odrobin� mniej odpychaj�cy ani�eli wybrany przez nich w�adca.
�Tymczasem m�czyzna wetkn�� pochodni� w ziemi�, odszed� i pojawi� si� znowu z czarnym prze�cierad�em, kt�re narzuci� na kamienie. P�niej przyni�s� dwa �elazne �wieczniki z grubymi �wiecami z czarnego wosku i zapali� je. G�sty, gryz�cy dym wzni�s� si� ku g�owie bo�ka. Wtedy z zamkni�tych ust czarownik�w wydoby�a si� monotonna melodia, pocz�tkowo g�ucha, lecz stopniowo coraz g�o�niejsza. W jej powolnym rytmie m�czy�ni i kobiety zacz�li si� zgodnie ko�ysa� na boki, maj�c oczy wci�� utkwione prosto przed siebie, a r�ce skrzy�owane na kolanach. Tworzy�o to lekko muzyczny pomruk, rozci�gaj�cy si� nad ��k� wraz z ci�kimi k��bami dymu. Powoli teren zacz�� si� o�ywia�...
Po dwoje, po troje lub pojedynczo zamaskowani ludzie wychodzili z lasu i wal�cych si� mur�w. Kiedy rozchylili p�aszcze, Fiora, kt�rej rozszerzonym oczom nie umyka� �aden szczeg�, zobaczy�a, �e znale�li si� tam ch�opi -m�czy�ni i kobiety, starcy odziani w czarne, zniszczone szaty: ich �ysiej�ce czo�a i zm�czone oczy zdradza�y d�ugie noce po�wi�cone zg��bianiu nieodgadnionych tajemnic, jak r�wnie� �ebracy, a w�r�d nich, jak jej si� zdawa�o, Bernardino oraz m�odzi, silni ch�opcy i kilka �adnych dziewcz�t. Ze zdumieniem stwierdzi�a te� obecno�� trzech zamaskowanych kobiet, kt�rych zbytkowne stroje zdradza�y wysok� pozycj�, i kilku m�czyzn, r�wnie� zamaskowanych, w haftowanych szatach. Ale najbardziej niezwyk�e by�o zbratanie tak r�nych ludzi - damy, obdartego �ebraka i ch�opa, maj�cych w oczach to samo oczekiwanie.
�P�omienie stos�w, do kt�rych dorzucono �ywicy, dawa�y ��te �wiat�o ujednolicaj�ce twarze. Czarownicy, niewzruszeni, ko�ysali si�, �piewaj�c wci�� woln� i ponur� melopej�, zdaj�c� si� nie mie� ko�ca i podejmowan� przez przybywaj�cych, podobnie jak ko�ysanie, kt�re stawa�o si� powszechne. Zafascynowana Fiora musia�a wczepi� si� w zas�aniaj�ce j� ga��zie, by nie post�pi� tak jak oni, ale kolec je�yny przebiwszy jej r�kawic� wyrwa� j� z tego oczarowania... Nagle rozleg� si� uroczysty, g��boki d�wi�k, podobny do gongu, i natychmiast zapad�a cisza. Z ruin wyszed� orszak...
Na czele, nios�c krzy� z przywi�zanym do� trupem psa, szed� atletycznie zbudowany Murzyn, ubrany w szkar�atny bezr�kawnik, w kt�rego p�kni�ciach wida� by�o jego cia�o l�ni�ce jak z br�zu. Za nim sun�y dwie m�ode dziewczyny ledwie okryte przezroczystymi tunikami. Ich g�owy przybrano bluszczem; jedna z nich nios�a kadzielnic�, a druga ' wznosi�a w d�oniach puchar pe�en ziaren zbo�a i czarnych oliwek. Poch�d zamyka� m�czyzna wygl�daj�cy na ksi�dza.
Mia� na sobie dok�adn� kopi� ornatu chrze�cija�skiego celebransa. Str�j by� bia�y, podbity szkar�atem i wyhaftowany w d�ugie, czarne p�omienie. Zamiast krzy�a znajdowa�a si� na nim wykrzywiona twarz. Na brodatej g�owie cz�owiek ten mia� rodzaj czarnego, obcis�ego he�mu, ozdobionego par� rog�w, a w r�ce trzyma� kielich przykryty czerwonym woalem. Czarownicy, obok kt�rych przechodzi�, wstawali i sk�aniali si�. Odsun�li si� od o�tarza, gdy� tak trzeba nazwa� konstrukcj� z kamieni i p�yty, i ustawili si� w dw�ch rz�dach po obu stronach audytorium. Ksi�dz postawi� kielich na o�tarzu, po czym upad� na kolana, podni�s� ramiona ku demonicznemu pos�gowi i zawo�a� mocnym g�osem:
�- Ojcze z�a i grzechu, ojcze rozpusty i zbrodni. Szatanie, bo�e rozkoszy i bogactwa, wieczne �r�d�o m�sko�ci i zakazanych nami�tno�ci, mistrzu lubie�nik�w i rozpustnik�w, nawied� nas tej nocy, w tym miejscu, gdzie zebrali�my si�, by ci� czci� i wielbi�!...
Mimo przestr�g Demetriosa, Fiora nie mog�a si� powstrzyma�, by nie zapyta� cichutko:
- Kim jest ten m�czyzna?
- To by�y ksi�dz. Trzeba nim by�, by odprawi� czarn� msz�...
- On odprawi...
- Tak, ale b�d� cicho i cokolwiek zobaczysz, nic ju� nie m�w!
Zacz�a si� nowa faza ceremonia�u: najpierw czarownicy, p�niej widzowie podchodzili parami, kobieta z m�czyzn�, by odda� cze�� demonowi. Padali na twarz przed o�tarzem i pos�giem, po czym zawracali i ustawiali si� jak wierni w ko�ciele. Zosta�a jeszcze jedna kobieta; podesz�a ostatnia, jedna z trzech nale��cych zapewne do wy�szych sfer. Nios�a w d�oniach rodzaj srebrnej patery, na kt�rej by�o co� niewyra�nego. Ukl�k�a i poda�a pater� ksi�dzu, kt�ry wzni�s� j� ku bo�kowi.
- Przyjmij, ojcze k�amstwa i zbrodni, serce wyrwane k�amcy i mordercy, kt�re ofiarowuje ci twoja s�u�ebnica, aby� obsypa� j� dobrodziejstwami! Ofiarowuje ona r�wnie� sam� siebie chc�c, by sk�adana przez nas ofiara dokona�a si� na jej ciele.
Demetrios, czuj�c dr�enie Fiory, otoczy� j� ramieniem i ponownie po�o�y� jej d�o� na ustach, w obawie przez mimowolnym okrzykiem.
- M�wi�em ci, �e to zej�cie do piekie�... Odwagi!
�Tymczasem w blasku �aru kobieta rozebra�a si� ca�kowicie i naga wyci�gn�a si� na o�tarzu. Mimo �e mia�a mask�, przera�ona Fiora rozpozna�a Hieronim�. Kielich, na chwil� zdj�ty, zosta� postawiony na jej bia�ym brzuchu. Chocia� nie mia�a ju� dwudziestu lat, cia�o jej by�o bujne i j�drne, budz�ce zapewne ��dz� w wielu m�czyznach, co t�umaczy�o wp�yw, jaki mia�a na Marina Bettiego.
Rozpocz�a si� msza, je�li mo�na tak nazwa� ten ci�g zakl�� i �wi�tokradztw. Fiora, kt�rej hucza�o w uszach, niewiele z niej s�ysza�a. By�a zahipnotyzowana widokiem nagiej kobiety, kt�rej d�ugie, rozja�nione w�osy zwisa�y a� do ziemi.
Nagle sta�a si� rzecz tak wstr�tna, �e Fiora przygryz�a a� do krwi wargi zas�oni�te d�oni� Demetriosa. Z pierwszych rz�d�w zgromadzenia wysz�a jaka� kobieta z idiotyczn� ekstaz� w oczach. Na wyci�gni�tych r�kach nios�a noworodka, kt�rego poda�a celebransowi. Ten wzi�� go, po�o�y� na ciele Hieronimy, i jednym ci�ciem no�a otworzy� mu gard�o. Rozleg� si� tylko s�aby krzyk, ale po wszystkich zgromadzonych przebieg� rodzaj dreszczu.
Fiora s�dzi�a, �e by� to wyraz zgrozy, ale na wszystkich twarzach zobaczy�a jedynie g�upi� rado��, bestialskie okrucie�stwo, podejrzan� przyjemno��. Krew wnosi�a do tej potworno�ci brakuj�cy dot�d element.
Ksi�dz zebra� krew do kielicha. Umoczy� w niej wargi, naznaczy� ni� pier� Hieronimy, po czym poda� kielich jednej z pomocnic, aby pu�ci�a go w obieg w pierwszym rz�dzie. Jednocze�nie druga z dziewcz�t przynios�a gliniany dzban pe�en wina, kt�re zmieszano z wywarem zwielokrotniaj�cym dzia�anie napitku. Wszyscy pili i jedli rozdawane placki. P�niej zacz�li ta�czy� przy d�wi�kach fletu, na kt�rym gra� pot�ny Murzyn. Ta�czyli zwr�ceni do siebie plecami, ze splecionymi r�kami i g�owami zwr�conymi w taki spos�b, �e stykali si� policzkami.
��wi�tokradcze nabo�e�stwo dobiega�o ko�ca. Celebrans, zdj�wszy ornat, pod kt�rym by� nagi, po�o�y� si� na Hieronimie. By� to sygna� do rozpocz�cia nieprawdopodobnej orgii w czerwonym blasku dogasaj�cego �aru. Wsz�dzie pok�ada�y si� przypadkowe pary, dobrane bez wzgl�du na wiek i pozycj� spo�eczn�: stary m�czyzna z m�od� dziewczyn�, wielka dama z wiejskim parobkiem. Fiora, bliska ob��du, zamkn�a oczy. Demetrios pu�ci� j�.
- Nie ruszaj si� st�d pod �adnym pozorem - szepn��. -Zostawiam ci� z Estebanem. Przyjd� po was...
- Dok�d idziesz? ���������
Zamiast odpowiedzi po�o�y� jej palec na ustach i rozp�yn�� si� w mroku nie poruszywszy nawet ga��zki. Nie s�ycha� ju� by�o �piewu ani d�wi�ku fletu, a jedynie westchnienia, j�ki i trzask rozdzieranego materia�u. Fiora nie �mia�a nawet zwr�ci� oczu na Estebana; jego przyspieszony oddech czu�a przy sobie. Nagle rozleg� si� wielki krzyk.
- Milicja! Ratuj si� kto mo�e!
Wybuch�a panika. Zapominaj�c o przygodnych towarzyszach, wszyscy my�leli jedynie o ucieczce. Wykl�ty ksi�dz wyrwa� si� z obj�� Hieronimy i znikn�� w mroku, podczas gdy jego pomocnik i dwie dziewczyny unosili diab�a z malowanego drewna. Fiora zobaczy�a, jak Hieronima, zdj�wszy dusz�c� j� mask�, pr�buje wsta�, ale nagle pojawi�a si� przed ni� jaka� wysoka czarna posta� w wyci�gni�tym ramieniem i trzema palcami wycelowanymi w jej przera�one oczy... Daremnie usi�owa�a walczy� z niewidzialn� si�� i bez �ycia opad�a z powrotem na o�tarz...
�Demetrios schyli� si�, podni�s� zrzucone na ziemi� cia�ko z�o�onego w ofierze dziecka, po�o�y� je na splamionym ju� jego krwi� ciele kobiety i oddali� si� biegiem. Zbli�a�o si� �wiat�o wielu pochodni i echo krok�w...
W chwil� p�niej Demetrios do��czy� do Fiory i Estebana.
- Chod�cie! - rozkaza�. - Chod�cie szybko! Mamy ma�o czasu na ucieczk�...
- Czy to naprawd� milicja tu idzie? - spyta�a Fiora.
- Tak. Dok�adnie o godzinie, kt�r� wyznaczy�em. Pan Lorenzo zastosowa� si� do moich wskaz�wek.
- Kto go zaalarmowa�?
- Oczywi�cie ja. Nie chcia�em jednak, by wszyscy ci nieszcz�nicy, szukaj�cy zado��uczynienia za swoj� n�dz�, zostali skazani na wi�zienie, tortury i stos... Pani Hieronima sp�dzi reszt� nocy w lochu, czekaj�c na wydanie katu...
- Sk�d wiedzia�e�, �e tu by�a tej nocy?
- M�wi�em ci ju�, �e zawsze wiem, co potrzeba... A teraz po�pieszmy si� troch�. Nie chc�, aby nas dogoniono...
�W godzin� p�niej byli z powrotem w zameczku, gdzie Leonarda, wys�awszy Sarni� do ��ka, czeka�a na nich. Nie wiedz�c dok�adnie, na czym polega�a tajemnicza wyprawa, przyj�a ich bez s�owa, ale od razu poda�a im gor�ce wino z cynamonem, gotuj�ce si� wolniutko w popiele kominka. Spojrza�a na Fior�, kt�rej blada twarz i �ci�gni�te rysy m�wi�y jasno, �e dziewczyna prze�y�a niezbyt przyjemne chwile. M�oda kobieta, otaczaj�c lodowatymi palcami kubek nape�niony wrz�cym p�ynem, u�miechn�a si� do niej z czu�o�ci�. Guwernantka ura�ona, �e nie wprowadzono jej we wszystko, nie wytrzyma�a.
- Robisz wra�enie bardzo zm�czonej, skarbie, ale ju� od dawna nie widzia�am twojego u�miechu. Czy jeste� szcz�liwa?
- Tak... po raz pierwszy, od dawna! �mier� ojca jest pomszczona, podobnie jak wszystko co przecierpia�am z powodu Hieronimy. Opowiem ci o wszystkim jutro, bo teraz umieram ze zm�czenia...
- Je�li tak jest, to czy zostanie ci oddana sprawiedliwo�� i b�dziesz mog�a wr�ci� do domu?
- Nie mam poj�cia... By� mo�e, skoro moi wrogowie s� pokonani...
- Nie wszyscy - powiedzia� surowo Demetrios, grzej�c przy rozpalonym ogniu bia�e d�onie. - Naprawd� tego pragniesz: wr�ci� do siebie, odzyska� maj�tek i o niczym ju� nie my�le�? Czy zapomnia�a�, �e...
- �e zawarli�my przymierze? Pami�tam o tym, tym bardziej �e pragn� odnale�� m�czyzn�, kt�ry porzuci� mnie nazajutrz po �lubie, i zem�ci� si� na tych, co zawiedli na szafot moich rodzic�w. Przyznam jednak, �e chcia�abym przez pewien czas zazna� spokoju w moim domu, zobaczy� Chiar�, m�c jak niegdy� przej�� si� ulicami Florencji nie s�ysz�c wrogich okrzyk�w i nie b�d�c obrzucan� kamieniami, zanie�� kwiaty na gr�b tego, kt�ry zawsze b�dzie moim ojcem. Wola�abym pozby� si� przepe�niaj�cej mnie od tylu dni w�ciek�o�ci, zazdro�ci, by� znowu florentynk� jak inne, i upewni� si�, �e po powrocie z podr�y b�d� mog�a wr�ci� do domu... Czy prosz� o zbyt wiele?
�Demetrios odwr�ci� wzrok od jej oczu, b�agaj�cych o odpowied�, i wyszed� z kuchni. Jego kroki rozleg�y si� na schodach wie�y, na szczycie kt�rej lubi� sp�dza� samotne godziny, obserwuj�c gwiazdy i s�uchaj�c ich mowy. U schy�ku nocy - wkr�tce bowiem mia� nadej�� �wit - odwr�ci� si� do nieba, by patrze� na u�pione miasto. Wiedzia�, �e Florencja nie chcia�a ju� Fiory Beltrami, ale nie mia� odwagi powiedzie� tego dziewczynie...
Wie�� ta wzi�a sw�j pocz�tek znad rzeki, gdzie krz�tali si� marynarze, przebieg�a ulice i place, docieraj�c najpierw do milicji, kt�r� natychmiast wezwano, bargella i Signorii, a p�niej ogarn�a reszt� miasta, jak ogie� pochodni rzuconej na snop s�omy: jaki� rybak wy�owi� z Arna cia�o Pietra Pazziego, z ran� od sztyletu mi�dzy �opatkami...
�Esteban, przyjechawszy na targ na Mercato Vecchio, jak to robi� trzy razy w tygodniu, us�ysza� t� wiadomo�� kupuj�c sery, a potem ponownie od sprzedawczyni drobiu. U rze�nika pozna� kolejne jej warianty, gdy� rozpocz�o si� �wi�to plotki. Ka�dy twierdzi�, �e wie na ten temat wi�cej od s�siada, pojawi�y si� najbardziej fantazyjne wersje...
Esteban nie lubi� plotkarstwa. W Kastylii spowodowa�o �mier� jego matki, oskar�onej przez s�siada o zatrucie wody w studni i sprowadzenie impotencji na jego syna. Star� kobiet�, cho� by�a dobr� chrze�cijank�, skazano na stos, a zrozpaczony Esteban odda� katu wszystkie pieni�dze, aby udusi� nieszcz�sn� zanim j� dosi�gn� p�omienie. P�niej zabi� s�siada i jego syna i podpali� ich farm�. Demetrios Lascaris, kt�ry w�a�nie przyjecha� w tamte okolice, zabra� go ze sob� tu� przed aresztowaniem, ratuj�c mu w ten spos�b �ycie i zyskuj�c w zamian dozgonn� wdzi�czno�� i po�wi�cenie...
Esteban nienawidzi� plotkarstwa prawie tak jak ksi�y, kt�rzy cz�ciowo w zmowie z alcadem skazali jego matk�, poniewa� oskar�yciel by� bogaty a ona biedna... S�u�ba u greckiego lekarza, filozofa, astrologa i maga w pe�ni mu odpowiada�a, gdy� mimo licznych codziennych zaj�� znajdowa� w niej pewien rodzaj wolno�ci. Demetrios nigdy nie wyrzuca� mu, �e lubi wino i dziewcz�ta, a on lubi� je tak jak walk�, bro� i wojn�, sk�adaj�ce si� na jego �ycie, odk�d sko�czy� dwana�cie lat...
�Postanowiwszy uzyska� mo�liwie jasne informacje, zostawi� swego ob�adowanego mu�a w ober�y �Croce di Malta". Skierowa� si� do pa�acu Signorii i jego dope�nienia, loggi dei Priori, gdzie zawsze mo�na by�o zasta� dw�ch czy trzech pogr��onych w dyskusji notabli. Pozwoli�o mu to ujrze� przybycie starego Jacopa Pazziego, przebywaj�cego dotychczas w swej florenckiej siedzibie, kt�ry wpad� jak burza do starego pa�acu, szar�uj�c niczym rozw�cieczony byk. Wyszed� z niego w chwil� p�niej w towarzystwie bargella i zast�pu stra�nik�w. Przez plac przebieg� szmerek: czy�by patriarcha zosta� aresztowany? Ale trwa�o to tylko chwil�. Grupa skierowa�a si� w kierunku Ponte Vecchio. Esteban ruszy� za ni� z powsta�ym natychmiast t�umkiem. Pozwoli�o mu to by� �wiadkiem aresztowania Pippy i jej brata. Megiera broni�a si� tak energicznie, �e potrzeba by�o pi�ciu m�czyzn, by j� pokona�. Wreszcie zaprowadzono j� do Stinche, miejskiego wi�zienia, wrzeszcz�c� i miotaj�c� przekle�stwa i obelgi. Zebrani nie omieszkali odpowiedzie� na wyzwiska, gdy� florentczycy, nawet gdy nie wiedzieli, o co chodzi, nigdy nie przepuszczali okazji, by si� wypowiedzie�. Kiedy odprowadzano kogo� do wi�zienia, mo�na by�o zawsze krzycze�: �na �mier�!", na wszelki wypadek, maj�c tylko jedn� mo�liwo�� na dwie, by by� w b��dzie.
Esteban, patrz�cy na wszystko bardziej ch�odno, stwierdzi�, �e nadszed� najwy�szy czas, by powiadomi� Demetriosa o tym, co si� dzieje. Orszak odprowadzaj�cy Pipp� powi�kszy� si� o jedn� osob�: brata Ignacia, kt�ry do��czy� do starego Pazziego i szed� z nim rami� w rami�, przemawiaj�c do� potoczy�cie... Kastylijczyk instynktownie znienawidzi� swego rodaka, uznaj�c go za fa�szywego, okrutnego i perfidnego, w czym niewiele si� pomyli�. Za�y�o�� tych dw�ch m�czyzn wyda�a mu si� niezwykle niepokoj�ca...
�Przepychaj�c si� �okciami, wydosta� si� z t�umu, podszed� po swego mu�a, dorzucaj�c do jego �adunku gliniany dzbanek oliwy z oliwek, wypi� sw�j zwyczajowy �yk wina, by nie budzi� ciekawo�ci, i opu�ci� spiesznie miasto. Zauwa�y� po drodze du�e zbiegowisko przed pa�acem Medyceuszy, czyni�ce okropny zgie�k, gdy� wszyscy m�wili jednocze�nie, gestykuluj�c bez opami�tania.
Wr�ciwszy do Fiesole, zasta� Demetriosa w gabinecie, zaj�tego troskliwym owijaniem jakich� ksi��ek w kawa�ki materia�u i uk�adaniem ich w postawionym na sto�ku kuferku. Na rogu sto�u na kawa�ku irchy le�a�y rz�dem w doskona�ym porz�dku, l�ni�ce od niedawnego czyszczenia, instrumenty chirurgiczne - lancety, skalpele, trepany, ig�y proste i zakrzywione, szczypce i inne przyrz�dy. Demetriosowi uda�o sieje zachowa� od wyjazdu z Bizancjum, mimo wszelkich przeciwno�ci losu, w czasie d�ugich w�dr�wek. Stara, sk�rzana torba lekarska le�a�a otwarta obok.
Esteban obrzuci� szybkim spojrzeniem te przygotowania:
- Czy szykujesz si� do odjazdu, panie?
- Trzeba by� zawsze gotowym do odjazdu, m�j ch�opcze. Ale powiedz mi, dlaczego wr�ci�e� wcze�niej ni� zazwyczaj? Widz� po twojej minie, �e masz co� do powiedzenia.
- To prawda, a tak�e i to, �e jestem zaniepokojony.
Kastylijczyk nie by� wielkim gaw�dziarzem. W kilku zdaniach doni�s� o wszystkim co widzia� i s�ysza�, �ledz�c jednocze�nie efekt swych s��w na twarzy Greka. Demetrios, sko�czywszy nape�nia� kuferek, zadowoli� si� zamkni�ciem baga�u i powiedzeniem:
- Aha!
�Po czym wytar� troskliwie narz�dzia, jedno po drugim, i zawin�� w irch�, wk�adaj�c nast�pnie do torby. Esteban przygl�da� si� temu w milczeniu zgaduj�c, �e jego pan si� zastanawia. Po chwili Demetrios podni�s� na niego oczy.
- Przyprowad� do mnie donn� Fior�! Karmi go��bie w ogrodzie...
Chwil� p�niej pojawi�a si� szczup�a, czarno-bia�a posta� Fiory, ubranej konwencjonalnie i bez zarzutu. Nie by�a to ju� uciekinierka z klasztoru w bia�ym habicie i sznurkowych sanda�ach, m�oda Greczynka w purpurowej tunice ani pa� w zielonym kaftanie, lecz m�oda, g�adko uczesana kobieta w �a�obie. Demetrios z zaskoczeniem stwierdzi�, �e �a�uje metamorfozy. Bladoszare oczy Fiory by�y jednak wci�� takie same, mog�y odbija� wszelkie b�yskawice niebios, i lekarz wiedzia�, �e elegancki i zr�wnowa�ony wygl�d kry� p�omie� gor�cego serca oraz dumny i odwa�ny charakter. Zupe�nie jakby chodzi�o o towarzysk� wizyt�, Fiorze towarzyszy�a Leonarda, kt�ra stan�a przy drzwiach z r�kami splecionymi na �onie, jak przysta�o na osob� towarzysz�c� szlachetnej damie. Demetrios poczu� pokus�, by poprosi� guwernantk� o pozostawienie ich samych, ale pomy�la�, �e post�puj�c w ten spos�b wkroczy na teren konwenans�w towarzyskich, kt�re tak go dra�ni�y. Poza tym Leonarda znajdowa�a si� teraz na pok�adzie smaganej wiatrem i wci�� zagro�onej galery jego uczennicy. Bezcelowe by�o ukrywanie przed ni� czegokolwiek, tym bardziej �e dowiedzia�aby si� o tym bardzo szybko. Za jej plecami stan�� Kastylijczyk.
- Esteban przywi�z� w�a�nie nowiny, kt�re uzna�em za niepokoj�ce - rzek� Demetrios. - Musisz ich wys�ucha�.
Wys�ucha�a i nie okaza�a z ich powodu szczeg�lnego poruszenia. Jedynie wzmianka o hiszpa�skim mnichu sprawi�a, �e zmarszczy�a brwi.
- Znowu ten cz�owiek - westchn�a. - Dlaczego tak� wag� przyk�ada do spraw Pazzich? Zdaje si�, chce ich obroni� za wszelk� cen�...
�- Je�li jest naprawd� tajnym wys�annikiem papie�a, �atwo to wyt�umaczy�, gdy� jest r�wnie� pe�nomocnikiem jego faworyta, Francesca Pazziego... My�la�em, �e to zrozumia�a�?
- Oczywi�cie! Jest jednym z tych fanatycznych ksi�y; ich obsesj� jest diabe�, a wsz�dzie widz� czarownik�w. A przecie� w�a�nie ostatniej nocy milicja zapewne znalaz�a Hieronim� w stanie, w jakim j� zostawili�my: nag�, le��c� na satanicznym o�tarzu, naznaczon� ofiarn� krwi�, z cia�em zabitego cz�owieka na brzuchu. Wydaje mi si�, �e to powinno zainteresowa� w najwy�szym stopniu brata Ignacia. A tymczasem Esteban widzia�, jak rozmawia� on po przyjacielsku z Jacopem Pazzim!
- Ca�kiem po przyjacielsku! - potwierdzi� Esteban jak echo.
- Masz racj�, to dziwne! - powiedzia� Demetrios zwracaj�c si� do s�u��cego: - W�a�nie, nie zda�e� do ko�ca relacji z twojej misji. Czy ludzie w mie�cie m�wili o Hieronimie? Milicja powinna by�a wtr�ci� j� do wi�zienia.
Kastylijczyk potrz�sn�� g�ow� o zmierzwionych w�osach:
- Nie. Nic nie s�ysza�em. Na targu dowiedzia�em si�, �e wyci�gni�to z wody cia�o jej syna. Wszyscy m�wili tylko o tym...
�- Dziwne! Miasto by�oby tym wstrz��ni�te. Za� mnich za podobn� spraw� powinien domaga� si� g��w ca�ej rodziny... a on rozmawia przyja�nie z jej patriarch�? Trudno to zrozumie�!... Ale trzeba si� wszystkiego dowiedzie�! Osiod�aj mu�a, Estebanie!
- Dok�d chcesz jecha�? - spyta�a Fiora.
- Do pana Lorenza. Z nim ustali�em interwencj� milicji na wzg�rzu Ceceri. Chyba powinien wiedzie�, co si� potem sta�o?
- Nie jed� tam! Co� mi m�wi, �e znajdziesz si� w niebezpiecze�stwie - prosi�a z l�kiem m�oda kobieta. - Dzisiaj ja mam przeczucie. Pojmali Pipp�.
Jeden B�g wie, co ta kobieta powie!
- Nic nie mo�e powiedzie�. Widzia�a jedynie jakiego� �ebraka...
- Obdarzonego niespotykan� moc�. Jeste� pewien, �e osoba, kt�ra budzi si� z wywo�anego przez ciebie snu, o niczym nie pami�ta? Megiera jest zr�czna, przebieg�a; aby uratowa� swoje �ycie, powie byle co, oskar�y kogokolwiek...
- Albo powie, �e o niczym nie wie. �e m�ody Pazzi zwyczajnie wyszed� od niej, tak jak przyszed�...
- Mo�e, ale jedno jest pewne: stary Jacopo wiedzia� o wszystkim, r�wnie� o tym, po co jego wnuk wybra� si� tego wieczora do Pippy. Zosta� prosz�! Poczekajmy troch�! Mo�e Lorenzo przy�le ci wiadomo��...
Dr�a�a na ca�ym ciele i jej wzruszenie zwr�ci�o uwag� Demetriosa. Esteban przyszed� jej z pomoc�.
- Ona ma racj�, panie. Nie ma po�piechu. Pozw�lmy, by sko�czy� si� dzie� i min�a noc. Jutro, je�li zechcesz, pojad� si� czego� dowiedzie� zaraz po otwarciu bram. Mo�esz mi da� list dla Lorenza... Zawsze jeste� taki cierpliwy. Zupe�nie ci� nie poznaj�, panie.
�Lekarz wzruszy� ramionami i przesun�� po twarzy lekko dr��c� r�k�. Podszed� do sk�rzanej torby, kt�r� niedawno spakowa�, i opar� si� o ni�, jakby chcia� zaczerpn�� z niej nowych si�. P�niej odwr�ciwszy si� spojrza� na stoj�c� przy drzwiach Leonard�, milcz�c� i nieruchom� jak pos�g.
- Co radzisz, pani Leonardo? - spyta� po francusku.
- Nie s�dzi�am, �e moje zdanie ma dla ciebie znaczenie.
Przypuszczam, �e od rana oczekiwa�e� jakiego� wydarzenia... mog�cego zmusi� ci� do wyjazdu. Bo czemu s�u�y�by ten kufer, torba, ci�g�e pakowanie?
- Powinienem by� wiedzie�, �e �aden tego typu szczeg� nie umknie uwagi dobrej pani domu - powiedzia� z u�miechem. -To prawda: od rana spodziewam si� czego�, ale nie umia�bym powiedzie� czego. Wydaje mi si�, �e zbli�a si� chwila, gdy trzeba b�dzie opu�ci� ten dom.
- A wi�c niech to si� stanie przynajmniej bez przymusu! Pos�uchaj rady Estebana! Kilka godzin mniej czy wi�cej niczego nie zmieni...
�Demetrios skin�� g�ow� i nic nie m�wi�c opu�ci� pok�j. Fiora posz�a za nim. Jedno za drugim bez s�owa weszli na szczyt wie�y. M�oda kobieta usi�owa�a nadal zrozumie�, dlaczego przed chwil� tak gwa�townie przeciwstawi�a si� wyjazdowi Greka. Wiedzia�a tak jasno, jakby wykrzycza� jej to jaki� tajemniczy g�os, �e je�li Demetrios pojedzie do Florencji, nie wr�ci �ywy. My�l o utracie tego ostatniego przyjaciela, kt�ry aby jej pom�c posun�� si� a� do zab�jstwa, by�a jej niezno�na. Ten dziwny i ciekawy cz�owiek, kt�rego kiedy� si� ba�a, sta� si� teraz bardzo bliski. Nie czu�a do niego g��bokiej czu�o�ci, jak� darzy�a ojca, ani pal�cej mi�o�ci, kt�r� wzbudzi� w niej Filip, uczucia �arz�cego si� jeszcze w popiele. Nie �ywi�a te� do niego przywi�zania, jak wobec starej Leonardy czy Khatoun, ani radosnej przyja�ni ��cz�cej j� z Chiar� Albizzi. By�o to uczucie, na kt�re sk�ada�a si� wdzi�czno��, przyja�� i nieco boja�liwy szacunek zastrze�ony niegdy� dla nauczycieli, otwieraj�cych jej umys� na kultur� i pi�kno. Reasumuj�c, by�o to uczucie trwa�e i mocne. Czy� zreszt� nie byli zwi�zani zawartym braterstwem krwi?... Kiedy dotarli na szczyt wie�y, Fiora podesz�a do Demetriosa opieraj�cego si�, jak to mia� w zwyczaju, o blanki, i po�o�y�a d�o� na jego r�ce.
- Ani ty, ani ja nie mamy ju� rodziny - powiedzia�a �agodnie.
- Ty masz m�a...
- Nie. To by� tylko sen, kt�ry mi si� przy�ni� i obr�ci� si� w kpin�. Chc� go odnale��, aby zap�aci� za moje cierpienie i swoj� pogard�. Wzi�� ode mnie wszystko, nie daj�c nic opr�cz nazwiska, kt�rego nie b�d� nigdy nosi�. Ty mnie uratowa�e�, a nawet za cen� w�asnego bezpiecze�stwa wzi��e� na siebie spraw� mojej zemsty. Poniewa� zmieszali�my nasz� krew, chcia�abym, �eby� widzia� we mnie... c�rk�.
- Wnuczk�! M�g�bym by� twoim dziadkiem. Fioro. Nie wiemy, co przyniesie przysz�o��...
- Nawet ty?
�- Nawet ja! Zas�ona przysz�o�ci nie zawsze si� podnosi, a ruch gwiazd pomija wiele szczeg��w. Mo�e lepiej by�oby nie da� si� z�apa� w pu�apk� uczucia? Mogliby�my cierpie� z tego powodu. Sprzymierzyli�my si�, by zosta� towarzyszami walki: spr�bujmy si� tym zadowoli�, ale b�d� czuwa� nad tob�... jak dziadek. Nigdy nie zapomn� tego, co ofiarowa�a� mi dzisiaj: pierwszej chwili rado�ci od �mierci Teodozjusza...
Teraz on wzi�� r�k� Fiory i z�o�y� na niej lekki poca�unek, po czym wsun�� r�k� pod swoje rami�.
- Pora na posi�ek. Zejd�my, by oszcz�dzi� Estebanowi wspinania si� po nas tutaj.
Pod koniec dnia ponownie weszli na wi��. Ich uwag� zwr�ci� dziwny zgie�k, dobiegaj�cy ze skrytego za ob�okami miejskiego kurzu. Co� wzburzy�o pobudliwych florentczyk�w, zawsze �atwo poddaj�cych si� emocjom. Nie by�y to zamieszki, gdy� Vacca, wielki dzwon Signorii, s�u��cy wy��cznie do bicia na alarm, milcza�. Nagle rozleg�y si� tr�bki i Demetrios wychyli� si� os�aniaj�c oczy d�oni�.
- Sp�jrz! S�o�ce jeszcze nie zasz�o, a tymczasem zamykaj� bramy...
By�a to prawda. Nawet z du�ej odleg�o�ci dolatywa� odg�os spuszczanych krat i zgrzytanie podnoszonych most�w zwodzonych. Powietrze by�o przejrzyste i Demetrios, obdarzony sokolim wzrokiem, spostrzeg� nawet te dzia�ania. Miasto zamyka�o si� wcze�niej ni� zazwyczaj, Zdawa�o mu si� nawet, �e na murach jest wi�cej �o�nierzy...
-Czy�by zbli�a� si� jaki� wr�g? - spyta�a Fiora.
- Gdyby tak by�o, dzwon wzywa�by do broni. Nie, co� si� dzieje w mie�cie. Chodzi o unikni�cie rozszerzania si� zamieszek na okolice... Ale sp�jrz! Tam co� si� pali...
Istotnie, gdzie� w mie�cie, w okolicy rzeki, pojawi� si� slup g�stego, czarnego dymu, przeszywanego czerwonymi b�yskami...
- M�j Bo�e! - j�kn�a Fiora. - To szale�stwo rozpala� ogie� w mie�cie, gdzie jest tyle drewnianych dom�w! Zdaje si�, �e to gdzie� niedaleko nas...
�Demetrios nie odpowiedzia�. Stali oboje przez chwil�, patrz�c jak dym si� wznosi, a s�o�ce zapada w morze. Krajobraz nabra� fio�kowej barwy i spok�j wieczoru pozwala� lepiej dos�ysze� panuj�cy w mie�cie zgie�k,.. Grek i m�oda kobieta zafascynowani nie mogli oderwa� oczu od widoku miasta przypominaj�cego kocio� z kipi�c� wod�. Dachy, w kurzu i migotliwym �wietle, zdawa�y si� przelewa� jak fale. Zdyszany g�o� Estebana, kt�rego nadej�cia nie us�yszeli, rozleg� si� nagle tu� przy nich:
- Panie! Pan Lorenzo jest tutaj! Chce ci� widzie�, i donn� Fior� tak�e!
Szybko!
Zeszli pospiesznie, ledwie wierz�c w�asnym uszom. Lorenzo rzeczywi�cie przyjecha�. W ulubionej, zielonej szacie sta� przy oknie w gabinecie Demetriosa w towarzystwie swego przyjaciela Poliziana, kt�ry bawi� si� r�kawicami, oparty plecami o jedn� z szaf. Chuda twarz Lorenza wyra�a�a zatroskanie, ale wyda� si� Fiorze wy�szy ni� podczas ostatniego spotkania pod dachem Signorii. Us�yszawszy ich wej�cie, odwr�ci� si� od okna i spojrza� na nich.
- Ty tutaj, panie? - zapyta� Demetrios k�aniaj�c si�, podczas gdy jego towarzyszka zgi�a lekko kolano w bardzo sztywnym uk�onie. To wielki zaszczyt.
- Musia�em przyjecha�, bo czas nagli. W�a�nie opu�ci�em miasto, by uda� si� do Badii, gdzie odbywa si� zebranie naszej Akademii Plato�skiej, ale wyda�em rozkaz, by zamkni�to za mn� bramy. Otworz� je dopiero jutro, o zwyk�ej porze. Tej nocy musicie oddali� si� jak najbardziej od tych, kt�rzy chc� waszej �mierci!
�- Czy powiesz nam, co si� dzieje, panie? - zapyta�a Fiora lodowatym tonem. - Wiemy, �e cia�o Pietra Pazziego wy�owiono z Arno, �e aresztowano Pipp�, ale nie bardzo rozumiem, dlaczego kto� chcia�by zabi� w�a�nie nas?
- Poniewa� ta kobieta przem�wi�a. Oskar�a ci� o zasztyletowanie garbusa z pomoc� czarownika przebranego za �ebraka...
- Mnie? A niby jak dosta�em si� do jej domu?
- M�wi, �e zna ci� od dawna... Jakoby przychodzi�a� do niej, by spotyka� si� z m�czyznami. Naturalnie, szuka�a� schronienia w jej domu po ucieczce z klasztoru... Pietro... by� jednym z tych, z kt�rymi si� spotyka�a�, by� bardzo w tobie zakochany...
- I co jeszcze? - zawo�a�a m�oda kobieta. - Czy naprawd� mo�na w tym mie�cie, twoim mie�cie, szkalowa� ka�dego? Oczywi�cie, uwierzono jej?
- Zawsze wierzy si� w to co podoba si� posp�lstwu.
�Naprawd�? Powiedz wi�c, jak posp�lstwo przyj�o wiadomo�� o aresztowaniu Hieronimy? Jak to si� dzieje, �e jej te�� szarog�si si� w Signorii?
- Lud nie dowiedzia� si� o tym aresztowaniu.
Lorenzo odwr�ci� oczy od m�odej, pa�aj�cej gniewem twarzy, a jego zachryp�y g�os wyda� si� jeszcze bardziej st�umiony, kiedy powiedzia�: - Hieronima uciek�a ze Sunche, zanim wiadomo�� si� rozesz�a. Jest teraz na wolno�ci, nie wiemy gdzie...
- Co? - krzykn�li jednym g�osem Fiora i Demetrios, a Grek zapyta�: - Jak to mo�liwe?
�- W�r�d interweniuj�cej milicji by�o dw�ch protegowanych Pazzich. Natychmiast uprzedzili starego Jacopa. Przyby� osobi�cie ze swymi lud�mi i hiszpa�skim mnichem po synow�, nadal zreszt� nieprzytomn�. Pozwoli�o im to utrzymywa�, �e pad�a ona ofiar� straszliwych machinacji i czar�w... Wy�owienie cia�a Pietra i zeznania Megiery stanowi�y ogie� pod�o�ony pod beczk� prochu. Ten fray Ignacio przez ca�y dzie� nawo�ywa� na placach i skrzy�owaniach ulic, by pojmano ciebie, Fioro, i Deme-triosa...
- A ty - rzuci�a Fiora - co robi�e� przez ca�y ten czas? Ty, w�adca Florencji, Wszechpot�ny, Wspania�y? Co robi�e�, kiedy mordowano twojego przyjaciela a mojego ojca? Co robi�e�, gdy stawiano mnie w stan oskar�enia, porywano z klasztoru, by odda� w r�ce Megiery, wystawiono na pastw� ��dz ka�dego a przede wszystkim tego n�dznika Pietra, kt�ry chcia� mnie udusi�? Zgin�abym, gdyby nie Demetrios, bo ty nie robi�e� nic. Pozwalasz odrze� mnie ze wszystkiego, pozwalasz...
�Pod�o�y� ogie� pod pa�ac Beltramiego - powiedzia� cicho Grek. - To on p�onie, nieprawda�?
Fiora odwr�ci�a si� i spojrza�a z przera�eniem:
- To... m�j dom?
- Tak, Fioro - odrzek� Lorenzo - tw�j dom. Kiedy zrozumiesz, �e �yjemy w republice i �e mam nad ni� w�adz� tylko wtedy, gdy czyni� j� bogat�, szcz�liw� i pot�n�?
�- Rozumiem. Wolisz pozwoli�, by cudzoziemski mnich manipulowa� t�umami, podczas gdy ty dyskutujesz z kr�lami i wielkimi tego �wiata? Czy chocia� wiesz, �e ten cz�owiek, tajemniczy wys�annik nienawidz�cego ci� papie�a, jest bardziej twoim wrogiem ni� moim? Ja jestem tylko pionkiem na jego szachownicy, pretekstem.
- Co o tym wiesz?
- Wiem o tym wi�cej ni� ty...
Pokr�tce opowiedzia�a o wydarzeniach w sali kapitulnej klasztoru Santa Lucia.
- Pozw�l, by ten mnich doko�czy� swego dzie�a! - doda�a z pogard�, a wkr�tce siostrzeniec Sykstusa IV b�dzie w�adc� Florencji, w�adc� umiej�cym narzuci� sw� wol�!
W miar� jak m�wi�a, ma�pia a jednak urzekaj�ca twarz Lorenza zielenia�a, jakby nagle jego zielona szata zafarbowa�a mu sk�r�.
- Mnich mieszka w San Marco. Jeszcze tej nocy zostanie zatrzymany i pod dobr� eskort� odprowadzony do granicy Florencji. Dzi�kuj� ci za dostarczenie dowodu na to, czego si� domy�la�em. Demetrios mo�e to potwierdzi�...
�Niew�tpliwie! - powiedzia� ten ostatni z ironi� - ale my nadal podlegamy pa�stwowemu wymiarowi sprawiedliwo�ci... podczas gdy pani Pazzi biega sobie na wolno�ci.
- Obiecuj�, �e ka�� jej szuka�, ale dla was naprawd� nic nie mog� zrobi�; co najwy�ej pom�c w wyje�dzie i umie�ci� w bezpiecznym miejscu...
- Sama poszukam Hieronimy - wykrzykn�a Fiora z zaciek�o�ci�. - Nie zajmuj si� ju� mn�, skoro nie umia�e� nawet pom�ci� mojego ojca, zamordowanego i zha�bionego...
- Marino Betti nie �yje. To ja rozkaza�em go zabi� Savagliowi.
- Ale w nocy, i u niego, a nie w bia�y dzie� w miejscu publicznym! To sprawi�o, �e w oczach wszystkich m�j ojciec nadal uchodzi za n�dznika, k�amc�, a mo�e i szpiega, czemu nie?
�- No w�a�nie, czemu nie? - powiedzia� Lorenzo, kt�rego ogarnia� gniew. - Mam wszelkie podstawy, by s�dzi�, �e zdradzi� republik�, wspomagaj�c swoim z�otem armi� ksi�cia Burgundii. Fuggerowie domagaj� si� sp�aty weksla na sto tysi�cy floren�w, wp�aconych do skarbca Burgundii na rachunek pana Filipa de Selongeya. Co masz do powiedzenia na ten temat?
- Nic... tylko jedno pytanie; czy wp�acono t� sum�?
- Bankowi Fugger�w? Oczywi�cie, �e nie. Tw�j ojciec nie �yje, a jego dobra s� pod kontrol�...
- Twoj� kontrol�! Bezprawn�!
- By� to jedyny spos�b, by uchroni� je od wpadni�cia w r�ce Pazzich, a twoja adopcja jest splamiona fa�szerstwem! Co si� za� tyczy Fugger�w, tym gorzej dla nich! Dogadaj� si� z ksi�ciem Burgundii...
�Tak wi�c - powiedzia�a wolno Fiora - m�j ojciec uchodzi nie tylko za n�dznika i k�amc�, lecz r�wnie� za cz�owieka nieuczciwego! On, kt�rego s��w nigdy nie podawano w w�tpliwo��. Te pieni�dze by�y moim posagiem!
- Twoim posagiem?
- Ale� tak! W noc poprzedzaj�c� jego wyjazd po�lubi�am tutaj, w kaplicy pobliskiego klasztoru, burgundzkiego wys�annika. Zna� on prawd� o moim pochodzeniu i ��da� tego ma��e�stwa, bo ty odm�wi�e� pomocy jego w�adcy. Jestem hrabin� de Selongey.
- Dowody! Czy masz na to dowody - zawo�a� Lorenzo, kt�rego twarz zblad�a, a potem obla�a si� purpur�.
Fiora zamierza�a odpowiedzie�, �e nie wie, gdzie s� dowody, ale nagle rozleg� si� g�o� Leonardy:
�- Oto one, panie! - powiedzia�a spokojnie, podchodz�c ze zwojem, z kt�rego zwisa�a zielona wst�ga. - Znajdziesz tu akty adopcyjne donny Fiory, kontrakt ma��e�ski, podpisany i opiecz�towany przez jej ma��onka, kopi� weksla, a nawet za�wiadczenie opatrzone podpisem i piecz�ci padre Antonia, przeora klasztoru. Ser Francesco Beltrami przekaza� mi to w wigili� swojej �mierci, gdy� czu� si� zagro�ony...
Wspania�y wzi�� i poda� Polizianowi, kt�ry natychmiast straci� sw� pos�gow� nieruchomo��. W�adca oci�a�ym nagle krokiem podszed� do wysokiego krzes�a z por�czami i usiad�.
- Czytaj! - powiedzia� jedynie Medyceusz.
Poeta rozwi�za� wst�g� i przebieg� dokumenty wprawnym okiem, po czym z powrotem je zwin��.
- Wszystko jest w porz�dku, panie!
- Jest jeszcze jeden dow�d - powiedzia�a Leonarda. Wyci�gn�wszy zza gorsetu z�ot� obr�czk� z herbem Selongey�w, pokaza�a j� Lorenzowi. Potem, odrobin� uroczystym ruchem, wsun�a obr�czk� na palec Fiory, kt�ra zacisn�a na niej d�o� nie mog�c opanowa� dr�enia.
- Tak wi�c - szepn�� Lorenzo - jeste� �on� jednego z najmo�niejszych ludzi w Burgundii? - Roze�mia� si� nieweso�o i doda�: - Dlaczego wi�c tw�j ma��onek nie przyby� w por� wstawi� si� za tob� przed oskar�eniami? Dlaczego nie domaga� si� zado��uczynienia z broni� w r�ku za mimowoln� obraz� jego nazwiska?
�- Poniewa� w tej chwili - powiedzia�a Fiora z gorycz� -jestem bez w�tpienie wdow�. Pan de Selongey postanowi� umrze�, by ukara� si� za splamienie swego nazwiska przez ma��e�stwo ze mn�... Sprzeda� si�, by pom�c Zuchwa�emu!
Lorenzo wsta�, zrobi� kilka krok�w, by si� nieco uspokoi�, po czym zatrzyma� si� przed Fior�, po kt�rej nieruchomej twarzy sp�ywa�y �zy.
- Biedne dziecko! - powiedzia� z niesko�czon� �agodno�ci�. - Czy b�dziesz mog�a jeszcze kiedy� uwierzy� w lojalno�� i mi�o�� m�czyzny? Niezdolna do wym�wienia s�owa, i czuj�c si� nagle straszliwie zm�czona, pokr�ci�a przecz�co g�ow�.
- W ka�dym razie - kontynuowa� Lorenzo - je�li nawet tw�j m�� zgin��, sta�o si� to zupe�nie niedawno. W dniu gdy spl�drowano tw�j pa�ac, by� tam!
Policzki Fiory obla� gwa�towny rumieniec.
- To niemo�liwe - powiedzia�a zgaszonym g�osem...
- Nie - rzek� Poliziano - to prawda. Widzia�em go. Pocz�tkowo nie by�em pewien, czy to on, bo by� ubrany jak biedak. Sta� w t�umie: patrzy�. Zobaczy�em, �e z kim� rozmawia. Pewnie si� zastanawia� nad przyczynami tamtych wydarze�. Nie widzia�em, co go tam ci�gnie. Przez chwil� waha�em si�, czy go zaczepi�. Kiedy si� zdecydowa�em, t�um przeszkodzi� mi w zbli�eniu si� do niego. Znikn�� bez �ladu...
- S�dzi�em, �e przyszed� na przeszpiegi - podj�� Lorenzo. - Kaza�em przeszuka� ober�e, tawerny, ale nikt go nie widzia�. Nikt nie umia� powiedzie�, co si� z nim sta�o...
Fiora z rozja�nionym wzrokiem s�ucha�a jego s��w jak anielskiego �piewu:
�- Wr�ci�! - westchn�a. - Wr�ci�, cho� przysi�ga�, �e nigdy ju� mnie nie zobaczy...
- Wybacz to, co powiem, Fioro - rzek� Lorenzo - ale czy jeste� pewna, �e chcia� ci� zobaczy�?
- A kog�by innego? - zawo�a�a z nag�� gwa�towno�ci�.
- Twego ojca. Miasto Neuss wci�� stawia op�r Burgundczykowi. Przedwczoraj, pierwszego maja, rozejm, zawarty trzy lata temu mi�dzy Francj� a Burgundi�, i przed�u�any dwukrotnie, dobieg� ostatecznie do ko�ca...
- O�mielasz si� insynuowa�, �e znowu przyjecha� po pieni�dze?
- A po c� innego? Musia� us�ysze�, co si� z tob� sta�o, skoro pyta� ludzi na ulicy... a mimo to wyjecha�, nie szuka� ci�...
Widz�c, �e Fiora chwieje si� na nogach, niczym wysoki kwiat miotany wiatrem, Demetrios poda� jej rami�.
- Nie mo�na by�oby jej zostawi� chocia� cienia w�tpliwo�ci? - zapyta� z wyrzutem. - Czy naprawd� musi odjecha� zrozpaczona? Przypominam ci z szacunkiem, �e przybywszy tu podkre�la�e�, �e musimy natychmiast ucieka� z miasta. Starczy ju� s��w, a skoro si� nas wygania...
- Nie wyganiam was - rzek� Lorenzo ze zm�czeniem, -pr�buj� was uratowa�! Jeste�cie mi oboje drodzy, cho� nie chcecie mi uwierzy�. Oto dow�d!
Wydoby� ze swej szaty list zapiecz�towany swym herbem i poda� Demetriosowi.
�- Oto list do kr�la Ludwika Francuskiego, do kt�rego ci� wysy�am. Przyjmie tak zr�cznego lekarza jak ty, gdy� cierpi nie mog�c si� ich pozby�, ma bardzo uci��liwe hemoroidy. Poza tym donosz� mu, �e jeste� moim przyjacielem.
- Dzi�kuj�. A... ona? - spyta� Demetrios, wskazuj�c g�ow� Fior�, kt�r� Leonarda posadzi�a na krze�le.
- M�g�by� j� zabra� do Pary�a, gdzie ma... gdzie Beltrami mia� kuzyna prowadz�cego jego kantor. Niczego jej tam nie zabraknie; Donati, zarz�dzaj�cy aktualnie interesami jej ojca, musi nad tym czuwa�. Ale to czego si� dowiedzia�em wiele zmienia. Dajcie mi co� do pisania, a wy przygotujcie si� do wyjazdu...
- Je�li o mnie chodzi, jestem gotowy - rzek� Demetrios.
- My te� - powiedzia�a Leonarda.
Medyk ustawi� na stole przybory do pisania i Lorenzo bra� ju� pi�ro do r�ki, kiedy Fiora go powstrzyma�a.
- Co chcesz zrobi�?
- Polec� ci� kr�lowi Ludwikowi, aby...
- �ona Filipa de Selongeya mog�a mu s�u�y� jako zak�adniczka? Sam przed chwil� powiedzia�e�, �e nic nie znacz� dla cz�owieka, z kt�rym zosta�am po��czona.
- Nie - powiedzia� Lorenzo powa�nie. - Aby mu powiedzie�, �e wys�a�em mu c�rk�... nieszcz�liw� c�rk� Francesca Beltramiego, przyjaciela, kt�rego utraci�em. Jego imi� jest znane na dworze francuskim.
Zamierza� zabra� si� do pisania, ale Fiora chwyci�a czyst� jeszcze kartk� i podar�a j�.
- Pozw�l, �e sama pokieruj� moim losem! P�ki nie oczyszcz� mnie z zarzut�w i nie zostan� mi publicznie przywr�cone prawa... i to przez ciebie, niepotrzebne mi twoje rekomendacje.
- Fioro, b�agam ci�: zdaj si� na bieg czasu!
�- Czas? W jakim to wierszu Petrarca powiedzia�: �Zanim osi�gn� upragniony brzeg, utraci wawrzyn li�cie zielone?" Nigdy nie o�mielisz si� post�pi� wbrew woli ludu, Lorenzo... ale strze� si� dnia, w kt�rym znajdzie on sobie inne bo�yszcze! I strze� si� papie�a!
Wyprostowana i dumna, z podniesion� g�ow�, jakby zmierza�a ku chwale, a nie stawia�a pierwsze kroki na �cie�ce prowadz�cej w nieznane, Fiora odwr�ci�a si� plecami do Wspania�ego, uosabiaj�cego ca�y czar i �wietno�� jej m�odo�ci... i wysz�a z pokoju.
W kwadrans p�niej, ubrana w zielony kaftan przys�any przez Chiar�, wk�ada�a nog� w strzemi�, przytrzymywane przez Lorenza. Podarowa� jej w�asnego konia, a Demetrios i Leonarda otrzymali wierzchowce, na kt�rych przyjechali Poliziano i Savaglio. Trzej m�czy�ni postanowili zej�� do Badii pieszo. Esteban ju� mia� konia, a mu�, s�u��cy jemu i jego panu, ni�s� baga�e.
�Demetrios spojrza� przed odjazdem ma ma�y zameczek, kt�ry by� jego pierwsz� spokojn� i cich� przystani� po tylu latach tu�aczki. Mia� on pozosta� zamkni�ty - pod warunkiem, �e rozw�cieczony t�um nazajutrz go nie podpali. Pi�knej Samii nakazano powr�ci� do Badii lub pa�acu na via Larga. Grek wiedzia�, �e mimo wszystko zostawia tu przyjaci�: Poliziano u�ciska� go p�acz�c, a sam Lorenzo wzi�� go w ramiona szepn�wszy, �e w sakwach na jego koniu oraz w torbach na wierzchowcu Fiory znajduje si� z�oto... Ale medyk nie by� smutny: my�la� o dope�nieniu swej zemsty, dzi�ki tej pi�knej kobiecie, kt�r� B�g... albo Diabe� uczyni� jego towarzyszk�, a mo�e wsp�lniczk�... Zbyt przyzwyczai� si� do cz�stych wyjazd�w, aby ten by� mu szczeg�lnie przykry.
Leonarda by�a szcz�liwa, cho� nie chcia�a si� do tego przyzna�. Odnalaz�a swoje dziecko, ujrzy rodzinn� Burgundie, kt�rej nie zapomnia�a, mimo pi�kna Florencji. To przynajmniej by� prawdziwie chrze�cija�ski kraj, w kt�rym nie uczestniczono we mszy wychwalaj�c chwil� przedtem poga�skie b�stwa!
Esteban nie my�la� o niczym. Szed� tam, dok�d pod��a� jego pan, do kt�rego by� przywi�zany, ale by� zadowolony z wyjazdu. Za bardzo lubi� przygody i bijatyk�, by si� zadowoli� wyjazdami na targ i spokojnym �yciem na �onie natury. Niew�tpliwie, ich �ycie sta�o si� bardziej pasjonuj�ce, odk�d wkroczy�a do niego ta, kt�r� w duchu nazywa� �madonn� o szarych oczach". Dobrze, �e zmierzali ku innym horyzontom... krajom, w kt�rych prowadzono wojn�.
Fiora s�ucha�a nocy. Zerwa� si� wiatr i ni�s� ze sob� odg�osy niespokojnego miasta. Mog�a dostrzec ruchome �wiate�ka i lekkie dymy, kt�re - �ci�ni�te w pier�cieniu mur�w - przypomina�y krater budz�cego si� wulkanu... Domagano si� tam jej �mierci i po�egna� musia�a wszelk� nadziej�, �e kiedy� tam wr�ci. Mimo przebytych cierpie�, jej korzenie pozostawa�y na zawsze w mie�cie Czerwonej Lilii. G�os Lorenza, przytrzymuj�cego jeszcze wodze jej konia, dotar� do niej jak we �nie.
�- Nie po�egnasz si� ze mn�, Fioro? Nawet je�li mnie nienawidzisz, chc�, �eby� wiedzia�a, �e nic ju� nie b�dzie takie jak kiedy�. Zabierasz ze sob� troch� pi�kna tego miasta...
- �egnaj, panie Lorenzo! Je�li tak ci zale�y na urodzie miasta, czuwaj nad Simonett� Vespucci... J� te� mo�esz straci�... - powiedzia�a przypomniawszy sobie przepowiednie Demetriosa.
- Co mi tam Simonetta! Ona nie mnie kocha... a ty... zdaje mi si� teraz, �e m�g�bym ci� kocha�...
Odda� jej wodze, kt�re uj�a pewn� d�oni�. W ciemno�ciach ujrza�a b�yszcz�ce, ciemne oczy Lorenza i naraz, pod wp�ywem nag�ego impulsu, pochyli�a si� i na kr�tk� chwil� przy�o�y�a usta do warg Wspania�ego.
- A wi�c... �a�uj tego, panie! My�l o mnie!
Chcia�a odjecha�; powstrzyma� konia si��, o kt�r� trudno by�o podejrzewa� jego chud� posta�.
- Kto da� mi ten poca�unek? Fiora Beltrami czy pani de Selongey?
- Ani jedna, ani druga. Jedna z tutejszych dziewcz�t: florentynka... zwyk�a florentynka!
Poniewa� nie chcia�a, by ujrza� �zy nap�ywaj�ce jej do oczu, spi�a konia i ruszy�a galopem d�ug�, cyprysow� alej�. Dojechawszy do jej ko�ca zatrzyma�a si�, by poczeka� na swych towarzyszy. Demetrios do��czy� do niej pierwszy.
- Musimy odnale�� drog� do Prato - powiedzia� swym niskim i uspokajaj�cym g�osem. - Trzeba przej�� przez wzg�rza... Pozw�l, �e ci� poprowadz�!
U�miechn�a si� do niego.
- Tylko pod warunkiem, �e doprowadzisz mnie tam, gdzie zechc�... Hieronima uciek�a, ale pewnego dnia j� odnajd�. Obecnie mamy inne rachunki do wyr�wnania.
�Zdj�a kapturek i podnios�a g�ow�, by poczu� jeszcze raz powiew od wzg�rz. Noc by�a pi�kna i ciep�a, pe�na wiosennych zapach�w; stworzona do szcz�cia, a przecie� dla niej by�a to noc wygnania... Dzwon klasztoru w Fiesole, o d�wi�ku jeszcze wy�szym z powodu oddalenia, obwie�ci� wieczorne nabo�e�stwo. Fiora zamkn�a oczy, aby lepiej zapisa� jego echo w pami�ci. Jednocze�nie jej d�o� odnalaz�a pod kaftanem z�ot� obr�czk�, kt�ra wr�ci�a na swoje miejsce na �a�cuszku:
- Filipie - szepn�a sama do siebie tak cichutko, �e nawet wiatr jej nie s�ysza� - Filipie... czemu wr�ci�e�?
1 *hennin - kobiece nakrycie g�owy w kszta�cie mocno wyd�u�onego sto�ka, noszone w Europie w XV wieku
2 * Biblioteka, a cz�ciowo gabinet do pracy i gromadzenia ciekawostek; sludiolo by�o ulubionym pomieszczeniem bogatych W�och�w.
3 *Przydomek Domenica di Tommaso Bigordi, malarza, minialurzysty i z�otnika.
4 *Taki by� pierwotny wygl�d ko�cio�a, p�niej fasada zosta�a przebudowana
5 *Urz�dnik s�dowy w �redniowiecznych republikach w�oskich.
6 *Poprzednik zegar�w s�onecznych.
7 * Skr�t od madonna.
8 *Lorenzo Medyceusz istotnie cierpia� na brak powonienia.
9 * S�owo u�yte w znaczeniu antycznym.
10 *Florenckie wyra�enie, oznaczaj�ce, �e jest si� szcz�liwym
11 *S'amor non e, sonet ze zbioru Canzoniere w przek�adzie Jalu Kurka (przyp. t�um.).
12 *Szef policji
13 *Florenckie wi�zienie.
14 *Dalsza budowa pa�acu zosta�a podj�ta sto lat p�niej przez Kosm� I Medyceusza.
15 *�ebracy.
16 *Cesarz.