Filip de Selongey czeka� na �mier�. Nie jak na wroga - spotyka� j� zbyt cz�sto po�r�d obl�e� i bitew, by bra� j� za byle przeciwnika. R�wnie� nie jak na co� przera�aj�cego, gdy� mog�a by� wyrazem najwy�szego mi�osierdzia. Raczej jak na nieproszonego go�cia przybywaj�cego i rozsiadaj�cego si� w chwili, gdy jego obecno�� jest najmniej po��dana. Mog�a by�a przyj��, i pewnie nawet nie zwr�ci�by na to uwagi, podczas jakiej� zasadzki, w czasie nieko�cz�cego si� obl�enia Neuss albo na r�wninie Grandson, gdzie opatrzno�ciowy przypadek uratowa� go, powa�nie rannego, kiedy armia burgundzka pozostawi�a go r�wnie bezbronnego niczym wyrzucona przez przyp�yw rozgwiazda, a jego towarzysze uciekali przed Szwajcarami. To by�oby normalne, a nawet logiczne, zgodne z tym dziwnym targiem, kt�rego dobi� we Florencji pewnego styczniowego dnia 1475 roku z jednym z najbogatszych ludzi w mie�cie, Franceskiem Beltramim: w zamian za r�k� czaruj�cej Fiory, jego przybranej c�rki, i towarzysz�cy temu kr�lewski posag, Filip przysi�g� ograniczy� swe ��dania do jednej nocy, po kt�rej mia� znikn�� i nigdy nie powr�ci�.

By� wtedy szczery. Dla tego maj�tku, kt�ry przeznaczy� na wojska Zuchwa�ego, i dla kilku godzin mi�o�ci beztrosko rzuci� na szal� swoje �ycie, my�l�c, �e ma ju� za sob� tyle szcz�cia, do ilu mia� prawo na tym �wiecie. Tymczasem wpad� w pu�apk� mi�o�ci i zamiast szuka� �mierci, robi� wszystko, by jej unikn��, w nadziei, �e ujrzy znowu - cho�by raz - twarz tej, kt�r� kocha�. I ujrza� j�. Ich mi�o�� zap�on�a na nowo, gdy rozbrzmiewa�o podzwonne Wielkiego Ksi�cia Zachodu i niepodleg�ej Burgundii. Prze�yli ten koniec, a jednocze�nie to zaranie nowych czas�w, i Filip s�dzi�, �e dzieli� b�d� reszt� swej ziemskiej drogi. Lecz nagle wszystko pogr��y�o si� w chaosie... Fiora my�la�a, �e czeka ich spokojna egzystencja w rodzinnym szcz�ciu. On wiedzia�, �e ten spok�j nie jest mo�liwy, gdy� Burgundia musi dla swej ksi�niczki Marii nadal walczy� z pot�g� niepokonanego kr�la Francji. Mia� nadziej�, �e m�oda �ona b�dzie pos�usznie czeka� na jego powr�t do rodzinnej siedziby Selongey�w, ale Fiora nie rozumia�a, ani nie mog�a si� pogodzi� z tym, �e po tylu tarapatach chce zn�w j� opu�ci�, aby odda� sw�j miecz do dyspozycji w�adczyni, kt�ra dla niej by�a jedynie inn� kobiet�. A poza tym pad�o to nieszcz�sne s�owo �pos�usze�stwo", kt�re wyrwa�o si� Filipowi... Cho�by �y� sto lat - na co nie mia� najmniejszej szansy - nie m�g�by zapomnie� ostatniego obrazu swej ukochanej, kt�ry zachowa�: zawini�ta w po�piechu w zerwane z ��ka prze�cierad�o, z czarnymi w�osami opadaj�cymi w nie�adzie na nagie ramiona i du�ymi szarymi oczami pe�nymi burzowych chmur, Fiora by�a uosobieniem buntu i nie liczy�a si� ze s�owami. Ojciec nigdy nie zmusza� jej do �pos�usze�stwa"! By� to termin nienale��cy do jego s�ownika. Za� je�li on, tak niedawno odzyskany m��, o�mielaj�cy si� przemawia� jak pan i w�adca, zechce si� z ni� spotka�, zastanie j� w dworze podarowanym jej przez kr�la Ludwika jako nagrod� za trudy poniesione w jego s�u�bie. Wynios�e acz spieszne wyj�cie uratowa�o zbuntowan� kobiet� przed gwa�townym wybuchem ma��e�skiego gniewu. Filip wiedzia� a� za dobrze, jakiego rodzaju us�ugi odda�a Fiora przebieg�emu w�adcy, jak pochwyci�a w pu�apk� swej fascynuj�cej urody kondotiera Campobasso, kt�ry aby j� odzyska�, zdradzi� Zuchwa�ego w dniu ostatecznej bitwy. Fiora �a�owa�a swego czynu, ale samo przypomnienie o tym i �askawo�ci kr�la Filip uzna� za rzecz w najgorszym gu�cie. Jedynie z tego powodu nie pobieg� za uciekinierk�. Mia� nadziej�, �e wr�ci, troch� zmieszana, lecz czu�a i gotowa zn�w odda� si� podniecaj�cym mi�osnym igraszkom. Nie wr�ci�a. Godzin� p�niej Fiora opu�ci�a Nancy i uda�a si� do Plessis-lez-Tours, kr�lewskiego zamku, w towarzystwie starej przyjaci�ki, pani Leonardy Mercet, i pod opiek� sier�anta Zawieruchy, czyli Douglasa Mortimera, z Mortimer�w z Glen Livet, jednego z najznakomitszych oficer�w s�ynnej gwardii szkockiej kr�la Ludwika. �adne pojednanie nie by�o mo�liwe, gdy� Filip za nic w �wiecie nie rzuci�by si� w pogo� za �on�, wiedz�c, �e udaje si� ona do najgro�niejszego wroga nie�yj�cego ksi�cia Burgundii. Nazajutrz Filip r�wnie� opu�ci� Lotaryngi� i pojecha� do Gandawy, by przy��czy� si� do ksi�niczki Marii Burgundzkiej i ksi�nej wdowy Ma�gorzaty, staraj�cych si� zebra� wierne sobie oddzia�y, by stawi� czo�o przysz�o�ci, wyj�tkowo mrocznej. Polityka ponownie tworzy�a przepa��, kt�r� mi�o�� zdawa�a si� zasypa� na zawsze...

Pr�buj�c odegna� to odbieraj�ce mu odwag� wspomnienie, Filip chcia� wsta�, troch� si� przej��. Mia� przed sob� niewiele godzin �ycia; nie chcia� ich strawi� na p�onnych �alach. Pobrz�kuj�c d�ugimi �a�cuchami, ��cz�cymi jego nadgarstki z murem, opu�ci� to, co s�u�y�o mu za ��ko - cztery wmurowane w �cian� deski - i podszed� do wpuszczaj�cego nieco dziennego �wiat�a okienka, staraj�c si� nie prostowa�, gdy� kamienne sklepienie by�o zbyt niskie w stosunku do jego wzrostu.

Okno wychodzi�o na wewn�trzny podw�rzec Domu Ma�py w Dijon, stanowi�cego zarazem ratusz i wi�zienie. Ten letni dzie� wype�nia� je blaskiem s�onecznego �wiat�a docieraj�cego do wi�ziennych cel, a nawet do wydr��onych w ziemi loch�w. Przed okienkiem ros�o kilka �d�be� trawy i wi�zie� spr�bowa� ich dosi�gn��. Chcia� potrzyma� je w d�oniach, zgnie��, by poczu� zapach p�l i raz jeszcze nasyci� si� tymi prostymi przyjemno�ciami, kt�re pami�ta� ze swego niemal wiejskiego dzieci�stwa. W wieku pi�ciu czy dziesi�ciu lat syna kasztelana i syn�w jego wasali ��czy�y �cis�e wi�zy. R�nica da�a si� odczu� p�niej: m�odzi ho�ysze pozostali przywi�zani do ziemi, zmieniaj�cych si� p�r roku, do swych �wi�t i swojej pracy, podczas gdy ma�y szlachcic odjecha�, by nauczy� si� nosi� zbroj�, kt�ra sta� si� mia�a jego drug� sk�r�, i by zast�pi� dereniowe miecze i kopie pi�knymi ostrzami wykutymi w Toledo lub Mediolanie. W tym kamiennym grobowcu, w kt�rym widzia� przedsionek czekaj�cego go ostatecznego grobu, hrabia wraca� my�l� do swego dzieci�stwa, jak bardzo starzy ludzie, wiedz�cy, �e ich droga wkr�tce dobiegnie kresu. My�l o �onie by�a zbyt okrutna i wola� o niej zapomnie�. Za� je�li chodzi o t� ostatni� walk�, za kt�r� go skazano, to rozumia� teraz, �e od pocz�tku uwa�a� j� za z g�ry przegran�.

Nie pozosta�o nic, lub bardzo niewiele, ze wspania�ej armii, kt�r� nieprzychylny los unicestwi� w czasie niewiele d�u�szym ni� rok. W Burgundii wielu by�o pragn�cych pokoju za wszelk� cen�. Nast�pczyni tronu, Maria Burgundzka, kt�rej sprawy tak �arliwie broni� Filip, czu�a si� niemal tak samo je�cem w swym pa�acu w Gandawie, jak on w di�o�skim wi�zieniu. Najbardziej niespokojne z flamandzkich miast by�o jak kufer lichwiarza: zamkn�o si� wok� niej i ksi�nej wdowy i niepr�dko zwr�ci im wolno��. A Maria, z tytu�u urodzenia legalna nast�pczyni tronu, mia�a mniejsz� w�adz� ni� najskromniejszy z jej kasztelan�w.

By�a wprawdzie zar�czona z ksi�ciem Maksymilianem, nast�pc� tronu Niemiec, ale czy zobowi�zanie to zostanie dotrzymane? Czy syn cesarza nie porzuci na wp� zrujnowanej Burgundki, by zwr�ci� si� ku bardziej interesuj�cym partiom? Kt� to wie? Nowiny z Flandrii z trudem dociera�y do garstki stronnik�w zamierzaj�cych zachowa� Burgundie dla c�rki Zuchwa�ego.

W pierwszym okresie po �mierci ksi�cia wszystko uk�ada�o si� dosy� dobrze. Pocz�tkowo �a�obna wie�� spotka�a si� z niedowierzaniem. M�wiono, �e Karol umkn�� �mierci, �e ukrywa si� gdzie� w Szwabii, gdzie przychodzi do siebie po odniesionych ranach i szykuje sw�j powr�t, D�ugo jeszcze zreszt� o ko�cu ostatniego Wielkiego Ksi�cia Zachodu opowiada� miano legendy, kt�rych �ywot by� tym d�u�szy, im bardziej by�y fantastyczne.

Jednak�e Dijon do�� szybko dowiedzia�o si� prawdy od powracaj�cych z Lotaryngii. Kobiety zebra�y si� w�wczas i przemaszerowa�y ulicami, krzycz�c: �Niech �yje Pani Maria!", pe�ne rado�ci i entuzjazmu na my�l, �e na tronie po tylu m�czyznach zasi�dzie kobieta. M�czy�ni za� zachowali wi�ksz� rezerw� w swych ocenach.

P�niej dowiedziano si�, �e kr�l Francji zamierza odzyska� bogat� Burgundie, ofiarowan� niegdy� przez Jana Dobrego synowi, Filipowi �mia�emu, w nagrod� za waleczno�� w bitwie pod Poitiers. Niekt�rzy uwa�ali, �e to sprawiedliwe i �e, jakkolwiek by na spraw� patrze�, Ludwik XI, cho� nie tak wyj�tkowy jak Zuchwa�y, jest dobrym w�adc� dla swoich poddanych: stara si�, na ile to mo�liwe, oszcz�dzi� im wojny i cierpie�, a handel pod jego rz�dami wprost kwitnie. Inni jednak nie byli tego zdania i utrzymywali, �e sztandar Marii powiewaj�cy nad wie�� Saint-Nicolas powinien tam pozosta�.

Filip de Selongey nale�a� do tych ostatnich, a utwierdza�y go w tej opinii sukcesy odniesione we Franche-Comte przez braci de Vauldrey, kt�rzy zdo�ali zmusi� do wycofania si� wojska kr�lewskie pod dow�dztwem Jerzego de La Tremoille, pana na Craon. Na nieszcz�cie La Tremoille, odk�adaj�c zdobycie tych ziem na p�niej, skoncentrowa� swe si�y na Dijon i zdoby� je z pomoc� Karola d'Amboise i Jana de Chalon, jednego z pierwszych pozyskanych. La Tremoille utworzy� w mie�cie garnizon i rozkaza� wybudowa� fortec� maj�c� broni� Dijon przed atakiem z zewn�trz... a garnizon przed napa�ci� wewn�trz miasta. Ta decyzja, ogromnie niepopularna, zwi�kszy�a liczb� stronnik�w ksi�nej.

W marcu Filip powr�ci� do miasta i w tajemnicy zamieszka� w rodzinnym pa�acu, kt�ry dzi�ki zamkni�tym drzwiom i okiennicom nadal sprawia� wra�enie opuszczonego. Dom sta� pusty od tak dawna, �e obecno�� kawalera orderu Z�otego Runa, znanego ze swego oddania dla ksi�cia Karola, nie mog�a nie wyda� si� okupantowi podejrzana. Cho� dzia�a� w ukryciu, zdo�a� jednak zebra� wielu ludzi dobrej woli i odwa�nego serca spo�r�d tych, kt�rzy byli w mniejszym lub wi�kszym stopniu zwi�zani z jego rodzin� lub kt�rzy jej s�u�yli. �cis�e kontakty ze stronnikami z okolic miasta pozwoli�y mu opracowa� plan nocnego ataku na Dijon, podczas kt�rego on sam mia� we w�a�ciwym momencie otworzy� jedn� z bram. Ale by pokona� francuski garnizon, trzeba by�o wielu ludzi, nale�a�o wi�c uzbroi� si� w cierpliwo��. I dochowa� tajemnicy. Buntownik znajdowa� si� w niebezpiecze�stwie, gdy� znaczna cz�� �awnik�w i bogatych mieszczan zaczyna�a godzi� si� z my�l� o zostaniu poddanymi kr�la Ludwika, je�li taka by�a cena spokoju.

Sojusznicy Filipa rekrutowali si� przede wszystkim spo�r�d m�odzie�y, ludu i dawnych, niemal zrujnowanych �o�nierzy ksi�cia, ale nie�atwo by�o utrzyma� ich w ryzach, gdy� za bardzo palili si� do dzia�ania. I tak 1 czerwca wybuch�a bijatyka z powodu jakiej� kobiety zniewa�onej przez �o�nierza na przedmie�ciu Saint-Nicolas. Rozleg�y si� okrzyki: �Niech �yje Burgundia!", na murach pojawi�y si� obelgi pod adresem kr�la Francji, posypa�y si� kamienie na �o�nierzy, kt�rzy nie pozostali d�u�ni. Pola�o si� nieco krwi, po czym do�� szybko zapanowa� spok�j. Filipowi wydawa�o si�, �e odzyska� panowanie nad swymi stronnikami, lecz nie zdawa� sobie sprawy, �e niekt�rzy spo�r�d nich widz� w tej niepodleg�o�ciowej wrzawie jedynie pretekst do wzniecenia walki klasowej. Dramat wybuch� 26 czerwca, pod nieobecno�� La Tremoille'a, podczas wybor�w nowego mera, na kt�rych go�ci� herolda Marii Burgundzkiej. Urz�dnicy miejscy zebrali si� w Cordeliers. W�wczas to grupa ludzi uzbrojonych we wszystko, co im wpad�o w r�ce, wkroczy�a przez Bram� SaintNicolas. Na ich czele pod��a� ubrany w popielat� szat� niejaki Chretiennot Yvon, niegdy� bogaty kupiec korzenny, dzi� zrujnowany i mieszkaj�cy w Gevrey w dworku nale��cym do mnich�w z Cluny.

Ledwie wkroczy� do miasta, Yvon zmusi� stra�nik�w wie�y Saint-Nicolas do wydania mu kluczy i zdar� kr�lewski sztandar powiewaj�cy na jej szczycie. Nast�pnie wraz ze swymi lud�mi ruszy� w stron� centrum Dijon, wzywaj�c do broni stronnik�w ksi�niczki Marii. Kto� z t�umu zawo�a�:

- Chod�my po pan�w �awnik�w, kt�rzy rz�dz� miastem i chowaj� si� w Cordeliers!

Jednak�e Selongey, �wiadom, jak szalony jest to pomys�, wszcz�� alarm i ostrzeg� �awnik�w. Kiedy Yvon wkroczy� na plac des Cordeliers zasta� tam jedynie Jana Joarda, przewodnicz�cego parlamentu Burgundii, starca, kt�ry ufny w sw�j wiek i wp�ywy, chcia� stawi� czo�o zamieszkom, nakazuj�c buntownikom z�o�enie broni i rozej�cie si�.

- Jeste�my tu, by zwr�ci� miasto Pani Marii - zawo�a� Yvon. - Oddaj ho�d twojej ksi�niczce, je�li ci �ycie mi�e!

- Nasza ksi�niczka nigdy nie chcia�a odzyska� Dijon, id�c po trupach dawnych s�ug swego ojca - zawo�a� Selongey, zas�aniaj�c starca z mieczem w d�oni. - Zabija� trzeba Francuz�w, nie naszych!

- On i jemu podobni dawno ju� zaprzedali si� kr�lowi Ludwikowi. A ty jeste� pewnie taki jak oni.

- Nazywam si� Filip, hrabia de Selongey, jestem kawalerem Z�otego Runa, wiernym a� do ko�ca dostojnemu panu Karolowi, niech go B�g ma w swej opiece. I nie z�ama�em z�o�onej mu przysi�gi wierno�ci.

- �atwo powiedzie� - rzek� tamten z g�o�nym �miechem. - C� za przypadek, pan de Selongey tutaj? Kiedy wr�ci�e�?

- Trzy miesi�ce temu. Wiedz� o tym niekt�rzy z tu obecnych, a ty w�a�nie niszczysz m�j plan.

- Czy kto� z was ju� go widzia�?

By�y kupiec korzenny przesuwa� po twarzach obecnych gro�ne, ��daj�ce odpowiedzi spojrzenie, wyra�aj�ce wyzwanie, by o�mielono si� mu jej udzieli�. Nikt nawet nie drgn�� i Filip poj��, �e budowa� zamki na lodzie.

- No tak! - stwierdzi� Yvon. - Sko�czmy zatem z wszystkimi tymi poplecznikami Ludwika XI i podzielmy mi�dzy siebie ich dobra. Do dzie�a, ch�opcy!

Chwil� p�niej stary przewodnicz�cy pad� przebity sztyletem Chretiennota Yvona, a Filip zosta� pojmany przez pi�ciu czy sze�ciu pomocnik�w rze�nika, kt�rzy przewi�zali mu na szyi czerwony aksamitny szal ofiary. Po uroczystym proklamowaniu w�adzy ksi�niczki Marii banda szale�c�w ruszy�a na Dom Ma�py i zacz�a go pl�drowa�, a Filip zmuszony by� im towarzyszy�.

On, kt�ry tak marzy� o oddaniu ksi�niczce kluczy do Dijon, by� teraz wi�niem ludzi, kt�rzy twierdzili, �e broni� tych samych, co on, barw, ale kt�rzy w rzeczywisto�ci zaspokajali jedynie w�asne pragnienie zemsty i ��dz� pieni�dzy. Przez ca�� noc banda pl�drowa�a, rabowa�a, pali�a domy tych, kt�rych uwa�ano za rojalist�w, a wi�c g��wnego poborcy Vurry, pana Arnoleta Macheco i proboszcza de Fenaya. Filip z bezsilno�ci� i rozpacz� patrzy� na ten wybuch nienawi�ci. Zaprowadzono go nast�pnie do w�asnego domu, w kt�rym Yvon i jego ludzie urz�dzili sobie kwater�, by �wi�towa� i dzieli� �upy.

Tam w�a�nie cztery dni p�niej pojma� ich, a wraz z nimi Filipa, La Tremoille we w�asnej osobie.

- To on jest naszym szefem - o�wiadczy� Yvon z szyderczym u�miechem. - To dostojny pan hrabia de Selongey, jeden z przyjaci� �wi�tej pami�ci ksi�cia Karola.

- Szlachcic na czele bandy morderc�w i rabusi�w? - powiedzia� pan de Craon z pogard�. - Czego innego mo�na by oczekiwa� po Burgundczyku?

- Oczywi�cie, jestem Burgundczykiem i uwa�am to za pow�d do dumy, ale zosta�em uwi�ziony i nie jestem ich przyw�dc� - zaprotestowa� Filip.

- Doprawdy? Czy�by� nale�a� do tych, tak ju� licznych, kt�rzy gotowi s� z�o�y� przysi�g� wierno�ci kr�lowi, m�j panie? W takim razie.

Filip nigdy si� nie waha�, musz�c wybiera� mi�dzy swym �yciem a honorem. Poza tym dostrzeg� wyzwanie w spojrzeniu tego by�ego kupca korzennego, kt�ry wbrew jego woli zaci�gn�� go pod sw�j sztandar.

- Nie. Nigdy nie z�o�� przysi�gi kr�lowi Francji. Jestem wiernym poddanym Pani Marii, jedynej prawowitej ksi�niczki Burgundii.

- Ta odmowa b�dzie ci� kosztowa� g�ow�. Godzin� p�niej wtr�cono Filipa do wi�zienia w Domu Ma�py, sk�d wyprowadzono go skutego jedynie po to, by skaza� na kar� �mierci.

Tydzie� p�niej wyrok wci�� jeszcze nie by� wykonany. Wed�ug przynosz�cego mu marne jad�o stra�nika, op�nienie to wynika�o jedynie z jego pozycji. Zachowano go na deser, mia� by� czym� w rodzaju gwo�dzia krwawego spektaklu, kt�ry pan de Craon przygotowa� dla Dijon. Francuz, w�ciek�y z powodu zam�tu powsta�ego podczas jego nieobecno�ci, m�ci� si�, stosuj�c terror. Od jego powrotu zawieszona zosta�a wszelka w�adza poza jego w�asn�, a stronnicy kr�la uczestniczy� mogli w karaniu tych, kt�rzy wyrz�dzili im krzywd�. �cigano wszelkich podejrzanych, a kat i jego pomocnicy nie narzekali na bezczynno��. Jehan du Poix, miejski oprawca, torturowa�, wiesza� i �cina� g�owy. Aby urozmaici� widowisko, znaleziono nawet przypadkiem jakiego� fa�szerza pieni�dzy, kt�rego ugotowano w mieszaninie oliwy i wody...

Pochwycenie �d�be� trawy okaza�o si� niemo�liwe: �a�cuchy, kt�rymi wi�zie� przykuty by� do muru, okaza�y si� zbyt kr�tkie, wi�c z westchnieniem wr�ci� na pos�anie. Zbli�a� si� wiecz�r. Miasto by�o dziwnie ciche, jakby poczu�o nagle potrzeb� odpoczynku po tylu gwa�tach. Nie s�ycha� ju� by�o krzyk�w, przekle�stw ani dzwonu obwieszczaj�cego ostatni� godzin� skazanych. Filip pomy�la�, �e by� mo�e nie pozosta� ju� do zabicia nikt poza nim samym. W takim razie �mier� musia�a by� niedaleko. Czy�by ta noc mia�a by� ostatnia?

Odwr�ci� g�ow�, s�ysz�c zgrzyt odsuwanych rygli. Wszed� stra�nik nios�cy dzban wody i bochenek chleba. Nie by� to ten sam stra�nik co zwykle. Ten by� starym, pow��cz�cym nogami cz�owiekiem, o d�ugiej, ��tawoszarej brodzie, opadaj�cej mu prawie do pasa.

- Kim jeste�? - zapyta� Filip. - Widz� ci� po raz pierwszy.

M�czyzna spojrza� na niego oczami o nieokre�lonym kolorze i zaczerwienionych powiekach.

- Do us�ug! - wymamrota�. - Colin, co si� zajmowa� podziemiami, z�ama� sobie nog�, zlatuj�c z dachu, jak wlaz�, �eby lepiej widzie� egzekucj�. No to pos�ali po mnie, ale te schody to nie na moje nogi. Tym bardziej, �e stopnie s� �liskie, a w moim wieku...

- Kogo stracono dzisiaj? - spyta� Selongey, niezbyt ciekaw dalszego ci�gu narzeka� starca.

- Tego Chretiennota Yvona. Trzeba go by�o wnie�� na szafot, bo nogi po torturach mia� w kawa�kach, ale to by�a pi�kna robota. Mistrz Jehan du Poix za�atwi� go jednym ciosem topora, a potem poci�� go na cztery r�wniutkie cz�ci do powieszenia na szubieniczkach przy bramach miasta. G�owa jest przy Bramie Saint-Nicolas, prawa noga przy Bramie Ouche, lewa...

- Nie chc� tego d�u�ej s�ucha� - przerwa� Filip z niesmakiem, po raz pierwszy zaniepokojony na my�l, �e by� mo�e opisano mu jego w�asny los.

�mier� jest dla wojownika rzecz� zwyk��, ale my�l, �e zostanie zaniesiony na szafot jako ludzki wrak, a p�niej po�wiartowany jak mi�so u rze�nika, budzi�a w nim bunt i wywo�ywa�a g�si� sk�rk�. Chcia� m�c spojrze� katu w oczy i stan�� wyprostowany przed t�umem przyby�ym tam jak na przedstawienie.

- Czy wiadomo, kiedy nadejdzie moja kolej? - spyta� g�osem mimo wszystko spokojnym.

Starzec wzruszy� ramionami i spojrza� na wi�nia jakby z lito�ci�.

- Wiem, �e taka wiadomo�� to nic mi�ego, ale zdaje si�, �e to jutro. Uprzedzono mnie, �e jaki� mnich przyjdzie tej nocy, by ci� wyspowiada�. Trzeba ci b�dzie odwagi, panie.

- Gdyby mi na niej zbywa�o, nie by�bym tutaj. Stra�nik postawi� wreszcie dzbanek i chleb, i jak dobry lokaj wytrzepa� le��cy na pos�aniu koc.

- P�ki co mia�e� szcz�cie, panie! Dali ci najlepsz� cel� na pi�trze, t� odnowion�.

- Odnowion�? - powiedzia� Selongey przygl�daj�c si� pokrytym saletr� murom, sklepieniu, kt�rego nie zdo�a�o osuszy� burgundzkie lato i na wp� zgni�ej s�omie le��cej na ziemi. - Chyba dawno temu?

- Pewnie, �e do�� dawno, ale ja, jak tu stoj�, widzia�em to wi�zienie, jak by�a w nim tylko s�oma, stare, zardzewia�e �a�cuchy i szczury, co biega�y stadami. I widzia�em, jak w tym wszystkim jedna biedna dziewczyna urodzi�a dziecko. Pope�ni�a grzech cielesny ze swoim bratem, a pr�cz tego cudzo��stwo, ale by�a taka m�odziutka, �adniutka, �e serce mi si� �ciska�o, gdy widzia�em, jak wije si� w b�lach ca�e godziny.

Filip zblad� i z przera�eniem patrzy� teraz na to wi�zienie, kt�re do tej pory nie wydawa�o mu si� inne od wcze�niej widzianych.

- Nazywa�a si� Maria de Brevailles, prawda? - wyszepta�. - I umar�a pi�� dni p�niej...

- Tak w�a�nie by�o! - powiedzia� os�upia�y stra�nik. - Zna�e� j�, panie?

- Nie, ale zna�em niegdy� jej brata b�d�cego w s�u�bie dostojnego pana de Charolais. To istotnie smutna historia.

- W�a�ciwie to wcale nie taka smutna!

- Jak to?

- Wyt�umacz� ci, panie. Jak rodzi�a to swoje dziecko, wygl�da�a jak kupka nieszcz�cia, ale szkoda, �e nie widzia�e� jej, gdy sz�a na szafot ze swoim bratem! Poniewa� byli ze stanu szlacheckiego pozwolono im si� umy�, za�o�y� najpi�kniejsze stroje i wygl�dali wspaniale. Zanim weszli na w�zek, wzi�li si� za r�ce i u�miechn�li do siebie. Wygl�dali na tak szcz�liwych jak przed weselem. I byli tacy pi�kni! Wszyscy p�akali, patrz�c, jak umieraj�. - Ale zosta�o dziecko?

- Tak. Dziewczynka, kt�r� oddano do przytu�ku. Strasznie to smutne, bo by� to owoc �miertelnego grzechu, ale m�wi�, �e dobry B�g zlitowa� si� nad ni�. Przeje�d�a� tamt�dy jaki� cudzoziemiec, bogaty kupiec. Widzia� egzekucj� i zapragn�� zabra� mat�. Nie wiadomo, co si� z ni� sta�o...

Selongey powstrzyma� u�miech. Zastanawia� si�, jak� min� zrobi�by ten zacny cz�owiek, gdyby mu powiedzia�, �e owo dziecko zosta�o jego �on�. Ale nie mia� ochoty d�u�ej rozmawia�. To, �e przypadek chcia�, by sp�dzi� ostatnie godziny w celi, w kt�rej Fiora prze�y�a swe pierwsze chwile, by�o dla niego znakiem od losu. Nie zazna, jak Jan de Brevailles, rado�ci umierania u boku ukochanej i dzielenia z ni� grobu, ale odejdzie ze wspomnieniem swej pi�knej florentynki w sercu. Pr�by wygnania go stamt�d okaza�y si� daremne. Nie mo�na by�o zapomnie� obrazu Fiory, wielkich oczu Fiory, u�miechu Fiory. Mo�e my�l o niej sprawi, �e �mier� wyda mu si� mniej gorzka. W gruncie rzeczy mia�a racj�, nie zgadzaj�c si� na �ycie, kt�re jej proponowa�. Kim by�aby teraz, gdyby przysta�a na zamieszkanie w Selongey? Wdow� �yj�c� w rozpaczy i rozdra�nieniu spowodowanym obecno�ci� szwagierki tak g�upiej jak Beatrycze, kobiet� wygnan� ze swych w�o�ci, jak to si� zdarza, gdy chodzi o maj�tek skaza�ca? By�aby mo�e prze�ladowana, uwi�ziona? Filip nienawidzi� z ca�ego serca kr�la Ludwika, jedenastego tego imienia, i za nic w �wiecie nie zgodzi�by si� mu s�u�y�, ale w tych okoliczno�ciach lepiej si� sta�o, �e Fiora postanowi�a zosta� przy nim i przyj�� kasztel, kt�ry jej podarowa�. Tak wi�c nawet jego �mier� nie skrzywdzi tej, kt�r� kocha�.

Stra�nik dawno ju� wyszed�, wygnany milczeniem wi�nia i zapadaj�cym zmierzchem. Filip wzi�� przyniesiony chleb i nakre�liwszy kciukiem znak krzy�a na br�zowej sk�rce, oderwa� kawa�ek i ugryz�. Nie by� g�odny, ale wiedz�c, co go czeka nazajutrz, chcia� zachowa� pe�ni� si�. Zreszt�, wyj�tkowo, chleb by� �wie�y i pewn� przyjemno�� sprawia�o mu �ucie go i w�chanie. Zapach gor�cego chleba wyj�tego z pieca kojarzy� mu si� z dzieci�stwem; uwa�a� go za jedn� z najprzyjemniejszych woni. Poch�on�� p� bochenka, popijaj�c kilkoma �ykami ch�odnej wody. Reszt� nale�a�o zostawi� na rano. Nie przynios� mu ju� nic do jedzenia.

Zapad�a noc i godziny up�ywa�y jedna za drug�. Filip by� �pi�cy, ale zastanawia� si�, czy mo�e sobie pozwoli� na sen: stra�nik powiedzia�, �e tej nocy ma przyj�� ksi�dz. Spowiadanie si� w p�nie nie jest rzecz� �atw�. Poniewa� jednak czas mija� i nikt nie nadchodzi�, wyci�gn�� si� na pos�aniu, zamkn�� oczy i zasn��.

Obudzi�o go delikatne potrz�sanie. Spostrzeg�, �e przez okienko wpada szarawe �wiat�o poranka, i zrozumia�, �e przespa� spokojnie sw� ostatni� noc. Przy nim sta� niski mnich w szarym habicie �wiadcz�cym o przynale�no�ci do zakonu braci mniejszych utworzonego niegdy� przez �wi�tego Franciszka z Asy�u. Nie ca�kiem jeszcze oprzytomnia�y ze snu Filip us�ysza� jego cichy i �agodny g�os:

- Pora na ciebie, m�j synu. Przyszed�em, by ci� wesprze�. Musisz si� przygotowa� na spotkanie ze Stw�rc�...

Mnich mia� jasne, pe�ne wsp�czucia oczy w twarzy nienaznaczonej jeszcze dojrza�o�ci�. Filip u�miechn�� si� do niego.

- Jestem do twojej dyspozycji, m�j bracie. Czy wiesz, ile czasu mi pozosta�o?

- Nie dzwonili jeszcze na prym�. Zosta�o ci kilka godzin.

Wi�zie� poczu�, �e blednie.

- Nie mam tylu grzech�w, by wystarczy�o ich do wyznawania przez ca�y ten czas. Pewnie przed egzekucj� czeka mnie jeszcze przes�uchanie?

- Nie s�dz�. Nic mi na ten temat nie wiadomo, a zazwyczaj jestem o tym uprzedzany. My�l� - powiedzia� z nik�ym u�miechem - �e b�dziesz m�g� i�� na �mier� o w�asnych si�ach, je�li to ci� niepokoi.

Filip nie m�g� powstrzyma� westchnienia ulgi. By�a to najlepsza wiadomo��, jak� m�g� us�ysze�. Nic nie os�abi jego odwagi i ci, kt�rzy ju� mo�e gromadz� si� na placu Morimont zobacz�, jak umiera kawaler Z�otego Runa.

Ukl�kn�wszy przed siedz�cym na pos�aniu mnichem, pocz�� oczyszcza� dusz� ze wszystkich �miertelnych i powszednich grzech�w, kt�re m�g� pope�ni� podczas trzydziestu �at �ycia. Trwa�o to d�u�ej, ni� przypuszcza�, gdy� w miar� jak cofa� si� w czasie, w pami�ci od�ywa�y mu mniej lub bardziej zatarte wspomnienia o twarzach tych, kt�rych zabi� na wojnie �ub w pojedynkach. Najtrudniej jednak by�o mu wyzna�, jakich �rodk�w u�y�, by zmusi� Francesca Beltramiego do oddania mu r�ki Fiory i jej bajecznego posagu.

- Ale nie chcia�em tego z�ota dla siebie - pr�bowa� si� broni�. - Potrzebne ono by�o mojemu ksi�ciu, kt�rego skarb by� pusty.

- Rozumiem - powiedzia� surowo mnich - odby�o si� to jednak kosztem niewinnej istoty. Nie kocha�e� tej dziewczyny...

- Kocha�em, i to bardzo. Kocham j� nadal, jest moj� �on� i nigdy nie przestan� jej kocha�. Wpad�em we w�asne sid�a i to jest moja kara. Cierpi� jedynie z tego powodu, �e nie mam o niej �adnych wie�ci.

Zapad�a cisza zak��cana jedynie ci�kim oddechem Selongeya. Mnich patrzy� na niego niewidz�cym wzrokiem zatopiony w my�lach. Nagle wyj�� niewielki zw�j papieru i poda� go wi�niowi.

- Pewien cz�owiek b�aga� mnie wczoraj wieczorem o przekazanie ci tego listu. Zawiera on podobno wa�ne i nieoczekiwane wiadomo�ci.

Filip wzi�� list, jakby przyjmowa� hosti�. Jego z�ote oczy zap�on�y.

- Czy ten cz�owiek powiedzia� ci, jak si� nazywa?

- W przeciwnym razie nie zgodzi�bym si�. Powiedzia� mi, �e nazywa si� Mateusz de Prame.

Zapominaj�c, �e powinien pozosta� na kolanach, p�ki nie otrzyma rozgrzeszenia, opanowany ogromn� rado�ci� Filip wsta� i podszed� do okna roz�wietlonego r�owym blaskiem jutrzenki. Jego serce bi�o jak oszala�e, sprawiaj�c mu niemal b�l. Palce dr�a�y, obejmuj�c cienki pakiet, kt�rego nie mia� odwagi otworzy�. Kiedy w marcu rozsta� si� w Gandawie z Mateuszem, kt�ry by� jego koniuszym, ale z kt�rego tyle wsp�lnych lat, zar�wno w czasie wojny, jak i pokoju, uczyni�o najlepszego i najniezawodniejszego z przyjaci�, wys�a� go do Turyngii, aby si� dowiedzia�, jak si� miewa Fiora. Nie m�g� znie�� braku wiadomo�ci o niej, a nikt lepiej ni� de Prame nie m�g� wywi�za� si� z tej delikatnej misji: zobaczy�, nie b�d�c widzianym, dowiedzie� si� czego� tak, by nikt nie odgad� jego obecno�ci. Honor, a mo�e tak�e duma, nie pozwala�y Selongeyowi uda� si� osobi�cie do �ony po tym, jak go wynio�le po�egna�a. Ponad wszystko jednak obawia� si�, �e Fiora zrealizuje sw� ostatni� gro�b�: doprowadzi do uniewa�nienia ma��e�stwa, odzyska wolno��, r�k� i serce... kt�re podaruje mo�e innemu. Je�li tak by si� mia�o sta�, Filip chcia� wiedzie�, komu musi rzuci� wyzwanie do walki na �mier� i �ycie. Nawet z dala od niego Fiora za wszelk� cen� pozosta� mia�a jego �on�.

Mateusz nie wydawa� si� zachwycony tym zadaniem:

- Wyznaczasz mi rol� szpiega?

- Raczej rol� przyjaciela. Nie mog� pojecha� sam, gdy� we Francji grozi mi wi�zienie. Ludwik XI wie, �e nigdy nie z�o�� mu ho�du, a by�aby to doskona�a okazja, by zrobi� z mojej �ony wdow�. Ale gdybym musia� broni� mojej sprawy, przyjad� do ciebie. We dw�ch mogliby�my j� porwa�.

- Dlaczego wi�c w takim razie nie zrobi� tego ju� teraz?

- Poniewa� chc� jej da� jeszcze troch� czasu. Poniewa� chc� zobaczy�, ile jest warta jej mi�o��. Teraz nie darowa�aby mi u�ycia si�y.

Prame pojecha�, zrz�dz�cy, lecz przekonany. Kilka dni p�niej ksi�niczka Maria wys�a�a Selongeya do Dijon i nigdy nie otrzyma� tak upragnionych wiadomo�ci.

- Nie czytasz? - zapyta� z wyrzutem mnich.

Filip pos�a� mu niepewny u�miech. Jego wahanie by�o �mieszne, wiedzia� o tym. Wynika�o ono wy��cznie z tego, �e obawia� si� przeczyta� jakie� rani�ce s�owa. Mateusz nie mia� w sobie nic z kronikarza i pos�ugiwa� si� pi�rem jak zakonnik-nowicjusz. Nie umia� ozdabia� arabeskami i koj�co �agodzi� brutalnej prawdy.

Zbieraj�c ca�� odwag�, Filip rozwin�� wreszcie papier. Istotnie zawiera� on niewiele s��w:

Fiora ma si� dobrze. Nie ma mowy o uniewa�nieniu, gdy� spodziewa si� dziecka... Wybacz, �e przybywam tak p�no. Jestem Twoim wiernym przyjacielem i tak chcia�bym Ci pom�c... Jestem bardzo nieszcz�liwy. ..

Filipowi nap�yn�y do oczu �zy i nie pr�bowa� ich ukrywa�. Ods�oni� przed tym mnichem swoj� dusz�, jakie wi�c znaczenie mia�o to, �e duchowny widzi go p�acz�cego? Poniewa� dostrzeg� niepok�j na jego dobrodusznej twarzy, poda� mu list.

- Czytaj, m�j bracie! Zrozumiesz, �e p�acz�... z rado�ci. Niech B�g w swojej dobroci da mi syna, gdy� w ten spos�b nie ca�kiem umr�.

- B�d� si� o to modli�, a teraz chod� przyj�� rozgrzeszenie i hosti�, bo robi si� p�no i s�ysz� jaki� ha�as.

- Jeszcze tylko s�owo. Z pewno�ci� ujrzysz jeszcze Mateusza. Powiedz mu, �e zabraniam, by moja �ona dowiedzia�a si� o moim losie. W ka�dym razie nie przed porodem. Jej smutek m�g�by odbi� si� na dziecku... bo mimo wszystko mam nadziej�, �e nie jestem jej oboj�tny.

- B�d� spokojny! Przeka�� mu to. Ukl�knij teraz, abym m�g� odpu�ci� ci twe winy w imieniu Boga wszechmog�cego.

By� ju� najwy�szy czas. Ledwie cia�o Chrystusa dotkn�o warg skaza�ca, kiedy drzwi otwar�y si� i do celi wszed� stra�nik prowadz�cy cyrulika. Gdy tylko zapad� wyrok, Selongey poprosi�, by go ogolono przed zaprowadzeniem na szafot. Zale�a�o mu na tym, aby pokaza� si� od jak najlepszej strony.

Golenie nie trwa�o d�ugo. Cyrulik by� zr�czny i mia� lekk� r�k�. By� nawet tak uprzejmy, �e wyszczotkowa� zakurzone odzienie wi�nia.

- Nie mam czym ci zap�aci� - powiedzia� Selongey, kiedy by� gotowy. - Nie zostawiono mi z�amanego szel�ga.

- Nie przejmuj si� tym, dostojny panie. Dostan� zap�at�... a je�li nie, to bez znaczenia. Jestem dumny, �e mog�em ci odda� t� przys�ug�.

- Znasz mnie wi�c?

- Nie, ale moja matka pochodzi z Selongey. To wielka szkoda, �e opuszczasz ten �wiat bezpotomnie.

Filip u�miechn�� si� i po�o�y� d�o� na ramieniu tego ostatniego przyjaciela.

- S�dz�, �e B�g temu zaradzi�. Je�li chcesz zrobi� co� jeszcze dla krajana, pro� Go, by moja pi�kna ma��onka, kt�ra niestety przebywa daleko st�d, ale jest brzemienna, wyda�a na �wiat syna. S�dz�, �e maj�c tak� jak ona matk�, b�dzie umia� godnie nosi� nasze nazwisko.

Filip by� gotowy. Cyrulik odszed� ze �zami w oczach, a zast�pi� go oddzia� �o�nierzy, czekaj�cych za drzwiami. Stary stra�nik, pos�uguj�c si� jednym z zebranych w p�k kluczy, uwolni� wi�nia od kajdan. Filip nie mia� jednak nawet czasu rozmasowa� obola�ych nadgarstk�w, gdy� natychmiast sznurem zwi�zano mu r�ce za plecami.

- Czy nie m�g�bym umrze�, maj�c wolne r�ce?

- Takie mam rozkazy - odpowiedzia� sier�ant dowodz�cy oddzia�em �ucznik�w. - Chod�my, ju� czas!

Rzuciwszy ostatnie spojrzenie na t� cel�, tak mu nienawistn�, a jednocze�nie drog�, gdy� zdawa�o mu si�, �e unosi si� w niej jasny duch Marii de Brevailles, skazaniec w towarzystwie spowiednika przekroczy� drzwi i znalaz� si� mi�dzy oczekuj�cymi go �o�nierzami. Oddzia� wspi�� si� po kamiennych stopniach wytartych po�rodku przez tysi�ce zakutych w �elazo st�p i wyszed� na ulic�, gdzie czeka� w�zek, by� mo�e ten sam, kt�ry dwadzie�cia lat wcze�niej wi�z� na �mier� de Brevailles'�w, tak stary i rozklekotany by� to pojazd. Jednak�e widz�c go, Filip ponownie odetchn�� z ulg�. Obawia� si� najwi�kszego upokorzenia, jakim by�o ci�gni�cie skaza�ca na plecionej macie po�r�d kurzu i odpadk�w, jak by�o w zwyczaju w Dijon. Widz�c, �e go to nie czeka, nagle poczu� si� znacznie lepiej. Przypomnia� sobie, �e nie doko�czy� chleba, ale zupe�nie tego nie �a�owa�. By� wypocz�ty i opanowany, co uwa�a� za �ask�. Postanowiwszy zapomnie� o tym padole, wzni�s� oczy ku delikatnie b��kitnemu niebu, kt�rego nie odbarwi� jeszcze �ar letniego s�o�ca. Zapowiada� si� przepi�kny dzie�. Poranek mia� tryumfuj�cy blask m�odo�ci. Przy takiej pogodzie mia�o si� ochot� b��dzi� po ��kach, zasi��� nad rzek� z przyborami do w�dkowania i dzbanem wina dla sch�odzenia wstawionym do przep�ywaj�cej wody, by�a to pogoda na czytanie �adnych wierszy w cieniu starego d�bu lub po prostu na wdychanie woni r� z r�k� ukochanej w d�oni, wreszcie pogoda na szcz�cie i rado�� �ycia...

Podczas gdy trz�s�cy si� w�zek przemierza� brukowane ulice i gdy kolejno wszystkie dzwony odzywa�y si� �a�obnym biciem, maj�cym umilkn�� dopiero w chwili jego �mierci, Filip patrzy� na wierzcho�ki drzew, w kt�rych �piewa�y ptaki, i na niebo, tak cudownie g�osz�ce tego ranka chwa�� Boga. Ziemia nie by�a pi�kna i wola� o niej zapomnie�. Rozbrzmiewa�a rechotami, a nawet obelgami, kt�re zrywa�y si� wzd�u� trasy przejazdu zaprz�gu. Jak niepoj�ty by� ten lud, kt�ry najpierw zdawa� si� tak oddany swej prawowitej w�adczyni, a teraz obrzuca� wrogimi okrzykami cz�owieka chc�cego mu pom�c w dotrzymaniu wierno�ci ksi�niczce. W rzeczywisto�ci wcale nie tak liczni byli ci, kt�rzy �a�owali ksi�cia Karola, i cho� Burgundczycy nie byli ca�kiem gotowi podda� si� rz�dom kr�la Francji, to skazaniec mia� przygn�biaj�ce wra�enie, �e �mier� Zuchwa�ego niejednemu sprawi�a ulg�. Koniec z wci�� nowymi poborami dla wype�nienia wyrw powsta�ych w armii w wyniku kl�sk, koniec z wymuszonymi podatkami na skarb wojenny! Nie trzeba ju� ukrywa� maj�tku, strzec si� s�siad�w. By�o to miasto raczej mieszczan ni� szlachty, a mieszczanie zawsze byli zwolennikami pokoju.

Bij�ce dzwony sprawi�y, �e Selongeyowi przysz�a do g�owy pewna my�l. Pochyli� si� ku mnichowi odmawiaj�cemu u jego boku modlitwy za umieraj�cych.

- S�dzi�em - szepn�� - �e po bitwie pod Morat ksi��� Karol rozkaza�, by wszystkie dzwony Burgundii zosta�y przetopione na dzia�a? Czy�by tak wiele ich jeszcze pozosta�o? Przecie� chyba nie zd��ono odla� nowych?

Mnich spojrza� na niego ze zdumieniem:

- Za chwil� staniesz przed Bogiem, m�j bracie! Czy nie s�dzisz, �e wypada�oby, by� zwr�ci� swe my�li ku innym sprawom?

- Zaraz opuszcz� ziemi�. Pozw�l mi jeszcze troch� o niej porozmawia�! A wi�c, jak to by�o z tymi dzwonami?

- Przetopiono g��wnie te z wiejskich parafii. Tutejsze ko�cio�y r�wnie� je przekaza�y, ale te mniej pi�kne. Niekt�re to prawdziwe dzie�a sztuki, o boskich g�osach. �wi�tokradztwem by�oby robienie z nich armat.

- Skromne, wiejskie dzwony mia�y tak� sam� warto�� dla okolicznych mieszka�c�w, kt�rych godziny odmierza�y. Nie czerwie� si�, m�j bracie! Tam, gdzie jest teraz... a gdzie i ja b�d� za chwil�, ksi��� Karol nie przejmuje si� ju� ma�ymi ludzkimi pod�o�ciami.

- Czy naprawd� uwa�asz, �e w dalszym ci�gu masz prawo os�dza� innych? Zapomnij o tym, kim by�e�, i pomy�l, �e jeste� takim samym jak inni cz�owiekiem, kt�ry obrazi� Boga.

- Za chwil� poprosz� Go o przebaczenie. A teraz ani s�owa wi�cej, m�j bracie: jeste�my prawie na miejscu!

Filip mia� dziwne uczucie. Przed chwil� opu�ci� loch, w kt�rym Maria de Brevailles w b�lach da�a �ycie dziecku; teraz zmierza� ku �mierci w starym w�zku, by� mo�e tym samym, w kt�rym sw� ostatni� podr� odbyli m�odzi, kazirodczy kochankowie, i nagle poczu� si� tak im bliski, jak nigdy dot�d. Czy to lekkie dr�enie na jego ramieniu, to by�a delikatna d�o� jego m�odej te�ciowej? Czy ten szept przy jego uchu, to by� g�os Jana, kt�ry niegdy�, gdy Filip by� jeszcze niesfornym paziem, umia� sprowadzi� go na w�a�ciw� drog� i uchroni� przed surowymi karami ksi���cego szambelana? Cho� nieprzes�dny i niesk�onny do zastanawiania si� nad tajemnicami �ycia wiecznego, skazaniec poczu�, �e sp�ywa na niego jaki� spok�j, �e otacza go co� ciep�ego, co nie ma nic wsp�lnego ze s�onecznym �arem, a podtrzymuje go na duchu i dodaje si�. I mimo woli wyszepta�:

- Czuwajcie nad nimi, prosz�! Nad moj� �on� i dzieckiem. B�dzie im to potrzebne. Ja za chwil� do��cz� do was.

- Co m�wisz, m�j bracie? - zainteresowa� si� mnich.

- Nic. Modli�em si�.

Jak zawsze, gdy wykonany mia� by� wyrok �mierci, plac Morimont by� szczelnie wype�niony lud�mi. T�oczy�o si� tam ca�e miasto, a �cisk by� taki, �e nie spos�b by�o rozr�ni� twarzy. Niekt�rzy stali na dachach i na drzewach, a na tym ludzkim morzu obity na czarno szafot podobny by� do tratwy p�yn�cej w stron� trybuny honorowej, gdzie zaj�li miejsca La Tremoille, jego urz�dnicy i kilku �awnik�w, kt�rych czerwone szaty dziwnie harmonizowa�y z odzieniem zamaskowanego m�czyzny stoj�cego przy pniu i wspartego obur�cz na d�ugim mieczu o szerokim ostrzu.

Gdy na plac wjecha� w�zek, w t�umie zapanowa�a cisza wywo�ana wygl�dem skaza�ca i jego dumn� postaw�. Wiedziano, �e nale�y on do jednego z najdostojniejszych rod�w w Burgundii, �e jest kawalerem Z�otego Runa i �e by� przyjacielem Zuchwa�ego. Poza tym by� pi�kny i w wielu kobiecych oczach pojawi�y si� �zy. Dla m�czyzn by� symbolem wspania�ej i �wietnej przesz�o�ci, kt�rej wielu ju� nie chcia�o, mo�e dlatego, �e doprowadzi�a ich na kraw�d� ruiny, ale kt�ra nadal mia�a wielki urok. Zdj�to z g��w kapelusze i czapki, a kobiety si� prze�egna�y.

�a�obny zaprz�g przesuwa� si� powoli przez rozst�puj�cy si� przed nim t�um. Nagle powsta�o poruszenie. Jaki� odziany na czarno m�czyzna z mieczem w d�oni wspi�� si� na szafot i zawo�a�:

- Ludu Burgundii, czy sta�e� si� tak tch�rzliwy i gnu�ny, �e bez szemrania pozwolisz mordowa� najlepszych twych syn�w? Ten cz�owiek nie pope�ni� �adnej zbrodni. Chcia� jedynie, by nasza stara ziemia zachowa�a niepodleg�o��. Chcia�, by pozosta�a wierna swej ksi�niczce, Pani Marii, gdy� tylko ona, a nie ludzie kr�la Francji, ma prawo tu panowa�... Ludu Burgundii, niegdy� by�e� dumny i waleczny, ale teraz przypominasz stado baran�w! Obud� si�! Je�li tego nie uczynisz, to mo�e jutro ty wejdziesz na ten szafot...

- Zamilknij, Mateuszu! - zawo�a� Filip. - Odejd�! Nie masz �adnej szansy!

- Jeszcze zobaczymy! - wrzasn�� de Prame, wci�� wymachuj�c mieczem.

Kat sta� bez ruchu, jako �e prawo zabrania�o mu tkn�� cz�owieka, kt�rego sprawiedliwo�� nie odda�a w jego r�ce.

- Dalej, tch�rze! Ruszcie si�! Pom�cie mi!

Jego bystre, czarne oczy patrzy�y we wszystkich kierunkach jednocze�nie, �ledz�c poruszenie, jakie jego przemowa wywo�a�a w t�umie, oczekuj�c zbawczej fali, ale jedynie grupa �o�nierzy bieg�a w jego stron� i otacza�a szafot. La Tremoille wsta� i wywrzaskiwa� rozkazy, kt�rych nie by�o s�ycha�, gdy� zewsz�d zrywa�y si� okrzyki. Wo�ano: ��aski! �aski dla Selongeya!", ale nikt si� nie rusza�.

- Uciekaj, Mateuszu! - zawo�a� Filip z rozpacz�. - Zabij� ci�, a potrzebny mi jeste� �ywy!

Mateusz de Prame nie s�ucha�. Z zaciek�o�ci� wynikaj�c� z w�ciek�o�ci run�� na �o�nierzy, kt�rzy wspi�li si� na szafot. Niestety nie mial szans w tej nier�wnej walce. W jednej chwili zosta� pojmany, zwi�zany i wyniesiony jak worek na ramionach czterech ludzi. Nie zakneblowano go i wrzeszcza� jak op�tany, wymy�laj�c t�umowi, kt�ry odm�wi� mu pomocy.

- Do�� mieli�cie ksi�cia Karola, wy tch�rze! Zobaczycie, jak� ci�k� �ap� ma kr�l Francji! Zegnaj, Filipie, �egnaj! Powiedz �wi�temu Piotrowi, �e wkr�tce do niego zawitam.

Znikn�� za rogiem ulicy Saint-Jean, a skazaniec pr�bowa� ruchem ramienia otrze� sp�ywaj�c� mu po policzku �z�. Francuski gubernator ponownie zasiad� na trybunie i da� znak d�oni�. Nadesz�a godzina �mierci.

Zaprz�g ustawi� si� obok platformy. Mnich pom�g� skaza�cowi zej�� z w�zka, ale Filip nie chcia� skorzysta� z jego pomocy przy wchodzeniu po stopniach. Dotar�szy na g�r�, przemierzy� szybkim krokiem obity czarnym p��tnem podest, aby zbli�y� si� do trybuny.

- Daruj mu �ycie, dostojny panie gubernatorze! To m�j przyjaciel i chcia� mi tego dowie��. Dobrze wiedzia�, �e nie ma �adnych szans.

- Usi�owa� podburzy� lud. To dow�d przyja�ni zas�uguj�cy na �mier�!

- Czy �� to ������� zbrodnia, �e ���� chcemy ����������� pozosta� ��������� tym, ���� kim ����� jeste�my?

Burgundczykami?

- Burgundia zapomnia�a, �e stanowi jedynie apana�e* Korony francuskiej.

* Apana�e (fr. apanage - od p�no�aci�skiego s�owa apanare - dawa� chleb) - funkcjonuj�cy we Francji spos�b zapewnienia dochod�w cz�onkom rodziny kr�lewskiej, pocz�tkowo poprzez wydzielenie cz�ci domeny kr�lewskiej, p�niej r�wnie� w formie renry pieni�nej (przyp. t�um.).

Jej rzekoma niepodleg�o�� by�a zdrad�, a wasi ksi���ta dowiedli tego, ��cz�c si� przymierzem z Anglikami. Teraz kr�l odzyskuje swoje prawa!

- Swoje prawa?

- Niepodlegaj�ce przedawnieniu! Za kilka dni wasza ksi�niczka po�lubi syna cesarza. Czy tak wam spieszno zosta� Niemcami? My, Francuzi, nie dopu�cimy do tego! Kacie, czy� sw� powinno��!

- My�l o Bogu, m�j bracie! - szepn�� mnich, podchodz�c do Filipa i przysuwaj�c mu do ust ma�y krucyfiks z czarnego drewna, do kt�rego ten niemal machinalnie przy�o�y� usta.

Ogarn�� go ogromny smutek. Tak wi�c walczy� o co�, co by�o tylko u�ud�! Burgundia wzi�ta w dwa ognie przez Cesarstwo i Francj�, nie mia�a ju� �adnego prawa do w�asnej to�samo�ci. To, czy stanie si� ona posiad�o�ci� niemieck�, czy prowincj� francusk�, nie mia�o ju� w istocie �adnego znaczenia, gdy� on tego nie zobaczy, a kiedy z�o�� go w grobie, ziemia, kt�ra go przykryje, b�dzie tylko ziemi�.

Wzgardziwszy opask� na oczy podan� mu przez kata, skazaniec obj�� spojrzeniem plac wybrukowany pe�nymi napi�cia twarzami, wielkie drzewa i wy�ej lazurowe niebo przecinane szybkim lotem jask�ki. P�niej zdecydowanym krokiem podszed� do pnia, podni�s� z u�miechem kata, kt�ry przykl�kn�wszy, prosi� go o przebaczenie, i sam ukl�k�.

- Fioro! - szepn��. - Tak ci� kocha�em i tak bardzo kocham. Nie zapomnij mnie!

Bez dr�enia po�o�y� g�ow� na twardym pniu i zamkn�� oczy. Kat wzni�s� miecz...

Fiora uwa�a�a, �e nie ma na �wiecie miejsca bardziej zachwycaj�cego ni� jej kasztel na brzegu Loary. Spodoba� jej si� ju� w chwili, gdy ujrza�a go po raz pierwszy za zakr�tem nieutwardzonej drogi, kt�ra za murami Tours wiod�a od brukowanego traktu do opactwa �wi�tego Ko�my. A przecie� by� to ch�odny poranek ko�ca stycznia i znajduj�ca si� w okowach zimy natura nie ukazywa�a si� ze swej najlepszej strony. Ale jak �adny by� ten dom!

Zbudowany z kremowego tufitu i r�owych cegie� budynek sk�ada� si� z dw�ch prostopad�ych skrzyde� i ��cz�cej je o�miok�tnej wie�yczki, a wszystkie jego okna o kolorowych szybkach l�ni�y, odbijaj�c weso�y blask p�on�cego wewn�trz ognia. Wok� rozci�ga� si� ogr�d, z jednej strony opadaj�cy ku rzece, a z drugiej gin�cy w lesie, kt�ry dochodzi� a� do mur�w Plessis-lez-Tours, kr�lewskiego zamku, gdzie poprzedniego dnia Fiora i jej towarzysze zostali przyj�ci z najserdeczniejsz� go�cinno�ci�. Dalej na p�nocy wysepka i wznosz�ce si� na niej stare opactwo ton�y w liliowej mgle, z kt�rej, w p� drogi do nieba, tajemniczo wy�ania�a si� dzwonnica. Widok ten przypomina� religijny obraz jakiego� anielskiego malarza.

�cie�ka prowadz�ca do zameczku by�a w�ska i chyba dosy� stara, gdy� zag��bia�a si� w ziemi mi�dzy trawiastymi zboczami, na kt�rych pojawia�y si� ju� delikatne p�dy pierwiosnk�w i fio�k�w. Po obu stronach wznosi�y si� stare d�by, wyginaj�c na tle jasnob��kitnego nieba szare, pokryte porostami ga��zie. Tworzy�y co� w rodzaju sklepienia, kt�re latem musia�o dawa� och�od�, a za nimi ca�y dom promieniowa� przyja�ni� i zdawa� si� otwiera� ramiona na powitanie szukaj�cej w nim schronienia podr�niczki. Po lodowatych mg�ach Lotaryngii i nieko�cz�cych si� �niegach Szampanii �agodna falisto�� doliny Loary, jej lekkie powietrze i majestatyczna wspania�o�� b��kitnawych w�d sprawi�y, �e podr�ni mieli wra�enie, i� przeszli z surowego czy��ca do miejsca pobytu szcz�liwych wybra�c�w. Gniew i rozpacz m�odej kobiety znalaz�y w tym pewne ukojenie. Nie mia�a ju� tak zamkni�tej, napi�tej twarzy i oczu ci�kich od ciemnych chmur, jak po wyje�dzie z Nancy, za co Leonarda podzi�kowa�a w duchu Bogu.

Stara panna pami�ta� b�dzie do ko�ca �ycia, jak dwa dni po pogrzebie Zuchwa�ego Fiora wpad�a do jej niedogrzanej komnaty, st�paj�c boso po zimnej posadzce, okryta jedynie przytrzymywanym przy piersi prze�cierad�em, z mas� czarnych w�os�w opadaj�c� na ramiona i spojrzeniem miotaj�cym b�yskawice. Nie m�wi�c nawet dzie� dobry, rozkaza�a dr��cym z gniewu g�osem, by spakowano baga�e i sprawdzono, czy wys�annik kr�la Francji, Douglas Mortimer, jest jeszcze w pa�acu. Je�liby tak by�o, mia� przygotowa� konie do wyjazdu za godzin�.

Oczywi�cie Leonarda nie podda�a si� bez walki. To, �e ujrzy sw� przybran� c�rk� w takiej furii, gdy dziewczyna powinna by�a kosztowa� najs�odszych i naj�arliwszych rado�ci w ramionach odnalezionego ma��onka, by�o ostatni� rzecz�, jakiej si� spodziewa�a. Za��da�a wyja�nie�, lecz nie od razu je otrzyma�a.

- Czy masz nadal ten dokument, kt�ry pokaza�a� mi w Grandson, ten tytu� w�asno�ci jakiego� kasztelu nadany mi przez kr�la Francji?

- Pi�knie by wygl�da�o, gdybym go zgubi�a! To jedna z tych rzeczy, kt�rych si� dobrze pilnuje. Zaszy�am go pod sukni�. Ale przypominam ci, �e go nie chcia�a�.

- Zmieni�am zdanie. Przyjmuj�. Tam w�a�nie pojedziemy!

- Ale... tw�j ma��onek? Pan Filip?�

- ...przyjedzie po mnie, kiedy b�dzie got�w �y� ze mn�! Nie mo�na by�o wyci�gn�� z niej nic wi�cej, ale znaj�c swojego �anio�ka", Leonarda opu�ci�a Fior� wrzucaj�c� z w�ciek�o�ci� do sk�rzanego kufra niewielk� ilo�� d�br doczesnych, jaka pozosta�a im po d�ugiej peregrynacji w �lad za �wi�tej pami�ci ksi�ciem Burgundii, i rzuci�a si� na poszukiwanie Mortimera. Odnalaz�a go w chwili, gdy sam szykowa� si� do wyjazdu, ale nie mia�a �adnego k�opotu z przekonaniem go, by na nie poczeka� i towarzyszy� im w drodze do Ludwika XI. Szkot, wierny swym zasadom, niczego nie komentowa�, zadowalaj�c si� uniesieniem brwi. Z b�ysku jego niebieskich oczu stara panna wywnioskowa�a, �e b�dzie nawet zadowolony, mog�c odwie�� do swego pana m�od� florentynk�, dla kt�rej powzi�� przyja��.

Niespiesznie wracaj�c do swego pokoju, Leonarda mia�a nadziej�, �e burza min�a i �e nawet je�li k��tnia mi�dzy ma��onkami by�a powa�na, pojednanie jest ju� przynajmniej zapocz�tkowane. Tak jednak nie by�o. Zasta�a Fior� ca�kowicie ubran�, w podbitej futrem pelerynie na ramionach, siedz�c� przy oknie i spogl�daj�c� na zewn�trz nieobecnym, niewidz�cym spojrzeniem. Jej oczy by�y suche, ale nieco zaczerwienione, a l�ni�ce jeszcze policzki i przyspieszony oddech �wiadczy�y o tym, �e niedawno rozpaczliwie p�aka�a. Nie m�wi�c ani s�owa, Leonarda uporz�dkowa�a nieco zawarto�� kufra, do kt�rego wszystko by�o powrzucane bez �adu i sk�adu, przygotowa�a si� do drogi, po czym obie oczekiwa�y w milczeniu na przybycie Mortimera i koni.

Przez wiele, wiele mil Fiora nie otworzy�a ust. Jecha�a przed siebie przez tn�cy wiatr, tumany �niegu i l�d, siedz�c prosto w siodle, na poz�r r�wnie nieczu�a jak pos�g, i nie m�wi�c wi�cej ni� trzy s�owa dziennie. Dopiero na postoju w Troyes, po szczeg�lnie m�cz�cym etapie, pozwoli�a wyp�yn�� goryczy zatruwaj�cej jej serce. Filip nie mia� jej do ofiarowania nic poza propozycj�, by zamieszka�a w jakim� starym zamku w towarzystwie szwagierki, kt�rej jej przybycie na pewno nie sprawi przyjemno�ci, podczas gdy on sam odjedzie, by s�u�y� swym mieczem i �yciem ksi�niczce Marii! S�dzi�a, �e wraz ze �mierci� ksi�cia Karola sko�czy�a si� wojna, ale Selongey marzy! tylko o tym, by zn�w walczy�, tym razem o niepodleg�o�� Burgundii... i dla pi�knych oczu dwudziestoletniej ksi�niczki, o kt�rej m�wiono, �e jest �liczna i pe�na uroku!

Leonarda pozwoli�a wyp�yn�� zatrutej fali, nie powstrzymuj�c jej: Fiora potrzebowa�a tej ulgi. Dopiero kiedy wyczerpana dziewczyna pad�a na ��ko, by si� wyp�aka�, spr�bowa�a, bardzo �agodnie, przem�wi� jej do rozs�dku. Prawo Burgundii, podobnie jak Francji i wszystkich innych znanych pa�stw, nawet Florencji, chcia�o, by kobieta, stra�niczka domowego ogniska i rodzicielka, pozostawa�a w domu, podczas gdy m�� zajmowa� si� swoimi sprawami i jecha� tam, gdzie wzywa� go obowi�zek. �ycie wci�� w drodze, nara�anie si� na niebezpiecze�stwa, nie jest rzecz� normaln�... a wypoczynek mo�e mie� wiele uroku.

- Tote� b�d� odpoczywa� - odrzek�a Fiora - ale u siebie, a nie w domu, w kt�rym by�abym intruzem. Najwy�szy czas, by Filip dowi�d� mi swojej mi�o�ci, gdy� do tej pory nie zada� sobie zbyt wiele trudu!

- Jeste� niesprawiedliwa. Przecie� wr�ci� do Florencji, by ci� odnale��. A p�niej, czy� nie bi� si� o ciebie, i to dwa razy? Je�li dobrze rozumiem, nie pozostawi�a� mu wielkich mo�liwo�ci, opuszczaj�c pok�j w Nancy?

- Tak s�dzisz? A mnie si� wydaje, �e da�am mu jedn� bardzo atrakcyjn�, kt�r� zreszt� pochwyci�, jako �e pozwoli� mi odjecha�.

- Jaka to by�a mo�liwo��?

- Mo�liwo�� odzyskania wolno�ci. Powiedzia�am mu zreszt�, �e pojad� do Rzymu, by doprowadzi� do anulowania naszego ma��e�stwa przez papie�a, je�li nie przyjedzie do mnie do Francji!

Leonarda nie mog�a powstrzyma� pe�nego �alu westchnienia:

- Czy naprawd� musieli�cie z czystej dumy zada� sobie tyle b�lu w chwili, gdy dopiero co si� odnale�li�cie? Nie jest rzecz� dobr� kaza� m�czy�nie wybiera� mi�dzy g�osem serca i obowi�zku. A gdyby mia�... nigdy nie wr�ci�?

Z trwaj�cego kilka chwil milczenia Fiory Leonarda wywnioskowa�a, �e dotkn�a czu�ego punktu. Dostrzeg�a zreszt� strach w jej szarych oczach, ale trwa�o to tylko chwil�: b�ysk urazy powr�ci� na swoje miejsce. Fiora zachowywa�a si� jak dziki kot w klatce, kr���c po dzielonym z Leonard� pokoju w ober�y i zastanawiaj�c si� mo�e, czym by tu rzuci�.

Nagle zatrzyma�a si� przed star� opiekunk�:

- Po tym, co uczyni, oceni� warto�� jego mi�o�ci. I wiesz, Leonardo, zastanawiam si�, czy takiego m�czyzny jak on, nie przywi�za�abym do siebie bardziej, uciekaj�c mu, jak to w�a�nie zrobi�am.

- Co za pomys�!

- Wcale nie taki szalony! Zdaje mi si�, �e zaczynam poznawa� m�czyzn. Usuni�cie si� w zacisze domowe i oczekiwanie na m�skie zachcianki oraz na dzieci, dzi�ki kt�rym zapewniaj� sobie nasz spok�j, jest by� mo�e najlepszym sposobem na os�abienie mi�o�ci. Powszedniej�c, uczucie traci sw�j blask.

- Mo�e dzieje si� tak z nami�tno�ci�! Pozostaje jednak czu�o�� i to s�odkie porozumienie, utkane z przemijaj�cych wsp�lnych dni. Obawiam si�, �e szybko do�� b�dziesz mia�a samotnych nocy.

- Czy by�yby one mniej samotne w Selongey, podczas gdy Filip galopowa�by uczepiony ogona konia swej ksi�niczki? Mam ochot� by� u siebie, naprawd� u siebie. Ju� nie pami�tam, jak to jest.

Temat zosta� wyczerpany i nie wraca�y do niego. Leonarda dosz�a do wniosku, �e to wiejskie odosobnienie dobrze zrobi zbyt impulsywnej m�odej kobiecie, sk�oni j� do wi�kszej rozwagi i zniech�ci do nieprzemy�lanych reakcji. Ona r�wnie� zreszt� by�a oczarowana tym domem, kt�ry kr�l podarowa� swej m�odej przyjaci�ce i w kt�rym wszystko s�u�y�o uprzyjemnieniu �ycia.

Kasztel nosi� nazw� La Rabaudiere, ale ju� od dawna okoliczni mieszka�cy nazywali go Domem w Barwinkach z powodu d�ugich, niebieskich wst�g tych kwiat�w rozja�niaj�cych wiosn� poszycie lasu. Opanowa�yby r�wnie� ogr�d, gdyby do tego dopuszczono, a odbija�y to sobie, czepiaj�c si� po�o�onego od strony rzeki tarasu, na kt�ry wychodzi�o si� z g��wnej komnaty. Setki ciemnoniebieskich gwiazdek i wiecznie zielone listki podkre�la�y biel kamieni i �ciany w kolorze jutrzenki. Za� w ogrodzie, przechodz�cym w sad, znajdowa�y si� wielkie, otoczone bukszpanem kobierce kwiat�w, kipi�ce od czerwonych go�dzik�w, kt�rych nieco zdzicza�e k�py okala�y krzewy r�ane, rozmaryn oraz czarne i czerwone porzeczki, rosn�ce swobodnie po obu stronach alei prowadz�cej do kamiennych schod�w, po kt�rych wchodzi�o si� na taras.

Wn�trze mia�o tyle samo uroku, co otoczenie, i zdawa�o si� kontynuacj� ogrodu. Poza wielkim gobelinem, stanowi�cym ozdob� g��wnej komnaty, nie by�o w tym drewnianym domu ci�kich tkanin, a jedynie po�yskliwe brokatele, os�aniaj�ce ��ka materie haftowane w wizerunki domowych zwierz�t i r�nobarwne kwiatuszki oraz kwadratowe poduszki u�o�one tu i tam dla wygody zm�czonych cia� i odpoczynku st�p. Meble by�y proste, ale w doskona�ym gu�cie. Pachnia�y woskiem pszczelim, a sta�y na nich wspania�e cynowe naczynia i inne przedmioty, z kt�rych niekt�re, jak pi�kne kielichy z weneckiego szk�a i zielone majoliki, pochodz�ce zapewne z Romanii, wywo�a�y rozczulony u�miech Fiory. Liczne kufry i kredensy rozlokowane w poszczeg�lnych pomieszczeniach zawiera�y wystarczaj�co du�o naczy� i bielizny, by zadowoli� pani� domu, nawet tak wymagaj�c� jak Leonarda. Kuchnia, po�yskuj�ca od miedzianych rondli i obficie zaopatrzona w szynki, warkocze cebuli i p�ki suszonych zi� wisz�ce u powa�y, do reszty podbi�a serce starej panny, kt�ra po raz pierwszy od bardzo dawna mia�a rozkoszne wra�enie, �e po d�ugiej nieobecno�ci wraca na w�a�ciwe miejsce. Fiora za� wesz�a do swego domu jak porzucony kotek, kt�ry znajduje wreszcie schronienie i zwija si� w k��bek przy popiele paleniska, by tam sp�dzi� zim�. Wtopi�a si� we�, jakby go zna�a od zawsze.

Do opieki nad niewielk� posiad�o�ci� wyznaczono, znacznie przed przybyciem Fiory, ma��e�stwo w �rednim wieku - Stefana Le Puellier i jego �on� Petronel�. Ich dom nad brzegiem Cher zosta� rok wcze�niej porwany przez pow�d� i Ludwik XI, znaj�cy Stefana od dziecka, udzieli� im schronienia w Plessis i obieca�, �e da im dom pi�kniejszy od poprzedniego, je�li zgodz� si� zaj�� La Rabaudiere. Uczynili to bardzo ch�tnie, gdy� oboje rzuciliby si� w ogie� na ka�de skinienie swego �dobrego kr�la". Zajmowali na poddaszu domu pi�kny pok�j, kt�rego okno, zwie�czone wimperg� w kszta�cie kwiatu lilii, wychodzi�o na l�ni�ce dach�wki okrywaj�ce domostwo. Stefan i Petronela byli lud�mi silnymi i uprzejmymi, lubili pracowa� i byliby najszcz�liwsi na �wiecie, gdyby niebiosa zes�a�y im dziecko, ale nieskuteczne okaza�y si� modlitwy, nowenny i cz�ste odwiedziny grobu �wi�tego Marcina, chwa�y pobliskiego Tours. Petronela, kt�rej stukn�o czterdzie�ci pi�� lat, wiedzia�a, �e nie mo�e ju� wiele spodziewa� si� po Pani Naturze. Pociesza�a si�, racz�c swego Stefana arcydzie�ami swej kuchni, kt�rej jako�� wytrzymywa�a por�wnanie z kunsztem mistrza Jakuba Pastourela, kr�lewskiego szefa kuchni, i zdarza�o si�, �e kr�l wracaj�c z polowania, zasiada� przy jej stole.

Petronela by�a kr�g�a jak jab�ko, mia�a twarz o �agodnych rysach, a jej uroda zawiera�a si� w du�ych oczach koloru barwink�w, kt�re da�y nazw� domowi. W swoim czasie Stefan musia� nieraz wdawa� si� w b�jki, by zniech�ci� zalotnik�w umizguj�cych si� do jego �ony. Zawsze umia� sobie z nimi poradzi�, gdy� by� r�wnie barczysty, jak Petronela kr�g�a, a naprzemienne pos�ugiwanie si� sieci� ryback�, �opat� i siekier� wyposa�y�o go w musku�y, z kt�rymi nale�a�o si� liczy�.

Przybycie Fiory i Leonardy wcale ich nie zmartwi�o, przeciwnie - sprawi�o im ogromn� przyjemno�� po��czon� z ulg�. Nie wiedzieli, komu w�a�ciwie kr�l podarowa� Dom w Barwinkach. Powiedziano im tylko, �e jest to pewna m�oda dama, kt�rej Ludwik XI jest �yczliwy. Tote� ma��onkowie obawiali si�, �e mo�e chodzi� o jak�� kr�lewsk� faworyt�, tym niezno�niejsz�, �e mo�e nie najlepiej urodzon�, a z powodu wieku kr�la - aroganck�. Ju� sam fakt, �e Ludwik XI ma kochank�, cho� �lubowa� nie dotkn�� �adnej kobiety poza swoj� �on� - co zapewne nie zdarza�o si� zbyt cz�sto, jako �e kr�lowa Szarlota przebywa�a przez ca�y rok w zamku w Amboise le��cym o dobrych sze�� mil od Plessis - wystarczaj�co niepokoi� tych poczciwych ludzi.

Uroda nowo przyby�ej, jej uprzejmo�� i budz�cy szacunek wygl�d Leonardy uwolni�y ich od wi�kszo�ci niepokoj�w, a dobrze im znany Douglas Mortimer, kt�remu kr�l poleci� towarzyszy� nowej w�a�cicielce, do reszty ich uspokoi�: donna Fiora jest c�rk� dawnego przyjaciela Ludwika i kr�l postanowi� wzi�� j� pod swoj� opiek� po wielu nieszcz�ciach, kt�re na ni� spad�y. Najwi�kszym z nich by�o mo�e po�lubienie w przesz�o�ci burgundzkiego szlachcica, zbyt zaprzyja�nionego ze �wi�tej pami�ci Zuchwa�ym, by zgodzi� si� zosta� Francuzem, kt�ry mimo pr�b swej m�odej �ony zamierza� ponownie chwyci� za bro� i szuka� przyg�d. Tote� zrozpaczona donna Fiora postanowi�a szuka� schronienia u swego starego przyjaciela, kt�rego zaufania nie chcia�a zdradzi�.

Ta przemowa, tak niezwyk�a u Szkota, na og� niewypowiadaj�cego wi�cej ni� trzy s�owa na godzin�, zrobi�a wielkie wra�enie na Stefanie, wcale nie bardziej od niego rozmownym, i sprawi�a, �e wra�liwa Petronela uroni�a kilka �ez. Ma��onkowie zaopiekowali si� dziewczyn� i wychodzili ze sk�ry, by ukaza� jej uroki �ycia w Turenii. Robili to z tym wi�kszym entuzjazmem, �e Petronela i Leonarda natychmiast dosz�y do porozumienia mimo pewnej r�nicy wieku. Obie by�y bardzo pobo�ne, umia�y r�wnie� porozumie� si� co do sztuki perfekcyjnego prowadzenia domu. Leonarda rz�dzi�a niegdy� we florenckim pa�acu i wspania�ej podmiejskiej willi, lecz umia�a ukry� rodzaj wy�szo�ci wynikaj�cy ze swych talent�w i szczerze podziwia� specjalno��, w kt�rej Petronela zosta�a uznana za mistrzyni�, to znaczy sztuk� kulinarn�. Petronela ze swej strony docenia�a takt starej panny, odda�a jej z w�asnej inicjatywy klucze od kufr�w i szaf oraz stara�a si� skorzysta� z jej wiedzy. Nigdy nie nudzi�o jej si� s�uchanie, jak wspomina cuda tej bajkowej Florencji, na kt�rej ujrzenie Petronela nie mia�a �adnych szans. Nierzadko mo�na by�o zobaczy�, jak w obszernej kuchni Leonarda sortuje bielizn�, opowiadaj�c jednocze�nie swej nowej przyjaci�ce, zaj�tej mieszaniem sosu, o odg�osach, kolorach i zapachach pi�tkowych targ�w. Czasami bywa�o na odwr�t i Petronela wprowadza�a Leonard� w miejscowe zwyczaje i tradycje oraz w plotki, ploteczki i historyjki obiegaj�ce miasto i okolic�, gdy� zawsze by�a w tym na bie��co.

Petronela by�a wyj�tkowo gadatliwa i pod tym wzgl�dem nieco przypomina�a Leonardzie grub� Colomb�, b�d�c� zarazem jej przyjaci�k� i najlepszym �r�d�em informacji we Florencji. Ale burzliwa wymowa opiekunki Chiary Albizzi w niczym nie przypomina�a opowie�ci pani Le Puellier. Petronela by�a urodzon� gaw�dziark�, umiej�c� opowiedzie� w spos�b barwny i dowcipny o najbanalniejszej k��tni mi�dzy dwiema ch�opkami w czasie targu na przedmie�ciu Notre-Dame la Riche. Poza tym jej j�zyk, pozbawiony jakiejkolwiek wulgarno�ci, by� czysty i elegancki. Leonarda nie mog�a si� powstrzyma�, by jej tego nie pogratulowa�.

- To wynika z faktu - powiedzia�a Petronela - �e urodzi�am si� w tej okolicy. My, ludzie z Turenii, znani jeste�my w ca�ym kr�lestwie jako ci, kt�rzy najlepiej pos�uguj� si� naszym j�zykiem. Ale nie pytaj mnie, sk�d nam si� to bierze, nie umia�abym ci odpowiedzie�. S�dz� jednak, i� to dlatego, �e nasz dobry kr�l tak lubi rozmawia� nie tylko z wa�nymi mieszczanami z Tours, lecz r�wnie� z takimi zwyk�ymi lud�mi, jak Stefan i ja.

W wyniku tego Leonarda poczu�a jeszcze wi�kszy szacunek dla swej towarzyszki oraz sympati� do tej uroczej krainy, gdzie �ycie jest tak przyjemne. Przywi�zywa�a si� do niej z ka�dym dniem bardziej, a� zacz�a obawia� si� dw�ch wydarze� mog�cych zak��ci� jej szcz�liwo��: niespodziewanego przyjazdu Filipa, kt�ry m�g� przyby�, by po dobroci lub si�� zabra� �on� do swej burgundzkiej fortecy, i realizacji gro�by wypowiedzianej przez Fior�: wyjazdu do Rzymu w celu uzyskania od papie�a uniewa�nienia ma��e�stwa. Fakt, �e m�oda kobieta zdaje dobrze si� czu� w nowym domu i nigdy nie wymawia imienia swego ma��onka, nie ca�kiem j� uspokaja�: nazbyt dobrze zna�a jej impulsywno�� i nieroz��cznie zwi�zan� z jej natur� potrzeb� ruchu.

Tote� kiedy pewnego marcowego poranka Fiora po wstaniu z ��ka odepchn�a z niech�ci� misk� zupy chlebowej na s�odzonym miodem mleku, o�wiadczy�a, �e jest jej niedobrze, i z wdzi�kiem zemdla�a na posadzce kuchni mi�dzy stopami Leonardy i Petroneli, kobiety spojrza�y na siebie rozjarzonym wzrokiem i pad�y sobie w ramiona, nie pomy�lawszy nawet o pospieszeniu jej z pomoc�.

- Dziecko! - zagrzmia�a Petronela. - Nasza m�oda pani z ca�� pewno�ci� oczekuje dziecka! Chwa�a niech b�dzie Panu Bogu i Pannie �wi�tej, kt�rzy pob�ogos�awili temu domowi!

Leonarda rozp�aka�a si� z rado�ci, a gdy tylko przysz�a matka zosta�a wygodnie u�o�ona w ��ku, pop�dzi�a jak strza�a do opactwa �wi�tego Ko�my, by da� ja�mu�n� i zapali� kilka �wiec. Nigdy ju� nie b�dzie mowy o tej bezsensownej podr�y do Rzymu, jako �e zwi�zek Filipa i Fiory mia� wyda� owoc.

Kiedy ta wiadomo�� dotar�a do Fiory, zdumia�a j�. Nigdy nie przysz�o jej do g�owy, �e wynikiem nami�tnych nocy z Filipem w Nancy mo�e by� dziecko. Sw� mi�o�� do niego ukry�a w g��bi serca pod tak grub� warstw� urazy i zazdro�ci, �e zdarza�o jej si� o niej zapomnie�. I oto teraz ta zduszona mi�o�� wypuszcza�a p�d, kt�ry mia� pokry� si� p�czkami podczas nadchodz�cej wiosny i lata, by zakwitn�� w porze dojrzewania winogron. A wi� ��cz�ca j� z Filipem sta� si� mia�a zbyt mocna, by mog�a j� kiedykolwiek zerwa�, chyba �e za cen� w�asnego �ycia.

S�abo��, kt�ra j� ogarn�a, min�a jak odp�ywaj�ca fala. Dom by� spokojny, ciep�y i cichy, z wyj�tkiem odg�os�w dochodz�cych z kuchni, gdzie Petronela wygrywa�a na miedzianych rondlach tryumfaln� melodi�. Fiora wsta�a i boso podesz�a do wysokiego i w�skiego weneckiego lustra, do�� podobnego do tego, kt�re kiedy� sprowadzi� dla niej ojciec, i stanowi�cego najwi�kszy zbytek w jej sypialni. Stoj�c przed nim, zdj�a koszul� i przyjrza�a si� swemu cia�u z my�l�, �e mo�e dostrze�e w nim jak�� zmian�, ale jej talia by�a nadal r�wnie szczup�a, brzuch r�wnie p�aski, a piersi zupe�nie takie same jak poprzedniego dnia.

- Jest jeszcze za wcze�nie - powiedzia�a Leonarda, kt�ra wesz�a i zaskoczy�a j� w tej pozycji. - Je�li dobrze policzy�, musisz by� w drugim miesi�cu ci��y, m�j anio�ku. Mam nadziej�, �e jeste� zadowolona?

Oczywi�cie, �e tak. To by�o cudowne uczucie po dw�ch miesi�cach zamkni�cia si� w sobie. �wiadomo��, �e zaczyna�o w niej kie�kowa� nowe �ycie, pozbawia�a j� tego przygn�biaj�cego uczucia, �e jej egzystencja jest zupe�nie bezu�yteczna i pozbawiona sensu, poniewa� m�czyzna, kt�ry pewnego zimowego wieczora przysi�g� j� chroni�, kocha�, szanowa� i dzieli� z ni� �o�e, p�ki ich �mier� nie roz��czy, wola� od niej wojn� i s�u�b� ksi�niczce, o kt�rej m�wiono, �e zamierza zosta� Niemk�. Od tej pory Fiora mia�a racj� istnienia i cel: wyda� na �wiat najpi�kniejsze na �wiecie dziecko, a p�niej, nawet gdyby jego ojciec nigdy si� nie pojawi�, wychowa� je, uczyni� ze� silnego i m�drego cz�owieka, dla kt�rego bro� i szale�stwa walki nie b�d� najwy�szym dobrem; cz�owieka umiej�cego zatrzyma� si�, by pow�cha� kwiat, podziwia� pi�kno pejza�u czy dzie�a sztuki, czy po prostu by porozmawia� na rogu ulicy z przyjacielem o sprawach u�yteczno�ci publicznej lub o ostatnich odkryciach ludzkiego umys�u. Cz�owieka du�o bardziej przypominaj�cego Francesca Beltramiego ni� w�asnego ojca.

By�o to bez w�tpienia nielogiczne, a nawet b��dne, ale przera�a�a j� my�l, �e jej syn mo�e zosta� r�baczem przywi�zuj�cym znaczenie jedynie do si�y, a nawet brutalno�ci. Przygl�da�a si� wojnie zbyt d�ugo i ze zbyt bliska, by nie nabra� do niej wstr�tu.

- A je�li to b�dzie dziewczynka? - spyta�a Leonarda, kt�ra pozosta�a powierniczk� Fiory.

- Nie przysz�o mi to jeszcze do g�owy. Dla mnie dziecko Filipa mo�e by� tylko ch�opcem. Zreszt� to musi by� ch�opiec! Tylko nie wywnioskuj z tego, �e nie umia�abym kocha� dziewczynki! Wr�cz przeciwnie, gdy� by�aby ona bardziej moja. Ch�opca trzeba wcze�niej czy p�niej przekaza� nauczycielom. Przekonana jednak jestem, �e musz� przygotowa� si� na przed�u�enie rodu Selongey�w.

Nie powiedzia�a tego, ale �ywi�a ukryt� nadziej�, �e przyn�ta w postaci syna zdo�a mo�e sk�oni� Filipa do bardziej zdrowego pojmowania �ycia rodzinnego. Postanowi�a przygotowa� si� do tego wielkiego wydarzenia, grzecznie s�uchaj�c rad udzielanych jej przez Leonard� i Petronel�. Ta ostatnia �ama�a sobie g�ow�, by przygotowywa� potrawy niewywo�uj�ce wstr�tu u przysz�ej matki, a nawet wzmagaj�ce jej apetyt. Wykluczono smakowite, lecz ci�kie wyroby mi�sne, stanowi�ce - i s�usznie - dum� Tours, na rzecz l�ejszego po�ywienia. Podawano Fiorze nabia�, �wie�e sery, puszyste ciasta, soczysty dr�b i najlepsze ryby, jakie Stefan �owi� w Loarze. Otrzymywa�a tak�e, tak d�ugo, jak trwa�y md�o�ci, napary z melisy i mi�ty, a kiedy wiosna pokry�a skarp� barwinkami i sprawi�a, �e drzewa owocowe w sadzie przemieni�y si� w ogromne, bia�e i r�owe bukiety, Fiora, po tym pierwszym trudnym okresie, poczu�a si� znacznie lepiej ni� kiedykolwiek i mog�a wzi�� aktywny udzia� w przygotowaniach do narodzin: w szyciu wyprawki.

Zycie w Domu w Barwinkach toczy�o si� spokojnie, z dala od �wiata, a nawet samotnie. Cieszy�o to Fior� obawiaj�c� si� pocz�tkowo, �e bezpo�rednie s�siedztwo zamku kr�lewskiego narazi j� na niepokoje i wizyty. Tak by niew�tpliwie by�o, gdyby Ludwik XI rezydowa� w Plessis, ale niemal nazajutrz po przybyciu podr�niczek opu�ci� sw� ulubion� siedzib� wraz z wi�ksz� cz�ci� dworu i uda� si� na p�noc, gdzie stacjonowa�y jego wojska.

Zamierza� bowiem nikomu nie powierza� troski o spadek po Zuchwa�ym. Niewielkie da� szanse swemu wrogowi na wymkni�cie si� z pu�apki pod Nancy: w tej samej chwili, gdy lody stawu �wi�tego Jana zamyka�y si� nad konaj�cym ostatnim Wielkim Ksi�ciem Zachodu, wojska kr�la Francji zajmowa�y pozycj� na granicy Lotaryngii w pobli�u Toul i Metz oraz na Sommie, i tylko czeka�y na znak, by g��biej wej�� na terytorium Burgundii, kt�rej granice zosta�y ju� przekroczone. P�niej rozszala�a si� wojna w Artois i Pikardii, podczas gdy pot�ne miasta flamandzkie, czuj�ce raczej ulg� ni� smutek po �mierci w�adcy, uwalniaj�cej je od ci���cej im opieki, da�y do zrozumienia Marii Burgundzkiej, �e min�� czas kwestionowania ich przywilej�w i �e uwa�a� si� powinna raczej za wi�niark� ni� w�adczyni�. Aby jej to udowodni�, �ci�to ostatniego kanclerza Burgundii, Hugonneta, i pana na Humbercourt, b�d�cego jednym z najpowa�niejszych doradc�w Marii.

Nie wiedz�c ju�, do kogo si� zwr�ci�, nieszcz�sna nast�pczyni tronu napisa�a pod koniec marca owego 1477 roku rozpaczliwy list do syna cesarza Fryderyka, uwa�anego przez ni� za narzeczonego, wzywaj�c go na pomoc. By�a to w przybli�eniu chwila, gdy Filip de Selongey przyby� do Dijon, stolicy ksi�stwa, z kt�rej mia� nadziej�, zbuntowawszy j�, uczyni� o�rodek oporu.

Fiora w swym strze�onym przez las i rzek� kasztelu nie mia�a poj�cia o wszystkich tych wydarzeniach. Dowiedzia�a si� o nich dopiero w kwietniu w czasie niespodziewanej wizyty pana na Argenton, Filipa de Commynesa, kt�ry jako pierwszy doradca kr�la powinien by�, jak s�dzi�a, walczy� u jego boku.

Okaza� jej przyja�� w trudnych okoliczno�ciach, powita�a go wi�c z przyjemno�ci�, jak� odczuwa si�, przyjmuj�c kogo� lubianego. Zaproponowa�a mu wypoczynek przy kominku, w kt�rym p�on�� stos pachn�cych polan, oraz kubek wina, zgodnie ze zwyczajem podawany podr�nemu w ka�dym go�cinnym domu. W tym czasie na jej polecenie Leonarda pobieg�a uprzedzi� Petronel�, �e ma przygotowa� wystawn� kolacj�. Wiedzia�a, �e Commynes jest �akomy i ma wspania�y, flamandzki apetyt, kt�ry wypada�o zaspokoi�. Tymczasem wszystkie te wzgl�dy wywo�a�y jedynie g��bokie westchnienie kr�lewskiego doradcy:

- Wkr�tce �a�owa� b�dziesz, �e zada�a� sobie dla mnie tyle trudu, pani. S�dzisz pewnie, �e przywo�� ci jakie� wie�ci od naszego kr�la?

- To prawda - przyzna�a Fiora. - Tak my�l�, ale nawet je�li jest inaczej, jeste� r�wnie mi�o widziany. Czy� od czasu pobytu w Senlis nie jeste�my przyjaci�mi?

- Tak� mia�em nadziej� i dlatego w drodze na wygnanie nie mog�em si� powstrzyma�, by ci� nie odwiedzi�. Szukam pocieszenia.

- Wygnanie? Por�ni�e� si� z kr�lem, panie?

- To mo�e za mocno powiedziane. Powiedzmy, �e moja obecno�� �le go usposabia i �e pragnie si� mnie pozby� na jaki� czas. Wysy�a mnie do Poitiers. - Do Poitiers? A c� tam b�dziesz robi�?

- Nie wiem dok�adnie. Mam rozwik�a� z �awnikami miasta jak�� skomplikowan� prowincjonaln� histori�, prawdziwa m�ka dla kogo� takiego jak ja. Ale to prawda, �e �le go usposobi�em moimi wyrzutami.

- Ty robi�e� wyrzuty kr�lowi?

- Ja. A najgorsze jest to, �e tego nie �a�uj� i got�w jestem zacz�� od pocz�tku.

- Ale dlaczego?

- Bo zastanawiam si�, czy nie zwariowa�! Prosz� ci�, madonna, nalej mi jeszcze troch� tego wina z Bourgueil! Bardzo go potrzebuj�, gdy� mam do powiedzenia rzeczy gorzkie. Nie poznaj� naszego kr�la. On, tak m�dry, tak ostro�ny, tak oszcz�dzaj�cy �ycie innych... zachowuje si� tak, jak zrobi�by to na jego miejscu �wi�tej pami�ci ksi��� Karol.

- Chcesz powiedzie�, �e masakruje tych, kt�rzy stawiaj� mu op�r?

- Mniej wi�cej. A przecie� wszystko sz�o tak dobrze! Kr�l nakaza� Rene Lotary�skiemu zachowywa� si� spokojnie i wycofa� swe wojska. P�niej przekupi� Zygmunta Austriackiego, by zosta� w Tyrolu, i to samo zrobi� ze Szwajcarami, aby zgodzili si� zadowoli� tym, co uzyskali. I wtedy, tu� po twoim przyje�dzie, ruszyli�my do krainy nad Somm�. No i wtedy...!

I Commynes, rozwlekle i z mn�stwem szczeg��w, jak przysta�o cz�owiekowi, dla kt�rego polityka jest drug� natur�, opowiedzia� swej gospodyni, jak Ludwik XI wkroczy� do Pikardii i do Artois pod oszuka�czym pretekstem ochrony d�br Marii Burgundzkiej - b�d�cej zreszt� jego chrze�nic� - post�puj�c niby dobry ojciec chrzestny w stosunku do sieroty. Wiele miast, mi�dzy innymi Abbeville, Doulens, Montdidier, Roye, Corbie, i Bapaume, pozwoli�o si� wzi�� bez wi�kszych trudno�ci i nie mia�y powodu do skarg. Jednak inne, by� mo�e trzymane mocniejsz� r�k� przez burgundzkich gubernator�w, nie chcia�y si� podda� i wezwa�y na pomoc Mari�. Pozna�y w�wczas si�� gniewu kr�la Francji: szturmy, pl�drowanie, egzekucje notabli, wygnanie mieszka�c�w i zniszczenie w ca�o�ci lub w cz�ci stawiaj�cych op�r miast. Nie by� to ju� Wielki Paj�k, cierpliwie snuj�cy sw� sie� w zaciszu gabinetu, to by� Atylla prowadz�cy swe oddzia�y. Na wp� zburzone Arras zosta�o opr�nione z mieszka�c�w, kt�rych zast�piono nieszcz�nikami, kt�rzy r�wnie� wszystko stracili.

- I wtedy w�a�nie - zako�czy� Commynes - rozpocz�y si� nieporozumienia mi�dzy kr�lem a mn�. Czyni�em mu wyrzuty z powodu tych gwa�t�w tak niezgodnych z jego natur�, a on mi wyrzuca�, �e pozosta�em zbyt flamandzki i �e �ywi� sympati� dla jego wrog�w. Oto dlaczego widzisz mnie w drodze do Poitiers, pocieszaj�cego si� jedynie my�l�, �e b�d� m�g� odwiedzi� pani� Helen�, moj� pi�kn� ma��onk�, w jej siedzibie w Thouars.

- To prawda, �e nie widujesz jej cz�sto, panie. Czy to normalne, �eby kobieta �y�a samotnie na swych ziemiach, podczas gdy jej ma��onek rezyduje na dworze w�adcy? - szepn�a Fiora w zamy�leniu. - Zdaje si�, �e ty odwiedza�e� swoj� �on� jedynie wtedy, gdy nie mog�e� tego unikn��? Wy wszyscy, Francuzi i Burgundczycy, robicie na mnie wra�enie bardzo dziwnych ludzi! U nas m�� i �ona �yj� razem, p�ki ich �mier� nie roz��czy. I nie m�w mi, �e jest to �ycie mieszcza�skie: dostojny pan Lorenzo i donna Clarissa, jego ma��onka, nawet je�li nie zawsze mieszkaj� pod jednym dachem, to przynajmniej przebywaj� w tym samym mie�cie. A tutaj kr�l mieszka w Plessis, a kr�lowa w Amboise; twoja ma��onka przebywa w Thouars, a ty u boku kr�la, i...

Fiora o�ywi�a si�, rozprawiaj�c. Jej blade niczym z ko�ci s�oniowej policzki nieco si� zar�owi�y, a w du�ych szarych oczach zal�ni�y �zy. Jej ciep�y g�os lekko si� za�amywa�. Commynes przygl�da� jej si� przez chwil� bez s�owa, rozkoszuj�c si� widokiem jej urody, zdaj�cej si� zbli�a� do doskona�o�ci, jak bliska rozkwitu r�a. Siedzia�a na rze�bionym, d�bowym krze�le, wygodnie wymoszczonym poduszkami ze srebrzystozielonej brokateli, kt�re rzuca�y odblaski morskich g��bin na mi�kk�, bia�� sukni�, haftowan� w male�kie wierzbowe listki i blade fio�ki, tworz�ce girlandy na r�kawach, wok� g��bokiego dekoltu, skromnie przys�oni�tego mu�linowym ko�nierzykiem, i u do�u sukni. Jej pi�kne w�osy z prostot� przewi�zane wst��k� tworzy�y gruby warkocz opadaj�cy wzd�u� d�ugiej, wdzi�cznej szyi, nadaj�c Fiorze wygl�d m�odej dziewczyny.

W tej prostej toalecie by�a bardziej ol�niewaj�ca ni� kiedykolwiek. Jednak�e bystry wzrok pana na Argenton spostrzeg�, �e pod obfitymi, mi�kkimi fa�dami zebranymi pod piersiami i przytrzymanymi szerokim srebrnym paskiem figura jej zdawa�a si� lekko zaokr�glona. Spojrza� w�wczas na ni� innym wzrokiem: ujrza� w niej nie tylko istot� o niezwyk�ym uroku i wyj�tkowej odwadze, lecz r�wnie� os�abion� przysz�ym macierzy�stwem kobiet�, pozbawion� zapewne wszelkich wiadomo�ci od tego, kt�rego kocha; kobiet� maj�c� ogromne trudno�ci w przywykni�ciu do tego �ycia w separacji, narzucanego cz�sto przez dworskie obowi�zki i wymogi wojny. We W�oszech wojna by�a spraw� najemnik�w: ksi���, kt�ry umia� zdoby� ich najwi�cej i najlepiej wyszkolonych, mia� wielkie szanse na zwyci�stwo. Mieszka�cy Florencji, podobnie jak inni, p�acili za pozostanie w domu, ale kiedy jakiekolwiek niebezpiecze�stwo zbli�a�o si� do mur�w miasta, do walki ruszali wszyscy, kobiety rami� w rami� z m�czyznami. Fiora nigdy nie zrozumie, dlaczego s�u�ba w�adcy musi j� skazywa� na samotno��.

Delikatnie uj�� r�k� m�odej kobiety, przytrzyma� j� w swoich d�oniach i doko�czy� zdanie, kt�re pozostawi�a w zawieszeniu.

- I twoje w�asne ma��e�stwo, bardziej jeszcze rozdzielone, jako �e tw�j ma��onek s�u�y ksi�niczce Marii, a ty zwi�zana jeste� z Francj�.

- Wi��� mnie z ni� przyja�nie i interesy, gdy� ca�y m�j maj�tek znajduje si� tutaj, a poza tym nie mam �adnego powodu, by zwalcza� kr�la Ludwika, kt�ry by� dla mnie dobry.

- Ale oczekujesz dziecka, i tw�j dylemat jest z tej przyczyny jeszcze bole�niejszy. Co mog� uczyni�, by ci pom�c, droga przyjaci�ko?

Poczerwienia�a mocno, a �zy, kt�rych nie mog�a powstrzyma�, sp�ywa�y jej po policzkach.

- Ty, panie, kt�ry zawsze o wszystkim wiesz, czy mo�esz mi powiedzie�, gdzie on jest? Wkr�tce min� cztery miesi�ce, odk�d go opu�ci�am i nie mam od niego �adnych wie�ci.

- Chcia�bym ci� uspokoi�, ale to trudne nawet dla mnie. Maria Burgundzka i ksi�na wdowa s� przetrzymywane przez mieszka�c�w Gandawy w swym zamku Coudenbergh. S� pod �cis�ym nadzorem, traktowane raczej jak zak�adniczki ni� w�adczynie, i nasi szpiedzy nie s� w stanie niczego si� o nich dowiedzie�. Jednak�e mog� ci powiedzie�, pani, �e pan de Selongey przebywa� przy nich do niedawna, ale zdaje si�, i� ostatnio znik�.

- Znik�?

- Nie zrozum tego �le, madonna. Chc� powiedzie�, �e nie ma go ju� w Gandawie, i my�l�, �e Pani Maria musia�a powierzy� mu jak�� misj�, mo�e we Franche-Comte, a pr�dzej w Burgundii, gdzie �mier� Zuchwa�ego podobno nie wzbudzi�a wielkiego �alu. W takiej sytuacji mia�by za zadanie rozbudzi� na nowo ten s�abn�cy entuzjazm.

- Innymi s�owy: jest w niebezpiecze�stwie! M�j Bo�e!

- Prosz� ci�, uspok�j si�, pani. To tylko przypuszczenia. Ksi�na mog�a go r�wnie dobrze wys�a� do swego narzeczonego z pro�b�, by ten si� pospieszy�. Powtarzam: nic nie wiemy. Mog� ci jedynie obieca�, �e prze�l� ci wiadomo�ci, gdy tylko jakie� do mnie dotr�.

- S�dzisz, �e w Poitou b�dziesz je cz�sto otrzymywa�?

- Ale� rozdrapujesz ran�, pani! - powiedzia� Commynes ze �miechem. - Wiedz, �e utrzymuj� tu i tam kilku dobrych informator�w i �e tak czy inaczej nie zabawi� d�ugo w Poitiers. Brak mi b�dzie bardzo naszego kr�la... ale jemu jeszcze bardziej brak b�dzie mnie!

Wchodz�c, by zapowiedzie�, �e podano do sto�u, Leonarda zasta�a ich roze�mianych, co j� uspokoi�o. Commynes, cho� sta� si� Francuzem, zachowa� burgundzki zapaszek, kt�ry j� lekko niepokoi�, jednak zapomnia�a o tym podczas posi�ku. Commynes zawsze by� mi�ym, weso�ym i elokwentnym wsp�biesiadnikiem. Tego dnia, zachwycony wspania�ym �ososiem z Loary w sosie cytrynowym, kiszk� pasztetow� z kap�on�w, smakowit� potrawk� z jarz�bk�w i kuropatw z grzybami oraz towarzysz�cymi im doskona�ymi miejscowymi winami, nabo�nie przechowywanymi przez Stefana Le Puellier w domowej piwniczce, pan na Argenton by� b�yskotliwy i tryska� dowcipem. Fiora �mia�a si�, a Leonarda - szcz�liwa, s�ysz�c jej �miech - okazywa�a wiele wzgl�d�w przelotnemu go�ciowi.

Nazajutrz Commynes ponownie wyruszy� w drog� na wygnanie, pozostawiaj�c Fior� pe�n� nadziei. Wielka burgundzka szlachta, niezbyt ch�tna do s�u�enia cesarstwu niemieckiemu, zaczyna�a patrze� �askawszym okiem na pe�ne prezent�w r�ce, kt�re do niej wyci�ga� kr�l Ludwik. Coraz liczniejsi byli ci, kt�rych pozyskiwa�, tym bardziej �e zap�aci� okup za niekt�rych ze szlachetnych wi�ni�w ksi�cia Lotaryngii. W chwili, gdy wyje�d�a�, Commynes szepn��:

- Sam Wielki Bastard Antoni, ulubiony brat i najlepszy dow�dca zmar�ego ksi�cia, my�li podobno o przej�ciu na nasz� stron�. Tw�j ma��onek, pani, nie b�dzie m�g� w niesko�czono�� udawa� nieujarzmionego. Pewnego dnia zrobi to, co inni: wybierze Francj�.

Nie m�g� powiedzie� nic bardziej pokrzepiaj�cego. Skoro Wielki Bastard uwa�a�, �e Burgundia powinna wr�ci� na �ono Francji, i pami�ta�, �e w jego herbie znajduj� si� kwiaty lilii, poci�gnie za sob� tych, kt�rzy maj� dla� szacunek i przyja��. Filip do nich nale�a�. By� mo�e b�dzie si� jeszcze boczy� przez jaki� czas. Najwa�niejsze, by nie pope�ni� jakiego� nierozwa�nego czynu, a Fiora a� nazbyt dobrze pami�ta�a, �e tylko dzi�ki niej umkn�� szafotu za pr�b� zabicia kr�la Ludwika. Oczywi�cie, je�li zdecydowa� si� towarzyszy� ksi�niczce Marii w podr�y do Niemiec, by�o mo�liwe, �e niepr�dko powr�ci.

T� my�l Fiora odpycha�a ze wszystkich si�. Musia�a zachowa� jasno�� umys�u i nadziej�, by przekaza� dziecku sw�j optymizm. Po porodzie by� mo�e b�dzie mo�na rozpocz�� poszukiwania Filipa. Kr�l prawdopodobnie powr�ci ze swych wypraw, jego pomoc b�dzie cenna. Dziecko uczyni reszt�.

Wkr�tce po wizycie Commynes'a do drzwi zameczku zapuka� inny podr�ny. Przybywa� z Pary�a, a by� to m�ody Florent, terminator w kantorze Agnola Nardiego. Przyby� pewnego deszczowego wieczora, przemoczony do nitki mimo grubej peleryny z kapturem, kt�ra go okrywa�a i rozpo�ciera�a si� na zadzie r�wnie zmokni�tego konia. Jego oczy jarzy�y si� jak �wiece, a twarz promienia�a rado�ci�.

Wraz z d�ugim listem od Agnola wype�nionym detalami natury finansowej i czu�o�ci�, Florent przywi�z� przyjazn� serdeczno�� mieszka�c�w ulicy des Lombards i do�� wypchan� sakiewk� zawieraj�c� zyski Fiory z interes�w dawnej firmy Beltramiego. Fiora zdziwi�a si�, �e powierzono tak� sum� nara�onemu na wiele niebezpiecze�stw w drodze m�odzie�cowi, ale ten tylko si� roze�mia� z jej obaw: Bogu dzi�ki policja kr�la Ludwika by�a doskona�a i drogi Francji, przemierzane obecnie przez je�d�c�w poczty kr�lewskiej, by�y naprawd� bezpieczne.

W miar� jak zbli�a� si� czas rozwi�zania, Fiora, zamiast zalec na mi�kkich poduszkach i odda� si� s�odkiemu lenistwu, okazywa�a nadmiern� aktywno��. Nie mog�a usiedzie� na miejscu, co budzi�o wielkie przera�enie Leonardy i Petroneli, kt�re ustawicznie obawia�y si� nieszcz�liwego wypadku, widz�c, jak przechadza si� po ogrodzie czy w lesie dosiada mulicy, udaj�c si� na modlitw� do przeorstwa �wi�tego Ko�my, lub zbiera jajka na farmie. By�a w niej jednak jaka� rado��, kt�ra popycha�a j� do dzia�ania. Zdawa�o jej si�, �e im wi�ksz� si� wyka�e si��, tym mocniejsze i zdrowsze b�dzie jej dziecko.

Dlatego te� dwudziestego pi�tego sierpnia, w dniu �wi�tego Ludwika, patrona kr�la Francji, nam�wi�a Leonard�, by towarzyszy�a jej w podr�y do Tours, gdy� chcia�a zobaczy� miasto w pe�nej krasie i pomodli� si� po raz ostatni przy grobowcu �wi�tego Marcina. Bywa�a tam ju� wielokrotnie i tak dobrze jej to robi�o, dawa�o takie ukojenie duszy, �e zapragn�a zaczerpn�� tam dodatkow� si�� przed nadchodz�c� pr�b�.

Leonarda nie by�a tym zachwycona. Dziecko powinno przyj�� na �wiat mniej wi�cej za tydzie� i wielk� nieostro�no�ci� by�o zapuszcza� si� do miasta ogarni�tego szale�stwem zabawy, ale Fiora tak upiera�a si� przy swoim pomy�le, �e niepodobie�stwem by�o przekonanie jej do jego porzucenia. W dodatku Florent rozstrzygn�� problem, m�wi�c, �e umie�ci damskie, mi�kko wy�cie�ane siod�o na naj�agodniejszym z mu��w, a sam, tak czy inaczej, b�dzie eskortowa� panie, aby uchroni� je przed wielkim �ciskiem na dziedzi�cach i ulicach.

Pogoda tego dnia by�a niezwykle przyjemna, gdy� lekko si� och�odzi�o po okropnych upa�ach, kt�re przez dwa tygodnie nawiedza�y okolic�, zmuszaj�c Florenta do intensywnej pracy w celu uchronienia ogrodu przed susz�. Niebo mia�o barw� g��bokiego b��kitu i usiane by�o bia�ymi ob�oczkami przypominaj�cymi owieczki, a ca�a przyroda, sp�ukana potokami wody przyniesionymi przez ulew�, kt�ra nast�pi�a po silnej burzy, ol�niewa�a zieleni� i kwiatami, jakby dopiero co si� narodzi�a.

Pomagaj�c Fiorze umo�ci� si� w siedzisku* umieszczonym na grzbiecie mu�a, Florent pomy�la�, �e mimo zniekszta�conej sylwetki jest pi�kniejsza ni� kiedykolwiek.

* Poniewa� nie zosta�o jeszcze wymy�lone dosiadanie konia �na amazonk�" - autork� tego pomys�u by�a Katarzyna Medycejska - kobiety podr�owa�y na swego rodzaju siedzisku z oparciem, w kt�rym siedzia�y jak w fotelu.

Suknia z cienkiej materii i welon przypi�ty do wysokiego przybrania g�owy w formie rogala mia�y jasnoniebiesk� barw� kwiat�w lnu, kt�ra odbija�a si� w jej oczach i podkre�la�a delikatn� cer�. �adna paskudna plama nie szpeci�a jej twarzy, a cienie pod oczami tylko dodawa�y uroku. Tote� poczciwy ch�opiec w prostocie swego serca zadawa� sobie pytanie, jak m�czyzna, kt�ry mia� niewiarygodne szcz�cie trzyma� j� w ramionach, ca�owa� te mi�kkie wargi i zanurzy� palce w tych jedwabistych lokach, m�g� p�niej zaakceptowa� �ycie z dala od tak wdzi�cznej istoty. Ten hrabia de Selongey musia� by� kompletnym kretynem i Florent osobi�cie mia� nadziej�, �e wi�cej nikt go tu nie zobaczy.

Wjechali do Tours przez Bram� La Riche i od razu znale�li si� pod jego urokiem. Mimo nieobecno�ci kr�la, kt�rego nie spodziewano si� tu raczej przed jesieni�, miasto by�o wystrojone jak panna m�oda. W oknach umieszczono najpi�kniejsze materie, najpi�kniejsze kobierce, na kt�rych upi�to wszystkie kwiaty z ogrod�w. Cho� by� pi�tek, wszyscy przywdziali niedzielne stroje. Jednak�e, poniewa� by� to dzie� targowy, sklepiki by�y otwarte. Pomi�dzy nabo�e�stwami ka�dy tego ranka zajmowa� si� swoimi obowi�zkami.

Wok� zabytkowej bazyliki �wi�tego Marcina, jej roma�skich wie� i klasztoru, mrowi�o si� od ludzi, gdy� by� to jeden z najwa�niejszych cel�w pielgrzymek w Europie. Min�o ponad tysi�c lat, odk�d na brzegi Loary, dok�adnie w to miejsce, przyci�ga�o t�umy z wszystkich stron �wiata cia�o Marcina, rzymskiego legionisty, kt�ry z mi�o�ci do swych braci-ludzi zosta� biskupem i spowiednikiem, Marcina, kt�ry w �nie�ny dzie� podzieli� si� swym p�aszczem z biedakiem. M�wiono, �e �wi�ty Marcin wskrzesi� trzech zmar�ych i przywr�ci! zdrowie tysi�com nieuleczalnie chorych. Tr�dowaci, kaleki, ob��kani zwani lunatykami, a nawet op�tani, uwolnieni zostali od swych cierpie� i oczyszczeni przez sam kontakt z jego grobem. Tote� pielgrzymi wci�� licznie �ci�gali ku tej nadziei, kt�ra by�a nadto wa�nym etapem na �gwiezdnej drodze", d�ugim szlaku, kt�ry z pa�stw p�nocnych wi�d� a� do Composteli w Galicji.

Obecny ko�ci� by� czwartym zbudowanym nad szcz�tkami Marcina po jego �mierci, kt�ra mia�a miejsce oko�o roku 400. Najpierw by�a skromna drewniana kapliczka, nast�pnie kaplica, kt�ra uleg�a zniszczeniu w po�arze, ale szcz�tki �wi�tego pozosta�y nienaruszone. Biskup Henri de Buzancais, po zapowiadanych okropno�ciach roku tysi�cznego, wzni�s� bazylik�, lecz po kilku nieszcz�ciach, jakie j� dotkn�y, wymaga�a ona na prze�omie XI i XII wieku odbudowy, kt�ra w�a�ciwie by�a niemal�e budow� nowego ko�cio�a, nad kt�rym pot�n� i hojn� piecz� sprawowa� kr�l Ludwik. Zapewnia� jego utrzymanie i nie by�o roku, by nie przekaza� mu jakiego� daru, cho� najsilniej wyra�a� swej oddanie wzgl�dem Notre-Dame de Clery.

Kiedy Fiora i Leonarda, zostawiwszy Florenta na stra�y przy mu�ach usi�owa�y wej�� do ko�cio�a, �wi�tynia by�a jak zwykle wype�niona po brzegi. M�czy�ni, kobiety, starcy, dzieci, w wi�kszo�ci pielgrzymi lub chorzy, cisn�li si� wewn�trz bez przepychania, ca�kiem nawet spokojnie czekaj�c na swoj� kolej, by zbli�y� si� do grobu przej�ciem otaczaj�cym prezbiterium. Wszyscy �piewali, wielbi�c Boga i wys�awiaj�c �wi�tego Marcina, podczas gdy mnisi robili, co w ich mocy, aby kierowa� t�umem, a przede wszystkim, by przekona� tych, kt�rzy dotarli ju� do celu, aby ust�pili miejsca nast�pnym. Niekt�rzy bowiem wczepiali si� w z�ocone kraty, pragn�c pozosta� tam tak d�ugo, a� ich pro�by zostan� spe�nione, i b�agaj�c, by zechciano ich tam zostawi�. A przecie� epoka wielkich pielgrzymek min�a. W tym czasie wiara by�a mniej egzaltowana i ju� nie tak cz�sto wyruszano do Rzymu, a rzadziej jeszcze do Jerozolimy. Tylko Compostela w Galicji wci�� przyci�ga�a t�umy zmierzaj�ce licznymi szlakami gwia�dzi�cie przecinaj�cymi Europ�, ale by� sierpie� i wielkie wielkanocne wyprawy dawno min�y. Jednak�e bazylika �wi�tego Marcina w Tours, podobnie jak Le Puy, Con�ues, Mont Saint-Michel i wiele innych wa�nych o�rodk�w kultu �ci�ga�y nadal wielu wiernych, kt�rych nie przera�a�a odleg�o�� stu czy nawet dwustu mil.

Widz�c tyle ludzi, Leonarda chcia�a wyprowadzi� Fior�, by uchroni� j� przed zbyt d�ugim oczekiwaniem, ale m�oda kobieta nie chcia�a o tym s�ysze�. Postanowi�a, �e dzi� prosi� b�dzie �wi�tego o ochron� i �adna ludzka si�a nie przeszkodzi�aby jej w zaj�ciu miejsca w kolejce do grobu. Zreszt�, zauwa�ywszy jej stan, jedna z pielgrzymuj�cych kobiet i stary mnich prowadz�cy grup� wiernych z Normandii, zdo�ali zrobi� jej miejsce i mog�a zbli�y� si� do relikwiarza, kt�ry jak s�o�ce s�a� promienie w prezbiterium czcigodnego sanktuarium. Setki otaczaj�cych go �wiec zapala�o b�yski na z�otych i srebrnych powierzchniach i w g��bi r�nobarwnych szlachetnych kamieni, kt�re w nim by�y osadzone.

Fiora ukl�k�a przy grobie i wsun�a r�k� pomi�dzy kraty, aby dosi�gn�� jednej z cyzelowanych z�otych p�yt. Jej palce napotka�y pi�kny, du�y topaz i pog�adzi�y go. Jednocze�nie zwr�ci�a si� do �wi�tego z �arliw� modlitw�, kt�r� ju� dawno sformu�owa�a. Wprawdzie wiara, kt�r� kiedy� utraci�a, wr�ci�a do niej wraz z pewno�ci�, �e jest jedyn� kobiet� w sercu Filipa, ale nigdy nie umia�a osi�gn�� takiego stopnia ufnej i pozbawionej w�tpliwo�ci pobo�no�ci jak Leonarda. Dla jej piastunki istnia� tylko jeden spos�b na problemy, kt�rych sama nie umia�a rozwi�za�: zwr�cenie si� do Boga, do Naj�wi�tszej Panny lub do �wi�tego, kt�ry ze wzgl�du na swoj� specjalno�� by� najbardziej w�a�ciwy w danej sprawie. Tego dnia, modl�c si� za swoje dziecko, Fiora modli�a si� ca�� dusz�.

Opuszczaj�c ko�ci�, czu�a si� wyciszona. Dziecko mog�o przyj�� na �wiat. Powierzy�a je �wi�temu Marcinowi i teraz by�a pewna, �e b�dzie pi�kne, silne i wolne od wszelkiego z�a. Tote� rozda�a hojn� ja�mu�n� �ebrakom b�agaj�cym j� o wsparcie, szcz�liwa, �e s�yszy b�ogos�awie�stwa, kt�rymi j� obsypali, i �yczenia zwi�zane z jej macierzy�stwem.

Trzymaj�c Leonard� pod rami�, zatrzyma�a si� na chwil�, by przyjrze� si� ewolucjom linoskoczka, kt�ry wykonywa� akrobacje na linie napi�tej mi�dzy dwoma palikami. Ch�opak by� m�ody, gibki, u�miechni�ty i w swoim pstrokatym kostiumie przypomina� p�omie� fruwaj�cy w powietrzu za spraw� niewidocznego magika.

- Je�li chcesz zrobi� zakupy, musimy si� troch� pospieszy� - poradzi�a Leonarda. - Wracajmy do Florenta.

Zbli�aj�c si� do miejsca, gdzie zostawi�y mu�y, kobiety zobaczy�y, �e m�odzieniec rozmawia z jakim� cudzoziemcem. Nie stanowili oni rzadko�ci w Tours, podobnie jak w innych �wi�tych miejscach, ale rozm�wca Florenta wygl�da� na tyle dziwnie, �e przyci�ga� uwag�. Wysoki, chudy, a nawet ko�cisty, o poci�g�ej twarzy, opalonej cerze i czarnych oczach po�udniowca. Przyodziany by� jak zamo�ny kupiec, ale Fior� uderzy�o to, �e machinalnie si�ga� do pasa w taki spos�b, jakby szuka� r�koje�ci miecza.

Widz�c, �e nadchodz�, g��boko sk�oni� si� dw�m kobietom, z nadmiern� swobod� po�egna� Florenta ruchem d�oni i wmiesza� si� w t�um.

- Kim jest ten cz�owiek? - zapyta�a m�oda kobieta.

- Jakim� kupcem. Przyjecha� tu naby� jedwabie, ale co zabawne, jest twoim krajanem, donno Fioro.

- To Florentczyk? Wydaje mi si�, �e gdybym go wcze�niej widzia�a, zapami�ta�abym!

- Nie. Nie jest z Florencji, tylko z jakiego� innego miasta, zapomnia�em nazw�. Nie pytaj mnie te�, pani, o jego nazwisko, niedok�adnie zrozumia�em i nie jestem w stanie powt�rzy�...

- To ciekawe - powiedzia�a kpi�co Leonarda. - Mo�esz chocia� powiedzie�, czego chcia�?

- Tak. Zauwa�y�, jakie mamy pi�kne mu�y, i chcia� jednego odkupi�, by zast�pi� tego, kt�rego w�a�nie zabra�a mu choroba. Rzecz jasna nie zrobi�em mu najmniejszej nadziei. Dlatego oddali� si�, widz�c, �e nadchodzicie, pewnie nie chcia� by� natr�tny.

- Co wskazuje na wielk� delikatno�� - powiedzia�a Leonarda. - Dziwne, ale uwa�am, �e nie wygl�da na cz�owieka, kt�ry mia�by takie skrupu�y.

Fiora nic nie m�wi�a. Nie podoba�o jej si� spojrzenie, jakim obrzuci� j� nieznajomy. Nie by�o ono w niczym podobne do tych, do kt�rych przyzwyczaili j� inni m�czy�ni. �adnego podziwu, �adnej czu�o�ci, za to zimne okrucie�stwo po��czone z wyrazem tryumfu, od kt�rego przebieg� jej po plecach zimny dreszcz. Poczu�a si� tak, jakby wychodz�c z wype�nionego �wiat�em miejsca, znalaz�a si� nagle nad przepa�ci�, na dnie kt�rej pe�zaj� nieokre�lone bestie.

- Jeste� zupe�nie blada! - zauwa�y�a natychmiast zaniepokojona Leonarda. - Chcesz, �eby�my wracali?

- Nie, nie, nic mi nie jest! Nie chc� wraca�, dop�ki nie za�atwi� sprawunk�w.

Nieprzyjemne wra�enie znika�o zreszt� w ciep�ych promieniach s�o�ca i w og�lnej weso�o�ci. Pe�en rado�ci g�os dzwon�w unosi� si� nad miastem, a Fiora, kt�ra uwielbia�a ich d�wi�k, szybko przypisa�a to, co czu�a przed chwil�, nadmiernej nerwowo�ci zwi�zanej z ci���, tak wi�c w ca�kiem dobrych humorach towarzystwo dosiad�o mu��w i ruszy�o ulic� Grand-Rue, kt�ra przecina�a miasto na ca�ej jego d�ugo�ci z zachodu na wsch�d, od Bramy Billault lub Bramy Orleans do Bramy La Riche.

Obserwowanie ulicy, nawet w dzie� powszedni, by�o zawsze zajmuj�ce. Gdziekolwiek spojrze�, burzono stare domostwa i wznoszono na ich miejscu nowe, i nierzadko widzia�o si� pi�kny nowiute�ki dom z fasad� z pruskiego muru, ze sklepem na parterze i ogrodem od tylu, s�siaduj�cy z jeszcze niezabudowanym terenem lub z ruder�, kt�rej nie zd��y�y rozwali� kilofy robotnik�w. Kr�l Ludwik, kt�ry lubi� to miasto znacznie bardziej ni� stolic�, nie ustawa� w wysi�kach, by uczyni� je bogatym, pot�nym, wspania�ym i lepiej zagospodarowanym, ni� jakiekolwiek inne. To r�wnie� on za�o�y� w Tours manufaktury wytwarzaj�ce jedwabne materie, z�otog�owie i srebrog�owie, kt�rych s�awa zaczyna�a przekracza� granice, a porty usytuowane na Loarze, u podn�a wysokich mur�w otaczaj�cych miasto, cieszy�y si� nieustannym zaj�ciem. Teraz bowiem surowy jedwab, kt�rego jedynym dostawc� by�a niegdy� Florencja, francuskie statki przywozi�y a� z Orientu. A mieszczanie z Tours, kt�rzy pocz�tkowo buntowali si� przeciwko obecno�ci pracownik�w spoza Alp, zrozumieli w ko�cu, �e i tym razem kr�l mia� racj� i �e jego dalekosi�na wizja jak zawsze pozwoli�a mu wyprzedzi� wydarzenia i pomno�y� bogactwa.

Fiora natomiast, zapominaj�c, �e ten handel stanowi� konkurencj� dla jej miasta rodzinnego, lubi�a odwiedza� klep mistrza Guina de Bordes, kt�ry uchodzi� za zaopatrzony w najpi�kniejsze tafty, a zw�aszcza w te grube jedwabie, kt�re zaczynano zwa� gros de Tours. Sklep, wy�o�ony ciemn�, doskonale woskowan� boazeri�, z szafami po brzegi wype�nionymi wspania�o�ciami, podoba� si� Fiorze z powodu swej elegancji oraz mi�ego obej�cia i uprzejmo�ci kupca, kt�re przypomnia�y jej atmosfer� niegdysiejszych sklep�w.

Mia�a ochot� na now� sukni�, jak to zazwyczaj bywa, kiedy od wielu miesi�cy �yje si� ze zniekszta�con� figur�, wi�c kupi�a kilka �okci tafty w pi�knym koralowym kolorze, a p�niej wybra�a �liwkowy aksamit dla Leonardy i �adny ciemnoniebieski jedwab, kt�ry zamierza�a sprezentowa� Petroneli. Florent za�adowa� zakupy na swojego mu�a, po czym ruszyli w stron� Carroi-aux-Herbes u podn�a zamku, kt�ry dominowa� nad ogromnym mostem ci�gn�cym si� nad Loar� i znajduj�cymi si� na niej wyspami a� do przedmie�cia Saint-Symphorien. Znajdowa�a si� tam ober�a s�ynna ze swych pasztet�w ze szczupaka, a Fiora, jak to si� jej cz�sto zdarza�o, odk�d by�a w ci��y, umiera�a z g�odu. Usiedli wi�c pod oplecion� winoro�l� altan� przylegaj�c� do ober�y, aby podreperowa� si�y przysz�ej matki.

Miejsce by�o urocze, nieco oddalone od ruchliwej ulicy, kt�ra stanowi�a przed�u�enie mostu o dwudziestu pi�ciu prz�s�ach. Pomi�dzy dojrzewaj�cymi ju� ki�ciami winogron wida� by�o niebieskie sto�kowate dachy wie�, z�ociste wiatrowskazy zamku i iglic� kaplicy, w kt�rej Ludwik XI po�lubi� Szarlot� Sabaudzk� i gdzie pobrali si� jego rodzice, Karol VII i Maria Andegawe�ska. Wydarzenia te nie wystarczy�y, by zwi�za� kr�la z t� eleganck� twierdz� i wola� od niej zamek w Plessis.

Po spo�yciu pasztetu podlanego doskona�ym winem z Vouvray tr�jka podr�nych pozwoli�a sobie na chwil� odpr�enia, podjadaj�c sma�one w cukrze �liwki. Ziele�, pod kt�r� si� schowali, chroni�a ich przed s�o�cem nagrzewaj�cym dachy dom�w i roz�wietlaj�cym Carroit, ale panowa�a temperatura normalna dla tej pory roku, a nie upa�y, kt�re dotkn�y region ostatnio. Fiora i Leonarda czu�y, jak rozp�ywaj� si� w tym wra�eniu b�ogostanu, kt�re na og� poprzedza sen.

- Czy nie powinni�my wraca�? - zapyta�a jednak ta ostatnia. - To nie jest dobre miejsce na sjest�!

- Tak tu dobrze! - poprosi�a Fiora. - Jeszcze chwileczk�. Pod gro�b� �mierci nie umia�aby powiedzie�, dlaczego tak jej zale�a�o, by jeszcze tu pozosta�. Mo�e z powodu tego g��bokiego, ca�kowitego spokoju, kt�ry j� zalewa�, spokoju tym cenniejszego, gdy si� wie, �e nie b�dzie trwa�, �e co� si� zdarzy i �e wkr�tce zacznie si� walka. Oczywi�cie nie wyobra�a�a sobie nawet, �e mo�e to by� inna walka ni� por�d, a tymczasem...

Spok�j, w kt�rym ca�e miasto zdawa�o si� drzema�, nagle rozerwa� si� na kawa�ki. Rozleg�y si� krzyki, kt�rych nie zrozumieli, jakie� ha�asy i tupot setek st�p biegn�cych po bruku ulicy. Ober�ysta wyszed� przed drzwi, �eby dowiedzie� si�, co si� dzieje, i zobaczy�, �e wszyscy biegn� w stron� mostu.

Kto� wrzasn��:

- Wi�zie�! Wioz� wi�nia w klatce! Jest na mo�cie! Fiora natychmiast wsta�a, poderwana przez jak�� wewn�trzn� si��, kt�rej nie mog�a opanowa�.

- Chod�my zobaczy�!

- Oszala�a�? - zaprotestowa�a Leonarda. - Po co chcesz przygl�da� si� jakiemu� nieszcz�nikowi?

- Nie wiem, ale musz� tam by�. Skoro wsadzili go do klatki, to musi to by� wa�ny wi�zie�.

- To szale�stwo. Nic dobrego nie przyniesie to ani tobie, ani dziecku. No, pom� mi! - doda�a pod adresem Florenta, kt�ry tak�e wsta� i patrzy� na m�od� kobiet� z niepokojem.

On jednak tylko potrz�sn�� g�ow� w milczeniu. Wystarczaj�co dobrze zna� Fior�, by wiedzie�, �e gdy marszczy�a czo�o i zaciska�a usta, niemo�liwo�ci� by�o przekonanie jej do zmiany decyzji. Tym razem ograniczy�a si� do spojrzenia na ogrodnika.

- Chod� ze mn�, Florent! - powiedzia�a. - Powiniene� da� rad� ochroni� mnie przed t�umem. Pani Leonarda poczeka na nas tutaj!

- Jeszcze czego! - zaprotestowa�a Leonarda. - Zaczyna mnie m�czy� powtarzanie, �e tam gdzie ty, tam ja. ��dam jednak, �eby�my wzi�li mu�y. P�j�cie tam pieszo by�oby szale�stwem. Upieram si� jednak, �e takie widowisko nie jest w�a�ciwe dla kobiety bliskiej rozwi�zania... zreszt� dla �adnej kobiety!

Chwil� p�niej, wdrapawszy si� na mu�a, kt�rego prowadzi� Florent - uzna�, �e lepiej b�dzie, jak swojego zostawi w ober�y wraz ze sprawunkami - Fiora z trudem posuwa�a si� do przodu w t�umie, kt�ry si� zebra�, gdy tylko rozleg�y si� pierwsze krzyki i kt�ry przepycha� si� przez Bram� Saint-Genest prowadz�c� bezpo�rednio na most. Ludzka rzeka posuwa�a si� powoli, gdy� w tym miejscu trakt, oddzielony od zamku g��bok� fos� zasilan� przez Loar�, zw�a� si�. Wkr�tce zupe�nie przesta�a si� przesuwa�. Zniech�cony Florent odwr�ci� si� do Fiory, kt�ra dawa�a wyraz zniecierpliwieniu.

- Lepiej zrobiliby�my, czekaj�c tutaj! Wi�zie� nie zostanie na mo�cie. Z pewno�ci� wwioz� go do miasta. Poczekajmy, a� b�dzie przeje�d�a�.

Zanim m�oda kobieta zdo�a�a mu odpowiedzie�, zwr�ci� si� do jednego z �o�nierzy strzeg�cych mostu zwodzonego zamku:

- Czy wiesz, dok�d prowadz� tego cz�owieka?

- Mo�e do zamku Loches, chyba �eby do Plessis... albo do jakiego� doradcy kr�lewskiego!

- Do doradcy? Po co?

- No �eby go strzeg�! To szczeg�lny dow�d przychylno�ci naszego pana - powierzenie pieczy nad wi�niem komu�, kogo szanuje - odpowiedzia� m�czyzna, rozbawiony zdumion� min� m�odzie�ca, kt�rego zreszt� ta odpowied� nie zadowoli�a i zamierza� wyja�ni� spraw� do ko�ca:

- Ten wasz doradca musi mie� bardzo du�� bram�, skoro mo�e przejecha� przez ni� klatka z wi�niem.

- To znacznie prostsze - wyja�ni� tamten, niewzruszony - rozwala si� cz�� muru, a potem j� odbudowuje. Zamawia si� wcze�niej murarzy. Chcieli�cie przejecha� przez most?� doda�, zwracaj�c pe�en podziwu wzrok na Fior�. - M�oda dama mieszka zapewne w Saint-Symphorien?

- Sk�d! Chcieli�my tylko zobaczy� przejazd wi�nia. Mieszkamy w Plessis - doda� niby niedbale.

- To zosta�cie obok mnie. Na pewno t�dy przejad�. Zreszt� w�a�nie co� si� ruszy�o.

Porozumiawszy si� mrugni�ciem z drugim stra�nikiem, z galanteri� ustawi� oba mu�y na mo�cie zwodzonym zamku, co zapewnia�o dw�m kobietom wymarzone stanowisko obserwacyjne bez nara�ania si� na przepychanie. By� najwy�szy czas. Wszyscy ci, kt�rzy nie zdo�ali przekroczy� bramy, kt�rej wysoki �uk odcina� si� od o�lepiaj�cego b��kitu nieba, zostali odepchni�ci do ty�u przez si��, kt�rej nie mogli si� przeciwstawi�, podczas gdy ci, kt�rzy byli na mo�cie, nie mogli ju� si� wycofa�, gdy� orszak z wi�niem odcina� im odwr�t. Niekt�rzy spadali do wody, o czym �wiadczy�y krzyki i dono�ny chlupot. Fiora czu�a, �e jej serce si� �ciska, obawia�a si� nieprzytomnie, �e tym wa�nym wi�niem mo�e by� jej ma��onek. Sk�ania�y j� do tego dochodz�ce g�osy:

- Podobno to jaki� burgundzki rebeliant! Walczy� przeciwko naszemu kr�lowi! Jeden z ludzi tego przekl�tego Zuchwa�ego!

Ze wszystkich stron dochodzi�y okrzyki wydawane przez ludzi, kt�rzy w gruncie rzeczy nic nie wiedzieli, g�upie obelgi, nieuzasadnione i zbyt �atwe wzgl�dem zupe�nie bezsilnego cz�owieka. Wreszcie pod strzelistym �ukiem bramy pojawi�a si� klatka g�ruj�ca nad wzburzonym morzem g��w. Trz�s�c si� na rzecznych kamieniach, kt�rymi wybrukowano ulic�, rodzaj topornej platformy przesuwa� si� z trudem po�r�d grupy je�d�c�w uzbrojonych we w��cznie, a na tym podwy�szeniu znajdowa�a si� klatka wystarczaj�co wysoka, by zmie�ci� si� w niej stoj�cy cz�owiek, klatka wykonana z grubych drewnianych listew uzbrojonych w �elazne zasuwy, w kt�rej siedzia� m�czyzna, wyczerpany gor�cem promieni s�onecznych, przed kt�rymi nic go nie os�ania�o.

Jego twarz by�a niewidoczna, gdy� ukry� g�ow� mi�dzy opartymi na kolanach ramionami, mo�e by cho� cz�ciowo os�oni� si� przed r�nego rodzaju przedmiotami, kt�rymi ciska� w niego mot�och, domagaj�c si� wrzaskiem jego �mierci. Cz�owiek ten by� jednym z Burgundczyk�w, z kt�rymi trzeba by�o walczy� przez prawie wiek i nawet tu, w krainie spokoju i dobrobytu, uraza pozostawa�a. W miar� jak w�z przesuwa� si� naprz�d, t�um wy� coraz g�o�niej i stra�nicy musieli zrobi� u�ytek z w��czni, by utrzyma� go na dystans. Gdyby nie to, by� mo�e zdobyto by klatk� szturmem, nic nie wiedz�c o wi�niu.

Westchnienie ulgi wydoby�o si� z piersi Fiory. Filip by� brunetem, a w�osy tego m�czyzny, cho� bardzo brudne, by�y jasne jak pszenica. Obrzydzenie �cisn�o j� za gard�o. Z ca�ego serca nienawidzi�a tych ludzi, na co dzie� tak uprzejmych i spokojnych, kt�rym sam widok nieznajomego uznanego za wroga wystarczy�, by zmienili si� w watah� wilk�w. Patrzy�a na t� okrutn� scen�, nie mog�c oderwa� od niej oczu, i rodzi�a si� w niej ogromna lito�� dla tego nieszcz�nika, kt�ry musia� cierpie� tysi�czne katusze w ten gor�cy dzie� bez kropli wody do picia. Wbi�a wzrok we Florenta:

- Id� do ober�y i przynie� mi dzbanek zimnego wina!

Ton nie pozostawia� pola do dyskusji. Rozumiej�c, �e je�li nie pos�ucha, to zostanie natychmiast przegoniony, Florent nie pr�bowa� oponowa�, szybko znik� i wr�ci� po pi�ciu minutach z dzbankiem, kt�ry dr��c� r�k� poda� m�odej kobiecie.

- Co chcesz uczyni�? - wyszepta�a Leonarda, chocia� ju� zrozumia�a.

Fiora mimo to zgodzi�a si� wyja�ni�:

- By� mo�e spotkali�my tego cz�owieka w ubieg�ym roku w obozie ksi�cia Karola. Chc� mu udzieli� pomocy...

I, nie zwlekaj�c d�u�ej, skierowa�a swojego mu�a przez t�um w kierunku klatki.

- Pani, dok�d jedziesz? - zawo�a� �o�nierz, kt�ry zaoferowa� jej schronienie na mo�cie zwodzonym.

- Tam, gdzie musz�! Ten cz�owiek jest wi�niem. Nie skaza�cem!

T�um rozst�pi� si� przed mu�em niemal bez protest�w. Ta kobieta, tak pi�kna i tak widocznie bliska rozwi�zania, imponowa�a gawiedzi. Jednak jeden z uzbrojonych we w��cznie �o�nierzy chcia� si� przeciwstawi�:

- Co robisz? Precz st�d!

- Jestem przyjaci�k� kr�la Ludwika, kt�rego �wi�to dzi� obchodzimy, i chc� poda� troch� wina temu nieszcz�nikowi. Czy twoje rozkazy ka�� ci temu zapobiec?

- N... nie, ale...

- Masz rozkazy, kt�re zabraniaj� ci przyj�� to? Ty tak�e odczuwa� musisz pragnienie, podobnie jak twoi towarzysze. Po wykonaniu zadania napijcie si� za moje zdrowie. Prosz� tylko o chwil�!

W jej szczup�ych palcach zab�ys�o z�oto. �o�nierz patrzy� na ni� z zachwytem.

- Kim jeste�? - wyj�ka�. - Jeste� pi�kna jak Naj�wi�tsza Panienka, nasza najs�odsza pani!

- Niewa�ne, kim jestem. Moim celem jest pomaganie tym, kt�rzy tego potrzebuj�. Czy mog� si� zbli�y�?

T�um, pocz�tkowo szemrz�cy, uspokaja� si�, widz�c t� niesamowit� m�od� kobiet� przyodzian� w b��kit, kt�ra mia�a autorytet ksi�niczki i kt�rej szare oczy spokojnie patrzy�y na ludzi. Scena ta by�a w ko�cu ciekawsza od wznoszenia okrzyk�w, wycia i rzucania g��bami kapusty w cz�owieka, kt�ry wydawa� si� nie zwraca� na to uwagi. Stra�nik si� odsun��.

- Czy� wed�ug swego �yczenia, szlachetna pani, ale masz tylko chwil�!

Fiora znajdowa�a si� ju� przy klatce. Siedz�c na mule, znajdowa�a si� na tej samej wysoko�ci co wi�zie� i �eby unieruchomi� zwierz�, schwyci�a jeden z pr�t�w.

- We� to wino, przyjacielu! Wypij! Bardzo go potrzebujesz!

D�wi�k jej ciep�ego g�osu zdo�a� przebi� grub� warstw� zapiek�ego uporu, w kt�r� owin�� si� m�czyzna, �eby nic nie s�ysze� i nie widzie�. Podni�s� znad kolan spuszczon� g�ow�, ukazuj�c wyn�dznia��, lecz a� nazbyt znajom� Fiorze twarz.

- Mateusz! - wykrztusi�a, podczas gdy wi�zie� schwyciwszy zach�annie dzbanek, pi� z niego chciwie. - Mateusz de Prame! Sk�d tu si� wzi��e�! Gdzie jest Filip?

S�ysz�c swoje imi�, drgn�� i dopiero teraz spojrza� znad brzegu dzbanka oczami pe�nymi b�lu.

- Nie �yje... - powiedzia� wreszcie. - Zosta� pojmany w Dijon... jako rebeliant... i stracony. Chcia�em zbuntowa� t�um, by uwolni� go od szubienicy. Dlatego mnie pojmali.

Przez chwil� trwali pogr��eni w g��bokiej ciszy. Fiora, kt�rej serce si� zatrzyma�o, patrzy�a na skutego m�czyzn�. Jego g�os, dziwnie g�uchy, zdawa� si� dociera� do niej z bardzo daleka.

- Nie �yje? Chcesz powiedzie�, �e... zosta� zabity?

- Tak, przez ludzi kr�la! Gubernatora Dijon, pana de Craon! Nie widzia�em, jak umiera�, bo wcze�niej mnie zabrali... ale by� ju� u st�p szafotu... Wybacz! Pomog�a� mi, a ja sprawiam ci b�l.

Fiora ju� nic nie s�ysza�a. Wszystko wok� niej si� ko�ysa�o: ciemnob��kitne niebo, odblaski rzeki we wn�trzu starej bramy, wiatrowskazy zamku, pr�ty klatki i m�oda patetyczna twarz wi�nia, kt�ry szeroko otwartymi oczami patrzy�, jak kobieta blednie, i nic nie m�g� zrobi�, �eby jej pom�c. Ale Leonarda by�a niedaleko. W jednej chwili jej mu� znalaz� si� obok mu�a Fiory, kt�r� schwyci�a w ramiona.

- Pom�cie mi! - zawo�a�a - Przecie� widzicie, �e mdleje? A mo�e macie serca z kamienia, nieczu�e na jakiekolwiek nieszcz�cie?

Stra�nik ruszy� jej na pomoc, a i w t�umie jakie� kobiety przepycha�y si� �okciami, by do niej dotrze�.

- Nie powinienem by� jej pozwoli�! - �a�owa� stra�nik.

- Nigdy nie zrobi�e� nic lepszego, przyjacielu! Ale trzeba przyzna�, �e w jej stanie widok tego nieszcz�nika nie jest odpowiedni. Czy nie mo�ecie zachowywa� si� bardziej po ludzku w stosunku do wi�ni�w?

M�czyzna, wyra�nie zak�opotany, rozejrza� si� wok� z niepokojem, a potem pochyli� nad star� pann� i szybko wyszepta�:

- Ona zna tego cz�owieka? To jej przyjaciel?

- Tak, ale jakie to ma dla ciebie znaczenie?

- Niewa�ne. Powiedz jej, �e spr�buj� mu troch� pom�c. �eby pami�ta�a stra�nika Marcina Venanta. Id� teraz do niej. Musimy rusza� dalej!

Fiora zosta�a przez dziesi�tki pomocnych ramion zdj�ta z mu�a i poniesiona w kierunku ober�y, w kt�rej jad�a posi�ek. Oszala�y z niepokoju Florent trzyma� jej zimn� d�o�. Podczas gdy stra�nik wydawa� polecenia. Leonarda zwr�ci�a si� do niego:

- Dok�d zabieracie tego cz�owieka? Wiecie?

- Do zamku w Loches! Niech ci� B�g ma w swojej opiece!

Leonarda nie odpowiedzia�a na skierowane do niej �yczenie. Ju� ruszy�a w stron� ober�y, gdzie po�o�ono Fior� na �awce, z poduszk� pod g�ow�.

Gospodyni klepa�a j� po d�oniach, a Florent naciera� skronie octem, ale nic nie dzia�a�o: m�oda kobieta mia�a blade policzki, zamkni�te oczy i nie reagowa�a. Oddycha�a z trudem, ale oddycha�a, i tylko po tym mo�na by�o pozna�, �e ten cios jej nie zabi�.

Mimo strachu, kt�ry �ciska� jej �o��dek, Leonarda zmusi�a si� do zachowania spokoju. Dotkn�a d�oni i st�p Fiory, przekonuj�c si�, �e s� lodowate, po czym poleci�a:

- Dajcie mi w�dki i podgrzejcie ceg��, �eby przy�o�y� jej do n�g. Dajcie te� co� do przykrycia! Zap�acimy za wszystko, ile trzeba!

- Nie chcesz, �eby przygotowa� dla niej pok�j?

- Nie, dzi�kuj�. Lepiej spr�bowa� odwie�� j� do domu. Mieszkamy w kasztelu La Rabaudiere.

- Dom w Barwinkach - powiedzia�a kobieta z p�u�miechem. - Znam go. Bardzo pi�kna siedziba!

- Tak, ale w tej chwili wydaje mi si�, �e le�y na ko�cu �wiata! No, Florent, rusz si�, zamiast patrze� na pani� zap�akanymi oczami! Postaraj si� znale�� jak�� lektyk�, jakie� nosze, sama nie wiem!

M�wi�c, pr�bowa�a jednocze�nie, ostro�nie i nie bez trudno�ci, wla� pomi�dzy zaci�ni�te z�by chorej �y�k� w�dki ze �liwek. S�u��ca przynios�a nagrzan� ceg�� i ko�dr� do owini�cia cia�a Fiory, kt�re nagle zacz�o si� trz���, jakby do komnaty wpad�a lodowata bryza. Mocny kordia� tak�e zaczyna� dzia�a�: Fiora zakrztusi�a si� i kilka razy zakaszla�a. Leonarda unios�a j� i poklepa�a w plecy. Kaszel usta� i na bladych policzkach pojawi� si� cie� rumie�ca.

Otwieraj�c wreszcie oczy, Fiora ujrza�a pochylone nad ni� nieznajome twarze, ale od razu zauwa�y�a, �e znajduje si� w ramionach Leonardy. Pr�bowa�a usi���, ale nie uda�o jej si� tego zrobi�.

- Co ja tu robi�? - zapyta�a g�osem wci�� zduszonym z powodu napadu kaszlu.

Nale�a�a jednak do tych os�b, kt�re szybko odzyskuj� zmys�y, i natychmiast przypomnia�o jej si�, co zasz�o. Wybuchn�a szlochem i schowa�a twarz na ramieniu starej przyjaci�ki.

- Zabierz mnie st�d! - powiedzia�a b�agalnie. - Szybko! Szybko! Chc� wraca�!

Na szcz�cie Florent wr�ci� z dobr� wiadomo�ci�: ksieni pobliskiego zakonu posiada lektyk� i ch�tnie udost�pni j� szlachetnie urodzonej damie, kt�ra znalaz�a si� w trudno�ciach. Pojazd lada chwila b�dzie tutaj.

Leonarda podzi�kowa�a ober�ystom za starania, za kt�re chcia�a zap�aci�, ale nie przyj�li pieni�dzy:

- Biedna m�oda pani! - powiedzia�a rozczulona gospodyni. - Musia�o sta� si� co� bardzo bolesnego, �e doprowadzi�o j� do takiego stanu! Taka si� niedawno wydawa�a weso�a i z takim apetytem jad�a pasztet! Oddajcie mi tylko kt�rego� dnia t� ko�dr�. Dbajcie o ni�!

By�o to zbyteczne zalecenie. Gdy lektyka ksieni unosi�a je obie w stron� dworu, Leonarda zastanawia�a si� z trwog�, jak zdo�a opatrzy� t� now�, straszliw� ran�, kt�r� los zada� jej ukochanej dziewczynce. Ju� kiedy�, po bitwie pod Grandson, kiedy widziano, jak Filip de Selongey upada, Fiora my�la�a, �e zgin��, ale mo�e wtedy w g��bi serca pozosta�o jej s�abiutkie �wiate�ko nadziei: w czasie bitwy zdarza si�, �e ranny uznany za martwego wraca do �ycia. Tak w�a�nie sta�o si� z Filipem: szcz�liwy los zes�a� mu Demetriosa Lascarisa, jednego z najlepszych lekarzy �wiata chrze�cija�skiego, i Fiora doczeka�a si� powrotu swego ma��onka �ywego. Jednak jak� nadziej�, cho�by bezsensown�, mo�na zachowa� po wykonaniu wyroku �mierci? Leonarda ze smutkiem stara�a si� ukoi� ten rozdzieraj�cy szloch, kt�ry zdawa� si� nie mie� ko�ca. Fiora, pogr��ona w otch�ani b�lu, zdawa�a si� z ka�d� chwil� zag��bia� w niej coraz bardziej i nie s�ysza�a ani jednego z uspokajaj�cych s��w, kt�rych nie szcz�dzi�a jej stara opiekunka.

P�aka�a wi�c przez ca�� drog� i cho� �zy p�yn�y s�abiej, to wci�� wstrz�sa�y ni� spazmy, kiedy Stefan i Florent, poprzedzani przez Petronel�, przera�on� i niemog�c� poj��, co si� dzieje, zanie�li j� do sypialni i po�o�yli na �o�u.

Dopiero le��c, Fiora stopniowo si� uspokoi�a i przesz�a w stan prostracji, bardziej mo�e zatrwa�aj�cy ni� gwa�towna rozpacz, kt�ra go poprzedza�a. Trwa�a w nim ca�e godziny, nieruchoma, pozornie oboj�tna, niczego nie s�ysz�c, ale maj�c oczy szeroko otwarte i spojrzenie utkwione ca�y czas w ten sam punkt kotar otulaj�cych jej �o�e. Jej kr�tki i p�ytki oddech przechodzi� czasem w bolesne dyszenie, kt�rego Leonarda s�ucha�a z rozdartym sercem, przera�ona na my�l, �e jej ma�a Fiora by� mo�e traci rozum.

Trzeba by�o oczywi�cie opowiedzie� o wszystkim Petroneli, kt�ra natychmiast zaproponowa�a, by zwr�ci� si� do przeora od �wi�tego Ko�my, kt�ry - jak przysta�o na dobrego ucznia �wi�tego patrona swego zgromadzenia - cieszy� si� doskona�� opini� jako lekarz zajmuj�cy si� przypadkami szale�stwa i jako egzorcysta w przypadkach op�tania przez diab�a. To ostatnie s�owo nie spodoba�o si� Leonardzie.

- Nie o to tu chodzi! - powiedzia�a osch�ym tonem. - Nasza m�oda pani jest w rozpaczy tak wielkiej, �e prawie odbiera jej zmys�y. B�d� przy niej czuwa� tej nocy i je�li jutro nadal b�dzie w takim samym stanie, to zobaczymy, co nale�y zrobi�. Na dzi� ograniczymy si� do napojenia jej lip� z miodem.

Podczas gdy poczciwa kobieta posz�a pos�usznie po to, o co j� proszono, Leonarda usadowi�a si� u wezg�owia Fiory, jak to robi�a tak cz�sto, dawno temu, kiedy ta jako dziewczynka by�a cierpi�ca lub po prostu mia�a gor�czk�, i bior�c jej bezw�adnie le��c� na prze�cieradle r�k�, przycisn�a j� do ust, nie staraj�c si� d�u�ej powstrzyma� �ez, kt�re od czasu tragedii usi�owa�a pow�ci�gn��.

- Bo�e - modli�a si� bezg�o�nie - nie zabieraj mi jej, b�agam! Nie pozw�l, by straci�a rozum przez tego, kt�rego kocha�a za bardzo, i by zagubi�a si� we mgle szale�stwa. To dziecko, kt�re si� wkr�tce urodzi, nie ma ju� ojca. Nie odbieraj mu matki! Wiem, �e b�dzie jeszcze cierpie�, �e znajduje si� na pocz�tku nowej drogi krzy�owej, �e nie�wiadomo�� jest dla niej mi�osierdziem...

Przerwa�a. Fiora nagle j�kn�a i Leonarda uni�s�szy g�ow�, zobaczy�a, �e patrzy na ni� szeroko otwartymi ze strachu oczami.

- Boli mnie! - wyszepta�a. - Tak jakby mi kto� wbija� n�, tu, w brzuch!

Ostry, gwa�towny b�l wyci�gn�� j� z przepa�ci, do kt�rej spada�a i wydoby� na powierzchni� �ycia. Aby si� od niego wolni�, przewr�ci�a si� na bok, podci�gaj�c nogi do brzucha, ale cierpienie nie mija�o. By�o jak pal�ca fala przep�ywaj�ca przez trzewia i wyczerpanym przez rozpacz umys�em nie umia�a poj��, sk�d mog�o si� bra�.

Leonarda natychmiast odrzuci�a prze�cierad�a i ko�dry, aby przyjrze� si� zwini�temu w k��bek cia�u, i przesun�a ostro�ne d�onie po napi�tym brzuchu. Szukaj�ce wsparcia spojrzenie Fiory by�o jak wzrok uwi�zionego zwierz�cia. Nagle, jakby cudem, b�l si� uspokoi� pod d�o�mi Leonardy i Fiora poczu�a, �e prze�cierad�a s� mokre...

- Co mi... co mi jest? - wyszepta�a.

Przez zalewaj�ce j� �zy zobaczy�a pokryt� zmarszczkami, promienn� twarz Leonardy.

- Nic, m�j anio�ku, nic, co nie by�oby zupe�nie naturalne! Dziecko chce przyj�� na �wiat. B�dziesz musia�a by� dzielna.

- Dzielna? Nie jestem dzielna i my�l�, �e ju� nigdy nie b�d�! Filip! M�j Filip!

Odradzaj�cy si� b�l natychmiast rozproszy� rozpacz, sprowadzaj�c Fior� do stanu k��bka cierpienia. Petronela, kt�ra przynios�a zaparzon� lip�, od razu zrozumia�a, co si� dzieje.

- Dziecko jest w drodze? - zapyta�a rado�nie. - Przygotuj� zaraz wszystko, co trzeba!

Natychmiast zacz�a rozpala� ogie� w kominku w sypialni, po czym ustawi�a na nim kocio�ek z wod�. W kuchni by�a ju� gor�ca woda, ale pomy�la�a, �e tej nigdy nie b�dzie za du�o. Po czym ogrza�a prze�cierad�a, �eby wymieni� po�ciel Fiory, i u�o�y�a stos bielizny oraz r�cznik�w. Leonarda nie rusza�a si� od wezg�owia i nie puszcza�a d�oni przysz�ej matki, kt�ra wczepi�a si� w ni� z ca�ej si�y.

Jak d�ugo trwa�a nawa�nica b�lu, kt�ry opanowa� Fior�? Nie umia�aby tego powiedzie�, ale okres ten wydawa� jej si� wieczno�ci�. Czas si� zatar�, a wraz z nim �wiadomo�� wszystkiego, co nie by�o tortur� cia�a. Cierpienie zmiot�o nawet jej rozpacz. Wkr�tce b�l nie pozostawia� jej ju� chwili przerwy czy odpoczynku. Czu�a si� tak, jakby dziecko niczym olbrzym trz�s�cy murami wi�zienia wszystko w niej rozrywa�o, by szybciej wydosta� si� na �wiat. Jedyn� realn� rzecz�, opr�cz straszliwego cierpienia, by�a zaniepokojona twarz Leonardy o�wietlona ogniem na kominku, d�o� Leonardy trzymaj�ca mocno jej r�k� i g�os Leonardy, kt�ry szepta� s�owa otuchy.

Teraz Fiora ju� nie krzycza�a, ale z jej wysuszonych warg, kt�re Leonarda zwil�a�a od czasu do czasu, wydobywa� si� ci�g�y j�k. Dysza�a schwytana w pu�apk� tego nieub�aganego cierpienia, kt�rego nie mog�a przerwa� �adna si�a ludzka, �adna magia i kt�re trzeba by�o wytrzyma� a� do jego naturalnego ko�ca. Co jaki� czas Leonarda przeciera�a jej spocone czo�o kawa�kiem p��tna nas�czonego wod� kr�lowej W�gier i �wie�y zapach na chwil� otrze�wia� rodz�c�, po czym dziecko zn�w robi�o si� natarczywe i pogr��a�o matk� w cierpieniu.

Wyczerpana ju� wcze�niej rzewnym i d�ugim p�aczem Fiora rozpaczliwie pragn�a chwili, jednej jedynej, przerwy, kt�ra pozwoli�aby jej podda� si� ogromnemu zm�czeniu. Tak bardzo chcia�o jej si� spa�!... Spa�! Przesta� cierpie�! zapomnie�... Czy ten okropny b�l kiedy� si� sko�czy? Czy b�dzie mog�a znowu spa�?

Petronela, kt�ra zdecydowanie umia�a wszystko i kt�rej nic, co zwi�zane z prowadzeniem porodu, nie by�o obce, bada�a od czasu do czasu Fior� b�agaj�c�, by zostawi�a j� w spokoju. Nast�pnie szeptem informowa�a Leonard� o stwierdzonych post�pach.

Gdy noc zbli�a�a si� ku ko�cowi, �wiadomo�� m�odej kobiety zacz�a zasnuwa� si� mg��. Petronela, kt�ra odsun�a nawet Leonard�, poleci�a jej pom�c w akcji porodowej i prze�.

- Nie mog�... Nie mog� ju�... - szlocha�a Fiora. - Pozw�lcie mi umrze�!

- Nie umrzesz, a dziecko b�dzie tu za kilka minut. B�d� jeszcze przez chwil� dzielna, moja �liczna!

Dzielna? Fiora nawet ju� nie wiedzia�a, co to znaczy. Pos�ucha�a jednak, niemal odruchowo, i nagle poczu�a b�l silniejszy, ni� wszystkie poprzednie, b�l przewy�szaj�cy wszystkie b�le, kt�ry spowodowa�, �e zawy�a. Florent, kt�ry czeka� w ogrodzie, pad� na kolana i zas�oni� uszy d�o�mi. Ale to by� ostatni krzyk. W nast�pnej chwili Fiora, uwolniona od cierpienia, pogr��y�a si� w tej b�ogos�awionej nie�wiadomo�ci, kt�rej tak pragn�a. Nie s�ysza�a ani zachrypni�tego piania koguta, ani pe�nego z�o�ci krzyku dziecka, kt�re Petronela z wpraw� klepa�a w po�ladki, ani radosnego okrzyku Leonardy:

- To ch�opiec! Wola�a zemdle�.

Kiedy odzyska�a przytomno��, zdawa�o jej si�, �e p�ywa w lekkiej mgle. Jej cia�o przesta�o istnie�. W cudowny spos�b zerwa�a cumy, kt�re ��czy�y j� z okrutn� i bezlitosn� ziemi�, zdawa�o jej si� wr�cz, �e wst�pi�a do kr�lestwa b�ogos�awionych. Jednak�e znajomy g�os Leonardy udowodni� jej, �e wci�� przebywa w�r�d �yj�cych:

- Otworzy�a oczy - m�wi� ten g�os. - Petronelo przynie� mi szybko jajko rozbite w mleku! Trzeba przywr�ci� jej si�y.

Fiora instynktownie przesun�a d�onie wzd�u� cia�a i stwierdzi�a, �e zn�w jest p�askie, prawie jak kiedy�. Przypomnia�a sobie w�wczas, przez co przesz�a, i zapyta�a wci�� jeszcze s�abym g�osem:

- Dziecko? Urodzi�o si�?

- Oczywi�cie, �e si� urodzi�o! Oto ono!

W ramionach Leonardy znajdowa�o si� bia�e zawini�tko z delikatnego p��tna, kt�re stara panna ruchami pe�nymi nabo�e�stwa umie�ci�a mi�dzy ramieniem m�odej matki i jej piersi�. Fiora nieco si� unios�a i zobaczy�a czerwon� i pomarszczon� twarzyczk� w �nie�nym obramowaniu czepeczka z haftowanego batystu, dwie pi�stki, mikroskopijne a jednak doskona�e, przyci�ni�te do malusie�kiego noska. Odsun�a nieco rami�, by lepiej je trzyma� i instynktownie u�miechn�a si� do tego dziecka, kt�re by�o jej w�asnym.

- Bo�e, jaki on jest brzydki! - szepn�a, g�aszcz�c ostro�nie palcem jedn� z r�czek.

- Chyba chcesz powiedzie�, �e wspania�y! - zapia�a Petronela, kt�ra przynios�a mleko. - Wyro�nie na przystojniaka, mo�esz mi wierzy�. Ale co� mi si� wydaje, �e nie jest do ciebie szczeg�lnie podobny...

Uciszy�o j� szturchni�cie Leonardy, ale Fiora przyjrza�a si� ponownie malutkiej buzi, podczas gdy gorzka fala smutku, na chwil� odepchni�ta przez udr�ki porodu, zn�w bra�a j� w swoje w�adanie.

- Jest podobny do swojego ojca. Do ojca, kt�ry go nigdy nie zobaczy!

Trzeba by�o wiele troski i wielu s��w Leonardy, by ukoi� ten kolejny atak p�aczu. Fiora uspokoi�a si� w ko�cu, zgodzi�a si� zje�� lekki posi�ek, po czym zasn�a tym dobroczynnym snem, o kt�rym tak marzy�a w trakcie nocnych m�czarni. Leonarda zabra�a niemowl�, kt�re Fiora do siebie przytula�a, i zanios�a je do ko�yski umieszczonej w jej w�asnym pokoju, by matka mog�a spokojnie odpoczywa�.

Jako �e i ono zasn�o, posz�a po wod�, aby si� nieco umy�, co po nieprzespanej nocy by�o konieczne, w�o�y�a czyst� sukni� i �wie�o wyprasowany kornet, po czym zesz�a do kuchni, �eby zje�� �niadanie, kt�rego piln� potrzeb� odczuwa�a.

Petronela zaj�ta by�a wychwalaniem przed swoim Stefanem niezliczonych zalet tego, kt�re nazywa�a ju� �naszym dzieckiem", pospieszy�a jednak z podaniem jej du�ej miseczki namoczonego w mleku piernika i gor�cych gofr�w, racz�c j� przy tym swoim niestrudzonym gadulstwem. Stefan pomy�la�, �e stwarza to okazj�, by zwia�, wypi� jednym haustem du�y kubek domowego cydru i znikn��.

Rozwa�a�y w�a�nie imiona, jakie ch�opczyk m�g�by otrzyma� na chrzcie, kiedy Florent wr�ci� z sadu z koszykiem �liwek w r�ku. Pos�pny wyraz jego twarzy uderzy� obydwie kobiety.

- Nie powiniene� robi� takiej miny, m�j ch�opcze! - powiedzia�a Petronela. - Nasza m�oda pani szcz�liwie powi�a dziecko i tylko to si� liczy. Na razie za�ywa zas�u�onego odpoczynku.

- Troch� zbyt szybko zapominasz o tym, co wydarzy�o si� wczoraj - powiedzia� m�odzieniec. - Cierpia�a przez ca�� noc i teraz �pi, ale nie b�dzie spa� wiecznie. Co si� stanie, gdy znajdzie si� w obliczu rzeczywisto�ci?

- My�lisz, �e si� nad tym nie zastanawiam? - spyta�a Leonarda. - Niedawno znowu zacz�a p�aka�, a my�la�am, �e nie zosta�a jej ju� ani jedna �za. Trzeba b�dzie troszczy� si� o ni� i mie� nadziej�, i� przeniesie na syna ca�� t� mi�o��, kt�r� darzy�a pana Filipa. Ale jest pewne, �e my wszyscy, kt�rzy j� kochamy, znajdujemy si� w r�ku Boga...

- Niew�tpliwie, ale nie tylko o to chodzi! Przypominasz sobie, pani Leonardo, tego kupca, kt�ry wczoraj interesowa� si� naszym mu�em na dziedzi�cu przed ko�cio�em �wi�tego Marcina?

- Tego cudzoziemca, kt�rego twarzy zupe�nie nie mog�am sobie przypomnie�?

- Tak. No wi�c w�a�nie spotka�em go w alei d�b�w. Szed� tutaj.

- Po co?

- Zapyta�em go. Odpowiedzia�, �e szuka zamku najja�niejszego pana...

- Co za bzdura! Nie przechodzi� przed zamkiem w Plessis i nie widzia� stra�nik�w przy bramie?

- Dok�adnie to mu powiedzia�em. Odrzek�, �e w�a�nie stra�nicy potraktowali go grubia�sko i szuka innego wej�cia, z mniej nieprzyjemn� stra��. Przyznam, �e nie by�em dla niego znacznie uprzejmiejszy od wartownik�w. Kr�l, powiedzia�em mu, nie wr�ci� jeszcze z wojny i cudzoziemcy nie maj� czego u niego szuka�. Odpowiedzia� na to, �e wie, ale �e tak zachwalano mu cude�ka tego zamku, �e zapragn�� go obejrze� przed powrotem do swojego kraju. My�la�, �e mo�e jest jaka� brama ��cz�ca park kr�lewski z naszym. Na koniec nawet si�gn�� do sakiewki. Proponowa� mi pieni�dze, �ebym wpu�ci� go tutaj! - zako�czy� Florent wci�� czerwony z oburzenia. - Wyobra�acie sobie co� takiego?

- Co z nim zrobi�e�? - zapyta�a Leonarda, rozprowadzaj�c �y�k� miodu na gofrze.

- Powiedzia�em mu, �e nie ze mn� takie gierki i �eby rusza� swoj� drog�. Co zreszt� zrobi�, wzruszywszy ramionami, ale z u�mieszkiem, kt�ry mi si� wcale nie podoba�. Odwraca� si� wiele razy, odchodz�c, �eby jeszcze spojrze� na nasz dom. Mo�e nie mam racji, ale zrobi� na mnie nieprzyjemne wra�enie.

Petronela, w kt�rej drzema� duch psa strzeg�cego domu, o�wiadczy�a w�wczas, �e jej tak�e nie podoba si� ta historia i �e nie p�niej ni� zaraz wy�le Stefana do Plessis, �eby zobaczy� si� z panem Etienne'em Le Loup, kamerdynerem kr�la, kt�ry czuwa� nad jego siedzib� w trakcie kr�lewskiej nieobecno�ci, aby opowiedzia� mu o tym incydencie. Nie �eby obawia�a si�, i� samotny cudzoziemiec mo�e spowodowa� jakie� szkody w kr�lewskiej siedzibie, zawsze �ci�le strze�onej, ale �eby Le Loup rozci�gn�� swoj� ochron� na Dom w Barwinkach.

Leonarda przyzna�a, �e to dobry pomys�, i poprosi�a, by ochrona by�a na tyle dyskretna, aby nie niepokoi� Fiory, kt�ra w ci�gu ostatnich dw�ch dni otrzyma�a wi�ksz� dawk� b�lu i niepokoju, ni� mo�na znie��.

- By� mo�e robimy z ig�y wid�y - zako�czy�a. - Mo�e ten cudzoziemiec to rzeczywi�cie tylko jaki� ciekawski.

- Pozory ciekawo�ci mog� skrywa� szpiega - stwierdzi� Florent, kt�ry si� nie poddawa�. - Albo kogo� jeszcze gorszego: adoratora!

- Dlaczeg� to adorator mia�by by� gorszy od szpiega? - zapyta�a Leonarda, nie mog�c powstrzyma� �miechu.

- Ju� wyja�niam. Wiem, �e wielu m�czyzn podziwia donn� Fior� i �e zawsze b�d� kolejni, ale nie chcia�bym, �eby mia�a do czynienia z takim osobnikiem, jak ten. Nie widzia�a�, jakie ma oczy? Zimne i okrutne. Nie s�dz� zreszt�, �eby by� kupcem. Na pi�tna�cie metr�w czu� od niego �o�nierza.

Tym razem Leonarda nic nie powiedzia�a. Wspomnienie, jakie zachowa�a o cudzoziemcu, podpowiada�o jej, �e Florent, inspirowany by� mo�e swoj� maj�c� na wszystko baczenie mi�o�ci�, m�g� mie� racj�. Tym bardziej �e nieznajomy pochodzi� z W�och, a Leonarda wiedzia�a z do�wiadczenia, �e ciemne typy mia�y tam bardziej sprzyjaj�ce warunki bytu, ni� w kr�lestwie francuskim, gdzie twarda r�ka kr�la Ludwika i policja pod dow�dztwem Tristana L'Hermite budzi�y w obwiesiach zbawienny strach. Tak czy inaczej, nie zaszkodzi, jak dom b�dzie nieco lepiej strze�ony. Przynajmniej do powrotu kr�la, kt�ry nie m�g� by� odleg�y.

Jednak dni mija�y, a nikt wi�cej nie widzia� niepokoj�cego osobnika.

Wbrew obawom otoczenia Fiora bardzo szybko dosz�a do siebie po porodzie. Pi�� dni p�niej stan�a na nogi i robi�a wra�enie ca�kiem zdrowej, ale nie mia�a mleka, by karmi� ma�ego Filipa. Trzeba wi�c by�o niezw�ocznie postara� si� o mamk�, kt�rej us�ugi Leonarda i Petronela na szcz�cie zagwarantowa�y sobie wcze�niej w przewidywaniu takiego, zawsze mo�liwego, rozwoju zdarze�. By�a to silna dziewczyna z wsi s�siaduj�cej z Savonnieres, kt�ra pozostawiwszy swe najm�odsze dziecko pod opiek� matki i rodzinnego stadka k�z, z wyra�nym zadowoleniem zamieszka�a we dworze. By�a raczej dobrym nabytkiem - zawsze w �wietnym humorze, �agodna i cicha, wyra�nie uwielbia�a dzieci i natychmiast przywi�za�a si� do powierzonego jej noworodka. Mi�kkie legowisko i obfite posi�ki Petroneli podbi�y j� do reszty i Marcelina - tak mia�a na imi� - zaj�a miejsce w�r�d mieszka�c�w Domu w Barwinkach z mocnym postanowieniem pozostania w nim jak najd�u�ej. Od razu nawi�za�a ni� porozumienia z reszt� domownik�w i cho� Fiora robi�a na niej ogromne wra�enie, uzna�a to za najnormalniejsz� rzecz na �wiecie, w ko�cu by�a w�a�cicielk� kasztelu. Ani przez chwil� nie wyobra�a�a sobie, �e przed jej oczami rozgrywa si� dramat.

Fiora bowiem nie by�a ju� t� sam� osob� i ci, kt�rzy �yli obok niej, z trudem j� rozpoznawali, kiedy si� pojawia�a - szczup�a i wysoka czarna posta�, kt�r� �a�obne welony czyni�y podobn� do ducha. Przesta�a si� �mia�, ledwie si� odzywa�a i sp�dza�a d�ugie godziny, siedz�c we wn�ce okiennej i patrz�c na Loar� przep�ywaj�c� na ko�cu jej ma�ej posiad�o�ci. Porzuci�a ca�kowicie haft, kt�ry stanowi� jej rozrywk� w czasie ci��y, a smuk�e d�onie bezczynnie spoczywa�y na czarnej materii sukni. Najwidoczniej zabrak�o jej �ez i ani razu nie wym�wi�a imienia swego ma��onka. Wi�cej nawet - - kiedy Leonarda koj�cymi s�owami pr�bowa�a zaleczy� ran�, kt�rej istnienie podejrzewa�a, uci�a kr�tko:

- Nie! Na lito�� bosk�, nie odzywaj si� do mnie! Nigdy mi o tym nie m�w. Umar� z dala ode mnie... i to wy��cznie moja wina!

Po tych s�owach wysz�a z komnaty, jakby ucieka�a, zesz�a do ogrodu i usiad�a pod niewielk� pergol� z r� mchowych, arcydzie�em Florenta. Ten zreszt� by� niedaleko, zaj�ty porz�dkowaniem kobierca z go�dzik�w, kt�re koty potarmosi�y, bij�c si� w�r�d nich przy pe�ni ksi�yca. Jego pierwszym odruchem by�o podej�� do m�odej kobiety, ale zauwa�y� jej nieruchom� twarz, nieobecne spojrzenie, i nie o�mieli� si� z obawy przed odpraw�, kt�ra by go zrani�a. Jego pi�kna pani zdawa�a si� traci� dusz�.

W pewnym sensie tak by�o. Fiora wi�za�a swoj� rozpacz i swoje wyrzuty sumienia z t� chwil� ob��du, kiedy wyrwa�a si� z ramion Filipa, aby od niego odej��, obwarowana murem swej zranionej dumy i rozczarowania. A przecie� czeka�a, marzy�a o tych godzinach szcz�cia, kt�re przerwa�a! A wszystko dlatego, �e Filip, zamiast zosta� z ni�, mia� zamiar kontynuowa� swoje dotychczasowe �ycie, w ca�o�ci po�wi�cone s�u�bie w�adcy, odes�awszy j� do swego burgundzkiego zamku. W tamtej chwili pomys� ten wyda� jej si� absurdalny, a kiedy wym�wi� s�owo �pos�usze�stwo", zbuntowa�a si� ca�ym swoim jestestwem. Nie chcia�a takiego �ycia, jakie jej oferowa�. Czy to nie on, kt�rego przewinienia wobec niej by�y tak wielkie, powinien wreszcie udowodni�, �e kocha j� najbardziej na �wiecie i stara� si� uczyni� j� szcz�liw�? Tak, tak w�a�nie my�la�a wtedy i w ka�dej nast�pnej chwili, a� do tej straszliwej minuty, kiedy Mateusz de Prame opowiedzia� jej o tym, co zdarzy�o si� w Dijon pewnego lipcowego dnia, kiedy ona w tym samym pi�knym ogrodzie przechadza�a si� szcz�liwa, nosz�c jego dziecko i �ywi�c nadziej�, �e pewnego dnia go tu ujrzy.

Dr�cz�ce my�li wci�� kr��y�y w jej g�owie. Gdyby zgodzi�a si� na odwiezienie do Selongey, na spos�b �ycia, kt�ry jej proponowa�, czy wszystko potoczy�oby si� inaczej? Czy zosta�by z ni�? Rozum podpowiada� jej, �e znajdowa�aby si� teraz w tym samym punkcie, �e w �yciu Filipa wszystko odby�oby si� tak, jak wcze�niej postanowi�, �e kontynuowa�by t� bezsensown� walk� o niepodleg�� Burgundie, kt�ra by�a ju� tylko u�ud�, i �e tak czy inaczej nie unikn��by szafotu.

Szafot! Co za przekle�stwo wlok�a za sob� ta konstrukcja z kamienia i drewna, kt�ra nasyciwszy si� krwi� jej rodzic�w, wch�on�a teraz krew m�czyzny, kt�rego kocha�a? Czy wszystko, co sk�ada�o si� na jej �ycie, musia�o koniecznie potyka� si� o to straszne narz�dzie sprawiedliwo�ci? Mo�e gdyby oplot�a ramiona z ca�ej si�y wok� Filipa uda�oby si� jej utrzyma� go przy sobie, powstrzyma� go od wyruszenia w kierunku tego strasznego losu i tak bezu�ytecznego po�wi�cenia!

Cho� Dom w Barwinkach by� po�o�ony z dala od zgie�ku �wiata, to od czasu do czasu dociera�y do niego �wie�e wiadomo�ci, kt�re Petronela przynosi�a z targu albo kt�re Florent zas�ysza� w mie�cie. W ten w�a�nie spos�b dowiedziano si�, �e 18 sierpnia Maria Burgundzka po�lubi�a Maksymiliana. Pewnego dnia zostanie cesarzow� Niemiec i nie potrzebuje ju� Burgundii, kt�r� zreszt� niebezpieczne post�powanie zmar�ego ksi�cia prawie od niej oderwa�o.

Filip zgin�� za nic, za nic, nawet nie dla idei. Nie walczy si� histori�, ale on nie chcia� tego wiedzie�: chcia� natomiast zachowa� dla �swojej" ksi�niczki spu�cizn� przodk�w, a Fiora nie wiedzia�a teraz sama, kogo bardziej nienawidzi: tej Marii, kt�ra powiod�a Filipa do zguby, czy komendanta Dijon - jak on si� nazywa�? sire de Craon? - kt�ry podpisa� rozkaz egzekucji.

Jedyne chwile spokoju, kiedy opuszcza� Fior� wir my�li, zdarza�y si� wtedy, kiedy sp�dza�a czas z synkiem. Niemowl� by�o wspania�e. Pokarm Marceliny zdawa� si� doskonale mu s�u�y� i zapowiada�o si� na du�e, silne i by� mo�e zadowolone z �ycia: du�o gaworzy�o, p�aka�o ma�o, a nawet wcale, bo kiedy wpada�o w z�o��, jego oczy o nieokre�lonym jeszcze kolorze pozostawa�y suche. Przy nim Fiora nie czu�a nic poza uwielbieniem, a kiedy trzyma�a je w ramionach i g�adzi�a opuszkami palc�w br�zowy meszek na jego g��wce, ton�a w takim morzu mi�o�ci, �e przez chwil� zapomina�a o cierpieniu. Pozostawa�a wi�c na moment przy ko�ysce, kruchej ��dce, w kt�r�, niby osoba, kt�ra tonie, wczepia�a si�, �eby nie oszale�. Kiedy tylko od niej odchodzi�a, wraca�y gorzkie rozmy�lania.

Zbli�a�o si� winobranie, kiedy nagle okolica si� o�ywi�a. Zamek Le Plessis, kt�ry zdawa� si� drzema� pod nieobecno�� swego pana, obudzi� si�. Rozpocz�to generalne porz�dki i uzupe�niano zapasy w kuchni, a do zamku przybywali pos�a�cy z rozkazami i przyje�d�a�y wozy z meblami: jednym s�owem kr�l Ludwik XI powraca�.

To, �e jest niedaleko, zapowiedzia� przyjazd wyposa�enia jego kaplicy, z kt�rym nigdy si� nie rozstawa�. Przebywa� w Amboise z wizyt� u kr�lowej Szarloty, swej ma��onki. Od siedziby w Plessis wola�a ona znacznie bardziej sw�j pi�kny zamek wzniesiony na zboczu, u st�p kt�rego p�yn�a Loara. Kr�l jednak nigdy nie pozostawa� tam d�u�ej i dwa dni po przybyciu kaplicy us�yszano d�wi�k srebrnych tr�bek zapowiadaj�cych jego powr�t.

Tego dnia, po raz pierwszy od narodzin syna, Fiora przerwa�a milczenie i zamiast po kolacji wej�� na g�r� do swojej sypialni, jak to mia�a ostatnio w zwyczaju, zosta�a w jadalni i poprosi�a Leonard�, by dotrzyma�a jej towarzystwa. Wiecz�r by� dosy� ch�odny, wi�c Florent zapali� w kominku nar�cze �ywicznych sosnowych ga��zi, kt�re weso�o trzaska�y i rozlewa�y sw� wo� w przestronnej, cichej komnacie. M�oda kobieta marzy�a przez chwil�, patrz�c w ogie�, po czym przenios�a na Leonard� zm�czone spojrzenie.

- Moja droga Leonardo, ju� teraz prosz� ci� o wybaczenie tego, co zamierzam zrobi�. Wierz mi, �e zanim podj�am decyzj�, d�ugo si� zastanawia�am. Nieobecno�� kr�la da�a mi czas, ale skoro wr�ci�, nie mog� tego d�u�ej odk�ada�.

- Nie mam poj�cia, o czym chcesz mi powiedzie�, Fioro, ale wiedz, �e jedyn� rzecz�, jaka teraz si� dla mnie liczy, jest to, �eby� ze mn� w ko�cu porozmawia�a. Ta d�uga cisza doprowadza�a mnie do rozpaczy. Wydawa�o mi si�... �e nie licz� si� ju� dla ciebie, poniewa� nie powierzasz mi ju� swych trosk i...

G�os za�ama� si� i przeszed� w szloch, kt�ry stara panna dzielnie prze�kn�a, ale w jej niebieskich oczach, zdaj�cych si� zachowywa� wieczn� m�odo��, b�ysn�a �za. M�oda kobieta po�o�y�a r�k� na d�oni swej wiernej towarzyszki.

- C� mog�abym ci powiedzie� takiego, o czym ju� nie wiesz? Jestem ci natomiast wdzi�czna, �e pozostawi�a� mnie mojemu milczeniu. Nie mog�am s�ucha� �adnego g�osu, poza g�osem mojego b�lu i wyrzut�w sumienia.

Te s�owa sprawi�y, �e Leonarda podskoczy�a, a jej smutek znikn�� w okamgnieniu.

- Wiedzia�am, �e o to chodzi! Wyrzuty sumienia? Dlaczego? Bo nie pozwoli�a� messire Filipowi zamkn�� si� w Selongey, gdzie zosta�by tylko na kr�tko, bo tak mu si� spieszy�o do walki? Chcesz powiedzie�, �e to zmieni�oby cokolwiek w okropnym nast�pstwie wypadk�w i �e by�aby� mniej nieszcz�liwa w jego zamku ni� tutaj?

- Bez w�tpienia nie, ale by�abym w Selongey, jak chcia�, i to jest ca�a r�nica. Leonardo, cz�owiek, kt�ry nakaza� zg�adzi� mojego ma��onka, jest komendantem Dijon �w imieniu kr�la", a ja uwa�am, �e nie mam prawa wychowywa� jego syna w domu podarowanym przez kr�la.

- S�odki Jezu! - j�kn�a stara panna, kt�ra zblad�a jak �ciana. - Nie m�w, �e chcesz znowu wyruszy� w po�cig za t� nie wiadomo jak� bezsensown� zemst�? Nie m�w, �e zacznie si� od pocz�tku to wszystko, co prze�y�y�my przez dwa straszne lata? Przysi�gam przed Bogiem, kt�ry mnie s�yszy, �e nie mog�abym tego znie��. Nie, nie mog�abym!

Tym razem wybuchn�a p�aczem i schowa�a twarz w dr��cych d�oniach. Niepocieszona z powodu tej rozpaczy, kt�r� spowodowa�a, Fiora opad�a przy niej na kolana, jak to robi�a w dzieci�stwie, kiedy co� przeskroba�a i prosi�a o wybaczenie. Potem otoczy�a opiekunk� ramionami.

- Uspok�j si�, moja droga - powiedzia�a �agodnie. - Przysi�gam na wszystko, co dla mnie naj�wi�tsze, �e zamiar zemsty nawet nie przebieg� mi przez my�l i �e ca�kiem go zarzuci�am. Wiem, co wycierpia�a�, i bardzo cz�sto mia�am z tego powodu wyrzuty sumienia. Zreszt� nie uda�o mi si� zrealizowa� poprzedniego planu. Podobnie jak Demetriosowi! M�yny Pa�skie miel� powoli, ale sprawiedliwie, a ziarnka piasku, kt�rymi jeste�my, okazywa�y zbyt wielkie mniemanie o sobie! Nigdy wi�cej zemsty, moja Leonardo, nigdy!

- Naprawd�?

- Nie masz do mnie zaufania? Tylko dlatego poprosi�am ci� przed chwil� o to, by� z g�ry przebaczy�a mi to, co zamierzam uczyni�, bo wiem, jak szcz�liwa si� tu czujesz, jak jeste� przywi�zana do tego domu, podobnie zreszt� jak ja. Trudno b�dzie go porzuci�, ale musisz mnie zrozumie�: cho� nie chowam urazy do kr�la z powodu tego wyroku �mierci, o kt�rym zapewne nawet nie zosta� poinformowany, to ten sire de Craon wyda� go w jego imieniu. Pozostanie tutaj by�oby milcz�c� zgod� na to, co uczyniono. M�j syn kiedy� czyni�by mi z tego powodu wyrzuty.

Fiora wsta�a i przechadza�a si� powoli wzd�u� kominka, z d�o�mi ukrytymi w szerokich r�kawach. Leonarda �ledzi�a j� wzrokiem z pewnym przygn�bieniem. P�niej przenios�a wzrok na wn�trze, w kt�rym przebywa�y, i czuj�c, jak �al �ciska jej serce, zrozumia�a, jak drogie sta�o si� jej to miejsce, w kt�rym mia�a nadziej� do�y� ko�ca swych dni. Wreszcie si� odezwa�a:

- Czy to oznacza, �e zamierzasz wychowa� to dziecko w wy��cznej mi�o�ci do Burgundii i nienawi�ci do Francji?

- Nie, oczywi�cie, �e nie, ale...

- Kiedy b�dzie mia� dwadzie�cia lat, Burgundia pewnie ju� od dawna b�dzie francusk� prowincj�. Kr�l Ludwik mo�e ju� odejdzie z tego �wiata, ale panowa� b�dzie jego syn, a tw�j b�dzie jednym z jego poddanych. Czy chcesz ju� teraz umie�ci� go w szeregach wrogiego obozu, kt�ry zreszt� niemal nie istnieje, jako �e w przypadku dawnych poddanych ksi�cia Karola chodzi o wyb�r mi�dzy Francj� i Niemcami? Trzeba my�le� o jego przysz�o�ci. Jaka b�dzie twoim zdaniem ta przysz�o��, je�li obrazisz kr�la, zwracaj�c mu prezent, kt�ry ci da�?

- Kr�l jest m�drym cz�owiekiem, na pewno to zrozumie. Bardziej naturalne b�dzie, je�li zabior� syna do Selongey.

- Czy jeste� chocia� pewna, �e zamek w Selongey jeszcze istnieje?

Fiora zatrzyma�a si� i wbi�a w Leonard� zdumiony wzrok.

- A dlaczego mia�by nie istnie�?

- Bo we wszystkich krajach na �wiecie, kiedy cz�owiek zostaje skazany z powodu rebelii, jego dobra zostaj� przej�te przez Koron�, a fortyfikacje zburzone. Niewykluczone, �e zamek zosta� zr�wnany z ziemi�. A je�li nasz ma�y Filip nie ma ju� nic poza tym kasztelem, kt�ry chcesz zwr�ci�?

- Zapominasz, �e Agnolo Nardi pomna�a t� cz�� maj�tku, kt�r� odziedziczy�am? B�dzie mia� chocia� to!

- Niewiele jak na wielkiego pana, kt�rym ma prawo by�. Dlaczego jutro, zamiast rzuca� kr�lowi Ludwikowi pod nogi tytu� w�asno�ci, nie z�o�ysz raczej skargi? Udowodni�, �e mo�esz mie� do niego zaufanie i �e �ywi do ciebie szczer� przyja��. Poza tym, jak sama przed chwil� m�wi�a�, to m�dry cz�owiek... ale nie zapominaj, co powiedzia� messire de Commynes podczas swojej ostatniej wizyty: kr�l si� zmieni� i robi teraz wra�enie, jakby ta wojna, kt�rej nienawidzi�, sprawia�a mu przyjemno��. Wygna� nawet swojego najrozs�dniejszego doradc�...

- Do Poitiers? To �adne wielkie wygnanie.

- Niew�tpliwie, ale sire d'Argenton my�la�, �e szybko z niego wr�ci, a wci�� go nie widzimy na dworze. Strze� si�, by nie urazi� kr�la, Fioro! G��bia jego umys�u kryje by� mo�e niezg��bione otch�anie. Dok�d zamierzasz si� uda� po wyje�dzie st�d, teraz, u progu zimy? Prosto do Selongey?

- Nie, nie od razu. Najpierw pojad� do Pary�a, do naszych przyjaci� Nardich, kt�rzy na pewno b�d� szcz�liwi mog�c nas go�ci� i kt�rzy...

- .. .i kt�rzy b�d� mo�e nie ca�kiem szcz�liwi, je�li przyb�dziemy do nich jako osoby niepo��dane, mo�e jako banici? Dok�d wtedy pojedziemy z kilkumiesi�cznym dzieckiem na r�kach? Ten dom nale�y do ciebie, Fioro, i nie masz ju� innego! Pomy�l o tym jutro, kiedy p�jdziesz do kr�la!

- Jeste� straszliwie logiczna, Leonardo, i mo�liwe, �e masz racj�, ale wydaje mi si�, �e Filip, tam gdzie jest, wygania mnie st�d, krzyczy, �e miejsce moje i jego syna nie znajduje si� przy kr�lu, kt�rego nienawidzi�.

- Tam, gdzie jest? C� mo�esz wiedzie� o �yczeniach tych, kt�rzy opu�cili ten pad�? Wydaje mi si�, �e przede wszystkim trzeba pomy�le� o otrzymaniu rozgrzeszenia i przebaczenia wszystkich pope�nionych b��d�w. R�b, jak uwa�asz, m�j anio�ku, chodzi o twoje �ycie i �ycie twojego dziecka, a ja jestem zawsze gotowa ruszy� z wami, dok�d uznasz za stosowne, bo najwa�niejsze, bym mog�a by� przy tobie. Ale jest jeszcze ta poczciwa Petronela i jej m��. Zd��yli si� przywi�za� do ma�ego Filipa. Z�amiesz im serce.

Fiora nie zmru�y�a tej nocy oka. Rozwa�a�a bez ko�ca s�owa Leonardy, ale nie uda�o jej si� znale�� rozwi�zania.

Oczywi�cie Leonarda mia�a racj� w wielu punktach, ale do Fiory wraca�a ta sama obsesyjna my�l: pozostanie tutaj oznacza�oby zdrad� pami�ci Filipa, a ona czyni�a sobie ju� zbyt wiele wyrzut�w, �eby dok�ada� nowe. Jednak�e, obieca�a sobie, u�yje wszystkich zdolno�ci dyplomatycznych, �eby nie zmieni� przyjaznego Ludwika XI w rozgniewanego wroga.

Postanowi�a uda� si� do Plessis z samego rana, w okolicach godziny, o kt�rej kr�l wychodzi� z mszy. Jednak w chwili, gdy zamierza�a wyruszy� w drog�, us�ysza�a szczekanie ps�w i tr�bki zapowiadaj�ce wyjazd na polowanie. Najwyra�niej, ledwie wr�ciwszy do zamku, w�adca natychmiast odda� si� swojej ulubionej rozrywce, kt�ra w jego przypadku by�a prawdziw� pasj�. Lepiej by�o nie op�nia� jego odjazdu, to mog�oby go wprawi� w z�y humor.

Tak wi�c dopiero p�nym popo�udniem Fiora, w czarnej aksamitnej sukni i wysokim przybraniu g�owy ze srebrzystej tkaniny podtrzymuj�cym �a�obny welon, dosiad�a mu�a. Wraz z Florentem ubranym w najlepsze odzienie skierowa�a si� do zamku i wjecha�a na drog� wy�o�on� du�ymi kamieniami, kt�ra ��czy�a miasto Tours z siedzib� w�adcy. Je�li polowanie by�o owocne, mia�a du�e szanse, �e zostanie przyj�ta uprzejmie. Tak czy inaczej by�o rzecz� naturaln�, �e przybywa pok�oni� si� kr�lowi i pogratulowa� mu szcz�liwego powrotu. I Fiora wyruszy�a, nie ogl�daj�c si� za siebie, by nie widzie� patrz�cych na jej odjazd Leonardy i Petroneli z niemowl�ciem na r�ku. Zaczerwienione oczy Petroneli, niew�tpliwie poinformowanej przez Leonard� o wszystkim, budzi�y w niej bolesne uczucia i prze�ladowa�y j� do tego stopnia, �e dotar�szy do pierwszego ogrodzenia Plessis-lez-Tours, omal nie zawr�ci�a mu�a, zastanawiaj�c si�, jakim prawem zamierza sprawi� tyle b�lu tak poczciwym ludziom. Jednak�e w jej naturze le�a�o realizowanie podj�tych decyzji do ko�ca, wi�c po kr�tkim postoju ruszy�a w stron� bramy otoczonej z bok�w przez dwie z�bkowane wie�e strze�one przez �ucznik�w z gwardii szkockiej.

Przyja�� z dawna ��cz�ca Fior� z sier�antem Douglasem Mortimerem by�a wszystkim znana i �o�nierze nie tylko nie zabronili jej wej�cia, ale sk�onili si� z u�miechem, kt�ry ka�dy normalny m�czyzna przeznacza dla �adnej kobiety. Na podw�rzu panowa�o zamieszanie zwi�zane z przeprowadzk�. Z jednej strony znajdowa�y si� kwatery gwardii, gdzie s�udzy robili porz�dki, podczas gdy pos�ugaczki zbiera�y bielizn�, by zanie�� j� do pralni. Bardziej na zach�d, w pobli�u malutkiej kapliczki po�wi�conej Notre-Dame de Clery, kt�r� kr�l najbardziej sobie upodoba�, �o�nierze odpowiedzialni za pilnowanie wielkiej czworobocznej wie�y wznosz�cej si� z dala od mur�w, wygrzewali si� w przedwieczornym s�o�cu lub grali w ko�ci. Z drugiej strony znajdowa� si� drugi ko�ci�, po�wi�cony �wi�temu Maciejowi, s�u��cy jako parafia dla mieszka�c�w zamku i jako kaplica dla ma�ego klasztoru zamkni�tego w jego murach. Mo�na by si� tu poczu� jak na rynku ma�ego miasteczka, ale miasteczko to ko�czy�o si� szerokimi i g��bokimi fosami, nad kt�rymi przerzucono wielki most zwodzony prowadz�cy do reprezentacyjnego dziedzi�ca, centralnego punktu w�a�ciwego zamku.

A sam zamek, widoczny na lewo od wej�cia, sk�ada� si� z cz�ci mieszkalnej ozdobionej kru�gankiem o pi�knie rze�bionych arkadach podtrzymuj�cych taras obstawiony pos�gami, na kt�ry wychodzi�y wysokie dwuskrzyd�owe okna. Eleganckie lukarny ozdobione ornamentami kwiatowymi o�ywia�y po�a� krytego �upkiem dachu i wspaniale zwie�cza�y to kr�lewskie mieszkanie, kt�re w rzeczywisto�ci nie mia�o nic wsp�lnego z pos�pnymi opisami czynionymi przez wrog�w kr�la. O�mioboczna wie�a zwie�czona sto�kowatym dachem kryla schody, a naprzeciwko apartament�w kr�la rozpo�ciera�y si� ogrody i sady, zawsze wspaniale utrzymywane, gdy� doprowadzono do nich, podobnie jak do ca�ego zamku, wod� dzi�ki sieci o�owianych lub ceramicznych rur po��czonych ze �r�d�em Carre. Jednak�e i w tej wie�y, tak jak w poprzedniej, znajdowa�y si� studnia i poid�o*.

* Chcia�abym w tym miejscu z�o�y� ho�d Sy�vainowi Livernet, kt�rego wspania�e dzie�o Tours au temps de Louis XI by�o mi bardzo pomocne przy pisaniu tej cz�ci ksi��ki.

Miejsce to, w przeciwie�stwie do poprzedniego, by�o spokojne, ciche i niemal bezludne. Kr�l przebywaj�c w Plessis, ceni� sobie nade wszystko spok�j niezb�dny do rozmy�la�. Tylko dw�ch �ucznik�w sf a�o na posterunku u podn�a schod�w i Fiora mia�a zamiar zapyta�, czy wiedz�, gdzie jest Mortimer, gdy ujrza�a Etienne'a Le Loup, kt�ry rozpoznawszy j�, podszed� i sk�oni� si� z galanteri�.

- Nasz sire wyruszy� z samego rana na polowanie, donno Fioro. Nie zobaczysz si� z nim tutaj.

- Wiem. S�ysza�am, jak wyrusza�, ale s�dz�, �e wkr�tce powinien wr�ci�, wi�c przysz�am poczeka� na jego powr�t, aby go powita� i zapyta� o zdrowie.

- Je�li we�mie si� pod uwag� wyczerpuj�cy tryb �ycia, jakie prowadzi� przez ostatnie miesi�ce, czuje si� �wietnie. Zreszt�, jak widzisz, oddaje si� polowaniu, cho� dopiero co wr�ci�. Bardzo mu tego brakowa�o przez ca�y ten czas. Radzi�bym jednak, by� wr�ci�a do domu, gdy� kr�la dzi� tu nie b�dzie.

- Czy pojecha� tak daleko?

- Raczej tak. Poluje w lesie ko�o Loches. Sp�dzi wi�c najbli�sz� noc w zamku w tym mie�cie. Mo�e nawet zostanie tam kilka dni, je�li doje�d�acze si� dobrze spisali.

Loches! Nazwa ta pos�pnie zad�wi�cza�a w pami�ci Fiory. To do tej twierdzy wieziono kiedy� uwi�zionego w klatce Mateusza de Prame. Mo�e kr�l, pod pozorem polowania, udawa� si� tam tylko po to, �eby go przes�ucha�? Wiedzia�a, �e przetrzymywani tam byli inni wi�niowie, poczynaj�c od brata Ignacio Ortegi, kastylijskiego mnicha, kt�ry prze�ladowa� j� swoj� nienawi�ci� i kt�remu w ostatniej chwili przeszkodzi�a w Sen�is w zabiciu Ludwika XI. Jego tak�e wys�ano do zamku w Loches, gdzie mia� w zamkni�ciu odpokutowa� swoj� zbrodni�. By� tam tak�e pewien kardyna�, kt�rego nazwisko Fiora zapomnia�a. Zdaje si�, �e kr�l zrobi� z Loches ulubione miejsce dokonywania akt�w nieuchronnej sprawiedliwo�ci. Ludzie byli tam traktowani jak dzikie zwierz�ta, pewnie nawet gorzej, a Fiora wprawdzie nie rozczula�a si� zupe�nie nad losem hiszpa�skiego mnicha, ale serce �ciska�o jej si� na wspomnienie m�odego koniuszego, skutego �a�cuchami i wyn�dznia�ego, w�r�d �miech�w i obelg t�umu, kt�rego �wi�teczne libacje uczyni�y jeszcze bardziej okrutnym.

- Musz� rozmawia� z kr�lem! - powiedzia�a wreszcie. - Mo�e mog�abym te� pojecha� do Loches?

Zobaczy�a, jak oczy szambelana robi� si� prawie okr�g�e ze zdumienia.

Wybe�kota�:

- Chcesz jecha�... do Loches?

Nie mia� jednak czasu, by doko�czy�, i zgi�� si� wp� w g��bokim uk�onie, podczas gdy jaki� m�ody i �agodny g�os kontynuowa� jego wypowied�:

- To by�oby czyste szale�stwo, je�li chcesz zna� moje zdanie, pani. Kr�l nigdy nikogo nie przyjmuje, kiedy tam jedzie, gdy� jest to miejsce pobytu wi�ni�w politycznych i ktokolwiek o�mieli si� narazi� na szwank jego obronno��, wystawia si� na jego gniew. Czy pragniesz ujrze� go zagniewanym?

G�os nale�a� do dziewczynki, m�odziutkiej panienki mog�cej mie� trzyna�cie lub czterna�cie lat, za kt�r� sta�a wysoka kobieta ubrana jak dama dworu, z r�kami splecionymi na brzuchu w postawie pe�nej godno�ci. Co do dziewczynki, Fiora z lito�ci� pomy�la�a, �e nigdy nie widzia�a tak pozbawionej wdzi�ku nastolatki... ani tak pe�nej godno�ci. Pod fioletowoniebieskim aksamitem sukni haftowanej srebrn� nici� w drobne kwiaty lilii ramiona wydawa�y si� nier�wne, a cia�o zniekszta�cone. Twarz o zbyt du�ym nosie, smutnych ustach i lekko wy�upiastych oczach zdawa�a si� znale�� tam przez pomy�k�, jakby nale�a�a do cia�a du�o starszej kobiety. Ale ile s�odyczy i �wiat�a znajdowa�o si� w tych br�zowych, pe�nych b�lu oczach! Nie wiedz�c, co powiedzie�, tak wielkie wra�enie wywar�a na niej ta dziewczynka, Fiora zastanawia�a si�, jak si� zachowa�, kiedy towarzysz�ca dziewczynce dama pouczy�a j� nie bez pewnej surowo�ci:

- Sk�o� si�, pani! To madame Joanna de Valois, ksi�na Orleanu, czyni ci zaszczyt, zwracaj�c si� do ciebie!

Fiora, zmieszana, natychmiast sk�oni�a si� g��boko. A wi�c ta dziewczynka by�a m�odsz� c�rk� kr�la, t�, do kt�rej po�lubienia w ubieg�ym roku zmusi� swego kuzyna, m�odego ksi�cia Orleanu, zwierzaj�c si� cynicznie jednemu ze swych bliskich, �e zale�y mu na tym ma��e�stwie, gdy� dzieci m�odych ma��onk�w �nic ich nie b�d� kosztowa�". Spos�b tak samo dobry, jak ka�dy inny, by sko�czy� z rywalizuj�cym odga��zieniem starego pnia kapety�skiego. Petronela pewnego zimowego wieczoru opowiedzia�a t� histori� z mn�stwem szczeg��w i mn�stwem westchnie�, a s�uchaj�c jej, trudno by�o stwierdzi�, nad kim si� bardziej u�ala�a: nad m�odym ksi�ciem Orleanu, o kt�rym m�wiono, �e jest przystojny i zgrabny, zmuszonym do po�lubienia takiego brzydactwa, czy nad t� biedaczk�, kt�rej p�yn�ca w jej �y�ach kr�lewska krew nie uchroni�a przed najwi�kszym poni�eniem: narzuceniem si�� ch�opcu, kt�rego pono� kocha�a ca�ym sercem. Dzieci�stwo prze�y�a w zamku Linieres, w Berry, gdzie nikt, nawet matka, jej nie odwiedza�, i gdzie wr�ci�a po �lubie, zdana na tamtejsz� s�u�b�, kt�ra j� wychowa�a*. Bardzo rzadko widywano j� w siedzibach kr�lewskich, kt�rych zreszt� nie lubi�a, wiedzia�a bowiem, �e jej obecno�� nie jest po��dana.

* M�ody ksi��� zostanie kr�lem Ludwikiem XII i odtr�ci Joann� w trakcie rozdzieraj�cego procesu rozwodowego, by po�lubi� Ann� Breto�sk�. Joanna wst�pi�a do klasztoru, utworzy�a zakon Si�str Anuncjatek. Papie� Pius XII uczyni j� �wi�t� Joann� de Valois.

- Madame - wyszepta�a Fiora - b�agam Wasz� Wysoko�� o wybaczenie mojej ignorancji. Je�li chodzi o gniew naszego pana, to wiedz, �e obawiam si� go tak samo jak ka�dy, pragn� jednak powiadomi� go pilnie o bardzo wa�nych faktach...

- Tak wa�nych, �e jeste� gotowa narazi� si� na ka�dy gniew tego �wiata, nawet jego? Powiesz mi, kim jeste�? Gdybym ci� wcze�niej spotka�a, pami�ta�abym, gdy� jeste� bardzo pi�kna. Jeste� mo�e cudzoziemk�?

- Tak, z Florencji, madame. Nazywa�am si� Fiora Beltrami i...

- Ach! Wiem, kim jeste�! Opowiadano mi o tobie! - zawo�a�a Joanna z uroczym u�miechem, kt�ry przywr�ci� jej w�a�ciwy wiek i roz�wietli� nie�adn� twarz. - Kr�l, m�j ojciec, ma dla ciebie wiele szacunku i przyja�ni. Ale... jeste� w �a�obie?

- Tak, po moim ma��onku, hrabim Filipie de Selongeyu, straconym dwa miesi�ce temu w Dijon za rebeli�. By�... zaprzyja�niony ze zmar�ym ksi�ciem Karolem.

- Och! Wybacz, je�li ci� zrani�am, musisz by� bardzo nieszcz�liwa. To ty mieszkasz w dworze La Rabaudire?

- Tak. I chcia�abym, �eby nasz pan pozwoli� mi go zwr�ci�. Niedawno urodzi�am syna i...

- Nie t�umacz. S�dz�, �e zrozumia�am. Nie mam zbyt wielu mo�liwo�ci, niestety, i nie mog� ci pom�c. Wszystko, co mog� dla ciebie zrobi�, to udzieli� rady, je�li zechcesz j� przyj��.

- Z wdzi�czno�ci�, madame.

- Nie staraj si� spotyka� z moim ojcem w tej chwili! Jest jeszcze w stanie wzburzenia po trudnej walce o odzyskanie p�nocnych terytori�w. Widzisz, �e nie m�g� usiedzie� na miejscu d�u�ej ni� kilka godzin. Daj mu czas na odzyskanie spokoju, a przede wszystkim... m�dro�ci. Za kilka dni wszystko si� u�o�y i b�dziesz mog�a z nim porozmawia�. B�agam jednak, b�d� bardzo ostro�na.

- Dlaczego?

- Bo z pewno�ci� go urazisz. Zdarzy�o mu si� ju� odbiera� prezent, je�li ten, kto go otrzyma�, rozczarowa� kr�la, ale s�dz�, �e nigdy nikt nie odda� mu prezentu sam z siebie. Mo�liwe, �e to mu si� nie spodoba. Nie przyspieszaj niczego i wykorzystaj t� wymuszon� zw�ok�, �eby si� jeszcze zastanowi�!

- D�ugo si� ju� zastanawia�am, madame.

- A zatem trzeba poradzi� si� Boga. B�d� si� za ciebie modli�.

Nie pozostawiaj�c Fiorze czasu na podzi�kowanie, ksi�niczka odesz�a, a jej nier�wny ch�d wywo�a� u jej rozm�wczyni g��bokie wsp�czucie. Ale nagle odwr�ci�a si�.

- Zamierza�am jutro wr�ci� do Linieres, jednak zostan� tu jeszcze kilka dni, je�li obiecasz, �e nic nie b�dziesz przyspiesza�.

.- Wasza Wysoko�� zgodzi�aby si� mi pom�c?

- Powiedzia�am ju�: mam niewielkie mo�liwo�ci, ale chcia�abym zrobi� dla ciebie tyle, ile mog�. Wr�� do domu i nic nie r�b, nie wychod�, dop�ki po ciebie nie po�l�. Obiecasz mi to?

- Obiecuj�... ale nie wiem, jak wyrazi� moj�...

- Nie! Nie dzi�kuj mi, to raczej ja powinnam podzi�kowa� tobie.

Poniewa� Fiora najwidoczniej nie rozumia�a jej s��w, Joanna doda�a z tym swoim pi�knym u�miechem, dzi�ki kt�remu zapomina�o si� o jej brzydocie:

- W�a�nie udowodni�a�, �e mo�na by� jednocze�nie pi�kn� jak poranek i g��boko nieszcz�liw�. Kiedy b�d� mia�a ochot� si� skar�y�, pomy�l� o tobie!

Po�o�y�a na chwil� drobn� d�o�, delikatn� jak �apka ptaszka, na r�ce Fiory, kt�ra niemal przykl�kn�a w uk�onie, i wzi�wszy pod rami� madame de Linieres, skierowa�a si� w stron� dziedzi�ca, nale�ycie uhonorowana przez stra�e przy wyj�ciu. Fiora ujrza�a, jak zmierza do kaplicy po�wi�conej NotreDame de Clery, do kt�rej wesz�a.

- Kiedy si� my�li o ksi�niczce - powiedzia� Florent, �ledz�cy j� wzrokiem - zawsze nasuwa si� obraz wysokiej i pi�knej damy, wspaniale przyodzianej i pe�nej wdzi�ku. Nie wyobra�a�em sobie, �e kr�l mo�e mie� tak okropn� c�rk�.

- Zamilcz! Nie wiesz, co m�wisz! Okropn�? Z tym �wietlistym spojrzeniem, z tym u�miechem, kt�ry zdaje si� mie�ci� w sobie ca�� s�odycz �wiata? Jestem pewna, �e B�g ma inne zdanie ni� ty. Wracajmy!

Leonarda i Petronela wyczekiwa�y na jej powr�t w tym samym miejscu, w kt�rym asystowa�y przy jej odje�dzie. Kiedy si� dowiedzia�y, �e Fiora nie mog�a zobaczy� si� z kr�lem, obie z najwi�kszym trudem ukry�y uczucie ulgi. Kilka dni to niewiele, ale zawsze jakie� odroczenie. A jak�e podnosz�ce na duchu by�o to spotkanie z m�od� ksi�n� Orleanu! Fiora obieca�a od�o�enie swoich zamiar�w do chwili, a� ona wyrazi na to zgod�, da jej sygna�. Leonarda odzyska�a nadziej�.

- Co� mi m�wi, �e niepr�dko opu�cimy ten drogi mi dom - zwierzy�a si� Petroneli. - Mam wielk� nadziej�, �e nasz pan b�dzie umia� przekona� Fior�, �eby nie wyje�d�a�a, i �e sp�dzimy razem najcudowniejsz� zim�.

- Tak s�dzisz?

- Tak, tak uwa�am. Najbardziej obawia�am si� tego, �e nasza m�oda pani �ci�gnie na siebie gniew i uraz� kr�la. Teraz my�l�, �e sprawy potocz� si� po naszej my�li i �e zostaniemy wszyscy razem.

Biedna Leonarda mia�a cz�sto my�le� o tych pe�nych nadziei zdaniach podczas nieko�cz�cych si� bezsennych nocy, a te sta�y si� jej przeznaczeniem jeszcze tej zimy; zimy, kt�r� wyobra�a�a sobie jako tak cudown�.

* * *

Fiora drzema�a za zas�onami z kwiecistego brokatu spowijaj�cymi jej ��ko. Po powrocie z Plessis opanowa�o j� wielkie zm�czenie. Przyj�wszy od Petroneli miseczk� wywaru z warzyw, popatrzy�a przez chwil� na Marcelin� karmi�c� piersi� ma�ego Filipa, po czym posz�a do swojego pokoju, nie zgadzaj�c si� na pomoc przy rozbieraniu. Znowu zaw�adn�o ni� to ogromne pragnienie samotno�ci, kt�re doprowadza�o do rozpaczy Leonard�; sama my�l o m�wieniu, s�uchaniu czy odpowiadaniu by�a dla niej wprost nie do zniesienia. Wydawa�o jej si�, �e jest �d�b�em trawy albo korkiem unoszonym przez wzburzone wody przeznaczenia, a jej w�asna wola nie ma najmniejszej mo�liwo�ci, by si� wyrazi�. Nie pozostawa�o jej nic innego, ni� postara� si� znale�� cho� troch� spokoju, wi�c - rzucaj�c ubrania tam, gdzie sta�a, i nie zastanawiaj�c si�, gdzie upadaj� - rozebra�a si� i wsun�a pomi�dzy �wie�e prze�cierad�a przyjemnie pachn�ce irysem. Pozwoli�a swemu cia�u na odpr�enie a� do chwili, gdy noc, wciskaj�ca si� do wn�trza pomi�dzy ramionami krzy�a tworzonego przez ramy okienne, zatar�a w szaro�ci jaskrawe barwy dywanu ze Smyrny roz�o�onego na posadzce i opanowa�a pok�j, wpuszczaj�c do niego ch��d zapowiadaj�cy jesie�.

Fiora nie pozwoli�a na rozpalenie ognia, do czego by�y zawsze przygotowane wszystkie kominki w domu, ani na zapalenie �wiecy stoj�cej u wezg�owia. Nie mia�a ochoty czyta�, cho� spoczywaj�cy w zasi�gu r�ki tom by� jednym z dialog�w Platona, kt�re najbardziej lubi�a w trakcie swego wype�nionego nauk� dzieci�stwa. Do czego mog�a jej si� przyda� m�dro�� greckich filozof�w w g��bi kasztelu po�o�onego na uboczu, mi�dzy rzek� i lasem, kiedy jej serce i umys� dryfowa�y z pr�dem, utraciwszy �wiadomo�� kierunku, w kt�rym nale�y si� zwr�ci�? �ywa w tym pokoju by�a tylko wieczorna bryza wpadaj�ca przez jeden z otwartych witra�y okna i nios�ca zapach mokrych li�ci, kt�ry niedawny deszcz rozpostar� nad ogrodem.

Znajome odg�osy domu stopniowo cich�y. Fiora us�ysza�a Florenta nabieraj�cego wod� ze studni, aby jej nie zabrak�o Petroneli, kiedy z rana b�dzie podsyca� ogie� w kuchni; kroki Stefana, kt�ry robi� ostatni obch�d domu i gwizda� na psy, po czym poszed� spa� do jednego z budynk�w dla s�u�by po�o�onych przy drodze wiod�cej do domu; odg�os drzwi, kt�re Leonarda kolejno zamyka�a, opuszczaj�c rygle; lekkie trzeszczenie drewnianych schod�w na drugim pi�trze pod ci�arem id�cej do swego pokoju Petroneli, p�niej - nieco cichsze - kroki Florenta. Wreszcie skrzypienie jej w�asnych drzwi, kiedy Leonarda je uchyli�a, by upewni� si�, �e Fiora �pi. W s�siednim pokoju pop�akiwa�o niemowl� i Marcelina zanuci�a star� ko�ysank�, by je u�pi�. Potem Fiora us�ysza�a, jak zatrzeszcza�o ��ko pod ci�arem mamki. I to by� koniec: dom zamar�, ust�puj�c miejsca nocnym odg�osom dochodz�cym z zewn�trz. Wszystko by�o uporz�dkowane, ka�dy z domownik�w zabra� ze sob� i od�o�y� do nast�pnego dnia sw�j baga� trosk i k�opot�w. Tylko Fiora niczego nie od�o�y�a, cho� pr�bowa�a ze wszystkich si�. Powinna zapomnie� o zgryzotach, obowi�zkach, powinno�ciach zwi�zanych z wdowie�stwem i honorem nazwiska, kt�re nosi�a, i by� jedynie sob�: bardzo m�od� kobiet� niemaj�c� jeszcze dwudziestu lat, o ciele stworzonym do mi�o�ci, kt�re nie zazna ju� nigdy pieszczot i rozkoszy, o duszy zbyt wcze�nie dojrza�ej, kt�ra chcia�a �y�, cho� brakowa�o jej odwagi. Czego oczekiwa� od �ycia, je�li nie b�dzie w nim �miechu Filipa, d�oni Filipa, ust Filipa, cia�a Filipa, kt�rego w�adczy i s�odki ci�ar wci�� czu�a, gdy zamkn�a oczy...

Powr�ci�a do niej my�l o �mierci, kt�ra od spotkania z Mateuszem cz�sto j� nawiedza�a, a tego wieczora by�a bardziej przemo�na ni� kiedykolwiek. Gdyby Fiora znik�a, ci, kt�rych kocha�a - te nieliczne istoty pozostawione jej przez los - mogliby nadal mieszka� w tym domu, gdzie tak dobrze si� czuli. Pochowaj� j� na wyspie obok przeorstwa �wi�tego Ko�my, by mog�a spocz�� w po�wi�conej ziemi, a Leonarda ka�dego ranka b�dzie ozdabia� jej gr�b bukietami lilii, piwonii, r� i wiciokrzewu, go�dzik�w, pierwiosnk�w i przebi�nieg�w, w zale�no�ci od pory roku. Dzi�ki niej ma�y Filip b�dzie mia� zapewnion� opiek�, w�a�ciwe wychowanie, a kr�l z pewno�ci� nie b�dzie mu szcz�dzi� wzgl�d�w. Tak, to by�oby najlepsze rozwi�zanie, pod warunkiem, �e �mier� nast�pi w spos�b naturalny. Samob�jstwo przynios�oby ha�b� tym, kt�rych kocha�a, chyba �e �mier� wygl�da�aby na wypadek? Okoliczni rybacy m�wili, �e Loara ma niebezpieczne wiry, gwa�towne pr�dy i gro�ne g��biny. Niejedna nieostro�na osoba straci�a w niej �ycie w czasie k�pieli.

Rzecz jasna nie by�a to odpowiednia pora roku na k�piele. Ranki by�y ju� ch�odne i mgliste, cho� zachody s�o�ca przynosi�y jeszcze troch� ciep�a w swojej purpurze i z�ocisto�ci. To by�oby takie proste, tak proste! Prawie przyjemne. Trzeba tylko troch� odwagi, by wykona� pierwsze kroki, a potem po�o�y� si� w ch�odnej wodzie i pozwoli� jej unie�� cia�o, porwa� je a� do bram niesko�czono�ci.

Fiora zamkn�a oczy, aby g��biej rozkoszowa� si� tym obrazem sposobu, w jaki po�egna si� z �yciem, i nawet nie zauwa�y�a, kiedy tak wyobra�aj�c sobie siebie w trakcie �miertelnego unicestwienia, w ko�cu zasn�a...

Nag�y strach wyrwa� j� ze snu i sprawi�, �e usiad�a na ��ku z bij�cym sercem i czo�em zroszonym potem. Pok�j by� ciemny, ale zerwa� si� wiatr i skrzyd�o okna uderza�o o �cian�. Fiora odrzuci�a prze�cierad�a, kt�rymi by�a przykryta, i chcia�a wsta�, �eby je zamkn��. Nie zd��y�a nawet postawi� n�g na pod�odze: poczu�a, �e spada na ni� i unieruchamia j� jaka� narzuta, czyje� ramiona otaczaj� i usi�uj� przygnie��, a wok� r�k zaciska si� lina. Szarpa�a si� z dzik� si��, krzycz�c:

- Na pomoc!... Ratunku!... Aaaaaa!

Znalaz�szy po omacku jej szyj�, jakie� palce st�umi�y jej wo�anie. Us�ysza�a krzyki Marceliny, a tak�e Leonard�, kt�ra b�aga�a napastnika lub napastnik�w o uwolnienie Fiory. Rozleg�y si� tak�e odg�osy za�artej walki, a po nich j�ki b�lu, po czym odezwa� si� pe�en w�ciek�o�ci g�os:

- St�jcie spokojnie, bo inaczej zar�n� dzieciaka jak kur�!

- Nie! - zawy�a Leonarda. - Nie dziecko, nie dziecko... na mi�o�� bosk�!

- Zostaw Boga w spokoju i powiedz temu cz�owiekowi, �eby zamkn�� psy, je�li nie chce, �eby�my im poder�n�li gard�a. Kto� go odprowadzi, �eby nie zab��dzi�...

Fiora us�ysza�a jeszcze przez grub� narzut� przenikliwy g�os Petroneli, kt�ra wykrzykiwa�a s�owa bez zwi�zku, a poniewa� zdawa�o jej si�, �e si�a, kt�ra j� unieruchamia, nieco os�ab�a, spr�bowa�a wydosta� si� spod przygniataj�cej j� materii.

Chcia�a znowu zacz�� krzycze�, ale ju� przy pierwszym d�wi�ku palce, kt�re rozlu�ni�y uchwyt na gardle, znowu je �cisn�y, d�awi�c okrzyk. Straci�a oddech, a oczy zasnu�y jej si� czerwon� mg��. Z nag�� rozpacz� pomy�la�a, �e umrze tutaj, zaraz, uduszona przez jakiego� bandyt�, cho� g�os, kt�ry us�ysza�a, o lekkim cudzoziemskim akcencie, nie by� jej ca�kowicie nieznany. C� za bezsensowna �mier�! Znalaz�a jeszcze si�� na ostatni j�k i pogr��y�a si� w ca�kowitej nie�wiadomo�ci. * * *

Zimna woda, kt�r� polewano jej twarz, przywr�ci�a Fiorze przytomno��. Zakas�a�a i chcia�a dotkn�� r�kami szyi, kt�ra j� piek�a, ale przeszkodzi�y jej w tym wi�zy przytrzymuj�ce roz�o�one teraz ramiona. Z trudem otwieraj�c oczy, zobaczy�a, �e znajduje si� w ma�ym ciemnym pomieszczeniu w ca�o�ci wykonanym z desek, co sprawia�o, �e wygl�da�o podobnie do skrzyni. �wieca ustawiona na jakiej� beczce ciek�a i dymi�a, wydzielaj�c ostry zapach, a wyci�ty w jednej ze �cian niewielki otw�r wpuszcza� do �rodka nieco mg�y. Le�a�a na sienniku, wci�� ubrana w koszul� nocn�, w kt�rej spa�a, a ca�o�� okrywa�a narzuta - by� mo�e ta, kt�r� j� obezw�adniono.

Woda sp�ywa�a jej wzd�u� policzk�w i szyi, mocz�c nieprzyjemnie w�osy. Odwr�ci�a g�ow�, �eby zobaczy�, sk�d ona si� wzi�a, i wyda�a okrzyk przera�enia, pr�buj�c odsun�� si� jak najdalej w g��b pos�ania, na kt�rym le�a�a: to, co ujrza�a, nie mia�o twarzy, lecz d�ugi bia�y dzi�b i du�e wy�upiaste oczy otoczone szerokimi czerwonymi pier�cieniami.

- Kim jeste�? Czego chcesz?

- Pogada�, moja �liczna, po prostu pogada�. Mamy przed sob� d�ug� wsp�ln� drog�. B�dzie taka, jak postanowisz: wzgl�dnie przyjemna... lub bardzo przykra. Tak czy inaczej, b�dziesz �ci�le strze�ona i nie dam ci najmniejszej nawet szansy na ucieczk�.

- Jeszcze raz pytam, kim jeste� i dok�d mnie zabra�e�? Dobrze mi si� wydaje, �e jeste�my na statku?

Rzeczywi�cie drewniana rama podtrzymuj�ca siennik lekko si� porusza�a, a z zewn�trz dochodzi� leciutki szmer, kt�ry m�g� by� odg�osem wody uderzaj�cej o kad�ub.

- Zgad�a�! Jeste�my rzeczywi�cie na barce, kt�ra sp�ywa w d� Loary, porz�dnej kupieckiej barce, na kt�rej nikomu nie przyjdzie do g�owy nas szuka�, nawet gdyby�my byli �cigani!

Sarkastyczny ton cz�owieka-ptaka podzia�a� na napi�te nerwy Fiory jak tarka.

- A moi domownicy? Co z nimi zrobi�e�? Moje dziecko...

- Czy �yje? Za kogo mnie bierzesz? Je�li chodzi o twoich domownik�w, jak ich nazywasz, z wyj�tkiem jednego m�odego narwa�ca z w�osami jak strzecha, kt�rego rani� jeden z moich ludzi, czuj� si� na tyle dobrze, na ile to mo�liwe, kiedy jest si� zwi�zanym jak salceson. Mam nadziej�, �e rano kto� ich znajdzie i uwolni.

- Florent jest ranny? Powa�nie?

- Nie zadawaj zbyt wielu pyta�! Nie mam poj�cia. I je�li mog� ci udzieli� rady, to sugeruj�, �eby� zapomnia�a o nich wszystkich. Minie du�o czasu, zanim zn�w ich zobaczysz.. . je�eli w og�le jeszcze kiedy� ich zobaczysz!

Fiora wygi�a si�, pr�buj�c uwolni� jedn� r�k�, ale jedynym skutkiem by� b�l. Cz�owiek w masce - gdy� by�a to po prostu jedna z tych masek, kt�rych zak�adaniem o�mieszaj� si� lekarze w czasie epidemii d�umy - pochyli� si� nad ni�.

- Je�li obiecasz, �e b�dziesz zachowywa� si� spokojnie, uwolni� ci r�ce.

Zreszt�, jak powiedzia�em, b�dziesz ca�y czas pilnowana.

- Po co zatem mnie przywi�za�e�?

- �eby� lepiej zrozumia�a, co ci grozi!

Zdejmuj�c jedn� r�k� narzut� okrywaj�c� m�od� kobiet�, drug� wyj�� sztylet i przeci�� koszul� od g�ry do do�u. Jedwabisty materia� ze�lizn�� si� na boki, ukazuj�c nagie cia�o Fiory. Instynktownie zamkn�a oczy, mocno zaciskaj�c powieki, �eby nic nie widzie�, co by�o infantyln� reakcj�. Nic nie widzia�a, to prawda, ale czu�a... Poczu�a twarde palce m�czyzny wok� piersi, p�niej przesuwaj�ce si� wzd�u� brzucha i jeszcze dalej, bezceremonialnie penetruj�ce.

Wygi�a si�, pr�buj�c wyrwa� si� z tych d�oni, kt�re j� posiad�y, i zawy�a:

- Zostaw mnie! Zabraniam ci mnie dotyka�!

- B�d� cicho, bo ci� zaknebluj�! Jeste� pi�kna, dziewczyno, to ju� wiedzia�em wcze�niej. Poniewa� mam ci� przekaza� �yw� i w jak najlepszym stanie, postanowi�em tak: albo oka�esz si� uleg�a, spokojna i b�d� ci� po prostu trzyma! zamkni�t� u siebie, albo b�dziesz stwarza� problemy i wtedy sko�czysz skuta na karace, kt�ra na nas czeka w Nantes, i co wiecz�r b�d� ci� oddawa� moim ludziom. Jest ich dziesi�ciu, w tym Tatar i Murzyn z Sudanu. Ale, rzecz jasna, ja b�d� mie� pierwsze�stwo... i do wszystkich diab��w, zastanawiam si�, dlaczego mia�bym sobie tego odm�wi�! Nale�y mi si�!

Zerwa� mask�, kt�ra mia�a zapewne s�u�y� do przestraszenia mieszka�c�w dworu. Fiora w�a�ciwie bez zaskoczenia, gdy� od kilku chwil spodziewa�a si� tego, rozpozna�a twarz cudzoziemca z dziedzi�ca ko�cio�a �wi�tego Marcina, tego, kt�rego Florent widzia� wa��saj�cego si� wok� domu. Ju� w czasie pierwszego spotkania wyda� jej si� brzydki i odpychaj�cy, ale teraz jego twarz rozpalona lubie�no�ci� wyda�a jej si� obliczem samego diab�a. Zrozumia�a, �e mimo tego, co powiedzia�, zgwa�ci j�, d�u�ej nie zwlekaj�c, i wyda�a przera�liwy krzyk, kt�ry zapewne odbi� si� echem od obu brzeg�w rzeki. W�ciek�y m�czyzna brutalnie zmia�d�y� jej usta d�oni�, kt�r� ugryz�a. Teraz on zawy�, a potem ze wszystkich si� wielokrotnie j� spoliczkowa�, tak wymierzaj�c uderzenia, by wywo�ywa�y jak najwi�kszy b�l.

G�owa Fiory bezw�adnie chwia�a si� na boki, a ona nie krzycza�a ju�, lecz j�cza�a. �zy b�lu sp�ywa�y jej po twarzy, kt�ra pali�a �ywym ogniem. Ale nagle co� si� sta�o. Kto� wszed� do kabiny i chwyci� jej prze�ladowc�. Na wp� og�uszona pocz�tkowo ujrza�a tylko cie�, kt�ry widziany przez �zy wydal jej si� ogromny. Po chwili z tego cienia wydoby� si� niesamowity g�os, g��boki jak morze, g�sty i jedwabisty jak balsam.

- Pan powiedzia�: ca�a i zdrowa! �adnych ran, �lad�w z�ego traktowania, inaczej nie zap�aci. Popatrz na ni�! Krwawi!

- Ta dziwka mnie ugryz�a! Wrzeszcza�a i wrzeszcza�a...

- Domingo s�ysza�. Pozw�l mu dzia�a� i my�l o nagrodzie! Ta kobieta jest warta du�o z�ota. Precz!

Drzwi znowu zaskrzypia�y, �egnaj�c wychodz�cego obcokrajowca. Fiora zobaczy�a w�wczas, �e to, co wzi�a za cie�, by�o czarnym olbrzymem, kt�rego twarz i r�ce ledwie odr�nia�y si� na tle ciemnych ubra� i turbanu zdobi�cego jego g�ow�. Kiedy zbli�y� si� do ��ka, w �wietle �wiecy b�ysn�y mleczne bia�ka wielkich br�zowych oczu i ol�niewaj�ca biel z�b�w widocznych mi�dzy wargami podobnymi do wa�eczk�w czerwonawej sk�ry. Przez chwil� przygl�da� si� zwi�zanej m�odej kobiecie le��cej na sienniku, jakby z�o�ono j� w ofierze, i wzruszy� ramionami. Oczy Fiory patrzy�y na niego l�kliwie i pytaj�co. Dr�a�a z zimna i strachu, bo widok tej ciemnej twarzy wcale jej nie uspokoi�, cho� m�czyzna z wielk� delikatno�ci� zsun�� dwie cz�ci koszuli i podni�s�szy narzut�, okry� j�. P�niej wyj�� zza szerokiego, udrapowanego na brzuchu pasa, d�ugi sztylet o wygi�tej r�koje�ci i przeci�� wi�zy na jej nadgarstkach.

Fiora westchn�a z ulg� i roztar�a obola�e cia�o, po czym wsun�a ramiona pod ciep�e, we�niane okrycie.

- Dzi�kuj� - wyszepta�a. - Tak�e za to, co zrobi�e� przed chwil�. Powiesz mi, kim jeste� i jaki...

- Nic nie m�w! Spij!

- Jak mog�abym spa� w sytuacji, w jakiej si� znalaz�am? Czy nie rozumiesz...

- Za�niesz. Dzi�ki temu.

Wyci�gn�� z tuniki srebrne pude�eczko, z kt�rego wyj�� br�zow� pigu�k� i w�o�y� j� m�odej kobiecie do ust. P�niej wzi�� stoj�cy w k�cie dzbanek z wod� i poda� jej do popicia.

- Spij! - powt�rzy�. - Domingo tu zostanie.

Narkotyk musia� by� silny, gdy� ledwie Fiora go po�kn�a, poczu�a, jak si� odpr�a i pogr��a w ca�kiem przyjemnym odr�twieniu. Zanim zamkn�a oczy, zd��y�a zobaczy�, jak Murzyn siada po turecku przy w�skim otworze w �cianie, przez kt�ry wpada�o �wie�e powietrze, i przesuwa mi�dzy palcami paciorki kr�tkiego r�a�ca z bursztynu.

Kiedy otworzy�a oczy po niemo�liwym do ocenienia czasie, ciasne pomieszczenie o�wietla� poziomy, czerwony promie� s�o�ca, zapowiadaj�cy zach�d. Czarny m�czyzna znikn�� i Fiora zobaczy�a, �e jest sama. Podnosz�c si�, ujrza�a le��ce w nogach ubrania i spiesznie si� odzia�a. By�a tam koszula i majtki z flandryjskiego p��tna ca�kiem dobrej jako�ci, granatowa suknia z grubo tkanej we�ny z plecionym sk�rzanym paskiem i sznurowanymi r�kawami, wreszcie po�czochy i buty, w kt�rych rozpozna�a te zdj�te poprzedniego dnia, gdy k�ad�a si� do ��ka. Daleko by�o temu strojowi do elegancji, ale Fiora, ubrawszy si�, poczu�a si� lepiej, a przede wszystkim bezpieczniej. Welon na g�owie i obszerna czarna peleryna z kapturem dope�nia�y stroju. Na razie od�o�y�a j� na bok i podesz�a do otworu w �cianie, sk�d dobywa�o si� �wiat�o, aby odetchn�� ciep�ym powietrzem, kt�ry ju� ni�s� zapach morza.

Barka nadal p�yn�a niesiona pr�dem rzeki i popychana d�ugimi wios�ami, kt�rych regularny chlupot mog�a dos�ysze�. Na wysoko�ci jej wzroku powoli przesuwa� si� brzeg poro�ni�ty wysok� traw� i trzcin�. By� zupe�nie blisko i Fior� ogarn�a nieodparta ochota, by go dotkn��, by na niego wyj��. Musi znale�� jaki� spos�b, �eby opu�ci� ��d� i uciec tym nieznanym wrogom, kt�rzy uprowadzali j� B�g wie dok�d. Mo�e do Afryki? Ten m�czyzna wczoraj m�wi� o karace oczekuj�cej w Nantes, a Domingo powiedzia�, �e Fiora jest warta du�o z�ota. Czy to mo�liwe, �e ci ludzie porwali j�, aby sprzeda� jako niewolnic� jakiemu� Saracenowi?

Aby oceni� swoje szanse, podesz�a do drzwi. By�y oczywi�cie zamkni�te na klucz, ale nie wygl�da�y na szczeg�lnie solidne. Robi�y wra�enie nietrwa�ych, nieco chwiejnych, jakby wisia�y na jednym zawiasie. Mo�e da�aby rad� nieco je unie��, wsuwaj�c jaki� d�ugi i cienki przedmiot mi�dzy skrzyd�o a futryn�? I Fiora rozpocz�a szczeg�owe ogl�dziny swego wi�zienia w nadziei na znalezienie czego�, czym mog�aby si� pos�u�y�, gdy zapadnie noc.

Oczywi�cie nie wiedzia�a, dok�d prowadz� te drzwi i co za nimi znajdzie. Fa�szywy kupiec m�wi� o dziesi�ciu ludziach, ale Fiora potrzebowa�a jakiegokolwiek dzia�ania, kt�re pozwoli�oby mie� nadziej� na szybkie uwolnienie i uchroni�o j� przed ponownym pogr��eniem si� w rozpaczy.

Ram� ��ka przytrzymywa�y p�askie �elazne zawiasy, z kt�rych jeden by� obluzowany. Fiora, kl�cz�c, usi�owa�a go oderwa�, kiedy g��boki bas Dominga zerwa� j� na r�wne nogi. Mimo swego wzrostu i wagi Murzyn wszed� do kabiny, nie robi�c wi�cej ha�asu ni� kot.

- Niszczysz sobie na darmo r�ce, m�oda damo! Nie masz najmniejszej szansy, by nam uciec. Lepiej zjedz to, co ci przynosi Domingo!

Trzyma� misk�, z kt�rej wydobywa� si� zapach gor�cego mi�sa i korzeni, co przypomnia�o Fiorze, �e jest g�odna. Pos�usznie usiad�a na ��ku, przyj�a przyniesion� miseczk� i nie daj�c si� prosi�, poch�on�a zawarty w niej gulasz z mi�sa i rzepy. Potem wypi�a duszkiem kubek wina, co do ko�ca przywr�ci�o jej si�y i wol� walki, kt�r� uwa�a�a za bezpowrotnie utracon�, gdy przyt�acza� j� b�l i wyrzuty sumienia. Spojrza�a wi�c na czarnego olbrzyma, kt�ry jej si� przygl�da�:

- Czy mog�abym w ko�cu zada� kilka pyta�? - powiedzia�a.

- Co chcesz wiedzie�?

- Po pierwsze, kim jeste�?

- Nikim. Nazywaj� mnie Domingo, to wszystko.

- To w istocie niewiele. Ten cz�owiek w nocy, ten, kt�ry nosi� mask� bia�ego ptaka i kt�remu przeszkodzi�e� w... Jak si� nazywa?

- Sam ci to powie, je�li uzna za w�a�ciwe. Domingo mo�e powiedzie� tylko, �e to on jest szefem.

Przypominaj�c sobie, w jaki spos�b Domingo wyrzuci� go z kabiny, Fiora pomy�la�a, �e to jaki� dziwny szef, ale czuj�c, �e niczego wi�cej o tym si� nie dowie, zmieni�a temat.

- Dlaczego mnie porwali�cie? Dok�d mnie wieziecie? Murzyn potrz�sn�� owini�t� turbanem g�ow�, wzruszy� ramionami w ge�cie niemocy, ale nic nie odpowiedzia�. Zabrawszy naczynia, skierowa� si� do drzwi. Dopiero, kiedy mia� ju� wyj��, szepn��:

- Je�li b�dzie ci to chcia� powiedzie�, to powie. A teraz odpocznij!

- Dosy� odpoczywa�am! - zawo�a�a Fiora, kt�ra zaczyna�a traci� cierpliwo��.

- Powiedz mu, �e chc� si� z nim zobaczy�!

- Nie radz� m�wi�: chc�!

Mija�y godziny, kt�re Fiorze niemaj�cej �adnego sposobu, �eby je mierzy�, zdawa�y si� ci�gn�� bez ko�ca. Zapad� wiecz�r, potem noc. Przyklejona do w�skiego okna widzia�a, jak wybrze�e si� oddala, pewnie dlatego, �e rzeka stawa�a si� coraz szersza. Wo� szlamu g�rowa�a teraz nad zapachem wody. Od czasu do czasu s�ycha� by�o jakie� g�osy, ale odzywa�y si� w nieznanym j�zyku. W ko�cu zm�czona Fiora wr�ci�a na swoje pos�anie, gdzie zwin�a si� w k��bek i nakry�a peleryn�. Nie mia�a poj�cia, gdzie znajduje si� to miasto Nantes, w kt�rym czeka� na nich statek pe�nomorski. Przypuszcza�a jedynie - i s�usznie! - �e jest to port i �e z tego powodu znajdzie si� ju� nie na ziemiach kr�la Francji, lecz ksi�cia Bretanii. To oznacza�o, �e pomoc stanie si� coraz trudniejsza, je�li nie wr�cz niemo�liwa.

Kr�tko przed �witem Domingo przyszed� j� obudzi�. Barka przesta�a posuwa� si� do przodu, troch� dryfowa�a. W �wietle �wiecy Fiora ujrza�a, �e otw�r w jej wi�zieniu zosta� zatkany drewnianym czopem tak przyci�tym, by dok�adnie si� w niego wpasowa�.

- Jeste�my w Nantes? - zapyta�a.

- Nie zadawaj pyta�. Musz� ci zawi�za� oczy, a potem ci� przenios�.

Nie by�o najmniejszego sposobu, by si� przeciwstawi�, jako �e uk�ad si� wypada� zdecydowanie na jej niekorzy��. Fiora pozwoli�a sobie zawi�za� oczy, a p�niej poczu�a si� unoszona w g�r� i niesiona jak zwyk�a paczka. Przez materia� opaski dotar�o do niej niewyra�ne �wiat�o i ciep�o pochodni. Us�ysza�a kilka g�os�w, nadal u�ywaj�cych tego nieznanego j�zyka, a w�r�d nich g�os fa�szywego kupca. Z intonacji wywnioskowa�a, �e wydaje rozkazy.

Podr� trwa�a jaki� czas. Fiora poczu�a, �e po�o�ono j� w �odzi, kt�rej wios�a nieco skrzypia�y. Potem Domingo zn�w j� podni�s�, ale zamiast trzyma� na r�kach, co by�o wzgl�dnie wygodne, zarzuci� j� sobie na rami� jak worek ziarna i w ten spos�b wszed� po drabinie, kt�ra musia�a by� przymocowana do burty statku. Do woni st�chlizny do��czy� teraz zapach wilgotnego drewna i smo�y. Rozleg� si� odg�os krok�w na deskach pok�adu, p�niej na schodach, skrzypni�cie otwieranych drzwi i wreszcie Fiora zosta�a po�o�ona na jakim� materacu czy poduszkach, kt�re wyda�y jej si� dosy� mi�kkie w por�wnaniu z siennikiem, w kt�rym przez p��tno przebija�y �d�b�a s�omy. Mia�a nadziej�, �e Domingo zdejmie jej opask�, ale zamiast tego starannie zwi�za� jej r�ce i nogi.

Zaprotestowa�a:

- Dlaczego mnie wi��esz? Nie broni�am si� przecie� i nie krzycza�am!

- Rzeczywi�cie. Powiesz Domingowi, je�li �ci�nie za mocno, ale nie obawiaj si�, to nie potrwa d�ugo. Tylko tyle, �eby statek wystarczaj�co oddali� si� od l�du. Domingo przyjdzie ci� uwolni� i przyniesie ci co� do jedzenia.

- To mo�e d�ugo potrwa�. Kiedy odp�ywamy?

- Wkr�tce. Jest przyp�yw! Le� spokojnie. Domingo zostanie przed drzwiami.

Pozostawszy sama, Fiora mimo polecenia wielkiego Murzyna wygi�a cia�o, pr�buj�c si� uwolni�. Nie by�o to �atwe, gdy� r�ce mia�a zwi�zane za plecami i cho� Domingo nie zacisn�� wi�z�w zbyt mocno, by�y one solidne i fachowe, i im bardziej Fiora ci�gn�a, tym zdawa�y si� �ci�lejsze. Jednak w trakcie tych pr�b opaska ze�lizn�a jej si� z oczu i cho� nie zostawiono jej �wiat�a, zobaczy�a, �e znajduje si�, tak jak przypuszcza�a, w ruf�wce karaki.

Ten typ statku nie by� nieznany m�odej kobiecie. Dwa �aglowce jej ojca, �Santa Maria del Fiore" i �Santa Magdalena", by�y statkami tego samego typu, a ona zbyt cz�sto je odwiedza�a, by nie pozna� dok�adnie ich konstrukcji. Wiedzia�a, �e te statki, z kt�rych wiele budowanych by�o w Genui i Wenecji, posiada�y dwa pok�ady i dwie kabiny, na manier� okr�t�w starorzymskich. Tylna, nieco tylko wy�sza od przedniej, zawiera�a pomieszczenia kapitana i znaczniejszych pasa�er�w. To w�a�nie na pok�adzie takiego okr�tu j� umieszczono, a ona wiedzia�a, jak otwiera si� okienko o ma�ych szybkach oprawionych w o��w, kt�re wychodzi�o ponad sterem. Gdyby uda�o jej si� uwolni�, mimo wysoko�ci mog�aby rzuci� si� do wody i odp�yn�� na tyle daleko w kierunku portu, by nie mo�na jej by�o wy�owi�. Reszta zale�a�aby od szcz�cia...

Jej szczup�e cia�o mia�o ca�� gibko�� m�odo�ci, uda�o jej si� wi�c, co prawda nie bez problem�w, prze�o�y� tu��w i nogi przez obr�cz utworzon� z ramion, po czym, podni�s�szy r�ce na wysoko�� ust, zaatakowa�a wi�zy z�bami. Wstawa� dzie� i rozja�nia� szaro�ci� okienko. Na pok�adach s�ycha� by�o tupot bosych st�p za�ogi szykuj�cej si� do manewr�w. Rozleg�o si� d�ugie skrzypienie kabestanu. Statek ko�ysa� si� pod naciskiem przyp�ywu i szarpa� si� na kotwicy jak pies na �a�cuchu. S�ycha� by�o kolejne komendy, wywrzaskiwane na ca�e gard�o po w�osku. Fiora podwoi�a wysi�ki i musia�a powstrzyma� okrzyk rado�ci, kiedy wreszcie wi�zy ust�pi�y. Uwolnienie n�g by�o kwesti� kilku chwil i zeskoczywszy z koi, podbieg�a do okna, staraj�c si� podnie�� haczyk, niestety nieco zardzewia�y, kt�rym by�o zamkni�te. W dole zobaczy�a szar� wod�, a dalej las maszt�w, za kt�rymi wznosi�y si� spiczaste dachy dom�w, dzwonnice ko�cio��w i wie�e pot�nego zamku.

Fiora denerwowa�a si�. Blisko�� wolno�ci czyni�a j� niezdarn�. Statek, zdawa�a sobie z tego spraw�, by� w trakcie opuszczania kotwicowiska. Trzeba by�o dzia�a� szybko. Zdziera�a sobie sk�r� na chropowatej powierzchni metalu... a� nagle drzwi si� otworzy�y i pojawi� si� Domingo. Z zadziwiaj�c� u cz�owieka jego postury szybko�ci� dopad� m�odej kobiety, obezw�adni� j� i zani�s� z powrotem na koj�, w po�piechu zwi�zuj�c jej z powrotem r�ce.

- Zwariowa�a�! Szef tu idzie. Jakby ci� przy�apa� przed Domingiem...

Nie doko�czy�. Zrozumia�a i przypomniawszy sobie gro�by miotane przez m�czyzn�, podda�a si� bez walki. Okazja przepad�a. Lepiej by�o uzbroi� si� w cierpliwo��, poczeka� mo�e na bardziej sprzyjaj�ce okoliczno�ci. Cierpliwo��! Ta cnota nad cnotami, kt�r� Demetrios, jej stary przyjaciel, tak cz�sto wys�awia�! Czu�a si� zm�czona jak po d�ugim biegu, tote� kiedy pod�oga zad�wi�cza�a pod okutymi �elazem obcasami jej porywacza, by�a absolutnie spokojna i nieruchoma.

Stan�� przed ni�, przybieraj�c dumn� poz�, z rozstawionymi nogami i r�kami zaczepionym o szeroki sk�rzany pas, z aroganckim zadowoleniem drania, kt�remu uda� si� podst�p. Fiora zastanawia�a si� przez chwil�, czy zn�w b�dzie musia�a odpiera� jego atak, ale Domingo wydawa� si� zdecydowany nie opuszcza� pomieszczenia i trwa� u jej boku jak olbrzymi pies str�uj�cy. To do niego najpierw zwr�ci� si� m�czyzna:

- Dobra robota. Dzi�ki tobie jeste�my bezpieczni na tym statku, a nasza pi�kna wi�niarka nie ma ju� najmniejszej szansy na ucieczk�. Mo�esz j� rozwi�za�. A potem zostawisz nas samych.

Wielki Murzyn bez s�owa oswobodzi� Fior� z wi�z�w, ale ponownie stan�� u wezg�owia koi z min� tak zdecydowan�, �e nie pozostawia�a najmniejszej w�tpliwo�ci co do jego determinacji. Drugi m�czyzna si� skrzywi�.

- No i? Nie s�ysza�e�? Powiedzia�em, �eby� zostawi� nas samych!

- Nie. Domingo zosta� wys�any z tob� tylko po to, by czuwa� nad wi�niark�. Musi za ni� odpowiada�. Domingo czuwa i b�dzie czuwa�.

- Ale czy wreszcie - zbuntowa�a si� Fiora, kt�ra odzyskawszy swobod� ruch�w, czu�a si� du�o silniejsza - powiesz mi, dok�d mnie zabierasz? Ten cz�owiek powiedzia� wczoraj, �e jestem warta du�o z�ota. Kto ma da� to z�oto? Mam nadziej�, �e nie masz zamiaru odda� mnie jakiemu� sarace�skiemu piratowi?

- B�d� spokojna! Ci ludzie nie s� wystarczaj�co bogaci, a prawd� jest, �e jeste� wiele warta.

- A wi�c kto? Dla kogo Domingo czuwa nade mn�? Przed kim ma za mnie odpowiada�?

- Przed papie�em!

Fiora uzna�a, �e to dowcip i wzruszy�a ramionami:

- To nie jest zabawne! Odpowiedz mi powa�nie. Co ryzykujesz?

- Ale przecie� odpowiadam powa�nie.

- W takim razie k�amiesz! Papie� mieszka w Rzymie. Gdyby� tam mnie zabiera�, to w tej chwili powinnam le�e� zwi�zana w jakiej� lektyce lub wozie w drodze do Marsylii czy innego portu na wybrze�u �r�dziemnomorskim.

Tymczasem moja wiedza geograficzna jest wystarczaj�ca, bym wiedzia�a, �e p�yniemy po oceanie.

- Do licha! Uczona jeste�. No wi�c, moja droga, jednak p�yniemy do Rzymu. Podr� wok� Hiszpanii jest bez w�tpienia d�u�sza, ale bezpieczniejsza. Na tej karace nie musimy obawia� si� stra�y kr�la Ludwika. Na l�dzie ryzykowaliby�my zostawienie �lad�w. Tu nie. Tak czy inaczej, Jego �wi�tobliwo�ci si� nie spieszy. Powiedzia� mi: �Gian-Battista, masz tyle czasu, ile chcesz, byleby� dobrze wykona� swoj� misj�. Je�li wr�cisz przed ko�cem roku, b�dziemy zadowoleni".

Oszo�omiona Fiora nie mog�a uwierzy� w�asnym uszom.

- Papie�! - powt�rzy�a. - Ale czego papie� mo�e chcie� ode mnie? Jeste� pewien, �e si� nie mylisz?

- Ca�kowicie pewien. Przecie� nazywasz si� Fiora Beltrami? Tw�j przyjaciel, Nardi, kt�rego odwiedzili�my w Pary�u, zapewni� nas o tym z ca�� moc�, kiedy go... przekonali�my, by powiedzia�, gdzie si� ukrywasz.

Fiora poczu�a, jak wzd�u� kr�gos�upa sp�ywa jej nieprzyjemna, lodowata stru�ka. Ten n�dznik po�o�y� taki nacisk na s�owo �przekonali�my", �e j� przerazi�.

- Nie ukrywa�am si�, ale jednak jestem zdziwiona, �e Agnolo Nardi wam si� zwierza�.

- Wcale nie by� do tego usposobiony. Pozwoli� sobie nawet troch� przypiec podeszwy st�p. O, nie martw si�! Wpadli�my na znacznie lepszy pomys�, zagroziwszy, �e to samo spotka jego �on�. Od razu zrobi� si� bardziej rozmowny! No i oczywi�cie pilnowali�my, �eby nikt ci� nie zawiadomi�. Dzi�ki temu mia�em przyjemno�� pozna� ci� w Tours.

Fiora, nape�niona groz�, wykrzywiona z przera�enia i wstr�tu, jak pantera skoczy�a n�dznikowi z pazurami do gard�a.

- O�mieli�e� si� zrobi� co� takiego! W �rodku Pary�a! Podnios�e� r�k� na najlepszego z m�czyzn, na najs�odsz� z kobiet! Co z nimi zrobi�e�? Odpowiadaj! Chc� wiedzie�!

Zaskoczony atakiem m�czyzna, dusz�c si�, �lamazarnie pr�bowa� si� broni�. W�ciek�o�� zwi�kszy�a dziesi�ciokrotnie si�y m�odej kobiety i by� mo�e pokona�aby wroga, gdyby Domingo na czas go jej nie wyrwa�. M�czyzna osun�� si� na ziemi�, masuj�c obola�e gard�o. Zachrypni�tym g�osem zasypa� m�od� kobiet� lawin� w�oskich przekle�stw, na kt�re brawurowo odpowiedzia�a. Przez chwil� kabina upodobni�a si� do w�oskiego targu, na kt�rym k��tnie s� chlebem powszednim. Fiora, nieco zdziwiona tym obrazowym s�ownictwem, kt�re samo przychodzi�o jej do g�owy, poczu�a si� florentynk� do szpiku ko�ci i Domingo mia� du�o k�opot�w, by przeszkodzi� przeciwnikom w powt�rnym zwarciu.

- S�owo daj�! - wrzasn�� Gian-Battista. - Czy kto� kiedy� widzia� podobn� megier�? Nawet pantera nie by�aby tak wredna!

- O�mielasz si� m�wi�, �e ja jestem wredna, ty parszywy sutenerze? Masz mi natychmiast powiedzie�, co si� sta�o z moimi przyjaci�mi!

- Czuj� si� r�wnie dobrze, jak ty i ja, mo�e nawet lepiej ni� ja. Kiedy tylko dowiedzia�em si� tego, na czym mi zale�a�o, przestali mnie interesowa�. Mo�esz by� spokojna, b�d� mogli nadal okrada� klient�w. Za� co do ciebie... ciesz si�, �e nie wysy�am ci� na dno �adowni. Zostaniesz z ni�, Domingo! Je�li uda jej si� uciec, b�d� pewien, �e rozwal� ci ten czarny �eb, nawet je�li papie� uwa�a go za cenny. A teraz mam was obojga dosy�.

Wyszed�, lekko si� chwiej�c, ku wielkiej, cho� przej�ciowej satysfakcji wi�niarki, kt�r� ponownie natychmiast opanowa� niepok�j. Czego m�g� od niej chcie� �wikariusz Chrystusa"? Niczego szczeg�lnie dobrego, obawia�a si�. Obr�ci�a wniwecz jego plany wzgl�dem Florencji i odes�a�a w �elaznej klatce cz�owieka, kt�remu Sykstus IV zleci� zasztyletowanie kr�la Francji. Z pewno�ci� nie zada� sobie trudu porwania jej, by obsypa� j� kwiatami. Mo�e czas trwania tej podr�y by� r�wny temu, kt�ry pozosta� jej do �ycia? Jakiej innej zemsty poza �mierci� m�g�by dokona� papie�?

Nagle Fiora poczu�a silny atak md�o�ci. Ci�ki statek, kt�ry wyp�yn�� na pe�ne morze, ko�ysa� si� wzd�u� i toczy� na wysokiej fali atlantyckiej. M�oda kobieta, nagle i niespodziewanie opanowana przez chorob� morsk�, ledwie znalaz�a si�y, by podje�� do koi i pa�� na pos�anie.

Domingo, przekonany, �e w takim stanie Fiora nie ruszy nawet palcem, wyszed� po wod�.

Jego �wi�tobliwo�� Sykstus VI nie by� w dobrym nastroju. Paskudna pogoda, zimna i wilgotna, kt�ra panowa�a w Rzymie od wielu dni, sprawia�a, �e bardziej doskwiera� mu reumatyzm, a nawet chwilami odzywa�a si� u�piona podagra, kt�ra dr�czy�a go tak cz�sto i tak okrutnie. Aby zapobiec kolejnemu atakowi, papie� spo�y� bardzo skromny obiad z�o�ony z warzyw i nabia�u, bez jednej kropli wina Castelli Romani, kt�re tak sobie upodoba�. Tote� jego �o��dek burcza� z g�odu, kiedy z dwoma depcz�cymi mu po pi�tach totumfackimi, korzystaj�c z tego, �e deszcz na chwil� usta�, przechodzi� przez dziedziniec Watykanu, aby dokona� inspekcji budowy swojej kaplicy.

Szed� wielkimi krokami, zawini�ty w podbijan� lisami peleryn�, w obszytym futrem camauro wbitym a� na oczy dla ochrony przed zimnym powietrzem. By� dosy� wysoki i pot�nie zbudowany, a jego twarz o zawzi�tych rysach, nosie w linii czo�a, agresywnym podbr�dku, zaci�ni�tych ustach, inkwizytorskim spojrzeniu i siwiej�cych brwiach, by�a dok�adnie ogolona. Pozbawiona elegancji sylwetka, sprawiaj�ca zawsze wra�enie, jakby by� zapakowany w ubrania, sprawia�a r�wnie� - i wiedzia� o tym - wra�enie si�y niepozbawione majestatyczno�ci.

Mimo bol�cych kolan Sykstus dosy� �atwo pokona� sterty zalegaj�cych na placu budowy materia��w. Roboty nie posuwa�y si� tak szybko, jak by chcia�. Min�y ponad cztery lata od rozpocz�cia budowy kaplicy, a nie by�o jeszcze nawet mowy o dachu. Biskup Rzymu uda� si� na miejsce z jednym tylko zamiarem - zrugania os�b odpowiedzialnych za przebieg rob�t. Kiedy mu si� co� nie podoba�o, trzeba by�o znacznie wi�kszej przeszkody, ni� odwieczne b�le, by go powstrzyma� od dzia�ania. Ponadto - wiedzia�y o tym osoby z jego otoczenia - nade wszystko lubi�, wpada� w z�o��.

Tym razem mia� racj�. Rozpocz�� budow� tej kaplicy, aby da� Watykanowi miejsce kultu godne tronu Piotrowego, obszerny budynek, w kt�rym swobodnie m�g�by zaprezentowa� papieski przepych, co by�o rzecz� niemo�liw� w starej bazylice, gdzie spoczywa�o cia�o ksi�cia Aposto��w. By� to zwyk�y, nadszarpni�ty z�bem czasu ko�ci�, nieco tylko bardziej okaza�y ni� ko�ci� wiejskiego proboszcza, z przekrzywion� dzwonnic� i spadzistym dachem wie�cz�cym sklepienie o wysoko�ci trzech pi�ter. Przeprowadzono pewne prace remontowe, jednak ca�o�� pozostawa�a przygn�biaj�ca, a przede wszystkim pe�na przeci�g�w. Nowa kaplica b�dzie dostojna, bardzo wysoka, by muzyka i �piew mog�y osi�gn�� w niej sw� pe�ni�, i wspaniale zdobiona, tak by przysz�e wieki zachowa�y w pami�ci jej budowniczego. Sykstus, kt�ry postanowi� nada� jej nazw� kaplicy Pocz�cia, mia� w g��bi duszy nadziej�, �e zwi�zane z ni� b�dzie jego imi�*.

* Zostanie ona nazwana Kaplic� Syksty�sk�.

Widz�c nadchodz�cego papie�a, robotnicy - pracuj�cy, prawd� m�wi�c, nieco niemrawo - zacz�li z zapa�em macha� kielniami, podczas gdy wielkie kamienie szybowa�y na wci�gnikach. Wszyscy kierowali si� oczywist� nadziej� na unikni�cie burzy, kt�ra na nich czyha�a i kt�ra jednak ich nie omin�a. Sykstus IV zacz�� krzycze� jak zwyk�y �miertelnik, ujawniaj�c we w�ciek�ych inwektywach ca�� si�� swego no�nego, pi�knego i pot�nego g�osu oraz sw�j dar wymowy. Architekt i pracownicy wkr�tce znale�li si� na kolanach w kurzu, chyl�c pokornie g�owy w oczekiwaniu, a� zawierucha ustanie. Nawet papie� musi od czasu do czasu nabra� tchu.

Korzystaj�c z chwili ciszy, architekt Dolci poskar�y� si� na z�� pogod�, b�d�c� przyczyn� wielu chor�b dotykaj�cych robotnik�w.

- Dosy�! - uci�� Jego �wi�tobliwo��. - Zawsze masz w zanadrzu jakie� wym�wki, signor Dolci. Ale ja chc� mojej kaplicy i to szybko. Jestem zm�czony czekaniem!

- Niech Wasza �wi�tobliwo�� oka�e jeszcze troch� cierpliwo�ci. Okna s� prawie sko�czone, jak wida�, i mia�em nadziej�, �e Wasza �wi�tobliwo�� b�dzie z nich zadowolony. Czy� nie s� dostojne i niezwykle pi�kne? Takie szerokie i wysokie.

Papie� nagle zacz�� si� �mia�:

- To bardzo w twoim stylu! Ja robi� ci uzasadnione zarzuty, a ty szukasz sposobu, �eby wyci�gn�� ze mnie komplementy. Twoje okna s� pi�kne, przyznaj�, ale dach nad nimi sprawi�by mi znacznie wi�ksz� przyjemno��. Jestem zm�czony patrzeniem, jak do mojej kaplicy leje si� deszcz.

Dwie osoby towarzysz�ce papie�owi zosta�y nieco z ty�u, ukryte w bramie. Jedn� z nich by� skarbnik Watykanu, przebieg�y finansista nazwiskiem Meliaduce. Drug� by� kardyna� wicekanclerz, osoba na tyle znacz�ca, �e warto si� na niej przez chwil� zatrzyma�. By� to pra�at o pi�knej prezencji i mocnej budowie, o bardzo �niadej twarzy pod koron� kruczoczarnych w�os�w, o wielkich, ciemnych szeroko rozstawionych oczach. D�ugi zagi�ty nos o wra�liwych nozdrzach oraz pi�knie wykrojone, lecz wydatne i zmys�owe usta zdradza�y zami�owanie do uciech �ycia, za� nieco przesadny przepych purpury i gronostaj�w, silne br�zowe d�onie i oliwkowa cera wskazywa�y na to, �e jest cudzoziemcem. I rzeczywi�cie, kardyna� Rodrigo Borgia urodzi� si� w Hiszpanii, w Xativie, i pewnie by tam pozosta�, gdyby jego wuj, arcybiskup Walencji, nie zosta� by� kilka lat wcze�niej wyniesiony na stolic� Piotrowa pod imieniem Kaliksta III i nie zabra� ze sob� ca�ej rodziny. Rodrigo, zr�czny i zagadkowy, umia� posterowa� swoj� �odzi� lepiej ni� pozostali i w wieku czterdziestu siedmiu lat by� trzecim z najwi�kszych dostojnik�w Ko�cio�a. Nie wspominaj�c, �e by� drugim zaraz po francuskim kardynale Estouteville, najbogatszym cz�onkiem �wi�tego Kolegium i posiadaczem licznych d�br.

Scena mi�dzy papie�em i architektem zdawa�a si� go bawi�. Pochyli� si� w kierunku swego s�siada i powiedzia� mu na ucho:

- Czy wiesz, messer Meliaduce, jak to si� sko�czy? Dolci b�dzie p�aka�, �e ko�cz� mu si� pieni�dze, �e ceny trawertynu i marmuru ci�gle id� w g�r�, �e mied� jest niebotycznie droga i �e, reasumuj�c, nie mo�e zrobi� nic wi�cej, maj�c tyle, ile dosta�. Ojciec �wi�ty nieco pogrzmi, po czym ci� wezwie i za��da, aby� potrz�sn�� kies�.

- Ale ta kiesa jest prawie pusta! Sk�d, zdaniem Waszej Wysoko�ci, mia�bym bra� pieni�dze? Wczoraj znowu siostrzeniec Jego �wi�tobliwo�ci, hrabia Girolamo, kaza� sobie da� trzy tysi�ce dukat�w.

- Chyba nie zamierzasz mnie rozczuli� t� swoj� n�dz�? Znajdziesz pieni�dze, przyjacielu. Zreszt�, zobacz! Wo�aj� ci�! Widzisz sam, �e mia�em racj�.

Podczas gdy skarbnik, garbi�c si� i pow��cz�c nogami, oddali� si� w kierunku swego pana, kardyna� ze znawstwem przygl�da� si� budowie. Mia� upodobanie do przepychu i dziel�c zami�owanie papie�a do budownictwa, aprobowa� liczne prace, kt�re ten podejmowa� niemal w ca�ym Rzymie, pragn�c przywr�ci� mu antyczn� �wietno��.

Pozostawiaj�c skarbnika za�arcie dyskutuj�cego z architektem, papie� wr�ci� do Borgii.

- Wracajmy ju�! Nogi coraz bardziej mnie bol�.

- Wasza �wi�tobliwo�� powinien nieco odpocz��.

- Jestem zbyt stary, �eby odpoczywa�. W moim wieku nie ma si� ju� czasu do stracenia. Odprowad� mnie do biblioteki! Nie ma nic lepszego na popraw� nastroju ni� godzinka lektury.

Sykstus, mocno podtrzymywany przez swego wicekanclerza, ruszy� powoli w stron� budynku, w kt�rym ulokowa� Bibliotek� Watyka�sk�, swe najcenniejsze jak dot�d dzie�o, i w miar�, jak si� do niego zbli�a�, humor mu si� poprawia�. Ten by�y franciszkanin, ubogi i mizernego pochodzenia, urodzony jako Francesco delia Rovere, niczego nie upodoba� sobie tak, jak literatury i nauki, wyj�wszy, rzecz jasna, zami�owanie do z�ota i w�adzy. Niegdy� wyk�ada� kolejno na uniwersytetach w Padwie, Florencji, Bolonii i Sienie; zachowa� z tych czas�w wielk� erudycj� i wielki g��d wiedzy ukierunkowany przede wszystkim na badanie gwiazd. Najlepsze chwile dnia sp�dza� po�r�d zgromadzonych skarb�w w towarzystwie uczonego i humanisty Platiny, kt�rego mianowa� ich stra�nikiem.

Kiedy wartownicy otworzyli przed papie�em i kardyna�em drzwi do d�ugiej galerii o �cianach ca�kowicie pokrytych malowanymi i z�oconymi szafami oraz wyposa�onej w du�e sto�y, na kt�rych le�a�y stosy manuskrypt�w i narz�dzia optyczne, Platina wyszed� im na spotkanie wspieraj�c chrom� nog� na lasce*.

* Zosta� poddany torturom za czas�w Pawia II, papie�a nielubi�cego ksi��ek, a zw�aszcza tych, kt�rzy je pisali.

Chcia� przykl�kn��, aby uca�owa� pier�cie� Rybaka, lecz Sykstus powstrzyma� jego zamiar, wiedz�c, �e zginanie kolan sprawia mu cierpienie, i wzi�wszy go poufale pod rami�, poprowadzi� do jednego z pulpit�w. Le�a�a na nim gruba ksi�ga oprawiona w karmazynowy aksamit, ze srebrnymi okuciami, kt�r� uwolniono od �a�cucha ��cz�cego j� z jedn� z szaf.

- Widz�, �e wyj��e� �wi�tego Augustyna. Poka� mi szybko te fragmenty, kt�re wyda�y ci si� tak zadziwiaj�ce!

Bezceremonialnym gestem odprawi� kardyna�a Borgi�, lecz wida� niepisane by�o papie�owi tego dnia prawo do ulubionego zaj�cia. Dok�adnie w chwili, gdy Borgia mia� przekroczy� drzwi, pojawi�a si� w nich nowa posta�: ceremoniarz dworu papieskiego, Agostino Patrizi, kt�rego blada twarz zdawa�a si� wyra�a� ustawiczn� uraz�. Przesi�kni�ty zasadami surowej etykiety, w kt�r� wierzy� bardziej ni� w prawo boskie, Patrizi posiada� wyj�tkow� umiej�tno�� przeszkadzania papie�owi w najmniej stosownym momencie, by� mu jednak tak �lepo oddany, �e ten wiele mu wybacza� i tylko kiedy Patrizi przekracza� wszelkie granice, czyni� go obiektem jednego ze swych s�ynnych napad�w w�ciek�o�ci. Tak mia�o si� sta� tego dnia.

- Czego znowu chcesz! - rzuci� papie� ju� na sam jego widok. Tamten pad� na kolana.

- Ojcze �wi�ty - wyj�ka� - kilka tygodni temu powiedzia�e�, bym ci� powiadomi�, gdziekolwiek b�dziesz przebywa�, o przyje�dzie Gian-Battisty de Montesecco do pa�acu.

Sykstus natychmiast odwr�ci� si� ty�em do ksi�gi �wi�tego Augustyna: - Jest tutaj?

- Tak, Wasza �wi�tobliwo��! - Sam?

- Nie. Jest z nim tw�j nubijski niewolnik Domingo... i jaka� kobieta.

- Jak wygl�da ta kobieta? Nie r�b takiej miny! Opisz mi j�!

W istocie uraza na twarzy Patriziego by�a bardziej widoczna ni� zazwyczaj. Wzni�s� oczy ku niebu i westchn��:

- M�oda, ciemnow�osa... s�dz�, �e mo�na by powiedzie�, �e jest bardzo pi�kna, gdyby nie wygl�da�a na tak zm�czon�.

- Co� podobnego - szepn�� Borgia, nie poruszaj�c wargami. - Bawisz si� teraz w str�czyciela, monsignore? Gdzie znalaz�e� t� kobiet�?

Nie racz�c odpowiedzie�, Patrizi wykona� gest, jakby op�dza� si� od uprzykrzonej muchy i wyruszy� naprzeciw papie�owi, kt�ry ku�tyka� w jego stron�.

- Niech czekaj� w Sali Papugi, kt�rej drzwi ka� dok�adnie zamkn��. Aha, by�bym zapomnia�! Powiadom kardyna�a kamerlinga*, ale niech przyjdzie sam! Podaj mi rami�, Rodrigo!

* Kardyna� na dworze papieskim, kt�ry zarz�dza s�downictwem i Skarbem, przewodniczy Kamerze Apostolskiej oraz rz�dzi Ko�cio�em, kiedy w Watykanie jest wakat.

Borgii nie trzeba by�o prosi�, tym bardziej �e wst�p wyda� mu si� smakowity i z�era�a go ciekawo��. Za ka�dym razem, gdy by�a mowa o kobiecie, a zw�aszcza nieznajomej, ujawnia� si� przys�owiowy apetyt przystojnego kardyna�a. Zawsze �cudownie usposobiony do mi�o�ci" utrzymywa�, poza oficjaln� metres�, z kt�r� mia� dwoje dzieci, liczne kurtyzany przyczyniaj�ce si� do uatrakcyjnienia jego wspania�ego pa�acu po�o�onego w la Zecca. Wyczuwaj�c ponadto wo� tajemnicy, gdy� Montesecco, cz�owiek papie�a do specjalnych po�ucze�, znikn�� z Watykanu przed wieloma miesi�cami, Borgia zani�s�by Jego �wi�tobliwo�� na r�kach, gdyby ten tylko wyrazi� takie pragnienie.

Niestety, ku jego wielkiemu rozczarowaniu, zaraz po przybyciu do swych apartament�w Sykstus IV podzi�kowa� mu �askawie za pomoc, po czym udzieli� b�ogos�awie�stwa i wyznaczy� spotkanie na dzie� nast�pny.

* * *

Stwierdzenie, �e Fiora by�a zm�czona, zakrawa�o na eufemizm. Nigdy w �yciu nie czu�a podobnego wyczerpania, nawet po urodzeniu dziecka, o kt�rym teraz nie �mia�a nawet my�le�, by nie wpa�� w rozpacz. Nie by�a tak wyczerpana nawet w minionym roku, kiedy prowadzi�a wyczerpuj�cy tryb �ycia, jad�c �ladami Zuchwa�ego.

Przez ca�e tygodnie karaka zmierza�a trudnym szlakiem wzd�u� wybrze�y Francji, Hiszpanii i Portugalii, miotana burzami r�wnonocy, w czasie kt�rych uprowadzona kobieta sto razy �egna�a si� z �yciem. Mijaj�c staro�ytne s�upy Herkulesa, tylko mgle zawdzi�czali ucieczk� przed maureta�skim piratem i dopiero po wp�yni�ciu na Morze �r�dziemne dzielny statek zazna� nieco spokoju. Panowa�a jednak jesie� i musia� jeszcze pokona� dziki szkwa�, kt�ry zerwa� si� u wybrze�y Korsyki i rzuci� nim o wybrze�e, na szcz�cie na tyle blisko Civita Vecchia, by m�g� wej�� do portu, unikaj�c zatoni�cia.

Przez ca�y ten czas Fiora tkwi�a zamkni�ta w swojej kabinie, nie widuj�c nikogo poza Domingiem, czuwaj�cym nad ni� z wytrwa�o�ci�, kt�ra w ko�cu zacz�a j� wzrusza�. Przynosi� jej jedzenie, pra� odzie�, a nawet opowiada� o wszystkim, co dzia�o si� na statku. Rzecz jasna, piel�gnowa� j� w czasie choroby morskiej, kt�ra sprawi�a, �e bez si� zleg�a w koi, pragn�c nieprzytomnie, �eby ten diabelski statek poszed� na dno ze wszystkim, co ni�s� na pok�adzie, k�ad�c kres jej m�czarniom. Ale po jakich� dw�ch tygodniach md�o�ci ust�pi�y i Fiora, kt�ra w tym czasie dawa�a rad� prze�kn�� jedynie zimn� herbat� mi�tow� z cukrem, mog�a zacz�� nieco lepiej si� od�ywia�. Papki z kaszy i suszone mi�so nie bardzo mog�y pobudzi� apetyt, ale trzeba by�o �y�. Kr�tkie zawini�cie do portu w Kadyksie umo�liwi�o za�adunek �wie�ej �ywno�ci, jajek i pomara�czy, i kontynuowanie podr�y bez wi�kszych problem�w. Fiora nie by�a zreszt� jedyn� ofiar� choroby morskiej. Montesecco ci�ko j� przechodzi� i z tego powodu odwiedzi� wi�niark� tylko dwa razy, co jej zreszt� specjalnie nie zmartwi�o.

Maj�c codzienny kontakt z wielkim Nubijczykiem, Fiora stopniowo dowiedzia�a si� paru rzeczy. Przede wszystkim tego, �e cho� cieszy� si� on zaufaniem papie�a, to by� jego osobistym niewolnikiem. Ojciec �wi�ty ceni� jego si��, m�dro�� i upodobanie do milczenia. Wys�a� go z Monteseckiem, aby mie� ca�kowit� pewno��, �e wi�niarka b�dzie mog�a dotrze� do miejsca przeznaczenia, nie b�d�c zbytnio molestowana.

- To dziwne - odpowiedzia�a na to m�oda kobieta. - Kiedy uratowa�e� mnie przed nim na barce, grozi� mi, �e je�li nie b�d� mu we wszystkim powolna, przywi��e mnie na dnie �adowni i odda na pastw� swoim ludziom, kt�rych jest dziesi�ciu, w tym Tatar i Murzyn. Jest tu inny Murzyn poza tob�?

- Nie. Jestem jedynym i to by�y czyste przechwa�ki. Chcia� ci� przerazi� ju� na wst�pie.

- Dlaczego wi�c pozwala ci si� samemu mn� opiekowa�? Nie obawia si�, �e...

Po raz pierwszy m�oda kobieta us�ysza�a �miech Dominga. �miech godny jego wzrostu, �miech, od kt�rego zadr�a�y szybki w oknie.

- Nie wstydz� si� do tego przyzna� - powiedzia�, - Min�o dziesi�� lat, odk�d Turcy pozbawili mnie m�sko�ci. Wtedy by�o to strasznym prze�yciem, ale w zamian wiele zyska�em, na przyk�ad to, �e zosta�em podarowany papie�owi przez pana Ramona Zacost�, wielkiego mistrza kawaler�w �wi�tego Jana z Jerozolimy. To on ochrzci� mnie imieniem Domingo po powieszeniu na Rodos tureckiego admira�a, kt�ry wi�zi� mnie na swojej galerze wraz z innymi niewolnikami. M�j nowy pan nie by� wtedy jeszcze biskupem rzymskim, ale dobrze mnie traktowa�, bo umiem czyta�. Jestem mu oddany ca�� dusz�.

- Czy wiesz zatem, dlaczego kaza� mnie porwa�? Czy jestem a� tak wa�na, �eby musia� wysy�a� do Francji band� obwiesi�w, a przede wszystkim rezygnowa� z tak cennego s�ugi, jak ty?

- Nie wiem nic opr�cz tego, �e obieca� sporo z�ota, je�li sprowadzimy ci� do Rzymu. Jednak jego polecenia by�y jasne: nie wolno by�o ci� skrzywdzi�, i powtarzam, �e Montesecco chcia� ci� przestraszy�. Jeste� pi�kna, mia� wi�c nadziej�, �e czyni�c z ciebie sw� kochank�, upiecze dwie pieczenie przy jednym ogniu.

Bardzo cz�sto w czasie nieko�cz�cej si� podr�y Fiora roztrz�sa�a swoj� sytuacj�, nie potrafi�c zrozumie�, o co w niej chodzi, a� w ko�cu zrezygnowa�a z tych rozwa�a�. Przymusowe zamkni�cie odbi�o si� na jej zdrowiu, cho� Domingo otwiera� okno w kabinie rano, wieczorem i tak cz�sto, jak pozwala�a na to pogoda, aby wpu�ci� troch� �wie�ego, morskiego powietrza. Monotonne po�ywienie i brak ruchu po��czone z nieustaj�c� t�sknot� za tymi, kt�rych musia�a opu�ci�, robi�y reszt� i kiedy wreszcie mog�a opu�ci� statek, Domingo poprosi�, by zostali dwa lub trzy dni w papieskim zamku w Civita Vecchia, aby wi�niarka nieco dosz�a do siebie po morskiej przeprawie: wygl�da�a okropnie i papie� nie by�by zadowolony.

Bez trudu uzyska� zgod�, gdy� Montesecco i jego banda nie byli wcale w wiele lepszej formie. I dopiero dwa dni p�niej Nubijczyk umie�ci� Fior� w lektyce z herbem papieskim, kt�ra w ko�cu mia�a zawie�� j� do Rzymu.

Pomimo swej dramatycznej sytuacji m�oda kobieta poczu�a jakby dreszcz rado�ci, stawiaj�c znowu stop� na w�oskiej ziemi. Przez ca�e dwadzie�cia mil, kt�re dzieli�y staro�ytne miasto cesarzy od morza, pomimo strug deszczu, w kt�rych sk�pane by�y pola, z jak�� zach�anno�ci� wdycha�a powietrze niesione znad Apenin�w. Te unosz�ce si� nisko chmury przep�yn�y by� mo�e nad Florencj�, jej na zawsze niezapomnian� Florencj�, kt�rej nigdy si� nie wypar�a i od kt�rej dzieli�o j� jedynie siedemdziesi�t mil, cho� przemierzana przez nich p�aska okolica w niczym nie przypomina�a �agodnych toska�skich pag�rk�w. Wida� by�o tylko spokojne stawy, kt�re pod szarym niebem wydawa�y si� jeziorkami rt�ci, rzadkie zagajniki i, od czasu do czasu, olbrzymi�, czarn� sylwetk� pinii. By�a to kraina powracaj�cej ka�dego lata gor�czki i Fiora pomy�la�a, �e nawet w promieniach s�o�ca krajobraz ten musia� budzi� g��bok� melancholi�. Tote� poczu�a pewn� ulg�, ujrzawszy rysuj�ce si� w oddali �agodne kszta�ty Wzg�rz Alba�skich. Rzym, kt�ry zapowiada�y liczne antyczne ruiny, by� ju� niedaleko.

Teraz siedz�c na aksamitnym taborecie przy oknie niewielkiego antyszambru o �cianach pokrytych freskami i marmurowej pod�odze cz�ciowo przykrytej dywanem z Chorasanu, patrzy�a bez zbytniego zainteresowania w d� na dziedziniec, kt�ry przed chwil� przekroczy�a, na chodz�cych tam i z powrotem �o�nierzy uzbrojonych w d�ugie halabardy i na ekwipa�e, z kt�rych wychodzi�y osoby w purpurowych lub fioletowych symarach, a nawet w skromniejszych sukniach. Jej umys� opanowa�o g��bokie poczucie absurdu. Co robi�a w tym pa�acu, kt�rego wspania�o�� dedykowana by� mia�a Bogu, ale skierowana by�a przede wszystkim do cz�owieka, kt�rego w�adza - to prawda - si�ga�a a� do granic chrze�cija�skiego �wiata. Jej los zale�e� mia� od tego cz�owieka, kt�ry j� wi�zi�. Nie wiedzia�a nawet, dlaczego wieziono j� tu przez co najmniej jedn� trzeci� obwodu Europy.

Montesecco chodzi� przed ni� tam i z powrotem, ze zniecierpliwieniem wbijaj�c obcasy w we�niany dywan. Odzyskawszy si�y, pragn�� jak najszybciej odebra� nagrod� za sw�j wyczyn, ale tryumfuj�ce spojrzenia, kt�re od czasu do czasu posy�a� porwanej kobiecie, nie robi�y na niej najmniejszego wra�enia. Ten �ajdak jej nie interesowa�, bo nie interesowa� jej tak naprawd� w�asny los. Chcia�a tylko spa�, spa� bez ko�ca, cho�by na dnie grobu, a gdyby papie� rozkaza� j� porwa�, aby skaza� na �mier�, odda�by jej tylko przys�ug�, pozwalaj�c przynajmniej do��czy� do dw�ch m�czyzn, kt�rych kocha�a: ojca i Filipa.

Wysoki, blady ceremoniarz, kt�ry zdawa� si� porusza� jak alga p�yn�ca w wodzie, po�o�y� kres oczekiwaniu. Papie� mia� ich przyj��. Prowadz�c ich w stron� drzwi pokrytych p�ytkami z cyzelowanego srebra, przy kt�rych czuwa�y stra�e, Patrizi obrzuci� Fior� niezadowolonym spojrzeniem.

- Nie jeste� przygotowana na przedstawienie Ojcu �wi�temu! - powiedzia�, �ci�gaj�c wargi. - Nie mog�a� si� troch� ogarn�� przed przyj�ciem?

- Wygl�da, jak wygl�da - uci�� Montesecco. - Mia�em polecenie przyprowadzi� j� zaraz po przyje�dzie. Mo�esz by� pewien, �e Jego �wi�tobliwo�� nie spodziewa si� ujrze� jej w aksamitach i brokatach.

Kiedy drzwi si� otworzy�y, Fiora pomy�la�a, �e od czasu wielkiego namiotu Zuchwa�ego nie widzia�a nic urz�dzonego z takim przepychem, jak sala, do kt�rej j� wprowadzono. Wystr�j, poza freskami na �cianach, z�oconymi kasetonami na suficie, stiukami i marmurami, obejmowa� jedwabne, przetykane z�otem tkaniny umieszczone pod malowid�ami oraz liczne orientalne dywany na �nie�nobia�ej marmurowej posadzce. Starannie ustawione w rz�dach taborety, fotele i poduszki rozmieszczono wok� czego� w rodzaju tronu, na kt�rym siedzia� biskup Rzymu. Jednak z chwil�, gdy m�oda kobieta spojrza�a na niego, przesta�a dostrzega� ca�� reszt�. Jedno spojrzenie wystarczy�o, by zrozumia�a, �e nie mo�e spodziewa� si� po nim najmniejszej �askawo�ci. Siedz�c g��boko w wysokim fotelu z czerwonego aksamitu, ozdobionym z�otymi gwo�dziami i du�ymi pomponami, w szkar�atnej mozetcie odcinaj�cej si� od bieli stroju, z agresywnie zmarszczonymi brwiami i jadowitym spojrzeniem, przypomina� wrednego p�aza wyj�tego z fantastycznej powiastki. Pod prost� lini� siwych brwi oczy l�ni�y jak u�pione wody Maremmy, nieustannej wyl�garni odra�aj�cych bestii.

- Przykl�knij przed ostatnim stopniem tronu! - podpowiedzia� jej Patrizi. - A potem padnij na twarz.

- Czy ten, kt�rego tu widz�, jest biskupem Rzymu, czy jakim� barbarzy�skim bo�yszczem? - powiedzia�a m�oda kobieta p�g�osem. - Ukl�kn�, bo wymaga tego protok�, ale nie ��daj niczego wi�cej.

Krokiem, kt�ry jakby cudem sta� si� niespotykanie pewny, ruszy�a w kierunku tronu Piotrowego. Spi�owy g�os, kt�ry brzmia� jak �piew ko�cielny, dosi�gn�! j� w po�owie drogi:

- C�ro bezece�stwa! Jak �miesz podchodzi� do Nas tym pewnym siebie krokiem, podczas gdy powinna� czo�ga� si� w prochu, aby stara� si� unikn�� Naszego s�usznego gniewu?

S�ysz�c to, Fiora zatrzyma�a si� tam, gdzie by�a.

- Nie nauczono mnie czo�gania si�, Ojcze �wi�ty, chocia� zdarza�o mi si� znale�� przed tronem najpot�niejszych ksi���t naszych czas�w. Wiem, co jestem winna wikariuszowi Chrystusa, ale jestem szlachetnie urodzon� dam�, a nie niewolnic� w kajdanach, mimo tego, jak mnie traktowano przez ostatnie dwa miesi�ce: z pogard� dla praw cz�owieka i faktu, �e znajdowa�am si� na osobistych ziemiach kr�la Francji. A zatem pod jego ochron�.

W najmniejszych stopniu nie przyspieszaj�c kroku, kontynuowa�a drog� przez r�nobarwny archipelag kobierc�w. Dotar�szy do st�p tronu, wzi�a z najni�szego stopnia brokatow� poduszk�, kt�r� umie�ci�a pod kolanami, po czym osun�a si� na ni�.

- Czy mog�abym si� dowiedzie� - wyrzek�a spokojnie - czemu zawdzi�czam dost�pienie zaszczytu znalezienia si� tutaj, o tej godzinie, na kolanach przed Wasz� �wi�tobliwo�ci�?

Tyle spokojnej odwagi, a tak�e �mia�o�ci, zdawa�o si� na chwil� rozbroi� gniew Sykstusa, gniew zreszt� ca�kowicie udawany, pod kt�rym stara� si� ukry� rado��, jak� czu�, widz�c zdan� na jego �ask� t� kobiet�, w kt�rej widzia� swego nieust�pliwego wroga. Przez moment przygl�da� si� jej, niezadowolony na widok takiej nieugi�to�ci w szczup�ej kobiecej sylwetce, tak wyra�nie do�wiadczonej trudami d�ugiej podr�y. Pod zgrzebnym odzieniem jej cia�o zdawa�o si� przezroczyste, a twarz mia�a blado�� ko�ci s�oniowej, ale zachowanie by�o i�cie ksi���ce i papie� musia� przyzna� sam przed sob�, �e niewiele ksi�niczek zachowywa�o w jego obecno�ci tak dumn� pewno�� siebie.

- Bardzo podnio�le przemawiasz, jak na dziewczyn� urodzon� na zgni�ej s�omie w wi�zieniu!

Spoliczkowana tym przypomnieniem nieszcz�� zwi�zanych z jej narodzinami, Fiora poczu�a, jak si� czerwieni, ale nie ugi�a si�.

- Jestem zaskoczona - powiedzia�a - �e biskup Rzymu jest do tego stopnia wtajemniczony w histori� kobiety, kt�ra nie powinna interesowa� nast�pcy �wi�tego Piotra. Urodzonej w wi�zieniu, to prawda, ale jednak szlachetnego stanu, bo wychowywa� mnie jeden z najznakomitszych obywateli Florencji... A poza tym...

- Dosy�! Wiem, kim jeste�, kobieto! Z twojego powodu jeden z naszych najlepszych s�ug, cz�owiek �wi�ty, cierpi najgorsz� niewol� w nieludzkich warunkach...

- Je�li to brata Ignacio Orteg� Wasza �wi�tobliwo�� niniejszym kanonizuje, nieco pochopnie, to raj musi by� znacznie �atwiej dost�pny, ni� mi m�wiono. Wystarczy zatem zabi� jakiego� kr�la, by bez przeszk�d przekroczy� jego bramy? Brat Ignacio pr�bowa� zamordowa� kr�la Francji, Ludwika, a skoro zdo�a�am mu w tym przeszkodzi�, powiniene�, Ojcze �wi�ty, podzi�kowa� mi za to: kr�lewska krew splami�aby na zawsze biel Baranka, kt�rego jeste� namiestnikiem...

- Co to za historia? - zawo�a� Sykstus, kt�rego grube, nerwowe palce szarpa�y pompony pod�okietnik�w. - Brat Ignacio mia� za zadanie uzyskanie zwolnienia Ksi�cia Ko�cio�a przetrzymywanego przez kr�la Ludwika w surowym wi�zieniu, z pogard� dla jakiegokolwiek prawa. Nie jest naszym s�ug�, lecz poddanym kr�lowej Izabeli Kastylijskiej, kt�ra ��da jego uwolnienia. Poza tym nie pierwszy raz widzimy, jak stajesz na drodze prawdziwej wiary i czci dla Chrystusa Kr�la! Ju� we Florencji, dwa lata temu, wywo�ywa�a� wstr�t i skandal swoimi bezece�stwami.

- Czy bezece�stwem jest pragnienie obrony pami�ci zamordowanego ojca? Nawet je�li by� skandal, to by�am za niego zdecydowanie mniej odpowiedzialna ni� ci, kt�rzy na bezbronne dziecko, kt�rym w�wczas by�am, zastawiali kolejne pu�apki i zasadzki. Czy to dla chwa�y kr�lowej Izabeli brat Ignacio, spokrewniony z Pazzimi, spiskowa� nad zgub� Medyceuszy?

Odg�os uderzaj�cych o posadzk� halabard przerwa� filipik�, w kt�r� wda�a si� Fiora, straciwszy panowanie nad sob� i postanowiwszy postawi� wszystko na jedn� kart�. Do sali wkroczy�a nowa posta�, tak niezwykle majestatyczna, �e kobieta �ledzi�a jej przej�cie z rodzajem zachwytu. Je�li by� kto� zas�uguj�cy na tytu� Ksi�cia Ko�cio�a, to by� nim z pewno�ci� m�czyzna, kt�ry w�a�nie wszed� i kt�ry przesuwa� si� z jednego kobierca na drugi, ci�gn�c za sob�, z szelestem suchych li�ci, wspania�e szaty z purpurowej mory.

Nie by�o najmniejszej w�tpliwo�ci, �e jest stary, lecz w wieku siedemdziesi�ciu pi�ciu lat Guillaume d'Estouteville, kardyna� kamerling i arcybiskup Rouen, zachowywa� m�odo�� ruch�w, kt�rej wielu mu zazdro�ci�o, z papie�em na czele. Wysoki, szczup�y, rasowy a� po ko�ce d�oni, zachwycaj�cych, prawdziwych d�oni pra�ata, by� najbogatszym kardyna�em �wi�tego Kolegium i najbardziej lubi�cym przepych. Rzym zawdzi�cza� mu podniesienie z ruin niekt�rych ko�cio��w i wspomaganie wielu �yj�cych w n�dzy rodzin, gdy� by� to tak�e zacny cz�owiek. Papie� za� szanowa� w tym by�ym benedyktynie pochodz�cym z mo�nej rodziny normandzkiej spokrewnionej z francusk� rodzin� kr�lewsk� - babka kardyna�a ze strony matki by�a siostr� Karola V - wszechstronne wykszta�cenie i swobodny umys� dyplomaty. Obdarzony mi�dzy innymi wielk� elokwencj� i pogl�dami znacznie wyprzedzaj�cymi jego czasy, d'Estouteville pe�ni�c funkcj� legata we Francji g��boko zreformowa� Sorbon� i otworzy� proces rehabilitacyjny Joanny d'Arc. Jego pozycja w Rzymie by�a na tyle wyj�tkowa, �e papie�owi zdarza�o si� mu jej zazdro�ci�.

Mimo zaawansowanego wieku nogi wydawa�y si� nie sprawia� mu najmniejszego problemu, gdy� z wielk� swobod� przykl�kn��, aby uca�owa� pier�cie�, lecz podnosz�c si�, spojrza� pytaj�co na Fior� oczami o niewinnym kolorze kwitn�cego lnu. Sykstus zakraka� ze swego czerwonego fotela:

- Sp�jrz na t� kobiet�, bracie! To z jej powodu poprosili�my ci� o przybycie tutaj. Znasz j�?

- Bynajmniej! - powiedzia� kardyna� i doda� z p�u�miechem: - Je�libym j� kiedy� widzia�, to s�dz�, �e zapami�ta�bym. Powiesz mi, Ojcze �wi�ty, kim jest?

- Stworzeniem tyle� szkodliwym, co niebezpiecznym. To ta Fiora Beltrami, kt�ra by�a kochank� ostatniego ksi�cia Burgundii, a teraz jest kochank� waszego kr�la, Ludwika!

Os�upienie i oburzenie sprawi�y, �e w jednej chwili Fiora zapomnia�a o jakiejkolwiek ostro�no�ci czy szacunku nale�nym tak wysokim osobisto�ciom.

- Co to za bujda? - zawo�a�a. - Nigdy nie by�am kochank� Zuchwa�ego, a tym bardziej kr�la Francji!

- Raporty naszych szpieg�w s� w tej sprawie jednoznaczne - zagrzmia� Sykstus IV. - Czy towarzyszy�a�, wraz z najbli�szymi mu osobami, nie�yj�cemu ksi�ciu w czasie pierwszego obl�enia Nancy a� do jego �mierci?

- Rzeczywi�cie. Ale by�am jego zak�adniczk�, gdy� mimo i� po�lubi�am jednego z jego dow�dc�w, uwa�a� mnie za szpiega kr�la Francji.

- Ciekawe! Zak�adniczk�, naprawd�? Tymczasem s�yszeli�my, �e z t� zak�adniczk� przed ostatni� bitw� �egna� si� czule i oferowa� w prezencie swoje ulubione cacko?

- Zechciej wybaczy�, �e przerw�, Ojcze �wi�ty - powiedzia� francuski kardyna�. - Czy ta kobieta nie powiedzia�a przed chwil�, �e jest �on� burgundzkiego dow�dcy?

- Na pocz�tku przysz�ego roku min� trzy lata od dnia, kiedy po�lubi�am we Florencji hrabiego Filipa de Selongeya, kt�ry przyby� jako pose� do monsignore Lorenza. �lub oby� si� w tajemnicy, ale p�niej zosta� oficjalnie og�oszony.

- Gdzie jest w takim razie tw�j ma��onek?

- Nie �yje, Wasza Eminencjo! Zosta� stracony w Dijon w lipcu ubieg�ego roku na rozkaz kr�la. I to bycie przyjaci�eczk� tego kr�la o�miela si� mi tu zarzuca�.

Na ustach papie�a pojawi� si� u�miech zaprawiony jadem, a w jego twardym spojrzeniu zapali�a si� b�yskawica.

- Ile� nieprawdopodobie�stw! Os�d� sam, d'Estouteville. Moi ludzie znale�li t� rzekom� burgundzk� dam� w ma�ej posiad�o�ci w pobli�u Plessis-lez-Tours, posiad�o�ci ofiarowanej jej przez kr�la.

- To prawda - powiedzia�a Fiora podnosz�c g�os. - Kr�l Ludwik da� mi ten kasztel, w kt�rym nadal przebywaj� m�j niedawno narodzony syn, moja gospodyni i s�u�ba, w podzi�kowaniu za przys�ug�, kt�r� mu wy�wiadczy�am.

- Wielk� przys�ug�, w istocie! - zazgrzyta� papie�. - Z powodu tej plugawej kreatury m�j legat gnije w nieludzkich warunkach w jednej z tych tak cenionych przez kr�la Ludwika �elaznych klatek. Przebywa tam w towarzystwie naszego nieszcz�snego brata, kardyna�a Balue.

- Rzeczywi�cie przeszkodzi�am twojemu tak zwanemu legatowi w zamordowaniu kr�la. Co za� si� tyczy tego Balue, to nie wiem o nim nic poza tym, �e jest zdrajc�.

- Tyle szumu o kilka oznak przyja�ni wzgl�dem Burgundii! Ksi��� nie �yje. Nie ma wi�c ju� powodu, by przetrzymywa� naszego brata w wi�zieniu, dlatego kaza�em ci� pojma�, c�ro nieprawo�ci. Je�li Ludwik XI chce ci� jeszcze ujrze� �yw�, musi uwolni� Balue'a, a przede wszystkim brata Ignacia Orteg�. Poza tym b�dzie musia� udzieli� nam gwarancji w kwestii swojej polityki wzgl�dem Florencji, kt�rej w�adca my�li tylko o tym, jak si� zbuntowa� przeciwko nam.

- Florencja nigdy nie uznawa�a innej w�adzy ni� rz�dy swoich prior�w i tych, kt�rzy umieli zapewni� jej bogactwo, s�aw� i wolno��: Medyceuszy.

- Pos�uchaj jej, tylko jej pos�uchaj! - zagrzmia� papie�, wstaj�c na obola�e nogi, co wzmog�o jego gniew. - Ta dziewczyna to istna ksi�niczka! O�miela si� m�wi� o prawach, wolno�ci i dyskutowa� z nami o polityce? Kardynale, zechciej jak najszybciej wys�a� emisariusza do Francji, aby przekaza� informacj� o naszych warunkach. Ta kobieta poczeka na odpowied� w wi�zieniu.

- No to r�wnie dobrze mo�esz mnie od razu kaza� straci� - powiedzia�a Fiora z gorycz�. - Kr�l nigdy nie zaakceptuje takich warunk�w, Ojcze �wi�ty! Zreszt� nie wykluczam, �e w chwili obecnej nie darzy mnie ju� przyja�ni�: da�am mu bowiem do zrozumienia, �e zamierzam zwr�ci� mu jego kasztel, gdy� nie mog� wychowywa� syna na ziemiach osoby, kt�ra skaza�a na �mier� jego ojca.

- Chcesz powiedzie�, �e kr�l nie kiwnie palcem, aby ci� uratowa�?

- Dok�adnie, Wasza �wi�tobliwo��. Porywaj�c mnie, zrobi�e� bardzo zly interes.

W tej samej chwili drzwi sali otworzy�y si� i zanim monsignore Patrizi zd��y� j� zapowiedzie�, wesz�a szybkim krokiem m�oda kobieta, kt�ra zuchwale ruszy�a w kierunku tronu. Bardzo m�oda i zachwycaj�ca, o miodowych w�osach i oczach koloru awanturynu, ubrana z przepychem, kt�ry wzbudzi� w Fiorze mimowolny podziw. Nie widzia�a nic bardziej eleganckiego, ni� ta suknia z czarnej satyny ukazuj�ca w rozci�ciu karminowy sp�d. Ogromne ciemnoczerwone rubiny l�ni�y na piersiach, przy stanie sukni, przy zapinkach obszernych r�kaw�w, na z�otej siatce przytrzymuj�cej ci�k� mas� w�os�w. Na ramionach mia�a szerokie okrycie z trawiastozielonego aksamitu podbijane czarnymi gronostajami. Kolejne rubiny l�ni�y na jej d�oniach i w uszach.

Wyraz gniewu znikn�� z twarzy papie�a jak za spraw� czar�w i zmieni� si� w mi�y u�miech, kiedy pi�kna dziewczyna uca�owa�a jego d�o�, a potem usiad�a ze swobod� na jednej z poduszek roz�o�onych na stopniach podwy�szenia, a migotliwa fala jej sukni rozpostar�a si� wok�.

- Droga siostrzenico - dobrotliwie zarzuci� jej papie� - kiedy wreszcie pozb�dziesz si� tego zwyczaju wpadania tu jak tr�ba powietrzna, bez dba�o�ci o wymogi protoko�u?

- Chyba nigdy! Gdyby ci si� to nie podoba�o, to nie mia�by� tego o�ywionego spojrzenia i ciep�ego u�miechu, kt�re tak u ciebie lubi� - o�wiadczy�a z promiennym u�miechem, kt�rego ko�c�wk� przes�a�a kardyna�owi d'Estouteville, podaj�c mu bezceremonialnie r�k�.

- Jeste� pi�kniejsza ni� kiedykolwiek, madonna - powiedzia� kardyna� z galanteri�.

- Prawda, �e tak? - powiedzia�a z dziecinn� satysfakcj�. - Nikt by nie pomy�la�, �e oczekuj� narodzin dziecka tej wiosny!

M�wi�c to, utkwi�a wzrok w Fiorze. Przez chwil� ich spojrzenia skrzy�owa�y si�, stopi�y ze sob�. W oczach siostrzenicy papie�a nie by�o wzgardy, a Fiorze nawet wyda�o si�, �e odczytuje z nich jakby sympati�.

- Mam inn� wad� - doda�a spokojnie nowo przyby�a. - Mam zdecydowanie zbyt czu�e uszy i cz�sto s�ysz� rzeczy, kt�re niekoniecznie s� dla mnie przeznaczone. Poza tym jestem, niestety, bardzo ciekawska i tak si� sk�ada, �e te same rzeczy zawsze interesuj� mnie bardziej ni� inne.

- To znaczy?

- Ze chcia�abym na przyk�ad wiedzie�, dlaczego Wasza �wi�tobliwo�� kaza� porwa� t� m�od� dam�. Gdzie j� znalaz�? I dlaczeg� to stanowi ona tak z�y interes? Czy ten kr�l, o kt�rym mowa, to nie tw�j w�adca, monseigneur d'Estouteville?

- Mo�liwe, �e masz racj�, madonna - powiedzia� pra�at z lekkim zak�opotaniem - ale chodzi tu o sprawy wagi pa�stwowej i cho� Jego �wi�tobliwo�� ma dla twej osoby wielki afekt...

- Nie owijaj w bawe�n�, m�j bracie! - uci�� papie�, kt�rego zn�w ogarnia�a irytacja. - To zupe�nie nie jej sprawa. Catarino, wiesz, jak droga jeste� naszemu ojcowskiemu sercu, ale chcieliby�my, �eby� trzyma�a si� z dala od tej historii, kt�ra dotyczy wy��cznie naszej polityki.

- Polityka jest jedn� rzecz�, a mi�osierdzie drug� - powiedzia�a �mia�o m�oda kobieta. - Widz� tu, przed tob�, m�od� dam�, z ca�� pewno�ci� szlachetnie urodzon� mimo zgrzebnej odzie�y, kt�r� ma na sobie, i bez w�tpienia znajduj�c� si� u kresu si�.

- Niech wi�c ukl�knie, zamiast sta� tu przed nami, jakby rzuca�a wyzwanie! Nic o niej nie wiesz, Catarino: to Florentynka, zaprzysi�g�a nieprzyjaci�ka Pazzich, kt�rzy s� nam bliscy, jak wiesz. Dwukrotnie pokrzy�owa�a nasze plany i powinna zosta� skazana na �mier�. Ale...

B�yskawica zal�ni�a w oczach Catariny na d�wi�k nazwiska Pazzich. Fiora przysi�g�aby, �e tak by�o. Wr�ci�y wspomnienia i teraz wiedzia�a, kogo mia�a przed sob�: by�a to Catarina Sforza, w istocie siostrzenica papie�a, ale poprzez zwi�zek ma��e�ski, nie�lubna c�rka ksi�cia Mediolanu, w wieku jedenastu lat po�lubiona Girolamowi Riario, ulubionemu siostrze�cowi papie�a - mo�e nawet jego synowi! - gburowi, o kt�rym m�wiono, �e by� sklepikarzem czy celnikiem, i w kt�rego chciwe r�ce Sykstus chcia� przekaza� Ksi�stwo Toskanii.

- Ale - podj�a m�oda kobieta �mia�o - Wasza �wi�tobliwo�� nie jest jeszcze pewny, �e interes jest tak ca�kiem z�y?

- W istocie. W zale�no�ci od odpowiedzi, kt�r� Monsignore d'Estouteville otrzyma z Francji, zadecydujemy o jej losie. Na razie zostanie przeniesiona do Zamku �wi�tego Anio�a i tam uwi�ziona na tak d�ugo, na ile to uznam za stosowne.

- Je�li uwa�asz j� za zak�adniczk�, nie trzymaj jej w wi�zieniu na gnij�cej s�omie! Powierz j� mnie. B�d� umia�a strzec jej tak pilnie, jak to konieczne, ale przynajmniej b�dzie dobrze traktowana, za co kr�l Francji b�dzie ci wdzi�czny, je�li zdecyduje si� na uk�ad z tob�.

Tego ju� Jego �wi�tobliwo�� nie m�g� znie��, nawet ze strony m�odej kobiety, dla kt�rej, najwyra�niej, �ywi� szczeg�ln� czu�o��. Ponownie wstaj�c i prostuj�c sw� wysok� sylwetk�, papie� rozkaza�:

- Jeszcze raz, droga siostrzenico, ��dam, by� przesta�a si� miesza� do tej sprawy! B�dzie tak, jak powiedzia�em: p�jdzie do wi�zienia... a ty zjesz z nami kolacj�.

Stra�e zbli�y�y si�. Wtedy, ku wielkiemu zaskoczeniu Fiory, kardyna� wkroczy� do akcji:

- Jeszcze chwil�, Ojcze �wi�ty, prosz�! Czy zamkn��by� j� w Zamku �wi�tego Anio�a, gdyby stanowi�a walut� wymienn�, jak na to liczy�e�?

- Nie. Pos�a�bym j� do klasztoru San Sisto.

- A wi�c dlaczego zmieni�e� plany? Dobrze znam kr�la Ludwika i jego wielk� inteligencj�. Nie nale�y do tych, kt�rzy obdarzaj� przyja�ni� w spos�b przypadkowy. Zw�aszcza je�li ta przyja�� posuwa si� a� do oferowania w prezencie posiad�o�ci w jego bezpo�rednim s�siedztwie. Chyba �e Wasza �wi�tobliwo�� zamierza wypowiedzie� wojn� mojemu krajowi, co rozdar�oby mi serce...

- Wojn� Francji? Zwariowa�e�, m�j bracie! Wielki Paj�k posiada najlepsz� armi� na �wiecie.

- A wi�c niczego nie zmieniaj w swoim pierwotnym planie. Ka� zawie�� donn�... Fior�? Dobrze zapami�ta�em?

- Jakie �adne imi�! - zawo�a�a Catarina, kt�ra zdecydowanie nie lubi�a zbyt d�ugo milcze�. - A dalej?

- Beltrami, madonna - odpowiedzia�a Fiora, ofiarowuj�c m�odej kobiecie uk�on i cie� u�miechu. - Mo�esz doda�: hrabina de Selongey.

- Dosy� tych �wiatowych grzeczno�ci! - zawo�a� Sykstus, kt�rego ogorza�a twarz zn�w stawa�a si� ciemnopurpurowa. - Mo�e masz racj�, d'Estouteville. Wy�lijmy j� do San Sisto! B�d� jej tam dobrze pilnowa�, a �eby uci�� jej g�ow� albo powiesi�, zawsze b�dzie czas, je�li jej w�adca nie odpowie w�a�ciwie na nasze oczekiwania. Niech j� zabior� i powiedz� dow�dcy stra�y, by j� tam natychmiast zawieziono. Przeorysza jej oczekuje.

Fiora musia�a wykaza� si� wielkim opanowaniem, aby uk�oni� si� temu papie�owi, kt�ry mia� niewiele wsp�lnego z wyobra�eniem, jakie mia�a o wikarym Chrystusa. Ale niemal ukl�k�a u st�p kardyna�a d'Estouteville.

- Przyjmij podzi�kowania za twe mi�osierdzie, Eminencjo, i racz modli� si� za mnie i za dziecko, z kt�rym mnie rozdzielono. Przysi�gam, �e jestem godna twojego wstawiennictwa.

Bia�a d�o�, na kt�rej l�ni� ci�ki szafir, nakre�li�a na jej pochylonej g�owie znak b�ogos�awie�stwa, a spojrzenie niebieskich oczu �ledzi�o j�, gdy zwr�ci�a si� do donny Catariny:

- Dzi�kuj� ci, madonna. Nie zapomn�.

Wreszcie dobrowolnie stan�a pomi�dzy �o�nierzami i przesz�a przez salon pod ich eskort�. Dotar�szy do progu, zauwa�y�a grup� m�czyzn, w wi�kszo�ci m�odych i kosztownie ubranych, kt�rzy t�oczyli si� w antyszambrze. Po�r�d nich perorowa� osobnik oko�o trzydziestoletni, ale ju� oty�y, besztaj�cy stra�e, kt�re odmawia�y mu wst�pu, oraz ceremoniarza:

- Wpu�cili�cie moj� �on�! Chc� do niej do��czy�. Zreszt� Ojciec �wi�ty czeka na mnie!

- Chwilk�, messer Girolamo, tylko chwileczk�! - broni� si� Patrizi. - Ojciec �wi�ty kategorycznie o�wiadczy�, �e nie �yczy sobie, by ktokolwiek mu przeszkadza�.

- Wygl�da na to, �e hrabina Riario nie jest kimkolwiek?

- Nic nie zdo�a�oby jej zatrzyma�, Wasza Wysoko��. Jej urok otwiera wszystkie drzwi.

Fiora straci�a zainteresowanie dysput� i przesz�a dalej. Przez chwil� widzia�a Riaria, jego pospolit� twarz o grubo ciosanych rysach, sztywne w�osy, niezno�n� wulgarno�� zachowania, kt�r� przetykana z�otem odzie� tylko uwydatnia�a. To, �e urocza Catarina by�a �on� tego prostaka, stanowi�o jedn� z niedorzeczno�ci, kt�re zdawa�y si� nieod��czn� cz�ci� tego i�cie kr�lewskiego pa�acu.

Przeznaczenie sprawi�o, �e znalaz�a si� w �wiecie, o kt�rym nie mia�a najmniejszego poj�cia, nawet kiedy mieszka�a we Florencji. Papie� pozbawiony indywidualno�ci, zaj�ty wy��cznie politycznymi knowaniami i dobrami doczesnymi, budz�cy w�tpliwo�ci co do charakteru modlitw, kt�re kierowa� do Boga - je�li w og�le si� modli� - ten dw�r zaludniony najemnikami i niewolnikami, a sko�czywszy na urodziwej Catarinie, kt�ra zwyk�a siadywa� na stopniach tronu papieskiego, wszystko to potwierdza�o to, co jej stosunki z Ignaciem Orteg� i pobyt w klasztorze Santa Lucia we Florencji, pozwoli�y jej przeczuwa�: czy Rzym, do kt�rego ci�gn�o tylu pielgrzym�w, tylu biedak�w niesionych wy��cznie cierpliwym pragnieniem modlitwy przy grobie Aposto�a i otrzymania b�ogos�awie�stwa papie�a, czy ten Rzym nie stawa� si� punktem orientacyjnym dla z�odziei?

Fiora mia�a si� wkr�tce przekona�, jak wygl�da rzymski klasztor. Mimo wszystko odczuwa�a pewn� ulg�, my�l�c, �e znajdzie tam przynajmniej �ad �ycia zakonnego, cisz� i spok�j, czyli wszystko, czego domaga�y si� jej wyczerpane cia�o i obola�a dusza. Nawet w Santa Lucia udawa�o jej si� spa�, a to odpoczynku potrzebowa�a najbardziej po tym, co przesz�a. P�niej zacznie znowu my�le� i szuka� sposobu, by jak najkr�cej korzysta� z papieskiej go�cinno�ci.

Wielki Domingo znik�, nad czym ubolewa�a. Stanowi� dla niej podpor�, kt�rej b�dzie jej brakowa�. Na dziedzi�cu Watykanu posadzono j� na mule, kt�rego natychmiast otoczy� oddzia� �o�nierzy. Ich dow�dca by� troch� podobny do Montesecca, z kt�rym zreszt�, jak widzia�a, przez chwil� rozmawia�. P�niej mia�a si� dowiedzie�, �e m�czy�ni byli bra�mi.

Nadesz�a noc. Noc wilgotna i zimna, kt�ra zmienia�a wygl�d otoczenia i strz�pi�a p�omienie pochodni w d�oniach s�u��cych. Po przekroczeniu g��wnej bramy pogr��yli si� w ciemno�ciach, ale oczy Fiory szybko do nich przywyk�y i spostrzeg�a, �e noc nie by�a tak ciemna, jak jej si� wydawa�o. Jedyne jeszcze widoczne �wiat�a rozja�nia�y tabardy z herbem papie�a na zbrojach eskorty.

Stara�a si� jak najdok�adniej zapami�ta� drog�, kt�r� j� prowadzono, co by�o konieczno�ci� na wypadek ewentualnej ucieczki.

Po przebyciu placu �wi�tego Piotra, nie wi�kszego ni� dziedzi�ce przed wiejskimi ko�cio�ami, przejechali obok budynk�w, przy kt�rych drzwiach w naczyniach umieszczonych w �elaznych klatkach p�on�� ogie�, a potem przed fortec� sk�adaj�c� si� g��wnie z ogromnej cylindrycznej wie�y, na kt�rej szczycie dojrze� mo�na by�o gigantyczn� sylwetk� anio�a z roz�o�onymi skrzyd�ami. Naprzeciwko niej widnia� most zabudowany sklepikami o zamkni�tych okiennicach, ��cz�cy brzegi Tybru, kt�rego czarne wody by�y prawie niewidoczne. P�niej zag��bili si� w ciemny labirynt, robi�cy wra�enie wielkiego placu budowy poprzecinanego pustymi przestrzeniami.

Rzym cesarzy, przez d�ugi czas porzucony przez papie�y na rzecz Awinionu, oraz jego niesamowite zabytki bez w�tpienia stopniowo by si� rozsypa�y a� do ca�kowitego znikni�cia z powierzchni ziemi, gdyby niekt�rzy papie�e, tacy jak Miko�aj V, a w szczeg�lno�ci Sykstus IV nie wzi�li ich losu w swoje energiczne d�onie, zmuszaj�c architekt�w rekonstruuj�cych ko�cio�y do sprowadzania kamienia spoza miasta, zamiast czerpa� go z pobliskich antycznych budowli, kt�re stawa�y si� w ten spos�b �atwo dost�pnymi kamienio�omami.

Rzecz jasna, wraz z powrotem papie�y, do Rzymu ponownie nap�yn�o bogactwo. Zwierzchnicy Ko�cio�a stawiali na wzg�rzu watyka�skim budowle maj�ce zast�pi� dawn� siedzib�, pa�ac latera�ski, zniszczony w po�arze, a wok� nich kardyna�owie i wysocy urz�dnicy pospiesznie budowali swe pa�ace, wi�ksze, a przede wszystkim bardziej wystawne, ni� domostwa starych rodzin pozosta�ych na miejscu. Jednak�e wszystkie te budowy prowadzone by�y w spos�b nieuporz�dkowany. Rzym posiada� wtedy zaledwie kilka plac�w i, poza kr�tymi uliczkami, jedn� czy dwie szersze i bardziej reprezentacyjne ulice, takie jak Corso, nazwane tak, gdy� niegdy� odbywa�y si� tu gonitwy koni, os��w i... �yd�w. Sykstus IV, kt�ry postanowi� uczyni� z tej ogromnej, niszczej�cej, zdominowanej przez ruiny mordowni cywilizowane, uporz�dkowane miasto, o ulicach wybrukowanych czym� lepszym, ni� nieociosane kamienie rzeczne, mia� przed sob� ogromne zadanie, je�li pragn�� wznie�� stolic� na miar� swych ambicji. Zbudowawszy most na Tybrze, wzni�s�szy szpital San Spirito, ko�cio�y i klasztory, pokrywa� Rzym placami budowy na miejscu wyburzanych ruder, ods�aniaj�cych staro�ytne zabytki, na kt�rych panoszy�y si� bluszcz i chwasty.

O tej wieczornej porze nowe konstrukcje i stare zabudowania po bratersku stapia�y si� ze sob� w tym samym mroku i mgle, kt�ra zaciera�a wszystko wok�, i Fiora w ko�cu zrezygnowa�a z zapami�tywania jakiejkolwiek drogi w labiryncie, w kt�ry si� zag��biali. Nie wiedzia�a, �e jad� w kierunku Circus Maximus, �e mijaj� ruiny pa�acu Septymiusza Sewera, by dotrze� do term Karakalli, kt�rych okaleczony fragment wznosi� si� ku czarnemu niebu. Majestat tego widma czas�w staro�ytnych obudzi� jednak jej zainteresowanie, zapyta�a wi�c dow�dc�, co to takiego. Odpowiedzia�, dodaj�c:

- B�dziesz mia�a du�o czasu na ich podziwianie. Klasztor San Sisto, do kt�rego ci� prowadz�, jest dok�adnie naprzeciwko.

W istocie nieco poni�ej drogi, kt�rej powierzchni� nadal pokrywa�y wielkie staro�ytne p�yty, wznosi�y si� brunatnoczerwone mury otaczaj�ce gmatwanin� ro�linno�ci, niskie, lecz proporcjonalne zabudowania i czworok�tn� kampanil� ko�cio�a. Kiedy oddzia� si� zatrzyma�, mo�na by�o us�ysze� d�wi�k �piewu religijnego, st�umiony przez grube mury, oraz rechot �ab na pobliskim bagnie.

Pi�ci� w sk�rzanej r�kawicy jeden z �o�nierzy zastuka� w furt�, w kt�rej widnia�o w�skie okienko. Uderza� wiele razy, a� za kratk� pojawi�a si� szczup�a twarz otoczona bia�ym barbetem.

- Na rozkaz Jego �wi�tobliwo�ci Papie�a, otwiera�! - zawo�a� dow�dca, kt�ry sta� obok Fiory. - Przyprowadzi�em zapowiadan� osob�.

Okienko zosta�o zamkni�te, a furta otworzy�a si� powoli, bezd�wi�cznie, ukazuj�c bia�� sylwetk� siostry furtianki.

- Niech Pan zechce mie� w Swej opiece naszego Ojca �wi�tego! - wyszepta�a, �egnaj�c si�. - Wejd�, siostro! To prawda, �e czeka�y�my na ciebie.

Fiora zesz�a z mu�a i podesz�a do furty, podczas gdy jej eskorta si� wycofa�a, jako �e m�czy�ni nieb�d�cy ksi�mi nie mieli prawa przekroczy� mur�w klasztoru. G�os zakonnicy by� �agodny, a dobiegaj�ce ich uszu �piewy bardzo pi�kne. Fiora ujrza�a blad� d�o� wyci�gni�t� w jej stron� i w spos�b ca�kiem naturalny umie�ci�a w niej swoj� r�k� z uczuciem, �e wyciszaj� si� w�adaj�ce ni� l�ki, podejrzenia i obawy. Czy to mo�liwe, �e ten klasztor rzeczywi�cie by� oaz� spokoju?

Klasztor dominikanek z San Sisto, kt�re cieszy�y si� szczeg�lnymi wzgl�dami papie�a, by� ulubionym azylem szlachetnie urodzonych m�odych panien pragn�cych schroni� si� przed �wiatem, ale zdarza�o si�, �e przysta� mog�a tam znale�� m�oda wdowa lub kobieta wystarczaj�co wp�ywowa, by j� tam przyj�to. Przybywaj�c prosto z Watykanu, Fiora zosta�a przyj�ta z kurtuazj� przez matk� Girolam�, kobiet� w �rednim wieku, kt�ra kiedy� musia�a by� bardzo pi�kna i najwyra�niej przyzwyczajona by�a do wydawania polece�. Mia�a jasne oczy o otwartym spojrzeniu, d�wi�czny i melodyjny g�os i ciep�y, cho� pojawiaj�cy si� niecz�sto u�miech, czym od razu zdoby�a zaufanie Fiory. Po tym, jak najpierw grozi�o jej wydanie katu, a potem m�czarnie w jakim� lochu, dobrze by�o odda� si� w r�ce matki Girolamy.

- Jeste� w op�akanym stanie - stwierdzi�a matka prze�o�ona, patrz�c na now� pensjonariuszk� ze wsp�czuciem. - Jeste� chora?

- Nie, matko, nie s�dz�. Ale przez dwa d�ugie miesi�ce podr�owa�am po morzu i wiele wycierpia�am. Marne jedzenie dokona�o reszty.

- Rozumiem. Zaprowadz� ci� teraz do twojego pokoju, gdzie zostanie ci przyniesiony posi�ek.

- Czy nie mog�abym dosta� troch� wody do mycia? Od tygodni nie mia�am mo�liwo�ci prawdziwej toalety.

- Nie �mia�am ci tego proponowa� - powiedzia�a przeorysza z p�u�miechem. - Zdarza�o mi si� mie� podopieczne, kt�re pogardza�y higien� osobist�, i przyznaj�, �e wcale mi si� to nie podoba�o. Otrzymasz wod�, bielizn� i ubrania, lecz jedyne, jakie mog� ci oferowa�, to habity nowicjuszki.

- B�d� szcz�liwa, mog�c je nosi�. Je�li za� chodzi o moj� sukni�...

- Wypierzemy j� i je�li ju� jej nie chcesz, damy j� biednym. Tak d�ugo, jak b�dziesz u nas, nie b�dziesz jej potrzebowa�. A teraz chod� ze mn�! My�l�, �e naprawd� przede wszystkim powinna� wypocz��.

Cela, w kt�rej j� ulokowano, otwiera�a si� na kru�ganek z kolumienkami wychodz�cy bezpo�rednio na ogr�d. W�skie ��ko z bia�ymi zas�onkami i proste umeblowanie bardzo przypomnia�o Fiorze cel�, kt�r� zajmowa�a w klasztorze Santa Lucia we Florencji w czasach katastrofy, kt�ra zrujnowa�a jej �ycie. Przyby�a wkr�tce siostra s�u�ebna, kt�ra rozpali�a ogie� w ma�ym piecyku, aby przegna� zimn� wilgo� i umo�liwi� Fiorze umycie si� bez szcz�kania z�bami, postawi�a p�n� r�� w zielonym, majolikowym wazoniku i weso�o gaw�dz�c, roz�cieli�a �wie�e prze�cierad�a i wytrzepa�a narzut�.

W ten to spos�b Fiora dowiedzia�a si�, �e nazywa�a si� ona Cherubina, co by�o dosy� rzadkim imieniem, ale usprawiedliwionym przez jej wygl�d - pyzat� r�ow� twarz i jasnob��kitne oczy. By�a c�rk� ch�opa z okolic Spoleto, kt�rego pan pos�a� j� do klasztoru razem ze sw� m�odsz� c�rk�, Prisc�, mleczn� siostr� ma�ej wie�niaczki, kt�ra by�a do niej bardzo przywi�zana. Min�o pi�� lat, odk�d by�a w San Sisto, i czu�aby si� tu w pe�ni szcz�liwa - gdy� nie wyobra�a�a sobie pi�kniejszego miejsca na �wiecie - gdyby nie to, �e siostra Prisca zmar�a ubieg�ego lata na chorob�, na kt�r� lekarstwa nie zdo�ano znale��.

- Nic nie mo�na by�o zrobi� - zako�czy�a z �alem, rozk�adaj�c r�ce. - To przez bagno obok klasztoru. Latem pe�no tam komar�w, a one roznosz� malari�.

San Sisto by�o mo�e najpi�kniejszym miejscem na �wiecie, ale zapewne jednym z najbardziej niezdrowych. Na szcz�cie lato dawno si� sko�czy�o, a Fiora mia�a nadziej�, �e kiedy wr�ci, ona ju� od dawna b�dzie gdzie indziej. Ale tego wieczoru, wyci�gaj�c si� w po�cieli pachn�cej bergamotk�, po zjedzeniu na kolacj� makaronu z bazyli� i wy�mienitej sa�atki owocowej, m�oda kobieta pomy�la�a, �e z komarami czy bez nich, ten klasztor jest na sw�j spos�b jednym z tych uprzywilejowanych miejsc, gdzie b�l ust�puje i gdzie mo�na jeszcze wierzy� w mi�osierdzie boskie. Siostra Cherubina by�a nieco rozczarowana, �e nie us�ysza�a �adnych zwierze� w zamian za swoj� histori�, Fiora jednak usprawiedliwi�a si� najzupe�niej prawdziw� senno�ci� i obieca�a, �e w przysz�o�ci b�dzie bardziej rozmowna.

Cudowne wra�enie, �e znalaz�a schronienie przed ludzk� niegodziwo�ci� i �e odzyskuje pe�ni� w�adzy nad sob�, trwa�o przez nast�pne dni. Pod wyrozumia�ymi, lecz zdecydowanymi rz�dami matki Girolamy klasztor zdawa� si� tworzy� jedn� du�� rodzin�, kt�rej ka�dy cz�onek by� zadowolony ze swego losu. Pogodne i wyciszone dominikanki znajdowa�y w pracy, muzyce, medytacji i modlitwie ten spok�j serca i t� otuch� dla duszy, kt�re mo�e przynie�� �ad duchowy. O mury klasztoru San Sisto rozbija�y si� odg�osy �wiata zewn�trznego, poszept intryg i krzyki cierpienia ofiar, kt�re ka�dej nocy pozostawia�a na uliczkach i w zau�kach wieczna, nieustanna wojna dw�ch mo�nych rod�w dziel�cych wp�ywy w Rzymie: Orsinich i Colonna. �ycie tutaj up�ywa�o na g�oszeniu �piewem uwielbienia Boga i na trudzeniu si� dla Jego wi�kszej chwa�y. Tote� sprawowane w klasztorze obrz�dy by�y bardzo pi�kne.

Fiora lubi�a w nich uczestniczy� i ��czy� sw�j g�os z g�osami zakonnic, kt�re przyj�y j� po prostu mi�o, bez zb�dnych pyta�.

Oczywi�cie wiedzia�y, �e pochodzi z Florencji, jako jedyna w klasztorze, i wkr�tce dowiedzia�y si�, �e jest wdow� po jednym z najlepszych dow�dc�w Zuchwa�ego. Jednak mniszki nigdy nie s�ysza�y o zmar�ym ksi�ciu Burgundii, z wyj�tkiem jednej, kt�ra po d�u�szych wahaniach pewnego poranka podesz�a do Fiory w ogrodzie.

M�oda kobieta uczyni�a z tego ogrodu swoje ulubione miejsce i je�eli tylko pozwala�a na to pogoda przesiadywa�a tam z rob�tk� lub powoli przemierza�a starannie wytyczone alejki. Nie by� w niczym podobny do ogrodu otaczaj�cego Dom w Barwinkach ani nawet do tego w willi Beltramiego we Fiesole, kt�ry Fiora tak bardzo lubi�a. Tutejszy ogr�d, mimo zbli�aj�cej si� zimy, kt�ra pozbawia�a go znacznej cz�ci kwiat�w, gromadzi� wok� wielkiej pinii k�py drzew cytrynowych, granat�w i oleandr�w. W�r�d �cie�ek pokrytych p�ytkami marmuru, dochodz�cych do zbiornik�w, w kt�rych �piewa�y fontanny, ros�a gmatwanina najbardziej wonnych ro�lin �r�dziemnomorskich, spo�r�d kt�rych wytryskiwa�y czasem w g�r� krzaki r� lub d�ugie pi�ra janowca hiszpa�skiego. Oczywi�cie by� tu m�drze zagospodarowany warzywnik, obsadzony z wielk� staranno�ci�, os�aniany od wiatru przez cyprysowe �ywop�oty, ale ca�a reszta zdawa�a si� dzie�em genialnego i zarazem szalonego ogrodnika.

Siedz�c na �awce, kt�r� upodoba�a sobie od pierwszego dnia, trzymaj�c w r�kach obrus, na o�tarz, kt�ry postanowi�a wyhaftowa�, cho� jej d�onie spoczywa�y bezczynnie, Fiora ujrza�a zbli�aj�c� si� m�od� zakonnic�. Zwr�ci�a ju� na ni� wcze�niej uwag� w kaplicy z powodu jej anielskiego g�osu i twarzy, kt�ra wydawa�a jej si� mgli�cie znajoma. U�miechn�a si� dla dodania jej odwagi, gdy� dziewczyna by�a najwyra�niej nie�mia�a.

- Chcia�a� mi co� powiedzie�, siostro? - zapyta�a.

- Przeszkodzi�am ci, prosz� o wybaczenie - odrzek�a m�oda mniszka, mocno si� czerwieni�c.

Nie mog�a by� w klasztorze od dawna, gdy� podobnie jak Fiora nosi�a bia�y habit nowicjuszek.

- Powiedz raczej, �e zaskoczy�a� mnie w chwili lenistwa, bo, jak widzisz, oddawa�am si� wy��cznie marzeniom. Usi�d� przy mnie na �awce!

- Dzi�kuj�. Ju� od wielu dni chc� z tob� porozmawia�, ale musia�am zebra� si� na odwag�. Powiedziano nam tylko, �e jeste� pann� z Florencji po�lubion� wielkiemu panu burgundzkiemu. Chcia�abym zapyta�... Czy jeste� hrabin� de Selongey?

- Owszem - odpowiedzia�a Fiora ze zdziwieniem. - W jaki spos�b na to wpad�a�?

- Prosz�, nie s�d�, �e kieruje mn� pospolita ciekawo��. Zrozumiesz lepiej, kiedy powiem ci, kim jestem.

- Jeste� siostr� Serafin�. Tak lubi� s�ucha� twojego �piewu, �e zasi�gn�am informacji.

- Tak, tutaj jestem Serafin�, ale dla �wiata by�am Antoni� Co�onna.

Fiora nagle dozna�a ol�nienia, a w jej sercu wybuch�a rado��.

- Battista! - zawo�a�a. - No jasne, to on mi przychodzi� do g�owy, kiedy na ciebie patrz�. Jeste� jego krewn�?

- Nasze matki s� siostrami i jeste�my w tym samym wieku. Nawet jako bli�ni�ta nie mogliby�my by� sobie bli�si. Po wyje�dzie cz�sto do mnie pisa�... i czasem opowiada� o tobie. Byli�cie przyjaci�mi, prawda?

- Wi�cej ni� przyjaci�mi! M�wisz, �e jest dla ciebie jak brat. W�a�nie troch� kim� takim by� i dla mnie: m�odszym bratem pe�nym atencji i troski. By�am w�wczas zak�adniczk� ksi�cia Burgundii i to dzi�ki Batti�cie nie pogr��y�am si� w rozpaczy w pewnych okoliczno�ciach. Ale po pogrzebie ksi�cia Karola znikn�� i nie mia�am o nim �adnych wie�ci. Mo�esz mi powiedzie�, co u niego teraz s�ycha�? - doda�a z o�ywieniem. - Zapewnie wr�ci� do Rzymu?

- Nie, zosta� tam!

Siostra Serafina odwr�ci�a wzrok, by jej towarzyszka nie zobaczy�a �ez, a w sercu Fiory rado�� ust�pi�a miejsca niepokojowi.

- Zosta� w Nancy? Ale dlaczego? Nie zosta� ranny w ostatniej bitwie, kt�ra kosztowa�a �ycie ksi�cia, i s�ysza�am, �e ze wzgl�du na wiek nie b�dzie przetrzymywany w wi�zieniu?

- W istocie, m�g� wr�ci�. Pozosta� tam, bo sam tego chcia�. Wyst�pi� z pro�b� o przyj�cie do grona mnich�w, kt�rych misj� jest czuwanie przy grobowcu tego, kt�rego nazywa� Wielkim Ksi�ciem Zachodu. Nigdy nie wr�ci!

Tym razem Serafina rozp�aka�a si�, nie staraj�c si� ju� tego ukry�. Fiora, zasmucona, nie wiedzia�a, jak ukoi� lub cho�by z�agodzi� ten b�l. Jednocze�nie robi�a sobie gwa�towne wyrzuty: poch�oni�ta odzyskan� mi�o�ci�, przesta�a troszczy� si� o pazia i opu�ci�a Nancy, nawet nie staraj�c si� z nim zobaczy�. Niemniej zachowanie Battisty wydawa�o si� zupe�nie niezrozumia�e. Czy�by do tego stopnia kocha� ksi�cia, by chcie� zosta� jego s�ug� na wieczno��? Do tego stopnia, by pogrzeba� wraz z nim wszystkie nadzieje, kt�re mia� prawo wcieli� w �ycie? By chcie� zosta� przy jego grobowcu? Co za absurd! Co si� mog�o zatem sta� przy stawie �wi�tego Jana, gdzie Battista zaprowadzi� tych, kt�rzy szukali cia�a zwyci�onego? Jaki wstrz�s widok na wp� po�artych przez wilki zw�ok spowodowa� w duszy tego ch�opca, kt�ry marzy� o chwale, kt�ry kocha� �ycie i kt�ry, b�d�c m�odym, przystojnym, bogatym ksi�ciem, nie m�g� pragn�� niczego wi�cej? Chyba �e mi�o�ci, mi�o�ci, kt�ra czeka�a tylko na niego i nigdy nie o�mieli�a si� wym�wi� jego imienia. Serafina tymczasem podj�a przerwan� opowie��:

- Nikt u nas nie rozumia� tej decyzji, a najmniej nasz wuj, hrabia de Celano, z kt�rym Battista wyruszy�, by do��czy� do wojsk burgundzkich. Pr�bowa� wszystkiego, by sprowadzi� go z powrotem, ale natrafi� na stanowcz�, nieodwo�aln� decyzj�. Battista chcia� zosta� mnichem.

- To niedorzeczne! Bo czy mo�na wybra� �ycie zakonne bez zezwolenia g�owy rodziny? Czy ojciec mu na to pozwoli�?

- W �adnym razie. Wi�za� z Battist� wielkie nadzieje.

- Dlaczego zatem nie odwo�a� si� do papie�a? Wiem, �e jeste�cie jedn� z dw�ch najpot�niejszych rodzin w Rzymie.

- Byli�my, ale ju� nie jeste�my. Orsini s� w tej chwili g�r�, poniewa� ksi��� Virginio jest bliskim przyjacielem hrabiego Girolamo Riario, ulubionego spo�r�d pi�tnastu siostrze�c�w Ojca �wi�tego. Oczywi�cie nie zrezygnowali�my z wojny z t� rodzin� wyrzutk�w, ale teraz robimy to na w�asne ryzyko.

- Pi�tnastu siostrze�c�w? Co za rodzina! Sami m�czy�ni?

- Nie, s� tak�e dziewcz�ta, kt�re dobrze si� wydaje za m��. Co do ch�opc�w, to je�li nie s� kardyna�ami, uczy si� ich dobrych manier i robi z nich prawdziwie wielkich pan�w. Hrabia Girolamo, kt�ry po�lubi� ulubion� nie�lubn� c�rk� ksi�cia Mediolanu, dosta� Romanie i ostrzy sobie z�by na Florencj�. Inny jest prefektem Rzymu, kardyna� Giuliano delia Rovere* jest biskupem Lozanny, Awinionu, Konstancji, Mend�, Savony, Viviers i Vercelli. W pe�nym rzadkich przedmiot�w pa�acu del Vaso, kt�ry nam odebrano, go�ci artyst�w, erudyt�w i poet�w, gdy� znacznie bardziej interesuje go my�l grecka lub rzymska ni� Ewangelia. Inny, upo�ledzony fizycznie, po�lubi� naturaln� c�rk� kr�la Neapolu, kt�ra zosta�a do tego �lubu zmuszona, podobnie jak Catarina Sforza. Nie mog� ci powiedzie� wszystkiego, ale ju� nied�ugo m�ody Rafaele Riario, kt�ry ma siedemna�cie lat i studiuje w Pary�u, otrzyma kapelusz kardynalski wraz z San Giorgio in Velabro** i nie jest to z pewno�ci� ostatnie dobrodziejstwo, kt�rym papie� obdarzy swoj� rodzin�.

* Przysz�y papie� Juliusz II, kt�ry zleci� Micha�owi Anio�owi ozdobienie freskami Kaplicy Syksty�skiej.

** Ka�dy kardyna� by� jakby proboszczem jednej z rzymskich parafii.Rzym, a nawet ca�e W�ochy, s� dla niego jedynie ogromnym ogrodem, z kt�rego kradnie najbardziej smakowite owoce, aby podarowa� je swoim krewnym, got�w obrabowa� tych, kt�rzy mu si� nie podobaj�.

- A wasza rodzina mu si� nie podoba?

- Oczywi�cie. Na szcz�cie mamy nadal wielu przyjaci� i stronnik�w. Pozwala nam to czyni� tym ludziom tyle z�a, ile zdo�amy.

Fiora z trudem wierzy�a w�asnym uszom. Ta m�odziutka mniszka, z za�o�enia oddana bez reszty modlitwie, wybaczaniu zniewag, wyrzeczeniom i umi�owaniu Boga, w�a�nie zrzuci�a g�adk� sk�r� �agodno�ci i ukaza�a g��bi� duszy wype�nionej gorycz�, a mo�e nienawi�ci�. Aprobowa�a morderstwa, kt�re zdarza�y si� ka�dej rzymskiej nocy. Ca�kiem wi�c naturalnie nasun�o jej si� pytanie:

- Czy wst�pi�a� do tego klasztoru z w�asnej woli, siostro Serafino?

- Kiedy jeste�my same, nazywaj mnie Antoni�, tak wol�.

Zamilk�a na chwil�, zastanawiaj�c si�, czy ods�ania� si� bardziej, ale zdecydowa�a si� na to, my�l�c prawdopodobnie, �e ju� i tak za du�o powiedzia�a.

- Je�li chodzi o twoje pytanie, to ja sama chcia�am zosta� zakonnic�, aby nie musie� po�lubi� Leonardo delia Rovere, tego, kt�rego o�eniono z Neapolitank�. M�j ojciec unikn�� powa�niejszych k�opot�w, odst�puj�c temu wyskrobkowi wi�ksz� cz�� mojego posagu. Przyznaj�, by�am zbuntowana, kiedy tu przyby�am, ale teraz nie mam ju� ochoty st�d odej��. Co by to mia�o zmieni�, skoro Battista ju� nie wr�ci?

W wielkich, czarnych oczach, tak niesamowicie podobnych do oczu Battisty, �e przyprawi�o j� to niemal o zawr�t g�owy, Fiora wyczyta�a tak przejmuj�c� rozpacz, �e mia�a ochot� przytuli� t� dziewczyn� jak m�odsz�, nieszcz�liw� siostr�. Jednak�e wszystko w postawie Antonii wskazywa�o, �e odrzuci�aby jej lito��.

- A� tak bardzo go kocha�a�?

- Wci�� go kocham i b�d� kocha�, p�ki b�d� �y�a. Zostawmy teraz z boku moje nieszcz�cia. Chcia�abym, �eby� mi opowiedzia�a o nim, gdy� d�ugo �yli�cie obok siebie...

- Ponad rok: od pierwszego do drugiego obl�enia Nancy.

- Rok! Odda�abym �ycie dla tych kilku miesi�cy i teraz mog� wyjawi�, �e by�am zazdrosna, nienawidzi�am ci�. M�wi�, �e jeste� taka pi�kna... i mia� racj�.

- Ale ty si� myli�a�. Ka�dy, kto zna� nas w ubieg�ym roku, m�g�by ci powiedzie� jedno: po��czy�o nas w pewnym sensie braterstwo broni, gdy� Battista tak�e by� zak�adnikiem. Odpowiada� za mnie g�ow�, gdybym pr�bowa�a uciec. Ksi��� Karol umia� u�y� wszelkich �rodk�w, by otrzyma� to, czego chcia�. Mam do siebie pretensj� o to, �e nie stara�am si� zobaczy� z Battista przed wyjazdem z Nancy, i obiecuj�, �e je�li uda mi si� wr�ci� do domu, na co mam nadziej�, pojad� tam i Battista b�dzie musia� mi powiedzie�, co mu przysz�o do g�owy, by tak post�pi�.

- Tak czy inaczej, nawet gdyby teraz wr�ci�, jestem ju� tylko siostr� Serafin�...

- Jeste� dopiero w nowicjacie, pewnie tak jak on. Postaraj si� nie sk�ada� za szybko �lub�w i m�dl si�, �eby uda�o mi si� uciec!

Z dzieci�c� spontaniczno�ci� Antonia rzuci�a si� jej na szyj� i z�o�y�a na policzkach dwa g�o�ne ca�usy. Chmury, kt�re chwil� wcze�niej zasnuwa�y jej wielkie czarne oczy ust�pi�y miejsca nocnemu rozgwie�d�onemu niebu.

- Zrobi� wszystko, �eby ci pom�c - obieca�a.

Nie zd��y�a powiedzie� nic wi�cej. Zobaczy�y biegn�c� w ich stron� siostr� Cherubin�, trzymaj�c� obur�cz sp�dnice, aby porusza� si� szybciej, i odwracaj�c� si� od czasu za siebie, by sprawdzi�, czy kto� jej nie goni.

- Uciekaj, siostro Serafino! - zawo�a�a. - Matka prze�o�ona idzie tu z jego ekscelencj� kardyna�em wicekanclerzem, kt�ry wyrazi� pragnienie zobaczenia si� z tob�, donno Fioro!

- Wicekanclerz? A kto to taki? - zapyta�a m�oda kobieta. - Troch� mi si� myl� ci wszyscy kardyna�owie.

Ale siostra Serafina uciek�a, jakby si� pali�o, i znik�a w k�pie drzew cytrynowych. Tote� to siostra Cherubina podj�a si� odpowiedzi:

- Jego Eminencja kardyna� Borgia, Hiszpan i bardzo przystojny m�czyzna. Ma oczy... jak roz�arzone w�gle!

Chwil� p�niej, kiedy przykl�ka�a, by uca�owa� pier�cie� pra�ata, Fiora pomy�la�a, �e siostra Cherubina, kt�ra zreszt� oddali�a si� r�wnie spiesznie, jak przyby�a, wyrazi�a w swej naiwnej prostoduszno�ci bardzo s�uszn� ocen�: pod czarnymi brwiami �renice Rodriga Borgii dos�ownie si� �arzy�y, lecz jak�e mi�y by� jego ukazuj�cy pi�kne, bia�e z�by u�miech, kt�rym podzi�kowa� matce Girolamie za zadanie sobie trudu osobistego doprowadzenia go do swojej podopiecznej. Jej twarz obramowana surowym bia�ym p��tnem przybra�a barw� dojrza�ych wi�ni, z kt�rych Petronela robi�a takie pyszne konfitury. A kiedy si� oddala�a, Fiora zauwa�y�a, �e jej krok zyska� zupe�nie now� lekko��.

Kardyna�, nieruchomy we wspania�o�ci swych �nie�nobia�ych gronostaj�w i purpurowych aksamit�w, poczeka�, a� zakonnica zniknie, po czym odwr�ci� si� ku Fiorze, kt�ra si� podnios�a. Nast�pnie przeszuka� wzrokiem bujn� ro�linno�� wok� �awki. Zapewne niezbyt zadowolony z tej inspekcji powiedzia� nagle:

- Przejd�my si� troch�, dobrze? Mo�emy podej�� do tego zbiornika, kt�ry tam dostrzegam. Zawsze lubi�em fontanny. To one i dzwony wydaj� najbardziej harmonijne d�wi�ki, jakie ziemia mo�e ofiarowa� Panu. I jest tam �awka, na kt�rej b�dzie nam si� wspaniale rozmawia�...

Fiora wywnioskowa�a z tego, �e przystojny kardyna� nie lubi muzyki, a przede wszystkim nie chce, by ktokolwiek us�ysza� to, co ma do powiedzenia. I to j� zdziwi�o: nigdy dot�d go nie widzia�a i je�li zosta� wys�any przez papie�a, a wszystko na to wskazywa�o, nie bardzo wiedzia�a, co m�g�by mie� tak poufnego do przekazania.

Post�puj�c skromnie w lekkim oddaleniu od majestatycznego go�cia, nie mog�a si� powstrzyma� od zwr�cenia uwagi, �e pier�cie� kardynalski nie jest jedynym klejnotem na czerwonych r�kawicach, �e s�siaduje z ci�kimi pier�cieniami zdobnymi w kamienie szlachetne, �e capa magna pokryta jest z�otymi haftami, �e na gronostajowej mozetcie widnieje z�oty krzy� wielko�ci m�skiej d�oni wysadzany du�ymi rubinami i �e czerwony kapelusz o szerokim rondzie, oznaka godno�ci kardynalskiej, ocieniaj�cy cesarski profil Borgii, ma z�ote chwosty i kosztown� zapink�. Nawet kardyna� d'Estouteville, kt�ry zrobi� tak du�e wra�enie na Fiorze, nie by� ubrany z takim przepychem. Nawet sam papie� musia� ca�kiem gin�� wobec wspania�o�ci swego �brata w Chrystusie".

Dotar�szy do wskazanej �awki, kardyna� usiad�, rozpo�cieraj�c wok� siebie tak� obfito�� mory i aksamitu, �e nie pozostawi� najmniejszego miejsca dla Fiory, kt�rej zreszt� nie poprosi�, by usiad�a. Sta�a wi�c przed nim, nie �miej�c pierwsza przerwa� ciszy, w kt�rej przed�u�aniu go�� najwyra�niej znajdowa� przyjemno��. Jego b�yszcz�ce oczy spogl�da�y badawczo na m�od� kobiet� z natarczywo�ci�, od kt�rej lekko zaczerwieni�y jej si� policzki, a jego widoczna przyjemno�� wyrazi�a si� w �yczliwym u�miechu. Wreszcie zdecydowa� si� przem�wi�:

- Mimo tego, co si� m�wi, pobyt w San Sisto zdaje si� wywiera� korzystny wp�yw na twoje zdrowie, donno Fioro. By�a� w op�akanym stanie po przyje�dzie, ale nie pozosta� po tym �lad i odzyska�a� ca�y sw�j blask.

Fiora wprawdzie by�a mu wdzi�czna, �e oszcz�dzi� jej tych r�nych �moja c�rko" czy �moje dziecko" stosowanych przez ludzi Ko�cio�a, kiedy zwracali si� do zwyk�ych �miertelnik�w, ale zaskoczy�o j� tak dziwne zagajenie. Pasowa�o niew�tpliwie do salonowca, ale ksi�a na og� rzadko prawili komplementy.

- Dzi�kuj� Waszej Ekscelencji za trosk�, kt�ra mnie wzrusza - powiedzia�a ostro�nie - ale nie rozumiem, w jaki spos�b mo�e dokona� por�wnania. Nie przypominam sobie, bym widzia�a Wasz� Ekscelencj�, kiedy przyby�am do Watykanu.

- A ja ci� wydzia�em: nie w chwili przybycia, ale kiedy opuszcza�a� pa�ac. Nale�ysz do os�b budz�cych zainteresowanie i chcia�em wi�cej si� o tobie dowiedzie�. By�o to wzgl�dnie �atwe. Utrzymuj� doskona�e stosunki z kardyna�em d'Estouteville, dla kt�rego twoja obecno�� w Rzymie jest bardzo k�opotliwa.

- Nie rozumiem dlaczego. Jego rola ogranicza si�, je�li dobrze zrozumia�am, do przekazania kr�lowi Francji wiadomo�ci, �e na rozkaz papie�a zosta�am porwana kilka krok�w od jego rezydencji, uwi�ziona na statku i doprowadzona tutaj po podr�y, kt�ra trwa�a dwa razy d�u�ej, ni� powinna trwa� normalnie.

Rodrigo Borgia wybuchn�� �miechem. Lubi� si� �mia�, to umo�liwia�o mu pokazanie pi�knych bia�ych z�b�w i dodawa�o atrakcyjno�ci w oczach kobiet.

- I uwa�asz, �e to �atwa rola? Nie mam zaszczytu zna� kr�la Ludwika, i ubolewam nad tym, ale zgodnie z tym, co mi m�wiono, ten rodzaj wiadomo�ci ma niewielkie szanse, by mu si� spodoba�, szczeg�lne w po��czeniu z warunkami, kt�rych, moim zdaniem, nie mo�e zaakceptowa� �aden w�adca. Ignacio Ortega, kt�rego dobrze znam, jest tylko niebezpiecznym fanatykiem i powinien dzi�kowa� Bogu, �e nie zosta� stracony. Ja bym mu nie darowa� �ycia. Co do kardyna�a Balue, to jest wygodnym pretekstem pozwalaj�cym Jego �wi�tobliwo�ci na mieszanie si� w sprawy Francji. Czy mog� zapyta�, jakie s� w�a�ciwie uczucia kr�la Francji wzgl�dem ciebie?

Fiora zaczyna�a by� zdania, �e rozmowa przybiera dziwny obr�t. Je�li ta wizyta nie by�a pu�apk�, to zdaje si�, �e papie� nie by� jej inspiratorem.

- Poznanie uczu� kr�la zawsze by�o najtrudniejszym z przedsi�wzi��, Ekscelencjo, gdy� jest on mistrzem w ich ukrywaniu. S�dz� jednak, �e �ywi dla mnie przyja�� gdy� tego dowi�d�. - Ale nie mi�o��?

- Nigdy nie zrozumiem, sk�d si� wzi�a ta bajka. Je�li o mnie chodzi, to nigdy nie s�ysza�am, �eby kr�l mia� kochanki.

- Mia� je niegdy�, kiedy by� m�odszy, i nawet da�y mu one dzieci, ale w jego wieku i przy jego zdrowiu, o kt�rym m�wi�, �e nie jest dobre...

- To, czy je ma, czy nie ma, nie jest moj� spraw�, Ekscelencjo. Je�li zechcesz mi towarzyszy� do kaplicy, gotowa jestem przysi�c na �wi�t� ewangeli�, �e nie jestem i nigdy nie by�am jego kochank�. Dlatego te� powiedzia�am wtedy, �e papie� zrobi� marny interes: Ludwik nie p�jdzie na �adne ust�pstwa, �eby mnie odzyska�.

- A przede wszystkim nie odda Florencji, a taki jest zasadniczy cel Ojca �wi�tego. To dlatego chcia�em si� z tob� zobaczy�.

- Czego si� po mnie spodziewasz? �e pomog� papie�owi w pozbyciu si� Medyceuszy? Nie licz na to. Jestem przede wszystkim florentynk� i Medyceusze s� mi nadal drodzy. Nie zrobi� niczego przeciwko nim, cho�bym mia�a narazi� �ycie.

- Taki pomys� nawet nie przyszed� mi do g�owy! Nie �ywi� szczeg�lnej sympatii dla Lorenza i jego brata, ale niezno�na wydaje mi si� my�l, �e Riario mia�by zosta� w�adc� Florencji. Tote� nie przyszed�em, by rozmawia� z tob� o polityce, ale po prostu, by ci powiedzie�, �e pa�ac kardyna�a, a w szczeg�lno�ci wicekanclerza Ko�cio�a, jest nienaruszalnym miejscem azylu, na progu kt�rego zatrzymuje si� wola papie�a.

Zamilk�, mo�e po to, by jego s�owa osi�gn�y ca�� pe�ni� znaczenia. S�ycha� by�o tylko szum wody, kt�ra wytryskiwa�a i opada�a w formie migotliwego deszczu do bia�ego, marmurowego basenu fontanny. Fiora, jakby potrzebowa�a odzyskania kontaktu z czym� rzeczywistym, podesz�a do niej i zanurzy�a palce, pozwalaj�c, by przejrzysta woda sp�ywa�a po nich i ch�odzi�a.

- Czy zatem klasztor, w kt�rym przebywam, nie jest miejscem azylu?

- Nie ca�kiem. Tak, jak ci� tu umieszczono, tak samo mo�na ci� st�d zabra�, czy tego zechcesz, czy nie. U mnie tak nie b�dzie.

- Rozumiem, ale w takim razie, z jakiego powodu proponujesz mi schronienie? Jeste� jednym z najwy�szych dygnitarzy na dworze papieskim i...

- Przed chwil� ci to powiedzia�em: nie przeszed�em tu rozmawia� o polityce. Wiedz tylko, �e nie zawsze pochwalam polityk� Watykanu. Poza tym mo�e chc� zorganizowa� sobie przysz�o��, wy�wiadczaj�c przys�ug� kr�lowi Francji. No i by�bym niepocieszony, gdyby przytrafi�o ci si� jakie� nieszcz�cie, gdy� jako prawdziwy hidalgo, lubi� po�wi�ca� si� s�u�bie dam, tak jak ceni� dzie�a sztuki. Jeste� jednym i drugim.

Fiora otrz�sn�a d�onie, wytar�a je po�� welonu okrywaj�cego jej g�ow� i podesz�a z powrotem do Borgii, kt�ry wsta� z �awki.

- Rozmawiajmy otwarcie, Ekscelencjo! Czy co� mi tu grozi?

- Nie w najbli�szym czasie mo�e, ale wcze�niej czy p�niej tak. S�ysza�em pog�oski, kt�re chc� u�ci�li�. Oczywi�cie domy�lam si�, �e po tym, co przesz�a�, trudno ci obdarzy� kogo� zaufaniem, ale pos�uchaj mnie: w razie gdyby zaniepokoi�o ci� jakiekolwiek wydarzenie, wiedz, �e pocz�wszy od jutra, m�j cz�owiek b�dzie �owi� ryby w pobliskim stawie. Gdyby� potrzebowa�a pomocy, przerzu� welon, taki jak ten, obci��ony kamieniem, przez ten mur, kt�ry tam widzisz. Po zapadni�ciu zmroku sama przejdziesz przez ten mur. Kto� b�dzie na ciebie czeka�.

By�o to tak zaskakuj�ce, �e Fiora nie odpowiedzia�a od razu, pr�buj�c si� zastanowi�. Jednak�e wyszepta�a:

- Jestem zmieszana twoj� dobroci�, Ekscelencjo, ale czy jad�c do ciebie, nie zmieni� po prostu wi�zienia? Je�li chcesz mnie chroni�, pom� mi wr�ci� do Francji.

- Wszystko w swoim czasie! Nie mo�esz opu�ci� Rzymu bez przygotowania. Twoja ucieczka spowoduje poruszenie, kt�remu trzeba b�dzie pozwoli� ucichn��. Czy tak ci spieszno do powrotu?

- Mam trzymiesi�cznego synka. Jego ojciec nie �yje i tylko ja mu zosta�am.

- Nie tra� nadziei i obdarz mnie zaufaniem. Najwa�niejsze to umie�ci� ci� w bezpiecznym miejscu. Potem zobaczymy, jak umo�liwi� ci wyjazd.

Rozmowa by�a sko�czona. Kardyna� podnosi� ju� iskrz�c� si� od klejnot�w d�o� w ge�cie b�ogos�awie�stwa, przed kt�rym Fiora musia�a oczywi�cie si� sk�oni�, ale nie by�o w tym ani odrobiny szacunku, a tylko troska o zachowanie pozor�w, bo w�a�nie si� zacz�a zastanawia�, czy ten m�czyzna o przymilnym spojrzeniu by� naprawd� ksi�ciem Ko�cio�a. Gdyby przyszed� sam, a nie w towarzystwie matki Girolamy, Fiora mocno by w to w�tpi�a.

- Zastan�w si� - wyszepta� jeszcze raz, nie poruszaj�c ustami - zastan�w si� szybko! Mo�e si� okaza�, �e nie ma zbyt wiele czasu.

Purpurowa symara przesun�a si� po bia�ych p�ytkach �cie�ki z cichym szelestem gniecionego jedwabiu. Fiora patrzy�a na masywn� sylwetk� pra�ata znikaj�c� w k�pach zieleni. Niezaprzeczalnie z tego nieznajomego emanowa� pewien urok, ale problemy ostatnich dw�ch lat sprawi�y, �e sta�a si� nieufna. To, �e przystojny kardyna� chce pozyska� sobie wzgl�dy kr�la Francji, nie mia�o w sobie w ko�cu nic nadzwyczajnego. Znacznie m�odszy od papie�a m�g� po��dliwie patrze� na tiar�*, a wtedy przyja�� Francji bardzo by si� liczy�a, ale czy ten ewentualny profit wart by� niew�tpliwego ryzyka, na kt�re si� nara�a�, udzielaj�c schronienia uciekinierce?

* Papieska korona sk�adaj�ca si� z trzech diadem�w.

Czas min�� szybciej, ni� Fiora s�dzi�a, i s�o�ce zachodzi�o ju� w�r�d l�nie� i d�ugich czerwonych smug zapowiadaj�cych wiatr na nast�pny dzie�. Na tym krwawym tle czerni�y si� sylwetki drzew. M�oda kobieta poczu�a ch��d. Podesz�a do �awki, na kt�rej zostawi�a swoj� rob�tk�, w�o�y�a j� do p��ciennej torby i ruszy�a z powrotem w stron� klasztoru, kt�rego freski traci�y barwy w purpurowym �wietle zachodu. Sz�a wolnym krokiem, nagle przygnieciona uczuciem samotno�ci, opanowana rozpaczliw� my�l�, �e ju� na zawsze pozostanie zagubiona w tym obcym i wrogim �wiecie, naje�onym zasadzkami, tym podst�pniejszymi, �e ukryte by�y za kusz�c� fasad�.

Potrzeba zobaczenia dziecka, drogiej Leonardy, Petroneli, mrukliwego Stefana, Florenta, kt�ry tak j� kocha�, i Domu w Barwinkach odezwa�a si� tak gwa�townie, �e Fiora obj�a ramionami jeszcze ciep�� od s�o�ca kolumienk� i opar�a si� o ni�, jakby w poszukiwaniu czegokolwiek trwa�ego. Zamkn�a oczy i pozwoli�a �zom p�yn�� swobodnie.

- Nie p�acz! - szepn�� jaki� cichy g�os, a jednocze�nie na jej r�ce spocz�a ciep�a ma�a d�o�. - Przysz�am, by zaprowadzi� ci� do kaplicy. Pora na nabo�e�stwo. B�d� �piewa� dla Pana, ale tak�e dla ciebie!

Fiorze wyda�o si�, �e przez mg�� �ez widzi Battist�, kt�ry m�wi: �Jutro Bo�e Narodzenie, a my oboje jeste�my wygna�cami. Je�li chcesz, sp�dz� dzie� przy tobie i b�d� �piewa� ci piosenki z naszych stron". Min�o tyle czasu, a oni wci�� byli wygna�cami: on w �niegach Lotaryngii, w kt�rych postanowi� si� schowa� na zawsze, ona pod rzymskim s�o�cem, niepodobnym do �adnego innego.

W nag�ym porywie rzuci�a si� na szyj� siostry Serafiny i u�cisn�a j�.

- Wybacz mi t� chwil� s�abo�ci, kt�rej nie umia�am opanowa� - wyszepta�a.

- Pomy�la�am o domu, o moim synku...

- Mam nadziej�, �e kardyna� Borgia nie przyni�s� ci z�ych wiadomo�ci?

- W�a�ciwie nie, ale przyznam, �e nie wiem, co my�le�. Je�li chcesz, opowiem ci o tym. A teraz dzi�kuj� ci, bardzo dzi�kuj�, za twoj� przyja��...

U�miechn�y si� do siebie, a potem, trzymaj�c si� za r�ce jak ma�e dziewczynki, do��czy�y do podw�jnego czarno-bia�ego sznura dominikanek udaj�cych si� do kaplicy.

Jako siostra Serafina kuzynka Battisty my�la�a jak najlepiej o kardynale wicekanclerzu, kt�ry cieszy� si� opini� szczodrego ja�mu�nika, pe�nego mi�osierdzia dla grzech�w bli�niego, ale jako Antonia Colonna mia�a dziwnie odmienn� opini�. By�a wystarczaj�co m�dra, by oddziela� pewne sprawy. Rzymska szlachta nie �ywi�a najmniejszej sympatii dla tej bandy Hiszpan�w przyby�ych z Walencji wraz z baga�ami wuja Kaliksta III. Wszystko w�wczas r�ni�o ich od rzymian: usposobienie, obyczaje, a nawet poziom cywilizacji, jako �e Hiszpanie byli przedstawicielami narodu, w kt�rym panowa�y wci�� jeszcze feudalne stosunki. Wszystko to przyczynia�o si� do braku porozumienia, a do��cza�a si� do tego silna ksenofobia W�och�w, kt�rzy b�d�c kra�cowymi indywidualistami, zaczynali odczuwa� upodobanie do dawnych kultur i nasi�ka� nimi. Z pocz�tku uznali nowo przyby�ych za prostak�w i ludzi z ni�szych sfer, naznaczonych jeszcze szale�stwem odwiecznej walki z Maurami, ale przybysze mieli wielkie ambicje i zami�owanie do przepychu. Bardzo szybko si� zasymilowali i pod os�on� pastora�u Rodriga zaznaczyli swoj� obecno��, schlebiaj�c zami�owaniu rzymian do �wi�towania, a przed wszystkim przyjmuj�c ich do�� szczeg�lne zasady moralne, wed�ug kt�rych zbrodnia mo�e mie� w sobie pierwiastek wielko�ci, a cz�owiek wyzwolony z dawnych ogranicze� jest w�a�ciwie jedynym s�dzi� swojego zachowania.

Je�li chodzi o wicekanclerza, to jego reputacja by�a od dawna ustalona: nabo�e�stwa nie by�y jego g��wnym zaj�ciem, a jego kochanek nie spos�b by�o zliczy�. Faworyt� by�a niejaka Vanozza, �ona jednego z urz�dnik�w, kt�ra da�a kardyna�owi dw�ch syn�w, Juana i Cesara, uznanych przez m�a-figuranta, ale wicekanclerz nie zamierza� nawet ukrywa�, �e jest ich biologicznym ojcem i �e ich uwielbia. Jednak�e Yanozza, op�ywaj�ca w luksusy w pi�knym domu na placu Pizzo di Merlo i posiadaj�ca winnic� na Eskwilinie, nie mog�a pretendowa� do wy��czno�ci do tego m�czyzny, o kt�rym m�wiono - siostra Serafina obla�a si� rumie�cem, wymawiaj�c te nieczyste s�owa - �e trudno sobie wyobrazi� kogo� bardziej zmys�owego.

- Uwa�am - powiedzia�a, konkluduj�c - �e zanim oddasz si� pod jego protekcj�, musisz rozwa�y�, co ryzykujesz. Nic ci nie powiedzia� o tym niebezpiecze�stwie, kt�re przeczuwa?

- Nic. Nie ma pewno�ci i chce sprawdzi� pewne rzeczy.

- Mo�e to by� tak�e niebezpiecze�stwo ca�kiem wyimaginowane, maj�ce sprawi�, by� wpad�a w jego r�ce. Jeste� bardzo pi�kna i to z pewno�ci� g��wny pow�d jego tak wielkiego zainteresowania twoj� osob�, �e przyby� spotka� si� z tob� bez zezwolenia papie�a.

- Co wi�c powinnam zrobi�? Powiedzia� tak�e, �e pozwoli mi wr�ci� do Francji.

- I oczywi�cie gotowa jeste� nara�a� si� na wszelkie niebezpiecze�stwa, byle tylko wr�ci� do domu?

- I m�c zada� kilka pyta� naszemu Batti�cie, nie zapominaj !

- Nie zapominam i chcia�abym ci pom�c, jak tylko b�d� mog�a, ale wierz mi: niczego nie przyspieszaj! Wyprawi� pos�a�ca z listem do mojego wuja, pronotariusza Colonny, prosz�c, aby przyby� tu i ze mn� porozmawia�. Papie� go nie lubi, ale to bystry i przebieg�y cz�owiek, kt�remu zawsze udaje si� zdoby� potrzebne wiadomo�ci. Pom�g� ju� nam nieraz wygrzeba� si� z r�nych tarapat�w.

Obietnica ta podnios�a Fior� na duchu. W po�o�eniu, w jakim si� znajdowa�a, potrzebowa�a �yczliwych ludzi. Bez nich nigdy ju� nie zobaczy s�odkiej Lotaryngii.

Postanowi�a wi�c zastosowa� si� do rady swej m�odej towarzyszki, by uzbroi� si� w cnot� cierpliwo�ci, kt�r� Demetrios uwa�a� za najwa�niejsz� ze wszystkich. Mo�e dlatego, �e najtrudniej by�o si� ni� wykaza�. W ka�dym razie nie by�a ju� sama i s�uchaj�c kryszta�owego g�osu nowej przyjaci�ki �piewaj�cej pod bia�ym sklepieniem kaplicy na chwa�� Matki Bo�ej, pomy�la�a, �e by� mo�e modlitwy, kt�rymi Leonarda niew�tpliwie od dnia jej wyjazdu zasypywa�a Boga w Tr�jcy jedynego, Naj�wi�tszej Marii Panny i wszystkich �wi�tych ciesz�cych si� jej zaufaniem, sprawi�y, �e spotka�a na swej drodze anio�a.

Nie by� to jeszcze koniec spraw zwi�zanych z wizyt� kardyna�a Borgii, gdy� po wyj�ciu z refektarza matka Girolama powiod�a j� na przechadzk� pod arkadami klasztoru, o�wietlonymi grubymi, ��tymi woskowymi �wiecami.

- Mam nadziej� - zacz�a, patrz�c uparcie pod nogi - �e Jego Eminencja nie przyni�s� ci �adnych niepokoj�cych wiadomo�ci. Rzadko nasz skromny przybytek spotyka taki zaszczyt.

Fiora pomy�la�a bez nale�nego szacunku, �e matka Girolama p�onie z ciekawo�ci jak pospolita siostra s�u�ebna, i ukry�a u�miech za zas�on� bia�ego welonu.

- Sama by�am tym zaskoczona, matko, ale okaza�o si�, �e Jego Eminencja przyby�, by nak�oni� mnie do cierpliwo�ci i pos�usze�stwa. Zaniepokoi�o go moje zachowanie, mo�e nieco zbyt bezpo�rednie, wzgl�dem Ojca �wi�tego w dniu mojego przyjazdu. Wie, �e nale�� do otoczenia kr�la Francji, i da� mi do zrozumienia, �e dla dobra wszystkich lepiej by�oby, bym podporz�dkowa�a si� woli, wobec kt�rej jestem w istocie bezsilna.

Za �adne skarby nie umia�aby powiedzie�, sk�d wzi�a inspiracj� do tego arcydzie�a hipokryzji, ale widz�c, jak jej towarzyszka z przej�t� min� w milczeniu kiwa potakuj�co g�ow�, poczu�a si� niemal zawstydzona z powodu takiego nabierania tej �wi�tej kobiety, kt�ra j� tak wspania�omy�lnie przyj�a.

- �wi�te pos�usze�stwo, moja c�rko! - westchn�a matka Girolama. - To najwa�niejszy obowi�zek nas wszystkich i wdzi�czna jestem kardyna�owi, �e przyby�, by ci o tym przypomnie�, tym bardziej �e twe zachowanie mo�e mie� znaczenie dla polityki Jego �wi�tobliwo�ci. S�abo znam kardyna�a, ale wiem, �e to wytrawny dyplomata, bardzo zaanga�owany w swoj� s�u�b�. Je�li chodzi o te sprawy, to najlepiej stosowa� si� do jego rad. Gor�co ci� do tego zach�cam.

Nie maj�c bladego poj�cia, jakiego rodzaju rad udzieli� wicekanclerz jej pensjonariuszce, matka Girolama, jak ka�dego wieczoru przed po�o�eniem si� do ��ka, uda�a si� na medytacj� na temat �ycia wiecznego i najlepszych sposob�w skierowania na t� drog� m�odych duszyczek powierzonych jej pieczy. Fiora za�, czuj�c si� nieco nieswojo, postanowi�a pogr��y� si� w koj�cej ciemno�ci kaplicy, by sp�dzi� chwil� przed pal�cym si� stale przy tabernakulum czerwonym �wiate�kiem. Mimo niezbyt �arliwej pobo�no�ci rozumia�a czasem Leonard�, kt�ra przy najmniejszym k�opocie sz�a wyp�akiwa� swe zmartwienie u st�p o�tarza. Mo�e i jej dane b�dzie dozna� p�yn�cego z g�ry o�wiecenia?

Nic takiego jednak nie nast�pi�o ani tego wieczora, ani nast�pnych, i min�o pi�� dni bez �adnych wie�ci mog�cych o�ywi� monotonne �ycie Fiory w klasztorze. Nawet je�li siostra Serafina przes�a�a za po�rednictwem siostry Cherubiny bilecik do pa�acu kardyna�a Colonny, nie spowodowa�o to jego wizyty w San Sisto.

Fior� ogarnia�a niecierpliwo��, gdy� nie ma nic bardziej denerwuj�cego ni� obawa przed czym�, czego nawet nie mo�na okre�li�. Tu� przed Bo�ym Narodzeniem pogoda zmieni�a si� na jeszcze gorsz�, ni� panowa�a w czasie, gdy tu przyby�a. Nad Morzem �r�dziemnym rozszala�a si� nawa�nica i porywy zachodniego wiatru smaga�y wybrze�e tyrre�skie, porywaj�c czasem w�t�e domy rybak�w. W mie�cie wiatr zrywa� z dach�w rzymskie dach�wki, wykr�ca� ga��zie drzew i sprawia�, �e coraz mniej wynios�e ruiny antycznych cesarskich pa�ac�w rozpada�y si� jeszcze bardziej. Wciska� si� w ka�de uchylone drzwi, gasi� �wiece w kaplicy i unosi� w powietrzu popi� z koszy �arowych. Przeci�gi doko�czy�y dzie�a dokonanego przez malari� i siostra Prisca zmar�a pierwszej zimowej nocy w ramionach biednej Cherubiny, kt�rej poczciwa twarz, tak zazwyczaj weso�a, by�a spuchni�ta od p�aczu.

Kiedy sk�adano j� w ziemi, w prostym odzieniu zakonnicy i bos�, Fiora wraz z innymi bra�a udzia� w nabo�e�stwie �a�obnym i poch�wku, ale obecne w czasie tych obrz�dk�w by�o tylko jej cia�o. S�ucha�a wycia wiatru, kt�ry szarpa� habitami mniszek jak chor�gwiami na drzewcach, a jej umys� b��dzi� po ogrodzie od strony muru wychodz�cego na staw. Czy wys�annik kardyna�a Borgii by� na stanowisku mimo tej okropnej pogody? Wydawa�o jej si� to prawie niemo�liwe.

Jednak�e po zako�czeniu nabo�e�stwa, wzi�a czarn� narzutk� i chcia�a zej�� do ogrodu, �eby si� upewni�. Odnalaz�a to miejsce w murze, w kt�rym nale�a�o przerzuci� welon jako sygna�, a potem po zmroku przej�� na drug� stron�. By� tam tylko stary pie� karanaka, mocno wczepionego w kamienny mur szarymi i s�katymi ze staro�ci ga��ziami. Dzi�ki niemu wydawa�o si�, �e pokonanie przeszkody nie powinno stanowi� wi�kszej trudno�ci. Jednak w chwili, gdy kierowa�a si� w stron� klomb�w, podesz�a do niej matka Girolama.

- Naprawd� masz zamiar zej�� do ogrodu w tak� pogod�?

- Dlaczego nie, matko? To tylko burza. Chcia�abym zaczerpn�� �wie�ego powietrza, a nie oddycha� wci�� tylko dymem �wiec.

- Czy nie dosy� ci by�o powietrza na cmentarzu, sk�d wracamy? Je�li o mnie chodzi, to z trudem sta�am na nogach! Zreszt� to nie tylko to. Jeste� oczekiwana w rozm�wnicy.

- Ja? Czy to znowu... kardyna� Borgia?

- Kardyna� nie czeka�by w rozm�wnicy. Ma pe�ne prawo wej�� na teren klauzury. To jaka� dama, kt�ra pokaza�a pozwolenie na spotkanie z tob� opatrzone prywatn� piecz�ci� Jego �wi�tobliwo�ci.

- Nikogo tu nie znam. Kto to jest?

- Poda�a nazwisko Bosco�i i nic wi�cej nie umiem ci powiedzie�, pr�cz tego, �e jest w g��bokiej �a�obie. Prawdopodobnie to wdowa.

- Boscoli? - powiedzia�a Fiora, g�o�no my�l�c. - Nazwisko nic mi nie m�wi. Czy wiesz co� wi�cej o tej damie, matko?

- Niestety nie, donno Fioro. Tak czy inaczej niczego nie ryzykujesz, spotykaj�c si� z ni�. Chcesz, bym ci towarzyszy�a?

- Mi�o, �e mi to proponujesz, ale mo�e lepiej b�dzie, je�li p�jd� sama.

- Pami�taj zatem przede wszystkim o tych s�usznych postanowieniach, kt�re uzyska� od ciebie jego Eminencja wicekanclerz i miej w pami�ci, �e dama ta jest w jakim� stopniu wys�anniczk� Ojca �wi�tego!

- Postaram si� o tym pami�ta�, wielebna matko.

Pomy�la�a, �e wszystko zale�e� b�dzie od tego, co mia�a jej do powiedzenia owa dama, jednak fakt, �e by�a wys�anniczk� Sykstusa IV, m�g� tylko obudzi� jej nieufno��. Nie zadaj�c sobie trudu zdj�cia czarnej narzutki, Fiora skierowa�a swe kroki do rozm�wnicy klasztoru.

By�o to du�e pomieszczenie p�koli�cie sklepione i pobielone mlekiem wapiennym, przedzielone po�rodku krat� z grubych �elaznych pr�t�w. Od strony klauzury jego jedyn� ozdob� by� krucyfiks z br�zu, ale od strony odwiedzaj�cych �ciany zdobi�y barwne freski ukazuj�ce m�cze�sk� drog� b�ogos�awionego papie�a Sykstusa II, �ci�tego w roku 258 wraz z czterema diakonami w katakumbach Kaliksta. Artysta przedstawi� �wi�tego jako wy�szego od pozosta�ych, by ukaza�, do jakiego stopnia nad nimi g�rowa�.

Otwieraj�c drzwi, kt�re na szcz�cie nie zaskrzypia�y, Fiora zobaczy�a tylko czarn� posta� o niewyra�nych konturach zwr�con� do niej ty�em.

Odwiedzaj�ca kontemplowa�a scen�, w kt�rej muskularny kat �cina� ozdobion� z�ot� aureol� g�ow� m�czennika. Fiora po raz pierwszy b�ogos�awi�a w my�lach okropne sznurkowe sanda�y noszone w klasztorze, w kt�rych wci�� by�o jej zimno w stopy, a kt�re pozwoli�y jej podej�� do kraty, nie czyni�c wi�cej ha�asu ni� kot. Pragn�a przyjrze� si� swojemu go�ciowi, ale nie zobaczy�a wiele ponad obszerny p�aszcz z pi�knej czarnej tkaniny w srebrne ga��zki, z kapturem wyko�czonym ciemnym lisem. A poniewa� nie mog�a dojrze� nic wi�cej, podj�a decyzj�.

- Czy mog� wiedzie�, madonna, czemu zawdzi�czam zaszczyt twojej wizyty? - powiedzia�a g�o�no i wyra�nie.

Kobieta nie spieszy�a si� z odwr�ceniem w jej stron�, ale kiedy to wreszcie zrobi�a, Fiora musia�a opanowa� si� ze wszystkich si�, by nie wyda� krzyku, kt�rego tamta si� by� mo�e spodziewa�a. Kobiet� patrz�c� na ni� ze z�o�liwym u�mieszkiem i oczami b�yszcz�cymi z niedobrej rado�ci by�a Hieronima...

Mimo ochrony, jak� stanowi�a krata, Fiora instynktownie cofn�a si� o krok, jakby zobaczy�a w�a le��cego na swej drodze, ale jej twarz zachowa�a doskona�� oboj�tno��. Hieronima natomiast podesz�a do kraty i dotkn�a pr�t�w d�oni� obleczon� w czarn� r�kawiczk�.

- Dzie� dobry, kuzynko! - powiedzia�a sycz�cym g�osem, kt�rego Fiora u niej wcze�niej nie s�ysza�a, a kt�ry bez w�tpienia wynika� z braku dw�ch z�b�w w g�rnej szcz�ce. - Sporo czasu zaj�o mi doprowadzenie do tego spotkania, ale mam nadziej�, �e doceniasz okoliczno�ci, w jakich do niego w ko�cu dosz�o?

- Zapowiedziano mi przybycie niejakiej pani Boscoli. Co to za komedia?

- Komedia? W �adnym wypadku: takie nosz� nazwisko. Nieco ponad rok temu po�lubi�am tutaj pana Bernarda Boscoli, prawnika na dworze papieskim. Niestety, straci�am go latem... d�uma!

Koniuszkami palc�w otar�a nieistniej�ce �zy, podczas gdy Fiora pozwoli�a sobie na pe�en pogardy u�miech.

- Niezbyt ci to pochlebia: po kilku miesi�cach ma��e�stwa wola� d�um�! Jestem jednak w stanie zrozumie� tak� postaw�. A teraz powiedz mi, co tu robisz, i id� precz!

Hieronima, kt�rej twarz nie utraci�a jeszcze blasku rozkwit�ej dojrza�o�ci, najpierw poczerwienia�a pod wp�ywem gwa�townej z�o�ci, od kt�rej rozb�ys�y jej czarne oczy, a po chwili nagle po��k�a, jakby ��� wype�niaj�ca dusz� nap�yn�a pod jasn� sk�r�. Uty�a przez te dwa lata, ale zyska�a pewien perwersyjny majestat, � kt�rym by�o jej do twarzy i Fiora pomy�la�a, �e legendarna Gorgona musia�a by� do niej podobna. Odzyskuj�c oddech, utracony na chwil� z powodu zuchwa�o�ci przeciwniczki, wydawa�a si� jeszcze bardziej nad�ta.

- Nie tym tonem, moja c�rko! Twoje po�o�enie nie daje ci mo�liwo�ci wydawania polece� - wysycza�a. - W�a�ciwie jeste� nikim i wystarczy�oby kiwni�cie palcem, by ci� odes�a� tam, sk�d pochodzisz. Na wi�zienn� s�om�, na szafot.

Fiora poczu�a nap�ywaj�cy do ust gorzki smak nienawi�ci. Ta n�dzna kobieta, kt�ra zamordowa�a jej ojca, zniszczy�a �ycie, kt�ra �mia�a prostytuowa� swoje cia�o w s�u�bie szatanowi i kt�ra cudem wymkn�a si� sprawiedliwo�ci Medyce - uszy, mia�a czelno�� drwi� z niej i obra�a�. Gdyby nie krata, rzuci�aby si� mo�e na ni� i udusi�a w�asnymi r�kami, by uwolni� wreszcie ziemi� od tej plugawej kreatury. Najwy�szym wysi�kiem woli zdo�a�a opanowa� gniew, kt�rego okazanie co najwy�ej sprawi�oby przyjemno�� Hieronimie. Wyprostowawszy si� jeszcze, zmierzy�a j� wzrokiem i rzuci�a:

- Jestem niesko�czenie wi�cej warta, ni� ty kiedykolwiek b�dziesz, diabelski pomiocie. I mam dosy� tej rozmowy!

Odwr�ciwszy si� na pi�cie, ruszy�a ze spokojem do drzwi rozm�wnicy.

Zatrzyma� j� krzyk Hieronimy:

- Czekaj! Jeszcze nie powiedzia�am wszystkiego!

- Nie interesuje mnie to, co masz do powiedzenia.

- Naprawd�? Ty, kt�ra nie chcia�a� by� moj� synow�, z przyjemno�ci� dowiesz si� zapewne, �e b�dziesz moj� siostrzenic�?

- Co takiego?

Okrzyk Fiory rozbrzmia� echem w ciszy. Schowawszy r�ce w podbitych lisem r�kawach, Hieronima patrzy�a na przeciwniczk� z g�ry, jakby szuka�a wra�liwych punkt�w, w kt�re mog�aby uderzy�, i nerwowo przygryza�a g�rn� warg�. Przyczajona w swoich futrach jak dzikie zwierz� w kryj�wce, najwyra�niej rozkoszowa�a si� widokiem blado�ci na pi�knej twarzy m�odej kobiety. Fiora w ko�cu wzruszy�a ramionami.

- Jeste� wariatk�! - rzuci�a z pogard�.

- Bynajmniej! Ojciec �wi�ty, kt�ry jest wielkim przyjacielem naszej rodziny i kt�rego bankierem zosta� Francesco Pazzi, m�j szwagier, po d�ugim zastanowieniu nad twoim przysz�ym losem, zechcia� zda� si� na nasze zdanie. Zabicie ci� by�oby rozwi�zaniem zbyt prostym, nawet je�li da�oby si� spraw� nieco urozmaici�, a przede wszystkim niczemu by nie s�u�y�o. Podczas gdy po�lubiona Carlo Pazziemu, mojemu siostrze�cowi, b�dziesz jeszcze po�yteczna dla naszego rodu. - Jestem ju� m�atk�.

- Wiem. Przy okazji gratuluj�! Hrabia de Selongey, czaruj�cy ambasador ksi�cia Burgundii we Florencji! Nie�le ci si� trafi�o! Niestety, on te� nie �yje, a ty jeste� wdow�... jak ja.

- I zamierzam ni� pozosta�! Tak wi�c po tym, jak og�osi�a� ca�ej Florencji, �e jestem niegodna najn�dzniejszego z m�czyzn, jak chcia�a� mnie sprowadzi� do rangi dziewki ulicznej, masz czelno�� oddawa� mnie za �on� swemu siostrze�cowi? Co ci strzeli�o do g�owy? Zapomnia�a�, �e mnie zrujnowa�a�?

- Zrujnowa�am? Tak s�dzisz? Wydaje mi si�, �e nie jest tak �le, jak utrzymujesz. Medyceusze o to zadbali. Agnolo Nardi gromadzi dla ciebie w Pary�u �adny maj�teczek, nie licz�c tego, co Medyceusze wzi�li w zarz�d, na przyk�ad willi w Fiesole, a co mog�aby� odzyska�, nie licz�c prezentu od kr�la Francji, nie licz�c...

- Za du�o liczysz! - warkn�a Fiora, kt�rej zbiera�o si� na md�o�ci. - Wstyd mi, �e jako panna nosi�a� nazwisko Beltrami, i �a�uj�, �e porzuci�a� nazwisko Pazzich, kt�re doskonale do ciebie pasowa�o, gdy� jest to rodzina �ajdak�w. Nigdy nie ska�� mojego syna na ha�b� posiadania matki nosz�cej to nazwisko! Daremne mrzonki!

- By� mo�e b�dziesz zmuszona pogodzi� si� z tym, �e moje mrzonki to po prostu rzeczywisto��. Oferowany ci wyb�r jest ograniczony: albo po�lubisz Carla, albo zostaniesz skazana na �mier�.

- Nie czekaj�c na odpowied� kr�la Francji? By�abym zdziwiona.

- Biedne niewini�tko! Decyzja o twojej �mierci ju� zapad�a. Je�li kr�l uzna ��dania Ojca �wi�tego, otrzyma w odpowiedzi wyrazy g��bokiego ubolewania Watykanu. Klimat Rzymu jest niezdrowy, wszyscy o tym wiedz�. Zostaniesz uznana za ofiar� gor�czki bagiennej. Jedyna nadzieja na to, by� mog�a �y�, to przyj�cie mojej propozycji, oczywi�cie za zgod� papie�a.

- Nigdy! Wol� umrze�.

- A �ycie twojego syna te� ci� nie obchodzi? Wiemy, gdzie jest. Jak�e �atwo by�oby si� go pozby�. Zastan�w si�, kuzynko, ale niezbyt d�ugo! Jutro kto� po ciebie przyjdzie.

Gdyby spojrzenie Fiory mog�o zabija�, Hieronima pad�aby trupem na miejscu. W�ciek�o��, kt�ra opanowa�a m�od� kobiet�, by�a tak gwa�towna, �e unicestwi�a trwog� i rozpacz, i utrzyma�a j� na nogach, wyprostowan� i dumn� naprzeciwko tej demonicznej kreatury, kt�ra z kobiety mia�a jedynie zewn�trzne atrybuty. Fiora domy�la�a si�, �e za �adn� cen� nie mo�e okaza�, �e te gro�by j� poruszy�y, gdy� wtedy przeciwniczka nie przesta�aby wykorzystywa� w�adzy, kt�r�, jak s�dzi�a, nad ni� uzyska�a. Przysz�a jej do g�owy my�l, �e Hieronima wyolbrzymia swoje mo�liwo�ci, zw�aszcza je�li chodzi o ma�ego Filipa. Osoby z jego otoczenia musia�y go dobrze strzec, zreszt� Leonarda na pewno, gdy tylko si� oswobodzi�a z wi�z�w, pobieg�a do Plessis na skarg�. Dziecko z pewno�ci� by�o dobrze pilnowane. Jeszcze raz odwr�ci�a si� bez s�owa i przekroczy�a pr�g rozm�wnicy. �ciga� j� pe�en nienawi�ci g�os Hieronimy:

- Nie licz na to, �e uda ci si� uciec! Bramy klasztoru b�d� tej nocy strze�one.

Zamykaj�ce si� ci�kie skrzyd�o drzwi uci�o ten ostatni wybuch z�o�ci. Wyczerpana opanowaniem, kt�re sobie narzuci�a, Fiora opar�a si� o drzwi i zamkn�a oczy, czekaj�c, a� jej serce odzyska normalny rytm. Otworzy�a je, czuj�c, �e kto� k�adzie jej d�o� na ramieniu.

- Nie ma chwili do stracenia - us�ysza�a �agodny g�os siostry Serafiny. - Trzeba przygotowa� si� do ucieczki. Ta kobieta jest wstr�tna.

- S�ysza�a�?

- Nie mog�am pow�ci�gn�� ciekawo�ci, prosz� o wybaczenie. Wiem, mury s� grube i drzwi tak�e, ale je�li je uchyli�... Nie mo�na dopu�ci�, by� wpad�a w r�ce tej kreatury.

- Znasz j�?

- Moja matka j� zna i powiedzie� mog�, �e ta pani nie cieszy si� dobr� opini�. Mieszka w pa�acu w Borgo, kt�ry papie� da� Francesco Pazziemu, i m�wi�, �e to ona wszystkim rz�dzi. Ale nie tra�my czasu! Id� do ogrodu przerzuci� bia�y welon przez mur. Lepiej, �eby� sama tam nie sz�a.

Ju� mia�a wybiec, gdy Fiora zatrzyma�a j�, chwytaj�c za r�kaw.

- Chwileczk�! Jestem ci ogromnie wdzi�czna, ale widzia�a�, jaka jest pogoda? Na pewno niew�a�ciwa na �owienie ryb i z pewno�ci� nikt nie czeka na nasz sygna�.

- Tak samo brzydko by�o wczoraj. I przedwczoraj, a jednak wys�annik kardyna�a by� na posterunku. Tam na ko�cu, mi�dzy murami miasta i stawem, jest taka ruina, przy kt�rej si� usadowi�.

- By�a� tam?

- A jak s�dzisz, gdzie podar�am habit przedwczoraj?

Siostra Serafina istotnie dosta�a tego dnia upomnienie od prze�o�onej nowicjuszek z powodu powa�nego rozdarcia swojej sukni. Utrzymywa�a, �e zaczepi�a ni� o �awk� w refektarzu, ale na brzegach rozdarcia widoczne by�y zielonobr�zowe smugi, kt�re trudno by�oby uzna� za �lady pozostawione przez mebel, nawet �wie�o woskowany. Sprawa zosta�a zamkni�ta wyznaczeniem kary le�enia krzy�em w kaplicy i odm�wienia serii �Zdrowa� Maria", z kt�rej to pr�by nowicjuszka wysz�a dosy� wyczerpana, co teraz wzbudzi�o u Fiory wyrzuty sumienia.

- Sama p�jd� - postanowi�a. - Nie chc�, �eby� znowu zosta�a ukarana.

- Tym razem mo�esz si� nie obawia�: znam na pami�� mo�liwe pu�apki.

Lepiej te�, by nie widziano ci� dzi� w ogrodzie.

- Tak czy inaczej, to na nic. S�ysza�a�: klasztor b�dzie tej nocy pilnowany.

- Na pewno nie od strony bagna. To zbyt du�a przestrze�. Poza tym ka�dy, kto by si� tam zapu�ci� bez pomocy, niechybnie by si� pogr��y� i skona� straszn� �mierci�. Nawet tak przewiduj�ca osoba, jak signora Boscoli, nie umia�aby sobie wszystkiego wyobrazi�.

Chwil� p�niej Antonia wr�ci�a, by poinformowa� przyjaci�k�, �e przekaza�a sygna� i �e wys�annik Borgii nadal jest na posterunku.

- Tej nocy - wyszepta�a - odprowadz� ci� do muru, �eby pokaza� ci miejsce, w kt�rym przerzuci�am welon. Odwagi! Tym bardziej �e przesta�o pada�...

By�a to tylko przej�ciowa poprawa. Podczas wieczornego posi�ku, kt�ry zakonnice spo�ywa�y, zawsze s�uchaj�c pobo�nej lektury, burza rozp�ta�a si� na nowo i Fiora, niezdolna do zainteresowania si� Miastem Boga �wi�tego Augustyna, z pewnym niepokojem s�ucha�a uderze� deszczu o szyby i gwizdania wiatru pod drzwiami refektarza. Od czasu do czasu szuka�a wzrokiem siostry Serafiny, lecz twarz m�odej zakonnicy by�a tak pogodna, �e Fiora si� w ko�cu uspokoi�a. W�a�ciwie ucieczka mia�a wi�ksze szanse uda� si� w czasie takiej pogody, �e psa by� z domu nie wyrzuci�, ni� w trakcie pi�knej ciep�ej nocy, jasnej i roz�wietlonej niedyskretnymi gwiazdami.

Po ostatnim nabo�e�stwie i sk�onieniu si� matce prze�o�onej Fiora wr�ci�a do swojej celi, by czeka� tam, a� przyjaci�ka po ni� przyjdzie. Nie rozebra�a si�, a tylko wyci�gn�a na pos�aniu, zdmuchn�wszy uprzednio �wiec�. Poniewa� by�o zimno, bowiem pogr��ona w smutku Cherubina zapomnia�a rozpali� w koszu �arowym, przykry�a si� peleryn�. Nagle us�ysza�a d�wi�k, kt�ry zmrozi� j� do szpiku ko�ci: kto� pr�bowa� od zewn�trz przekr�ci� klucz w zamku jej drzwi.

Rozczarowanie by�o tak gwa�towne, �e omal nie krzykn�a. Wszystkie nadzieje rozwia�y si� w jednej chwili - b�dzie musia�a dokona� wyboru mi�dzy dwoma okropnymi rozwi�zaniami przedstawionymi jej przez Hieronim�: po�lubi� tego nieznanego Carla, kt�ry ju� teraz by� jej wstr�tny, lub pozwoli� si� poprowadzi� na �mier� - o�tarz albo szafot!

- Filipie! - j�kn�a z g��bi zrozpaczonego serca. - Dlaczego mnie opu�ci�e�? Gdyby nie twoje zami�owanie do wojen, byliby�my teraz szcz�liwi.

Jak d�ugo tak le�a�a z szeroko otwartymi oczami wbitymi w ciemno�ci pokoju, s�uchaj�c, jak wiatr wyje na galerii i �amie ga��zie drzew? Nie spos�b by�o to oceni�, ale tak czy inaczej nie zmru�y�aby oka przed nastaniem dnia... A� nagle rozleg� si� cichy odg�os otwieranych drzwi i jaka� czarna sylwetka, odcinaj�ca si� nawet na tle panuj�cych w celi ciemno�ci, podesz�a do ��ka.

- Jeste� gotowa? - wyszepta�a siostra Serafina. W jednej chwili Fiora znalaz�a si� na nogach.

- Jak ci si� uda�o wej��? Kto� zamkn�� drzwi, s�ysza�am przekr�cany w zamku klucz.

- Pewnie matka Girolama. Signora Boscoli wo�a�a zachowa� �rodki ostro�no�ci, ale na szcz�cie klucz zosta� w zamku. Chod� ju�, ale najpierw owi� si� w peleryn�. Musisz by� jak najmniej widoczna.

Ona sama ca�kowicie stapia�a si� z noc� i gdyby nie pokrzepiaj�cy u�cisk jej d�oni, Fiora mog�aby pomy�le�, �e rozmawia z duchem. Jedna za drug� wysz�y na kryty dziedziniec b�d�cy miejscem spacer�w, a potem zanurzy�y si� w deszczu. Fiora mia�a wra�enie, �e pogr��a si� w podwodnym lesie. Nie by�o ani jednej ga��zki, ani jednego li�cia, kt�ry pozostawa�by nieruchomy i nie strz�sn�� na ni� pokrywaj�cej go wody.

- Nic nie widz�! - szepn�a o�lepiona uderzeniem mokrej ga��zi prosto w twarz.

- Nie obawiaj si�, znam drog� na pami��. Mog�abym ci� doprowadzi� do muru z zamkni�tymi oczami.

- Je�li o mnie chodzi, to nie ma r�nicy, czy s� zamkni�te, czy otwarte. Co za noc!

- Ciesz si� z tego! Stra�nicy pilnuj�cy klasztoru pochowali si�, gdzie mogli, a na bagnach nie powinno by� �ywego ducha. Jeste�my na miejscu!

Wzrok stopniowo si� przyzwyczaja� i Fiora zobaczy�a na wprost przed sob� jeszcze ciemniejszy obiekt, kt�rym by� pokryty ro�linno�ci� mur. Siostra Serafina poprowadzi�a jej d�o� tak, by schwyci�a grub� ga���.

- To kokornak. Wdrap si�! Jak b�dziesz na g�rze, zagwi�d�! Albo si� g��boko myl�, albo ten, kto na ciebie czeka, jest przy samym murze. Niech ci� B�g ma w swej opiece!

Fiora po omacku odszuka�a nowicjuszk� i u�cisn�a j�.

- Dlaczego nie chcesz i�� ze mn�? Boj� si�, �e mo�esz by� w niebezpiecze�stwie, kiedy moja ucieczka wyjdzie na jaw.

- Nie obawiaj si�. Nawet gdyby matka Girolama co� podejrzewa�a, to s�owem nie pi�nie. Bardzo mnie lubi, a nienawidzi papie�a, jego poplecznik�w i przyjaci�. Jestem pewna, �e w g��bi duszy b�dzie si� cieszy� z ich niepowodzenia.

- Ale przecie� zamkn�a mnie w pokoju?

- Zrobi�a to po prostu dla spokoju sumienia. Zostawi�a klucz w drzwiach.

Je�li spotkasz si� z Battist�, u�ciskaj go od kuzynki Antonii i powiedz mu...

- Pozostaw to mnie. Doskonale wiem, co mu powiem.

Fiora chwyci�a zdecydowanym ruchem p�k ociekaj�cych wod� p�d�w i zacz�a si� wspina� na szczyt muru. Uda�o jej si� to zrobi� bez wi�kszego trudu, ale musia�a mocno si� trzyma�, �eby nie porwa� jej w�ciekle ch�oszcz�cy wicher. Nagle dos�ysza�a dochodz�cy z do�u g�os:

- Nie gwi�d�! Jestem tu! S�ysza�em, jak nadchodzisz. Zejd� teraz powoli, �eby nie zachwia� r�wnowagi �odzi.

Odwr�ci�a si� na murze i szuka�a na o�lep oparcia dla st�p. Zdawa�o jej si�, �e to zej�cie trwa wieczno��. Nagle kto� chwyci! j� mocno za nog�, potem za obie.

- Trzymam ci�. Mo�esz pu�ci� mur!

Ze�lizgn�a si�, ale ten kto� schwyci� j� ju� w talii i znalaz�a si� na chybotliwej pod�odze, kt�ra musia�a by� dnem �odzi. M�czyzna mocno przyciska� j� do siebie i, ku swemu wielkiemu zaskoczeniu, poczu�a delikatny zapach ambry. A przecie� czu�a dotyk szorstkiej materii, byle jakiej burki i wysoka sylwetka, kt�r� dostrzega�a w ciemno�ciach, by�a sylwetk� mnicha.

- Prosz� ci� o wybaczenie tych dni oczekiwania - powiedzia�a cicho. - Ta obrzydliwa pogoda...

- Ciii! Porozmawiamy p�niej. Siadaj tu i nie ruszaj si�!

Ulokowa� j� w ��dce, po czym chwyci� d�ug� �erd� i odpychaj�c si� od mulistego dna skierowa� si� w stron� brzegu. Jednak ostatnie s�owa wym�wi� prawie normalnie i Fiora rozpozna�a jednocze�nie g�os i zapach. Oba nale�a�y do kardyna�a Borgii. Nie umia�a zachowa� tego odkrycia dla siebie.

- Wasza Eminencja przyby� osobi�cie? I czeka� przez te wszystkie dni?

Us�ysza�a cichy �miech.

- Nie, bez przesady. Moja nieobecno�� w Watykanie za bardzo zwraca�aby uwag�. Po prostu m�j s�uga mia� rozkaz uprzedzi� mnie, jak tylko dasz znak. A teraz cicho! To bagno uchodzi za nawiedzone, ale chyba trudno by�oby zrozumie�, �e duchy gaw�dz� tu sobie tak przyjemnie, jak na salonach.

Fiora milcza�a, a jej towarzysz ca�� uwag� po�wi�ca� �egludze, kt�rej wiatr nie u�atwia� i kt�ra sta�a si� jeszcze trudniejsza, kiedy wyp�yn�li zza os�ony muru. ��d� sun�a powoli po powierzchni szlamowatej wody, a czasem przedziera�a si� przez k�py trzcin, gniot�c je z szelestem. Mimo zimna smr�d zgnilizny i zbutwia�ych ro�lin by� trudny do zniesienia i Fiora w swym mokrym okryciu dr�a�a. Nie tylko dlatego, �e by�a przemoczona do suchej nitki. Czu�a si� nieswojo, b�d�c tak ca�kowicie skazana na �ask� i nie�ask� tego m�czyzny, kt�remu nie umia�a w pe�ni zaufa�. To, �e przyby� po ni� osobi�cie, by�o zdumiewaj�ce i nie dawa�o si� racjonalnie wyja�ni�. Chyba �e oczekiwa� zap�aty, kt�rej m�oda kobieta nie by�a sk�onna mu da�...

��d� po raz ostatni wp�yn�a w trzciny, uderzy�a o co� twardego i znieruchomia�a.

- Uda�o si� Waszej Wysoko�ci? - zapyta� kto� po hiszpa�sku.

- Tak. Id� po konie, a potem, jak odjedziemy, zatopisz ��d�.

Konie by�y ukryte w zrujnowanym domu, o kt�rym m�wi�a Fiorze siostra Serafina. Borgia schwyci� Fior� wp� i wsadzi� na jednego z rumak�w, gdy� by�a zbyt zdr�twia�a z zimna, by dosi��� go samodzielnie. Sam wskoczy� na swojego z lekko�ci� zdradzaj�c� du�� wpraw�. Pochyli� si� i wzi�� wodze Fiory.

- B�d� ci� prowadzi�. Mamy przed sob� kawa�ek drogi, a niestety nie mo�emy jecha� szybko, gdy� musimy przeby� ulice, kt�re s� istnymi trz�sawiskami. Trzymaj si� mocno... i postaraj za bardzo nie dzwoni� z�bami! A� tak ci zimno?

- Jestem skostnia�a!

- Nie my�l o tym! Gdy dotrzemy na miejsce, znajdziesz wszystko, �eby si� wzmocni�. Skoncentruj si� na tej my�li! Wszystko jest lepsze od po�lubienia Carla Pazziego!

Z tej podr�y, w czasie kt�rej przeci�li z po�udnia na p�noc pogr��ony w mroku nocy i smagany strugami ulewnego deszczu Rzym, Fiora zachowa� mia�a wspomnienie jakiego� koszmaru. Borgia wi�d� j� w g��b czarnego i nieko�cz�cego si� tunelu, z kt�rego wy�ania�y si� miejscami bia�awe s�upy kolumn, wal�ce si� mury, czerwone ogarki hu�taj�ce si� przy wej�ciu do tawern oraz czasem ogromny szary gmach jakiego� pa�acu, przy bramie kt�rego metalowe kosze zawiera�y ju� tylko wystyg�y popi�. Zdarza�o si�, �e odg�os zabawy oraz d�wi�k lutni i tamburyn�w przebija� te mury albo �e w pobli�u kt�rej� gospody rozlega�y si� wrzaski lub pijackie piosenki, ale najcz�ciej jechali przez miasto ciche jak cmentarz. A Fiorze by�o coraz bardziej zimno.

Atak nast�pi�, kiedy osi�gn�li Corso. Kilku ludzi, wy�oniwszy si� z g�stego mroku pa�acu San Marco zbudowanego niegdy� przez kardyna�a Barbo*, skoczy�o do pysk�w koni, zatrzyma�o je i zrzuci�o je�d�c�w na ziemi�.

* P�niejszego papie�a Pawia II. Jest to obecnie Pa�ac Wenecki, kt�ry rozs�awi� Mussolini.

Sta�o si� to tak nagle, �e Fiora, na wp� og�uszona, nie mia�a czasu si� przestraszy�, ale Borgia natychmiast si� poderwa� ze zwinno�ci� nieoczekiwan� u cz�owieka jego budowy, i miotaj�c przekle�stwa tak soczyste, �e przynosi�y zaszczyt s�ownictwu ksi�cia Ko�cio�a, pochwyci� najbli�szego z napastnik�w. W jego r�ce b�ysn�o ostrze i rozleg� si� okrzyk b�lu. Jednak dwaj pozostali bandyci zaj�ci przytrzymywaniem koni rzucili si� na niego. Fiora dzielnie podnios�a si�, pr�buj�c udzieli� wsparcia swemu towarzyszowi i rzuci� si� na plecy jednego z napastnik�w, lecz nagle rozleg� si� ostry jak wystrza� g�os:

- Dosy� albo spuszczam psy!

W�ciek�e szczekanie podkre�li�o te s�owa, a w �wietle latarni, kt�r� trzyma� w jednej r�ce, wida� by�o m�czyzn� mog�cego mie� lat trzydzie�ci pi��, w ca�o�ci odzianego w czer�, w obszernym kapturze bez ozd�b spuszczonym na twarz. Na ko�cu podw�jnej smyczy owini�tej wok� lewej d�oni warcza�y dwa pot�ne psy, r�wnie czarne jak ich pan, ukazuj�c robi�ce wra�enie k�y. Rabusie w jednej chwili wskoczyli na konie i uciekli, nie ogl�daj�c si� za siebie, bez wahania porzucaj�c kompana rz꿹cego w b�otnistej ka�u�y.

Nowo przyby�y podszed� do niego i stop� odwr�ci� na plecy.

- Niewiele mu zosta�o - stwierdzi�. - Zreszt� ludzie Soldana* wkr�tce b�d� t�dy przechodzi�. Zajm� si� nim.

* Urz�dnik odpowiedzialny za policj�.

�wiat�o, kt�re unosi�, by przyjrze� si� umieraj�cemu, ukaza�o ostry profil drapie�nego ptaka, g��boko osadzone oczy pod grubym �ukiem brwi, w�skie, sarkastycznie wygi�te usta. Wyprostowawszy si�, przywi�za� psy do �elaznego pier�cienia umieszczonego w �cianie pobliskiego domu, a potem podszed� do tych, kt�rych uratowa�, i podni�s� latarni�, by im si� lepiej przyjrze�. Z ciemno�ci wy�oni�a si� najpierw bia�a suknia Fiory, ewidentnie zakonna, a potem br�zowy habit, w kt�ry ubrany by� jej towarzysz. Pogardliwy wyraz ust nieznajomego jeszcze si� nasili�.

- Zakonnica... i mnich! C� to si� robi o tej porze na ulicach Rzymu, drodzy przyjaciele? Uciek�o si� z klasztoru, gdzie �ycie nie jest zapewne zbyt radosne, �eby sobie spokojnie pofiglowa�?

- Uratowa�e� nas, przyjmij podzi�kowania - powiedzia� Borgia w�adczo. - Nie pomniejszaj swojej zas�ugi, ubli�aj�c nam! We� to!

Nag�y b�ysk z�ota w wyci�gni�tej d�oni wywo�a� u�mieszek na twarzy nowo przyby�ego i sk�oni� go do uniesienia w g�r� latarni i o�wietlenia twarzy, kt�r� musia� rozpozna�.

- Ach! Zdaje si�, �e si� pomyli�em: mamy do czynienia z kardyna�em! Zachowaj swoje z�oto, Eminencjo. Czuj� si� w pe�ni nagrodzony satysfakcj� z udzielenia pomocy bli�niemu.

- Kim jeste�? Zdaje mi si�, �e ju� ci� gdzie� widzia�em. M�czyzna wyprostowa� si�, przez co wyda� si� jeszcze wy�szy, i z dum� rzuci�:

- Nazywam si� Stefano Infessura, jurysta, skryba, republikanin i wolny cz�owiek!

- Infessura! Znam ci�! Wr�g Ko�cio�a, papie�a i wszelkiej w�adzy.

- Nie ca�kiem, gdy� jestem wrogiem nieporz�dku, a przyjacielem wolno�ci, cho� nie tej, jak� mamy obecnie: swobody zabijania, uciskania, podrzynania gard�a na ka�dym rogu ulicy, swobody przekszta�cania Rzymu w jedn� wielk� mordowni�, wolno�ci twojej i tobie podobnych. Moja wolno�� nie jest tak�, kt�ra pozwala tobie, ksi�ciu Ko�cio�a, porywa� w nocy zakonnic�. Jak�eby inaczej: pi�kn� zakonnic�!

- Nie jestem zakonnic� - zaprotestowa�a Fiora, kt�rej twarz w tej w�a�nie chwili o�wietla�a latarnia. - Uciek�am z wi�zienia. A teraz pozw�l nam kontynuowa� drog�, gdy� je�li zostan� schwytana, grozi mi �mier�!

Nie opuszczaj�c latarni, m�czyzna wpatrywa� si�, jakby pr�bowa� je przenikn��, w wielkie szare oczy, kt�re spogl�da�y na� surowo. Ich spojrzenie pozosta�o niewzruszone.

- Kto ci zagra�a?

Ciekawo�� nieznajomego nie zaskoczy�a Fiory. Co� jej m�wi�o, �e mo�e mu zaufa� i, mimo �e Borgia po�o�y� jej d�o� na ramieniu, nak�aniaj�c do ostro�no�ci, odpowiedzia�a:

- Papie� i pewne osoby z jego otoczenia, przed kt�rymi pr�buje mnie chroni� kardyna� Borgia. S�uchaj! Stracili�my ju� za du�o czasu...

Odg�os okutych but�w maszeruj�cego oddzia�u rozbrzmia� echem w ciszy nocy. Milicja Soldana - rzymska stra� - nie na wiele si� zdawa�a, je�li wzi�� pod uwag� liczb� dokonywanych codziennie mord�w, jednak napotkawszy j�, trzeba by�o si� z ni� liczy�, je�li nie chcia�o si� obejrze� z bliska loch�w w Torre di Nona, kt�re by�y pod jej jurysdykcj�.

- S� niedaleko - powiedzia� Borgia - a my nie mamy ju� koni. Trzeba st�d i��, i to szybko.

- Odprowadz� was - o�wiadczy� Infessura, odwi�zuj�c psy. - Jest jeszcze jedno nieprzyjemne miejsce przy ruinach kolumny Marka Aureliusza. Zeus i Hera mog� si� wam przyda�.

Republika�ski skryba z latarni� i brytanami ruszy� przodem. Fiora, mocno podtrzymywana pod rami� przez kardyna�a, stara�a si� za nim nad��a�, co nie by�o �atwe, bo cho� Corso by�o najwi�ksz� ulic� w Rzymie, to jej powierzchnia, pokryta na zmian� antycznymi p�ytami i grubym brukiem, stanowi�a istny tor przeszk�d dla id�cych noc�. Deszcz nagle usta�, jakby za spraw� czar�w, ale rynny z powodzeniem go zast�powa�y. Bez przeszk�d min�li wymagaj�ce ostro�no�ci miejsce, a poniewa� ulica jeszcze bardziej si� rozszerzy�a, mogli i�� obok siebie.

- Czy b�d� niedyskretny - powiedzia� Borgia do ich towarzysza - je�li zapytam, co robisz na ulicy w nocy i przy takiej pogodzie?

- Nie. S� trzy tego przyczyny: lubi� Rzym, lubi� wiedzie�, co si� dzieje, kiedy ludzie powinni spa�, i lubi� noc. Ma�o sypiam, a dzie� wykorzystuj� do studiowania i do spisywania tego, czego si� dowiedzia�em.

- Czy to znaczy, �e opiszesz w swoim diario nasze spotkanie?

- Pisz� dla tych, kt�rzy przyjd� po nas, nie dla zbir�w z Watykanu. Nie wspomn� twojego nazwiska... i nie wiem, jak nazywa si� ta m�oda dama. Chc� wiedzie� tylko jedno: jest ofiar� i jako taka ma wszelkie prawo do mojej pomocy. A je�li mnie ok�amali�cie, to ju� sprawa mi�dzy wami i waszym Bogiem.

- Nie mamy �adnego powodu, by k�ama� - uci�a Fiora. - �a�uj� tylko, �e nie mog� ci si� odwdzi�czy�.

- U�miechnij si� do mnie raz jeden i poczuj� si� nagrodzony!

Docierali do miejsca przeznaczenia, czyli do najmniej konwencjonalnego z rzymskich pa�ac�w. Kilka lat wcze�niej kardyna� Borgia naby�, za dwa tysi�ce z�otych floren�w, szereg starych dom�w s�u��cych kiedy� Mennicy, kt�re w zwi�zku z tym nazywano �ecca. Domy te mia�y w jego oczach jedn� wa�n� zalet�: le�a�y z dala od Watykanu, usytuowane bowiem by�y przy ulicy, kt�ra po drugiej stronie Tybru ��czy�a zamek �wi�tego Anio�a z g��wnym placem dzielnicy cudzoziemc�w*.

* Dzisiejszy plac Hiszpa�ski.

Z tej nieco niejednorodnej ca�o�ci wicekanclerz uczyni� rezydencj� o wielkim bogactwie ornamentalnym, podziwian� przez ludno�� Rzymu nieprzerwanie od jej odkrycia, w roku 1462, w trakcie uroczystej procesji odprowadzaj�cej do ko�cio�a �wi�tego Piotra relikwiarz zawieraj�cy czaszk� �wi�tego Andrzeja przywieziony z Grecji przez despot� Morei. Nie by� to zachwyt zupe�nie bezinteresowny, gdy� wynika� z nadziei, �e wcze�niej czy p�niej kardyna� Borgia zostanie papie�em, a wtedy pa�ac wybra�ca zostanie, zgodnie ze zwyczajem, wydany t�umowi, kt�ry z rozkosz� odda si� radosnemu pl�drowaniu.

Borgia zapuka� w um�wiony spos�b do ma�ych drzwiczek umieszczonych w pewnej odleg�o�ci od g��wnego wej�cia, kt�re natychmiast si� otworzy�y, uwalniaj�c strumie� �wiat�a rozlewaj�cy si� po b�otnistej ulicy. Chcia� wprowadzi� Fior� do �rodka, ale ona nie sko�czy�a jeszcze rozmowy z ich wybawc�.

- Nie zapomn� twojego nazwiska - powiedzia�a serdecznie - i mam nadziej�, �e pewnego dnia zn�w ci� zobacz�.

- Mo�e kiedy� mnie odwiedzisz? - zaproponowa� Borgia. - Nie jeste� takim dzikusem, za jakiego si� podajesz. Wiem, �e bywasz w niekt�rych domach.

- A wi�c zapomnij o nich, gdy� s� to domy os�b, kt�re mia�y, maj� lub b�d� mia�y na pie�ku z Watykanem. Infessura u wicekanclerza Ko�cio�a? Sta�by� si� by� mo�e podejrzany, a ja by�bym podejrzany na pewno, przynajmniej we w�asnych oczach.

- Zachowaj jednak w pami�ci, wolny cz�owieku, i� domostwo to jest miejscem azylu. Kiedy� mo�e ci si� to przyda�.

- Ty tak�e zachowaj to w pami�ci, Eminencjo! Mam nadziej�, �e tw�j dom b�dzie prawdziwie bezpiecznym miejscem dla twej m�odej towarzyszki... i niczym wi�cej! Co za� do mnie, to je�li papie� pewnego dnia postanowi si� mnie pozby�, nie b�d� na niego czeka� i umr� jak rzymianin. �mier� Petroniusza zawsze wydawa�a mi si� n�c�ca, cho� nie mia� w sobie nic z republikanina! Niech bogowie nad tob� czuwaj�, m�oda kobieto!

- Chcia�by� mo�e pozna� moje imi�? - powiedzia�a z o�ywieniem. - Nazywam si� Fiora.

- Dzi�kuj� ci za zaufanie, ale za kilka godzin b�d� o tobie wiedzia� wszystko. Niezale�nie od miejsca, z kt�rego uciek�a�, ulica b�dzie o tym m�wi�...

Rozp�yn�� si� w mroku wraz ze swoimi psami, a Fiora pozwoli�a si� wprowadzi� do wn�trza pa�acu, nie bez pewnego �alu. Ten �wolny cz�owiek" by� niepodobny do nikogo innego...

Domostwo Rodriga Borgii tak�e by�o niepodobne do �adnego innego. Fiorze zda�o si�, �e wchodzi do jednego z tych bajecznych pa�ac�w Orientu opisywanych niegdy� przez weneckiego podr�nika Marco Polo i innych bardziej wsp�czesnych gaw�dziarzy, maj�cych okazj� zobaczy� z bliska przepych na dworze su�tana, kt�rych opowie�ci s�ucha�a w domu ojca. Ze swej ojczystej Hiszpanii naznaczonej przez �wietno�� maureta�skich w�adc�w, kardyna� wyni�s� upodobanie do kunsztownych posadzek, sufit�w z�oconych i malowanych na jaskrawe kolory, jak ewangeliarze. Jego herb - ��ty byk na czerwonym polu - zwie�czony kapeluszem kardynalskim, byl wybity nad ka�dymi drzwiami i na sk�rze krzese�. Wsz�dzie wida� by�o kosztowne kobierce, ogromne poduchy, brokatowe obicia i �o�a obleczone w najzbytkowniejsze materie, zastaw� z�ot�, srebrn� lub z poz�acanego srebra, a pod dzbanami i kielichami zdobionymi drogimi kamieniami ugina�y si� serwantki i kredensy. Fiora, kt�ra mia�a okazj� podziwia� wojenny pawilon Zuchwa�ego i jego pe�en dostoje�stwa przepych, uzna�a, �e ten pa�ac, tak odleg�y od florenckiej elegancji, robi wra�enie nieco nowobogackiego.

Prawd� m�wi�c, w chwili przybycia niewiele dostrzega�a ze wszystkich tych wspania�o�ci. Mign�� jej tylko purpurowoz�oty �wiat, w kt�rym by�o cudownie ciep�o i gdzie wysoka kobieta o ��tawej cerze rozebra�a j� z mokrej, poplamionej b�otem odzie�y, zawin�a w nieco szorstkie p��tno i naciera�a nim tak d�ugo, a� Fiora przesta�a dzwoni� z�bami. P�niej, unosz�c j� w ramionach z tak� �atwo�ci�, jakby by�a dzieckiem, zanios�a do �o�a tak mi�kkiego, �e mia�a wra�enie, i� zanurza si� w puchu, gdzie nakry�a j� jedwabnymi prze�cierad�ami, napoi�a naparem z zi� stoj�cym w cieple przy kominku, zapali�a nocn� lampk� przy wezg�owiu, zdmuchn�a �wiec� i wysz�a z pokoju, nie robi�c najmniejszego ha�asu. Fiora zd��y�a ju� zasn�� i szybowa�a do tego ostatniego schronienia ludzi nieszcz�liwych: do krainy marze� sennych.

Kiedy z niej wr�ci�a, oko�o po�udnia, w pe�ni objawi�a jej si� gorycz rzeczywisto�ci, czu�a si� bowiem znacznie gorzej: jej cia�o przebiega�y dreszcze, bola�o j� gard�o i zacz�a kicha� seriami, co przyci�gn�o kobiet�, kt�r� widzia�a poprzedniego dnia, lecz ostatecznie uzna�a za cz�� swoich sn�w. Poza tym mia�a migren�.

Poczu�a dotyk ch�odnej d�oni na czole i us�ysza�a niezadowolony g�os kobiety:

- W�a�nie tego si� obawia�am! Przezi�bi�a� si� mimo moich stara� i masz gor�czk�. Rodrigo nie b�dzie zadowolony!

- Jak on si� czuje? - zapyta�a Fiora, ko�cz�c to zdanie kolejnym kichni�ciem.

- Czuje si� wspaniale, jak zawsze. Kilka kropel wody nie mog�oby nadwyr�y� jego wy�mienitego zdrowia. Ma si�� jak byk z naszego herbu! - doda�a kobieta z nag�� egzaltacj�, kt�ra zaskoczy�a Fior�.

Osoba ta zreszt� by�a wystarczaj�co zaskakuj�ca sama w sobie, by Fiora zainteresowa�a si� ni� mimo swego nieco niewyra�nego stanu. Wysoka i by� mo�e r�wnie silna jak Borgia, ale ko�cista, mia�a pod�u�n� oliwkow� twarz, kt�rej uroku nie dodawa� bynajmniej czarny str�j hiszpa�skiej duenii lekko tylko ozdobiony w�sk� bia�� riuszk� wyka�czaj�c� wysoki, stoj�cy ko�nierz przytrzymany pi�kn� z�ot� zapink� z per�ami. Do uczesanych w wysoki kok w�os�w przypi�ty by� czarny welon. Przy sk�rzanym pasku wisia� p�k kluczy.

- Chcia�abym mu podzi�kowa� - kontynuowa�a Fiora. - My�lisz, �e b�d� dzi� mia�a ku temu okazj�?

- Zapowiedzia�, �e przyjdzie si� z tob� zobaczy� dzi� wieczorem - odrzek�a kobieta z niezadowoleniem. - Rozkaza� nawet, by nakryto do kolacji w tym pokoju, i b�dzie bardzo rozczarowany, widz�c ci� w takim stanie.

- Po takiej nocy nie ma w tym nic dziwnego. Poza tym nie jestem �w takim stanie". Mam solidny katar, po kt�rym, mam nadziej�, za dwa czy trzy dni nie b�dzie �ladu.

- Nie znasz go. Nie cierpi chor�b i chorych. Sp�jrz tylko na siebie! - doda�a, podaj�c jej r�czne lusterko. - Masz czerwony nos, rozpalon� twarz... Nie nadajesz si� do pokazywania ludziom.

- No to mnie nie pokazuj! - mrukn�a z niezadowoleniem Fiora, kt�r� ta kobieta zaczyna�a dra�ni�. - Powiedz jego eminencji, jak sprawy stoj�, i popro�, by da� mi kilka dni na... doprowadzenie si� do porz�dku.

- Zobaczymy! Na razie trzeba zrobi� wszystko, co mo�liwe, �eby ci� wyleczy�.

Natychmiast zabra�a si� do dzie�a i przyst�pi�a do intensywnego pojenia chorej naparami, miodem i mlekiem z ��tkami, kaza�a po�kn�� mn�stwo pigu�ek, zmusi�a do poddania si� dw�m okadzeniom, po kt�rych nieszcz�nica by�a jeszcze bardziej czerwona ni� przedtem, chcia�a nawet zrobi� jej lewatyw�, ale Fiora przeciwstawi�a si� temu ostatkiem si�. Nie mia�a poj�cia, jak to wp�yn�o na jej gor�czk�, ale czu�a si� po tym wszystkim kompletnie otumaniona, a ponadto by�o jej niedobrze.

- Zostaw mnie w spokoju! - zawo�a�a. - Wyko�czysz mnie tymi lekarstwami! Wiedz, �e ja nigdy nie bior� lek�w!

- Kiedy si� jest chorym, trzeba si� leczy�! - zaskrzecza�a kobieta. - Musisz jeszcze wypi� ten syrop, kt�ry pomaga na b�l gard�a, i...

- Nic nie wypij�! Potrzebuj� tylko jednej rzeczy: �eby pozwolono mi si� spokojnie wyspa�!

Naci�gaj�c na siebie prze�cierad�a i ko�dry, zamierza�a si� pod nimi schowa�, kiedy wej�cie kardyna�a zako�czy�o scen�. Fiora nie od razu go rozpozna�a. Mia� bowiem na sobie elegancki kaftan z czarnego aksamitu haftowanego z�otem, oraz pludry pozwalaj�ce stwierdzi�, �e ma bardzo zgrabne nogi, a przede wszystkim by� z go�� g�ow�, co umo�liwia�o konstatacj�, �e zaczyna traci� w�osy.

Dostrzegaj�c obie kobiety mierz�ce si� wzrokiem jak rozz�oszczone kwoki, jedn� czerwon�, rozczochran� i owini�t� w prze�cierad�a, drug� wymachuj�c� butelk� i �y�k�, wybuchn�� �miechem.

- Nie mo�ecie ciszej krzycze�? - powiedzia�, �api�c oddech. - S�ycha� was a� na ko�cu galerii. Chcia�bym, �eby chocia� przez kilka dni obecno�� donny Fiory w tym domu pozosta�a tajemnic� dla wi�kszo�ci s�u�by.

Wci�� wymachuj�c butelk� i �y�k�, duenia rzuci�a si� w jego stron�, jakby chcia�a go roz�upa� na p�.

- Ta dziewczyna jest chora, Rodrigo. Nie mo�esz przecie� je�� kolacji z czym� takim! Sp�jrz na ni�! Wygl�da jak straszyd�o! Zrobi�am wszystko, co mo�na, by j� wyleczy�, ale ona chce mi w tym przeszkodzi�.

- Chc� przede wszystkim, �eby ta kobieta przesta�a mnie tru� swoimi w�tpliwej jako�ci lekami. Ale ona w k�ko powtarza, �e b�dziesz z pewno�ci� w�ciek�y, dowiaduj�c si�, �e...

- Ze przezi�bi�a� si� w nocy? Nie jestem tym zaskoczony. .. w�ciek�y zreszt� te� nie.

- Ale powiedzia�e�, �e zjesz z ni� kolacj� - powiedzia�a duenia, kt�ra wydawa�a si� bliska p�aczu.

- Nie widz�, na czym polega trudno��, Juano. Postawimy st� przy ��ku i ka�esz poda� lekki posi�ek. A teraz uspok�jcie si� obie! Problem wynika z tego, �e w nocy nie przedstawi�em was sobie. Potrzebowa�em wypoczynku i my�la�em, �e zrobi� to jak tylko si� obudzisz, droga przyjaci�ko.

Wyja�ni� Fiorze, �e duenia Juana de Lano jest dalek� kuzynk�, kt�rej rodzin� spotka�o wiele nieszcz�� i �e sprowadzi� j� z Walencji, kiedy pi�� lat wcze�niej papie� wys�a� go do ojczystego kraju jako ambasadora. Czuwa nad �spi�arni� i s�u�b� domow�" i cieszy si� jego pe�nym zaufaniem, a dodatkowo sympati� i przywi�zaniem.

Juanie, s�uchaj�cej go ze �zami rozczulenia, wyja�ni�, �e jego go�� nie jest �t� dziewczyn�", lecz �szlachetnie urodzon� dam� pochodz�c� z Francji", kt�ra mia�a nieszcz�cie nie spodoba� si� Jego �wi�tobliwo�ci i kt�rej nale�a�o zaoferowa� godziw� go�cin�.

Wypowied� ta, cho� pozornie bardzo naturalna, obudzi�a jednak nieufno��

Fiory. Dlaczego Borgia czeka�, a� znajdzie si� u niego, dlaczego nie uprzedzi� Juany? Tym bardziej �e ostatniej nocy najwyra�niej czeka�a na nich i nie zada�a �adnego pytania ani nawet nie mrugn�a okiem, odkrywszy, �e nowo przyby�a nosi habit nowicjuszki.

Kojarz�c to dziwne zachowanie ze zwierzeniami Antonii Colonny dotycz�cymi �najbardziej zmys�owego z m�czyzn", Fiora zacz�a si� zastanawia�, czy nie mia� zwyczaju przemierza� noc� ulic Rzymu w poszukiwaniu dziewcz�t, a nawet - bo niby dlaczego nie? - sprowadza� od czasu do czasu na z�� drog� mniszek z pobliskich klasztor�w. Na pewno nie zatrzymywa� ich u siebie zbyt d�ugo i st�d wzi�o si� szale�cze zdenerwowanie duenii, gdy skonstatowa�a, �e najnowsza zdobycz uzna�a za stosowne rozchorowa� si�. Jej podejrzenia si� potwierdzi�y, gdy us�ysza�a burczenie Juany:

- Trzeba by�o mnie uprzedzi�, �e to nie tak, jak zwyk...

W�adczy gest przerwa� jej wypowied�, a kobieta zdawa�a si� kurczy� pod ciskaj�cym b�yskawice spojrzeniem. Fiora pomy�la�a, �e powinna co� powiedzie�, je�li nie chcia�a mie� w tej kobiecie, wyra�nie g�upiej, �miertelnego wroga.

- Duenia Juana zada�a sobie wiele trudu dla mnie, Eminencjo, a ja, obawiam si�, bardzo �le si� jej za to odwdzi�czy�am. Przyznam ci si�, �e na sam� my�l o kolacji robi mi si� niedobrze. Nawet zapach potraw...

- Jest nie do zniesienia? - powiedzia� Borgia z u�miechem. - W takim razie, moja droga, kuruj si�, ja p�jd� na kolacj� do przyjaci�ki. Ale mo�e mogliby�my chwilk� porozmawia�?

- Oczywi�cie - zgodzi�a si� Fiora, zachwycona, �e tak �atwo uda�o jej si� postawi� na swoim. - B�d� szcz�liwa, mog�c pozna� najnowsze wiadomo�ci.

- Tak my�la�em. Juano, przynie� mi kieliszek hiszpa�skiego wina, a potem zostaw nas samych! Przyjdziesz p�niej przygotowa� donn� Fior� do snu.

Odprowadzi� wzrokiem wychodz�c� dueni�, a potem przysun�� jedno z krzese� do ��ka.

- S�dz� - powiedzia�, �ciszywszy g�os - �e uznasz wie�ci, kt�re przynosz�, za interesuj�ce. Dotrzymywa�em towarzystwa Ojcu �wi�temu w wolierze, gdzie oddawa� si� karmieniu swojego or�a, kiedy Leone da Montesecco, dow�dca stra�y, wys�anej po ciebie do San Sisto, wr�ci� stamt�d z niczym.

- No i?

- Nie przypominam sobie, bym ju� kiedy� widzia� go tak gniewnego. Dosta�o si� wszystkim: dow�dcy za to, �e ci� nie przywi�z�, kardyna�owi d'Estouteville, kt�rego natychmiast zawezwa�, za to, �e udzieli� ci schronienia, a nawet or�u, kt�rego pozbawiono po�owy posi�ku: papie� porzuci� go i wr�ci� do swojej komnaty, gdzie rozbi� dwa lub trzy wazony, by roz�adowa� w�ciek�o��. Reszta skrupi�a si� na donnie Boscoli, kt�ra w�a�nie wtedy przyby�a ze swoim siostrze�cem. Powiedz mi, donno Fioro, czy ona wczoraj by�a w klasztorze?

- Tak, ale papie� na pewno o tym wie: mia�a zezwolenie na odwiedziny.

- To samo powiedzia�a matka Girolama. Doda�a, �e dama ta, wci�� w imieniu papie�a, wyda�a jej polecenie zamkni�cia twoich drzwi na klucz.

- A papie� nic o tym nie wiedzia�? Ale to przecie� nie ona postawi�a stra�nik�w przed drzwiami?

- Nie. Rozkaz wyszed� z Watykanu, ale pozwolenie na widzenie z tob� by�o sfa�szowane. Ojciec �wi�ty zmiesza� donn� Boscoli z b�otem za to, �e wszystko zaprzepa�ci�a dla przyjemno�ci dokuczenia ci.

Zamilk�. Wr�ci�a Juana ze srebrn� tac�, na kt�rej wspania�y kielich z czerwono-z�otego weneckiego szk�a s�siadowa� z tak�� karafk�. Postawi�a wszystko na stole, nape�ni�a kielich z nabo�e�stwem celebransa przy o�tarzu i poda�a go swemu kuzynowi, niemal kl�kaj�c, co ten zdawa� si� traktowa� jak rzecz ca�kiem naturaln�.

- Dzi�kuj�, Juano! Mo�esz teraz odej��. Zawo�am ci� wkr�tce.

- Czy gniew papie�a nie dotkn�� tak�e ciebie? - zdziwi�a si� Fiora.

- Z powodu mojej wizyty w ubieg�ym tygodniu? Przeorysza �an Sisto jest kobiet� inteligentn�. Uzna�a, �e lepiej b�dzie nawet o tym nie wspomina�, uwa�aj�c bez w�tpienia, �e je�li to przemilczy, b�d� m�g� jej przyj�� z pomoc�. Co te� uczyni�em. Wyja�ni�em papie�owi, �e wszystko jest win� donny Boscoli, kt�ra ci� przestraszy�a, zamiast pozwoli� Ojcu �wi�temu na takie poprowadzenie sprawy, jak planowa�. Doda�em, �e jeste� z pewno�ci� kobiet� bardzo zaradn�. P�niej zacz�a si� niemal regularna awantura, kiedy kardyna� d'Estouteville, kt�ry spontanicznie zaproponowa� przeszukanie swego pa�acu, powr�ci�, tym razem jako oskar�yciel.

- Oskar�yciel? A kog� oskar�a�?

- Ale� papie�a, moja pi�kna przyjaci�ko, po prostu papie�a. Kardyna� kamerling nie jest byle kim, a poza tym jest najpot�niejszym z kardyna��w francuskich. Trzeba by�o mu opowiedzie�, co dok�adnie zasz�o, a dowiedziawszy si� o przedstawionym ci wyborze mi�dzy katowskim toporem a r�k� sm�tnego Carlo, uni�s� si�, protestuj�c przeciw obeldze uczynionej swemu w�adcy, jako �e dysponowano tob�, nie czekaj�c nawet na odpowied� kr�la Francji. Zagrozi�, �e poskar�y si� kr�lowi. Nie b�d� wchodzi� w szczeg�y tej wymiany zda�: by�a tak �ywa, �e wol� wyrzuci� je z pami�ci.

- Czy�by kardyna� d'Estouteville nie obawia� si� papie�a?

- A dlaczego mia�by si� obawia�? Reprezentuje tu kr�la Ludwika Francuskiego, jest szefem watyka�skiej dyplomacji, jest tak�e najbogatszym ze wszystkich kardyna��w, a ponadto w jego �y�ach p�ynie kr�lewska krew. To s� rzeczy, kt�re licz� si� dla biednego franciszkanina, pochodz�cego znik�d, kt�remu pom�g� dosta� si� na tron Piotrowy.

- Rozumiem. I jaka by�a konkluzja tej... awantury?

- No c�, na razie ka�dy pozosta� przy swoim stanowisku. Ojciec �wi�ty krzyczy, �e je�li ci� dopadnie, zostaniesz stracona, czy to si� podoba donnie Boscoli, czy nie, a kardyna�, kt�remu przyzna� trzeba, �e nie jest krzykaczem, twierdzi spokojnie, �e je�li papie� podejmie decyzj� w twojej sprawie bez zgody kr�la Ludwika, sojusze utkn� w martwym punkcie i �e mnicha Orteg� i kardyna�a Balue zobaczy co najwy�ej we �nie.

Fiora milcza�a przez chwil�, bawi�c si� jedwabist� materi� prze�cierad�a, kt�rego r�g nawija�a wok� palc�w.

- A to ma��e�stwo, o kt�rym m�wi�a... donna Bosco�i? Chcia�abym pozna� twoje zdanie na ten temat.

Borgia przez moment przygl�da� si� m�odej kobiecie owini�tej w bia�y jedwab prze�cierade�, kt�re ods�ania�y �agodn� kr�g�o�� ramienia, a jego oczy rozb�ys�y, kiedy wyobrazi� sobie inne kr�g�o�ci, jeszcze bardziej smakowite, kt�re kry�o luksusowe obleczenie tego ksi���cego �o�a.

- A jakie mog� mie� zdanie? Musi ci� nienawidzi� z ca�ych si�, skoro proponuje zwi�zek mi�dzy tob�, najpi�kniejsz� z pi�knych, a tym nieszcz�nikiem.

- Kiedy� Hieronima chcia�a, bym po�lubi�a jej syna, Pietra Pazziego, potwora wydzielaj�cego z�o ka�dym porem sk�ry. To z jego powodu kaza�a zabi� mojego ojca, Francesca Beltramiego. Mimo mojego... nieprawego pochodzenia Hieronima jest op�tana pragnieniem wydania mnie za kogo� ze swojej rodziny, tak bardzo si� obawia, �e jaka� cz�steczka, cho�by najmniejsza, naszego zniszczonego maj�tku mo�e jej umkn��.

Borgia, powstawszy z krzes�a, poszed� ponownie nape�ni� sw�j kielich i w chwili, gdy mia� przy�o�y� do niego usta, poda� go m�odej kobiecie.

- Napij si�! Jestem pewien, �e dobrze ci to zrobi. Wzi�a kielich, w kt�rego przejrzystych �ciankach p�omie� �wiecy zapala� przepi�kne b�yski.

- Czy tak trudno rozmawia� ze mn� o Carlo Pazzim? S�dzisz, �e potrzebuj� pokrzepienia, zanim poruszymy ten temat?

Jednym haustem opr�ni�a kielich i poda�a mu. Nie wzi�� go, lecz przykry� swoj� du�� d�oni� palce m�odej kobiety, przy�o�y� usta do miejsca, w kt�rym ona pi�a, i wypi� ostatni� kropl� z�ocistego napoju.

- To inny rodzaj potwora - westchn�� wreszcie. - Nie jest z�y, jestem tego pewien, to po prostu jeden z tych ludzkich wrak�w, jakie rodz� si� czasem w najszlachetniejszych rodzinach. M�wi si�, �e jest wynikiem gwa�tu i �e rodz�c si�, nieodwracalnie rozdar� cia�o swojej matki. My�l, �e mo�na ci� wyda� za m�� za ten ludzki odpad, jest niezno�na dla ka�dego normalnie czuj�cego m�czyzny... Jeste� stworzona, by by� kochan� przez ksi���t...

Usiad� na brzegu lo�a i �agodnie wyj�� kielich z jej d�oni, a potem wrzuci� go do kominka, jakby by� to bezwarto�ciowy przedmiot. Kruche cudo roztrzaska�o si� na tysi�ce purpurowych i z�otych od�amk�w.

- Dotyka� twoich ust - wyszepta� chrapliwym g�osem zdradzaj�cym po��danie. - Nikt ju� nie ma prawa z niego pi�.

Spomi�dzy przymykaj�cych si� ci�kich powiek przebija�o si� spojrzenie szarozielonych, nieprzeniknionych oczu. Jednocze�nie jedna z r�k uwi�zi�a rami�, kt�re kusi�o go od dobrej chwili, a druga w�lizn�a si� pod wyszywan� z�otem ko�dr� w poszukiwaniu piersi. Fiora gwa�townie odsun�a si� w g��b ��ka i przyci�gn�a nogi do piersi.

- Czy musz� ci przypomina�, Eminencjo, �e jestem chora? - powiedzia�a g�osem tak lodowatym, �e by� jak zimny prysznic dla lubie�no�ci Borgii.

Z oci�ganiem zabra� r�ce i wsta�.

- Wybacz - wymamrota�. - Twoje oczy s� jak niebo w czasie burzy, w kt�rej tak �atwo si� zgubi�... a ja pragn� tylko jednego: podoba� ci si�.

Zauwa�y�a, �e wstaj�c, nieco si� zachwia� i zadrwi�a z niego bezlito�nie:

- Czy to w celu przypodobania mi si� podj��e� to nies�ychane ryzyko, �eby osobi�cie po mnie przyby� ostatniej nocy?

- A gdyby tak by�o??? - powiedzia� z nag�� wynios�o�ci�. - Nie powierza si� cennego przedmiotu topornym r�kom s�ugi.

- Ju� drugi raz por�wnujesz mnie do przedmiotu. Zapominasz, �e jestem kobiet�?

- O nie, nie zapominam. Wi�cej, ca�y czas my�l� tylko o tym. Tak, jeste� kobiet�, najbardziej godn� po��dania, jak� kiedykolwiek pozna�em. Nawet w dniu przyjazdu. By�a� chuda jak wyg�odnia�y kot i blada jak op�atek, ale dla mnie, kiedy ci si� ukradkiem przygl�da�em, by�a� najpi�kniejsz� ze wszystkich istot i przysi�g�em sobie, �e b�dziesz moja.

- Czy to dlatego pomog�e� mi uciec z klasztoru i sprowadzi�e� tutaj?

- A z jakiego� innego powodu? Kr�l Francji mnie interesuje, rzecz jasna, ale gdyby� by�a brzydka, nawet przez chwil� bym si� tob� nie zainteresowa�. Zawsze, kiedy pragn��em jakiej� kobiety, mia�em j�, i to bardzo szybko, ale dla ciebie got�w jestem okaza� troch� cierpliwo�ci, gdy� jeste� tego warta, a przyjemno�� tak bardzo wyczekiwana, b�dzie jeszcze wi�ksza, gdy wreszcie b�dziesz moja.

- Tracisz czas i marnujesz cierpliwo��, Eminencjo - warkn�a Fiora, kt�r� zaczyna� opanowywa� gniew. - Zaufa�am ci, bo mia�am nadziej�, �e pomo�esz mi uciec z tego... �wi�tego miasta i wr�ci� do domu.

- Bez w�tpienia. Ale na razie to niemo�liwe i obawiam si�, �e jeszcze d�ugo mo�liwe nie b�dzie. W ka�dym razie nie, zanim dasz mi to, czego od ciebie oczekuj�. Chc� zap�aty za moje wysi�ki i niebezpiecze�stwa, na kt�re si� narazi�em dla twoich pi�knych oczu, zap�aty w jedynej walucie, jaka mnie interesuje.

- Czyli mnie samej? Jeste� bardzo z siebie zadowolony, nieprawda�, don Rodrigo? Ale ja mam dopiero dwadzie�cia lat, a ty ponad dwa razy tyle. Nie przysz�o ci do g�owy, �e mog�abym ci� nie kocha�?

Wybuchn�� �miechem, co pozwoli�o mu pokaza� pi�kne z�by. By� z nich bardzo dumny i z tego powodu cz�sto si� �mia�.

- Kto tu m�wi o mi�o�ci? Ja szukam tylko rozkoszy, a im bardziej wyj�tkowa jest kobieta, tym rozkosz wi�ksza. Rozkosz, moja �liczna! Je�li jej nie znasz, naucz� ci�, gdy� je�li jest obop�lna, jest jeszcze bardziej upajaj�ca. Och, widz�, o czym my�lisz: oddam mu si� zaraz i b�d� to mie� z g�owy. Nie tego chc�. Mam wielki apetyt, ale jestem wybredny, a tymczasem, wybacz, �e to m�wi�, medykamenty Juany uczyni�y ci� niezbyt apetyczn�.

Oniemia�a ze zdumienia Fiora poczu�a, jak si� czerwieni, ura�ona t� przenikliwo�ci�, gdy� rzeczywi�cie w�a�nie tak pomy�la�a. Nie po raz pierwszy znalaz�a si� w pu�apce ��dz m�czyzny, a nawet zdarza�o si� jej je prowokowa�, jak w Thionville, gdy pojecha�a do Campobassa.

- Odzyskaj zdrowie, cudny aniele - doda� Borgia pieszczotliwym tonem - i b�d� zn�w tak ol�niewaj�ca, jak w ogrodzie San Sisto! Przystroj� ci� jak b�stwo, podkre�l� twoj� urod�, daj�c wszystko, czym bogactwo ozdobi� mo�e cia�o kobiety, i czerpa� b�d� przyjemno�� z tej wdzi�cznej zabawy... Co do mego wieku... Nigdy jeszcze nie przysporzy� mi najmniejszej troski i przekonasz si�, �e w dawaniu rozkoszy jestem bardziej nami�tny, wprawny i krzepki, ni� jaki� m�odziak.

Widz�c przestraszon� min� Fiory, zn�w si� roze�mia�:

- W�tpisz w to? Rzymskie kurtyzany zw� mnie �bykiem Borgia". B�dziesz moj� Pazyfae** i poczniemy nowego Minotaura.

** Legendarna kr�lowa Krety, �ona Minosa, matka Fedry, Ariadny i Minotaura, kt�rego urodzi�a w wyniku zbli�enia ze �wi�tym bykiem, w kt�rym si� zakocha�a.

Wobec tego odwo�ania do kultury greckiej, tak jej bliskiej, Fiora da�a upust w�ciek�o�ci, kt�ra ju� od pewnej chwili w niej wzbiera�a.

- Nie mam zamiaru niczego poczyna�! - krzykn�a. - Mam syna we Francji i chc� do niego wr�ci�. Jak mog�e� cho�by przez chwil� pomy�le�, �e mam ochot� ci si� odda�?

U�miechn�� si� do niej tak, jakby z�o�y� jej najmilsz� z deklaracji, i pieszczotliwie pog�adzi� palcem jej policzek.

- To przyjdzie z czasem, zapewniam ci�. Tak czy inaczej, skoro musisz pozosta� tu, w zamkni�ciu przez kilka tygodni, dlaczego nie mia�aby� sp�dzi� tego czasu w najprzyjemniejszy mo�liwy spos�b? A ja jestem mistrzem w mi�o�ci...

Krew, kt�ra nap�yn�a Fiorze do g�owy z powodu w�ciek�o�ci, wywo�a�a napad kaszlu.

- Odpocznij teraz - powiedzia� jej dziwny go��. - Juana przyjdzie za chwil� przygotowa� ci� do snu.

Wyszed� wreszcie i chora, jakby za spraw� czar�w, przesta�a kaszle�. Mia�a m�tlik w g�owie i wiedzia�a tylko, �e prawdopodobnie ten m�czyzna nie jest normalny. Chwil� wcze�niej pomy�la�a o Campobassie, kt�rego los�w nie zna�a, i kt�ry tak�e opanowany by� istnym sza�em prokreacji, ale Campobasso przynajmniej j� kocha�, tymczasem dla tego m�czyzny by�a tylko rzadkim okazem, cia�em innym od tych, do kt�rych przywyk� i kt�re z tego powodu chcia� zniewoli�. Zamkn�� j� w klatce, a klatka ta otoczona by�a wszelkimi niebezpiecze�stwami wrogiego miasta. W dodatku m�czyzna ten by� duchownym!

Nagle pomy�la�a o Leonardzie. Droga, �wi�ta kobieta! Nie mog�a nawet przypuszcza�, �e jej �jagni�tko" utkn�o w tym Rzymie, kt�ry uwa�a za przedsionek raju, zagro�one �mierci� z r�k wikariusza Chrystusa i wydane na lubie�ne zachcianki ksi�cia �wi�tego Ko�cio�a katolickiego.

Kiedy wkr�tce potem wesz�a Juana z fili�ank� naparu z zi�, nie mog�a poj��, dlaczego chora roze�mia�a jej si� prosto w twarz, po czym jednym ruchem r�ki zrzuciwszy wszystko z tacy, ukry�a g�ow� w poduszkach i tak pozosta�a. Z dr�enia jej ramion duenia wywnioskowa�a, �e m�oda kobieta p�acze, i nie o�mieli�a upiera� si� przy swoim. Inne dziewczyny, nawet dziewice, kt�re przysz�o jej przygotowywa� na noc z panem, nigdy nie zachowywa�y si� tak jak ta, kt�ra nawet nie by�a prawiczk�, skoro Rodrigo m�wi� o niej, jak o kobiecie zam�nej. Niekt�re oczywi�cie troch� p�aka�y, dla formalno�ci, ale cenne materie, w kt�re je przyodziewano, korzenne potrawy i wykwintne wina szybko je pociesza�y i gdy nadchodzi�a pora ofiary, by�y usposobione co najmniej przychylnie.

Nie wiedz�c, co czyni� w tej sytuacji, kuzynka Borgii opu�ci�a komnat� na palcach, zamkn�a starannie drzwi, przyczepi�a klucz do paska i posz�a spa�, ale mimo poprzedniej bezsennej nocy nie uda�o jej si� zasn�� i sp�dzi�a wiele godzin, zastanawiaj�c si� nad tym, co mog�o zaj�� mi�dzy tym dziwnym stworzeniem i jej ukochanym Rodrigiem.

Fiora potrzebowa�a czterech dni na pozbycie si� kataru i przez ca�y ten czas nie widzia�a Borgii. Juana poinformowa�a j� z nabo�e�stwem, �e kardyna� wyjecha� do s�ynnego klasztoru w Subiaco, kt�ry wchodzi� w sk�ad jego beneficj�w, i nie wr�ci stamt�d przed ko�cem tygodnia. M�oda kobieta poczu�a z tego powodu ogromn� ulg�. Wykorzysta�a t� nieobecno��, by do reszty powr�ci� do zdrowia i przeanalizowa� swoje po�o�enie.

Nie by�o ono wcale rewelacyjne mimo faktu, �e Fiora mieszka�a we wspania�ej komnacie, ca�ej obitej zielonym aksamitem ze z�otymi fr�dzlami, kt�rej posadzka u�o�ona z r�nobarwnego marmuru znika�a pod bajecznym dywanem, usianym przez kobiety z odleg�ego Kermanu nieznanymi kwiatami i fantastycznymi ptakami. By�o jej ciep�o, za ciep�o nawet, gdy� Juana, obawiaj�c si� nawrotu choroby, utrzymywa�a w pomieszczeniu temperatur� jak w piecu, a karmiona by�a a� za dobrze przez dueni� przynosz�c� jej ustawicznie smako�yki i s�odycze w nadziei, �e dzi�ki temu troch� przytyje.

- Jeste� za chuda - wypomina�a jej. - Rodrigo lubi kobiety nieco zaokr�glone, o mi�kkim ciele. Jego ulubiona metresa, Yanozza, kt�ra da�a mu dw�ch syn�w

- Juana i Cezara, jest dorodn� blondynk�, wygl�daj�c� tak, jakby wykonano j� z bia�ej satyny,

a jej piersi s� jak m�ode melony i...

- Nie mam ochoty mie� piersi jak m�ode melony i nie zgadzam si�, by traktowano mnie jak g� tuczn�. Zamiast znosi� mi te s�odycze, powiedz lepiej, co si� dzieje w mie�cie.

Nic. Nic si� nie dzia�o, a w ka�dym razie Juana nic o tym nie wiedzia�a. Wojenne okrzyki dw�ch rywalizuj�cych ze sob� watah - Colonna i Orsinich - zak��ca�y ka�d� noc, ale Fiora s�ysza�a je tak, jak inni mieszka�cy Rzymu. Ka�dego ranka odnajdowano jeden lub dwa trupy p�ywaj�ce w Tybrze lub porzucone w jakim� zau�ku.

Wyzdrowiawszy, Fiora zacz�a si� nudzi�. Choroba przynajmniej wype�nia czas, a skazana na towarzystwo Juany poczu�a, �e dni jej si� d�u��, a polecenia kardyna�a by�y kategoryczne: drzwi pokoju mia�y pozostawa� zamkni�te na klucz i w �adnym wypadku nie wolno jej by�o z niego wychodzi�. Je�li chodzi o ich respektowanie, mo�na by�o mie� zaufanie do Juany.

Jedynym nieco przyjemniejszym momentem dnia by� poranek. Po wstaniu Fiora bra�a k�piel, kt�r� szykowano w przyleg�ym pomieszczeniu, r�wnie� bardzo ozdobnym. Zbiornik umieszczony w pod�odze zajmowa� niemal cale wolne miejsce. By� wystarczaj�co du�y, by dwie osoby mog�y si� k�pa� jednocze�nie, co by�o podobno �jedn� z najwi�kszych przyjemno�ci Rodriga". Woda przynoszona przez pa�acowych niewolnik�w - by�o ich oko�o trzydziestu r�nych ras - usuwana by�a w�skim odp�ywem prowadz�cym do rynny. Po k�pieli, zawsze sprawiaj�cej jej niesamowit� przyjemno��, Fiora by�a masowana przez wysok� czarn� dziewczyn�, kt�ra ca�y czas si� �mia�a i ugniata�a j� jak ciasto na chleb, u�ywaj�c pachn�cych olejk�w, co by�o mniej przyjemne, ale Fiora wychodzi�a z jej r�k, tryskaj�c energi�, z kt�r� potem nie wiedzia�a, co robi�. Kiedy ju� okr��y�a swoj� komnat� dwadzie�cia razy w jednym kierunku i dwadzie�cia razy w drugim, pozostawa�a jej tylko jedna rozrywka: wygl�danie przez okno. Przy czym Juana pozwala�a jej na otwarcie okna tylko wtedy, gdy m�oda kobieta zas�oni�a twarz mask� i narzuci�a welon na w�osy. Pok�j zajmowany przez Fior� znajdowa� si� bowiem na samej g�rze czworok�tnej wie�y, bez kt�rej nie mo�na by�o sobie wyobrazi� rzymskiego pa�acu. Powy�ej by�y tylko z�bate blanki i dw�ch wartownik�w, wymieniaj�cych si� dzie� i noc. Wszystkie wi�ksze domostwa w mie�cie mia�y zreszt� ten aspekt obronny, cho�by ich mury by�y pokryte malowid�ami i dekorowane, cho�by posiada�y ogr�d, kt�ry - jak ogr�d pa�acu Borgii - dochodzi� a� do Tybru. Fiora przekona�a si� o tym dopiero za jaki� czas, gdy� jedno z jej okien wychodzi�o na wewn�trzny podw�rzec zawsze pe�en s�u�by, stra�nik�w, domownik�w i niewolnik�w, a drugie na miasto.

Fiora, kt�ra od pierwszego dnia my�la�a tylko o tym, by uciec, prze�y�a szok, stwierdziwszy, �e jej komnata znajduje si� tak wysoko. Jedynym sposobem na ucieczk� st�d by�o zej�cie po sznurowej drabince, a nie widzia�a sposobu, by tak� znale��. Widok jednak by� wspania�y i wykorzystywa�a to, by wreszcie pozna� Rzym, kt�rego wi�ksza cz�� rozci�ga�a si� przed ni�.

Juana, kiedy nie chodzi�o o jej bo�yszcze, by�a raczej dobroduszn� osob�. Zadowolona, �e podopieczna czym� si� interesuje, bardzo ch�tnie udziela�a wszelkich wyja�nie�, o kt�re Fiora poprosi�a.

Kolorem Rzymu by� ciep�y i g��boki odcie� ochry, na kt�ry up�ywaj�ce wieki zabarwi�y ko�cio�y, pa�ace, domy i �redniowieczne wie�e. Zachodz�ce s�o�ce jeszcze bardziej podkre�la�o t� barw�. Po swej prawej stronie, na drugim brzegu ��tawej toni Tybru, Fiora widzia�a czerwon� bry�� zamku �wi�tego Anio�a wznosz�cego si� nad Borgo, z�bate blanki wie� i a�urowe kampanile Watykanu na tle wysokich pinii, cyprys�w i czarnych cis�w ogrodu. Widzia�a tak�e Torre di Nona, siedzib� policji usytuowan� jak straszak u wjazdu do g�sto zaludnionej dzielnicy Trastevere.

Panorama drugiego brzegu, pe�nego m�yn�w, by�a nieco zamglona za spraw� dymu i py�u, kt�re jednak nie zdo�a�y ukry� zasmucaj�cego w swej n�dzy widoku. Via Papalis, kt�rej nie wybrukowano, cho� by�a jedn� z najwa�niejszych, wi�a si� w�r�d tego, co pozosta�o z Forum, i pa�ac�w cesarskich. Sklepiki rze�nik�w i warsztaty ko�odziej�w wspiera�y si� o stosy ruin, z kt�rych wy�ania�a si� tu i �wdzie roztrzaskana kolumna lub p�kni�te sklepienie bazyliki. Na niezabudowanych terenach mo�na by�o spotka� wi�cej kr�w ni� gdziekolwiek indziej. By�y tak�e �winie, kt�rych targ odbywa� si� w pobli�u i kt�re swoimi odchodami i tratowaniem wszystkiego pot�gowa�y og�lne spustoszenie.

�uk Konstantyna, ledwie prze�wituj�cy pomi�dzy dwoma domami, wygl�da� n�dznie pod grub� warstw� pokrywaj�cych go go��bich odchod�w. Z Palatynu, dawnego pa�acu cesarzy, pozosta�a wielka ruina zamkni�ta murami z czarnego krzemienia zwie�czonymi czerwonym krenela�em, kt�re wyznacza�y granice posiad�o�ci rodu Frangipani. Jakie� budy, bezkszta�tne bry�y, chroni�y si� pod os�on� sklepie� staro�ytnych teatr�w poro�ni�tych zielskiem, a w nich gnie�dzi�a si� wyn�dznia�a ludno��.

Nad ca�ym tym bez�adem wznosi�y si� cztery z�bate wie�e Kapitolu, melancholijne w swoim rozpadzie, oraz wysoka i smutna kampanila, ale bardziej na zach�d, naprzeciwko tego groteskowego symbolu utraconych rzymskich swob�d, wida� by�o dwie z�owrogie wie�e - Torre delie Milizie i Torre dei Conti - s�siaduj�ce z obronnym zamkiem zakonu kawaler�w z Rodos.

Wok� Koloseum, z kt�rego zrobiono �atwy w eksploatacji kamienio�om, ustawicznie p�on�y piece wapienne wydzielaj�ce czarny dym, kt�ry dra�ni� gard�o i oczy, a wed�ug Juany by� przyczyn� nieuleczalnych chor�b. Stamt�d poprzez poro�ni�te traw� zbocza Celiusa dotrze� mo�na by�o na Lateran. Droga, zwana via Lata, wystarczaj�co szeroka, by zmie�ci�a si� na niej uroczysta procesja, prowadzi�a prosto do katedry rzymskiej. Juana twierdzi�a, �e �adna procesja nie ryzykowa�a przej�cia t� drog�, odk�d w odleg�ych czasach pewna kobieta, kt�rej uda�o si� zasi��� na tronie papieskim dzi�ki temu, �e udawa�a m�czyzn�, zwana nast�pnie papie�yc� Joann�, zdemaskowa�a si� przed swymi owieczkami, wydaj�c na �wiat dziecko na p�ytach tej�e via Lata. Miejsce to wyznacza� pos�g le��cej kobiety karmi�cej piersi� niemowl�, a poniewa� lud rzymski og�osi� je przekl�tym i nawiedzanym przez demony, �aden ksi�dz, a tym bardziej �adna procesja, nie u�ywa�a tej drogi. Aby dotrze� do bazyliki �wi�tego Jana na Lateranie, wszyscy chodzili dooko�a, przez dawne ogrody Mecenasa.

Fiora mog�a te� oczywi�cie dojrze� ruiny term Karakalli, znajduj�ce si� w pobli�u mur�w miasta, oraz ziele� ogrodu San Sisto. Prze�ledzi�a wzrokiem tras�, kt�r� Borgia poprowadzi� j� do swego pa�acu, a tym samym widok ca�ego miasta wry� jej si� w pami��. Potrzebowa�a jednak dodatkowych informacji i aby je uzyska� wybra�a okr�n� drog�:

- W dniu, w kt�rym dotar�am do Watykanu - powiedzia�a lekkim tonem - spotka�am siostrzenic� papie�a, ksi�n� Riario. Mo�esz mi powiedzie�, gdzie ona mieszka?

- Donna Catarina? Oczywi�cie. Tam, patrz: wida� ko�ci� SanfApollinare i pa�ac San Marco. Pomi�dzy nimi wida� du�y budynek z blankami i wie��: tam w�a�nie mieszka.

- Aha, widz�! Spotka�am te� inn� wa�n� osob�: kardyna�a kamerlinga...

- Francuza? Tego, kt�ry uchodzi za najbogatszego w Rzymie? No wi�c zobacz...

Fiorze jednak nie by�o pisane poznanie umiejscowienia pa�acu d'Estouteville'a. Imponuj�ca grupa je�d�c�w zatarasowa�a ulic�, otaczaj�c mu�a we wspania�ej czerwono-z�otej uprz�y nios�cego na grzbiecie wicekanclerza Ko�cio�a. Przechodnie przykl�kali w kurzu, aby przyj�� jego b�ogos�awie�stwo, a s�u�ba otworzy�a bramy pa�acu. Fiora pomy�la�a, �e jego wielki kapelusz wygl�da� jak ogromny purpurowy grzyb. Kardyna� podni�s� g�ow� i zauwa�y� dwie kobiety. W�adczym gestem nakaza� im ukry� si� wewn�trz. Juana zzielenia�a na twarzy.

- Maria Santissimal - j�kn�a. - Wygl�da na w�ciek�ego! Nie s�dzi�am, �e co� z�ego mo�e by� w pozwoleniu ci na wygl�danie przez okno. Nie widzia� w tym nic niew�a�ciwego, jak...

- Jak inne kobiety mieszka�y w tej komnacie? - doko�czy�a Fiora, kt�ra nie mog�a powstrzyma� �miechu na widok przera�onej miny kuzynki kardyna�a.

Juana, zamkn�wszy okno, chodzi�a tam i z powrotem, wy�amuj�c sobie palce.

- Nie �miej si�, prosz�! To... okropne!

- A� tak si� go boisz? Przecie� chyba ci� nie zbije?

- Zrobi co� gorszego. B�dzie na mnie patrze� z gniewem i gn�bi� swoj� pogard�.

- Nie przesadzasz aby troch�? Z powodu okna?

Juana wiedzia�a, o czym m�wi, a najwyra�niej prawda by�a jeszcze gorsza: kiedy chwil� p�niej pojawi� si� Borgia, ca�y czerwony i zasapany po pokonaniu kilku pi�ter w tempie spot�gowanym przez gniew, obrzuci� j� najpi�kniejsz� wi�zank� hiszpa�sko-w�oskich przekle�stw, jak� mo�na sobie wyobrazi�. Pad�szy mu do st�p i wznosz�c nad g�ow� d�onie splecione w b�agalnym ge�cie, Juana szlocha�a, uderza�a g�ow� o pod�og� i rozdzieraj�cym g�osem b�aga�a o wybaczenie. Scena ta wyda�a si� Fiorze tak �mieszna i oburzaj�ca jednocze�nie, �e postanowi�a interweniowa�.

- Dosy� tego! - zawo�a�a g�o�no, by przekrzycze� zgie�k. - Nie mam poj�cia, czym ta nieszcz�nica zas�u�y�a sobie na takie traktowanie. Ca�a jej wina polega na tym, �e pozwoli�a mi odetchn�� �wie�ym powietrzem.

Szalej�cy z w�ciek�o�ci Borgia nawet jej nie s�ysza�. Podesz�a wi�c do toaletki i wzi�a z niej zwierciad�o, szarpn�a kardyna�a za r�kaw, by nieco si� cofn�� i przystawi�a mu lustro do twarzy - czerwonej, wykrzywionej, niemal demonicznej.

- Sp�jrz na siebie! Jeste� ohydny! I �miesz m�wi� o podobaniu mi si�?

Ta brutalna konfrontacja z w�asnym odbiciem �cisn�a mu krta�. Fiora wykorzysta�a to:

- Hiszpa�ski szlachcic! Ksi��� Ko�cio�a, zachowuj�cy si� jak pastuch wzgl�dem niezdarnej d�jki! Powiniene� pa�� trupem ze wstydu! Budzisz we mnie wstr�t!

Sta�a przed nim wyprostowana i pe�na pogardy, w bia�ej satynowej sukni szamerowanej czerni� i z�otem, w kt�r� Juana ubra�a j� tego dnia, wyci�gaj�c przed siebie lustro tak, jakby wyci�ga�a krucyfiks, maj�c do czynienia z diab�em, i obraz ten podzia�a� na gniew kardyna�a jak egzorcyzmy. Odwr�ci� si� ku Juanie, wci�� pokornie kl�cz�cej, i rzuci�:

- Id� precz! Przyjdziesz, jak ci� zawo�am! Podnios�a si� i oddali�a z po�piechem myszy gonionej przez kota. Borgia podszed� do okna wychodz�cego na podw�rzec i otworzy� je, pr�buj�c uspokoi� oddech. Stopniowo sta� si� on bardziej miarowy, a twarz kardyna�a odzyskiwa�a normaln� barw�. Kiedy poczu� si� lepiej, westchn�� g��boko, po czym odwr�ci� si� i spojrza� na m�od� kobiet�. Siedz�c w fotelu obitym zielonym aksamitem, czeka�a bez s�owa. Na jej kolanach wci�� le�a�o lustro.

- Wybacz mi! Nie powinienem by� da� si� ponie�� gniewowi, ale kiedy zobaczy�em ci� w oknie, przerazi�em si�.

- Brednie! Mia�am na g�owie welon i nosi�am mask�. Donna Juana z trudem zreszt� mnie przekona�a do ich za�o�enia, ale to by� warunek, bym mog�a troch� odetchn�� w tym nieszcz�snym oknie.

- Nie wiesz, co m�wisz. Mimo to mog�a� zosta� rozpoznana.

- Rozpoznana? W mie�cie, w kt�rym nikt mnie nie zna?

- Z wyj�tkiem tych wszystkich, kt�rzy widzieli ci� w Watykanie po przyje�dzie, z wyj�tkiem towarzyszy podr�y i zakonnic z San Sisto.

- Doskona�y przyk�ad. One s� zamkni�te w klasztorze! Znowu westchn�� i przysun�wszy drugi fotel, usiad� naprzeciwko niej.

- A jednak by�a to powa�na nieostro�no��. Wszystkie zbiry w mie�cie nadal ci� poszukuj�. Poza tym nie wiesz, co wymy�li� papie�.

- Widz�, �e przynajmniej raz nie m�wisz �Ojciec �wi�ty". To okre�lenie wyj�tkowo do niego nie pasuje. No wi�c, co wymy�li�?

- Domingo, nubijski eunuch, kt�ry ci� pilnowa�, ma pewien talent do rysunku. Zrobi� kilka szkic�w, na kt�rych jeste� do siebie bardzo podobna, cho� rysowa� z pami�ci. Obwo�ywacze publiczni pokazuj� je na skrzy�owaniach ulic. A poniewa� osobie, kt�ra ci� wyda, oferowana jest kwota stu dukat�w...

Tym razem Fiora poblad�a. Teraz odczu�a w pe�ni si�� nienawi�ci Hieronimy, nienawi�ci tak wielkiej, �e ta n�dzna kobieta umia�a zarazi� ni� papie�a. By�o to absurdalne i przera�aj�ce zarazem. Jaki� to z�y duch kierowa� jej przyj�ciem na ziemski pad�, �e ustawicznie nara�ona jest na wrogo�� mocarzy tego �wiata? Kolejno musia�a stawi� czo�o swojej drogiej Florencji powsta�ej przeciwko niej, p�niej Zuchwa�emu, najgro�niejszemu z ksi���t rz�dz�cych w Europie, a teraz papie�owi! Kocha�a m�czyzn� i m�czyzn� tego zabra�a jej �mier�. Czy ska�ona kazirodztwem krew p�yn�ca w jej �y�ach jest naprawd� przekl�ta? Dowodem na to by�y by� mo�e wydarzenia, kt�re nieustannie obraca�y si� przeciwko niej.

Aby pokona� trwog� chwytaj�c� j� za gard�o, �cisn�a obiema d�o�mi pod�okietniki fotela. Lustro spad�o z jej kolan i si� st�uk�o. Zapanowa�a cisza. Kardyna� i m�oda kobieta patrzyli na okruchy rozsypane na ziemi, po czym Fiora zerwa�a si� gwa�townie:

- Eminencjo - powiedzia�a - niepotrzebnie zadajesz sobie trud chronienia mnie, a poza tym nara�asz sw�j dom na niebezpiecze�stwo. Ka� mnie odprowadzi� do Watykanu. Oddam si� w r�ce papie�a.

Natychmiast znalaz� si� na nogach, a w jego czarnych oczach pojawi�y si� b�yskawice. Po�o�y� d�onie na ramionach m�odej kobiety.

- Jeste� szalona! Nie powiedzia�em tego, by ci� wp�dzi� w rozpacz, ale �eby� zrozumia�a, �e w twoim interesie jest zachowanie ostro�no�ci.

- Wiem... ale nie mam ju� ochoty by� ostro�na. Chc� umrze�, koniec, kropka. Jedyne, o co ci� poprosz�, to by� osobi�cie przekaza� kardyna�owi d'Estouteville list, kt�ry napisz�. Kr�l Ludwik powinien si� zaj�� moim synem i drogimi mi osobami.

- Przecie� nie umrzesz! Je�li si� sama zg�osisz, zostaniesz natychmiast wydana za Carla Pazziego...

- A m�wi�e� wtedy wieczorem, �e w czasie k��tni z kardyna�em papie� krzycza�, �e mnie straci niezale�nie od tego, czy to si� Hieronimie podoba, czy nie?

- Przekona�a go do swego punktu widzenia. Kiedy w gr� wchodz� pieni�dze, Jego �wi�tobliwo�� staje si� bardzo podatny na wp�ywy.

- To nie ma sensu. M�j maj�tek nie jest ju� taki znacz�cy, jak kiedy�. Poza tym nie widz� sposobu, by m�j ma��onek, przyjmuj�c, �e wyjd� za m��, m�g� odziedziczy� dobra we Francji lub Burgundii, kt�re w spos�b oczywisty nale�� si� mojemu synowi.

- Jeste� pewna, �e we Florencji nic ju� nie posiadasz?

- Zupe�nie nic. Pa�ac Beltrami sp�on��, willa we Fiesole zosta�a skonfiskowana, a interesami mego ojca zarz�dza Angelo Donati.

- Angelo Donati umar�. Lorenzo Medyceusz przej�� wi�c osobi�cie zarz�d twoich d�br i m�wi si�, �e gdyby� wr�ci�a do Florencji, odzyskasz swoj� will�... i kilka drobiazg�w.

- M�wi si�? Kto to m�wi?

- Takie chodz� s�uchy, kr��� pog�oski... Jego �wi�tobliwo�� utrzymuje bardzo aktywnych szpieg�w w mie�cie Czerwonej Lilii. Nie wiesz, �e je�li chodzi o to pi�kne miasto, papie� ma bardzo konkretne zamiary?

- We�my pod uwag� najgorsze: Riario dostaje Florencj�. Otrzyma ka�dy maj�tek, kt�rego zapragnie.

- Ale� nie! Papie� chce tam rz�dzi�, ale nie mo�e by� mowy o �amaniu prawa i pozbawiania mieszka�c�w maj�tk�w. A� za dobrze wiadomo, do czego s� zdolni. Oto dlaczego tak bardzo interesuje si� tym ma��e�stwem. Tutejsi Pazzi do��cz� do tych, kt�rzy tam pozostali, i wr�c� jako tryumfatorzy... ale legalni.

- A ja wr�c� w ich kufrach podr�nych? Wielkie dzi�ki.

- To akurat nie jest takie pewne - odpowiedzia� Borgia z p�u�miechem. - Jak tylko wyjdziesz za m��, pani Boscoli, jak s�dz�, nie da ci d�ugo po�y�. Wierz mi! B�d� rozs�dna i przygotuj si� do kolacji ze mn�. Postaram si� dostarczy� ci rozrywki.

- Zale�y jakiej!

Wybuchn�� �miechem i podszed� do drzwi.

- Nie patrz na mnie tak podejrzliwie! Obiecuj�, �e do niczego nie dojdzie. Mo�e uwa�am - doda� mrugaj�c - �e nie jeste� jeszcze wystarczaj�co pulchna, by si� nadawa� do po�arcia?

- To mnie uspokaja! Niepr�dko b�dziesz usatysfakcjonowany.

Kolacja istotnie by�a przemi�a. Fiora by�a szcz�liwa, dowiaduj�c si�, �e Lorenzo Medyceusz zachowa� dla niej wiern� przyja�� i �e by� mo�e pod jego egid� b�dzie mog�a pewnego dnia wr�ci� z podniesion� g�ow� do swego ukochanego miasta. Wiadomo�� ta zmieni�a nieco jej plany ucieczki. Pocz�tkowo mia�a zamiar ukra�� ��d�, by sp�yn�� Tybrem i po dotarciu do wybrze�a morskiego spr�bowa� dosta� si� na statek p�yn�cy do Prowansji, ale to nie by� dobry pomys�: statki pe�nomorskie nie p�ywa�y zim�. Trzeba by by�o czeka� na wiosn�. Poza tym nie mia�a ani grosza, by zap�aci� za podr�. Mo�liwo�� zawadzenia o Florencj� otwiera�a znacznie szersze perspektywy. Rzym i stolic� Medyceuszy dzieli ledwie siedemdziesi�t mil! Pielgrzymi przemierzaj�cy szlaki wiod�ce do wielkich sanktuari�w pokonywali znacznie wi�ksze odleg�o�ci, a tych siedemdziesi�t mil mo�na by przeby� pieszo.

Rodrigo Borgia okaza� si� tego wieczoru najbardziej uroczym z gospodarzy. Jego weso�e usposobienie sprawi�o, �e kolacji towarzyszy�a przyjemna konwersacja. Podano ostrygi, ma�e kalmary w sosie brunatnym i dr�b na spos�b rzymski: z papryk�, anchois, pomidorami i szynk�, wszystko zakrapiane lekkim winem z Frascati. Deserowi, na kt�ry podano owoce z konfitury, towarzyszy� wy�mienity muskat z Montefiascone, s�ynny z tego, �e spowodowa� w 1111 r. �mier� kardyna�a Fuggera.

Aby rozbawi� swojego go�cia, Borgia opowiada� o r�nych wydarzeniach, co ukaza�o Fiorze nieoczekiwany obraz �ycia rzymskiego. Dowiedzia�a si� na przyk�ad, �e uprowadzenia by�y ulubion� rozrywk� szlachty: porywa�o si� kobiet� lub dziewczyn�, wioz�o w odosobnione miejsce, gdzie urz�dzano uczt�, po czym odwo�ono mimowoln� bohaterk� zabawy w pobli�e jej domu. Prowokowa�o to oczywi�cie ��dz� zemsty, ale zemsta by�a w Rzymie podniesiona do rangi sztuki. Im bardziej by�a okrutna, tym bardziej j� oklaskiwano. Borgia opowiedzia� histori� uroczej Lisabetty, ma��onki Francesca Orsini, kt�ra - zaskoczona z innym m�czyzn� - musia�a asystowa� przy �mierci kochanka, zaproszonego na uczt� i zabitego uderzeniami kija przy deserze. Nast�pnie zw�oki winowajcy zosta�y rozkrzy�owane w sypialni i ka�dej nocy przywi�zywano do nich Lisabett�, a o �wicie zabierano j� do domu, gdzie pozostawa�a do zachodu s�o�ca, jako po�ywienie dostaj�c tylko dwie kromki chleba i szklank� wody.

Tym razem Fiora si� nie u�miechn�a. Struchla�a i aby doj�� do siebie, musia�a wypi� ca�y kielich wina.

- I co si� z ni� sta�o?

- Oczywi�cie umar�a, i to dosy� szybko, ale by�a bardzo skruszona.

Pouczaj�ca historia, nieprawda�?

- Trzeba by� m�czyzn�, �eby opowiada� o takich okropie�stwach tak lekkim tonem! Uwa�am, �e to potworne. Ten Orsini zas�uguje na piekielne m�ki. I pomy�le�, �e przez ca�y rok biedni ludzie po�wi�caj� si�y i pieni�dze na wszystkich szlakach Europy, by m�c pomodli� si� w tym mie�cie, kt�re uwa�aj� za �wi�te, w kt�rym widz� niebia�sk� Jerozolim� i o�rodek wszelkich cn�t, gdy tymczasem to zwyk�a kloaka!

- Jeste� surowa w s�dach. Przecie� �yj� tu ludzie wielkich zalet, a je�li chodzi o pielgrzym�w, znam takiego, kt�ry przybywszy przed trzema laty na jubileusz, powiedzia�: �Kiedy stawiasz stop� w Rzymie, wiara odchodzi, gniew pozostaje...".

- Mo�na by powiedzie�, �e to ci� bawi, ciebie - ksi�cia Ko�cio�a? Czy tw�j Sykstus IV cho� wierzy w Boga?

- Ale� oczywi�cie! A szczeg�lnym kultem otacza Matk� Bosk�, ale co zrobi� - jest tak�e bardzo przywi�zany do swojej rodziny i nie cofnie si� przed niczym, by by�a bogata i wp�ywowa.

- Podobno ty tak�e masz dzieci, Eminencjo. Kardyna� natychmiast rozp�yn�� si� w morzu czu�o�ci:

- S� wspania�e! Dwaj najcudowniejsi mali ch�opcy, jakich nosi ta ziemia! A zw�aszcza Juan! Ale przyznam ci si�, �e chcia�bym, �eby ich matka da�a mi teraz dziewczynk�, tak jasnow�os� jak ona. Da�bym jej na imi�... Lucrezia! - Widz�c pogardliwy grymas wykrzywiaj�cy usta m�odej kobiety, doda�: - No, nie r�b takiej miny! W�ochy s� krajem dzieci. Wszyscy je tu maj�. - Nawet kardyna�owie, jak widz�?

- M�g�bym w�a�ciwie powiedzie�: przede wszystkim kardyna�owie, gdy� kobiety, kt�re oni zaszczycaj�, mog� mie� pewno��, �e ich potomstwu niczego nie b�dzie brakowa�. Dlatego te� kardyna� Cibo ma syna. Kardyna� d'Estouteville tak�e. Nazywa si� Jeremiasz, a da�a mu go bardzo �adna kobieta, Girolama Tosti. Jest teraz panem na Frascati, sk�d wino w�a�nie pili�my. Co do kardyna�a...

- Lito�ci, Eminencjo! Nie m�w nic wi�cej! Chcia�abym zachowa� nieco wiary mego dzieci�stwa!

- Wiara nie ma z tym nic wsp�lnego! Trzeba �y� z duchem swoich czas�w, a Rzym, kt�rego tylko najgorsz� stron� pozna�a�, jest jednak mimo wszystko bardzo przyjemnym miejscem do �ycia. Mieszkaj� tu i nie uskar�aj� si� na to wysoko urodzone cudzoziemki, takie jak kr�lowa Bo�ni, kr�lowa Cypru i grecka ksi�niczka Zoe Paleolog.

- Ich po�o�enie nie ma z pewno�ci� nic wsp�lnego z moim. Sko�czmy z tymi pogaw�dkami, Eminencjo! Ja nie chc� tu zosta�. Powiedzia�e� przed chwil�, �e nie mam ju� zakazu wst�pu do Florencji, pom� mi wi�c do niej wr�ci�!

- Jest na to za wcze�nie! Ca�y czas ci to powtarzam.

- A poza tym nie pozwolisz mi wyjecha� bez zap�acenia pewnej kontrybucji, prawda?

Roze�mia� si� cicho i nieco ochryp�e, przygl�daj�c si� z�ocistemu winu wype�niaj�cemu kieliszek.

- Kt�ry m�czyzna pozwoli�by, by przesz�o mu obok nosa najbardziej upajaj�ce z win bez pr�by skosztowania?

Oczy Borgii �arzy�y si� jak w�gielki w popiele i Fiora naraz poczu�a si� bardzo znu�ona. Obj�a spojrzeniem wspania�y zielono-z�oty wystr�j pokoju, kt�rym by�a ju� zm�czona.

- Jestem zatem skazana na konanie tu z nud�w? Kiedy chocia� b�d� mog�a opu�ci� ten pok�j?

- To by�oby nieostro�ne. Pa�ac jest pe�en s�u�by, stra�nik�w i domownik�w; nie mog� by� pewien wszystkich. Poza tym gdybym zamkn�� drzwi, da�bym do zrozumienia, �e kryje si� tu jaka� tajemnica. Wiadomo oczywi�cie, �e w wie�y mieszka jaka� �licznotka, ale nie ma w tym niczego nadzwyczajnego!

- Wiem - zawo�a�a Fiora, niemog�ca d�u�ej si� powstrzyma� - ale zrozum, �e nie mog� tkwi� zamkni�ta w tych czterech �cianach nie maj�c �adnego zaj�cia poza patrzeniem przed siebie! Odk�d porwano mnie z Francji, wci�� przebywam w zamkni�ciu! Dwa miesi�ce w kabinie na statku, dwa tygodnie w San Sisto, ale tam by� chocia� ogr�d, a teraz tutaj. Wol� ju� umrze�!

- Uspok�j si� i uzbr�j w jeszcze troch� cierpliwo�ci! Ka�� ci przynie�� ksi��ki, je�li lubisz czyta�, i przy�l� niewidomego �piewaka o cudownym glosie. B�d� ci� cz�sto odwiedza�, a czasem, w nocy, zaprowadz� do ogrodu, na �wie�e powietrze...

Fiora musia�a zadowoli� si� tymi obietnicami, cho� wra�enie, �e si� dusi, ros�o z ka�dym dniem. Wielkim wsparciem by�y dla niej ksi��ki. Borgia, kt�ry sam nigdy nie czyta�, przez pr�no�� zgromadzi� du�y ksi�gozbi�r, zw�aszcza autor�w greckich i �aci�skich, ale dla niej wybiera� najbardziej nieprzyzwoite, a Fiora wprawi�a go w zdumienie, gdy oschle za��da�a �powa�nych" autor�w, takich jak Arystoteles i Platon.

- C� za zasadnicza kobieta! - zawo�a�. - Rzymskie damy bardzo sobie ceni� nieco swawolne historie. Znakomicie usposabiaj� do mi�o�ci...

- Ale ja nie mam najmniejszej ochoty by� usposobiona do mi�o�ci! Zrozum wreszcie, Ekscelencjo! Op�akuj� ma��onka, kt�rego kocha�am z ca�ego serca, i cho� jestem ci wdzi�czna za to, co dla mnie zrobi�e�, wiedz, �e dobrowolnie nigdy nie b�d� twoja!

My�la�a, �e to go rozz�o�ci, ale zadowoli� si� u�miechem tak zarozumia�ym, �e j� to rozdra�ni�o.

- Na pewno zdo�am ci� przekona� do zmiany zdania!

Mimo u�miechu w jego oczach by�a gro�ba i Fiora wywnioskowa�a z tego, �e musi mie� si� na ostro�no�ci jeszcze bardziej ni� zazwyczaj. W tym m�czy�nie by�o nagromadzone zbyt wiele gwa�towno�ci, by jeszcze d�ugo akceptowa� czekanie. By� prze�wiadczony o tym, �e jest wyj�tkowym kochankiem i kt�rego� dnia na pewno narzuci jej swe karesy. Wyobra�a sobie, �e potem b�dzie mu wiekui�cie oddana. By�o to szczytem �mieszno�ci, ale nie wr�y�o niczego dobrego na przysz�o��. Nie mia�a gwarancji, �e gdy raz jeden ulegnie jego ��dzom, nast�pnego dnia Borgia otworzy drzwi i pomo�e jej wr�ci� do Florencji. Fiora pomy�la�a, �e nadszed� czas, by wzi�a los w swoje r�ce. Przekona�a si� o tym do reszty po absurdalnej scenie, kt�ra mia�a miejsce w pokoju k�pielowym.

Tego ranka Fiora w�a�nie wesz�a do ciep�ej i pachn�cej wody. To by�a jej jedyna przyjemno�� w ci�gu dnia i lubi�a troch� j� przeci�ga�. Ku jej wielkiemu zaskoczeniu Juana znikn�a pod jakim� m�tnym pretekstem zaraz po tym, jak pomog�a jej wej�� do k�pieli, a czarna niewolnica, kt�ra zazwyczaj j� my�a, jeszcze nie przysz�a. Niespecjalnie si� tym przej�a, szcz�liwa, �e przez chwil� b�dzie sama. Wyci�gn�a si� rozkosznie z zamkni�tymi oczami, kiedy us�ysza�a ciche skrzypni�cie drzwi. My�l�c, �e to kt�ra� ze s�u��cych nawet si� nie poruszy�a, ale zaalarmowa�o j� uczucie, �e dzieje si� co� anormalnego i otworzy�a oczy. Stoj�c przed ni�, Borgia po�era� j� wzrokiem i nagle, zrzucaj�c z�ocist� szat�, kt�ra go spowija�a, pojawi� si� przed ni� ca�kiem nago. Przez chwil� zatka�o j� ze zdumienia. Nie �eby jego cia�o, br�zowe i silne, by�o odra�aj�ce, ale jego znaczn� cz�� pokrywa�o czarne ow�osienie. Kr�cone w�osy porasta�y podbrzusze, wspina�y si� na pier� i atakowa�y pachy i ramiona. Fiora mia�a wra�enie, �e ma przed sob� monstrualne zwierz�, tym bardziej �e bez skr�powania ukazywa� m�sko�� t�umacz�c� przydomek nadany mu przez rzymskie kurtyzany.

Patrzy� na ni� z �akom� min� wilka szykuj�cego si� do po�arcia owieczki, od czasu do czasu oblizuj�c ko�cem j�zyka grube, ciemnoczerwone wargi. Przera�ona Fiora skuli�a si� w wannie, a kiedy w�o�y� nog� do wody z oczywistym zamiarem do��czenia do niej, wyda�a krzyk tak przera�liwy, �e go��bie siedz�ce na zwie�czeniu wie�y zerwa�y si� do lotu. Wyskoczy�a z k�pieli, odpychaj�c napastnika, kt�ry upad�, i uciek�a do swego pokoju. Tam, zerwawszy prze�cierad�o z �o�a, owin�a si� nim, dr��c jak osika, po czym schroni�a si� na jednej z kamiennych �awek umieszczonych w ka�dej niszy okiennej. Otworzy�a okno, przed kt�rym si� znajdowa�a, zdecydowana rzuci� si� z niego, je�li Borgia zrobi cho�by krok w jej kierunku.

Jednak kiedy chwil� p�niej si� pojawi� ubrany w z�ocist� szat� i fioletowy z w�ciek�o�ci, ograniczy� si� do pos�ania m�odej kobiecie ciskaj�cego b�yskawice spojrzenia, wielkimi krokami przemierzy� komnat� i wyszed�, trzaskaj�c drzwiami.

Ten odg�os jakby przebudzi� Juan�, kt�ra w chwili wej�cia Fiory zaj�ta by�a przygotowywaniem sukni. Kobieta sta�a jak s�up soli i �ledzi�a scen� ze zdumieniem.

- M�j Bo�e! - wykrztusi�a wreszcie. - Nie powiesz chyba, �e go odtr�ci�a�? - Rzuci�abym si� z okna, gdyby spr�bowa� jeszcze raz si� do mnie zbli�y�!

- Ale dlaczego? Dlaczego? Czy nie jest nadzwyczajnie pi�kny?

- Mo�liwe, ale ten rodzaj urody na mnie nie dzia�a! To nie m�czyzna, wygl�da jak ma�pa!

- Jak mo�esz tak m�wi�? Jego cia�o jest mi�kkie w dotyku jak we�na nowo narodzonego jagni�cia. Jest bogiem mi�o�ci - doda�a Juana z dr�eniem w g�osie - a kiedy do niego nale�ysz, otwiera si� nad tob� si�dme niebo.

Fiora patrzy�a na dueni� ze szczerym zdumieniem.

- A co ty o tym wiesz?

Duenia Juana poczerwienia�a jak ceg�a i zacz�a potrz�sa� wisz�cymi u pasa kluczami, wstydliwie spuszczaj�c oczy.

- Wiem! - potwierdzi�a. - Dwadzie�cia lat temu... kochali�my si�... pod drzewami pomara�czowymi w moim ogrodzie, w Jativie. Nie mog�am tego zapomnie� i kiedy pi�� lat temu poprosi�, bym przyjecha�a do Rzymu i prowadzi�a mu dom, nie waha�am si� ani chwili.

- I... zostali�cie kochankami?

- Nie. On lubi m�odo��. Zreszt� takie wspomnienia wystarcz�, by rozja�ni� ca�e �ycie - zako�czy�a �arliwie.

- A teraz opiekujesz si� dziewczynami, kt�re tu sprowadza? Nie jeste� zazdrosna?

Dotkni�ta tymi pytaniami, kt�re uzna�a za zniewag�, Juana wyprostowa�a si� i na chwil� zn�w sta�a si� osob�, jak� musia�a by� niegdy�: wynios�� i wzgardliw� Hiszpank�, pogr��on� w dewocji i �wiadom� odwiecznego dziedzictwa swego rodu.

- Zazdrosna? Ja? A o co? O te ladacznice, kt�re sprowadza tu dla przyjemno�ci, a ja je ubieram i perfumuj�, by by�y cho� troch� bardziej godne sp�dzenia chwili w jego �o�u? Ale� to jakbym posypywa�a cukrem jego ulubione ciastka. Liczy si� tylko to, �e w naszych �y�ach p�ynie ta sama krew. Te dziewczyny to n�dzne paprochy. Jego przyjemno��, jego przyjemno�� przede wszystkim! Zdarza�o mi si� nawet niekt�re przytrzymywa�, kiedy on zaspokaja� swoje ��dze. A ty podejrzewasz, �e jestem zazdrosna?

- Istotnie, nie ma o co - westchn�a Fiora. - Pi�kne masz zaj�cie! W ka�dym razie wbij sobie do g�owy jedno: ja nie jestem ladacznic� i ten tw�j Borgia nie tylko mnie nie interesuje, ale wr�cz wywo�uje we mnie wstr�t!

Dobiegaj�cy z ulicy odg�os ko�skich kopyt sprawi�, �e zamilk�y. Juana otworzy�a okno i wyjrza�a na zewn�trz, po czym z powrotem je zamkn�a, ka�dym ruchem wyra�aj�c g��boki smutek.

- Odje�d�a! To ty go przegna�a�! Z jakiej ty gliny jeste� ulepiona?

- Z takiej, z jakiej si� robi uczciwe kobiety, kt�re rzadko chyba mo�na spotka� na ulicach Rzymu. M�wisz, �e odje�d�a? Dok�d jedzie, twoim zdaniem?

- Zabra� oszczepy i przyodzia� wiejski str�j. My�l�, �e pojecha� do Magliany polowa� na dziki.

- A daleko do tej... Magliany?

- To willa w pobli�u Rzymu, ale je�dzi tam tylko po to, by uspokoi� nerwy, i zostaje co najmniej dwa dni.

- Dwa dni spokoju! Co za szcz�cie!

- Szcz�cie? Wr�ci stamt�d pijany krwi� i winem... a wtedy z rado�ci� przywi��� ci� do tego ��ka! Zbyt d�ugo sobie z niego kpi�a�, moja �liczna! Zobaczysz, �e b�dzie ci� to drogo kosztowa�!

Juana opu�ci�a komnat� majestatycznym krokiem kr�lowej. Odg�os wielokrotnie obracanego w zamku klucza upewni� Fior�, �e znowu zosta�a zamkni�ta. Jednak zdecydowanie wola�a samotno�� od towarzystwa wielbicielki Rodriga.

Rozpocz�a od pozbycia si� mokrego prze�cierad�a, ubra�a si�, wyszczotkowa�a g�ste czarne w�osy, zaplataj�c je po prostu w gruby warkocz, a p�niej usiad�a w fotelu, w kt�rym najbardziej lubi�a rozmy�la�. Powinna za wszelk� cen� opu�ci� ten pa�ac przed powrotem gospodarza, gdy� powr�t ten z ca�� pewno�ci� b�dzie dla niej wi�cej ni� nieprzyjemny. Mia�a szcz�cie, �e Borgia wola� wy�adowa� swoj� w�ciek�o�� na dzikach, zamiast od razu wy�y� si� na niej. Ale jak si� st�d wydosta�?

Jedynymi mo�liwymi drogami wyj�cia by�y okna, ale od dawna wiedzia�a, �e s� usytuowane zbyt wysoko, by umo�liwi� ucieczk�, nawet gdyby zwi�za�a ze sob� prze�cierad�a i do��czy�a do nich kilka pask�w.

Z drugiej strony, nawet zak�adaj�c, �e uda�oby si� jej wydosta�, to jeszcze nie koniec problem�w. Dok�d mog�aby si� uda�, opu�ciwszy pa�ac Borgii? Jedynym mo�liwym schronieniem by� pa�ac kardyna�a d'Estouteville, ale nie zdo�a�a si� dowiedzie�, gdzie si� znajduje, a nawet, czy jest daleko, czy blisko, �atwo dost�pny, czy nie. Zreszt�, jak zosta�aby tam przyj�ta? Borgia twierdzi�, �e Ludwik XI nie odpowiedzia� na list wys�any przez kamerlinga i �e na pewno pozostawia� j� na pastw� losu i papieskich plan�w. By� mo�e nie by�o to prawd�, ale mo�e jednak by�o. Czy nie poprosi�a w przeddzie� porwania ksi�niczki Joanny o zerwanie, w pewnym sensie, wi�zi mi�dzy wdow� po Filipie de Selongeyu i kr�lem Francji? W takim wypadku mo�liwe, �e kardyna� d'Estouteville ka�e j� dok�adnie zwi�za� i spiesznie dostarczy� do Watykanu.

Nie, najlepiej by�oby niew�tpliwie, gdyby uda�o si� jej wydosta�, pojecha� na p�noc, to znaczy w kierunku Florencji, ukry� si� do czasu otwarcia bram, a potem ruszy� w drog�. Niestety, mi�dzy Fior� a t� toska�sk� drog� do wolno�ci znajdowa�y si� mury pa�acu Borgii, stra�e pa�acu Borgii i, wreszcie, kuzynka Borgii... kt�ra najwyra�niej podj�a decyzj�, by j� zag�odzi�, gdy� nie pojawi�a si� przez ca�y dzie�.

Fiora my�la�a pocz�tkowo, �e nie ma to znaczenia. Mia�a wod� w karafce, a nawet hiszpa�skie wino. Mia�a tak�e owoce, kt�re pozwoli�yby jej nie umrze� z g�odu. I nagle przyszed� jej do g�owy pomys�, rewelacyjny, ol�niewaj�cy. By�o jednak konieczne, absolutnie konieczne, by pojawi�a si� Juana.

Fiora sp�dzi�a d�u��ce si� popo�udniowe godziny, dopracowuj�c sw�j plan i gromadz�c przedmioty, kt�rych b�dzie potrzebowa�a. W pokoju k�pielowym znalaz�a szczotk� o d�ugim uchwycie s�u��c� do mycia marmurowej wanny. P�niej no�yczkami poci�a r�czniki na d�ugie paski, kt�re splot�a, aby zwi�kszy� ich wytrzyma�o��, i zwi�za�a ze sob�. Wreszcie przyjrza�a si� krytycznie ubraniom, kt�re jej dostarczono. To by� najtrudniejszy punkt. Jak przemierza� ulice Rzymu w strojach z satyny, brokatu czy mu�linu? A zw�aszcza - jak i�� pieszo w butach, kt�re posiada�a? By�y to pantofle bez pi�ty z haftowanego aksamitu lub jasnej satyny. Mia�a nawet buty na grubej platformie na weneck� mod��, kt�rych zreszt� nigdy nie nosi�a, uwa�aj�c, �e i bez nich jest wysoka. Oczywi�cie sznurkowe sanda�y, w kt�rych uciek�a z San Sisto, zosta�y spalone wraz z reszt� klasztornych ubra�. �a�owa�a tego teraz, ale poniewa� nie widzia�a �adnego rozwi�zania tego problemu, postanowi�a zda� si� na opatrzno��. W zwi�zku z tym schowa�a prowizoryczn� lin� do jednego z kufr�w i usiad�a z powrotem w fotelu, udaj�c, �e czyta Bosk� komedi�. Lubi�a poemat Dantego, ale jej uwag� w ca�o�ci poch�ania�y odg�osy dochodz�ce z zewn�trz. W fa�dach sukni ukry�a zaimprowizowan� przez siebie bro�.

Zapada� zmierzch, a ona nie pomy�la�a nawet o zapaleniu �wiec. Serce zaczyna�o bi� jej mocniej przy ka�dym dobiegaj�cym z zewn�trz odg�osie. Niejasne przeczucie podpowiada�o jej, �e ucieczka nast�pi tej nocy lub nigdy. Czy Juana wreszcie si� poka�e, czy te� b�dzie czeka� na powr�t kuzyna w nadziei, �e samotno��, niepok�j i brak po�ywienia uczyni� wi�niark� bardziej sk�onn� do ust�pstw?

Aby zaczerpn�� powietrza, bo czu�a, �e si� dusi, Fiora otworzy�a okno wychodz�ce na ulic�. Powietrze by�o �wie�e i wilgotne. Ci�kie chmury przesuwa�y si� powoli na bezkresnym horyzoncie. S�o�ce, kt�re nie pokaza�o si� przez ca�y dzie�, nie mia�o �adnego powodu, by zachodzi� i Rzym przechodzi� powoli z rodzaju p�cienia do kompletnych ciemno�ci, kt�rych na pewno nie rozja�ni �adna gwiazda. W powietrzu czu� by�o od�r zgnilizny i r�nego rodzaju odpadk�w, kt�re nios�a niedaleka rzeka. Kilka jasnych punkt�w �wieci�o gdzieniegdzie w oddali w bezmiarze szarej przestrzeni, nie zmniejszaj�c w niczym pos�pno�ci obrazu, jaki przedstawia�o tego wieczoru Wieczne Miasto, naje�one kampanilami i wie�ami stra�niczymi. Nagle Fiora pomy�la�a o szczeg�le, o kt�rym zapomnia�a. Zamkn�a okno, przykucn�a przed kominkiem, gdzie niepodtrzymywany ogie� przygas�, i zapali�a od �arz�cych si� popio��w dwie �wiece. Potem wesz�a do pokoju k�pielowego, gdzie znajdowa�a si� rzecz nies�ychanie luksusowa - wielkie weneckie lustro wisz�ce na �cianie. Zabra�a ze sob� �wiecznik, przybory do czesania i oczywi�cie szczotk� z d�ug� r�czk�, z kt�r� postanowi�a si� nie rozstawa� przez ca�� noc.

Stan�wszy przed lustrem, rozpu�ci�a w�osy, zrobi�a przedzia�ek i zaplot�a dwa warkocze, kt�re owin�a wok� g�owy na spos�b duenii Juany. W�a�nie sko�czy�a, kiedy z pokoju dobieg� j� brz�k naczy�, kt�ry sprawi�, �e zabi�o jej serce. Jednocze�nie pod drzwi w�lizgn�� si� promie� �wiat�a. Czy nadszed� w�a�ciwy moment?

Trzymaj�c mocno hebanowy uchwyt szczotki, otworzy�a drzwi i poczu�a, jak zalewa j� fala rado�ci. Juana by�a w �rodku. Pochylona nad tac� wniesion� na g�r� przez niewolnic�, ustawia�a talerze. Nalawszy wina do kielicha, wypi�a je chciwie, a p�niej ponownie nape�ni�a naczynie. Poch�oni�ta t� czynno�ci� nie us�ysza�a wej�cia Fiory.

Ta nawet si� nie waha�a. Podni�s�szy sw� prowizoryczn� bro�, uderzy�a ni� ze wszystkich si� w g�ow� duenii, kt�ra zwali�a si� na posadzk� bez jednego okrzyku. By�o to tak nag�e, �e nieco zaniepokojona Fiora ukucn�a przy wysokiej czarnej sylwetce, obawiaj�c si�, �e zabi�a gospodyni�. Obawa ta by�a jedynym powodem, dla kt�rego wybra�a hebanow� szczotk�, a nie pogrzebacz z br�zu. Szybko si� uspokoi�a. W�osy zamortyzowa�y uderzenie i Juana mia�a szans� wyj�� z tej opresji jedynie ze sporym guzem. Teraz nie by�o ju� czasu do stracenia.

Fiora pospiesznie rozebra�a star� pann�, kt�r� nast�pnie skr�powa�a za pomoc� zrobionych przez siebie lin. Potem wepchn�a jej do ust chusteczk�, kt�r� umocowa�a jedwabnym szalikiem. Wreszcie przeci�gn�a j� za nogi do pokoju k�pielowego, gdzie zostawi�a na dywaniku, po czym zamkn�a drzwi na klucz. Zak�adaj�c, �e Juanie uda si� uwolni�, up�ynie d�u�sza chwila, zanim kto� przyjdzie jej z pomoc�, gdy� to ma�e pomieszczenie nie mia�o okien, a tylko otwory wentylacyjne.

Po zamkni�ciu drzwi Fiora wyda�a g��bokie westchnienie ulgi. Obawia�a si� chwili zaatakowania Juany r�wnie mocno, jak jej pragn�a, a wi�c najtrudniejsze mia�a za sob�. Pozwoli�a sobie na wypicie kieliszka wina, aby doj�� do siebie, i szybko za�o�y�a ubrania duenii. By�y nieco za du�e, ale troch� podci�gn�a do g�ry sp�dnice, mocno �ci�gaj�c je paskiem, nie zapominaj�c oczywi�cie o zawieszonych przy nim kluczach. P�niej przypi�a do w�os�w welon z czarnego mu�linu i bez chwili wahania za�o�y�a na szyj� ci�ki z�oty �a�cuch, z kt�rego Juana by�a tak dumna. Poniewa� nie mia�a z�amanego szel�ga, �a�cuch ten, sprzedawany po kawa�ku, umo�liwi jej kupowanie jedzenia w drodze, a mo�e nabycie mu�a.

Spotka�a j� przyjemna niespodzianka: buty duenii, wytrzyma�e trzewiki z mocnej sk�ry, by�y, podobnie jak ubrania, nieco za du�e, ale w�o�ywszy do nich ma�e zwitki p��tna, poczu�a si� w nich doskona�e. Oczywi�cie zapach ubra� nie by� szczeg�lnie przyjemny. Juana lubi�a ci�kie perfumy. Czu� je by�o kadzid�em, go�dzikiem i oliw� z oliwek, ale Fiora pomy�la�a, �e wolno�� nie ma ceny. Wreszcie, spojrzawszy po raz ostatni na pok�j, kt�rego nie mia�a nadziei kiedykolwiek opu�ci�, otworzy�a drzwi i wy�lizgn�a si� na zewn�trz. Z ogromn� przyjemno�ci� trzykrotnie przekr�ci�a w zamku wielki klucz. Teraz chodzi�o o to, by wyj�� z pa�acu, a ona nie zna�a jego rozk�adu poza tym, co mog�a zobaczy� z okien: budynki ustawione wok� du�ego podw�rca z podw�jnym rz�dem arkad, nad kt�rymi dominowa�a wysoka wie�a.

Zobaczy�a, �e znajduje si� na pode�cie schod�w o�wietlonym lampk� oliwn�. Jeden ci�g stopni prowadzi� w g�r� na taras, gdzie stali stra�nicy, drugi schodzi� w g��b budynku. Wybra�a te drugie i ruszy�a na d�, naci�gaj�c jak najdok�adniej na twarz czarny welon i staraj�c si� na�ladowa� spos�b zachowania kobiety, kt�rej ubrania mia�a na sobie.

Schody doprowadzi�y j� na parter, a na dw�ch mijanych poziomach nie spotka�a �ywej duszy. Na dole znalaz�a si� przed grubymi, obitymi �elazem drzwiami, kt�re by� mo�e wychodzi�y na ogr�d i kt�re wyda�y jej si� niemo�liwe do otworzenia. Przypominaj�c sobie o kluczach, kt�re mia�a przy pasku, sprawdzi�a, czy kt�ry� z nich przypadkiem nie pasuje, ale wszystkie by�y zbyt ma�e.

Drugie drzwi - malowane i zdobione - widnia�y z boku schod�w. Zbli�ywszy si� do nich Fiora, us�ysza�a m�skie g�osy i �miechy. P�niej rozleg� si� hurgot przesuwanych mebli, a g�osy stawa�y si� coraz g�o�niejsze, a� rozmowa przerodzi�a si� w k��tni�. W tym pomieszczeniu, pewnie zajmowanym przez stra�nik�w pa�acu, lada moment mia�a wybuchn�� b�jka, nie nale�a�o wi�c tam wchodzi�, Fiora wspi�a si� pi�tro wy�ej, maj�c nadziej�, �e mo�e drzwi na tym poziomie dadz� si� otworzy�. Przypomnia�a sobie, �e przyje�d�aj�c z Borgi� tej nocy, gdy uciek�a z klasztoru, zauwa�y�a d�ug� loggi�, kt�ra musia�a stanowi� kontynuacj� apartament�w paradnych.

Gdyby mog�a dosta� si� na t� loggi� u�ywan� do obserwowania ulicznych widowisk, zdo�a�aby mo�e jako� ze�lizgn�� si� na ziemi�. Ale najpierw trzeba by�o jako� j� odnale��.

Z ogromn� ostro�no�ci� nacisn�a na wielk� poz�acan� klamk�. Drzwi otworzy�y si� lekko i bez szmeru. Za nimi znajdowa�o si� du�e pomieszczenie, kt�re zdawa�o si� zag��bia� w niesko�czono�ci, ledwie rozja�nione przez ustawiony na l�ni�cym stole �wiecznik. Wesz�a do niego ostro�nie, ale nie musia�a st�pa� na palcach, gdy� ciemn� posadzk�, w kt�rej jak w stawie odbija�y si� p�omyki �wiec, pokrywa�y grube dywany. Wysoki sufit by� pomalowany na podobie�stwo rozgwie�d�onego nieba i do wra�enia, �e jest si� na zewn�trz, brakowa�o tylko ruchu powietrza. Wsz�dzie wida� by�o z�ocone sofy i r�wnie� po�yskuj�ce z�otem poduszki. Fiora przypomnia�a sobie, jak Juana wychwala�a pewien Gwia�dzisty Salon, w kt�rym jej ukochany kardyna� urz�dza� wystawne przyj�cia.

Przej�cie przez to wspania�e pomieszczenie wyda�o jej si� niesko�czenie d�ugie. A przecie� widzia�a wystarczaj�co wyra�nie, by nie wpa�� na �aden z foteli ani innych porozstawianych obficie mebli. Wreszcie poczu�a pod d�oni� jakie� drzwi i omal nie krzykn�a z rado�ci: te wychodzi�y bezpo�rednio na loggi�.

Posuwa�a si� naprz�d powoli, wzd�u� pokrytych freskami �cian, w obawie, �eby nie zosta� dostrze�on� z ulicy, ale po drugiej stronie rze�bionej, kamiennej balustrady panowa�a kompletna cisza. Podesz�a do niej, nieco o�mielona tym, �e mo�na j� wzi�� za dueni� Juan�, wychyli�a si� i niczego nie zobaczy�a. D�uga ulica, kt�r� niewyra�nie o�wietla�y dwa p�on�ce kaganki zawieszone przy g��wnej bramie pa�acu po obu stronach kamiennego herbu z bykiem, wydawa�a si� wyludniona, a w ogrodzie i w domu naprzeciwko nie pali�o si� �adne �wiat�o. By�o to raczej pokrzepiaj�ce, ale wysoko��, na kt�rej wznosi�a si� loggia, wcale nie dzia�a�a pokrzepiaj�co. W ciemno�ci Fiora mia�a wra�enie, �e znajduje si� na brzegu przepa�ci, na kt�rej dnie za chwil� si� roztrzaska. Nie mia�a jednak wyboru, a powr�t sta� si� niemo�liwy. Trzeba by�o co� zrobi�, cho�by na pierwszy rzut oka pomys� wydawa� si� �mieszny.

Zdj�a z g�owy d�ugi czarny welon, rozdar�a go na p� na ca�ej d�ugo�ci, zwi�za�a dwa ko�ce tak mocno, jak to by�o mo�liwe, po czym przywi�za�a ca�o�� do w�skiej balustrady. Nast�pnie, prze�egnawszy si� szybko, przesz�a na drug� stron� barierki, uchwyci�a si� welonu d�o�mi, kt�re nieco dr�a�y - nogi zreszt� te�! - i zacz�a ostro�nie schodzi�. Serce bi�o jej w piersi jak oszala�e. Pierwsze pi�tro rzymskiego pa�acu, podobnie zreszt� jak florenckiego, mia�o wysoko�� co najmniej trzech s��ni, a prowizoryczna lina nie mog�a mie� wi�cej ni� jeden s��e�, uwzgl�dniaj�c konieczne w�z�y. Za chwil� trzeba b�dzie zeskoczy� na ziemi�, a powierzchnia ulicy, wybrukowana surowymi okr�glakami z Tybru, nie by�a mi�kka.

Okaza�o si�, �e musi zeskoczy� szybciej, ni� si� spodziewa�a. Welon by� z jedwabiu i centralny w�ze� rozwi�za� si�, kiedy do niego dotar�a. Spad�a jak kamie�. Przera�ona Fiora zachowa�a jednak tyle przytomno�ci umys�u, by nie krzykn��. Jednak krzykn�� kto� inny - ku swemu zaskoczeniu wyl�dowa�a na czym� mi�kkim, co znacznie zamortyzowa�o jej upadek.

Zalana potokiem przekle�stw �wawo zerwa�a si� na nogi i ze zdumieniem i zatroskaniem spojrza�a na �ebraka, kt�ry po�o�y� si� przy murze pa�acu, w miejscu os�oni�tym od wiatru, bo to na niego spad�a. On tak�e wsta�, ukazuj�c pod starym, wymi�tym kapeluszem czerwon�, naje�on� siwym zarostem twarz i w�ciek�e oczy.

- Nic ci nie jest?

- Jak to nic! Co ci strzeli�o do g�owy, �eby mi tak spada� na g�ow�? Zwiewasz?... No, ciekawe... Zwiewasz z pa�acu Borgii!

D�o�mi, kt�re wydawa�y si� r�wnie mocne jak obc�gi, schwyci� m�od� kobiet� i nie wydawa� si� sk�onny jej pu�ci�. Pr�bowa� ci�gn�� j� w kierunku bramy, a ona opiera�a mu si�, jak mog�a, gdy nagle z g��bi pami�ci wy�oni�o si� wspomnienie: przypomnia�a sobie starego cz�owieka, kt�ry pewnej nocy ofiarowa� jej go�cin� w swoim prowizorycznym schronieniu na budowie florenckiego pa�acu. Powiedzia� jej o s�owie, b�d�cym znakiem rozpoznawczym bractwa �ebrak�w, i teraz s�owo to zupe�nie spontanicznie pojawi�o si� w jej ustach:

- Mendicil - szepn�a.

To podzia�a�o jak czary. M�czyzna natychmiast j� pu�ci�, a jego spojrzenie z rozgniewanego sta�o si� zaciekawione.

- Ty te� jeste� �ebraczk�? Trudno w to uwierzy�. Chyba bym ci� zna�, prawda?

- Nie. Jestem z Florencji i sprowadzono mnie tu si��. Chc� wr�ci� do siebie...

- Si��? To prawda, wygl�dasz na pi�kn� dziewczyn�, a pi�kne dziewczyny s� tu w cenie. Znasz drog� do Florencji?

- Nie, ale mam nadziej� j� znale��. Trzeba i�� na p�noc?

- Trzeba wyj�� przez Bram� del Popolo! Przerwa�a� mi sen, wi�c ci� podprowadz�... ale jakby� co� dla mnie mia�a, jaki� drobiazg, w zamian za m�j trud, to sprawi�aby� mi przyjemno��. Tw�j upadek by� dla mnie bolesny, wiesz?

Nie odpowiadaj�c, Fiora pogrzeba�a w mieszku Juany, do kt�rego w�o�y�a, nie sprawdzaj�c jego zawarto�ci, z�oty �a�cuch i medalik, kt�ry teraz zamierza�a da� �ebrakowi.

Ku swemu zaskoczeniu poczu�a pod palcami kr�g�o�� kilku monet, wyj�a jedn�, maj�c wra�enie, �e jest to z�oty dukat, i nie patrz�c, w�o�y�a go w d�o� n�dzarza, kt�ry zrobi� kilka krok�w w kierunku kaganka. Widz�c, jak nagryza monet�, zrozumia�a, �e si� nie myli�a.

- To naprawd� z�oto! - stwierdzi�. - By�bym zdziwiony, gdyby nie uda�o ci si� znale�� w tym domu jednej czy dw�ch takich monet. A teraz chod�! Ruszamy! Poka�� ci drog�, a potem ci� zostawi�. Lepiej, �eby nie widziano mnie w towarzystwie kobiety, kt�ra jest uciekinierk�!

Poprowadzi� j� w�sk� uliczk� zaczynaj�c� si� na rogu pa�acu i wiod�c� na wprost mi�dzy dwoma rz�dami dom�w nier�wnej wysoko�ci. Oczy Fiory powoli przyzwyczaja�y si� do ciemno�ci. Zreszt� chmury gnane po niebie silnym wiatrem rozsun�y si�, postrz�pi�y i chwilami ods�ania�y nieliczne gwiazdy. M�czyzna szed� szybko, ale nad��a�a za nim bez trudu. Nagle domy si� sko�czy�y, a wok� rozci�ga� si� ogromny, niezabudowany teren, zupe�na pustka, gdzie widnia�y tylko jakie� ruiny ko�cio�a i rodzaj cz�ciowo zniszczonego kurhanu. �ebrak zatrzyma� si�.

- Zostawi� ci� tutaj. Musisz i�� prosto przed siebie, mijaj�c po lewej stronie grobowiec Augusta.

- To co�, jakby kretowisko, to grobowiec Augusta?

- Raczej to, co z niego pozosta�o. R�b, jak m�wi�! Najpierw tam, na ko�cu, zobaczysz kosze �arowe na murach obronnych. Brama del Popolo jest dok�adnie naprzeciwko.

Nie mia�a nawet czasu na podzi�kowanie. �ebrak, nie robi�c wi�cej ha�asu ni� kot, rozp�yn�� si� w g�stym cieniu zrujnowanej �wi�tyni. Fiora sta�a przez chwil� na skraju tej pustyni, rozkoszuj�c si� cudownym, zapomnianym od dawna uczuciem: by�a sama, by�a wolna... Gdy tylko opu�ci to miasto i przekroczy bram�, kt�rej �wiat�a wartownicze majaczy�y w oddali, przed sob� b�dzie mia�a ju� tylko d�ug� drog� wiod�c� do miasta Czerwonej Lilii, tak jej drogiego. Zapomnia�a, �e jest noc, �e jest zimno i �e dop�ki nie zostawi daleko za sob� mur�w Rzymu, b�dzie w niebezpiecze�stwie, bo pierwszy kontakt wi�nia z wolno�ci� jest zawsze upajaj�cy. Mia�a ochot� biec, by jeszcze bardziej poczu� to wra�enie unoszenia si� w powietrzu, ale by�oby to niebezpieczne na tym nier�wnym terenie i bez jakiegokolwiek o�wietlenia umo�liwiaj�cego trzymanie si� wytyczonego szlaku, zak�adaj�c, �e taki tu by�.

Fiora ruszy�a wi�c spokojnie w kierunku wskazanego punktu, staraj�c si� nie potyka� o grudy ziemi oraz wystaj�ce p�ytki i �a�uj�c, �e nie ma laski lub jakiegokolwiek kija umo�liwiaj�cego zbadanie drogi. Dotar�a mniej wi�cej na wysoko�� opuszczonego grobowca, u podn�a kt�rego jakie� �wiate�ko miga�o w chaszczach, kiedy nagle spad�y na ni� czyje� ramiona i oplot�y tak mocno, �e mimo oporu nie mog�a si� nawet ruszy�, a jaki� tryumfalny g�os zawo�a�:

- Mam jedn�!

- Chyba ci si� �ni! - powiedzia� inny g�os. - Pewnie z�apa�e� jakiego� pastucha!

- M�wi� ci, �e to kobieta. Ma nawet ca�kiem spore i j�drne cycki!

Inne d�onie przylgn�y do Fiory, obmacuj�c jej piersi i zatykaj�c usta, by nie mog�a krzycze�. Widzia�a teraz cztery lub pi�� cieni, kt�re j� �ciska�y, cuchn�c sk�r�, ko�mi, a nawet brudem. Pomy�la�a, �e dosta�a si� w r�ce bandyt�w i spr�bowa�a ugry�� przyduszaj�c� j� d�o�, ale bez skutku. Jaki� inny, w�adczy g�os rozkaza�:

- Przyprowad�cie j� tutaj. Zobaczymy, co to za jedna! Jakikolwiek op�r by� niemo�liwy. Osobnicy trzymaj�cy

Fior�, wszyscy w czarnych maskach, zawlekli j� w kierunku grobowca. Znalaz�a si� w jakby niecce po�r�d krzak�w, o�wietlonej latarni�. Nieco dalej pas�y si� uwi�zane krowy.

Rzucona na ziemi� Fiora zobaczy�a nad sob� wysokiego i mocno zbudowanego m�czyzn�, zamaskowanego jak pozostali, ubranego w haftowany kaftan i obszerny czarny p�aszcz, kt�ry patrzy� na ni� wsparty pod boki i �mia� si� na ca�y g�os, ukazuj�c wilcze k�y.

- Trzymajcie j�, wy tam! - rozkaza�, jako �e m�oda kobieta rozpaczliwie si� wyrywa�a, by wsta�. - Istna w�ciek�a kocica... ale chyba mieli�my szcz�cie.

Pi�kny lup, daj� s�owo! Te, co tu przychodz� w nocy zbiera� zio�a, niecz�sto s� tak apetyczne! Obejrzyjmy j� sobie z bliska! Orlando, rozepnij jej gorset, a ty, Guido, podnie� sp�dnic�.

W jednej chwili piersi i uda przera�onej Fiory zosta�y obna�one, a szef zacz�� rozpina� haftki. Z ca�ych si� pr�bowa�a si� wyrwa�, co wywo�a�o ryk �miechu jego towarzyszy.

- Nie r�b takich scen, dziewczyno, nie umrzesz od tego! Jest nas ledwie sze�ciu!

Na chwil� uwolniona od przyci�ni�tej do ust d�oni, kt�ra si� ze�lizgn�a, Fiora zawo�a�a ze wszystkich si�:

- Na pomoc! Ratunku! Na po...

Us�ysza�a g�os, kt�ry odpowiedzia� jej jak echo:

- Bierz ich, Zeus! Bierz ich, Hera!

Wy�oniwszy si� z ciemno�ci, czarne sylwetki znanych jej ju� psisk rzuci�y si� z k�ami na czterech m�czyzn, kt�rzy zawyli z b�lu. Jednocze�nie ich pan pojawi� si� w ��tym kr�gu �wiat�a latarni. Jego laska ust�pi�a miejsca d�ugiemu mieczowi, kt�rego ostrze opar� na gardle m�czyzny zamierzaj�cego zgwa�ci� Fior�.

- I c�, panie Santa Croce - powiedzia� Infessura lodowatym tonem - teraz zbieracie si� w sze�ciu, �eby zrobi� krzywd� rzymskiej mieszczce?

- To ma by� mieszczka? Nie roz�mieszaj mnie, przyjacielu. Odk�d to mieszczki chodz� w nocy po tych ruinach?

- Nawet �ona notariusza ma prawo do schadzki z kochankiem, kt�ry nale�y do rodu Colonna, jak ca�y ten stary grobowiec i wszystko, co go otacza. Powiniene� o tym wiedzie�, Giorgio Santa Croce! Tak jak powiniene� wiedzie�, �e znajdujesz si� daleko od domu i �e je�li zagwi�d�� w okre�lony spos�b, to za chwil� stawi si� tu dwudziestu ludzi!

Santa Croce zawaha� si�, ale pod ostrzem miecza na jego szyi pojawi�a si� kropla krwi.

- Zabi�by� mnie z powodu jakiej� mieszczki?

- Bez chwili wahania, bo papie� przyzna�by mi racj�. �ywi szacunek dla urz�dnik�w tego miasta.

- Dobra! Opu�� t� szabl� i przywo�aj psy! Nie mam ochoty, by po�ar�y moich przyjaci�.

Prawd� powiedziawszy, z tych ostatnich pozostali tylko dwaj - ci, kt�rych Zeus i Hera unieruchomili na ziemi, gro��c im poczerwienia�ymi od krwi z�bami. Trzej pozostali woleli sromotn� ucieczk�, aby wyliza� si� z ran i unikn�� powa�niejszych k�opot�w. Na rozkaz pana oba zwierzaki usiad�y u jego st�p. Jednak jeden z uwolnionych dzi�ki temu m�czyzn wpad� w sza�. Wyci�gn�wszy sztylet zza pasa, ugodzi� nim Fior�.

- Masz �licznotko! Wyja�nisz swojemu m�owi notariuszowi, gdzie tak oberwa�a�!

Poderwa� si� jednym skokiem i rzuci� do ucieczki, ale dosi�gn�! go n� rzucony pewnym ruchem przez Infessur�, wbijaj�c si� mi�dzy �opatki. Run�� na ziemi� bez j�ku. Santa Croce i ostatni z jego towarzyszy pochylili si� nad nim przez chwil�, po czym dali drapaka, d�u�ej si� nie zastanawiaj�c. Jednak�e Fiora tego nie widzia�a, gdy� cios sztyletem po��czony z przera�eniem, kt�re prze�y�a chwil� wcze�niej, pozbawi� j� si�. Zemdla�a...

Kiedy odzyska�a przytomno��, wci�� le�a�a na wilgotnej trawie, gorset mia�a nadal rozsznurowany, ale jej wybawca, kl�cz�c obok, zaj�ty by� przyk�adaniem tamponu z p��tna do jej rany. U�miechn�� si�, widz�c, �e otworzy�a oczy.

- Mia�a� szcz�cie. Ostrze ze�lizgn�o si� po obojczyku i nie dosi�g�o gard�a. Ta rana wymaga jednak leczenia. Dok�d sz�a� sama w �rodku nocy? - Do Florencji...

- Pieszo?

- Tak. Uciek�am w�a�nie z pa�acu Borgii.

W kilku s�owach opowiedzia�a temu dziwnemu nocnemu w�drowcowi to, co prze�y�a, niczego nie pr�buj�c zatai�, gdy� budzi� jej ca�kowite zaufanie. Mia�a nawet wra�enie, �e jest on jedynym porz�dnym cz�owiekiem w ca�ym mie�cie.

- By�bym przysi�g�, �e tak si� to sko�czy. Borgia to nawet nie byk, do kt�rego lubi si� przyr�wnywa�, to cuchn�cy cap. Na zbyt wielkie ryzyko si� nara�a�, pomagaj�c ci uciec z San Sisto, by nie domaga� si� jedynej zap�aty, jaka go interesuje. Nie zatroszczy�by si� o ciebie nawet po to, by przypodoba� si� kr�lowi Francji, gdyby� by�a brzydka. Per Bacchol Nie mam tu nic, �eby zrobi� opatrunek, a krew zn�w zacznie p�yn��, je�li tampon nie b�dzie przytrzymywany na miejscu. Czy dasz rad� przycisn�� go r�k�, jak zapn� sukni�?

- B�d� musia�a... ale co ze mn� zrobisz? Nie... nie czuj� si� zbyt dobrze...

Po zasznurowaniu gorsetu spr�bowa�a si� podnie��, ale poczu�a zawr�t g�owy. Infessura zme�� w ustach przekle�stwo.

- Ale przecie� musz� ci� st�d zabra�! Wyci�gn�wszy z kaftana powlekan� srebrem buteleczk�, �republika�ski skryba" odkorkowa� j�, przytkn�� szyjk� do warg Fiory i wpu�ci� jej do ust kilka kropel nalewki tak mocnej, �e mia�a wra�enie, i� po�yka p�ynny ogie�. Ciep�o ogarn�o ca�e cia�o kobiety i wyda�o jej si�, �e odzyskuje si�y.

- Dzi�kuj� - westchn�a. - Jest mi lepiej i je�eli zechcesz mi pom�c stan�� na nogi, to chyba dam rad� i��. Oczywi�cie nie do Florencji. M�j Bo�e! By�am taka szcz�liwa na my�l, �e tam wr�c�, �e nied�ugo zobacz�...

- Zostaw rozczulanie si� na p�niej! Musimy jako� wydoby� ci� z k�opot�w. Najlepiej by�oby zabra� ci� do mnie, ale to za daleko. Mieszkam w pobli�u Santa Maria Maggiore na Eskwilinie. Nie zdo�asz tam doj��.

- To co zrobimy? Nie ma tu w pobli�u jakiego� szpitala albo klasztoru?

- To by oznacza�o wydanie ci�. Wiem, co zrobimy. Zaprowadz� ci� do przyjaci�ki. Ona b�dzie umia�a opatrzy� ci ran�, a w getcie nikt ci� nie b�dzie szuka�.

- W getcie?

Fiora poczu�a, �e podtrzymuj�ce j� rami� sztywnieje, a jednocze�nie ton g�osu jej towarzysza sta� si� osch�y i nieprzyjemny:

- Czy nale�ysz do tych os�b, kt�re pogardzaj� �ydami?

- Co za pomys�! Zbyt wiele wycierpia�am z niech�ci innych, by �ywi� pogard� dla kogokolwiek. Ale wiesz, kim jestem, prawda?

- By�o o tobie dosy� g�o�no.

- A zatem wiesz tak�e, �e jestem poszukiwana przez policj� papiesk�, a nie chcia�abym kogokolwiek nara�a� na niebezpiecze�stwo. Borgia mia� �rodki, by si� wybroni�, gdyby mnie znaleziono u niego, ale ta �ydowska kobieta...

- Anna te� ma mo�nych protektor�w. Poza tym w trakcie tych kilku tygodni, kt�re sp�dzi�a� u wicekanclerza, poszukiwania troch� si� uspokoi�y. Papie� jest w�ciek�y. Po czterokrotnym przeszukaniu pa�acu d'Estouteville'a przyzwyczai� si� do my�li, �e zdo�a�a� opu�ci� Rzym. W ka�dym razie robi takie wra�enie.

Chod�, musimy rusza� w drog�.

- Daleko st�d do getta?

- Prawie tak daleko jak do mnie, ale jest spos�b, by u�atwi� ci drog�.

Mocno podtrzymywana przez Stefana, Fiora dosz�a powoli do Tybru, kt�ry przep�ywa� na ty�ach grobowca. Zeus ni�s� w pysku latarni� i o�wietla� im drog�, dzi�ki czemu mogli omija� krzaki i kamienne rumowiska. Hera, w�sz�c, zamyka�a poch�d. Dotar�szy do brzegu, na kt�rym znajdowa�y si� dwie czy trzy �odzie, Infessura �ci�gn�� jedn� na wod� i usadzi� w niej Fior�, u st�p kt�rej zleg�y psy.

- Czy wiesz - szepn�a zaniepokojona Fiora - do kogo nale�y ta ��d�?

- Tak. B�d� spokojna! Infessura nigdy nie zrobi krzywdy jednemu ze swych bli�nich. Odprowadz� j�, jak tylko b�dziesz bezpieczna. Zreszt� Pi�tro zrani� si� dwa dni temu i chwilowo nie jest mu potrzebna.

Pogrzebawszy w sakiewce Juany, Fiora wyci�gn�a jedn� z pozosta�ych trzech monet i poda�a j� swemu przewodnikowi.

- W takim razie daj mu to. Je�li nie mo�e teraz pracowa�, b�dzie zadowolony, jak dostanie to z�oto.

W otaczaj�cych ich ciemno�ciach - latarnia bowiem zosta�a zamaskowana - Fiora zobaczy�a l�ni�ce z�by swego przewodnika i us�ysza�a jego cichy �miech.

- Wiedzia�em - powiedzia� - �e jeste� osob�, kt�rej warto pom�c. Od tej chwili jestem twoim przyjacielem.

��d� sun�a po czarnej powierzchni wody. Stefano stara� si� utrzymywa� j� po ciemniejszej stronie rzeki, co nie wymaga�o wielkiego wysi�ku, gdy� pomaga� mu pr�d. Przebyli w ten spos�b szeroki zakr�t, w g��bi kt�rego znajdowa� si� Watykan, jego wie�e, stra�e i szpiedzy, ale ma�a ��dka, prowadzona r�k� mistrza, nie powodowa�a najmniejszego ha�asu, opr�cz, od czasu do czasu, leciutkiego plusku, kt�ry mo�na by przypisa� ptakowi �owi�cemu ryby. Fiorze wydawa�o si�, �e podr� nie ma ko�ca. Nocny ch��d sprawi�, �e przemarz�a do szpiku ko�ci, a rana, kt�r� ca�y czas przyciska�a d�oni�, wywo�ywa�a ostry b�l szyi. Jednak nie czu�a przygn�bienia, a nawet przez chwil� rozbawi�a j� my�l, �e powtarza si� sytuacja z chwili przybycia do pa�acu Borgii - opuszczaj�c go, znowu mo�e z�apa� katar.

Infessura zatrzyma� ��dk� naprzeciwko wyspy Isola Tiberina i pom�g� pasa�erce wyj�� na l�d.

- Jeste� zm�czona, prawda? - zapyta�, zauwa�ywszy, �e mocniej wspiera si� na jego ramieniu. - Ale pociesz si�, �e jeste�my prawie na miejscu. To jest pa�ac Cenci - doda�, wskazuj�c czarny niedost�pny kszta�t wygl�daj�cy na fortec� dzi�ki nieobrobionym kamieniom tworz�cym na parterze mur cyklopowy, pozbawiony otwor�w poza w�sk�, wysok� bram� wzmocnion� �elaznymi okuciami.

- Dom rabina Natana jest naprzeciwko, obok synagogi. Anna to jego c�rka.

Uliczka, kt�r� szli ostro�nie w powodu odpadk�w, cuchn�a zje�cza�� oliw� i zgnilizn�. Po�o�one przy niej domy by�y nieforemnymi budowlami z ma�ych cegie� i gliny zmieszanej ze s�om�, nad kt�rymi wynio�le g�rowa�a szlachetna sylwetka pa�acu. Wreszcie, po przeci�ciu jakiego� placyku, Infessura zatrzyma� si� przed domostwem nieco wi�kszym i lepiej wygl�daj�cym ni� pozosta�e. Wzniesiono je z porz�dnych kamieni podtrzymuj�cych nadwieszone pi�tro nad p�okr�g�ym sklepieniem bramy, zapewne prowadz�cej na podw�rko. W ramie drzwi znajdowa�a si� mezuza - ma�y pojemnik zamkni�ty kratk� z br�zu, ukrywaj�cy zwitek po��k�ego pergaminu z napisanymi po hebrajsku fragmentami Tory. Wskazywa�a wszystkim, �e dom nale�y do cz�owieka wa�nego dla wsp�lnoty �ydowskiej.

Stefano zapuka� w drzwi w um�wiony spos�b i otworzy�a je m�oda kobieta ubrana w ��t� jedwabn� sukni� z szerokimi r�kawami, o atramentowoczarnych w�osach zaplecionych w wiele warkoczyk�w, w rodzaju misternego diademu i szafranowego welonu na g�owie. W r�ku trzyma�a �wiec�.

- To ja, Anno - powiedzia� Infessura. - Przyprowadzi�em przyjaci�k�. Jest zmarzni�ta i zosta�a zraniona przez band� Santa Croce, gdy uciek�a z pa�acu Borgii.

Dziewczyna unios�a w g�r� �wiec�, by lepiej o�wietli� twarz nowo przyby�ej.

- Aha!... Wejd�cie, oczywi�cie, ale prosz�, �eby�cie chwil� poczekali, bo mam go�cia. Usi�d�cie sobie tutaj!

Odsun�a si�, wpuszczaj�c ich do �rodka. Drzwi prowadzi�y do niewielkiego pomieszczenia, wybrukowanego jak ulica i biednie umeblowanego: st�, trzy zydle, kufer i �awki biegn�ce wzd�u� �cian. To w�a�nie jedn� z tych �awek, najbardziej oddalon� od drzwi, wskaza�a �yd�wka. W g��bi pomieszczenia zas�ony w du�y wz�r zas�ania�y schodki prowadz�ce do ni�ej po�o�onego salonu. Nagle zas�ony si� rozchyli�y i ukaza�a si� niska, szczup�a kobieta, elegancko ubrana w sukni� z br�zowego aksamitu i bia�ego jedwabiu.

- Co ty tu robisz? - zapyta�a Anna z niezadowoleniem. - M�wi�am ci, �eby� na mnie poczeka�a. Jeste� zbyt ciekawa!

Ale m�oda kobieta nie s�ucha�a. Wyci�gn�wszy ramiona, rzuci�a si� w stron� nowo przyby�ych z okrzykiem rado�ci.

- Moja pani! Moja droga pani!

Fiora, kt�ra tylko cudem i dzi�ki sile swego towarzysza trzyma�a si� na nogach, podnios�a oczy i pomy�la�a, �e ma przywidzenia. To musia� by� omam, bo sk�d wzi�aby si� tu Khatoun? Nogi odm�wi�y jej pos�usze�stwa...

- Znowu mdleje - stwierdzi� Stefano. - Musisz szybko si� ni� zaj��, Anno!

To naprawd� by�a Khatoun. Fiora przekona�a si� o tym, kiedy po kilku chwilach dosz�a do siebie po omdleniu spowodowanym zm�czeniem i utrat� krwi. Infessura musia� poda� jej kolejn� dawk� swojego cudownego kordia�u, a potem pewnie wzmocni� jego dzia�anie kilkoma klepni�ciami w twarz, gdy� p�on�y jej policzki, a w ustach zn�w poczu�a pal�cy korzenny smak. Odzyska�a ca�kowit� jasno�� umys�u i z rado�ci� patrzy�a na pochylon� nad ni�, zalan� �zami tr�jk�tn� twarz i kocie oczy m�odej Tatarki. Natychmiast otoczy�a jej szyj� ramieniem i wycisn�a na jej policzkach dwa siarczyste buziaki, �wiadcz�ce o rozradowaniu.

- A co ty tu robisz? My�la�am, �e ju� nigdy ci� nie zobacz�...

- Ja te�, pani. To wielkie szcz�cie dla Khatoun, chocia� widzi ci� w op�akanym stanie.

- Ju� od dawna nie jestem twoj� pani�.

- Zawsze ni� dla mnie b�dziesz, nawet je�li musia�abym by� pos�uszna komu� innemu. Jak zapomnie� o dawnych, szcz�liwych dniach?

- P�niej b�dziecie si� ca�owa� - powiedzia� kto� surowym tonem. - Chcia�abym m�c kontynuowa� badanie.

Fiora zobaczy�a w�wczas, �e po�o�ono j� na stole, z g�ow� uniesion� na poduszce. Anna odsun�a delikatnie Khatoun, zdj�a tampon z p��tna przy�o�ony przez Stefana i trzyma�a go w r�ce. By� przesi�kni�ty krwi�, co �wiadczy�o o tym, �e rana bardzo krwawi�a. Anna wyrzuci�a go, odwr�ci�a si�, �eby co� wzi��, a potem zawin�a wysoko na szczup�ych, z�ocistych ramionach szerokie r�kawy sukni. Trzyma�a w r�ku rodzaj z�otej ig�y z zaokr�glonym czubkiem, kt�r� unios�a do g�ry.

- Trzymajcie jej ramiona - poleci�a. - Musz� zbada� ran�, nie mo�e si� wtedy poruszy�.

- Nie porusz� si� - stwierdzi�a ranna, co wywo�a�o kr�tki u�miech na pe�nych wargach �yd�wki.

- To obietnica, kt�rej ma�o kto dotrzymuje. Wol�, �eby� by�a unieruchomiona. To b�dzie troch� bola�o, ale je�li cho�by drgniesz, mo�e zabole� znacznie bardziej.

D�onie Khatoun i Stefana jednocze�nie przytrzyma�y ramiona Fiory, kt�ra zobaczy�a pochylaj�c� si� nad ni� uwa�n�, poci�g��, �niad� twarz swojego dziwnego lekarza. Mimo zbyt du�ych ust Anna by�a urodziwa dzi�ki najpi�kniejszym czarnym oczom, jakie Fiora kiedykolwiek widzia�a. Wygi�cie jej orlego nosa �wiadczy�o o dumie, a pachnia�a w spos�b nieoczekiwany w tej piwnicy - majerankiem. Pomieszczenie, do kt�rego zaniesiono Fior�, w istocie bowiem wygl�da�o na piwnic�. Sklepienie z poczernia�ych kamieni, kt�re musia�o powsta� w czasach cesarzy rzymskich, wznosi�o si� p�koli�cie nad sto�em, lecz odwracaj�c nieco g�ow�, Fiora mog�a dostrzec, �e znika�o za ci�giem grubych p�ek, na kt�rych ustawiono mas� s�oiczk�w, buteleczek, pudelek, woreczk�w z zio�ami i dziwnych szklanych naczy� oraz grube ksi�gi o zniszczonych ok�adkach: wyposa�enie, kt�re przywiod�o jej na my�l gabinet Demetriosa w Fiesole i sprawi�o, �e zapomnia�a o sondowaniu rany, rzeczywi�cie bardzo nieprzyjemnym.

- Nie lubi� ran zadanych przez sztylet - powiedzia�a Anna, prostuj�c si�. - S� cz�sto g��bsze od powsta�ych w wyniku ciosu no�em o szerszym ostrzu. Ta jest p�ytsza, ni� si� obawia�am, ale wygl�da na to, �e powsta�a w miejscu dawnej blizny. Zosta�a� ju� kiedy� zraniona w rami�? - zapyta�a Fior�.

- Tak. Otrzyma�am cios mieczem ponad dwa lata temu.

- Kto ci� wtedy leczy�? Dobra robota.

- Nie s�dz�, �eby� go zna�a, cho� to W�och. Nazywa� si� Matteo de Clerici i by� lekarzem ostatniego ksi�cia Burgundii...

Przerwa� jej �miech Infessury. D�wi�czny, radosny �miech, kt�ry tak nie pasowa� do jego osobowo�ci nocnego ptaka.

- Widz�c ci�, nikt nie powiedzia�by, �e jeste� starym wojownikiem, donno Fioro! Tak wi�c zna�a� Zuchwa�ego, tego legendarnego ksi�cia?

- Przebywa�am w jego otoczeniu a� do jego �mierci - powiedzia�a Fiora z bladym u�miechem. - Ale czy�by� przesta� by� republikaninem, �e tak si� interesujesz jakim� ksi�ciem?

- Ten ksi��� nie �yje i to wszystko zmienia. Jego historia interesuje mnie tak, jak historia w og�le. Musisz mi o nim opowiedzie�, donno Fioro!

Po czym, zwracaj�c si� do Anny, doda�:

- Czy mo�esz si� ni� zaj�� przez kilka dni, dop�ki nie poczuje si� lepiej? P�niej zabior� j� do siebie. Nie b�d� przed tob� ukrywa�, �e szukaj� jej zbiry papie�a, a teraz bez w�tpienia r�wnie� ludzie Borgii.

Anna, kt�ra oczyszcza�a ran� winem z zio�ami i smarowa�a balsamem o ostrym zapachu, nie przerywa�a pracy.

- Mog� si� ni� zaopiekowa� przez cztery �ub pi�� dni i my�l�, �e to wystarczy, je�li nie dostanie gor�czki. M�j ojciec uda� si� do Perugii do chorego przyjaciela. Dobrze si� sk�ada!

- Czy rabin Natan nie potrafi ju� otworzy� swoich drzwi przed nieszcz�ciem? - zapyta� Stefano z surowo�ci� po��czon� z rozczarowaniem.

- Nie przed ka�dym. Bardzo sobie ceni przychylno�� papie�a dla rzymskiej wsp�lnoty �ydowskiej.

- Wyci�ga od was niema�o z�ota!

- Niew�tpliwie, ale pozwala nam �y� w spokoju, a nawet chroni przed s�siadami. Gdyby wycofa� swoje poparcie dla nas, to Cenci, te dzikie bestie tkwi�ce u naszych drzwi i �ledz�ce ka�dy nasz ruch, szybko by si� z nami rozprawi�y i spali�y nam domy. To si� liczy.

- O co tyle szumu! - zawo�a�a Khatoun, kt�ra do tej pory milcza�a, zadowalaj�c si� trzymaniem w d�oniach r�ki Fiory i od czasu do czasu przyk�adaniem do niej policzka, jak to robi�a niegdy�, gdy razem mieszka�y w pa�acu Beltramiego. - Przecie� mo�e przyjecha� do nas. Jestem pewna, �e hrabina Catarina, moja nowa pani, b�dzie szcz�liwa, mog�c j� go�ci�. Jest jedyn� osob� w Rzymie, kt�ra si� o ni� niepokoi�a i kt�ra zawsze robi�a wszystko, aby jej pom�c. Pa�ac jest du�y i...

- Ale to pa�ac Riario - uci�� Infessura. - To jakby rzuci� j� w paszcz� lwa...

- A poza tym - podj�a Anna - donna Catarina wkr�tce rodzi. Wiesz o tym dobrze, Khatoun, skoro dzi� wiecz�r przysz�a� sama. A w�a�nie, pora, �ebym ci da�a to, po co przysz�a�, i �eby� wraca�a do niej.

- Och nie! - zaprotestowa�a Khatoun. - Jeszcze nie! Dopiero co odnalaz�am moj� drog� pani�, kt�ra by�a dla mnie jak siostra, a ty ju� chcesz mnie przegna�? Mam jej tyle do powiedzenia, tyle pyta� do zadania...

- P�niej zadasz te pytania. I tak za du�o m�wi�a! Po�o�ymy j� do ��ka i wr�cisz do domu. Twojej eskorcie czas musi si� d�u�y�. Mo�esz wr�ci� tu jutro i zawsze, gdy b�dziesz mia�a ochot� - doda�a, widz�c, �e oczy tatarskiej niewolnicy nape�niaj� si� Izami. - Pom� nam zaprowadzi� j� na g�r�!

Zapaliwszy �wiec� od du�ej oliwnej lampy o�wietlaj�cej pomieszczenie, skierowa�a si� w stron� schodk�w, aby unie�� kryj�c� je zas�on�, gdy tymczasem Stefano i Khatoun pomagali porz�dnie zabanda�owanej Fiorze w zej�ciu ze sto�u, na kt�rym le�a�a. Po w�skich schodkach z chwiej�cych si� kamieni, gdzie lina zast�powa�a por�cz, weszli na pi�tro. Na wy�o�onym drewnem pode�cie znajdowa�y si� drzwi, kt�re Anna zignorowa�a. Odwr�ciwszy si� do nich ty�em, nacisn�a na toporny gzyms. Jedna z p�yt odsun�a si� i kobieta wesz�a w powsta�y otw�r, �eby zapali� trzy du�e woskowe �wiece osadzone w srebrnym kandelabrze. O�wietli�y one otoczenie, kt�re wywo�a�o zdumienie id�cych za ni� os�b. Znajdowa�y si� tam trzy pomieszczenia w amfiladzie, oddzielone grubymi czarnymi kotarami z aksamitu, podpi�tymi ci�kimi srebrnymi haczykami. Pokoje by�y urz�dzone z orientalnym przepychem, kt�ry �wiadczy� o rzeczywistym stanie posiadania rabina i jego c�rki. Mebli by�o niewiele. Tylko niskie i szerokie ��ka, kilka malowanych kufr�w, niewielkie stoliki inkrustowane ko�ci� s�oniow�, mn�stwo b�yszcz�cych poduszek i dywany, przede wszystkim dywany. Dywany z Armenii lub z Kaukazu, z d�ugim w�osem g�stym jak polna trawa, pokrywa�y kamienn� posadzk�; inne, lu�no tkane, mi�kkie i jedwabiste, zdobi�y �ciany. Bezpo�rednio na ziemi sta�o naczynie z br�zu do pachnide�, z kt�rego wydobywa�a si� wonna para zwyci�sko walcz�ca z cuchn�cymi wyziewami ulicy, a zamkni�te okna, na zewn�trz kt�rych znajdowa�y si� sznury do bielizny, zas�oni�te by�y s�onecznie ��tymi zas�onami podszytymi od strony ulicy szarawym p��tnem.

Po u�o�eniu Fiory na tapczanie w najg��biej usytuowanym pokoju �yd�wka wyj�a z jednego z kufr�w tunik� z ��tego jedwabiu, po czym zwr�ci�a si� do Infessury:

- Zostaw nas teraz same, wolny cz�owieku! Ty te� mo�esz tu przychodzi�, kiedy zechcesz. Khatoun wyjdzie zaraz po tobie.

- Ju� drugi raz mnie uratowa�e� - powiedzia�a Fiora, wyci�gaj�c do Stefana sprawn� r�k�. - Jak zdo�am ci podzi�kowa�?

- Nie jestem Borgi� i nie domagam si� zap�aty. Wystarczy mi �wiadomo��, �e jeste�my przyjaci�mi.

- To niewiele!

- Tak my�lisz? Dla mnie nawi�zanie przyja�ni jest jak przyj�cie religii. Tworzy zobowi�zania i prawdziwe wi�zi. Przyja�� to mi�o�� bez skrzyde�. Jest mo�e mniej porywaj�ca, ale o ile� trwalsza.

Chwil� p�niej, le��c w obcym, mi�kkim jak kokon ��ku, Fiora czeka�a na sen, kt�ry obieca�a jej Anna, daj�c do wypicia kubek mleka z dodatkiem kilku kropel nieznanej mikstury. A jednak sen jako� zwleka� z nadej�ciem. Mo�e dlatego, �e m�odej kobiecie nie udawa�o si� przezwyci�y� rozczarowania. Rzecz jasna zdo�a�a wydosta� si� z powa�nych tarapat�w, rzecz jasna by�a bezpieczna, ale w�a�ciwie zmieni�a po prostu jedn� wspania�� klatk� na inn�, niew�tpliwie luksusowo urz�dzon�, ale tak samo pozbawiaj�c� j� dost�pu do �wie�ego powietrza i wolno�ci. Wola�aby stokrotnie zako�czy� t� noc w wyrwie rozpadaj�cego si� muru czy w jakim� zrujnowanym domu, gdy� wstaj�cy dzie� ukaza�by otwieraj�ce si� przed ni� bramy Rzymu, kt�rego nienawidzi�a z ca�ego serca. Droga do Florencji, kt�ra przez chwil� zdawa�a si� by� tak blisko, znikn�a jak fatamorgana.

Lekarstwo zaczyna�o dzia�a�. Obola�e cia�o wiecznej uciekinierki rozlu�ni�o si�, a bicie serca uspokoi�o. Czy� nie by�o z jej strony niewdzi�czno�ci� wobec losu, jakkolwiek niepewny wydawa� si� obecnie, �e nie docenia�a faktu, i� spotka�a na swej drodze Stefana Infessur� i jego psy, a przede wszystkim, �e tego wieczora odnalaz�a Khatoun? Ca�e szcz�liwe dzieci�stwo i wczesna m�odo�� stan�y Fiorze przed oczami wraz z widokiem tej m�odej Tatarki, kt�r� Leonarda tak ch�tnie por�wnywa�a do ma�ego kotka z powodu jej tr�jk�tnego pyszczka, upodobania do mleka i ciastek oraz sposobu, w jaki zwija�a si� w k��bek w�r�d jedwabnych poduszek tworz�cych jej pos�anie. Wr�ci�o wspomnienie jej oddania i straszliwego pobytu w domu megiery na brzegu Arno, sk�d Khatoun, zmuszona, podobnie jak sama Fiora, do nierz�du, znikn�a pewnej nocy z m�czyzn�, kt�ry si� w niej zakocha�. Fiora przypomina�a sobie dosy� wyra�nie, �e by� to lekarz z Rzymu, zatem w jaki spos�b Khatoun znalaz�a si� na s�u�bie hrabiny Riario? Zastanawiaj�c si� nad odpowiedzi� na to pytanie, ranna wreszcie zapad�a w sen, kt�ry mia� trwa� ponad dwana�cie godzin.

Historia Khatoun by�a prosta i smutna. Opowiedzia�a j� Fiorze nazajutrz. M�czyzna poznany u megiery, Sebastiano Dolci, by� bogatym rzymskim lekarzem, kt�ry pod pretekstem podr�y lubi� w domu Pippy zapomina� o surowej mieszcza�skiej egzystencji, opartej na konwenansach i pe�nej konformizmu, kt�r� wi�d� po �mierci �ony pod okiem starej ciotki. Ta nieco sztywna postawa zyska�a mu szacunek s�siad�w, a jego gabinetowi przysporzy�a wielu klient�w. Jednak od czasu do czasu Sebastiano, maj�cy ledwie czterdzie�ci lat, odczuwa� potrzeb� oderwania si� od rzeczywisto�ci i z tego w�a�nie wzgl�du przyby� pewnego dnia do Florencji, gdzie odkry� dom schadzek Pippy, kt�rego z czasem sta� si� wiernym klientem. Wiedziano tu, jakiego rodzaju dziewczyny podobaj� mu si� najbardziej i rzadko prze�ywa� rozczarowanie, lecz tego wieczora, gdy przyprowadzono mu Khatoun, poczu� tak silne poruszenie, �e o poranku nie chcia� si� z ni� rozsta� i odkupi� j� od w�a�cicielki domu publicznego.

Khatoun natomiast poczu�a si� oczarowana przez tego przystojnego m�czyzn�, czu�ego i delikatnego, kt�ry dowiedziawszy si�, �e jest dziewic�, potraktowa� j� tak, jak potraktowa�by narzeczon� w trakcie nocy po�lubnej. Kochali si� rado�nie i nie mniej rado�nie m�oda Tatarka wyruszy�a w drog� ze swoim nowym panem, kt�ry pragn�� jedynie by� jej niewolnikiem. Pojecha�a z nim do Rzymu z lekkim sercem, tym bardziej �e z jazgotu megiery o poranku wynika�o, �e Fiora, uwolniona przez Demetriosa, zdo�a�a wydosta� si� z opresji.

Sebastiano by� tak szale�czo zakochany, �e po�lubi� Khatoun w drodze, w ma�ej kapliczce nad jeziorem Trasimeno, a wprowadzenie jej do domu przy via Latina by�o dla niego chwil� prawdziwej dumy i rado�ci. Nie wszystkim si� to podoba�o. Zakochany lekarz m�g� sobie m�wi�, �e jego m�oda �ona jest ksi�niczk� na wygnaniu, kt�r� wenecki statek przywi�z� na wybrze�e Adriatyku - dla ciotki liczy�o si� tylko jedno: bratanek zawr�ci� sobie g�ow� kolorow� dziewczyn�, kt�ra nie mog�a budzi� najmniejszego zaufania w gorliwej chrze�cijance, jak� by�a ona sama. To, �e Khatoun przysi�g�a, i� zosta�a ochrzczona i jest wierz�ca, niczego nie zmieni�o: ciotka nie zgodzi�a si� ust�pi� jej nale�nego miejsca w domu, pozwalaj�c panowa� - nie bez wewn�trznej niech�ci, ale przecie� nie mia�a wyj�cia - tylko nad ma��e�sk� sypialni�.

To, �e nie mo�e zarz�dza� domem, nie stanowi�o dla m�odej signory Dolci �adnego zmartwienia. Nie mia�a wi�kszego poj�cia o zaj�ciach pani domu, gdy� w pa�acu Beltramiego, gdzie w rzeczywisto�ci si� urodzi�a, odgrywa�a na og� rol� czysto dekoracyjn�, a w szczeg�lno�ci mia�a dotrzymywa� towarzystwa Fiorze. By�a szcz�liwa, �e mo�e si� w pe�ni po�wi�ci� swemu drogiemu Sebastianowi i cho� czasem samotne dnie wydawa�y jej si� przyd�ugie i nieco gorzkie, noce rekompensowa�y je z nadwy�k� dzi�ki �arliwo�ci, z jak� m�odzi ma��onkowie si� kochali.

W trakcie jednej z takich nocy Sebastiano musia� wyj��. S�u��cy kardyna�a Ciprianiego, kt�ry zawsze chroni� jego rodzin�, przyni�s� nag�e wezwanie do chorego i Khatoun daremnie czeka�a na jego powr�t w�r�d zmi�tych prze�cierade�, w �o�u, gdzie poduszka zachowa�a jeszcze kszta�t jego g�owy. O wschodzie s�o�ca znaleziono jego zw�oki w Tybrze i tego samego wieczora biedna Khatoun, kt�rej ma��e�stwa ciotka nigdy nie przyj�a do wiadomo�ci, zosta�a zaprowadzona do handlarza niewolnik�w na Trastevere. M�czyzna trzyma� j� w zamkni�ciu tak d�ugo, by ucich�o ewentualne zamieszanie wywo�ane �mierci� lekarza i mo�liwe zainteresowanie policji; niepotrzebnie zreszt�, gdy� tego rodzaju odkrycia zdarza�y si� zbyt cz�sto, by ludzie Soldana starali si� dociec prawdy. P�niej handlarz zaproponowa� t� rzadk� sztuk� - legenda wygnanej ksi�niczki trzyma�a si� mocno - hrabiemu Girolamo Riario, kt�ry podarowa� j� �onie, nie omieszkawszy najpierw przepu�ci� jej przez swoje �o�e.

Ta ostatnia noc zamkn�a list� nieszcz�� Khatoun. M�odziutka hrabina Catarina by�a os�bk� dumn� i nieco wynios��, ale dobr� i szczodr�. Nowa niewolnica tak jej si� spodoba�a, �e uczyni�a z niej swoj� ulubion� dam� do towarzystwa, a nawet powiernic�. Przy niej Khatoun niemal powr�ci�a do roli, jak� pe�ni�a u Fiory przez tyle lat.

- Ale to jednak nie ty - westchn�a, ko�cz�c swoj� opowie��. - Jest w niej jaka� gwa�towno��, kt�rej nie �mie okazywa�. Nie jest szcz�liwa z hrabi�, kt�ry jest bydlakiem, cz�owiekiem z gminu. Pogardza wszystkimi wok� siebie, bo jego wuj zosta� papie�em. Tak naprawd� kocha tylko z�oto.

- Przecie� jego �ona jest taka pi�kna! Nie kocha jej?

- Jest dumny, �e jego �ona jest ksi�niczk�, ale nie ma mowy o mi�o�ci. Pomy�l, �e kiedy j� po�lubi�, mia�a zaledwie jedena�cie lat, a mimo to za��da�, �eby noc po�lubna mia�a miejsce natychmiast. S�dz�, �e ona nigdy mu tego nie wybaczy.

- Jednak, je�li dobrze pami�tam, jest w ci��y?

- Tak. Urodzi w najbli�szych dniach. Cho� nienawidzi m�a, musi go tolerowa�. Och, ten zwi�zek przynosi jej te� wielkie korzy�ci: jest kr�low� Rzymu. Wszystko, co liczy si� w mie�cie, le�y u jej st�p. A poza tym ma ksi��ki, wiedz�. W pa�acu jest pomieszczenie, w kt�rym lubi si� zamyka� i przyrz�dza� napoje, mikstury i ma�ci upi�kszaj�ce.

- Zajmuje si� alchemi�?

- Nie wiem, czy ta praktyka tak si� nazywa, ale hrabina bardzo cz�sto tu przychodzi. To ona chroni Ann� �yd�wk� - tak j� zw� - bo u niej uczy si� wielu rzeczy. Poza tym Anna przyrz�dza dla niej mleczka, kremy, pomady dzia�aj�ce upi�kszaj�co lub wspomagaj�ce zachowanie urody. Donna Catarina spisuje to wszystko w ksi��ce, kt�rej pilnie strze�e*.

* Receptura �rodk�w upi�kszaj�cych zebrane przez Catarin� Sforz�, hrabin� Riario, s� faktem historycznym, podobnie jak jej relacje z Ann� �yd�wk�.

- To naprawd� zadziwiaj�ca kobieta - powiedzia�a Fiora. - Ale czy nie dziwi� jej twoje cz�ste nieobecno�ci? Ju� od dw�ch dni przychodzisz tutaj. Pozwoli�a ci na to?

- M�wi�am, �e jest dobra. Wyzna�am jej prawie ca�� prawd�: �e odnalaz�am jedyn� przyjaci�k� z m�odo�ci, �e jest ona chora i �e mnie potrzebuje.

- To prawda, Khatoun. Potrzebuj� ci�. Niestety, wkr�tce b�dziemy musia�y si� rozsta�. Jak tylko odzyskam si�y, poprosz� Stefana Infessur�, by pom�g� mi opu�ci� Rzym. Chc� najpierw dotrze� do Florencji, by znale�� si� poza zasi�giem szpon�w papie�a i Hieronimy, a potem wr�ci� do Francji!

- Pojad� z tob�. Nie chc� si� wi�cej z tob� rozstawa�... a poza tym chc� zn�w zobaczy� donn� Leonard� i pozna� ma�ego Filipa.

- S�dzisz, �e donna Catarina pozwoli ci na to?

- Pozwoli czy nie, to bez znaczenia. Zgodnie z prawem niewolnik�w wci�� nale�� do ciebie, gdy� nigdy mnie nie sprzeda�a�, nie wygna�a�... ani nie wyzwoli�a�.

- Ale� tak. Jeste� wyzwolona od dawna, Khatoun. Od dnia, kiedy pr�buj�c mnie uwolni�, wpad�a� w �apy megiery. Dobrze o tym wiesz.

- Tak, ale nie chc�, by inni si� o tym dowiedzieli. Wej�cie Anny przerwa�o rozmow�. Pi�kna �yd�wka przysz�a, a robi�a to dwa razy dziennie, zmieni� opatrunek chorej, kt�rej stan zreszt� napawa� j� du�ym zadowoleniem. Dzi�ki jej staraniom Fiora unikn�a wyst�pienia gor�czki i zdrowienie post�powa�o wielkimi krokami. Anna mia�a wi�c wszelkie powody do rado�ci, a jednak tego wieczora robi�a wra�enie zatroskanej.

- Infessura nie pokaza� si� ani wczoraj, ani dzi� - powiedzia�a - a przecie� obieca� przychodzi� codziennie...

- Czy nie powinny�my si� go spodziewa� raczej w nocy? - powiedzia�a Fiora. - Wprawdzie nie widzia�y�my go ostatniej nocy, ale co� mu mog�o stan�� na przeszkodzie. Przyjdzie dzi� wieczorem...

Jednak noc min�a, a republika�ski skryba nie zapuka� do drzwi. Nast�pnego dnia r�wnie� go nie zobaczy�y, a i czwarty poranek nie przyni�s� zmian. Nie pojawi� si�.

- Trzeba si� dowiedzie�, co si� dzieje - powiedzia�a Anna. - Zamkn� dok�adnie dom i pojad� do niego. Nikomu nie otwieraj, nawet Khatoun! - doda�a pod adresem Fiory.

Zdj�wszy szybko z�ocisty diadem i tradycyjny str�j, Anna przywdzia�a ubrania s�u��cej, w�o�y�a chodaki, przewiesi�a przez rami� koszyk, jakby sz�a na targ, i opu�ci�a dom przez tylne podw�rko po��czone z ulic� przej�ciem przez p�okr�g�� bram�.

Zostawszy sama, Fiora, kt�ra od poprzedniego dnia czu�a si� na tyle dobrze, by wsta�, b��dzi�a po domu. Chcia�o jej si� pi�, wi�c zesz�a po wod� do otwartej na pomieszczenie wej�ciowe kuchni, a potem zapu�ci�a si� do piwnicy, kt�ra s�u�y�a jej gospodyni jako laboratorium, przekartkowa�a kilka ksi��ek, ale wi�kszo�� by�a napisana po hebrajsku i nic z nich nie zrozumia�a. Jedynie traktat Hipokratesa, po grecku, m�g�by przyci�gn�� jej uwag�, ale nie czuj�c �adnego zainteresowania medycyn�, wr�ci�a do swojego pokoju i nie bardzo wiedzia�a, czym si� zaj��.

Machinalnie podesz�a do okna, przed kt�rym tego samego ranka Anna powiesi�a kilka sztuk bielizny. Mimo to mo�na by�o obserwowa�, co si� dzieje na ulicy. Przez ostro�no�� Fiora ukry�a si� za zas�oni�tymi do po�owy kotarami. Widok nie mia� w sobie nic interesuj�cego: kilkoro ubogo ubranych przechodni�w, z kt�rych niemal wszyscy nosili okr�g�e ��te znaczki, dzieci graj�ce w klasy na starorzymskich kamiennych p�ytach oraz w tle szpetna fasada pa�acu Cenci, kt�rego niedost�pna bry�a zdawa�a si� wynio�le dominowa� nad ca�� dzielnic�.

Nagle co� przyci�gn�o uwag� Fiory: jaki� m�czyzna wyszed� z pa�acu, trzymaj�c za uzd� konia. Zatrzyma� si� w progu, rozgl�daj�c si� we wszystkich kierunkach, jakby si� zastanawia�, sk�d wieje wiatr, po czym nie dosiadaj�c konia, ruszy� powoli, bardzo powoli, obserwuj�c fasady pierwszych dom�w getta. M�czyzn� tym by� Giovanni-Battista de Montesecco, cz�owiek, kt�ry porwa� j� z Francji i sprowadzi� do Rzymu.

Serce m�odej kobiety zatrzyma�o si� na chwil�. Czego szuka� w tej n�dznej dzielnicy? Bez w�tpienia z�o�y� wizyt� kt�remu� z mieszka�c�w pa�acu Cenci, ale okolica nie by�a przyjemnym miejscem do spacer�w, powinien wi�c by� wsi��� na konia i szybko si� oddali�. Tymczasem wl�k� si� powoli, zatrzymywa�, by czemu� przyjrze�, cofa� si�, szed� dalej. Fiora ukryta za zas�onami modli�a si�, by Anna nie wr�ci�a w tej w�a�nie chwili. Nawet w przebraniu przyci�gn�aby na pewno, cho�by z powodu swej urody, uwag� tego m�czyzny, pod mianem kondotiera skrywaj�cym rzeczywist� natur� szefa bandyt�w.

Na szcz�cie, kiedy Anna pojawi�a si� z pe�nym koszem, Montesecco ju� zd��y� odej�� w kierunku przeciwnym do tego, z kt�rego nadesz�a �yd�wka.

Fiora zesz�a na d�, co zaskoczy�o Ann�.

- Wsta�a�? Nie za wcze�nie troch�?

- Dlaczego? Nie mam gor�czki i trzymam si� na nogach ca�kiem pewnie.

Poza tym nie lubi� le�e� w ��ku, jak nie musz�. Masz jakie� wie�ci?

- Tak, i nie s� one dobre. Infessura zosta� przedwczoraj aresztowany. Fiora poczu�a, �e blednie.

- M�j Bo�e! A wiadomo dlaczego?

- Niezbyt, ale powszechnie uwa�a si�, �e to papie� kaza� Soldanowi go pojma� z powodu pism kr���cych po ulicach miasta. Okre�la je jako wiadomo�ci z nocy. Mo�na je cz�sto znale�� na targu Campo dei Fiori albo w pobli�u starej rze�by, pozosta�o�ci staro�ytnego dzie�a, kt�r� mieszka�cy dzielnicy nazywaj� Pas�uino. Stef ano lubi tam zostawia� swoje pamflety. Podobno ostatni m�wi� o panu Santa Croce, kt�ry jakoby usi�owa� zgwa�ci� jak�� kobiet� w ruinach grobowca Augusta...

- S�odki Jezu! Ale� to ja jestem t� kobiet�! Co za szalony pomys�, by og�asza� to wszem wobec! Stef ano mnie uwolni� i to tam zosta�am ugodzona sztyletem.

- Pomys� zaiste szalony... chyba �e my�la�, i� nikt nie �mie podnie�� na niego r�ki? Lud rzymski go kocha, a on w gruncie rzeczy pragnie pobudzi� ten�e lud do sprzeciwu, aby Rzym zn�w m�g� zosta� republik�, jak w dawnych czasach. Bez skr�powania g�osi, �e w mie�cie nie robi si� nic dobrego, �e liczba kradzie�y, zab�jstw i �wi�tokradztw stale ro�nie. Pok�ada nadziej� w sile zbuntowanego, rozw�cieczonego t�umu.

- Nie wiem, czy ma racj�. W ka�dym razie nie jest ju� �wolnym cz�owiekiem" i troch� w tym mojej winy. Poza tym musz� ci powiedzie�, co przed chwil� widzia�am.

Anna wys�ucha�a bez s�owa kr�tkiej opowie�ci Fiory i nie okaza�a najmniejszego poruszenia.

- To mo�e by� zwyk�y zbieg okoliczno�ci - powiedzia�a wreszcie. - Bracia Montesecco - znany ci Gian-Battista i Leone, kapitan gwardii papieskiej - utrzymuj� doskona�e stosunki z najbardziej krewkimi rodami w mie�cie, byle tylko nie by�y one sojusznikami Colonn�w. Cenci nale�� do tych rod�w, ale tak czy inaczej, obecno�� tego cz�owieka w pobli�u naszego domu, a szczeg�lnie zainteresowanie, jakie zdawa�a si� w nim budzi� okolica, nie s� szczeg�lnie pokrzepiaj�ce.

- Musz� st�d odej�� - powiedzia�a Fiora. - Kiedy wraca tw�j ojciec?

- Najprawdopodobniej za dwa dni, ale nie mam od niego �adnych wie�ci. Ale jak ci� wyprawi�? I nie odpowiadaj: pieszo. Nie odzyska�a� jeszcze wystarczaj�co si�.

- Mam jednego dukata i z�oty �a�cuch z medalionem, kt�re ukrad�am kobiecie pilnuj�cej mnie u Borgii. Potrzebuj� tylko wierzchowca, m�skiego stroju i nieco pieni�dzy, �eby dotrze� do Florencji. Tam b�d� bezpieczna... w ka�dym razie tak� mam nadziej�.

- To powinno da� si� zrobi�. Ale najpierw chod� ze mn�. Mo�e czego� si� dowiemy.

Wzi�wszy Fior� za r�k�, zaprowadzi�a j� do piwnicy, kt�r� m�oda kobieta odwiedzi�a chwil� wcze�niej. Tam posadzi�a j� na �awce, po czym zapali�a w kominku nar�cze sosnowych szyszek, kt�re zaj�y si� z trzaskiem. W oczekiwaniu na to, a� zamieni� si� w �ar, Anna obci�a swojej podopiecznej pukiel w�os�w i po�o�y�a go na ma�ej �elaznej �opatce, kt�r� ustawi�a na ogniu. Po chwili w�osy zamieni�y si� w odrobin� lekkiego popio�u. Nast�pnie �yd�wka posz�a po misk� wype�nion� wod� i postawi�a j� na �awce mi�dzy sob� a Fior�, po czym wrzuci�a do niej popi�. Pochyli�a si� nad powierzchni� wody, w kt�rej odbija�y si� trzy p�omienie zapalonego na stole �wiecznika. Zrozumiawszy, �e Anna szuka odpowiedzi na pytania, kt�re obie sobie zadawa�y, Fiora wstrzyma�a oddech, patrz�c z ciekawo�ci�, jak �renice m�odej kobiety si� rozszerzaj�, staj� si� tak du�e, �e nie mog�a oderwa� od nich wzroku. �ledzi�a wyraz czarnych oczu i zdawa�o jej si�, �e odczytuje w nich groz�...

Nagle Anna odwr�ci�a si�, potrz�saj�c g�ow� z rozdra�nieniem. - Nic nie widz�! - powiedzia�a.

- A wi�c posiadasz zdolno�� przewidywania przysz�o�ci?

- Tak, ale je�li o ciebie chodzi, nie mog� nic zobaczy�. Wydawa�a si� spi�ta. Odwr�ci�a si�, wsta�a i chodzi�a po pokoju ze wzburzeniem, kt�re przerazi�o Fior�.

- Jeste� pewna, �e niczego nie widzia�a�? - zapyta�a cicho. - Czy te� mo�e wolisz o niczym mi nie m�wi�? Zdawa�o mi si�, �e odczytuj� w twoich oczach strach. Jakiekolwiek jest moje przeznaczenie, wol� by� na nie przygotowana! Tyle przesz�am, �e ju� niewiele mo�e mnie przerazi�.

Po kilku chwilach ciszy Anna zaprzesta�a chodzenia tam i z powrotem i ponownie usiad�a obok Fiory.

- By� mo�e dlatego, �e jeste� w tej, chwili zbyt blisko mnie, nie widz� nic wyra�nego, poza jakim� ciemnym miejscem, jakby wi�zieniem, rozw�cieczonym t�umem... krwi�!

- Moj�? - zapyta�a Fiora, mimo woli bledn�c.

- Nie s�dz�. Nie pytaj dlaczego, ale to jak wewn�trzny g�os... widzia�am przez chwil�... nowe ci�kie przej�cia, kt�re ci� czekaj�.

Wzi�a r�k� Fiory i u�cisn�a j� w swoich d�oniach, na wp� przymykaj�c oczy.

- Nie... Ta krew nie nale�y do ciebie... lecz mimo to b�dziesz cierpie�... P�niej jest jaka� droga... Nie wiem, dok�d prowadzi.

Pu�ciwszy r�k� m�odej kobiety, Anna pos�a�a jej zm�czony u�miech i wzi�a pochodni�, by wskaza�, �e chce wr�ci� do swojego mieszkania.

- We�miesz mnie za wariatk� - westchn�a - a reputacj� mam jeszcze gorsz�. Tak czy inaczej, cho� miewam wyra�ne wizje, wiem, �e nigdy nie posi�d� daru jasnowidzenia w takim stopniu, w jakim posiada�a go moja matka... co doprowadzi�o j� do zguby.

- Mia�abym wzi�� ci� za wariatk�? Na pewno nie! Mia�am we Florencji przyjaciela, medyka przyby�ego z Bizancjum, przed kt�rym czasem rozsuwa�a si� zas�ona spowijaj�ca przysz�o��. Nie mia� poj�cia, sk�d mu si� to bra�o. Twoja matka te� taka by�a?

- By�a kim� znacznie wi�cej: jedn� z tych wielkich wieszczek, jakie zna� lud Izraela i jakie mo�e jeszcze zna� b�dzie. Wszyscy �ydzi w Neapolu wiedzieli, �e Rebeka, ma��onka Natana, bogatego rabina, by�a natchniona przez Ducha Bo�ego, a ja od najm�odszych lat czu�am dla niej uwielbienie i pe�en szacunku l�k - uczucia, jakie budz� istoty, kt�re s� niezupe�nie z tego �wiata. Ledwie �mia�am nazywa� matk� t� ciemnow�os�, bardzo pi�kn� kobiet�, o oczach sprawiaj�cych wra�enie, �e widz� mnie na wylot i twarzy tak powa�nej, �e nie zna�a u�miechu. Naznaczy�a moje dzieci�stwo okrutnym pi�tnem, w kt�rym mie�ci�o si� co� zbli�onego do u�wi�conej trwogi.

- Nie �yje? - szepn�a przej�ta Fiora.

- Tak... a p�omienie stosu, na kt�ry skaza�o j� �wi�te Oficjum i kr�l Neapolu, Ferrante, do�o�y�y jej straszliw� p�on�c� aureol�, kt�rej obraz prze�laduje mnie po dzi� dzie�.

Anna, by� mo�e pod wp�ywem zbyt d�ugiego milczenia, opowiedzia�a tej przyj�tej z mi�osierdzia nieznajomej, w kt�rej jednak dostrzega�a siostr� w cierpieniu, jak wygl�da�o jej �ycie od tej straszliwej chwili, gdy jako dwunastoletnia dziewczynka, skuta jednym �a�cuchem z ojcem, musia�a pozosta� a� do ko�ca przed ogromnym stosem, na kt�rym p�on�o cia�o jej matki. Pozosta�o w niej przera�aj�ce wspomnienie, kt�re wci�� jeszcze wprawia�o j� w dr�enie podczas godzin medytacji, ale zahartowa�o jej dusz� na zawsze, gdy� wynios�a z niego ogromn�, pe�n� wy�szo�ci dum�. J�zyki ognia nie wydoby�y bowiem z Rebeki, odizolowanej od t�umu wzgard� i wizjami innego �wiata, nawet jednego j�ku. Dziewczynka, zamkn�wszy oczy o piek�cych od gor�ca powiekach, modli�a si� w duchu, by dane jej by�o umrze� r�wnie dzielnie, gdyby kiedy� czeka� j� taki sam los.

Po zako�czonej ka�ni Natan i jego c�rka, kt�rzy jakim� cudem ocaleli, zostali zawleczeni przez �o�nierzy Ferrante do ma�ej zatoczki na po�udnie od Neapolu, gdzie w tajemnicy cumowa�y handlowe okr�ty z Tunisu. Jak to si� sta�o, �e wra�liwe dziecko i wyczerpany m�czyzna nie dali si� z�ama� i przetrwali, pozostanie jedn� z tych tajemnic ludzkiej woli i nienawi�ci ukrytej w sercach najs�abszych, kt�re mog� zaprowadzi� dalej ni� si�a fizyczna. Sprzedani jako niewolnicy, Natan i jego c�rka musieli przeby� now� kalwari�, lecz co ciekawe, �o�nierze Ferrante, sprzedaj�c ich Tunezyjczykom, uratowali im �ycie.

W pobli�u staro�ytnej Kartaginy �y� bogaty �yd imieniem Amos, krewny Rebeki, ciesz�cy si� pewnymi wzgl�dami miejscowego gubernatora z rodu Marynid�w. Natan powo�a� si� na niego zaraz po przybyciu do portu. Amos zjawi� si� natychmiast. Bez problemu odkupi� ojca i c�rk�, i zabra� ich do swego pi�knego domu po�o�onego niedaleko od brzegu morza. Tam oboje odzyskali si�y i zdrowie.

Jednak�e Natan odrzuci� propozycj� Amosa, by zostali u niego. Chcia� wr�ci� do W�och, by przygotowa� zemst�. Cieszy� si� tam wielk� s�aw�, a w Rzymie mia� wielu przyjaci� we wsp�lnocie �ydowskiej. Ponadto wiedzia�, �e nie musi si� niczego obawia� ze strony papie�a, je�li nie wyst�pi przeciwko niemu. Pewnego ranka wsiedli z Ann� na statek w La Marsa, pewni, �e u kresu podr�y znajd� schronienie, opiek�, a nawet mo�liwo�� ponownego zdobycia maj�tku.

Od tego powrotu min�o siedem lat. Anna wykorzysta�a je na nauk� i rozw�j swoich naturalnych zdolno�ci. U boku starych kobiet z getta i tych, kt�rzy umieli odczytywa� tajemnice losu z gwiazd, doskonali�a wiedz� przekazan� jej przez Rebek� i nauczy�a si� straszliwej sztuki sporz�dzania czarodziejskich napoj�w i trucizn. A p�niej czeka�a na klient�w, z biegiem czasu coraz liczniejszych, kt�rzy uczynili j� znan�, a jej imi� przekazywane by�o z ust do ust, co pewnego wieczora sprowadzi�o do niej siostrzenic� papie�a.

- Sprzeda�a� ju� jakie� trucizny? - spyta�a Fiora po lekkim wahaniu.

- Tak. I to bez wyrzut�w sumienia. Za ka�dym razem, kiedy wr�cza�am komu� �miertelny likwor lub proszek, cieszy�am si� w duchu, bo w tym mie�cie jest wielu ksi�y i mia�am nadziej�, �e moja trucizna przeznaczona by�a dla jednego z nich. Nienawidz� ich, nienawidz� ich wszystkich, gdy� nale�� do tych, kt�rzy pomogli Ferrante w przywi�zaniu mojej matki do stosu.

- I nie boisz si�, �e kiedy�...

- Zostan� spalona na Campo dei Fiori? Nie. Je�li zdo�am pozbawi� �ycia kr�la Neapolu, wejd� na stos z rado�ci�.

- Rozumiem to, co czujesz, gdy� ja tak�e chcia�am si� zem�ci�, ale B�g uderzy� przede mn�...

- I jeste� usatysfakcjonowana?

- Tak i nie. Tak, poniewa� r�ka Pana uderzy�a mocniej, ni� ja mog�abym to zrobi�. Nie, poniewa� pragnienie zemsty wci�� jest we mnie. Tak d�ugo, jak morderczyni mojego ojca b�dzie w�r�d �ywych, nie zaznam spokoju. Zreszt� ta kobieta wci�� mi zagra�a.

- Jest tutaj, w Rzymie, a ty chcesz jecha� do Florencji?

- Nie mog� jej dosi�gn��, nie oddaj�c si� w r�ce papie�a. Musz� wyjecha�, dobrze o tym wiesz, ale nie zrezygnuj�.

- Pomog� ci, je�li chcesz!

Zapada�a noc. Anna zaci�gn�a zas�ony, a potem zapali�a �wiece.

- Czekam na kogo� tej nocy. Nie niepok�j si�, je�li co� us�yszysz, a przede wszystkim nie ruszaj si�.

- A Khatoun?

- - Je�li przyjdzie, wy�l� j� do ciebie.

Jednak�e noc min�a, nie sprowadzaj�c m�odej Tatarki, a niepok�j dotrzymywa� Fiorze towarzystwa a� do wschodu s�o�ca. W nadchodz�cych godzinach Anna dostarczy jej bez w�tpienia �rodki do ucieczki, ale my�l, �e ma znowu wyjecha�, nie zobaczywszy wcze�niej Khatoun, by�a dla niej niezno�na. Kiedy wyje�d�a�a do Francji z Demetriosem, Estebanem i Leonard�, pogodzi�a si� z rozstaniem z towarzyszk� dzieci�cych zabaw, gdy� uwa�a�a, �e dziewczyna jest szcz�liwa i rozpoczyna �ycie, jakie sama wybra�a. Nie mog�a jednak pogodzi� si� z pozostawieniem jej w tej sytuacji p�niewolnictwa, w po�o�eniu s�u��cej, wprawdzie ulubionej, ale jednak s�u��cej. Oczywi�cie Khatoun mog�aby do��czy� do niej we Florencji, i z pewno�ci� by to zrobi�a, gdyby by�a wolna, ale donna Catarina na pewno nie pozwoli jej wyjecha�. Przede wszystkim dlatego, �e ma��onek du�o za ni� zap�aci�, a poza tym, podobnie jak wszystkim wielkim w�oskim damom, musia�o jej bardzo zale�e� na tej egzotycznej os�bce. Tatarki stanowi�y rzadko��, by�y wi�c tym bardziej cenne.

Jednak�e trzeba b�dzie pogodzi� si� z losem. Anna, przynosz�c obiad, udzieli�a jej tysi�ca wskaz�wek na temat wci�� koniecznej piel�gnacji rany. W torbie umie�ci�a szarpie, banda�e, flakonik z w�dk� do oczyszczania i dwa s�oiczki ma�ci leczniczej. Nast�pnie starannie zbada�a pacjentk�, szczeg�lnie troskliwie ogl�daj�c ran�, b�d�c� na najlepszej drodze do zabli�nienia si�, i nak�adaj�c na ni� gruby opatrunek.

- A wi�c tej nocy wyruszam? - zapyta�a Fiora.

- Tak. Godzin� przed wschodem s�o�ca zaprowadz� ci� do Bramy del Popolo, gdzie poczekasz na w�a�ciwy moment, by wyj�� z miasta. Zdoby�am dla ciebie mu�a i str�j wie�niaka. Przy odrobinie szcz�cia bez wi�kszego trudu dotrzesz do Florencji. M�j ojciec wraca jutro. B�d� tu, by go powita�.

Kapry�ny los postanowi� jednak, �e Fiora nie podejmie tej nocy przerwanej podr�y do Florencji i �e nie zobaczy wschodu s�o�ca nad Bram� del Popolo. Dzwony niezliczonych ko�cio��w i klasztor�w zadzwoni�y w�a�nie na ostatnie nabo�e�stwo, a s�udzy chwil� przedtem zapalili ogie� kagank�w u wej�cia do pa�ac�w, kiedy zamkni�ta lektyka, eskortowana przez czterech je�d�c�w, wjecha�a na ulic� i przekroczy�a wiod�c� na podw�rko bram�.

Zdziwiona, nikogo nieoczekuj�ca Anna, otworzy�a w�skie okno wychodz�ce na ty�y domu i wychyli�a si�. P�niej, pochwyciwszy �wiecznik, rzuci�a si� ku schodom.

- To Khatoun! - zawo�a�a. - I jest z ni� hrabina Riario. Nie ruszaj si�! Musz� sprawdzi�, czego chce!

Fiora nie mia�a czasu na zadawanie sobie pyta�. W�r�d fal z�ocistobr�zowej tafty, wspania�ych futer i �nie�nych koronek, donna Catarina, wyrzucaj�c potoki s��w, wdziera�a si� ju� na schody i wchodzi�a do pomieszczenia, w kt�rym znajdowa�a si� Fiora. Bardzo zaawansowana ci��a sprawia�a, �e by�a niemal r�wnie szeroka jak wysoka, ale jej twarz pozosta�a �wie�a jak r�a, a ona sama nic nie utraci�a ze swej waleczno�ci.

- Przyjecha�am po ciebie! - obwie�ci�a, nieco jednak zadyszana, po czym opad�a po�r�d poduszek na jedn� z niskich sof, co sprawi�o, �e jej brzuch znalaz� si� na wysoko�ci podbr�dka. - Bogu dzi�ki, przybywam na czas!

- Na czas dla kogo, madonna?

- Ale� by zapobiec temu szale�stwu, temu samotnemu wyjazdowi o �wicie, jeszcze nie w pe�ni zdrowia, jak mi powiedzia�a Anna.

- Nie mam wyboru. Rabin Natan wraca jutro i moja obecno�� nie b�dzie przez niego dobrze widziana. Nie czyni� mu z tego zarzutu. Zale�y mu na utrzymaniu protekcji... Ojca �wi�tego!

M�oda hrabina u�miechn�a si�, co sprawi�o, �e jej twarz si� rozpromieni�a, a piegowaty nosek zmarszczy�.

- Wygl�da na to, �e niekt�re s�owa z trudem przechodz� ci przez gard�o? Nie miej mu zbytnio za z�e! By�by w gruncie rzeczy ca�kiem dobrym cz�owiekiem, gdyby otoczenie nie popycha�o go do godnych po�a�owania czyn�w. Ale b�dziemy mia�y mn�stwo czasu na rozmowy. Przygotuj si�, zabieram ci� st�d! - Wybacz, donno Catarino, ale... dok�d?

- Ale� do mnie! Nie r�b takiej sp�oszonej miny! M�j ma��onek wyjecha� ko�o po�udnia do posiad�o�ci w Segni, kt�r� niedawno otrzyma� od wuja. Daje nam to kilka dni, przede wszystkim na to, by� troch� d�u�ej odpocz�a. P�niej ja sama pomog� ci wr�ci� do Florencji. Nie zastanawiaj si�, to Khatoun mi wszystko powiedzia�a. Poniewa� wiem, �e zosta�a wychowana w pa�acu Beltramiego, gdy� nie ukrywa�a niczego ze swego wcze�niejszego �ycia, nie mia�am �adnego problemu z odgadni�ciem, kto mo�e by� t� chor� przyjaci�k�, kt�r� codziennie odwiedza.

- I chcesz mi pom�c w powrocie do Florencji? Ty, hrabina Riario?

- Nie. Ja, Catarina Sforza! Moi rodzice byli w doskona�ych stosunkach z Medyceuszami. Mo�e przypominasz sobie wizyt�, kt�r� z wielk� pomp� z�o�yli�my we Florencji kilka lat temu?

- Nigdy jej nie zapomn�! Ty, pani, by�a� jeszcze dzieckiem. .. Orszak kr�la Mediolanu by� wspania�y.

- Tak... a Giuliano di Medici?? By� jeszcze wspanialszy! Wyznaj�, �e w tamtej chwili zakocha�am si� w nim... troch� tak�e w Lorenzo, tak brzydkim, lecz tak fascynuj�cym! Tymczasem przypadek sprawi�, �e odkry�am spisek, kt�ry hrabia Riario... m�j ma��onek knuje przeciwko nim z t� wstr�tn� ma�p� Francesco Pazzim i twoim przyjacielem Montesecco!

- Montesecco? Widzia�am go wczoraj tutaj. Wychodzi� z pa�acu Cenci i bardzo interesowa� si� domami po tej stronie ulicy.

- Nie ma w tym niczego dziwnego. Ca�kiem mo�liwe, �e Cenci te� maczaj� palce w knowaniach. W jakich relacjach z Medyceuszami jeste�?

- Lorenzo uratowa� mi �ycie, pom�g� w ucieczce, chroni� na wygnaniu i wiem, �e nigdy nie przesta� czuwa� nad moimi interesami. Z tego w�a�nie powodu jego miasto wyda�o mi si� jedynym mo�liwym miejscem, z kt�rego mog� wyruszy� do Francji i odzyska� syna.

- Dlatego te� postanowi�am pom�c ci w ucieczce z Rzymu. Musz� wys�a� do Florencji kogo� zaufanego, kogo� na tyle odleg�ego ode mnie, by moja rola w tej sprawie nigdy nie wysz�a na jaw, gdy� w�wczas moje �ycie nie by�oby wiele warte. Traf sprawi�, �e pojawi�a� si� ty i we dwie mo�e zdo�amy unikn�� wielkiego nieszcz�cia.

- A� tak wielkiego?

- Sama oce�! M�j ma��onek i jego przyjaciele zamierzaj� zleci� zamordowanie Medyceuszy. I to ju� wkr�tce... Ale teraz tracimy czas! Pospiesz si�, prosz�!

Fiora nie podj�a jeszcze decyzji. Nie podoba� jej si� pomys� przebywania cho�by przez dwa czy trzy dni w pa�acu

Riario, gdzie czu�aby si� jak w klatce lwa. Z drugiej strony to, co knuto, by�o po prostu wstr�tne, a zarazem sprzeczne z jej interesami. Je�li Medyceusze zostan� zabici, a Riario stanie si� w�adc� Florencji, wszystkie jej nadzieje legn� w gruzach.

- Czy je�li wyjdzie na jaw, �e u ciebie by�am - powiedzia�a - nie s�dzisz, �e tw�j ma��onek skojarzy ten fakt z ewentualnym pokrzy�owaniem jego plan�w?

- Przecie� ci m�wi�, �e go nie ma! A s�u��cy, kt�rzy ci� b�d� widzie�, przybyli wraz ze mn� z Mediolanu i s� mi bardzo oddani. Prosz�, pospiesz si�! Je�li chcesz si� uratowa�, a jednocze�nie ocali� �ycie swoich przyjaci�, nie masz wyboru. Opowiem ci wi�cej w lektyce.

Tym razem Fiora si� podda�a. Ubranie wie�niaka przygotowane przez Ann� nie mog�o jej by� w �adnym razie pomocne, w�o�y�a zatem ponownie str�j duenii Juany, kt�ry mia� t� zalet�, �e nie rzuca� si� w oczy. �yd�wka uzupe�ni�a go o czarny welon, jako �e ten, kt�ry Fiora nosi�a w chwili ucieczki, pozosta� przywi�zany do balustrady pa�acu Borgii. Zwracaj�c jej sakiewk�, wykorzysta�a fakt, �e Catarina zainteresowa�a si� staro�ytnym pos��kiem umieszczonym w jednej z wn�k, i pokaza�a ukryty w d�oni ma�y flakonik w o�owianej os�onie, szczelnie zakorkowany, kt�ry wsun�a do aksamitnego woreczka, szepcz�c:

- Je�li twoja nieprzyjaci�ka wypije to z winem lub jakimkolwiek innym napojem, umrze w ci�gu tygodnia, a nikt nie zdo�a rozpozna�, na jak� chorob�. Niech Jahwe ma ci� w swojej opiece!

Fiora zawaha�a si� przed przyj�ciem tego, co jej oferowano. Trucizna by�a w jej oczach broni� niegodn�, ale nie chcia�a by� niemi�a dla swojej gospodyni. Odszuka�a z�oty medalion nale��cy do Juany i chcia�a jej go da�, ale Anna odm�wi�a:

- Nie, nie jeste� mi nic winna, poniewa� zas�ugujesz na go�cinno��. Daj to komu�, kto b�dzie w wi�kszej potrzebie.

Kobiety u�ciska�y si�, niecierpliwie poganiane przez Catarin�. Khatoun, kt�rej poleci�a zosta� na podw�rku, wesz�a na g�r�, zaniepokojona przed�u�aj�cym si� oczekiwaniem i by� mo�e obawiaj�c si�, �e Fiora nie da�a si� przekona�.

- Trzeba szybko jecha�! Wiesz, �e mo�esz zaufa� mojej pani?

- Ufam jej. To, �e donna Catarina przyby�a tu osobi�cie i to w �rodku nocy, kiedy powinna le�e� w ��ku i nabiera� sil przed porodem, �wiadczy o tym, �e naprawd� jestem dla niej wa�na.

Wygodnie wy�cie�ana puchowymi materacami i mi�kkimi poduszkami, zamkni�ta zas�onkami z br�zowego aksamitu podbitymi bia�ym at�asem i chroniona przed niepogod� sk�rzanymi, opatrzonymi herbem okiennicami - lektyka oczekuj�ca na donn� Catarin� posiada�a wszelkie w�a�ciwo�ci konieczne, by najd�u�sza nawet podr� by�a przyjemna. Trzy kobiety zaj�y w niej miejsce. M�oda hrabina, z zadowoleniem, kt�re wiele m�wi�o o jej zm�czeniu, wyci�gn�a si� jak d�uga w�r�d jedwabnych poduszek, podczas gdy Khatoun wyj�a z ma�ego poz�acanego kuferka buteleczk� likworu, z kt�rej wla�a po kilka kropel do dw�ch kubk�w. Jeden poda�a Fiorze, a z drugiego napoi�a swoj� pani�, kt�ra mia�a spi�t� twarz i zamkni�te oczy.

- Powinna� by�a pozwoli�, bym pojecha�a sama, pani! - powiedzia�a z �agodnym wyrzutem. - Tak by�oby rozwa�niej. Przecie� twoja lektyka traktowana jest z powa�aniem nawet w najbardziej niebezpiecznych miejscach.

Catarina otworzy�a oczy, wzi�a kubek i jednym �ykiem prze�kn�a reszt�, po czym lekko si� podnios�a.

- Musia�am pojecha�. Donna Fiora mo�e nie chcia�aby przyjecha� z tob�, gdybym jej nie przekona�a. Powinny�my zreszt� porozmawia�.

- Czy twoje stra�e nic nie us�ysz�? - szepn�a Fiora, kt�ra z przyjemno�ci� wypi�a zaoferowane jej doskona�e cypryjskie wino.

- Lektyka jest dok�adnie zamkni�ta. Poza tym odg�os k� i kopyt ko�skich wystarcz�, by zag�uszy� rozmow�. Tym bardziej, �e nie b�dziemy krzycze�.

Siedzimy wystarczaj�co blisko siebie, by nawet wo�nica niczego nie s�ysza�. Przyczyna, dla kt�rej m�j ma��onek uknu� ten spisek...

- Znam j� od dawna - uci�a Fiora. - Wszyscy we Florencji wiedz�, �e papie� pragnie, aby tw�j ma��onek zosta� w�adc� miasta.

- Tak, ale problem sta� si� bardziej wyra�ny, odk�d posiadamy Imol�, to znaczy jeste�my s�siadami. Je�li Medyceusze zgin�, Girolamo, m�j ma��onek, nie b�dzie musia� si� nimi przejmowa� i jego w�adza rozci�gnie si� w stron� morza. Co do Francesco Pazziego...

- O nim te� wiem. Po wygnaniu straci� cz�� maj�tku i chocia� zosta� bankierem papie�a, zawsze marzy� o powrocie do Florencji, i to w chwale.

- Gdzie pozostaje nadal g�owa rodziny i kilku jej cz�onk�w.

- Stary Jacopo wci�� �yje?

- I jest w lepszej formie, ni� kiedykolwiek, sk�onny do udzielenia Francescowi pomocy w powrocie i zem�cie. Co do Montesecca, trzeciego z m�czyzn, to zabi�by w�asn� matk� za wypchany z�otem trzos, a obiecano mu znacznie wi�cej.

- Rozumiem. Ale jaka jest rola papie�a w tym wszystkim?

- To jest w�a�nie niejasne. Zapewniono mnie, �e podobno wyra�nie zaleci�, by nie by�o �rozlewu krwi".

- Bez rozlewu krwi? Wydaje mi si� rzecz� trudn� zabicie kogo� bez przelania jego krwi! Jak on sobie to wyobra�a?

- Moja droga, Jego �wi�tobliwo�� nie potrafi�by zleci� zab�jstwa. Pewnie nawet nie ma �wiadomo�ci, �e...

- Got�w jest g�o�no krzycze�, jak ju� b�dzie po wszystkim, a nawet wyra�a� ubolewanie? Ekskomunikuje si� kilku figurant�w, jako �e tw�j ma��onek nie zamierza zapewne sam wykona� tej roboty, prawda?

- Oczywi�cie, �e nie. Nie opu�ci nawet Rzymu. Tylko Pazzi i Montesecco pojad� do Florencji.

- Przy jakiej okazji? Chyba nie maj� nadziei na to, �e Lorenzo ich przyjmie?

Catarina wyja�ni�a w�wczas znane jej szczeg�y planu. Papie�, kt�ry w�a�nie nada� godno�� kardyna�a swojemu najm�odszemu siostrze�cowi, Rafaelowi Riario, i z tego powodu sprowadzi� go z uniwersytetu w Pizie, gdzie ten ko�czy� studia, postanowi� jednocze�nie mianowa� go legatem w Perugii. Catarina uwa�a�a t� nominacj� za absurdaln� - nowy kardyna� mia� ledwie osiemna�cie lat i �adnych zdolno�ci do sprawowania tak trudnej funkcji, ale papie�, �ywi�cy do niego i�cie ojcowskie uczucia, got�w byl pope�ni� niejedno szale�stwo. Po intronizacji m�ody Rafaele z wielk� pomp� uda si� z wizyt� na sw�j ukochany uniwersytet, aby w�a�nie jemu udzieli� pierwszego b�ogos�awie�stwa. Potem, w drodze powrotnej do Perugii, w spos�b najzupe�niej oczywisty przejedzie przez Florencj�, a Medyceusze nie b�d� mogli pozwoli� sobie na odm�wienie mu przyj�cia, poniewa� pozornie stosunki pomi�dzy Lorenzem i Stolic� Apostolsk� by�y poprawne. M�ody kardyna� zatrzyma si� prawdopodobnie u starego Pazziego, ale Medyceusze b�d� musieli przynajmniej kilkakrotnie go przyj��. Ich go�cinno�� by�a zbyt znana, by nie przyj�li najlepiej, jak potrafi�, kardyna�a legata. Znajdzie si� w�wczas okazja do zabicia obu braci.

- W ich w�asnym pa�acu? - oburzy�a si� Fiora. - To nie tylko potworne, ale bezsensowne. Mordercy zostan� po�o�eni trupem na miejscu.

- Zostanie wybrany w�a�ciwy moment - jaka� uroczysto�� czy ceremonia odbywaj�ca si� na zewn�trz. Z tej okazji zbior� si� wszyscy Pazzi, a Montesecco przyprowadzi wynaj�tych morderc�w. Nawet arcybiskup Pizy, SaMati, podobno obieca� swoje wsparcie. Bardzo nie spodoba�o mu si�, �e Lorenzo przeciwstawi� si� jego nominacji na arcybiskupa Florencji.

Tym razem Fiora nie odpowiedzia�a. Ca�a ta historia by�a zdumiewaj�ca i absurdalna. Ci ludzie, w�r�d kt�rych byli przecie� duchowni, zamierzali spa�� na jej ukochane miasto jak stado drapie�nych ptak�w, by zamordowa� Giuliana, kt�rego niegdy� kocha�a, i Lorenza, kt�ry okaza� jej tak wiele przyja�ni. A w dodatku wykorzystaj� dla przeprowadzenia zbrodni �wi�t� zasad� go�cinno�ci, tak drog� sercu ka�dego W�ocha.

- Dlaczego milczysz? - spyta�a Catarina.

- Wybacz mi, pani, ale te plany wywo�a�y we mnie obrzydzenie. Nie dziwi� si�, �e wnuczka wielkiego Francesca Sforzy nie chce zawdzi�cza� czegokolwiek takim metodom.

- Wa�niejsza od pami�ci o dziadku jest dla mnie pami�� o kobiecie, kt�ra mnie wychowa�a: ksi�nej Bonie, ma��once mego ojca i siostrze kr�lowej Francji, kt�ra sytuuje mnie w obozie Medyceuszy. A tak�e pami�� o ojcu, zamordowanym nieco ponad rok temu. A poza tym, jak m�wi�am, zawsze kocha�am Giuliana. Pomo�esz mi?

- Jestem gotowa wyruszy� do Florencji natychmiast. Ja tak�e kocha�am Giuliana, zanim pozna�am m�a, kt�rego bolesn� strat� op�akuj�. Je�li mog� temu zapobiec, nie pozwol� im umrze�.

- Lepiej odczeka� jeszcze dwa lub trzy dni i staranniej si� przygotowa�. Wizyta Rafaela we Florencji powinna mie� miejsce w okolicach Wielkanocy, a zbli�a si� Wielki Tydzie�.

Fiora potrzebowa�a naprawd� wiele hartu ducha, by nie da� si� pokona� w�ciek�o�ci i zw�tpieniu, kt�re j� opanowa�y, gdy w otoczeniu stra�nik�w pod��a�a za Riariem nieko�cz�cym si� spiralnym korytarzem wznosz�cym si� pochy�o wewn�trz zamku �wi�tego Anio�a i wiod�cym na tarasy, do apartament�w gubernatora, a tak�e do wi�zienia. Od chwili przybycia do Rzymu wci�� porusza�a si� wok� papieskiej fortecy i to, �e w ko�cu si� w niej znalaz�a, dowodzi�o, i� ca�y czas przeznaczone jej by�o osadzenie tutaj. Tyle wysi�k�w po to, by w ko�cu tu wyl�dowa�! Pewnie roz�mieszy�oby j� to do �ez, gdyby nie dotyczy�o to jej �ycia, a epizod maj�cy miejsce u Anny �yd�wki sk�ania� do refleksji. Dlaczego bowiem hrabina Catarina nalega�a, by zabra� j� do siebie, skoro zamierza�a wyjecha� z Rzymu? A nade wszystko - dlaczego ona sama jej pos�ucha�a i przyjecha�a tu z ni�? Przecie� �ona Riaria mog�a r�wnie dobrze bez zabierania Fiory do siebie powiadomi� j� o niebezpiecze�stwie gro��cym Medyceuszom i zapewni� �rodki potrzebne, by mog�a ich uprzedzi�. Czy kierowa�a si� rzeczywist� trosk� o jej zdrowie, czy te� zawiod�a j� pewn� r�k� w sprytnie zastawion� pu�apk�? W pu�apk� t� zdecydowanie nie by�a zaanga�owana Khatoun. M�oda Tatarka z pewno�ci� nie mia�a sobie nic do zarzucenia, mo�e poza tym, �e poda�a nowej pani imi� przyjaci�ki, kt�r� odwiedza�a. Konw�j dotar� wreszcie na taras, nad kt�rym g�rowa� z�bkowany mur, patrolowany przez stra�e i uzbrojony w dzia�a. Z o�wietlonej od wewn�trz wartowni s�czy�o si� ��tawe �wiat�o, w niczym nie�agodz�ce pos�pno�ci tego miejsca. S�abe �wiat�o, zapewne pochodz�ce z lampki nocnej, widoczne by�o w oknach gubernatora, przed kt�rego mieszkaniem przysypiali dwaj �o�nierze oparci na w��czniach, robi�c wra�enie, jakby lada chwila mogli si� osun�� na stert� kamiennych kul przygotowanych na wypadek hipotetycznego ataku. Nad wszystkimi zabudowaniami kr�lowa�o, wznosz�c si� ku niebu niemal u st�p archanio�a, mieszkanie przeznaczone dla papie�a na wypadek, gdyby jakie� nieprzyjemne wydarzenia zmusi�y go do szukania schronienia. Znajduj�ca si� na grubym murze loggia nadawa�a konstrukcji nieco przyja�niejszy wyraz.

Pojawienie si� hrabiego Riario obudzi�o wartownik�w i stra�nik�w. Wiedz�c, �e do�� powa�nie chory gubernator nie wstaje z ��ka, Riario poprosi� o widzenie z wicegubernatorem, Alba�czykiem o nazwisku Jorge, po kt�rego natychmiast pos�ano.

Pojawi� si� po paru chwilach i Fiora pomy�la�a, �e rzadko widywa�a bardziej podejrzanych osobnik�w. Wygl�d typa spod ciemnej gwiazdy zawdzi�cza� nie tyle dziobatej twarzy, t�ustym w�osom, sp�aszczonemu nosowi nad w�sem jak u Mongo�a i nazbyt wilgotnym ustom, co w�skim szparkom, w kt�rych niepokoj�co l�ni�y ma�e oczka. Ten cz�owiek by� okrutny i fa�szywy. Uk�on, kt�rym powita� siostrze�ca papie�a, by� arcydzie�em wiernopodda�stwa.

- By�e� w wi�zieniu - zauwa�y� Riario. - O tej porze, w �rodku nocy?

- Tak. W�a�nie pojmano nast�pnego Francuza, rzekomego pielgrzyma. By� w tawernie na Campo dei Fiori. W�a�ciciel powiadomi� Soldana, kt�ry go aresztowa�, zreszt� nie bez k�opot�w: trzeba by�o dwunastu ludzi, by go ujarzmi�, bo trzech powali�...

- Dziwny pielgrzym! Dlaczego wezwano Soldana?

- Ten cz�owiek zadawa� pytania. Szuka� kobiety, swojej rodaczki, kt�ra podobno przyby�a modli� si� u grobu Piotrowego i znik�a wiele miesi�cy temu.

Ta kobieta jest pono�. .. bardzo pi�kna.

Riario z�apa� Fior� za rami� i poci�gn�� w kierunku �wiat�a pochodni.

- Mo�e taka, jak ta?

Tamten rozci�gn�� usta w czym�, co przypomina�o u�miech.

- Co� podobnego! Wreszcie j� odnalaz�e�, panie?

- Nie bez trudu. Przyprowadzi�em j� tutaj, by� j� przetrzyma� do czasu, a� Ojciec �wi�ty zechce j� zobaczy�. Co do tego Francuza, to je�li dobrze zrozumia�em, teraz dla odmiany ty zadawa�e� mu pytania?

- Dok�adnie tak, panie! Chcesz zobaczy�?

- P�jdziemy tam oboje! Prawda, pani hrabino? To mo�e by� interesuj�ce.

Fiora chcia�a si� cofn��, ale nie da�a rady - Riario j� trzyma�, i to mocno. Chc�c nie chc�c, musia�a pod��y� za Alba�czykiem po w�skich schodach schodz�cych w g��b olbrzymiej wie�y. Serce �ciska�a jej trudna do opanowania trwoga na my�l, �e za chwil� zostanie najprawdopodobniej wprowadzona do izby tortur, aby patrze� na m�ki jakiego� Francuza, i to Francuza, kt�ry niew�tpliwie szuka� w�a�nie jej. Cho�by go nie zna�a, czeka�a j� straszliwa pr�ba.

Jorge zatrzyma� si� przed poczernia�ymi d�bowymi drzwiami, kt�rych nie wyposa�ono w �aden rygiel, a nawet pozostawiono uchylone, przepuszczaj�c czerwonawe �wiat�o. Zza nich dochodzi�o dyszenie kogo�, kto najwidoczniej walczy� z cierpieniem.

Widok, kt�ry ujrza�a, by� jeszcze gorszy od tego, czego si� spodziewa�a: jaki� m�czyzna le�a� na �awie, a na nadgarstkach i kostkach n�g zaci�ni�te mia� �elazne obr�cze po��czone z ko�owrotem s�u��cym do rozci�gania cz�onk�w a� do ich rozerwania. Straszliwa maszyneria by�a unieruchomiona z powodu nieobecno�ci wicegubernatora, a kat, gigantyczny, nagi do pasa Murzyn, czeka� spokojnie obok ofiary, z za�o�onymi ramionami czekaj�c na kolejne polecenia. Fiora nie mia�a najmniejszego problemu z rozpoznaniem tej twarzy o zamkni�tych oczach, poblad�ej z b�lu: to byl Douglas Mortimer, dow�dca gwardii szkockiej kr�la Francji i jeden z jej najbli�szych przyjaci�.

Nie mog�a powstrzyma� dr�enia, co nie usz�o uwagi Riaria, podobnie jak nag�a blado�� jej policzk�w.

- Co� mi m�wi, �e si� znacie? - powiedzia� z perfidnym u�mieszkiem.

Fiora zdo�a�a si� opanowa�. Prosz�c w my�lach Boga, by Mortimer nie by� nieprzytomny i m�g� j� us�ysze�, o�wiadczy�a, pewnie nieco g�o�niej ni� by�o to konieczne i z oburzeniem, kt�rego rozmiar�w nie musia�a udawa�:

- Oczywi�cie, �e go znam! To intendent z mojej posiad�o�ci w La Rabaudiere. Jest do mnie bardzo przywi�zany i nie dziwi� si�, �e zacz�� mnie szuka�. Min�y miesi�ce, odk�d zosta�am porwana.

- Tw�j intendent? Sugerujesz, �e to zwyk�y wie�niak? Jak to wi�c mo�liwe, �e przyby� do Rzymu? Kto m�g� mu powiedzie�, �e tu jeste�?

- Jak to kto? Wydawa�o mi si�, �e po moim przyje�dzie tutaj kardyna� d'Estouteville wys�a� umy�lnego do Plessislez-Tours, by przekaza� kr�lowi Ludwikowi ��dania papie�a? M�j dom s�siaduje z zamkiem kr�lewskim i moi ludzie musieli si� szybko dowiedzie� o moim losie. A propos - czy kr�l nie wys�a� jakiego� pos�a�ca, pe�nomocnika, listu czy czegokolwiek innego w odpowiedzi na pismo kardyna�a?

- Niczego nie wys�a�! - odpowiedzia� Riario, wzruszaj�c ramionami. - Pewnie nie jeste� tak wa�na, jak to sobie wyobra�a� m�j wuj.

- To cholerne parszywe k�amstwo! - rozleg� si� g�os, kt�ry zdawa� si� wydobywa� spod ziemi, a kt�ry nale�a� do Mortimera we w�asnej osobie. Mimo tragicznej sytuacji w jego niebieskich oczach, teraz szeroko otwartych, b�yszcza�y weso�e ogniki, co rozgrza�o serce Fiory. Bogu dzi�ki, us�ysza� j�, rozpozna�, a we dwoje mo�e zdo�aj� przechytrzy� obserwuj�cego ich celnika przebranego za ksi�cia.

- Aha, teraz si� odzywasz? - warkn�� Riario. - Mo�e zechcesz nam chocia� powiedzie�, jak si� nazywasz?

- Nazywa si� Gaucher - powiedzia�a Fiora - Gaucher Le Puellier. Jego wuj i ciotka, Stefan i Petronela, opiekuj� si� moj� posiad�o�ci�. Pi�knego je�ca z�apali�cie! Prostaczek ze wsi, kt�ry na tym padole uznaje tylko w�adz� Boga i swego pana!

- Ale mimo to o�miela si� oskar�a� mnie o k�amstwo! Co mo�e wiedzie� o relacjach mi�dzy kr�lem Francji i biskupem Rzymu?

- To, co wiedz� wszyscy w Plessis, gdzie bardzo nam si� ckni za donn� Fior� - podj�� rzekomy Gaucher. - �e kr�l Ludwik wysy�a� tu ju� dwa razy swoich ludzi... kt�rych nikt wi�cej nie widzia�!

- W naszych czasach drogi nie s� zbyt bezpieczne - westchn�� Riario ob�udnie. - Jedno pewne: nikt tu nie przyjecha�... Mia�e� szcz�cie, przyjacielu, �e dotar�e� bez szwanku. - Zbli�y� si� do rozci�gni�tego cia�a i pochyli� nad nim. - Jeste� pewien, �e nie zosta�e� wys�any przez kr�la? Mam wielk� ochot� jeszcze troch� ci� pom�czy�, cho�by po to, by sprawdzi�, czy nie masz jeszcze paru drobiazg�w do powiedzenia.

- Jezdem wystarczaj�co doros�y, �eby sam si� wys�a�! - warkn�� Mortimer, sil�c si� na wiejski akcent. - Wszyscy u nas lubi� nasz� paniom i chcia�em zobaczy�, co z ni� zrobili�ta! Ale... nie my�la�em, �e zobacz� j� w takim lochu!... jakby we wi�zieniu!

- Nie �jakby". Jestem wi�niark�, m�j Gaucher. Papie� wyznaczy� nagrod� za moj� g�ow� i z pewno�ci� nie wyjd� st�d �ywa! Zosta�am pojmana tego wieczora, ale szukali mnie od miesi�cy.

- Do�� tego! - zazgrzyta� z�bami Riario. - Nie pozwoli�em wam rozmawia�... zw�aszcza �eby opowiada� brednie! Ojciec �wi�ty jest zbyt dobry, m�j ch�opcze, by skaza� na �mier� t� pi�kn� dam�. Jedyne, czego chce, to wyda� j� za m��, jako �e jest wdow�, za florentczyka, m�odego, szlachetnie urodzonego...

- I wstr�tnego! - uci�a Fiora zirytowana. - Nigdy go nie po�lubi�, s�yszysz? Mo�esz mnie zaci�gn�� przed oblicze ksi�dza, ale nikt mnie nie zmusi do powiedzenia �tak". A teraz uwolnij tego ch�opca, kt�ry ju� nie jest ci do niczego potrzebny!

- Niepotrzebny? Przeciwnie!... s�dz�, �e mo�e si� nam jeszcze bardzo przyda�! Zamba - zwr�ci� si� do czarnego olbrzyma - w�� no �elazne szczypce do ognia!

- Chyba nie b�dziesz go znowu m�czy�? - zawo�a�a Fiora. - Co wi�cej m�g�by ci powiedzie�?

- Pewnie nic, ale za to ty mo�esz pewnie jeszcze sporo powiedzie�? Na przyk�ad jedno ma�e s��wko: to �tak", przed kt�rym si� tak wzbraniasz? - Po czym doda�, zmieniaj�c ton: - Albo przysi�gniesz, �e zgodzisz si� na ma��e�stwo, albo, s�owo hrabiego Riario, na twoich oczach �ywcem obedr� tego cz�owieka ze sk�ry!

- Oszala�e�? - zawo�a�a Fiora przera�ona.

- Nie s�dz�, ale wiem, czego chc�, czego chce Ojciec �wi�ty, i na pewno zdo�amy ci� do tego sk�oni�, gdy� jak ju� wyjdziesz za Carla Pazziego, nie b�dziemy zupe�nie musieli si� tob� przejmowa�

- Chyba si� na to nie zgodzisz? - j�kn�� Mortimer. - Nikt nie ma prawa ci� zmusza�...

- Ale� owszem. Ten, kto jest silniejszy! Decyduj, donno Fioro, byle szybko! Sp�jrz, jak� pi�kn� czerwon� barw� maj� te �elaza! Zamba nie mo�e si� doczeka�. Nic nie sprawia mu takiej przyjemno�ci, jak obdzieranie ludzi ze sk�ry! No, Zamba, pom� troch� pani hrabinie!

Kat chwyci� przez sk�rzan� r�kawic� jeden z pr�t�w tkwi�cych w ogniu p�on�cym w koszu �arowym. Fiora zawy�a, jakby rozpalone �elazo zag��bi�o si� w jej w�asnej sk�rze.

- Nie!... - P�niej doda�a ciszej: - Uwolnisz go, je�li przysi�gn�?

- Natychmiast.

- Jak� mam gwarancj�? Co mnie upewni, �e jak ju� b�dziesz mia� moje s�owo, nie ka�esz poder�n�� gard�a mojemu biednemu Gaucherowi?

- Ale�... daj� ci s�owo!

- Wybacz, ale jako� wcale nie budzi to mojego zaufania. Oto, co proponuj�: b�dzie obecny na �lubie, wraz z kardyna�em d'Estouteville, a potem zostanie przekazany kardyna�owi, kt�ry osobi�cie... i bezpiecznie ode�le go do Francji. W przeciwnym razie, kln� si� na Boga, b�d� m�wi� �nie" tak d�ugo, dop�ki starczy mi tchu i b�dziesz m�g� zabi� nas oboje! I strze� si�, by nie dra�ni� d�u�ej kr�la Ludwika!

- A co, mo�e wypowie nam wojn�?

- Nie, ale b�dziesz musia� mie� baczenie na wszystkich, kt�rzy si� do ciebie zbli��. Lepiej ni� ty wie, do czego s�u�y z�oto, i jest r�wnie maj�tny, co wp�ywowy. Mo�e kupi� czyjekolwiek sumienie, jakiegokolwiek sprzymierze�ca, op�aci� dziesi�ciu, stu, tysi�c najemnych zab�jc�w. Zabi� ksi�cia Burgundii, kt�ry by� znacznie pot�niejszy od ciebie. Zatem dotrzymuj zobowi�za� albo strze� si�!

Riario przygl�da� si� okr�g�ymi ze zdumienia oczami tej stoj�cej przed nim kobiecie - gro�nej, strasznej, m�ciwej. Niejasno poczu�, �e nale�a�a do rasy kr�lewskich drapie�nik�w, od kt�rych zawsze b�dzie go dzieli� przepa�� nie do pokonania. Jako cz�owiek wierz�cy w zabobony mia� wra�enie, �e w jej oczach p�onie ciemny ogie�, jak u staro�ytnych wieszczek, i poczu�, �e po plecach przebiega mu dreszcz.

- Uwolnij go! - rozkaza� Alba�czykowi, kt�ry milcz�c, niewzruszony jak pos�g, przygl�da� si� ca�ej scenie.

Po czym zwr�ci� si� do m�odej kobiety: - Zgadzasz si� na ma��e�stwo?

- Tak, na warunkach, kt�re postawi�am!

- To dobrze. Ten cz�owiek zostanie w wi�zieniu a� do �lubu. Zreszt� nie potrwa to d�ugo! Chod�my.

- Nie zrobisz tego, pani?- zawo�a� Mortimer, kt�remu teraz kat rozciera� nadgarstki i kostki n�g z troskliwo�ci� dobrego pokojowca.

- Nie mam wyboru - powiedzia�a Fiora �agodnie. - G�upot� z mojej strony by�oby pozwoli�, by ci� zam�czy�, gdy� m�j syn b�dzie potrzebowa�... wszystkich bliskich mi os�b. A poza tym, mo�e zobaczymy si�... p�niej!

Dzi�ki swej kapitulacji Fiora sp�dzi�a reszt� nocy w jednym z pokoj�w przeznaczonych dla otoczenia papie�a, a nie w lochach fortecy. Jego wyposa�enie by�o raczej sparta�skie, ale przynajmniej mia�a do dyspozycji prawdziwe ��ko i przybory toaletowe oraz wod� i myd�o. Wyczerpana pad�a na nakryte pikowan� kap� ��ko, nie rozebrawszy si� nawet.

Mimo to nie zasn�a, gdy� wydarzenia ostatniej nocy odegna�y od niej sen, cho� tego najbardziej potrzebowa�o jej zm�czone cia�o. Bola�o j� zranione rami�, nie mia�a jednak niczego, by zmieni� opatrunek, jako �e niewielki baga�, w kt�ry wyposa�y�a j� Anna, zosta� w lektyce Catariny. Pozosta�a jej tylko sakiewka duenii Juany zawieszona u paska. Przetrz�saj�c j� w poszukiwaniu chusteczki do nosa, natrafi�a na wysmuk�y flakonik pokryty o�owiem, kt�ry wsun�a tam �yd�wka. Wyj�a go i przygl�da�a mu si� przez chwil�. Anna da�a jej trucizn�, by sta�a si� narz�dziem zemsty na Hieronimie i by pos�u�y�a do pozbycia si� jej na zawsze. Teraz Fiora dosz�a do wniosku, �e mog�aby ona sta� si� jej w�asnym wyzwoleniem, ostatni� desk� ratunku przed otch�ani�, w kt�r� mia�a spa�� i zagin�� bez �ladu na zawsze. Aby uratowa� Mortimera, odda�a si� w r�ce najwi�kszych wrog�w, ale z drugiej strony Szkot narazi� si� na wielkie ryzyko, aby j� uratowa�. Czy mog�a odwdzi�czy� si� za to, pozwalaj�c mu umrze� i to w tak straszliwy spos�b? Poza tym wiedzia�a teraz, �e we Francji wci�� o niej pami�tano. Kr�l zada� sobie trud wys�ania ju� dw�ch pos�a�c�w, a p�niej Mortimera. By�o to pocieszaj�ce, ale jego wp�ywy nie si�ga�y a� tutaj, a pos�a�c�w najprawdopodobniej spotka� tragiczny los. Ludwik XI otrzyma zapewne pewnego dnia k�amliwy list informuj�cy go o jakim� g�upim wypadku. Ona sama b�dzie ju� wtedy przypuszczalnie prawowit� ma��onk� Carla Pazziego.

Tylko jedna rzecz powstrzyma�a j� przed odkorkowaniem flakonika i wypiciem jego zawarto�ci: nie by�a to trucizna szybko dzia�aj�ca. Anna powiedzia�a wyra�nie, �e jej wr�g �umrze w ci�gu tygodnia, a nikt nie zdo�a rozpozna�, na jak� chorob�". Fiora z westchnieniem od�o�y�a flakonik na miejsce. Na pewno kt�rego� dnia w zasi�gu jej r�ki znajdzie si� jaki� n�, a mo�e nawet, co by�oby lepsze, natknie si� na jaki� wysoki mur, z kt�rego mog�aby si� rzuci�, lub na rzek�, by m�c si� utopi�... Zdecydowanie szcz�cie nie by�o jej pisane, a skoro przekle�stwo, kt�re naznaczy�o jej przyj�cie na �wiat, wci�� dzia�a�o, lepiej b�dzie dla wszystkich, a w szczeg�lno�ci dla jej dziecka, je�li to fatum zniknie wraz z ni�.

Gdy tylko podj�a t� pos�pn� decyzj�, w zadziwiaj�cy spos�b poczu�a si� lepiej, jakby wyzwolona. Uspokoi�o si� bez�adne bicie serca, usta�a piekielna karuzela wiruj�ca w g�owie i Fiora wreszcie zasn�a.

Obudzi� j� d�wi�k bij�cych rozg�o�nie dzwon�w. Zobaczy�a, �e s�o�ce jest ju� do�� wysoko i poczu�a, �e kto� siedzi przy niej. Jej wzrok pad� na czarne palce trzymaj�ce bursztynowy r�aniec, a potem przeni�s� si� na twarz, kt�r� nagle rozja�ni� szeroki u�miech.

- Dobrze spa�a�? Domingo jest szcz�liwy, �e zn�w ci� widzi. Martwi� si� o ciebie.

- Dlaczego? Bo uda�o mi si� uciec twemu panu?

- Nie, ale nawet wierny s�uga mo�e odczuwa� przyja�� dla osoby, kt�ra zosta�a powierzona jego pieczy.

- Sk�d si� tu wzi��e�?

- Takie otrzyma�em polecenie. Domingo ma ci� przygotowa� do audiencji, kt�rej Ojciec �wi�ty udzieli ci pod koniec tygodnia.

- Nie przypominam sobie, bym prosi�a o audiencj�. Ale powiedz mi: co oznacza to bicie w dzwony? Uszy mi p�kaj� od tego ha�asu...

- Nie tylko tobie, ale dzi� rano ja�nie wielmo�na hrabina Riario wyda�a na �wiat c�rk�, kt�ra otrzyma imi� Bianca. Ojciec �wi�ty jest szcz�liwy i w zwi�zku z tym w Rzymie jest �wi�to. A przecie� nie ma si� z czego cieszy� - doda� Nubijczyk, z powa�n� min� kr�c�c spowit� w turban g�ow�. - C�rka! Tyle ha�asu z powodu dziewczynki! Wr��my jednak do ciebie! Niezbyt dobrze wygl�dasz, wiesz?

- Nic w tym dziwnego! Jestem ranna i jeszcze nie odzyska�am si�. Poza tym nie mam nic, by si� leczy�.

- Pozw�l, �e Domingo si� tym zajmie! Ale najpierw zdejmijmy ten czarny �ach, w kt�rym wygl�dasz jak paskudny insekt!

Bez protest�w pozwoli�a si� rozebra�. Podczas d�ugiej podr�y statkiem narodzi�a si� mi�dzy nimi za�y�o�� i Fiora przyzwyczai�a si� nie widzie� w tym troskliwym s�udze m�czyzny, kt�rym zreszt� przesta� by�. Rana by�a nieco zaogniona. Domingo oczy�ci� j� w�dk�, od czego m�odej kobiecie nap�yn�y do oczu �zy, po czym na�o�y� czysty opatrunek. Sko�czywszy, zostawi� j� sam�, by mog�a si� umy�, i poszed� przynie�� co� do jedzenia. Przed wyj�ciem roz�o�y� na skrzyni bielizn� z cienkiego, haftowanego p��tna, jedwabne po�czochy, sukni� z zielonego aksamitu z jedwabnymi haftami, bia�ymi jak halka, i pasuj�ce do ca�o�ci pantofle bez pi�ty. Obszerna peleryna z tego samego aksamitu i d�uga z�ocista siateczka przeznaczona do podtrzymania w�os�w uzupe�nia�y t� toalet�, kt�r� ka�da kobieta w�o�y�aby z przyjemno�ci�, lecz Fiora ledwie spojrza�a na ni� z roztargnieniem. O ile� wola�aby ch�opski str�j, kt�ry mia� j� chroni� w drodze do Florencji!

Jednak�e poczu�a si� mniej przygn�biona, kiedy umyta, ubrana i uczesana usiad�a do obfitego posi�ku przyniesionego przez Dominga. Zawsze tak si� dzia�o w trudnych okresach jej �ycia: mia�a wi�kszy apetyt ni� normalnie. Tote�, zdaj�c sobie spraw� z formatu przeciwnika, kt�remu mia�a stawi� czo�o wieczorem, z zapa�em zjad�a wszystko, co jej podano.

W przeciwie�stwie do tego, co przypuszcza�a, ceremoniarz Patrizi nie poprowadzi� jej do sali, w kt�rej zosta�a przyj�ta za pierwszym razem, ale do biblioteki. Sykstus IV siedzia� na swego rodzaju krze�le kurulnym w binoklach na nosie i czyta� grub� ksi��k� w j�zyku greckim, le��c� przed nim na du�ym pulpicie, przesuwaj�c wzd�u� linijek ma�ym z�otym rylcem. Nie przerwa� tej czynno�ci, kiedy Patrizi wprowadzi� Fior� i powi�d� j� przez ca�e d�ugie pomieszczenie ku poduszce u�o�onej u st�p papie�a, na kt�rej Fiora musia�a ukl�kn��, jak chcia� ceremonia�. Ale nag�e Sykstus IV zacz�� si� g�o�no �mia�.

- Pr�ba walki z nieszcz�ciami zsy�anymi przez bog�w, to dow�d odwagi, lecz tak�e szale�stwa; nikt nigdy nie przeszkodzi temu, co musi nieuchronnie nadej��... - I odwracaj�c g�ow� w stron� m�odej kobiety, zapyta� tak naturalnie, jakby rozmawiali ze sob� poprzedniego dnia lub kilka godzin wcze�niej:

- Co s�dzisz o tym tek�cie, donno Fioro? Jest wyj�tkowo pi�kny, nieprawda�?

- Je�li Wasza �wi�tobliwo�� tak m�wi, to musi to by� prawda. Ja osobi�cie niezbyt ceni� Eurypidesa, a w szczeg�lno�ci Herkulesa szalonego. Znacznie bardziej wol� Ajschylosa. Ach! Smutny los ludzi: ich szcz�cie jest podobne do lekkiego szkicu; nadchodzi nieszcz�cie, trzy razy przesuwa wilgotn� g�bk� i los si� dope�nia. Ju� od lat �cie�ki mojego �ycia s� spl�tane i nie mog� wytyczy� innej drogi.

Zaskoczenie papie�a by�o nieudawane. Zdejmuj�c okulary, spojrza� na m�od� kobiet� niemal z podziwem.

- Czy�by� czyta�a wielkich helle�skich autor�w?

- �aci�skich tak�e, Wasza �wi�tobliwo��. To cz�� zwyk�ej edukacji wysoko urodzonych florentynek. Ponadto m�j ojciec by� cz�owiekiem wykszta�conym i zapalonym bibliofilem. Jego kolekcja ksi��ek by�a... niemal tak du�a, jak ksi�gozbi�r w pa�acu Medyceuszy.

- Naprawd�? I... co si� z ni� sta�o?

- A co dzieje si� z bogactwami znajduj�cymi si� w pa�acu, gdy najpierw zostaje spl�drowany, a nast�pnie spalony?

- To wielka strata! Tak... wielka strata! I nigdy nie dowiedzia�a� si�, co...

Fiora nie mog�a d�u�ej spokojnie tego znosi�. Nie przysz�a po to, by gaw�dzi� o literaturze, a nadto ton naiwnego strapienia, kt�ry przybra� papie�, wyda� jej si� szczytem hipokryzji. Zerwa�a si� tak nagle, jakby wystrzeli�a do g�ry na spr�ynie.

- Co si� z nimi sta�o? Ale� o to trzeba spyta� Hieronim� Pazzi... przepraszam: pani� Boscoli, t�, kt�ra, aby po�o�y� �ap� na moim maj�tku, nie cofn�a si� przed zamordowaniem mego ojca i kt�ra nie przestaje prze�ladowa� mnie sw� nienawi�ci�.

- Strze� si�, c�rko, przed pochopnym s�dem! - powiedzia� papie� surowo. - Jak�e �atwo jest rzuca� oskar�enia!

- Pochopny s�d? Zapytaj kogokolwiek we Florencji, a powie ci to samo! I to na pastw� tej n�dznej kobiety chcesz mnie wyda�! Po tym, jak chcia�a mnie zmusi� do po�lubienia tego potwora, kt�ry by� jej synem, teraz zamierza przymusi� mnie do oddania r�ki swemu siostrze�cowi... kolejnemu potworowi, jak s�ysza�am! Mnie, b�d�c� poddan� kr�la Francji!

- Zgodzi�a� si� na to ma��e�stwo, czy te� zosta�em ok�amany?

- Tak, zgodzi�am si� na to ostatniej nocy, pod przymusem, aby nie patrze� na �mier� cz�owieka, jednego z moich przyjaci�, kt�ry obawiaj�c si� o m�j los, przyjecha� mnie szuka� a� tutaj! A ty popierasz tak� nikczemno��! Ty, nast�pca �wi�tego Piotra, namiestnik Chrystusa!

Oczekiwa�a wybuchu gniewu w odpowiedzi, ale Sykstus zachowa� spok�j. Przygl�da� jej si� przez chwil� znad binokli, kt�re ponownie za�o�y�.

- Przysu� ten taboret i usi�d�! Sprowadzi�em ci� tutaj po to, by�my mogli porozmawia� bez �wiadk�w. No, zr�b to, co m�wi�! Siadaj!

Us�ucha�a i usiad�a tu� obok papie�a, os�oni�ta podobnie jak on szerokimi skrzyd�ami pulpitu.

- Moje zachowanie by� mo�e ci� zaskakuje - kontynuowa� - ale jestem dzi� wyj�tkowo szcz�liwy, poniewa� Pan pob�ogos�awi� zwi�zek mojego drogiego siostrze�ca. By� mo�e w�a�nie to sk�ania mnie do... pewnej pob�a�liwo�ci, cho� od dawna budzisz m�j gniew. Musieli�my si� sporo natrudzi�, by ci� z�apa�...

ale dzi�ki temu mia�em czas na zastanowienie.

- Czy�by� zrezygnowa� z pozbawienia mnie g�owy?

- Co za bzdury! Czy gdybym chcia� ci� zg�adzi�, by�aby� tutaj? Jednak musz� powiedzie� ci jedno: twoje ma��e�stwo z Carlem jest wa�ne dla mojej polityki. Dla mnie b�dzie korzystne, je�li Fiora Beltrami zostanie Fior� dei Pazzi. Dlatego chc�, by dosz�o do tego �lubu, a nie po to, by sprawi� przyjemno�� donnie Hieronimie... kt�ra zreszt� mo�e w zwi�zku z tym odczu� pewne rozczarowanie, gdy� sprawy nie potocz� si� tak, jak by chcia�a.

- Jak by chcia�a? Mog� przepowiedzie� Waszej �wi�tobliwo�ci, co si� ze mn� stanie z chwil�, gdy znajd� si� w jej domu: w bardzo kr�tkim czasie spotka mnie nieszcz�cie.

- M�wi�em o rozczarowaniu, poinformuj� j� bowiem, �e nie pogodz� si� z �adn� twoj� chorob� ani wypadkiem czy czymkolwiek podobnym. Je�li co� takiego si� stanie, zostanie niezw�ocznie wydana katu.

- By� mo�e, ale ja nie zgadzam si� �y� pod tym samym dachem, co ona. Nigdy nie s�dzi�am, �e mog� kogo� tak nienawidzi�, jak jej nienawidz�. Poprzysi�g�am jej �mier�!

- Sp�dzisz pod jednym dachem z t� pani� tylko jedn� noc: po�lubn�. Nast�pnego dnia wyjedzie... w podr� w towarzystwie swego szwagra, a kiedy wr�ci, zamieszkasz w pa�acyku w pobli�u Santa Maria in Portico, kt�ry dam Carlowi w prezencie �lubnym. I mog� ci obieca� - doda� z nik�ym u�miechem - �e twoja g�owa pozostanie na swoim miejscu, je�liby przypadkiem pani Boscoli zdarzy�o si� co�... nieprzyjemnego! Nie czujemy do niej najmniejszej sympatii. To ha�a�liwa i pospolita kobieta.

- Doceniam, Ojcze �wi�ty, to zapewnienie, kt�rego zechcia�e� mi udzieli�, ale nie zmienia to faktu, �e musz� po�lubi� potwora. Je�li przypomina on nie�yj�cego syna Hieronimy, to moje dni b�d� jeszcze oszcz�dniej policzone ni� przez ni�.

- Potwora? Nie przesadzajmy. Carlo jest brzydki i przyg�upi, ale nie jest niegodziwcem. Zrobisz z nim, co zechcesz. Jestem pewien, �e w ko�cu docenisz �ycie w Rzymie. Zostaniesz tu jedn� z pierwszych dam... - Nie bardzo wiem z jakiego tytu�u.

- Najprostszego i niezaprzeczalnego: bo ja tego chc�. Kiedy zostaniesz moj� s�siadk�, wszyscy szybko si� dowiedz�, czyj� jeste� protegowan�... Wyznam, �e b�d� w�wczas szcz�liwy, mog�c rozmawia� z tob� o wielkich autorach i pi�knych staro�ytnych tekstach, kt�re oboje lubimy.

To mi�e o�wiadczenie zapar�o Fiorze dech. By�o to doprawdy dziwne. Wielkie postacie tego �wiata, kt�re przeznaczenie umieszcza�o na jej drodze, zdawa�y si� nie mie� innego celu w �yciu, ni� umieszczanie jej w swoim s�siedztwie. Ludwik XI ofiarowa� jej Dom w Barwinkach, Zuchwa�y proponowa� jej w chwili euforii, �e osadzi j� w swoich w�o�ciach i po zako�czeniu wojny sprowadzi na sw�j dw�r, a oto teraz papie� chce j� ulokowa� na wzg�rzu watyka�skim w pa�acu Santa Maria in Portico*.

* Kt�ry p�niej stanie si� pa�acem Lukrecji Borgii.

- No i co? - podj�� Sykstus. - Nic nie powiesz? Co s�dzisz o moich planach?

- Ze �wiadcz� o wielkiej wspania�omy�lno�ci, Ojcze �wi�ty... i �e b�d� musia�y mi odpowiada�. Przypominam ci jednak, �e mam syna we Francji i �e zamierzam sama go wychowa� i mieszka� z nim.

- Co za problem? Sprowadzisz go tu wraz z jego opiekunami i on tak�e cieszy� si� b�dzie naszymi szczeg�lnymi wzgl�dami. Zreszt� gdy tylko zawrzesz ma��e�stwo, wy�l� pos�a�c�w do kr�la Francji, aby go uspokoi� co do twojego losu i powiadomi� o szcz�liwym zako�czeniu naszych spraw.

- Szcz�liwym? Czy�by kr�l uwolni� brata Ignacia i tego kardyna�a, kt�rego nazwisko wypad�o mi z pami�ci?

Papie� zacz�� si� �mia�. By� to radosny �miech ma�ego ch�opca, kt�remu uda�a si� psota.

- Wcze�niej czy p�niej odzyskam kardyna�a Balue*.

* Zostanie uwolniony w roku 1481 i dokona �ywota w Rzymie.

Nieco d�u�sza medytacja nad nieprawo�ciami tego �wiata mo�e by� dla niego jedynie zbawienna. Co do tego kastylijskiego mnicha, powiadomiono mnie, �e umar� i mo�emy ju� tylko modli� si� za spok�j jego duszy. Obaj zreszt� byli dla mnie jedynie... pretekstem, aby ci� tu sprowadzi�. Ale, prosz�, zostawmy z boku t� obmierz�� polityk� i...

- Chcia�abym jednak zada� Waszej �wi�tobliwo�ci jeszcze jedno pytanie, je�li pozwoli?

- Pytaj!

- Sk�d ta dziwna zmiana zachowania, ta pe�na kurtuazji uprzejmo��, z kt�r� si� do mnie dzi� odnosisz, podczas gdy spodziewa�am si�... grom�w papieskiego gniewu? Czemu j� zawdzi�czam? Tylko przyj�ciu na �wiat ma�ej Bianki?

- Nie, oczywi�cie �e nie. Zawdzi�czasz j� dw�m okoliczno�ciom: pierwsz� jest naturalnie okazanie przez ciebie skruchy, i to by�o najwa�niejsze, ale z drugiej strony donna Catarina, nasza ukochana siostrzenica, nieustannie wstawia si� za tob�, a my nie chcemy sprawia� jej przykro�ci.

B�dziesz w niej mia�a najlepsz� przyjaci�k�, kt�ra na pewno przyczyni si� do tego, �e polubisz Rzym.

Po tych pocieszaj�cych s�owach papie� podsun�� Fiorze do uca�owania d�o� z pier�cieniem i wezwa� Patriziego, aby odprowadzi� j� z powrotem do zamku �wi�tego Anio�a, gdzie nie mia�a ju� d�ugo pozostawa�. Nast�pnego dnia by�a Niedziela Palmowa, dzie� niew�a�ciwy, jak wszystkie niedziele, na ceremoni� �lubn�. �lub mia� wi�c mie� miejsce w poniedzia�ek wieczorem w prywatnej kaplicy papie�a, kt�ry osobi�cie mia� go udzieli�.

Te blisko pi��dziesi�t godzin Fiora sp�dzi�a w towarzystwie Dominga, ponownie przys�anego, by nad ni� czuwa�. Wobec przychylno�ci papie�a mia�a nadziej� na towarzystwo Khatoun, ale narodziny dziecka wymaga�y zapewne troski wszystkich w pa�acu SanfApollinare, a m�oda ksi�na na pewno nie mia�a ochoty si� z ni� rozsta�. Mimo wszystko te ostatnie chwile niewoli min�y bardzo szybko, i to nie tylko dlatego, �e Domingo stara� si� rozerwa� j� gr� w szachy i spacerami po tarasach zamku, sk�d mog�a swobodnie kontemplowa� ca�� panoram� Rzymu, lecz tak�e dlatego, �e up�ywaj�ce nieub�aganie godziny by�y ostatnimi przed zmian� ca�ego jej �ycia, kt�ra przera�a�a j� mimo zapewnie� papie�a. Chc�c nie chc�c, mia�a sta� si� jedn� z Pazzich, a sama my�l o noszeniu tego znienawidzonego nazwiska budzi�a w niej obrzydzenie. My�la�a tak�e o Mortimerze, uwi�zionym w tym samym zamku, z kt�rym mimo pr�b nie pozwolono jej si� zobaczy�. Czy b�dzie m�g� swobodnie wr�ci� do Francji? Riario to obieca�, ale czy do s��w tego cz�owieka mo�na by�o mie� zaufanie? By�a jeszcze jedna obawa, kt�ra nie dawa�a jej spa� w ci�gu tych dw�ch ostatnich nocy: gro�ba wisz�ca nad Medyceuszami. Fiora a� za dobrze wiedzia�a, co to b�dzie za �podr�", w kt�r� udadz� si� nazajutrz po jej �lubie Francesco i Hieronima. Szykowali si� na tryumf, chcieli by� obecni przy ostatnim akcie dramatu, kt�ry uczyni z ich rodziny najbogatszy i najpot�niejszy r�d we Florencji, oczywi�cie pod zwierzchnictwem Riaria, ale to w ich drapie�ne szpony wpa�� mia�a cz�� maj�tku ofiar i ca�a fortuna Beltramiego, i nawet nieprzejednane prawo Florencji nie mog�o si� temu przeciwstawi�. My�l, �e Lorenzo i Giu�iano umr�, a ona nic nie mo�e zrobi�, by temu zapobiec, by�a dla niej niezno�na.

Tote� by�a najbledsz� i najpos�pniejsz� z narzeczonych, kiedy w poniedzia�ek wieczorem, po zachodzie s�o�ca, Domingo przygotowa� jej k�piel w wielkiej balii, kt�r� przyni�s� bez widocznego wysi�ku, i powiedzia�, �e przysz�a pora na toalet�.

- Jeste� blada jak �mier� - zauwa�y�. - Domingo b�dzie musia� na�o�y� ci r�.

- Nikt nie oczekuje, �e p�jd� do o�tarza z rado�ci� w sercu. M�j wygl�d nie ma najmniejszego znaczenia i nie chc� �adnych barwiczek. Nie cierpi� ich.

- Ojciec �wi�ty nie b�dzie zadowolony.

- Mylisz si�. Jedyn� rzecz�, kt�ra si� dla niego liczy, to bym pozwoli�a wyda� si� za m��. Za m��! Ja! Gdy tymczasem Filip...

Wybuchn�a tak gwa�townym szlochem, �e przera�ony Nubijczyk poszed� po ocet, aby jej zwil�y� czo�o i skronie.

- Lito�ci, uspok�j si�! Domingo zostanie ukarany, je�li za chwil� poka�esz si� z tak� rozpaczliw� min�. Musisz by� dzielna.

- Ma racj� - odezwa� si� �agodny g�osik, kt�ry natychmiast przerwa� p�acz Fiory. - S�dz�, �e poczujesz si� silniejsza, gdy przeczytasz list, kt�ry ci przynosz�!

Khatoun wzi�a w d�onie g�ow� swej dawnej pani, by zmusi� j�, aby na ni� spojrza�a.

- Przysz�a�? - wyszepta�a Fiora. - Pu�cili ci�?

- Tak, ale przeczytaj ten list, prosz�! A ty w tym czasie - doda�a pod adresem Murzyna - przynie� kufer, kt�ry czeka na zewn�trz na mule pilnowanym przez s�u��cych hrabiny Riario.

List, rzecz jasna, by� od Catariny.

W tej chwili, kt�ra musi zdawa� Ci si� okrutn� - pisa�a m�oda kobieta - pragn� Ci doda� otuchy tak, jak potrafi�. Nie mog� Ci towarzyszy�, ale chc� Ci powiedzie� jedno: inteligentna kobieta mo�e przyzwyczai� si� do najgorszego z ma��e�stw z chwil�, gdy ma przyjaci�, kt�rzy jej pomagaj�, a Ty masz we mnie przyjaci�k�. Khatoun, kt�r� Ci ofiarowuj� - to m�j prezent �lubny - powie Ci wi�cej, ni� mam odwag� napisa�. Przyjmij tak�e t� now� sukni�, kt�r� przywioz�a. Im wspanialej b�dziesz wygl�da�, tym wi�cej zyskasz w oczach mego wuja. Wkr�tce si� zobaczymy, gdy� od jutra zaczn� si� ubiega� o Twoj� wizyt�, co jest naturalne, gdy� musz� pozostawa� w ��ku. B�d� dzielna i ufna! �ciskam Ci�. Catarina.

To by�o jak wielki haust �wie�ego i o�ywczego powietrza. Fiora wyla�a ostatnie �zy przytulona do policzka Khatoun, kt�r� u�cisn�a z g��bokim wzruszeniem.

- Chocia� ciebie odzyska�am! Nie wyobra�a�am sobie nawet, �e czeka mnie dzi� wieczorem tak wielka rado��.

Z wra�eniem, �e czas si� cofn��, pozwoli�a m�odej Tatarce ubra� si� we wspania�� sukni� ze z�otog�owiu przyniesion� przez Dominga, ale zimny dotyk metalicznej tkaniny sprawi�, �e zadr�a�a, a Khatoun pomy�la�a, �e jest to objaw niepokoju.

- Nie my�l! - poprosi�a. - Nie trzeba my�le� o tym, co by�o kiedy�! Dzi� wiecz�r �nisz z�y sen, ale zbudzisz si� z niego.

- Tak s�dzisz?

- Jestem pewna. Jutro zobaczysz hrabin� Catarin� - doda�a ledwo dos�yszalnie. - Ma ci co� do powiedzenia.

Kiedy godzin� p�niej Fiora, za kt�r� kroczy�a Khatoun, sztywna jak prawdziwa dama dworu, wesz�a do papieskiej kaplicy, zdawa�o jej si�, �e wnika do wn�trza msza�u. G�szcz ��tych �wiec wydobywa� blask z�otych przedmiot�w i o�ywia� malowane postacie na freskach Melozza da Forli. Ich blask i przepych oraz jaskrawe kolory sprawi�y, �e postacie te wyda�y jej si� prawdziwsze od �ywych os�b zgromadzonych wok� o�tarza, by� mo�e dlatego, �e jej umys� i serce z ca�ych si� wypiera�y rzeczywisto��.

Aby odsun�� od siebie budz�c� obawy chwil�, Fiora najpierw przyjrza�a si� papie�owi, bia�ej plamie w obramowaniu oparcia wysokiego fotela z czerwonego aksamitu. Bardziej ni� kiedykolwiek przypomina� z�owrogiego gada. Naprzeciwko niego znajdowa�a si� podw�jna czarno-srebrna plama, na kt�rej widok Fiora poczu�a tak� nienawi��, �e nie musia�a si� przygl�da� twarzom, by wiedzie�, �e to Hieronima i Francesco Pazzi, kt�rych obrzuci�a jedynie pe�nym pogardy spojrzeniem. Przed o�tarzem ujrza�a dziwny kszta�t, rodzaj z�ocistego owada z d�ugimi, cienkimi odn�ami, o walcowatym korpusie i du�ej, pozbawionej szyi g�owie, kt�r� pochyla� na bok, jakby by�a zbyt ci�ka, by mo�na j� by�o utrzyma� prosto. D�ugie, jedwabiste w�osy w ciep�ym kasztanowym kolorze - jedyne, co by�o �adne u tego ch�opca w nieokre�lonym wieku - otacza�y twarz o wilgotnych wargach, opadaj�cym nosie i ci�kich powiekach ledwie ods�aniaj�cych t�cz�wki o niemo�liwym do okre�lenia kolorze.

Zaraz po przekroczeniu progu Fiora zatrzyma�a si�, gotowa uciec, gdyby w �rodku nie by�o tych, kt�rych obecno�ci ��da�a. Jednak w cieniu papieskiego tronu odkry�a purpurow� samarr� kardyna�a kamerlinga i wysok� posta� ubranego w prosty str�j z br�zowego sukna Mortimera, kt�ry skrzy�owawszy ramiona na piersiach, gryz� palce. Riario dotrzyma� obietnicy i Fiora mog�a teraz poczu� si� uspokojona co do losu swojego przyjaciela... Ale kiedy jej spojrzenie napotka�o wzrok Szkota, zas�piony i pe�en bezsilnego gniewu, poczu�a, jak jej odwaga s�abnie. Tak bardzo kojarzy� jej si� z niedawn� przesz�o�ci�, przesz�o�ci� utracon�, kt�ra z tego powodu sta�a si� jej szczeg�lnie droga, �e mia�a ochot� podbiec do niego i schroni� si� w tych pe�nych znajomej si�y obj�ciach. Oczywi�cie Mortimer bez trudu rozprawi�by si� z kilkoma obecnymi w kaplicy m�czyznami, w wi�kszo�ci starymi, ale na zewn�trz byli wartownicy, a tak�e dozorcy wi�zienni oraz kaci, i Fiora nie mog�a si� ju� cofn��.

Zamierza�a ruszy� w kierunku o�tarza, kiedy otworzy�y si� drzwi przed Girolamem Riario. Podszed� do Fiory i z u�miechem pe�nym arogancji poda� jej rami�, aby po�o�y�a na nim d�o�, okazuj�c w ten spos�b wol� wyst�powania w roli jedynego pomys�odawcy tego ma��e�stwa, diabelskiego dzie�a ��cz�cego w sobie jego nienasycon� chciwo�� i nienawi�� Hieronimy.

Fiora zawaha�a si� przed po�o�eniem d�oni na r�ce tego m�czyzny, ale odmowa wywo�a�aby skandal, kt�ry mo�e os�abi�by chwilow� dobr� wol� Sykstusa. Pozwoli�a si� wi�c powie�� ku temu, kt�ry mia� zosta� jej ma��onkiem, ale spojrzawszy na niego raz jeden, zamkn�a oczy, aby pow�ci�gn�� �zy, gdy� nie mog�a powstrzyma� si� od por�wnania tego tak zupe�nie pozbawionego jakiegokolwiek uroku m�czyzny, pod�piewuj�cego co� pod nosem, jakby by� sam, z wysok� postaci� jej ukochanego Filipa, jego barczystymi ramionami, nieco sarkastycznym u�miechem i nami�tno�ci�, kt�rej blask ujrza�a w�wczas w jego orzechowych oczach.

Nikt nigdy nie zajmie twojego miejsca, przysi�g�a w my�lach cieniowi swej mi�o�ci. A ten tutaj, cho�bym si� mia�a zabi� tej nocy, nie dotknie mnie ani dzisiaj, ani p�niej!

G�os kardyna�a d'Estouteville sprawi�, �e otworzy�a oczy i zobaczy�a, �e papie� przy pomocy dw�ch diakon�w przywdziewa szaty liturgiczne w celu udzielenia �lubu.

- Ojcze �wi�ty - powiedzia� stanowczo Francuz - prosz� ci� uroczy�cie i po raz ostatni, by� zechcia� ponownie rozpatrzy� to ma��e�stwo. �adna kobieta nie umia�aby si� zdecydowa� na taki zwi�zek i trudno mi uwierzy�, by donna Fiora wyrazi�a na niego zgod�.

- Nie masz prawa g�osu! - przerwa� gwa�townie Riario. - Zgodzi�a si� i nie ma do czego wraca�!

- A jednak wr�c� do tego, bo to moja powinno��. Jest poddan� kr�la Francji i nie mam ochoty znosi� jego wym�wek, kiedy dowie si� o tym...

bezsensownym zwi�zku.

- Sk�d pomys�, �e jest poddan� kr�la Francji? - zapyta�a cierpko Hieronima. - Zawsze by�a znana jako florentynka, jest te� wdow� po Burgundczyku. To ma��e�stwo, poza wszystkim innym, wynika z naturalnej kolei rzeczy, jako �e kiedy� by�a narzeczon� Pietra, mojego biednego kochanego syna.

- Nigdy nie by�am zar�czona z twoim synem! - zawo�a�a Fiora. - Wiem, �e dla ciebie jedno k�amstwo mniej czy wi�cej to bez r�nicy, s� jednak pewne granice...

Zanosi�o si� na to, �e rozpocz�ta w ten spos�b ceremonia �lubna przerodzi si� w awantur�, i papie� uzna�, �e pora interweniowa�. Zagrzmia� jego spi�owy g�os, odbijaj�cy si� od sklepienia kaplicy:

- Cisza! Uspok�jcie si� wszyscy! To �wi�te miejsce, a nie targ. Nasz bracie d'Estouteville, b�d� spokojny! Ju� jutro napiszemy do kr�la Francji, aby go powiadomi� o tym zwi�zku, kt�ry raduje nasze ojcowskie serce. Co si� za� tyczy ciebie, Fioro Beltrami, czy wyrazi�a� zgod� na po�lubienie tu obecnego Carla?

- Tak, ale pod jednym warunkiem.

- Jakim?

- S�dz�, �e Waszej �wi�tobliwo�ci nie jest on nieznany. Chc�, by m�ody cz�owiek towarzysz�cy dzi� monsignore d'Estouteville'owi zosta� natychmiast bezpiecznie odes�any do Plessis-lez-Tours.

Riario wybuchn�� gromkim �miechem, od kt�rego zatrz�s� mu si� podw�jny podbr�dek i zadygota� brzuch.

- Tyle ha�asu o jakiego� wie�niaka! S�owo daj�, �licznotko, sypia�a� z nim?

To ju� przekroczy�o wytrzyma�o�� zainteresowanego:

- Sam jeste� wie�niakiem! - zawo�a�. - Ja jestem oficerem gwardii szkockiej wielkiego i pot�nego ksi�cia Ludwika, jedenastego tego imienia, z �aski Boga kr�la Francji i Nawarry. Zosta�em wys�any przez mego pana, zniech�conego tym, �e dwa wyprawione przeze� poselstwa nie powr�ci�y. Zabij mnie, je�li chcesz, tak jak bez w�tpienia zabi�e� moich poprzednik�w, ale nie zgadzam si�, by moja wolno�� mia�a tak� cen�! Uprzedzam jednak, �e je�li nie wr�c�, kr�l uzna, �e chodzi o wrogi akt i nie wy�le kolejnego poselstwa, lecz wojsko.

- Wojsko? - oburzy� si� Sykstus IV. - O�mieli�by si� nam wypowiedzie� wojn�?

- Mo�e niezupe�nie, ale wiem, �e przemy�liwa nad wysuni�ciem swoich dziedzicznych praw do kr�lestwa Neapolu, bezpodstawnie znajduj�cego si� w r�kach Arago�czyk�w. No i tak si� sk�ada, �e Rzym po�o�ony jest po drodze do Neapolu...

Francesco Pazzi uzna�, �e nadesz�a jego kolej na w��czenie si� do walki. Nie zmieni� si� od czasu, gdy Fiora widzia�a go po raz ostatni, w dniu giostry, kiedy pokona� Giuliana Medyceusza, walcz�c o wzgl�dy pi�knej Simonetty. Wci�� by� brzydki, przysadzisty, czarnow�osy i �niady. Jego g�os by� nadal tak samo zgrzytliwy, a wyraz twarzy wci�� r�wnie odpychaj�cy.

- S�owo pozostaje s�owem, a Fiora da�a s�owo. ��dam, by go dotrzyma�a.

- A ja, Douglas Mortimer, z Mortimer�w de Gien Livet, nadal utrzymuj�, �e zosta�o jej ono wyrwane przemoc� i �e ty jeste� zwyk�ym k�amc�. A teraz, je�li chcesz, �eby�my to rozstrzygn�li z broni� w r�ku, jestem got�w walczy� w obronie donny Fiory, dop�ki jeden z nas nie zginie.

- Pojedynek? - zawo�a� d'Estouteville. - Przypomnij sobie, Mortimer, �e jeste�my w kaplicy!

- Eminencjo, nie jestem pewien, czy ma to tutaj wielkie znaczenie. Sam s�ysza�em, �e ksi��� Mediolanu zosta� w ubieg�ym roku zamordowany, gdy wychodzi� z ko�cio�a. Najwidoczniej takie s� w tym kraju obyczaje!

- Dosy� tego! - rykn�� papie�, kt�rego twarz sta�a si� ceglastoczerwona. - Mamy zamiar sko�czy� z tym natychmiast. Donno Fioro, za godzin� ten... oficer opu�ci Rzym z listem, kt�ry napiszemy do kr�la Francji i z glejtem podpisanym nasz� r�k�. Czy jeste� gotowa wype�ni� na tych warunkach swoj� cz�� umowy?

Nie odpowiedziawszy, Fiora podesz�a do Szkota, wspi�a si� na palce i z�o�y�a poca�unek na jego policzku.

- Dzi�kuj�, przyjacielu, dzi�kuj� za to, co chcia�e� zrobi�. Nie martw si� ju� o mnie, prosz�.

- Prosisz mnie o rzecz niemo�liw�.

- Ale� nie. Prosz� ci� te�, by� czuwa� nad moim synem do chwili, gdy b�d� mog�a do niego wr�ci�, co b�dzie teraz moim jedynym celem. - I po�lubisz tego...

- Ciii! Da�am s�owo i dotrzymam go. Niech B�g ma ci� w swojej opiece!

- Co mam powiedzie� kr�lowi Ludwikowi?

- Powiedz, �e mu dzi�kuj� z g��bi serca za trud, kt�ry sobie zada� w mojej sprawie, i to wtedy, gdy w�a�nie odrzuci�am jego opiek� z powodu egzekucji mojego ma��onka. Nie potrafi� nie �ywi� dla niego przyja�ni...

Nie m�wi�c ju� nic wi�cej, podesz�a do o�tarza i zaj�a miejsce u boku Carla Pazziego, kt�ry przesta� pod�piewywa�. Odwr�ci� g�ow� w jej stron� i przez chwil� wyda�o jej si�, �e pomi�dzy na wp� zamkni�tymi powiekami pojawi� si� niebieski b�ysk.

Sapi�c i burcz�c, Sykstus IV stan�� naprzeciwko nich, wzi�� ich d�onie i zacz�� mamrota� sakramentalne formu�ki, z kt�rych prawie niemo�liwe by�o zrozumienie cho�by jednego s�owa. Najwidoczniej pilno mu by�o do ko�ca i odb�bnia� ceremoni�. Fiora nie s�ucha�a. Zapytana o zgod� odpowiedzia�a ledwo s�yszalnym �tak", ale kiedy po�o�y� jej d�o� na r�ce Carla, poczu�a wyra�nie, �e ch�opak delikatnie �cisn�� jej palce. Spojrza�a na niego, lecz przybra� ponownie nieobecny wyraz twarzy i zdawa� si� pilnie przygl�da� jednemu z pulchnych i k�dzierzawych anio�k�w graj�cych na lutni za o�tarzem.

Aby nada� wydarzeniu pozory ceremonialno�ci, Fiora i jej nowo po�lubiony m�� zostali przeprowadzeni w orszaku, przy �wietle licznych pochodni, przez Borgo, a� do domostwa Francesca Pazziego, gdzie mieli zamieszka� do czasu, gdy papie� dotrzyma obietnicy. Nie by� to w�a�ciwie pa�ac, co najwy�ej du�y warowny budynek, przypominaj�cy bardziej skarbiec jakiego� bankiera ni� przyjemne miejsce do mieszkania, ale wn�trze by�o wystarczaj�co luksusowe, by zadowoli� nienasycony apetyt na zaszczyty i przepych graj�cej tam rol� pani domu Hieronimy.

Jednak�e to Francesco Pazzi czyni� honory pana domu, witaj�c now� siostrzenic�. Nagle wyda� si� nadzwyczaj radosny, co by�o rzecz� niezwyk�� u osoby o tak pos�pnej i m�ciwej naturze. Odsuwaj�c Carla, kt�ry zdawa� si� tego nawet nie zauwa�y�, poda� rami� Fiorze, przeprowadzi� j� przez pr�g swego domu i osobi�cie poprowadzi� do wielkiej sali, gdzie przygotowano wystawne przyj�cie. Obok najs�odszych win podano wszelkie ciasta, wszystkie �akocie mog�ce przypa�� do gustu m�odej kobiecie.

Hieronima, najwyra�niej nic nie wiedz�c o przyj�ciu, spojrza�a na d�ugi st� ze zdumieniem, do kt�rego szybko do��czy�a w�ciek�o��.

- A to co znowu? Nic takiego nie kaza�am szykowa�!

- Nie. Ja to zrobi�em i przyznasz mi prawo, mam nadziej�, do wydawania polece� we w�asnym domu!

- Ale dlaczego? Dlaczego?

- Przyjmuj� dzi� wieczorem z pewno�ci� naj�adniejsz� kobiet� we Florencji, t�, kt�ra jutro b�dzie jej kr�low�... i kt�ra teraz jest moj� siostrzenic�. Tak radosne wydarzenie nale�y uczci�.

Sam nape�ni� kielich winem ma�mazyjskim i topi�c spojrzenie w oczach Fiory, zanurzy� w nim wargi, zanim go jej poda�, aby udowodni�, �e nie musi obawia� si� trucizny, po czym sam wzi�� drugi kielich dla siebie i podni�s� go.

- Pij� za twoj� urod�, Fioro, i witam ci� w moim domu, kt�ry odt�d b�dzie twoim, tak jak ja sam b�d� twoim przyjacielem i... protektorem - doda�, rzucaj�c okiem na Hieronim�, ze zmarszczonymi brwiami obserwuj�c� t� sytuacj�, kt�rej nie przewidzia�a.

- Co si� z tob� dzieje? My�la�am, �e jej nienawidzisz?

- Nienawidzi�em jej ojca, lecz czy mo�na nienawidzi� kwiat? Ten by� jeszcze w p�czku, kiedy opu�ci�em Florencj�, gdzie uroda Simonetty przy�miewa�a wszystko. Ale nie mog�em mie� Simonetty.

- I my�lisz, �e b�dziesz mia� t� tutaj? Przecie� nie z tob� w�a�nie wzi�a �lub.

Francesco odwr�ci� si� ku swemu siostrze�cowi, kt�ry, jakby sytuacja go nie dotyczy�a, podjada� z p�misk�w, z widocznym zadowoleniem delektuj�c si� hiszpa�skim winem.

- Naprawd� uwa�asz, �e ona kogo� po�lubi�a? Przypominaj�c sobie dziwny niebieski b�ysk i lekki u�cisk jego d�oni, Fiora pomy�la�a, �e przyszed� czas, by w��czy� si� do rozmowy. Do tej chwili ogranicza�a si� do pe�nego satysfakcji przys�uchiwania si� dziwnej k��tni pomi�dzy swymi wrogami. Wykorzystanie po��dania Pazziego, kt�ry nawet nie zadawa� sobie trudu, by je ukry�, mog�o by� ciekawe, wypiwszy wi�c wino z podanego kielicha u�miechn�a si� z wdzi�kiem, kt�ry spowodowa�, �e oczy m�czyzny zal�ni�y.

- Dzi�kuj� ci za tak mi�e przyj�cie, wuju. Jestem szcz�liwa, konstatuj�c, �e mam w tym domu cho� jednego przyjaciela i jestem teraz pewna, �e przysz�o�� przyniesie nam szcz�liwe chwile, ale nie godzi si�, bym zaniedbywa�a tego, kt�ry dzi� wieczorem zosta� mym ma��onkiem. Je�li pozwolisz, to w�a�nie z nim chc� dzieli� ten kielich cypryjskiego wina i ten tort migda�owy.

- Oczywi�cie! Zapomnieli�my o tradycji! S�yszysz, Carlo? Chod� tu do nas!

Pan m�ody potulnie us�ucha�, przyj�� kawa�ek ciasta podany przez Fior� i opr�ni� du�y �lubny kielich ze srebra, z kt�rego przed chwil� pi�a.

- Dzi�kuj� - powiedzia� tonem dobrze wychowanego ch�opczyka. - Bardzo smaczne. Czy mog� teraz i�� spa�?

- Oczywi�cie, m�j ma�y! - powiedzia�a Hieronima aksamitnym g�osem. - Zaraz odprowadzimy na spoczynek ciebie i twoj� ma��onk�. Sp�jrz na ni�! Mam nadziej�, �e ci si� podoba? Nie jest, rzecz jasna, dziewic�, ale nie powiniene� okaza� si� zbyt wybredny...

- B�d� z ni� spa�?

- Tak, i zaznasz z ni� przyjemno�ci tyle razy, ile zapragniesz. .. Jest twoja, wiesz o tym, cala twoja...

- Dosy� tego! - zagrzmia� Francesco. - Na pewno nigdy nie dotkn�� dziewczyny i nie wiem, czemu ma s�u�y� ta komedia. Wa�ne by�o tylko �lubne b�ogos�awie�stwo.

- Niew�tpliwie, ale Carlo zas�uguje na nagrod� i nie ma powodu, by go jej pozbawia�. Chcesz tej pi�knej dziewczyny, prawda, Carlitto? Id� si� przygotowa�! Sama j� zaprowadz� do waszej komnaty i rozbior�.

- Tak... tak, Carlo bardzo chce! - zawo�a� ch�opak, klaszcz�c w d�onie z idiotycznym u�miechem, na kt�rego widok Fiora zblad�a. Czy naprawd� b�dzie musia�a znie�� tego pokurcza, oblizuj�cego teraz grube wargi jak kot stoj�cy przed miseczk� ze �mietank�?

- Otrzyma�am dzi� wieczorem w prezencie od hrabiny Riario t� m�od� kobiet�, kt�ra niegdy� by�a moj� s�u�k� - powiedzia�a, wskazuj�c Khatoun, kt�ra sta�a w drzwiach do salonu nieruchoma jak pos�g. - B�dzie doskonale umia�a mnie rozebra�.

- Przed noc� po�lubn� nale�y to do kobiet z rodziny - zaprotestowa�a Hieronima.

- A wi�c zrobicie to we dwie, i tyle! - westchn�� Pazzi, kt�ry uca�owa� d�o� Fiory z wiele m�wi�cym spojrzeniem. Niew�tpliwie sam ch�tnie zaj��by si� tym przyjemnym zadaniem.

Nie przyjmuj�c ramienia podanego przez z�o�liwie u�miechni�t� Hieronim�, Fiora mia�a opu�ci� salon wraz z Khatoun, kiedy Pazzi wzi�wszy pochodni�, podszed� do niej.

- Odprowadz� ci�, aby zosta� z tob� troch� d�u�ej. Jutro wyje�d�amy, Hieronima i ja, w bardzo wa�nych sprawach, ale wkr�tce zn�w si� zobaczymy. Albo wr�c� tutaj, albo, co bardziej prawdopodobne, po�l� po ciebie i Carla. Do tego czasu czuj si� tu jak u siebie.

Gdy dotarli pod drzwi �lubnej komnaty, �yczy� jej dobrej nocy, wzdychaj�c tak ci�ko, �e rozbawi�oby j� to, gdyby jej po�o�enie nie by�o tak przykre. Kiedy Hieronima chcia�a wej�� wraz z ni� do �rodka, Fiora j� odepchn�a.

- Nie, dalej nie p�jdziesz! Zaprowadzi�a� mnie tam, gdzie chcia�a�, i to musi ci wystarczy�! Id� precz!

- Ale...

- Powiedzia�am: precz! Nie doprowadzaj mnie do ostateczno�ci, Hieronimo, a przede wszystkim nie wyobra�aj sobie, �e moja nienawi�� do ciebie znikn�a!

Kiedy mimo wszystko rozw�cieczona kobieta chcia�a wej�� si��, Francesco zastawi� jej drog�.

- R�b to, co ci m�wi! Zejdziemy razem na d�, Hieronimo, musimy porozmawia�!

Kobieta musia�a na to przysta�. Kiedy Khatoun zamkn�a za nimi dwiema drzwi przestronnej komnaty o�wietlonej pochodniami, Fiora nie mog�a powstrzyma� westchnienia ulgi, ale nic nie powiedzia�a. W �rodku znajdowa�y si� bowiem dwie s�u��ce, z kt�rych jedna ko�czy�a roz�cie�a� wielkie �o�e z kolumienkami i ci�kimi kotarami, druga za� uk�ada�a w wazonie ogromny p�k pachn�cych piwonii i wonnych lilii. Fiora da�a im znak, by wysz�y, co zrobi�y, dygn�wszy.

Ledwie drzwi si� zamkn�y, Fiora podbieg�a do okna, otworzy�a je i wychyli�a si� na zewn�trz. Wychodzi�o ono na w�skie podw�rze, kt�remu g��bi� nadawa�o �wiat�o odbite w kaflach na dnie.

- Na co patrzysz? - zaniepokoi�a si� Khatoun.

- Chcia�am sprawdzi�, czy jest st�d jakie� wyj�cie.

- Chcesz uciec? To zdaje si� trudne.

- Wszystko zale�y od tego, jakiego rodzaju wyj�cia si� szuka. S�dzisz, �e b�d� dzieli� lo�e z tym... z tym czym�? Ze pozwol� mu si� dotkn��? Zgodzi�am si� na ten groteskowy �lub, ale niech nikt nie oczekuje ode mnie wi�cej.

- I co zrobisz? Rzucisz si� z okna?

- Bez wahania, je�li tylko spr�buje si� do mnie zbli�y�.

Nie odpowiedziawszy, Khatoun unios�a brzeg sukni, wyci�gn�a d�ugi i w�ski sztylet, umocowany do nogi za pomoc� podwi�zki, i poda�a go m�odej kobiecie.

- Dlaczego to ty masz si� po�wi�ci�? Contessa my�li, �e im pr�dzej zostaniesz wdow�, tym lepiej. Wyjazd tych dwojga jutro rano upraszcza sprawy. Po zabiciu Carla po�o�ymy go do tego ��ka, a jutro polecimy s�u�bie, by pozwolono mu spa�. W tym czasie udamy si� do pa�acu Riario, sk�d w m�skim przebraniu b�dziesz mog�a uciec do Florencji.

- Dlaczego ja, a nie my? My�la�am, �e nie chcesz ju� si� ze mn� rozstawa�?

- To prawda, ale nie umiem je�dzi� konno i op�nia�a- . bym twoj� ucieczk�. Tylko ty mo�esz ostrzec monsignore Lorenza o knowaniach przeciwko niemu. Zreszt�, je�li ci si� uda, Francesco Pazzi i pani Hieronima nie b�d� mogli prawdopodobnie nigdy wr�ci� do Rzymu. P�niej do��cz� do ciebie i razem wr�cimy do ma�ego Filipa! - zako�czy�a rado�nie, jakby nakre�li�a w�a�nie plan przyjemnej wycieczki, a nie zab�jstwa po��czonego z ucieczk�.

Fiora potrz�sn�a g�ow�, niezbyt przekonana:

- Naprawd� s�dzisz, �e powr�t do pa�acu Riario to nie nieostro�no��? Co zrobimy z hrabi� Girolamo?

- Nie b�dzie go.

- Ju� s�ysza�am to zdanie, a widzia�a�, jak si� potoczy�y wydarzenia?

- Tym razem nie b�dzie zasadzki. Jutro ma z pomp� poprowadzi� nowo narodzon� c�rk� na Lateran, gdzie dziecko ma przyj�� chrzest z r�k papie�a. Wiem, o kt�rej godzinie... A teraz pozw�l, �e po�o�� ci� do ��ka! Zaraz przyjdzie tw�j ma��onek. Ja b�d� spa� przed drzwiami. Wystarczy, �e po mnie przyjdziesz, gdy ju� b�dzie po wszystkim.

Szybko schowa�a sztylet pod bia�ymi jedwabnymi poduszkami obszytymi z�otymi fr�dzlami, a nast�pnie pomog�a Fiorze si� rozebra� i w�o�y� koszul� z delikatnego jedwabiu. By�a najwy�sza pora, gdy� z galerii dobieg� odg�os krok�w. Fiora wskoczy�a pod ko�dr� i ledwie si� ni� nakry�a, kiedy drzwi otwar�y si� przed Franceskiem Pazzim trzymaj�cym pochodni� i prowadz�cym za r�k� Carla, jakby by� dzieckiem.

M�ody ma��onek ubrany by� w brokatow� szat� w wielkie purpurowo-z�ote kwiaty, kt�re jeszcze bardziej uwypukla�y ��to�� jego cery. W jej rozci�ciu wida� by�o fa�dy bia�ego jedwabiu, co �wiadczy�o o tym, �e mia� jeszcze na sobie koszul�. Mocno przyciska� ubranie do piersi. Pazzi podprowadzi� go do samego �o�a i sta� przy nim przez chwil� bez s�owa, wpatruj�c si� w Fior� oczami jarz�cymi si� jak p�omienie �wiec. Musia� sporo wypi�, gdy� by� bardzo czerwony, a intensywny zapach alkoholu dociera� a� do niej. M�oda kobieta zobaczy�a, jak jego spojrzenie zwraca si� ku Carlowi, a woln� r�k� Francesco szuka r�koje�ci sztyletu wisz�cego u pasa. Poczu�a ��dz� mordu p�on�c� w tym m�czy�nie znajduj�cym si� pod wp�ywem wina i pomy�la�a, �e mo�e dzi�ki niemu nie b�dzie musia�a dopu�ci� si� czynu, kt�ry j� przera�a�. Jednak wtedy znalaz�aby si� w jego w�adzy bez wi�kszych mo�liwo�ci obrony. Zabicie Pazziego w jego w�asnym domu r�wna�oby si� �ci�gni�ciu sobie na g�ow� nie tylko Hieronimy, ale ca�ej s�u�by.

Trwa�o to tylko chwil�. Bro� nie zosta�a wyj�ta z haftowanej pochwy. Pe�nym w�ciek�o�ci ruchem Pazzi wymierzy� cios pi�ci� w plecy swego siostrze�ca, po czym odwr�ciwszy si� na pi�cie, z�apa� Khatoun za rami� i wywl�k� j� z pokoju, a drzwi trzasn�y za nimi z hukiem. Fiora i jej nowo po�lubiony m�� zostali sami, twarz� w twarz...

Ch�opak nie zareagowa� na cios Pazziego bardziej, ni� gdyby by� workiem trocin. Zgi�� si� tylko wp�, a potem wyprostowa� i przez chwil� pozosta� nieruchomy, a� Fiora zacz�a si� zastanawia�, czy nie zasn��. Ale zrozumia�a, �e nas�uchuje oddalaj�cych si� lekko niepewnych krok�w wuja. Kiedy nasta�a cisza, Carlo natychmiast o�y� i �wawym krokiem podszed� do drzwi, otworzy� je, wystawi� g�ow� na zewn�trz, wymrucza� co�, czego Fiora nie dos�ysza�a, wzi�� pozostawiony w zamku klucz, w�o�y� go od wewn�trz i wreszcie zamkn�� drzwi, przekr�caj�c go dwukrotnie, co zaniepokoi�o Fior�. Powoli wsun�a d�o� pod poduszk�, si�gaj�c po sztylet.

- Zrobione! - powiedzia� Carlo spokojnie. - Ju� nikt nam nie przeszkodzi.

Oparty jedn� r�k� o kolumienk� �o�a, szeroko otwieraj�c oczy o niebieskich t�cz�wkach, w kt�rych pojawi� si� b�ysk weso�o�ci, ca�kiem utraciwszy sw�j senny wygl�d, patrzy� na m�od� kobiet� i cieszy� si� jej zdumieniem. Nieco si� wyprostowa� i cho� nadal by� brzydki, to budzi� znacznie mniej tej lito�ci po��czonej z obrzydzeniem, kt�r� na og� wywo�uj� osoby upo�ledzone umys�owo.

Poniewa� Fiora nadal nie mog�a wykrztusi� s�owa, wyda� z siebie jakby gdakni�cie i zacz�� si� �mia�.

- Nie r�b takiej miny, droga �ono! To, �e zdradzam ci moj� tajemnic�, powinno ci� uspokoi� co do moich zamiar�w. Zapewniam ci�, �e z naszego zwi�zku nie narodz� si� dzieci i �e mo�esz spa� spokojnie w tym wielkim �o�u, kt�re tak ci� przera�a.

- Odgrywasz komedi�? - wykrztusi�a w ko�cu m�oda kobieta. - Dlaczego?

- Aby prze�y�. Przyzwyczai�em si� do tego od lat, a pomocna mi w tym by�a moja fizyczna u�omno��: jestem tak brzydki, �e uwa�a si� za rzecz naturaln�, �e jestem tak�e idiot�.

- Aby prze�y�, m�wisz? A kto ci zagra�a?

- Wszyscy Pazzi z wyj�tkiem mojego dziadka Jacopo, kt�ry mnie zawsze broni�. Musisz wiedzie�, �e w zwi�zku ze �mierci� moich rodzic�w jestem po dziadku najbogatszym z rodziny, i to dlatego wuj Francesco zabra� mnie ze sob� do Rzymu, kiedy musia� opu�ci� Florencj�. By�em, w pewnym sensie, jego ruchomym skarbcem. Uzyska� prawo do sprawowania opieki nade mn�, co pozwoli�o mu na za�o�enie w Rzymie nowego banku, jest to bowiem zr�czny cz�owiek, ale w jego interesie jest, bym pozosta� przy �yciu, gdy� je�li umr�, dziadek odbierze mu ca�y m�j maj�tek. A nikt nie o�mieli�by si� wywo�a� niezadowolenia tego patriarchy.

- Jak to mo�liwe, �e nigdy nie s�ysza�am o tobie, kiedy mieszka�am we Florencji?

- Poniewa� mnie ukrywano jeszcze staranniej, ni� mojego okropnego kuzyna Pietra. Dwa potwory w rodzinie to za du�o! Mieszka�em w Trespiano, w willi odziedziczonej po matce, gdzie zostawiono mnie w spokoju z moj� niani� i starym ksi�dzem, kt�ry nauczy� mnie tego, czego m�g�. Mam tam ksi��ki, ptaki, drzewa.

- Czy by�e� zmuszony do odgrywania tej okropnej... i na pewno wyczerpuj�cej roli?

- Tak, gdy� gdyby podejrzewano mnie, �e jestem cho� troch� rozgarni�ty, a wi�c zdolny do samodzielnego zarz�dzania maj�tkiem, od dawna bym nie �y� pomimo ochrony patriarchy. �y� niegdy� w Rzymie cz�owiek imieniem Claudius Ahenobarbus. Uda�o mu si� unikn�� nieustannych morderstw pope�nianych w jego rodzinie dzi�ki temu, �e udawa� kretyna. Wst�pi� nawet na tron cesarski...

- Czy�by� mia� podobne ambicje? - zapyta�a Fiora, nie mog�c powstrzyma� u�miechu.

- Och nie! Tylko nie to! Wszystko, czego pragn�, to powr�t do Trespiano. Mo�liwe zreszt�, �e to pragnienie wkr�tce si� zrealizuje, ale w okoliczno�ciach, kt�re mnie przera�aj�. Je�li wujowi Francesco i tej wstr�tnej Hieronimie uda si� wykona� plan, kt�ry uknuli, Girolamo Riario niczego im nie odm�wi i zostan� zamordowany. Ty zreszt� tak�e, gdy� nasz �lub s�u�y� wy��cznie przechwyceniu twojego maj�tku.

- Ale... tw�j dziadek?

- Zginie w zamieszaniu, kt�re spowoduje przej�cie w�adzy przez Riaria.

- Wiesz o tym? W jaki spos�b mog�e� si� o tym dowiedzie�?

- Nikt nie przejmuje si� przyg�upem, w jego obecno�ci m�wi si� nawet ca�kiem otwarcie o wszystkim. Wiem wszystko o spisku przeciwko Medyceuszom zorganizowanym przez Pazzich z Riariem i Monteseckiem, tym pysza�kiem niemal tak szpetnym jak ja. Lorenzo i Giuliano musz� umrze� pod koniec tygodnia, w trakcie wizyty sk�adanej przez nowego kardyna�a, Rafaela Riario, kt�ry wczoraj opu�ci� Rzym.

- Nie wiesz, czy ustalili jak�� dat�?

- Nie, ale by� mo�e b�dzie to Wielkanoc. Najgorsze jest to, �e uda�o im si� pozyska� ca�� rodzin�, nawet mojego dziadka, pocz�tkowo przeciwnego tym planom, kt�re uwa�a� za czyste szale�stwo. A ja nic nie mog� zrobi�, cho� chcia�bym ich ocali�.

- Ocali� kogo? Medyceuszy? Ty, jeden z Pazzich, nie czujesz do nich nienawi�ci?

- Giuliano ma�o mnie obchodzi, to pi�knoduch, ale bardzo lubi� Lorenza.

Jest bardzo brzydki...

- Czy to dlatego go lubisz?

- Lito�ci, nie uwa�aj mnie za a� tak powierzchownego! - rzek� Carlo ze smutkiem. - Jest brzydki, powtarzam, ale co za inteligencja! I jaki urok! A poza tym pr�bowa� mi pom�c, bowiem zna pewnego greckiego lekarza, o kt�rym m�wi si� zadziwiaj�ce rzeczy.

- Demetrios Lascaris! - szepn�a Fiora, w kt�rej to nazwisko poruszy�o czu�� strun�.

- Znasz go? Lorenzo chcia�, �eby si� mn� zaj��, ale moja droga rodzina si� temu sprzeciwi�a. O tak! Chcia�bym m�c zapobiec tej zbrodni, ale jestem wi�niem mojej postaci: nie mam pieni�dzy ani �adnych �rodk�w do dyspozycji, nawet wiernego s�ugi, i nie mog� wsi��� na konia! Mog� je�dzi� tylko na mule... i to niezbyt szybko.

- Ale ja mog� je�dzi� konno!

Wyskoczywszy z ��ka, Fiora narzuci�a le��cy na krze�le szlafrok, wzi�a Carla za r�k� i posadzi�a obok siebie na skrzyni, kt�ra sta�a w nogach �o�a. Szale�cza nadzieja sprawi�a, �e jej serce bi�o jak zwariowane.

- Pom� mi jutro opu�ci� ten dom. Pojad� do Florencji i pokrzy�uj� ich plany!

- Jak mog� ci pom�c? M�wi�em: nie mog� ci nic da�. Wyje�d�aj�c rano, zabior� wszystkie konie i najbardziej krzepkich s�u��cych.

- Kto� da mi to, czego potrzebuj�. Wiem, �e po ich wyje�dzie hrabina Riario zaprosi mnie do siebie. Zawie� mnie do niej na wizyt� kurtuazyjn�... reszta b�dzie nale�e� do niej.

- Chcesz powiedzie�, �e... �ona Girolama chce ocali� Medyceuszy?

- Kocha Giuliana, ale oczywi�cie musi zachowa� najwi�ksz� ostro�no��...

Nagle Carlo po�o�y� r�k� na d�oniach Fiory i przytkn�� palec do jej ust, po czym pochyliwszy si� ku niej, wyszepta� jej do ucha:

- P�acz! J�cz tak g�o�no, jak mo�esz!

Wskaza� drzwi, kt�re kto� pr�bowa� bardzo delikatnie otworzy�. Zapewne by�a to Hieronima, gdy� Pazzi by� zbyt pijany, by zachowa� tak� ostro�no��. Fiora natychmiast zacz�a j�cze� i g�o�no szlocha�. Przestawa�a na chwil�, po czym znowu zaczyna�a, b�agaj�c, by zostawi� j� w spokoju, a by�a przy tym tak naturalna, �e Carlo cicho si� roze�mia�. Od czasu do czasu wydawa�a s�aby okrzyk, jakby zadawano jej b�l, p�niej zn�w zaczyna�a �ka�, zawodzi� i b�aga�. Carlo za� wydawa� pomruki pe�ne ca�kiem przekonuj�cego okrucie�stwa. Trwa�o to dobr� chwil�, ku wielkiej rado�ci uczestnik�w szczerze ubawionych odgrywan� scenk�. Po ostatnim okrzyku Fiora zamilk�a, jakby Carlo j� og�uszy�. Ten wymamrota� jeszcze dwa lub trzy niewyra�ne s�owa, po czym nasta�a cisza... cisza, kt�ra pozwoli�a wyra�nie us�ysze� odg�os ostro�nie oddalaj�cych si� krok�w i szelest jedwabnej sukni.

- Uf! - westchn�� Carlo. - Uda�o si�!

- M�wili�my szeptem, ale ca�e szcz�cie, �e masz dobry s�uch.

- Nieraz ju� bardzo mi si� to przyda�o! A teraz powinna� si� przespa�. Z pewno�ci� tego ci trzeba.

- A ty?

- Ja ulokuj� si� w tym fotelu z poduszkami.

Ten�e fotel by� twardy jak ska�a, a le�a�y na nim tylko dwie poduszki i to bardzo ma�e. Fiora zawaha�a si� przez chwil�, po czym zaproponowa�a:

- Dlaczego nie mia�by� si� po�o�y� obok mnie, na ��ku? Jeste�my teraz przyjaci�mi, a obieca�e�, �e...

- Wierz mi, �e ta obietnica nic mnie nie kosztuje. Jeste� niezwykle pi�kna, droga Fioro, aleja kocham tylko ch�opc�w!

Zaskoczenie sprawi�o, �e w oczach Fiory pojawi�y si� znaki zapytania, co wywo�a�o u�miech Carla, u�miech jednak nieco gorzki.

- Nigdy nikogo nie szokowa�o, nawet moich partner�w, �e m�j wuj hojnie p�aci, pod kategorycznym warunkiem, �e zachowaj� dyskrecj�.

Ta dziwna deklaracja sprawi�a Fiorze tak� rado��, �e spontanicznie pochyli�a si� do Carla i poca�owa�a po siostrzanemu.

- Zdecydowanie jeste� ma��onkiem, jakiego mog�abym sobie wymarzy�, Carlo, i nigdy wystarczaj�co nie podzi�kuj� niebiosom za to, �e nas po��czy�y. B�d� od tej pory twoj� siostr� i zrobi� wszystko, co zdo�am, �eby ci pom�c.

W niebieskich oczach ch�opaka zal�ni�y �zy i teraz on z kolei z�o�y� ostro�ny poca�unek na policzku m�odej kobiety, po czym �yczywszy sobie dobrej nocy, ka�de z nich po�o�y�o si� po swojej stronie ��ka. Chwil� p�niej ma��onkowie, odwr�ceni do siebie plecami, spali dobrze zas�u�onym snem os�b o czystych sumieniach.

Zapada� zmierzch, kiedy Fiora - nie do rozpoznania w m�skim stroju - przekroczy�a wreszcie Bram� del Popolo, z kt�r� zwi�zane by�y od tylu dni jej pragnienia i nadzieje. Wszystko przebieg�o jak we �nie, ale z precyzj� dok�adnie wyre�yserowanego baletu. Najpierw poranny wyjazd Pazziego i Hieronimy, kt�rzy zapukali do drzwi m�odej pary, lecz us�yszeli tylko w�ciek�e przekle�stwa Carla, zupe�nie jakby zbyt wcze�nie wyrwano go ze snu. P�niej bieg obojga do okna, aby upewni� si�, �e Pazzi opu�cili pa�ac Borgo, po czym Fiora wr�ci�a do ��ka, a Carlo otworzy� w ko�cu drzwi pokoju, dono�nie ��daj�c �niadania i wzywaj�c s�u��cego. Nast�pnie przybycie pos�a�ca hrabiny Riario z zaproszeniem do z�o�enia przez now� pani� Pazzi pierwszej wizyty, na co Carlo zgodzi� si�, utyskuj�c i obwieszczaj�c, �e on te� pojedzie. A potem wyjechali na mu�ach do pa�acu SanfApollinare z niewielk� eskort� - czterech s�u��cych i Khatoun - Fiora zas�oni�ta g�stym welonem maj�cym ukry� �lady z�ego traktowania w trakcie nocy po�lubnej, a Carlo z naburmuszon� min�, pod��aj�cy przodem i nieustannymi wyg�upami wywo�uj�cy u�miech lub wzruszenie ramion przechodni�w.

Po przybyciu do Catariny, kt�ra rzeczywi�cie by�a sama, Carlo za��da� czego� do picia, wi�c z rewerencj� zaprowadzono go do apartamentu Girolama, podczas gdy Fiora i Khatoun uda�y si� do pokoju m�odej hrabiny.

By� to pok�j naprawd� wspania�y, ca�y obity lazurowym brokatem i srebrog�owem, wype�niony niesko�czon� liczb� malowanych skrzy�, siedzisk i sto��w, w�r�d kt�rych na honorowym miejscu usytuowane by�o ogromne �o�e obci�gni�te tym samym srebrog�owem i zwie�czone p�kami niebieskich i bia�ych pi�r. Catarina, ton�ca w drogich koronkach, przyj�a go�ci z nale�nym ceremonia�em, po czym odes�a�a s�u��ce, pozostawiaj�c przy sobie tylko Rosario, swoj� ulubion� pokoj�wk�, do kt�rej mia�a pe�ne zaufanie.

Godzin� p�niej Khatoun, podwy�szona przez weneckie buty na wysokich koturnach, w sukni Fiory i owini�ta w s�awetny welon opuszcza�a pa�ac w towarzystwie Carla, kt�ry opr�ni� - w wi�kszo�ci do doniczek z drzewkami pomara�czowymi - sporo kielich�w. W tym czasie Fiora ukryta w alkowie sypialni Catariny wk�ada�a przygotowane dla niej ubranie z br�zowego zamszu, tabard ozdobiony herbami: �mij� Sforz�w i r� Riari�w, wysokie buty z mi�kkiej sk�ry, obszerny p�aszcz do jazdy konnej i wysok� czapk� z pi�rami, pod kt�r� zupe�nie ukry�y si� jej �ci�ni�te siateczk� w�osy.

Kiedy by�a gotowa, Catarina wr�czy�a jej sakiewk� wype�nion� z�otem, kt�rego cz�� Fiora ukry�a w ubraniu, oraz list podpisany po prostu �C".

- To do Lorenza - powiedzia�a. - Nie chc�, by Medyceusze uwa�ali mnie za wsp�lniczk� Pazzich... i mojego m�a. Kiedy miniesz Sien�, zdejmij tabard i zakop albo ukryj w g�stych krzakach. Strze� si� tak�e, by nie natkn�� si� na tych, kt�rzy wyjechali rano. W torbie masz plan podr�y, kt�ry powinien ci� ustrzec przed tym problemem. A teraz u�ciskaj mnie i niech B�g ma ci� w opiece! Przy�l� ci Khatoun, kt�ra wr�ci tu tej nocy, jak tylko to b�dzie mo�liwe.

Z g��bokim wzruszeniem Fiora musn�a wargami pi�kn� twarz tej m�odej kobiety, kt�rej mimo nienawistnego ma��e�stwa udawa�o si� pozosta� wiern� sobie i swojemu rodowi. Zrobi�a to bez ukrytych my�li i niepokoju: mimo m�odego wieku Catarina Sforza by�a zdolna wykaraska� si� z najtrudniejszych sytuacji, posiada�a bowiem �yw� inteligencj�, kt�rej tak bardzo brakowa�o jej ma��onkowi, a przed wszystkim odwag�, kt�rej by� ca�kowicie pozbawiony. W ostatniej chwili, kiedy Rosario przypina�a do pasa fa�szywego m�odzie�ca miecz i sztylet, ostrzeg�a Fior�:

- Od jutra b�d� ci� �ciga�, gdyby wi�c z�y los sprawi�, �e zostaniesz pojmana, zabij si� bez zastanowienia, gdy� w �aden inny spos�b nie unikniesz okrutnej �mierci poprzedzonej nieko�cz�cymi si� cierpieniami.

- B�d� spokojna: zapami�tam. Nie dostan� mnie �ywej.

P�niej wszystko potoczy�o si� szybko. Rosario poprowadzi�a Fior� bocznymi korytarzami do stajni, gdzie m�oda kobieta sama wybra�a i osiod�a�a konia, a potem otworzy�a przed ni� wrota. Fiora z ogromn� rado�ci� dosiad�a konia nosz�cego imi� Titano i ruszy�a k�usem w kierunku Corso.

Przekroczywszy bram�, gdzie wartownicy, widz�c znajomy tabard, po�egnali j� za�yle, przesz�a w galop, z rozkosz� czuj�c tak d�ugo wyczekiwany p�d powietrza - i deszcz, gdy� Wielki Tydzie� zacz�� si� szarug� i ciemnymi chmurami - ch�oszcz�cy jej twarz. By�a wolna, wreszcie wolna! Otwiera�a si� przed ni� szeroka przestrze� przeci�ta przez niewyra�ny zarys dawnej via Flaminia, starej rzymskiej drogi ��cz�cej Rzym z Etruri�, kt�rej wyszczerbione p�yty wytycza�y szlak, ale czyni�y drog� niebezpieczn� dla ko�skich n�g. Tote� Fiora wybra�a podr� szerokim, poro�ni�tym traw� nasypem biegn�cym wzd�u� zrujnowanych staro�ytnych grobowc�w. Po kilku minutach tej piekielnej jazdy ko� i amazonka przekroczyli jak burza Tyber po mo�cie Milvio, po czym Fiora �ci�gn�a cugle, aby uspokoi� zwierz�, zatrzyma�a si� na moment i odwr�ci�a. Mimo z�ej pogody chcia�a ostatni raz spojrze� na Rzym, na to staro�ytne miasto cesarzy, u�wi�cone krwi� m�czennik�w, kt�re obecno�� papie�a powinna uczyni� szlachetnym, czystym i prawym. Tymczasem by�a to ogromna kloaka naje�ona pu�apkami i uciekinierka pomy�la�a, �e nigdy nie zdo�a nale�ycie podzi�kowa� Bogu za to, i� pozwoli� jej wydosta� si� stamt�d. Jednocze�nie po raz ostatni pomy�la�a z sympati�, a nawet z �alem - jako �e mia�a ich zapewne nigdy wi�cej nie zobaczy� - o Stefanie Infessurze, o kt�rym wiedzia�a, �e odzyska� wolno��, o Annie �yd�wce, kt�ra j� leczy�a, o donnie Catarinie, kt�ra zosta�a jej przyjaci�k� wbrew wszystkiemu i wszystkim, wreszcie o Antonii Colonnie, siostrzyczce Serafinie, kt�r� pozostawi�a w klasztorze San Sisto na pastw� oczekiwania, maj�cego trwa� pewnie do ko�ca �ycia. Skoro oni, pozostaj�c przy �yciu, oddychali powietrzem tego zepsutego miasta, mog�o ono jeszcze zosta� uratowane? Ale za jak� cen�?

Deszcz przypomnia� Fiorze, �e zupe�nie nie ma czasu na te filozoficzne rozwa�ania i �e poza wszystkim innym do Boga nale�a�a decyzja, czy Rzym mia� istnie� nadal, czy zgin�� w morzu ognia jak Sodoma i Gomora...

Post�puj�c zgodnie z dok�adnymi wskaz�wkami udzielonymi przez Catarin� oraz Carla, nie musia�a si� obawia�, �e wpadnie na Francesca i Hieronim�. Przede wszystkim wyprzedzali j� o co najmniej dwana�cie godzin, a poza tym posuwali si� bardzo szybko, jako �e Montesecco zarz�dzi� przygotowanie na ca�ej trasie �wie�ych koni na zmian�. No i wreszcie dlatego, �e za Sien� nie skieruj� si� bezpo�rednio do Florencji, lecz przejad� przez Poggibonsi, by na wysoko�ci San Miniato do��czy� do legata jad�cego z Pizy. Dzi�ki temu bez ryzyka wjad� do miasta Czerwonej Lilii, wmieszawszy si� w i�cie ksi���cy orszak towarzysz�cy m�odemu kardyna�owi Riario.

Podj�te przez nich kroki mog�y si� nawet okaza� u�yteczne dla Fiory, kt�ra nosz�c herb Catariny, z pewno�ci� zdo�a�aby uda� sp�nionego s�u��cego i sama uzyska� �wie�e konie. Miaia do dyspozycji bardzo ma�o czasu: Rafaele Riario mia� wjecha� do Florencji w Wielki Czwartek, a by� wtorek wieczorem. Musia�a przeby� oko�o siedemdziesi�ciu mil w dwa dni - by�a to pr�dko�� osi�galna dla wy�wiczonego je�d�ca posiadaj�cego dobre wierzchowce, ale znacznie trudniejsza dla m�odej kobiety, kt�ra ostatnich sze�� miesi�cy prze�y�a w zamkni�ciu. B�dzie zmuszona zatrzymywa� si�, by cho� odrobin� odpocz��. Hieronima podr�owa�a w wygodnym powozie, kt�ry zatrzymywa� si� b�dzie tylko na czas wymiany koni. Zmieni go na mu�a przed San Miniato i opu�ci orszak u bram Florencji, by uda� si� bezpo�rednio do Montughi, willi starego Jacopo Pazziego.

Ta my�l doprowadzi�a Fior� do w�ciek�o�ci i sprawi�a, �e z pogard� spojrza�a na czekaj�ce j� trudy. Przypomniawszy sobie drog� Leonard� i niezliczone kataplazmy z wosku, kt�re stosowa�a w trakcie kampanii Zuchwa�ego, za�mia�a si� nawet sama do siebie z weso�o�ci� przynale�n� m�odo�ci, kt�r� zwr�ci�a jej odzyskana wolno��...

W Viterbo, papieskim mie�cie, do kt�rego przyby�a w �rod� rano, czu�a ju� w plecach dwadzie�cia mil i ca�e jej cia�o rozpaczliwie domaga�o si� odrobiny odpoczynku. Ko� tak�e go potrzebowa�, wi�c wymieni�a go na innego w ober�y deli'Angelo, bardzo �a�uj�c, �e nie mo�e tam wynaj�� pokoju. By� to jeden z postoj�w Pazzich i lepiej by�o tu si� nie zatrzymywa�. Wierna roli spiesz�cego si� marudera zadowoli�a si� kupieniem sera, bochenka chleba, dzbanka cienkiego wina i kilku �wiec, po czym dzielnie ruszy�a w dalsz� drog�.

Wyjechawszy z miasta, wypatrzy�a zrujnowany budynek zaro�ni�ty bluszczem, pokrzywami i melis�, wprowadzi�a do niego konia, kt�rego przywi�za�a do belki stropowej i usadowi�a si�, by zje��, napi� si� i odpocz�� przez trzy godziny. Nie obawia�a si� przekroczenia tego czasu, kt�ry sama sobie wyznaczy�a, posiada�a bowiem cenn� zdolno�� budzenia si�, kiedy chcia�a. Trzy godziny p�niej rzeczywi�cie ockn�a si� ze snu, zjad�a i wypi�a jeszcze troch�, i postanowi�a ponownie ruszy� w drog�. Padaj�cy od �witu deszcz usta� i cho� pogoda by�a pochmurna i zimna, to jednak znacznie bardziej zno�na. Niestety, droga stawa�a si� coraz trudniejsza, bardziej kr�ta i wkr�tce galop nie by� ju� mo�liwy tak cz�sto, jak wcze�niej. Jednak�e podr� Fiory przebiega�a bez komplikacji. Tabard z herbem czyni� cuda.

Za San Cjuirico d'Orcia droga wiod�a wzd�u� �agodnych wzg�rz Umbrii. Spokojny pejza� naszpikowany cyprysami, tak lubianymi przez starego mistrza Giotto i przez sam� Fior�, zaczyna� przypomina� drog� jej Toskani�.

U podn�a jednego ze wzg�rz w�r�d g�stych chaszczy znajdowa� si� ostry zakr�t. Wje�d�aj�c tam, ko� niemal wpad� na w�zek wy�adowany wi�zkami chrustu, zajmuj�cy ca�� szeroko�� drogi. Zahamowa� tak gwa�townie, �e Fiora mimo swojej zr�czno�ci omal nie przelecia�a mu nad g�ow�. Z wielkim trudem utrzyma�a si� w siodle, ale wierzchowiec, przestraszony, z pian� na pysku, stan�� d�ba. Zza krzak�w wyskoczyli obdarci, lecz uzbrojeni po same z�by m�czy�ni. Jeden z nich zarzuci� na g�ow� zwierz�cia czarn� szmat�, a pozostali ustawili si� wok�, wymierzaj�c w kobiet� arkebuzy.

- Rabusie! - zasycza�a Fiora przez z�by. - Tylko tego mi brakowa�o!

O�lepiony ko� uspokoi� si�. Jeden z bandyt�w chwyci� cugle i mocno je trzyma�. W tym czasie inny m�czyzna, kt�ry musia� by� hersztem bandy - jako jedyny nie mia� arkebuza - od��czy� si� od reszty i podszed�, wspieraj�c si� pod boki i zadzieraj�c nosa. A nos mia� imponuj�cy. Osobnik nale�a� do masywnych, by� raczej niski, mia� szerokie ramiona i ogromne d�onie. Wi�ksz� cz�� twarzy pokrywa�a siwiej�ca broda, dok�adnie taka, jak czupryna, a po�r�d tej g�stwiny w�os�w b�yszcza�y oczy o kpi�cym spojrzeniu. Jego ubi�r sk�ada� si� z usianego licznymi plamami kaftana z bawolej sk�ry, na kt�rym dwa czy trzy fragmenty zbroi robi�y, co mog�y, by nada� mu szlachetny wygl�d, co by�oby zabawne, gdyby nie d�uga�ne ostrze miecza obijaj�cego mu si� o �ydki i elegancko unosz�cego z ty�u strz�py czerwonego p�aszcza. Str�j uzupe�nia�a brudna czapka przyozdobiona szkar�atnym pi�rem.

Z rozdra�nieniem przerastaj�cym l�k Fiora przygl�da�a si� osobnikowi, kt�ry uk�oniwszy si� kurtuazyjnie, szybko si�gn�� po jej mieszek.

- Mia�e� kiepski pomys� zatrzymuj�c mnie, panie bandyto - westchn�a Fiora. - Bardzo si� spiesz�!

W g�stwinie brody b�ysn�y bia�e z�by, a m�czyzna weso�o zwa�y� w r�ku sakiewk�, kt�ra wyda�a zach�caj�cy odg�os.

- No to marnie si� sk�ada, paniczu - powiedzia� ze �miechem - gdy� mi tak�e bardzo spieszno, by wej�� w posiadanie tego pi�knego konia. Doskonale zast�pi mojego, kt�rego utraci�em dwa dni temu. Wydajesz mi si� cz�owiekiem z towarzystwa, je�li mam s�dzi� po tym pi�knym herbie widniej�cym na twojej piersi, i bez trudu zrozumiesz, �e godno�� przyw�dcy nie pozwala mi d�u�ej chodzi� pieszo. Traci na tym m�j presti�.

- Przykro mi ze wzgl�du na ciebie, ale jako �e twoje �ycie nie jest zagro�one, natomiast wiele istnie� zale�y od n�g tego zwierz�cia, chcia�bym to z tob� om�wi�.

Wypowiadaj�c te ostatnie s�owa w taki spos�b, by zmieniona intonacja nie obudzi�a jego czujno�ci, Fiora doby�a miecza z pochwy i z szybko�ci� b�yskawicy wymierzy�a w�ciek�y cios w pier� przeciwnika, kt�ry zwali� si� na ziemi�; w tej samej chwili spi�a konia, kt�rego przednie nogi uderzy�y trzymaj�cego go bandyt�. Je�li jednak liczy�a na efekt zaskoczenia, aby pokona� reszt� bandy, to si� przeliczy�a, gdy� trzej pozostali rabusie widz�c poturbowanego szefa, pu�cili bro�, rzucili si� na Fior�, rozbroili j� i powalili na ziemi�, zarzucaj�c jej p�aszcz na g�ow�. W tym czasie ich herszt pozbiera� si� i otrzepa� brudne ubranie z gracj� elegancika.

- Zawsze warto mie� na sobie kolczug�, kiedy ma si� do czynienia z uczciwymi podr�nymi - zarechota�. - Zawdzi�czam ci jednak kolejn� dziur� w kaftanie, a to ci� b�dzie du�o kosztowa�, pi�kny przyjacielu!

W okamgnieniu Fiora, przekonana, �e nadesz�a jej ostatnia godzina, zosta�a zwi�zana jak baleron i rzucona w poprzek ko�skiego grzbietu. W siodle z satysfakcj� usiad� szef bandy.

- Jeste� nieco impulsywny, przyjacielu - powiedzia�, wymierzaj�c weso�ego klapsa w po�ladki rzekomego pos�a�ca - ale dochodowy. Tw�j mieszek zas�uguje na szacunek. Natomiast... b�dziesz musia� mi to przeczyta� - doda�, wyjmuj�c bilecik Catariny i obracaj�c go w palcach. - Nigdy nie mia�em czasu nauczy� si� czyta�!

- Je�li zale�y ci na g�owie, kapitanie, radz� ci zostawi� ten list w spokoju - warkn�a Fiora, kt�rej nos przy ka�dym kroku konia uderza� o sk�rzan� uprz��. - Zreszt� sam fakt, �e przeszkodzi�e� mi w podr�y, ju� jej powa�nie zagrozi�o.

Bezczelno�� by�a jedynym mo�liwym ratunkiem. Nadzwyczajne, �e rabu� wydawa� si� bardziej chciwy ni� okrutny. Czy�by mo�liwe by�o dogadanie si� z nim? Pozostawa�o dowiedzie� si�, w kt�r� stron� sk�ania�y si� jego sympatie polityczne...

- Rzadko widzia�em gadatliwe trupy, wiesz? - powiedzia� rabu�. - Spokojnie! Nie jedziemy daleko i b�dziesz m�g� troch� odpocz��. Ale je�li b�dziesz niegrzeczny, tw�j odpoczynek mo�e sta� si� wiecznym spoczynkiem...

�cie�k� wij�c� si� w�r�d d�b�w korkowych dotarli wkr�tce do w�skiego i zamaskowanego przez g�st� ro�linno�� wej�cia do jaskini znajduj�cej si� w zboczu wzg�rza.

Zapada� zmrok. G�siego przebyli ciemny korytarz wype�niony zapachem dymu, od kt�rego Fior� szczypa�y oczy, a drapanie w gardle wywo�a�o kaszel. Wkr�tce jednak korytarz si� rozszerzy� i rozja�ni�, a jej nozdrza po�echta� przyjemny zapach pieczonego mi�sa. Po�o�ono j� na ziemi, nieco zdr�twia��, w pobli�u ogniska, nad kt�rym piek� si� na ro�nie ca�y baran. Herszt bandy ukucn�� obok i ogrzewa� d�onie przy ogniu.

- Przypominam jeszcze raz to, co ju� powiedzia�em - rzek�a spokojnie. - Im wi�cej czasu minie, w tym wi�kszym niebezpiecze�stwie b�dzie twoja g�owa.,

- Dosy� tego! - warkn�� m�czyzna, rzucaj�c jej mordercze spojrzenie. - S� rzeczy, kt�rych nie lubi� s�ucha� nawet jeden raz. A co dopiero dwa! Mam wielk� ochot� uciszy� ci� na zawsze.

- Nie kr�puj si�! - zawo�a�a Fiora. Jej gniew r�s� proporcjonalnie do czasu, kt�ry traci�a. - Ale u�wiadom sobie, �e moje zw�oki mog� sta� si� dla ciebie jeszcze bardziej niebezpieczne ni� moja osoba. Nie umiesz czyta�, ale jako, jak s�dz�, by�y �o�nierz, powiniene� zna� te herby?

- Hm... Mediola�ska �mija, tak... znam! Ale ta r�a... co to jest?

- Chyba od dawna nie wychodzi�e� z tej twojej jamy. Je�li chcesz dowiedzie� si� wi�cej, odejd�my na stron�. Mo�e nie masz tajemnic przed twoimi lud�mi, ale s� rzeczy, o kt�rych nie mog� m�wi� byle komu.

Czuj�c si� pochlebiony, rabu� rozwi�za� Fiorze nogi, po czym chwytaj�c koniec sznura kr�puj�cego jej r�ce, poprowadzi� j� w g��b groty. Tam wi�zki s�omy i jakie� derki tworzy�y pos�anie, na kt�rym usiad�.

- No dobra! M�w!... Kim jest tw�j pan?

- To nie pan, lecz pani: siostrzenica papie�a, donna Catarina Sforza, hrabina Riario. Wys�a�a mnie do Florencji... z misj� specjaln�, st�d ten list. Je�li mi si� nie uda, ryzykuj� g�ow�, ale ktokolwiek mi przeszkodzi, ryzykuje swoj� jeszcze bardziej. Donna Catarina jest nieust�pliwa, cho� bardzo m�oda.

Bandyta zdj�� czapk� i podrapa� si� w g�ow�, wyra�nie zmagaj�c si� z trudnym problemem.

- S�ysza�em o tym! M�wi�, �e jest tak dzielna, jak pi�kna, i wiadomo po kim to odziedziczy�a! Ja osobi�cie s�u�y�em pod jej dziadkiem, wielkim Franceskiem Sforz�. Srogi by� z niego wojak! By�em wtedy jeszcze ch�opakiem, ale mog� powiedzie�, �e dobrze mi by�o u niego. On to wiedzia�, jak sprawi� przyjemno�� swoim �o�nierzom...

Oczy bandyty zal�ni�y nagle �ywszym blaskiem, a w jego g�osie zabrzmia�a jaka� nostalgia:

- Razem spl�drowali�my Piacenz�, i nigdy, ch�opcze, nie zobaczysz takiej grabie�y ani takiego �wi�towania! Wybebeszyli�my wszystkich m�czyzn, zgwa�cili�my wszystkie kobiety w wieku od dziesi�ciu do sze��dziesi�ciu lat, odszpuntowali�my wszystkie beczu�ki, a na koniec pod�o�yli�my ogie�. Miasto p�on�o jak piekielne czelu�cie, a my jeszcze obalali�my dziewki w rynsztokach, kt�rymi sp�ywa�o wino, krew i wn�trzno�ci. Mo�na by�o zdechn�� z gor�ca, ale wypili�my, ile si� da�o. A poza tym byli�my bogaci: pieni�dze, pi�kne materie, �ywno��, nawet z�oto - to wszystko Sforza dawa� swoim ludziom! Mieli�my te� mniszki... a nawet braciszk�w zakonnych dla tych, kt�rzy lubi� te rzeczy. Ach! Daleko trzeba by szuka�, by znale�� takiego dow�dc� jak on! Dzisiejsi my�l� tylko o tym, �eby si� ubra� w jedwabie i unikn�� cios�w. Maj� delikatn� sk�r�... Sforza... ten to mia� sk�r�, porz�dn�, tward�, sp�kan� sk�r�, zniszczon� przez pancerz, jak moja, a mimo to kr�lowa Neapolu przyjmowa�a go w swym �o�u, a Mediolan dal mu najpi�kniejsz� z ksi�niczek...

Fiora cierpliwie wys�ucha�a odgrzebuj�cego wspomnienia bandyty, nie okazuj�c zreszt� wzruszenia tym, co s�ysza�a: widzia�a wojn� z wystarczaj�co bliska, by zna� jej okropie�stwa.

- Jestem oddany donnie Catarinie tak samo, jak ty jej dziadkowi, i mog� ci� zapewni�, �e jest jego godna. S�uchaj! Zachowaj moj� sakiewk�, ale pozw�l mi zatrzyma� konia i odjecha�. Przysi�gam ci, �e po wype�nieniu mojej misji przyprowadz� ci go, a wraz z nim dwa inne, je�li chcesz...

- Dlaczego nie dwadzie�cia? Tych, kt�re b�d� pod po�ladkami towarzysz�cych ci �o�nierzy? Uwa�asz mnie za durnia, ch�opcze? Nie wierz� ju� w �adne obietnice, i jakom Rocco da Magione, nie narodzi� si� jeszcze taki, kt�ry mi co� odbierze... A zw�aszcza taki go�ow�s! Istna dziewczyna, s�owo daj� - doda�, przesuwaj�c palcem po policzku Fiory, kt�ra omal go nie ugryz�a, ale zdecydowa�a si� postawi� wszystko na jedn� kart�.

- Ale� ja jestem dziewczyn� - powiedzia�a cicho. Rocco odsun�� palec, jakby si� oparzy�.

- Co ty m�wisz?

- �atwo to sprawdzi�. Zdejmij mi czapk�!

Rozb�jnik zdj�� filcowe nakrycie g�owy, ods�aniaj�c siateczk�, kt�r� �ci�ni�te by�y w�osy m�odej kobiety. Ta potrz�sn�a g�ow� i fala czarnego jedwabiu sp�yn�a jej na ramiona ku ogromnemu zdumieniu Rocca. - A jednak to prawda! Kim jeste�?

- Powiem ci, ale najpierw odpowiedz mi na jedno pytanie. Czy skoro warujesz przy tej drodze, nie widzia�e� tu ostatniej nocy powozu w eskorcie je�d�c�w?

- Nie w nocy, wczoraj o �wicie. Dziwny orszak, wierz mi. Nie brak mi by�o ochoty, by wsadzi� moich ludzi na te konie, ale tamci byli nieco zbyt dobrze uzbrojeni jak dla nas, skromnych rozb�jnik�w.

- Wielka szkoda! - j�kn�a Fiora. - Gdyby� ich zaatakowa�, z pewno�ci� zapobieg�by� wielkiemu nieszcz�ciu...

- Zaraz, zaraz! Nieszcz�cie z pewno�ci� spotka�oby mnie i tych zacnych ch�opc�w, kt�rzy si� zaci�gn�li do mojego oddzia�u. Ale wr��my do mojego pytania: kim jeste�?

- Nazywam si� Fiora Beltrami i jestem przyjaci�k� donny Catariny. Aby dope�ni� tego obrazu, dodam, �e jestem r�wnie� zaprzysi�g�� nieprzyjaci�k� tego gbura, jej m�a... A zreszt�, dosy� tego! Siedz� tu jak g�upia, dyskutuj� z jakim� rzezimieszkiem, a tymczasem by� mo�e Medyceusze jutro zostan� zabici!

Chcia�a si� podnie��, ale Rocco zapobieg� temu, przewracaj�c j� z powrotem na s�om�. Jednocze�nie wyda� z siebie prawdziwy ryk:

- Co ty opowiadasz? Co to za historia z tym zabijaniem?

- To d�uga opowie��. Wiedz tylko, �e spiesz� si� tak bardzo, bo hrabina i ja chcemy ich uratowa�. Ci, kt�rzy przeje�d�ali t�dy wczoraj, to ich mordercy!

Zapad�a cisza, a Rocco wyj�� zza pasa d�ugi n� o gro�nym wygl�dzie, ale zadowoli� si� przeci�ciem sznura kr�puj�cego nadgarstki wi�niarki. Nast�pnie zacz�� chodzi� tam i z powrotem, wyra�nie nad czym� si� zastanawiaj�c.

- Czy s�dzisz, �e je�li ci pomog�, to mog� mie� nadziej� na sowit� nagrod�? - zapyta�, gmeraj�c w brodzie.

- Przysi�gam ci to na pami�� mego ojca, zamordowanego przez Pazzich, kt�rych tu wczoraj widzia�e� na drodze. Ale dlaczego mia�by� co� zrobi� dla Medyceuszy?

- Lorenzo Wspania�y uratowa� mi �ycie w Volterra. Zabi�em jedn� dziewczyn�, kt�r� Vitelli zarezerwowa� dla siebie, wi�c chcia� mnie za to powiesi�. Lorenzo przeci�� sznur i zwr�ci� mi wolno��. To rzeczy, o kt�rych cz�owiek honoru nie zapomina. Ale dosy� gadania: b�dziemy mieli na to czas w drodze. Jad� z tob�! Zreszt� w ten spos�b najlepiej przypilnuj� mojego konia.

- Dosi�dziemy go oboje? W ten spos�b raczej albo go wyko�czymy, albo b�dziemy musieli jecha� st�pa. M�wi�am ci, �e musimy si� pospieszy�!

- Ale dowiezie nas jakie� p� mili st�d? Wiem, gdzie mo�na znale�� konia, je�li ma si� troch� z�ota - doda�, g�aszcz�c sakiewk�, kt�r� na sznureczkach przyczepi� do pasa. A teraz chod� zje�� kawa�ek tego barana, kt�ry zaraz si� spali... ale schowaj z powrotem w�osy. Wol�, �eby� zosta�a ch�opcem.

Zaproszona przez Rocca Fiora poch�on�a kawa�ek doskonale upieczonego mi�sa i popi�a je cierpkim winem, podczas gdy herszt bandy, jedz�c i pij�c, przemawia� do swych ludzi, kt�rych by�o co najwy�ej dziesi�ciu:

- Pojad� z tym ch�opcem, gdy� proponuje mi ciekawy interes, ale nied�ugo wr�c�. Orlando - doda�, wskazuj�c kud�atego olbrzyma obdarzonego si�� dw�ch nied�wiedzi - b�dzie wami dowodzi� pod moj� nieobecno��, kt�ra nie powinna trwa� znacznie d�u�ej ni� tydzie�. Sied�cie tu cicho i nie zwracajcie na siebie uwagi. Zostawi� wam cz�� z�ota tego ch�opca i przywioz� jakie� porz�dne odzienie.

- Dlaczego? - warkn�� Orlando. - Nie b�dziemy ju� bandytami?

- B�dziemy tym, czym zawsze byli�my: �o�nierzami. Kiedy wr�c�, pojedziemy do Urbino. M�wi�, �e ksi��� Federico de Montefeltro werbuje najemnik�w na now� wojn�, a nasze miecze ju� zbyt d�ugo rdzewiej�! Zgoda?

Wszyscy si� zgodzili, ale nie Fiora, kt�ra pochyli�a si� w stron� Rocca:

- Jeste� pewien, �e nie ma tu sprzeczno�ci? Montefeltro jest jednym z kondotier�w w s�u�bie papie�a, a to wojsko mog�oby zosta� wys�ane na Florencj�.

- Wiem, ale powiedzmy, �e to... ostateczno��! Zobaczymy, co si� tam b�dzie dzia�o. Je�li Medyceusze zwyci꿹, wst�pimy na s�u�b� do nich. Je�li nie... c�, trzeba jako� �y�, prawda?

Nie pozosta�o nic do dodania. Fiora spokojnie doko�czy�a posi�ek, podczas gdy Rocco przyst�pi� do sprawiedliwego podzia�u z�otych monet. Dzi�ki zapobiegliwemu ukryciu kilku z nich w butach i r�nych miejscach w ubraniu, fakt utraty sakiewki nieszczeg�lnie martwi� Fior�, ale poprosi�a o zwrot samego woreczka. Nie zosta�o w nim wiele rzeczy: chusteczka do nosa i ma�a buteleczka ofiarowana przez Ann�. Rocco przyjrza� si� jej uwa�nie.

- Co to jest?

- Mo�liwo�� unikni�cia straszliwej �mierci w przypadku, gdybym... zosta� schwytany.

Rocco pokiwa� g�ow�, w�o�y� flakonik z powrotem do sakiewki i poda� j� Fiorze, kt�ra zaczyna�a przebiera� nogami z niecierpliwo�ci. Taka strata czasu! Poza tym niepokoi�a si� troch� o wra�enie, jakie wywo�a w drodze i na ulicach Florencji w towarzystwie tego obdartusa, kt�ry a� za bardzo wygl�da� na tego, kim by�...

Kiedy jednak Rocco wr�ci� po chwilowej nieobecno�ci, poczu�a si� uspokojona. Wymieni� sw�j, ogl�dnie m�wi�c, brudny kubrak na kaftan z grubego szarego sukna, mo�e niezbyt czysty, ale nadaj�cy si� do pokazania. Transformacji dope�ni�y wysokie buty, br�zowy sk�rzany pas i p�aszcz w tym samym kolorze oraz, na szcz�cie, d�ugi miecz i sztylet.

- Boisz si�, �ebym ci nie przyni�s� wstydu, co? - powiedzia�, wymierzaj�c Fiorze kuksa�ca. - A teraz ruszajmy w drog�.

Po wyj�ciu z groty dosiad� konia, a Fiora usiad�a za jego plecami. Zegnani �yczeniami bandy ruszyli w stron� g��wnej drogi, z konieczno�ci wolnym krokiem, by podw�jne obci��enie nie um�czy�o zwierz�cia. * * *

Noc by�a bardzo ciemna i zimna, trzeba by�o dobrze zna� okolic�, by si� nie zgubi�, ale Rocco wiedzia�, gdzie jedzie, i chwil� p�niej Fiora znalaz�a si� w posiadaniu nowego wierzchowca zakupionego jak najbardziej legalnie u jakiego� wie�niaka, kt�ry zdawa� si� dobrze zna� zb�jc�, a nawet utrzymywa� z nim dosy� za�y�e relacje.

- Oskubujemy podr�nych, nie s�siad�w! - wyja�ni� Rocco. - Inaczej �ycie nie by�oby mo�liwe. Ten kmie� nie ma powod�w, by si� na mnie uskar�a�, wr�cz przeciwnie.

Towarzysz Fiory nie by� na tyle kole�e�ski, by odda� jej konia. Zatrzyma� go dla siebie, a m�oda kobieta bynajmniej nie skorzysta�a na tej zamianie. Jej nowy wierzchowiec by� raczej zwierz�ciem roboczym ni� koniem pod siod�o. Ponadto okazywa� pewn� niezale�no��, kt�ra sk�ania�a go do obchodzenia najmniejszej kupki ziemi czy nawet do cofania si�, je�li przeszkoda wydawa�a mu si� zbyt uci��liwa do pokonania. Rocco, bezwstydnie za�miewaj�cy si� z rosn�cej w�ciek�o�ci Fiory, w ko�cu wzi�� zwierz� za uzd�, by je poprowadzi� za sob�. Fiora pociesza�a si� my�l�, �e w Sienie ona i jej towarzysz b�d� mogli wymieni� konie na nowe. Jednak w wielkiej ksi�dze przeznaczenia zapisane by�o, �e nie dotar�a jeszcze do ko�ca swych trud�w.

Ober�a delia Fontana na placu del Campo przyj�a podr�nych z szacunkiem nale�nym tak szlachetnym go�ciom, ale jej w�a�ciciel, mistrz Guido Matteotti, okaza� wielkie strapienie, kiedy poprosili o �wie�e konie.

- Sk�d mia�bym je wzi��, dostojni panowie? Nie zosta� mi nawet jeden jedyny! Nawet najmniejszy. Jedyne, co mog� wam zaoferowa�, to osio�, w dodatku ze sztywn� nog�. No i moja c�rka bardzo go lubi!

- Co nam przyjdzie z os�a, jak my�lisz? - zagrzmia� Rocco. - Widzisz przecie�, kim jeste�my? M�j pan, nale��cy do dworu szlachetnego hrabiego Riario, jest pos�a�cem wys�anym przez Jego �wi�tobliwo�� i, wierz mi, jego misja jest pilna.

- Niech tu padn� trupem na miejscu, panie, je�li nie m�wi� prawdy. Mia�em cztery konie, cztery wspania�e konie: du�e, silne jak nosoro�ce, oko �ywe, grzywa d�u�sza ni� kobiece w�osy, ale zabrano mi je wczoraj wieczorem! Zabrano mi wszystkie cztery...

- A kt� sobie na to pozwoli�? Czy� nie by�y zastrze�one na us�ugi papie�a i jego ludzi?

- Oczywi�cie, ale widzia�em ju� przeje�d�aj�cy du�y oddzia� i nie s�dzi�em, �e mog� pojawi� si� kolejne. Poza tym ci, kt�rzy byli tu wczoraj, mieli argumenty nie do podwa�enia!

Rocco schwyta� poczciwin� za ko�nierz koszuli i zacz�� nim porz�dnie potrz�sa�:

- A kim byli ci ludzie? Powiesz to wreszcie?

- Oddzia� m�czyzn jad�cych z Pizy. �o�nierzy! Wypili, zjedli, spl�drowali mi piwniczk� i spi�arni�, sponiewierali s�u��ce i kuchcik�w. Prawdziwa katastrofa!

- Trac� cierpliwo��! - powiedzia� Rocco. - Zdecydujesz si� wreszcie powiedzie�, kto to by�?

- A bo ja wiem? �o�nierze, m�wi�em. Jechali przy��czy� si� do oddzia�u, formowanego tu niedaleko pod dow�dztwem kondotiera Sanseverino.

Zobaczyli moje konie i po prostu je zabrali. Ach, ja nieszcz�sny!

Fiora zmarszczy�a brwi i si� zamy�li�a. Sytuacja stawa�a si� powa�na. Rocco m�wi� o zbieraniu si� najemnik�w w Urbino pod przyw�dztwem ksi�cia Federico, a tu tworzy si� drugi oddzia� pod Sanseverinem. Jeden na wschodzie, drugi na po�udniowym zachodzie - diabelnie przypomina�o to kleszcze gotowe zacisn�� si� na Florencji. Bezsprzecznie Riario dobrze przygotowa� swoje dzia�ania, gdy� po zabiciu Medyceuszy b�dzie m�g� spu�ci� t� zg�odnia�� sfor� na ich miasto i zdusi� je, zanim zd��y cho�by drgn��. Poza tym za papie�em sta� tak�e Ferrante di Napoli, podczas gdy sojusznicy Florencji - Mediolan i Wenecja - nawet mo�e nie podejrzewali, co si� szykuje. Nie m�wi�c rzecz jasna o kr�lu Francji, kt�ry ze wzgl�du na odleg�o�� nie by� zbyt niebezpieczny dla spiskowc�w.

Nic nie powiedzia�a, ale Rocco chyba �ledzi� tok jej my�li, gdy� uspokajaj�co poklepa� j� po ramieniu, za co podzi�kowa�a mu wzrokiem.

- No trudno - rzek� - do��czymy do innych we Florencji, a nasze konie b�d� musia�y wytrzyma� do tego czasu. Czy w twojej ogo�oconej spi�arni i spl�drowanej piwniczce zosta�o cokolwiek, by� m�g� nakarmi� i napoi� dw�ch dzielnych �o�nierzy?

Mistrz Guido, spodziewaj�cy si� najgorszego, nagle od�y� niczym kwiat zbyt d�ugo wystawiony na pal�ce s�o�ce, a teraz zroszony �wie��, ch�odn� wod� przez mi�osiernego ogrodnika.

- Oczywi�cie, dostojni panowie, oczywi�cie! Wejd�cie! Osobi�cie przyrz�dz� dla was smaczny omlet i wyjm� zapasy, kt�re ukry�em dla siebie i rodziny... W tych strasznych czasach trzeba by� przewiduj�cym...

- Jeste� pewien, �e nie schowa�e� gdzie� dw�ch koni, skoro jeste� taki zapobiegliwy? - powiedzia� Rocco nieco drwi�co. - Tymczasem ka� zaj�� si� naszymi! Niech im natr� nogi winem i dobrze nape�ni� ��oby! I niech nam podadz� dzban wina, �eby�my mieli si� czym zaj�� w oczekiwaniu najedzenie!

Weszli do ober�y, kt�ra rzeczywi�cie wygl�da�a jak po przej�ciu huraganu, i podni�s�szy dwa przewr�cone taborety, usiedli.

- Nic jeszcze nie jest stracone - szepn�� Rocco do bliskiej omdlenia Fiory, siedz�cej z g�ow� w. d�oniach. - Zosta�o nam tylko dwadzie�cia mil do przejechania. Jestem pewien, �e mo�emy jeszcze zd��y� na czas.

- Na koniach, kt�re mog� pa�� w po�owie drogi? B�dziemy musieli i�� pieszo... a ja umieram ze zm�czenia!

- A wi�c odpocznijmy! Tylko kilka godzin, ale zwierz�tom pozwoli to nabra� si� na dalsz� podr�. Zjedzmy, a potem p�jdziesz spa�, a ja w tym czasie p�jd� do miasta zobaczy�, czy...

- Nie ma mowy! Je�li ja b�d� wypoczywa�, to ty tak�e i przywi��� ci� do siebie!

- Jak widz�, masz do mnie pe�ne zaufanie. W zasadzie nie mog� mie� o to do ciebie pretensji. Znamy si� od niedawna. Zrobimy, jak sobie �yczysz, ale najpierw zjedzmy! Umieram z g�odu!

- Ju�? Przecie� nie tak dawno jedli�my tego barana?

- Mo�e, ale przeciwno�ci losu wzmagaj� m�j apetyt! A w�a�nie... jeste� zupe�nie pewna, �e nie zosta�o ci par� monet, by zap�aci� naszemu ober�y�cie? - Przecie� zabra�e� mi sakiewk�, tak czy nie?

- Tak... tak, oczywi�cie, ale mam jakby sz�sty zmys�, kt�ry sprawia, �e zw�sz� z�oto, jak �winia trufle. Przecie� powiedzia�a� mi, �e nosisz nazwisko Beltrami?

- Powiedzia�am, ale czy to ci co� m�wi?

- Drugi maj�tek Florencji? To co� m�wi ka�demu dziecku we W�oszech.

- M�wi�o! M�j ojciec nie �yje...

- Wiem, ale jestem przekonany, �e co� ci zosta�o, a c�rka bankiera na pewno nie wk�ada wszystkich jajek do tego samego koszyka.

Mimo zm�czenia Fiora zacz�a si� �mia�.

- Nie trzeba jecha� do Florencji, by o tym wiedzie�, Rocco. Nie obawiaj si�: dostaniesz nagrod�, kt�r� ci obieca�am, nawet je�li nie da ci jej Lorenzo Medyceusz...

Opu�cili Sien� po zapadni�ciu zmroku, tu� przed zamkni�ciem bram. Ulice by�y pe�ne milcz�cych cieni, kt�re w �a�obnych strojach wraca�y z nabo�e�stwa Drogi Krzy�owej. Inne czuwa� mia�y przez ca�� noc w obitych czerni� i pozbawionych wszelkich ozd�b ko�cio�ach, by op�akiwa� �mier� Chrystusa na Golgocie. Dzwony zamilk�y w Wielki Czwartek, a brak ich swojskiego d�wi�ku sprawi�, �e miasto by�o zdezorientowane i ca�kowicie oddane pokucie. Nawet niebo przyczynia�o si� do pog��bienia przygn�biaj�cego nastroju, gdy� od po�udnia pada� drobny, doprowadzaj�cy do rozpaczy deszcz.

W chwili gdy opuszczali ober��, mistrz Guido postanowi� udzieli� podr�nym ostatniej wskaz�wki:

- Jeszcze s�owo, dostojni panowie! Je�li chcecie dotrze� do celu na swoich koniach, omijajcie San Casciano in Val di Pesa!

- Dlaczego? - spyta� Rocco drwi�co. - Czy�by grasowali tam bandyci?

- Tak m�wili jad�cy stamt�d podr�ni. Podobno nawet tydzie� temu poder�ni�to tam gard�a dw�m w�drownym kaznodziejom. Tak wi�c b�d�cie ostro�ni!

- Dzi�ki za rad�! Zab�jcy, a do tego �li chrze�cijanie... Lepiej dmucha� na zimne. Na szcz�cie jeste�my lepiej uzbrojeni ni� w��cz�cy si� braciszkowie...

Jednak�e, kiedy jad�c za Rockiem, kt�ry zn�w prowadzi� za wodze jej fantastycznego wierzchowca, Fiora zje�d�a�a w d� z gliniastych wzg�rz, na kt�rych rozci�ga�o si� miasto, z trudem walczy�a ze z�ymi przeczuciami, kt�re j� opanowa�y, odk�d dowiedzia�a si� o niemo�no�ci wymiany koni. Nieszcz�liwe przypadki zdawa�y si� pi�trzy� na trasie tej wyprawy, kt�r� rozpocz�a z tak� nadziej� i determinacj�. Lecz nie wszystko jeszcze by�o stracone. Przy odrobinie szcz�cia mog�a dotrze� do Florencji nast�pnego dnia, w sobot�, jeszcze przed zmrokiem, niewiele p�niej ni� orszak kardyna�a legata. Nie udawa�o jej si� pozby� �ciskaj�cego j� za gard�o niepokoju. Czy�by nikczemna Hieronima i jej rodzina mieli znowu zwyci�y�? Czy naprawd� z powodu ��dzy mordu i chciwo�ci po Francescu Beltramim teraz musieli zosta� z�o�eni w ofierze obaj Medyceusze? Przecie� B�g nie mo�e przyzna� racji papie�owi, skoro o�miela� si� on wys�a� zab�jc�w do chrze�cija�skiego miasta, cho�by nawet Florencja wola�a Platona od czterech ewangelist�w. Trzeba by�o za wszelk� cen� zd��y� na czas! Niestety, noc by�a bardzo ciemna, a ona nie zna�a tej drogi...

Rocco zreszt� te� nie zna� drogi, a ta pe�na by�a wszelkich mo�liwych pu�apek. Dopiero w niedziel� o �wicie dwoje podr�nych, wyczerpanych i z jednym tylko koniem, ujrza�o wznosz�ce si� na tle r�owego, wreszcie wolnego od chmur nieba, mury i wie�e kartuzji w Galluzzo, u bram Florencji. Wezbrane wody jednej z rzek uniemo�liwi�y im przej�cie i zmusi�y do d�ugiego objazdu. Poza tym, aby unikn�� niebezpiecze�stwa sygnalizowanego przez ober�yst� ze Sieny, jeszcze bardziej nad�o�yli drogi i zgubili si�. Wreszcie ko� Rocca, potkn�wszy si� na wystaj�cej skale, zrzuci� je�d�ca i z�ama� sobie nog�. Trzeba by�o go zabi�. Z kolei ko� Fiory, nieprzyzwyczajony do d�ugich tras i zm�czony wysi�kiem, nie by� zdolny ud�wign�� dw�ch os�b. Rocco z galanteri� zgodzi� si� i�� pieszo, pozostawiaj�c m�odej kobiecie, bardzo niewygodne zreszt�, siod�o. Od czasu do czasu wola�a i�� obok niego, niewiele m�wi�c, gdy� nadzieja na uratowanie Medyceuszy mala�a wraz z up�ywem czasu. Zgodzi�a si� w ko�cu na propozycj� Rocca, by zatrzyma� si� w kartuzji. O tej porannej porze bramy miasta nie by�y jeszcze otwarte. Ponadto z pewno�ci� uzyskaj� tam najnowsze informacje. Je�li Pazzi ju� uderzyli, trzeba b�dzie postanowi�, co dalej, gdy� w�wczas wej�cie do miasta by�oby szale�stwem. Oboje te� odczuwali wielk� potrzeb� posilenia si�.

U�miech brata furtiana przywr�ci� Fiorze ufno��. Gdyby we Florencji poprzedniego dnia mia�a miejsce katastrofa, mnich nie mia�by z pewno�ci� tak spokojnej i pogodnej twarzy. Gdy przybysze zasiedli w sali dla go�ci, gdzie podano im ser i bochenek chleba, ch�tnie odpowiada� na ich pytania: w mie�cie poprzedniego dnia �wi�towano, pewnie a� do p�nej nocy. Brat zajmuj�cy si� robieniem sprawunk�w wr�ci� zachwycony orszakiem m�odego kardyna�a legata i wspania�ym powitaniem, jakie zgotowali mu Medyceusze. Dzi�, w dniu Wielkanocy, wa�nym wydarzeniem mia�a by� msza, kt�rej monsignore Riario mia� przewodniczy� w Duomo w obecno�ci florenckich notabli i mieszka�c�w miasta t�umnie wype�niaj�cych katedr�...

Podczas gdy mnich poszed� po kolejny dzban ch�odnej wody, Rocco zwr�ci� si� do Fiory:

- Bramy s� ju� pewnie otwarte. Czujesz si� na si�ach, by rusza� dalej?

- Trzeba. Z pewno�ci� nie ma czego si� obawia� w trakcie mszy, ale im szybciej Lorenzo zostanie ostrze�ony, tym lepiej.

- Zgadzam si�, tym bardziej �e msza nie budzi we mnie wielkiego zaufania... - Zwariowa�e�?

- Nie, ale mam pewne do�wiadczenia. Zbyt wiele bram klasztor�w wywa�y�em, zbyt wiele mniszek zgwa�ci�em, by nie wiedzie�, ile jest warta boja�� bo�a, gdy w gr� wchodzi w�adza. Ale od bram Florencji dzieli nas jeszcze ponad p� mili... i trzeba je b�dzie pokona� pieszo.

Cho� Fiora stara�a si� zdoby� jakiego� wierzchowca, musieli si� podda� i mimo zm�czenia kontynuowa� drog� na piechot�. Jednak widz�c nadci�gaj�ce zewsz�d w stron� miasta t�umy, Fiora dosz�a do wniosku, �e nie mogliby posuwa� si� szybciej, nie tratuj�c ludzi. Ch�opi ze wszystkich okolicznych wsi zmierzali do Florencji jak do nowego Jeruzalem, by podj�� pr�b� ujrzenia wys�annika Ojca �wi�tego. T�ok by� tym wi�kszy, �e pogoda nagle si� poprawi�a. S�o�ce, prawdziwie wielkanocne s�o�ce, z�oci�o ca�� okolic�. Dzwony budzi�y si� jeden po drugim, swymi spi�owymi g�osami obwieszczaj�c temu pado�owi zdrad, wojen, mord�w, ciemno�ci i strachu, �e Syn Cz�owieczy zmartwychwsta� i przynosi na ziemi� nadziej� na �ycie wieczne...

Ostatniej nocy Fiora ostatecznie pozby�a si� zdobnego w herby tabardu, wrzucaj�c go do rzeki po uprzednim solidnym obwi�zaniu wok� du�ego kamienia, ale obcis�y zamszowy kaftan, cho� rozsznurowany dla orze�wienia, wydawa� jej si� niezno�nym ci�arem i z rado�ci� zamieni�aby wysokie buty na par� chodak�w. Pe�na entuzjazmu fala okolicznych mieszka�c�w nios�a dwoje podr�nych a� do mur�w obronnych Florencji, na kt�r� Fiora, zapominaj�c o zm�czeniu i niepokoju, patrzy�a z trudn� do powstrzymania rado�ci�. Od tak dawna czeka�a na t� chwil�, najbardziej upragnion� ze wszystkich, kiedy b�dzie mog�a zn�w zobaczy� ukochane miasto swego szcz�liwego dzieci�stwa! Florencja przywita�a j� melodi� wygrywan� przez wszystkie dzwony i radosn� wrzaw� na przystrojonych flagami ulicach.

W miar� jak posuwali si� ulicami, ludzka fala stawa�a si� coraz pot�niejsza, coraz bardziej �ywio�owa.

- Nie wydostaniemy si� st�d - szepn�� Rocco, kt�ry nie lubi� �cisku. - Czy idziemy w kierunku pa�acu Medyceuszy? - spyta� z niepokojem, gdy rzeka ludzi zw�a�a si�, by przekroczy� most Ponte Vecchio pomi�dzy podw�jnym rz�dem sklepik�w o zamkni�tych okiennicach.

- Tak i nie. Najpierw idziemy do Duomo. Pa�ac jest troch� dalej...

Przepychaj�c si� za pomoc� �okci i r�koje�ci mieczy, zdo�ali posun�� si� do przodu i dotarli na plac, kt�ry Fiora zapami�ta�a jako miejsce, gdzie zawali� si� jej �wiat tego straszliwego dnia, gdy mia� miejsce pogrzeb jej ojca. Spostrzegli w�wczas jednak, �e dalsze przemieszczanie si� jest niemo�liwe. Dost�pu do wszystkich ulic broni�y kordony �o�nierzy.

- Przybywam z Rzymu i mam wiadomo�� dla monsignore Lorenza - powiedzia�a Fiora do jednego z dow�dc�w. - Pozw�l mi przej��! Musz� si� dosta� do pa�acu...

- P�niej, ch�opcze! Nie s�ysza�e� dzwon�w? Zacz�a si� msza i monsignore Lorenzo wraz z bratem i przyjaci�mi bierze w niej udzia�... Poczekaj! - doda�, poruszony widokiem jej mizernej, zakurzonej i wyra�nie zm�czonej twarzy. - Wprowadz� ci� do ko�cio�a. Mo�e, przeciskaj�c si� przez t�um, dotrzesz jako� do niego.

Prowadzona pewn� r�k� �o�nierza Fiora znalaz�a si� wkr�tce przed wej�ciem do Duomo, przez kt�rego monumentalne, szeroko otwarte wrota dobiega� d�wi�k organ�w. Rocco pod��a� za ni� krok w krok.

- Jak widzisz, synu, ko�ci� jest pe�en. Musisz sobie jako� radzi�! - powiedzia� �o�nierz. - Wracam na posterunek, zanim t�um mi to uniemo�liwi.

Zbli�enie si� do o�tarza, przy kt�rym musieli znajdowa� si� Medyceusze, ich rodzina i przyjaciele, wydawa�o si� trudne, bowiem t�um zajmowa� nawet centralne przej�cie, kt�re zazwyczaj pozostawa�o puste, by wyznacza� granic� mi�dzy m�czyznami i kobietami. Jednak Fiora, od dzieci�stwa znaj�ca ten ko�ci�, zacz�a przepycha� si� bocznymi nawami. Do tych, kt�rzy pr�bowali jej przeszkodzi� w przej�ciu, szepta�a, wymachuj�c listem Catariny:

- Wiadomo�� dla monsignore Lorenza! Wiadomo�� dla monsignore Lorenza!

Robi�o si� gor�co jak w piecu. T�um cisn�cy si� w katedrze Santa Maria del Fiore by� tak g�sty, �e oddawa� w olbrzymim marmurowym wn�trzu ca�e ciep�o gromadz�ce si� nad miastem, osuszaj�ce wreszcie rynsztoki i ka�u�e biota, powi�kszone przez nieustanne deszcze padaj�ce w Wielkim Tygodniu. Wo� kadzide�, tak obficie palonych, �e g�sty dym dociera� a� pod ogromn� kopu��, miesza�a si� z bardziej md�ym zapachem setek �wiec p�on�cych wok� o�tarza i aromatem z wolna wi�dn�cych kwiat�w, tworz�cych barwny kobierzec na posadzce.

W nawie g��wnej zgromadzi�o si� prze�wietne towarzystwo, ca�e w jedwabiach i aksamitach, z�oc�ce si�, usiane drogimi kamieniami i bli�sze ksi���cemu dworowi zaj�temu frywolnym �yciem doczesnym ni� zgromadzeniu pobo�nych chrze�cijan zebranych, by odprawi� naj�wi�tsz� ofiar�. K�aniano si� sobie, gaw�dzono, przekazywano ledwie st�umionym g�osem naj�wie�sze plotki, najnowsze wiersze. Przygl�dano si� sobie. Krytykowano toalety i uczesania. Za tym wystrojonym towarzystwem przepycha�o si� ze wszystkich si� posp�lstwo pragn�ce ujrze� siedz�cych w prezbiterium dw�ch w�adc�w miasta: Lorenza, ca�ego w czerni, ale z przypi�tym do czapki diamentem wartym fortun�, i Giuliana, w purpurze i z�ocie, pi�knego i promiennego jak pos�g Apollona i weso�ego jak pa� na wakacjach.

Kiedy Fiora ich wreszcie ujrza�a, jej serce zabi�o z rado�ci jak szalone. Byli cali i zdrowi, i jak tylko sko�czy si� nabo�e�stwo, b�dzie mog�a im przekaza� list. B�g pozwoli�, by mimo tylu przeciwie�stw dotar�a na czas! Tak dobrze by�o zobaczy� te twarze, kt�re kiedy� by�y jej tak drogie... kt�re wci�� by�y jej drogie.

W prezbiterium znajdowa� si� tak�e kto�, z kim musieli dzieli� tego ranka zainteresowanie zgromadzonych. Pokazywano sobie szczup�ego i bladego, kruchego pod ci�arem koronek i kardynalskiej purpury, m�odego, osiemnastoletniego ksi�cia Ko�cio�a, kt�ry wydawa� si� przedwcze�nie dojrza�y. Ka�dy z jego ruch�w zapala� b�yski na mitrze ze z�otog�owiu wysadzanej drogimi kamieniami i na z�otych s�o�cach wyhaftowanych na szkar�atnych r�kawiczkach. Prawd� powiedziawszy, Rafaele Riario wygl�da� na lekko spi�tego, ale wszyscy t�umaczyli to jego nie�mia�o�ci�, ujmuj�c�, a nawet wzruszaj�c� u m�odzie�ca, kt�remu nadano tak wielk� godno��. Kobiety uwa�a�y go za czaruj�cego z powodu t�sknego spojrzenia i cz�stego rumie�ca na twarzy, ale m�czy�ni, widz�c jego delikatno��, wypinali torsy i czuli si� utwierdzeni w przekonaniu o swojej samczej wy�szo�ci; zadowoleni z siebie klasyfikowali go z odrobin� pogardliw� satysfakcj�: ��todzi�b!

Cz�� kleru i ksi�y z jego �wity otacza�a rodzaj tronu, na kt�rym go usadowiono, i gdzie troch� przysypia� mimo g�o�nej gry organ�w i �piew�w ch�ru o najwyra�niej wyj�tkowo pot�nych g�osach. W istocie w ca�ym tym zgromadzeniu jedynie dwaj Medyceusze i kilku siedz�cych za nimi przyjaci� - Fiora pozna�a wielki nos Angela Poliziano, okulary Marsila Ficino i marz�ce oczy Botticellego - zdawali si� uczestniczy� w wielkanocnym nabo�e�stwie.

Przy o�tarzu ksi�dz i akolici kontynuowali odprawianie powolnego i uroczystego rytua�u mszy: nast�pi�a konsekracja, potem podniesienie. Kto� z nadzwyczajn� energi� potrz�sn�� dzwonkiem. Zamar�y �piewy, usta�y rozmowy, tylko organy nadal cichutko gra�y. Jak pole kwiat�w pochylonych nag�ym powiewem wiatru, m�czy�ni i kobiety ukl�kli. Przed �wi�tym sto�em, p�on�cym od �wiate�, kap�an odprawiaj�cy msz�, podnosz�c wysoko hosti�, kt�r� padaj�ce z witra�a �wiat�o zabarwi�o na czerwono, zdawa� si� rosn�� w swym z�otym ornacie. Dzwony zn�w zacz�y bi� i nagle rozp�ta! si� straszliwy zam�t. Fiora poblad�a...

- To niemo�liwe... Nie tutaj...

- Chod�my! - rzuci� Rocco, dobywaj�c miecza.

Na�laduj�c go, tak�e wyci�gn�a miecz z pochwy i ruszy�a za nim. Utorowali sobie drog� w wyj�cym, ogarni�tym szale�stwem t�umie i dotarli do prezbiterium.

Przed o�tarzem, na kt�rego stopnie przera�ony ksi�dz upu�ci� kielich, trwa�a walka. �wi�te naczynie potoczy�o si� w d� do czerwono-z�otego cia�a le��cego bez �ycia na czarnej, marmurowej posadzce w powi�kszaj�cej si� ka�u�y krwi: Giuliano Medyceusz, pi�kny, weso�y, uroczy Giuliano z pewno�ci� ju� nie �y�, lecz mimo to ubrany na br�zowo m�czyzna, na wp� le��cy na jego ciele, wci�� d�ga� go sztyletem. Rocco spad� na niego jak piorun i zada� cios.

Zraniony w udo morderca poderwa� si� i chcia� si� rzuci� na napastnika, ale nag�y nap�r zszokowanego t�umu porwa� zab�jc� i odepchn�� zw�oki na stopnie prezbiterium, gdzie przypad�a do nich Fiora. W tym czasie Rocco, raptem unieruchomiony przez jak�� j�cz�c� kobiet�, kt�ra zawis�a mu na szyi, patrzy� bezradnie, jak morderca znika w t�umie niczym jaszczurka w skalnej rozpadlinie.

Podczas gdy Fiora, nie godz�c si� z oczywisto�ci�, zastanawia�a si� rozpaczliwie, jakiej pomocy mog�aby udzieli� temu m�odzie�cowi, kt�rego kiedy� kocha�a, kto� ukl�k� przy zw�okach, a szczup�a, pomarszczona d�o� dotkn�a szyi ofiary.

- Nic dla niego nie mo�na zrobi� - powiedzia� Demetrios Lascaris. - Spiskowcy dobrze zorganizowali zamach. Zauwa�y�em w pierwszych rz�dach twarze, kt�re mi si� nie podoba�y...

- Ty? - szepn�a zdumiona Fiora. - A co ty tu robisz?

- M�g�bym ci zada� to samo pytanie... Chod�! Powinni�my st�d odej��.

Wok� nich wci�� trwa�a walka. Rocco zmaga� si� z jakim� dryblasem o twarzy pokrytej bliznami. Poszukali wzrokiem Lorenza i ujrzeli go - przed obliczem m�odego kardyna�a, r�wnie bladego i dr��cego jak jego koronki, w�adca Florencji, zawin�wszy czarny p�aszcz wok� lewego ramienia, uzbrojony tylko w paradny miecz, dzielnie si� broni� przed dwoma ksi�mi uzbrojonymi w sztylety, kt�rzy rzucili si� na niego jednocze�nie, kiedy przy podniesieniu wszyscy opu�cili g�owy, a Pazzi i niejaki Bandini zaatakowali Giuliana. Krew sp�ywa�a z rany na jego szyi, ale nie wydawa� si� pokonany, i gdy walczy�, cofaj�c si� krok za krokiem po�r�d poprzewracanych kandelabr�w, rozdeptanego wosku i spadaj�cych zewsz�d przedmiot�w liturgicznych, jego czarne oczy, p�on�ce gor�czkowym ogniem w oliwkowej twarzy ocenia�y liczb� wrog�w - tych, kt�rzy go otaczali, i tych, kt�rzy nadal pr�bowali pokona� balustrad� prezbiterium, by go dosi�gn��. Jego przyjaciele, r�wnie� zaatakowani, bili si� po jej drugiej stronie i nie mogli mu pom�c. Znalaz� si� w ogromnym niebezpiecze�stwie.

- Do mnie, Medyceusze!... Palle! Palle! - zagrzmia� i to stare zawo�anie jego rodu dotar�o a� do sklepienia sanktuarium.

Odpowiedzia�o mu zaledwie kilka rozproszonych okrzyk�w. Przera�ona Fiora zrozumia�a, �e jest zgubiony. Stawia� teraz czo�o czterem przeciwnikom, a jego oddech stawa� si� coraz kr�tszy. Zamierza�a podbiec do niego, by mia� chocia� przyzwoity miecz, podczas gdy Rocco dobija� swego przeciwnika, ale ze stalli, na kt�re si� wspi�li, zeskoczyli bracia Cavalcanti, uderzaj�c z si�� kul armatnich i uwalniaj�c przyjaciela. M�g� odetchn��, tym bardziej �e wobec tego nieoczekiwanego wsparcia dwaj ksi�a - Antonio de Volterra i Stefano, preceptor u Pazzich - odst�pili od walki, jako �e ich sztylety nie mog�y sprosta� mieczom bojowym. Fiora wykorzysta�a to, by podbiec do Lorenza i wzi�wszy sw�j miecz za ostrze, poda�a mu go.

- Masz! Tym b�dzie ci lepiej walczy�, a ja nie umiem si� nim pos�ugiwa�!

- Fiora! - szepn�� z nag�� s�odycz�, co wywo�a�o tkliwo�� w sercu m�odej kobiety, ale zaraz potem zawo�a�, �eby si� odsun�a, �eby si� ukry�a. Z prawej strony prezbiterium nadbiega�a uzbrojona banda, na czele kt�rej Fiora dostrzeg�a Francesca Pazziego. Tym razem by�o z nim co najmniej dwudziestu ludzi!

Podczas gdy Demetrios, zawo�awszy: �Bior� to na siebie!", odci�ga� na bok m�od� kobiet�, Rocco lekko przeskoczy� balustrad� i wyl�dowa� naprzeciwko bankiera.

- Zaczynam ci� mie� dosy�! - zawo�a�, rzucaj�c si� w�ciekle do ataku.

Ale nagle nie wiadomo sk�d pojawi� si� przystojny, wspaniale ubrany m�odzieniec i stan�� pomi�dzy dwoma m�czyznami, ryzykuj�c, �e zostanie przebity na wylot.

- Zostaw tego cuchn�cego psa mnie, messerl - zawo�a�, przyjmuj�c pozycj� do walki. - Krew na moim mieczu, to krew Giuliana. Zanurzy�em go w niej, przysi�gaj�c, �e jego morderca zginie z mojej r�ki. Nazywam si� Francesco Nori!

Aby mu nie przeszkadza�, Rocco usun�� si� i znalaz� si� twarz� w twarz z dwoma innymi przeciwnikami.

- Walcz, m�odzie�cze, ale nie daj mu uciec! I nie po�lizgnij si� we krwi! Wsz�dzie jej pe�no i... dalib�g! - doda�, przebijaj�c przeciwnika - postaramy si�, by by�o jej wi�cej.

Mimo otrzymanego wsparcia walka pozostawa�a nier�wna. Wspania�y s�ab�, a jego w�ska pier� unosi�a si� z odg�osem miecha kowalskiego. Wypchni�to go poza prezbiterium i grozi�o mu to, �e zostanie zaatakowany od ty�u.

- Do zakrystii, monsignorel - krzykn�� Demetrios, kt�ry zostawiwszy Fior� ukryt� za filarem, fechtowal si� sztyletem. - Zamknij si� w zakrystii, dop�ki nie nadejdzie pomoc!

Lorenzo skoczy� do ty�u, po czym ��cz�c w zwarty tr�jk�t kilku walcz�cych dla niego ludzi, zacz�� si� wycofywa�, k�ad�c pokotem po drodze dw�ch nieprzyjaci�.

- Brawo - oceni� Rocco ze znawstwem.

On sam powali� w�a�nie jednego z nich na czarn� posadzk�. W kr�gu wrog�w zapanowa�o w�wczas lekkie zamieszanie i ludzie Medyceuszy, wykorzystuj�c t� chwilow� s�abo�� przeciwnika, wyrwali si� z okr��enia, biegiem dopadli nowej zakrystii, kt�rej ci�kie wrota z br�zu, niedawne, zachwycaj�ce dzie�o Luca delia Robbia, zamkn�y si� za nimi. Prze�ladowcy nadaremnie walili w nie pi�ciami.

- Chod� - szepn�� Demetrios. - Te� musimy pomy�le� o jakim� schronieniu.

Nie pozosta�o im nic innego. Rocco, porwany wirem walki, znalaz� si� wraz z Lorenzem w zakrystii obleganej przez kilku spiskowc�w. Dotarcie do wyj�cia by�o niemo�liwo�ci�, gdy� walcz�cy zajmowali ca�� d�ugo�� nawy. Zdaj�c si� na Demetriosa, Fiora za jego przyk�adem schowa�a si� pod o�tarzem, na kt�rym m�ody Riario le�a� p�ywy, �kaj�c i tul�c do siebie wielki srebrny krucyfiks. Nikt nie zwraca� na niego uwagi.

Pod os�on� haftowanego obrusa dw�jka towarzyszy przeanalizowa�a sytuacj�. O�rodkiem najwi�kszego zamieszania by�a zakrystia, a nawa powoli pustosza�a, jako �e niekt�rzy z walcz�cych decydowali si� na ucieczk�. Fala cofa�a si�, pozostawiaj�c za sob� wraki: krwawi�ce cia�a, porozrzucane po�r�d niepotrzebnej ju� broni, podartych i zdeptanych kobiecych welon�w, rozgniecionych kwiat�w i zniszczonej bi�uterii, spiesznie zbieranej przez �ebrak�w, czo�gaj�cych si� jak larwy. Przez monumentalne odrzwia dostrzec mo�na by�o os�oneczniony plac, z kt�rego dobiega� straszliwy zgie�k, dowodz�cy, �e trwa�y tam za�arte potyczki. Mo�na by s�dzi�, �e zebra�o si� tam ca�e miasto.

- Jak to mo�liwe, �e Medyceusze przyszli bez obstawy? - spyta�a szeptem Fiora. - Gdzie jest Savaglio i jego ludzie? Gdzie jest gonfalonier? Wci�� jest nim Petrucchi?

Demetrios wzruszy! ramionami.

- Nikt nie m�g� przewidzie� ataku w trakcie mszy. Savaglio pewnie jest w pa�acu. Petrucchi za�, skoro zacz�a bi� Vacca*, musi by� w Signorii, za porz�dnie zamkni�tymi drzwiami... Chod�, mam lepsz� kryj�wk� na przeczekanie tego wszystkiego.

* Dzwon wi�zienia. Uderzano we� w przypadku po�aru lub innego nieszcz�cia.

Znowu ci�gn�c za sob� m�od� kobiet�, Grek zacz�� biec, zgi�ty wp�, wzd�u� bocznej nawy do ciemnych schodk�w prowadz�cych do Cantorii - trybuny, na kt�rej zbierali si� �piewacy i muzycy wok� organ�w. By�a ona pusta, lecz panuj�cy na niej ba�agan �wiadczy� o tym, �e zosta�a opuszczona w po�piechu. Pod�oga usiana by�a instrumentami i partyturami. Na du�ym pulpicie z br�zu le�a�y roz�o�one nuty motetu, kt�rego d�wi�ki zamar�y w gard�ach kantor�w. By�o to pi�kne dzie�o, skomponowane bardzo niedawno przez messire Johannesa Ockeghema, muzyka na dworze kr�la Francji, wys�ane przez niego dla Lorenza na �wi�ta wielkanocne. Wszystko porzucono.

- Je�li by�a tu walka - rzek� Demetrios - to musieli ucieka� w panice! Usi�d�my, dobrze? - doda� z nag�� pokor�. - Chcia�bym si� dowiedzie�, jakim cudem znalaz�a� si� we Florencji... oczywi�cie, je�li zechcesz mi powiedzie�...

Fiora wyj�a chusteczk�, by obetrze� twarz, do kt�rej pot przyklei� brud. Sporo czasu min�o, odk�d jej kapelusz zgin�� w zamieszaniu, a siateczka podtrzymuj�ca ci�ar w�os�w, nie by�a wygodna. Szare oczy spojrza�y na Greka z ciekawo�ci� zmieszan� z rozbawieniem. Postarza� si� przez ostatnie miesi�ce i jego ciemne oczy by�y pe�ne melancholii.

- Dlaczego mia�abym nie zechcie�? - powiedzia�a �agodnie, k�ad�c d�o� na s�katym nadgarstku starego przyjaciela. - Czy zmieni�a si� krew, kt�ra tu p�ynie?

- Przez chwil� tak my�la�em, ale zosta�em za to ukarany, gdy� ci�gnie si� za mn� �al, b�d�cy niemal wyrzutami sumienia!

- Wiem, co masz na my�li. My�lisz o tej nieszcz�snej scenie w Morat, kiedy to w pustym namiocie Zuchwa�ego szarpali�my si� nawzajem. - Oczywi�cie!

- Musisz o niej zapomnie�, Demetriosie, tak jak ja zapomnia�am. Tyle wody up�yn�o w rzekach, tyle chmur przesun�o si� z jednego ko�ca mojego horyzontu na drugi! By�e� zadowolony, kiedy mnie zn�w zobaczy�e�?

- Co za pytanie!

- Ja tak�e by�am bardzo szcz�liwa. To by�o jak promie� s�o�ca po ponurych dniach, kt�re prze�y�am. Widzisz wi�c, �e tylko to si� liczy! Ty jeste� tob�, ja jestem mn�, i znowu jeste�my blisko siebie.

Nie odpowiedzia�, lecz ze �zami w oczach otoczy� j� d�ugimi ramionami i przytuli� do piersi. Trwali tak przez chwil� bez ruchu, czekaj�c, a� minie ich obop�lne wzruszenie. Jeszcze nigdy Demetrios nie wykona� w stosunku do Fiory tego gestu ojca odzyskuj�cego dziecko, kt�re uwa�a� za utracone. Ich uczucia jak dot�d obywa�y si� bez gest�w, a tym bardziej bez s��w. Trzeba by�o ci�kiej pr�by, by Grek zrozumia�, jakie miejsce ta m�oda istota zaj�a w jego sercu.

- A Esteban? - zapyta�a Fiora z nosem wtulonym w czarn� szat� lekarza. - Czy wiesz, co si� z nim dzieje?

- Jest tutaj ze mn�. My�la�em, �e jego tak�e straci�em i po tym, jak pani Leonarda mnie przekl�a, s�usznie zreszt�!, wyruszy�em prosto przed siebie, nie bardzo wiedz�c dok�d.

- Dlaczego nie do��czy�e� do ksi�cia Lotaryngii? Albo do kr�la Ludwika?

- �aden z nich mnie nie potrzebowa�, a ja nie lubi� si� narzuca�. Esteban domy�li� si�, �e jestem w rozpaczy. Dogoni� mnie w drodze i powiedzia�: �A mo�e wr�ciliby�my zobaczy�, co si� dzieje z naszym ogrodem we Fiesole i w tawernach na brzegach Arno?". Wr�cili�my wi�c tutaj...

- Nie obawia�e� si�, �e zn�w znajdziesz si� w niebezpiecze�stwie, jak wtedy, gdy musieli�my st�d ucieka�?

- Prawd� m�wi�c: nie, bo znam ludzi. T�um na og� jest kapry�ny i zmienny, �atwy do zmanipulowania, a ludno�� Florencji jest, moim zdaniem, szczeg�lnie niesta�a. Min�y dwa lata... a poza tym co za r�nica: umrze� tu czy gdzie indziej? Nie mia�em nic do stracenia.

- I co si� wtedy sta�o?

- Nic. Pan Lorenzo przyj�� mnie jak odzyskanego przyjaciela, najpierw w Badii, a potem... w twoim domu.

- Czy�bym mia�a tu jeszcze jaki� dom?

- Nadal masz will� we Fiesole, kt�rej Medyceusz strzeg� dla ciebie. Cz�sto o tobie rozmawiali�my, i my�l�, �e mimo tego wszystkiego, co tu wycierpia�a�, zawsze mia� nadziej�, �e kiedy� wr�cisz.

- A okoliczni ludzie dobrze ci� przyj�li?

- Tak, tym bardziej �e nielicha epidemia d�umy ostatniego lata sprawi�a, i� poznali moj� przydatno��. Fiesole jest ca�e za mn�, a i we Florencji mam zwolennik�w... ale, b�agam, nie m�wmy ju� o mnie. Bardziej interesuje mnie twoja historia.

- A wi�c nie mia�e� �adnych wizji na m�j temat? Ty, dla kt�rego czas i przestrze� nie s� przeszkod�?

- Mia�em czasami. Jednak zawsze by�o to nieco mgliste, gdy� by�a� daleko, a moja przyja�� dla ciebie utrudnia�a interpretacj�. M�w, prosz�!

Cantori� otacza�a teraz cisza. Z napastnik�w oblegaj�cych zakrysti� zosta�o ju� ledwie kilku. Cicho rozmawiaj�c, kr�cili si� przed zamkni�tymi drzwiami, jak wilki szykuj�ce si� do ataku. W nawie g��wnej, kt�r� ostre promienie po�udniowego s�o�ca przenika�y na wylot, nie by�o ju� nikogo. Opar�szy si� plecami o balustrad�, Fiora spojrza�a z g�ry na tragiczny widok, jaki stanowi�y porzucone na czarnym marmurze cia�a le��ce wok� dw�ch wielkich purpurowych plam: ju� st�a�ych zw�ok Giuliana w od�wi�tnych szatach oraz niemal r�wnie nieruchomej postaci m�odego kardyna�a, jakby ra�onego gromem, le��cego w g��bi u st�p po�yskuj�cego krzy�a, kt�ry wci�� obejmowa�...

Fiora westchn�a.

- Ty przynajmniej, zanim nadejdzie dzie�, w kt�rym by� mo�e zawali si� ca�y tw�j �wiat, odzyska�e� spok�j. Mnie spotyka�y same trudne do�wiadczenia, a jedyn� rado�ci� by�o przyj�cie na �wiat mojego ma�ego Filipa.

W smutnych oczach Greka pojawi� si� taki jak niegdy� b�ysk, a jego twarz si� rozja�ni�a.

- Syna? Masz syna? M�j Bo�e... jakie to szcz�cie!

- Tak. Ale mo�liwe, �e ju� nigdy go nie zobacz�.

Osun�wszy si� na pod�og� przy balustradzie, Fiora mo�liwie lapidarnie opowiedzia�a, jak wygl�da�o jej �ycie od chwili, gdy u bram Nancy w gruzach leg�a pot�ga ostatniego Wielkiego Ksi�cia Zachodu.

Kiedy sko�czy�a, Demetrios nic nie powiedzia�: wygl�da� jak zamieniony w kamie� - siedzia� wyprostowany, nieruchomy w czarnej, pokrytej kurzem szacie, ze skrzy�owanymi nogami, przypominaj�c m�drych starc�w, kt�rzy przycupn�wszy w czerwonym pyle wschodnich targowisk, s�awi� �piewem Proroka, wielkie czyny kalif�w lub ich legendarnych rycerzy i wypowiadaj� czasem s�owa zrodzone z odwiecznej m�dro�ci lub z wizji przysz�o�ci. Wyda� si� nagle tak odleg�y, �e zaniepokojona Fiora pochyli�a si� i po�o�ywszy mu d�o� na ramieniu, lekko nim potrz�sn�a.

- Demetriosie! Czy ty mnie w og�le s�ucha�e�?

Nie poruszy� si�, a jego wzrok utkwiony by� w jakim� punkcie, znajduj�cym si� daleko poza wielobarwnymi murami Santa Maria del Fiore.

- Tak... Ale, Fioro... nie s�dz�, by tw�j m�� zgin��. Serce m�odej kobiety przesta�o bi�. Gard�o jej si� �cisn�o si�, a w ustach zasch�o.

- Co powiedzia�e�?

D�ugi dreszcz przebieg� Demetriosa, wstrz�sn�� nim i wydoby� z transu, w kt�ry wpad�. Spojrza� na ni� i s�abo si� u�miechn��:

- My�lisz, �e zwariowa�em!

- Nie... wiem, �e jeste� jasnowidzem, ale tym razem mylisz si�, Demetriosie! Filip wszed� za szafot na oczach ca�ego miasta, na ten sam szafot, na kt�rym zgin�li moi rodzice. Nikt z niego nie schodzi �ywy i Mateusz de Prame wiedzia�, o czym m�wi, informuj�c mnie o jego egzekucji.

- Rzeczywi�cie, widzia�em uniesiony miecz... ale nie widzia�em krwi.

Fiora pomy�la�a z g��bokim smutkiem, �e Demetrios naprawd� si� postarza� i �e jego umys�, tak niegdy� b�yskotliwy, os�ab� w r�wnym stopniu, co cia�o. Umar�o wszystko, co, cho� niew�tpliwie niebezpieczne, zapieraj�ce dech i nami�tne, mia�o sw�j urok. Umar�o wraz z Filipem!

Spi�owy d�wi�k dzwonu wci�� rozbrzmiewa�, a na jego tle s�ycha� by�o krzyki i bieganin�, po czym wielkie wn�trze Santa Maria del Fiore wype�ni�o si� charakterystycznym odg�osem maszeruj�cego oddzia�u. Rozleg� si� g�os, kt�ry sprawi�, �e Fiora, a w �lad za ni� Demetrios, rzucili si� ku balustradzie.

- Otw�rz, monsignore! To ja, Savaglio! Nie masz si� ju� czego obawia�, a miasto jest twoje!

By� to w istocie dow�dca stra�y Lorenza na czele oddzia�u, kt�rego zbroje przykrywa�y tuniki ze znakiem Czerwonej Lilii. Za nimi nadci�gali mieszka�cy miasta, po cz�ci uspokojeni, po cz�ci by� mo�e skruszeni.

Drzwi zakrystii si� otworzy�y. Na widok ukazuj�cej si� w nich wysokiej i szczup�ej postaci oraz ponurej twarzy w�adcy, zawsze b�d�cego przyjacielem ludu, rozleg� si� ryk rado�ci, kt�ry rozko�ysa� miedziane �yrandole i przetoczy� si� przez �wi�tyni� jak grzmot. Nag�y nap�r, kt�rego �r�d�em by�y kolejne osoby pr�buj�ce wej�� do ko�cio�a, wypchn�� do przodu kilku stra�nik�w i Savaglio musia� u�y� w��czni, by uratowa� w�adc� przed �mierci� przez uduszenie.

- Odsun�� si�! - wrzasn��. - Odst�pcie wszyscy albo zostaniecie aresztowani! Ci, kt�rzy nie us�uchaj�, zostan� uznani za morderc�w. Strze�cie si� wi�c!

T�um si� cofn��, tworz�c przej�cie, a Lorenzo i jego towarzysze ruszyli, witani �ywio�owymi wiwatami, na kt�re Wspania�y odpowiedzia� ruchem d�oni. Jednak nagle si� zatrzyma�.

- Giuliano! - zawo�a�. - Co si� sta�o z moim bratem?

- Tu jest, monsignorel - odrzek� Savaglio, wskazuj�c mieczem grup� m�czyzn, w tej w�a�nie chwili d�wigaj�c� na ramionach nosze przykryte jedwabn� kotar�, zerwan� zapewne z kt�rego� z okien na placu. Pod purpurow� materi� rysowa� si� kszta�t postaci.

Lorenzo podszed� do nich szybko i gwa�townym ruchem zrzuci� kotar� na ziemi�.

- Chc�, �eby Florencja zobaczy�a na w�asne oczy, co z nim zrobiono! Podnie�cie go! Podnie�cie tak wysoko, jak zdo�acie, aby jego �mier� wo�a�a o pomst� wprost do nieba! I aby sprawiedliwo�ci sta�o si� zado��!

Ods�oni�y si� zw�oki, bezkrwiste w �wi�tecznym stroju. Z pi�knego Giuliana, tego, kt�ry by� szcz�liwym kochankiem Simonetty Vespucci, pozosta�o tylko pozbawione �ycia cia�o przebite trzydziestoma ciosami sztyletu przez zaciek�ych morderc�w. Lorenzo, ze �zami w oczach pochyli� si� nad zwisaj�c� r�k� zmar�ego i przytkn�� do niej wargi. Ale kiedy smutny orszak mia� ruszy�, zatrzyma� go raz jeszcze.

- Gdzie jest kardyna� Riario? - zapyta�.

Savaglio wykona� gest niewiedzy, ale jaki� dzieciak w stroju ko�cielnych kantor�w wyszed� zza kolumny i zbli�y� si� do w�adcy.

- Kanonicy z Duomo si� nim zaj�li, prze�wietny panie. Znale�li go na wp� �ywego ze strachu przed o�tarzem i zabrali st�d, by doszed� do siebie. Pewnie jest w kapitularzu.

- Niech go tu sprowadz�!

- Co chcesz z nim zrobi�? - zapyta� Poliziano, pochylaj�c si� nad ramieniem przyjaciela. - Dlaczego nie zostawisz go w�asnemu losowi? Lud zaraz si� nim zajmie...

- Tego w�a�nie chc� unikn��. T�um go rozszarpie i zrobi z niego m�czennika, kt�rego papie� natychmiast kanonizuje. Ten ��todzi�b jest zbyt cennym zak�adnikiem, by po prostu odda� go na �er �lepego posp�lstwa.

Kiedy ko�czy� m�wi�, z prawej strony prezbiterium wy�oni�a si� �a�osna i nieco groteskowa grupka ludzi. By� to powracaj�cy w nies�awie m�ody kardyna� podtrzymywany przez dw�ch t�u�ciutkich kanonik�w tocz�cych wok� przera�onym wzrokiem. Nieszcz�nik z pewno�ci� s�dzi�, �e nadesz�a jego ostatnia godzina. Jednak kiedy rozpozna� Wspania�ego na czele uzbrojonego oddzia�u, wykona� widoczny wysi�ek, by odzyska� nieco godno�ci.

- Jest mi... jest mi bardzo przykro z powodu tej tragedii, plami�cej krwi� �wi�ty dzie� Zmartwychwstania i nie chc�... zosta� tu ani chwili d�u�ej! Chc� st�d odej��... natychmiast!

Lorenzo zmierzy� go z g�ry spojrzeniem pe�nym pogardy zabarwionej lito�ci�.

- Nie ma mowy. Obecno�� waszej eminencji w tym straszliwym dniu pokaza�a wszystkim, sk�d pochodzi� cios, kt�ry u�mierci� mojego brata i omal nie zabi� mnie. Zostaniesz tutaj, w moim domu, tak d�ugo, jak b�d� mia� ochot� ci� w nim zatrzyma�.

- To pogwa�cenie prawa Ko�cio�a! Jestem legatem Ojca �wi�tego i jako taki nie mog� by� przetrzymywany wbrew mojej woli. Nie o�mielisz si�, jak s�dz�, podnie�� r�ki na ksi�cia Ko�cio�a?

- Ja? Przenigdy... Przecie� jeste� wolny, jak m�wisz. Id� swoj� drog�! Drzwi otwarte...

M�ody pra�at spojrza� kolejno na sarkastyczn� min� Medyceusza, cia�o d�wigane na noszach, zastyg�e twarze stra�nik�w zakutych w �elazo, i dalej - na t�um, ten t�um3 kt�ry za murami ko�cio�a wykrzykiwa� ju� wyrok na niego: ��mier� Pazzim!", ��mier� Riariowi!", a nawet ��mier� papie�owi!".

Mimo upa�u zadr�a� pod swoj� purpur�, opu�ci� g�ow� i, pokonany bez walki, wyszepta�:

- Zdaj� si� na ciebie, signor Lorenzo!

Wspania�y bez s�owa da� znak, by szed� za nim, po czym zaj�� miejsce na czele orszaku nios�cego zw�oki brata i ruszy� do wyj�cia. T�um zamilk� i zrobi� mu przej�cie. Kiedy cia�o Giuliana pojawi�o si� w przedsionku, s�o�ce roziskrzy�o swym blaskiem z�ote ozdoby jego stroju i zn�w przywita�a je cisza. Dzwony na kampanili katedralnej zacz�y bi� i ich �a�obne brzmienie spad�o na miasto, kt�re wstrzyma�o oddech.

Nagle, jakby na jaki� tajemniczy rozkaz, rozw�cieczony t�um poderwa� g�owy i odezwa� si� jednym g�osem: straszliwe wycie unios�o si� ku niebu. Przera�liwy krzyk zdawa� si� wydobywa� z samych trzewi ziemi. �a�obny orszak zosta� porwany, uniesiony przez ludzk� fal�, kt�ra w swej w�ciek�o�ci zmieni�a to tragiczne wydarzenie w triumf, zmar�ego jednog�o�nie og�osi�a zwyci�zc�, a nieszcz�snego kardyna�a legata, wci�� podtrzymywanego przez kanonik�w, zwyci�onym, kt�rego ci�gni�to za triumfalnym rydwanem i kt�remu brakuje tylko �a�cuch�w i kajdan.

- Chod�! - powiedzia� Demetrios do Fiory. - Najwy�szy czas, by� troch� odpocz�a.

- Dok�d mnie zabierasz? Do pa�acu Medyceuszy?

- Nie. W obecnej sytuacji nie mo�emy si� do niego nawet zbli�y�. Zreszt� Esteban czeka na mnie z mu�ami w tej tawernie marynarzy w pobli�u Signorii, kt�r� zawsze tak lubi�.

- Ale co z moim towarzyszem? Nie mog� go tak zostawi�.

- Poszed� z Lorenzem i jego przyjaci�mi. Kiedy zawioz� ci� do Fiesole, wr�c� do pa�acu i dopytam si� o niego. Jednocze�nie powiem, �e wr�ci�a�.

- Lorenzo wie. Widzia� mnie, kiedy da�am mu sw�j miecz.

- Tym bardziej musz� z nim porozmawia� dzi� wieczorem. Chod�my ju�!

Kiedy wyszli z ko�cio�a, mru��c nieco oczy w o�lepiaj�cym s�o�cu, plac by� pusty, ale gdy skierowali si� w stron� Signorii, zobaczyli, �e nie wszyscy mieszka�cy miasta ruszyli za orszakiem Medyceuszy i �e spory t�um k��bi si� wok� Palazzo Vecchio.

- Nigdy nie zdo�amy t�dy przej�� - j�kn�� Demetrios. - A jednak musimy, skoro chcemy dotrze� do Estebana.

Istotnie o pot�ne mury Signorii uderza�o ludzkie morze, morze rozszala�e, wyj�ce i rozjuszone. Niekt�rzy ob��ka�czo pr�bowali wspi�� si� po kamiennej podmur�wce w bezsensownej nadziei dotarcia do okien znajduj�cych si� zdecydowanie za wysoko, by by�o to mo�liwe. Inni zdzierali sobie sk�r� d�oni na wielkich gwo�dziach w obitej �elazem bramie, przed kt�r� ubrane na zielono stra�e prior�w robi�y, co mog�y, by ich odeprze�. Wszystkie gard�a rozdziera�y w�ciek�e krzyki, a na Marzocco, kamiennym lwie b�d�cym symbolem republiki, siedzia� jaki� rozczochrany szaleniec wydaj�cy dzikie okrzyki i wymachuj�cy czapk�. Naturalnie Vacca g�rowa�a nad ca�ym tym zgie�kiem, bij�c na niebosi�nej wie�y, na szczycie kt�rej �opota� sztandar z Czerwon� Lili�.

- To nieprawdopodobne! - powiedzia� Demetrios, patrz�c z niedowierzaniem. - Co robi� tu ci wszyscy wrzeszcz�cy ludzie?

Koniec tego pytania zosta� zag�uszony przez ryk rado�ci: otworzy�o si� g��wne okno pa�acu, wychodz�ce na �elazny balkon, i pojawili si� dwaj �o�nierze w zielonych tunikach, wlok�c skr�powanego m�czyzn� wyj�cego z przera�enia. T�um zamilk� w oczekiwaniu na dalszy ci�g. Posz�o szybko. Jeden z �o�nierzy zatopi� sztylet w piersi ofiary, a kiedy wyjmowa� bro�, jego towarzysz schwyci� wiotczej�ce cia�o, w herkulesowym wysi�ku uni�s� je na wyci�gni�tych ramionach i wyrzuci� na plac, o kt�ry si� roztrzaska�o. T�um rozst�pi� si� z niemal lubie�nym westchnieniem...

Scena na balkonie powt�rzy�a si� i kolejne zasztyletowane cia�o zosta�o rzucone t�umowi, podczas gdy na blankach wywieszono chor�giew gonfaloniera Cesare Petrucciego, by pokaza�, �e prawo zwyci�a i �e nadesz�a godzina odwetu...

Demetrios nie mia� czasu ponownie zapyta�, co to wszystko znaczy, gdy� musia� si� zaj�� ch�opakiem, pr�buj�cym si� wspi�� do okna domu, o kt�ry byli z Fior� oparci. Z pomoc� niespodziewanie pospieszy� mu Esteban, kt�ry zauwa�ywszy, co si� dzieje, dotar� do nich, energicznie rozpychaj�c si� �okciami. Chwyciwszy ch�opca i zaczepiwszy go, wrzeszcz�cego i wierzgaj�cego, na uchwycie do pochodni na �cianie tego� domu, Kastylijczyk mia� w�a�nie wyci�gn�� swego pana z t�umu, kiedy rozpozna� Fior�.

- Och! To niemo�liwe! Chyba �ni�?

- No nie, drogi Estebanie, to naprawd� ja! - Por Diosl.

Oszala�y z rado�ci Esteban wzi�� m�od� kobiet� w ramiona i uca�owa� w oba policzki. W tej�e chwili nap�r t�umu przycisn�� ich do muru, blokuj�c niewielkie przej�cie, jakie zdo�a� wywalczy�, pr�buj�c dotrze� do swego pana.

- Nie ma jak si� ruszy�, ch�opcze! - westchn�� Grek. - Musimy tu zosta�. �eby�my chocia� wiedzieli dlaczego.

- Och, ja wiem. To zupe�nie zwariowana historia. Wyja�ni� sytuacj� najlepiej, jak potrafi�. Podczas gdy cz�� spiskowc�w oblega�a Medyceuszy w katedrze, inni na czele z arcybiskupem Pizy, Salviatim, mieli za zadanie opanowa� Signori�. Kiedy rozleg�y si� dzwony na podniesienie, ludzie ci s�dzili, �e obaj bracia nie �yj� i pobiegli zamkn�� si� w pa�acu prior�w, nie wiedz�c, �e jego drzwi mog� zosta� otwarte tylko od zewn�trz przez osob�, kt�ra posiada klucze. Znale�li si� zatem zamkni�ci wraz ze wszystkimi, kt�rzy znajdowali si� w pa�acu. Salviati wezwa� w�wczas Petrucciego, kt�ry w�a�nie siada� do sto�u i ta wizyta by�a mu nie na r�k�. Powita� wojowniczego pra�ata bardzo nieuprzejmie. Ten pl�ta! si� w zawilej wypowiedzi, zdawa�o si�, �e nie mo�e usta� na miejscu i co chwila g�o�no kas�a�, jakby chcia� da� jaki� sygna�.

W tej samej chwili stary Jacopo Pazzi, s�dz�c, �e sprawy rozwijaj� si� pomy�lnie, wkroczy� na plac z kilkoma lud�mi, krzycz�c: �Wolno��! Wolno��!". Gonfalonier, ju� wcze�niej patrz�cy na Salviatiego podejrzliwie, zrozumia� od razu, co si� dzieje i jako �e jeden ze spiskowc�w przyby� w�a�nie, by spokojnie zorientowa� si� w sytuacji, z�apa� go za w�osy i kilka razy obr�ci� w miejscu przed os�upia�ym arcybiskupem, po czym cisn�� nim prosto w r�ce stra�nika, wydaj�c rozkaz aresztowania. Nast�pnie zacz�� wo�a�: �Do broni! Na pomoc!" z tak� si��, �e przybieg�o o�miu prior�w i ca�y personel Signorii. Po czym, jako �e tylko stra�nicy byli uzbrojeni, a Petrucci uwa�a�, �e ma do czynienia z rewolucj�, wszyscy rzucili si� do kuchni, by wzi�� stamt�d no�e, ro�ny i toporki, a potem pobiegli do wie�y, gdzie si� zabarykadowali w oczekiwaniu na rozw�j wypadk�w.

W tym czasie nieliczni spiskowcy zamkni�ci w Signorii kr��yli po niej, szukaj�c nieistniej�cego wyj�cia. Poj�li, �e wszystko stracone, kiedy przybyli �ucznicy i s�u�ba Medyceuszy, kt�ra eskortowa�a je�c�w pojmanych w katedrze. Priorzy, kt�rym kamie� spad� z serca, zeszli z wie�y i utworzyli trybuna�.

- Teraz Petrucci wyr�wnuje rachunki swoje i signora Lorenzo! - zako�czy� Esteban, wskazuj�c na to, co si� dzieje na balkonie.

Mo�na by�o powiedzie�, �e jego wymiar sprawiedliwo�ci dzia�a� sprawnie. Fiora zadr�a�a na wspomnienie nienawi�ci, z jak� gonfalonier potraktowa� j� w chwili skandalu wywo�anego przez Hieronime, po czym odwr�ci�a g�ow�, aby nie patrze� na sceny, od kt�rych zbiera�o jej si� na md�o�ci.

Ledwie wyrzuceni z balkonu ludzie dotykali ziemi, t�um rozszarpywa� ich na kawa�ki i nabija� te okropne szcz�tki na w��cznie, wid�y, a nawet zaostrzone kije, by obnosi� je po ulicach miasta...

- Chod�my st�d! - powiedzia�a b�agalnie. - To nie do zniesienia!

- Chcia�bym was st�d zabra� - powiedzia� Esteban - ale musimy jeszcze zosta�. Sama widzisz, �e nie mo�emy si� przedrze� przez to posp�lstwo, kt�re ju� upoi�o si� krwi�, a wkr�tce upije si� winem!

Rzeczywi�cie nad g�owami zaczyna�y kursowa� ociekaj�ce trunkiem dzbany. Podawano je z r�k do r�k, by zach�ci� do pracy tych, kt�rzy rozkawa�kowywali cia�a, nie omieszkawszy po drodze upi� �yk lub dwa.

Szykowa� si� nowy akt dramatu. Na balkonie w�a�nie pojawili si� trzej ciasno zwi�zani m�czy�ni. Jeden z nich ubrany by� w d�ug�, fioletow� szat�.

- Arcybiskup Salviati! - wyszepta� Demetrios. - Czy jemu tak�e poder�n� gard�o bez s�du?

Jednak tym razem nie u�yto sztyletu. Trzej skaza�cy - dwoma pozosta�ymi byli brat arcybiskupa i niejaki Bracciolini - zostali powieszeni za nogi na �elaznym balkonie. By� to spos�b egzekucji bardzo we Florencji ceniony, gdy� umo�liwia� ludowi rozkoszowanie si� d�ug� agoni�. T�um zawy� z rado�ci, widz�c, jak d�uga szata pra�ata odwraca si� i opada a� na uda, spowijaj�c reszt� cia�a. Jednak, jako �e w ten spos�b zas�oni�a twarz, ludzie zacz�li napiera�, by lepiej widzie�, a jednocze�nie niekt�rzy domagali si�, by wci�gn�� go z powrotem na balkon i powiesi� za szyj�... Esteban postanowi� wykorzysta� to, �e on i jego towarzysze s� mniej �ci�ni�ci - schwyta� Fior� za r�k� i poci�gn�� za sob�, za ni� za� ruszy� Demetrios. Pragn�c jak najszybciej wyprowadzi� Fior� z niebezpiecznego zbiegowiska, Esteban gwa�townie potr�ci� w przej�ciu jakiego� m�czyzn� w wieku oko�o czterdziestu lat, niskiego i oty�ego, o du�ej, pokrytej czarnymi, kr�conymi w�osami g�owie. Wygl�da� na wie�niaka, ale mia� wysokie, inteligentne czo�o, ciemne, wyj�tkowo przenikliwe oczy, a jego ubranie, cho� usiane licznymi plamami, wykonane by�o z pi�knej materii. Przygl�da� si� widowisku z absolutn� niewzruszono�ci�, za�o�ywszy ramiona na piersiach, kiedy Esteban niemal go przewr�ci� na ziemi�, w rewan�u za co otrzyma� cios pi�ci� wymierzony z piorunuj�c� szybko�ci�.

- Do stu skurczybyk�w! - zacz�� ten ostatni, got�w kontynuowa� b�jk�, ale Demetrios rozpozna� m�czyzn�.

- Wybacz mojemu s�u��cemu, ser Andrea! Potr�ci� ci�, bo spieszno nam opu�ci� to miejsce.

- Dlaczego? Czy�by� uwa�a�, medyku, �e spos�b potraktowania tych morderc�w jest nazbyt surowy? Ja s�dz�...

Nie doko�czy� zdania. Jego spojrzenie zatrzyma�o si� na Fiorze i nieoczekiwanie z�agodnia�o. M�oda kobieta tak�e go rozpozna�a. Byt to Verrocchio, najs�ynniejszy we Florencji rze�biarz, a tak�e utalentowany malarz i �arliwy przyjaciel Medyceuszy. Nie zmieni� si� od s�awetnej giostry w dniu 23 stycznia 1475 roku, kt�rej by� genialnym realizatorem i w czasie kt�rej po raz pierwszy zobaczy�a Filipa de Selongeya.

- Dzisiejszy dzie� powinien ci� uradowa�, Fioro Beltrami, gdy� to zab�jcy twego ojca karani s� �mierci�. Mimo to wydajesz mi si� bardzo blada.

- Dopiero przyjecha�am, ser Andrea, i nie spodziewa�am si� trafi� na tak� krwaw� �a�ni�...

- Nic dostatecznie nie wynagrodzi �mierci Giuliana! O, sp�jrz! Przysz�a kolej na Francesca Pazziego. Wyci�gn�li go w koszuli z ��ka kochanki...

W istocie by� to on. By� nagi, mocno skr�powany linami i pokryty �ladami krwi wyp�ywaj�cej z licznych ran, ale nie opu�ci�a go w�ciek�o��. Wrzaski t�umu zag�usza�y z�orzeczenia, kt�rymi obrzuca� swych kat�w. Rozj�trzona t�uszcza, wiedz�c, �e to on w�a�nie zaatakowa� Giuliana, ��da�a, by zosta� jej wydany. Chwil� p�niej, uwi�zany za kostki n�g, ko�ysa� si� obok SaMatiego, zdecydowanie zbyt wysoko, by mo�na go by�o dosi�gn��. Posypa� si� wi�c na niego grad kamieni...

Tym razem Fiora nie odwr�ci�a wzroku. Los tego cz�owieka, kt�rego d�o� kilka dni wcze�niej dotyka�a jej r�ki, kiedy wi�d� j� do ma��e�skiej komnaty, by� jej oboj�tny. Patrz�c na jego m�ki, my�la�a tylko o jednym: gdzie si� podziewa Hieronima?

Us�ysza�a za plecami Demetriosa pytaj�cego rze�biarza, co sta�o si� ze starym Jacopo, patriarch� Pazzich, i czy on tak�e zosta� pojmany.

- Nie. Uda�o mu si� uciec z kilkoma lud�mi, ale Petrucci wys�a� za nim po�cig. No dobrze, dwudziestu sze�ciu za�atwionych, je�li dobrze policzy�em.

Pora, �ebym wr�ci� do pracowni.

- Dziwi mnie - powiedzia� ze �miechem Demetrios - �e w og�le j� opu�ci�e�.

- A co mog�em zrobi�? Wszyscy moi uczniowie uciekli jak stado wr�bli, gdy tylko us�yszeli pierwsze uderzenia dzwon�w, i zosta�em sam z moj� glin� i p�dzlami. Ruszy�em wi�c za nimi, ale teraz wracam do pracowni, bo mam co robi�.

- Wci�� pracujesz nad pos�giem Colleone?

- Oczywi�cie. Ale s�dz� - doda�, zwracaj�c si� do Fiory - �e znajd� czas dla ciebie, pi�kna Fioro. Mam w g�owie projekt pos�gu z br�zu przedstawiaj�cego Artemid�, a �adna z moich modelek nie jest godna tego, by da� mi natchnienie do wyrze�bienia bogini. Musz� o tym porozmawia� z signorem Lorenzo.

Oddali� si�, przecinaj�c t�um jak wytrwa�y stateczek, kt�ry postanowi� pokona� niebezpieczn� zapor�. Pozosta�a tr�jka odprowadzi�a go wzrokiem, po czym Demetrios wzi�� Fior� pod rami�.

- Zapomnia�a�, jaka jest Florencja, prawda? - zapyta�, zgaduj�c, co si� dzieje w jej g�owie. - Najokropniejsze sceny masakry nigdy nie przeszkodz� arty�cie w my�leniu przede wszystkim o jego dziele. Jak widzisz, mimo tego, co si� wydarzy�o, nigdy nie przesta�a� do niej nale�e�. Dla Verrocchia te trzy lata nie maj� znaczenia.

- My�l�, �e masz racj�. Rozmawia� ze mn� tak, jakby�my si� widzieli wczoraj. A przecie� w sercu tej tragedii...

- Tutejsi ludzie kochaj� tragedi�, zw�aszcza gdy mog� odegra� w niej jak�� rol�. Ale kiedy krew zostanie zmyta, a cia�a rozerwane na strz�py, wr�c�, jakby nigdy nic, do swoich sklepik�w, mi�o�ci, ksi��ek, kolekcji i b�d� opiewa� dolce vita z r�wnym zapa�em, z jakim zmienili si� w ��dne �mierci, wyj�ce wilki...

- Tym razem mo�e to potrwa� d�u�ej - powiedzia� Esteban. - Trudno im b�dzie zapomnie� Giuliana.

- Bez w�tpienia, ale tym �arliwiej kocha� b�d� Lorenza.

Chwil� p�niej, zmierzaj�c do Fiesole na id�cych spokojnym krokiem mu�ach odebranych z ciasnej stajni tawerny marynarzy, Fiora pomy�la�a, �e Demetrios nie ca�kiem mia� racj�. Od dawna wiedzia�a, �e mieszka�cy Florencji s� zmienni, maj� s�ab� pami�� i �atwo daj� si� porwa� przesadnemu entuzjazmowi lub okrucie�stwu, ale dzi� daremnie szuka�a w�r�d tego szale�stwa, kt�rego ofiar� niegdy� niemal pad�a, znajomej twarzy ukochanego miasta.

By� mo�e zanadto je idealizowa�a w trakcie d�ugotrwa�ego �alu, z jakim o nim my�la�a? By� mo�e r�wnie� te trzy lata, odciskaj�c na niej nieusuwalne pi�tno, sprawi�y, �e si� postarza�a? A mo�e po prostu, cho� uwa�a�a si� za florentynk� w ka�dym calu, tak naprawd� nigdy ni� nie by�a?

Jednak�e jedna rzecz by�a pewna: nie wystarcza�o jej to, �e straceni zostali Pazzi i ich sojusznicy, gdy� brakowa�o jednej osoby. Hieronimy. Fiora wiedzia�a, �e nie zazna spokoju, p�ki ta kreatura b�dzie �y�a pod tym samym, co ona, niebem.

I co z tego? Czy ��dza zemsty, kt�r� zawsze nosi�a w sobie, nie by�a cech� typowo florenty�sk�?

Stoj�c przy oknie swego dawnego pokoju, z kt�rego tyle razy niegdy� podziwia�a ogrody i tarasy oraz, poni�ej, urzekaj�c� panoram� miasta, przypominaj�cego bukiet wszystkich r� �wiata opleciony srebrn� wst��k� rzeki Arno, Fiora usi�owa�a sobie przypomnie�, co w�wczas czu�a. Zazwyczaj, kiedy nadchodzi�a noc, bukiet zmienia� si� w kobierzec z szaro�ci i b��kitu, przebity tu i �wdzie mikroskopijn� gwiazdk� - jednym z niewielu p�on�cych na ulicach �wiate�.

Tego wieczora wszystko wygl�da�o inaczej. Tego wieczora Florencja nie chcia�a zasn�� - wrza�o w niej gwa�towne i instynktowne �ycie, rzuca�a czerwone b�yski jak roztopione w tyglu �elazo. Fiora ju� kiedy� widzia�a z wie�y Demetriosa nieprzyjazne, obrzmia�e z gniewu oblicze miasta, ale by�o to nic w por�wnaniu z tym, co ujrza�a dzisiaj, gdy� wraz z Giulianem Florencja utraci�a swego ksi�cia z bajki i cz�� swego serca, t� najczulsz�. M�oda kobieta mia�a wra�enie, �e w docieraj�cym a� do Fiesole, przyt�umionym przez odleg�o�� pomruku wyr�nia krzyki umieraj�cych oraz przekle�stwa i przeci�g�e zawodzenie rozpaczaj�cych kobiet. Podpalano i pl�drowano domy Pazzich i ich sojusznik�w. By�o to jak mi�osna ofiara ca�opalenia, kt�r� rozw�cieczone i zrozpaczone miasto sk�ada�o swemu ukochanemu dziecku.

Tego dnia Giuliano po��czy� si� z Simonett� i mo�e dobrze si� sta�o? Mo�e trzymaj�c si� za r�ce, patrz� z g�ry, z nieba, na widok, kt�ry stanowi� t�o ich mi�o�ci? Ale jedno by�o pewne, i to Fiora czu�a ca�ym swoim jestestwem: ju� nigdy Florencja nie b�dzie taka, jak w czasach, gdy si� kochali, wbrew prawom ludzkim - a nawet ko�cielnym, jako �e Gwiazda Genui by�a zam�na - lecz chroni�a ich uroda, promienna m�odo�� i rado��, jak� budzili w napotykanych na swej drodze ludziach. Lud ich uwielbia� jako symbol wdzi�ku i rozkoszy �ycia w wyj�tkowym mie�cie.

Zreszt� nic ju� nie b�dzie takie jak kiedy�. Fiora poczu�a to, wchodz�c do tego domu, w kt�rym niegdy� zazna�a najwi�kszego szcz�cia w ramionach Filipa. I nie wynika�o to z faktu, �e wystr�j wn�trza by� inny - spl�drowana w dramatycznych okoliczno�ciach willa zosta�a ponownie umeblowana staraniem Lorenza - lecz z panuj�cej w nim atmosfery, innego rodzaju ciszy.

Cisza, kt�rej domaga� si� cz�sto Francesco Beltrami, kiedy zamyka� si� w swoim studiolu, by�a �ywa. Sk�ada�y si� na ni� szepty, ciche kroki, wywa�one ruchy dwudziestu os�b troszcz�cych si� o to, by nie przeszkodzi� panu w pracy lub w wypoczynku. Teraz panowa�a tu cisza pustki... Wprawdzie Demetrios zajmowa� ten dom wraz z Estebanem, ale poza Franceskiem brakowa�o tu Leonardy, kt�rej sama obecno�� wystarcza�a, by byle buda zyskiwa�a dusz�, brakowa�o Khatoun, ma�ej, rozmruczanej kotki, brakowa�o tak�e wszystkich tych s�u��cych, kt�rzy podobnie jak sam dom zdawali si� wrasta� korzeniami w ziemi� w Fiesole, ale burza ich rozp�dzi�a. Teraz to czarna i cicha Sarnia panowa�a w kuchni i gospodarstwie, maj�c do pomocy dwie niewolnice. Sarnia o mi�kkim chodzie wcze�niej pe�ni�a rol� gospodyni greckiego lekarza i w ca�kiem oczywisty spos�b odzyska�a tutaj swoje miejsce.

Fiora bardzo lubi�a Sarni�, kt�ra by�a �agodna i uporz�dkowana, i tak troskliwie j� piel�gnowa�a, kiedy Demetrios przywi�z� j� do Fiesole po ca�ym tym koszmarze, ale nigdy nie nale�a�a do �wiata jej szcz�liwej m�odo�ci. Pojawi�a si� dopiero w czasach pr�by.

Zbli�a�a si� p�noc. Jednak�e, mimo wyczerpuj�cego dnia, jaki mia�a za sob�, i wielu poprzednich, nie mniej m�cz�cych, Fiora nie mog�a spa�. Nie mog�a nawet le�e� w ��ku z bia��, jedwabn� po�ciel�, jak pos�anie dziewicy, kt�re nigdy nie by�o jej w�asnym. Wola�a sta� boso na dywanie przy oknie, patrz�c, czekaj�c na nie wiadomo co.

Demetrios, po przywiezieniu jej do Fiesole, zgodnie z obietnic� pojecha� z powrotem do miasta, by spr�bowa� zobaczy� si� z Lorenzem. Wr�ci� o zmierzchu, przywo��c ze sob� na wp� �ywego ze zm�czenia Rocca, kt�rego Sarnia obficie nakarmi�a i wys�a�a do ��ka. Spa� teraz w pokoju nieodleg�ym od komnat Fiory, a na korytarzu s�ycha� by�o dobiegaj�ce zza jego drzwi pot�ne chrapanie cz�owieka na skraju wyczerpania.

Na pytanie Fiory dotycz�ce Wspania�ego Grek odpowiedzia�:

- Wkr�tce go zobaczysz... Tw�j widok by� dla niego jedynym ukojeniem w chwili tak g��bokiego b�lu. �mier� Giuliana odczu� tak, jakby straci� cz�� siebie samego.

Opowiedzia� nast�pnie o tym, z jakim staraniem zaj�to si� cia�em m�odzie�ca. Umyty, natarty pachnid�ami, ubrany w z�otog��w i paradn� zbroj�, Giuliano ze splecionymi d�o�mi i zamkni�tymi oczami spoczywa� teraz w kaplicy rodzinnego pa�acu na wspania�ym katafalku obitym cenn� materi� i usianym ogromnymi bukietami fio�k�w, tych fio�k�w, kt�re by�y ulubionymi kwiatami jego brata i kt�re ten kaza� sadzi� w swoich ogrodach. U st�p m�odego zmar�ego na du�ej poduszce z purpurowego aksamitu le�a� jego he�m ozdobiony bia�ymi pi�rami, r�kawice i z�ote ostrogi.

Sama kaplica by�a kunsztownym dzie�em i wystarczy�o, by Fiora zamkn�a oczy, by j� ujrze�. Wszystkie �ciany pokrywa� wielki fresk przedstawiaj�cy orszak Trzech Kr�li zmierzaj�cych w stron� Gwiazdy na tle przecudnego toska�skiego pejza�u usianego zamkami, cyprysami i kwitn�cymi krzewami. By�y tam konie w pysznej uprz�y, szaty haftowane z�otem, korony wysadzane drogimi kamieniami, wystrojeni, weseli dworzanie trzymaj�cy na uwi�zi leopardy, charty afga�skie lub nios�cy prezenty. Widnia� tam sam Lorenzo pod postaci� pi�knego m�odzie�ca o kr�conych blond w�osach, co bardzo bawi�o Fior�, gdy� naprawd� trzeba by�o wiedzie�, �e najm�odszy z kr�l�w mia� przedstawia� jednego z Medyceuszy, by w to uwierzy�. Lorenzo sam pierwszy si� z tego �mia� i lubi� mawia�, �e Benozzo Gozzoli, malarz, tak bardzo go lubi�, �e uparcie widzia� w nim anio�a, kt�rym nigdy nie b�dzie...

W tej b�d�cej istnym cackiem kaplicy znajdowa�o si� jeszcze jedno cudo: przepi�kny obraz Adoracja Dzieci�tka, umieszczony nad o�tarzem; dzie�o mnicha, kt�ry zrzuci� habit i kt�rego burzliwe �ycie wywo�a�o skandal we Florencji dwadzie�cia lat wcze�niej. Jednak Filippo Lippi mia� tak wielki talent, �e wybaczono mu wszystko... nawet to, �e da� Madonnie zachwycaj�c� twarz m�odej mniszki, w kt�rej by� zakochany.

Tak, ta kaplica naprawd� dawa�a w�a�ciw� opraw� dla cia�a m�odego ksi�cia i Fiora �a�owa�a, �e nie mo�e tam pojecha� i si� pomodli�. Nie by�a pewna, czy kobiety - Lucrezia, matka Medyceuszy, i Clarissa, �ona Lorenza, by�yby przychylnie nastawione do niej jako osoby, kt�ra niegdy� stanowi�a przedmiot skandalu. A tak chcia�aby z�o�y� danin� z �ez temu, kt�ry by� jej pierwsz� mi�o�ci�, tak jak by� ni� dla Catariny Sforzy. Jak ma��onka Girolama Riario przyjmie wiadomo�� o jego �mierci, kt�rej tak bardzo chcia�a zapobiec? Czy uda jej si� ukry� smutek? Sam Riario zreszt� b�dzie mia� ponur� min�, bo przecie� nie zosta� osi�gni�ty g��wny cel spisku: zamordowanie w�adcy Florencji. A w�adca Florencji wci�� �y� i by� pot�niejszy, bardziej kochany ni� kiedykolwiek!

Nagle Fiora nadstawi�a ucha. W ciemno�ciach rozleg� si� ko�ski galop, zbli�aj�c si�, wci�� si� zbli�aj�c... Us�ysza�a jakie� g�osy: Estebana i jaki� drugi, bardziej st�umiony, kt�rego nie zidentyfikowa�a. Kto m�g� przyjecha� o tej porze?

Szybko naci�gn�a na koszul� szat� bez zapi�cia i r�kaw�w, kt�r� niegdy� nosi�a, a kt�r� jakim� cudem Sarnia odnalaz�a wraz z kilkoma innymi ubraniami w skrzyni na strychu. Od lampki nocnej p�on�cej przy ��ku zapali�a �wiece, wysz�a na galeri� i podesz�a do schod�w. Tam przystan�a, podnosz�c wysoko do g�ry �wiecznik.

U st�p schod�w sta� ubrany na czarno m�czyzna bez nakrycia g�owy i z go�ymi r�kami, i patrzy� na ni�, a m�czyzn� tym by� Lorenzo...

Jeszcze nigdy nie widzia�a jego twarzy tak wyniszczonej, wyn�dznia�ej, zoranej �zami i naznaczonej cierpieniem, nigdy nie mia� takich p�on�cych oczu, kt�re b�aga�y i jednocze�nie czego� si� domaga�y. W mrocznym westybulu przemkn�a bezszelestnie ciemna szata Demetriosa i znik�a.

Wolnym krokiem, jakby obawiaj�c si�, �e gwa�towny ruch mo�e spowodowa� znikni�cie zjawy lub j� przestraszy�, Lorenzo zacz�� wchodzi� po schodach. Serce Fiory zacz�o bi� w niecodziennym rytmie, jakby chcia�o rozerwa� jej piersi, ale nie czu�a najmniejszego niepokoju. Przeciwnie - odczuwa�a raczej rado��, gdy� nagle zrozumia�a, �e to, co ma nast�pi�, zapisane by�o od zawsze w ksi�dze jej �ycia i �e mo�e nawet, zupe�nie nie�wiadomie, tego pragn�a.

Lorenzo wci�� szed� w jej kierunku. Mog�a teraz us�ysze� jego oddech, mog�a zobaczy�, jak pod czarnym kaftanem, w wyci�ciu koszuli ods�aniaj�cej biel opatrunku, podnosi si� jego szczup�y tors.

Kiedy stan�� przed ni�, g�ruj�c nad ni� znacznie wzrostem, nie wykona�a �adnego ruchu, nie powiedzia�a ani s�owa, tylko podnios�a g�ow� i poda�a mu rozchylone usta, na kt�rych delikatnie, zamkn�wszy oczy, jak robi si� wtedy, gdy pragnie si� bardziej rozkoszowa� niezwyk�� i d�ugo oczekiwan� przyjemno�ci�, po�o�y� swoje wargi, nie dotykaj�c jej w �aden inny spos�b. By� to poca�unek d�ugi, lecz lekki, delikatny, niemal nie�mia�y, jakby pi� z kielicha kwiatu...

Potem Fiora poczu�a d�onie Lorenza na swych ramionach, i d�onie te dr�a�y. Odsun�a je delikatnie, ale u�miechn�a si� czule, widz�c, jak jego twarz kurczy si� z b�lu. Wzi�a go za r�k�, podnios�a �wiecznik i podesz�a do drzwi swej komnaty.

- Chod�! - powiedzia�a jedynie.

Podczas gdy on machinalnie zamkn�� za sob� drzwi, Fiora ustawi�a �wiecznik na skrzyni i jedn� po drugiej zgasi�a �wiece. Pok�j o�wietla�a jedynie nocna lampka, ledwie z�oc�c od �rodka bia�e zas�ony przy �o�u. Stoj�c nieruchomo, Lorenzo �ledzi� wzrokiem ka�dy ruch m�odej kobiety. Fiora pozwoli�a opa�� na dywan wierzchniej szacie i rozwi�za�a wst��k� przy koszuli, kt�ra ze�lizgn�a si� jej do st�p. Chwil� p�niej znalaz�a si� w jego ramionach, niesiona w kierunku �o�a, na kt�re opad! wraz z ni�...

Kochali si� w milczeniu, bo nie potrzebowali s��w. S�ownik nami�tno�ci nie mia� z tym nic wsp�lnego, oboje wiedzieli, �e ich zwi�zek bierze pocz�tek z przesz�o�ci pe�nej wzajemnej fascynacji i podziwu, to niew�tpliwe, lecz tak�e z jakiego� popychaj�cego ich ku sobie instynktu. Lorenzo przyszed� do Fiory jak zb��kany podr�ny, kt�ry nagle odkrywa gwiazd� na czarnym niebie, a Fiora go przyj�a, gdy� ujrzawszy go, poczu�a, �e ofiarowanie mu siebie samej jest jedynym mo�liwym ukojeniem, jakie mo�e da� jego duszy, zatruwanej rozpacz� pomieszan� z gniewem. Poza tym, nosz�c teraz znienawidzone nazwisko Pazzi, czu�a skryt� przyjemno��, mog�c da� Wspania�emu t� noc po�lubn�, kt�ra nale�a�a si� zupe�nie komu innemu.

Zbli�ywszy si� do siebie w takich okoliczno�ciach, bez wsparcia prawdziwej mi�o�ci, Lorenzo i Fiora nara�eni byli na niepowodzenie lub przynajmniej rozczarowanie, ale z zachwytem odkryli, �e ich po��czone cia�a wibrowa�y unisono, tworz�c doskona�e wsp�brzmienie, tak rzadkie mi�dzy kochankami. Ka�de z nich instynktownie wiedzia�o, czego mo�e pragn�� drugie, tote� razem osi�gn�li najwy�sz� rozkosz, przyjemno�� o takiej intensywno�ci, �e rzuci�a ich dysz�cych na zmi�ty jedwab prze�cierade�. A p�niej, wci�� razem, wtuleni w siebie, zapadli w sen, kt�rego tak bardzo potrzebowali i kt�rego nie uda�o im si� znale�� w samotno�ci.

O �wicie Lorenzo wsta�. Fiora spa�a tak smacznie, �e zawaha� si�, czy j� budzi�, ale przed ponownym pogr��eniem si� w czekaj�cym go piekle musia� zaczerpn�� z jej oczu i ust now� si��. Wzi�� j� wi�c w ramiona i ca�owa� jej twarz tak d�ugo, a� wreszcie z wielkim trudem podnios�a powieki.

- Nie chcia�em odjecha� jak z�odziej - wyszepta� tu� przy jej ustach. - No i... czy zechcesz pozwoli�... bym zn�w przyjecha� tej nocy?

U�miechn�a si� do niego, przeci�gaj�c si� z cudownym uczuciem b�ogostanu.

- Potrzebujesz pozwolenia?

- Tak... To, co da�a� mi tej nocy, by�o tak pi�kne, �e wci�� nie mog� w to uwierzy�.

Tym razem zacz�a si� �mia�.

- Przy tobie niewierny Tomasz by�by uznany za �atwowiernego. Powiedz mi zatem, dlaczego le�ymy tu, nago, w jednym ��ku?

- To by�o jak sen, a ja chc� nadal �ni�. Potrzebuj� twojej mi�o�ci, Fioro, pragn�, by� dawa�a mi czu�o�� i chc� dawa� ci moj�. Jeste� jak od dawna szukane �r�d�o, kt�re w wyniku cudu wytrysn�o na najmroczniejszej i najbardziej ja�owej pustyni. Nie m�c ju� z niego czerpa� by�oby dla mnie okrutnym cierpieniem. Czy chcesz mnie nadal?

Ukl�k�a na ��ku i wzi�a w d�onie t� niekszta�tn� g�ow�, t� twarz tak brzydk� i tak poci�gaj�c�.

- Tak, chc� ci�! - powiedzia�a cicho, nieco ochryp�ym g�osem, od kt�rego zadr�a�. - Przyjed�! B�d� na ciebie czeka�. - Ca�owa�a go d�ugo, po czym zwinnie wy�lizgn�a si� z jego po��dliwych r�k, kt�re pr�bowa�y j� schwyci�, zawin�a si� w prze�cierad�o i obj�a poduszk�. - Ale teraz musisz mi da� pospa�.

Kiedy Fiora znowu si� przebudzi�a, niebo by�o szare, a deszcz, kt�ry na dwa dni usta�, zn�w rozpada� si� na ca�ego. Ogr�d ton�� w mokrej mgle rozmi�kczaj�cej powierzchni� alejek i skapuj�cej z pos�g�w, ale m�oda kobieta po�wi�ci�a rozmazanemu pejza�owi tylko rozdra�nione westchnienie i wzruszenie ramion. Po tylu ci�kich przej�ciach ostatnia noc by�a dla niej jak o�ywcza k�piel. Lorenzo by� kochankiem, o jakim marzy ka�da kobieta, a jego pieszczoty oczy�ci�y jej cia�o z ca�ej lubie�no�ci i b�lu, kt�re musia�o znosi�. I m�oda kobieta nawet nie zastanawia�a si� nad uczuciami, jakie m�g� w niej budzi�: by�o jej z nim dobrze i na razie tylko to si� liczy�o. Z pewnym gniewem odtr�ci�a jedyn� psuj�c� jej nastr�j my�l: cho� meble zosta�y zmienione, to by�a jednak w tym samym pokoju, w kt�rym Filip uczyni� z niej kobiet�.

- To twoja wina! - zawo�a�a do tego cienia, kt�ry tak nie w por� wr�ci� w jej wspomnieniach. - Trzeba by�o nie pozwoli� mi odjecha�, ale ty wola�e� odgrywa� bohatera u boku swojej ksi�niczki! To ty doprowadzi�e� do tego, �e mi�dzy nami zasz�y rzeczy nieodwracalne. A ja mam zaledwie dwadzie�cia lat! Mam prawo �y�!

Kompletnie zapomnia�a, �e jeszcze ca�kiem niedawno pragn�a umrze� - tak� w�adz� uroki mi�o�ci mog� mie� nad m�od� istot�. Ze wszystkich si� pragn�a odrzuci� ograniczenia i przymus. �y�a w niewoli od miesi�cy i oto jej wi�zienie w�a�nie otworzy�o si� na co�, co by�o zbli�one do szcz�cia, nawet je�li by�y to tylko pozory... Tote� kiedy po zjedzeniu podanego przez Sarni� posi�ku zesz�a na d�, w jej oczach wida� by�o wyzwanie, gdy napotka�y spojrzenie Demetriosa, do kt�rego do��czy�a w dawnym studiolu swego ojca.

Jednak zna� j� zbyt dobrze, by nie przenikn�� jej my�li, i jej wielkie szare oczy, pochmurne jak burzowe niebo, sprawi�y, �e si� u�miechn��. Fiora, pomy�la�, szuka pretekstu, by si� rozgniewa�, maj�c nadziej�, �e w ten spos�b pozb�dzie si� za�enowania, kt�re odczuwa. Nie myli� si�.

- Dlaczego si� u�miechasz? - zapyta�a nerwowo. - I dlaczego tak na mnie patrzysz? Czy co� si� we mnie zmieni�o? Tak, przespa�am si� z Lorenzem! Sama mu si� odda�am! Tej nocy znowu przyjedzie i zn�w si� z nim prze�pi�!

Zdj�wszy binokle, kt�re nosi� coraz cz�ciej, Demetrios odszed� od pulpitu, na kt�rym roz�o�y� jaki� hebrajski manuskrypt, podszed� do m�odej kobiety i po�o�y� jej d�onie na ramionach, czuj�c, jak sztywnieje.

- Nie mam najmniejszego zamiaru robi� ci wyrzut�w, Fioro! To, co zasz�o tej nocy mi�dzy tob� i Lorenzem, by�o zapisane od dawna. Cz�sto m�wi� mi o tobie, odk�d wr�ci�em, i bez trudu poj��em, �e jeste� jego najbardziej tajemnym marzeniem. To naturalne, �e to do ciebie przyszed�, kiedy znalaz� si� na dnie rozpaczy.

- Uwa�asz wi�c, �e mnie kocha?

- Jeste� jak wszystkie kobiety: zbyt upraszczasz uczucia. Lorenzo jest niby ogrodnik, kt�ry ujrza�, jak z�odziej ucieka z najpi�kniejszym kwiatem z ogrodu, nie daj�c mu czasu nawet na jego pow�chanie. Wczoraj ten kwiat powr�ci�, pi�kniejszy ni� kiedykolwiek, i roztoczy� zapach zbyt upajaj�cy, by m�g� wyrzec si� poddania si� jego mocy. Ty za�...

- Co ja?

- Przesta� si� tak buntowa�, Fioro! Nie pope�ni�a� �adnej zbrodni, po prostu mi�o�� przywr�ci�a ci rado�� �ycia, kt�r� utraci�a�.

- Mi�o��? Nawet nie wiem, czy kocham Lorenza. A przecie� wszystko by�oby o tyle� prostsze!

- Przede wszystkim wygodniejsze, jako �e jeste� do g��bi przepojona chrze�cija�sk� moralno�ci� mimo twego plato�skiego wychowania, a zawdzi�czasz to naszej drogiej Leonardzie.

- Nie wspominaj o niej, bo rozchoruj� si� ze wstydu!

- Masz racj�, nie powinienem by� o niej m�wi�. Co do wstydu... To g�upie s�owo, nawet je�li tak naprawd� nie kochasz Lorenza. To, co w nim kochasz, to przede wszystkim mi�o��, kt�r� ci daje, a wiem, �e jest w tym swego rodzaju. .. wirtuozem. Lecz jest tak�e jego legenda, a w tobie przetrwa�a ma�a florentynka, kt�rej Wspania�y przes�ania� horyzont. Nie zdaj�c sobie z tego sprawy, by�a� w nim troch� zakochana...

- Nie. Kocha�am Giuliana, nie jego.

- Tak ci si� wydawa�o! Dowodem niech b�dzie fakt, �e szybko przegna�a� go ze swoich my�li. Zapominasz, �e na tym s�ynnym balu, na kt�rym spotkali�my si� po raz pierwszy, widzia�em ci� ta�cz�c� z Lorenzem i nigdy jeszcze nie widzia�em tak promieniej�cej rado�ci� twarzy, jak twoja w�wczas.

- To prawda, by�am bardzo szcz�liwa... a zw�aszcza bardzo dumna!

- Tak jak dumna jeste� dzi�, �e le�y zniewolony u twoich st�p. Przyszed� do ciebie jak biedak prosz�cy o ja�mu�n�, z pustymi, b�agalnie wyci�gni�tymi r�kami, on, tak pot�ny, i od razu zrozumia�em, �e ty te wyci�gni�te r�ce nape�nisz skarbami. Jednak gdyby przyby� tu jako ksi��� i w�adca, odepchn�aby� go. Mam racj�?

Z Fiory ulecia� ca�y gniew i wybuchn�a �miechem.

- Zbyt cz�sto miewasz racj�, Demetriosie! Co mam teraz zrobi�? Powinnam wyjecha�....

- Jeszcze nie teraz. Zreszt� tak naprawd� nie masz na to ochoty. Pozw�l si� kocha�! To najlepsze z lekarstw, nie tylko dla cia�a, lecz tak�e dla serca, kt�re tak wiele wycierpia�o. Tylko �e...

Zamy�li� si� i Fiora zobaczy�a, �e przysz�o mu do g�owy co� niepokoj�cego. - Tylko �e?

- Du�o ze sob� rozmawiali�cie? Pewnie zadawa� ci jakie� pytania...

M�oda kobieta mocno poczerwienia�a i, odwr�ciwszy si�, podesz�a do le��cej na pulpicie ksi�gi, kt�rej zacz�a si� z zainteresowaniem przygl�da�.

- No wi�c... wcale nie rozmawiali�my!

- Gratulacje! - rzek� Demetrios, nie mog�c si� powstrzyma� od �miechu ria widok zmieszania na jej twarzy. - Je�li chcesz wiedzie�, bardzo mnie to cieszy. Jednak b�dziecie rozmawia�. A wi�c pos�uchaj mnie uwa�nie: przede wszystkim nie wspominaj mu, �e po�lubiono ci� jednemu z Pazzich!

- Carlo zrobi� wszystko, �eby mi pom�c.

- Nie w�tpi�, ale Lorenzo jest zbyt g��boko zraniony, by znie�� my�l, �e nosisz to nazwisko! Jakkolwiek wielkie jest jego po��danie, odsunie si� od ciebie ze wstr�tem. A konsekwencje tego mog�yby by� dramatyczne.

Rozumiesz?

- Nie obawiaj si�! Nic nie powiem.

Bardzo ostro�nie przewr�ci�a kilka sp�kanych stronic manuskryptu, kt�rego nie umia�a odczyta�, zadowalaj�c si� podziwianiem nieco tajemniczego pi�kna liter.

- Dziwn� rzecz� jest przeznaczenie - westchn�a. - Moje zdaje si� z upodobaniem kaza� mi zawiera� ma��e�stwa, kt�re musz� ukrywa� przed Lorenzem. Przypomnij sobie!

- Masz racj�, ale sytuacja jest odmienna. To ma��e�stwo ty tak�e powinna� zapomnie�. Ono si� nie liczy, poniewa�...

- Poniewa�?

- Nic. Postaraj si� ju� o tym nie my�le�. My�l tylko o m�czy�nie, kt�ry przyb�dzie tu tego wieczora, by szuka� w twoich ramionach azylu, kt�rego tak potrzebuje.

Jednak�e tego wieczoru Lorenzo si� nie zjawi�. Przekaza� tylko bilecik przez Estabana, kt�ry pojecha� do miasta zasi�gn�� j�zyka. Pogrzeb Giuliana mia� si� odby� nazajutrz i Lorenzo chcia� tej ostatniej nocy czuwa� przy zmar�ym bracie.

Wie�ci przywiezione przez Kastylijczyka by�y dramatyczne. Trwa�a ob�awa na Pazzich oraz ich krewnych i sojusznik�w. W mie�cie pojmano dw�ch kolejnych, z kt�rych jeden w kobiecym przebraniu ukrywa� si� w ko�ciele Santa Croce. Trzech innych zatrzymano na drogach pod miastem. Co do starego Jacopa, kt�rego rycerze Signorii dogonili na drodze do Imoli, wieziony by� w zamkni�tym powozie do Florencji. Mia� zosta� powieszony na �elaznym balkonie w chwili, gdy cia�o Giuliana spocznie w ziemi.

Jeszcze innych zrzucono z tego balkonu, powieszono lub wydano na pastw� t�umu i przed Palazzo Vecchio liczba mniej czy bardziej rozkawa�kowanych cia� si�ga�a siedemdziesi�ciu. Byli to jednak wy��cznie m�czy�ni, gdy� Lorenzo kategorycznie zabroni� maltretowania kobiet, kt�re w istocie nie bra�y bezpo�redniego udzia�u w morderstwie.

- A Hieronima? - zapyta�a Fiora z gorycz�. - Czy�by ona tak�e nic z�ego nie zrobi�a?

- To jedyna, kt�r� Lorenzo rozkaza� pojma� - powiedzia� Demetrios.

- Sk�d si� dowiedzia�, �e ona tu jest?

- Ja mu o tym powiedzia�em wczoraj, kiedy wr�ci�em na via Larga po przywiezieniu ci� tutaj. Mo�esz by� pewna, �e szukana jest bardzo energicznie.

- Dok�adnie tak - podj�� Esteban. - Rozmawia�em z Savagliem, dow�dc� stra�y prowadz�cym ob�aw�, i powiedzia�, �e je�li znajdzie t� diablic�, to ukatrupi j� na miejscu. Przeszuka� wszystkie domy Pazzich, pocz�wszy od ich pa�acu w pobli�u Santa Croce, a na willi w Montughi sko�czywszy, znalaz� du�o zap�akanych kobiet z g�owami posypanymi popio�em, ale �adn� z nich nie by�a Hieronima.

- Pewnie, gdy si� zorientowa�a, �e zamach si� nie uda�, ruszy�a z powrotem do Rzymu - westchn�� Demetrios.

- To nie takie proste. Wszystkie drogi i dr�ki s� strze�one i nikt nie wydostanie si� z miasta.

- Ale ona nie by�a w mie�cie, tylko w�a�nie w Montughi, a skoro jej tam nie zastano, to znaczy, �e uda�o jej si� uciec...

* * *

Lorenzo zgodzi� si� z tym pesymistycznym pogl�dem, kiedy przyjecha� nazajutrz wieczorem, z�o�ywszy doczesne szcz�tki m�odszego brata w rodzinnym grobowcu w Starej Zakrystii, gdzie spoczywali ju� jego ojciec, Piero di Cosimo, i dziadek, Cosimo di Giovanni. Niekt�rzy z Pazzich wy�lizn�li si� z r�k �o�nierzy. Oczywi�cie Antonio i Stefano, dwaj ksi�a, kt�rzy dokonali ataku, zostali zabici po tym, jak torturami wydobyto z nich nazwiska wsp�lnik�w; dzi�ki temu zatrzymano Montesecca, kt�ry jednak w ostatniej chwili odm�wi� dokonania tego czynu w ko�ciele. Stracono go przez �ci�cie. Oczywi�cie Francesco Pazzi poni�s� kar�, na jak� zas�ugiwa�, ale Bandini, m�czyzna zawzi�cie d�gaj�cy cia�o Giuliana, zdo�a� zbiec. �cigany na drodze do Wenecji jakim� cudem rozp�yn�� si� w powietrzu.

- Ale odnajd� go - stwierdzi� Lorenzo. - Dok�dkolwiek uciek�, nawet gdyby schroni� si� u Turk�w, dopadn� go*.

* Suitan rzeczywi�cie w dow�d szacunku odes�a� go Lorenzowi w kajdanach.

- Jest bardzo wielu zabitych - powiedzia�a Fiora. - Jeste� pewien, �e wszyscy byli winni?

- Oczywi�cie, �e nie, ale nie mog� powstrzyma� w�ciek�o�ci ludu. Z trudem udaje mi si� zapobiec wtargni�ciu do mojego pa�acu i wywleczeniu z niego kardyna�a Riario...

- Co z nim zrobisz? Lorenzo wzruszy� ramionami.

- Nic! Kiedy miasto si� uspokoi, ode�l� go do Rzymu pod dobr� eskort�... albo do Perugii, skoro zosta� mianowany legatem. Umiera ze strachu i jestem zupe�nie pewny, �e gdyby mia� najmniejsze poj�cie o tym, co ma si� zdarzy� w Santa Maria del Fiore, jego noga by tam nie posta�a. Ale, b�agam ci�, moja s�odka, moja �liczna, moja najdro�sza, przesta�my m�wi� o tych okropno�ciach. Przy tobie chc� by� samym pragnieniem i mi�o�ci�...

Tej nocy kochali si� d�ugo, nami�tnie, jakby nie mogli nasyci� si� sob� wzajemnie. W ko�cu jednak Lorenzo zapad� w sen, powalony przez bezgraniczne zm�czenie trwaj�ce od wielkanocnej tragedii. Fiora nie mog�a spa�. Siedzia�a w ��ku, otoczywszy nogi ramionami, i przygl�da�a si� d�ugiemu, �niademu cia�u, zarazem chudemu i muskularnemu, le��cemu obok niej i podobnemu do tych rze�b przedstawiaj�cych zmar�ych, kt�re widzia�a na niekt�rych grobowcach. Wyczerpanie porazi�o go gwa�townie i le�a� z rozrzuconymi ramionami i nogami na zmi�tym pos�aniu w nie�adzie; jedn� d�o� owin�� w d�ugie pasmo jej czarnych w�os�w.

Pr�bowa�a uwolni� w�osy, ale Lorenzo trzyma� je tak mocno, �e zrezygnowa�a, by go nie obudzi�. W ko�cu wi�c przytuli�a si� do niego, przytkn�wszy najpierw na chwil� usta do jego zranionej szyi, na kt�rej przesun�� si� opatrunek.

Po raz kolejny zacz�a pyta� sam� siebie, czy go kocha, ale serce nie udzieli�o jej odpowiedzi. Pragn�a go i w jego ramionach by�a szcz�liwa, ale kiedy mi�dzy nimi zapada�a cisza, Fiora nie mog�a zag�uszy� dochodz�cego z g��bi duszy bolesnego g�osu wyrzut�w sumienia i �alu. Cho�by godziny sp�dzone z Lorenzem by�y najcudowniejsze, to nigdy nie zdo�aj� zdusi� wspomnienia jej mi�o�ci do Filipa... Filipa utraconego na zawsze mimo mglistych wizji Demetriosa. I nawet nie zdaj�c sobie z tego sprawy, Fiora rozp�aka�a si�, a jej �zy sp�ywa�y na rami� �pi�cego kochanka.

Kiedy si� obudzi�, ona nie przysn�a nawet na chwil�. W jej g�owie k��bi�y si� setki my�li. Podczas gdy Lorenzo ubiera� si� w ch�odzie deszczowego �witu, powiedzia�a mu, �e pragnie p�j�� si� pomodli� na grobie swego ojca w ko�ciele Orsanmiche�e.

- Na razie to niemo�liwe, kochanie. Nie chc�, �eby� przyje�d�a�a do miasta, dop�ki lud si� nie uspokoi. Widok jest straszliwy. Smr�d te� i nie chcia�bym znale�� si� na miejscu Sandra Botticellego...

- Dlaczego to?

- Signoria zleci�a mu namalowanie na murach swego budynku obrazu wydanych na m�ki cia� wisz�cych na balkonie. Nieszcz�nik sp�dza ca�e godziny ledwie os�oni�ty jak�� p�acht� i szkicuje.

- Biedny Sandro! On, tak kochaj�cy pi�kno... No dobrze, to zadowol� si� spacerem wok� domu. A w�a�ciwie... mo�esz mi powiedzie�, co si� sta�o z naszym folwarkiem?

- Tym w pobli�u Montughi? S�dz�, �e nadal nale�y do ciebie. Nikt nie chce tam zamieszka� i posiad�o�� jest ca�kiem opuszczona.

- Z jakiego powodu?

- �mier� Marino Bettiego, mordercy twego ojca, sprawi�a, �e wszyscy stamt�d uciekli. Nasi ch�opi s� przes�dni, jak wiesz, przera�liwie boj� si� duch�w. Trzeba b�dzie jednak spr�bowa� co� z tym zrobi�. Mo�e pomog�oby spalenie drzewa, na kt�rym zosta� powieszony, i zr�wnanie z ziemi� jego domu?

- Porozmawiamy o tym p�niej. Rzeczywi�cie, nie ma po�piechu...

- Mamy przed sob� du�o czasu - powiedzia� czule, pochylaj�c si� nad jej ustami.

Ju� wychodzi�, kiedy go zatrzyma�a.

- Lepiej by�oby, gdyby� nie przyje�d�a� dzi� wieczorem - powiedzia�a.

- Dlaczego? - zapyta�, natychmiast pochmurniej�c. - Ju� jeste� mn� zm�czona?

- Jak mo�esz m�wi� takie g�upstwa? Nie, Lorenzo mio, nie jestem tob� zm�czona, ale s� w �yciu kobiety noce, kt�re powinna sp�dzi� sama. Rozumiesz?

Zacz�� si� �mia� i wzi�� j� w ramiona, okrywaj�c jej twarz i szyj� poca�unkami.

- Zgoda, nieczyste stworzenie! Przynajmniej b�dziesz mog�a si� wyspa�. I moja matka te�. Z powodu tego, co si� sta�o, niepokoj� j� moje nocne eskapady. Ale nie s�d�, �e b�dziesz mog�a d�ugo trzyma� mnie na dystans!

Godzin� po jego odje�dzie Fiora wesz�a do Demetriosa, by powiadomi� go o pomy�le, kt�ry jej przyszed� do g�owy. S�ucha� jej bez s�owa, a kiedy sko�czy�a, zapyta�:

- Czy wiesz, jaki dzi� jest dzie�?

- Chyba 28 kwietnia... O m�j Bo�e! To ta sama data?

- Tak. Dok�adnie trzy lata temu pojechali�my tam, by ukara� morderc�. S�dzisz, �e Hieronima mog�a si� ukry� w starej farmie?

- Oczywi�cie! To dla niej wspania�a kryj�wka: dom jej wsp�lnika. A przede wszystkim to dom chroniony przez trwog�. Ta kreatura z piekl� rodem nigdy niczego si� nie ba�a, a najmniej duch�w.

- Mo�liwe, �e masz racj�, Fioro... Tak, tak my�l�. W ka�dym razie nie zaszkodzi pojecha� i sprawdzi�.

* * *

Cho� by�a to ta sama data, to pogoda tej nocy by�a zupe�nie inna. �adnych gwiazd na niebie, �adnego �wie�ego zapachu ziemi wieszcz�cego wiosn�! Z czarnego nieba la�y si� strugi deszczu, drogi by�y grz�skie, pe�ne rozpadlin, niebezpieczne dla tych, kt�rzy ich nie znali. Ale Fiora rozpozna�aby drog� nawet z zamkni�tymi oczami i w trakcie trz�sienia ziemi, tak bardzo by�a jej znajoma. Siedz�c na id�cym pewnym krokiem mule, bok w bok z

Demetriosem, garbi�a plecy pod ulew�, przed kt�r� chroni�a j� obszerna, czarna peleryna z kapturem, ale nie czu�a deszczu i r�wnie dobrze mog�aby przechodzi� przez p�omienie, byle tylko osi�gn�� sw�j cel, tak wielk� mia�a pewno��, �e droga ta wreszcie wiedzie j� ku zem�cie.

Za ni� jechali Esteban i Rocco, uzbrojeni a� po z�by. By�y rozb�jnik nalega� na uczestniczenie w wyprawie, kiedy dowiedzia� si�, o co chodzi.

- Jestem ci to winien - powiedzia� do Fiory. - Dzi�ki tobie b�d� m�g� zosta� prawdziwym �o�nierzem i s�u�y� takiemu w�adcy, jakiemu chc�.

Nazajutrz zamierza� powr�ci� do groty w San Quirico d'Orcia, aby �ci�gn�� stamt�d swoich ludzi, kt�rych Lorenzo przyjmowa� do dowodzonych przez siebie oddzia��w. By�o bardziej ni� pewne, �e wkr�tce wybuchnie wojna z papie�em, a Wspania�y wiedzia�, ile warci s� dobrze wy�wiczeni �o�nierze. Ponadto Rocco otrzyma� od niego okr�g�� sumk� za to, �e walczy� u jego boku w katedrze. Tote� serce jego by�o pe�ne rado�ci i od czasu do czasu Fiora s�ysza�a, jak gwi�d�e jak�� sentymentaln� piosenk�.

Po dotarciu do celu bez trudu odnalaz�a �cie�k� obramowan� zielonym �ywop�otem. Nieco dalej ujrzeli ciemny zarys zabudowa� farmy oraz wysok� sosn�, kt�rej olbrzymia korona os�ania�a kamienne filary przy wje�dzie na podw�rze. Sosn�, na kt�rej powieszono udr�czone cia�o Marina Bettiego...

Jak przed kilku laty je�d�cy zeszli na ziemi� w pewnej odleg�o�ci od domu, przywi�zali zwierz�ta do cyprys�w tworz�cych zwarty szpaler os�aniaj�cy teren od wiatru i st�paj�c tak ostro�nie, jak to mo�liwe, wr�cili w stron� posiad�o�ci.

- Du�e to jest! - szepn�� Rocco. - Je�li chcemy wszystko przeszuka�, powinni�my si� mo�e rozdzieli�, ale na pierwszy rzut oka nie ma tu nikogo.

Opuszczone budynki ledwie rysowa�y si� w ciemno�ciach i nie s�ycha� by�o �adnych d�wi�k�w poza skrzypieniem niedomkni�tych drzwi szarpanych porywami wiatru.

Pozosta�a tr�jka, nie odpowiedziawszy, post�powa�a naprz�d, staraj�c si� przenikn�� wzrokiem g�ste ciemno�ci, niegdy� kryj�ce w sobie tyle �ycia i odg�os�w - byd�a, s�u�by, ps�w pilnuj�cych farmy - a teraz wype�nione martw� cisz�.

Nagle Esteban �cisn�� rami� Fiory.

- Popatrz! - szepn��. - Tam... na ko�cu domu zarz�dcy! Z jednego komina troch� si� dymi!

W miar� jak szli, oczy czworga towarzyszy przyzwyczai�y si� do ciemno�ci i Fiora szybko dostrzeg�a szar� spiraln� smu�k�. Serce zabi�o jej mocniej: ogie� oznacza� obecno�� cz�owieka...

- Mo�e to jaki� pasterz szuka� tam schronienia? - zastanawia� si� Demetrios. - Albo zb��kany podr�ny? W tak� pogod� mo�na przenocowa� nawet u samego diab�a.

- Nie! - powiedzia�a Fiora. - To ona! Jestem pewna, �e to ona...

Nie czekaj�c na pozosta�ych, posz�a w kierunku tej cz�ci domu, wci�� staraj�c si� nie robi� ha�asu. Zbli�ywszy si�, zauwa�y�a w�ski promie� �wiat�a pomi�dzy zamkni�tymi okiennicami. Obok znajdowa�y si� drzwi, kt�rych d� zas�ania�y chwasty z widniej�cym w nich wydeptanym �ladem...

Zna�a ten dom na pami��, jako �e b�d�c dzieckiem, setki razy si� tu bawi�a. Zna�a jego wszystkie zakamarki i wszystkie mo�liwo�ci wyj�cia z niego. Wiedzia�a, �e drzwi tego pomieszczenia, b�d�cego kiedy� kuchni� zarz�dcy, zamykaj� si� jedynie na klamk�, ale od �rodka mo�na je wzmocni� sztab�. Je�li by�a ona za�o�ona, to jedyn� mo�liwo�� wej�cia stwarza�o wywa�enie okiennicy.

Delikatnie, bardzo delikatnie nacisn�a na klamk�, kt�ra ust�pi�a bezg�o�nie. Wstrzymuj�c oddech, ostro�nie popchn�a drzwi z obaw�, �e poczuje op�r sztaby, ale osoba znajduj�ca si� wewn�trz musia�a czu� si� wystarczaj�co bezpiecznie z powodu przera�enia, jakie budzi�a opuszczona farma. Drzwi stan�y otworem...

Fiora natychmiast rozpozna�a zawini�t� w czarn� peleryn� ze srebrnym haftem kobiet� siedz�c� na zydlu przy mizernym ogniu, kt�ra wspar�szy si� �okciami na stole, jad�a jak�� papk�. By�a odwr�cona plecami do drzwi i nie zauwa�y�a, �e si� otworzy�y.

- Dobry wiecz�r, Hieronimo! - powiedzia�a Fiora jedynie. Kobieta podskoczy�a tak gwa�townie, �e ko�lawy st� przewr�ci� si�, poci�gaj�c za sob� misk�. Kiedy stan�y twarz� w twarz, Fiora u�miechn�a si�, rozkoszuj�c si� ju� smakiem zemsty. Mia�a przed sob� uosobienie strachu. Hieronima zapewne chorowa�a przez te ostatnie trzy dni - jej sk�ra by�a szara, powieki sine, a sk�ra pod oczami obwis�a. Nic nie pozosta�o z jej bujnej urody, z kt�r� tak butnie si� obnosi�a, a jej d�onie dr�a�y. Jednak nienawi�� przywr�ci�a jej si�y i Fiora zobaczy�a, jak zw�aj� si� jej �renice, kiedy rzuci�a:

- Co ty tu robisz?... Nie jeste� w Rzymie?

- To chyba oczywiste? Wyjecha�am zaledwie kilka godzin po tobie.

- Jak to zrobi�a�?

- Chyba nie s�dzisz, �e b�d� ci o tym opowiada�? Przysz�a pora, by� zap�aci�a za swoje zbrodnie! Zbyt wiele os�b zgin�o z twojej winy, ale przede wszystkim pomsty domaga si� przelana krew mego ojca. Jestem tu, by ci� zabi�!

Hieronima parskn�a �miechem.

- Zabi�? A czym?... Ach tak, teraz widz�! Nie jeste� sama. Nie mia�a� odwagi stawi� mi czo�a bez �wiadk�w!

- A dlaczego mia�aby to zrobi�? - zagrzmia� Demetrios. - Jeste� silniejsza od niej, a zw�aszcza zr�czniejsza w pos�ugiwaniu si� no�em. Poza tym to nie ona ci� zabije. Twoja krew splami�aby jej r�ce!

- Nie, Demetriosie! Pozw�l mi to zrobi�! Wie, �e nie mo�e nam si� wymkn��. Mam tutaj co�, co si� nada.

Fiora odczepi�a od paska ma�y buk�ak i kubek. Naczynie zawiera�o odrobin� wina i trucizn� ofiarowan� przez Ann� �yd�wk�. Nape�ni�a kubek i wyci�gn�a do swej odwiecznej nieprzyjaci�ki.

- Pij! Trucizna zawsze by�a twoj� ulubion� broni�, wi�c sprawiedliwo�ci stanie si� zado��, je�li od trucizny umrzesz...

- Nigdy! Nigdy tego nie wypij�!

- Moi towarzysze mog� ci� do tego zmusi�. Je�li pozosta�a ci w pami�ci jaka� modlitwa, to j� zm�w, ale szybko! Nie mam ju� do ciebie cierpliwo�ci!

Pij!

- Id� do diab�a!

Zanim Demetrios i Esteban zdo�ali j� obezw�adni�, Hieronima machn�a r�k� i wytr�ci�a Fiorze z d�oni kubek, wylewaj�c jego zawarto��.

- Pope�ni�a� b��d - powiedzia�a Fiora. - To nie by�a szybko dzia�aj�ca trucizna. Da�aby ci czas na skruch�.

Jednak Hieronima powodowana w�ciek�� nienawi�ci� ju� rzuci�a si� z pazurami, chwytaj�c m�od� kobiet� za szyj� i zaciskaj�c na niej pa�ce. Fiora upad�a na plecy, na wp� przy duszona ci�arem swej nieprzyjaci�ki, kt�ra zaczyna�a j� dusi�. Tu� przy swojej twarzy widzia�a wykrzywione, demoniczne oblicze Hieronimy, wci�� pluj�cej nienawi�ci�:

- To ty zdechniesz! S�yszysz?... Ty ma�a dziwko... Zaraz zdech...

Nagle cia�o Hieronimy zesztywnia�o, jakby pora�one, z otwartych ust wydoby�o si� rz�enie, a oczy wysz�y jej z orbit. D�onie zaci�ni�te w morderczym chwycie zwiotcza�y. Fiora ledwie zd��y�a si� uwolni�, by unikn�� wytryskaj�cego z jej ust strumienia krwi. Podnios�a si� z pomoc� Demetriosa i wczepi�a w jego rami�, by nie upa��. Hieronima, le��ca twarz� do ziemi w brudnym, aksamitnym odzieniu, ju� si� nie rusza�a. Z jej cia�a wystawa�a r�koje�� wbitego mi�dzy �opatki sztyletu.

Esteban przykl�kn��, by go wyj��, ale Rocco go powstrzyma�.

- Wiem, �e kat zawsze zabiera sw�j top�r, ale m�j sztylet ju� nigdy nie b�dzie czysty po tym, jak zosta� zbrukany krwi� takiej degeneratki!

- Dam ci m�j! - powiedzia� Esteban. - By�e� szybszy ode mnie.

Demetrios z niesko�czon� czu�o�ci� przyci�gn�� Fior� do siebie. Owijaj�c j� w�asnym p�aszczem, rzek�:

- Chod�, moja c�rko, wr��my do �ywych! Jeste� na zawsze uwolniona od zatruwaj�cej ci� ��dzy zemsty...

Esteban zadepta� ogie� i wyszed� ostatni, zostawiaj�c otwarte drzwi. Na zewn�trz deszcz usta�. Chmury rozst�pi�y si� na tyle, �e jedna jedyna gwiazda ciekawym okiem zerkn�a na ziemi�. Chwil� p�niej je�d�cy si� oddalili. W opuszczonej posiad�o�ci zn�w zapanowa�a cisza...

Saint-Mande, 10 maja 1989