Nigdy jeszcze Florencja nie widzia�a czego� podobnego. Od straszliwej Niedzieli Wielkanocnej - 16 kwietnia 1478 roku - kiedy to s�o�ce bezlito�nie o�wietli�o sceny �wi�tokradztwa i masakry, kt�rej �wiadkiem, a nast�pnie rozszala�ym uczestnikiem sta�o si� miasto, niebo opatulone czarnymi niskimi chmurami, gnaj�cymi z jednego kra�ca horyzontu na drugi, zdawa�o si� nieodwo�alnie wyzute z b��kitu.

Ca�y Wielki Tydzie� by� szary, smutny i mokry. By�o to wszelako zjawiskiem zbyt cz�stym, by si� przejmowa�. Wystarczy�o jednak, �e nazajutrz po Zmartwychwstaniu pogoda pozosta�a okropna, a Florentczycy dostrzegli w tym oznak� gniewu bo�ego... Ustawicznie padaj�cy deszcz nie by� bowiem zwyk�ym wiosennym deszczem, ciep�ym i drobnym, kt�ry �atwo wnika w ziemi�, sprawiaj�c, �e nasiona nabrzmiewaj�, pastwiska porastaj� mocnymi i �ywotnymi �d�b�ami smakowitej trawy, na polach pojawiaj� si� delikatne kie�ki pszenicy i �yta, na drzewach m�ode listki, a w srebrzystych koronacji drzew oliwnych mikroskopijne zielone owocki. By�a to potworna ulewa niesiona w�ciek�ymi podmuchami przera�liwego wiatru, mimo kamiennych murk�w zrywaj�ca ziemi� ze zbocz wzg�rz i nios�ca j� w formie ��tych strumieni w kierunku miasta i rzeki, kt�rej poziom wci�� si� podnosi�.

Arno wyst�powa�a z brzeg�w. Jej nurt stawa� si� gwa�towny, agresywny i unosi� w stron� morza wszystko, co m�g� porwa� po drodze: niedbale zakotwiczone �odzie, sieci rybackie, beczu�ki, kawa�ki drewna wyrwane z brzeg�w, truch�a zwierz�t i r�norakie odpady zbierane z przybrze�nych tawern �ub z piwnic kramik�w na mostach. Pa�ace wzniesione na pozbawionych okien kamiennych murach wygl�da�y jak groble czy wr�cz latarnie morskie. Woda otacza�a je i wciska�a si� w ulice, coraz dalej, coraz wy�ej. W ko�cio�ach zaczynano wznosi� mod�y, w szczeg�lno�ci oczywi�cie w Duomo oczyszczonym z przelanej krwi przy u�yciu du�ej ilo�ci kadzide� i wody �wi�conej. Je�li kto� musia� uda� si� do ni�ej po�o�onej cz�ci miasta, robi� to, jad�c konno lub na grzbiecie os�a czy mu�a, je�li by�o go na to sta�, ale najcz�ciej brodz�c w wodzie.

Tego dnia Fiora opu�ci�a Fiesole mimo wysi�k�w Demetriosa, kt�ry stara� si� j� zatrzyma�. Ci��y�o jej �cis�e odosobnienie spowodowane ostro�no�ci� greckiego lekarza i mroczna nami�tno�� Lorenza Medyceusza. Min�y trzy tygodnie, odk�d cios sztyletu wymierzy� sprawiedliwo�� Hieronimie. Trzy d�ugie tygodnie patrzenia od rana do wieczora na deszcz sp�ukuj�cy pejza� i zalewaj�cy tarasy ogrodu! Przecie� w wielkim mie�cie rozci�gaj�cym si� u jej st�p �ycie toczy�o si� dalej, a ona musia�a tkwi� tutaj w oczekiwaniu na noc, kt�ra mia�a sprowadzi� - lub nie sprowadzi�! - kochanka przygniecionego brzemieniem trosk i odpowiedzialno�ci. Zredukowana do roli bezczynnej, wr�cz biernej, kobiety z haremu, Fiora uzna�a w ko�cu, �e ma tego dosy� i �e musi si� ruszy� z miejsca, je�li nie chce zwariowa�. Poza tym ju� od dawna pragn�a pomodli� si� przy grobie ojca. Ta powinno�� serca nie mog�a by� d�u�ej odwlekana. I tak oko�o po�udnia ruszy�a w drog� eskortowana przez Estebana. Musia�a jednak obieca�, �e nie wr�ci p�no, gdy� od czasu zab�jstwa Giuliana Medyceusza w czasie mszy wielkanocnej Florencja nie by�a bezpieczna i w wyniku najdrobniejszego nieostro�nego gestu mog�y j� ogarn�� zamieszki.

Ko�ci� Orsanmichele, gdzie Francesco Beltrami spoczywa� w�r�d innych znakomitych przedstawicieli sztuk wy�szych, przypomina�by raczej �redniowieczny zamek, gdyby nie ustawione w niszach zachwycaj�ce pos�gi �wi�tych, dzie�a mi�dzy innymi Donatella i Lorenza Ghibertiego, kt�re zdobi�y wszystkie jego zewn�trzne �ciany. Zbudowany w XIV wieku na miejscu dawnej kaplicy Santa Maria in Orto i targowiska zbo�em, by� jedynym florenckim sanktuarium posiadaj�cym nad podw�jn� naw� strych. By� mo�e by� tak�e najwspanialej ozdobionym, gdy� najznakomitsi mistrzowie czterech wielkich korporacji przyczynili si� swymi pieni�dzmi do jego upi�kszenia.

Wn�trze Orsanmichele by�oby bardzo ciemne, bowiem okna by�y nieliczne i w�skie, gdyby g�szcz zapalonych �wiec nie o�wietla� z�ocistymi p�omykami jego cudownego wystroju. Wszystko mieni�o si� barwami, l�ni�o i jak aureola otacza�o istne cudo: gotyckie tabernakulum b�d�ce dzie�em Andrei Orcagna, inkrustowane mozaik� i ozdobione p�askorze�bami.

P�yta, pod kt�r� spoczywa� Francesco Beltrami, znajdowa�a si� nieopodal tabernakulum i p�on�cej u jego podstawy czerwonej lampki. Fiora z g��bokim wzruszeniem opad�a na kolana. Po raz pierwszy oto mog�a modli� si� w tym miejscu, gdy� nawet nie mia�a mo�liwo�ci uczestniczy� w pogrzebie ojca. Uwi�ziona, p�niej ukrywaj�ca si�, w ko�cu porwana daleko od Florencji przez burz�, kt�ra omal jej nie unicestwi�a, cz�sto my�la�a ze �ci�ni�tym gard�em o sprofanowanym przez zabobonn� nienawi�� Hieronimy grobie, w kt�rym spoczywa�o cia�o szlachetnego cz�owieka.

Pochylaj�c si� tak, �e jej usta dotkn�y zimnego kamienia, m�oda kobieta przez d�ug� chwil� trwa�a w tej pozycji, spowita w czarny welon (ca�e miasto nosi�o �a�ob� po Giulianie Medyceuszu), kt�ry nabiera� w tej sytuacji podw�jnego znaczenia.

- Ojcze - wyszepta�a - m�j ojcze! Kocha�am ci�, wiesz o tym, i nadal ci� kocham... Kocham ci�, kocham, kocham... Gdyby� moje �zy mog�y przywr�ci� ci �ycie! Gdybym tylko mog�a odda� ci po�ow� mojego! Och, ojcze, dlaczego nas rozdzielono? Tak dobrze by�o nam razem!...

Wstrz�sana szlochem by� mo�e dotrwa�aby do zmierzchu pogr��ona w na nowo obudzonym b�lu, gdyby nie d�onie, kt�ry spocz�y na jej ramionach i pomog�y jej powsta�.

- Rozchorujesz si�, Fioro! - szepn�� �agodny g�os. - Nie mo�esz tu zosta�! Chod� ze mn�!

Fiora, nieco zdr�twia�a od d�ugiego kl�czenia, wyprostowa�a si�, ocieraj�c r�kawem p�yn�ce nadal �zy i u�miechn�a si� do nowo przyby�ej.

- Chiara! To ty? To naprawd� ty?

Rzuci�a si� w ramiona odnalezionej przyjaci�ki i obie u�ciska�y si� z entuzjazmem, kt�ry zawsze wynika z d�ugiej roz��ki. Stoj�ca nieco na uboczu gruba Colomba, niegdy� piastunka Chiary Albizzi, a obecnie jej dama do towarzystwa, p�aka�a z rozczulenia, z w�a�ciw� sobie elokwencj� dzi�kuj�c niebiosom za t� rado��, kt�rej �wiadkiem mia�a szcz�cie by�. Fiora u�ciska�a r�wnie� j�, po czym wzi�wszy obie kobiety pod rami�, jakby obawia�a si�, �e znikn�, powiod�a je w kierunku jednej z �awek ustawionych wzd�u� mur�w ko�cio�a.

- C� za rado�� zn�w was widzie�! - westchn�a. - Jak dowiedzia�y�cie si�, �e jestem tutaj? Czy to przypadek was tu sprowadzi�?

- Nie - powiedzia�a Chiara. - Ca�a Florencja wie, �e wr�ci�a�. M�wi si� o tobie prawie tyle, co o Pazzich.

- A ja mia�am nadziej�, �e nikt mnie nie zauwa�y!

- Ty... czy Lorenzo?

- Ach!... Wi�c o tym te� wiesz!

Chiara roze�mia�a si�, a Colomba, kt�ra usi�owa�a wygl�da� na rozmodlon�, u�miechn�a si� k�cikiem ust:

- Jak ca�a Florencja! Moje naiwne kochanie! Zapomnia�a�, �e kiedy nasz ksi��� kicha, ca�e miasto zastanawia si�, gdzie by� przeci�g? Wszyscy wiedz�, �e jeste� w Fiesole.

- Dlaczego wi�c do mnie nie przyjecha�y�cie?

- Przez dyskrecj�, a tak�e... przez ostro�no��. Lorenzo po �mierci brata jest innym cz�owiekiem, a ty stanowisz cz�� jego sekretnego �ycia, kt�rego zazdro�nie strze�e. �atwo to zreszt� zrozumie�: kiedy dwoje ludzi si� kocha...

- Ale� ja nie jestem wcale pewna, �e si� kochamy! Padli�my sobie w ramiona wieczorem w dniu morderstwa i zostali�my tak do dzisiaj. Ale sytuacja ta wynika z tego, �e on potrzebuje mnie tak, jak ja jego. To jednak nie mo�e trwa�.

- A to dlaczego?

- Bo wkr�tce musz� wyjecha�. Mam we Francji dziewi�ciomiesi�cznego synka.

- Masz synka? O m�j Bo�e! Ale masz szcz�cie! Dziecko! Tak bardzo chcia�abym mie� dziecko!

- Wi�c... nie wysz�a� za m��?

- Nie. Bernardo Davanzati, kt�rego mia�am po�lubi�, umar� na d�um� w Rzymie w ubieg�ym roku.

- Och! Tak mi przykro!

- Nie ma powodu! Nie kocha�am go. Jednak�e by� moj� ostatni� szans� na unikni�cie staropanie�stwa, gdy� m�j posag jest niewielki.

Mimo i� ton by� pogodny, Fiora przysi�g�aby, �e przez urocz� twarz przyjaci�ki przebieg� cie�. Leciutko poca�owa�a j� w policzek.

- Wybacz mi! - powiedzia�a.

- Zapomnijmy o tym! Pewnie masz mi wiele do opowiedzenia? Mo�e przyjecha�aby� do nas na kilka dni? M�j wuj by�by szcz�liwy, mog�c zn�w ci� zobaczy�. Poza tym... prawd� m�wi�c, to w�a�nie w tym celu kaza�am ci� �ledzi� - doko�czy�a Chiara z u�miechem.

- �ledzi�?

- Nie b�j si�! To zupe�nie niewinne. By�am pewna, �e wcze�niej czy p�niej przyjdziesz pomodli� si� tutaj i kiedy tylko dowiedzia�am si� o twoim powrocie wypyta�am ko�cielnego, ale jeszcze ci� nie widzia�. Zap�aci�am mu wi�c, �eby zawiadomi� mnie, jak tylko si� poka�esz... co zrobi�. A teraz powiedz mi: co ci� sprowadza?

Fiora przyj�a zaproszenie bez wahania. Ten kr�tki pobyt u Chiary przypomni jej dawne szcz�liwe dni. Poza tym w g��bi ducha by�a zachwycona, mog�c okaza� pewn� niezale�no�� od Lorenza. Ostatniej nocy by� rozkojarzony i w zwi�zku z tym nieco mniej nami�tny. Rozstaj�c si� z Fior�, wyja�ni� zreszt� to lekkie roztargnienie, zapowiadaj�c, �e nast�pnego wieczora nie przyjedzie: nieustanne deszcze spowodowa�y osuni�cie si� gruntu w dolinie Mugello.

Ziemia ods�oni�a bia�e marmurowe rami� nale��ce bez w�tpienia do jakiego� antycznego pos�gu.

- Poinformowano mnie o tym wczoraj wieczorem - powiedzia� Lorenzo, kt�rego ciemne oczy b�yszcza�y gor�czkowo - i obieca�em, �e dzi� rano si� tam udam. Rozumiesz chyba, �e nie wr�c�, dop�ki nie zostanie ods�oni�ta ca�o��.

Czy rozumie? Trzeba by nie zna� Lorenza, jego nieustannej pogoni za rzeczami pi�knymi, rzadkimi, jego mi�o�ci do staro�ytnych zabytk�w, �eby nie rozumie�. Demetrios mia� ca�kowit� racj�, por�wnuj�c Fior� do cennego kwiatu, skradzionego Wspania�emu z ogrodu, nim zd��y� pozna� jego zapach, i jakim� cudem odzyskanego. To nie mi�o�� ��czy�a kochank�w, lecz gwa�towne ��dza rozpalana jeszcze dum� z posiadania: u niego - kobiety wyj�tkowej urody, od dawna po��danej, u niej - m�czyzny nadzwyczajnego pod ka�dym wzgl�dem, kt�rego nawet kr�lowa z rado�ci� ujrza�aby u swych st�p. Oboje lubili si� kocha�, a ich splecione cia�a osi�ga�y niemal doskona�o�� poematu. Serce Fiory nie bi�o jednak mocniej na widok Wspania�ego, cho� jej cia�o poddawa�o si� pieszczotom w cudownym oczekiwaniu na spe�nienie pozwalaj�ce wspi�� si� na szczyty rozkoszy. Je�li za� chodzi o Lorenza - jak pozna� my�li k��bi�ce si� pod jego wysokim, pooranym zmarszczkami czo�em?

Pisa� dla Fiory wiersze, obsypywa� j� prezentami i z upodobaniem stroi� w klejnoty, jednak rzadko by� zadowolony z tych wspania�ych kosztowno�ci, w kt�re stara� si� oprawi� jej urod�, gdy� ta zawsze nad nimi triumfowa�a. Pewnego wieczoru nie przyjecha� sam - towarzyszy� mu Sandro Botticelli z pud�em pod pach�. Zmieszana Fiora musia�a pozowa� m�odemu malarzowi, stoj�c nago na niskim taborecie, wok� kt�rego Lorenzo zapali� pochodnie, aby �wiat�o z�oci�o i o�ywia�o jej sk�r�. P�niej, kiedy malarz wyszed�, kocha� j� z nienasycon� �arliwo�ci�, kt�ra nieco zatrwo�y�a m�od� kobiet�. A kiedy mu to �agodnie wypomnia�a, westchn��:

- Jaki� m�czyzna nigdy nie marzy�, by posi��� bogini�, w niedorzecznej nadziei na dotarcie do �r�d�a jej pi�kna i skradzenie jego cz�stki? Niestety, Wenus nie jest szczodra i zachowuje wszystko dla siebie.

- Nie m�w, �e tego �a�ujesz? Ty nie potrzebujesz urody. To, co masz, dzia�a znacznie silniej. Nie brak takich, kt�re pragn� przyci�gn�� twoje spojrzenie, prawda?

- Czy nie dlatego, �e jestem w�adc�? Gdybym by� tragarzem albo przewo�nikiem na Arno, ile z nich zwr�ci�oby na mnie uwag�?

- Znacznie wi�cej, ni� s�dzisz. Musia�yby nie by� kobietami.

Podzi�kowa� jej poca�unkiem, a p�niej doda�:

- Jednak wiem, �e tkwi�ce we mnie pragnienie pi�kna nigdy nie ustanie.

Teraz to nieustanne d��enie popycha�o go w kierunku odkrytego pos�gu i cho� Fiora nie by�a tym zaskoczona, to czu�a si� nieco ura�ona. Zaproszenie Chiary wypad�o w najlepszym momencie. Lorenzowi dobrze zrobi kilka dni oczekiwania. Ona sama zaczyna�a odczuwa� potrzeb� nabrania pewnego dystansu do tej mi�osnej przygody, kt�ra j� poch�ania�a i nieco za bardzo zajmowa�a jej umys�, a wkr�tce mo�e mia�a wzi�� w posiadanie jej serce. Fiora nie chcia�a przywi�zywa� si� do Lorenza: wiedzia�a, �e oznacza to skazanie si� na cierpienie, kt�re nadejdzie wcze�niej czy p�niej. Poza tym �ycie, prawdziwe �ycie, czeka�o na ni� gdzie indziej - przy ma�ym Filipie, z kt�rego mia�a obowi�zek uczyni� m�czyzn�. A to by�o nie do pogodzenia z egzystencj� oficjalnej faworyty.

Trzymaj�c si� pod rami�, przyjaci�ki wysz�y z ko�cio�a, a Colomba pod��y�a za nimi. Fiora poszuka�a wzrokiem Estebana, kt�ry oddali� si� nieco, by co� kupi�, a po powrocie mia� na ni� czeka�. Nie dostrzeg�szy go, pomy�la�a z odrobin� rozdra�nienia, �e pewnie utkn�� w jednej ze swych ulubionych tawern. Nie m�g� by� daleko, gdy� oba mu�y sta�y pod okapem, gdzie je przywi�za�. Fiora nie mia�a najmniejszej ochoty szuka� go na ulicy, ale przecie� musia�a go powiadomi�, �e nie wraca do Fiesole, tylko udaje si� do Albizzich.

Deszcz usta�, ale chmury p�yn�ce nad w�sk� ulic� zapowiada�y kolejne ulewy i szkoda by�oby nie wykorzysta� tego przeja�nienia na powr�t.

- Mo�e mog�yby�my zostawi� wiadomo�� u tych ch�opc�w? - wysepleni�a Colomba, wskazuj�c dom po�o�ony naprzeciwko ko�cio�a, w kt�rym przez otwarte okno wida� by�o pilnie pochylonych nad grubymi rejestrami skryb�w. By� to budynek w kszta�cie wie�y, siedziba cechu arte delia lana ~ sztuki we�ny - kt�rego prze�o�ony, messer Buonaccorsi, by� przyjacielem Albizzich.

M�ode kobiety zamierza�y wej�� po kilku stopniach prowadz�cych do drzwi, nad kt�rymi g�rowa� herb cechu, kiedy ujrza�y nadbiegaj�cego Estebana. Przybywa� ze sk�ad�w farbiarzy znajduj�cych si� w pobli�u Orsanmichele. Rozdziela�a ich w�ziutka uliczka z wydr��onym po�rodku rynsztokiem, do kt�rego sp�ywa�a farba ociekaj�ca z prz�dzy zawieszonej na poprzecznych belkach w jakby zadaszonych klatkach. Z tego powodu rynsztok przybiera� barw� fioletow�, szkar�atn� lub ciemnoniebiesk�, w zale�no�ci od tego, czy pracownicy u�yli lakmusu, marzanny czy urzetu. Tego dnia by� rubinowoczerwony, kiedy Kastylijczyk go przeskoczy�, by podej�� do dam.

- Wybacz mi! - powiedzia�, a jego kredowoblada twarz wyra�a�a wzburzenie. - Przykro mi, �e kaza�em na siebie czeka�.

- Co si� dzieje, Estebanie? - spyta�a Fiora. - �le si� czujesz?

- Nie... nie, ale widzia�em w�a�nie rzecz tak okropn�, �e zrobi�o mi si� niedobrze. S�yszycie te krzyki?

Rzeczywi�cie sponad dach�w i z s�siednich uliczek dobiega�y wrzaski, niezrozumia�e, lecz straszne: nienawi�� po��czona z dzik� rado�ci� wyra�aj�c� si� ob��ka�czym �miechem. Trzy kobiety prze�egna�y si� �ywo.

- Mam wra�enie, �e ta wrzawa dobiega z okolic Signorii - powiedzia�a Chiara. - Czy�by znalaz� si� jeszcze kto� do powieszenia?

- Nie. Wymy�lili co� lepszego.

I Esteban opowiedzia�, jak banda m�czyzn i kobiet, w wi�kszo�ci przyby�ych ze wsi, otworzy�a w ko�ciele Santa Croce gr�b Jacopa Pazziego i wydoby�a z niego zw�oki starca, o kt�rym opowiadano, �e zanim zosta� powieszony, b�u�ni� i zaprzeda� dusz� diab�u. Ludzie ci przypisywali �wi�tokradztwu, polegaj�cemu na pochowaniu w po�wi�conej ziemi cia�a wys�annika szatana, gwa�towne ulewy, z powodu kt�rych cierpia�a Florencja i jej okolice.

- Co chc� z nim zrobi�? - wyszepta�a Fiora z obrzydzeniem.

- Nie wiem. Na razie ci�gn� tego okropnego, cuchn�cego trupa po ulicach, przed siedzib� prior�w. Wybacz, �e ci� poganiam, ale my�l�, �e w tej sytuacji lepiej by�oby wraca�.

- Jed� beze mnie! Sp�dz� kilka dni z donn� Chiar� w pa�acu Albizzich. Powiedz Demetriosowi, �eby si� nie niepokoi�, a je�li zgodzisz si� przyjecha� jutro, powiedz r�wnie� Samii, �eby przygotowa�a dla mnie troch� ubra�. Esteban u�miechn�� si� z aprobat�.

- Dobrze ci zrobi, jak pomieszkasz troch� z kobietami - stwierdzi�. - Ale na wszelki wypadek odprowadz� was do pa�acu Albizzich. B�d� spokojniejszy.

- Och! Sp�jrzcie! - zwo�a�a Colomba, wskazuj�c niebo palcem dr��cym z ekscytacji. - S�o�ce! S�o�ce wychodzi!

Istotnie, chmury rozst�pi�y si�, jakby rozdarte nag�ym porywem wiatru, i �wietlista strza�a promienia zapali�a b�yski na dnie rynsztoka farbiarzy. Od strony Signorii dobieg� okrzyk, tym razem tryumfu, witaj�cy to nieoczekiwane zjawisko.

- Uznaj� to przeja�nienie za znak z nieba i zach�t� - warkn�� Kastylijczyk. - Teraz niewiele brakuje, �eby wykopali kolejnych...

Kiedy zmierzaj�c w kierunku domostwa Chiary, dotarli na Borgo degli A�bizzi, kt�rego jedn� z najwi�kszych ozd�b by� pa�ac Pazzich, Fiora nie mog�a powstrzyma� odruchu lito�ci. Wspania�a budowla, rozpocz�ta w po�owie wieku przez Brunelleschiego i zako�czona przez Giuliana da Maiano, srodze ucierpia�a w wyniku gniewu ludu. Szybki w oknach by�y pot�uczone, herb nad wywa�onymi drzwiami rozbito m�otkiem, a wsz�dzie widnia�y �lady po�aru, kt�ry strawi� wn�trze. W wysokiej czworok�tnej wie�y le�a�y sterty szcz�tk�w niegdy� cennych przedmiot�w, kt�re rozbito, nie znaj�c ich warto�ci. By�a to ju� tylko pusta skorupa, z kt�rej uciek�y wdowy i dzieci, szukaj�c schronienia na wsi lub pod dachem mi�osiernych ludzi.

- Nie rozczulaj si�! - powiedzia�a Chiara, kt�ra odgad�a my�li przyjaci�ki. - Ci ludzie kazali zburzy� tw�j dom, kt�ry dzi� jest jeszcze bardziej zniszczony ni� ten. Poza tym ich kobiety nie b�d� tak prze�ladowane jak ty. Z wyj�tkiem jednak�e. .. w ka�dym razie tak� mam nadziej�... tej okropnej Hieronimy, kt�ra podobno wr�ci�a.

- Ona nie �yje - powiedzia�a Fiora. - Zosta�a zasztyletowana w domu Marina Bettiego przez jednego z moich przyjaci�, kiedy pr�bowa�a mnie udusi�.

- A to ci dopiero nowina! - zawo�a�a Colomba, kt�ra nadal dzier�y�a palm� pierwsze�stwa w�r�d florenckich plotkarek. - Dlaczego wi�c nie m�wi si� o tym na targu?

- Poniewa� monsignore Lorenzo tak chcia� - odpowiedzia�a Fiora. - Na jego rozkaz kilku ludzi Savaglia zburzy�o dom, grzebi�c jej zw�oki na zawsze. Cia�o pozosta�o przybite do pod�ogi sztyletem, kt�ry zada� jej �mier� i kt�rego w�a�ciciel nie chcia� zabra�. Podobno na ruinach zatkni�to tabliczk�.

- A co jest napisane na tej tabliczce? - zapyta�a Colomba z wielkim zainteresowaniem.

- �Tu uderzy�a florencka sprawiedliwo��. Przechodniu, odejd�!"

- To niemal zbyt pi�kne dla tej wstr�tnej kreatury - zauwa�y�a Chiara. Po czym, jakby wyg�asza�a mow� pogrzebow�, zako�czy�a: - W ka�dym razie dobrze si� sta�o, �e nie �yje.

- Lepiej ni� my�lisz! - powiedzia�a jej przyjaci�ka.

* * *

Znalezienie si� u Albizzich, w znajomym otoczeniu, w kt�rym prze�y�a same dobre chwile, da�o Fiorze rozkoszne wra�enie, �e czas nie istnieje i �e przesz�o�� powraca. Nic si� tu nie zmieni�o, przedmioty pozosta�y na miejscu, a zapach wosku i �ywicy sosnowej by� dok�adnie taki jak zawsze. Sma�one w cukrze �liwki, arcydzie�o Colomby, podane jej zaraz po przekroczeniu progu, by�y tak samo pyszne. Nawet wuj Chiary, stary messire Lodovico, nie zmieni� si� ani o w�os. Wr�ciwszy na wieczorny posi�ek, u�ciska� Fior� tak, jakby widzia� j� w przeddzie�, wyg�osi� komplement na temat jej pi�knego wygl�du i znikn�� w swoim studiolu z po�piechem cz�owieka, kt�rego czas jest bezcenny. By� bowiem zapalonym przyrodnikiem, kt�ry czas niepo�wi�cony botanice, minera�om i r�nym gatunkom motyli uwa�a� za stracony. Dobry i prostoduszny, naiwny jak dziecko, zawsze przed zabraniem si� do pracy prosi� Boga, by da� mu si�� i rozum. Lorenzo bardzo go lubi�, podobnie jak lubili go jego ojciec i dziadek, i to w du�ej cz�ci dzi�ki niemu pozostali cz�onkowie klanu Albizzich, niegdy� skazani na wygnanie mogli wr�ci� do Florencji.

By� r�wnie� niewiarygodnie roztargniony, a wydarzenia zewn�trzne toczy�y si� jakby poza jego �wiadomo�ci�. I tak podczas kolacji, na kt�r� Colomba poda�a swoje popisowe danie - faszerowane go��bie - wyrazi� bezbrze�ne zdumienie, �e wracaj�c od swego przyjaciela Toscanellego, natkn�� si� na zw�oki starego Pazziego, kt�re grupa ludzi wlok�a po bruku.

- Z trudem go rozpozna�em, bo trup by� w bardzo z�ym stanie. Zreszt� nie rozumiem, co ten Pazzi tam robi�, bo nawet nie wiedzia�em, �e nie �yje.

- Drogi wuju - powiedzia�a Chiara ze �miechem - jaki� kataklizm by�by na tyle straszny, by� oderwa� si� od swych bada� i zainteresowa� �yciem miasta? Po zab�jstwie brata, Lorenzo Medyceusz i Signoria postanowili wyt�pi� Pazzich. Nie pami�tasz, �e ich pa�ac sp�on�� dwa tygodnie temu?

- Prawda! Przypominam sobie. W ka�dym razie dziarski Petrucci zacz�� wrzeszcze�, �e trzeba przerwa� ten odra�aj�cy przemarsz, jako �e s�o�ce wr�ci�o, i wtedy ju� przesta�em cokolwiek rozumie�. Co ma do tego s�o�ce? S�o�ce przecie� �wieci we Florencji codziennie?

- Od miesi�ca ju� nie, ale najwyra�niej tego nie zauwa�y�e�. Ci nieszcz�nicy my�l�, i� nieustaj�ce deszcze wzi�y si� st�d, �e Pazziego, wyznawc� szatana, pogrzebano w ko�ciele. Mam nadziej�, �e mimo wszystko gdzie� go pochowaj�?

- A tak!... Poch�wek! Zdaje si�, �e Petrucci co� na ten temat powiedzia�. Zakopie si� starego �otra przy murach obronnych, obok bramy San Ambrogio, jak mi si� zdaje. Colombo! Zjad�bym jeszcze p� go��bia...

Po zako�czeniu posi�ku poszed� po grubego czarno-bia�ego kota drzemi�cego przed kominkiem, wsadzi� go sobie pod pach� i uda� si� do swego gabinetu, �yczywszy obu dziewczynom dobrej nocy.

One za�, jak niegdy�, dzieli�y tej nocy �o�e Chiary. Zawsze mia�y sobie tyle do powiedzenia, a teraz, rzecz jasna, jeszcze wi�cej ni� w przesz�o�ci. To by�a pi�kna, spokojna noc, pierwsza taka od wielu tygodni, i blask ksi�yca, ledwie przys�oni�tego lekk� mg��, spowija� pok�j nieco tajemnicz� po�wiat�. Przez otwarte okno do wn�trza pokoju wciska�a si� bia�a ga��� akacji, rozsiewaj�c na dywanie p�atki o delikatnym zapachu. W tej atmosferze, pe�nej dawnej s�odyczy, Fiora mog�a otworzy� serce przed przyjaci�k� z wi�ksz� szczero�ci�, ni� robi�a to kiedykolwiek wcze�niej, nawet rozmawiaj�c z Demetriosem. Chiara jako kobieta mog�a lepiej zrozumie� skryte porywy kobiecej duszy.

Tak jak grecki medyk, Chiara zach�ca�a przyjaci�k� do zachowania w tajemnicy nieszcz�snego ma��e�stwa z Carlem Pazzim.

- Zbli�a si� wojna i Rzym znajdzie si� wkr�tce znacznie dalej od Florencji ni� w rzeczywisto�ci. Istniej� wszelkie szanse, �e nigdy wi�cej nie zobaczysz tego biednego ch�opca.

- Co nie zmienia faktu, �e jestem jego �on�, a on zachowa� si� jak przyjaciel. Wiem te�, �e jest nieszcz�liwy z dala od ulubionego domu w Trespiano. Gdybym mog�a sprawi�, �e go odzyska!

- Rozumiem to pragnienie, ale poczekaj jeszcze troch�. Lorenzo od czasu zbrodni robi wra�enie rozdra�nionego. Dajesz mu ukojenie, na pewno cenne, ale trzeba mie� si� na baczno�ci przed jego reakcjami. Z drugiej strony... jakie masz plany? Nie mo�esz trwa� w tej dwuznacznej sytuacji, w jakiej si� znalaz�a� z powodu... mi�o�ci w�adcy.

- Chcia�a� powiedzie�: kaprysu? My�l�, �e to w�a�ciwe s�owo. Kto by� kochank� Lorenza przed moim powrotem? Jestem pewna, �e jak�� mia�.

- Tak. Bartolommea dei Nasi. Pi�kna dziewczyna, niezbyt rozgarni�ta, ale rodzina my�li za ni�. Krewni mogliby uzna� za przykro�� fakt, �e twoja obecno�� osuszy�a ten r�g obfito�ci. By� mo�e nawet nara�asz si� na niebezpiecze�stwo.

- Pope�niliby b��d, plami�c swe sumienia zbrodni�. Odejd� od Lorenza wcze�niej czy p�niej, tylko nie chc� go rani�.

- B�d� szczera! Nie chcesz wyrzec si� tego, co ci daje!

- To prawda. Chcia�abym przeci�gn�� t� sytuacj� jeszcze troch�. Zreszt� z tego, co m�wi Lorenzo, wynika, �e chcia�by, by trwa�a ona d�ugo. Zaproponowa�, �e po�le do Plessis po mojego syna i Leonard�, ale jeszcze si� nie zdecydowa�am, czy tego chc�. Zreszt� nie wiem dlaczego, bo przecie� by�oby to w interesie dziecka. Gdyby wychowywa� si� tutaj, to naturaln� kolej� rzeczy otrzyma�by wykszta�cenie konieczne dla przej�cia interes�w mojego ojca.

- Chyba nie m�wisz powa�nie?

- Ale� tak. Odk�d si� urodzi�, pragn�am wychowa� go na takiego cz�owieka, jak m�j ojciec: dzielnego, wykszta�conego, dobrego, szlachetnego i otwartego na pi�kno. Czy to wydaje ci si� a� tak nieprawdopodobne? - Moja kolej na szczero��: tak.

- Ale dlaczego?

- Przecie� to nie ja po�lubi�am messire de Selongeya! Zapominasz, �e tw�j syn jest r�wnie� jego dzieckiem i nosi znacz�ce w jego kraju nazwisko, cho�by by�o to nazwisko cz�owieka, kt�ry na szafocie zap�aci� za wierno�� przegranej sprawie. Nie mo�esz z niego zrobi� florenckiego mieszczanina...

- Nie widz�, co mia�by na tym straci�.

- Mo�liwe, �e ty tego nie widzisz, ale on pewnego dnia to dostrze�e. Kiedy doro�nie, zacznie zadawa� pytania, na kt�re b�dziesz musia�a odpowiedzie�. Kto ci powiedzia�, �e nie b�dzie wola� �ycia banity, n�dznego, lecz zgodnego z tym, co wybra� jego ojciec, od �ycia w przepychu, o kt�rym dla niego marzysz, a w kt�rym si� nie odnajdzie? Ty sama zosta�a� oderwana od swoich korzeni i wiesz, jaka jest tego cena. Nie poddawaj swojego dziecka tej samej pr�bie! Wychowaj je w mi�o�ci i pami�ci o twoim ma��onku...

- Czy jest to naprawd� nie do pogodzenia z byciem jedn� z najwa�niejszych osobisto�ci naszego miasta?

- Mo�e jest, ale pod warunkiem, �e nie b�dziesz, i to ju� od dawna, kochank� Lorenza. Wiem - doda�a Chiara z u�miechem. - Wygl�da na to, �e zach�cam ci� do pow�ci�gliwo�ci, niele��cej w twojej naturze, ale my�l�, �e gdybym mia�a dziecko, to bym si� na ni� zdecydowa�a z rado�ci�...

Fiora, nie odpowiedziawszy, otoczy�a ramieniem szyj� przyjaci�ki, poca�owa�a j�, a potem przytkn�a twarz do jej twarzy, nie zdaj�c sobie sprawy, �e po policzkach sp�ywaj� jej �zy.

- Nie p�acz - powiedzia�a Chiara. - Jestem pewna, �e czekaj� ci� jeszcze pi�kne chwile... A teraz mo�e by�my ju� zasn�y? Nied�ugo zacznie �wita�.

Nie obudzi�o ich �wiat�o dnia, lecz przera�liwy ryk Colomby. W okamgnieniu, boso i w koszulach nocnych, znalaz�y si� na marmurowych schodach, biegn�c ku szeroko otwartym drzwiom pa�acu, w kt�rych le�a�a zemdlona gruba Colomba. S�u��ca bez przekonania poklepywa�a j� po policzkach, a na zewn�trz lokaj wygra�a� komu�, przeklinaj�c. Jaki� szalenie elegancki m�czyzna wt�rowa� mu wraz z Lodovikiem Albizzim, kt�ry w szlafroku i z kotem pod pach� tupa� i wydawa� nieartyku�owane okrzyki.

Podbiegaj�c do nich, m�ode kobiety dostrzeg�y grupk� dzieci, kt�ra oddala�a si�, ta�cz�c i ci�gn�c co� za sob� na sznurku.

- Co to jest, wuju? - zapyta�a Chiara zaniepokojona widokiem czerwonego z w�ciek�o�ci starca.

- To ci�gle ten stary diabe� Jacopo Pazzi! Wci�� jeszcze ci�gaj� go po ulicach! Nigdy nie widzia�em tak ruchliwego nieboszczyka...

Fiora poda�a biednej Colombie kilka kropel nalewki i dowiedzia�a si� od niej, co zasz�o. Dawna piastunka Chiary nadzorowa�a w�a�nie przygotowanie porannego posi�ku, kiedy us�ysza�a dobiegaj�cy z ulicy �piew dzieci. Chwil� p�niej kto� mocno za�omota� ko�atk� do drzwi. Colomba posz�a otworzy� i wtedy w�a�nie wyda�a ten okrzyk, kt�ry obudzi� domownik�w: na wp� roz�o�one zw�oki przyczepione do framugi kiwa�y si� bezw�adnie, a wok� nich �mia�y si� i krzycza�y dzieciaki.

- Zapukaj do drzwi, messire Jacopo! Zapukaj do drzwi! Otw�rzcie panu Jacopo dei Pazzi!

Sp�oszy�o je nag�e przybycie siedz�cego na koniu eleganckiego m�odego m�czyzny. Spiesznie odczepi�y swoje ohydne trofeum i powlok�y je dalej, lecz obrzydliwy od�r zdawa� si� przyklejony do kamiennego progu i teraz z kolei Fiora poczu�a, �e robi jej si� s�abo.

- Czy nie mo�na by zabra� donny Colomby do domu? - spyta�a, podczas gdy Chiara stara�a si� wprowadzi� do �rodka wuja, kt�ry zawzi�cie gestykulowa�, wzywaj�c milicj�.

- Oczywi�cie! - zawo�a� m�ody cz�owiek, chwytaj�c lokaja za rami�. - Wnie�my j�!

Fiora si� odsun�a i dwaj m�czy�ni przenie�li Colomb�, kt�rej dr��ce nogi odm�wi�y pos�usze�stwa. Nagle spojrzenie m�odzie�ca napotka�o wzrok Fiory i omal nie upu�ci� on chorej:

- Madonna santissima! To ty?... S�ysza�em, �e wr�ci�a�, ale nie mog�em w to uwierzy�.

- Dlaczego? Bo s�dzi�e�, �e nie �yj�? To by�o rzecz jasna wygodniejsze, zapewnia�o spok�j umys�u.

Ironiczne spojrzenie Fiory raczej z rozbawieniem ni� z uraz� mierzy�o dawnego wielbiciela. Luca Tornabuoni wci�� by� tak przystojny, jak w�wczas, gdy �arliwie ubiega� si� o r�k� Fiory. Mo�e by� nawet przystojniejszy, gdy� w ci�gu tych trzech lat utraci! pewn� delikatno�� wieku m�odzie�czego, a zarazem to, co w nim jest rozczulaj�cego. Fiora wiedzia�a jednak, jak� tch�rzliwo�� skrywa�a ta twarz o profilu godnym wybicia w br�zie. W dniu katastrofy, kiedy rozpad�o si� ca�e jej �ycie, Luca pospiesznie wmiesza� si� w t�um, nie pr�buj�c nawet udzieli� pomocy tej, w kt�rej, jak twierdzi�, by� tak nieprzytomnie zakochany.

- No, na co czekacie? - zawo�a� Albizzi, kt�ry postanowi� wreszcie wr�ci� do �rodka. - Troch� �wawiej, do diab�a! Upu�cicie t� biedn� kobiet�. A wy, dziewcz�ta, co tam robicie? - doda� pod adresem Fiory i Chiary. - Mo�e jestem roztargniony, ale nie na tyle, by nie zauwa�y�, �e jeste�cie w koszulach! W koszulach! Na ulicy! No ju�! Do �rodka!

Trzymaj�c si� za r�ce, m�ode kobiety wbieg�y ze �miechem po schodach, a Luca zawo�a� za nimi:

- Pozw�l mi si� z tob� zobaczy�, Fioro! Musimy porozmawia�! Powiedz, �e mog� przyj��!

Przechylaj�c si� przez por�cz, Fiora rzuci�a:

- Nie jestem u siebie. A poza tym ja nie mam ochoty ci� widzie�!

To jednoznaczne o�wiadczenie nie zniech�ci�o Luki do ponownego przyj�cia w ci�gu dnia, lecz Fiora odm�wi�a przyj�cia go, zreszt� podobnie uczyni�a nazajutrz. Usi�owa�a zrozumie�, dlaczego temu ch�opcu, niegdy� jej wielbicielowi, kt�rego ho�dy przyjmowa�a, gdy� by� przystojny i szykowny, lecz kt�rego uczu� nie odwzajemnia�a, tak bardzo teraz zale�a�o na spotkaniu. Tym bardziej �e wed�ug Chiary by� �onaty i mia� dziecko.

- Je�li zaczn� utrzymywa� stosunki ze wszystkimi �onatymi m�czyznami w mie�cie, to moja reputacja szybko legnie w gruzach - wyzna�a Chiarze. - Zreszt� zupe�nie nie mam ochoty z nim rozmawia�.

* * *

Tym razem pi�kna pogoda powr�ci�a i utrzymywa�a si� ku og�lnemu zadowoleniu, cho� osoby powa�ne odrzuca�y jakikolwiek zwi�zek mi�dzy kaprysami nieba a doczesnymi szcz�tkami Jacopa Pazziego; te zreszt� ostatecznie opu�ci�y Florencj�, sp�ywaj�c rzek�, do kt�rej gonfalonier kaza� je zrzuci� z mostu Rubaconte.

Tego dnia dwie przyjaci�ki, kt�re ch�tnie spacerowa�y po Florencji, wreszcie zn�w spokojnej, postanowi�y wej�� na wzg�rze San Miniato. Min�� czas kwitnienia g�og�w i fio�k�w, ale Fiora i Chiara zawsze lubi�y to urocze miejsce, z kt�rego roztacza� si� pi�kny widok na Florencj� i ca�y region. Niedawne ulewy nie spowodowa�y wi�kszych szk�d wok� starego ko�cio�a i pa�acu biskup�w. Wynios�e cyprysy czerni�y si� na szczycie wzg�rza i jak bariera chroni�y przed naporem ro�linno�ci, bujnie rosn�cej po trzech s�onecznych dniach.

Stoj�c na niewielkim tarasie przed ko�cio�em, m�ode kobiety przez chwil� przygl�da�y si� miastu rozci�gaj�cemu si� u ich st�p i spowitemu t�czow� mgie�k� zapowiadaj�c� upa�. Zapach traw, melisy, mi�ty i kopru unosi� si� z po�o�onych poni�ej warzywnik�w. Powietrze by�o cudownie ciep�e, a na bezchmurnym, b��kitnym niebie �miga�y jask�ki jak cienkie, czarne strza�y.

Siedz�c na trawie pod sosn�, kt�rej such� ig�� pogryza�a, Fiora rozkoszowa�a si� t� chwil� powrotu do ukochanego miasta, w kt�rym mog�a by� sob�. Ani Chiara, ani ona sama nie odczuwa�y potrzeby rozmowy, przekonane o spokojnym porozumieniu, w kt�rym p�awi�y si� ich umys�y. Nieco na uboczu, oparta o drzewo, spa�a Colomba, z nosem wtulonym w poka�ny tors.

Fiora mia�a zamiar p�j�� w jej �lady, kiedy mi�dzy ni� a widokiem miasta pojawi� si� jaki� cie�. Drgn�a, rozpoznaj�c Luc� Tornabuoniego, kt�ry w�a�nie przykl�kn��, aby by� na jej poziomie. W jednej chwili poczu�a irytacj�, a jej reakcja by�a natychmiastowa:

- Id� st�d! Powiedzia�am, �e nie chc� ci� wi�cej widzie�!

- Chwileczk�, Fioro! Tylko chwileczk�! Wiem, �e masz do mnie �al...

- �al? Zapomnia�am wr�cz o twoim istnieniu. Przypominanie mi o nim nie jest dobrym pomys�em!

- Nie b�d� taka zawzi�ta! Wiem, �e zachowa�em si� wobec ciebie niew�a�ciwie, ale p�niej tak bardzo cierpia�em z tego powodu...

- Cierpia�e�? Nawet nie wiesz, co to znaczy. Wystarczy na ciebie spojrze�, �eby zobaczy�, jakiej szkody dozna�e� przez te ostatnie lata: wygl�dasz wspaniale, dostatnio, masz m�od� ma��onk� i syna, jak mi m�wiono.

Rzeczywi�cie, nic tylko si��� i p�aka�.

- Pozw�l mi przynajmniej powiedzie� co� na swoj� obron�! Chiaro, prosz�, zostaw nas na chwil� samych.

Ta jednak, zamiast odej��, wyci�gn�a si� na trawie jak d�uga.

- Nie ma mowy! Za dobrze mi tutaj. Poza tym ona nie ma ochoty ci� s�ucha�. Nie lubi tch�rzy.

- Nie jestem tch�rzem i dobrze o tym obie wiecie! Na turniejach jestem nieustraszony.

- Byle gamonia na to sta�, je�li tylko ma musku�y, dobr� bro� i wytrenowanego konia - uci�a Fiora. - Nie na tym polega odwaga.

- Co zatem mia�em zrobi�? Przeciwstawi� si� samotnie rozjuszonemu t�umowi? To by�o przera�aj�ce...

- S�dzisz, �e tego nie wiem? Co mia�e� zrobi�? Podej�� do mnie, poda� mi pomocn� d�o�, kt�rej tak potrzebowa�am. Pozosta� u mego boku. Ale ty uciek�e� jak �cigany zaj�c. Gdyby nie Lorenzo...

- C� tak niezwyk�ego ma w sobie m�j kuzyn? M�g� ci� uratowa�, a nic nie zrobi� - powiedzia� Luca cierpko.

- Zrobi� znacznie wi�cej, ni� s�dzisz, i to, �e �yj�, zawdzi�czam jemu.

- P�acisz mu za to bardzo szczodrze, je�li wierzy� pog�oskom. Zosta�a� jego kochank�?

- To prawda, ale nie wiem, dlaczego ci� to obchodzi.

- Ale� ja ci� kocham! Nigdy nie przesta�em ci� kocha�, t�skni� za tob�.

Chcia�em ruszy� ci z pomoc�, ale ojciec mnie zamkn�� i...

- I uzna�e�, �e wygodniej b�dzie pozosta� w zamkni�ciu. Po czym pop�dzi�e� �lubowa� innej. A mo�e mojemu przyjacielowi, Demetriosowi, �ni�o si�, �e widzia� ci� z �adn�, rudow�os� dziewczyn�? Sko�czmy z tym, Luco! Kiedy� s�ucha�am ci� z przyjemno�ci�, ale ci� nie kocha�am. Nigdy ci� nie kocha�am. Dlaczego mia�abym teraz si� tob� zainteresowa�?

Wsta�a, by si� od niego odsun��. Wyci�gn�� b�agalnie r�ce, aby j� zatrzyma�, ale czarny jedwab sukni prze�lizn�� mu si� mi�dzy palcami. Chiara tak�e wsta�a i znalaz�a si� pomi�dzy nimi. Uspokajaj�co po�o�y�a r�k� na ramieniu m�odego m�czyzny.

- Zapomnij o niej, Luco! Poczu�e� na nowo dawn� nami�tno��, kiedy zn�w j� ujrza�e�, ale jeste� podobny do dziecka, kt�re domaga si� dawniej wzgardzonej zabawki, gdy dano j� jego bratu, i kt�re tupie, by j� odzyska�. Nie mo�na do niczego zmusi� serca kobiety...

- Tak? A czy kiedy� kocha�a Lorenza? A przecie� teraz jest jego!

- Nie jestem niczyja! - zawo�a�a Fiora, trac�c cierpliwo��. - Mo�e istotnie jestem co� winna twemu kuzynowi, ale nie tobie! Przesta� wi�c zawraca� mi g�ow� i id� sobie! Wracaj do rodziny! Nie chc� ci� wi�cej widzie� ani s�ysze�.

Gwa�towny poryw gniewu zabarwi� na purpurowo pi�kn� twarz Luki i roziskrzy� jego czarne oczy.

- Nigdy si� mnie nie pozb�dziesz, Fioro! I na �wi�tego �ukasza, mojego patrona, b�d� umia� zaprowadzi� ci� tam, gdzie chc�!

- Tw�j �wi�ty patron by� lekarzem. B�agaj go, by ci� uzdrowi�, gdy� tracisz rozum. To b�dzie rozs�dniejsze!

Bior�c Chiar� za r�k�, ruszy�a w stron� Colomby, kt�r� podniesione g�osy ju� dawno obudzi�y i kt�ra �ledzi�a scen� z zach�anno�ci� nami�tnej mi�o�niczki romans�w. Poj�wszy, �e uporem nic nie wsk�ra, Luca Tornabuoni podszed� do konia przywi�zanego do jednego z odlanych z br�zu pier�cieni przy pa�acu episkopalnym. Gest, kt�rym po�egna� trzy kobiety, m�g� r�wnie dobrze oznacza� po�egnanie, jak gro�b�.

- Mo�esz mi powiedzie�, co mu si� sta�o? - spyta�a Fiora, wzruszywszy ramionami.

- Nie mam poj�cia. Mo�e jest szczery, m�wi�c, �e nigdy ci� nie zapomnia�, cho� Cecilia, jego �ona, jest czaruj�ca. S�dz�, �e jego obecne zachowanie mo�na wyja�ni� w trzech punktach: zn�w ci� zobaczy�, wie, �e Lorenzo jest twoim kochankiem... i nudzi mu si�, jak to si� zdarza osobom bogatym, niezbyt wykszta�conym i nie bardzo wiedz�cym, co robi� z czasem. Jednak�e strze� si�: mi�o�� rozpieszczonego dziecka mo�e sta� si� �r�d�em k�opot�w.

Zw�aszcza je�li postanowisz zamieszka� tutaj.

- Zobaczymy! Zawsze mog� wyjecha� do Francji.

Po powrocie do pa�acu Albizzich Fiora zasta�a bilecik, kt�ry przyniesiono dla niej po po�udniu. Zawiera� tylko kilka s��w. Zaczerwieni�a si� troch�, czytaj�c je, i nie mog�a powstrzyma� u�miechu.

T�skni� za Tob�! Wr��! Pos�g jest znacznie mniej pi�kny ni� Ty. Jutro musisz by� w moich ramionach, w przeciwnym wypadku sam po Ciebie przyjad�. L.

Z�o�y�a bilecik i wsun�a go za gorset troszk� nerwowym gestem. Chiara wybuchn�a �miechem.

- Wzywa ci�?

- Tak.

- A ty... ty nie chcesz, �eby czeka�? - Nie...

- Sprawa zosta�a rozpatrzona pozytywnie! Jutro odprowadz� ci� z Colomba do mur�w obronnych i dam ci dw�ch s�u��cych na reszt� drogi.

- A mo�e teraz ty przyjedziesz na kilka dni do Fiesole?

- Mo�e p�niej... Lorenzo nie by�by zadowolony z mojej obecno�ci, a ja nie chc� mu si� nara�a�.

Nazajutrz Fiora, Chiara i Colomba, zakupiwszy lekkie materie w przewidywaniu letnich upa��w, wychodzi�y ze sklepu na via Calzaiuoli i podchodzi�y do mu��w pilnowanych przez dw�ch s�u��cych, kiedy ulica wype�ni�a si� rozkrzyczanym i gestykuluj�cym t�umem uzbrojonym w kije, no�e i inne przedmioty, kt�ry wrzeszcza�: ��mier� Pazzim!...

Sprawiedliwo�ci!... Wolno�ci!... �mier� dla Pazzich i ��tej dziewczyny!".

- Bo�e! - j�kn�a Chiara. - Znowu zaczynaj�! Wygl�da na to, �e znale�li jeszcze jednego!

Skutek tych krzyk�w by� magiczny. W okamgnieniu znikn�y stragany, trzasn�y okiennice i ulica opustosza�a.

- Mo�e by�oby lepiej, gdyby�my te� st�d posz�y? - zaproponowa�a Colomba, kt�rej s�uga pomaga� dosi��� mu�a. Jednak Fiora, ju� w siodle, nie s�ucha�a jej.

Wr�cz przeciwnie - ruszy�a w kierunku t�umu.

- Wracaj! - zawo�a�a zaniepokojona Chiara. - Zadepcz� ci�!

- Popatrz tylko, kto prowadzi t� hord�! - powiedzia�a, wskazuj�c je�d�ca jad�cego na czele i odwracaj�cego si�, by czego� pilnowa�.

Chiara podjecha�a do przyjaci�ki.

- Ale� to Luca! - szepn�a zdumiona. - Co mu przysz�o do g�owy, �eby bawi� si� w prowodyra? I to prowodyra szczeg�lnie zajad�ego!

Rzeczywi�cie g�os Luki Tornabuoniego zdawa� si� rozkazywa�:

- Nie teraz! Nie wolno ich teraz zabija�! Poder�niemy im gard�a na grobie Giuliana i zaniesiemy ich g�owy mojemu kuzynowi Lorenzowi!

Burzliwa aprobata by�a odpowiedzi� na te straszliwe s�owa, kt�re w duszy Fiory wzbudzi�y odraz�. Nigdy nie przypuszcza�aby, �e jej dawny wielbiciel mo�e skrywa� za obliczem greckiego boga mroczn� dusz� i sk�onno�ci godne tych Pazzich, kt�rym chcia� podrzyna� gard�a. �mia�o ruszy�a mu naprzeciw i ustawi�a swego mu�a w poprzek ulicy. Chiara i dwaj s�u��cy zrobili to samo, porzucaj�c zalewaj�c� si� �zami biedn� Colomb� przekonan�, �e m�ode kobiety zostan� zmasakrowane, i wzywaj�c� na pomoc wszystkich �wi�tych.

- To zapewne jedna z postaci twojej odwagi? - rzuci�a Fiora z pogard�, gdy znalaz�a si� wystarczaj�co blisko, by j� us�ysza�. - Komu chcesz poder�n�� gard�o?

- C� to, Fioro? S�dzi�em, �e zamierza�a� wi�cej si� do mnie nie odzywa� ani s�owem - powiedzia� Luca z u�miechem, kt�ry uzna�a za upiorny.

- Nie do ciebie m�wi�, lecz do mordercy, kt�ry...

Nagle zblad�a jak �ciana, gdy� rozpozna�a dwoje nieszcz�nik�w, m�czyzn� i kobiet�, wleczonych si��, cho� ledwie trzymali si� na nogach. Byli pokryci kurzem, obdarci, a na ich twarzach widnia�y �lady krwi. Byli to jednak niezaprzeczalnie Carlo Pazzi i Khatoun. Z okrzykiem zgrozy Fiora pop�dzi�a swojego mu�a w t�um, nie przejmuj�c si� tym, �e kopyta zwierz�cia mog� kogo� stratowa�. Jako �e Chiara i s�u��cy ruszyli za ni�, ludzie si� rozst�pili, tym bardziej, �e na jej widok rozleg�y si� szepty: �To ta Fiora!... przyjaci�eczka monsignore Lorenza...".

Dotar�szy do dw�ch ofiar, kt�re pad�y na kolana z wyczerpania, zeskoczy�a na ziemi� i pochwyci�a Khatoun w ramiona. Osobnikowi, kt�ry pr�bowa� jej w tym przeszkodzi�, rzuci�a prosto w twarz:

- Tylko mnie dotknij, a zostaniesz powieszony! Ta m�oda kobieta nigdy nie nale�a�a do Pazzich. Nazywa si� Khatoun, jest Tatark� i moj� niewolnic�.

Po czym, z furi� odwracaj�c si� do zbli�aj�cego si� Luki, doda�a:

- Nie m�w tylko, �e jej nie pozna�e�? Ze sto razy widzia�e� j� u mojego ojca!

- Och, to mo�liwe! - warkn�� - Ale co robi z tym tutaj? Nie powiesz mi, �e to nie jeden z Pazzich? To ten �a�osny Carlo, wyskrobek, kt�rego rodzina tak starannie ukrywa�a. Od razu go rozpozna�em, kiedy zobaczy�em, jak razem z dziewczyn� przechodzi po mo�cie.

- To znaczy, �e to wszystko to twoja zas�uga?

- Oczywi�cie! �aden z Pazzich nie mo�e pozosta� �ywy na tej ziemi, kt�r� zbrukali - rzuci� g�rnolotnym tonem. - Przyznaj�, �e mog�em si� pomyli� co do twojej niewolnicy, wi�c ci j� zwracam. Zabierz j� sobie i pozw�l nam zako�czy� spraw� z tym drugim!

Chiara ju� zaj�a si� biedn� Khatoun, a jej s�u��cy zanie�li j� do aptekarza, kt�ry otworzy� dla niej sw�j sklepik. Nieszcz�sny Carlo by� w op�akanym stanie. Jego d�ugie, w�t�e nogi ugina�y si� pod nim, oczy by�y zamkni�te, a twarz mia�a kolor popio�u. Z trudem oddycha� i tylko silny uchwyt oprawc�w powstrzymywa� go od upadku. Fiora zrozumia�a, �e walka si� nie sko�czy�a:

- Nie ma mowy, �eby� ty z twoimi... przyjaci�mi decydowa� sam o jego �yciu. Tego nieszcz�nika nale�y zaprowadzi� do monsignore Lorenza.

- Ju� powiedzia�em, �e zanios� mu jego g�ow�.

- A ja nie jestem pewna, czy sprawi mu to przyjemno��. Zakaza� zbyt spiesznego wymierzania sprawiedliwo�ci, a lepiej nie nara�a� si� na jego gniew.

- Gniew? Z powodu tego wyrzutka spo�ecze�stwa? Zapominasz o jednym: to jego maj�tek pos�u�y� do op�acenia morderc�w Giuliana.

- Maj�tek, kt�rym nie on dysponowa�. By� zak�adnikiem Francesca Pazziego, dlatego te� m�wi�, �e tylko Wspania�y mo�e decydowa� o jego losie. S�yszycie, wy tam? - doda�a, podnosz�c g�os. - Wszyscy razem zaprowadzimy Carla Pazziego do pa�acu przy via Larga! B�d�cie pewni, �e nasz ksi��� b�dzie znacznie bardziej wdzi�czny za taki ho�d, ni� za przyniesienie mu zw�ok.

Okrzyki niezadowolenia, kt�re rozleg�y si�, kiedy wkroczy�a do akcji, wyra�nie cich�y. M�wi�a w imieniu w�adcy, a ci ludzie s�dzili, �e ma do tego prawo. Zyska�a nawet kilka przychylnych pomruk�w, kiedy doda�a, �e z pewno�ci� Lorenzo b�dzie umia� ich wynagrodzi�. Jednak�e sytuacja omal ponownie nie wymkn�a si� spod kontroli, kiedy poprosi�a, by Carlo zosta� umieszczony na jej mule.

- Wytrzyma� dot�d, to wytrzyma a� do pa�acu! - wrzasn�� jaki� olbrzym, na kt�rego nagich ramionach widnia�y sk�rzane bransolety i kt�rego poplamiona zasch�� krwi� tunika �wiadczy�a o przynale�no�ci do w cechu rze�nik�w. Fiora wzruszy�a ramionami.

- No to go nie�! Jeste� wystarczaj�co silny. Nie widzisz, �e jest na wp� �ywy? Za trupa nie dostaniesz ani szel�ga.

Ten argument zadzia�a�: Carlo zosta� wrzucony jak worek na grzbiet mu�a, kt�rego Fiora sama wzi�a za uzd�. Wiedzia�a, �e rozgrywka b�dzie trudna, ale za nic na �wiecie, nawet gdyby mia�a utraci� mi�o�� Lorenza, nie porzuci�aby na pastw� t�uszczy tego dziwnego ch�opca, kt�ry okaza� jej przyja�� w chwili, gdy wszyscy sprzysi�gli si� przeciwko niej. W tej samej chwili Chiara wysz�a od aptekarza i natychmiast zorientowa�a si� w sytuacji, ale Fiora nie da�a jej czasu na wyra�enie zdania.

- Zabierz Khatoun do siebie! - poprosi�a cicho. - Do��cz� do was nied�ugo.

- Nie wracasz do Fiesole?

- Nie, musz� zobaczy� si� z Lorenzem wcze�niej.

I ruszy�a w drog� na czele t�umu, kt�ry teraz kierowa� si� raczej ciekawo�ci� ni� w�ciek�o�ci�. Luca Tornabuoni szed� obok niej z naburmuszon� min�, a rze�nik ubezpiecza� mu�a z drugiej strony. Nikt nie odezwa� si� ani s�owem a� do chwili, gdy za zakr�tem ulicy pojawi�a si� znajoma pot�na sylwetka pa�acu Medyceuszy z jego ogromnymi kamieniami i �ukowato sklepionymi oknami. Niegdy� ka�dy m�g� przekroczy� jego pr�g i wej�� przynajmniej na wielki kwadratowy dziedziniec, ale teraz zbrojne stra�e strzeg�y bramy. Z powodu zamordowania Giuliana szlachetne domostwo straci�o ten przyjazny i go�cinny charakter, kt�ry sprawia�, �e by�o tak ujmuj�ce. Zyska�o natomiast na surowej wynios�o�ci, kt�r� Fiora widzia�a w rzymskich pa�acach. Florencja naprawd� bardzo si� zmieni�a!

Oczywi�cie stra�e skrzy�owa�y w��cznie na widok tego ponurego i dziwnie zatrwa�aj�cego t�umu. Nie opu�ci�y ich, nawet rozpoznawszy Luc� Tornabuoniego, ale Fiora poprosi�a o wezwanie Savaglia. Dow�dca stra�y pojawi� si�, jak zwykle rozsierdzony:

- Co si� znowu dzieje?! - wrzasn��. - M�wi�em ju�, �e nie chc� tu wi�cej �adnych zgromadze�. Rozej�� si�!

- Pozw�l mi chocia� wej�� z mu�em i tymi dwoma lud�mi - powiedzia�a Fiora. - Chc� si� widzie� z monsignore Lorenzo.

�ywe i �widruj�ce spojrzenie Savaglia zatrzyma�o si� kolejno na trzech twarzach, a potem na nieruchomym ciele.

- Ser Luca nie potrzebuje pozwolenia, by zobaczy� si� ze swoim kuzynem, ty tak�e nie, donno Fioro, ale dwaj pozostali nie wydaj� mi si� jego znajomymi. A poza tym, co z t� ca�� reszt�?

- Oni grzecznie poczekaj�, ale ja musz� si� z nim widzie� osobi�cie - nalega�a m�oda kobieta. - Jest w domu?

- W swoim gabinecie. Zaprowadz� ci�...

- Ja te� chc� wej��! - zawo�a� Tornabuoni. - I nie rozumiem, dlaczego...

- Damy maj� pierwsze�stwo! - odrzek� szef stra�y, kt�rego wilczy u�miech wyra�a� niewielki szacunek, jaki �ywi� dla m�odego m�czyzny. - Jestem pewien, �e donnie Fiorze nie zajmie to du�o czasu. Przecie� mo�esz chwil� poczeka�...

M�wi�c to, okr��y� mu�a, staraj�c si� dostrzec twarz le��cego na nim m�czyzny.

- Nie �yje?

- Po prostu zemdla�, jak s�dz�, ale mo�e trzeba by mu udzieli� jakiej� pomocy? To Carlo Pazzi, messer Savaglio. W�a�nie przyby� z Rzymu, kiedy zosta� zaatakowany...

- Udzieli� pomocy jednemu z Pazzich! Zdajesz sobie spraw�, Savaglio?

Fiora podesz�a do Luki tak blisko, �e m�g� poczu� jej oddech:

- Wszyscy tutaj wiedz�, �e jest niewinny - wycedzi�a przez z�by. - Przypomnij sobie mo�e, �e jedna z si�str Lorenza wysz�a za Pazziego... i �e nie by� on niepokojony. Lorenzo sam os�dzi tego tutaj... a ja podporz�dkuj� si� jego decyzji.

Nie czekaj�c na odpowied�, ruszy�a szybkim krokiem w kierunku stromych schod�w prowadz�cych na pi�tra, poprzedzana przez s�u��cego, kt�ry mia� j� zaanonsowa�, jako �e Savaglio wola� mie� na oku t� zgraj�, najwyra�niej nie budz�c� w nim najmniejszego zaufania.

Id�c za krocz�cym z namaszczeniem s�u��cym, Fiora przemierzy�a pomieszczenia, kt�rych przepych by� jej tak znajomy. Pami�ta�a te wielkie tapiserie przetykane z�otem, te kosztowne meble ustawione w celowym nie�adzie na grubych dywanach pochodz�cych z Persji czy z odleg�ego Kataju, te kredensy wype�nione po brzegi inkrustowanymi drogimi kamieniami przedmiotami ze z�ota i srebra, ca�y ten zbytek, na otaczanie si� kt�rym pozwala maj�tek i nienaganny gust. Wesz�a w ko�cu do pomieszczenia, w kt�rym w wielkich malowanych szafach, si�gaj�cych a� do z�oconego i zdobnego w herby sufitu, mo�na by�o zobaczy� mn�stwo ksi�g oprawnych w sk�r�, pergamin, aksamit, a nawet w cyzelowane srebro. W chwili gdy przekracza�a pr�g, Lorenzo Medyceusz opuszcza� to pomieszczenie z takim impetem, �e omal jej nie przewr�ci�. Przytrzyma� j� i na chwil� przytuli�.

- Fiora! Jaka mi�a niespodzianka!... Poczekaj na mnie chwil�, musz� tylko zobaczy�, co to za tumult...

- W�a�nie o tym chc� z tob� porozmawia�. To troch� moja wina. Chod� zobaczy�!

Poci�gn�a go na kru�ganek biegn�cy nad podw�rcem i wskaza�a grupk� z�o�on� z Luki, mu�a, kt�rego Savaglio bez zbytnich ceregieli uwalnia� od jego �adunku, oraz rze�nika.

- Wymog�am na twoim kuzynie i na zgrai, kt�r� zebra�, by poder�n�� gard�o temu nieszcz�nikowi na grobie Giuliana, �eby najpierw doprowadzono go przed twoje oblicze.

- Mam wra�enie, �e go poznaj� - powiedzia� Lorenzo, mru��c kr�tkowzroczne oczy, by lepiej widzie�. - To chyba Carlo Pazzi, biedaczysko?

- Tak, to on. Przyby� z Rzymu z Khatoun, moj� dawn� tatarsk� niewolnic�, zwr�con� mi przez Catarin� Sforz�. Tw�j kuzyn i banda bydlak�w zamierza�a ich zam�czy�, ale interweniowa�am z Chiar� i dwoma jej s�u��cymi. Khatoun jest teraz w pa�acu Albizzich, gdzie si� ni� troskliwie zaj�to. Musisz jeszcze tylko postanowi�, co z Carlem, chc� ci� jednak uprzedzi�, �e nie znios�, by sta�a mu si� krzywda.

Lorenzo nie odpowiedziawszy, przechyli� si� nad balustrad� i rozkaza� dow�dcy stra�y, by przyprowadzono wi�nia. P�niej wzi�� Fior� za r�k� i zaprowadzi� do biblioteki, gdzie usadzi� j� obok wielkiej wazy z wysadzanego per�ami ametystu, najcenniejszego przedmiotu w tym pomieszczeniu.

- Sk�d znasz Carla Pazziego? - spyta� wreszcie, a jego ostry g�os mia� to metaliczne brzmienie, przed kt�rym Fiora nauczy�a si� mie� na baczno�ci.

- Z Rzymu. Wraz z hrabin� Riario pom�g� mi w ucieczce. Musz� ci przypomina� o li�cie, kt�ry ci przekaza�am? Oboje rozpaczliwie pragn�li, aby zamach si� nie powi�d�.

- Donna Catarina mia�a pow�d - powiedzia� Wspania�y, wzruszaj�c ramionami. - Kocha�a mojego brata. Ale jaki on m�g� mie� motyw?

- By�e� dla niego dobry, chcia�e� nawet, by Demetrios go leczy�. By� przekonany, �e by�e� jego jedynym przyjacielem w tym mie�cie.

Przerwa�o jej wej�cie Savaglia z dwoma stra�nikami nios�cymi Carla. Nieszcz�nik mia� zamkni�te oczy i z trudem oddycha�, a na jego szczup�ej twarzy wysychaj�ca krew znaczy�a czarne smugi. Po�o�ono go na wymoszczonej poduszkami �awie. Z wykr�con� szyj�, co zmusza�o go do przekrzywiania g�owy, oraz z pozbawionymi �ycia cienkimi ko�czynami przypomina� bezw�adn� marionetk�. Pe�na lito�ci Fiora ukl�k�a przy nim, ��daj�c ch�odnej wody, banda�y, soli trze�wi�cych i kordia�u. S�uga przyni�s� to, o co prosi�a, i przy��czy� si� do m�odej kobiety pr�buj�cej ocuci� Carla. Przygl�da� si� temu stoj�cy za nimi z pochmurn� min� Lorenzo. Wreszcie, kiedy ju� zaczynano traci� nadziej�, ranny wyda� g��bokie westchnienie i z trudem otworzy� oczy. Co� b�ysn�o w ich b��kitnej g��bi, kiedy rozpozna� pochylon� nad nim twarz.

- Fiora! - szepn��. - To jaki� cud! Czy... dobrze si� czujesz?

To pytanie, zadane dziecinnym, lecz wzruszaj�cym g�osem, wywo�a�o jej u�miech. Nawet gdy by� na wp� �ywy, pierwsz� my�l� tego dziwnego ch�opca by�a troska o jej zdrowie.

- Bardzo dobrze, Carlo... i to dzi�ki tobie. To istotnie cud, �e si� spotkali�my, ale po co tu przyjecha�e�? Nie wiedzia�e�, na jakie niebezpiecze�stwo si� nara�asz?

- Wiedzia�em, ale nie mog�em d�u�ej pozosta� w Rzymie. Papie� jest w�ciek�y na Medyceuszy... i na ciebie. Wci�� m�wi o wojnie! Ja za� sta�em si� jedynie �ladem jego dawnych nadziei i zosta�bym zg�adzony, gdyby donna Catarina mnie nie ukry�a. Ona tak�e umo�liwi�a nam opuszczenie Rzymu, Khatoun i mnie. Khatoun chcia�a odnale�� ciebie...

- A ty? Czy ty tak�e chcia�e� mnie odszuka�? Zapad�a chwila ciszy, a na twarzy rannego pojawi� si� cie� nie�mia�ego u�miechu.

- Nie. Wiedzia�em, �e spotkanie ze mn� nie b�dzie dla ciebie przyjemne. Mia�em tylko nadziej�... na powr�t do mojego ogrodu w Trespiano. Prze�y�em tam jedyne jasne dni mego �ycia. Je�li za� chodzi o komedi�, do odegrania kt�rej nas zmuszono, chcia�bym, �eby� o niej zapomnia�a i �eby� �y�a tak, jakbym nie istnia�...

- O jak� komedi� chodzi?

Pytanie to zada� Lorenzo, a ton jego g�osu by� ostry i agresywny. Podni�s�szy g�ow�, Fiora ujrza�a jego sarkastycznie wykrzywione usta i niepokoj�cy b�ysk gniewu w czarnych oczach. Zna�a go zbyt dobrze, by nie wiedzie�, �e nie zadowoli si� p�prawd�. Nie puszczaj�c d�oni wyczerpanego rozmow� Carla, powiedzia�a tak cicho, i� tylko Wspania�y m�g� to dos�ysze�:

- W dniu poprzedzaj�cym moj� ucieczk� z Rzymu papie� udzieli� nam �lubu w swojej prywatnej kaplicy...

W tej w�a�nie chwili, jakby niebiosa tylko czeka�y na te s�owa, by okaza� sw� dezaprobat�, nad miastem przetoczy� si� grzmot i lun�� ulewny deszcz, a zaraz potem rozleg�y si� krzyki:

- �mier� Pazzim! Wydajcie go nam!

Przera�ona Fiora mocniej �cisn�a chud� d�o�, kt�r� trzyma�a, i wyszepta�a: - Je�li go wydasz, Lorenzo, to i mnie b�dziesz musia� wyda�...

Nast�pne chwile by�y straszliwe. Lorenzo, kt�rego czarna szata czyni�a jeszcze wy�szym, wznosi� si� niczym z�owr�bny cie� nad rannym i kl�cz�c� przy nim m�od� kobiet�. Jego zaci�ni�te pi�ci i spi�ta twarz wyra�a�y niemy gniew, kt�ry by� mo�e budzi� w nim nawet mordercze instynkty. Fiora, przywo�uj�c ca�� sw� odwag�, podnios�a si� powoli i stan�a naprzeciw niego, �wiadoma, �e rzuca w ten spos�b wyzwanie ��dnemu zemsty w�adcy, a nie m�czy�nie, kt�ry czasem z mi�o�ci traci� rozum w jej ramionach.

- Decyduj! - powiedzia�a. - Ale decyduj szybko! S�yszysz ich?

Wrzaski stawa�y si� coraz g�o�niejsze. Ulewa nie rozproszy�a t�umu, kt�ry wr�cz stawa� si� coraz liczniejszy, ale Lorenzo zdawa� si� nie s�ysze� wrzawy. Jego oczy sondowa�y spojrzenie kochanki, jakby stara� si� wydoby� z niego jak�� ukryta prawd�.

- Jedna z Pazzich! - powiedzia� wreszcie. - Jeste� jedn� z Pazzich, a do tego �on� tego n�dznego wyskrobka...

Wzburzenie, kt�re odczuwa�a, zabarwi�o si� gorzkim rozczarowaniem. Jaka� to prymitywna, samcza zazdro�� - najbardziej haniebna, gdy� nieznajduj�ca wyt�umaczenia w mi�o�ci - kierowa�a tym umys�em, tak na og� �wiat�ym, aby podsun�� mu tak p�ask� zniewag�?

- Ma��e�stwo zawarte pod przymusem nie mo�e by� wa�ne w oczach Boga, nawet je�li pob�ogos�awi! je sam papie� - powiedzia�a. - Poza tym Carlo nawet mnie nie dotkn��. - Po czym doda�a z pogard�, kt�ra sprawi�a, �e policzki Lorenza obla�y si� purpur�: - Powiniene� lepiej mnie zna�, a stwierdzam, �e jestem dla ciebie tylko cia�em daj�cym przyjemno��, czym� niewiele wi�cej ni� kurtyzana. Mo�esz mnie wi�c wyda� bez �alu, gdy� nie ulegn� ju� twoim ��dzom.

- To znaczy? - warkn��.

- �e jutro wyjad� do Francji... oczywi�cie pod warunkiem, �e w ci�gu godziny nie zostan� zmasakrowana razem z Carlem.

- Nie wyst�puj przeciwko mnie, Fioro! Nic na tym nie zyskasz.

- Zn�w ukazujesz oblicze bankiera. Czy kiedykolwiek stara�am si� uzyska� od ciebie jak�� korzy��? Nie zabior� ze sob� tego, co mi da�e�, nie obawiaj si�! Wszystko zostawi� Demetriosowi. Jednak je�li jeste� niezdolny do rozpoznania przyjaci�, je�li na zawsze straci�e� uczucie lito�ci, to moje miejsce nie jest ju� przy tobie.

W�adczym gestem odsun�a go z przej�cia i skierowa�a si� ku drzwiom.

Przytrzyma� j�.

- Dok�d idziesz?

- Powiedzie� prawd� Luce Tornabuoniemu. Poinformowa� go, �e Carlo jest moim ma��onkiem i �e je�li chce go zabi�, to zabije i mnie.

- W�a�ciwie dlaczego tak ci zale�y na jego �yciu, skoro, jak twierdzisz, zosta�a� mu po�lubiona si��? Jego �mier� ci� wyzwoli, dobrze o tym wiesz.

- Wyzwoli? To on zwr�ci� mi wolno��, zawo��c mnie do pa�acu Riario i wracaj�c do domu z Khatoun ubran� w moje suknie. A podawanie w w�tpliwo�� moich st�w to niegodziwo��! Przypomnij sobie, jakim cz�owiekiem by� Filip de Selongey. Kocha�am go, nadal go kocham, a ty �miesz twierdzi�, �e pozwoli�am si� wyda� za m�� z w�asnej woli?

- Och, nie zapomnia�em go!

Chwyciwszy Fior� za rami�, poci�gn�� j� raczej, ni� zaprowadzi� w stron� kunsztownego weneckiego zwierciad�a umieszczonego obok okna i odbijaj�cego spok�j i harmoni� wewn�trznego ogrodu. Teraz ukaza�y si� w nim ich sylwetki.

- Sp�jrz! Przyjrzyj si� dobrze! Jestem brzydki, Fioro, nawet okropny, a Carlo wcale nie wygl�da lepiej ode mnie. Mimo to oddawa�a� mi si� raz po raz! Co wi�cej - to ty pierwszego wieczora wysz�a� z inicjatyw�. Przypomnij sobie! Zaprowadzi�a� mnie do swojej komnaty, rozwi�za�a� wst��ki swojej koszuli. Czy to z mi�o�ci do zmar�ego m�a obna�y�a� si� przede mn�, skusi�a� mnie swoim cia�em?

- Pragn�am ci�... i to pragnienie nie zosta�o zaspokojone, w przeciwnym wypadku odesz�abym...

- Lubisz mi�o��, kt�r� ci daj�, ale to o nim my�lisz, cho� nie �yje, o tym hardym Burgundczyku. A s�dzi�em, �e uda�o mi si� zdj�� z ciebie urok wspomnienia o nim.

- S� wspomnienia, kt�rych nie mo�na zatrze�, Lorenzo!

- Naprawd�? Czy�by�my byli do tego stopnia do siebie podobni, �e przyjmujesz moje pieszczoty... a nawet je prowokujesz w tym samym pokoju, w kt�rym on uczyni� ci� kobiet�? To o nim my�lisz, j�cz�c pode mn�? A przecie� to moje imi� wypowiadasz w chwili najwi�kszej rozkoszy...

- Wi�c to dlatego przyjecha�e� do mnie w nocy po morderstwie? - wyszepta�a Fiora z gorycz�. - Dla rado�ci rewan�u, aby zatryumfowa� nad zmar�ym? A ja my�la�am, �e potrzebowa�e� mnie tak, jak ja potrzebowa�am ciebie. Dowodzi to tylko, �e po��czy�o nas nieporozumienie... Ale czego zamierza�e� mi dowie��, twierdz�c, �e Carlo jest r�wnie brzydki jak ty? �e wystarczy, �ebym zamkn�a oczy, a zaakceptuj� ka�dego m�czyzn�, byle naprawd� nim by�?

Przerwa� jej s�aby g�os, kt�ry zdawa� si� dobiega� spod parkietu z kosztownego drewna:

- Lorenzo, Lorenzo! Kiedy wdychasz zapach r�y, zastanawiasz si�, czy pami�ta ona d�onie ogrodnika, dzi�ki kt�rym rozkwit�a? Gdzie si� podzia�o twoje filozoficzne podej�cie do �ycia? �y� chwil�, czy� nie tak? Zdaje mi si�, �e daleko ci do tego!

Lorenzo ze szczerym zdumieniem spojrza� na rannego. Opar�szy si� na �okciu, uni�s� si� on i patrzy� na kochank�w z ironicznym b�yskiem w g��bi niebieskich oczu.

- Carlo! - szepn��. - Uwa�a�em ci� za przyg�upa.

- Wiem. A ja s�dzi�em, �e jeste� inteligentny. Czy� trzeba by� takim wyrzutkiem jak ja, by umie� doceni� cudowny prezent od �ycia? Fiora i ja jeste�my przyjaci�mi i daje mi to wystarczaj�co du�o rado�ci, bym z ochot� zgodzi� si� na wydanie tym wrzeszcz�cym w deszczu ludziom, podczas gdy ty, najbardziej uprzywilejowany ze wszystkich, najszcz�liwszy ze wszystkich, bo to tobie si� odda�a, zastanawiasz si� jeszcze, co mo�e kry� si� za twoimi nocami szcz�cia...

Czyni�c gwa�towny wysi�ek, od kt�rego jeszcze troch� bardziej poblad�, zdo�a� usi���.

- Gdybym by� na twoim miejscu, zastanawia�bym si� raczej nad tym, co m�g�bym zrobi�, by j� zatrzyma�. Jednak mo�e ciebie to w gruncie rzeczy wcale nie interesuje.

Poszuka� oparcia, by wsta�. Fiora szybko usiad�a przy nim i unieruchomi�a, otoczywszy jego plecy ramieniem. Wytar�a chusteczk� perl�cy si� mu na czole pot.

- Dok�d si� wybierasz w takim stanie?

- Dostarczy� �eru tym krzykliwym krukom - odpowiedzia� z u�mieszkiem. - Nie b�d� si� musieli specjalnie zm�czy�, jestem na wp� �ywy. W pewnym sensie wy�wiadcz� mi przys�ug�.

- P�jdziemy razem, Carlo. Monsignore Lorenzo nigdy nie by� w stanie narzuci� swego prawa, kiedy Florencja zaczyna�a wrze�. To jego spos�b, r�wnie dobry jak ka�dy inny, by uwierzy�a w to, �e nadal jest republik�...

Wzgarda wibruj�ca w g�osie m�odej kobiety by�a dla Lorenza jak smagni�cie.

- Daruj sobie ten sarkazm, Fioro! Sied�cie tu oboje spokojnie! W istocie nadszed� czas, by pokaza�, kto tu rz�dzi!

Dziesi�� minut p�niej via Larga odzyska�a zwyczajny wygl�d. Deszcz przesta� pada� tak nagle jak zacz��, a stra�e pa�acu powr�ci�y do powolnego obchodu mur�w. Niemal wsz�dzie na szerokiej ulicy zamykano okiennice sklepik�w. Kupcy wychodzili z dom�w, podobnie jak inni m�czy�ni, gdy� by�a to �wi�ta pora spaceru. Podczas gdy ich �ony zajmowa�y si� przygotowaniem wieczornego posi�ku, florentczycy spotykali si� przed Duomo, Signori� lub na Mercato Vecchio, aby rozprawia� o wydarzeniach dnia lub dyskutowa� o polityce. M�odzi eleganci wybierali raczej most Santa Trinita, na kt�rym zawsze o zachodzie s�o�ca panowa�o wielkie o�ywienie. Paradoksalnie by�a to tak�e pora, kiedy mury miasta zdawa�y si� emanowa� dziwn� melancholi�, t� morbidezza, kt�ra mia�a pewien urok i kt�rej niczym niebia�skie g�osy towarzyszy�y dzwony na Anio� Pa�ski. G�osy ludzi stawa�y si� przyt�umione i nad miastem unosi� si� cichy szmer.

Oparta o jedn� ze zdobionych markieteri� szaf zwi�kszaj�cych g��boko�� wn�k okiennych, Fiora b��dzi�a wzrokiem w�r�d grupek spacerowicz�w w szatach i kaftanach o ciemnych barwach, kt�rzy powolnym krokiem zmierzali na wieczorne spotkania, gaw�dz�c kurtuazyjnie. To miasto naprawd� by�o niepoj�te - wynosi�o sztuk� �ycia i �wiat�e zasady filozofii na wy�yny cywilizacji, a za chwil�, ��dne krwi i zdolne do wype�nienia swych ulic ludzkim �mieciem, wyrzuca�o ze swych wn�trzno�ci wyj�c� ha�astr�.

Carlo, ponownie po�o�ony na �awce, zamkn�� oczy. Wida� by�o, �e cierpi i najwyra�niej jego stan wymaga� pomocy lekarza... Kiedy Lorenzo wr�ci�, zasta� Fior� stoj�c� przy rannym i trzymaj�c� go za r�k�.

- Wygl�da na to, �e uda�o ci si� ich rozgoni� - stwierdzi�a m�oda kobieta. - Co im powiedzia�e�?

- �e umar� - odpowiedzia�, wskazuj�c brod� na le��cego. Fiora u�miechn�a si� lekko, a jej u�miech by� na tyle pogardliwy, �e lepiej ni� s�owa wyra�a� to, co my�la�a. Lorenzo ze z�o�ci� wzruszy� ramionami.

- Jeszcze nie jeste� zadowolona, tak? Co oznacza ten u�miech?

- Nic... nic takiego! Zastanawiam si� tylko, czy kiedy�, chocia� raz, o�mielisz si� przeciwstawi� wzburzonemu t�umowi. Dziwne zreszt�, �e nie domagali si� cia�a, �eby rozszarpa� je na kawa�ki na grobie Giuliana.

- Domagali si�. Zw�aszcza ten zadufany w sobie osio� Luca. Odes�a�em go do domu, uprzedziwszy, �e je�li zobacz�, �e zn�w bawi si� w prowodyra, to wyl�duje w Stinche* jako buntownik.

* Florenckie wi�zienie.

- I co dalej?

- Nie r�b takiej miny jak przewodnicz�cy trybuna�u, Fioro! Dzia�asz mi na nerwy! Przypomnia�em m�j zakaz zbli�ania si� do jakiegokolwiek grobowca i powiedzia�em, �e Pazzi zostanie pochowany potajemnie w miejscu, kt�re uznam za w�a�ciwe... Teraz ka�� go przenie�� do jakiej� komnaty.

- �eby s�u�ba dowiedzia�a si�, �e sk�ama�e�? �wietny pomys�! A pomy�la�e� o swojej matce i �onie?

- �adnej z nich tu nie ma. Jak tylko pogoda si� poprawi�a, wys�a�em je do willi w Castello, �eby odzyska�y spok�j i odpocz�y. Je�li za� chodzi o s�u��cych...

- Zapomnij o nich! Albo raczej rozka� najbardziej zaufanym, by przygotowali szczelnie zamykany pow�z i niewielk� eskort� dowodzon� przez Savaglia. Zabieram Carla do Fiesole. Nikt tak si� nim nie zajmie, jak Demetrios.

- Chcesz dzi� wyjecha�? To szale�stwo! Widz�c tak strze�ony pow�z, ludzie zaczn� sobie zadawa� pytania!

- Nikt sobie nie zacznie zadawa� pyta� z tego prostego powodu, �e wszyscy ju� tu wiedz�, �e jestem aktualn� faworyt�. Nie b�d� zaskoczeni, �e okazujesz mi pewne wzgl�dy.

Zastanowi� si� przez chwil�, po czym podszed� do m�odej kobiety, wzi�� j� w ramiona, zdaj�c si� nie zauwa�a� lekkiego oporu, i wtuli� twarz w jej szyj�.

- Zr�bmy wi�c jeszcze inaczej! - wyszepta�. - Savaglio zostanie tutaj, a ja sam b�d� ci� eskortowa�.

- Chcesz?...

- Dlaczego nie? Skoro wszyscy ju� wiedz�, to nie ma �adnego powodu, by nie dzia�a� otwarcie. Wszystko, co ryzykuj�, to us�yszenie w czasie drogi jakich� lubie�nych uwag na temat rozkoszy czekaj�cych mnie tej nocy. Nie, nic nie m�w! Przypomnij sobie m�j list: nie chc� na ciebie czeka� jeszcze jedn� noc...

Tymczasem tej nocy Fiora nie czu�a si� tak beztrosko szcz�liwa, jak w ci�gu ostatnich tygodni. Pozwoli�a si� kocha�, nie odpowiadaj�c na �arliwo�� kochanka tak� sam� nami�tno�ci�. Mo�e dlatego, �e nie czu�a si� naprawd� swobodnie. W s�siednim pokoju, do tego wieczora pustym, spoczywa� Carlo, g��boko u�piony dzi�ki lekowi podanemu przez Demetriosa dla u�mierzenia b�lu spowodowanego kilkoma z�amanymi �ebrami. Jednak sama jego obecno�� z drugiej strony �ciany kr�powa�a Fior� i ca�y mi�osny kunszt Lorenza nie m�g� temu zaradzi�...

On, po zaspokojeniu pierwszego g�odu, zauwa�y� to i po kilku pr�bach obudzenia w ciele kochanki nami�tno�ci r�wnej w�asnej, opad� w ko�cu na ��ko, wbijaj�c wzrok w baldachim, kt�rego zas�ony spowija�y ich biel� lekko zabarwion� na r�owo od �wiat�a lampki nocnej.

- Powinna� by�a mi powiedzie� prawd� - westchn��. - Ju� mnie nie kochasz?

- Nigdy nie m�wi�am, �e ci� kocham - szepn�a Fiora. - Zreszt� ty te� nie... - Przecie� chyba ci to udowadniam?

- Nie. Udowadniasz mi, �e mnie po��dasz, ale twoje serce nie bierze w tym udzia�u.

- Przecie� jestem zazdrosny i dzi� z ch�ci� udusi�bym tego nieszcz�nika, by si� go pozby�.

- Czy to naprawd� by�a zazdro��? Wiesz, �e nic mi�dzy nami nie by�o i nigdy nie b�dzie. Czy nie chodzi raczej o to, �e to Pazzi?

- By� mo�e r�wnie�... cho� raczej budzi we mnie lito��. A ty, Fioro, co do mnie czujesz?

- Szczerze m�wi�c, nie mam poj�cia. Podoba mi si� mi�o��, kt�r� mi dajesz, a moje cia�o pragnie twojego, gdy si� zbli�asz...

- Nie tej nocy!

- To prawda... ale nie powiniene� mie� mi tego za z�e: mia�am ci�ki dzie�.

- A poza tym nie mo�esz znie�� �wiadomo�ci, �e tamten jest tak blisko?

- To tak�e prawda. Czuj� dziwne skr�powanie... zupe�nie, jakby�my naprawd� byli ma��e�stwem.

Nagle us�ysza�a jego �miech. - Je�li tylko o to chodzi!

Wyskoczywszy z ��ka, wci�gn�� spodnie i buty, mimo protest�w zawin�� Fior� w prze�cierad�o, narzucaj�c na ni� kilka poduszek, po czym schwyci� to wszystko w ramiona, wybieg� z pokoju, zszed� po schodach, przeci�� westybul i pop�dzi� przez ogr�d, jeszcze mokry po niedawnym deszczu, do niewielkiej sztucznej groty z kamieni i muszli, w kt�rej niegdy� Francesco Beltrami lubi� chroni� si� przed letnimi upa�ami. Po�rodku niej znajdowa� si� zbiornik i fontanna z g�ow� lwa, a szum wody koi� przeci��ony prac� umys� wielkiego kupca.

Lorenzo postawi� Fior� na ziemi, rozrzuci� poduszki i opad� na nie wraz z m�od� kobiet�, odwin�wszy j� z prze�cierad�a.

- No i ju�! - o�wiadczy� weso�o. - �adnych k�opotliwych s�siad�w! Odt�d tutaj b�dziemy si� kocha�.

Fiora nie mog�a mu si� oprze�. Porwana szalon� saraband� pieszczot da�a si� pokona� potrzebie mi�o�ci i swojej m�odo�ci.

Nazajutrz, za spraw� Wspania�ego, ma�a grota przystrojona w lilie wodne, mieni�ce si� satyny, turkusowe kryszta�y i jedwabisty dywan podobny do b��kitnej trawy, przybra�a wygl�d zaczarowanej kryj�wki z orientalnych ba�ni. Mi�o�� nabra�a tam nowego smaku, gdy� wyzwala�a si� z ogranicze� narzucanych przez wielk� will� i dawa�a kochankom cudowne wra�enie, �e s� sami w sercu pierwszego na �wiecie ogrodu.

Pewnej nocy, gdy po k�pieli i kochaniu si� w zbiorniku fontanny Lorenzo z nabo�n� staranno�ci� wyciera� cia�o kochanki, Fiora poda�a mu kielich cypryjskiego wina, z kt�rego wcze�niej upi�a kilka �yk�w, i westchn�a:

- Wstydz� si� samej siebie, Lorenzo... Nigdy nie zdo�am od ciebie odej��...

- Mam nadziej�. Dlaczego mieliby�my si� rozstawa�?

- Zapominasz, �e mam dziecko, kt�rego nie widzia�am od miesi�cy ... i �e t�skni� za nim.

- Wkr�tce po nie po�l�. Wiesz, cz�sto my�l� o nas i nie brak mi pomys��w na przysz�o��. Wyda�em nawet rozkaz wyremontowania dla ciebie dawnego pa�acu Grazzinich. B�dziesz tam mieszka� ze swoim synem i domownikami pod nazwiskiem de Selongey. Nie... nic nie m�w! Uczyni� z twego syna jednego z najwa�niejszych ludzi we Florencji. B�dzie bogaty, mo�ny i nic nie stanie na przeszkodzie, by w stosownym czasie s�u�y� pod sztandarem w�adcy, kt�rego wybierze... My za� b�dziemy razem, moja cudna, i b�d� m�g� nadal otacza� ci� trosk�... i mi�o�ci�.

- Mi�o�ci�?

- Ale� tak. Je�li nawet to, co nas ��czy, ni� nie jest, to jest do niej ogromnie podobne. Florencj� czekaj� mroczne dni, Fioro. B�d� potrzebowa�, bardziej ni� kiedykolwiek, tych niezwyk�ych godzin, kt�re mi dajesz. Ty za� zajmiesz w sercach mych poddanych miejsce nale��ce kiedy� do Simonetty, gdy� poci�g do pi�kna doskona�ego jest istot� ich natury. Zdaje im si�, �e Florencja mo�e b�yszcze� tylko, je�li jej inkarnacj� jest ol�niewaj�ca kobieta... Niczym si� nie przejmuj! Pozw�l mi dzia�a�! Razem wygramy batali� z tym nikczemnym papie�em, kt�ry chce nas unicestwi�.

* * *

Istotnie, Sykstus IV rozpocz�� nieprzyjazne dzia�ania. Brewe z dnia 1 czerwca 1478 roku nak�ada�o ekskomunik� zar�wno na Lorenza, kt�rego najwi�ksz� win� w oczach papie�a by� fakt, �e jeszcze �yje, jak i na prior�w z Signorii, �op�tanych przez diabelskie podszepty, rozszala�ych jak w�ciek�e psy", za to, �e �mieli powiesi� arcybiskupa-zab�jc� przed swoimi oknami.

Lorenzo przyj�� t� wiadomo�� bez mrugni�cia okiem. Nie interesowa�y go gromy ciskane przez tak niewiele wartego papie�a. Ograniczy� si� do odes�ania do Sieny m�odego kardyna�a Rafaela Riario, kt�ry od czasu pope�nionego w katedrze morderstwa �y� w stanie g��bokiego szoku. W niczym jednak nie zmniejszy�o to gniewu papie�a. Florenty�czycy otrzymali polecenie wydania Lorenza Medyceusza s�dowi ko�cielnemu, przed kt�rym odpowiada� mia� za swe zbrodnie. Nakaz ten nie odni�s� �adnego skutku. Lud sprzeciwi� si� temu wezwaniu do buntu: nie przyjmowa� �adnych polece� od papie�a w odniesieniu do spraw ziemskich. Jednomy�lnie i jednog�o�nie skupi� si� wok� w�adcy, kt�rego wybra�, dziel�c jego smutek po �mierci brata, w kt�rym ka�dy florentczyk widzia� najdoskonalszy wyraz czaru i sztuki �ycia swego miasta.

Papie� rozpocz�� w�wczas przygotowania do ��wi�tej wojny". Rekrutuj�c kondotier�w i zacie�niaj�c sojusz z Neapolem i Sien�, wys�a� jednocze�nie listy do wszystkich chrze�cija�skich ksi���t Europy, wzywaj�c ich do wzi�cia udzia�u w tej krucjacie.

Rezultat tej pe�nej gniewu korespondencji znacznie odbiega� od nadziei pok�adanych w niej przez autora. Europejscy w�adcy nie widzieli �adnego powodu, by rusza� do ataku na Florencj� w celu przypodobania si� papie�owi pragn�cemu ukara� �wi�tokradczy zamach w ko�ciele poprzez unicestwienie miasta. Odpowiedzi przes�ane do Watykanu, pe�ne rewerencji i g�adkich formu�ek, charakteryzowa�y si� zniech�caj�c� banalno�ci�. Tylko jeden z adresat�w nie odpowiedzia�: kr�l Francji. Postanowi� on przedstawi� swoj� opini� na w�asny spos�b.

Pewnego wieczoru w po�owie czerwca Fiora, wiedz�c, �e Lorenzo zaj�ty jakimi� sprawami nie sp�dzi z ni� najbli�szej nocy, spacerowa�a w ogrodzie z Demetriosem i Carlem, kt�rego ka�de z nich podtrzymywa�o z jednej strony. Wspaniale leczony przez Greka, uwolniony od okrutnego przymusu udawania, kt�ry narzuci� sobie od dzieci�stwa, aby prze�y�, m�ody m�czyzna da� si� porwa� zwyk�ej rado�ci istnienia. W otoczeniu zbli�onym do tego, kt�re kocha�, Carlo poddawa� si� troskliwym zabiegom leczniczym, rozkoszowa� si� przyjazn� atmosfer� i sp�dza� ca�e dnie w towarzystwie m�czyzny o szerokich horyzontach i wielkiej wiedzy oraz zachwycaj�cej kobiety okazuj�cej mu siostrzane przywi�zanie. Dok�adnie wiedzia�, oczywi�cie, co dzia�o si� nocami w ma�ej grocie, lecz nie czu� si� nigdy ma��onkiem Fiory, wi�c tylko si� u�miecha�, szcz�liwy, �e po tylu trudnych prze�yciach jego przyjaci�ka znalaz�a co� w rodzaju szcz�cia. By� jednak�e zbyt wra�liwy, by nie zdawa� sobie sprawy z nietrwa�ego charakteru tej mi�osnej przygody.

- Dwoje rozbitk�w, kt�rzy znale�li si� na tej samej tratwie! - powiedzia� pewnego dnia do Demetriosa. - Znale�li na niej prowiant, a poniewa� morze si� uspokoi�o, poniewa� niebo jest b��kitne, my�l�, �e dotr� do jakiego� zaczarowanego brzegu, gdzie zaznaj� wiecznej mi�o�ci i wiecznej m�odo�ci.

- Naprawd� my�lisz, �e ich mi�o�� jest zagro�ona?

- Nie mo�e by� inaczej: s� zbyt r�ni. Fiora jest zbyt szlachetna, zbyt dumna, by zaakceptowa� rol� oficjalnej faworyty, kt�r� narzuca jej Lorenzo. A poza tym... ona go tak naprawd� nie kocha. Jej oczy nie b�yszcz�, kiedy s�yszy jego imi�, bo nie rozbrzmiewa ono w jej sercu.

- Mo�e pewnego dnia b�dzie inaczej? Zdarza si�, �e nami�tno�� fizyczna przekradza si� w g��bokie uczucie.

- Wype�nij piaskiem b�ben i uderz we�! Nigdy nie zadudni. Serce Fiory jest jak ten b�ben i wspomnienie innego zajmuje w nim ca�e miejsce.

- Ten inny nie �yje.

- To nic nie zmienia. Lorenzo, nawet tego nie podejrzewaj�c, pomaga tylko Fiorze sp�dza� przyjemnie kolejne dni �ycia, u kresu kt�rego odnajdzie ona d�o� tego, kt�rego wybra�a...

Od tamtej chwili Demetrios darzy� m�odego kalek� g��bok� przyja�ni�. Kiedy zabli�ni�y si� rany, nie m�g� ju� nic wi�cej zrobi� dla jego zniekszta�conego cia�a, ale obieca� sobie wspiera� rozw�j umys�u, kt�ry zyska� jego szacunek.

Rozmy�la� o tej rozmowie, kiedy w tr�jk� schodzili powoli po szerokich, �agodnych schodach ��cz�cych poszczeg�lne tarasy ogrod�w. Fiora sprawia�a wra�enie szcz�liwej. Podtrzymuj�c Carla pod lewe rami�, rozprawia�a weso�o o zmianach w urz�dzeniu domu i w jego otoczeniu, kt�re zamierza�a wprowadzi�. Jej delikatny profil obramowany lekkim jasnoniebieskim woalem odcina� si� wyrazi�cie, niczym na starej rycinie, od fio�kowor�owego t�a odleg�ych wzg�rz, i Grek zada� sobie pytanie: czy�by Carlo mia� racj�, s�dz�c, �e nadal �yje w niej dawna mi�o��? M�oda kobieta zdawa�a si� tak bardzo poch�oni�ta chwil� obecn�! Zupe�nie jakby zapomnia�a o tym, co utraci�a z oczu wiele miesi�cy temu: o domu w Turenii, starej Leonardzie, a przede wszystkim o swoim dziecku. Czy�by naprawd� ta, kt�r� w my�lach lubi� nazywa� c�rk�, sta�a si� tak powierzchown� istot�, skupion� wy��cznie na nami�tnych nocach z Lorenzem i nieoczekuj�c� niczego wi�cej od �ycia?

Starzej� si�, pomy�la� Demetrios ze smutkiem. Nie potrafi� ju� zg��bi� jej serca, a co gorsza m�j umys� utraci� zdolno�� przenikni�cia zas�ony przysz�o�ci. A przecie�...

Odg�os szybkich krok�w na �wirowej alejce wyrwa� go z zamy�lenia. W�r�d donic z drzewkami pomara�czowymi, niedawno wystawionymi z willi, w kt�rej sp�dzi�y zim�, oraz oleandr�w wystrzeliwuj�cych z dzban�w z czerwonej gliny nadbiega� p�dem Esteban.

- Mam wie�ci! - zawo�a� z daleka, gdy tylko ujrza� spacerowicz�w. - Kr�l Francji przysy�a pos�a do monsignore Lorenza!

By� zasapany i ostatnie s�owa cz�ciowo zgin�y w wieczornym wietrze, ale Fiora us�ysza�a to, co najwa�niejsze.

- To �le czy dobrze? - zapyta�a, nawet nie staraj�c si� ukry� niepokoju.

- Z pewno�ci� bardzo dobrze! Tym lepiej, �e to jeden z twoich przyjaci�!

- Jeden z przyjaci�? Kt�ry? M�w, Estebanie, bo mnie wyko�czysz!

- Messire Filip de Commynes, donno Fioro! Nie powiesz, �e nie jeste�cie przyjaci�mi! B�dzie tu na �wi�tego Jana. Monsignore Lorenzo, z kt�rym widzia�em si� godzin� temu w Badii, zosta� o tym poinformowany przez umy�lnego wczesnym popo�udniem.

- Kim jest ten Filip de Commynes? - zapyta� Carlo, z ka�dym dniem bardziej zainteresowany wszystkim, co dzia�o si� dooko�a.

- Najbli�szym doradc� kr�la Ludwika mimo m�odego wieku, nie ma bowiem jeszcze trzydziestu lat. D�ugo s�u�y� zmar�emu ksi�ciu Burgundii, ale opu�ci� go, zrozumiawszy, jak bezkompromisow� polityk� ksi��� zamierza� prowadzi�. Istotnie dobrze go znam i s�dz�, �e mog� uzna�, i� jest moim wielkim przyjacielem.

- Tak wi�c jego wizyta sprawi ci przyjemno��?

- Oczywi�cie. Mam nadziej�, �e przywiezie mi �wie�e wie�ci o moim synu...

- Nie chcia�bym pomniejsza� twej rado�ci, Fioro - przerwa� Demetrios - ale jak pan de Commynes m�g�by przywie�� ci jakie� wiadomo�ci? Z pewno�ci� nie ma poj�cia, �e jeste� tutaj.

Demetrios mia� racj� i spojrzenie m�odej kobiety spochmurnia�o. Ostatnie wie�ci na jej temat, kt�re mog�y dotrze� do Francji, musia�y pochodzi� od Douglasa Mortimera. Mortimera, kt�ry by� �wiadkiem, jak w papieskiej kaplicy bra�a �lub z Carlem Pazzim...

Demetrios �ledzi� bieg my�li na wyrazistej twarzy m�odej kobiety. U�miechn�� si� i wzi�� j� za r�k�.

- Nie b�d� smutna! Staram si� jedynie uchroni� ci� przed rozczarowaniem. Jednak�e twoje porwanie z Plessis-les-Tours musia�o narobi� szumu i nasz przyjaciel Commynes b�dzie m�g� przynajmniej opowiedzie� ci, co dzia�o si� p�niej.

- Nie jestem tego taka pewna. Przebywa� w�wczas na wygnaniu w Poitou, gdy� o�mieli! si� krytykowa� napady gniewu zdarzaj�ce si� kr�lowi Ludwikowi. Jednak fakt, �e przybywa w charakterze pos�a, jest sam w sobie dobr� nowin�. Dowodzi to, �e odzyska� zaufanie w�adcy. A to, �e przybywa na �wi�tego Jana, nasze wielkie �wi�to, jest dobr� wr�b�.

Znalaz�szy si� w swej komnacie, gdzie pogryzaj�c pistacje, czeka�a na ni� Khatoun, kt�ra wyzdrowia�a po ci�kich przej�ciach, Fiora czu�a si� dziwnie podekscytowana. Cieszy�a si� na my�l, �e ujrzy Commynes'a - wszak by� jedn� z najbli�szych jej os�b spo�r�d tych, kt�re pozostawi�a po tamtej stronie Alp. Dzi�ki niemu b�dzie mog�a pozna� obecne nastawienie kr�la. Ludwik wiele uczyni�, by j� wydoby� z tarapat�w, w kt�rych znalaz�a si� z powodu chciwo�ci Riaria i Hieronimy, to rzecz pewna, ale wiedzia�a, jak jest zmienny, a zw�aszcza wymagaj�cy. Jak przyj�� wie�� o jej �lubie z Carlem?

Tak czy inaczej, dla Florencji ta wizyta by�a dobr� nowin�. Ludwik XI, od zawsze wierny sojuszowi z Medyceuszanii i niezbyt sk�onny do pob�a�liwo�ci wzgl�dem nieustannie obra�aj�cego go papie�a, z pewno�ci� stara� si� podnie�� na duchu florenckich przyjaci�, wysy�aj�c swego najbli�szego doradc�...

Podczas gdy Khatoun pomaga�a jej si� rozebra�, Fiora my�la�a o tym, �e Lorenzo nie b�dzie mia� czasu przyjecha� do niej przed �wi�tym Janem. Przygotowania do najwa�niejszej uroczysto�ci roku - chodzi�o bowiem o �wi�to patrona miasta, kt�remu ofiarowa�o ono Baptysterium, najcenniejszy sw�j klejnot - musia�y ca�kowicie poch�ania� Wspania�ego, szczeg�lnie �e do��cza�a si� do nich perspektywa przyj�cia zaprzyja�nionego pos�a. Nie czu�a z tego powodu najmniejszego smutku. Przeciwnie, poczu�a nawet dziwn� ulg� i tej nocy, sama pod �nie�nobia�ym baldachimem �o�a, przyrzek�a sobie, �e z samego rana prze�le Lorenzowi li�cik z pro�b�, by nie przyje�d�a� a� do �wi�ta. Chcia�a odzyska� spok�j wewn�trzny, gdy� m�czy�a j� my�l, �e mia�aby stawi� czo�o przenikliwemu spojrzeniu Commynes'a jeszcze ciep�a od poca�unk�w kochanka. Pozycja oficjalnej faworyty, kt�r� do tej pory piastowa�a z niejak� dum�, zaczyna�a j� zawstydza� mimo prze�wietnego precedensu, jaki stanowi�y amory Simonetty Vespucci z Giulianem, zreszt� na oczach jej m�a.

Tote� z wielk� rado�ci� przyj�a rano li�cik od Chiary zapraszaj�cej j� na dzie� �wi�tego Jana do siebie. Przy wsparciu przyjaci�ki poczuje si� na si�ach spotka� z pos�em. Tym staranniej zacz�a si� przygotowywa� do �wi�ta: w tym dniu chcia�a by� najpi�kniejsza, cho� nie wiedzia�a dlaczego... * * *

Dzie�, kt�ry wsta� nad Florencj�, opiewa� doskona�o�� kunsztu Stw�rcy. Po jutrzence, zdaj�cej si� odbija� barw� r� z wszystkich ogrod�w w najr�niejszych acz zestrojonych odcieniach, niebo przybra�o wygl�d mieni�cej si� p�achty jedwabiu, kt�rej niewys�owiony lazur pie�ci�o s�o�ce letniego przesilenia. Pod tym bajecznym baldachimem Florencja, �wie�o sp�ukana deszczem, przystrojona jak panna m�oda, w zielonym obramowaniu wzg�rz usianych bia�ymi willami, czarnymi cyprysami i srebrzyst� pian� drzew oliwnych, przypomina�a otwarty skarbiec cesarza.

Od samego rana miasto �wi�towa�o. Nie by�o domu, nawet najubo�szego, kt�ry nie zosta�by ozdobiony mo�liwie najpi�kniej, cho�by zwyk�ymi bukietami ga��zi czy girland� z kwiat�w dzikiej r�y otaczaj�c� wizerunek �wi�tego.

W pa�acu Albizzich Chiara zadba�a o wszystko: z okien na najwy�szym pi�trze opada�y wielkie p�achty czerwonego i bia�ego jedwabiu rozdzielone szerokimi z�otymi galonami, a na parterze obrazy o tematyce religijnej, ukazuj�ce pe�ne dumy postacie i przepych godny dworu kr�lewskiego, cho� by�y to sceny z �ycia �wi�tego Jana, s�siadowa�y ze statuetkami z ko�ci s�oniowej przedstawiaj�cymi �wi�tych opiekuj�cych si� rodzin�, kt�re mia�y oddawa� ho�d bohaterowi dnia. Ca�o�� spowija�y girlandy r� i ja�minu, kt�re roztacza�y cudown� wo� i pi�y si� a� na p�aski dach, gdzie nad blador�owymi, okr�g�ymi dach�wkami powiewa�a chor�giew Albizzich. Wygl�da�o to wspaniale.

Tote� Chiara, kt�ra o �wicie wysz�a na ulic�, by po raz ostatni rzuci� okiem na ca�o��, z pewnym zaskoczeniem spojrza�a na wuja, ubranego w fartuch z grubego, zielonego p��tna i stary kapelusz, gdy zaopatrzony w siatk� na motyle przekracza� bram� domu, ci�gn�c za sob� mu�a. Dos�ownie rzuci�a si� na niego.

- Dok�d si� wybierasz?

- Do Mugello. Sp�jrz na niebo! To idealny dzie� na motyle. Jestem pewien, �e mn�stwo ich dzi� z�api� i...

Wzi�wszy go za rami�, odwr�ci�a i pokaza�a fasad� domu.

- Sp�jrz tylko! Nic ci to nie m�wi?

- Ale� tak, moje dziecko, bardzo to �adne... Czy�by� spodziewa�a si� go�ci?

- Wuju, przecie� dzi� dzie� �wi�tego Jana i musisz wzi�� udzia� w obchodach, stosownie do twej pozycji!

- Tak my�lisz? �wi�tego Jana? - Nagle dotar�o do niego. - No tak! Dzie� �wi�tego Jana! Gdzie ja mam g�ow�, m�j Bo�e! To prawda, musz�... Jeste� pewna, �e musz� tam i��?

- Absolutnie pewna, wuju Lodovico! Jeste� jedn� z najwa�niejszych os�b w tym mie�cie. Czy nie m�g�by� sobie o tym przypomnie� od czasu do czasu?

- Tak... tak, oczywi�cie! Szkoda tylko po�wi�ci� tak pi�kny dzie� dla jakiego� �wi�ta! No to chod�my si� wystroi�!

Wszed� do pa�acu, a za nim Chiara, kt�ra z obawy, �e wuj umknie kuchennym wyj�ciem, uzna�a, �e przezornie b�dzie odprowadzi� go do jego pokoj�w. Nie mog�a jednak powstrzyma� si� od �miechu, wchodz�c do komnaty, gdzie Khatoun ko�czy�a ubiera� Fior�. �miech zamar� jej na ustach, kiedy ujrza�a przyjaci�k�.

- Na wszystkich �wi�tych! Jak pi�knie wygl�dasz!

A przecie� trudno by�oby wyobrazi� sobie str�j prostszy od tej sukni z mi�sistej tafty w kolorze pi�knej g��bokiej czerwieni, kt�ra szele�ci�a przy ka�dym ruchu i kt�ra, gdyby nie dekolt podkre�laj�cy szczup��, d�ug� szyj� m�odej kobiety, przywodzi�aby na my�l kardynalsk� symar�. Nie by�o �adnych haft�w, �adnych ornament�w na tej sukni o czystych liniach, kt�rej jedyn� ozdob� stanowi�y szerokie, bufiaste r�kawy ko�cz�ce si� na kr�g�o�ci na wp� ods�oni�tych ramion. Tak�e �adnej bi�uterii, poza jednym klejnotem: rubinem umieszczonym w przepasce po�rodku czo�a. Masa czarnych, l�ni�cych w�os�w uj�ta by�a w d�ug�, z�ot� siatk� i opada�a poni�ej talii m�odej kobiety.

Khatoun, kl�cz�ca na dywanie pomi�dzy pude�kiem ze szpilkami i przybornikiem do szycia, podziwia�a to, co w cz�ci by�o r�wnie� jej dzie�em.

- Czerwona Lilia Florencji! - o�wiadczy�a z zachwytem.

- Masz racj� - westchn�a Chiara - lud pomy�li tak samo. Czego chcesz dowie��, Fioro? Ze miasto nale�y do Lorenza, podobnie jak nale�ysz do niego ty sama?

- Tak i nie. Chc� raczej zaskoczy� francuskiego pos�a. Ma zbyt przenikliwy umys�, by nie zrozumie�, co oznacza ta czerwona suknia: jestem c�rk� Florencji i zamierzam ni� pozosta�.

- Aha!... A wi�c podj�a� decyzj�?

- Tak. Commynes jest cz�owiekiem zdolnym do przekazania kr�lowi moich racji. Z nim b�d� mog�a rozwa�y� sposoby sprowadzenia mojego syna i Leonardy na jak najlepszych warunkach. Powiem o tym dzi� wiecz�r Lorenzowi. .. w czasie balu, gdy� nie ma mowy, by�my mogli spotka� si� gdzie indziej.

- Przemy�la�a� to dobrze?

- Tak. Widzisz, Chiaro, nale�� do tego miasta. Do dnia �mierci mego ojca by�am jednym z jego kamieni. Huragan wyrwa� mnie i potoczy� daleko st�d. Je�li B�g zechce, by kamie� wr�ci� na swoje miejsce, nie widz� �adnego powodu, by sprzeciwi� si� jego woli...

- Po co wi�c ok�amujesz sam� siebie? Kochasz Lorenza i tyle.

- Nie, nic si� nie zmieni�o od czasu naszej rozmowy. Powtarzam: to moje cia�o go kocha i dobrze mi z nim, ale nie widz� �adnego powodu, by odwr�ci� si� plecami do �ycia, do kultury, kt�r� kocham, i zwr�ci� si� ku innej, na pewno r�wnie� pi�knej, lecz nie tak bliskiej memu sercu.

- Czy tw�j syn nie nale�y do tej kultury?

- Nie bardziej, ni� ja do niej nale�a�am, kiedy m�j ojciec przywi�z� mnie z Burgundii z Leonard� i �anet�. Jest jeszcze niemowl�ciem i pokocha Florencj� tak, jak ja j� kocham.

Chiara bez s�owa u�ciska�a przyjaci�k�. Jej oczy b�yszcza�y z rado�ci.

- To wspania�a wiadomo�� - powiedzia�a wreszcie. - Wiesz, du�o mnie kosztowa�o wyst�powanie w roli adwokata diab�a, ale to, �e zostajesz, wype�nia mnie rado�ci�. Zatrzymasz Carla przy sobie?

- Oczywi�cie! Jest szcz�liwy we Fiesole i wspania�e dogaduje si� z Demetriosem. Poniewa� uchodzi za zmar�ego, jest to najlepsze rozwi�zanie. Mo�e posz�aby� si� przygotowa�? Zbli�a si� pora procesji.

- I za �adne skarby nie chcia�abym si� na ni� sp�ni�. Mam ogromn� ochot� zobaczy�, jak wygl�da francuski pose�.

* * *

Podczas gdy Chiara pospiesznie przegl�da�a swoje od�wi�tne suknie, Florencja obchodzi�a dzie� �wi�tego Jana. Wszystko zacz�o si� we wczesnych godzinach porannych od pochodu z darami, kt�re poszczeg�lne cechy zanosi�y �wi�temu patronowi miasta. Ka�dy ofiarowywa� produkty w�asnej produkcji: cech calimala cienkie i jedwabiste materie, prawdziwie luksusowe wyroby pochodz�ce z jego warsztat�w; cech we�ny swe najpi�kniejsze barchany i mi�kkie filce; cech jedwabiu sandale, satyny i mieni�ce si� tafty; z�otnicy srebrne tace i dzbany, i tak dalej, a� do z�ocistych chleb�w i lekkich ciast od skromnych piekarzy. Poch�d trwa� a� do po�udnia, kiedy to przekszta�ci� si� w wielk� procesj�: do cech�w do��czy� florencki kler, delegacje przys�ane przez podleg�e miasteczka i grupy m�odych ch�opc�w i dziewcz�t, przebranych za anio�y i zaopatrzonych w wielkie bia�e skrzyd�a, kt�rych wykonanie kosztowa�o wiele trudu Sandra Botticellego, i nios�cych na ramionach z�ocone relikwiarze zawieraj�ce szcz�tki �wi�tego. Wszyscy nast�pnie weszli do Duomo, by wys�ucha� mszy.

By�a to pierwsza wielka uroczysto�� celebrowana w katedrze sprofanowanej zab�jstwem Giuliana. Dwa dni wcze�niej arcybiskup Florencji z ca�ym ceremonia�em dokona� oczyszczenia wn�trza ko�cio�a za pomoc� du�ej ilo�ci wody �wi�conej i kadzide�.

Po mszy wszyscy udali si� do dom�w, by nabra� si� przed ceremoniami popo�udniowymi i wielkim biegiem, kt�ry mia� si� odby� pod wiecz�r. Tym, kt�rzy nie mogli pozwoli� sobie na posi�ek godny dnia tak uroczystego, rozdawano ze stragan�w pod go�ym niebem pasztety i ciastka. A z fontann w mie�cie zamiast wody lalo si� wino z Chianti, dope�niaj�ce uczt�. Aby podsyci� atmosfer� rado�ci, grupki muzykant�w graj�cych na skrzypkach, piszcza�kach i b�benkach przemierza�y ulice, robi�c postoje na skrzy�owaniach... jak najbli�ej fontann.

Z trybuny dla dam, gdzie zasiad�y, by podziwia� procesj� i �ledzi�, nie bez trudu, przebieg nabo�e�stwa przez szeroko otwarte odrzwia, Fiora dostrzeg�a Lorenza, jak zwykle ostatnio ubranego w czer�, ale nosz�cego na szyi z�oty �a�cuch z rubinami wart fortun�. Podobny klejnot l�ni� na jego czapce. Obok szed� jasnow�osy m�czyzna, a przy jego nakryciu g�owy b�yszcza�a z�ota lilia. Fiora nie mia�a najmniejszego problemu z rozpoznaniem Filipa de Commynes'a. Kroczy� z godno�ci�, jaka przysta�a francuskiemu pos�owi. Za nim ujrza�a p�yn�c� ponad t�umem czapk� z czaplim pi�rem, co przyspieszy�o bicie jej serca. Czy to mo�liwe, �e Douglas Mortimer tak�e przyjecha�? W�a�ciwie dlaczego nie? Ludwikowi XI za bardzo zale�a�o na m�odym doradcy, by posy�a� go do niespokojnej Italii bez solidnej ochrony. A kto, jak nie sier�ant Zawierucha, m�g� mu zapewni� solidn� i skuteczn� ochron�?

Nagle poczu�a ochot�, by podej�� do przyjaci�, ale nie mog�a zak��ca� �ci�le ustalonego przebiegu uroczysto�ci. Trzeba by�o wr�ci� do pa�acu Albizzich na po�udniowy posi�ek w towarzystwie wuja Lodovica, kt�ry nieustannie zrz�dzi�, jak bezsensowne s� �wiatowe uroczysto�ci, przez kt�re marnuje si� dzie� najwyra�niej przeznaczony przez Stw�rc� na proste rado�ci nauki; by� tym bardziej marudny, �e musia� zamieni� wygodny fartuch z zielonego p��tna na strojn� szat� z grubego szkar�atnego jedwabiu obszywan� czarn� kun� i na nakrycie g�owy z tej samej materii.

Ci�ki �a�cuch zako�czony chimer� uzupe�nia� ten str�j, kt�rego najwyra�niej nienawidzi�.

- Zim� jeszcze mo�na wytrzyma�, ale dzi� wieczorem b�d� tak spocony, �e moja koszula i sk�ra b�d� tak samo czerwone, jak ta przekl�ta szata!

- B�dziesz m�g� j� zdj�� na czas sjesty. Poleci�am te� Colombie, �eby sch�odzi�a twoje ulubione wino - powiedzia�a Chiara pocieszaj�co. - Poza tym nikogo nie oszukasz, wuju Lodovico. Jeste� zanadto Albizzim, by pojawi� si� odziany niestosownie do twej pozycji.

Mimo upa�u ser Lodovico z zapa�em zasiad� do posi�ku z�o�onego z melon�w ifegatelli, kie�basek z w�tr�bki z zio�ami, kt�re podla� kilkoma kielichami wina. Uczta zmusi�a go do odpoczynku w ch�odnej sypialni przed ponownym uczestniczeniem w uroczysto�ciach - mia� zasi��� na jednej z trybun, z kt�rych notable miasta b�d� podziwia� Corsa del Palio.

Po poranku, przeznaczonym dla cech�w, kt�re by�y dla Florencji �r�d�em bogactwa, popo�udnie nale�a�o do poszczeg�lnych dzielnic miasta, kt�rych reprezentanci rywalizowali na wcze�niej przygotowanej trasie wy�cigu, dosiadaj�c koni bez siode� i strzemion. Nagrod� by� palio - wspania�y kupon najpi�kniejszej w ca�ym mie�cie materii, kt�ry Wspania�y wr�cza� zwyci�zcy.

Ka�da z dzielnic wystawia�a cztery chor�gwie, pod kt�rych barwami w gonitwie uczestniczy�o czterech je�d�c�w. Na sztandarach dzielnicy San Giovanni (�wi�tego Jana) widnia� Czarny Lew, Smok, Klucze i Popielica; na sztandarach Santa Croce Rydwan, W�, Z�oty Lew i Ko�a; na sztandarach Santa Maria Novella �mija, Czerwony Lew, Bia�y Lew i Jednoro�ec; wreszcie na sztandarach San Spirito, dzielnicy le��cej po drugiej stronie Arno, Drabina, Muszla, Bicz i Chimera. Nios�cy wszystkie te r�nobarwne chor�gwie tworzyli procesj� si�gaj�c� Baptysterium.

Ludzie gromadzili si� przed od�wi�tnie przystrojon� Signori�. Stary szary budynek l�ni� od sztandar�w i jedwabnych materii. Pomi�dzy jego krenelami wznosi�y si� ku b��kitnemu niebu maszty z herbami wasalnych miast, a herb Florencji, jak przysta�o na kr�low�, zajmowa� szczyt wie�y. Wok� placu, na kt�rym wzniesiono wie�e ze z�oconego drewna symbolizuj�ce miasta wasalne lub sprzymierzone, z okien sp�ywa�y potoki brokat�w lub tapiserie. Brukowany plac, pokryty pstrokacizn� paradnych stroj�w i sztandar�w, przypomina� wiosenn� ��k�. Przecina�a go wydzielona jedwabnymi sznurami pusta przestrze�: droga, kt�r� wkr�tce mieli galopowa� je�d�cy.

Panowa�a radosna, pe�na podniecenia atmosfera. Wok� ogromnych sztandar�w, ta�cz�cych na wietrze mimo swego ci�aru, zawierano zak�ady.

Odmiennie wygl�da� plac przed Duomo, gdzie otwarte odrzwia Baptysterium pozwala�y dostrzec las o�wietlaj�cych jego wn�trze �wiec. Rozstawiono na nim r�nobarwne namioty w�a�cicieli koni, kt�re mia�y wzi�� udzia� w gonitwie, a wok� nich na masztach dor�wnuj�cych wysoko�ci� domom, powiewa�y na zmian� bia�e chor�gwie z czerwon� Lili� Florencji i niebieskie sztandary ze z�ot� Lili� kr�la Francji.

D�wi�k organ�w, wioli, flet�w, oboj�w i tamburyn�w dobiegaj�cy z katedry wraz ze �piewem ch�ru, wype�nia� ca�y plac, a po obu stronach arcybiskupa, kt�rego z�ocist� kap� rozpo�cierali dwaj diakoni, akolici ko�ysali srebrnymi kadzielnicami. Musia�y by� one wype�nione po brzegi, gdy� grube spirale wydobywaj�cego si� z nich dymu dociera�y a� do g��wnej czerwonej trybuny, gdzie zaj�a miejsce Fiora i rodzina Albizzich. Ich siedziska znajdowa�y si� dziwnie blisko foteli, na kt�rych zasiedli Wspania�y i jego honorowy go��.

Wuj Lodovico znowu pomstowa�. Kadzid�a przyprawia�y go o kaszel - i nie tylko jego - co sprawia�o, �e jeszcze bardziej ckni�o mu si� za rze�k� dolin� Mugello. Chiara wreszcie udzieli�a mu reprymendy:

- Przesta� w ko�cu zrz�dzi�, wuju Lodovico! Masz szcz�cie dotrzymywa� towarzystwa najpi�kniejszej kobiecie w mie�cie, a utyskujesz z powodu motyli! Wszyscy na was patrz�.

To prawda. Wszystkie spojrzenia ogniskowa�y si� na Fiorze, naprawd� wspania�ej w purpurowych jedwabiach. Gdy przechodzi�a, zerwa�y si� oklaski i entuzjastyczne okrzyki: �Niech �yje najpi�kniejsza!", �Mieli�my gwiazd� Genui, a teraz gwiazda Florencji l�ni r�wnie mocno!", �Szcz�liwy m�czyzna, do kt�rego nale�ysz!".

Odpowiada�a u�miechem lub wdzi�cznym skinieniem d�oni, szcz�liwa, �e tak dobrze czuje si� po�r�d tego ludu, kt�rego zmienno�� odczu�a bardziej ni� ktokolwiek inny. Jednak chmury si� rozpierzch�y przegnane mi�o�ci� Lorenza i teraz ca�e miasto gotowe by�o pa�� jej do st�p, jak niegdy� pada�o do st�p Simonetty. Zosta�a wybrana przez ukochanego w�adc� i to wystarcza�o, by j� koronowa�.

- Mog� si� za�o�y� - powiedzia�a Chiara z satysfakcj� - �e to ty wr�czysz dzi� zwyci�zcy palio.

- My�lisz?

- Jestem pewna. W przeciwnym razie dlaczego umieszczono by nas w pierwszym rz�dzie, a ciebie w tak bliskiej odleg�o�ci od Lorenza? A dzi� wieczorem b�dziesz kr�low� balu!

- Mniejsza o popo�udnie, ale wieczorem, w pa�acu Medyceuszy, a wi�c u �ony i matki Lorenza, sytuacja mo�e sta� si� niezr�czna.

- A to dopiero pomys�! Od �mierci Giuliana kobiety z rodziny nie uczestnicz� w �adnych uroczysto�ciach. Dzi� rano wys�ucha�y mszy w prywatnej kaplicy, gdy� madonna Lucrezia nie chce wchodzi� do Duomo, gdzie zamordowano jej syna... Patrz! Jest tw�j ksi���!

Rzeczywi�cie rozbrzmia�y d�ugie srebrne tr�bki ozdobione jedwabnymi proporczykami z herbem Medyceuszy i Lorenzo ze swoim francuskim go�ciem, w otoczeniu wspania�ej �wity, zmierzali w kierunku trybuny, na kt�rej wszyscy powstali, by ich oklaskiwa�. Trzymali si� pod rami�, by wyra�niej podkre�li� doskona�e stosunki mi�dzy dwoma krajami, i pozdrawiali t�umy ruchem d�oni. Za Commynes'em Fiora dostrzeg�a Mortimera, kt�rego wysoka posta� g�rowa�a nad wi�kszo�ci� obecnych m�czyzn. Towarzyszy�o mu kilku �ucznik�w gwardii szkockiej i do�� liczna �wita. Najwyra�niej kr�lowi Ludwikowi zale�a�o na tym, by pose� dawa� �wiadectwo jego pot�gi. M�wi�o si�, �e ka�dy z przyby�ych przywi�z� bajeczne prezenty dla florenckich przyjaci�.

Dotar�szy do st�p trybuny, zatrzymali si�, by pozdrowi� zgromadzonych. Kiedy si� odwr�cili, by zasi��� na swoich miejscach, Fiora zobaczy�a, �e ich wzrok kieruje si� ku niej i wyra�a zachwyt, kt�ry sprawi�, �e zadr�a�a z rado�ci. Oczy Lorenza p�on�y znan� jej �arliw� nami�tno�ci�, ale do niebieskich oczu Commynes'a, kt�re zdawa�y si� wyra�a� melancholi�, nie dotar� u�miech...

- Pewnie my�li - szepn�a Chiara - �e to szkoda, i� Francja traci tak pi�kn� dam�.

- Jeste�my przyjaci�mi i nigdy nie straci mojej przyja�ni. Bardzo lubi� pana de Commynes, wiesz?

- On niew�tpliwie ciebie te�. Mo�e nawet bardziej, ni� my�lisz.

- Wariatka! Masz zbyt bujn� wyobra�ni�... Podczas tej rozmowy dwaj m�czy�ni pokonali stopnie wy�cielone czerwonym dywanem, ale zamiast usi���, podeszli do Fiory, kt�ra natychmiast pochyli�a si� w g��bokim uk�onie. G�os Lorenza zabrzmia� dziwnie metalicznie:

- Powiedzia�e� mi, panie po�le, o przyja�ni ��cz�cej ci� z najpi�kniejsz� z naszych dam i s�dz�, �e wyprzedzi�em twoje pragnienie, prowadz�c ci� bezzw�ocznie do niej.

- To prawda, monsignore, i jestem ci za to wdzi�czny. Pani hrabino de Selongey - doda� po francusku - z g��bok� rado�ci� widz� ci� znowu i sk�adam pok�on w imieniu w�asnym i mego pana, kr�la.

Zapad�a cisza. Fiora, poruszona s�ysz�c nazwisko, kt�re ju� do niej nie nale�a�o, na chwil� oniemia�a i zacisn�a mocno dr��ce d�onie. Nawet nie pomy�la�a, by odwzajemni� uk�on.

- Panie Filipie - szepn�a - widz� za tob� messire Mortimera. Musia� ci powiedzie�, �e nie mam ju� prawa do tego nazwiska...

- Oczywi�cie, oczywi�cie - odrzek� Commynes. - Jednak�e. .. by� nie by�a ma��onk� hrabiego de Selongeya, musia�by on nie �y�. A tymczasem... jest inaczej.

- Co m�wisz?

- Prawd�. Z tego, co mi wiadomo na dzie� dzisiejszy, pan Filip �yje. Opanuj si�, droga przyjaci�ko! Powiedzia�em to mo�e zbyt brutalnie, ale by�em pewien, �e si� bardzo ucieszysz...

- Mam nadziej�, �e w to nie w�tpisz? Och!... Zdaje mi si�, �e trac� zmys�y. Ta egzekucja...

- .. .nie zosta�a doprowadzona do krwawego fina�u. Gubernator Dijon mia� rozkaz j� wstrzyma� w ostatniej chwili. Miecz kata nawet nie drasn�� twego ma��onka.

Nie przejmuj�c si� protoko�em, Fiora opad�a na fotel, walcz�c z ch�ci� jednoczesnego p�aczu i �miechu. �yje! Filip �yje! Oddycha gdzie� pod tym bezkresnym niebem! Zn�w go zobaczy, dotknie, ujrzy jego oczy, u�miech, poczuje ciep�o jego d�oni! Pe�nymi �ez oczami spojrza�a na Filipa de Commynes, kt�ry pochyla� si� nad ni� z niepokojem:

- Madonnal Jeste� bardzo blada... i p�aczesz!

- Z rado�ci! Ach, m�j przyjacielu, by�e� bardzo nieostro�ny! Nie wiesz, �e wielkie szcz�cie mo�e zabi�?

- Wybaczysz mi zatem? Porozmawiamy p�niej, gdy� mam ci wiele do powiedzenia...

Pozostawiwszy Fior� przyjaci�ce, kt�ra poda�a jej chusteczk� nas�czon� perfumowan� wod�, do��czy� do Lorenza ju� siedz�cego na swoim miejscu. Ponownie rozleg� si� d�wi�k tr�bek.

- Ale nie zemdlejesz, co? - spyta�a Chiara z niepokojem. - Wiesz, �e wszyscy na ciebie patrz�?

- No to niech sobie patrz�! Przynajmniej raz maj� okazj� zobaczy� kobiet� szcz�liw�, szale�czo szcz�liw�!

- Jak dot�d nie wydawa�a� si� szczeg�lnie nieszcz�liwa.

- To prawda. Czu�am si� dobrze i czu�am rodzaj rado�ci, w du�ej cz�ci wynikaj�cej z dumy, jak s�dz�... ale to zupe�nie co innego! Jak ci to wyja�ni�? Czuj� si� tak, jakby co� we mnie eksplodowa�o...

Chiara nie odpowiedzia�a. Odszuka�a wzrokiem Lorenza, a kiedy ich spojrzenia si� skrzy�owa�y, mia�a wra�enie, �e w oczach w�adcy widzi jakby b�l. Fiora za� nie zauwa�y�a Lorenza, ju� go nie widzia�a... jej my�li by�y teraz daleko, setki mil od tego miasta, kt�re przecie� kocha�a i gdzie jeszcze par� chwil wcze�niej chcia�a zosta� na zawsze. Ale Fiora wyruszy�a na spotkanie m�czyzny, kt�rego nie mog�a przesta� kocha�.

Tego wieczora nie pojawi�a si� na balu w pa�acu Medyceuszy. Po gonitwie kaza�a si� odwie�� do Fiesole dw�m s�u��cym Albizzich.

- Powiedz panu de Commynes, �e oczekuj� jego wizyty - poprosi�a przyjaci�k�.

- Przecie� mogliby�cie porozmawia� dzi� wieczorem!

- Nie. Nie na balu! Potrzebuj� spokoju, Chiaro. Musz� wr�ci� do siebie. - Co� mi m�wi, �e ju� tam wr�ci�a�...

Filip de Commynes rozkrzy�owa� d�ugie nogi i opar�szy si� o por�cze fotela, po��czy� palce obu d�oni, tworz�c rodzaj piramidy, na kt�rej opar� nos, jak cz�owiek, kt�ry g��boko si� zastanawia.

- Nie mam poj�cia - westchn�� wreszcie.

Jego niebieskie oczy, szukaj�c spojrzenia siedz�cej po drugiej stronie sto�u Fiory, zdawa�y si� prosi� o wybaczenie, ale m�oda kobieta nie da�a si� nabra� na t� dyplomatyczn� prostolinijno��. Istotnie, Commynes usi�owa� op�ni� atak gniewu, kt�rego nadej�cie przeczuwa�.

- To niemo�liwe! - powiedzia�a ch�odno. - Jak ty, zawsze wszystko wiedz�cy, m�g�by� tego nie wiedzie�!

- Nie r�b ze mnie kogo� sprytniejszego czy lepiej poinformowanego, ni� jestem, droga przyjaci�ko. I pami�taj, �e przez wiele miesi�cy przebywa�em na wygnaniu. Mog� ci powiedzie� tylko to, �e kr�l upowa�ni� mnie, bym ci� poinformowa�, i� tw�j ma��onek zosta� przez niego u�askawiony w chwili, gdy mia� umrze�.

Demetrios wsta� od sto�u, podszed� do kredensu i wyj�� z niego karafk� ma�mazji, kt�r� nape�ni� kielich.

- Koniec kropka - powiedzia� z p�u�miechem, podaj�c kielich go�ciowi.

- Chcesz przez to powiedzie�, �e jak zszed� z szafotu, to po prostu poproszono go, by poszed� do diab�a i pozwolono wmiesza� si� w t�um? Zupe�nie to niepodobne do kr�la Ludwika.

- Nie. Oczywi�cie, �e nie. Zawieziono go z powrotem do wi�zienia w Dijon, a stamt�d przeniesiono dalej, ale nie pytaj dok�d, bo nie wiem. Nasz Sire zastrzeg� sobie prawo, by powiedzie� ci to osobi�cie, kiedy si� spotkacie. Rzecz jasna oczekuje ci�.

Ciep�y u�miech rozja�ni� twarz m�odej kobiety. Sko�czy�y si� jej wahania i rozterki. Si�a wy�sza zdecydowa�a za ni� i wzywa�a tam, gdzie mog�o czeka� tylko odzyskane wielkie szcz�cie.

- Podr� z tob� b�dzie wielk� przyjemno�ci�. Bardzo lubi� z tob� rozmawia�.

Douglas Mortimer, kt�ry pl�drowa� jednocze�nie koszyk z migda�ami, mis� z miodem i czar� z rodzynkami, roze�mia� si�.

- B�dziesz musia�a zadowoli� si� rozmow� ze mn�, donno Fioro. To ja mam za zadanie ci� odwie��. W�a�ciwie tylko po to tu jestem. Pan de Commynes jedzie dalej, do Rzymu.

- Do Rzymu? A co tam b�dziesz robi�?... Oczywi�cie, je�li nie jestem niedyskretna.

- Wcale. To, �e ci� tu spotka�em, by�o dla mnie wielk� rado�ci�, lecz tak�e wielk� ulg�, gdy� moja misja sta�a si� dzi�ki temu prostsza. Mia�em bowiem rozkaz odszuka� ci� w Rzymie i umie�ci� na pierwszym statku odp�ywaj�cym z Civita Vecchia, niezale�nie od ceny. Wyja�nia to obecno�� tego oddzia�u wojska, kt�ry mi towarzyszy.

- Chcesz powiedzie� - rzek� Demetrios - �e mia�e� zamiar wezwa� papie�a, by wyda� ci Fior�?

- Dok�adnie. Kr�l nie lubi, gdy jego pos�a�cy znikaj� bez �ladu lub staj� si� ofiarami niezdrowego klimatu. Tak wi�c wszystko dobre, co si� dobrze ko�czy, ale jeszcze nie sko�czy�em z Jego �wi�tobliwo�ci�.

- Czy�by kr�l Francji zaoferowa� swe us�ugi w celu st�umienia konfliktu mi�dzy Rzymem i Florencj�? - nie m�g� powstrzyma� pytania Demetrios, kt�rego polityczne rozgrywki pasjonowa�y od czasu, kt�ry sp�dzi� w otoczeniu Ludwika XI.

- W �adnym razie. Moja misja w Italii ma podw�jny aspekt polityczny: zapewni� Florencj� o poparciu i pomocy Francji oraz da� odczu� papie�owi gniew kr�la. Mam dla niego list, kt�ry powinien go sk�oni� do bardziej roztropnej oceny sytuacji. Kr�l wyja�nia w nim, �e w zwi�zku z postaw� papie�a zamierza zwo�a� w przysz�ym miesi�cu w Orleanie zwierzchnik�w Ko�cio�a francuskiego, by przywr�� sankcj� pragmatyczn�* uchwalon� w Bourges za panowania Karola VII, oraz domaga� si� zwo�ania soboru, kt�ry m�g�by doprowadzi� do destytucji Sykstusa IV.

* Sankcja pragmatyczna, b�d�ca pierwszym przejawem galicyzmu, praktycznie uwalnia�a Ko�ci� francuski od zwierzchnictwa Rzymu. Papie� traci� prawo do mianowania biskup�w i opat�w, a przede wszystkim do czerpania zwi�zanych z tym korzy�ci. Ludwik XI zni�s� t� uchwa�� na pocz�tku swego panowania.

Na koniec kr�l wyra�a pragnienie, by za�lepiony nienawi�ci� do Florencji papie� nie zapomina� o Turkach! To oni stanowi� najwi�ksze zagro�enie!

Demetrios cicho gwizdn��.

- No no! Mam nadziej�, �e wyjdziesz z tego ca�o!

- Nie mam najmniejszych obaw. Gdyby co� mi si� sta�o, nasz w�adca zamierza ponowi� roszczenia do kr�lestwa Neapolu i wys�a� wojsko, by odbi� je od Aragonii. A wojska te, rzecz jasna, przejd� przez Rzym.

- Mo�na by stwierdzi� - powiedzia�a Fiora - �e jak na w�adc�, kt�ry nie lubi wojny, kr�l dziwnie si� zachowuje.

- To tylko gro�by, madonna. Kr�l jest zbyt rozwa�ny, by porywa� si� na wojenne przygody. Italia interesuje go tylko ze wzgl�du na dobre stosunki z Florencj� i Wenecj�. Teraz najwa�niejsza jest dla niego wiedza, czy Signoria i ludno��... oraz kler Florencji s� zdecydowane stan�� za monsignore Lorenzem w obliczu zagro�enia ze strony Sykstusa.

- Florentczycy nie s� tch�rzami! - zawo�a�a Fiora g�osem, w kt�rym wibrowa�a ca�a mi�o��, jak� nosi�a w sobie od dzieci�stwa. - Ekskomunika Lorenza i prior�w tylko zwi�kszy�a ich oburzenie. Co si� za� tyczy wojny, to wszyscy tu wiedz�, �e nadejdzie, i przygotowuj� si� do niej. Niech ci� nie zmyli weso�o�� naszych uroczysto�ci.

- Wojna, tak... ale interdykt*?

* Ze wzgl�du na miejsce, jakie zajmowa� Ko�ci� w �redniowieczu, interdykt oznacza� duchow� �mier� pa�stwa, a cz�sto tak�e prawdziw� katastrof�: zamkni�cie ko�cio��w, milcz�ce dzwony, brak sakrament�w, niemo�no�� zawierania ma��e�stw i odprawiania pogrzeb�w (zmarli nie byli chowani), a poniewa� przytu�ki dla chorych by�y pod kontrol� ko�cieln� - brak opieki nad chorymi.

- Chyba papie� nie posunie si� tak daleko? - rzek� Demetrios.

- Nasi szpiedzy w Rzymie podejrzewaj�, �e my�li o tym powa�nie. Pami�taj, �e ten cz�owiek, cho� naprawd� pobo�ny, jest got�w na wszystko, by pogn�bi� Florencj�, obali� Medyceuszy i umocni� bogactwo i pot�g� swoich bratank�w. Co zrobi miasto w takiej sytuacji? Podda si�?

- Z pewno�ci� nie! - powiedzia� Demetrios. - Gr�d przenikni�ty greck� filozofi� nie umia�by ugi�� si� przed anachronicznymi pogr�kami rodem z minionych wiek�w. Mog� nawet pokusi� si� o przepowiedni�, co zrobi Florencja, je�li kler zacznie wykonywa� polecenia papie�a: przegna go, wyrzuci ksi�y poza mur, jako darmozjad�w. Wyleczy rannych i pochowa zabitych. Tak czy inaczej, by�bym bardzo zaskoczony, gdyby arcybiskup by� pos�uszny...

- Rozmowa z tob� jest przyjemno�ci�, Demetriosie! - rzek� Commynes ze �miechem. - Tak, s�dz�, �e arcybiskup pok�ada nadziej� w soborze, kt�rego zwo�ania pragnie kr�l Francji. My�l�, �e ta wojna, je�li rzeczywi�cie wybuchnie, nie potrwa d�ugo i �e monsignore Lorenzo, w�adca rozwa�ny i zr�czny, ma przed sob� d�ugie lata pokoju... Ale dosy� rozmowy o polityce! To po�a�owania godne po tak pysznym posi�ku.

- O czym zatem chcesz rozmawia�? - spyta�a Fiora z u�miechem. - Polityka poch�ania trzy czwarte twego �ycia.

- Pom�wmy o twoim �yciu i o twojej przysz�o�ci. Powiedzia�em ju�, �e w Domu w Barwinkach wszystko w najlepszym porz�dku i �e jeste� tam oczekiwana z niecierpliwo�ci�. Przypuszczam, �e spieszno ci do powrotu?

- Bardzo spieszno! Tyle o nich my�la�am przez wszystkie te miesi�ce. M�j syn nawet mnie nie zna, bo przecie� zosta�am porwana wkr�tce po jego narodzinach. Mo�e mu si� nie spodobam!

- Musia�by mie� bardzo z�y gust - westchn�� Mortimer, kt�ry za du�o zjad� i, powstawszy od sto�u, zacz�� chodzi� po ch�odnej komnacie. - Nie niepokoj� si� jednak o to, a ty sama z pewno�ci� oszalejesz na jego punkcie: to �liczny ch�opaczek i sam kr�l z upodobaniem go odwiedza. Cz�sto zatrzymuje si� w dworze, wracaj�c z polowania.

- Naprawd�? Odwiedza mojego ma�ego Filipa?

- No tak! Wiesz, z jak� trosk� odnosi si� do nast�pcy tronu, kt�ry jest w�t�y i s�abego zdrowia, tote� ten pozbawiony rodzic�w ch�opczyk g��boko go wzrusza. Gra wobec niego rol� jakby dziadka.

- Kto by pomy�la�, �e jest taki wra�liwy i uwa�ny? - szepn�a wzruszona Fiora. - Nie wiem, czy zas�uguj� na tyle troski. Jego te� chcia�abym zn�w zobaczy�...

- To �wietnie! Zatem kiedy ruszamy? - podsumowa� weso�o Szkot.

Postanowiono, �e wyjazd nast�pi w nast�pnym tygodniu, by da� Fiorze czas na uporz�dkowanie spraw i po�egnanie. .. kt�re nie mog�o odby� si� z nietaktownym wobec Wspania�ego po�piechem. Fiora i Commynes mieli opu�ci� Florencj� tego samego dnia, udaj�c si� jednak w przeciwnych kierunkach. On mial tu jeszcze wr�ci�, gdy� kr�l pragn��, by w nadchodz�cych trudnych miesi�cach trwa� u boku Medyceuszy, a ona... nie wiedzia�a, czy jeszcze kiedy� zobaczy Florencj� - decyzja nale�e� mia�a do Filipa.

Gdy go�cie wyruszyli z powrotem do miasta, Fiora wzi�a Demetriosa pod rami� i poci�gn�a do ogrodu, kt�ry o tej porze roku - na pocz�tku lata - by� w pe�ni rozkwitu. Pieszcz�c wzrokiem krzewy r� i wielkie k�py obsypanych kwiatami wawrzyn�w, m�oda kobieta czu�a, jak jej serce si� �ciska. To miejsce, jak i sam dom, wyda�o jej si� nagle czym� ulotnym i kruchym, jak wszystko, co trzeba zostawi�. Widz�c �zy na jej rz�sach, obserwuj�cy j� ukradkiem Demetrios mocniej �cisn�� r�k� spoczywaj�c� na jego ramieniu.

- �a�ujesz, �e wyje�d�asz?

- Troch� tak... Ale nie masz poj�cia, jak spieszno mi do spotkania z Filipem. Mamy do nadrobienia tyle g�upio utraconych szcz�liwych dni. Coraz trudniej mi zrozumie� sam� siebie. Czuj� si� tak, jakby by�y we mnie dwie kobiety.

- Nie �jakby". To najzupe�niej pewne. Jeste� wro�ni�ta we Florencj� korzeniami szcz�liwego dzieci�stwa i wczesnej m�odo�ci, a z m�em ��czy ci� zauroczenie i nami�tna mi�o��. Cierpisz, wyje�d�aj�c st�d, gdy� troch� obawiasz si� tego, co czeka ci� gdzie indziej. Czy nie mam racji?

- Zawsze masz racj�. Filip i ja znamy si� tak s�abo, a tak doskonale potrafimy sprawia� sobie b�l!

- Chcesz powiedzie�, �e gdyby nie dziecko, waha�aby� si�, czy wr�ci�?

- Nie, nawet przez chwil�! Moje �ycie to Filip i niezale�nie od trudnych chwil, kt�re nas czekaj�, nigdy si� go nie wyrzekn�.

�cie�ka zawiod�a spacerowicz�w do dolnej cz�ci ogrodu, w pobli�e groty, kt�r� Demetrios wskaza� podbr�dkiem.

- A... on?

- Zapomni o mnie. Tym bardziej �e b�dzie musia� broni� miasta. Poza tym nie brak florentynek marz�cych o nim. Bartolommea dei Nasi... i tyle innych.

- Mo�e masz racj�. Ale czy ty zapomnisz jego?

- Nigdy... cho� ju� go zapominam.

- A to interesuj�ca odpowied�, ale mo�e nieco trudna do zrozumienia! Nawet dla cz�owieka, kt�ry s�dzi�, �e zna kobiety!

- Pewnie tak, bo ci�ko to wyja�ni�. Lorenzo pozwoli� mi mniej cierpie� z powodu rany, kt�r� uwa�a�am za nieuleczaln�. Po prostu przywr�ci� mi rado�� �ycia, a ja pomog�am mu ukoi� b�l po �mierci brata.

- A... gdyby wbrew wszystkim i wszystkiemu zapragn�� ci� zatrzyma�? - Chcesz powiedzie�... si��?

- Dlaczego nie?

- Nie. Nie on. Wiesz, �e lubi powtarza�, �e ze szcz�ciem trzeba si� spieszy�, gdy� nikt nie jest pewny jutra. Umie chwyta� chwil� i intensywnie z niej korzysta�. Jednak jestem pewna, i� zrozumia�, �e... jutro nadesz�o.

Demetrios nie odpowiedzia�. Przez kilka minut szli z Fior� w milczeniu a� do sadu oliwnego rozci�gaj�cego si� na skraju ogrodu i wyznaczaj�cego jego granic�. Kroczyli przez chwil� pod srebrzystym listowiem, po czym Grek zatrzyma� si� przy s�katym pniu, u�ama� ga��zk�, z kt�rej zwisa� zielony owoc, i przez chwil� patrzy� na ni�, po czym poda� m�odej kobiecie.

- Zachowaj t� ga��zk� troskliwie: b�dzie pami�tk� ode mnie.

- Czy... pozwolisz mi wyjecha� samej? - spyta�a z nag�ym b�lem. - Mia�am nadziej�, �e ty i Esteban wr�cicie do Francji.

- Nie, Fioro. Sko�czy�em z w�dr�wkami. Jestem ju� na to za stary i je�li pozwolisz mi nadal mieszka� w tym domu z moim wiernym Estebanem, nie b�d� si� domaga� od �ycia niczego wi�cej. Poza tym... nie jestem pewien, czy pani Leonarda by�aby sk�onna przyj�� mnie z otwartymi ramionami.

- B�dzie taka szcz�liwa na m�j widok, �e ci� u�ciska. S�dz�, �e w g��bi serca ci� lubi�a.

- Przesta� w ko�cu przypisywa� ludziom emocje, kt�re sama odczuwasz! Leonarda nigdy mnie nie lubi�a, a nawet obawia�a si� mnie. Mo�e nie bez powodu, ale nie w tym problem. Chc� pozosta� tutaj, gdy� ten pi�kny kraj najbardziej przypomina moj� ojczyzn�... i tu wreszcie znalaz�em spok�j.

Fiora pog�adzi�a czubkami palc�w ga��zk� i u�miechn�a si�.

- I to symbol tego spokoju w�a�nie mi ofiarowa�e�?

- Tak, i m�wi� powa�niej, ni� s�dzisz. Czy mo�esz mi co� obieca�, Fioro?

- Je�li ci na tym zale�y...

- Bardzo mi zale�y. Przede wszystkim nie m�w Lorenzowi tego, co mi powiedzia�a�. By� mo�e kocha ci� bardziej, ni� my�lisz, a poza tym jest zbyt dumny, by pogodzi� si� z tym, �e by� tylko tymczasow� namiastk� mi�o�ci.

- Nigdy nic takiego nie powiedzia�am! - zawo�a�a Fiora z oburzeniem.

- By� mo�e, ale taki byt z grubsza sens twoich s��w. Ponadto...

- Zatem to podw�jna obietnica?

- W�a�ciwie nie, gdy� sprowadza si� do jednego: milczenia. Nigdy nie m�w Filipowi de Selongey, �e Medyceusz by� twoim kochankiem. Chc� chroni� w ten spos�b nie tyle tw�j spok�j, co twoje �ycie. By�by zdolny ci� zabi�.

- Czy� nie wybaczy� mi romansu z Campobassem?

- Nie wierz� w to przebaczenie i nie za�o�y�bym, �e nigdy wi�cej nie b�dzie do tego wraca�. Tak wi�c prosz� ci�: �adnych nieostro�nych zwierze� do poduszki, do kt�rych wy, kobiety, macie dziwn� sk�onno��! Dobrze znam twego ma��onka: kocha ci� do szale�stwa. M�g� pogodzi� si� z... wojennym przypadkiem, ale nie wybaczy matce swego syna, �e szuka�a pocieszenia w ramionach Wspania�ego. Nawet je�li uwa�a�a si� za wdow�. Obiecujesz?

- Obiecuj� jedno i drugie. Jeste� m�drzejszy ode mnie.

- Jeszcze jedno: jeste� pewna, �e nie spodziewasz si� dziecka?

Fiora pozielenia�a. Ani przez chwil� nie przysz�o jej do g�owy w czasie nami�tnych godzin sp�dzanych z kochankiem, �e to mo�e si� zdarzy�. - Nie... nie s�dz�. Nie.

- Wystarczy zobaczy� twoj� min�, by zrozumie�, �e nie jeste� tego pewna. Pos�uchaj mnie wi�c uwa�nie: zaraz dam ci pewn� mikstur�. Przy pierwszych oznakach ci��y wypijesz j� z odrobin� miodu. Ci�ko przechorujesz nast�pne dwa dni, ale p�niej b�dziesz mog�a bez obaw spojrze� w oczy twemu ma��onkowi!

- Jednak... czy to nie zbrodnia?

Z wysoko�ci swego wzrostu Grek spojrza� na m�od� kobiet�, kt�rej cudowne szare oczy wznosi�y si� ku niemu wype�nione niepewno�ci�, a nawet obaw�. Nigdy nie wygl�da�a tak pi�knie. Ubrana w prost� sukni� z cienkiego bia�ego p��tna haftowanego w drobne kwiatki, z w�osami upi�tymi wysoko i splecionymi w ci�ki warkocz opadaj�cy na rami�, by�a uosobieniem wiosny. Jej twarz, kt�rej ledwie zar�owion� blado�� chroni�a jedwabna parasolka, mia�a delikatno�� kwiatu kamelii, a gi�tka, d�uga szyja niesko�czon� gracj�. Dzi�ki odpoczynkowi, trosce i wzgl�dom Lorenza szczup�e i j�drne cia�o zdawa�o si� wyg�adzone, pe�niejsze i emanowa�o tak� niezamierzon� zmys�owo�ci�, jak� w po��czeniu z wyj�tkow� urod� widzi si� u tych wyj�tkowych kobiet zdolnych do zmiany oblicza ca�ego kr�lestwa. Demetrios pomy�la�, �e Wspania�y, o kt�rym marzy tyle pi�knych dam, b�dzie mia� mo�e pewien problem z zapomnieniem tej jednej. Zreszt� p�niej si� to potwierdzi�o w trakcie licznych rozm�w z Lorenzem.

- Posi��� Fior�, to posi��� cale pi�kno �wiata. Staro�ytni Grecy wykuliby jej posta� w kamieniu, ale trzeba trzyma� j� w ramionach, by wiedzie�, jaki cudowny blask osi�ga w mi�o�ci. �adna kobieta nie da�a mi tego, co dosta�em od niej...

Milczenie przyjaciela zaniepokoi�o m�od� kobiet�.

- No i? Nie odpowiesz mi? Czy to nie zbrodnia przeciwko naturze: usun�� dziecko ze swego �ona?

- Tak. To zbrodnia, ale ten, kto zabi�by ci� z zazdro�ci, pope�ni�by jeszcze straszliwsz�... i z�ama�by mi serce. Tak wi�c zachowaj dla siebie to, o czym tw�j m�� naprawd� nie musi wiedzie�.

Wchodz�c pod g�r� w kierunku jednego z taras�w usytuowanych przy samej �cianie willi, Demetrios i Fiora napotkali Carla bardzo zaabsorbowanego ustawianiem uli przy pomocy ogrodnika. Miody cz�owiek lubi� pszczo�y i od zawsze interesowa� si� ich �yciem i hodowl�. Lubi� powtarza�, �e pszczo�y z Trespiano daj� mi�d, kt�ry nie ma sobie r�wnego w ca�ej Toskanii. W p��ciennym fartuchu i sabotach, z podwini�tymi r�kawami, w�osami w nie�adzie i zaczerwienion� twarz� ko�czy� ustawia� czwarty ul i wydawa� si� w pe�ni szcz�liwy.

�adna ludzka si�a nie zdo�a�a go przekona� do wzi�cia udzia�u w obiedzie, kt�rym Fiora podj�a swych przyjaci� - Commynes'a i Mortimera.

- Wystarczy, �e Szkot wie, jak wygl�dam - powiedzia� Fiorze na usprawiedliwienie. - Nie chc�, by pose� zobaczy� mnie przy tobie. By�bym z tego powodu... bardzo nieszcz�liwy.

- Dlaczego? Nasze ma��e�stwo jest niewa�ne, wiesz ju� o tym, ale nadal ��czy nas g��bokie uczucie. Nie mam brata, Carlo, i chcia�abym, by� zaakceptowa� t� rol�!

- Bo�e m�j, czym sobie zas�u�y�em na tak� rado��? Nigdy �adna kobieta nie b�dzie mia�a bardziej czu�ego i oddanego brata. Nie pro� mnie jednak, bym uczestniczy� w tym posi�ku.

Widz�c nadchodz�cych spacerowicz�w, odgarn�� ramieniem wilgotne kosmyki przyklejone do czo�a i pomacha� weso�o. Odk�d wr�ci� do wiejskiego trybu �ycia, wydawa� si� mniej w�t�y, a jego poci�g�a blada twarz nabiera�a stopniowo zdrowych barw.

- Nie mo�esz go zabra� do Francji, prawda? - szepn�� Grek.

- A tymczasem by�oby to najlepsze rozwi�zanie. Nie zapominaj, �e uchodzi za nie�yj�cego...

- Nikt nie przyjedzie go tu szuka�, p�ki Lorenzo i ja b�dziemy �y�. Tam by�by jak wyrzucona na brzeg ryba. Tylko przyroda tego kraju mo�e da� mu te zwyczajne rado�ci, kt�rych tak potrzebuje. Ponadto �aknie wiedzy, a ja, jak s�dz�, b�d� umia� cz�ciowo zaspokoi� to pragnienie.

- Innymi s�owy, musz�c dokona� wyboru, wybra�e� jego? - powiedzia�a Fiora z u�miechem. - B�d� zazdrosna.

- Bardzo by mi to pochlebia�o. Ale m�wi�c powa�nie: lepiej, �eby�my z Estebanem zostali tutaj, bo nikt, nawet ja, nie mo�e przewidzie�, co ci� tam czeka. Mo�e b�dzie to wielkie szcz�cie, i tego �ycz� ci z ca�ego serca, a mo�e kolejne ci�kie przej�cia, gdy� czasy, w kt�rych �yjemy, s� bezlitosne. Wiedz, �e masz tu sw�j dom i jego opiekun�w: jakby rodzin�, zawsze gotow� ci� przyj��... A teraz chod�my zobaczy�, co zdzia�a�!

Nagle z miasta, tak jeszcze przed chwil� spokojnego, wznios�o si� gwa�towne bicie najwi�kszego dzwonu, kt�remu natychmiast zawt�rowa�y d�wi�ki z dzwonnic wszystkich ko�cio��w. Potem dobieg� ich st�umiony z powodu odleg�o�ci ten rodzaj pomruku, kt�rego Fiora i Demetrios nie mogliby nigdy zapomnie�, gdy� us�yszeli go po raz pierwszy pewnej nocy, gdy Florencja powsta�a, by domaga� si� ich �mierci. Mimo ciep�ych promieni s�onecznych i uroku bezkresnego krajobrazu rozci�gaj�cego si� u ich st�p nie mogli powstrzyma� dreszczy. Co� si� dzia�o i to co� powa�nego, ale co?

Oboje, zapominaj�c o Carlu, kt�ry ju� zreszt� o nich nie my�la�, rzucili si� w kierunku starej wie�y, pozosta�o�ci

po staro�ytnych fortyfikacjach etruskich, na kt�rej szczycie grecki lekarz zainstalowa� urz�dzenia umo�liwiaj�ce obserwacj� nieba. Tym razem jednak skierowa� lunet� na miasto, a przede wszystkim na jego po�udniowe bramy, chc�c sprawdzi�, czy przypadkiem do Florencji nie zbli�aj� si� jakie� wojska. Nie dostrzeg� jednak nic niepokoj�cego.

- Trzeba poczeka� na powr�t Estebana - westchn�� Demetrios. - Przywiezie nam naj�wie�sze wiadomo�ci.

Kastylijczyk towarzyszy� Francuzom w powrotnej drodze do pa�acu Medyceuszy pod pretekstem konieczno�ci uzupe�nienia zapasu �wiec. W rzeczywisto�ci zamierza� spotka� si� z pewn� �adniutk� praczk� z dzielnicy San Spirito, kt�r� uratowa� w trakcie zamieszek od startowania. Od tamtej pory nogi cz�sto prowadzi�y go do uroczej Costenzy, do kt�rej zaczyna� si� szczerze przywi�zywa�, co budzi�o trosk� Demetriosa, przekonanego, �e oficjalne zaj�cie praczki stanowi�o tylko sprytn� fasad� innego zgo�a rzemios�a, starego jak �wiat i znacznie bardziej lukratywnego.

Tote� mieszka�cy willi Beltrami nie byli szczeg�lnie zaskoczeni, �e Esteban nie wr�ci�, kiedy tr�bki obwie�ci�y zamkni�cie bram. Najwyra�niej postanowi� sp�dzi� noc u swojej przyjaci�ki. Demetrios, wzruszywszy ramionami z rozdra�nieniem, zadowoli� si� wyra�eniem pragnienia, by ta eskapada nie okaza�a si� dla jego wiernego s�ugi zbyt kosztowna.

- Ale my nie dowiemy si� niczego a� do jutra - powiedzia�a z �alem Fiora.

Zamilkni�cie dzwon�w wcale jej nie uspokoi�o, gdy� z doliny nadal dobiega� g�uchy ryk, teraz nawet wyra�niejszy, bowiem nie zag�usza� go odg�os dzwon�w.

Fiora si� myli�a. Oko�o p�nocy, kiedy wszyscy przygotowywali si� do udania na spoczynek, nocn� cisz� zak��ci� galop konia, kt�ry ucich� przed bram� willi. Fiora od razu wiedzia�a, �e p�nym go�ciem jest Lorenzo.

Kiedy podszed� do niej, bia�ej i �wietlistej w blasku lampy, zobaczy�a go takiego, jaki by� wieczorem po zab�jstwie

Giuliana: w czarnym kaftanie rozpi�tym a� do pasa, z w�osami potarganymi przez wiatr w trakcie jazdy, z potem na czole i ka�d� bruzd� na twarzy uwydatnion� przez kurz. Ale wyraz tej twarzy by� inny. Tej nocy Lorenzo nie przyby�, by szuka� azylu, nie mia� nadziei na chwil� zapomnienia w jej ramionach. Wygl�da� na cz�owieka zdeterminowanego, kt�ry w�a�nie podj�� jak�� decyzj�.

- Przyjecha�em si� z tob� po�egna� - powiedzia� po prostu.

- Ju�? Przecie� wyje�d�am dopiero za kilka dni!

- Wiem, ale to ja opuszczam Florencj�. Zreszt� mo�e przezornie by�oby przyspieszy� twoj� podr�.

- Ale dlaczego? Nie ma po�piechu, a Commynes...

- Commynes wyje�d�a jutro do Rzymu. Zamierzam mu towarzyszy�.

W kilku zwi�z�ych zdaniach Lorenzo opowiedzia�, co si� wydarzy�o i dlaczego nagle w mie�cie zapanowa�o wzburzenie. Papieski wys�annik przywi�z� pod wiecz�r deklaracj� wojny wraz z listem do prior�w, w kt�rym Sykstus IV o�wiadcza, �e nie �ywi �adnej urazy do nich, lecz tylko do Lorenza Medyceusza, mordercy i �wi�tokradcy. Niech Florencja przegna nikczemnego tyrana, a nie poniesie �adnych konsekwencji! Odzyska wzgl�dy Ojca �wi�tego, kt�ry odt�d b�dzie j� darzy� szczeg�lnym afektem.

- Zaproponowa�em wi�c, �e oddam si� w jego r�ce - podsumowa� Wspania�y - aby oszcz�dzi� drogiemu mi miastu okropie�stw wojny. Priorzy nie zgodzili si� na moj� propozycj�, ale poprosi�em, by zastanowili si� do jutra, by skonsultowali si� z poszczeg�lnymi dzielnicami, swoimi rodzinami i mistrzami wszystkich cech�w.

- Wygl�da na to, �e ju� udzielili ci odpowiedzi? - powiedzia� Demetrios. - S�yszeli�my dzwony i wrzaw�...

- Taka by�a rzeczywi�cie ich pierwsza reakcja i napawa mnie to wielk� rado�ci�. Jednak�e wiele mo�e si� zmieni� w nocy, kiedy ciemno�ci przynios� cisz�... i strach.

- Nie mo�esz si� podda�! - zawo�a�a Fiora z oburzeniem. - Mia�by� si� znale�� w r�kach tego niegodziwca, papie�a, kt�ry kaza� zabi� twego brata w samym �rodku wielkanocnego nabo�e�stwa? Bez wahania wyda ci� katu... i Commynes nic na to nie poradzi.

- Daleki jestem od zamiaru stawiania go w trudnej sytuacji. I bez tego jego misja jest wystarczaj�co skomplikowana..

- A my�lisz, �e twoja �mier� wystarczy, by poskromi� w�ciek�o�� Sykstusa? On sam mo�e nic nie zrobi, ale wy�le swego ukochanego bratanka, a Riario wypompowawszy z Florencji ca�e z�oto, wytoczy z niej krew, je�li miasto nie b�dzie si� czo�ga� u jego st�p. Czy tego w�a�nie chcesz dla swojego miasta? Czy s�dzisz, �e ten n�dznik oszcz�dzi twoje dzieci, �on�, matk� i ca�� rodzin�? Jeste� szalony!

- Nie, Fioro. To jedyne, co mog� zrobi�. Powiedzia�em to, do czego zmusza�o mnie sumienie. Teraz to Florencja musi odpowiedzie� i dokona� wyboru swego losu.

- Zgodzi� si� na w�adz� Riaria, czy walczy� razem z tob�? - powiedzia� Demetrios. - Wydaje mi si�, �e gdybym mia� jaki� autorytet, nie zastanawia�bym si� ani przez chwil�. A tym bardziej przez ca�� noc...

- Jednak stawka jest powa�na. Je�li si� nie oddam w r�ce papie�a, miasto zostanie ob�o�one interdyktem

- I co z tego? Je�li Signoria odrzuci propozycj� papie�a, tak jak na to zas�uguje, co j� obchodzi� b�d� jego decyzje? Czy Commynes nie poinformowa� ci� o planach kr�la Francji?

- O soborze? Tak, wiem... ale aby zwo�a� sob�r, trzeba czasu. Czy wytrzymamy tak d�ugo?

- Czy nie masz do�� z�ota, by naj�� kondotier�w? Czy� Florencja nie ma broni, mur�w obronnych, a o jej pot�dze stanowi� tylko kupcy? Miasto b�dzie walczy�, w przeciwnym razie nigdy ju� nie b�dzie Florencj�!

Nami�tna �arliwo�� Fiory wywo�a�a u�miech na twarzy Lorenza, kt�ry czule przyci�gn�� j� do siebie:

- M�wisz jak moja matka - powiedzia�, sk�adaj�c na jej czole lekki poca�unek - ale...

- I jak wszystkie kobiety w mie�cie, mam nadziej�?

- Kto to mo�e wiedzie�? Ale ty jeste� jedn� z nich i to sprawia, �e jeszcze trudniej mi znie�� my�l o naszym rozstaniu. Tak ci�ko powiedzie� ci: �egnaj, Fioro...

Przez chwil� stali naprzeciw siebie, a jedynym, co ich ��czy�o, by�y spojrzenia.

- I ci�ko tobie powiedzie�: �egnaj, Lorenzo... Chocia� nie nale�y nigdy m�wi� ��egnaj"...

Cichy odg�os krok�w Demetriosa odchodz�cego w g��b domu nie zm�ci� czaru, w kt�rego w�adzy si� znale�li. Grek zabra� ze sob� lamp� oliwn� i zostali sami w ciemno�ciach, sami w pogr��onym we �nie �wiecie, kt�ry spowija� ich w swoje zapachy, delikatne powiewy i dr�enia. Fiora wyci�gn�a r�k� i dotkn�a ramienia Lorenza.

- Jest tylko jeden spos�b rozstania, kt�ry mo�e z�agodzi� jego gorycz - wyszepta�a. - B�d�my razem ten ostatni raz...

Poczu�a, jak zadr�a�, ale zrobi� krok do ty�u.

- Nie przyjecha�em, by prosi� ci� o lito�� - burkn��. - Nie jeste� ju� wolna...

- Wiem...

- Gdzie� tam na p�nocy, jest kto�, kto ci� kocha... i kogo ty kochasz.

- Wiem.

- Je�li teraz mi si� oddasz, pope�nisz cudzo��stwo, jak ja sam.

- To tak�e wiem, ale tak jak pierwszego wieczora, daj� ci siebie, bo tego chc�. By� mo�e nigdy wi�cej si� nie zobaczymy, Lorenzo, a wi�c ta noc mo�e nale�e� tylko do ciebie. Je�li tego pragniesz, oczywi�cie...

- Tego chcesz?

Wzi�� jej d�o�, odwr�ci� i poca�owa� od wewn�trz, a p�niej poprowadzi� Fior� przez ogr�d do ich mi�osnej groty. �wiat�o gwiazd nadaj�ce niebu barw� mlecznego b��kitu o�wietla�o im drog� w labiryncie alejek i schodk�w ��cz�cych tarasy. Przed wej�ciem do kryj�wki zatrzymali si� i przytulili do siebie pod ogromnym krzakiem ja�minu, kt�ry spowi� ich swym zapachem i obsypa� �niegiem drobnych bia�ych p�atk�w.

- Jakie pi�kne jest dzi� niebo! - wyszepta� Lorenzo z ustami przy ustach Fiory. - Chc�, by tej nocy by�o nad nami tylko ono...

Rozebrali si� i nago padli na dywan jeszcze zielonej trawy, os�oni�ty k�pami jasnych piwonii.

Pianie pierwszych kogut�w wygna�o Lorenza. Z rozpaczliw� nami�tno�ci� przytuli� Fior� ostatni raz i poca�owa�.

- Niech B�g ma ci� w opiece, moje �liczne kochanie!... Po raz pierwszy wym�wi� to s�owo i Fiora, poruszona, chcia�a go zatrzyma�, ale ju� si� oddali�. Jego wysoka posta�, zwinna jak u dzikiego zwierz�cia, skierowa�a si� w kierunku groty, sprzed kt�rej zabra� ubranie. Fiora, niezdolna do wykonania jakiegokolwiek ruchu, siedzia�a oplataj�c ramionami kolana, i patrzy�a, j ak znika w unosz�cej si� nad dolin� mgie�ce. Co� �cisn�o j� za gard�o i wybuchn�a szlochem. Mia�a okropne wra�enie, �e na szcz�ciu, jakie czu�a na my�l, �e wkr�tce zobaczy Filipa, pojawi�a si� rysa... i �e trudno jej b�dzie zapomnie� Loren - i za, o ile w og�le kiedy� b�dzie to mo�liwe...

Jedna rzecz by�a jednak pewna: cho�by Wspania�y nie by� zmuszony po�wi�ci� si� dla spokoju Florencji, ona wi�cej go nie zobaczy. Nawet je�li, jak powiedzia�a, nie nale�y nigdy m�wi� ��egnaj".

To w�a�nie chcia�a wyja�ni� Demetriosowi, kiedy chwil� p�niej ujrza�a go przemierzaj�cego alejk� przed wej�ciem do domu, z d�o�mi schowanymi w szerokich r�kawach. Uciszy� j� jednak natychmiast:

- Nie musisz si� t�umaczy�, Fioro! Nikomu!

- Nie pot�piasz mnie?

- Z jakiej racji? Nie mam ani ochoty, ani prawa.

- On mo�e zginie, rozumiesz?

- Nie zginie. Florencja nie pozwoli mu wyjecha� i b�dzie o niego walczy�. A ty nie zni�aj si� do usprawiedliwie� i przesta� oszukiwa� sam� siebie.

Pragn�a� go, a on pragn�� ciebie... i tym lepiej, �e zostawisz tu cz�� swego serca. Mo�e kt�rego� dnia zapragniesz po ni� wr�ci�.

Demetrios mia� racj�. Esteban wr�ciwszy ko�o po�udnia, przywi�z� nowe wie�ci. Signoria jednog�o�nie postanowi�a odpowiedzie� papie�owi, �e nie ma prawa wydawa� jej �adnych polece� w kwestiach �wieckich. Lorenzo nie pope�ni� b��du, a lud go kocha� - by� mu wdzi�czny za obron� przed tymi, kt�rzy chcieli ograniczy� jego swobody... Kler toska�ski za�, z pra�atami na czele, o�wiadczy�, �e w przypadku, gdyby zosta� na�o�ony interdykt, zamierza nie zastosowa� si� do niego i za��da� zwo�ania soboru.

Co wi�cej, Lorenzowi zosta�a przyznana dodatkowa ochrona, kt�ra mia�a wsz�dzie mu towarzyszy�, a Savaglio mia� kroczy� przed nim z obna�onym mieczem, gdy� wiedziano, jakie sid�a zastawi� mo�e pe�en nienawi�ci Sykstus IV. Wszyscy zaczynali si� przygotowywa� do wojny, z�oto przeznaczone na wojska najemne p�yn�o szerokim strumieniem.

- Tylko ja nic nie zrobi� - westchn�a Fiora - bo przecie� wyje�d�am...

- B�dziesz si� za nas modli� - powiedzia�a Chiara. Przyby�a z Colomba z ostatni� wizyt�, gdy� Fiora nie zamierza�a jecha� do miasta. Tak postanowi� Lorenzo ostatniej nocy - mia�o j� to uchroni� przed natrafieniem na zamieszki. - Wiesz, �e nie mam zwyczaju si� modli�?

- Leonarda ci� nauczy: ona robi to bardzo dobrze. B�d� za tob� t�skni�. Mia�am wra�enie, �e wr�ci�am do dawnych czas�w.

- Po co patrze� wstecz? Jeste�my m�ode i mamy przed sob�, mam nadziej�, pi�kne lata. Mo�e odwiedzisz mnie we Francji? To wspania�y kraj, oczywi�cie inny ni� Italia, ale spodoba ci si�. A poza tym b�dziesz tam na pewno mia�a wielkie powodzenie!

- Nie m�wi�: nie. B�d� musia�a jednak najpierw przekona� wuja Lodovico, �e francuskie motyle s� interesuj�ce!

Trzymaj�c si� pod rami�, z pod��aj�c� za nimi Colomba, kt�ra pop�akiwa�a w chusteczk�, m�ode kobiety sz�y d�ug� cyprysow� alej� prowadz�c� do willi i os�aniaj�c� j� zarazem przed obcymi spojrzeniami. S�u��cy prowadzi� za uzdy mu�y go�ci. Nagle Fiora zauwa�y�a le��cy w trawie kamie�. Pochodzi� niew�tpliwie z murku biegn�cego wzd�u� podw�jnego szeregu wysokich drzew. Podnios�a go i przez chwil� trzyma�a w d�oni, nagle zamy�lona. - Pami�tasz to, co ci powiedzia�am rankiem w dniu �wi�tego Jana? - Wyrwany kamie�?

- Tak. Wiesz, wtedy my�la�am, �e wr�ci� on na swoje miejsce w murze.

Myli�am si�. Ten kamie� jest znakiem...

- Nie ca�kiem. Sp�jrz! Wida�, sk�d wypad�... Wystarczy, �e go w�o�ysz na miejsce.

- Nie. Znowu wypadnie. Trzeba by troch� zaprawy, �eby go umocowa�, a ja jej nie mam. Chyba zabior� go ze sob�, na pami�tk�.

- Wi�c miejsce po nim zostanie puste, jak po tobie? Mam nadziej�, �e i ty, i on wr�cicie je wype�ni�.

I Chiara ze �zami w oczach u�ciska�a przyjaci�k�, wskoczy�a na mu�a i odjecha�a p�dem, jakby si� pali�o, �cigana krzykami Colomby, kt�ra potrzebowa�a wi�cej czasu, by dosi��� zwierz�cia. Fiora zosta�a sama na ko�cu alei.

I tak, po wielkich rozdarciach i drobnych rozterkach, wi�zy ��cz�ce j� z ukochan� Florencj� p�ka�y jeden po drugim, a ona nie wiedzia�a, czy kiedykolwiek zn�w si� zadzierzgn�. Musia�a zrezygnowa� z ponownego odwiedzenia grobu ojca - decyzja ta by�a dla niej rozdzieraj�ca, ale Chiara obieca�a, �e b�dzie si� na nim modli� co tydzie� w jej imieniu. Jednak�e najtrudniejsze by�o ostatnie rozstanie, po�egnanie z domem i z tym, kt�rzy mieli w nim zosta�.

Wyjazd ten mia� miejsce czternastego dnia lipca, w dniu �wi�tego Bonawentury, Ojca Ko�cio�a i towarzysza Franciszka z Asy�u. Z tej okazji odprawiono nabo�e�stwo w ma�ym klasztorze w Fiesole, w kt�rym pewnej zimowej nocy

Filip de Selongey i Fiora zawarli ma��e�stwo. Zanim wyruszy�a w drog�, maj�c� doprowadzi� j� do m�a, Fiora - sama zreszt� nie wiedz�c dlaczego - zapragn�a wzi�� udzia� w nabo�e�stwie. Wydawa�o jej si�, �e w ten spos�b, w miejscu z�o�enia przysi�gi ma��e�skiej, naprawi wi�zy, kt�re uwa�a�a za zerwane przez �mier�. Wczesnym rankiem, kiedy dzie� dopiero wstawa�, ukl�k�a przed konfesjona�em w ch�odnym p�mroku kaplicy, by wyspowiada� si� z cudzo��stwa. Szczerze pragn�a oczy�ci� sw� dusz�, wiedz�c zarazem, �e nie zdo�a �a�owa� tego grzechu i �e jej skrucha jest tylko pozorna. Jednak�e u�wi�cone s�owa rozgrzeszenia podzia�a�y na jej umys� tak, jak oczekiwa�a i przywr�ci�y j� samej sobie. Kochanka Lorenza ust�pi�a miejsca hrabinie de Selongey, kt�ra zdecydowanym krokiem do��czy�a do Douglasa Mortimera czekaj�cego na ni� w willi wraz z trzema lud�mi eskorty.

Z wilgotnymi oczami i zachrypni�tym g�osem kolejno u�ciska�a tych, kt�rych opuszcza�a.

Do Estebana powiedzia�a:

- Powierzam ci ich, Estebanie, poniewa� jeste� najsilniejszy. Czuwaj nad nimi, nie zapominaj�c troszczy� si� o siebie, bym nie straci�a dobrego przyjaciela.

Do Carla:

- Nie mieli�my zbyt wiele czasu, by si� pozna�, m�j bracie, ale ten kr�tki okres wystarczy�, by� sta� mi si� bliski na zawsze. Z ca�ego serca mam nadziej�, �e kiedy� zn�w si� zobaczymy.

Wreszcie do Demetriosa:

- By�e� dla mnie jak ojciec i taki pozostajesz. Trudno ci� opuszcza�. B�agam, powiedz, �e to nie na zawsze i �e nie minie wiele czasu, a zn�w si� spotkamy!

Wzi�wszy j� w ramiona, przytuli� do siebie mocno, nie mog�c powstrzyma� nap�ywaj�cych �ez.

- Moje oczy zasnuwa mg�a, mata Fioro, a ksi�ga Przeznaczenia coraz rzadziej si� przede mn� otwiera, ale wiem, �e nigdy nie rozstaniemy si� ca�kiem. A teraz ruszaj w drog�! Grecki filozof powinien pozosta� niewzruszony we wszystkich okoliczno�ciach, a ja w tej chwili zupe�nie nie czuj� si� filozofem...

Odwr�ciwszy si� na pi�cie, pobieg� zamkn�� si� w starej wie�y s�u��cej mu jako obserwatorium. Fiora podesz�a do stoj�cego przy koniach Mortimera. Przytrzyma� jej strzemi�, a ona dosiad�a wierzchowca. Nast�pnie Szkot pom�g� r�wnie� Khatoun, w nieco inny jednak spos�b: pochwyci� j� w talii, uni�s� z ziemi i posadzi� na grzbiecie zwierz�cia z wysi�kiem nie wi�kszym, ni� gdyby by�a pakunkiem, a czynno�ci tej towarzyszy� u�miech tak rozanielony, �e m�oda Tatarka sp�on�a rumie�cem. Rozbawiona Fiora pomy�la�a, �e srogi sier�ant Zawierucha najwyra�niej interesowa� si� tym kruchym i s�odkim stworzonkiem, kt�re zdawa�o si� pochodzi� z zupe�nie innej ni� on sam planety. Starannie rozpostar� jej peleryn� na zadzie konia, znowu si� u�miechn�� i dosiad� swego wierzchowca, nie zauwa�ywszy, �e Fiora kryje u�miech pod welonem spowijaj�cym jej g�ow�. To, �e podr� zaczyna�a si� tak mi�o, wyda�o jej si� dobr� wr�b�.

Opu�ciwszy Fiesole, grupka podr�nych spokojnie zjecha�a ze wzg�rza i dotar�a do doliny Mugnone, kt�r� mia�a pod��a� a� do szlaku wiod�cego do Pizy i Livorno. Pogoda by�a pi�kna, a docieraj�ca znad morza bryza pozwala�a mie� nadziej�, �e nie b�dzie zbyt gor�co. Fiora jad�c u boku Mortimera, patrzy�a prosto przed siebie i mimo n�kaj�cej j� pokusy wstrzymywa�a si� od spogl�dania wstecz, aby �al nie zak��ci� �wie�o odzyskanej r�wnowagi ducha.

Nagle, gdy zbli�ali si� do osady Barco, zadr�a�a. Dzwony Florencji, Florencji ekskomunikowanej, Florencji ob�o�onej interdyktem, wszystkie jednocze�nie, jakby na rozkaz, zacz�y si� ko�ysa� i wybija� weso�y rytm w b��kitnym �wietle poranka. Khatoun podesz�a do Fiory, kt�ra tym razem zatrzyma�a si�, by pos�ucha�.

- To on ci� �egna - szepn�a.

- Mo�e... ale jest jeszcze co�. Te dzwony nie wygrywaj� po�egnania, lecz nadziej�. Florencja m�wi nam, �e nie boi si� przysz�o�ci, �e wci�� jest silna i wolna, i �e nic nigdy jej nie zmieni... A teraz ruszajmy, trzeba jecha� dalej.

Pogr��ona w emocjach nie zauwa�y�a �ledz�cego j� m�czyzny schowanego za pniem drzewa oliwnego. M�czyzn� tym byl Luca Tornabuoni...

* * *

Dwa dni p�niej, w chwili, gdy w porcie rybackim w Livorno wci�gano �agle na maszty karaweli maj�cej zawie�� grupk� podr�nych do Marsylii, w Rzymie Filip de Commynes kroczy�, stukaj�c obcasami po marmurowej posadzce Sali Papugi. W g��bi, przyczajony na tronie jak szykuj�ce si� do skoku zwierz�, Sykstus IV patrzy� na niego spod wp�przymkni�tych powiek. Obok francuskiego pos�a bezszelestnie przesuwa�a si� purpurowa posta� kardyna�a kamerlinga Guillaume'a d'Estouteville... Przed nimi drepta� mistrz ceremoniarz Patrizi, bardziej ni� kiedykolwiek podobny do przera�onej myszy.

Po uroczystym rytuale protokolarnych powita� papie�, nie przerywaj�c z�owr�bnego milczenia, kt�re zachowywa� od wkroczenia wys�annika Ludwika XI, przygl�da� si� przez chwil� pe�nej i spokojnej twarzy Flamanda, kt�rego niebieskie oczy �ledzi�y go z niejakim zaciekawieniem. Filip pomy�la�, �e ten m�czyzna wygl�da tak, jak sobie go wyobra�a� - by� oty�y i zgrzybia�y.

Wreszcie z g��bi potr�jnego podbr�dka papie� burkn��:

- Czego chce od nas kr�l Francji?

Commynes wyj�� z r�kawa list zapiecz�towany Wielk� Piecz�ci�, zbli�y� si� o dwa kroki i przykl�kn�wszy, poda� go Sykstusowi. Jednak jego r�ce nie zosta�y wida� uznane za wystarczaj�co godne, by bezpo�rednio przekaza� pismo, bowiem d'Estouteville wzi�� je od niego i przekaza� papie�owi.

- Otw�rz, nasz bracie, i przeczytaj! - poleci� Sykstus. Zorientowawszy si�, co ma w d�oniach, kardyna� sta� si� r�wnie czerwony, jak jego szata. �aci�ski tekst kr�la Ludwika by� tak zapalczywy, �e potwierdza� wszelkie obawy. Rozwijaj�c kr�lewski list, d'Estouteville zastanawia� si�, czy pose� nie zap�aci za niego g�ow�.

Oby Niebo sprawi�o, by Wasza �wi�tobliwo�� u�wiadomi� sobie, co czyni - pisa� kr�l - i �eby, je�li nie chce konfliktu z Turkami, zrezygnowa� chocia� z dzia�ania na czyj�kolwiek szkod� tak, by nie uchybi� swemu pos�annictwu. Wiem, �e Wasza �wi�tobliwo�� zdaje sobie spraw�, i� skandale przepowiedziane przez Apokalips� dotykaj� dzi� Ko�cio�a i �e sprawcy tych skandali nie prze�yj�, lecz doczekaj� najstraszniejszego ko�ca tak na tym, jak na tamtym �wiecie. Oby Wasza �wi�tobliwo�� nie by� winien tych plugastw.

Przy tych ostatnich s�owach g�os pra�ata przycich� zduszony, ale mimo to by�y one zrozumia�e. W�ciek�y Sykstus zerwa� si� ze swego tronu i wyda� z siebie w�ciek�y ryk i stek z�orzecze�:

- Nikczemnik! Dowie si�, czym jest m�j gniew! Jak �mie tak nas obra�a�?

Ekskomunikujemy go, na�o�ymy na jego kr�lestwo interdykt...

Commynes mu przerwa�:

- Kr�l nie zrobi� nic, co by na to zas�ugiwa�o, Ojcze �wi�ty! Obowi�zkiem chrze�cija�skich w�adc�w jest ukazywanie zasiadaj�cym na Tronie Piotrowym ich odpowiedzialno�ci. Podczas gdy �agle tureckie zbli�aj� si� powoli do wybrze�y adriatyckich, Wasza �wi�tobliwo�� zamiast stara� si� zjednoczy� Itali� pod swym dostojnym przyw�dztwem, aby przeciwstawi� niewiernym zwarte i silne wojska, my�li tylko o zniszczeniu Florencji...

- Albowiem Florencja zas�uguje na zniszczenie. O�mieli� si� powiesi� arcybiskupa Pizy, o�mieli� si� przetrzymywa� jako zak�adnika naszego kardyna�a legata z Perugii...

- Lorenzo Medyceusz nie przetrzymuje kardyna�a Riario, przeciwnie: zaoferowa� mu schronienie w swoim pa�acu, by nie spotka� go los arcybiskupa Salviatiego. Florencja jest miastem pobo�nym i wiernym swojej wierze, ale nie mo�e si� zgodzi�, by w trakcie mszy wielkanocnej, w �wi�tej chwili Podniesienia, mordowano jej ksi���t. Kr�lowi Francji wcale nie podoba� si� ten... nazwijmy to �incydent" w Santa Maria del Fiore. I nie jest jedynym w Europie.

- A co on nas obchodzi!

- Doprawdy? Niech Wasza �wi�tobliwo�� si� zastanowi! Kr�l nie �ywi �adnych wrogich zamiar�w wobec papiestwa. Co wi�cej, poleci� mi zaproponowa� swoj� pomoc w walce z Turkami, pomoc niebagateln�. Jednak�e je�li Wasza �wi�tobliwo�� upiera si� przy zamiarze zniszczenia Florencji... lub przy ofiarowaniu jej z u�yciem si�y swemu bratankowi, hrabiemu Girolamo Riario, to pomoc t� otrzyma Florencja. Ponadto niech Wasza �wi�tobliwo�� zechce przypomnie� sobie o prawach rodzinnych, jakie ma Francja do Kr�lestwa Neapolu, kt�re znalaz�o si� w posiadaniu Alfonsa Arago�skiego. Gdyby kr�l by� �askaw przypomnie� sobie o tym ma�ym pa�stwie i zapragn�� je odzyska�, Rzym znalaz�by si� w nieprzyjemnym po�o�eniu. Na koniec prosz� Wasz� �wi�tobliwo�� o rozwa�enie kwestii... jego finans�w.

- Naszych finans�w? A c� to znaczy?

- Ze w chwili obecnej kr�l musia� ju� opublikowa� dekret zakazuj�cy pod kar� wysokiej grzywny przedstawicielom kleru wyjazd�w do Rzymu... czy wysy�ania tu jakichkolwiek pieni�dzy.

- Co m�wisz?

- Zaskoczenie Waszej �wi�tobliwo�ci mnie dziwi. Przecie� musi Wasza �wi�tobliwo�� wiedzie�, �e kr�l, kt�ry niegdy� zni�s� sankcj� pragmatyczn� z Bourges, bardzo powa�nie zastanawia si� nad jej przywr�ceniem. Ten dekret jest dopiero pocz�tkiem.

- I o�mieli�e� si� przyby� tu i powiedzie� mi to prosto w oczy?

- A komu innemu m�g�bym to powiedzie�? Ojcze �wi�ty, m�j kr�l, kr�l �bardzo chrze�cija�ski", nie bez powodu ma taki tytu�. Trudno znale�� kogo� bardziej pobo�nego, bardziej oddanego sprawom Boga i Matki Przenaj�wi�tszej. Jego ostrze�enie jest nacechowane synowskim oddaniem i g��bokim pragnieniem, by majestat Tronu Piotrowego promieniowa�, jak w czasach Innocentego, na tych wszystkich, kt�rzy kochaj� Chrystusa i Mu s�u��. Zagro�enie tureckie jest realne, nagl�ce i zamiast odpowiada� anatem�, nale�a�oby je przeanalizowa� w spos�b ch�odny i �wiadomy.

- Tak jak kr�l Francji?

- Oczywi�cie, gdy� Ludwik jest przede wszystkim w�adc�, a dopiero potem cz�owiekiem, ojcem czy kimkolwiek innym, a chwal� Boga jest mu dro�sza ni� jego w�asna.

Stwierdziwszy, �e nie ma nic wi�cej do dodania, pose� zn�w przykl�kn�� i, jak chcia� zwyczaj zakazuj�cy odwracania si� do papie�a plecami, wycofa� si� ty�em w kierunku drzwi. Zamiast go odprowadzi�, kardyna� d'Estouteville zaj�� swe miejsce u st�p tronu, zdaj�c si� nie zauwa�a� burzowych chmur zbieraj�cych si� pod czcigodnymi powiekami.

- Masz co� do dodania? - spyta� papie�.

- Istotnie, i z g�ry prosz� o wybaczenie, ale Wasza �wi�tobliwo�� zbyt ceni sobie sprawiedliwo�� i zbyt troszczy si� o dobro chrze�cijan, bym nie poinformowa� go o pewnym fakcie, niew�tpliwie drobnym, lecz jak s�dz� dla niego istotnym.

- Jakim?

- Chodzi o... donn� Fior� Beltrami, kt�r� Wasza �wi�tobliwo�� trzy miesi�ce temu po�lubi� m�odemu Carlowi dei Pazzi.

Twarz Sykstusa IV ponownie przybra�a ceglast� barw�.

- To temat, na kt�ry niezbyt lubimy rozmawia� i powiniene� o tym wiedzie�, bracie w Chrystusie. Ta kobieta odpowiedzia�a najczarniejsz� niewdzi�czno�ci� i haniebn� ucieczk� na dobra, kt�rymi chcieli�my j� hojnie obdarowa�, nie tylko z lito�ci, lecz tak�e dlatego, i� zdawa�a si� godna naszej �yczliwo�ci. O co zn�w si� j� obwinia?

- O nic, Ojcze �wi�ty, o nic zupe�nie... jednak przezornie by�oby powiadomi� Kancelari�, �e b�dzie musia�a uniewa�ni� to ma��e�stwo, a nawet... ca�kowicie usun�� je ze swoich rejestr�w.

- Usun��? A to dlaczego? Ma��e�stwo, kt�rego sami udzielili�my, w naszej prywatnej kaplicy... w twojej obecno�ci, kardynale? Je�liby istnia�y jakie� przeszkody dla tego zwi�zku, dlaczego w�wczas ich nie zg�osi�e�, jak tego wymaga rytua� ceremonii �lubnej?

- By�em ich nie�wiadomy, Ojcze �wi�ty. Wasza �wi�tobliwo�� ze zgroz� odrzuci�by my�l o pob�ogos�awieniu takiego zwi�zku, gdyby...

- Gdyby co? Sko�cz z tymi wst�pami, na wszystkich �wi�tych!

- Gdyby wiedzia�, �e ta m�oda kobieta nie jest wdow�, jak wszyscy s�dzili�my... i jak uwa�a�a ona sama.

- Co?

Commynes wzi�� na siebie zadanie ostatniego ciosu, wykorzystuj�c ca�e swe dyplomatyczne do�wiadczenie, by nie ujawni� wewn�trznej satysfakcji.

- Dok�adnie tak, Ojcze �wi�ty. Hrabia Filip de Selongey, skazany na �mier�, rzeczywi�cie zosta� wprowadzony na szafot w Dijon... ale zszed� z niego ca�y i zdrowy, gdy� na rozkaz kr�la dos�ownie w ostatniej chwili zosta� u�askawiony.

Zapanowa�a ci�ka cisza zak��cana jedynie �wiergotem ptak�w zajmuj�cych wielk� z�ocon� wolier� w s�siednim pomieszczeniu. Papie� westchn�� g��boko.

- A... ona? Gdzie si� teraz znajduje?

- Wed�ug tego, co mi wiadomo, �egluje w kierunku Francji, Ojcze �wi�ty... I Commynes, po raz ostatni g��boko si� sk�oniwszy, opu�ci� Sal� Papugi.

Zbli�a� si� zmierzch, gdy kilka tygodni p�niej 'Douglas Mortimer pozostawi� Fior� z Khatoun przy wje�dzie na star�, ocienion� przez wiekowe d�by alej� prowadz�c� do Domu w Barwinkach.

- Dotarli�my do portu! - powiedzia�, sk�oniwszy si�. - Nie potrzebujesz �wiadk�w spotkania z bliskimi...

- Mo�e wejdziesz i si� od�wie�ysz? Dzisiejszy etap by� d�ugi, a dzie� gor�cy.

- Zrobi� to w Plessis. Je�li pozwolisz, z�o�� ci wizyt� jutro, przywitam si� z pani� Leonard� i zobacz�, czy tw�j syn bardzo ur�s�.

Serce Fiory bi�o szybciej ni� zwykle, kiedy jecha�a konno drog� wiod�c� w�r�d porastaj�cych pobocza traw. Pami�ta�a swoje dziecko jako male�k�, wymachuj�c� r�czkami istot�, kt�r� z rozczuleniem trzyma�a w ramionach. Teraz zbli�a�o si� ono do swych pierwszych urodzin, a jego matka nic o nim nie wiedzia�a. Nie widzia�a jego pierwszych u�miech�w. To nie ona pochyla�a si� nad ko�ysk� i sp�dza�a przy nim noce, gdy je co� bola�o. Z pewno�ci� b�dzie na ni� patrzy�o jak na obc� osob� i w chwili wkroczenia w jego �wiat Fiora nie mog�a powstrzyma� obaw.

Kiedy rozst�pi�a si� zas�ona drzew i pojawi� si� dom, r�owo-bia�y na zielonym tle, zachwycona tym widokiem Khatoun zaklaska�a w d�onie. Ogr�d by� jednym wielkim bukietem kwiat�w, a wspinaj�ce si� na taras barwinki wylewa�y si� z lasku i rozpo�ciera�y jak kr�lewski dywan. W g��bi l�ni�a Loara, odbijaj�c czerwonawy blask przepi�knego zachodu s�o�ca zdaj�cego si� otacza� p�omieniami jasne zabudowania opactwa �wi�tego Ko�my. Powietrze pachnia�o rozgrzanymi kwiatami, sosnami, �wie�o �ci�t� traw� z lekk� nut� wilgoci dobiegaj�c� od strony rzeki.

- Jak tu �adnie! - westchn�a Khatoun. - Ale... Nikogo nie ma?

W tej chwili z g��bi ogrodu dotar�o weso�e, zbli�aj�ce si� ku nim pogwizdywanie. Wreszcie zza bujnych krzew�w wyszed� m�ody m�czyzna nios�cy na ramionach ma�e dziecko, kt�re �mia�o si� i wczepia�o r�czkami w jego jasne w�osy. Jeden z koni zar�a�, co sprawi�o, �e m�czyzna odwr�ci� g�ow�. Stan�� jak wryty, a jego niebieskie oczy rozszerzy�y si� ze zdumienia. Jednocze�nie machinalnie zdj�� ch�opczyka z ramion i posadzi� sobie na r�ku.

- No i co, Florencie? - powiedzia�a Fiora z u�miechem. - Czy�by� mnie nie poznawa�?

Zaskoczenie min�o i nagle �renice m�odzie�ca zap�on�y, a z gard�a wydoby� si� istny ryk rado�ci:

- Pani Leonardo! Petronelo! Stefanie!... Szybko! Chod�cie szybko! Wszyscy! Nasza pani wr�ci�a!

A poniewa� najwyra�niej nikt go nie us�ysza�, wcisn�� dziecko w ramiona Fiory i rzuci� si� biegiem w kierunku domu wrzeszcz�c z ca�ych si�:

- Nasza pani wr�ci�a! Nasza pani wr�ci�a!

Ta nag�a zmiana nie spodoba�a si� ma�emu Filipowi, kt�ry energicznie zaprotestowa�. Jego buzia otworzy�a si� szeroko z dono�nym �Ueeeeeeeeee...

ue...ue!" po��czonym z potokiem �ez.

- M�j Bo�e! - j�kn�a Fiora. - On si� mnie boi!

Zrozpaczona, nie �mia�a przytuli� go do siebie i obsypa� poca�unkami br�zowych, jedwabistych loczk�w pokrywaj�cych jego g��wk�, cho� umiera�a z ch�ci, by to zrobi�.

- Ale� nie, nie boi si� ciebie - powiedzia�a Khatoun. - To ten durny ch�opak za mocno nim potrz�sn��. Poczekaj!

Zacz�a wymachiwa� r�kami i robi� miny, kt�re zda�y si� dziwi� dziecko. Przesta�o p�aka�, po czym nagle, prawie bez fazy przej�ciowej, wybuchn�o �miechem.

- Widzisz? Przesta� p�aka� i szybko zrozumie, �e jeste� jego mam�.

Maluch przygl�da� si� teraz tym dw�m tak r�nym twarzom, kt�re si� do niego u�miecha�y. Fiora czule go przytuli�a i zacz�a delikatnie ko�ysa� w ramionach.

- Moje male�stwo!... M�j syneczek! Jaki jeste� �liczny!

Pr�bowa�a dotkn�� w locie ustami r�owych paluszk�w poruszaj�cych si� przed jej twarz� i usi�uj�cych pochwyci� brzeg bia�ego welonu lub pasemko w�os�w. Wreszcie Filip zdecydowa� si� na nos matki i szarpn�� go z zapa�em.

- Ale� on ju� jest silny! - zawo�a�a, �miej�c si� i p�acz�c jednocze�nie. - Och, Khatoun, jak mog�am tak d�ugo by� z dala od niego?

M�oda Tatarka nie mia�a czasu udzieli� odpowiedzi na to pytanie, kt�re zreszt� odpowiedzi nie wymaga�o, bo niczym chmara wr�bli na spotkanie im wybiegli mieszka�cy domu. Nogi Leonardy nie dor�wnywa�y nogom pozosta�ych, ale nikt nie o�mieli�by si� wyprzedzi� jej w tym biegu. Przeciwnie - Florent i Marcelina, mamka dziecka, podtrzymywali j� i to ona jako pierwsza pad�a w ramiona Fiory, kt�rej Khatoun skwapliwie odebra�a syna, zachwycona, �e wreszcie mo�e pozna� ma�ego Filipa.

Przez chwil� trwa�y u�ciski, poca�unki, weso�e okrzyki i serdeczne s�owa powitania. Leonarda w przekrzywionym czepcu wylewa�a potoki �ez, przyciskaj�c swoje jagni�tko do serca, obejmowa�a Khatoun niemal r�wnie czule, co Fior�, co zdziwi�o Tatark�, zupe�nie nienawyk�� do takich przejaw�w uczu� u pani Leonardy, kt�r� zawsze uwa�a�a za nieco osch��.

- B�g pozwoli�, by�cie si� odnalaz�y - o�wiadczy�a Leonarda. - Niech Jego imi� b�dzie b�ogos�awione, i niech ten dom, w kt�rym odt�d b�dziesz mieszka�, stanie si� dla ciebie azylem. Wraz z tob� wraca tu co� z dawnych, dobrych dni!

I ponownie j� u�ciska�a, by pokaza� rado��, kt�r� czu�a, widz�c j� znowu. Stefan Le Puellier i jego �ona Petronela, czyli zarz�dca i kucharka w niewielkiej posiad�o�ci, tak�e mieli �zy w oczach widz�c m�od� pani�, kt�r� darzyli serdecznym przywi�zaniem. Za� m�ody Florent, niegdy� terminator u bankiera Angola Nardiego w Pary�u, a obecnie ogrodnik i prawa r�ka Stefana, patrzy� na Fior� ze z�o�onymi d�o�mi i zachwytem w oczach, nawet nie my�l�c o otarciu strumieni �ez sp�ywaj�cych na niebieski p��cienny fartuch. Uczucia, kt�re wobec niej �ywi�, nie stanowi�y dla nikogo tajemnicy i jego ekstaza nie mia�a w sobie nic zaskakuj�cego.

Tylko Marcelina, mamka, kt�ra nie zd��y�a pozna� matki swego mlecznego syna, okaza�a pewn� rezerw�. O�wiadczy�a, �e jest bardzo zadowolona, �e pani hrabina wr�ci�a, ale pospiesznie zabra�a ma�ego Filipa z ramion Khatoun, usi�uj�c spiorunowa� j� wzrokiem. Widz�c rozczarowanie na twarzy swej by�ej niewolnicy, Fiora pomy�la�a, �e trzeba spodziewa� si� k�opot�w z tej strony i aby wszystkich pogodzi� zawo�a�a:

- Daj mi go na troch�, Marcelino! Pomy�l, �e nie widzia�am go od miesi�cy...

- Kiedy on jest ci�ki, pani hrabino! A po tej d�ugiej podr�y...

- Jestem jeszcze zdolna d�wiga� to brzemi� - odpowiedzia�a Fiora �artobliwie. - Od tak dawna o tym marz�!

I trzymaj�c z dum� w ramionach syna, ruszy�a w kierunku domu, w kt�rym znikn�a ju� Petronela, wo�aj�c, �e przygotuje najlepsz� kolacj� na �wiecie. Leonarda i Khatoun otoczy�y Fior�, a za nimi szli Stefan i Florent, prowadz�c konie, kt�re zamierzali umie�ci� w stajni po wcze�niejszym uwolnieniu ich od baga�y i rozsiod�aniu. Marcelina postanowi�a do��czy� do Petroneli i pom�c jej w kuchni.

Leonarda nie mog�a napatrze� si� na Fior�, zupe�nie jakby si� obawia�a, �e dawna podopieczna zniknie, rozp�ynie si� jak sen w ostatnich promieniach s�o�ca. Najwyra�niej z�era�a j� ciekawo�� i nie mog�a d�ugo opiera� si� ch�ci zadania pierwszego pytania:

- Sk�d si� tu wzi�a�, moje jagni�tko?

- Zaskocz� ci�, Leonardo: przybywam z Florencji, gdzie widzia�am si� z naszym przyjacielem, Commynes'em. A przywi�z� nas tutaj Douglas

Mortimer...

- Z Florencji? Ale... jak to si� sta�o, �e si� tam znalaz�a�? Czy nie by�a to wielka nieostro�no��?

- Nie, zasz�y tam wielkie zmiany! Och, moja droga, mam ci tyle do opowiedzenia, �e nie bardzo wiem, od czego zacz��!

- Czy najpro�ciej nie by�oby od pocz�tku? Na przyk�ad od porwania...

- Oczywi�cie, ale - Fiora �ciszy�a g�os - o tym, co prze�y�am przez te miesi�ce, nie wszyscy powinni si� dowiedzie�. Tote� prosz� ci� o nieco cierpliwo�ci. Poczekajmy, a� b�dziemy same wieczorem. Tymczasem musisz mi odpowiedzie� na pytanie, kt�re mnie prze�laduje od czasu wyjazdu z Italii: czy wiesz, gdzie jest Filip?

- Filip? Ale�... przecie� trzymasz go na r�kach. Przyk�adaj�c policzek do g��wki dziecka, Fiora poca�owa�a j� z czu�o�ci�.

- Nie on, Leonardo... jego ojciec.

�renice starej panny rozszerzy�y si� pod wp�ywem nagiego zdumienia zmieszanego z niepokojem, kt�ry Fiora bez problemu rozszyfrowa�a: Leonarda zastanawia�a si�, czy jej przybrana c�rka wr�ci�a w pe�ni w�adz umys�owych.

- Nie martw si�, nie zwariowa�am! Widz� jednak, �e jeste� r�wnie nie�wiadoma, jak ja przed spotkaniem z Commynes'em. To on powiedzia� mi prawd�.

- Jak� prawd�?

- Jedyn� obowi�zuj�c�, my�l�: egzekucja mego ma��onka nie zosta�a doprowadzona do ko�ca i Filip unikn�� �mierci... ale dok�d pojecha�? Tego Commynes nie m�g� mi powiedzie�.

Leonarda zmarszczy�a brwi i po�o�y�a d�o� na r�ce Fiory, jakby chc�c zatrzyma� j� w obliczu niebezpiecze�stwa:

- Albo nie chcia�. Strze� si�, moje dziecko! Mo�e chodzi� o tajemnic� pa�stwow�, do kt�rej tylko kr�l posiada klucz! Mo�e lepiej rozmawia� o tym tylko za zamkni�tymi drzwiami? Niekt�rych s��w nie nale�y wypowiada� g�o�no.

- Masz racj�! Porozmawiamy p�niej!

I przytulaj�c mocno do siebie gaworz�ce niemowl�, Fiora przekroczy�a wreszcie pr�g Domu w Barwinkach, po kt�rym rozchodzi� si� zapach pieczonego kurczaka. * * *

Tego wieczora Fiora postanowi�a, �e wszyscy razem zjedz� w kuchni, mimo pe�nych zgorszenia protest�w Petroneli, kt�ra uwa�a�a, �e pani na w�o�ciach to nie przystoi. Fiora nie chcia�a o niczym s�ysze�.

- Od miesi�cy marzy�am o powrocie do domu - powiedzia�a - ale bez was wszystkich by�by on tylko pust� skorupk�. Potrzebuj� was tu� obok. Poza tym znam sale pa�acowe, kt�re nie umywaj� si� do twojej kuchni, Petronelo.

I w ten oto spos�b wszyscy spotkali si� przy d�ugim stole z woskowanego d�bu, na kt�rym Leonarda rozpostar�a cienki, p��cienny obrus, a Florent na cze�� Fiory porozstawia! bukieciki drobnych r�owych r�yczek i barwink�w. Domownicy rado�nie zasiedli wok� specja��w Petroneli, pocz�wszy od pasztet�w z �ososia, z w�gorza i z jarz�bka, cienkich kie�basek i soczystej pieczeni z warchlaka z czerwonymi porzeczkami, a sko�czywszy na smakowitych p�czkach� z� kwiatem� akacji,� r�norodnych� konfiturach i galaretce z karmelem i migda�ami, poprzez �wie�e serki podane na li�ciach winoro�li z przyprawami. Naturalnie Stefan wydoby� z piwnicy kilka butli swoich najlepszych win z Orleanu i Vouvray.

Fiora oczywi�cie m�wi�a znacznie wi�cej ni� pozostali biesiadnicy, cho� nie omieszka�a zadawa� pyta� o to, co dzia�o si� w trakcie jej nieobecno�ci. Wszyscy chciwie s�uchali relacji o jej losach od chwili, gdy Montesecco porwa� j� na rozkaz papie�a, by zawie�� do Rzymu. Jednak�e opowiadanie sprawia�o narratorce pewne problemy. Nie mog�a przecie� urazi� uczu� religijnych tych dobrych ludzi ani opowiedzie� im o szczeg�ach swego �ycia w tym okresie. Trzeba by�o jedno przyci�� i ociosa�, a co innego upi�kszy�, na przyk�ad bardziej szczeg�owo opowiedzie� o pobycie w klasztorze San Sisto ni� w pa�acu Borgii oraz przemilcze� ma��e�stwo z Carlem, a zw�aszcza nami�tny romans z Lorenzem. Oczywi�cie nie mo�na by�o pomin�� zab�jstwa Giuliana w katedrze we Florencji - Fiora dostrzeg�a w�wczas, �e twarze s�uchaczy spochmurnia�y, a r�ce pospiesznie nakre�li�y znak krzy�a.

- To naszemu kr�lowi - zako�czy�a - zawdzi�czam, �e mog�am do was wr�ci� bez przeszk�d. Spotkanie z jego pos�em we Florencji umo�liwi�o mi wreszcie podr� do Francji.

Wzniesiono zatem toast za zdrowie kr�la Ludwika, po czym Fiora, Leonarda i Khatoun, kt�rej pos�ano obok pokoju m�odej pani, wr�ci�y do swych komnat, gdzie pod opiek� nia�ki spa� ju� ma�y Filip.

Przybywaj�c do Turenii Fiora �ywi�a pewne obawy, co domownicy pomy�l� o Khatoun, ale szybko si� uspokoi�a. Uk�adno�� i weso�o�� m�odej Tatarki sprawi�a, �e zapomniano o jej nieco egzotycznym wygl�dzie. Petronela dostrzeg�a nawet pewne jej podobie�stwo do pos��ka �wi�tej Cecylii z opactwa �wi�tego Ko�my. Jednak�e dobrej kobiecie zale�a�o na wyja�nieniu pewnego drobiazgu, kt�ry bardzo le�a� jej na sercu.

- Czy ona... jest chrze�cijank�?

- Oczywi�cie - odpowiedzia�a Fiora. - Zosta�a ochrzczona w ko�ciele �wi�tej Tr�jcy we Florencji i nadano jej imi� Donaty, �wi�tej patronki sz�stego dnia lutego... ale zawsze m�wili�my na ni� Khatoun. M�j ojciec uwa�a�, �e to imi� do niej pasuje, gdy� podobna jest do kotka.

- To prawda - przytakn�� Florent. - Do bardzo �adnego ma�ego kotka!

W ten oto spos�b Khatoun wkroczy�a do Domu w Barwinkach, gdzie zainstalowa�a si� w spos�b tak bezproblemowy i naturalny, jakby zawsze tam �y�a: zadziwiaj�ce zdolno�ci adaptacyjne znacznie u�atwia�y jej �ycie, odk�d zosta�a rozdzielona z Fior� i wyrwana z b�ogiej krainy dzieci�stwa.

Tego wieczora Leonarda odes�a�a j� do ��ka, gdy� nikogo nie dopu�ci�aby do pomocy swojemu �jagni�tku" w wieczornej toalecie.

- Od tak dawna nie mia�am okazji tego robi�! - o�wiadczy�a z moc�, wlewaj�c wod� z wiadra do miednicy.

Zmywszy dok�adnie g�bk� z cia�a Fiory kurz wielodniowej podr�y, wytar�a j� mi�kkim r�cznikiem, po czym posadzi�a m�od� kobiet� przed toaletk� i rozpu�ciwszy jej w�osy, zacz�a je energicznie szczotkowa�.

- Khatoun, tw�j syn i Marcelina �pi� jak zabici - o�wiadczy�a spokojnie. - Jeste�my teraz same, wi�c mo�e mog�aby� powiedzie� mi prawd�?

- Prawd�?

- Tak. No wiesz, przeciwie�stwo nie�cis�o�ci i fikcji... czyli tego, co zaprezentowa�a� domownikom w trakcie dzisiejszej kolacji. Ja chcia�abym wiedzie�, co zdarzy�o si� naprawd�.

- My�lisz, �e k�ama�am?

- Nie my�l�, jestem tego pewna.

- Co mog�o sprawi�, �e tak s�dzisz? - spyta�a Fiora z rozbawieniem.

- Zawsze na swoje nieszcz�cie czerwieni�a� si�, k�ami�c, a dzi� wieczorem by�a� nieustannie czerwona. By� mo�e wino odegra�o tu pewn� rol�, ale g�ow� bym da�a, �e mi�dzy pobytem w klasztorze, d�ug� walk� z tym niesamowitym papie�em, przyja�ni� z hrabin� Catarin� i podr� do Florencji na ratunek Medyceuszom zdarzy�o si�... to i owo. Zreszt� zdaje mi si�, �e tw�j pobyt we Florencji nieco si� przeci�gn��?

- Przyznam, �e tak. Widz�c, �e mog� tam normalnie �y�, a� do przybycia Commynes'a �ywi�am zamiar, by pos�a� po ciebie i ma�ego Filipa i wie�� tam egzystencj� tak�, jak niegdy�, poniewa�... Lorenzo ocali� wi�kszo�� mego maj�tku.

Niedostrzegalne wahanie przed wym�wieniem imienia Wspania�ego nie umkn�o uwagi Leonardy. Fiora zauwa�y�a to, napotykaj�c w lustrze jej spojrzenie... i stwierdzaj�c z odrobin� rozdra�nienia, �e znowu si� zaczerwieni�a.

- Lorenzo? - szepn�a stara panna, zaczesuj�c do g�ry mas� czarnych jedwabistych w�os�w. - Czy mi si� wydaje, czy tw�j g�os troch� dr�y, gdy wymawiasz jego imi�?

Fiora zerwa�a si� i �ciskaj�c przy piersiach spowijaj�c� j� materi�, zacz�a przemierza� nerwowo komnat�. Leonarda pozwoli�a jej na to, nie odzywaj�c si� ani s�owem. Po d�u�szej chwili m�oda kobieta zatrzyma�a si� przed ni�.

- Tak czy inaczej zamierza�am wszystko ci powiedzie�. Zwleka�am z powrotem i ma to du�y zwi�zek z Lorenzem. Tego wieczora, gdy mia�o miejsce morderstwo w katedrze, zosta� moim kochankiem... i nawet, gdy dowiedzia�am si�, �e Filip �yje, nie�atwo by�o mi si� z nim rozsta�. Podaj mi co� wygodniejszego do ubrania, Leonardo, i usi�d� przy mnie na ��ku: o wszystkim dok�adnie ci opowiem.

- A nie jeste� zbyt zm�czona?

- Ale� z ciebie hipokrytka! - powiedzia�a Fiora ze �miechem. - Od godziny pr�bujesz co� ze mnie wyci�gn��. Nie m�w, �e nagle zmieni�a� zdanie.

- Przyznaj�, �e nie - odrzek�a Leonarda pogodnie. - Obiecuj� jednak, �e zaraz przygotuj� ci napar z lipy, �eby ci si� dobrze spa�o.

By�a prawie p�noc, kiedy Fiora otrzyma�a obiecane zi�ka i w�lizgn�a si� do pachn�cej mi�t� i sosn� po�cieli.

Kiedy pi�a, jej oczy znad fili�anki �ledzi�y wyraz twarzy Leonardy, kt�ra sta�a przy ��ku z za�o�onymi r�kami.

- Nie wzbudzi�am w tobie wstr�tu?

- Dlaczego? Bo uwa�aj�c si� za wdow�, pos�ucha�a� g�osu natury i znalaz�a� si� w ramionach m�czyzny... o kt�rym marzy� mo�e niejedna kobieta? Zreszt� ten stary wariat Demetrios pewnie ci powiedzia�, co o tym my�li?

- Oczywi�cie. Zdawa� si� rozumie�, �e mog� by� szcz�liwa z Lorenzem, nie kochaj�c go...

- Zdziwi�abym si�, gdyby wzywa� ci� do umartwiania si� i pokuty w klasztorze! Grecy maj� specyficzn� moralno��, ale w tym wypadku mia� racj�: wykaza�a� si� odwag� godn� m�czyzny i zas�ugiwa�a� na nagrod�. �pij teraz i nie my�l o tym wi�cej. Jutro b�dzie nowy dzie�... i pocz�tek nowego �ycia. I tak trzeba do tego podchodzi�.

Leonarda pochyli�a si�, by poca�owa� Fior�, po czym o�wiadczywszy, �e nie zapala lampki nocnej z powodu szczeg�lnie �ar�ocznych tego lata komar�w, wysz�a z pokoju i uda�a si� do siebie. Tam, zanim si� po�o�y�a, d�ugo kl�cza�a przed figurk� Matki Boskiej z Clery, kt�r� podarowa� jej Ludwik XI, by do niej zwraca�a si� ze swymi modlitwami i nadziejami w trakcie przed�u�aj�cej si� nieobecno�ci Fiory. Teraz dzi�kowa�a za jej powr�t, ale nie mog�a si� powstrzyma� od wyra�enia pro�by, by dzieci�ciu jej serca zaoszcz�dzone zosta�y kolejne problemy...

Schodz�c nast�pnego ranka do kuchni, Fiora zasta�a tam Douglasa Mortimera. Rozsiad�szy si� wygodnie przy stole, Szkot poch�ania� pasztet z zaj�ca, kt�rego szczodre porcje podawa�a mu Petronela. Rozsmarowywa� je na wielkich pajdach chleba, a ka�demu k�sowi towarzyszy�a marynowana cebulka, kt�r� czubkiem no�a wy�awia� z kamionkowego garnka. Popija� to wszystko zawarto�ci� sporego dzbana z winem.

Widz�c wchodz�c� m�od� kobiet�, podni�s� si� i uk�oni�, nie odk�adaj�c jednak kanapki i no�a.

- Kr�l przysy�a mnie do ciebie, donno Fioro - wyja�ni� - a w oczekiwaniu, a� wstaniesz, Petronela da�a mi co� do przegryzienia.

- Dobrze zrobi�a, dotrzymam ci towarzystwa. Jestem g�odna, a ten pasztet bardzo �adnie pachnie... Dlaczego jednak nasz Sire przysy�a ci� tak wcze�nie rano? Czy�by� przywozi� jakie� wa�ne wie�ci?

- Tak i nie. Kr�l zaprasza ci� dzi� na kolacj�, a to ranny ptaszek, lubi�cy zorganizowa� sobie dzie�, gdy tylko otworzy oczy. A poza tym my�l o sp�dzeniu paru chwil w twojej kuchni nie by�a mi niemi�a - zako�czy� �artobliwie.

- Kr�l czyni mi wielki honor - powiedzia�a Fiora, przysuwaj�c sobie rynienk� z pasztetem. - B�d� tam jednak r�wnie� obecne inne osoby, a ja chcia�abym z nim porozmawia� sam na sam.

- On tak�e. Dlatego te� prosi�, by� przysz�a oko�o czwartej, w porze jego pieszego lub konnego spaceru. Dzi� b�dzie pieszo. Przejdziecie si� po warzywniku lub po sadzie, albo odwiedzicie stajnie czy pawilon my�liwski...

O ustalonej porze Fiora w towarzystwie Florenta, dumnego z powrotu do roli jej pazia, wkroczy�a na dziedziniec zamku w Plessis i zsiad�a z konia obok starej studni. Mia�a pewne problemy z wyborem toalety. Wiedzia�a, jak bardzo kr�l ceni prostot�, zw�aszcza w czasie spaceru w�r�d p�l, ale z drugiej strony zale�y mu na zachowaniu pewnych zasad etykiety, a wi�c wymaga pewnej wykwintno�ci od os�b, kt�rym czyni zaszczyt swym towarzystwem. Tote� po g��bokim zastanowieniu i zasi�gni�ciu opinii Leonardy Fiora zdecydowa�a si� na sukni� z matowego jedwabiu w czarno-bia�y wz�r, �ci�ni�t� pod biustem w�sk� zielon� wst��k�. Na g�owie mia�a niski sto�kowy czepiec w tym samym weso�ym kolorze m�odych listk�w ozdobiony ob�okiem bia�ego, usztywnionego mu�linu. Jej dekolt ozdabia� pojedynczy klejnot: z�ota chimera o oczach ze szmaragd�w, kt�ry nosi�a w czasie �lubu z Filipem i kt�ry Leonarda zdo�a�a ocali� podczas pl�drowania pa�acu Beltrami.

Nie zd��y�a nawet doj�� do bramy zamku, bo wyszed� z niego kr�l. Na jej widok wyda� radosny okrzyk i �wawym krokiem ruszy� jej na spotkanie, podczas gdy ona sk�oni�a si� g��boko, by go powita�, a jednocze�nie ukry� ch�� �miechu. Ludwik XI nosi� bowiem, pr�cz takiej jak zwykle kr�tkiej tuniki z szarego sukna, si�gaj�cej kolan i �ci�ni�tej sk�rzanym pasem, najbardziej zadziwiaj�ce nakrycie g�owy, jakie Fiora kiedykolwiek widzia�a. Na czerwon� jedwabn� czapk� zas�aniaj�c� jego kr�lewskie uszy nasun�� co� w rodzaju czarnego kapelusza kardynalskiego, kt�rego bardzo szerokie i grube na palec rondo ca�kowicie os�ania�o mu ramiona i ocienia�o go ca�ego. Jego podobie�stwo do grzyba by�o nieodparte i Fiora u�miechn�a si� do niego z tak� weso�o�ci�, �e od razu wiedzia�, o co chodzi.

- Czy to m�j kapelusz ci� bawi, donno Fioro? Wiedz zatem, �e bardzo go sobie ceni�, gdy� w upa� daje mi cie�, a w czasie deszczu chroni lepiej, ni� moje zwyk�e kapelusze, kt�re w�wczas zmieniaj� si� w rynny... Pomys� na niego zaczerpn��em od biskupa Walencji.

- To naprawd� dobry pomys�, Sire. Ubolewam jedynie, �e obyczaj nie pozwala nam, kobietom, na noszenie podobnych.

- Mog�aby� taki nosi�, gdyby� by�a przeorysz�. Ale w�a�ciwie przecie� nic nie stoi na przeszkodzie, by� wprowadzi�a tak� mod�. Czy� �adna kobieta nie mo�e pozwoli� sobie na pewn� fantazj�?

Fiora nie zd��y�a odpowiedzie�. Du�y bia�y chart, wyrwawszy si� z r�k pazia, podbieg� do kr�la, okr��y� go w podskokach, a potem przylgn�� do jego n�g, wznosz�c ku niemu delikatny �eb. Nawet gdyby nie nosi� kosztownej obro�y wybijanej z�otymi �wiekami i drogimi kamieniami, Fiora rozpozna�aby ulubionego psa Ludwika, kt�ry pom�g� mu kiedy� w szczeg�lnie dramatycznych okoliczno�ciach. Kr�l roze�mia� si�:

- No, Drogi Przyjacielu! Chcesz si� z nami przej��? Ale idziemy do ogrodu i b�dziesz musia� i�� grzecznie przy nodze. Nie wolno tratowa� grz�dek!

Pami�tasz go, donno Fioro?

- Oczywi�cie, Sire - odpowiedzia�a, g�aszcz�c jedwabisty grzbiet zwierz�cia. - Nie zapomina si� o towarzyszu broni... szczeg�lnie tak pi�knym jak on.

- To prawda. Oboje wykonali�cie dobr� robot�, kiedy zaatakowa� mnie ten nikczemny mnich. Czy wiesz, �e nie �yje?

- S�ysza�am o tym, Sire. Zachorowa�?

- Nie. My�l�, �e umar� ze z�o�ci. W�ciek� si� i rozwali� sobie g�ow� o pr�ty swojej klatki. Zosta� godnie pochowany, a za jego pod�� dusz� odprawiono trzy msze.

Co rzek�szy, Ludwik XI prze�egna� si� pobo�nie, da� smako�yk Drogiemu Przyjacielowi i ruszy� przed siebie. Widoku od strony cz�ci mieszkalnej nie ogranicza� �aden mur - znajdowa�a si� tu zwyk�a furtka prowadz�ca do ogrodu i warzywnika, kt�r� kr�l sam otworzy�.

Id�c po piaszczystych alejkach, Fiora pomy�la�a, �e zamkowy ogrodnik jest swego rodzaju artyst�. Klomby kwiatowe i grz�dki z warzywami, r�wniutko obramowane bukszpanem, mia�y najr�niejsze kszta�ty. Tworz�ce je ro�liny zosta�y dobrane kolorystycznie. W ogrodzie ozdobnym niepodwa�alnie kr�lowa�y r�e i lilie, za� w warzywnym jarzyny i zio�a uporz�dkowane by�y wed�ug barwy, tak by stanowi� obraz przyjemny dla oka. Podlewanie zosta�o udoskonalone dzi�ki doprowadzeniu wody ze �r�d�a Carre po��czonego z zamkiem rurami o�owianymi lub ceramicznymi. Kilku ogrodnik�w zaj�tych by�o prac�, kt�rej nadej�cie kr�la nie przerwa�o. Widz�c go, zdejmowali czapki, by si� mu uk�oni�, po czym wracali do swego zaj�cia. Ludwik XI ch�tnie zatrzymywa� si� przy tych ludziach, kt�rych sam wybiera� i bardzo lubi� chwil� porozmawia� albo zrobi� jak�� uwag�, zawsze mi�� i trafn�. Fiora zacz�a si� w ko�cu zastanawia�, co tu robi: jej towarzysz zdawa� si� ca�kiem o niej zapomina�. Mi�dzy jednym a drugim ogrodnikiem przemawia� g��wnie do swojego psa.... Wreszcie przekroczyli ogrodzenie wielkiego sadu, w kt�rym �liwy dos�ownie ugina�y si� pod ci�arem owoc�w o najr�niejszych kolorach. Ludwik XI zerwa� kilka i pocz�stowa� Fior�, po czym, wypluwaj�c pestki, wskaza� jej kamienn� �awk� ustawion� pod czere�ni�. Ju� dawno zebrano z niej owoce, ale g�ste listowie dawa�o ch�odny cie�. Ludwik usiad� na �awce, gestem zach�ci� sw� towarzyszk�, by zaj�a miejsce obok, i zdj�� kapelusz, upuszczaj�c go na traw�, po czym westchn��:

- No to, pani de Selongey, powiedz mi co nieco o tym, co si� dzieje w Rzymie i co tam robi�a�.

- Obawiam si�, �e niewiele, Sire. Stara�am si� przede wszystkim pozosta� przy �yciu.

- Niew�tpliwie, niew�tpliwie! Chcia�bym jednak, �eby� opowiedzia�a mi o papie�u. Ty, w przeciwie�stwie do mnie, widzia�a� go z bliska. Przedstaw mi jego najdok�adniejszy portret.

Fiora zrobi�a, co mog�a, staraj�c si� zachowa� obiektywizm, co nie by�o �atwe. Jako �e zna�a gor�ce uczucia religijne Ludwika, nie chcia�a �le go usposobi�, ujawniaj�c, jak bardzo nie cierpi papie�a. Niemo�liwe by�o przemilczenie korupcji, brutalno�ci i nienasyconej chciwo�ci Sykstusa IV, kiedy jednak poczu�a, �e ponosi j� uraza, przerwa�a, odwracaj�c nawet wzrok, by unikn�� przenikliwego spojrzenia kr�la.

- Nie wiem, co wi�cej mog�abym powiedzie� Waszej Wysoko�ci - zako�czy�a, schylaj�c si�, by zerwa� listek mi�ty, kt�ry zacz�a �u�.

Ludwik XI pozwoli�, by na chwil� zapad�a mi�dzy nimi cisza. S�ycha� by�o jedynie ptaki...

- Mortimer by� bardziej rozmowny od ciebie, moja droga - powiedzia� kr�l z westchnieniem. - Dlaczego nic nie m�wisz o tym zadziwiaj�cym ma��e�stwie, do kt�rego ci� zmuszono?

- Pan de Commynes poinformowa� mnie, �e jest ono niewa�ne. Ale w�a�ciwie zawsze takie by�o, prawda, Sire.

- Jak to?

- Sam to przed chwil� powiedzia�e�: zosta�am do niego zmuszona gro�b�. Poza tym nie zosta�o ono skonsumowane.

- Nie wierz w to! Wiele ma��e�stw przetrwa�o mimo podobnych okoliczno�ci. To, co je uniewa�nia... i o tym Commynes mia� powiadomi� papie�a, to fakt, �e nie jeste� wdow�. W ka�dym razie nie tak, jak my�lisz.

Fiora poczu�a, �e blednie, a jej d�onie staj� si� zimne. Spojrza�a z przestrachem na swego towarzysza, kt�ry jednak patrzy� na ni� z nieodgadnionym wyrazem twarzy.

- Je�li mog� zapyta�... co Wasza Wysoko�� ma na my�li?

- �e moje rozkazy zosta�y wykonane. Zreszt� pan de Craon nie pozwoli�by sobie na ich zlekcewa�enie. Poleci�em, by dano odczu� temu upartemu Burgundczykowi udr�ki �mierci, lecz oszcz�dzi� go w chwili, gdy po�o�y g�ow� na pniu.

- Och, Sirel Co za okrucie�stwo!

- Tak uwa�asz? Czy zapominasz, moja droga, �e na twoj� pro�b� ju� raz go u�askawi�em? Ten cz�owiek zdaje si� niezdolny do usiedzenia na miejscu.

- Czy mo�na mu czyni� wyrzuty, �e pragn�� pozosta� wierny swej rycerskiej przysi�dze?

- �mier� Zuchwa�ego uczyni�a j� niewa�n� i mia�em nadziej�, �e sk�oni go to do powa�niejszego potraktowania przysi�gi ma��e�skiej, kt�r� ci z�o�y�.

- To nie tylko jego wina, Sire. Mo�e gdybym by�a cierpliwsza... mniej pop�dliwa...

Powiedziawszy tyle, Fiora musia�a opowiedzie� kr�lowi o tym, co zdarzy�o si� w Nancy. Oczekiwa�a surowej reprymendy, tymczasem Ludwik po prostu wybuchn�� �miechem, co j� urazi�o.

- Och, Sirel Czy to takie zabawne?

- Owszem. Twoja koncepcja ma��e�stwa jest tak oryginalna, �e a� rozbrajaj�ca. Musisz jednak wiedzie�, �e m�czyzna godny tego miana nie pozwoli si� tak prowadzi� na pasku. Mimo to nie �a�uj! Nawet gdyby� okaza�a cnot� ma��e�skiego pos�usze�stwa, niczego by� nie zmieni�a. Messire Filip r�wnie szybko pop�dzi�by wype�ni� swoj� powinno��, a jako �e zbiry papie�a znalaz�yby ci� r�wnie �atwo w Selongey jak tutaj, nie bardzo widz�, jak m�g�by ci pom�c. Niczego zatem nie �a�uj! Zreszt�... nie nale�y nigdy niczego �a�owa�, gdy� to najprostszy spos�b na os�abienie najwi�kszego nawet hartu ducha. Co zamierzasz teraz zrobi�?

- Ale�... chc� do��czy� do mojego ma��onka, je�li tylko Wasza Wysoko�� zechce mi powiedzie�, gdzie on jest.

Ludwik XI wsta�, kilka razy z lekkim trzaskiem ugi�� nogi w kolanach, by je rozrusza�, i zacz�� chodzi� tam i z powrotem, za�o�ywszy r�ce za plecami.

- Z rado�ci� bym to zrobi�... gdybym tylko wiedzia�!

- Gdyby�... Wybacz, Sire, ale pan de Commynes powiedzia�, �e po opuszczeniu szafotu Filip zosta� odwieziony do wi�zienia w Dijon, a potem zosta� przeniesiony... gdzie indziej.

- Do Lyonu, a dok�adnie do zamku Pierre-Scize, porz�dnej fortecy, �ci�le chronionej i wyposa�onej w doskona�e wi�zienie. Tylko �e d�ugo tam nie pozosta�.

- Ale... dlaczego?

- Z prostego powodu: uciek�.

- Uciek�? I nie zosta� odnaleziony?

- No nie!

- Ale�, Sire, masz najlepsz� w Europie policj�, najlepszy system pos�a�c�w, najpot�niejsz� armi�...

- Istotnie, mam to wszystko, lecz tak�e komendant�w wi�zie� posiadaj�cych c�rki na tyle g�upie, �eby pom�c w ucieczce przystojnemu wi�niowi. Tw�j ma��onek, moja droga, zbieg�, pos�uguj�c si� pilnikiem i lin� dostarczonymi mu w koszu z serem i owocami. I tyle! Wiesz wszystko!

Fiora przez chwil� milcza�a. W jej duszy star�y si� ze sob� najbardziej sprzeczne uczucia. Rzecz jasna poczu�a wielk� rado�� na wie��, �e Filip jest wolny, lecz jako kobieta nie odczuwa�a szczeg�lnej przyjemno�ci, s�ysz�c o epizodzie z c�rk� komendanta, cho� jej w�asne sumienie, mimo spowiedzi we Fiesole, nie by�o zupe�nie czyste.

- Nie szukano go? - zapyta�a wreszcie.

- Oczywi�cie, �e szukano. Poniewa� zamek zbudowany jest na skale wznosz�cej si� nad Rodanem, pocz�tkowo my�leli�my, �e m�g� uton��, ale zauwa�yli�my, �e skradziono jedn� z rybackich �odzi. P�niej nakaza�em nadzorowanie okolic Selongey, s�dz�c, �e mo�e wpadnie na pomys�, �eby tam wr�ci�. Bez rezultatu, zreszt� podobnie by�o w Brugii, u ksi�nej Marii! Utrzymuj� tam, rzecz jasna, pewne... uk�ady - powiedzia� kr�l uczciwie - ale zdaje si�, �e nikt go nie widzia�.

- M�j Bo�e!... A je�li co� mu si� sta�o? Jest sam, bez broni, mo�e kto� go napad�, zabi�?

- Och! Nie zaczynaj zn�w p�aka�! Pomy�lawszy o takiej ewentualno�ci, kaza�em rozpowszechni� jego rysopis na wszystkich rozdro�ach kr�lestwa, obiecuj�c znaczn� nagrod� temu, kto doprowadzi go �ywego, i drug�... du�o ni�sz� dla tego, kto dostarczy go martwego! I nic. Zrobi�em jeszcze co�: jego stajenny, Mateusz de... Prame, czy tak?

- Tak. Ostatnim razem, gdy go widzia�am, znajdowa� si� niedaleko st�d w okratowanym wozie wioz�cym go do zamku Loches - powiedzia�a Fiora z przygan�.

- W�a�nie. No wi�c zosta� zwolniony, po czym dyskretnie go �ledzono. Pogna� prosto do Brugii... i wi�cej o nim nie s�ysza�em... zreszt� o dw�ch ludziach, kt�rzy mieli go pilnowa�, r�wnie� nie, ale wiadomo, �e u pani Marii i jej ma��onka Francuzi nie s� szczeg�lnie mile widziani. W ka�dym razie nikt nie zg�osi� si� po nagrod�, lecz mimo to tw�j ma��onek, moje drogie dziecko, du�o kosztuje m�j skarb...

- Przykro mi, Sire, ale je�liby dostarczono ci Filipa, jaki by�by jego los? Czy... czy zosta�by...

- Stracony? Uwa�asz mnie za durnia? Nie zmieniam tak �atwo zdania! Ponownie kaza�bym go uwi�zi�, ale tym razem w klatce i to tutaj, w lochach mojego zamku, do czasu, a� zostaniesz odnaleziona. A teraz chod�! Czuj� potrzeb� spaceru!

Fiora nawet nie drgn�a. Sta�a z wzrokiem wbitym w czubki but�w wystaj�cych spod r�bka jej sukni i z mocno splecionymi d�o�mi, jak zwykle, gdy ogarnia�y j� silne emocje.

- Co si� dzieje? - zniecierpliwi� si� kr�l. - Co robisz? Podnios�a na niego wielkie, pe�ne rozpaczy oczy.

- A... je�liby schroni� si� tutaj?

- Kto? Selongey? Taka my�l przysz�a mi do g�owy. Jednak, gdyby tak si� sta�o, to kto� z twoich domownik�w by go zobaczy� i powiedzia� ci chyba o tym? No ju�, odwagi! Jestem pewny, �e �yje.

- Zatem zapewne jest daleko... mo�e zbyt daleko! Wiem, �e rozwa�a� oddanie swego miecza w s�u�b� Wenecji, aby walczy� z Turkami. Je�li tak si� sta�o, to nigdy nie wr�ci i niczego si� o nim nie dowiem.

- Wenecja, m�wisz? Mo�emy chocia� dowiedzie� si�, czy tam pojecha�! Napisz� do do�y zaraz po kolacji. Jest to, jak mo�e wiesz, najlepiej strze�one miasto �wiata i �aden cudzoziemiec nie mo�e do niego wjecha�, nie zwracaj�c uwagi zbir�w Rady Dziesi�ciu. Szybko otrzymamy jakie� wie�ci, a teraz rozchmurz si� i wracajmy. Wkr�tce podadz� do sto�u.

Rozmawiaj�c nie wi�cej, ni� kiedy szli w przeciwnym kierunku, kr�l i jego m�oda towarzyszka dotarli na g��wny dziedziniec, gdzie teraz t�oczy�a si� s�u�ba, konie i pojazdy zaprz�gowe. Z zaskoczeniem nie wolnym od niepokoju Fiora zauwa�y�a du�y purpurowy pow�z o drzwiczkach ozdobionych herbem zwie�czonym kardynalskim kapeluszem, kt�ry wyda� jej si� jakby znajomy. O�mieli�a si� po�o�y� d�o� na ramieniu w�adcy, by go zatrzyma�.

- Sirel Prosz� mi wybaczy�, lecz je�li Jego Wysoko�� przyjmuje dzi� wiecz�r jednego z ksi���t Ko�cio�a, lepiej b�dzie, jak wr�c� do domu. - A to dlaczego, je�li wolno spyta�?

- Szczerze m�wi�c, Sire, jestem troch�... zm�czona kardyna�ami i obawiam si�, �e b�d� si� czu�a skr�powana. Poza tym m�j str�j...

- Co ty opowiadasz? Wygl�dasz wspaniale, a skr�powana nie mo�esz by�, gdy� specjalnie zaprosi�em ci� dzisiaj, by kardyna� delia Rovere zobaczy�, jak si� z tob� licz�.

Czuj�c na sobie b�yszcz�ce z zadowolenia oczy Ludwika XI, Fiora poczu�a, �e blednie.

- Kardyna�... delia Rovere? - szepn�a z przera�eniem.

- Czy on jest...

- Krewnym papie�a? Oczywi�cie, i na pewno przynajmniej s�ysza�a� o nim w Rzymie. Jest jednym z jego bratank�w, zdecydowanie najinteligentniejszym. I w zwi�zku z tym r�wnie� najbardziej niebezpiecznym. Powinien ci si� spodoba�! A teraz ci� opuszcz�: musz� si� przebra�. Widz� tu pani� de Linieres, kt�ra zaprowadzi ci� do ksi�niczki Joanny, mojej c�rki. Znasz j�.

Cieszy si� bardzo, �e ci� zobaczy.

W�r�d k�aniaj�cych si� a� do ziemi zgromadzonych na dziedzi�cu ludzi, kr�l poprowadzi� Fior� ku dostojnej damie oczekuj�cej u st�p schod�w i zgi�tej w niskim uk�onie. Widz�c zbli�aj�cego si� kr�la, sk�oni�a ona z szacunkiem g�ow�, co sprawi�o, �e Ludwik nieomal wpad� na wysoki, spiczasty hennin, kt�ry mia�a na g�owie. W�adca odsun�� przeszkod�, niemal powoduj�c upadek konstrukcji.

- Za wysoki, pani de Linieres, zdecydowanie za wysoki! - zawo�a� na wp� �artem, na wp� gniewnie. - Co za wariactwo ogarnia kobiety, �e chc� wygl�da� jak dzwonnice ko�cio��w? Dziwi mnie, �e w kr�lestwie nie ro�nie liczba jednookich.

- Prosz� Wasz� Wysoko�� o wybaczenie - odpowiedzia�a dama ze spokojem, a nawet z u�miechem, dowodz�cym, �e zupe�nie si� nie przej�a. - Zawsze uwa�a�am, �e zaszczyt towarzyszenia ksi�nej Orleanu wymaga pewnej wytworno�ci w stroju. To wyraz szacunku.

- Prosz� zatem nosi� mniej spiczasty szacunek.

I pogwizduj�c weso�o jak�� melodi�, Ludwik XI znikn�� na spiralnych schodach pozostawiaj�c dwie kobiety tete-a-tete.

- Chod�, pani - powiedzia�a dama dworu, wyci�gaj�c r�k� do Fiory, kt�ra nie mog�a powstrzyma� �miechu. - Ksi�nej spieszno, by ci� zobaczy�, a przed kolacj� b�dziesz mog�a si� od�wie�y�.

Przyzwyczajona do tego, �e Ludwik XI prowadzi bardzo niewyszukane �ycie, Fiora by�a zaskoczona przepychem, z jakim przygotowano t� kolacj�, oraz wspania�o�ci� sali, w kt�rej si� odbywa�a. To wielkie pomieszczenie stanowi�o cz�� kr�lewskich apartament�w na pierwszym pi�trze, otwieranych jedynie na przybycie znamienitych cudzoziemc�w i w niekt�rych innych okoliczno�ciach. Wychodzi�o si� z niego na taras oparty na krytym kru�ganku parteru. Jego prawdziwie kr�lewska wytworno�� r�ni�a si� od uderzaj�cego przepychu otaczaj�cego ostatnich ksi���t Burgundii. Obite aksamitem meble i wielkie tapiserie nadawa�y ca�o�ci nieco surowy charakter, podkre�lony przez kolorowe witra�e w wysokich oknach utrzymuj�ce wewn�trz jakby p�cie�. Z�oto kasetonowego sufitu i boazerii by�o z tego powodu nieco przy�mione, chyba �e, jak tego wieczora, o�wietla�y je pe�ne �wiec wielkie �wieczniki.

Rozstawiono trzy sto�y: st� kr�la, zajmuj�cy w�a�ciw� jadalni�, st� rycerzy i wysokich urz�dnik�w domu kr�lewskiego, przy kt�rym zasiadali wa�ni go�cie, wreszcie st� ja�mu�nik�w i stajennych. Czwarty st�, znajduj�cy si� poza apartamentami kr�lewskimi, gromadzi� ni�szych rang� dworzan i pielgrzym�w oraz przypadkowych podr�nych, kt�rzy prosili o go�cin�. Przy stole kr�la, najpi�kniej nakrytym i najlepiej obs�ugiwanym, kobiety zasiada�y rzadko, chyba �e kr�lowa, Szarlota Sabaudzka, sk�ada�a wizyt� swemu ma��onkowi. Tym razem by�y dwie i Fiora z odrobin� dumy zaj�a miejsce po lewej stronie w�adcy. Ksi�niczka Joanna, urocza mimo choroby zniekszta�caj�cej cia�o, w wysokim, bladoniebieskim i z�oto nakrapianym nakryciu g�owy dopasowanym do sukni, siedzia�a obok honorowego go�cia, kt�ry zajmowa� miejsce po prawej r�ce kr�la.

W wieku trzydziestu siedmiu lat Giuliano delia Rovere byl niew�tpliwie najbardziej udanym z bratank�w Sykstusa IV. Wysoki i dobrze zbudowany, wygl�da� raczej jak kondotier ni� jak duchowny - mia� mocno zarysowan� �uchw�, a g��boko osadzone oczy �owcy cz�sto mru�y�, aby wyostrzy� wzrok. Purpura dobrze komponowa�a si� z jego ciemn� karnacj� i czarnymi w�osami, kr�tko ostrzy�onymi zgodnie z zarysem zwie�czaj�cej je piuski. Dok�adnie wygolona, ko�cista twarz by�a surowa, ale potrafi�a u�miecha� si� z nutk� ironii, niepozbawionej wdzi�ku, a w�adczy profil zdawa� si� stworzony do tego, by go wybija� na medalach*.

* W 1503 r. zostanie papie�em Juliuszem II.

By� papieskim legatem w Awignonie i biskupem tytularnym mi�dzy innymi Lozanny, Messyny i Carpentras, a w dodatku 3 lipca tego roku - I478 - otrzyma� godno�� biskupa Mend�, w zwi�zku z czym przyby� po aprobat� Ludwika XI. Uzyska� j� bez problemu: nie pierwszy raz si� spotykali, a kr�l mia� s�abo�� do tego eleganckiego m�czyzny, szorstkiego w obej�ciu i uwa�anego za gwa�townika, ale obdarzonego �yw� inteligencj� i umiej�cego pos�ugiwa� si� podst�pem r�wnie dobrze, jak on sam. Na tym ko�czy�o si� podobie�stwo, gdy� kardyna� delia Rovere, mi�o�nik literatury i sztuki, prowadzi� pe�n� przepychu egzystencj� dzi�ki znacznemu maj�tkowi, kt�ry zawdzi�cza� wujowi. By�a to egzystencja bardzo odleg�a od �ycia wiejskiego szlachcica, kt�re zazwyczaj wi�d� kr�l Francji.

Kiedy przed zaj�ciem miejsc przy stole przedstawiona przez w�adc� Fiora przykl�k�a, by uca�owa� duszpasterski pier�cie� - z bajecznym szafirem gwia�dzistym - legat obrzuci� j� zaciekawionym spojrzeniem:

- Wydaje mi si�, �e niedawno przebywa�a� w Rzymie, pani?

- W istocie, Ekscelencjo.

- Wielka szkoda, �e nie mog�a� w pe�ni nacieszy� si� jego pi�knem...

- Nie dano mi okazji, by�am tylko przenoszona z jednego wi�zienia do drugiego.

- Wi�zienia bywaj� r�ne. Ponadto, kiedy wyjecha�a� do Florencji, Ojciec �wi�ty bardzo nad tym ubolewa�, gdy� by�... nadal jest bardzo ci przychylny.

Jego przyja�� mog�a ci zapewni� przyjemne sp�dzenie czasu.

- Prosz� mu podzi�kowa� za te �yczliwe uczucia, jednak ma on zbyt b�yskotliwy umys�, by nie rozumie� moich. Jestem florentynk�, Ekscelencjo, i mog� jedynie ubolewa� nad dramatycznymi wydarzeniami maj�cymi miejsce w mojej ojczy�nie.

- Wydarzeniami, kt�re niestety staj� si� coraz bardziej dramatyczne. Mo�e porozmawiamy o tym kt�rego� dnia?

- Rozmowa o polityce ze mn�? Ale�, Ekscelencjo, zupe�nie si� na niej nie znam.

- Nie doceniasz siebie, pani. Ojciec �wi�ty uwa�a ci� za osob� niezwykle inteligentn�, a przyja�� ��cz�ca ci� z kr�lem Francji tylko umacnia t� opini�. Razem, we dwoje, mogliby�my wykona� dobr� robot�...

Della Rovere oddali� si�, pozdrowiwszy Fior� lekkim skinieniem g�owy. Srebrne tr�bki obwie�ci�y kolacj� i wszyscy zaj�li miejsca przy stole. Kr�l, kt�ry po przedstawieniu Fiory oddali� si� i rozmawia� z arcybiskupem Tours, wr�ci�, by osobi�cie poprowadzi� kardyna�a legata do jego fotela.

Posi�ek by� doskona�y, lecz d�ugi, i gdyby nie zabawna dysputa, w kt�rej jak zwykle starli si� kr�lewski lekarz Coictier i szef kuchni Jean Pastourelt, by�by nudny. Stoj�c za plecami kr�la, wymieniali w�ciek�e spojrzenia i s�odkok��liwe uwagi na temat zawarto�ci talerza w�adcy. Kiedy lekarz twierdzi�, �e bia�a kiszka z kap�ona jest zab�jcza dla zdrowia kr�la, kucharz ripostowa�, �e medykamenty jego adwersarza s� znacznie dla niego szkodliwsze, gdy� sztuka kucharska polega na obr�bce najlepszych produkt�w w taki spos�b, by nie wywo�ywa�y �adnych niedyspozycji. Od czasu do czasu podnosili g�os i Ludwik XI musia� interweniowa�. W ko�cu odes�a� Coictiera na jego miejsce przy stole, dodaj�c, �e posi�ek zjedzony w towarzystwie ksi�cia Ko�cio�a nie mo�e nikomu zaszkodzi�. Nawet jemu.

Coictier odszed�, burcz�c pod nosem - by� to zreszt� osobnik wyj�tkowo niesympatyczny - i od tej chwili Fiora si� nudzi�a. Kr�l po�wi�ca� uwag� swemu go�ciowi, a drugi jej s�siad, gruby czerwony cz�eczyna, b�d�cy osobistym kapelanem rzymskiego pra�ata, po pr�bie pog�adzenia jej kolana pod sto�em, w odpowiedzi na co energicznie go uszczypn�a, skupi� si� na serwowanych potrawach. Po kwadransie by� purpurowy, a na ko�cu posi�ku kompletnie pijany.

Po osobistym odprowadzeniu do powoz�w kardyna�a i arcybiskupa, kt�rzy wracali do Tours, Ludwik XI wr�ci� do Fiory, kt�ra stoj�c pomi�dzy ksi�niczk� Joann� i pani� de Linieres, asystowa�a przy odje�dzie dostojnych go�ci.

- No i, moje panie, co s�dzicie o bratanku Jego �wi�tobliwo�ci?

- Kardyna�owie nie zawsze s� ksi�mi, Sire - powiedzia�a Joanna. - Czy ten nim jest?

- Tak. Dlaczego pytasz? Masz w�tpliwo�ci?

- Troch�, przyznaj�. Du�o m�wi o polityce, polowaniu, dzie�ach sztuki i literaturze greckiej... a o Bogu wcale!

- Czy�by� pragn�a, by wyg�asza� kazanie? - spyta� kr�l z kpi�cym u�miechem, kt�ry wyg�adzi� rysy jego twarzy. - To nie by� odpowiedni moment.

- Nie... jednak niepokoi mnie, gdy duchowny m�wi o wojnie, podbijaniu, obleganiu i innych gwa�tach, nie po�wi�caj�c ani s�owa tym, kt�rzy cierpi� z powodu tych tragedii: zwyk�ym ludziom, tym z miast i tym ze wsi, o kt�rych ty, cho� nie jeste� ksi�dzem, troszczysz si� zawsze tak bardzo!

Ludwik XI spowa�nia� i wzi�wszy delikatn� d�o� c�rki w swoje d�onie, przez chwil� patrzy� w jej pi�kne, �agodne i b�yszcz�ce oczy, z dziwnym wyrazem twarzy - podziwem nie wolnym od wyrzut�w sumienia.

- Masz dusz� pe�n� �wiat�a, Joanno, nie powinna� nic wiedzie� o brzydocie �ycia. Ja za� w dniu mszy koronacyjnej zosta�em namaszczony Krzy�mem �wi�tym, co uczyni�o ze mnie pomaza�ca bo�ego i uleczy�em skrofu�y*, kt�rych dotkn��em.

* Skrofuloza inaczej skrofu�y lub zo�zy - dawne okre�lenie gru�licy w�z��w ch�onnych. Zwana r�wnie� �chorob� kr�lewsk�", ze wzgl�du na fakt, �e uwa�ano kiedy�, i� kr�lowie chrze�cija�scy posiadali moc uzdrawiania z niej (przez dotkni�cie chorego swoimi d�o�mi), (przyp. t�um.)

Wydaje mi si�, �e jest to warte tonsury. Poza tym z�o�y�em przysi�g�, �e b�d� chroni� m�j lud i s�u�y� Francji... Francji, kt�rej wielko�ci po�wi�ci�em ciebie! Podobnie, jak po�wi�cam dla niej czasem pewne skrupu�y.

- Czy c�rki kr�l�w s� naprawd� stworzone do szcz�cia? Umie�ci�e� mnie tam, gdzie by� powinnam.

- Niew�tpliwie, niew�tpliwie! Kiedy tw�j ma��onek ostatnio ci� odwiedzi�?

- To pytanie jest okrutne, Sire - przerwa�a pani de Linieres. - Ksi��� Orleanu nigdy nie przyje�d�a i...

- Dosy�! Porozmawiam z nim. - Po czym zmieni� gwa�townie ton, a wszelki �lad emocji znikn�� z jego g�osu: - Wracaj�c do kardyna�a delia Rovere, jego rodziny, a nawet papie�a, je�li chcesz lepiej ich pozna�, zwr�� si� do pani de Selongey! Wie na ten temat znacznie wi�cej ni� ja. Problem polega na tym, �e ryzykujesz utrat� wiary!

- Nie, m�j ojcze! Nic ani nikt nie mo�e sprawi�, �e strac� wiar�!

- A ja mia�abym sobie za z�e, Sire - nie�mia�o przerwa�a Fiora - gdybym wypowiedzia�a cho� jedno s��wko mog�ce wstrz�sn�� tak praw� dusz�.

Szybkim i nieoczekiwanym gestem Ludwik XI uszczypn�� policzek m�odej kobiety.

- Jestem o tym ca�kowicie przekonany! Dobranoc, moje panie! Wracam do moich zaj��. Dzi� wiecz�r musz� napisa� do do�y Wenecji!

Podczas gdy trzy kobiety sk�oni�y mu si� na po�egnanie, odszed� na kilka krok�w, po czym odwr�ci� si� i zawo�a�:

- Sier�ant Mortimer odprowadzi ci� do Rabaudiere, donno Fioro!

- Ale ja nie przyjecha�am sama, Sire.

- Wiem, ale w razie jakiego� niebezpiecznego spotkania tw�j s�u��cy nie zdo�a ci� ochroni�. Zreszt� Mortimer bardzo lubi ci� eskortowa�. Obok mojej c�rki Joanny jeste� jedyn� kobiet�, dla kt�rej �ywi szacunek.

Ruszy� zn�w w kierunku schod�w, u st�p kt�rych czeka� na niego jaki� m�czyzna. Jego czarna sylwetka odcina�a si� na tle jasno o�wietlonego wn�trza. Fiora mia�a wra�enie, �e rozpoznaje osobnika, kt�rego spotka�a w Senlis, w sypialni kr�la. Kiedy odwr�ci�a si�, by zapyta� o niego swoje towarzyszki, zobaczy�a, �e oddali�y si� i zmierzaj� do kaplicy. Zamiast nich, jak za spraw� czar�w, pojawi! si� Mortimer.

- Do us�ug, donno Fioro!

- Przykro mi, �e zak��cono ci spok�j, drogi Douglasie, ale zanim ruszymy, zechciej zaspokoi� moj� ciekawo��: kim jest ten cz�owiek obok schod�w? Wydaje mi si�, �e ju� go gdzie� widzia�am!

Szkot wzruszy� barczystymi ramionami okrytymi b��kitnym jedwabnym tabardem ozdobionym liliami burbo�skimi.

- Oczywi�cie! To cyrulik kr�la, ten �ajdak Oliwer le Daim!

- Wygl�da na to, �e niezbyt go lubisz? - powiedzia�a Fiora ze �miechem. Mortimer nawet si� nie u�miechn��:

- Nikt go nie lubi! To �otr, kt�rego kr�l, niestety, darzy zbyt wielkim zaufaniem! A przecie� �a�owa� tego, gdy na wiosn� wys�a� go do Gandawy w roli pos�a.

- Pos�a? To chyba niemo�liwe?

- Niestety, tak! Nasz Sire, tak m�dry i rozwa�ny, miewa czasem dziwne pomys�y. Mieszka�cy miasta w�a�ciwie wyrzucili go za bramy. Wierz mi, donno Fioro, lepiej mie� si� na baczno�ci przed tym cz�owiekiem! Jego chciwo�� jest nienasycona mimo tego, co udaje mu si� wyci�gn�� od kr�la.

- Dlaczego mia�abym si� mie� na baczno�ci? Nie mamy ze sob� nic wsp�lnego, a nasze drogi si� nie przecinaj�.

- C� za naiwno��! Zrozum, �e le Daim uwa�a za osobist� zniewag� ka�dy prezent, kt�ry nasz Sire daje komu� innemu ni� on sam.

- Kr�l jest bardzo dobry, ale nie obsypuje mnie prezentami.

- Nie? A Rabaudiere? Wiem, �e podczas twojej d�ugiej nieobecno�ci mistrz Oliwer stara� si� przekona� kr�la, �e nie wr�cisz i �e w zwi�zku z tym roztropniej by�oby przenie�� twojego syna i domownik�w tutaj.

- Do zamku? A to dlaczego?

- Aby zwolni� dom, do licha! Ten cz�owiek od dawna czyha na Dom w Barwinkach, a kiedy dowiedzia� si�, �e chcesz go zwr�ci� kr�lowi, mia� wielkie nadzieje. Na nieszcz�cie dla niego znalaz�a� si� i wr�ci�a�. Musi by� bardzo rozczarowany.

- No c� - powiedzia�a Fiora pogardliwie - istnieje bardzo prosty spos�b, by to zmieni�.

- Jaki?

- Niech mi pomo�e w odnalezieniu m�a. W dniu, w kt�rym go odszukam, bez �alu opuszcz� ten dom, cho� go kocham, i pojad� z nim do naszego maj�tku... lub wsz�dzie tam, gdzie zechce nas zabra�.

Mortimer roze�mia� si� i unosz�c ozdobion� pi�ropuszem czapk�, podrapa� si� po g�owie z komicznym grymasem.

- Nie jestem pewien, czy nie wola�by metody prostszej i... szybszej! W ka�dym razie ju� dawno ostrzega�em twoich bliskich... i postaram si� szepn�� s��wko na ten temat kr�lowi.

- Je�li ma takie zaufanie do tego cz�owieka, by�by to b��d! Nic mu nie m�w, Douglasie! B�d� czujna. Dzi�kuj�, �e mnie ostrzeg�e�!

Fiora i Mortimer odnale�li Florenta, kt�ry po kolacji u zaprzyja�nionego ogrodnika spa� oparty r�kami na stole, po czym pieszo ruszyli drog� do dworu, rozmawiaj�c na zupe�nie inne tematy. Noc by�a jasna, ciep�a, pe�na gwiazd i wszystkich zapach�w lata. Szkoda by�oby zak��ci� jej pi�kno przywo�ywaniem ludzkich wyst�pk�w. Oboje znali warto�� takich chwil i nauczyli si� je docenia�...

Wenecja, Wenecja! - burcza�a Leonarda, energicznie wyci�gaj�c prze�cierad�o, kt�re sk�ada�a przy pomocy Fiory. - Dlaczego Wenecja? A dlaczego nie Konstantynopol albo kr�lestwo ksi�dza Jana... albo B�g wie co?

- M�wi�am ci, Leonardo: poniewa� wiem, �e o tym my�la�. Kiedy zamierza�am anulowa� nasze ma��e�stwo, chcia�, �eby ksi��� Karol przekaza� mi wszystkie jego dobra, sp�acaj�c w ten spos�b posag, kt�rego za��da� od mojego ojca. I doda�, �e kiedy mi�dzy Francj� a Burgundi� zapanuje pok�j, b�dzie zawsze m�g� wst�pi� na s�u�b� do do�y i postara� si� odtworzy� sw�j maj�tek.

- Ale od tego czasu min�y wieki, a ty ci�gle jeste� jego �on�!

- Nic o tym w gruncie rzeczy nie wie. Zak�adaj�c, �e po ucieczce Filip przyjecha� tutaj, �eby si� dowiedzie�, co u mnie, i us�ysza�, �e znikn�am, a mo�e nawet, �e zabrano mnie do Rzymu, m�g� pomy�le�, �e tak jak grozi�am, pojecha�am prosi� papie�a o uniewa�nienie ma��e�stwa...

Leonarda wzi�a od niej prze�cierad�o, z�o�y�a je i umie�ci�a na stosie bielizny czekaj�cej na przeci�gni�cie �elazkiem przed u�o�eniem w szafie z saszetkami pachn�cej mi�ty i sosny. Wzi�a kolejne z wielkiego kosza i rzuci�a Fiorze drugi koniec.

- Przesta� sobie tyle wyobra�a�, moje jagni�tko. Gdyby messire Filip przyjecha� tutaj, dowiedzieliby�my si� o tym. Ma zbyt wielkopa�skie maniery, by pozosta� niedostrze�onym, a dowiedziawszy si� o narodzinach syna, nie m�g�by nie chcie� go zobaczy�.

- To zbieg�y wi�zie�, Leonardo! By� mo�e �miertelnie zm�czony. Bez pieni�dzy, bez schronienia... a poza tym tak dumny! Nie wyobra�am sobie, �eby przyszed� tu w poszukiwaniu pomocy.

- A ja nie wyobra�am sobie, by kr��y� wok� Plessis! - powiedzia�a Leonarda, przedrze�niaj�c Fior�. - Jedynym sensownym wyj�ciem by�aby dla niego pr�ba przedostania si� do Flandrii, na dw�r ksi�nej Marii. Tak czy inaczej �a�uj�, �e nie by�am obecna przy twojej rozmowie z kr�lem. Wydaje mi si�, �e zada�abym mu bardziej trafne pytania ni� ty. Ci�gnij no mocniej! To prze�cierad�o b�dzie wygl�da� jak �cierka!

- To nie by�oby trudne! By�am tak wzburzona, �e straci�am g�ow�! Ale...

jakie pytania by� zada�a?

- No c�, mo�e stara�abym si� dowiedzie�, co sta�o si� z zamkiem w Selongey? Czy pan de Craon po�o�y� na nim �ap� po wyroku, czy te� kr�l do�o�y� stara�, by zachowa� go dla ciebie?

- Istotnie, nic o nim nie wiem. Powiedzia� mi tylko, �e kaza� obserwowa� okolice miasteczka, by sprawdzi�, czy Filip si� w nim nie schroni�.

- Dobrze. Stanowi to cz�ciow� odpowied�. Gdyby gubernator Dijon przej�� zamek, nie trzeba by�oby w�szy� w okolicach w celu odnalezienia legalnego w�a�ciciela.

- S�usznie! W ka�dym razie ju� za p�no, by zada� pytanie kr�lowi...

Fiora mia�a du�o szcz�cia, �e mog�a spotka� si� z Ludwikiem XI zaraz po powrocie z Florencji. Kr�l wr�ci� do Plessis tylko na kilka dni i nazajutrz po wsp�lnej kolacji wyjecha� do Artois, kt�rego pacyfikacja nie zosta�a jeszcze zako�czona. Ponadto chcia� osobi�cie zaj�� si� warunkami zawieszenia broni, kt�re mia� podpisa� z Maksymilianem, ma��onkiem Marii Burgundzkiej. Jego nieobecno�� nie mia�a trwa� d�ugo, ale tymczasem Plessis-les-Tours ponownie pogr��y�o si� w letargu chronione przez ledwie jeden oddzia� gwardii szkockiej.

Sko�czywszy sk�adanie prze�cierade�, Leonarda przenios�a je do kufra stoj�cego w niewielkim pomieszczeniu obok kuchni. P�niej do��czy�a do Fiory, kt�ra usadowi�a si� przy palenisku i chrupa�a jab�ko - godzin� wcze�niej Stefan postawi� ca�y kosz owoc�w na stole.

Leonarda te� wzi�a jab�ko, potar�a o fartuch, a� sk�rka sta�a si� l�ni�ca, i wgryz�a si� w nie, nie mog�c powstrzyma� grymasu: jej z�by nie by�y ju� wystarczaj�co mocne na takie eksperymenty. Posz�a wi�c po no�yk i pokroi�a owoc. Fiora opar�a �okcie na kolanach i siedzia�a, patrz�c w ogie�...

W kuchni panowa� spok�j, ale cisza nie by�a zupe�na. Petronela w towarzystwie Khatoun i Florenta pojecha�a na targ w Notre-Dame-la-Riche. Ale na pi�trze Marcelina pr�bowa�a u�mierzy� rozdra�nienie ma�ego Filipa, najwyra�niej nieusatysfakcjonowanego ostatnim karmieniem. Leonarda pomy�la�a, �e wkr�tce trzeba b�dzie zacz�� dawa� mu papki, bo inaczej b�dzie zawodzi� dniami i nocami. Ta my�l doprowadza�a mamk� do rozpaczy. Kiedy przestanie karmi�, b�dzie musia�a wr�ci� na swoj� ferm�, a ta perspektywa wcale jej nie zachwyca�a, gdy� �ycie w dworze by�o niepor�wnanie przyjemniejsze.

Takie my�li kr��y�y po g�owie Leonardy, odrywaj�c j� nieco od powa�nych problem�w. Wkr�tce jednak musia�a do nich powr�ci�.

- Ciekawe, kiedy b�dziemy mie� wie�ci od do�y - rzek�a Fiora, wrzucaj�c ogryzek do c�o ognia.

- Nie mam poj�cia. Wenecja jest daleko.

- Ale ja musz� wiedzie�! Nie mog� siedzie� tu, nic nie robi�c i nie maj�c �adnych wie�ci o moim ma��onku.

- A co chcesz robi�? Ruszy� przed siebie, jak tyle ju� razy wcze�niej, i stara� si� do niego dotrze�? Fioro, to by�oby szale�stwo. Lato zmierza ku ko�cowi, nadchodz� ch�ody. Daj sobie czas na odpoczynek i zastanowienie.

- Je�li tu zostan�, nigdy go nie odnajd�, gdy� on nigdy nie przyjedzie na ziemie w�adcy, kt�rego nienawidzi...

- A kt�rego ty bardzo lubisz i kt�ry zreszt�, je�li si� nie myl�, odp�aca ci tym samym. Musi darzy� ci� prawdziw� przyja�ni�, skoro tak cierpliwie szuka buntownika, kontynuuje te poszukiwania, mimo �e ten cz�owiek w og�le nie powinien go obchodzi�.

- Nie powinien obchodzi�? - zawo�a�a Fiora z oburzeniem.

- Zejd� na ziemi�! Kim jest Filip de Selongey dla kr�la Francji? Dzieli ich ogromna przepa��, nie uwa�asz?

- Wygl�da na to, �e nisko sobie cenisz mojego ma��onka.

- Staram si� po prostu uzmys�owi� ci realia. Kr�l odzyska� Burgundie i chce z niej uczyni� francusk� prowincj�, podczas gdy aktualna ksi�na pr�buje przy��czy� j� do cesarstwa niemieckiego. Najwyra�niej tw�j ma��onek stan�� po jej stronie. Dla Ludwika XI jest on rebeliantem, tym bardziej �e nie tak dawno usi�owa� go zamordowa�. A kr�l nie tylko drugi raz go u�askawia, cho� zamyka w wi�zieniu, ale tak�e pr�buje odnale��, kiedy Filip ucieka.

- Ka�dy dozorca wi�zienny by tak zrobi� - powiedzia�a Fiora z p�u�miechem.

- Ale ka�dy dozorca po schwytaniu uciekiniera skwapliwie wys�a�by go na tamten �wiat, by mie� pewno��, �e wi�cej nie b�dzie mie� z nim problem�w! Tymczasem, je�li dobrze zrozumia�am, nasz Sire zamierza� go zamkn��... w oczekiwaniu na tw�j powr�t?

- Tak powiedzia�!

- A dlaczego nie mia�aby� mu wierzy�? Zdaj si� na Boga, chocia� raz, i pomy�l troch� o swoim synu! Nie maj�c ojca, ma prawo mie� matk� tak� jak inne!

Fiora wiedzia�a, �e przez Leonard� przemawia m�dro��, nie mog�a jednak znie�� my�li, �e nie wie, gdzie jest Filip. Wobec jej wiele m�wi�cego milczenia Leonarda kontynuowa�a:

- Nie jeste� jeszcze przekonana, prawda? Zatem p�jd� dalej: nie masz poj�cia, gdzie przebywa messire de Selongey, ale on doskonale wie, gdzie ty jeste�, poniewa� w Nancy zadba�a�, by go o tym poinformowa�. Ju� raz pokona� sw� dum�, �eby do ciebie wr�ci�. Dlaczego mia�by tego nie zrobi� jeszcze raz? Chyba �e ju� ci� nie kocha!

To stwierdzenie uderzy�o w najczulszy punkt Fiory, kt�ra podnios�a na star� przyjaci�k� pe�ne rozpaczy oczy.

- Ze ju� mnie nie kocha? By� mo�e tak jest... ale, Leonardo, nie mog� w to uwierzy�!

- A jednak masz wszelkie przes�anki, by w to uwierzy� - powiedzia�a Leonarda bezlito�nie. - Czy�by� my�la�a o nim w ramionach Lorenza Medyceusza?

Zapad�a cisza, a Fiora odwr�ci�a g�ow�, by� mo�e po to, by ukry� nap�ywaj�ce do oczu �zy.

- Jeste� okrutna, Leonardo - westchn�a. - Nigdy bym ci� o to nie podejrzewa�a...

Chwil� p�niej Leonarda siedzia�a przy niej na obudowie paleniska i przytula�a do siebie.

- Wiem, �e sprawi�am ci b�l, moje jagni�tko, ale to dlatego, �e chcia�abym ci� uchroni� przed kolejnymi cierpieniami. To ma��e�stwo, jak do tej pory, da�o ci bardzo niewiele szcz�cia. Pozostaw teraz inicjatyw� swemu ma��onkowi, gdziekolwiek by by�. Za��da�a� od niego, by dowi�d� ci swej mi�o�ci, decyduj�c si� na �ycie u twego boku? No to poczekaj na jego przyjazd! - A je�li jest na drugim ko�cu �wiata?

- To niczego nie zmienia. Poczekaj, a� wr�ci z drugiego ko�ca �wiata! O, s�ysz� mu�y, to nasi wracaj� z targu. Id� si� otrzepa� z tego popio�u i troch� si� ogarnij! Jeste� wystarczaj�co m�oda, by da� sobie par� tygodni spokoju.

Poczekaj na wie�ci od kr�la... je�li uda mu si� czego� dowiedzie�.

- Zgoda. Mog� poczeka�, droga Leonardo, byle nie za d�ugo!

- I co zrobisz, jak b�dziesz mie� dosy� czekania?

- My�l�, �e najpierw... pojad� do Selongey. Mo�e Filip si� tam ukrywa, a ludzie kr�la go nie wytropili. P�niej, je�li naprawd� tam go nie b�dzie... pojad� do ksi�nej Marii. Nie s�dz�, by szpiedzy Ludwika mieli mo�liwo�� zadania jej jakich� pyta�. Ale ja jestem �on� Filipa i mnie odpowie.

- Innymi s�owy: kr�l ci� nie przekona�?

- O skrupulatno�ci swoich poszukiwa�? Absolutnie! Poza tym przyznasz, �e ja, jako �ona Filipa, mam wi�ksze szanse na wyci�gni�cie go z kryj�wki...

Leonarda zadowoli�a si� wymamrotaniem czego�, co ostatecznie mog�o uchodzi� za aprobat�. Wyj�a z kieszeni napocz�te jab�ko i ponownie spr�bowa�a wbi� w nie z�by. Poniewa� czynno�� ta okaza�a si� r�wnie bolesna, jak za pierwszym razem, z niech�ci� wrzuci�a nadgryziony owoc do kominka, z kt�rego natychmiast wydoby� si� delikatny zapach pieczonego jab�ka i karmelu. W tym czasie kuchnia wype�nia�a si� gwarem i weso�o�ci�: Petronela, Khatoun i Florent wr�cili z targu.

* * *

Tego samego dnia po po�udniu, kiedy Fiora szykowa�a si� do wyjazdu do opactwa �wi�tego Ko�my ze swoim synem, Leonard� i Khatoun, aleja starych d�b�w wype�ni�a si� grup� je�d�c�w otaczaj�cych pow�z, kt�ry rozpozna�a na pierwszy rzut oka, lecz bez najmniejszej przyjemno�ci. Po co przyjecha� tu kardyna� delia Rovere?

Jednak by� tutaj i nale�a�o uprzejmie go przyj��. Tote� w�o�ywszy niemowl� w skwapliwie wyci�gni�te ramiona Khatoun, Fiora podesz�a do ci�kiego pojazdu, kt�ry kre�li� na �wirze alei majestatyczn� krzyw�, zanim zatrzyma� si� przed wej�ciem do domu. Przykl�kn�a, kiedy pra�at postawi� stopy na ziemi i przy�o�y�a usta do podsuni�tego jej szafiru.

- Ta wizyta to wielki zaszczyt dla mojego skromnego domu, Ekscelencjo!

- Ten dom jest uroczy, a ja przybywam po prostu jako s�siad. Porzu�my wi�c te protokolarne ceregiele - powiedzia� z prostot�. - Naraz zauwa�y� przygotowane do drogi mu�y, przy kt�rych czeka� Florent. - Przeszkadzam ci mo�e? Wybiera�a� si� gdzie�?

- Zamierzali�my po prostu pojecha� do opactwa, kt�rego ko�cieln� wie�� wida� w oddali. Skoro jednak Ko�ci� przyje�d�a do nas... Zechciej wej��, Ekscelencjo.

Podczas gdy Fiora prowadzi�a niespodziewanego go�cia do salonu, Petronela szykowa�a pocz�stunek dla kardyna�a, a jej m�� rozlokowywa� eskort� w cieniu drzew i zapowiada�, �e zaraz poda co� do picia, co zosta�o przyj�te z zadowoleniem.

W odpowiedzi na zaproszenie gospodyni delia Rovere zaj�� miejsce przy kominku, w kt�rym zar�wno zim�, jak i latem, z wyj�tkiem okresu upa��w, Petronela podtrzymywa�a cho�by niewielki ogie�, by pokona� wilgo�, typow� dla domostw wybudowanych w pobli�u Loary. Jednak szeroko otwarte okna ukazywa�y bujnie kwitn�cy ogr�d, kt�rego cz�stka w postaci wielkiego bukietu lilii i r� przetykanych li��mi wie�czy�a kredens i wype�nia�a komnat� pi�knym zapachem.

Bystre oczy kardyna�a zd��y�y ju� obiec pomieszczenie, pocz�wszy od tapiserii w drobny, kwiatowy wz�r, a na przedmiotach ustawionych na szafkach sko�czywszy, kiedy Fiora poda�a na powitanie kielich zimnego wina i marcepanowe ciastka z migda�ami, kt�re Petronela piek�a tak, �e nie mia�y sobie r�wnych. Dopiero kiedy kardyna� zosta� sam z gospodyni�, zdecydowa� si� na rozmow�. Wyrazi� zreszt� takie pragnienie, wi�c Leonarda, z wielkim �alem, musia�a opu�ci� komnat� wraz z innymi.

Po ich wyj�ciu zapad�a cisza. Kardyna� ogl�da� pod �wiat�o przeb�yski dogasaj�cego ognia poprzez blade wino w swoim kielichu, a Fiora s�czy�a ch�odny nap�j, nic nie m�wi�c i czekaj�c, a� go�� si� odezwie. Wydawa�o si�, �e mu si� nie spieszy, a� nagle zapyta�:

- Czy my�la�a� o tym, co powiedzia�em ci wczoraj, donno Fioro?

- By�e� �askaw powiedzie�, Ekscelencjo, kilka pochlebnych s��w na m�j temat. Takich rzeczy si� nie zapomina.

- Niew�tpliwie, niew�tpliwie, ale to by� tylko wst�p i powiedzia�em tak�e, �e moim zdaniem mogliby�my zrobi� razem co� dobrego.

- Istotnie, przypominam sobie, ale wyznam, �e nie bardzo poj�am, co Ekscelencja mia� na my�li.

- Chodzi�o mi... nadal chodzi mi o to, �e mogliby�my po��czy� nasze wysi�ki tak, by zrobi� co� u�ytecznego. Ty dla twego miasta rodzinnego, ja dla interesu Ko�cio�a...

- To bez w�tpienia ciekawa rola, ale jak mog�abym j� odegra�?

- Cieszysz si� zaufaniem kr�la Ludwika i jego przyja�ni�. Pok�j mi�dzy narodami jest celem godnym osi�gni�cia, a ty mog�aby� sk�oni� tego nieprzyst�pnego cz�owieka do wi�kszego szacunku, wi�kszego zrozumienia dla Ojca �wi�tego, kt�rego traktuje wysoce niew�a�ciwie.

- Chyba znacznie mniej niew�a�ciwie, ni� papie� traktuje Florencj�. Jego cele polityczne zdaj� si� bardzo jasne nawet takiej ignorantce jak ja: zamierza doko�czy� w drodze wojny dzie�o, kt�re jego siepacze wykonali tylko w po�owie. Chyba nie s�dzisz, �e mog�abym pom�c mu w zniszczeniu miasta mego dzieci�stwa?

- Zniszczeniu? Nigdy! Jego �wi�tobliwo�� nie chce �adnej krzywdy dla Florencji, a tym bardziej dla jej ludno�ci. Ta... nieszcz�sna konspiracja, uknuta przez wygnanych Pazzich...

- By� mo�e nigdy niczego by nie uknuli, Ekscelencjo, bez �yczliwej pomocy twego kuzyna, hrabiego Riario. W ka�dym razie mi�dzy papie�em i Medyceuszami jest teraz krew Giuliana przelana w czasie mszy wielkanocnej!

- Pazzi zostali wybici a� do ostatniego. Ponad dwie�cie os�b, prawda? Czy taka rzeka krwi nie wystarczy, by zmy� krew tego m�odego cz�owieka?

- Tak mo�e by by�o, gdyby papie� nie wezwa� do �wi�tej wojny i nie ob�o�y� Florencji ekskomunik�, a nawet interdyktem. Monsignore Lorenzo tylko si� broni.

- Rzeczywi�cie, broni si�... broni siebie samego, za nic maj�c pomy�lno�� ludu, kt�ry rzekomo kocha. Dlaczego si� nie po�wi�ci? W ko�cu nie jest pomaza�cem bo�ym.

- Nie po�wi�ca si�, bo to w�a�nie lud mu tego zakazuje. Florentczycy kochaj� Lorenza i s� gotowi dla niego umrze�.

- Wszyscy? Nie by�bym tego taki pewien. A zamiast niego miasto Czerwonej Lilii mog�oby mie� w�adczyni� ujmuj�c�, wykszta�con�, b�yskotliw�... kt�r�, jak s�dz�, cenisz.

- W�adczyni�? Kog� to?

- Hrabin� Catarin�. Czy� nie jest twoj� przyjaci�k�?

- Rzeczywi�cie, �ywi� dla niej wiele sympatii i szacunku. i - Mo�e zatem mog�aby� j� wspom�c?

Fiora spojrza�a na swego rozm�wc� ze szczerym zdumieniem, mocno zabarwionym nieufno�ci�. Nie uda�o jej si� jednak wyczyta� z tej wynios�ej twarzy i ciemnych, g��boko osadzonych oczu niczego poza wielkim smutkiem.

- Ma w�adz� nad Rzymem i nad papie�em. Jakiej to pomocy potrzebuje?

- Mo�e w�a�nie twojej. Zrozum mnie dobrze, donno Fioro. Mam wiele szacunku i przywi�zania dla Catariny, i przykro mi, �e czuje si� nieszcz�liwa.

- A czuje si� nieszcz�liwa?

- Bardziej ni� my�lisz, i to przez ciebie.

- Przeze mnie?

Kardyna� poszed� nape�ni� sw�j kielich, po czym przysun�wszy sw�j fotel bli�ej krzes�a gospodyni, ponownie usiad�.

- Rzym jest pe�en szpieg�w, madonna, i trudno co� zachowa� w tajemnicy. Riario wie, �e jego �ona pomog�a ci uciec do Florencji. �atwo m�g� wpa�� na to, �e mia�a� za zadanie uprzedzi� Medyceuszy o planowanym przeciwko nim spisku...

- Nie chcia�abym urazi� twej rodziny, Ekscelencjo, ale tw�j kuzyn ma zbyt oci�a�y umys�, by m�g� sobie co� takiego wyobrazi�!

- To gbur, zgadzam si�, ale jest przebieg�y, a nawet podst�pny, a przede wszystkim wie, �e �ona go nie kocha. Nie jest jej lekko, ale by�oby znacznie trudniej bez ochrony Ojca �wi�tego, kt�ry na szcz�cie nieustannie darzy j� afektem.

- Przykro mi, �e jest nieszcz�liwa, ale jak mog�abym jej pom�c?

- Mog�aby� napisa� do niej list z wyrazami przyja�ni i doda�, �e sk�onna jeste� wstawi� si� u kr�la Francji za racjami Watykanu...

Fiora zerwa�a si� nagle i stan�a naprzeciw swego go�cia. Budz�cy si� gniew zabarwi� szkar�atem jej twarz.

- Mo�e porozmawialiby�my otwarcie, Ekscelencjo? Chcesz bym spr�bowa�a wyrwa� Francj� z sojuszu z Florencj� i �ebym zdradzi�a moich najdro�szych przyjaci�, pami�� mego ojca, mojego...

- Twojego kochanka? Nie z�o�� si�! My te� mamy szpieg�w we Florencji. A ja nie oczekuj� od ciebie nic tak strasznego. Prosz� ci� tylko, by� rozwa�y�a rzecz nast�puj�c�: wszyscy ludzie s� �miertelni, a Medyceusz nie stanowi tu wyj�tku. Kiedy zniknie, Florencja, nie musz�c ju� nikogo broni�, otworzy swe bramy przed papie�em. Jestem pewny, �e donna Catarina, obj�wszy w�adz�, zatroszczy si� o twoje dobra.

- Musz� ci przerwa�, Ekscelencjo! Lubi� donn� Catarin� i ch�tnie przyczyni�abym si� do jej szcz�cia, ale nie pomog� jej ma��onkowi w zniewoleniu miasta, kt�re jest mi drogie!

- A gdyby Riario nie �y� wystarczaj�co d�ugo, by panowa� nad Toskani�? Naprawd�, donno Fioro, nie prosz� ci� o wiele: o mi�y list, w pewnym sensie uspokajaj�cy... no i mo�e o pr�b� lepszego nastawienia kr�la Ludwika do nas, nawet bez zniech�cania go, w ka�dym razie otwarcie, do sojuszu z Lorenzem. Jego aktualna postawa przynosi Stolicy Piotrowej powa�n� szkod�...

- Finansow�? Nie w�tpi�! - powiedzia�a Fiora cierpko. - Nie pragn� niczego wi�cej, ni� dzia�a� na rzecz pokoju, ale to nie Florencja, jak m�wi�am, wypowiedzia�a wojn�. A z drugiej strony, �ebym uwierzy�a w dobr� wol� papie�a musia�by on zacz�� od jakiego�... ojcowskiego gestu. Na przyk�ad od zniesienia interdyktu?

- M�g�bym mu to zasugerowa�. Czy napisa�aby� ten list?

- By�by to list k�amliwy. Kr�l jest daleko i nie wiem, kiedy wr�ci.

- Ale kiedy� wr�ci, a mnie si� nie spieszy. Zadowol� si� samym listem i twoj� obietnic�. Mo�e z drugiej strony m�g�bym udzieli� ci pomocy w sprawie, kt�ra le�y ci na sercu... Ale czas mija, musz� ci� opu�ci�... Mam spotkanie z arcybiskupem.

Wsta� i z nag�ym po�piechem, kt�ry Fiorze wyda� si� podejrzany, skierowa� si� do wyj�cia.

- Oczywi�cie zobaczymy si� znowu - doda� uprzejmie. - Sp�dzi�em z tob� urocze chwile. Teraz musz� da� ci czas na zastanowienie, a wkr�tce zn�w przyjad� zobaczy� si� z tob�.

- Zechciej po�wi�ci� mi jeszcze chwil�, Ekscelencjo. Co to za sprawa tak bardzo mnie interesuje?

- To tylko pog�oski, kt�re do mnie dotar�y. Niestety, nie mam ju� czasu opowiedzie� ci o tym. Od��my to do nast�pnej wizyty, powiedzmy... za dwa czy trzy dni?

- Czy zamierzasz jeszcze d�ugo pozosta� w Tours?

- Nie, niestety... cho� bardzo mi si� tu podoba i cho� niekt�rzy nalegaj�, bym tu pozosta�. Nied�ugo b�d� musia� wr�ci� do Awinionu, gdzie znajduje si� siedziba prowincji, kt�rej jestem legatem...

Zrozumiawszy, �e kardyna� nie zamierza powiedzie� nic wi�cej, Fiora odprowadzi�a go do powozu, z kt�rego udzieli� jej b�ogos�awie�stwa.

Bezradnie patrzy�a, jak okaza�y pojazd oddala si� w�r�d g�stej zieleni cienistej drogi prowadz�cej do wyjazdu z posiad�o�ci. Kiedy orszak znikn��, zesz�a do ogrodu, przemierzy�a porz�dnie zagrabione alejki i usiad�a pod pergol� z winoro�li. Czu�a, �e Leonarda musi siedzie� w domu jak na szpilkach, pragn�c zada� jej setki pyta�, a ona w�a�nie chcia�a poby� chwil� sama, by spr�bowa� zrozumie� t� tajemnicz� wizyt�. Post�powanie delia Rovere wydawa�o jej si� do�� g�upie. Trzeba by�o naprawd� nie zna� kr�la Ludwika, tego zamkni�tego w sobie cz�owieka, o kt�rym mawiano, �e na grzbiecie jego konia mie�ci si� ca�a jego kr�lewska rada, by cho� przez chwil� wyobra�a� sobie, �e by�by podatny na pro�by kobiety, cho�by darzonej przyja�ni�. Z drugiej strony bezsensowne by�o oczekiwanie od niej, o kt�rej przecie� kardyna� niejedno wiedzia�, �e b�dzie si� stara�a oderwa� Francj� od jej dotychczasowego sojuszu i przyja�ni.

By�, rzecz jasna, problem Catariny. Fiorze by�o przykro, �e narazi�a j� na k�opoty, kt�re, znaj�c Riaria, mog�y sko�czy� si� naprawd� �le. Wypadki si� zdarzaj� i wtedy papie�owi pozostanie tylko op�akiwanie tej bratanicy, do kt�rej by� tak przywi�zany.

Fiora przywo�a�a w pami�ci twarz kardyna�a w chwili, gdy m�wi� o Catarinie: twarz spi�t�, niemal bolesn�. By� mo�e j� kocha�, a w takim wypadku by�by got�w na wszelkie szale�stwa, by przyj�� jej z pomoc�. Czy� nie zasugerowa�, �e Riario mo�e d�ugo nie po�y�? Skoro delia Rovere kocha� sw� kuzynk� szczerze i ba� si� o ni�, wyda� si� Fiorze znacznie bardziej sympatyczny. Zacz�a nawet my�le�, �e w gruncie rzeczy ten list, o kt�ry j� prosi�, to nic szczeg�lnego: wystarczy�o sformu�owa� go wystarczaj�co zr�cznie, by nie by� dla niej kompromituj�cy. Poza tym pami�ta�a to tajemnicze zdanie, kt�rego go�� nie chcia� wyja�ni� i o kt�rym mieli porozmawia� �nast�pnym razem"...

W tej chwili Fiora �a�owa�a gorzko, �e kr�l jest nieobecny. Gdyby tu by�, pojecha�aby prosto do Plessis, by opowiedzie� mu, co zasz�o i prosi� go o rad�. Ten mistrz dyplomacji, ksi��� wszelkich forteli, kt�ry lepiej ni� ktokolwiek posiad� sztuk� redagowania list�w i traktat�w, wiedzia�by, jak post�pi�, i z pewno�ci� zdo�a�by wydoby� z rzymskiego pra�ata to, co pr�bowa� ukry� przed Fior�. Jednak kr�l by� daleko i trzeba by�o radzi� sobie samej. * * *

Tego wieczora, kiedy wszyscy ju� le�eli w ��kach, Fiora do p�nej nocy pr�bowa�a u�o�y� list, kt�ry m�g�by usatysfakcjonowa� wszystkich. Szybko odkry�a, �e sprawa nie jest �atwa. Pocz�tek by� oczywisty: chodzi�o jedynie o zwr�cenie si� do Catariny ze s�owami podzi�kowania za to, �e pozwoli�a jej, jako matce, wr�ci� do dziecka, i uczynienie tego w spos�b wzruszaj�cy. Wszystko jednak komplikowa�o si�, kiedy trzeba by�o pisa� o kr�lu i o pro�bach skierowanych do niego. By�o to tak trudne, �e Fiora w ko�cu podda�a si� zrezygnowana. Schowa�a ka�amarz, zdmuchn�a �wiec� i podda�a si� senno�ci. Zauwa�y�a, �e cz�sto po przebudzeniu znajdowa�a odpowied� na trudne pytania.

Przebudzenie to by�o p�ne, gdy� zasn�a znacznie po p�nocy. Otworzywszy oczy, ujrza�a Leonard� stoj�c� w nogach ��ka i z zainteresowaniem czytaj�c� jej r�ne pr�by.

- Naprawd� zamierzasz napisa� ten list? - zapyta�a. - Powinna� przypomnie� sobie, co mawia� ten czart Demetrios: �Trzeba bardzo uwa�a� na to, co si� pisze, a m�dro�� polega na tym, by wr�cz pisa� jak najmniej!".

- My�lisz, �e tego nie wiem? Ale tak bardzo chcia�abym pom�c Catarinie!

- I dowiedzie� si�, co ten przystojny kardyna� ma ci do powiedzenia! Przyznaj�, �e jest zr�czny i �e poprowadzi� ca�� spraw� mistrzowsk� r�k�! Doskonale umia� wykorzysta� twoje uczucia i wdzi�czno��, jak� jeste� winna tej m�odej damie. A na koniec roznieci� ciekawo��, tak naturaln� u c�r Ewy.

- Ale... sk�d to wszystko wiesz? Nie przypominam sobie, �ebym ci to opowiedzia�a.

Leonarda u�miechn�a si� szeroko, ukazuj�c nieco nadw�tlone, ale wci�� bia�e z�by.

- Cho� mo�e ju� na to nie wygl�dam, ja te� jestem c�r� Ewy, moja droga Fioro. Po prostu pods�uchiwa�am pod drzwiami. P�jd� zobaczy�, czy twoja k�piel jest gotowa.

Wyj�cie Leonardy, za kt�r� powiewa� niczym bia�e skrzyd�a welon opadaj�cy z wysokiego nakrycia g�owy, by�o arcydzie�em godno�ci. Fiora podziwia�a ten widok i dopiero kiedy po chwili wsta�a, zauwa�y�a, �e gospodyni zabra�a ze sob� wszystkie brudnopisy.

Jednak�e, kiedy trzy dni p�niej z kolejn� wizyt� w Domu w Barwinkach pojawi� si� kardyna� delia Rovere, list by� gotowy. Fiora poda�a go go�ciowi, gdy tylko zaj�� miejsce przy kominku.

Prawd� powiedziawszy, m�oda kobieta by�a z niego ca�kiem zadowolona. D�ugo nad nim pracowa�a w towarzystwie Leonardy, staraj�c si� zachowa� bezstronno��, usatysfakcjonowa� wszystkich zainteresowanych i nie wywo�a� niczyjego niezadowolenia. Tote� po kilku linijkach nacechowanych przyja�ni� i wielk� wdzi�czno�ci�, Fiora zapewni�a hrabin� Riario o swym g��bokim pragnieniu, by mi�dzy Rzymem i Francj�, a tak�e tak drog� jej Toskani�, na nowo zapanowa� pok�j.

- By� mo�e kardyna� uzna, �e niewystarczaj�co si� anga�ujesz - zauwa�y�a Leonarda po przeczytaniu wersji ostatecznej - ale zobaczysz sama, jaka b�dzie jego reakcja, i na pewno b�dziesz mog�a z nim podyskutowa�.

Tymczasem, ku wielkiemu zaskoczeniu Fiory, kardyna� po uwa�nej lekturze o�wiadczy�, �e list jest doskona�y, i wyrazi� pe�n� satysfakcj�. List ten wywo�a wielk� rado�� hrabiny Riario i w pewnym stopniu zaleczy zranion� dum� Ojca �wi�tego, jako �e to tylko mi�o�� macierzy�ska sk�oni�a pani� de Selongey do ucieczki, a donn� Catarin� do udzielenia jej pomocy w tym przedsi�wzi�ciu. Papie� b�dzie tak�e niezwykle kontent, �e jego dawna zak�adniczka nie �ywi do niego urazy, a nawet gotowa jest przyczyni� si� do powszechnego pojednania...

- Widzisz - powiedzia� delia Rovere, konkluduj�c - �e nie prosi�em o nic szczeg�lnie trudnego. Wy�wiadczasz mi wielk� osobist� przys�ug� i postaram si� da� ci dow�d mojej wdzi�czno�ci... Och, w spos�b... bardzo skromny, obawiam si�, gdy� to, co mam ci do opowiedzenia, jest by� mo�e zupe�nie nieistotne.

Zamilk� i odwr�ci� wzrok, jakby si� waha�, po czym westchn��:

- Och! To g�upie! M�j wuj... to znaczy Ojciec �wi�ty, zawsze wyrzuca mi, �e zbyt wiele m�wi� i nie panuj� wystarczaj�co nad impulsami. Teraz boj� si�, �e raczej sprawi� ci b�l, ni� pomog�.

- To, co robi si� z dobrych pobudek, Ekscelencjo, nie mo�e by� szkodliwe.

Czy mo�esz zdradzi� mi chocia�, o co chodzi? Czy o Florencj�?

- Nie. Chodzi o... twego ma��onka!

- Mego ma��onka? Czy wiesz co� o nim?

- By� mo�e. W trakcie pobytu tutaj stara�em si� dowiedzie� o tobie jak najwi�cej. Kiedy by�em w Rzymie, zaintrygowa�a mnie wiadomo�� o tym skaza�cu cudownie u�askawionym w ostatniej chwili. Dowiedzia�em si� w�wczas, �e hrabia de Selongey, uwi�ziony w zamku Pierre-Scize w Lyonie, zbieg� stamt�d i nie wiadomo, co si� z nim sta�o. Czy tak by�o?

- Dok�adnie, Ekscelencjo. Wiadomo tylko, �e do ucieczki u�y� �odzi, i nie ukrywam, �e ta okoliczno�� mnie przera�a. S�ysza�am, �e rzeka, kt�r� mia� p�yn�� - nazywa si� chyba Rodan - jest niebezpieczna. Boj� si�, �e m�g� uton��.

- To istotnie mo�liwe. Jednak�e, gdy us�ysza�em t� histori�, przypomnia�o mi si� wydarzenie, kt�re mia�o miejsce kilka miesi�cy temu. Pozornie jest to wydarzenie nieistotne, ale dla ciebie mog�oby mie� pewne znaczenie.

- Prosz�, Ekscelencjo, powiedz szybko, o co chodzi! Najmniejszy trop mo�e mie� znaczenie.

- Zatem s�uchaj! W ubieg�ym roku, jak m�wi�em, mnisi z klasztoru Val-de Benediction, znajduj�cego si� w Ville-neuve-Saint-Andre dok�adnie naprzeciwko mojej siedziby, znale�li w �odzi uwi�zionej w trzcinach rannego, nieprzytomnego m�czyzn�, kt�ry zdawa� si� mie� za sob� ci�kie przej�cia. Zabrali go do siebie i wyleczyli, ale nie uda�o im si� wydoby� z niego, jak si� nazywa. Nie potrafi� powiedzie�, kim jest, sk�d pochodzi ani co mu si� przydarzy�o.

- Czy�by straci� pami��?

- Taki wniosek wyci�gn�� ojciec przeor.

Serce Fiory bi�o jak oszala�e. Krew nap�yn�a jej do twarzy, a d�onie dr�a�y.

- Jak wygl�da�? Jak� mia� twarz... wzrost? Widzia�e� go?

- Nie, niestety. Wiem tylko to, co przeor powiedzia� mojemu kapelanowi. Jedno jest pewne: ten m�czyzna nie ma w sobie nic z wie�niaka. Jest wysoki, a blizny na jego ciele zdaj� si� wskazywa� na �o�nierza. Ponadto ��d� by�a inna, ni� wytwarzane w okolicy. Ale widz�, �e jeste� bardzo wzruszona i to mnie niepokoi. Powtarzam, �e by� mo�e nie ma �adnego zwi�zku z...

- Jestem prawie pewna, �e jaki� jest. Czy ten m�czyzna nadal tam jest?

- Oczywi�cie. Gdzie mia�by p�j��, nie maj�c poj�cia, kim jest i sk�d pochodzi? Stan ten wynika bez w�tpienia z rany g�owy... Ale uspok�j si�, troskliwie si� nim zaj�to i nie jest nieszcz�liwy. Kartuzi s� �yczliwi i go�cinni. Poza tym dla zbieg�ego wi�nia, je�li to naprawd� o niego chodzi, klasztor jest najlepszym schronieniem.

- Nie w�tpi� w to ani przez chwil�, ale jak si� dowiedzie�, jak si� upewni�...

Wsta�a i wzburzona zacz�a chodzi� po komnacie tam i z powrotem, przyciskaj�c d�onie do piersi i staraj�c si� uspokoi� serce bij�ce tak mocno, �e niemal j� d�awi�o. Widz�c, �e zblad�a i si� zachwia�a, delia Rovere poderwa� si�, chwyci� j� na r�ce i zmusi� do po�o�enia si� na wy�cie�anej poduszkami �awie. By�a najwy�sza pora, gdy� nogi odm�wi�y jej pos�usze�stwa. Kardyna� wezwa� na pomoc Leonard�, kt�ra, jako �e pods�uchiwa�a pod drzwiami, pojawi�a si� natychmiast z flakonikiem octu oraz r�cznikiem i zacz�a cuci� m�od� kobiet�.

Omdlenie szybko ust�pi�o i wkr�tce Fiora, ca�kiem oprzytomnia�a, mog�a przeprosi� go�cia, kt�ry robi� wra�enie szczerze zaniepokojonego.

- Obawiam si�, �e zanadto ci zm�czy�em - powiedzia�. - Najlepiej b�dzie, jak teraz sobie p�jd� i przyjad� jutro. Mia�em zreszt� taki zamiar, gdy� chcia�em si� po�egna�...

- Wasza Ekscelencja ju� nas opuszcza? - spyta�a Leonarda.

- Tak, musz� wr�ci� do Awignonu, gdzie wzywaj� mnie pilne sprawy.

Pojutrze po�egnam si� z Tours.

Zamierza� wyj��, ale Fiora go zatrzyma�a.

- Lito�ci, Ekscelencjo! Jeszcze chwil�. Zapewniam ci�, �e czuj� si� lepiej... Powiedz mi co� jeszcze o tym uratowanym m�czy�nie!...

- Co mog� ci jeszcze powiedzie�? Wiesz ju� tyle, co ja... S�uchaj! Skoro tam wracam, czy chcesz, �ebym uda� si� do klasztoru kartuz�w zaraz po przyje�dzie i zobaczy� si� z tym m�czyzn�?

- Nigdy wcze�niej go nie widzia�e�, Ekscelencjo. Jak mia�by� go rozpozna�?

- Mo�e mog�aby� mi go opisa�? Oczywi�cie, gdyby� nie by�a cierpi�ca, by�oby pewne rozwi�zanie, niew�tpliwie proste, ale chyba troch� m�cz�ce...

- Jakie? - burkn�a nieufnie Leonarda.

Ale Fiora od razu zrozumia�a.

- Mog�abym pojecha� z tob�? To prawda, �e jestem jedyn� osob�, kt�ra mo�e stwierdzi�, czy to m�j m��. A je�li to on, ja najlepiej si� nim zajm�...

- Fioro! - zaprotestowa�a Leonarda. - Zwariowa�a�? Znowu chcesz wyje�d�a� na koniec �wiata?

- Awinion nie jest na ko�cu �wiata, pani, i nie bardzo wiem, na jakie niebezpiecze�stwa nara�ona by�aby donna Fiora pod moj� ochron�. Mog� nawet zaoferowa� jej wygodny pow�z...

Fiora zdawa�a si� od�ywa�. Odzyska�a rumie�ce, a jej oczy pod wp�ywem nadziei rozb�ys�y jak gwiazdy. Wsta�a z �awy.

- Nie mog� nie wykorzysta� takiej szansy, droga Leonardo, a moja nieobecno�� nie potrwa d�ugo. Je�li to rzeczywi�cie Filip, przywioz� go tutaj, a potem doprowadz� do jego zgody z kr�lem. Och, Ekscelencjo, nie wyobra�asz sobie, jak� rado�� mi dajesz!

Kardyna� zacz�� si� �mia�, co ogromnie go odm�odzi�o. Zdawa� si� r�wnie szcz�liwy, jak m�oda kobieta.

- Dobrze, wi�c ustalone. Jutro wieczorem przy�l� po ciebie pow�z, o kt�rym m�wi�em. S�u�ba otrzyma rozkazy, a ty do��czysz do mnie przed po�udniem w bazylice �wi�tego Marcina, gdzie chc� wyg�osi� kazanie przed wyjazdem. My�l�, �e starczy ci czasu na przygotowania.

Wraz z Fior� wyszed� do ogrodu, gdzie czeka� na niego pow�z, i da� sekretarzowi list, kt�ry przekaza�a mu m�oda kobieta. �egnaj�c si�, �ciszy� g�os i doda�:

- Dla moich ludzi b�dziesz dam� odbywaj�c� pielgrzymk� do Compostelo lub do Rzymu.

- Nie miej mi za z�e, Ekscelencjo, ale wol� Compostelo. Rzym wspominam nie najlepiej...

- Dodam - powiedzia�a Leonarda, kt�ra nie opu�ci�a Fiory - �e Wasza Ekscelencja b�dzie mia� pod opiek� dwie pielgrzymuj�ce damy. Ja r�wnie� zamierzam da� wyraz mojej pobo�no�ci. I mam nadziej�, �e nikt nie b�dzie widzia� w tym nic z�ego!

Jej oczy, kt�rych �agodny b��kit zachowa� ca�� �wie�o��, rzuca�y wyzwanie ka�demu, kto usi�owa�by przeciwstawi� si� jej projektowi. Nikt jednak nawet o tym nie my�la�. Della Rovere u�miechn�� si�, a Fiora wzi�a j� za r�k� i wsun�a pod swoje rami�.

- Skoro b�dziemy podr�owa� powozem, b�d� szcz�liwa, maj�c ci� przy sobie.

Trudniej by�o wyt�umaczy� Khatoun, �e nie mog�o by� mowy o zabraniu tak�e jej. Obecno�� Azjatki w orszaku ksi�cia Ko�cio�a, wraz z innymi kobietami, mog�aby wywo�a� wra�enie nie tyle pielgrzymki, co haremu.

- To nie potrwa d�ugo - pocieszy�a j� Fiora - a potrzebuj� kogo�, kto zaopiekuje si� moim ma�ym Filipem...

Marcelina bowiem opuszcza�a Rabaudiere. Mia�a coraz mniej pokarmu, a w dodatku m�� domaga� si� jej powrotu do domu. Tego� ranka wyjecha�a do swojej wsi, g��boko wzdychaj�c i lej�c �zy, gdy� zamienia�a przyjemne i nieskomplikowane �ycie na ci�k� egzystencj� na farmie, ale Fiora umia�a j� pocieszy�. Mamka wraca�a do domu bogatsza nie tylko o ubrania, kt�re jej ofiarowano w ci�gu tego roku, lecz tak�e o bielizn� domow�, zapasy jedzenia, z�oty krzy�yk, kt�ry dumnie nosi�a na szyi i o okr�g�� sumk�, kt�ra mia�a uczyni� j� najbogatsz� ch�opk� we wsi.

Khatoun przywita�a ten wyjazd z ulg�. Ona i mamka znienawidzi�y si� od pierwszego wejrzenia, a walka o opiek� nad dzieckiem by�a za�arta. Natura decydowa�a na korzy�� m�odej Tatarki, ale Marcelina natychmiast o�wiadczy�a, �e to w�a�nie ���ta wied�ma" sprawi�a, �e straci�a pokarm. Fiora z ca�� moc� przeciwstawi�a si� temu oskar�eniu.

- Je�li do moich uszu dotr� podobne pog�oski, to b�d� wiedzia�a, sk�d pochodz�, a w twoim interesie jest, by nie robi� sobie ze mnie wroga. Khatoun by�a niewolnic�, to prawda, ale nigdy jej tak nie traktowa�am. Wychowywa�y�my si� razem i dwukrotnie mnie uratowa�a. Tak wi�c wiele jej zawdzi�czam, a o swoich d�ugach nie zapominam nigdy. Poza tym kocham j� jak siostr�...

Zrozumiawszy, �e upieranie si� jest sprzeczne z jej interesem, Marcelina przysi�g�a, �e nie b�dzie wi�cej powtarza� swego oskar�enia, k�ad�c d�o� na wizerunku Ukrzy�owanego w ksi��eczce do nabo�e�stwa, kt�r� bez s�owa, lecz z wielce wymownym spojrzeniem, podsun�a jej Leonarda. Rozsta�y si� wi�c w jak najbardziej przyjacielskiej atmosferze.

- Mam nadziej�, �e kiedy pani hrabina obdarzy panicza Filipa siostrzyczk�, to po mnie po�le! - powiedzia�a Marcelina na koniec.

- Masz zatem zamiar mie� wi�cej dzieci? Je�li dobrze pami�tam, masz ich troje?

- Tak, ale moja matka urodzi�a dwana�cioro, a m�j m�� chce wielu syn�w do pomocy na roli.

Zostawszy pani� sytuacji, Khatoun zrozumia�a w ko�cu, �e powierzaj�c jej synka, Fiora dawa�a dow�d swego zaufania. Zaprzesta�a protest�w.

P�niej przysz�a kolej na Florenta. My�l, �e jego droga pani znowu wyjedzie gdzie� daleko, by�a dla niego niezno�na. Upiera� si�, �e b�dzie j� eskortowa� w charakterze stajennego. Tym razem interweniowa�a Leonarda:

- Po co jej stajenny, skoro b�dzie podr�owa� powozem?

- Ale m�g�bym j� broni� w razie niebezpiecznych spotka�.

- Niebezpiecznych spotka�? Gdy b�dziemy w towarzystwie legata papieskiego? Nie wymy�laj, przyjacielu! Poza tym ja jad� tylko po to, �eby czuwa� nad donn� Fior�. A ty dobrze wiesz, �e Stefan b�dzie ci� bardzo potrzebowa� przy winobraniu, czyli ju� wkr�tce.

- Jako� sobie radzi�, kiedy mnie nie by�o! - burkn�� ch�opak.

Leonarda pos�a�a mu sw�j najbardziej sardoniczny u�miech.

- Tak to jest, jak kto� staje si� niezast�piony! - o�wiadczy�a weso�o.

Rankiem we wtorek 8 wrze�nia, w dniu �wi�ta Narodzenia Naj�wi�tszej Maryi Panny, Fiora i Leonarda opu�ci�y Dom w Barwinkach w obszernym powozie wyposa�onym w poduszki, zas�onki, materace i sk�rzane os�ony, co pozwala�o na w miar� wygodne pokonanie najd�u�szych tras i przetrwanie najwi�kszej niepogody. Zaprz�ono do niego dwa silne konie, kt�rymi powozi�o wielkie, w�sate ch�opisko imieniem Pompeo. Powietrze by�o nieco ch�odne, ale zapowiada� si� s�oneczny dzie�, sprzyjaj�cy podr�y. Mimo to, kiedy ci�ki pojazd ruszy�, Leonarda lekko si� skrzywi�a i wymamrota�a:

- Zastanawiam si�, czy nie robimy g�upstwa.

- G�upstwa? - zaprotestowa�a Fiora. - Chc�c pom�c Filipowi w krytycznej sytuacji? Wyobra�asz go sobie zamkni�tego w tym klasztorze, niewiedz�cego, kim jest i sk�d pochodzi? Skazanego na dobr� wol� mnich�w, z kt�rych mo�e nie wszyscy s� tacy �wi�ci?

- Nie jeste�my pewne, �e to on...

- Zgadzam si�, ale przyznaj, �e istnieje mn�stwo niepokoj�cych zbieg�w okoliczno�ci. Obawiasz si�, �ebym si� nie rozczarowa�a?

- By� mo�e...

- A wi�c b�d� spokojna. Jestem na to przygotowana i s�dz�, �e lepiej odby� t� podr� na darmo, ni� zosta� tu i pozostawi� Filipa na pastw� losu, bez szansy na ratunek.

Pogoda ducha m�odej kobiety by�a pokrzepiaj�ca i Leonarda nie powiedzia�a nic wi�cej. Nie udawa�o jej si� jednak uspokoi�. G��wn� przyczyn� jej niepewno�ci by� kardyna� delia Rovere: nie umia�a obdarzy� go pe�nym zaufaniem. Leonarda robi�a sobie z tego powodu wyrzuty, bo przecie� chodzi�o o bratanka Ojca �wi�tego, ale opowiadanie Fiory o prze�yciach w wiecznym mie�cie g��boko ni� wstrz�sn�o. Jej g��boka pobo�no��, bezwarunkowa wiara i szczere umi�owanie Boga, Matki Boskiej i Chrystusa nie zosta�y naruszone, jednak�e w g��bi serca mia�a wielki �al, �e Rzym i nast�pca �wi�tego Piotra nie s� zdolni wzbudzi� cho�by szacunku.

Oczywi�cie wiedzia�a, �e nie brakowa�o na przestrzeni wiek�w papie�y bardziej czy mniej dyskusyjnych, lecz ten by�y zakonnik, kt�ry zak�adaj�c na g�ow� tiar�*, widzia� w tym jedynie okazj� do przysporzenia bogactwa swej licznej rodzinie i nie zawaha� si� wypowiedzie� wojny, by ograbi� Medyceuszy po pr�bie ich zamordowania, nie mia� �adnego prawa do szacunku wiernych, a zw�aszcza do jej szacunku.

* Papieska korona sk�adaj�ca si� z trzech diadem�w.

Wszystko, co dotyczy�o Rzymu, by�o dla niej od tej pory powodem do podejrzliwo�ci i uprzejmy kardyna� nie wymyka� si� tej nieodwo�alnej ocenie.

Tak jak zosta�o ustalone, spotka�y si� z nim na dziedzi�cu przed kolegiat� �wi�tego Marcina, w ca�o�ci wype�nionym przez jego wspania�y orszak. Dwie kobiety wysiad�y z powozu, by wzi�� udzia� we mszy i pomodli� si� przez chwil� przy grobie �wi�tego, po czym orszak skierowa� si� do wyjazdu z Tours po�r�d t�umnie zgromadzonego ludu wiwatuj�cego na cze�� znamienitego cudzoziemca. Jad�c dumnie na grzbiecie wspania�ego wierzchowca, na kt�rego zadzie rozpo�ciera�a si� dostojnie purpurowa symara, Giuliano delia Rovere rozdziela� b�ogos�awie�stwa, podczas gdy jego s�u��cy rozdawali datki w jego imieniu.

Pojazdy, sekretarze, s�u�ba, konie i mu�y, a tak�e stra�e i wozy z baga�ami tworzy�y orszak tak d�ugi, �e jego pocz�tek dotar� prawie do mur�w miasta, podczas gdy koniec dopiero opuszcza� dziedziniec. Pow�z z dwiema kobietami zaj�� miejsce nieco przed s�u�b� i wozami wioz�cymi meble i baga�e, czyli bli�ej ko�ca, bowiem nie wypada�o, by kobiety znajdowa�y si� w�r�d duchownych. W ich pobli�u znalaz�a si� garstka pielgrzym�w udaj�cych si�, pieszo lub na r�nego rodzaju wierzchowcach, do Prowansji i upowa�nionych do odbycia tej wyprawy w tak znakomitym towarzystwie...

Przebywszy ulic� de la Scellerie, gdzie orszak min�� klasztory Augustyn�w i Franciszkan�w oraz kl�cz�cych przed nimi zakonnik�w, kt�rzy oczekiwali na b�ogos�awie�stwo, dotarli do przedmie�cia Arcis i do Bramy �wi�tego Stefana, strze�onej przez pot�n� baszt� i zwr�conej na po�udnie.

Min�wszy przedmie�cie o tej samej nazwie i �D�ugie Mosty" wznosz�ce si� nad rzek� Cher i licznymi rozlewiskami utworzonymi przez dawne jej odnogi, orszak dotar� do Saint-Avertin.

- Jak si� b�dziemy zatrzymywa� co pi�� minut, to nigdy nie dojedziemy! - wyrzeka�a Leonarda. - A jak� odleg�o�� musimy pokona�? Sto siedemdziesi�t, sto osiemdziesi�t mil?

- Je�li uda nam si� przeje�d�a� dziesi�� mil dziennie, to b�dziemy w drodze tylko trzy tygodnie. Oczywi�cie konno posuwa�yby�my si� szybciej, ale zdaje mi si�, �e niezbyt entuzjastycznie wspominasz ten spos�b podr�owania? - powiedzia�a Fiora z u�miechem. - Dla pocieszenia pomy�l o tych wszystkich opactwach, w kt�rych b�dziemy si� zatrzymywa� po drodze. B�dziesz mog�a pomodli� si� do prawie wszystkich francuskich �wi�tych!

Jednak�e kiedy oko�o po�udnia zobaczy�a dachy opactwa w Cormery, kt�rego przeor w uroczystym stroju i z pastora�em w r�ku oczekiwa� biskupa otoczony przez r�j benedyktyn�w, nie mog�a powstrzyma� westchnienia. Zatrzymywanie si� co wiecz�r w innym zakonie nie by�o samo w sobie przykre, lecz je�li trzeba b�dzie zwiedzi� wszystkie przybytki religijne znajduj�ce si� na trasie, trzy tygodnie mog�y zmieni� si� w dwa lub trzy miesi�ce. I tak jak Leonard�, zaczyna�a j� ogarnia� niecierpliwo��.

Podczas gdy przed bram� ko�cio�a wymieniano powitania, przykl�kano, ca�owano pier�cie� i prawiono sobie uprzejmo�ci, postanowi�a przepyta� wo�nic�. Czy wiedzia�, gdzie kardyna� chcia� zatrzyma� si� na noc? M�czyzna odpowiedzia�, �e w Loches. Dzisiejszy etap nie obejmie zatem zak�adanych dziesi�ciu mil, a w dodatku zako�czy si� ju� po zapadni�ciu nocy, bowiem przerwa w Comery zapowiada�a si� na dosy� d�ug�...

I rzeczywi�cie - s�o�ce ju� zachodzi�o, kiedy dotarli do lasu w Loches, za kt�rym wznosi�o si� kr�lewskie miasto i twierdza budz�ca tyle uzasadnionych obaw w przeciwnikach w�adcy. Fiorze nazwa ta kojarzy�a si� z bratem Ignacio Orteg�, kt�ry prze�ladowa� j� swoj� niewyja�nion� nienawi�ci� i straci� tu �ycie, oraz ze stajennym i przyjacielem Filipa, Mateuszem de Prame, kt�ry mia� szcz�cie opu�ci� j� �ywy... Ale co si� z nim sta�o?

Tymczasem Fiora, zrezygnowana, drzema�a w gniazdku, jakie umo�ci�a sobie w�r�d poduszek, a siedz�ca przy niej Leonarda odmawia�a r�aniec. Le�na droga by�a dosy� przyjemna, a wstrz�sy niezbyt odczuwalne. Spoza powozu dochodzi� �piew pielgrzym�w, dodaj�cych sobie w ten spos�b odwagi, gdy� zielony cie� drzew szarza�, a las wydawa� si� coraz g�stszy. Ptaki ju� umilk�y i ludzi ogarnia� niepok�j, naturalny dla os�b podr�uj�cych przez las o zmierzchu.

Nagle na zakr�cie drogi pow�z podskoczy� i wyrzucone ze swoich miejsc kobiety wpad�y na siebie. Pojazd gwa�townie przyspieszy�, co by�o dziwne, gdy� droga sta�a si� znacznie bardziej wyboista, i zarzuca�o nim od pobocza do pobocza. Wyrwana z modlitwy Leonarda wychyli�a si� na zewn�trz.

- Co si� dzieje? - zawo�a�a do wo�nicy, ale ten jej nie odpowiedzia�, ok�adaj�c konie batem, by bieg�y jeszcze szybciej.

- Pozabija nas! - powiedzia�a Leonarda. - Ale nie to jest najgorsze. Nie jeste�my ju� w orszaku.

Teraz z kolei Fiora si� wychyli�a. Rzeczywi�cie - ani przed, ani za nimi nie by�o nikogo. Wida� by�o tylko w�sk� dr�k� wiod�c� w�r�d czarnych �cian drzew, po kt�rej pow�z gna� z szalon� pr�dko�ci�. Dwie kobiety spojrza�y na siebie z przera�eniem ogarni�te t� sam� my�l�: zastawiono na nie pu�apk� i ona w�a�nie si� nad nimi zatrzaskiwa�a...

Krzycz�c ile si�, Fiora rozkaza�a Pompeowi po w�osku, by si� zatrzyma�, ale wo�nica odpowiedzia� burkni�ciem i kolejnym strzeleniem z bata. Przez chwil� m�oda kobieta pomy�la�a, by otworzy� drzwiczki i wyskoczy�, ale pow�z jecha� zdecydowanie za szybko, a poza tym Leonarda nie zdo�a�aby zrobi� tego samego, nie �ami�c ko�ci. Zreszt� zagajnik po obu stronach �cie�ki zdawa� si� o�ywa�. Z cienia podnosi�y si� cienie ciemniejsze i wkr�tce czterech zamaskowanych je�d�c�w otoczy�o ekwipa�, kt�ry mimo to nie zwolni�.

- Niech B�g nas chroni! - j�kn�a Leonarda. - Obawiam si�, �e koniec z nami.

Fiora nie odpowiedzia�a. Gwa�towna w�ciek�o�� nie dopu�ci�a do niej uczucia strachu. Jak mog�a by� tak g�upia, tak szalona, by da� wiar� s�owom bratanka Sykstusa IV? Jak mog�a uwierzy�, �e chce jej pom�c?

Nagle wo�nica zatrzyma� konie tak gwa�townie, �e pasa�erki upad�y na brzuch. Prawie jednocze�nie drzwiczki si� otworzy�y i czyje� r�ce brutalnie wywlok�y Fior� i Leonard� na zewn�trz. Zobaczy�y, �e znajduj� si� na jakiej� polance, ledwo widocznej w p�mroku zmierzchu. Sta�o tam pi�ciu czy sze�ciu ubranych na ciemno m�czyzn, kt�rych rys�w nie spos�b by�o dostrzec. Dw�ch z nich, opartych na �opatach, sta�o na brzegu g��bokiego, prostok�tnego do�u, kt�ry zapewne w�a�nie wykopali.

To na kraw�d� tego w�a�nie do�u zawleczono obie nieszcz�nice, a one natychmiast zrozumia�y, �e to z my�l� o nich zosta� wykopany. Ci ludzie byli tu, by je zamordowa�.

- Kim jeste�cie? Czego od nas chcecie? - zawo�a�a Fiora. Ten, kt�ry wygl�da� na szefa, nie raczy� odpowiedzie�.

W migocz�cym �wietle pochodni zapalonej przez jednego z kompan�w, rzuci� wo�nicy sakiewk�, kt�r� ten chwyci� w locie, i wskaza� mu dr�k� ledwie widoczn� po jego prawej stronie.

- Dobra robota, przyjacielu! Jed� t�dy! Do��czysz do orszaku przed Loches...

Pompeo ponownie podci�� konie i zaprz�g natychmiast znikn�� w mroku za zas�on� g�stych ga��zi. M�czyzna poczeka�, a� ucichnie ha�as, a potem odwr�ci� si� ku kobietom, kt�re trzyma�o czterech z jego kompan�w. Fiora wyrywa�a si� w�ciekle, ale Leonarda, przybita tak niespodziewanym ciosem, osun�a si� na kolana na wilgotn� ziemi� i modli�a si�, nie oczekuj�c ju� niczego poza ostatecznym ko�cem.

Szef bandy brutalnym ruchem zerwa� welon spowijaj�cy g�ow� Fiory.

- Zamierza�em zakopa� ci� �ywcem, ale nie jestem okrutnikiem. Najpierw poder�niemy ci gard�o, a ten welon zabarwiony twoj� krwi� b�dzie doskona�ym dowodem, �e dobrze wykona�em swoj� robot�.

- Dla kogo pracujesz? - rzuci�a Fiora. - Tylko nie m�w, �e dla kr�la. My�l�, �e raczej drogo zap�acisz, kiedy si� dowie...

- Ale si� nie dowie. Znikniesz, nie pozostawiaj�c �lad�w.

- Zanim umr�, chcia�abym jednak dowiedzie� si�, kto mnie zabija. Papie�? To kardyna� ci� op�aci�?

- On? On nic nie wie. Pomy�la� tylko, �e d�uga podr� wystarczy, by si� ciebie pozby� z kraju na jaki� czas. Wszystko, o co go prosili�my, to by zabra� ci� ze sob�.

- Kto �my"?

- A dlaczego ci� to interesuje? Powinna� raczej zrobi� to, co twoja towarzyszka, i pomy�le� o pojednaniu si� z Bogiem. Dam ci chwil� na zm�wienie modlitwy.

Jeden z bandyt�w podszed� bli�ej i zaproponowa�:

- A mo�e by�my w tym czasie za�atwili t� drug�?

- Dobry pomys�! Pewnie jest gotowa. Namodli�a si� wystarczaj�co.

- Pozw�lcie mi chocia� j� u�ciska�! - zawo�a�a Fiora z rozpacz�.

- Wydaje mi si� to zupe�nie zb�dne. W tym dole b�dziecie mog�y si� �ciska� do woli...

Leonardo! - zawy�a Fiora. Wybacz mi! Odpowiedzia� jej okrzyk b�lu. M�czyzna, kt�ry zaproponowa�, �eby zabi� star� pann�, zerwa� jej czepiec, chwyci� za w�osy i szarpn�� brutalnie, aby j� zmusi� do podniesienia g�owy i ods�oni�cia szyi, do kt�rej przy�o�y� n�. Nie zd��y� jednak zrobi� nic wi�cej. Z mroku wystrzeli�a strza�a i m�czyzna z przebit� szyj� run�� na Leonard�. Jednocze�nie polank� otoczy�a grupa je�d�c�w. Migotliwe �wiat�o pochodni odbi�o si� w oczkach kolczug, zbrojach i �elaznych he�mach. Rozleg� si� chrapliwy okrzyk:

- W imieniu kr�la! Pojma� tych ludzi i niezw�ocznie powiesi� tu, na tym drzewie!

- Zachowaj przy �yciu cho� dw�ch, Wielki Prewocie*! Dobrze by�oby pos�ucha�, co maj� do powiedzenia.

* Prewot - urz�dnik o uprawnieniach policyjno-s�dowych, kt�ry zajmowa� si� sprawami wymagaj�cymi niezw�ocznego os�dzenia (grabie�e na drodze, dezercja, w��cz�gostwo). Wielki Prewot sprawowa� takie funkcje na dworze w obecno�ci kr�la. Czuwa� nad bezpiecze�stwem w�adcy i utrzymaniem dworu. Przewodniczy� dworskiemu trybuna�owi i mia� kilkudziesi�ciu gwardzist�w pod swym dow�dztwem (przyp. t�um.).

Nie czekaj�c na odpowied�, Douglas Mortimer zeskoczy� z konia i podbieg� do Fiory, kt�rej nogi odm�wi�y pos�usze�stwa i osun�a si� na kolana, kiedy pu�ci�y trzymaj�ce j� ramiona. Podni�s� j� jednym energicznym ruchem bez jakiejkolwiek pomocy z jej strony. Szeroko otwartymi szarymi oczami patrzy�a na niego z rodzajem zachwytu, jakby nie by� pot�nym Szkotem, lecz �wietlistym przedstawicielem jakiego� anielskiego zast�pu...

- Wszystko w porz�dku? - zapyta� po prostu, postawiwszy j� na nogach

- Chyba... tak. Och, Douglasie! Zaczynam wierzy�, �e jeste� dla mnie prawdziwym Anio�em Str�em... ale co w�a�ciwie to wszystko znaczy?

- Wyja�ni� ci, ale musz� powiedzie�, �e nigdy jeszcze tak si� nie ba�em! Ju� my�la�em, �e nie zd��ymy na czas...

Po czym, wi�cej si� ni� nie zajmuj�c, odwr�ci� si� do Leonardy, kt�rej jeden z gwardzist�w pom�g� wydoby� si� spod przygniataj�cego j� cia�a rzezimieszka, spychaj�c je od razu do do�u. Fiora natychmiast do��czy�a do niego i nie mog�a powstrzyma� krzyku przera�enia. Biedna kobieta pokryta krwi� przedstawia�a straszny widok. Jednak ju� opanowa�a emocje i parska�a jak rozgniewany kot:

- Gdzie jest woda? Nie mog� tak zosta�, ca�a w tej obrzydliwej krwi...

- Ale chyba lepiej, �e to nie twoja - zauwa�y� Mortimer. - Chod�, niedaleko st�d jest strumie�.

Gwardzi�ci zapalili pochodnie i polanka by�a teraz wystarczaj�co o�wietlona, by nikt nic nie straci� z dramatycznego spektaklu, kt�ry si� na niej odbywa�. Bandyci, kolejno pozbawieni masek, zostali rzuceni na kolana przed m�czyzn�, kt�rego Szkot nazwa� Wielkim Prewotem.

By� to starszy ju� m�czyzna o surowej twarzy ozdobionej w�sami i kr�tk� siw� brod�. Robi� wra�enie, jakby lata nie uj�y krzepko�ci jego szczup�emu cia�u - ze swobod� d�wiga! ci�k� zbroj�. Na g�owie zamiast he�mu nosi� czarn� czapk�, przy kt�rej b�yszcza� poka�ny srebrny medalion. Jak wszyscy wysocy m�czy�ni nieco si� garbi�, siedz�c na koniu, kt�rego zreszt� prowadzi� zr�czn� r�k�. Tristan Hermite w s�u�bie u Ludwika XI znajdowa� si� od czasu jego wczesnej m�odo�ci, kiedy ten by� jeszcze nast�pc� tronu. W oczach poddanych kr�la uosabia� sprawiedliwo�� surow�, cz�sto szybk�, jednak rzadko bezzasadn�, kt�ra budzi�a we wszelkiej ma�ci rzezimieszkach zbawienny strach. Oddany kr�lowi jak najwierniejszy pies, ten milczek, wr�cz mruk, nie zna� uczucia zm�czenia podobnie jak lito�ci i ka�dy przest�pca m�g� by� pewien, �e b�dzie �cigany tak d�ugo, a� przyzna si� do winy. Jego g��boko osadzone oczy spogl�da�y na ludzi spod krzaczastych brwi twardo i surowo.

Gwardzi�ci wype�niali jego rozkazy z ogromn� skwapliwo�ci� i po chwili p� tuzina bandyt�w, kt�rych zreszt� rozpoznali i nazywali po imieniu, ko�ysa�o si� na ga��ziach starego d�bu. Niewzruszony s�dzia nawet nie mrugn��, s�ysz�c ich krzyki i b�agania. Przy �yciu pozosta� jeszcze tylko szef bandy o poetyckim przydomku Krzywomordy, kt�ry w samej koszuli kl�cza� przy koniu Tristana I'Hermite. Jeden z �o�nierzy, stoj�c obok niego, trzyma� w d�oni koniec liny tworz�cej p�tl� na szyi bandyty...

Pomagaj�c Leonardzie obmy� si� z grubsza w strumyku, Fiora nie mog�a powstrzyma� si� od obserwowania - z pewn� obaw� - tego pos�gowego m�czyzny, kt�ry poza pocz�tkowym rozkazem nie wypowiedzia� ani s�owa.

Jednak kiedy ostatnie cia�o zawis�o na ga��zi, Wielki Prewot powoli odwr�ci! wierzchowca, by mie� przed oczami Krzywomordego.

- Teraz twoja kolej! Kto zleci� ci zabicie tych dw�ch kobiet?

- Nie wiem, wielmo�ny panie! Nie znam go, przysi�gam!

- Doprawdy?

Na skinienie Wielkiego Prewota jeden z jego ludzi podszed� z pochodni�, a dwaj inni schwytali z�oczy�c� i przycisn�li go do trawy. Ogie� przybli�y� si� do jego st�p wystarczaj�co, by wywo�a� rozpaczliwe wycie:

- Nieeeeeeeeee!

- To m�w!

- Przysi�gam... na wieczne... zbawienie... �e m�wi� prawd�... Jaki� zamaskowany m�czyzna przyszed� do mnie... przedwczoraj... do tawerny...

obok rze�ni w Arcis...

Kolejny wrzask rozdar� cisz� nocy i Fiora zatka�a sobie uszy.

- Czy naprawd� trzeba to robi�? - zapyta�a.

- Ten cz�owiek chcia� zamordowa� ciebie i pani� Leonard� - powiedzia� Mortimer z nieco pogardliwym wzruszeniem ramion. - Uwa�am, �e jeste� troch� przewra�liwiona.

Torturowany m�czyzna, pr�buj�c rozmi�kczy� swego oprawc�, wzywa� na �wiadk�w wszystkich �wi�tych i przysi�ga�, �e nie mo�e nic doda� do tego, co ju� ujawni�: zamaskowany osobnik wr�czy� mu okr�g�� sumk� w z�ocie i obieca� tak� sam� po wykonaniu zadania. Mieli czeka� na tej polance na pow�z z dwiema kobietami, kt�ry mia� si� tu pojawi� pod wiecz�r. Ponadto mieli wykopa� d� wystarczaj�co obszerny, by pomie�ci� dwa cia�a, i pochowa� w nim kobiety, o kt�rych mowa. Krzywomordy mia� wr�czy� wo�nicy sakiewk�, a potem wr�ci� do Tours po reszt� uzgodnionej kwoty.

Gwa�towny szelest li�ci i galop dobiegaj�cy z lasu przerwa�y urywan� spowied� m�czyzny: gwardzi�ci Wielkiego Prewota sprowadzili z powrotem pow�z, kt�ry dopadli, zanim dotar� do drogi do Loches i do��czy� do orszaku legata. Jeden z �o�nierzy powozi�, a solidnie skr�powany Pompeo zosta� bez ceregieli wywleczony z powozu i rzucony na ziemi� przed Wielkim Prewotem. Mieszek, kt�ry dosta� chwil� wcze�niej, do��czy� do le��cych w trawie sakiewek bandyt�w.

Poniewa� udawa�, �e nie rozumie zadawanych przez l'Hermite'a pyta�, Krzywomordy podj�� si� t�umaczenia, zanim poproszono o to kt�r�� z dam.

- Dosta�em polecenie szybkiego zawarcia znajomo�ci z jednym ze stajennych lub wo�nic�w kardyna�a i um�wienia si� z nim, co zrobi�em. Perspektywa zap�aty od razu bardzo mu si� spodoba�a. Tym bardziej, �e nie wi�za�o si� to z �adnym niebezpiecze�stwem... Wystarczy�o nieco zboczy� z drogi, a potem wr�ci� do konwoju. Po zapadni�ciu zmroku nikt niczego by nie zauwa�y�...

- Przesta� si� z nas naigrawa�, przyjacielu - wtr�ci� Mortimer. - Legat mia�by nie uzna� za dziwne, �e po przybyciu do Loches pow�z dam jest pusty?

Doby� miecza i przytkn�� jego czubek do szyi Pompea, kt�ry widz�c w oczach olbrzyma zapowied� swojej �mierci, w ko�cu niech�tnie odpowiedzia�:

- To proste. Mia�em powiedzie�, �e damy, spotkawszy przyjaci� w Cormery, postanowi�y nie wyje�d�a�. Mia�em gor�co podzi�kowa� i...

- I zatrzyma� zawarto�� powozu? Albo tw�j pan jest wsp�lnikiem w tym �ajdactwie, albo jest idiot�. A w to trudno mi uwierzy�...

- Przysi�gam, �e nic o tym nie wie - odpowiedzia� tamten kr�tko. - To osoba duchowna, prawdziwy ksi��� Ko�cio�a...

- I to w�a�nie trzeba by wyja�ni� - stwierdzi� Szkot, odsuwaj�c miecz i daj�c znak, by zabrano wi�nia. - O tej porze kardyna� jest ju� w Loches. Warto by pojecha� i zada� mu kilka pyta�...

- Taki mam zamiar - powiedzia� THermite. - Odwieziesz damy do domu, jak s�dz�?

- Je�li czuj� si� na si�ach. W przeciwnym razie mog� poprosi� o schronienie na jedn� noc w opactwie w Comery. Kr�l jest dla niego wystarczaj�co hojny, by godnie podejmowano w nim jego s�ugi i przyjaci�.

- S�dz� - powiedzia�a Fiora - �e wybierzemy Comery. Moja droga Leonarda jest wyko�czona, a i ja przyznam, �e ch�tnie bym troch� odpocz�a.

Podszed�szy do Wielkiego Prewota, wyci�gn�a do niego r�k�, kt�ra wci�� jeszcze troch� dr�a�a.

- Wielkie dzi�ki, messirel Nie mam poj�cia, jakim cudem zdo�a�e� nas uratowa�, ale b�d� pewien, �e nigdy tego nie zapomn� i powiem kr�lowi...

- Nic nie powiesz, pani!

Z niespodziewan� u osoby w tym wieku szybko�ci� i zwinno�ci� Tristan I'Hermite zeskoczy� z konia i uk�oni� si� m�odej kobiecie:

- Jak to? - zapyta�a Fiora.

- Je�li zyska�em prawo do twej wdzi�czno�ci, pani, to prosz�, by� w zamian, i to bardziej w twoim ni� moim interesie, nic nie m�wi�a naszemu Sire o tym, co zdarzy�o si� dzi� wieczorem.

- Ale... dlaczego?

Zamiast niego odpowiedzia� Mortimer:

- Co racja, to racja. Nie zawsze trzeba wszystko m�wi�. Je�eli inicjatorem tej zbrodniczej intrygi jest ten, kt�rego podejrzewamy, to kr�l nawet nie b�dzie chcia� nas wys�ucha�, nie uwierzy...

- Tak - przerwa� Tristan I'Hermite - musieliby�my mie� dowody...

- Dowody? - powiedzia�a Fiora ze �ci�ni�tym gard�em. - Ma�o ich na tej polanie? S� ci dwaj m�czy�ni! Jest to, co mo�e powie kardyna�. W ko�cu, s� moje s�owa i s�owa pani Leonardy.

- S�usznie, �e o tym powiedzia�a� na ko�cu - powiedzia� Mortimer zgry�liwie. - To b�dzie si� najmniej liczy�. Ludwik XI uwa�a kobiety za nieuleczalne gadu�y obdarzone diaboliczn� wyobra�ni�... a osoba, o kt�r� chodzi, nale�y do jego najbli�szego otoczenia.

- My�lisz, �e to... - zacz�a Fiora, kt�rej co� przysz�o do g�owy. Ale Wielki Prewot j� uciszy�:

- �adnych nazwisk, pani! Pozw�l, �e poprowadz� t� spraw� po swojemu, i pozw�l, �e ci� po�egnam. Czy chcesz, by jeden z moich ludzi was odprowadzi�?

- To zb�dne! - rzek� Mortimer. - Bior� to na siebie... i dzi�kuj�, �e mi uwierzy�e�, panie! Oraz za to, �e mi pomog�e�.

Cie� u�miechu na chwil� rozja�ni� surow� twarz Tristana I'Hermite.

- Wykona�em tylko obowi�zki zwi�zane z moim stanowiskiem, m�ody cz�owieku, ale przyznaj�, i� jestem wra�liwy na przejawy przyja�ni. Niegdy�...

dawno temu, po�wi�ci�em si�, jak ty, s�u�bie pewnej damie... bardzo pi�knej!

- Ty, panie? Damie? - zdumia� si� Mortimer.

- Jeste� zaskoczony, prawda? Wielki s�dzia, zwierzchnik dozorc�w wi�ziennych, ludzi policji, kat�w? Nazywa�a si� Catherine... ale spokojnie, nie mnie kocha�a. A teraz jed�cie! Zobaczymy si� w Plessis!

Douglas Mortimer pom�g� Leonardzie i Fiorze zaj�� miejsce w powozie, po czym przywi�za� swego konia z ty�u i wskoczy� na miejsce wo�nicy. Kiedy zawraca� ci�ki pojazd, by ruszy� ponownie raz ju� przebyt� drog�, Fiora rzuci�a ostatnie spojrzenie na ponur� polan�, gdzie nadal otwarty wykop przypomina� o koszmarze, kt�ry tu prze�y�y. Dw�ch gwardzist�w w�a�nie zabra�o si� do zakopywania do�u. Tristan I'Hermite, ponownie siedz�c w siodle, otoczony podw�jnym pier�cieniem ludzi z pochodniami, przygl�da� si� kopi�cym, nieruchomy jak pomnik konny. Le��cy na ziemi Pompeo i drugi bandyta trz�li si� i p�akali, ale Fiora nie poczu�a najmniejszej lito�ci. Jej umys� i serce by�y jak z lodu. Nie odczuwa�a nawet strachu na my�l o tym, co mog�o si� sta�. Jedyne, co czu�a, to by�o ogromne rozczarowanie. Marzenie, kt�re ho�ubi�a od trzech dni, ta nadzieja na odnalezienie Filipa, cho�by chorego, cho�by nie�wiadomego, i przywiezienie go do domu, do syna, zmieni�o si� w ponure szyderstwo. Zakpiono sobie z niej, a teraz wraca�a do siebie z dusz� pe�n� goryczy i z pustymi r�kami...

- Czy naprawd� jestem tak ograniczona umys�owo, �e bez trudu mo�na mnie oszuka�? - szepn�a, nie zdaj�c sobie sprawy, �e my�li na g�os.

- Oczywi�cie, �e nie - odpowiedzia�a Leonarda, kt�rej d�o� odszuka�a jej r�k� - ale wszystko, co skierowane jest do twego serca, niechybnie trafia do celu. A ty tak bardzo pragniesz odnale�� pana Filipa!

- Czy�by� mi to wyrzuca�a?

- Ja? Niech mnie B�g uchowa! Dobrze wiesz, �e moim najgor�tszym pragnieniem jest ujrze� ci� wreszcie szcz�liw�. Nie mog� jednak zrozumie�, jak ten cz�owiek m�g� si� dowiedzie�, �e tw�j ma��onek zbieg� z Lyonu.

- Ten cz�owiek? Masz na my�li kardyna�a?

- Niestety, tak! - westchn�a stara panna. - Nie potrafi� poj��, jak� rol� odegra� w tym haniebnym podst�pie.

- Wed�ug tych bandyt�w nie ma z nim nic wsp�lnego, albo prawie nic. Chocia� naprawd� trudno w to uwierzy�...

- Tak czy inaczej nie znamy sensownej odpowiedzi na to pytanie, podobnie jak zreszt� na kilka innych. Mo�e m�ody Mortimer znajdzie jakie� wskaz�wki, a ten Tristan l'Hermite zdo�a wyspowiada� kardyna�a? - Tak my�lisz?

- To chyba mo�liwe, jest przera�aj�cym cz�owiekiem. Poza tym w Loches musi dysponowa� wszelkimi w�a�ciwymi �rodkami, by zmusi� go do m�wienia.

- Tracisz rozum, Leonardo? - szepn�a os�upia�a Fiora. - Chyba nie my�lisz, �e m�g�by grozi� ksi�ciu Ko�cio�a wi�zieniem, a nawet...

Twarz Leonardy rozja�ni�a si� w szerokim u�miechu:

- Torturami? Dlaczego nie? Relacje mi�dzy kr�lem i papie�em, ju� i tak zle, wiele na tym nie ucierpi�. A nawet podejrzewam - doda�a z pe�nym zadowolenia u�miechem - �e jest do tego jak najbardziej zdolny.

- I... to sprawia ci przyjemno��?

- Nie wyobra�asz sobie, do jakiego stopnia.

Nie przeszkodzi�o to Leonardzie, gdy tylko rozlokowa�a si� w pokoju go�cinnym udost�pnionym im przez mnich�w w Comery, pa�� na kolana u st�p w�skiego pos�ania i pogr��y� si� w d�ugiej, �arliwej modlitwie. W prostocie swego serca dopuszcza�a my�l, �e w �wi�tym stadzie Ko�cio�a mog� zdarza� si� parszywe owce, ale B�g nie m�g� ponosi� winy za zbrodnie swych s�ug.

* * *

Jedyne pocieszenie w tej smutnej historii: powr�t do dworu zosta� powitany z entuzjazmem, kt�ry rozgrza� serce Fiory, a nast�pnie ze szczerym oburzeniem, kiedy poznano prawd�, co z kolei ucieszy�o Leonard�. Prawda jednak objawi�a si� w ca�ej pe�ni dopiero nast�pnego dnia, kiedy Douglas Mortimer przyby� do Rabaudiere na obiad.

Opr�niaj�c jeden po drugim talerze i p�miski dzi�ki powolnej, zawzi�tej i metodycznej pracy szcz�k, Szkot opowiedzia�, w jaki spos�b znalaz� si� w okre�lonym czasie i miejscu w lesie Loches, dzi�ki czemu m�g� uchroni� swoje przyjaci�ki przed tragicznym losem.

- W czasie kolacji u kr�la zauwa�y�em mistrza Oliwera le Daima rozmawiaj�cego z kardyna�em. Rozmowa mog�a by� niewinna, gdy� osobnik ten demonstrowa� wszelkie oznaki g��bokiej pobo�no�ci, jakby prosi� o wstawiennictwo w sprawie odpustu: gi�� si� w uk�onach, zamaszy�cie �egna�, robi� z siebie przedstawienie. Wiecie, co mam na my�li?

- Oczywi�cie! - potwierdzi�a Fiora.

- Tylko �e ja nie wierz� w niewinne konwersacje mistrza Oliwera, wi�c po odprowadzeniu was do domu ruszy�em na jego poszukiwanie. Nie by�o to trudne, gdy� nie jest nigdy wolny, dop�ki kr�l nie uda si� na spoczynek. Mia�em nawet czas na za�o�enie czarnego ubrania, zanim stan��em na czatach za murami ogrodzenia. Zobaczy�em, jak wyje�d�a na mule ukrytym przej�ciem i kieruje si� do Tours. �ledzi�em go a� do po�o�onej nad wod� tawerny. Trzeba by�o wiedzie�, �e to on, gdy� mia� na sobie peleryn�, czapk� nasuni�t� na oczy i mask�, ale ja tego obwiesia wyw�cham w ka�dym przebraniu, cho�by wyszed� w stroju kanonika, jak mu si� to zdarza od czasu do czasu. Tym razem nie by�o mowy, by odgrywa� duchownego, zwa�ywszy cel spaceru... Pani Petronelo, napi�bym si� jeszcze tego wina z Beaune! To zadziwiaj�ce, jak opowiadanie wzmaga pragnienie.

Po zaspokojeniu pragnienia Mortimer podj�� swoj� opowie��:

- Id�c za nim, zobaczy�em, jak wchodzi do tawerny na brzegu rzeki, gdzie mo�na zasta� pierwszorz�dny zestaw szubrawc�w z ca�ego miasta i nawi�za� kontakt z tym Krzywomordym, o kt�rym nic wi�cej wam nie powiem... poza tym, �e rzeczywi�cie chyba nie wiedzia�, z kim rozmawia.

- Po czym to pozna�e�?

- Po sposobie zachowania. Oprych okazywa� tak� nieufno��, �e le Daim musia� wyci�gn�� z�oto, by go przekona�. A pokazywanie b�ysku ��tego metalu w takim miejscu jest zawsze niebezpieczne. Wyszli razem i tak szybko wtopili si� w ciemno��, �e nie zdo�a�em ich odnale��. Pojecha�em wi�c do Wielkiego Prewota, �eby powiedzie� mu, co widzia�em... - W �rodku nocy?

- To cz�owiek, kt�ry w og�le nie �pi! Powiedzia�em mu, �e zamierzam opowiedzie� o wszystkim kr�lowi, ale wyperswadowa� mi to. Po pierwsze dlatego, �e nie mia�em �adnego konkretnego zarzutu do postawienia. Po drugie z powodu niemal �lepego zaufania, kt�re nasz Sire �ywi dla swego cyrulika. Le Daim mia� opu�ci� le Plessis wraz z nim, a poniewa� w zamku musia�a pozosta� kompania gwardzist�w, poprosi�em tylko, pod pretekstem, �e �le si� czuj�, bym ja tak�e m�g� zosta�, co bardzo rozbawi�o kr�la.

- Rozbawi�o?

- Nie wyobra�asz sobie, jak bardzo. �mia� si� do rozpuku.

- A czym by�a spowodowana ta wielka weso�o��?

- No c�... hm... my�la�, �e moja choroba nie jest bardzo powa�na i �e... ty jeste� zarazem jej przyczyn� i... niewa�ne... Kiedy wreszcie przesta� si� �mia�, powiedzia�: �Do diaska, Mortimer, wprawi�e� mnie w doskona�y nastr�j! Zgoda! Moja nieobecno�� nie potrwa d�ugo, wi�c tym razem pozwalam ci tutaj zosta�... Ale pami�taj, �e jeste� w mojej s�u�bie, a nie w s�u�bie dam!".

Czerwony jak ugotowany rak, nieszcz�sny Szkot nie �mia� spojrze� Fiorze w oczy i dla odzyskania kontenansu musia� wypi� duszkiem dwa kubki wina, kt�re, rzecz dziwna, przywr�ci�o jego twarzy normalny koloryt...

- Tak czy inaczej, skoro Tristan I'Hermite podj�� si� nadzorowania Krzywomordego, ja zaj��em si� kardyna�em. Kiedy zobaczy�em, �e wysy�a po ciebie pow�z, zrozumia�em, �e dzieje si� co� dziwnego. Ukry�em si� w lesie przed domem, a po twoim wyje�dzie przyszed�em wypyta� pann� Khatoun i pani� Petronel�.

Fiora dos�ownie podskoczy�a, i to z tak� energi�, �e omal nie przewr�ci�a sto�u.

- A co to za zachowanie! Dlaczego, zamiast si� chowa�, nie przyszed�e� zobaczy� si� ze mn�? Powiedzia�abym ci, co zamierzam zrobi�!

- Nie w�tpi� w to ani przez chwil�, ale czy pos�ucha�aby�, gdybym ci radzi� nie wyje�d�a�?

- Z pewno�ci� nie - wyburcza�a Leonarda, kt�ra od pocz�tku posi�ku nie powiedzia�a nawet trzech s��w. - Nic by jej nie powstrzyma�o... Jak s�dzisz - doda�a - dlaczego ja, z moim reumatyzmem, zdecydowa�am si� na wypraw� po wyboistych drogach pi�knego francuskiego kr�lestwa?

- Dobrze - zako�czy�a Fiora, z powrotem siadaj�c. - Co dalej?

- To proste. Dogoni�em was na drodze do Tours i jecha�em w pewnej odleg�o�ci za orszakiem. Nigdy jeszcze mi si� tak nie nudzi�o w drodze! Jak mo�na jecha� tak powoli! To mi przypomnia�o...

Przerwa� i obrzuci� Leonard� tak niepewnym spojrzeniem, �e ta wybuchn�a �miechem.

- No, doko�cz to, co chcia�e� powiedzie�! Przypomnia�o to ci t� cudown� podr�, kt�r� odbyli�my razem, kiedy odwozi�e� mnie do Nancy, do ksi�cia Burgundii!

- Troch� tak. Wracaj�c do tego przekl�tego dnia, wszystko omal nie zako�czy�o si� pora�k�, gdy� Wielki Prewot sp�ni� si� na spotkanie, kt�re sobie wyznaczyli�my, i musia�em na niego czeka�.

- A d�ugo zamierza�e� jecha� za nami?

- Wiedzieli�my, �e to nie b�dzie konieczne. Krzywomordy nie lubi oddala� si� od Tours, gdzie �yje we wzgl�dnym spokoju, podczas gdy w wielu innych miejscach pozostawi� po sobie r�ne niemi�e wspomnienia. Musia� zatem dzia�a� szybko.

- Czy nie pro�ciej by�o - zapyta�a Leonarda - zatrzyma� tych ludzi, zanim nas przechwycili?

- Wielki Prewot jest twardym s�dzi�, ale musi mie� przynajmniej �lad dowodu. Chcia� z�apa� rozb�jnik�w na gor�cym uczynku. Dodam, i� mia� nadziej�, �e tortury pozwol� mu dobra� si� do sk�ry Oliwerowi le Daim, kt�rego nienawidzi. L'Hermite marzy o tym, by m�c go otwarcie o co� oskar�y� przed kr�lem, ale nie wiem, czy to marzenie kiedykolwiek si� spe�ni. Krzywomordy nie m�g� na torturach poda� �adnego nazwiska z tego prostego powodu, �e nie wiedzia�, jak nazywa si� jego klient. Zosta� powieszony, niczego nam nie powiedziawszy. Za� wo�nic� kardyna� rozkaza� zabi� na oczach pana Tristana.

- Jakie to wygodne! - powiedzia�a Fiora z ironicznym u�miechem. - Wybra� najlepszy spos�b, by uciszy� go na zawsze! Bardzo chcia�abym wiedzie�, jakie wyja�nienia z�o�y�by przed Wielkim Prewotem...

- �adnego! Ksi��� Ko�cio�a nie zni�a si� do sk�adania wyja�nie� przed kim� z policji. Mo�liwe jednak, �e udziela ich tutaj.

I odpinaj�c niebieski aksamitny kaftan, Mortimer wyj�� zza niego list opatrzony wielk� szkar�atn� piecz�ci�, kt�ry poda� Fiorze ponad sto�em.

- To dla mnie? - zapyta�a.

- Oczywi�cie. Kardyna� da� go panu Tristanowi, kt�ry tego samego wieczora przyni�s� go mnie. Ten li�cik musi by� pe�en pi�knych, �zawych i kwiecistych zda�... Ale wysz�y one spod r�ki Jego Ekscelencji.

Nie odpowiedziawszy, Fiora z�ama�a piecz�� i roz�o�y�a szeleszcz�cy du�y arkusz wype�niony eleganckim, a zarazem energicznym pismem. Tekst, prawd� m�wi�c, by� kr�tki. Wys�awiaj�c si� w czystym dialekcie toska�skim, Giuliano delia Rovere o�wiadcza�, �e nie mia� najmniejszego poj�cia o niegodziwym podst�pie, w kt�ry mimowolnie wci�gn�� Fior� i jej towarzyszk�. Z drugiej strony nie sk�ama�, opowiadaj�c histori� m�czyzny wyci�gni�tego z Rodanu, o czym Fiora mo�e si� upewni�, pisz�c do przeora klasztoru kartuz�w i podaj�c swoje nazwisko. On sam tylko skojarzy� ten fakt z tym, czego dowiedzia� si� w Plessis na temat hrabiego de Selongeya, o kt�rym oczywi�cie wiele m�wiono w otoczeniu papie�a w Rzymie. A ko�czy�, zapewniaj�c o gotowo�ci do udzielenia wszelkiej mo�liwej pomocy m�odej damie, kt�rej urok i szlachetno�� wysoko ceni.

- Jednak nie o�mieli� si� udzieli� ci b�ogos�awie�stwa - sarkn�a Leonarda, kt�ra wzi�a kardynalsk� episto��, kiedy Fiora od�o�y�a j� na st�.

Nikt jej jednak nie zawt�rowa�. Mortimer �uska� migda�y, spogl�daj�c na Fior�, Fiora za� nie patrzy�a na nikogo... Ze wzrokiem zagubionym w zieleni ogrodu, kt�r� okno obramowywa�o jak cenn� tapiseri�, zapomnia�a o swoim go�ciu, o miejscu, o czasie. W g�owie mia�a tylko jedn� my�l: historia cz�owieka znalezionego w trzcinach przez �owi�cych ryby mnich�w z klasztoru kartuz�w by�a prawdziwa i gdyby nie knowania jakiego� chciwego cyrulika, kt�rego widzia�a tylko raz w �yciu, by�aby ju� daleko, w drodze do Prowansji...

Zatracona w marzeniach, nie zauwa�y�a, �e oczy Leonardy nape�niaj� si� �zami. Tylko Mortimer to dostrzeg� i nakrywszy du�� d�oni� chude palce starej panny, �cisn�� je delikatnie bez s�owa, z u�miechem, kt�ry mia� dodawa� otuchy.

Szkot wyszed� wkr�tce potem. Fiora zdawa�a si� nie interesowa� jego obecno�ci�, lecz kiedy na progu uk�oni� si� jej, u�miechn�a si� do niego tak ciep�o, �e rozwia�a lekkie skr�powanie, kt�re go opanowa�o z powodu zachowania gospodyni.

- Czy jedziesz teraz do��czy� do kr�la? - zapyta�a.

- Nie. Za miesi�c b�dzie tu z powrotem. Zbli�a si� jesie�, wi�c b�d� prowadzi� w zamku spokojne, garnizonowe �ycie, co pozwoli mi cz�sto ci� widywa�. Je�li chcia�aby� polowa�, kr�l nie b�dzie mia� nic przeciwko temu...

- Polowa�? O nie! Odk�d zabi�am w�asn� r�k� cz�owieka, nie mog� �cierpie� my�li o zadawaniu �mierci.

- Co za hipokryzja! - rzek�a Leonarda. - Nigdy jako� nie odmawia�a� sobie pasztetu z zaj�ca czy kuropatw przyrz�dzonych przez Petronel�! A przecie� najpierw trzeba by�o je zabi�!

- Oczywi�cie, ale nie ja to zrobi�am. Krew mnie przera�a. Zbyt wiele jej widzia�am...

Po odje�dzie Mortimera Fiora podzi�kowa�a Petroneli za tak udany posi�ek i �wawo wesz�a na g�r� do swego pokoju, poprosiwszy najpierw Leonard� o przys�anie do niej Florenta.

- O tej porze? - zaprotestowa�a gospodyni. - Czego od niego chcesz?

- Musz� z nim porozmawia�. B�d� tak mi�a i poszukaj go.

Spojrzawszy podejrzliwie, Leonarda pop�dzi�a tak szybko, na ile pozwala�y jej nogi. Kiedy wr�ciwszy wraz z m�odym cz�owiekiem, wesz�a do komnaty Fiory, od razu poj�a, �e nie pomyli�a si� co do jej zamiar�w. Przy niemrawej pomocy os�upia�ej Khatoun m�oda kobieta upycha�a troch� ubra� i przedmiot�w pierwszej potrzeby do toreb podr�nych. Na stole, obok kasetki, w kt�rej przechowywa�a bi�uteri� i pieni�dze, le�a�a dobrze wypchana sakiewka, co �wiadczy�o o tym, jakie postanowienia podj�a Fiora.

- By�am tego pewna! - zawo�a�a oburzona Leonarda. - Chcesz zn�w wyjecha�!

Fiora odwr�ci�a si� do niej i spojrza�a z tak� powag�, i� biedna kobieta poczu�a, �e nic nie wsk�ra i �e jej �jagni�tko" podj�o nieodwo�aln� decyzj�.

- Tak. Wyje�d�am. I tym razem konno, �eby by�o szybciej.

- Chcesz dogoni� kardyna�a? Ale� to szale�stwo! Czy jeszcze nie masz dosy� zasadzek?

- Nie chc� go dogoni�, tylko przegoni�, tak �eby mnie nie widzia�. Ufam mu tylko w po�owie...

- I ta w�a�ciwa po�owa to historia o nieznanym m�czy�nie u kartuz�w? Ale dlaczego chcesz tam jecha�, skoro wystarczy�oby napisa�?

- Opat mo�e niew�tpliwie potwierdzi� opowie�� kardyna�a, ale nie mo�e opisa� mi tego m�czyzny, kt�ry straci� pami��. Musz� sama tam pojecha�, rozumiesz? Florent b�dzie mi towarzyszy�, je�li si� zgodzi...

- Je�li si� zgodz�? - zawo�a� m�odzieniec, kt�rego twarz rozja�ni�a si� jak s�o�ce przebijaj�ce chmury. - Wydaj rozkazy, donno Fioro! Wszystko b�dzie gotowe o �wicie...

- S� proste: dwa mocne konie zdolne pokonywa� d�ugie odcinki drogi.

- Nie chcesz mu�a do wiezienia baga�y?

- Nie. Nie powinni�my bra� du�o rzeczy, a ja zamierzam w�o�y� m�skie ubranie. Teraz id� spa�. Wyruszamy o wschodzie s�o�ca.

Fiora nie �mia�a spojrze� na Leonard�. Jako �e ta nic nie m�wi�a, m�oda kobieta my�la�a, �e przyjdzie jej stawi� czo�a rozpaczy i �zom, lecz kiedy wreszcie poszuka�a jej wzrokiem, by jako� pocieszy�, Leonarda, bynajmniej niezap�akana, rzuci�a jej pe�ne furii spojrzenie i opu�ci�a pok�j, trzaskaj�c drzwiami. Kolejne trza�niecie zasygnalizowa�o, �e wr�ci�a do siebie. Khatoun chcia�a pobiec za ni�, by spr�bowa� j� uspokoi�, ale Fiora j� powstrzyma�a:

- Pozw�l jej si� poz�o�ci�, a nawet pop�aka�. Jutro b�dzie mia�a lepszy humor, a poza tym jestem zbyt zm�czona, �eby sp�dzi� noc na dyskusjach. Sko�czmy to pakowanie i k�ad�my si� spa�!

I tak si� sta�o, lecz kiedy w niewyra�nym �wietle wczesnego poranka Fiora, ubrana w str�j pazia przywieziony z Nancy, otworzy�a drzwi kuchni, by zje�� �niadanie, od razu rzuci�a jej si� w oczy para d�ugich n�g wyci�gni�tych mi�dzy murkiem paleniska a przylegaj�c� do sto�u �aw�. Powy�ej n�g znajdowa�a si� sk�rzana tunika, a powy�ej tuniki niezadowolona twarz Douglasa Mortimera. Leonarda, stoj�c w odleg�o�ci kilku krok�w z za�o�onymi na piersiach ramionami, obserwowa�a wra�enie, jakie wywo�a�a. Florent z nosem w misce milcza� jak trusia, ale jego oczy m�wi�y, �e ch�tnie zamordowa�by Szkota. Jednak�e pierwsze s�owa Fiory skierowane by�y do Leonardy:

- Powinnam by�a si� tego spodziewa�. Musia�a� go tu sprowadzi�?

- Rzecz jasna! Chyba nie s�dzi�a�, �e pozwol� ci wyprawi� si� w tak dalek� drog� z tym dzieciakiem jako jedyn� ochron�?

- Nie jestem dzieciakiem! - zaprotestowa� w�ciek�y Florent. - Jestem ca�kowicie zdolny do obronienia donny Fiory w ka�dych okoliczno�ciach...

- Jestem o tym przekonana, Florencie - powiedzia�a m�oda kobieta. - Dlatego te�, drogi Douglasie, nie powiadomi�am ci� o tym zamiarze, kiedy przyszed� mi do g�owy. Leonarda nie mia� racji, informuj�c ci� o nim, niepotrzebnie ci� fatygowa�a. Chc� wyjecha� i nie uda ci si� mi w tym przeszkodzi�.

Mortimer wsta�, prostuj�c wysok� sylwetk�, kt�ra zdawa�a si� si�ga� belek stropowych ozdobionych szynkami, warkoczami cebuli i p�czkami suszonych zi�.

- Kto tu m�wi o powstrzymywaniu ci�? - burkn��. - Jeste� uparta jak o�lica, wiem o tym od dawna. Po prostu postanowi�em jecha� z wami...

- To niemo�liwe! Dobrze wiesz, �e nie mo�esz wyjecha� bez pozwolenia kr�la. Dlatego nic ci nie m�wi�am wczoraj.

Szkot pochyli� si�, by spojrze� m�odej kobiecie w twarz, a jego przymkni�te powieki pozwala�y dojrze� tylko w�ski fragment oczu, kt�rych spojrzenie bynajmniej nie by�o uspokajaj�ce.

- Dzi�kuj� za trosk�, dobra kobieto, ale o jednym zapominasz: �e stwierdziwszy, i� zamierzasz czmychn�� cichcem ze swoim kardyna�em, by�em zdecydowany jecha� za tob�, nawet je�li trzeba by by�o wr�ci� do Rzymu...

- Do Rzymu? Nigdy nie by�o o tym mowy, a...

- ...a zechcesz mi powiedzie�, kto m�g�by przeszkodzi� delia Rovere, by wys�a� ci� pod eskort� z powrotem do swego kochanego wuja? Czy zapomnia�a� o zamku �wi�tego Micha�a?

- Teraz jest inaczej...

- Jasne, �e jest inaczej! Teraz Rzym jest w stanie wojny z Florencj�. Zdecydowanie gustujesz w byciu zak�adniczk�... Nie warto d�u�ej dyskutowa�, bo B�g wie, kiedy wyruszymy. Przegry� co� i w drog�!

- Ja jestem gotowy! - zawo�a� Florent, zrywaj�c si� na r�wne nogi i posy�aj�c

Szkotowi �������� wyzywaj�ce ���� spojrzenie. ������ Ten ���� westchn�� ������� demonstracyjnie ���������� i przycisn�wszy rami� ch�opaka palcem wskazuj�cym, bez problemu posadzi� go z powrotem na �awie.

- Ty zostajesz tutaj!

- Nie ma mowy! - zaprotestowa�a Fiora. - Wczoraj wieczorem poprosi�am go, by mi towarzyszy�.

- No to teraz go popro�, �eby zosta� w domu - powiedzia� Mortimer, nie trac�c kontenansu. - Zdaje mi si�, �e zamierzasz jecha� szybko? - Oczywi�cie, ale...

- Ale mam wra�enie, �e ten ch�opiec nie wygl�da na urodzonego w siodle.

Jak d�ugo wytrzymasz w pe�nym galopie, ch�opcze?

- Przez jaki� czas na pewno. Kiedy przyjecha�em z Pary�a, da�em rad�...

- Odleg�o�� do Pary�a to sze��dziesi�t mil. My musimy pokona� prawie dwie�cie. Wiem, �e donna Fiora mo�e wytrzyma� tempo, kt�re jej narzuc�. Ciebie jestem mniej pewien, a je�li trzeba b�dzie cztery razy dziennie wsadza� ci� na konia albo zostawi� wyko�czonego w jakiej� ober�y, to nie b�dzie z ciebie wielkiego po�ytku...

- Rozumiem! - powiedzia� Florent gniewnie. - Chcesz j� zabi�?

- Nie, ale je�li chce jecha� szybko, to b�dzie jecha� szybko. Poza tym ja b�d� jej bardziej u�yteczny, wierz mi, bo nikt lepiej ode mnie nie zna dr�g Francji. No i w dodatku jestem sier�antem gwardii szkockiej... - To si� oka�e!

- Tak. Ale jest co�, o czym pewnie nie wiesz. Wprawdzie Awinion nale�y do papie�a, ale Villeneuve-Saint-Andre, po�o�one dok�adnie po drugiej stronie mostu, jest w�asno�ci� kr�la Francji od czas�w Filipa Pi�knego. Gdyby legat Awinionu szuka� zaczepki, mog� wezwa� na pomoc oddzia� z fortu.

W�ciek�y i za�amany Florent rzuci� si� w kierunku drzwi, by przemierzaj�c pola, przetrawi� swoj� rozpacz, ale Mortimer zatrzyma� go i podprowadzi� w pobli�e oczekuj�cych, ju� osiod�anych koni.

- Pos�uchaj! Musisz tu zosta�! Oliwer le Daim ma tak� chrapk� na ten dom, �e mo�e zagrozi� dziecku. Potrzebny jest kto�, kto b�dzie nad nim czuwa�... - Jest Stefan! Ma dwie r�ce!

- Tak, ale na pewno nie biega tak szybko, jak ty. W przypadku podejrzanego poruszenia potrzebny b�dzie kto�, kto pop�dzi do Plessis. Zg�osisz si� do Archiego Ayrlie! Wie, kim jeste�, mo�esz zaraz p�j�� go pozna�. Bez wahania udzieli ci wsparcia. Zreszt� dw�ch ludzi b�dzie ukradkiem nadzorowa� dom...

- Dlaczego nie powiedzia�e� mi o tym przed chwil�?

- Przy donnie Fiorze? �eby j� przerazi�? Mo�e nic si� nie wydarzy, ale b�d� spokojniejszy. Zrozumia�e�?

Florent kiwn�� g�ow� potakuj�co i wzi�� konia za uzd�, by zaprowadzi� go do stajni. Mortimer zn�w go zatrzyma�:

- Wsi�d� na niego i pojed� zobaczy� si� z Archiem. �eby uprzyjemni� ci wolny czas, nauczy ci� dosiada� konia... jak Szkot. Ja nie zawsze tu b�d�, a uwzgl�dniaj�c to, jaka jest Fiora, mo�e si� to kiedy� okaza� u�yteczne!

Tym razem Florent si� roze�mia� i wskoczywszy na konia, ruszy� truchtem drog� do kr�lewskiego zamku. Kiedy Mortimer wspar�szy si� pod boki, patrzy�, jak si� oddala, podesz�a do niego Fiora.

- Dok�d pojecha�? - zapyta�a.

- Nauczy� si� je�dzi� konno! Dobrze mu to zrobi. Popatrz tylko! Istny worek m�ki!

Wbrew temu, co Mortimer powiedzia� Florentowi, Fiora nigdy nie podr�owa�a w podobnym tempie na tak d�ugim dystansie i niejednokrotnie musia�a zaciska� z�by, �eby si� nie podda� i nie prosi� o zmi�owanie. Kiedy Mortimer dostrzega� na twarzy m�odej kobiety oznaki zm�czenia, stosowa� w�asny spos�b na dodanie jej si�.

- Skoro ko�, kt�ry ci� d�wiga, daje rad�, to i ty mo�esz da� rad�! - o�wiadcza�, a Fiora, zapominaj�c o bol�cym siedzeniu, otartych udach i �upaniu w krzy�u, potakiwa�a g�ow� i kontynuowa�a piekieln� jazd�, kt�ra, nawiasem m�wi�c, zupe�nie nie m�czy�a Szkota.

Ten cz�owiek zdawa� si� zrobiony ze stali, a przede wszystkim jak nikt zna� szlaki, drogi i �cie�ki Francji. Dzi�ki tej wiedzy podr�nicy nie musieli ukrywa� si� przed kardyna�em delia Rovere: podczas gdy ten wraz ze swym d�ugim orszakiem jecha� przez Chateauroux, La Chatre, Montlucon i Varennes, by w wolnym tempie dotrze� do Roanne i Lyonu, dwoje je�d�c�w przez Vierzon, Bourges i Moulins dotar�o do Varennes i Roanne z komfortow� przewag� nad kardyna�em. Dni by�y ci�kie - pokonywali ponad pi�tna�cie mil mi�dzy wschodem s�o�ca a zmierzchem. W czasie popasu powtarza� si� ten sam rytua�: Fiora, wyczerpana, wlok�a si� do wynaj�tego w ober�y pokoju, op�ukiwa�a si� nad misk� i pada�a na ��ko, czekaj�c na przyniesienie jedzenia, a Douglas zaczyna� od oporz�dzenia koni: czy�ci� je zgrzeb�em, wyciera�, naciera� winem ich zm�czone nogi, a potem podawa� im podw�jn� porcj� owsa, kt�rego jako�� dok�adnie sprawdza�, a dopiero p�niej zajmowa� si� sob�. Osobi�cie wybra� ze stajni kr�lewskiej wierzchowca dla Fiory, a jego w�asny by� godny najwy�szych pochwa�. Ludwik XI bowiem mia� bardzo wysokie wymagania i podczas gdy nie bardzo przejmowa� si� w�asnym wygl�dem, kupowa� zawsze tylko zwierz�ta najwy�szej jako�ci, kt�re musia�y kosztowa� go fortun�. Zale�a�o mu na nich i Mortimer wiedzia�, �e kr�l wybaczy mu wszystko, nawet sp�nienie bliskie dezercji, byle tylko przyprowadzi� jego konie w dobrym stanie. Zreszt� on sam zbyt je kocha�, by mog�o by� inaczej.

Podczas jedenastu dni podr�y on i jego towarzyszka nie zamienili nawet stu s��w. Ka�dego ranka Mortimer upewnia� si�, czy Fiora dobrze spa�a, pilnowa�, by jad�a, a je�li pyta� o samopoczucie, to tylko kurtuazyjnie: spos�b, w jaki wbija� w ni� badawcze spojrzenie, dziwnie przypomina� to, jak bada� konie, i m�oda kobieta zawsze mia�a wra�enie, �e za chwil� ka�e jej otworzy� usta, �eby sprawdzi�, czy ma przepisow� liczb� z�b�w. Poza tym zapowiada� nazwy miejscowo�ci, przez kt�re przeje�d�ali.

Przez pierwsze cztery dni Fiora prze�ywa�a m�czarnie, ale uda�o jej si� na tyle uodporni� i zm�nie�, �e koniec podr�y nie tylko by� mniej przykry, lecz nawet niemal przyjemny. Temu szale�czemu galopowi w�r�d z�ocistych, zrudzia�ych i czerwonawych krajobraz�w wczesnej jesieni, pod spokojnym niebem, kt�rego delikatny b��kit utraci� sp�owia�y odcie� letnich upa��w, nie brak by�o uroku. Nie pada�o i na drogach nie by�o b�ota, a pod ko�skimi kopytami ziemia wydawa�a matowy, niemal muzyczny odg�os. Kiedy dotarli do krainy drzew oliwnych i cyprys�w, kiedy przestrze� wype�ni�o cykanie �wierszczy, opanowa�a j� prawdziwa rado��, a u�miech, kt�rym obdarzy�a Mortimera, promienia� ca�� nadziej�, jak� pok�ada�a w tej br�zowo-��tej krainie, gdzie niepodzielnie panowa�o s�o�ce.

Jedena�cie dni od wyjazdu z Domu w Barwinkach, po przejechaniu oko�o stu siedemdziesi�ciu mil, dw�jka je�d�c�w zobaczy�a na dw�ch brzegach szerokiej rzeki, p�on�cej czerwieni� zachodz�cego s�o�ca, dwa miasta: jedno wspania�e, z dominuj�cym nad nim ogromnym pa�acem z dzwonniczkami i rzymsk� kampanil� ko�cio�a; drugie, niemal r�wnie pi�kne, lecz o znacznie gro�niejszym wygl�dzie, z wysokim don�onem i murami obronnymi otaczaj�cymi podgrodzie oraz koron� blankowanych mur�w okalaj�cych miasteczko i opactwo. Oba brzegi ��czy� d�ugi most wzniesiony pomi�dzy zameczkiem od strony Awinionu i ci�kim don�onem, wie�� Filipa Pi�knego, usytuowanym na go�ej skale. Most ten, g�ruj�cy nad p�askimi, zaro�ni�tymi wyspami, czasy �wietno�ci musia� mie� za sob�. Od strony papieskiego�� miasta�� mia��� pi�kne�� kamienne�� prz�s�a o zaokr�glonych �ukach podtrzymuj�ce ma�� kapliczk�, cz�� �rodkowa za� zbudowana by�a z masywnych kraw�dziak�w, kt�re usi�owa�y stawi� op�r wartkiemu pr�dowi. Od strony Villeneuve zosta�y tylko dwa prz�s�a i Fiora pomy�la�a, �e na przestrzeni wiek�w stosunki mi�dzy papie�ami i kr�lami Francji, w�adcami Villeneuve, na pewno nie by�y wzorowe. Budynki i most, mury i dzwonnice, zbudowane z jasnego kamienia, odbija�y najr�niejsze barwy s�o�ca, od �witu do zmierzchu. Gdziekolwiek spojrze�, pejza� znaczy�y cisy, czarni wojownicy na tle g��bokiego b��kitu nieba, a w obu miastach k�py drzew morwowych i oliwnych oraz starych platan�w wskazywa�y, gdzie znajduj� si� place i ogrody.

- Jak tu pi�knie! - westchn�a Fiora, kt�ra zatrzyma�a konia, by m�c podziwia� widok.

- Tak, ale teraz zapomnij o zachwytach, inaczej zastaniemy zamkni�te bramy. Ruszajmy, zosta�o nam nie wi�cej ni� �wier� mili... * * *

W miar� jak zbli�ali si� do celu, serce Fiory nape�nia�o si� rado�ci�. Nie mog�a sobie wyobrazi�, by tak pi�kna kraina nie zosta�a stworzona po to tylko, by wie�� w niej szcz�liwe �ycie. Za miastem Orange, kt�rego w�adcy, hrabiowie de Chalon, postanowili zwr�ci� si� ku Francji po �mierci Zuchwa�ego, Douglas Mortimer wybra� prawy brzeg Rodanu, by unikn�� wej�cia do samego Awinionu. Mimo wyczerpania Fiora zapomnia�a o cierpieniach i z zachwytem ch�on�a otaczaj�ce j� widoki, jakby wkroczy�a w inny �wiat. Tutaj trwa�o jeszcze lato i kwit�y odcinaj�ce si� od martwego t�a ska� krzewy lawendy o pi�knym niebieskofioletowym kolorze oraz k�pki rozmarynu i sza�wii, kt�re wype�nia�y sw� woni� wieczorne powietrze. Jaka� wie�niaczka o opalonych ramionach nios�ca koszyk wype�niony figami min�a je�d�c�w, pozdrawiaj�c ich weso�o w miejscowym dialekcie. Zatrzyma�a si�, by poczeka� na inn�, kt�ra nios�a na g�owie kosz jasnych winogron brz�cz�cy od pszcz�, kt�rymi zdawa�a si� niespecjalnie przejmowa�. Nieco dalej ujrzeli blad� plam� lasku niebieskich cedr�w, zas�ony cyprys�w chroni�ce winnice, szpalery suchych trzcin szeleszcz�cych w wieczornej bryzie jak zgniatany papier. Jako �e zbli�ali si� do celu, Mortimer pozwoli� koniom i�� spokojnym truchtem, by� mo�e po to, by m�c podziwia� bia�e z�by i opalone dekolty grupy praczek wracaj�cych znad Rodanu...

- Od dawna tu nie by�em - westchn�� nagle rzewnie. - To naprawd� pi�kna kraina! Idealne miejsce, �eby doj�� do siebie po ci�kich przej�ciach, wi�c je�li twemu ma��onkowi naprawd� uda�o si� tu dotrze�...

- Je�li to rzeczywi�cie on, nie zrobi� tego �wiadomie. Powiedziano mi, �e le�a� nieprzytomny w �odzi, w kt�rej znale�li go mnisi. Jednak droga z Lyonu jest bardzo d�uga, a pr�d rzeki szybki.

Rodan, cz�ciowo wysuszony przez lato, ods�oni� liczne piaszczyste �achy, jednak w �rodkowej cz�ci nurt pozostawa� bystry, ni�s� du�e ilo�ci mu�u i p�yni�cie tamt�dy musia�o by� trudne.

- Teraz, kiedy docieramy do celu, to nie jest w�a�ciwy moment, �eby si� zniech�ca�. Za wie�ami strzeg�cymi

bramy mo�esz ju� zobaczy� ko�ci� i budynki klasztoru kartuz�w.

P� godziny p�niej podr�ni, trzymaj�c konie za uzdy, wspinali si� w�sk� uliczk� obsadzon� drzewami morwowymi prowadz�c� od bramy do zabudowa� klasztornych. Sk�ada�y si� na nie ku�nie, stodo�y, wozownie, stajnie, kurnik i ogr�d warzywny, wszystko to otoczone murami, lecz umieszczone poza klauzur�, co umo�liwia�o dost�p podr�nym i pielgrzymom. W�a�nie odpoczywa�a tam niedu�a grupa w�drowc�w bo�ych, siedz�c w kr�gu pod drzewem, a brat s�u�ebnik rozdawa� im chleb i wod�. Tak wygl�da�o pierwsze powitanie. Nieco p�niej, po nabo�e�stwie, mieli zosta� zaprowadzeni do du�ej sali go�cinnej, gdzie b�d� mogli sp�dzi� noc.

Kartuzja Notre-Dame du Val-de-Benediction, za�o�ona w 1356 roku przez papie�a Innocentego VI wkr�tce po jego wybraniu na Tron Piotrowy, podlegaj�ca surowej regule �wi�tego Benedykta, obejmowa�a rozmieszczone u st�p wzg�rza Andaon i wie�cz�cych je fortyfikacji r�norodne zabudowania gospodarcze, klasztorne, kaplice i pomieszczenia mieszkalne konieczne dla ponad stu trzydziestu os�b; nie mo�na te� zapomnie� o czterdziestu ogr�dkach, kt�re ka�dy z mnich�w musia� uprawia�. Obszerna biblioteka, dormitoria, refektarze, piwnice, piekarnia, warsztaty, m�yny, magazyny z drewnem, szpital, a nawet wi�zienie, kt�re otacza�y wysoki gotycki ko�ci� mieszcz�cy grobowiec papie�a fundatora, sk�ada�y si� na najwi�ksz� kartuzj� w ca�ym kr�lestwie francuskim.

Zaraz po przybyciu Mortimer poprosi� o go�cin� dla swego m�odego towarzysza i dla siebie. Poda� si� za oficera w s�u�bie kr�la i poinformowa�, �e chcia�by porozmawia� z przeorem, kt�ry to przywilej nie zosta�by mu przyznany, w ka�dym razie nie w kr�tkim czasie, gdyby nie nale�a� j do otoczenia w�adcy. Fiorze, nieco skr�powanej z powodu j ukrywania si� za k�amstwem, Mortimer wyja�ni�, �e to upro�ci sprawy, uchroni j� od zakwaterowania z przypadkowymi osobami i pozwoli jej na �atwiejsze przekroczenie klauzury, co by�o konieczne, je�li ocalony m�czyzna znajdowa� si� we w�a�ciwych budynkach klasztornych.

- Zamiast by� pani� de Selongey, b�dziesz bratem pana Filipa...

powiedzmy... kawalerem Antonim?

- Masz bujn� wyobra�ni�, ale czy nie pope�niamy powa�nego przewinienia? Gdyby kr�l si� dowiedzia�...

- Bior�c pod uwag� jego dewocj�, pewnie by tego nie zni�s�, ale niby jak mia�by si� twoim zdaniem dowiedzie� o kr�tkiej wizycie dw�ch podr�nych w klasztorze kartuz�w le��cym na drugim ko�cu kr�lestwa?

- A je�li to naprawd� Filip? Je�li mnie rozpozna?

- Pozostanie nam tylko wyspowiada� si� i pokornie poprosi� o rozgrzeszenie. Ryzykujemy jedynie to, �e w ramach pokuty zostanie nam wyznaczona pielgrzymka do Composteli...

Mimo ogromnego zm�czenia Fiora na szcz�cie umieszczona w pojedynczym pokoiku w budynku dla go�ci - nie by�o ich wielu - nie mog�a zasn��. Wprawdzie panowa� g��boki spok�j, a noc widoczna za w�skim oknem wygl�da�a jak kurtyna z ciemnoniebieskiego aksamitu ze srebrnymi punkcikami, ale niespokojny umys� Fiory nie pozwala� jej na odpr�enie. Le�a�a tak przez wiele godzin, nas�uchuj�c i analizuj�c najdrobniejsze szmery dobiegaj�ce z zewn�trz i z samej kartuzji, odliczaj�c godziny na podstawie odleg�ych odg�os�w nocnych nabo�e�stw. My�l, �e mo�e Filip jest tutaj, kilka krok�w od niej, w jednym z wielu pogr��onych w ciszy budynk�w, doprowadza�a j� do szale�stwa i zdawa�o jej si�, �e ta noc nigdy si� nie sko�czy... Poza tym w pokoju by�o bardzo gor�co. Budynek znajdowa� si� obok kuchni i piekarni, kt�rych paleniska, nawet przygas�e, ogrzewa�y grube mury i Fiora �a�owa�a, �e zgodzi�a si� sp�dzi� noc w klasztorze. Znacznie lepiej by�oby spa� pod go�ym niebem, pod os�on� drzewa czy ska�y, ni� w tej dusznej klitce, ale mia�a nadziej�, �e przeor przyjmie ich tego samego wieczora...��

Kiedy Mortimer przyszed� j� obudzi�, dopiero co zapad�a wreszcie w ci�ki sen, a on widz�c jej opuchni�te powieki i blade z niewyspania policzki, okaza� wielkie niezadowolenie.

- Przecie� to nie moja wina, �e nie mog�am spa�! - odpowiedzia�a, okazuj�c z�y humor.

- Tote� nie do ciebie mam pretensj�, lecz do siebie. Powinienem by� ci� zostawi� w jakiej� ober�y, a jest tu jedna, bardzo przyjemna, a potem przyjecha� sam. Powiem, �eby przyniesiono ci wod�, by� mog�a si� umy�, a p�niej spotkamy si� w refektarzu, gdzie co� zjesz. Masz sporo czasu! Czcigodny opat przyjmie nas dopiero po mszy.

Godzin� p�niej Fiora, umyta i uczesana tak, by nawet jeden w�os nie wystawa� spod czapki, sz�a wraz ze Szkotem za bratem s�u�ebnym maj�cym zaprowadzi� ich do mieszkania przeora, kt�rego okna wychodzi�y na placyk przed ko�cio�em. Id�c, nie mog�a si� powstrzyma� od rozgl�dania wok�. �ledzi�a wzrokiem ka�d� zauwa�on� posta�, ale �adna nie by�a podobna do tej, kt�rej wypatrywa�a.

Przykl�kaj�c przed najwy�szym dostojnikiem kartuzji, zn�w poczu�a to samo nieprzyjemne wra�enie, kt�re mia�a, kiedy Mortimer postanowi�, �e zachowa swoje przebranie. Przeor nie by� m�czyzn� o szczeg�lnie dostojnym wygl�dzie, ale w szacie z grubej, bia�ej we�ny przepasanej sznurem, z dok�adnie wygolon� tonsur� i siwymi w�osami tworz�cymi w�sk� koron� przywodz�c� na my�l aureol�, szczup��, �niad� twarz�, robi�c� wra�enie wyrze�bionej w starym drzewie oliwnym, przypomina� kt�rego� z tych �wi�tych czy prorok�w, kt�rych pos�gi wype�nia�y ko�cio�y i kaplice. A przenikliwe spojrzenie b��kitnych, ocienionych brwiami oczu, kt�re zdawa�o si� j� przewierca� na wylot, do reszty pozbawi�o m�od� kobiet� kontenansu.

Niezdolna do wykrztuszenia cho�by s�owa, usiad�a na wskazanym jej taborecie i pozwoli�a, by Mortimer wyt�umaczy�, co ich sprowadza. Kiedy sko�czy�, przeor pozwoli�, by cisza wype�ni�a niewielkie, ascetycznie urz�dzone pomieszczenie, w kt�rym ich przyjmowa�, a jego niebieskie oczy ponownie spocz�y na Fiorze, kt�ra nie mog�a powstrzyma� rumie�ca. Gard�o �cisn�a jej obawa, a do oczu nap�yn�y �zy, gdy� w formie opowiedzianej przez Szkota ca�a ta historia uratowania m�czyzny, kt�ry utraci� pami��, wyda�a jej si� teraz absurdalna.

- To pewnie jaka�... legenda - powiedzia�a zachrypni�tym g�osem, pasuj�cym do jej wygl�du - taka historyjka, jak� ludzie lubi� przekazywa� z ust do ust?

- Czy tak ma�e masz zaufanie do s��w kardyna�a delia Rovere, m�j synu? Powiedzia� szczer� prawd�...

- Prawd�?

- Ale� tak. W ubieg�ym roku, w Wigili� Bo�ego Narodzenia, nasi bracia rzeczywi�cie przywie�li tu cz�owieka znalezionego w lodzi uwi�z�ej w trzcinach. Ten m�czyzna, trawiony gor�czk�, zdawa� si� bliski �mierci... Uda�o nam si� po wielu staraniach przywr�ci� go do �ycia, jednak kiedy odzyska� przytomno��, stwierdzili�my, �e jego umys� nie przechowa� nic z przesz�o�ci... To, co prze�y�, musia�o przekroczy� granice jego wytrzyma�o�ci...

- Wybacz, wielebny ojcze - powiedzia� Mortimer z szacunkiem - czy straci� mow�?

- Nie, m�wi�, ale bardzo ma�o. Wymawia� co najwy�ej kilka s��w, a kiedy zadawali�my mu pytania, nie umia� odpowiedzie�. ..

- Czy... czy mogliby�my go zobaczy�? - poprosi�a nie�mia�o Fiora, niezdolna do d�u�szego czekania. Niebieskie oczy zn�w zwr�ci�y si� ku niej i mia�a wra�enie, �e widzi w nich jakby wsp�czucie.

- Nie. To niemo�liwe.

- Czy on... umar�?

- Nie. Wyjecha�.

- Wyjecha�? Ale kiedy? Jak?

D�o� Mortimera spocz�a na jej ramieniu i �cisn�a je, aby sk�oni� m�od� kobiet� do wi�kszej ostro�no�ci, ale g�os przeora, g��boki i �agodny, nie �wiadczy� o najmniejszym zniecierpliwieniu wobec tego braku dobrych manier.

- W maju tego roku, w okresie dni b�agalnych*, tradycyjne wielkie, publiczne mod�y �ci�gn�y do miasta wi�cej wiernych ni� zwykle.

* Dni b�agalne przypadaj� na trzy dni przed uroczysto�ci� Wniebowst�pienia.

Na pocz�tku wiosny rzeka zala�a cz�� Villeneuve oraz okoliczne pola, wi�c bardziej �arliwie ni� zazwyczaj proszono Boga o ochron� nadchodz�cych zbior�w. Jednocze�nie wielu zmierzaj�cych do Galicji pielgrzym�w przekroczy�o most Saint-Benezet i dom go�cinny naszego klasztoru, podobnie jak ten nale��cy do naszych braci benedyktyn�w z Saint-Andre, w fortecy, by� przepe�niony. To by�o jak wielka fala, a kiedy ta fala si� cofn�a, ten, kt�rego wobec nieznajomo�ci jego prawdziwego imienia nazywali�my bratem

Innocentym, znikn�� wraz z ni�... Nie wiemy, co si� z nim sta�o.

- Wyjecha�!

Na twarzy Fiory malowa� si� taki b�l, �e przeor, pochyliwszy si� ku niej, dotkn�� palcami jej d�oni.

- Nie pozw�l, by opanowa� ci� smutek! Przecie� nawet nic nie wskazuje na to, �e ten nieszcz�nik jest tym, kt�rego szukasz?

- Czy m�g�by�, wielebny ojcze, go opisa�? - zapyta� Mortimer, by przyj�� z pomoc� przyjaci�ce.

- Nie przywi�zujemy du�ej wagi do wygl�du zewn�trznego, m�j synu. C� mog� ci powiedzie�? By� wysoki, ciemnow�osy, m�g� mie� oko�o trzydziestu pi�ciu lat. Pomy�leli�my, �e musia� by� �o�nierzem, gdy�, jak mi m�wiono, na jego ciele widnia�y liczne blizny. Ale mog� pos�a� po brata infirmiarza. Mo�e on powie wam wi�cej?

Podobnie jak innych braci s�u�ebnych, infirmiarza nie obowi�zywa�y �luby milczenia, kt�rych musieli przestrzega� kartuzi, a on sam by�by zdolny m�wi� tyle, ile ca�y klasztor razem wzi�ty. Ponadto, jak si� zdaje, powzi�� do nieznajomego pewn� sympati�. Gdyby nie powstrzymywa�a go pe�na respektu obawa, kt�r� budzi� w nim przeor, bez ko�ca snu�by o �bracie Innocentym" opowie�ci, kt�rym jego �piewny akcent nadawa� nieoczekiwany smaczek, lecz kt�re nieco zamazywa�y obraz nieznajomego. Wed�ug niego by� to dobry ch�opak, kt�remu zarzuca� przede wszystkim milkliwo��, ale nie umia� nawet powiedzie�, jakiego koloru mia� on oczy.

- Mia� je ca�y czas p�przymkni�te - wyja�ni�. - My�l�, �e poparzy�o je s�o�ce, kiedy le�a� w �odzi, gdy� by�y zupe�nie czerwone, jak go znaleziono. Co jeszcze mog� wam powiedzie�? M�wi� jak wszyscy, a kiedy mia� wysok� gor�czk� mamrota� rzeczy, z kt�rych niewiele mog�em zrozumie�...

- Jego wielebno�� powiedzia�, �e mia� �lady dawnych ran - rzek� Szkot.

- Blizny? O tak, owszem! Mia� je wsz�dzie! Nigdy tylu nie widzia�em! Tyle ich by�o, �e nawet nie umiem powiedzie�, w kt�rych miejscach je mia�.

Obudzona na chwil� w sercu Fiory nadzieja zn�w os�ab�a. To prawda, �e Filip by� wiele razy ranny w r�nych walkach, ale nie do tego stopnia, by jego cia�o by�o ca�e pokryte bliznami, jak twierdzi� ten dobry cz�owiek. O�mielony milczeniem przeora, mnich kontynuowa� swoj� opowie��, kt�rej tre�� do reszty przygn�bi�a m�od� kobiet�: m�czyzna by� bardzo pobo�ny, raczej nie�mia�y, bardzo dobrze zna� si� na pracach polowych. By� tak�e...

- Wystarczy, bracie! - uci�� prze�o�ony. - Wydaje mi si�, �e twoje opowie�ci nie bardzo interesuj� naszych go�ci. Takie zachowanie zupe�nie nie pasuje do tego, czego szukacie, prawda?

- Tak - przyzna�a Fiora, kt�rej nagle przysz�a do g�owy my�l godna c�ry Florencji, gdzie przy ka�dym, najmniejszym nawet wydarzeniu obecny by� jaki� malarz czy rze�biarz robi�cy szkic w�glem. - Czy nie ma tu jakiego� mnicha umiej�cego naszkicowa�, oczywi�cie z pami�ci, portret tego m�czyzny?

- Bracia s�u�ebni nie posiadaj� takich zdolno�ci. Moz� brat iluminator potrafi�by narysowa� portret, ale on nigdy nie widzia� naszego go�cia, kt�ry nie m�g� wej�� na teren klauzury.

Fiorze i Mortimerowi pozosta�o wi�c tylko podzi�kowa� zakonnikom i si� po�egna�. M�oda kobieta z trudem powstrzymywa�a �zy; wi�za�a ogromne nadzieje z przypadkiem m�czyzny z ��dki. A przecie� to nieprawdopodobne, by tak gro�na rzeka jak Rodan mog�a nie�� ��d� na tak d�ugim dystansie, nie wywracaj�c jej!

Mieli przekroczy� pr�g, kiedy braciszek infirmiarz, kt�ry robi� wra�enie bardzo nieszcz�liwego, podni�s� nie�mia�o palec, by poprosi� o pozwolenie na dorzucenie czego� jeszcze.

- Co znowu? - spyta� przeor z lekkim zniecierpliwieniem. - Zdaje mi si�, �e ju� wystarczaj�co du�o m�wi�e�, bracie.

Upomniany mnich mocno poczerwienia� i spu�ciwszy g�ow�, skierowa� si� do drzwi.

- No powiedz, bracie! - rzek� Mortimer ze wsp�czuciem. - Skoro masz przyzwolenie...

- Och! Zdziwi�bym si�, gdyby to was zainteresowa�o, ale... Ten cz�owiek musia� lubi� kwiaty, chocia� nie chcia� si� do tego przyzna�.

- A to dlaczego? Nie ma nic wstydliwego w lubieniu kwiat�w?

- Ja te� tak my�la�em, ale kiedy wyzdrowia�... no, prawie... powiedzia� mi, �e kwiaty z niczym mu si� nie kojarz�. A jednak, kiedy mia� najwi�ksz� gor�czk�, powtarza� wci�� to samo s�owo, a brzmia�o ono jak fleur*, oczywi�cie niewyra�nie wym�wione i z tym jego dziwnym akcentem. To by�o co� w rodzaju fiure... fiore...

Mortimer schwyta� infirmiarza za ramiona:

- Fiora?

* Fleur - fr. kwiat (przypis t�um.).

Zapad�a kr�tka cisza, gdy� ka�dy z obecnych instynktownie wstrzyma� oddech. Nagle braciszek u�miechn�� si�. - Tak... tak, s�dz�, �e tak to brzmia�o! Teraz, jak tak m�wisz, my�l�, �e to by�o fiora. Co to znaczy? To nazwa jakiego� kwiatu, tak?

- To przede wszystkim imi� jego �ony. Dzi�ki, bracie! Odda�e� nam ogromn� przys�ug� i jeste�my ci bardzo wdzi�czni.

Fiora nie by�a w stanie wym�wi� nawet s�owa. Powalona przez zm�czenie i emocje szlocha�a rozpaczliwie z g�ow� ukryt� w ramionach, zapominaj�c o tym, co j� otacza. Dopiero, kiedy poczu�a na ramieniu dotyk czyjej� d�oni, unios�a zniekszta�con� przez �zy twarz i napotka�a spojrzenie niebieskich oczu, kt�re zrobi�o na niej takie wra�enie. Tym razem by�o pe�ne wsp�czucia.

- B�g ju� zatroszczy� si� o niego. I nadal b�dzie nad nim czuwa�, jestem tego pewien. Nie p�acz ju�, c�rko!

- Wiedzia�e�?

- Powiedzmy, �e odgad�em w chwili, gdy przykl�k�a� przede mn�. Dodam, �e wybaczam ci t�... maskarad�. By�a podyktowana pragnieniem, by jak najszybciej dowiedzie� si� czego� wi�cej o ocalonym m�czy�nie. Ale, oczywi�cie, musisz natychmiast opu�ci� klasztor, zanim kto� inny odkryje twoj� mistyfikacj�. Mam nadziej�, �e wkr�tce odnajdziesz hrabiego de Selongeya.

- Dzi�kuj�! Och, dzi�kuj�!

Opad�szy na pod�og�, pochwyci�a d�o� mnicha, by j� uca�owa�, ale zdo�a�a j� zaledwie musn��, gdy� ten delikatnie j� oswobodzi�.

- Id� ju� i niech B�g ma ci� w swojej opiece! B�d� Go prosi� o b�ogos�awie�stwo dla twoich poszukiwa�, jak ja b�ogos�awi� ciebie...

Gest, kt�ry wykona�, sprawi�, �e Mortimer ukl�k� obok Fiory. Potem przeor zaklaska� w d�onie, aby przywo�a� brata s�u�ebnego, by odprowadzi� go�ci z powrotem do ich pokoj�w. Przed wyj�ciem Fiora zapyta�a:

- Chcia�abym z�o�y� ja�mu�n� dla tego klasztoru w podzi�kowaniu za okazan� troskliwo��. Czy wasza wielebno�� przyj��by...

- Dzi�kuj� za t� inicjatyw�, ale przeka� raczej datek na nasz� infirmeri�, by ul�y� w cierpieniach biednym chorym.

Chwil� p�niej Mortimer i Fiora opu�cili kartuzj� i znale�li si� na g��wnej ulicy przecinaj�cej miasto na ca�ej d�ugo�ci.

- Co teraz robimy? - zapyta� Szkot. - Pewnie nie chcesz od razu wyje�d�a�?

- Nie. Potrzebuj� troch� odpoczynku... a poza tym my�l�, �e musimy porozmawia�, spr�bowa� wyobrazi� sobie, co Filip m�g� zrobi�, opuszczaj�c to miasto...

- Nie ma nic lepszego dla odpoczynku cia�a i jasno�ci umys�u, ni� dobra ober�a. Jed� za mn�!

Villeneuve-Saint-Andre nie by�o miastem jak inne i Fiora mog�a si� o tym przekona�, jad�c krok w krok za Mortimerem d�ug� ulic�, kt�r� poprzedniego dnia widzia�a tylko z daleka, bowiem kartuzja znajdowa�a si� tu� przy murach obronnych. Po obu jej stronach usytuowane by�y wspania�e, otoczone ogrodami pa�ace, niekt�re w doskona�ym stanie, inne popadaj�ce w ruin�.

- To siedziby dawnych kardyna��w z dworu papieskiego, kt�ry rezydowa� w Awinionie a� do pocz�tku naszego wieku - wyja�ni� Mortimer. - To jakby ich wiejskie rezydencje.

Niekt�re z tych siedzib by�y tak surowe, jak pa�ace w Rzymie, ale jednak mia�y w sobie to ma�e �co�". Wystarcza�a kolumienka dziel�ca okno, kolorowe witra�e, krzak pn�cej r�y z samozaparciem opatruj�cy rany ob�a��cej fasady, krzew mirtu, bujna winoro�l lub pachn�ca akacja, by ca�o�� nabiera�a radosnego uroku. Z ogrod�w, utrzymanych mniej lub bardziej starannie, wy�ania�y si� drzewka pomara�czowe i cytrynowe, a wielkie kamienne herby wznosz�ce si� nad ka�d� bram� zachowa�y �lady zdobi�cych je niegdy� farb i z�oce�. Wszystko to zwie�cza�y tarasy przystrojone girlandami ja�minu i bladego bluszczu lub dachy pokryte okr�g�ymi r�owymi dach�wkami, odcinaj�ce si� sw� delikatn� barw� od o�lepiaj�cego b��kitu nieba.

By� to dzie� targowy. Na placyku ocienionym przez platany, kt�rych szerokie li�cie o mieni�cej si� zielonej barwie dawa�y wra�enie �wie�o�ci, wie�niaczki w lekkich czepkach, wyprostowane i dumne jak greckie pos�gi, siedzia�y po�r�d p�askich koszy z gdacz�cym drobiem i kobia�ek, kt�re opr�cz du�ych, soczystych oliwek wype�nione by�y po brzegi wszystkimi bogactwami p�l i ogrod�w. Pod drzewami uwolnione z juk�w osio�ki cierpliwie czeka�y na por� powrotu do zagrody. Ludzie weso�o przerzucali si� �arcikami, a z daleka dobiega�a piosenka �piewana przy d�wi�ku fletu...

Poczuwszy nagle wilczy g��d, Fiora kupi�a kozi ser, podany jej na du�ym li�ciu winoro�li, i pi�kn� ki�� z�ocistych winogron, kt�rymi szczodrze podzieli�a si� z Mortimerem.

- Boisz si�, �e nie dostaniesz nic do jedzenia w ober�y? - zapyta� ze �miechem. - Je�li kuchnia jest taka, jak wtedy, gdy by�em tu ostatnio, to naprawd� nie b�dziesz mia�a powod�w do narzekania...

- Nie wiem dlaczego, ale umieram z g�odu. A w�a�ciwie to co ty jako Szkot tu robi�e�?

- Och, nic szczeg�lnego - powiedzia� Mortimer wymijaj�co. - To by�a taka ma�a misja zlecona przez kr�la. By�em tu miesi�c i nie by� to najmniej przyjemny miesi�c mojego �ycia.

Fiora nie stara�a si� dowiedzie� wi�cej. Nagle, dzi�ki magii tej prowansalskiej ziemi, kt�ra pod wieloma wzgl�dami przypomina�a jej okolice Florencji, wyczerpuj�ca pogo� za cieniem nabra�a charakteru podr�y dla przyjemno�ci i odkrywania nowych miejsc, kiedy to zapomina si� o up�ywie czasu, by nasyci� zmys�y. Pe�ne znoju godziny przesta�y mie� znaczenie wobec tej pewno�ci: Filip �yje. Fiora mog�a pozwoli� sobie w tej sytuacji na z�apanie oddechu...

Ober�a �Wielki Przeor", znajduj�ca si� tu� obok kolegiaty Matki Boskiej, kt�rej czworok�tna wie�a i dzwonnice zdawa�y si� chroni� miasteczko jak kura kurcz�ta, wychodzi�a na plac kapitu�y, a jej ch�odne izby pachnia�y werben� i przyprawami korzennymi. Le��cy na jej ty�ach ogr�d poro�ni�ty oleandrami, drzewkami pomara�czowymi, mirtem, cyprysami, r�ami, ja�minem i mn�stwem innych ro�lin, styka� si� z ogrodem opactwa �wi�tego Andrzeja. W ogrodzie tym, rozci�gaj�cym si� na wzg�rzu Montaut, znajdowa�y si� pozosta�o�ci dawnego pa�acu kardyna�a Bertrand, biskupa Autun i za�o�yciela kolegium w Pary�u. To po��czenie pi�kna natury z mistrzostwem pracy ludzkiej dawa�o doskona�� ca�o��, w kt�rej wszystko scala si� dla przyjemno�ci oczu i spokoju duszy.

W czasach gdy kardyna� Bertrand lubi� przyjmowa� w swoim pa�acu wielkich tego �wiata, zajazd przyjmowa� ich �wity i s�u�y� wsparciem przeci��onym czasem kuchniom ksi�cia Ko�cio�a. Poza tym mieszka�cy Awinionu ch�tnie pokonywali most Saint-Benezet, by rozkoszowa� si� chwil� ch�odu w cienistym ogrodzie, a przede wszystkim delektowa� si� frykasami kuchni s�ynnej w promieniu dwudziestu mil.

Wyjazd dworu papieskiego m�g� stanowi� �miertelny cios dla �Wielkiego Przeora", ale tak si� nie sta�o. Gdy po epoce biskup�w rzymskich nadszed� czas legat�w, w Awinionie pojawili si� ludzie zupe�nie innego pokroju, kt�rzy zrobili z niego aren� interes�w, gdzie swe kantory mia�y banki i firmy handlowe, i to w czasach, gdy nie by�o ich jeszcze nawet w Marsylii. Jako �e Awinion by� g��wnym punktem na szlaku mi�dzy morzem i wielkimi rynkami Lyonu i Genewy, Villeneuve, cho� nale�a� do kr�la Francji, odnosi� korzy�ci z tak wyj�tkowego po�o�enia, a �Wielki Przeor" nie utraci� nic ze swej renomy. By�o nawet wr�cz przeciwnie, gdy� jego w�a�ciciele, mistrz Jakub i jego �ona Franciszka, posiedli w stopniu najwy�szym trudn� sztuk� podejmowania ka�dego, sk�dkolwiek pochodzi�, w taki spos�b, jaki najbardziej mu odpowiada�. U�miech pani Franciszki rozbroi�by najgro�niejsz� celniczk� i wprawi� w b�ogostan anachoret�. Jej ma��onek za� sprawia�, �e go�cie pogr��ali si� w najsmakowitszym grzechu �akomstwa, gotowi na wieczne pot�pienie.

Zajmuj�ca budynek stanowi�cy niegdy� cz�� wspania�ej posiad�o�ci kardyna�a Arnauda de Via, bratanka papie�a Jana XXII i budowniczego s�siedniej kolegiaty, w kt�rej spoczywa�, ober�a nie by�a szczeg�lnie du�a, posiada�a jednak wyrafinowanie s�siaduj�cego z ni� pa�acu, bez jego surowo�ci, i stanowi�a przyk�ad pewnej sztuki �ycia, przyjemnie pachn�cej s�o�cem Prowansji. Wchodz�c do �rodka, Fiora odnios�a wra�enie, �e jaka� niewidzialna r�ka zdejmuje jej z ramion ci�ar zm�czenia i strachu przygniataj�cy j� od tygodni, i podczas gdy Mortimer, ze wzrokiem rozpalonym wspomnieniem minionych uczt, zatrzyma� si� w kuchni, pozwoli�a si� zaprowadzi� do pokoju wy�o�onego p�ytkami r�owego gresu, kt�rego bia�e �ciany podkre�la�y urod� porz�dnie wywoskowanych mebli i wielkiego, r�nobarwnego bukietu ustawionego przed figurk� Matki Boskiej. Przez otwarte na ogr�d okno dobiega� poszum fontanny...

Zrzuciwszy tylko sk�rzane botki i aksamitn� tunik�, Fiora pad�a na ��ko przykryte jasnoniebiesk� narzut�, przyjemnie pachn�ce �ywic� sosnow� i lawend�, i zasn�a jak kamie�.

Spa�a tak przez wi�ksz� cz�� dnia i zapada� ju� niebieskofioletowy zmierzch, kiedy do��czy�a do Mortimera w g��wnej sali ober�y, gdzie odbywa�y si� kuchenne misteria. Siedz�c przed du�ym kominkiem, nad kt�rym piek�a si� �wiartka barana, pi� on bia�e wino, zajadaj�c chleb nadziewany cebul�, czarnymi oliwkami, ostr� papryk� i anchois oraz najwyra�niej ociekaj�cy oliw�. Przy drugim ko�cu d�ugiego i w�skiego, d�bowego sto�u mistrz Jakub ubija� jaja, stoj�c pod czym� w rodzaju wie�ca wykonanego z obr�czy od beczki, na kt�rej powieszono ki�cie winogron z poprzedniego roku, niemal r�wnie suche kie�basy i du�e fioletowe cebule.

- No i? - zapyta�a, siadaj�c obok niego. - Dowiedzia�e� si� czego�?

- Niczego! My�l�, �e pan Filip musia� wyjecha� z pielgrzymami, a w tej sytuacji: jak odr�ni� go od innych? Podczas gdy spa�a�, przeszed�em si� po mie�cie, poszed�em te� pogada� z �o�nierzami w don�onie i wypytywa�em ludzi. Wszyscy znaj� oczywi�cie histori� m�czyzny uratowanego przez kartuz�w, nikt jednak, na szcz�cie, nie pomy�la�, �e m�g� on przyp�yn�� a� z Lyonu. W ka�dym razie nikt go nie widzia�, a wi�c nikt nie m�g� go rozpozna�, kiedy wyje�d�a�. Masz, spr�buj tego!

- Nie, dzi�kuj�. To obrzydliwe!

- Z powodu oliwy? Ale� to przepyszne!

Uci�� kawa�ek chleba i poda� jej na wyci�gni�tej d�oni. Widz�c to, mistrz Jakub porzuci� swoje zaj�cie, wzi�� du��, bia�� serwetk� i z zach�caj�cym u�miechem zawi�za� j� na szyi m�odej kobiety.

- Od razu wyda ci si� lepszy! - powiedzia�. Rzeczywi�cie, by� to rarytas i Fiora, czuj�c, �e zn�w zg�odnia�a, poprosi�a o jeszcze jeden kawa�ek tego pan bagna. W odpowiedzi us�ysza�a, �e zbli�a si� pora kolacji i �e powinna zostawi� sobie na ni� nieco miejsca. Aby si� zem�ci�, wypi�a ponad jedn� trzeci� zawarto�ci dzbanka Mortimera, nie trac�c jednak z oczu tego, co zajmowa�o jej my�li.

- Co teraz zrobimy? Masz jaki� pomys�?

- My�l�, �e mo�emy tu zosta� trzy lub cztery dni, �eby rozejrze� si� troch� po okolicy. Je�li nie zamierza� i�� do Composteli, na pewno oderwa� si� od pielgrzym�w. Mo�e kto� go zauwa�y�, co wyznaczy�oby nam przynajmniej kierunek poszukiwa�.

Fiora musia�a si� przyzna�, �e nie zna Filipa wystarczaj�co dobrze, by odgadn�� jego reakcje i stan ducha w chwili, gdy uciek� z kartuzji. To, �e m�wi� o niej w gor�czce, by�o pokrzepiaj�ce, ale czy brak mu jej by�o na tyle, by wyrzek� si� swoich przekona�, swojej niez�omnej wierno�ci sprawie Burgundii i by przyby� po ni� do Turenii, jak tego si� domaga�a?

Widz�c, �e twarz jego towarzyszki pochmurnieje, Mortimer przyjacielsko po�o�y� d�o� na jej ramieniu:

- Spr�buj nie martwi� si� na zapas! Daj mu troch� czasu na odpoczynek! Wiemy najwa�niejsze: �e �yje!

- Jeste� tego pewny? Co mo�e pocz�� sam, bez broni, bez pieni�dzy? Je�liby chcia� opu�ci� Francj�, nie ma �adnych �rodk�w, by zap�aci� za podr� statkiem, a wizja b��kaj�cego si� po drogach samotnego i w n�dzy, jest strasznym obrazem...

- Nie jest s�ab� kobiet�. To, czego zdo�a�em si� o nim dowiedzie�, wydaje mi si� pokrzepiaj�ce: m�czyzna tego typu nie umiera w n�dzy pod krzakiem. Jestem pewny, �e kiedy� go odnajdziesz. Zrobimy to, co zaproponowa�em, a po powrocie mo�emy poprosi� o pomoc kr�la. Jest wystarczaj�co pot�ny, by znale�� go wsz�dzie.

- Pod warunkiem �e Filip pozwoli si� pojma�. Na widok jakiegokolwiek �o�nierza czy innego s�ugi kr�la rzuci si� do ucieczki albo do walki. Jakim cudem mia�by my�le�, �e Ludwik XI nie chce mu zrobi� nic z�ego?

- Przekonamy si�, jak przyjdzie na to pora. A tymczasem pomy�l troch� o sobie!

Wiecz�r by� uroczy. W ober�y wyj�tkowo go�ci�o niewielu podr�nych i mistrz Jakub przysiad� si� do nich na pogaw�dk�, podczas gdy pani Franciszka pr�bowa�a poradzi� sobie z jak�� hiszpa�sk� dam�, kt�ra domaga�a si�, by ca�a ober�a by�a na jej wy��cznych us�ugach, nie by�a z niczego zadowolona i targowa�a si� o wszystko z chciwo�ci� starej lichwiarki. Jej ujadanie musia�o by� s�ycha� a� na mo�cie awinio�skim.

- Czy nie powiniene� pom�c swojej �onie? - zapyta� Mortimer ze �miechem. - Taka mi�a, m�oda kobieta zmagaj�ca si� z podobn� harpi�!

- Z pewno�ci� lepiej poradzi sobie beze mnie. Gdybym si� do tego wtr�ci�, wyrzuci�bym t� megier� za drzwi, nie pytaj�c o racj�. Franciszka ma zdolno�ci wytrawnego dyplomaty, a czasy mamy teraz troch� trudne...

W istocie wojna mi�dzy papie�em i Florencj� odbija�a si� niekorzystnie na �yciu w Awinionie. Wi�kszo�� kantor�w bankowych i handlowych nale�a�a do firm florenckich. Do pozostania zaproszono tylko nale��ce do Pazzich, pozosta�e opuszcza�y miasto, by unikn�� powa�niejszych problem�w, gdy� kardyna� delia Rovere s�ynny by� z ci�kiej r�ki. Przedstawiciele Medyceuszy zostali bezceremonialnie wygnani z poleceniem, by ich noga nigdy wi�cej nie posta�a w papieskim mie�cie. Naturalnie ich dobra zosta�y zaj�te, a oni sami ledwie zdo�ali zd��y� uciec na drug� stron� rzeki przed strza�ami �ucznik�w.

- Na szcz�cie - powiedzia� Jakub - znale�li schronienie tutaj. - Gubernator zakwaterowa� ich w jednej z porzuconych posiad�o�ci kardynalskich w oczekiwaniu na koniec walk.

- Jak uwierzy� - powiedzia�a Fiora, wznosz�c twarz ku g�rze - �e ta g�upia i zbrodnicza wojna daje si� odczu� a� tutaj, w tej cudownej krainie? Florencja jest daleko, Rzym jeszcze dalej, a jednak...

�r�dziemnomorska noc spowija�a ju� ogr�d, gdzie sosny i cyprysy daremnie pr�bowa�y zaciemni� niebo. Nocne powietrze mia�o czysto�� kryszta�u, cisz� zak��ca�o tylko odleg�e pohukiwanie sowy. Hiszpa�ska dama w ko�cu zamilk�a, a mistrz Jakub �yczy� dobrej nocy swym klientom i pop�dzi� do �ony. Fiora i Szkot wolnym krokiem ruszyli �cie�k� prowadz�c� wok� gospody do pokoj�w dla go�ci. Mortimer, jakby nigdy nic, wzi�� m�od� kobiet� pod rami�, by nie potkn�a si� w ciemno�ciach. Po raz pierwszy odwa�y� si� na ten gest, a ona go nie powstrzyma�a. Dobrze by�o czu� przy sobie t� spokojn� si��, kt�ra - wiedzia�a o tym lepiej ni� ktokolwiek - mog�a si� zmieni� w obliczu nieprzyjaciela we w�ciek�� pasj�.

- Dobrze ci? - zapyta� zmienionym g�osem.

- Bardzo dobrze. Noc jest taka pi�kna! Cudownie b�dzie zatrzyma� si� tutaj na troch�...

- B�dziesz mog�a odwiedzi� swoich krajan, kt�rzy s� tutaj w mie�cie.

- Nie mam najmniejszej ochoty si� z nimi spotyka�. Nawet nie mia�am poj�cia o kantorach w Awinionie. Poza tym pragn� teraz zapomnie� Florencj�, nastawi� si� na Francj�. Tam jest m�j syn, tam jest m�j m�� - tak� mam przynajmniej nadziej� - a wi�c tam jest moje �ycie...

- Francja by�aby szcz�liwa, gdyby� zosta�a - szepn�� Mortimer.

Uni�s�szy d�o� swej towarzyszki, przytkn�� do niej na chwil� usta, po czym pobieg� do swojego pokoju. Ten odwr�t tak bardzo przypomina� ucieczk�, �e Fiora roze�mia�a si� cicho. Czy�by surowy sier�ant Zawierucha stawa� si� sentymentalny? Odpowiedzialny by� za to niew�tpliwie urok tego domu, pi�kno tej nocy... i mo�e zdradliwe dzia�anie bia�ego wina z Chateauneuf, kt�rym poi� ich mistrz Jakub.

Ona sama, przespawszy cz�� dnia, nie by�a �pi�ca i d�ug� chwil� trwa�a oparta �okciami o balustrad� galeryjki biegn�cej wzd�u� pokoj�w, rozkoszuj�c si� t� czarodziejsk� noc� zmieniaj�c� wojownik�w w zalotnik�w i nios�c� zapach ciep�ej ziemi. Mortimer za� zasn�� w stanie totalnej euforii. By� szcz�liwy, �e m�g� tu wr�ci� i cho� by� zdecydowany na prowadzenie poszukiwa�, to z rado�ci� my�la� o nadchodz�cych godzinach. Tych kilka dni w �Wielkim Przeorze" u boku donny Fiory mia�o by� najpi�kniejszym prezentem, jaki mog�y mu da� niebiosa...

Tote� by� bole�nie zaskoczony, kiedy rankiem ta sama Fiora, blada jak �ciana, zacz�a nim potrz�sa�, m�wi�c, by przygotowa� si� do wyjazdu. Musia�a wr�ci� do Rabaudiere, nie trac�c ani minuty i nie chcia�a niczego wyja�ni�. Co si� sta�o? Nie zdo�a� si� niczego dowiedzie� i nawet nie �mia� zadawa� kolejnych pyta�, kiedy chwil� p�niej pomaga� m�odej kobiecie wsi��� na konia. Jej zaci�ta twarz, twarde spojrzenie i zaci�ni�te ze zdecydowaniem usta zniech�ca�y nawet do zwyk�ej rozmowy. I nieszcz�nik zacz�� si� zastanawia�, czy to nie jego gest z poprzedniego wieczoru, nieco mo�e zbyt czu�y, wywo�a� ten z�y humor.

Nie mog�c znie�� my�li, kt�ra powodowa�a, �e odchodzi� od zmys��w, wykorzysta� wieczorny popas, by rzuci� si� na g��bok� wod�.

- Na mi�o�� bosk�, donno Fioro, powiedz, je�li zawini�em wzgl�dem ciebie!

Nie chcia�bym, �eby� �le ocenia�a moje... wczorajsze zachowanie...

Mimo ewidentnego strachu, kt�ry j� dr�czy�, Fiora zdo�a�a si� u�miechn��.

- Nie przejmuj si�, drogi Mortimerze! Nie mia�e� absolutnie �adnego wp�ywu na moj� decyzj� o wcze�niejszym powrocie i prosz� ci� o wybaczenie, je�li cho� przez chwil� my�la�e�, �e mnie urazi�e�. Za bardzo ci� lubi�, by zago�ci�a mi�dzy nami najmniejsza w�tpliwo�� i w imi� tej przyja�ni prosz� ci�, by� odprowadzi� mnie do domu najszybciej, jak to mo�liwe.

- Jad�c tu, p�dzili�my co tchu. My�l�, �e trudno b�dzie jecha� szybciej, chyba �e chcemy zaje�dzi� konie, ale na to si� nie zgadzam. Zreszt� wcale nie byliby�my szybciej, gdy� te, kt�rymi mogliby�my je zast�pi�, nie b�d� r�wnie dobre.

Nie doda�, �e kr�l nie wybaczy�by mu po�wi�cenia dw�ch rumak�w z jego cennej stajni, ale Fiora wiedzia�a, �e tak jest. Musieli jednak zrezygnowa� z popasu z Valence, gdy� wkraczaj�c do miasta, zobaczyli, �e jest ono obwieszone flagami, a jego ulice wype�nia rozentuzjazmowany kler: kardyna� delia Rovere wje�d�a� do miasta od p�nocy z ca�� swoj� �wit� i sposobi� si� do obj�cia stanowiska. Tak wi�c, mimo pewnego zm�czenia, dwoje je�d�c�w zdecydowa�o si� na wyd�u�enie drogi o mil�, by unikn�� nieprzyjemnego spotkania: mimo jego zapewnie� o niewinno�ci Fiora nie by�a w stanie obdarzy� pe�nym zaufaniem bratanka Sykstusa IV. Wola�aby si� na niego nie natkn��.

Na szcz�cie dla podr�nych pogoda im sprzyja�a. Tote� dziesi�� dni po opuszczeniu Villeneuve-Saint-Andre Fiora zauwa�y�a wie�e Plessis, a nad po��k�ymi wierzcho�kami drzew niebieskie �upkowe dach�wki swego domu.

- Jeste� w domu, donno Fioro! - westchn�� Mortimer, markotny, �e tak dla niego przyjemna podr� ju� si� sko�czy�a.

- To dzi�ki tobie, przyjacielu, i nigdy nie zdo�am ci wyrazi� mojej wdzi�czno�ci. Mam tylko nadziej�, �e nie b�dziesz mia� k�opot�w.

Rzeczywi�cie sztandar z liliami burbo�skimi powiewaj�cy nad zamkiem kr�lewskim �wiadczy� o tym, �e Ludwik te� wr�ci�. Mortimer filozoficznie wzruszy� ramionami.

- Na pewno nie, gdy� nasz Sire wiedzia�, dlaczego zostaj�. Tak czy inaczej ta podr� by�a warta nara�enia si� na k�opoty...

Ledwie Fiora przekroczy�a pr�g domu i wylewnie u�ciska�a domownik�w, kt�rzy wybiegli jej na spotkanie, a pod pretekstem pozbycia si� pokrywaj�cego j� kurzu pobieg�a do swojego pokoju i otworzywszy wielk� malowan� skrzyni�, w kt�rej trzyma�a swe ubrania, zacz�a w niej gor�czkowo grzeba�.

- Czego tak spiesznie szukasz, moje jagni�tko? - spyta�a Leonarda, kt�ra naturalnie posz�a za ni� wraz z Khatoun z ma�ym Filipem na r�kach.

- Mieszka z czerwonego marokinu, kt�ry przywioz�am z Florencji. O, jest!

Nerwowo obmaca�a palcami cienk� sk�r� i wyci�gn�a z sakiewki zwi�d�� ga��zk� oliwn� i flakonik, kt�ry odkorkowa�a, pow�cha�a zawarto�� i odwr�ciwszy do g�ry dnem wyda�a okrzyk przera�enia: by� pusty...

Nagle wyzuta z si� przysiad�a na pi�tach, z rozpacz� patrz�c na smuk�e naczynie, kt�re, upuszczone, potoczy�o si� po posadzce.

- Co si� sta�o? - wyj�ka�a. - Dlaczego w tej fiolce nic nie ma?

- A co tam by�o? - spyta�a Leonarda, przera�ona blado�ci� m�odej kobiety i jej wype�nionymi �zami oczami.

- Lekarstwo... kt�re Demetrios da� mi przed wyjazdem na wypadek, gdyby...

- Lekarstwo? To by�o lekarstwo? - powiedzia�a Khatoun dr��cym g�osem. - O m�j Bo�e... A ja my�la�am, �e to trucizna!

Wybuchaj�c szlochem, m�oda Tatarka opowiedzia�a, �e porz�dkuj�c odzie� swej pani, znalaz�a flakonik. S�dzi�a, �e mo�e Fiora o nim zapomnia�a, a poniewa� zapach p�ynu wyda� jej si� podejrzany, da�a kilka jego kropel bezdomnemu kotu, kt�rego znalaz�a w ogrodzie. Poniewa� wyzion�� ducha wkr�tce potem, pomy�la�a, �e Fiora naby�a ten �rodek w chwili zw�tpienia, by mie� do dyspozycji szybki spos�b na pope�nienie samob�jstwa, wyla�a wi�c zawarto�� buteleczki do latryny...

- Nie mog�am znie�� my�li, �e mog�aby� chcie� umrze� - za�ka�a, przyciskaj�c konwulsyjnie do siebie dziecko, kt�re zacz�o g�o�no p�aka�. - Kot zdech�... rozumiesz?

Nie maj�c ju� nawet si�y si� rozgniewa�, za�amana Fiora patrzy�a na ni� bez s�owa. Zreszt�, co da�aby z�o��? Biedna Khatoun, tak oddana, dzia�a�a w najlepszej intencji, kieruj�c si� uczuciem... Ale Leonarda zareagowa�a. Zabrawszy ch�opczyka z ramion Khatoun, niemal wcisn�a go Petroneli, kt�ra nadbieg�a, s�ysz�c ha�as, po czym zamkn�a drzwi i chwyci�a Fior� pod pachy, by pom�c jej powsta� z posadzki i usi��� na ��ku.

- Bardzo chcia�abym co� z tego zrozumie� - powiedzia�a sucho. - Co by�o w tym przekl�tym flakoniku, �e rzuci�a� si� na niego, nawet nie zdj�wszy but�w?

Fiora podnios�a na ni� oczy pozbawione wyrazu.

- Co�, co powinnam bezzw�ocznie za�y� w razie, gdybym zauwa�y�a pewne symptomy. Demetrios bardzo podkre�la�, �e absolutnie nie mo�na czeka�...

- Ale symptomy czego?

- Ci��y. Jestem w ci��y, Leonardo. W ci��y z Lorenzem! A Filip mo�e tu przyjecha� w ka�dej chwili!

- Jeste� pewna? - wyszepta�a struchla�a Leonarda, podczas gdy Khatoun szlocha�a coraz g�o�niej, pad�szy jak d�uga na dywan. -

- Niestety, nie ma najmniejszej w�tpliwo�ci. To musia�o si� sta� w czasie naszego ostatniego... spotkania, w lipcu. Nieco ponad dwa miesi�ce temu.

Opowiedzia�a, �e w czasie nocy sp�dzonej w �Wielkim Przeorze" wsta�a, �eby napi� si� troch� wody. Gwa�towne md�o�ci rzuci�y j� z powrotem na ��ko, a na czole poczu�a zimny pot. Pomy�lawszy, �e by� mo�e zbyt du�o zjad�a wieczorem, wcale si� tym nie przej�a, a nawet, kiedy md�o�ci min�y, zasn�a. Niestety, o �wicie wiele m�wi�ca niedyspozycja powr�ci�a, zmuszaj�c j� do przypomnienia sobie dat cyklu, kt�rymi prawd� m�wi�c niewiele si� ostatnio zajmowa�a. W�wczas z o�lepiaj�c� jasno�ci� objawi�a jej si� prawda. St�d wzi�� si� po�piech, kt�ry ku wielkiemu zaskoczeniu Douglasa Mortimera wygna� j� na szlak mimo nieustannych porannych md�o�ci przez ca�� drog�. Jedyn� nadziej� pok�ada�a w oferowanej przez Demetriosa buteleczce.

- Nie wiem, czy trzeba tak bardzo �a�owa�, �e Khatoun wyla�a jej zawarto�� - zaburcza�a Leonarda. - W ko�cu kot zdech�!

- Chyba nie uwa�asz, �e Demetrios chcia�by mnie otru�? - zaprotestowa�a Fiora. - Uprzedzi� mnie, �e b�d� okropnie chora przez dwa dni, ale �e potem wszystko wr�ci do normy...

- To on tak m�wi! Ten stary czarownik m�g� si� pomyli� i s�dz�, �e lepiej podzi�kowa� Bogu, �e sta�o si� tak a nie inaczej. Zreszt� nie wiadomo jeszcze, czy wszystko nie wr�ci do normy samo z siebie.

- A niby jak?

- S�dz�c po tym, ile czasu ci� nie by�o, musia�a� zrobi� konno jakie� czterysta mil, i to w szybkim tempie. Je�li nadal jeste� w ci��y, to znaczy, �e to dziecko jest porz�dnie zagnie�d�one. Poczekajmy kilka dni!

Min�� jednak tydzie�, a w stanie Fiory nic si� nie zmieni�o. Co rano mia�a nudno�ci, a przez reszt� dnia umiera�a z g�odu, do tego stopnia, �e Leonarda musia�a jej pilnowa�. Gdyby zbyt szybko uty�a, jej stan sta�by si� widoczny przed ustalonym przez natur� czasem. Gdy� oczywi�cie, stara panna, nawet s�ysze� nie chcia�a o zastosowaniu innych dzia�a� poronnych i sk�onna nawet by�a widzie� palec bo�y w fakcie, �e Khatoun opr�ni�a buteleczk�. Skoro dziecko przetrwa�o wariack� galopad� matki, to przetrwa wszystko. Gdyby stara�y si� je usun��, ryzykowa�yby, �e jedynie je uszkodz�, zrobi� z niego potwora... Co by�oby naprawd� wielk� szkod� w przypadku dziecka posiadaj�cego prze�wietn� krew Medyceuszy...

- Jestem zupe�nie pewna - doda�a Leonarda - �e jego ojciec b�dzie umia� si� nim zaj��, gdy przyjdzie pora, i zapewni� mu przysz�o��...

- Tote� nie martwi� si� przysz�o�ci�, lecz tera�niejszo�ci�. Nie b�d� mog�a d�ugo ukrywa� mojego stanu, zw�aszcza przed domownikami. Wr��my mo�e do tego, co mnie dr�czy: co si� stanie, je�li Filip postanowi wreszcie do mnie wr�ci� i zastanie mnie grub� jak ci�arna klacz? Mo�e mnie zabije, a na pewno odejdzie na zawsze.

Problem wymaga� g��bokiego zastanowienia. Chodzi�o tylko o rozwi�zanie na kilka miesi�cy, gdy� w kwestii porodu Leonarda od razu znalaz�a rozwi�zanie: Agnelle i Agnolo Nardi na pewno nie odm�wi� przyj�cia Fiory w swoim domu w tak trudnym momencie, a mo�e nawet zgodz� si� zatrzyma� dziecko, skoro nie maj� w�asnych.

- Tylko im powiemy prawd� na temat ojca tego dziecka, ale trzeba znale�� jakie� rozwi�zanie na wypadek, gdyby pokaza� si� tutaj pan Filip.

- Ale jakie?

- Pozw�l mi pomy�le�. To powinno by� raczej jakie� nieszcz�cie ni� pow�d do wstydu...

Khatoun stwierdzi�a, �e znalaz�a rozwi�zanie.

- Wzi�wszy pod uwag� wszystko, co wycierpia�a� w Italii - powiedzia�a do Fiory - cudem jest, to, �e nie zosta�a� sto razy zgwa�cona i...

- W�a�nie! - zawo�a�a Leonarda triumfalnie. - Podczas tych zamieszek we Florencji, tego szale�stwa, kt�re opanowa�o miasto, zosta�a� uwi�ziona przez jakiego� m�czyzn�, kt�ry ci� zniewoli� i...

Fiora nie zaakceptowa�a tej propozycji.

- Jakby� nie wiedzia�a, jak szybko roznosz� si� plotki! Nie by�o mnie przez rok, ale niedawno zn�w wyjecha�am na trzy tygodnie. Je�li si� oka�e, �e jestem w ci��y, wszyscy pomy�l�, �e ojcem dziecka jest Douglas Mortimer... Nie zapominaj, �e to w jego towarzystwie wr�ci�am z Italii, a �ywi� dla niego zbyt wiele przyja�ni, by pozwoli�, aby spocz�� na nim ci�ar tego oskar�enia. Filip natychmiast wyzwa�by go na pojedynek do ostatniej kropli krwi... a jego �mier� lub �mier� mojego m�a ci��y�aby na moim sumieniu.

- Co wi�c proponujesz? - powiedzia�a Leonarda zrezygnowanym tonem.

- �eby wyjecha� przed zim� i uda� si� do Pary�a pod pretekstem dopilnowania moich interes�w i podj�cia pewnych decyzji z Agnolem Nardim.

A jak ju� b�d� w Pary�u, to mog� zachorowa�. Zimy tam s� surowe...

- A je�li przyjedzie pan Filip?

- No c�... powie si� mu, gdzie jestem, i zdamy si� na �ask� Boga. Jednak�e chcia�abym, �eby kto� szybko przyjecha� mnie powiadomi�. Na przyk�ad Florent, je�li dobrze wykorzysta� lekcje swego szkockiego nauczyciela...

- Och, bardzo dobrze! - zawo�a�a Khatoun, najwyra�niej zachwycona. - Wspania�y z niego je�dziec. Ale czy tutejsi ludzie nie uznaj�, �e ta kolejna podr� jest dziwna? Jak na kobiet� tak d�ugo pozostaj�c� z dala od domu...

- Za jeszcze dziwniejszy uznaliby m�j rosn�cy obw�d brzucha. Zostan� tu jeszcze przez miesi�c, a potem pojad� do Pary�a. Czy kto� jeszcze chce co� doda�?

- Nie - powiedzia�a Leonarda. - Poza tym, �e wydaje mi si� to wszystko ca�kiem zr�cznie wymy�lone. Jeszcze tylko jeden drobiazg...

Jaki?

- Pojad� z tob�. Nie ma mowy, by� w czasie porodu by�a sama! A poza tym wydaje mi si�, �e bardziej ni� kiedykolwiek potrzebowa� b�dziesz przyzwoitki. W tej roli jestem bezkonkurencyjna!

- A ja? - spyta�a Khatoun ze smutkiem, kt�ry zirytowa� Fior�. - Czy zostan� tutaj?

- Wydawa�o mi si�, �e ma�y Filip wystarczaj�co wype�nia ci czas? Ju� nie chcesz si� nim opiekowa�? - powiedzia�a Fiora raczej oschle. - Nie mog� zabra� wszystkich, �eby asystowali przy tym, co ma si� wydarzy� w kwietniu. A to, �e towarzyszy� mi b�dzie Leonarda, jest normalne.

Jak w czasach, gdy by�a niewolnic�, Khatoun podesz�a do Fiory i pad�a jej do st�p.

- Wybacz mi! Pope�ni�am powa�ny b��d, kt�ry stawia ci� w trudnej sytuacji. Nie mam prawa prosi� ci� o wyrozumia�o��. Ale wiesz, jak bardzo jestem do ciebie przywi�zana...

- Wiem - powiedzia�a Fiora �agodniej i podnios�a j� - ale zrozum, �e nie jest mo�liwe, bym zabra�a ze sob� do Nardich p� tuzina os�b. Oficjalnie wyje�d�am w interesach, a w takich wypadkach nie zabiera si� ze sob� wszystkich domownik�w. Je�li naprawd� ju� nie chcesz opiekowa� si� moim synem, po�l� po Marcelin�... ale naprawd� w niczym mi nie b�dziesz pomocna!

Khatoun podnios�a na ni� oczy pe�ne �ez.

- Masz oczywi�cie racj�. Ale ja tak bardzo chcia�abym zobaczy� to dziecko, kt�re si� urodzi!

- No tak! - rzek�a Leonarda. - Jej obsesja na punkcie dzieci wp�dzi w nas w nieliche k�opoty! Czy nie mo�esz, ty wariatko, zadowoli� si� Filipem?

- Tylko �e - westchn�a m�oda Tatarka - to ju� ma�y m�czyzna i nie�atwo go upilnowa�. A takie zupe�ne male�stwo...

Fiora chwyci�a Khatoun za ramiona i zmusi�a j�, by spojrza�a jej prosto w oczy.

- Zrozum i zapami�taj jedno! Nie mo�e by� mowy o kolejnym dziecku, bo inaczej po co mia�abym wyje�d�a�! Musisz przesta� o nim my�le�! Rozumiesz? Je�li wszystko p�jdzie tak, jak si� spodziewam, to nigdy go nie zobaczysz.

- Nigdy?

- Nie. A to dlatego, �e b�d� musia�a wybiera� mi�dzy nim a moim ma��onkiem, a nigdy nie zrezygnuj� z Filipa. Tak wi�c je�li nie jeste� w stanie wype�ni� roli, jak� ci wyznaczam, powiedz to od razu!

- I co zrobisz? - chlipa�a Khatoun.

- Wy�l� ci� do Demetriosa. Wr�cisz do willi we Fiesole, a Petronela zajmie si� moim synem. Zreszt� to mo�e by�oby najlepsze rozwi�zanie. Jeste� teraz wolna, mo�esz wyj�� za m�� i mie� w�asne dzieci. Czy chcesz wr�ci� do Florencji?

Co� zbli�onego do przera�enia pojawi�o si� w czarnych oczach m�odej Tatarki.

- Nie! Nie! Nie chc� ci� opu�ci�! Zostan� tutaj, nie obawiaj si�. Ale, b�agam, nie b�d� nieobecna zbyt d�ugo!

- Nigdy nie przestanie by� dzieckiem! - westchn�a Leonarda chwil� p�niej.

- Zycie j� rozpieszcza�o i nie jest przygotowana na przeciwno�ci losu...

- Nie przesadzajmy! Prze�y�a trudne chwile.

- Ale by�o to przej�ciowe! Szcz�cie nie opuszcza jej od urodzenia, a ona nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Najpierw szesna�cie lat w pa�acu Beltrami, a z niego prawie od razu w ramiona m�a, kt�rego kocha�a. Po jego �mierci zosta�a sprzedana, zgoda, ale komu? Wielkiej damie, kt�ra zapewni�a jej niemal tak� egzystencj�, jak� wiod�a u nas. A potem uda�o jej si� odnale�� ciebie i wr�ci� tutaj. A tu Petronela j� rozpieszcza i psuje jak w�asn� c�rk�, a �yje jej si� jak w rodzinie. S�ysza�a�? Nasz Filipek, o kt�rym wed�ug ciebie tak marzy�a, teraz wydaje jej si� zbyt uci��liwy. Chce kolejnego dziecka. Niemowlaki i koci�ta - to jej odpowiada! Jest zdolna straci� g�ow� dla tego przysz�ego dziecka i zburzy� ca�� nasz� konstrukcj�.

- Co wi�c proponujesz? Przecie� jej nie zabijesz?

- Oczywi�cie, �e nie, ale je�li si� zgodzisz, zamierzam wzbudzi� w niej wystarczaj�ce przera�enie, by trzyma�a j�zyk na wodzy, a tobie radz� m�wi� to samo.

- Je�li pi�nie chocia� s��wko, wr�ci do Florencji, ju� jej to powiedzia�am.

- Ale nie zaszkodzi powtarza�. Musi by� przekonana, �e je�li si� wygada, zostanie odes�ana. Ju� jakich� dw�ch czy trzech ch�opak�w kr�ci si� tu przy niej i ca�kiem jej si� to podoba. Niech no kt�ry� j� zba�amuci; a B�g wie, co mu opowie do poduszki! Ta dziewczyna ma wi�kszy temperament, ni� s�dzisz.

Fiora powstrzyma�a si� od powiedzenia, co wie na ten temat. Pami�ta�a Khatoun u Megiery, kl�cz�c� na posadzce i wij�c� si� pod wp�ywem pieszczot str�czycielki, Khatoun, kt�ra nast�pnej nocy uciek�a z m�czyzn�, do kt�rego j� zaprowadzono, bo umia� da� jej rozkosz... Wszystko to nie by�o pokrzepiaj�ce, ale co mo�na by�o zrobi�?

- No c� - podsumowa�a Leonarda - trzeba tylko poleci� Stefanowi i Florentowi, �eby jej pilnowali. To, co wie, ma zbyt wielk� wag�, by ryzykowa� konsekwencje, na jakie mo�e narazi� nas jaka� jej mi�ostka.

Fiora nie odpowiedzia�a. Bardzo lubi�a Khatoun i mia�a do niej pe�ne zaufanie, kt�rego nigdy nie �a�owa�a, wprost przeciwnie. Jednak�e Leonarda zna�a j� niemal r�wnie dobrze, a ponadto posiada�a m�dro�� �yciow� zrodzon� z do�wiadczenia i wiedzia�a, �e ka�da istota ludzka ma swoje ograniczenia.

A jednak Leonarda nie mia�a poj�cia, co dzieje si� noc� w Domu w Barwinkach. Po�o�ywszy spa� ma�ego Filipa, Khatoun wykr�ci�a si� od kolacji, twierdz�c, �e �le si� czuje. Siedz�c na ��ku, p�aka�a rozpaczliwie tak d�ugo, a� w domu nie s�ycha� by�o najmniejszego odg�osu... Wsta�a w�wczas, zdj�a sukni�, zostaj�c w samej koszuli, i nie zapalaj�c �wiecy, wysz�a z pokoju. Jak koty umia�a znale�� drog� w ciemno�ciach.

Wchodz�c boso po schodach, dotar�a na drugie pi�tro do pokoju na mansardzie, gdzie spa� Florent. Spod drzwi s�czy�o si� �wiat�o, ale otworzywszy je, Khatoun zobaczy�a, �e m�ody cz�owiek zasn��, a ksi��ka, kt�r� czyta�, opad�a mu na twarz. Podesz�a cichutko, z najwi�ksz� ostro�no�ci� zdj�a ksi��k�, po czym zrzuci�a koszul� i przez chwil� przygl�da�a si� �pi�cemu. Z rozpogodzon� twarz� u�miecha� si� przez sen, co sprawi�o, �e Khatoun u�wiadomi�a sobie w�asn� rozpacz.

Wybuchaj�c znowu �kaniem, odrzuci�a okrycie pe�nym z�o�ci ruchem i rzuci�a si� na nagie cia�o ch�opca, kt�re obj�a ramionami i nogami, pokrywaj�c gor�czkowymi poca�unkami jego szyj� i twarz. Raptownie przebudzony tym atakiem Florent spojrza� ze zdumieniem na napastniczk�, staraj�c si�, co prawda �lamazarnie, wyzwoli� z jej obj��.

- Dlaczego nie powiedzia�a�, �e przyjdziesz dzisiaj? Nie spodziewa�em si� ciebie...

- B�d� cicho! B�d� cicho, prosz�, i kochaj mnie! Potrzebuj� tego. Pie�� mnie! We� mnie!

Po wilgoci na jej policzkach i wargach rozpozna�, �e p�acze.

- Co si� sta�o? Dlaczego p�aczesz?

- Ona... ona znowu wyje�d�a! Znowu mnie opu�ci... : - Kto taki?

- A kto mia�by to by�? Fiora, moja ukochana pani. Chce mnie opu�ci�, a przecie� obieca�a, �e ju� nigdy si� nie rozstaniemy. Zabierze ze sob� t� okropn� Leonard�, nie mnie...

- Dok�d? Gdzie si� wybiera o tej porze roku?

- Do Pary�a, do ludzi, kt�rych nie znam... I to na dosy� d�ugi czas.

- Ja ich znam, to jej najlepsi przyjaciele. Poza tym Agnolo Nardi zarz�dza jej maj�tkiem. Ale po co ona tam jedzie?

B�ysk obawy zal�ni� w rozbieganych oczach m�odej kobiety, powstrzymuj�c j� przed zdradzeniem wszystkiego, co wie, bo wiedzia�a, �e to mo�e j� drogo kosztowa�.

- Nie mog� ci tego powiedzie�, bo mo�e przyp�aci�abym to �yciem, ale kochaj mnie, b�agam. Chc�, �eby kto� si� mn� zaj�� i da� mi troch� rado�ci, skoro moja pi�kna Fiora nie chce ju� swojej niewolnicy...

- Co ci przychodzi do g�owy? - zirytowa� si� Florent. - Przecie� to, �e donna Fiora jedzie do Pary�a, nie oznacza, �e chce si� z tob� rozsta� na zawsze? Zostaniesz tutaj, �eby opiekowa� si� naszym diabe�kiem i co z tego? Przecie� nie jeste� tu taka znowu nieszcz�liwa?

I Florent zaj�� si� dowodzeniem Khatoun, �e dla niego przynajmniej jest bardzo wa�na. W chwil� p�niej mrucza�a pod nim jak zadowolona kotka, a jej �zy wysycha�y pod poca�unkami. Pokoik wype�ni� si� westchnieniami, do kt�rych jego mury zd��y�y ju� przywykn��.

Trzy dni po wyje�dzie Fiory i Mortimera Florent, starannie uk�adaj�cy w szopie bele siana, zobaczy� id�c� w jego kierunku Khatoun. By� to jeden z tych pi�knych, ciep�ych jesiennych dni, gdy �agodne s�o�ce pokrywa sk�r� warstewk� potu i rozleniwia. Uk�adaj�c mocno pachn�ce siano ch�opak - by� mo�e wypi� do obiadu troch� zbyt wiele wina - my�la� w�a�nie o tym, jak dobrze by�oby tarza� si� w nim z jak�� dziewczyn� o �wie�ym ciele.

Khatoun mia�a na sobie sukni� z niebieskiego p��tna, kt�rej lekko rozsznurowany gors ukazywa� pon�tne kszta�ty. Nios�a dzban dopiero co zaczerpni�tej ze studni wody, kt�rej kropelki migota�y, spadaj�c jedna po drugiej na ubit� ziemi�. Bez s�owa napoi�a m�odzie�ca, po czym odstawi�a z u�miechem dzban i, jakby by�a to najbardziej naturalna rzecz na �wiecie, wzi�a jego zakurzon� d�o� i patrz�c mu g��boko w oczy, naprowadzi�a j� na sw� ma��, kr�g�� pier�, na kt�rej on j� instynktownie zacisn��.

- Khatoun mo�e ci� od�wie�y� tak�e w inny spos�b - wyszepta�a. - Tak cudnie jest kocha� si� w taki upa�! A siano pachnie tak pi�knie!

W chwil� p�niej byli oboje nadzy i zag��biali si� w suchej, wonnej trawie. M�oda Tatarka mia�a mi�kk� i g�adk� sk�r� barwy ko�ci s�oniowej, a jako �e sprytnie u�y�a nieco perfum swojej pani, zamykaj�c oczy Florent mia� wra�enie, �e trzyma w ramionach t� przepi�kn� Fior�, w kt�rej by� tak nieprzytomnie, tak rozpaczliwie zakochany... Wyda�o mu si� to cudowne.

Od tamtej pory niemal ka�dej nocy - chyba �e ma�y Filip potrzebowa� Khatoun - spotykali si� w pokoiku ch�opaka, by oddawa� si� p�omiennym igraszkom, w kt�rych znajdowali coraz wi�ksze upodobanie. Khatoun wiedzia�a, �e Florent jej nie kocha, tak jak Florent wiedzia�, �e nie ma mowy o mi�o�ci ze strony jego kochanki, ale mi�o��, kt�r� oboje darzyli Fior�, popycha�a ich ku sobie. Florent by� m�ody, dobrze zbudowany i nami�tny z natury. Dla Khatoun za� mi�o�� by�a czym� instynktownym, jak dla wielu azjatyckich dziewcz�t. Umia�a uszcz�liwi� m�czyzn� i sama znale�� w tym przyjemno��, gdy� otrzyma�a od swego m�a, rzymskiego lekarza, najlepsze nauki. M�ody pary�anin, straciwszy niewinno�� u pewnej wszetecznicy z dzielnicy Saint-Merry, a p�niej sypiaj�c z kilkoma pasterkami w upalne wieczory w zaro�lach na brzegu Loary, odkrywa� z Khatoun �wiat niewyobra�alnych dozna�. Dokonuj�c z ni� wyczyn�w, do kt�rych uwa�a�by si� niezdolny, czu� dla niej naiwn� wdzi�czno��. Dzi�ki Khatoun Florent m�g� si� czu� jednym z tych uprzywilejowanych przez natur� m�czyzn godnych zostania kochankiem samej kr�lowej.

- Jeste� istn� diablic� - m�wi� czasem - ale tak s�odko ci� kocha�...

Wa�ne by�o, by po takiej gor�cej nocy umkn�� przed kr�tkowzrocznym, lecz wyj�tkowo przenikliwym spojrzeniem Leonardy lub porozumiewawczym spojrzeniem Stefana. Na razie Florent wymyka� si� o �wicie, by popluska� si� w Loarze, ale wiedzia�, �e trzeba b�dzie wymy�li� co� innego, gdy nadejdzie zima. W�wczas noce b�d� d�u�sze, a prace w ogrodzie i w polu mniej absorbuj�ce...

Ale tego wieczora mi�osne igraszki sko�czy�y si� szybko i podczas gdy Khatoun znowu p�aka�a z g�ow� wtulon� w rami� ch�opaka, on, cho� chcia�by zrobi� wszystko, by ukoi� smutek przyjaci�ki, mia� wra�enie, �e niewiele brakuje, by czu� to samo. Dlaczego Fiora i Leonarda jecha�y do Nardich, i to na wiele tygodni, a mo�e miesi�cy? Jednak do jego niepokoju zakrad�a si� nadzieja: ten dr�gal Szkot nie b�dzie m�g� znowu eskortowa� dam, co dawa�o jemu, Florentowi, szans� na towarzyszenie im. Pod bezlitosnym nadzorem Archiego Ayrlie jego post�py w je�dzie konnej by�y bardzo szybkie i nie by�o ju� najmniejszego powodu, by go zostawi� w domu.

Potrz�sn�� delikatnie przysypiaj�c� Khatoun, by j� odes�a� do jej pokoju, z niejakim wstydem konstatuj�c, �e na my�l o niewidzeniu jej przez d�ugi czas nie czuje wielkiego �alu. A poniewa� zn�w zaczyna�a p�aka�, rzuci� z niezadowoleniem:

- Nie b�dziesz si� chyba mazgai� a� do Bo�ego Narodzenia? To przykre, oczywi�cie, �e donna Fiora wyje�d�a, ale mo�esz by� pewna, �e nie robi tego bez wa�nego powodu. Nie komplikuj jej wi�c �ycia! Wr�ci.

- Tak... Masz racj�, oczywi�cie... Zreszt� zobaczymy...

Khatoun podnios�a z ziemi koszul�, za�o�y�a j� machinalnie i wysz�a. Florent po�o�y� si� z powrotem i pr�bowa� zasn��, gdy� noc zbli�a�a si� do ko�ca. S�owa Khatoun kr��y�y mu w g�owie i stara� si� znale�� dla nich jakie� wyja�nienie. Nie uda�o mu si� to, ale za to zasn�� tak g��boko, �e nie s�ysza� piania koguta i zaspa�. Dopiero kiedy Stefan zrzuci� go z ��ka, odzyska� kontakt z codzienn� rzeczywisto�ci�.

A rzeczywisto�� ta by�a nieweso�a. Fiora z pochmurn� twarz� nie odzywa�a si� ani s�owem i robi�a wra�enie cierpi�cej. By�a blada i wyra�nie zm�czona. Poza tym la�o jak z cebra, wi�c by�o ponuro, nieprzyjemnie.

Tote� kiedy wczesnym popo�udniem przyszed� pa� z wiadomo�ci�, �e kr�l chce j� widzie�, przyj�a to zaproszenie bez najmniejszej przyjemno�ci. Natomiast Florent by� bardzo zadowolony, gdy poleci�a mu natychmiast osiod�a� mu�y i czeka�, podczas gdy ona posz�a zmieni� sukni�.

Fiora zasta�a Ludwika XI w jego komnacie, obszernym pomieszczeniu obitym tapiseriami przedstawiaj�cymi sceny my�liwskie, gdzie dziesi�tka ps�w, p�owych spanieli i bia�ych chart�w, tworzy�a na dywanie jedwabisty archipelag. Siedz�c w rze�bionym drewnianym fotelu z wysokim oparciem przy wielkim kominku z bia�ego kamienia, w kt�rym p�on�� pie� drzewa, kr�l Francji by� dziwnie skulony. Jako patologiczny zmarzluch by� ubrany, jak w �rodku zimy, w szat� z br�zowej ciep�ej tkaniny obszyt� gronostajem, l�ni�c� jak sk�rka kasztana, i pasuj�c� do kapelusza, kt�ry jak zwykle nosi� na czapce z czerwonej we�ny dok�adnie zas�aniaj�cej uszy. Przy nim jego ulubiony chart, Drogi Przyjaciel, wyci�ga� smuk�y pysk po kawa�eczki biszkoptu, kt�re podawa�y mu delikatne, naprawd� kr�lewskie d�onie, by� mo�e jedyna �adna rzecz u tego dziwnego w�adcy. W �wietle p�omieni rubiny osadzone w z�otej obro�y psa l�ni�y jak roz�arzone w�gle.

Obok kr�la sta� jaki� m�czyzna, schylaj�c si�, by s�ysze� ka�de jego s�owo. Fiora zadr�a�a na jego widok. Tylko raz widzia�a t� kuni� twarz, te sztywne, kr�tko obci�te w�osy i te m�tne oczy, ale rozpozna�a w ich w�a�cicielu cz�owieka, kt�ry, cho� ona nie zrobi�a mu najmniejszej krzywdy, by� jej zaprzysi�g�ym wrogiem, tym, kt�ry usi�owa� j� zamordowa� w lesie w Loches. By� to Oliwer le Daim, cyrulik i powiernik kr�la, przynajmniej w takim stopniu, w jakim mo�e nim by� cz�owiek, kt�ry ka�dego dnia wodzi brzytw� po gardle drugiego. Jedna rzecz wydawa�a si� pewna: cieszy� si� wielkimi wzgl�dami i Fiora, cho�by mia�a na to najwi�ksz� ochot�, nie mog�a otwarcie go oskar�y�.

�eby nie widzie� jadowitego spojrzenia rzucanego na ni� spod opadaj�cych powiek, sk�oni�a si� g��boko, czekaj�c, by kr�l pozwoli� jej si� wyprostowa�. Co zrobi� bez oci�gania.

- Podejd� bli�ej, pani de Selongey! Musimy porozmawia�! Oliwer, zostaw nas samych!

Cyrulik wyszed� z oci�ganiem, a Fiora podesz�a do kominka i fotela, kt�ry jej wskazano. Przysi�g�aby, �e tamten pods�uchuje za drzwiami. Postanowi�a jednak nie my�le� o tym i usiad�a bez s�owa, gdy� to kr�l powinien odezwa� si� pierwszy. Poniewa� zdawa� si� nie spieszy�, przyjrza�a mu si� dyskretnie i uzna�a, �e �le wygl�da. D�ugi spiczasty nos wydawa� si� jeszcze d�u�szy i wychud�y, a ci�k� twarz o mocnych szcz�kach pokrywa�a po��k�a, pergaminowa sk�ra. Nerwowy tik wykr�ca� chwilami pogardliwie skrzywione usta.

Wiedz�c, �e cierpi na problemy z kr��eniem krwi i bolesne hemoroidy, pomy�la�a, �e mo�e jakie� pogorszenie stanu zdrowia wyja�nia wyraz niezadowolenia na jego twarzy. Zyska�a tak� pewno��, gdy poruszywszy si� na poduszkach, nie zdo�a� powstrzyma� cichego j�ku, a p�niej zapyta� rozz�oszczony:

- Na Boga, gdzie si� podziewa ten dra�?

- Kto taki, Sirel

- Ten bizantyjski lekarz... jak on tam si� nazywa�? A, Lascaris! Demetrios Lascaris! Wydaje mi si�, �e byli�cie zaprzyja�nieni?

- Istotnie, Sire.

- A wi�c chyba powinna� wiedzie�, gdzie si� podziewa? Nie rozumiem, dlaczego nie wr�ci� do mnie po upadku Nancy. Jego zemsta dokona�a si� wraz ze �mierci� ksi�cia Karola, a m�ody Rene Lotary�ski go nie potrzebowa�. O co wi�c chodzi�o? Nie odpowiada�a mu s�u�ba na moim dworze?

- Mam nadziej�, �e kr�l tak nie my�li, gdy� Demetrios lubi� mu s�u�y�, ale mi�dzy nami zasz�o... nieporozumienie, i wola� wr�ci� do Florencji. Gdzie nadal si� znajduje.

- A co ze mn�?

- Demetrios naprawd� my�la�, �e kr�l ju� go nie potrzebuje. To niezwykle skromny cz�owiek...

- On? - za�mia� si� szyderczo Ludwik XI. - On jest pyszny jak paw. W ka�dym razie nie powinien tak post�powa�. To ja cierpi�, nie on. Skoro wiesz, gdzie przebywa, napisz do niego, �eby wr�ci�! Wy�l� do niego konnego pos�a�ca...

- Sire, prosi�am go ju�, �eby wr�ci� ze mn�, ale postarza� si� i podr�e budz� w nim obaw�. Mo�e dlatego, �e zbyt wiele je�dzi� po �wiecie. Poza tym zbli�a si� zima. W jego wieku...

- Jasne! Kr�l Francji mo�e cierpie� m�ki, podczas gdy on wyleguje si� na s�o�cu. W takim razie napisz do niego, �eby przys�a� mi swoj� cudown� pomad�! Sprowadz� go na wiosn�. A teraz pom�wmy o tobie. Odby�a� przeja�d�k� z tym moim szkockim mu�em?

- Czy kr�l naprawd� uwa�a, �e przeja�d�ka to w�a�ciwe okre�lenie? Odbyli�my d�ug� i m�cz�c� podr� i...

- Dobrze, dobrze! Cofam przeja�d�k�. Wybacz, donno Fioro, jestem w bardzo z�ym humorze.

Jakby m�wi�c sam do siebie, wyja�ni�, �e cho� nadal obowi�zuje rozejm mi�dzy nim a par� Maria Burgundzka - Maksymilian Austriacki, to kr�l Anglii, Edward, zamierza teraz wprowadzi� w �ycie jedn� z klauzul traktatu z Picquigny: ma��e�stwo mi�dzy delfinem i swoj� c�rk�, El�biet�.

- Ten szczur chce nam przys�a� ju� teraz swoj� c�rk�, by doprowadzi� do �lubu i otrzyma� sze��dziesi�t tysi�cy liwr�w, kt�re mam p�aci� co roku za r�k� tej ksi�niczki... kt�rej wcale nie chc�. Angielka na francuskim tronie - te� co�! Poza tym w wieku o�miu lat m�j syn jest za m�ody, �eby si� �eni�. Musz� znale�� jaki� spos�b na poskromienie zap�d�w Edwarda.

- I... kr�l znalaz� ten spos�b?

- Czas! Tylko czas! Poza tym mam w Londynie pos�a, Marigny'ego, kt�ry jest zr�cznym graczem. Kaktus mi na d�oni wyro�nie, je�li we dw�ch nie zdo�amy przechytrzy� Edwarda. Tym bardziej �e ten po�lubi� dziewczyn� wywodz�c� si� z drobnej szlachty i �ejego tron, na kt�ry �akomie zerka jego brat Gloucester , nie jest tak solidny, jak s�dzi... Ale jak to si� sta�o, �e zacz�li�my rozmawia� o polityce? Chyba byli�my przy twojej eskapadzie do Villeneuve-Saint-Andre? Zatem podobno hrabia de Selongey, po ucieczce z zamku Pierre-Scize, znalaz� schronienie w kartuzji Val-de Benediction?

- Tak, Sire. Pewnie Mortimer ci o tym powiedzia�?

- W istocie. Podobno wykorzysta� jak�� pielgrzymk�, �eby zwia� ojczulkom? To by dowodzi�o, �e straci� pami�� w znacznie mniejszym stopniu, ni� s�dzono.

- Sirel - zaprotestowa�a zgorszona Fiora. - M�j m�� mia�by odgrywa� komedi�?

- A dlaczego nie? W Villeneuve, kt�re nale�y do nas, m�g� obawia� si� o swoje bezpiecze�stwo.

- Kartuzja jest miejscem azylu!

- Jeste� jak dziecko. Nawet nie wyobra�asz sobie, jak niepewne s� miejsca, kt�re winne by� azylem, gdy w gr� wchodz� pewne interesy. Tw�j ma��onek jest cz�owiekiem inteligentnym. Ja natomiast jestem zaskoczony, �e mimo pobytu w Rzymie jeste� tak niewinna.

Fiora poczu�a, �e si� czerwieni, i stara�a si� opanowa� zmieszanie gryz�c chusteczk�, kt�r� wyj�a z r�kawa. Kr�l nie robi� �adnej aluzji do kardyna�a delia Rovere i zdawa� si� nie mie� poj�cia o tragicznych wydarzeniach, w kt�re j� wpl�ta�.

Ponownie zapad�a cisza, zak��cana jedynie trzaskaniem ognia. Ludwik XI g�aska� �eb swego ukochanego psa i rozgl�da� si� za jakim� smako�ykiem dla jednego ze spanieli, kt�ry przeci�gn�wszy si� jak d�ugi, podszed� do niego i po�o�y� si� u jego st�p...

- Psy s� najlepszymi przyjaci�mi, najpewniejszymi, najwierniejszymi, jakich mo�e mie� cz�owiek. A tym bardziej kr�l - westchn��. - Wracaj�c do tematu: czy masz jaki� pomys�, dok�d m�g� si� uda� pan de Selongey? Zdaje si�, �e nie szukali�cie go d�ugo w okolicach Villeneuve?

- Pomy�la�am, �e to by�oby daremne i mia�am nadziej�... nadal mam nadziej�, �e pewnego dnia przypomni sobie, �e przebywam w otoczeniu kr�la. Chyba �e postanowi� wyjecha� gdzie� daleko.

Odwr�ciwszy si�, Ludwik XI wzi�� ze stoj�cego nieco za nim stolika roz�o�ony list, kt�rego z�amana piecz�� �wiadczy�a o tym, �e by� czytany.

- Jedno jest pewne: nie by� w Wenecji. Do�a pisze do nas osobi�cie, �e �aden podr�ny o takim wygl�dzie nie by� widziany w mie�cie. Je�li za� chodzi o tych, kt�rzy zaci�gn�li si� na statki wojenne Najja�niejszej, by walczy� z Turkami, to ich lista jest kr�tka i �aden z tych ludzi nie mo�e by� hrabi� de Selongey.

- No c�! - westchn�a Fiora. - Dzi�kuj� kr�lowi za trud, kt�ry zechcia� sobie zada�...

- Na Boga, moja droga, daj spok�j z tymi kurtuazyjnymi formu�kami! Tak samo, jak tobie, zale�y mi na odnalezieniu go, gdy� stanowi� mo�e zarzewie niezgody, doprowadzaj�c do ponownej rewolty Burgundii, kt�r� Karol d'Amboise teraz pacyfikuje...

- Czy pan de Craon nie jest ju� gubernatorem Dijon?

- To dobry s�uga, ale kretyn, a ja potrzebuj� inteligentnych ludzi. W ka�dym razie ponownie podejmiemy poszukiwania, by odnale�� twego ma��onka...

- Prosz� ci�, Sire... nie r�b tego!

Bystre oczy kr�la, zawsze na wp� przys�oni�te ci�kimi powiekami, otworzy�y si� szeroko.

- Nie chcesz, by go odnaleziono? !

- Nie, Sire. Je�li szuka� go b�d� twoi ludzie, ucieknie im... albo ich zabije. Chc�... mam nadziej�, �e wr�ci j do mnie z w�asnej woli, bez posy�ania na jego poszukiwanie i wszystkich gwardzist�w kr�lestwa.

- Je�li tak, to chyba ju� powinien tu by�?

- To nie takie pewne. Przysz�o mi do g�owy, �e opuszczaj�c Villeneuve, m�g� zdecydowa� si� na pozostanie z tymi pielgrzymami, kt�rzy nie�wiadomie mu pomogli.

- My�lisz, �e m�g� p�j�� z nimi a� do Galicji?

- Dlaczego nie? Pielgrzymia burka stanowi najlepsz� ochron�, jak� mo�e sobie wyobrazi� uciekinier. A poza tym droga jest d�uga. Daje to czas na uspokojenie si� atmosfery. Wreszcie - musia� jako� �y�, a je�li dobrze zrozumia�am, nie mia� z�amanego szel�ga.

Kr�l robi� wra�enie, �e ju� nie s�ucha. Jego spojrzenie �ledzi�o fantastyczny rysunek p�omieni. Zacz�� zastanawia� si� na g�os.

- Je�li opu�ci� Villeneuve w maju, to ju� powinien wr�ci�. Chyba �e co� mu si� sta�o, mia� jaki� wypadek...

- Wypadek? - szepn�a Fiora zn�w ogarni�ta l�kiem.

- Droga do Composteli jest d�uga, trudna i niebezpieczna. Nie wszyscy, kt�rzy ruszaj� na ten szlak, wracaj� ca�o. My�l�, �e mo�emy zrobi� przerw� w poszukiwaniach, je�li tego chcesz. Podejmiemy je ponownie, je�li zima nie sprowadzi go do ciebie. Ale pro� Pana Boga i Naj�wi�tsz� Mari� Pann�, by ten cz�owiek us�ysza� g�os rozs�dku i wr�ci�, by zazna� spokoju u twego boku.

W powa�nym g�osie kr�la kry�a si� niesformu�owana wprost gro�ba i Fiora zaniepokoi�a si� wystarczaj�co, by o�mieli� si� zapyta�:

- A je�li nie? Bo tak brzmia�y nast�pne s�owa, nieprawda�, Sirel

- Tak. Je�li nie, pozostanie mi pami�ta� tylko o jednym: to buntownik. Nie b�d� m�g� traktowa� go inaczej. Zostaw mnie teraz samego, moja droga. Jestem zm�czony i chcia�bym si� zdrzemn��. Nie zapomnisz o moim li�cie?

- Do Demetriosa? Napisz� zaraz po powrocie i natychmiast przeka�� przez pos�a�ca!

- Dzi�kuj�! Modl�c si� dzi� wiecz�r do Matki Boskiej z Clery, poprosz�, by zes�a�a ci ten spok�j, kt�ry tak uparcie ci� omija. Nie posun� si� a� do wym�wienia s�owa �szcz�cie", gdy� jest to rzecz zbyt krucha... o kt�rej, tak naprawd�, nikt nie mo�e powiedzie�, na czym polega...

Godzin� p�niej, wr�ciwszy do domu, Fiora napisa�a do Demetriosa, by powiadomi� go o potrzebach kr�la. Sko�czywszy list, osuszy�a go piaskiem, zapiecz�towa�a i wezwa�a Florenta, �eby zani�s� go do Plessis. Zrobiwszy to, napisa�a drugi list, adresowany do Agnola Nardiego, ulica des Lombards, Pary�. Nie warto by�o traci� wi�cej czasu.

Pod koniec pa�dziernika Fiora i Leonarda opu�ci�y Rabaudiere eskortowane przez nieumiej�cego ukry� swej rado�ci Florenta. Czy� nie by�o normalne - jak wyja�ni� ostatniej nocy Khatoun, kt�r� ogarn�a szale�cza zazdro�� - �e cieszy si� na spotkanie z rodzicami? Ponagla� zatem do odjazdu, by przerwa� rozczulanie si� przy po�egnaniu, a przed wszystkim, by nie musie� patrze� na m�od� Tatark� stoj�c� na progu i przyciskaj�c� do siebie zaciekle ma�ego Filipa, niezbyt zadowolonego z takiego traktowania i wrzeszcz�cego tak g�o�no, �e musia�a interweniowa� Petronela. Czarne oczy dziewczyny p�on�y jednocze�nie gniewem i rozpacz�, gdy tymczasem siedz�ca na mule Fiora wydawa�a ostatnie polecenia weso�ym tonem, jakby wyrusza�a w podr� dla czystej przyjemno�ci.

Wersja oficjalna brzmia�a tak, �e Agnolo Nardi pragnie, by przyjecha�a do Pary�a, gdy� ma do niej kilka wa�nych spraw. Czuj�c, �e si� starzeje, handlowiec chcia� poinformowa� spadkobierczyni� Francesca Beltramiego, czym powinna si� zaj��, je�li jego zabraknie. Oczywi�cie by�o to k�amstwo, gdy� interesy m�odej kobiety by�y obecnie powadzone tward� r�k� przez samego Lorenza Medyceusza. W rzeczywisto�ci Agnolo napisa� do Fiory, �e on sam i jego �ona Agnelle, podobnie jak wszyscy domownicy, pragn� tylko jednego: zn�w j� zobaczy� i go�ci� u siebie jak najd�u�ej. Nie mieli poj�cia o rzeczywistej przyczynie planowanego pobytu Fiory w Pary�u.

Petronela i Stefan w swej prostoduszno�ci nie dostrzegli w tej podr�y niczego nadzwyczajnego. Wed�ug nich Fiora, kt�r� szczerze kochali, przekszta�ci�a si� w w�drownego ptaka. W ich oczach liczy�o si� tylko jedno: ca�kowicie im ufa�a i dzi�ki niej nie mieli �adnych zmartwie� materialnych. Poza tym mieszka�o z nimi dziecko, daj�ce im mi�e z�udzenie, �e s� dziadkami.

Ku swemu �alowi Fiora nie mog�a si� po�egna� z Douglasem Mortimerem. Szkot, kt�rego us�ugi kr�l coraz bardziej ceni�, wykonywa� pewn� misj�. Oznacza�o to, �e nikt, z wyj�tkiem Ludwika XI, nie wiedzia�, gdzie przebywa. Samemu w�adcy m�oda kobieta rankiem w dniu wyjazdu przekaza�a list zapowiadaj�cy jej kilkutygodniow� nieobecno�� spowodowan� podr� w interesach. Zbyt dobrze zna�a jego nieufno��, by sobie pozwoli� na opuszczenie domu bez powiadomienia go. Zabezpieczywszy w ten spos�b ty�y, Fiora z do�� spokojnym sercem ruszy�a w drog� do Pary�a, wiod�c� przez Tours, Amboise, Beaugency i Orlean.

By�a to przyjemna podr�, odbywana bez zbytniego po�piechu, by oszcz�dzi� Leonard�. Pogoda, cho� jesienna, by�a pi�kna i wprawdzie noce stawa�y si� ch�odne, a czasem deszczowe, lecz s�o�ce jakby postawi�o sobie zadanie pojawiania si� co dzie� o �wicie, a po po�udniu pozwala�o nadal na otwieranie okien i d�ugie pogaw�dki przed domami.

Zbli�aj�c si� do Pary�a, Fiora spostrzeg�a, �e ma inne wra�enia ni� te, kt�re by�y jej udzia�em trzy i p� roku wcze�niej, gdy przyby�a tu z Leonard�, Demetriosem i Estebanem. Prze�ywaj�c jeszcze tragiczn� �mier� ojca i okrutne wydarzenia, kt�re po niej nast�pi�y, pragn�a jedynie schronienia, miejsca, gdzie nikt jej nie b�dzie zna� i gdzie b�dzie mog�a odbudowa� si�y do walki, kt�r� poprzysi�g�a prowadzi�.

Tym razem pozwoli�a sobie na rozgl�danie si� wok� i spostrzeg�a, �e okolice Pary�a s� r�wnie przyjemne, jak brzegi Loary: r�wniny pokryte polami uprawnymi, stoki obsadzone winoro�l� lub drzewami owocowymi, zielone od pastwisk doliny, lasy i zagajniki, zamki, z kt�rych niekt�re wygl�da�y na �wie�o wybudowane, a w miar� jak zbli�ali si� do celu - r�wnie� spore miasteczka, spokojne wioski i wielkie opactwa. Same mury stolicy robi�y wra�enie odnowionych. Ludwik XI �ci�le nadzorowa� fortyfikacje swych najwi�kszych miast i wspiera� ich remonty.

W Pary�u, nad kt�rym nie ci��y�o, jak w czasie poprzedniego pobytu, zagro�enie ze strony Anglik�w, ulice wype�nia� ha�a�liwy, o�ywiony i barwny t�um. Nie by�o s�ycha� odg�osu krok�w maszeruj�cych oddzia��w wojska. Z wyj�tkiem gwardzist�w przy Bramie �wi�tego Jakuba i wartownik�w usytuowanych przy strzeg�cych dw�ch most�w zamkach - Petit Chatelet i Grand Chatelet - podr�ni nie napotkali �adnego m�czyzny ubranego w kolczug� czy he�m.

- Jak� pi�kn� rzecz� jest jednak pok�j! - zauwa�y� Florent, rzucaj�c jednocze�nie mordercze spojrzenie w kierunku grupy student�w, kt�rzy gwizdali na widok przeje�d�aj�cej Fiory i przesy�ali jej ca�usy.

- No to spr�buj go nie zak��ca� i przesta� zajmowa� si� tymi ch�opakami!... I postaraj si�, �eby�my posuwali si� troch� szybciej! Spieszno mi ujrze� fronton domu messera Nardiego!

Po mini�ciu mostu Grand-Pont i po�o�onych przy nim ha�a�liwych m�yn�w oraz wielkiej rze�ni z jej obrzydliwymi wyziewami wn�trzno�ci i �ci�tej krwi, dotarli do miejsca przeznaczenia. Kobiety zobaczy�y z przyjemno�ci�, �e nic si� tu nie zmieni�o: pi�kny malowany szyld wci�� ko�ysa� si� majestatycznie, a czerwone j�zyczki chor�giewek na dachach nadal powoli obraca�y si� na wieczornym wietrze. Okna o l�ni�cych szybkach jak niegdy� otwiera�y si� na przestronne komnaty przyjemnie pachn�ce �wie�ym woskiem i ciep�ym chlebem, a w magazynach na parterze pracownicy z g�simi pi�rami w d�oniach jak zawsze pochylali si� na opas�ymi, oprawnymi w pergamin rejestrami. Ale widok Agnola Nardiego przywo�anego przez Florenta, �cisn�� Fiorze serce. Owszem, odnalaz�a w nim tego samego kr�g�ego, ciemnow�osego, cho� troch� siwiej�cego m�czyzn�, ale teraz szed�, opieraj�c si� na lasce. Oczy m�odej kobiety wype�ni�y si� �zami. Ta laska, cho� ozdobiona srebrn� ga�k�, by�a dowodem na to, czego zacny Agnolo do�wiadczy�, po�wi�caj�c si� dla Fiory: zosta� poddany torturze przypiekania ogniem przez bezlitosnego Montesecca, kt�ry chcia� wydoby� z niego adres m�odej kobiety. Mia� szcz�cie, �e w og�le m�g� nadal chodzi�! Kiedy Fiora zeskoczy�a na ziemi� i podbieg�a, by go u�ciska�, poczu�, �e jej policzki s� mokre.

- P�aczesz, donno Fioro? - zawo�a�. - A to ci przywitanie! A my jeste�my tacy szcz�liwi, �e przyjecha�a�!

- P�acz� ze wstydu, przyjacielu, i z �alu, gdy� to przeze mnie musia�e� tyle wycierpie� i...

- Cii! Nie by�em wcale taki dzielny, bo ci bandyci szybko wpadli na pomys�, by zaj�� si� moj� Agnelle... i wtedy oczywi�cie powiedzia�em im wszystko, czego chcieli. Je�li kto� winien prosi� o wybaczenie, to ja!

- W takim razie nie m�wmy o tym wi�cej! Dzi�ki Bogu Montesecco zap�aci� za swoje zbrodnie. A raczej za zbrodni�, w kt�rej uczestnictwa odm�wi�.

- Jak to?

- W czasie spisku Pazzich ostatniej Wielkanocy nie zgodzi� si� zaatakowa� Medyceuszy w Duomo, ale i tak zosta� pojmany i �ci�ty.

- Pan B�g zawsze jest sprawiedliwy! A teraz wejd� szybko do �rodka! Florent zaprowadzi zwierz�ta do stajni. Na pewno zna drog�, wi�c...

Przerwa� mu okrzyk rado�ci. We w�a�ciwy sobie spos�b, czyli jak tr�ba powietrzna, z domu wybieg�a, ubrana w b��kitn� aksamitn� sukni�, wci�� tak samo jasnow�osa i niebieskooka Agnelle. Pad�a Fiorze w ramiona, ca�uj�c j� i �ciskaj�c, po czym rzuci�a si� na szyj� Leonardzie.

- Jak na dyskretny przyjazd ca�kiem nie�le! - wymamrota� Agnolo, rzucaj�c okiem na okoliczne okna, w kt�rych rozsiad� si� wianuszek s�siadek.

- A kto m�wi� o dyskrecji? - zaprotestowa�a jego �ona. - Dlaczego mieliby�my ukrywa� przybycie naszej donny Fiory, kt�r� kochamy jak w�asn� c�rk�?

Wprowadzi�a jednak wszystkich do wn�trza domu, gdzie rozpocz�� si� ju� balet s�u��cych, maj�cych za zadanie przygotowanie pokoj�w i wieczornego posi�ku. Leonarda i Fiora z przyjemno�ci� zn�w rozlokowa�y si� w znajomych pokojach, a Florent pospieszy� do biura, by pochwali� si� sw� �wie�o osi�gni�t� pozycj� stajennego wielkiej damy i swym eleganckim strojem z szarej materii noszonym pod obszernym p�aszczem podbitym popielicami. P�niej mia� i�� do ojca, Gauchera le Cauchois, urz�dnika w biurze wymiany, by u�ciska� matk� i siostry, i tam sp�dzi� noc.

By� wi�c nieobecny, gdy po kolacji zamkni�to wszystkie drzwi i s�u��ce posz�y spa�, a Fiora opowiedzia�a przyjacio�om o k�opotach, w jakich si� znalaz�a, przy czym w najmniejszym stopniu nie stara�a si� usprawiedliwia�.

- Z list�w Leonardy i moich wiecie, w jak� bezsensown� histori� zosta�am wci�gni�ta, zanim wreszcie mog�am wr�ci� do Florencji i prze�y� tam kilka tygodni spokoju. Powiedzia�abym, �e niemal szcz�cia, gdy� w czasie tego pobytu... pokocha�am Lorenza Medyceusza, a on pokocha� mnie. Nie ukrywam, �e poczu�am pokus�, by tam zosta�, sprowadzi� syna i Leonard�. Oczywi�cie s�dzi�am, �e jestem wdow�, lecz cho�bym mia�a tu pa�� trupem ze wstydu, przyznam, �e nawet wiedz�c, �e m�j ma��onek �yje, chyba zachowa�abym si� tak samo...

Fiora zamilk�a na chwil�. Zanim zacz�a opowiada�, odsun�a si� od sto�u na tak� odleg�o��, by stoj�cy na nim wielki �wiecznik nie o�wietla� zbyt wyra�nie jej twarzy. Mia�a bowiem �wiadomo�� niestosowno�ci takich s��w w domu uczciwych i wiernych sobie nawzajem ma��onk�w. Agnola i Agnelle ��czy�a g��boka mi�o�� i z ca�� pewno�ci� tej kobiecie nigdy nie przysz�oby do g�owy cho� spojrze� na innego m�czyzn� ni� jej m��. Mimo to na tych dw�ch zwr�conych w jej stron� twarzach Fiora nie zobaczy�a niczego, co przypomina�oby pot�pienie. Wr�cz przeciwnie, Agnelle u�miechn�a si� do niej.

- Znasz pana Lorenza od zawsze, prawda?

- Rzeczywi�cie, od zawsze...

- Wi�c mo�e kocha�a� go ju� wcze�niej, nie zdaj�c sobie z tego sprawy? Agnolo nieustannie powtarza�, �e to najwybitniejszy cz�owiek naszych czas�w, a jego urok jest niezwyk�y...

- Bardzo to do ciebie podobne, droga Agnelle: od razu szukasz wyt�umaczenia dla mojego b��du, ale kiedy� nie kocha�am Lorenza. By�am zakochana w jego bracie, Giulianie. Dodam, �e zapomnia�am o nim natychmiast po poznaniu Filipa de Selongeya. Mimo tej wyrozumia�o�ci b�dziesz wi�c mia�a mo�e pewien k�opot ze zrozumieniem mnie, gdy� nawet b�d�c z Lorenzem, nigdy nie przesta�am kocha� Filipa, i kiedy si� dowiedzia�am od pana de Commynes'a, �e kr�l go u�askawi� i �e nadal �yje, moim jedynym pragnieniem by� powr�t do niego, moj� jedyn� nadziej� odnalezienie go...

Z drugiego ko�ca sto�u dobieg� spokojny, nieco zg�uszony g�os Agnola:

- Kto z nas mo�e si� pochwali� �yciem bez s�abo�ci? Zapomnisz o panu Lorenzo, jak zapomnia�a� o jego bracie!

- Nie. Zapomnienie w obecnej sytuacji jest niemo�liwe i dlatego przyjecha�am prosi� was o pomoc... je�li za bardzo mn� nie pogardzacie!

Zapad�a kr�tka chwila ciszy. Agnelle wsta�a, podesz�a do Fiory od ty�u i obj�wszy j� za szyj�, powiedzia�a spokojnie:

- My�l�, Agnolo, �e powiniene� si� upewni�, �e drzwi s� dok�adnie zamkni�te.

Jej m�� uni�s� brew, u�miechn�� si� i wyszed� z komnaty. Odg�os jego nier�wnych krok�w powoli si� oddala�. Wtedy, nie zwalniaj�c czu�ego u�cisku, Agnelle szepn�a Fiorze na ucho:

- Kiedy dziecko ma przyj�� na �wiat?

- W kwietniu, jak s�dz�, ale za nic nie chcia�abym wam sprawi� k�opotu.

- Cii! Nie b�dzie �adnego k�opotu. Skoro tw�j ma��onek �yje, narodziny musz� pozosta� w tajemnicy.

- Tego w�a�nie pragn� i dlatego chcia�am wyjecha�, zanim stan� si� widoczne zewn�trzne oznaki.

- Mia�a� ca�kowit� racj�. Ten dom jest du�y...

- Nie - przerwa�a Leonarda. - Tutaj te� to niemo�liwe. Zapomnia�a� o zamieszaniu wywo�anym przez nasze przybycie? Poza tym s� s�u��ce, pracownicy twojego m�a. Co to by by�a za tajemnica! My�la�y�my raczej o wynaj�ciu waszego domu w Suresnes, w kt�rym kiedy� odbywa�am rekonwalescencj� po z�amaniu nogi.

Agnelle powoli si� wyprostowa�a i przesz�a kilka krok�w wzd�u� kominka, po czym si� zatrzyma�a.

- Czy to dla was problem? - zapyta�a Fiora.

- Martwi� si� o ciebie. To dom, w kt�rym mieszkamy tylko latem, a ty chcesz tam sp�dzi� zim� mimo wilgoci panuj�cej na brzegach Sekwany...

- Kominki ci�gn� doskonale - podj�a Leonarda - a ja dobrze znam dom i jego otoczenie. S�dz�, �e nigdzie nie b�dziemy mniej widoczne. Oczywi�cie nie ma mowy o tym, �eby si� tam wprowadza� z ca�� �wit�. Fiora b�dzie uchodzi� za w�osk� kuzynk� albo bratanic� twego ma��onka, kt�ra znalaz�a si� w trudnej sytuacji, a ja mog� by� ca�kiem przekonuj�c� dam� do towarzystwa.

Ani prace domowe, ani opieka nad po�o�nic� nie s� mi straszne.

- Chcecie tam mieszka� same?

- Naturalnie - odpowiedzia�a Fiora. - M�ody Florent jest mi oddany, ale nie ma o niczym poj�cia i zamierzam odes�a� go do Rabaudiere.

- To niemo�liwe! - powiedzia�a Agnelle kategorycznie. Dom, jak wiesz, po�o�ony jest nieco na uboczu. Potrzebna jest pomoc m�czyzny, cho�by do noszenia drewna, wody i do ci�szych prac. Florent zna to miejsce, gdy� d�ugo zajmowa� si� ogrodem, zna tak�e okolicznych mieszka�c�w. Je�li przyjmiemy koncepcj� bratanicy Agnola, nikogo nie zdziwi jego obecno�� w Suresnes. Dlaczego nie chcesz go wprowadzi� w ca�� spraw�? Podpad� czym�?

Fiora zaczerwieni�a si� i nie odpowiedzia�a. Leonarda zrobi�a to zamiast niej.

- W �aden spos�b, ale Fiorze przeszkadza to, �e - wiesz o tym zreszt� - jest w niej zakochany od pierwszego ich spotkania, kt�re mia�o miejsce w�a�nie tutaj. Obawia si�, �e mo�e go zgorszy�... mo�e nawet zrani�.

- S�abo go znasz. B�dzie dumny z powodu okazanego mu zaufania, a tym bardziej z tego, �e jego obowi�zkiem b�dzie czuwanie nad kobiet�, kt�r� tak kocha. Ale teraz musimy pilnie rozwa�y� problem bardziej istotny: dziecko. Co zamierzasz z nim zrobi�? Nie mo�esz wr�ci� z nim do domu...

- Wiem - powiedzia�a Fiora. - Uwierz, �e to dla mnie bolesne. Nie mog� pogodzi� si� z my�l�, �e b�d� musia�a si� z nim rozsta�. Trzeba b�dzie jednak znale�� godnych zaufania rodzic�w zast�pczych...

- A nie pomy�la�a� o nas? - zawo�a�a szczerze oburzona Agnelle. - Gdzie znajdziesz rodzic�w lepszych ni� Agnolo i ja, kt�rych niebiosa nie obdarzy�y dzieckiem? I gdzie mu b�dzie lepiej ni� tutaj, gdzie b�dziesz mog�a swobodnie je odwiedza�, kiedy tylko zapragniesz? Mam pomys�. A gdyby� zosta�a jego matka chrzestn�?

Teraz z kolei Fiora wsta�a, by wzi�� zacn� kobiet� w ramiona i przycisn�� do piersi.

- Chc� ci co� wyzna�: mia�am nadziej�, �e tak powiesz.

- Ale nie by�a� pewna? Dlaczego?

- By�am pewna tego, jak� jeste� kobiet�. Jest jednak tw�j m��. On mo�e by� przeciwny. Znam jego zasady...

- Tylko �e nie znasz jego serca. Zaiste, moja droga przyjaci�ko, nie bardzo umiesz ocenia� m�czyzn. M�j Agnolo b�dzie wniebowzi�ty, mog�c wychowywa� jak w�asne dziecko pana Lorenza i swojej drogiej donny Fiory.

I rzeczywi�cie by�. Ze �zami w oczach dzi�kowa� m�odej kobiecie za dow�d przywi�zania, kt�ry chcia�a im oferowa�.

- Uczyni� z niego m�czyzn� godnego twego drogiego ojca - obieca�.

- A je�li to dziewczynka? Trzeba bra� pod uwag� tak� ewentualno��.

- Je�li tak, to b�dzie �wiat�em tego domu.

Je�li chodzi o Florenta, to Agnelle zna�a go lepiej ni� Fiora i doskonale go oceni�a. Dowiedziawszy si�, czego si� od niego oczekuje, przykl�kn�� przed m�od� kobiet� jak rycerz przed swoj� dam�, i przysi�g�, �e b�dzie strzeg� jej i maj�cego si� narodzi� dziecka, nawet za cen� �ycia, je�li zajdzie potrzeba. Znaj�c tajemnic� tak niebezpieczn� dla przysz�ego spokoju tej, kt�r� kocha�, czu� si� ogromnie dumny, a poza tym zachwycony: perspektywa d�ugiego przebywania z Fior� pod jednym dachem, bez innych poza Leonard� �wiadk�w, niezwykle mu si� podoba�a. W zwi�zku z tym poczu� si� tak silny i m�dry jak wszyscy rycerze Karola Wielkiego razem wzi�ci. Lekki niepok�j obudzi�a w nim, rzecz jasna, my�l o Khatoun i jej postawie wobec tak d�ugiej nieobecno�ci, ale nawet je�liby po powrocie musia� �cierpie� nieprzyjemne sceny, to gra naprawd� by�a warta �wieczki.

Podczas trzech nast�pnych dni Fiora i Leonarda zachowywa�y si� jak przyby�e z wizyt� cudzoziemskie damy. Wraz z Agnelle uda�y si� do NotreDame, do Sainte-Chapelle i wa��sa�y si� po targach. Dokona�y wielu zakup�w na s�ynnej ulicy de la Lingerie przylegaj�cej do Cmentarza Niewini�tek, gdzie grzebano wi�kszo�� paryskich zmar�ych. Nie omieszka�y da� ja�mu�ny tamtejszej pustelnicy, czcigodnej Agnieszce* du Rocher, kt�ra siedemdziesi�t pi�� lat wcze�niej, w wieku osiemnastu lat, kaza�a si� zamurowa� w ciasnej kom�rce bez drzwi i okien, a dost�p do niej dawa�a tylko w�ska szczelina wychodz�ca na cmentarz. Przed t� szczelin�, przez kt�r� dojrze� mo�na by�o jedynie stert� odstr�czaj�cych �achman�w, a dostrze�enie twarzy by�o niemo�liwe, zawsze kl�cza� t�umek modl�cych si� kobiet. Fiora wrzuci�a dwie z�ote monety na drug� stron� pokrytego zaciekami muru.

* Agnieszka �y�a tak do 1483 roku i zmar�a w wieku dziewi��dziesi�ciu o�miu lat.

- Nie zatrzyma ich dla siebie - szepn�a Agnelle. - Zanim zapadnie zmrok, otrzyma je jaki� nieszcz�nik, kt�ry przyjdzie b�aga� j� o wsparcie. Tak czy inaczej, zrobi�a� dobry uczynek.

Z wn�trza dobieg� za�amuj�cy si�, dr��cy g�os, jakby nie ca�kiem z tego �wiata, kt�ry wypowiedzia� podzi�kowania w imieniu Najwy�szego i b�ogos�awie�stwo.

- Jak m�oda dziewczyna mo�e skazywa� si� na podobne m�ki? - spyta�a poruszona Leonarda. - Dlaczego nie wybra�a raczej klasztoru?

- Mo�e dlatego, �e konieczna by�a g��boka ekspiacja. M�wi�, �e Agnieszka wywodzi si� ze szlachetnego rodu, �e pokocha�a ch�opca nie ze swojej sfery i mia�a z nim dziecko. Podobno jej ojciec zabi� w�asnymi r�kami i kochanka, i noworodka. Ledwie doszed�szy do siebie po porodzie, Agnieszka uzyska�a od biskupa Pary�a pozwolenie na zamurowanie w rekluzorium. Wok� cmentarza by�o ich wiele. Zaraz poka�� wam gr�b siostry Alk la Bourgotte, zmar�ej w 1466 roku, na kt�rym kr�l kaza� ustawi� pos�g naturalnej wielko�ci i umie�ci� te s�owa:

Tu spoczywa siostra Alix la Bourgotte, Co w rekluzorium �ycie pobo�ne sp�dzi�a, Tam lat czterdzie�ci osiem Z pokor� wytrwa�a.

Fiora jednak nie mia�a ochoty na ogl�danie nagrobka tej �wi�tej kobiety. Tak przesadna pokuta budzi�a w niej rodzaj odrazy i cho� rozumia�a, �e zrozpaczona dziewczyna mo�e zdecydowa� si� na szukanie schronienia w klasztorze, za bardzo ceni�a �ycie, ten dar od Boga, by dopuszcza� tak� form� samob�jstwa; w istocie wcale samob�jstwem to nie by�o, gdy� pokutnice, latami skazane na wilgo�, zimno, a nawet mr�z, albo na ekstremalne gor�co, trwa�y przy �yciu przez nieko�cz�ce si� lata. Lepiej by�o, sto razy lepiej, skona� od upa�u na wysuszonych szlakach do Composteli albo uton��, �egluj�c ku Ziemi �wi�tej!

Jej w�asne grzechy mi�osne by�y znacznie powa�niejsze ni� przewiny tej Agnieszki, kt�ra w istocie cierpia�a za cudz� zbrodni�, ale my�l o zamkni�ciu si� w takim niedomkni�tym grobie, by gni� tam bez ko�ca w brudzie i odchodach, budzi�a w Fiorze obrzydzenie. Leonarda u�wiadomi�a to sobie i poci�gn�a j� ku wyj�ciu.

- To nie jest widok dla przysz�ej matki - szepn�a. - A B�g nie wymaga tak wiele od nieszcz�snych ludzi, gdy� w przeciwnym razie raj po S�dzie Ostatecznym pozosta�by przera�liwie pusty!

Fiora u�miechn�a si� do niej i pod peleryn� opieku�czym ruchem przesun�a d�o� po brzuchu. W miar� jak mija�y dni, coraz bardziej przywi�zywa�a si� do tej nieznanej istotki rosn�cej w jej ciele i zacz�a my�le�, �e nieuniknione rozstanie nie b�dzie mo�e wyzwoleniem, lecz rozdarciem bardziej okrutnym, ni� si� spodziewa�a.

Podczas gdy kobiety przemierza�y Pary�, Florent na polecenie Agnola odbywa� codzienne podr�e do Suresnes, by doprowadzi� dom do stanu umo�liwiaj�cego wzgl�dnie wygodne przezimowanie. Wioska nale��ca do opactwa Saint-Leuffroy, kt�re z kolei podlega�o maj�tnemu i pot�nemu opactwu Saint-Germain-des-Pres, nie posiada�a �adnych �r�de� dochod�w poza rozci�gaj�cymi si� na zboczach winnicami i stadami owiec, kt�re latem zajmowa�y pastwiska na stoku g�ry Yalerien. Dzi�ki staraniom Florenta oraz pe�nej troski i przezorno�ci Agnelle wszystko by�o gotowe w przewidzianym czasie i kiedy czwartego dnia Fiora i Leonarda r�wnie rado�nie, co ha�a�liwie �egna�y si� ze swoimi przyjaci�mi, mog�y patrze� w przysz�o�� z ufno�ci�.

Wygl�da�o na to, �e kiedy dziecko znajdzie si� u Nardich, zacni ludzie z ulicy des Lombards nigdy nie skojarz� eleganckiej damy sp�dzaj�cej w Pary�u kilka dni w pa�dzierniku z biedn� dziewczyn� przyby�� ukry� sw�j wstyd z dala od rodzinnych stron.

S�siedzi, o kt�rych mowa, byliby bardzo zaskoczeni, gdyby jak�� godzin� p�niej mogli zobaczy� dziwn� scen� rozgrywaj�c� si� w opuszczonym sza�asie drwali w lesie Rouvray: wielka dama i jej towarzyszka zamieni�y kosztowne stroje podr�ne na suknie i p�aszcze z grubej, szarej lub czarnej tkaniny oraz p��cienne czepce, kt�re nasun�y na oczy, zapewniaj�c sobie w ten spos�b skromny, nieprzyci�gaj�cy uwagi przechodni�w wygl�d. Nast�pnie podr�ni ruszyli w dalsz� drog� do Suresnes, gdzie dotarli pod koniec dnia, o tej szarej, nieokre�lonej godzinie, kiedy to nie spos�b odr�ni� psa od wilka. Dzwony opactwa �wi�tego Lutfryda ju� dobr� chwil� wcze�niej wezwa�y na wieczorn� modlitw� Anio� Pa�ski.

Usytuowana mi�dzy stokami g�ry Valerien i Sekwan�, na kt�rej urywa� si� jej sad, zagroda Agnola Nardiego sk�ada�a si� z tego� sadu, pi�knej winnicy wspinaj�cej si� na �agodne zbocze i z ogrodu otaczaj�cego niski dom zbudowany z drewnianych bali i gipsu na kamiennej podmur�wce, w kt�rej znajdowa�y si� spi�arnia i piwnica. Zewn�trzne schody prowadzi�y na pi�tro, okryte wysokim, stromym dachem. Dwie lub trzy przybud�wki, w tym stajnia, tworzy�y na zapleczu nieregularne podw�rko z wykopanym po�rodku bajorkiem, w kt�rym ca�y dzie� grzeba�y i tapla�y si� kury i kaczki. Stary m�czyzna, w�lasty jak winoro�l i niemal tak samo ma�o rozmowny, ojciec Anicet, zasadniczo pilnowa� posiad�o�ci, chronionej przez s�siedztwo z opactwem, i czuwa� nad winoro�l� z okresow�, lecz znacz�c� pomoc� dw�ch starych kawaler�w z wioski, braci Gobert�w. Mieszka� w domku na brzegu rzeki, co pozwala�o mu na oddawanie si� temu, co opr�cz miejscowych win lubi� najbardziej: w�dkarstwu. Poza tym nigdy nie wchodzi� do g��wnego domu, w kt�rym zaraz po przybyciu Florent zapali� wcze�niej przygotowane w kominkach drewno.

Mieszkanie sk�ada�o si� z du�ej kuchni, s�u��cej tak�e jako jadalnia, z czterech sypialni i z wyg�dki. Meble by�y proste, ale solidne i dobrze dobrane, podobnie jak tkaniny obiciowe nadaj�ce ciep�o pokojom, w kt�rych nie brakowa�o nawet dywan�w. R�k� Agnelle dostrzec mo�na by�o zw�aszcza w obfito�ci i jako�ci bielizny i przedmiot�w u�ytkowych. �adnych luksus�w, rzecz jasna, ale nie brakowa�o niczego, co mog�o uczyni� zimowy pobyt wygodnym...

- Je�li nie b�dzie bardzo du�ego przyboru wody - powiedzia� Florent, kt�ry je oprowadza� - nie musimy si� obawia� powodzi. Zdarzy�o si� ju�, �e woda dotar�a a� do piwnic, ale zawsze mo�na wyj�� od ty�u, gdy� dom usytuowany jest na stoku. S�dzisz, �e b�dziesz si� tu dobrze czu�a, donno Fioro?

Kobieta odpowiedzia�a mu u�miechem.

- Bardzo dobrze. By�am tego zreszt� pewna od czasu, gdy przebywa�a tu pani Leonarda. Popatrz na ni�, Florencie, ju� czuje si� u jak siebie.

�ycie szybko zacz�o si� toczy� w regularnym rytmie, odmierzanym biciem dzwonu klasztoru �wi�tego Lutfryda obwieszczaj�cym nabo�e�stwa. Dwie kobiety zajmowa�y si� prowadzeniem domu i gotowaniem, szy�y, haftowa�y lub sp�dza�y wieczory przy kominku, przy kt�rym spotykali si� we tr�jk�. Florent zajmowa� si� ci�szymi pracami i aprowizacj�. Fiora by�a wyra�nie weselsza ni� w czasie pierwszej ci��y i ch�tnie spacerowa�a po terenie posiad�o�ci. Nie chcia�a pokazywa� si� w wiosce, by nie budzi� ciekawo�ci. Jednak korzystaj�c z babiego lata, nam�wi�a Florenta, by zabra� j� i Leonard� na szczyt g�ry Valerien, sk�d roztacza� si� s�yn�cy ze swej urody widok Pary�a. Wydawa�o jej si�, �e kontemplowanie natury ma dobry wp�yw na ci���. Zreszt� g�ra sta�a si� celem pielgrzymek, odk�d zamieszka� na niej pustelnik imieniem Antoni. Chc�c stworzy� co� w rodzaju kalwarii, wzni�s� na nim trzy drewniane krzy�e, przed kt�rymi modli� si� rano i wieczorem.

Aby nie przeszkadza� �wi�temu m�owi w modlitwach, Fiora i Leonarda wspi�y si� po zalesionym zboczu wczesnym popo�udniem. I rzeczywi�cie, nie spotka�y nikogo, dostrzeg�y jedynie sza�as z ga��zi, kt�ry zbudowa� sobie na skraju lasu. Panorama roztaczaj�ca si� z g�ry by�a cudowna. Pary�, zamkni�ty w pier�cieniu mur�w obronnych i przeci�ty d�ug�, szar� wst�g� Sekwany, naje�ony z�ocistymi iglicami wie� ko�cielnych, podobny by� do wielkiego srebrnego kielicha na ��tomiedzianym tle, gdy� wok� niego rozci�ga�y si� ogromne lasy w jesiennych barwach. W lasach tych r�ka cz�owieka wyci�a polany, na kt�rych wyrasta�y miasteczka: Saint-Denis, Courbevoie i Colombes na obrze�u pastwisk pod Longch& w kierunku Saint-Germain le�a�y Vaucresson i Montesson, a w lesie Montmorency osady Montmagny, Montlignon, Adilly; dalej, w stron� Marne - Montreuil, Chennevieres, Vincennes, podczas gdy na po�udniu wida� by�o dzwonnice Arcueil, Sceaux, Fresnes i Villeneuve-Roi. Florent, kt�ry dobrze zna� okolice, z przyjemno�ci� obja�nia�, a Fiora podziwia�a ten wspania�y widok z zachwytem. Po�r�d tego morza drzew - poczerwienia�ych, zbr�zowia�ych, po��k�ych, z�ocistych - stolica zdawa�a si� wibrowa� w�asnym �yciem w promieniach p�nopopo�udniowego s�o�ca. Unosi�a si� nad ni� opalizuj�ca mg�a, kt�ra rozwiewa�a si� w jasnym b��kicie nieba. Fiora, kt�ra cz�sto ze swej willi we Fiesole podziwia�a Florencj�, my�l�c, �e �adne inne miasto na �wiecie nie mo�e r�wna� si� jej urodzie, Fiora, podziwiaj�ca niegdy� Rzym migocz�cy purpurowymi blaskami wspania�ego zachodu s�o�ca, trwa�a w niemym zachwycie wobec widoku tego spokojnego i majestatycznego wielkiego miasta, kt�rego jednak kr�l nie lubi�.

- Dlaczego? - szepn�a, my�l�c na g�os, z czego nawet nie zdawa�a sobie sprawy. - Dlaczego kr�l Ludwik tak rzadko tu przyje�d�a? Przecie� Pary� jest go godny...

- Tak, ale Pary� zbyt d�ugo pozostawa� angielski i kr�lowi nie udaje si� o tym zapomnie� - rzek�a Leonarda. - Wspomnienia s� zbyt �wie�e i potrzeba mo�e b�dzie kolejnego w�adcy, kolejnej generacji, aby Pary� wreszcie wr�ci� do �ask. Kr�l troszczy si� o niego: to ju� co�... A dla nas to w pewnym sensie dobrze: nie nara�amy si� na spotkanie z nim.

Kiedy zbli�y�o si� Bo�e Narodzenie, nadesz�y ch�ody i spad� �nieg. Noce zak��ca�o wycie wilk�w. Florent i ojciec Anicet jeszcze staranniej ni� zwykle dogl�dali ogrodze�. M�wi�o si�, �e w pobliskim lesie urz�dzili sobie kryj�wki zb�jcy, ale �aden nie o�mieli� si� zbli�y� do pot�nego opactwa i kilku dom�w, kt�re schroni�y si� pod jego kamiennym skrzyd�em.

Fiora nadal czu�a si� dobrze, ale powoli zaczyna�o ogarnia� j� znudzenie. Wie�ci z Turenii dociera�y rzadko. Leonarda napisa�a do Stefana, �e Fiora zarazi�a si� jak�� chorob�, kt�ra bardzo j� os�abi�a i uniemo�liwi�a podj�cie podr�y powrotnej, zw�aszcza zim�. Mia�a wr�ci� dopiero na wiosn�, je�li wszystko dobrze p�jdzie... W odpowiedzi otrzyma�a, raz za po�rednictwem Agnelle, p�niej przywiezione przez Agnola, kr�tkie listy napisane niewprawn� r�k�. Zacny Stefan umia� czyta�, ale pisanie nie by�o jego mocn� stron�. Khatoun za�, do kt�rej Fiora napisa�a nied�ugi li�cik, nie odpowiedzia�a, co nieustannie niepokoi�o m�od� kobiet�, gdy� Khatoun umia�a doskonale i czyta�, i pisa�. Florent uzna�, �e m�oda Tatarka si� d�sa, ale zachowa� to dla siebie, ograniczywszy si� do stwierdzenia, �e na og� brak wiadomo�ci oznacza dobre wiadomo�ci. A skoro Stefan twierdzi�, �e ma�y Filip ro�nie jak na dro�d�ach, nie by�o �adnego powodu do niepokoju.

- Mam jednak ochot� wys�a� ci� tam - powiedzia� Fiora pewnego dnia. - Ta cisza nie jest normalna. Skoro wiedz�, �e choruj�, mogliby si� chocia� zainteresowa�, jak si� czuj�.

- W jaki spos�b? �aden z mieszka�c�w Rabaudiere nie mo�e ruszy� w tak dalek� drog� w t� zimnic�. A ma�y pan Filip potrzebuje wszystkich domownik�w...

By�a to �wi�ta prawda. Jednak�e Fiora nie mog�a powstrzyma� si� od my�li, �e Douglas Mortimer, kt�remu jako prawdziwemu Szkotowi niestraszne by�y mrozy i �nie�yce, m�g�by przyjecha� z Pary�a... Cierpia�a z powodu tej oboj�tno�ci. By�o tak, jakby opuszczaj�c Dom w Barwinkach, zatar�a nawet wspomnienie o sobie. Tak spieszno by�o jej teraz do powrotu, i� mia�a wra�enie, �e oczekiwane dziecko nigdy si� nie narodzi...

Gdy min�� okres bo�onarodzeniowy i noworoczny, dni zdawa�y si� wlec jeszcze bardziej rozpaczliwie. Leonarda cierpia�a z powodu reumatyzmu i po�owa kapusty, kt�r� trzymano w spi�arni, zmieni�a si� w kataplazmy. Zima na szcz�cie nie by�a bardzo mro�na, ale kiedy stopnia� �nieg, Sekwana zacz�a przybiera�. Kobiety przygl�da�y si� przez okno, jak powoli woda opanowuje sad, p�niej zalewa ogr�d, a wreszcie schody. Jeden stopie�, drugi stopie�... Piwnica nape�ni�a si� wod�, co nie stanowi�o zagro�enia dla beczek, ale dla innych zapas�w tak, i Florent strawi� ca�� noc na przenoszenie garnc�w z solon� �ywno�ci�, szynek, a potem jab�ek i gruszek, aby unikn�� ca�kowitego ich zalania. Przemy�liwa� ju� nawet nad wyniesieniem mebli do winnicy i zaprowadzeniem obu kobiet do pustelnika na g�rze Valerien, kiedy nagle, w ci�gu kilku godzin, jakby kto� wyci�gn�� szpunt z cebra, b�otnista woda opad�a. Sad przesta� przypomina� plantacj� g�sich pi�r zanurzonych w szarym atramencie i ukaza�a si� ziemia - b�otnista, rozmi�kczona, ale jednak ziemia.

By�y kolejne alarmy, kiedy pod koniec zimy ulewne deszcze przygi�y drzewa do ziemi, �ami�c ga��zie. Florent ca�ymi dniami siedzia� na brzegu rzeki ze wzrokiem wbitym w powierzchni� wody. Fiora za�, osi�gaj�ca ju� maksymalny obw�d brzucha, postanowi�a negowa� jakiekolwiek zagro�enie, post�puj�c zgodnie ze star� sentencj�, �e to, czego si� do siebie nie dopuszcza, nie istnieje. Niemo�liwo�ci� by�o jednak negowanie b�l�w biednej Leonardy. Cho� Leonarda mia�a s�u�y� pomoc� przysz�ej matce, sama wymaga�a opieki i Fiora sp�dzi�a d�ugie godziny na piel�gnacji jej bolesnych staw�w. W ko�cu zapomnia�a nawet o swoim stanie. Czu�a si� tak, jakby wraz z dwojgiem towarzyszy znajdowa�a si� wewn�trz ba�ki z ciep�ym powietrzem p�yn�cej po wzburzonych falach, kt�re mog�y nagle poch�on�� ich na zawsze.

A potem nagle wszystko si� zmieni�o. W ostatnich dniach marca, zgodnie z kalendarzem, przysz�a wiosna. Na drzewach owocowych pojawi�y si� p�czki, a przez b�oto przebi�y si� cienkie, zielone nitki zapowiadaj�ce traw�. Fiora pomy�la�a w�wczas, �e dziecko nie ka�e ju� d�ugo na siebie czeka�. I rzeczywi�cie w nocy z 4 na 5 kwietnia poczu�a b�le, niezbyt silne, ale na tyle cz�ste, �e zawo�a�a Leonard�, kt�ra z kolei obudzi�a Florenta, ka��c mu rozpali� ogie� pod kuchni� i nastawi� wod� do zagotowania, podczas gdy ona sama przygotowa�a wszystko, co niezb�dne. Od dawna ju� czeka� du�y kosz maj�cy s�u�y� za ko�ysk�.

Wszystko przebieg�o znacznie szybciej, ni� oczekiwano, i woda w wielkim garze ledwo zd��y�a si� zagrza�: p� godziny po pierwszym j�ku Fiora wyda�a na �wiat c�reczk�. Nie czu�a najmniejszego zm�czenia i niewiele brakowa�o, by wsta�a z ��ka, aby pom�c Leonardzie w zaj�ciu si� noworodkiem.

- Tyle si� wycierpia�am, kiedy rodzi� si� ma�y Filip! Czy naprawd� mo�na wyda� na �wiat dziecko w tak kr�tkim czasie?

- Jak wida�! - powiedzia�a Leonarda ze �miechem. - Pierwszy por�d jest zawsze dosy� d�ugi, ale nasza ma�a panienka najwyra�niej bardzo spieszy�a si� na ten �wiat. Och, moje jagni�tko, jest taka podobna do ciebie!

I Leonarda, kt�ra sko�czy�a opatulanie dziewczynki, zacz�a p�aka�, ko�ysz�c j� w ramionach. Na ten widok Florent, przyszed�szy z nar�czem polan do kominka, upu�ci� je na ziemi�.

- Dlaczego tak p�aczesz, pani Leonardo? Czy dziecko nie...

- Nie, czuje si� bardzo dobrze, ale obudzi�o we mnie tyle wspomnie�! Nie by�a� wiele starsza, Fioro, kiedy po raz pierwszy wzi�am ci� na r�ce, a teraz mam wra�enie, �e wszystko zaczyna si� od pocz�tku!

- Bogu dzi�ki, okoliczno�ci nie s� takie same - powiedzia�a Fiora �agodnie.

- Niew�tpliwie s� mniej tragiczne, ale prawie r�wnie smutne. Ta dziewczynka nie b�dzie ci� nazywa� matk�, tak jak ty nie nazywa�a� ni� swojej.

Teraz z kolei oczy Fiory wype�ni�y si� �zami. U�wiadomi�a sobie, �e a� do chwili pierwszego krzyku, dziecko, kt�re nosi�a, wydawa�o si� jej przeszkod�, pokut�, a nawet zagro�eniem, jako �e jego pojawienie si� mog�o spowodowa� powstanie zapory nie do pokonania mi�dzy ni� a m�czyzn�, kt�rego kocha. Nie oczekiwa�a go z tak� rado�ci�, z tak� dum�, jak ma�ego Filipa. Ale teraz nie by�o ju� abstrakcj�: to by�a �ywa istotka, cia�o z jej cia�a, krew z krwi, i kiedy Leonarda delikatnie po�o�y�a je w zag��bieniu jej ramienia, z prawdziw� czu�o�ci�, prawdziw� mi�o�ci� przytkn�a dr��ce wargi do malusie�kiej okr�g�ej g��wki, na kt�rej puszyste br�zowe w�oski tworzy�y jakby grzebyczek...

- Och, Leonardo - wykrztusi�a - co z nami b�dzie? Jak mog�am cho� przez chwil� my�le�, �e b�d� mog�a si� z ni� rozsta�? Ju� j� kocham...

- Wybacz mi, prosz�, �e w chwili, kt�ra powinna by� szcz�liwa, da�am upust uczuciom, kt�re stara�am si� przed tob� ukrywa� przez ca�y ten czas. Nie wiedzia�am, �e to b�dzie dziewczynka. A kiedy si� okaza�o, �e tak... tama p�k�a.

- My�la�a� o mojej matce. I ja teraz o niej my�l�. Jak�e musia�a cierpie�, wiedz�c, �e opu�ci ten �wiat, zostawiaj�c mnie sam�!

- Z tob� tak nie b�dzie. To dziecko b�dzie ci� zna� i nawet je�li nie dowie si�, �e jeste� jego matk�, jestem pewna, �e ci� pokocha... A w�a�ciwie, jak zamierzasz da� jej na imi�? Powinna mie� florenckie imi�, skoro zasadniczo jest c�rk� siostrzenicy tego zacnego Agnola.

- To oczywiste. Lorenza... Lorenza-Maria po mojej matce.

Mimo wyrzut�w Leonardy Fiora nie zgodzi�a si� na rozdzielenie jej z c�rk�. A� do wschodu s�o�ca tuli�a j� do siebie, szepta�a czule, delikatnie g�aska�a malusie�kie r�czki i okr�g�� buzi�, kt�ra mia�a g�adko�� i barw� brzoskwini. Jej zdobyte z zaskoczenia serce przepe�nia�a mi�o�� i smutek. I kiedy rano Leonarda przysz�a zabra� dziecko, by je przewin�� i nakarmi� odrobin� wody z miodem, Fiora mia�a wra�enie, �e traci cz�� siebie samej.

- Zaraz przyniesiesz j� z powrotem, prawda?

- Nie, Fioro. Ty te� powinna� troch� si� ogarn��, nie m�wi�c o odpoczynku. Lorenza po�pi troch� w swoim koszyku... ale ustawi� go przy twoim ��ku, obiecuj�.

- Nie poinformujesz od razu Agnola i Agnelle, prawda? Zostawisz mi j� na troch�?

W jej g�osie by�o tyle l�ku, �e stara panna poczu�a, jak jej serce si� �ciska. Od pierwszej chwili obawia�a si� tego wybuchu mi�o�ci macierzy�skiej. Widok tej zbola�ej twarzy, na kt�rej wylane noc� �zy zostawi�y bruzdy, g��boko j� poruszy�.

- To nierozs�dne. Im d�u�ej b�dziesz to odk�ada�, tym bardziej rozdzieraj�ce b�dzie rozstanie. Poza tym Agnelle pewnie um�wi�a ju� mamk�.

- Dlaczego mia�abym przez jaki� czas nie karmi� mojej c�rki? W ko�cu nie spieszy nam si� chyba? Dobrze nam tutaj...

- Zapomnia�a� o swoim synu? Mija sze�� miesi�cy, odk�d go opu�ci�a�, a nie mo�na powiedzie�, �eby� z nim d�ugo mieszka�a. Nie brak ci go?

- Brak, oczywi�cie, ale wydaje mi si�, �e jeszcze bardziej kocham t� malutk� istotk�. On ma wszystko...

- Opr�cz ojca! - powiedzia�a Leonarda powa�nie. - Lorenza b�dzie mia�a oboje rodzic�w, nie licz�c ciebie, kt�ra nie straci jej z oczu. No i nie zapominaj, �e pochodzi ze znamienitego rodu, to prawdziwa florentynka i...

- Oczywi�cie, jest ni� bardziej ni� ja. Wyznam ci jednak, �e zupe�nie nie my�la�am o jej ojcu, kiedy jej oczekiwa�am, a nawet teraz... To dow�d, �e tak naprawd� nie kocha�am Lorenza. A ona ma niewielk� szans�, by kiedykolwiek go pozna�.

- Nic o tym nie wiesz. Jak� ty sama, bior�c pod uwag� okropne okoliczno�ci twego przyj�cia na �wiat, mia�a� szans� na poznanie Florencji? Pozw�l, �e wy�l� ojca Aniceta do Pary�a z wiadomo�ci�. Florent jest zbyt znany. Lepiej, �eby go nie widziano w tamtej okolicy akurat teraz.

Fiora rozpaczliwie p�aka�a, a nawet b�aga�a, ale Leonarda, pozornie bezlitosna, cho� z rozdartym sercem, zabanda�owa�a jej �ci�le piersi, by powstrzyma� nap�yw mleka, zauwa�aj�c zreszt�, �e w�a�ciwie mo�e nie jest to konieczne, gdy� po urodzeniu Filipa Fiora nie mia�a pokarmu. A poniewa� teraz jej �zy i b�agania przerodzi�y si� w gniew, g�os gospodyni sta� si� surowy:

- Przesta� si� zachowywa� jak dziecko! Ta ma�a potrzebuje pokarmu, a nie b�dziemy co dwie minuty przystawia� jej do piersi innej osobie. Pomy�l troch� o niej!

Trzeba by�o pogodzi� si� z sytuacj�. Zreszt� nazajutrz rano pa�stwo Nardi, dr��c z rado�ci, kt�rej nie �mieli okazywa� wobec rozpaczy m�odej matki, przybyli do Suresnes z ko�mi i wygodnym powozem, aby noworodek odby� sw� pierwsz� podr� w jak najlepszych warunkach. Starannie wybrana mamka czeka�a ju� w domu przy ulicy des Lombards. Jak Trzej Kr�lowie z Pisma �wi�tego przywie�li prezenty - niepraktyczne i urocze koronki i pomady dla Fiory - kt�re by�y wyrazem ich mi�o�ci.

Kiedy Fiora, p�acz�c jak b�br, sama poda�a swoj� c�rk� Agnelle, ta uca�owa�a j� czule.

- Wiem, ile ci� to kosztuje, droga przyjaci�ko, ale b�d� pewna, �e Lorenza dostanie wszystko, czego dziecko mo�e pragn��, i �e oboje z Agnolem b�dziemy j� kocha� z ca�ego serca. Zreszt�, je�li nie b�dziesz mog�a jej wkr�tce odwiedzi�, obiecuj�, �e latem przyjedziemy z ni� do Turenii...

- Nie wiem, czy to by�oby bardzo rozs�dne - westchn�a Leonarda. - Ju� teraz wida�, �e Lorenza-Maria jest bardzo podobna do swojej matki...

- I ca�e szcz�cie - powiedzia� Agnolo - gdy� �al by mi jej by�o, gdyby przypomina�a swego znamienitego ojca, kt�ry jest wyj�tkowo szpetny! Pozw�lmy jednak, by natura uczyni�a swoje, i zobaczymy, co b�dzie!

- Lorenza-Maria! - westchn�a Agnelle, ko�ysz�c z rozgwie�d�onym wzrokiem bia�e zawini�tko, na kt�re Fiora patrzy�a z rozpacz�. - Jak �adnie! Tak wi�c tym imieniem zostanie ochrzczona dzi� wieczorem w ko�ciele �wi�tego Meredyka...

- Dzi� wieczorem? - zdziwi�a si� Leonarda. - A kogo wska�ecie jako rodzic�w?

- Nie mamy wielkiego wyboru - odpowiedzia� Agnolo. - Mo�emy j� zg�osi� jedynie jako dziecko nieznanych rodzic�w, a Agnelle i ja wyst�pimy jako rodzice chrzestni. Oczywi�cie dwoje s�siad�w b�dzie nam towarzyszy� w roli �wiadk�w.

- A wi�c nie b�dzie nosi� swego prawdziwego nazwiska? - szepn�a Fiora. - Przecie� mog�aby nazywa� si� dei Medici albo przynajmniej Beltrami.

- Tak s�abo mnie znasz? - powiedzia� Agnolo. - Ksi�dz dostanie pieni�dze i tak to za�atwi�, �eby uzna� mnie za ojca...

- No tak - zbuntowa�a si� Agnelle - bardzo to mi�e wzgl�dem mnie! Tym bardziej �e zasadniczo jest to c�rka twojej siostrzenicy!

- Nie obawiaj si� - rzek� kupiec ze �miechem. - Kiedy im si� p�aci, ksi�a w kancelarii parafialnej nie s� zbyt skrupulatni, a to pozwoli temu anio�kowi na noszenie naszego nazwiska: b�dzie si� nazywa�a Lorenza-Maria dei Nardi. Czy to nie najwa�niejsze?

- Oczywi�cie! Ty masz zawsze najlepsze pomys�y... Kiedy opu�cili gospodarstwo, dom wyda� si� pusty, jakby zabrali ze sob� ca�e �wiat�o i ciep�o. Oparta na poduszkach, od kt�rych odcina� si� jej gruby czarny warkocz, Fiora w milczeniu patrzy�a na swoje wyci�gni�te ramiona, na d�onie spoczywaj�ce na cienkim prze�cieradle wn�trzem ku g�rze. By�y puste i nagle sta�o si� to dla niej niezno�ne. Podnosz�c powieki, spojrza�a na Leonard�, kt�ra opad�a na �awk� i p�aka�a, podparta �okciami na kolanach, z g�ow� w d�oniach. Florenta oparty o okap kominka patrzy� niewidz�cym wzrokiem na dogasaj�cy ogie�. Oboje zastygli nieruchomo, a ten bezruch zdawa� si� nie mie� ko�ca. Nie �mieli odwr�ci� si� w kierunku ��ka... Mo�na by�o odnie�� wra�enie, �e r�wnie� ich �ycie zatrzyma�o si� z chwil� odjazdu powozu, kt�rego ciche skrzypienie s�ycha� jeszcze by�o, kiedy oddala� si� w kierunku starego roma�skiego mostu.

Nag�y poryw gniewu wyrwa� m�od� kobiet� z gorzkich rozmy�la�. Nie b�dzie tkwi� tak nieruchomo i g�upio czeka�, a� przestanie j� bole� serce. Jej dono�ny, jasny, rozkazuj�cy g�os sprawi�, �e tamtych dwoje podskoczy�o.

- Podaj mi szlafrok, moja droga Leonardo! Chc� wsta�. Stara panna natychmiast znalaz�a si� przy niej, na wp� zaniepokojona, na wp� rozgniewana.

- Nawet o tym nie my�l! Zaledwie dwa dni temu urodzi�a�.

- I co z tego? Petronela opowiada�a mi kiedy� o znajomej wie�niaczce, kt�ra poczu�a b�le porodowe w chwili, gdy zrywa�a czere�nie. Urodzi�a dziecko, a dwa dni p�niej pojecha�a sprzedawa� te czere�nie na targu w Notre-Dame-laRiche. Nie s�dz�, bym by�a bardziej s�abowita od niej.

- Jeszcze troch� cierpliwo�ci. Mo�e chocia� dwa lub trzy dni?

- Nawet jednego! Zrozum, �e nie mog� znie�� tego domu teraz... kiedy jej tu nie ma. Jutro rano ruszymy w podr� powrotn� do domu. Jedynie prosz� was oboje, by dom zosta� uporz�dkowany i by o �wicie wszystko by�o gotowe do wyjazdu.

- To nie zajmie wiele czasu - powiedzia�a ze smutkiem Leonarda. - Niewiele tu naszych rzeczy...

- Naprawd� chcesz wyjecha�, donno Fioro? - zapyta� Florent, kt�ry badawczo przygl�da! si� jej bladej twarzy i szarym oczom powi�kszonym przez niebieskawe cienie.

- Nie podoba ci si� to, �e �le wygl�dam? S�dz�, �e to dobrze si� sk�ada, bo przecie� mam sprawia� wra�enie osoby, kt�ra przeby�a ci�k� chorob�. By�oby fatalnie, gdybym wr�ci�a rumiana i z zaokr�glonymi policzkami. My�l�, �e w domu b�d� mniej cierpie�!

Po tej uwadze Fiora postanowi�a, �e wyrusz� przed �witem, aby nikt ich nie dostrzeg�, gdy� nie mia�a najmniejszej ochoty przebiera� si� w lesie. Nikt jej nie widzia� w trakcie tego sze�ciomiesi�cznego pobytu i uwa�a�a, �e dobrze b�dzie, je�li tak pozostanie. Podczas gdy Florent po za�adowaniu niewielkiego baga�u ko�czy� zak�ada� uprz�� mu�om, pos�a�a jednak Leonard� po ojca Aniceta.

Cz�eczyna wykazywa� si� wzorow� wr�cz dyskrecj� do tego stopnia, �e kiedy Fiora schodzi�a do ogrodu, gdy on sam si� tam znajdowa�, gwizda� na swego psa i odwr�ciwszy si� na pi�cie, odchodzi�. M�oda kobieta zamierza�a mu za to podzi�kowa�.

- Opuszczam ten dom - powiedzia�a do niego - i nigdy wi�cej tu nie wr�c�. Nigdy wi�cej zatem si� nie zobaczymy, ale przed wyjazdem chcia�abym dowie�� ci swej wdzi�czno�ci za cisz� i samotno��, kt�rych nie zak��ca�e�.

Ojciec Anicet spojrza� na szczup��, czarn� posta�, zawini�t� w d�ugi ciemny p�aszcz, kt�rego kaptur podbity p�owym lisem skrywa� po�ow� twarzy, a p�niej na pi�� sztuk z�ota, kt�re d�o� w czarnej r�kawiczce wsun�a do jego r�ki. Na kr�tk� chwil� jego powieki, zmarszczone jak u ��wia, unios�y si� i ods�oni�y zadziwiaj�co bystre, jak na cz�owieka w tym wieku, �renice.

- Nigdy ci� nie widzia�em - powiedzia� wreszcie. - Czy naprawd� chcesz, bym pami�ta� o tym, �e kto� mieszka� w tym domu?

- Nie. Wol�, �eby� o tym zapomnia�, ale troch� z�ota nigdy nikomu nie zaszkodzi�o.

- S�usznie! Tote� zaraz p�jd� zapali� �wieczk� �wi�temu Lutfrydowi, by podzi�kowa� mu za znalezienie tego z�ota w opuszczonym domu...

I sk�oniwszy si� niezgrabnie, ale zarazem mocno zacisn�wszy stwardnia�� d�o� na b�yszcz�cych monetach, wyszed� z domu i pod�piewuj�c, ruszy� w d� ku rzece, by wyci�gn�� sieci.

Kwadrans p�niej troje podr�nych tak�e oddali�o si� od domu i powoli ruszy�o w�sk� drog� biegn�c� brzegiem Sekwany, kt�r� mieli pod��a� a� do Meudon, a stamt�d, nie wje�d�aj�c do Pary�a, jecha� dalej g��wnym szlakiem do Orleanu. Krzy�e na g�rze Valerien i dzwonnice opactwa �wi�tego Lutfryda znikn�y za drzewami g�stego lasu, kiedy s�o�ce, niby wielka czerwona kula, wtoczy�o si� na szare niebo, nadaj�c mu r�ow� barw� zapowiadaj�c� wiatr.

Jedynym ust�pstwem Fiory na rzecz Leonardy by�a zgoda, by nie jechali zbyt szybko. Leonarda pos�u�y�a si� argumentem swych dolegliwo�ci reumatycznych, nasilonych z powodu panuj�cej przez ostatnie dni wilgoci, bowiem wiedzia�a, �e je�liby nie powo�a�a si� na w�asne zdrowie, m�oda kobieta narzuci�aby mordercze tempo. Tote� by� ju� wiecz�r, kiedy trzy dni p�niej podr�ni zauwa�yli ci�ki, czworoboczny don�on zamku, dzwonnic� i wysok� kwadratow� wie�� opactwa Matki Boskiej w Beaugency.

Przekroczywszy mury obronne - dos�ownie w ostatniej chwili przed zamkni�ciem bram - zobaczyli, �e w mie�cie panuje wielkie o�ywienie, szczeg�lnie na placu du Martroi, kt�ry wype�niony by� s�u�b�, ko�mi i powozami. Wszyscy t�oczyli si� przed zajazdem z szyldem Ecu de France, gdzie Fiora zamierza�a si� zatrzyma� na noc. Najwyra�niej w�a�ciciele starali si� pomie�ci� w swej gospodzie �wit� jakiego� wielkiego pana.

- I co zrobimy? - zapyta�a Fiora. - Nie ma mowy, by�my dzi� jeszcze pojechali dalej.

- S� tylko dwa rozwi�zania - westchn�a Leonarda. - Mo�na poszuka� innego, mniej obleganego zajazdu, albo poprosi� o schronienie mnich�w z opactwa na brzegu rzeki. Zajmij si� tym, Florencie, a my p�jdziemy pomodli� si� do tego tu ko�ci�ka. Za bardzo bol� mnie plecy, �ebym mog�a ci towarzyszy� w tych poszukiwaniach... Idziesz, Fioro?

Ta nie odpowiedzia�a. Przygl�da�a si� z zainteresowaniem jakiemu� paziowi, za kt�rym dw�ch s�u��cych nios�o w kierunku gospody pud�a i kufry. Wszyscy trzej nosili tabardy z herbem swego pana i w�a�nie ten herb zwr�ci� uwag� Fiory, gdy� przypomnia�a sobie, �e widzia�a go bardzo cz�sto, gdy przebywa�a w otoczeniu Karola Zuchwa�ego: by� to wielki herb Burgundii przekre�lony uko�nym pasem oznaczaj�cym nieprawe pochodzenie. Nie mia�a czasu zastanowi� si� nad tym, gdy� jaki� wysoki m�czyzna, elegancki i majestatyczny mimo przekroczonej pi��dziesi�tki, wyszed� z czapk� w d�oni z ko�cio�a uni�enie �egnany przez ksi�y. Prawie nie zmieni� si� przez dwa lata i Fiora, niemal machinalnie, zesz�a z mu�a, by mu si� uk�oni�. By� to ten, kt�rego ca�a Europa nazywa�a Wielkim Bastardem - Antoni Burgundzki, niegdy� najlepszy i najwierniejszy z dow�dc�w armii Karola Zuchwa�ego, jego przyrodni brat, kt�ry walczy� u jego boku do ko�ca. Dosta� si� do niewoli po nieszcz�snej bitwie pod Nancy, ale szybko odzyska� wolno�� i m�wi�o si� o nim jako o jednym z najbardziej gor�cych zwolennik�w powrotu Burgundii do Francji.

Od pierwszego spojrzenia rozpozna� Fior� i u�miechn�wszy si� nagle, podszed� do niej z wyci�gni�tymi ramionami.

- Pani de Selongey! C� za zbieg okoliczno�ci sprawia, �e spotykam ci� tutaj?

- Jestem w podr�y, panie. Wracam do domu, do Turenii, po pobycie w Pary�u.

- Do Turenii? Czy nie powinna� by� w Burgundii? A mo�e tw�j ma��onek ju� tam nie przebywa?

- Mijaj� dwa �ata, odk�d nie widzia�am Filipa, panie. Los upar� si�, by nas rozdzieli�...

- Jak to si� sta�o?

- To d�uga i smutna historia, trudna do opowiedzenia w miejscu publicznym...

- Oczywi�cie, ale nie przy stole. Mam nadziej�, �e uczynisz mi zaszczyt i zjesz ze mn� kolacj�? Wygl�da na to, �e mamy sobie wiele do powiedzenia.

- By�aby to dla mnie prawdziwa przyjemno��, panie, ale w�a�nie przyjechali�my do tego miasta - pani Leonarda, m�j s�uga i ja - i musimy znale�� jak�� kwater�.

- A tymczasem ja zaj��em najlepsze? - powiedzia� ze �miechem. - �atwo to zorganizowa�. Jeden z moich urz�dnik�w z przyjemno�ci� odda sw�j pok�j dw�m damom. Za� tw�j s�u��cy prze�pi si� w stajni, tak jak moi. Nie, nie! Nie uciekniesz mi. Z�apa�em ci� i trzymam!

I podczas gdy jeden ze stajennych otrzyma� polecenie, by wypatrywa� Florenta, Fiora i Leonarda wesz�y do zajazdu, gdzie natychmiast zaoferowano im jeden z najlepszych pokoj�w.

- Jak to dobrze mie� znajomych w wy�szych sferach - skomentowa�a Leonarda. - To bardzo uprzyjemnia podr�e.

- Wszystko zale�y od znajomych. Wcale nie przys�u�y�a nam si� znajomo�� z kardyna�em delia Rovere... a masz szcz�cie, �e nie pozna�a� papie�a!

- Rzeczywi�cie, nie �a�uj� tego! W ka�dym razie naprawd� zastanawiam si�, co tu robi ten wielki pan burgundzki.

Fiora dowiedzia�a si� tego godzin� p�niej, kiedy to siedzia�a naprzeciwko niego i delektowa�a si� pasztetem ze szczupaka, swoim ulubionym daniem. Jedli kolacj� sami, a us�ugiwa� im jeden z pazi�w, kt�ry w miar� jak ober�ysta przysy�a� na g�r� potrawy, przynosi� je na st�. Zgaduj�c bowiem, �e jego go�� mo�e mie� jakie� poufne informacje, Wielki Bastard zdecydowa� si� przyj�� j� na osobno�ci, w swojej komnacie. Aby wzbudzi� jej zaufanie zacz�� od wyja�nienia przyczyn swojej obecno�ci w Beaugency: udawa� si� do zamku w Plessisles-Tours, aby podzi�kowa� kr�lowi, kt�ry nie tylko potwierdzi� jego prawo w�asno�ci do dot�d posiadanych ziem burgundzkich, ale przy��czy! do nich kolejne.

- Nie s�dz� - doda� - bym �le wybra�, uznaj�c Ludwika XI za w�adc�. Gdyby moja bratanica Maria postanowi�a panowa� sama nad Stanami Burgundii, z rado�ci� odda�bym m�j miecz na jej s�u�b�, ale nie mog� si� zgodzi� na jej ch�� przy��czenia do cesarstwa niemieckiego posiad�o�ci Wielkich Ksi���t Zachodu. Burgundia zrodzi�a si� z Francji, jej ksi���ta wywodzili si� od Ludwika �wi�tego, a kwiaty lilii nie mog� s�u�y� za karm� dla niemieckich or��w. Poza tym Maksymilian jest jedynie reprezentacyjnym naiwniakiem, podczas gdy Walezjusz jest wielkim w�adc�, nawet ze wszystkimi swymi wadami i znacznie mniej reprezentacyjn� aparycj�. Najwy�szy czas, by Selongey zda� sobie z tego spraw�...

- Nie jestem pewna, czy kiedykolwiek mu si� to uda, panie. Obawiam si�, �e stan jego umys�u jest mi nieznany.

- M�wisz, �e nie widzieli�cie si� od dw�ch lat? Co si� takiego sta�o? Masz teraz wystarczaj�co du�o czasu, by mi opowiedzie� t� d�ug� histori�, i wierz mi, �e nie kieruje mn� niestosowna ciekawo��, lecz przyja��, kt�r� nadal �ywi� dla twojego m�a, i szacunek, jaki powzi��em podczas tego tak straszliwego roku dla twojej odwagi. Ile masz lat, donno Fioro?

- Dwadzie�cia jeden, panie.

- Ja pi��dziesi�t osiem. M�g�bym by� twoim dziadkiem, a zale�y mi, by to podkre�li�, aby� wiedzia�a, �e mo�esz spodziewa� si� po mnie zrozumienia... i wyrozumia�o�ci.

- B�dzie mi potrzebna, bo obawiam si�, �e to ja jestem odpowiedzialna za to, �e Filip i ja rozstali�my si� pod Nancy. Mia�am wtedy nadziej�, �e to koniec tej zbyt d�ugiej roz��ki, a on my�la� tylko o tym, by zamkn�� mnie w Selongey, podczas gdy sam nadal b�dzie walczy� dla pani Marii. Nie mog�am tego znie�� i...

- I roz��ka si� przed�u�y�a. Obieca�em ci wyrozumia�o��, moja droga, ale kobieta jest przede wszystkim stra�niczk� ogniska domowego. Pani JoannaMaria, moja nadobna ma��onka, ani na chwil� nie opu�ci�a przez wszystkie te trudne lata naszego zamku w Tournehem, kt�ry ma po ojcu. Wychowa�a tam nasze dzieci... ale prosz� ci� o wybaczenie: historie starego cz�owieka s� ma�o interesuj�ce, a to ty mia�a� m�wi�.

Fiora opowiada�a d�ugo, nie staraj�c si� umniejsza� swych win wzgl�dem m�a, jednak starannie pomijaj�c w�tek nami�tnego zwi�zku z Lorenzem i jego niedawnych nast�pstw. Jej opowie�� zatrzyma�a si� na kartuzji Val-de Benediction...

- �lad Filipa urywa si� na progu klasztoru i nikt nie mo�e mi powiedzie�, co si� z nim sta�o. Wyznam, i� obawiam si� bardzo, �e zgubili�my go na zawsze. Czy odby� z pielgrzymami ca�� drog�? Czy wraz z nimi wr�ci�? A p�niej... dok�d m�g� p�j��? Czy kto� ulitowa� si� nad cz�owiekiem, kt�ry utraci� pami��? My�l, �e m�g� umrze� w n�dzy na jakiej� odludnej drodze, cz�sto mnie prze�ladowa�a... ale gdzie go teraz szuka�?

Jako �e us�uguj�cy pa� zosta� ju� dawno odprawiony, Wielki Bastard nape�ni� kielich Fiory, a p�niej sw�j, i zatopi� w wielkich oczach barwy chmur u�miechni�te spojrzenie.

- Dlaczego nie w Brugii? - zaproponowa�.

- W Brugii? Ale� on ju� dawno opu�ci� to miasto.

- Ale na pewno ch�tnie by tam wr�ci�. Uwa�am, �e to bardzo pi�kne miasto...

Ze �ci�ni�tym sercem Fiora, rozczarowana i oburzona, spojrza�a na niego zas�pionym wzrokiem.

- To niepi�knie, panie, �e sobie ze mnie drwisz.

- Ale� ja sobie z ciebie nie drwi�. Uwa�am nawet, �e nasze spotkanie jest jeszcze szcz�liwszym zbiegiem okoliczno�ci, ni� s�dzi�em, i �e B�g odegra� tu jak�� rol�. Mog� ci� zapewni�, a wiem to z pewnego �r�d�a, �e Selongey znajdowa� si� w Brugii w czasie ostatniego Bo�ego Narodzenia.

- To niemo�liwe?!

- A to dlaczego? Kto�, kogo dobrze znam, widzia� go na dworze ksi�nej, a nawet z nim rozmawia�. Zapewniam ci�, �e zdawa� si� w pe�ni w�adz umys�owych, cho� nie by� bardzo rozmowny, jak mi m�wiono.

- Ale kto go widzia�? T� osob� mog�o zwie�� podobie�stwo zewn�trzne.

- Musia�aby go nie zna�. Tymczasem pani de Schulembourg, kt�ra jest te�ciow� mojej c�rki Joanny i najlepsz� przyjaci�k� mojej ma��onki, cho� nie jeste�my ju� w tym samym obozie, zna Selongeya od dziecka. Znalaz�a go bladym i pos�pnym. Na jej pytania nie odpowiedzia� ani s�owem. To prawda, �e ta zacna dama jest do�� gadatliwa, ale mog� ci� zapewni�, �e to by� on.

- Filip w Brugii! - wykrztusi�a oszo�omiona Fiora. - To nieprawdopodobne...

- Mo�e, ale tak jest! Pani de Schulembourg by�a tak mocno poruszona tym spotkaniem, �e spiesznie uda�a si� do Tournehem, by o nim opowiedzie� mojej ma��once. Wiesz, �e trwa rozejm mi�dzy par� Maria - Maksymilian i kr�lem Ludwikiem? Spotkania s� wi�c �atwiejsze... Ale co ci jest?

Opad�szy na poduszki wy�cie�aj�ce jej fotel, Fiora - poblad�a, z zaci�ni�tymi nozdrzami i zamkni�tymi oczami - zdawa�a si� traci� przytomno��. Targa�y ni� dwa sprzeczne uczucia: rado�� i gniew. Rado�� z powodu wiadomo�ci, �e Filip zn�w jest sob�, a gniew dlatego, �e ledwo wydoby� si� z koszmaru, w kt�rym omal nie straci� �ycia, nie mia� nic pilniejszego do zrobienia, ni� pop�dzi� do swojej najdro�szej ksi�nej! A to oznacza�o, �e nigdy nie wr�ci do niej i �e ostatecznie przewr�ci� kart�, na kt�rej zapisane by�o imi� Fiory...

Uczucie ch�odu na czole sprawi�o, �e otworzy�a oczy. Antoni Burgundzki zwil�a� jej skronie za pomoc� mokrej serwetki, a jego niepok�j by� tak widoczny, �e a� si� u�miechn�a.

- Bardzo dzi�kuj�, panie, ale to nic takiego... to tylko rado��. Istotnie to B�g sprawi�, �e ci� spotka�am.

- Ja te� tak s�dz�, ale napij si� troch� tego hiszpa�skiego wina, kt�rego kilka butelek zawsze zabieram w podr�! Dobrze ci zrobi, a B�g nie zobaczy w tym niczego niestosownego.

Fiora wypi�a, czuj�c jednak, �e jej gniew tylko ro�nie. Poprosi�a wi�c o pozwolenie na odej�cie, t�umacz�c to jak�e naturaln� potrzeb� wypoczynku.

Ksi��� dwornie odprowadzi� j� do samych drzwi, trzymaj�c za r�k�.

- Czy jutro ruszymy razem w drog�, skoro jedziemy w t� sam� stron�?

To proste pytanie natychmiast zmieni�o najbli�sze plany Fiory, kt�ra zreszt� nie bardzo wiedzia�a, co czu�a jeszcze przed chwil�.

- Nie, panie, �a�uj�, ale chc� uda� si� do Brugii. Natomiast, je�liby Wasza Wysoko�� zechcia� odprowadzi� pani� Leonard� do mojego dworu w Rabaudiere, by�abym niesko�czenie wdzi�czna. Cierpi na b�le zbyt silne, by znie�� kolejn� d�ug� podr�...

- Z przyjemno�ci�, lecz czy s�dzisz, �e to rozwa�ne: rusza� samej w tak dalek� drog�?

- M�j s�u��cy b�dzie mnie ochrania�, a poza tym nie zamierzam by� d�ugo nieobecna.

Trudno by�o nam�wi� Leonard� do zgody na t� zmian� plan�w. Stara panna niemal dosta�a bia�ej gor�czki, zaklina�a swoje jagni�tko do zrezygnowania z tego bezsensownego zamiaru, jednak zbyt dobrze zna�a wychowank�, by nie wiedzie�, �e nic nie zmieni jej decyzji, �e by�a gotowa odby� podr� dooko�a �wiata, by wykona� sw�j nieco odwetowy plan.

- Jeste� zadowolona, ale jeszcze bardziej rozgniewana, prawda? - zapyta�a.

- To prawda! Najwy�szy czas, by Filip przypomnia� sobie, �e istniej� i �e musi wybra�, i to niezw�ocznie, mi�dzy swoj� ksi�n� a mn�!

- Nie jest dobrze stawia� ultimatum m�czy�nie, a zw�aszcza o takim charakterze. Ju� chyba wystarczaj�co �a�owa�a� poprzedniego.

- Tak, ale wtedy jeszcze wierzy�am w jego mi�o��...

- Przypomnij sobie to, co mi opowiedzia�a�! Jego majaczenia, kiedy chory le�a� w Villeneuve!

Fiora roze�mia�a si� cicho ze smutkiem, ale ten �miech natychmiast zmieni� si� w kolejny wybuch gniewu.

- No c�, nale�y s�dzi�, �e wspomnienie o mnie go�ci ju� tylko w jego koszmarach! Tylko �e teraz mam c�reczk�, kt�r� kocham i z kt�r� musia�am si� rozsta�, wi�c chcia�abym, �eby moje po�wi�cenie chocia� czemu� s�u�y�o. Najwy�szy czas, �ebym ostatecznie si� z Filipem rozm�wi�a...

- Zupe�nie ostatecznie? Powiedz mu zatem przede wszystkim, �e ma syna! By�abym bardzo zdziwiona, gdyby ta wiadomo�� nie zmieni�a jego spojrzenia na spraw�! Ale... przyjmijmy najgorsze: co zrobisz, je�li ci� odtr�ci?

Fiora nie od razu odpowiedzia�a. To brutalne pytanie smagn�o j� jak biczem, a b�l, kt�ry poczu�a, sprawi�, �e zrozumia�a, i� nigdy nie zdo�a wyrzuci� ze swego serca obrazu Filipa. Jednak�e w tej chwili wola�aby umrze�, ni� to przyzna�. Z nag�� pasj� rzuci�a:

- W takim wypadku nic mnie tu nie zatrzyma! Wezm� na r�ce moje dzieci i wr�cimy do Florencji. Z tob�, oczywi�cie. Tam przynajmniej b�d� otoczona lud�mi, kt�rzy mnie kochaj�!

Nazajutrz rano, pozostawiwszy Leonard� w towarzystwie kapelana Antoniego Burgundzkiego, by przy nim kontynuowa�a podr� do Domu w Barwinkach, Fiora w towarzystwie przeszcz�liwego Florenta ruszy�a p�dem drog� do Pary�a, przez kt�ry chcia�a przejecha�, nie zatrzymuj�c si�, by jak najszybciej dotrze� do Flandrii.

Je�li Leonarda po powrocie do domu stara�a si� uspokoi� swoje obawy nadziej�, �e d�uga podr� przez p�nocn� cz�� Francji u�mierzy gniew Fiory, to si� myli�a. Gdy ko� - w Beaugency Fiora zamieni�a mu�y na dwa solidne wierzchowce - ni�s� j� w kierunku pa�acu Marii Burgundzkiej, m�oda kobieta nieustannie rozpami�tywa�a swoje rozczarowanie i pretensje. Tym razem nikt nie m�g� obarczy� jej najmniejsz� odpowiedzialno�ci� za dziwne zachowanie ma��onka. Prawda jawi�a si� z o�lepiaj�c� jasno�ci� i zawiera�a w kilku s�owach: Filip nigdy naprawd� jej nie kocha�!

Po��da� jej, tak, tego by�a pewna. Wystarczy wspomnie�, jakiego ma��e�skiego prawa za��da� w chwili zawarcia ma��e�stwa: jedna jedyna noc! Rzecz jasna, kiedy p�niej spotka� Fior� b�d�c� w niewoli Karola Zuchwa�ego, obudzi�a si� w nim zazdro�� na wie�� o tym, co m�oda kobieta nazywa�a �epizodem Campobassa" i po upadku Nancy kocha� j� nami�tnie... przez trzy noce. Ale p�niej? No c�, p�niej by�o mu w g�owie tylko jedno: walczy� dla ksi�nej Marii, pojecha� do ksi�nej Marii, zosta� rycerzem ksi�nej Marii... tej uprzykrzonej ksi�nej Marii, do kt�rej spieszno mu by�o powr�ci�, gdy tylko uda�o mu si� umkn�� kartuzom z Villeneuve! I teraz to na dworze tej kobiety mia�a go odnale��! To ona by�a prawdziw� ksi�niczk�, urodzon� pod z�ocistym sklepieniem pa�acu, a nie na wi�ziennej s�omie. Poza tym m�wiono, �e jest zachwycaj�ca, a jakby te atuty nie wystarcza�y, posiada�a najja�niejsz� aureol�: by�a c�rk� Zuchwa�ego, tego teraz niemal legendarnego ksi�cia, kt�rego Filip darzy� wi�ksz� czci� ni� w�asnego ojca!

W miar� jak mija� czas i pod kopytami konia przesuwa�a si� droga, ta my�l zakotwicza�a si� coraz mocniej w umy�le Fiory i stawa�a si� oczywisto�ci�, dra�ni�c� jak trudno goj�ce si� oparzenie: drapiesz je, pog��bia si� i powstaje rana...

Florent za�, kiedy min�a pierwsza rado��, poczu�, jak ogarnia go wci�� rosn�cy niepok�j. Kobieta o zaci�tej twarzy, surowym spojrzeniu, kt�ra ca�y dzie� jecha�a obok niego bez s�owa, kt�ra wraz z nadej�ciem zmroku zamyka�a si� w pokoju w zaje�dzie, by nieco odpocz��, zostawiaj�c go samego przez ca�y wiecz�r, nie by�a - nie mog�a by�! - t� donn� Fior�, kt�r� po cichu uwielbia�. Nie wiedz�c, co sk�oni�o j� do tej bezsensownej podr�y w chwili, gdy ledwie co dosz�a do siebie po porodzie, m�ody cz�owiek domy�la� si�, �e chodzi o co� powa�nego, o co�, z powodu czego cierpia�a. Tote� zacz��, z nadziej� i obaw� jednocze�nie, wypatrywa� na horyzoncie Brugii, kt�r� troch� zna�, jako �e kiedy� by� tam z Agnolem Nardim w interesach. Jedno wydawa�o si� pewne: Fiora zmierza�a ku temu miastu jak na spotkanie z wrogiem. Kiedy po przebyciu r�wniny usianej wielkoskrzyd�ymi wiatrakami i poprzecinanej d�ugimi kana�ami, kt�rych t�czowo po�yskuj�ca powierzchnia odbija�a niebo, zobaczyli Brugi�, Fiora zatrzyma�a konia i przystan�a, by lepiej przyjrze� si� nieprzyjaci�ce. Musia�a przyzna�, �e jest bardzo pi�kna, i ten podziw sprawi�, �e jej uraza jeszcze si� nasili�a...

Po�o�ona nad rzek� Reye i nad jeziorem, jak Wenecja nad lagun�, per�a Flandrii odcina�a si� na tle zmiennego nieba koronk� bia�ego i r�owego kamienia. Strzelista, nieco pochylona wie�a Beffroi by�a tak wysoka, �e stra�nikom zdawa�o si�, i� znajduj� si� w po�owie drogi do nieba. Poni�ej wida� by�o z�ociste szczyty dom�w wie�cz�ce z przepychem dachy z cielistej dach�wki, kt�re ze wzgl�d�w bezpiecze�stwa od czas�w Filipa Dobrego zast�pi�y s�om� i drewno. Po�o�ony nad g��bokim nurterri rzeki pas mur�w obronnych zdobi�y srebrzyste wierzby, bluszcz i k�py rudych lewkonii. Zreszt�, za spraw� wody dziel�cej j� od sta�ego l�du, Brugia w�a�ciwie nie potrzebowa�a fortyfikacji.

W �wietle zachodz�cego s�o�ca miasto �y�o, wibrowa�o, brz�cza�o jak jesienny las. By� to widok o pi�knie tak uderzaj�cym, �e Fiora uzna�a je za bezczelne. To miasto, jedno z najbogatszych na �wiecie, okaza�o si� tak�e jednym z najwspanialszych. Splendor dawnych ksi���t Burgundii ukazywa� si� w ca�ej okaza�o�ci, najwyra�niej nienaruszony. Legenda robi�a wra�enie zakl�tej w kamie�.

- Pi�kne, prawda? - o�mieli� si� zapyta� Florent.

- A� za bardzo! Rozumiem, �e mo�na pragn�� tu powr�ci�. Ale to nie jest wystarczaj�cy pow�d...

I po tych zagadkowych s�owach, kt�re do reszty zbi�y z tropu nieszcz�snego ch�opca, Fiora spi�a konia i ruszy�a w kierunku Brugii, jakby chcia�a j� zdoby� szturmem. Galop trwa� a� do bramy de Courtrai, kt�r� trzeba by�o przekroczy� w nieco spokojniejszym tempie. P�niej Fiora zatrzyma�a si� nagle i zwr�ci�a do swego towarzysza:

- Co teraz robimy?

- Ale... czy to nie ty, donno Fioro, powinna� mi to powiedzie�? Nie mam poj�cia o twoich planach...

- To prawda, ale zrozumia�am, �e znasz to miasto? Potrzebujemy teraz jakiej� kwatery, ober�y, zajazdu. Maj� tu chyba takie przybytki?

- Oczywi�cie, i to bardzo dobre. Mistrz Agnolo bardzo lubi Je�ynow� Koron� po�o�on� przy ulicy aux Laines, czyli, jak tu m�wi�, Wollestraat. S�dz� nawet, �e to najlepszy zajazd.

- Niech b�dzie Je�ynowa Korona! Je�d� przodem, Florencie, i prowad�!

S�ysz�c ten despotyczny ton, Florent pomy�la�, �e ma szcz�cie, posiadaj�c doskona�� pami��, gdy� donna Fiora nie zdawa�a si� sk�onna mu wybaczy�, gdyby zab��dzi�. Bez wi�kszego problemu odnalaz� w�a�ciw� drog�, co by�o godne uznania, gdy� Brugia, decyduj�ce ogniwo handlu p�nocnego Zachodu, kipia�a aktywno�ci� mimo bezlitosnej wojny, jak� prowadzi�y francuskie okr�ty z dostawcami angielskiej we�ny czy wyrob�w portugalskich.

Jeszcze bardziej godne uznania by�o przekonanie ostatniego potomka dynastii Cornelis, kt�ra od ponad stu lat strzeg�a renomy zajazdu, by udost�pni� pani de Selongey godny jej pok�j oraz przyzwoit� kwater� jej s�u��cemu. Kwiecie� zbli�a� si� bowiem ku ko�cowi, a przygotowania do s�ynnej procesji Saint-Sang, kt�ra zawsze odbywa�a si� 2 maja, zatrzymywa�y w Brugii wielu podr�nych, nie m�wi�c o tych, kt�rych oczekiwano.

- Mog� przyj�� pani� hrabin� tylko na dwa dni - u�ci�li� Cornelis. - P�niej b�d� musia� j� prosi� o zwolnienie pokoju dla klienta, kt�ry go zarezerwowa�.

- Cho�, jak s�dz�, to tylko kwestia pieni�dzy - powiedzia�a m�oda kobieta ze wzgard� - my�l�, �e dwa dni powinny mi wystarczy�. A teraz odpowiedz na dwa pytania: gdzie rezyduje ksi�na Maria?

Oczy ober�ysty zrobi�y si� okr�g�e ze zdumienia.

- W Prinzenhof! Wszyscy to wiedz�!

- Ja nie, bo w przeciwnym razie chyba bym ci� o to nie pyta�a. A gdzie si� znajduje ten... Prinzenhof?

- Niedaleko st�d. Obok Mennicy.

- To dopiero wyja�nienie! Przejd�my do mojego drugiego pytania: kto tu prowadzi kantor banku Medyceuszy?

- To tak�e jest �atwe: messer Tommaso Portinari. Mieszka przy Naaldenstraat, w dawnej kamienicy pana Bladelin, kt�ry by� skarbnikiem zakonu Z�otego Runa*.

* Obecnie klasztor si�str misjonarek.

- Sprawd� z moim s�u��cym, czy zna drog�! Ja troch� si� od�wie��, po czym udam si� do messera Portinari, jeszcze przed kolacj�.

- Je�li mog� sobie pozwoli� na rad�, szlachetna pani, to chcia�bym powiedzie�, �e interesy messera Portinariego nie id� najlepiej od czasu �mierci ksi�cia Karola, kt�remu po�yczy� du�o pieni�dzy. Mo�e inny florencki bankier by�by bardziej atrakcyjny...

- Kto powiedzia�, �e potrzebuj� atrakcyjnego bankiera? Interesuje mnie jedynie przedstawiciel Medyceuszy.

Zgaszony tymi s�owami Cornelis sk�oni� si� i osobi�cie zaprowadzi� wymagaj�c� klientk� do jej pokoju. Chwil� p�niej Fiora, oczyszczona z py�u podr�nego i ubrana skromnie w szat� z szarego sukna i rudych lis�w, kaza�a si� zaanonsowa� u bankiera jako Fiora Beltrami.

Widz�c skwapliwo��, z jak� j� przyj�to, pomy�la�a najpierw, �e nazwisko jej zmar�ego ojca jeszcze co� znaczy, ale wkr�tce zrozumia�a sw�j b��d, a tak�e to, �e florenckie ploteczki rozprzestrzeniaj� si� po Europie z zadziwiaj�c� szybko�ci�. Najwyra�niej wzgl�dy okazywane jej przez Tommasa Portinariego skierowane by�y raczej do najnowszej faworyty Lorenza Medyceusza ni� do c�rki Francesca Beltramiego.

W du�ym, ascetycznie urz�dzonym pomieszczeniu, ozdobionym wprawdzie tapiseri�, ale za jedyne umeblowanie maj�cym obity �elazem kufer, Fiora ujrza�a k�aniaj�cego si� jej grubego m�czyzn� o przerzedzonych w�osach i ciemnej cerze, podw�jnym podbr�dku i wydatnym brzuchu wydymaj�cym pi�kn� szat� z wykwintnej, p�sowej materii ozdobion� futrem.

- Dlaczego nie uprzedzi�a� o swojej wizycie, donno Fioro? - powiedzia� z wyrzutem, przysuwaj�c jej obite b��kitnym aksamitem krzes�o. - Mia�bym czas, by doprowadzi� m�j skromny dom do stanu godnego przyj�cia Gwiazdy

Florencji...

- Nowiny niepr�dko tu dochodz� - powiedzia�a Fiora z p�u�miechem. - Nied�ugo minie rok, odk�d opu�ci�am nasze drogie miasto, by uporz�dkowa� pewne sprawy we Francji.

- Sta�o si� to, mam nadziej�, za zgod� dostojnego pana Lorenza?

- Za jego ca�kowit� zgod�, nie obawiaj si�! Zreszt� te same sprawy nieco niespodziewanie przywiod�y mnie tutaj, ale nie zamierzaj�c pozostawa� w Brugii d�ugo, przybywam zobaczy� si� z tob� zaraz po przyje�dzie. Nie aby prosi� ci� o go�cin�, b�d� spokojny, zatrzyma�am si� w Je�ynowej Koronie. Jednak�e m�g�by� by� mi pomocny.

- Aha! - powiedzia�, rzucaj�c na kufer spojrzenie, kt�re m�wi�o wi�cej ni� wszelkie s�owa. - Tylko �e... nie mam teraz funduszy. Przypuszczam - powiedzia� z wyra�nym zak�opotaniem - �e dostojny pan Lorenzo jest do mnie �le nastawiony, gdy� mimo jego rozkaz�w, m�j bank przekaza� z�oto nie�yj�cemu ksi�ciu Karolowi Burgundzkiemu. Ale powinien zrozumie�, �e mieszkaj�c w Brugii, nie mog�em odm�wi� uczestniczenia w wysi�ku wojennym, jakiego od niej wymagano.

- I w kt�rym to udzia�u Brugia odm�wi�a, podobnie jak inne miasta flamandzkie! Tak si� sk�ada, �e przebywa�am w bliskim otoczeniu ksi�cia Karola w ostatnich miesi�cach jego �ycia...

Portinari mocno poczerwienia�, a jego twarz przybra�a interesuj�c� barw� starej ceg�y.

- Ja nie mog�em odm�wi�, gdy� ksi��� zaszczyca� mnie szczeg�ln� przyja�ni�. Z drugiej strony, zdaje mi si�, �e tw�j ojciec sam przekaza� spor� kwot�... M�wi�o si� o stu tysi�cach floren�w w z�ocie...

- To by� m�j posag - uci�a Fiora sucho - oferowany przez mego ma��onka, hrabiego de Selongeya, swemu w�adcy. W ka�dym razie, niezale�nie od tego, w jak wielkiej jeste� n�dzy, przypuszczam, �e jeste� w stanie honorowa� ten weksel - doda�a, wyci�gaj�c ze swojej sakiewki starannie z�o�ony papier.

Po urodzeniu Lorenzy-Marii kaza�a Agnolowi Nardiemu wystawi� dwa weksle, my�l�c, �e b�dzie mo�e ich potrzebowa�, gdy� nieostro�no�ci� by�oby podr�owanie z du�� kwot� pieni�dzy.

Bankier wzi�� weksel i szybko przebieg� go wzrokiem, po czym jego twarz si� rozja�ni�a.

- Sto dukat�w? Oczywi�cie! Nasze kufry zawieraj� zawsze co najmniej tak� kwot�.

- Zatem doskonale, ale to nie wszystko. Potrzebuj� sukni!

- Sukni? - zapyta� bankier, nie ukrywaj�c zdumienia. - Ale ja nie jestem krawcem...

- Oczywi�cie, ale dobrze znasz to miasto i mo�esz przekona� jak�� szwaczk�, by pracowa�a dla mnie w nocy. Co si� za� tyczy materii, to jestem przekonana, �e jako prawdziwy florentczyk, posiadasz pewien ich wyb�r...

By�o bowiem niemal tradycj� u bogatych florentczyk�w kolekcjonowanie, obok wszelkiego rodzaju cennych przedmiot�w, tak�e rzadkich materii, kt�re przechowywano w kufrach z drewna sanda�owego lub cedru, aby mocje eksponowa� w oknach w dniach wielkich uroczysto�ci lub skroi� z nich wykwintny str�j, gdy przydarzy si� okazja.

- Z pewno�ci�... ale dlaczego ju� tej nocy?

- Poniewa� nie chc� tu d�u�ej zostawa� i zamierzam stara� si�, by ju� jutro przyj�a mnie ksi�na Maria...

- Ksi�na? - zapyta� bankier z lekko pogardliwym u�mieszkiem. - Nie bardzo wiem, jakiego rodzaju wzgl�dy mog�aby� od niej uzyska�. Jej w�adza tutaj jest w�a�ciwie �adna. Rada miasta my�li tylko o tym, jak odzyska� niezale�no��, podobnie jest w Gandawie, Ypres i... innych miastach flamandzkich. Pani Maria i jej ma��onek lubi� przebywa� w tym mie�cie i urz�dza� tu r�nego rodzaju przyj�cia i bale. S� przyjemni w obej�ciu, tworz� wykwintny i radosny klimat, tote� s� tu raczej mile widziani. Jednak�e jest wiele os�b, kt�re nie zapomnia�y surowych rz�d�w Karola Zuchwa�ego czy nawet bezwzgl�dno�ci, z jak� jego ojciec, ksi��� Filip, st�umi� ostatnie rewolty. Teraz to miasto dzier�y w�adz�.

Nie budzi�o �adnych w�tpliwo�ci, �e Portinari lubi� ksi�n� nie bardziej ni� sama Fiora. Przede wszystkim z�era�a go ciekawo�� i w�a�nie po to, by sk�oni� go�cia do zwierze�, wyg�osi� t� d�ug� przemow�. Zupe�nie na marne.

- Musz� si� z ni� zobaczy� w sprawie prywatnej, niemaj�cej nic wsp�lnego z w�adz�, ale moim zdaniem pilnej. A przecie� nie mog� pojawi� si� na dworze ubrana tak, jak teraz...

- Istotnie, nie by�oby ci �atwo uzyska� pozwolenia na audiencj�. No c�, je�li zechcesz mi towarzyszy�, s�dz�, �e zdo�am ci pom�c, ale...

- Jest jeszcze jakie� ale?

- Bardzo niewielkie, uwierz mi! Czy zgodzi�aby� wstawi� si� za mn� u dostojnego pana Lorenza? Zdaje si�, �e ma mi okropnie za z�e moje zachowanie w ci�gu tych ostatnich wojen. A poza tym... jest jeszcze ta nieszcz�sna sprawa S�du Ostatecznego, z powodu kt�rej narazi�em si� na jego gniew, cho� jestem niewinny.

- S�du Ostatecznego? A o co chodzi?

- O tryptyk wielkiego flamandzkiego malarza Hugo van der Goesa, kt�ry m�j poprzednik, Angelo Tani, kupi�, by przekaza� w darze ko�cio�owi San Lorenzo we Florencji. To by�o sze�� lat temu, i to ja mia�em zapakowa� i wys�a� ten obraz... kt�ry nigdy nie dotar� na miejsce.

- A co si� sta�o?

- Statek zosta� zaatakowany wkr�tce po wyp�yni�ciu z portu przez dw�ch korsarzy Hanzy i S�d Ostateczny zdobi teraz wn�trze ko�cio�a Matki Boskiej w Gda�sku*.

* W rzeczywisto�ci w Gda�sku znajduje si� S�d Ostateczny innego flamandzkiego malarza z tej epoki Hansa Memlinga, kt�rego van der Goes byt mistrzem {przyp. red.).

Uznano, �e to ja jestem za to odpowiedzialny...

- Zasugerowano, �e... atak by� zaplanowany i �e to ty sprzeda�e� tryptyk?

- Zgad�a�. Jak stawi� czo�o takiemu oskar�eniu? Dlatego bardzo potrzebny mi jest kto�, kto stanie w mojej obronie, w przeciwnym razie obawiam si�, �e nie b�d� m�g� ju� nigdy wr�ci� do Florencji. A ta my�l jest dla mnie nie do zniesienia.

- Rozumiem ci� lepiej, ni� my�lisz. Oczywi�cie nic nie mog� zrobi� w kwestii tego skradzionego obrazu, ale mog� powiadomi� pana Lorenza, �e udzieli�e� mi cennej pomocy. Zreszt� b�dzie to szczera prawda.

- O nic wi�cej nie prosz�. B�dziesz mia�a swoj� sukni�... Mam nadziej�, �e pozwolisz, by by�a ona prezentem ode mnie?

Fiora zmarszczy�a brwi. Zdanie to by�o co najmniej niezr�czne. Nie mog�c w �aden spos�b sprawdzi�, czy Portinari jest uczciwym i po prostu oddanym Zuchwa�emu cz�owiekiem, czy �ajdakiem, kt�ry wierz�c w zwyci�stwo Wielkiego Ksi�cia Zachodu, opowiedzia� si� po niew�a�ciwej stronie wbrew polityce swego kraju, nie zamierza�a przyjmowa� od niego �adnych prezent�w. Napisze do Lorenza, ale najpierw porozmawia z Agnolem Nardim.

- Z pewno�ci� nie! - powiedzia�a oschle. - Je�li chcesz, bym udzieli�a ci pomocy, w �adnym wypadku nie mog� mie� wzgl�dem ciebie zobowi�za�. W ka�dym razie nie tego rodzaju.

- B�dzie, jak sobie �yczysz.

Nazajutrz rano dwie m�ode kobiety, przys�ane przez najlepsz� krawcow� w Brugii, przynios�y do Je�ynowej Korony to, czego potrzebowa�a Fiora, by godnie wygl�da� przed ksi�n� Mari�, podczas gdy Florent biega� po mie�cie, by zdoby� stosowny str�j dla siebie. Oko�o po�udnia Fiora, odziana w �liwkowy aksamit zdobiony srebrem i bia�ym jedwabiem, w bia�ym jedwabnym heninie okrytym usztywnionym mu�linem, wyruszy�a konno wraz ze swoim m�odym towarzyszem w kierunku pa�acu kobiety, kt�r� uwa�a�a za rywalk�. Czu�a zdecydowanie i pewno�� siebie. Obraz, jaki ujrza�a przed chwil� w zwierciadle i naiwny podziw widoczny w oczach dw�ch m�odych szwaczek, kiedy pomaga�y jej si� ubiera�, doda�y jej odwagi. Fiora mog�a wytrzyma� por�wnanie z ka�d� inn� kobiet�, cho�by ta nosi�a koron�, a gdyby przypadkiem Filip znalaz� si� na jej drodze, dysponowa�a wszystkimi swymi atutami. A to by�o najwa�niejsze...

Podczas drogi pozwoli�a sobie na podziwianie Brugii. Miasto by�o pi�kne, z brukowanymi ulicami i mn�stwem ogrod�w, z kt�rych wi�kszo�� wychodzi�a na kt�ry� z kana��w i poprzez kilka kamiennych schodk�w dociera�a a� do wody, w kt�rej przegl�da�y si� srebrzyste li�cie wierzb, wiotkie pnie brz�z lub g�ste k�py ro�lin o li�ciach zbyt jeszcze m�odych, by je zidentyfikowa�. Spod most�w tak niskich, i� zdawa�o si�, �e mo�e pod nimi przep�yn�� tylko cz�owiek, wy�ania�y si� wielkie barki, przecinaj�c czarn� wod� i zielonkaw� kipiel piany. Te kana�y, tworz�ce labirynt zdaj�cy si� nie mie� wyj�cia, fascynowa�y florentynk�. Wygl�da�y jak migotliwe refleksy na poszarza�ej fasadzie jakiego� pa�acu czy �nie�nych murach nowego ko�cio�a. Jeden pluska� u st�p murka, na kt�rym spa� kot, inny unosi� niestarannie przywi�zan� ��d�, jeszcze inny przep�ywa� przez k�p� trzcin, gdzie buszowa� sum. Wszystko tu tchn�o spokojem i sielsko�ci�, a przecie� Brugia, zbudowana dla czystej przyjemno�ci, by�a miastem burzliwym, kt�re samej Florencji potrafi�o pokaza�, co potrafi...

Prinzenhof - Dw�r Ksi�cia - by� szerokim czworobokiem, w kt�ry wpisywa� si� pa�ac, kaplica z wysok� dzwonnic�, ogrody i oczywi�cie budynki gospodarcze. Po przekroczeniu dyskretnej bramy, nad kt�r� g�rowa� pos�g Naj�wi�tszej Panny w otoczeniu anio��w, wje�d�a�o si� na paradny dziedziniec otoczony kru�gankami, na kt�ry wychodzi� bezpo�rednio ksi���cy pa�ac zbudowany z czerwonej ceg�y ze wzmocnieniami z bia�ych kamieni, tak jak dw�r w Rabaudiere.

To podobie�stwo o�mieli�o Fior�. Dotar�szy do posterunku gwardzist�w, zatrzyma�a si�, a jeden z �o�nierzy, najwyra�niej pod wp�ywem wygl�du go�cia, przebieg� dziedziniec co si� w nogach, by powiadomi� szambelana. Czeka�a cierpliwie, obserwuj�c to, co dzieje si� na dziedzi�cu. Gromadzi�y si� na nim powozy, masztalerze prowadzili konie w kosztownej uprz�y, panowie i kilka dam w strojach my�liwskich nadci�gali zewsz�d, a sokolnicy nie�li na d�oniach w grubych, sk�rzanych r�kawicach soko�y, s�py i krogulce w kapturkach z aksamitu wyszywanego z�otem lub srebrem. Wszyscy nawo�ywali si� weso�o, witali, �miali i rozmawiali, a obszerny plac nape�nia� si� wrzaw� i rado�ci�.

- Przyjechali�my w niew�a�ciwej chwili - szepn�� Florent. - Ksi��� chyba szykuje si� do wyjazdu na polowanie.

- Zapewne, ale to nie z ksi�ciem chc� si� spotka�, a z ksi�n�.

- A mo�e ona te� poluje?

- To bardzo mo�liwe.

Gwardzista wr�ci� w eskorcie bardzo podekscytowanego szambelana, kt�ry dysz�c, spiesznie uk�oni� si� go�ciowi.

- Czy ten cz�owiek dobrze zrozumia�? Jeste� hrabin� de Selongey, pani?

- Tak. Czy to tak niezwyk�e?

- No c�, przede wszystkim nieoczekiwane. Ksi�na pani w�a�nie ma rusza� na polowanie i...

- I nie mo�e mnie przyj��. Przeka� jej, prosz�, moje przeprosiny i wyrazy ubolewania, ale nie s�dz�, bym bardzo op�ni�a jej wyjazd. Pragn� tylko kr�tkiego spotkania.

- Czy nie mo�na by... od�o�y� tego na p�niej?

- Przykro mi, �e nalegam, ale przyjecha�am do Brugii tylko na kilka godzin, a przybywam z daleka.

Szambelan robi� wra�enie bardzo nieszcz�liwego. By� mo�e jeszcze przez chwil� pr�bowa�by j� przekonywa�, gdyby nie pojawi�a si� z kolei jaka� dama w �rednim wieku ubrana z przepychem, unosz�ca obur�cz sp�dnic� z mi�sistej, ciemnozielonej tafty w szaro-z�oty wz�r li�ci, co pozwala�o jej i�� szybciej. Jej przybycie wyra�nie sprawi�o wielk� ulg� szambelanowi.

- Ach! Pani d'Hallwyn! Czy to Jego Wysoko�� ci� przysy�a?

- Naturalnie! Uzna�, i� jest rzecz� niestosown� kaza� czeka�, jak byle modystce, damie tej rangi... je�li nie zasz�a pomy�ka!

- A co ty o tym s�dzisz? - powiedzia�a Fiora z wynios�o�ci�, kt�ra wywo�a�a lekki u�miech na ustach damy dworu. Jej niebieskie oczy ju� oceni�y urod� nowo przyby�ej, jej elegancj� i pe�n� dumy postaw�, kt�ra �wiadczy�a o szlachetnym pochodzeniu.

- �e nie ma �adnych w�tpliwo�ci. Tylko kobieta tak pi�kna, jak ty, mog�a sk�oni� pana Filipa do ma��e�stwa. Zechcesz p�j�� ze mn�? Ksi�na pani ci� oczekuje.

Pod��aj�c za swoj� przewodniczk�, Fiora straci�a orientacj�. Wchodzi�y po schodach, przemierza�y kru�ganki i wielkie komnaty obite najpi�kniejszymi tapiseriami, jakie kiedykolwiek widzia�a. Zesz�y do ogrodu, w kt�rym cyprysy g�rowa�y nad krzakami r�. Przesz�y obok wielkich wolier i w ko�cu dotar�y do odr�bnego, otoczonego murem budynku, kt�rego spadziste dachy i wie�yczki kryte by�y zielonymi dach�wkami. Nad nimi powiewa�y proporce w jaskrawych barwach. Mrowie s�u��cych wype�nia�o dziedzi�ce, ogrody i wn�trza.

- Ten pa�ac jest ogromny! - zauwa�y�a Fiora. - Znacznie obszerniejszy, ni� na pierwszy rzut oka si� wydawa�!

- To z powodu bramy, kt�ra jest niepozorna, ale zmar�y ksi��� Filip uwa�a�, �e tak jak wej�cie do raju, wej�cie do jego pa�acu musi by� w�skie dla wi�kszego bezpiecze�stwa. Jeste�my na miejscu: to Zielony Dom, nazwany tak z powodu koloru swoich dach�w. Pani Maria uwa�a, �e pa�ac jest zbyt du�y i woli nieco bardziej intymn� siedzib�...

By�a mo�e intymna, lecz urz�dzona z r�wnym przepychem, jak reszta pa�acu. Cho� wojny Karola Zuchwa�ego zrujnowa�y jego rodzin� i Burgundie, nie by�o tego wida� po tym budynku wyposa�onym z ogromnym luksusem.

Pani d'Hallwyn najwyra�niej rozkoszowa�a si� zaskoczeniem swej towarzyszki. - Szkoda, �e nie b�dziesz mia�a okazji podziwia� �a�ni. To co� wyj�tkowego - opr�cz pokoj�w k�pielowych s� tam sauny parowe i niezwykle komfortowe komnaty do wypoczynku. Ale jeste�my na miejscu.

Chwil� p�niej, w galerii jasno o�wietlonej przez wysokie ostro�ukowe okna o r�nobarwnych witra�ach, Fiora sk�ania�a si� g��boko przed m�od�, dosy� wysok� kobiet�, kt�ra zapewne by�a mniej wi�cej w jej wieku. Musia�a przyzna�, cho� nie sprawia�o jej to najmniejszej przyjemno�ci, �e Maria Burgundzka by�a urocza: szczup�a i wdzi�czna, mia�a ol�niewaj�co bia�� cer�, ma�y nosek, pi�kne, �ywe, jasnoorzechowe oczy i bujne w�osy w zachwycaj�cym kolorze z�ocistego kasztanu, kt�re ledwie ujarzmia�o nakrycie g�owy z zielonego aksamitu i bia�ego mu�linu. Najwidoczniej musia�a by� podobna do swojej matki, Izabeli Burbo�skiej, kt�r� utraci�a, gdy by�a dzieckiem, i kt�ra by�a najwi�ksz� i jedyn� mi�o�ci� Karola Zuchwa�ego. Po nim odziedziczy�a pe�ne usta z opuszczonymi k�cikami znamionuj�cymi up�r i zaokr�glony podbr�dek nadaj�cy jej twarzy kszta�t zbli�ony do serca.

Przez chwil� przygl�da�a si� m�odej kobiecie trwaj�cej w g��bokim uk�onie z ciekawo�ci�, kt�rej nawet nie pr�bowa�a ukry�.

- Cz�sto si� zastanawia�am, czy pewnego dnia ci� ujrz�, pani - powiedzia�a jasnym g�osem. - Tak wi�c to ty jeste� t� Fior� de Selongey, kt�ra tak d�ugo by�a przyjaci�k� mego ojca?

- Bardziej w�a�ciwe by�oby okre�lenie �zak�adniczka", Wasza Wysoko��. Nie z w�asnej woli znalaz�am si� w obozie ksi�cia Karola!

- Wsta�! M�wiono mi o tym, istotnie... jednak�e mia�a� szcz�cie przebywa� w jego otoczeniu... a� do ko�ca.

- Wasza Wysoko�� mo�e powiedzie�, �e a� do ostatniej chwili. Widzia�am ksi�cia rankiem w Nancy, jak dosiada� swego konia Moro i oddala� si� we mgle ku ostatniej bitwie. Mia�am tak�e zaszczyt bra� udzia� w jego pogrzebie...

W miar� jak m�wi�a, nieruchoma dot�d twarz Marii o�ywia�a si� i nabiera�a blasku.

- Dlaczego nie przyjecha�a� wcze�niej? M�j Bo�e! Jest tyle pyta�, kt�re chcia�abym ci zada�, tyle rzeczy, kt�re chcia�abym ci powiedzie�. Wiem, �e m�j ojciec szanowa� twoj� odwag�...

- M�j ma��onek nigdy nie wyrazi� ch�ci przedstawienia mnie Waszej Wysoko�ci, a nie ukrywam, �e mi�dzy nami powsta�o powa�ne nieporozumienie. Ale teraz nie ma to wielkiego znaczenia, a jako �e nie chc� bardziej op�nia� polowania...

- M�j Bo�e, prawda, polowanie! Pani d'Hallwyn, prosz� powiedzie� mojemu panu ma��onkowi, by rusza� beze mnie. Nie b�d� dzi� polowa�.

- Ale� - przerwa�a Fiora - nie ma potrzeby, by Wasza Wysoko�� rezygnowa�a...

- Polowa� mog� ka�dego dnia, je�li mi przyjdzie ochota. Dzi� wol� porozmawia� z tob�... chyba �e zechcia�aby� zatrzyma� si� tu, w pa�acu, na kilka dni?

- Nie, Wasza Wysoko��. Przyjmij wyrazy wdzi�czno�ci, ale je�li mego ma��onka nie ma w Brugii, jutro st�d wyje�d�am.

Maria Burgundzka ponownie uwa�nie spojrza�a na swego go�cia, szukaj�c by� mo�e na jego twarzy �ladu emocji, lecz go nie znalaz�a.

- Chod� ze mn�! Naprawd� musimy porozmawia�.

Pod��aj�c za ksi�n�, Fiora przemierzy�a wielk�, umeblowan� z przepychem komnat�, gdzie dwie damy wysokiego rodu - kt�re na ich widok natychmiast g��boko si� sk�oni�y - krz�ta�y si�, porz�dkuj�c suknie i czepce. P�niej wesz�a do ma�ego pokoju obitego czerwonym aksamitem ze z�otymi fr�dzlami, przypominaj�cego jej, cho� by� oczywi�cie mniejszy, wielki paradny namiot Zuchwa�ego, w kt�rym po raz pierwszy ujrza�a ksi�cia. Na jego wyposa�enie sk�ada�y si� g��wnie ksi��ki, biurko i ustawiona przed kominkiem �aweczka wymoszczona poduszkami, na kt�rej Maria usiad�a, wskazuj�c Fiorze miejsce obok siebie.

- Filip de Selongey jest cz�owiekiem niezbyt rozmownym - westchn�a - i niewiele zrozumia�am z twojej i jego historii, ale poniewa� nie chc� zmusza� ci� do zwierze�, powiedz mi tylko, od jak dawna nie widzia�a� swego m�a?

- Od dw�ch lat, Wasza Wysoko��. �ycie z upodobaniem nieustannie nas rozdziela, a ja bardzo z tego powodu cierpi�. Dlatego tak bardzo chcia�abym go odnale��.

- Co ci� sk�oni�o do my�lenia, �e jest tutaj?

- Naprowadzi� mnie na to Wielki Bastard Antoni, kt�rego spotka�am przypadkiem.

B�ysk gniewu pojawi� si� w orzechowych oczach, a �adne, pe�ne usta zacisn�y si�.

- M�j drogi wuj, kt�ry ledwie mego ojca z�o�ono w ziemi, pospiesznie do��czy� do mego ojca chrzestnego, kr�la Ludwika! Naprawd� dziwn� tworzymy rodzin�, w kt�rej ojciec chrzestny ograbia c�rk� chrzestn�, a najlepsi przyjaciele jej ojca pomagaj� mu w tym dzia�aniu...

- Jego Wysoko�� ksi��� Antoni uwa�a, �e ziemie nale��ce kiedy� do Francji powinny do niej wr�ci�. Wielka szkoda, pani, �e nie mog�a� po�lubi� delfina Karola. By�aby� wielk� kr�low�...

- Wyobra�asz sobie, �e mia�abym po�lubi� o�mioletniego ch�opca? - zawo�a�a ze �miechem Maria. - Oczywi�cie, kusz�ca by�a perspektywa francuskiego tronu, ale my�l�, �e b�d�, w ka�dym razie mam tak� nadziej�, dobr� cesarzow� Niemiec. Ale wracaj�c do tematu: powiedziano ci prawd�. Pan Filip by� tutaj w czasie Bo�ego Narodzenia. Przypuszczam, �e Wielki Bastard dowiedzia� si� o tym od pani de Schulembourg? Jest bardzo zaprzyja�niona z jego �on�....

- Rzeczywi�cie, od niej. Czy mog� zapyta�, gdzie jest teraz m�j ma��onek?

Ksi�na wsta�a i dwa lub trzy razy okr��y�a pomieszczenie, po czym zatrzyma�a si� przed Fior�.

- Sk�d mia�abym to wiedzie�? By� tu zaledwie kilka dni. Wy, Selongeyowie, zdajecie si� niezdolni do usiedzenia w miejscu przez jaki� rozs�dny czas.

- Gdzie potem pojecha�?

- Nie mam poj�cia! I nawet nie bardzo wiem, po co w�a�ciwie przyjecha�. Obnosi� si� z ponur� min�, i to w okresie najprzyjemniejszych �wi�t w roku!

Fiora powstrzyma�a wzgardliwy u�miech. Ta ksi�niczka mia�a w sobie wprawdzie gor�c� krew Karola Zuchwa�ego, ale kto by to podejrzewa�! Ze swoj� porcelanow� cer�, marzycielskim spojrzeniem i w sukniach skrojonych na mod�� niemieck�, kt�re sp�aszcza�y jej piersi nawa�em z�otych koronek i poszerza�y tali�, niczym nie przywo�ywa�a tragicznej i wspania�ej legendy ostatniego ksi�cia Burgundii. Obnosi� si� z ponur� min�? Naprawd�? Czy oczekiwa�a, �e cz�owiek, kt�ry tyle wycierpia�, przyjedzie do niej radosny i got�w pl�sa� na dworskich balach?

- S�dz�, pani - powiedzia�a z gorycz� - �e przyby� tu po co� niemo�liwego do zdobycia. Po co�, czego nie by�a� zdolna mu da�.

- A czeg� to chcia�?

- Mi�o�ci. My�l�, �e on kocha Wasz� Wysoko��, �e zawsze ci� kocha� i �e nie m�g� znie�� widoku ciebie zam�nej i szcz�liwej. Jeste� bowiem szcz�liwa, nieprawda�, pani?

- Niesko�czenie! Mia�am szcz�cie da� syna mojemu drogiemu ma��onkowi i mo�liwe, �e wkr�tce dam mu kolejnego.

- To naturalne. Ale on, kt�ry przez tyle lat dzieli� marzenia twego ojca, musia� zrozumie�, �e nie ma tu ju� miejsca na te marzenia! Wyznam, �e jestem rozczarowana, pani. Mia�am nadziej�, �e chocia� wys�a�a� go gdzie� daleko z jak�� misj�.

- Nic takiego nie zrobi�am. Mamy rozejm z kr�lem Francji. Jak� misj� mog�abym mu powierzy�?

- S�dz� - powiedzia�a Fiora ch�odno - �e ksi��� Karol, niech B�g ma go w opiece, wiedzia�by, jak wykorzysta� cz�owieka tej klasy, cz�owieka, kt�ry w s�u�bie Waszej Wysoko�ci omal nie dokona� �ycia na szafocie. Burgundia ci si� wymkn�a, prawda? My�l�, �e je�li nie b�dziesz umia�a doceni� swoich s�ug, nie zachowasz nic z ziem, kt�re nieomal sta�y si� kr�lestwem. Ma si� takich poddanych, na jakich si� zas�uguje.

Ksi�na, kt�rej �adna buzia poczerwienia�a, nie zd��y�a odpowiedzie�. M�ody, d�ugonogi m�czyzna o dosy� surowej twarzy i g�stwie jasnych w�os�w obci�tych na mod�� niemieck�, wpad� z impetem do komnaty i podbieg� do Marii.

- Czeg� to si� dowiaduj�, moja duszko! Rezygnujesz z polowania? Chcesz mnie pozbawi� swojego towarzystwa? C� to za kaprys?

- To nie kaprys, m�j drogi. Pragn�am przyj�� t� oto dam�. Jest ona ma��onk� hrabiego de Selongeya.

Zrozumiawszy, z kim ma do czynienia, Fiora sk�oni�a si� z nale�ytym szacunkiem przed synem cesarza Fryderyka, on za� u�miechn�� si� do niej z min� konesera.

- Witaj, pani. Tw�j ma��onek ma naprawd� wi�cej szcz�cia, ni� zas�uguje, gdy� jeste� bardzo �adna! Jednak, je�li pozwolisz, porw� ksi�n�, bowiem nie m�g�bym polowa� bez niej. B�dziecie mia�y du�o czasu na rozmowy, kiedy wr�cimy...

- To zb�dne, Wasza Wysoko�� - powiedzia�a Fiora. - Ksi�na pani powiedzia�a mi wszystko, czego mog�am od niej oczekiwa�.

U�miech Maksymiliana sta� si� jeszcze szerszy, je�li to mo�liwe. Bior�c �on� za r�k�, poci�gn�� j� w kierunku drzwi.

- A zatem wspaniale! Pojutrze wydajemy bal. Przyjd� pota�czy�, zapraszam wieczorem! Zegnam ci�, pani hrabino.

Para ksi���ca znik�a i Fiora znalaz�a si� sama w towarzystwie pani d'Hallwyn, kt�ra pojawi�a si� jednocze�nie z ksi�ciem. Mimo intymnego ciep�a tego wygodnego i przyjaznego wn�trza poczu�a si� zmro�ona do ko�ci i pozosta�a przez chwil� nieruchoma, przygl�daj�c si� p�omieniom atakuj�cym polana. Dama dworu zakas�a�a.

- Czy mog� ci� odprowadzi�, pani? Przynajmniej do ogrodu?

- Dlaczego do ogrodu? - szepn�a zaskoczona Fiora. - Dlaczego nie do bramy?

- Poniewa� w ogrodzie znajduje si� kto�, kto bardzo pragnie z tob� porozmawia�... i kto zobowi�za� si� odprowadzi� ci� do wyj�cia. - Kto taki?

- Pani de Schulembourg. Widzia�a ci�, kiedy przyjecha�a�...

Fiora da�a znak, �e zrozumia�a. Przyje�d�aj�c do Brugii, zamierza�a odszuka� t� dam�, ale spotkanie z ksi�n� wydawa�o jej si� wa�niejsze i pilniejsze. Wobec mizernego wyniku tego spotkania mo�e dobrze by�oby nie odk�ada� rozmowy z pani� de Schulembourg. Kiedy w �lad za pani� d'Hallwyn schodzi�a do ogrodu, dotar�y do niej radosne odg�osy wyjazdu na polowanie - d�wi�k tr�bek, szczekanie ps�w, krzyki my�liwych - kt�re stopniowo zlewa�y si� z gwarem miasta. Fiora pomy�la�a, �e naprawd� nie mo�na by�o weselej traci� imperium. W przypadku tej pary zakochanych, predestynowanych do noszenia korony Karola Wielkiego, nie by�o miejsca na nostalgi� wojownik�w...

- Co ci powiedziano? - spyta� kto� z niepokojem i spostrzeg�a, �e jej towarzystwo si� zmieni�o i �e teraz ma obok siebie starsz� ju� kobiet�, opatulon� jak w �rodku zimy w aksamit i czarne lisy, wspart� na lasce. Jasne oczy patrzy�y na ni� wsp�czuj�co. Zmusi�a si� do u�miechu, z mizernym skutkiem.

- Niczego, czego bym ju� nie wiedzia�a od pana Antoniego Burgundzkiego: m�j ma��onek by� tu pod koniec roku. A, nie... Dowiedzia�am si� jeszcze czego�! Ksi�na pani by�a �askawa powiadomi� mnie, �e by� tu nied�ugo, �e jego ponura mina szokowa�a w okresie �wi�tecznym i �e wyjecha�, nie m�wi�c dok�d.

- Biedne dziecko! To tak niewiele... Przejd�my si� troch�, dobrze? Podaj mi rami�...

Zrobi�y kilka krok�w po pi�knej, wysypanej piaskiem alejce, oddalaj�c si� od ogrodnik�w, kt�rzy przycinali krzewy otaczaj�ce klomby.

- Nie powiedziano ci o k��tni, prawda?

- K��tni? Mi�dzy Filipem i...

- I arcyksi�ciem Maksymilianem! Zasta� on twego ma��onka kl�cz�cego u st�p pani Marii. Wpad� w sza� i za��da� jego wyjazdu, nie chc�c s�ucha� jakichkolwiek wyja�nie�. Jednak hrabia nie nale�y do os�b, kt�re pozwalaj� si� tak przegoni�. Zanim wyszed�, trzaskaj�c drzwiami, powiedzia� ksi�ciu, �e jest absolutne niegodny bycia zi�ciem zmar�ego ksi�cia Karola i �e wola�by umrze�, ni� s�u�y� takiemu w�adcy. Ledwie mia� czas wyj��, a to �e, nie zosta� pojmany, zawdzi�cza jedynie pro�bom ksi�nej.

Jednak Fiora my�la�a tylko o pierwszych s�owach pani de Schulembourg, kt�re bole�nie potwierdza�y to, co my�la�a wcze�niej: Filip kocha� ksi�niczk� i o�mieli� si� jej to wyzna�. Zreszt� ona nie protestowa�a, kiedy przed chwil� Fiora jej powiedzia�a, co s�dzi o uczuciach Filipa. �wiadoma, �e mi�dzy ni� a jej towarzyszk� zapanowa�o milczenie, zd�awi�a �zy.

- Jakie to dziwne! - powiedzia�a, staraj�c si�, by jej g�os zabrzmia� pewnie. - Widzia�am si� z ksi�ciem i by�... bardzo mi�y. Zaprosi� mnie nawet na bal pojutrze!

Starsza pani si� roze�mia�a.

- Nie b�d� zdziwiona! To do niego bardzo podobne. Jest bardzo niekonsekwentny. Poza tym, cho� wygl�da na bardzo zakochanego w �onie, nie zmniejsza to jego wra�liwo�ci na kobiece wdzi�ki. Perspektywa ta�czenia z �on� cz�owieka, kt�rego teraz uwa�a za wroga, musi wydawa� mu si� przyjemna. We� te� pod uwag�, �e lubi si� �mia� i uwielbia wydawa� przyj�cia...

- Dobrze, mog� si� z tym zgodzi�, ale dlaczego ksi�na Maria nic mi nie powiedzia�a?

- Pewnie obawia�a si�, �e za��dasz kolejnych wyja�nie�, co by by�o dla niej niezr�czne. Ponadto ryzykowa�aby ponowne wywo�anie gniewu ma��onka, kt�rego kocha ca�ym sercem. Jej jedynym pragnieniem jest, by by� szcz�liwy przy niej i ksi�ciu Filipie. Tak wi�c wszystko, co mog�oby stan�� na drodze tego spokojnego szcz�cia... Nie zapominaj, �e nie zazna�a prawdziwego �ycia rodzinnego. Nie�atwo by�o by� najbogatsz� dziedziczk� Europy...

- Spadek stopnia� - powiedzia�a Fiora oschle - a ona nie wydaje si� nadmiernie tym przej�ta. Tak naprawd� zastanawiam si�, dlaczego mnie przyj�a?

- Nie bierzesz pod uwag� zwyk�ej ciekawo�ci? Jak si� oprze� ch�ci poznania tajemniczej pani de Selongey, tej florentynki, o kt�rej opowiadano cuda i kt�r� Zuchwa�y ci�ga� ze sob� od bitwy do bitwy, jak uwi�zion� kr�low�? Z pewno�ci� czujesz, �e teraz o tobie rozmawiaj�.

- Prawd� m�wi�c, nie. A zreszt� to bez znaczenia...

- Zatem o co chodzi?

- O los Filipa. O to, co si� z nim sta�o. Szukam go od miesi�cy, a on zdaje si� ucieka� przede mn�. Ty, pani, widzia�a� si� z nim, rozmawia�a�, mo�e wi�c mo�esz mi powiedzie�, dok�d si� uda�, kiedy opu�ci� Brugi�?

Pani de Schulembourg przyjrza�a si� m�odej kobiecie z g��bokim wsp�czuciem. Z ka�d� chwil� ros�a jej sympatia dla pi�knej istoty, w kt�rej wyczuwa�a ten rodzaj hartu ducha, kt�ry zawsze ceni�a:

- Gdybym wiedzia�a, to ju� bym ci to powiedzia�a - westchn�a. - Je�li jeste� zdecydowana kontynuowa� poszukiwania, to powinna� skierowa� swe kroki w kierunku Burgundii.

- My�lisz, �e tam wr�ci�? By�oby to szale�stwem, gdy� tylko cudem unikn�� �mierci na szafocie, a z tego co wiem, kr�l Ludwik ma teraz w r�ku ca�y ten region. M�wi� nawet, �e Franche-Comte, ten ostatni bastion, tak�e pad�.

- Owszem, ale my�l o Burgundii zaj�tej przez wojska francuskie tkwi w sercu hrabiego de Selongeya jak zadra, kt�ra nieustannie sprawia b�l.

Mimo �e sz�y powoli, dwie kobiety dotar�y ju� do furtki prowadz�cej na kru�ganki paradnego dziedzi�ca, teraz niemal pustego.

- Mog� ci� poprosi� o rad�? - spyta�a Fiora. - Co zrobi�aby� na moim miejscu?

- Je�li naprawd� chcesz go odnale�� albo odszuka� chocia� jaki� �lad, trzeba jecha� do Selongey. W chwili rozterki cz�owiek zawsze chce wr�ci� do korzeni, do swego domu rodzinnego...

- My�la�am o tym, oczywi�cie, ale pan de La Tremoille pewnie strze�e zamku.

- On ju� nie jest gubernatorem miasta, teraz jest nim pan d'Ambroise, kt�ry jest znacznie bardziej ugodowy. Ale gdzie mieszkasz ty sama?

- W Turenii. Gdyby do mnie przyjecha�, wiedzia�abym chocia�, gdzie jest. Tyle czasu min�o od Bo�ego Narodzenia...

- Pojed� wi�c do Burgundii i zacznij od Selongey! By�oby dziwne, gdyby� nie znalaz�a tam przynajmniej wskaz�wki. Jednak bez w�tpienia b�dziesz mia�a problem, by spotka� si� z m�em, gdy� pewnie si� ukrywa. Nieuchronnie narazisz si� na niebezpiecze�stwa, by� mo�e niepotrzebnie. W�a�ciwie najrozs�dniej post�pi�aby�, wracaj�c do domu i czekaj�c...

- Na co? A� wr�ci? On nie wr�ci.

- W takim razie dlaczego si� upierasz? Gdyby� chocia� mia�a dzieci!

- Mam syna! - powiedzia�a Fiora. - B�g mi �wiadkiem, �e niewiele czasu sp�dzili�my razem, jednak�e to bezsensowne ma��e�stwo zosta�o pob�ogos�awione narodzinami dziecka. Tylko �e Filip o tym nie wie.

- A wi�c trzeba pojecha� i powiedzie� mu o tym. Szukaj go i znajd�, ale je�li twoje poszukiwania pozostan� daremne, wr�� do twego dziecka, by nie zosta�o sierot�. Niech B�g ma ci� w swojej opiece, moja droga! B�d� si� za ciebie modli�!

Przytuliwszy Fior� do obfitej piersi, pani de Schulembourg uca�owa�a j�, nakre�li�a kciukiem znak krzy�a na jej czole, po czym owin�wszy si� szczelniej podbit� futrem peleryn�, poku�tyka�a z powrotem w kierunku ogrodu. Fiora patrzy�a, jak odchodzi, po czym rzuciwszy ostatnie spojrzenie na ten wspania�y pa�ac zbudowany przez wielkich ksi���t Zachodu, b�d�cy teraz jedynie nic nieznacz�c� dekoracj� z czas�w dawnej �wietno�ci, podesz�a do Florenta, kt�ry czeka� na ni� z ko�mi na dziedzi�cu.

Od chwili wyjazdu Fiora przyzwyczai�a m�odego cz�owieka do milczenia. Nie �mia� zadawa� jej �adnych pyta�, kiedy wr�ci�a z oczami pe�nymi z trudem powstrzymywanych �ez, zrozumia� jednak, �e spieszno jej teraz opu�ci� t� ksi���c� siedzib�, do kt�rej niew�tpliwie przyby�a z wielkimi nadziejami. Gdyby by�o inaczej, po c� by jej by�a ta wspania�a toaleta? Skwapliwie pom�g� jej usi��� w siodle i delikatnie w�o�y� wodze w d�onie. Wskoczywszy na swojego wierzchowca, ruszy� przodem, by otworzy� m�odej kobiecie bram�, odsun�� si�, by pu�ci� j� przodem i ruszy� za ni�. Kiedy dotarli przed Je�ynow� Koron� zobaczy�, �e po jej pozbawionej wyrazu twarzy cicho sp�ywaj� wielkie �zy. Wyp�ywa�y z szeroko otwartych szarych oczu i toczy�y si� jedna po drugiej. Tego ju� nie m�g� znie��.

- To si� musi sko�czy�! - wymamrota�.

Pom�g� Fiorze zej�� z konia i przywo�awszy jednego z masztalerzy, poleci� mu zaj�� si� zwierz�tami. P�niej wzi�� za r�k� m�od� kobiet�, kt�ra nie stawia�a �adnego oporu i robi�a wra�enie odr�twia�ej, zaprowadzi� j� do jej pokoju, wszed� z ni� do �rodka, posadzi� j�, zamkn�� drzwi i ukl�kn�wszy przed ni�, wzi�� w d�onie jej r�ce zimne jak l�d.

- Donno Fioro! - powiedzia� prosz�cym tonem. - S�dzi�em, �e masz do mnie zaufanie.

Jak obudzona ze snu, spojrza�a na m�odego cz�owieka niewidz�cym wzrokiem:

- Mam zaufanie, Florencie - powiedzia�a bezbarwnym g�osem. - Dlaczego o to pytasz?

- Poniewa� wydaje mi si�, �e sta�em si� dla ciebie nie tylko obcym cz�owiekiem, ale czym� w rodzaju mebla. Odk�d opu�cili�my Beaugency, zdajesz si� nawet mnie nie dostrzega�. P�dzili�my tu jak szaleni, a ty nawet nie zechcia�a� poinformowa� mnie o swoich zamiarach.

- A powinnam by�a?

- Nie, je�li jestem dla ciebie tylko s�ug�, ale wiesz, jak bardzo jestem ci oddany. Nie pozwol� ci cierpie� samej i w milczeniu. Gdyby pani Leonarda tu by�a - nigdy tak nie �a�owa�em jej nieobecno�ci! - czy ona tak�e musia�aby znosi� twoje milczenie? Nie, prawda? Zwierzy�aby� si� jej... Och, wiem, �e nie mog� jej zast�pi�, ale powiedz mi, jak ci pom�c, jak uczyni� ci� mniej nieszcz�liw�, bo przecie� widz�, jak cierpisz.

Fiora potrz�sn�a g�ow� i lekko pog�adzi�a palcem policzek ch�opaka.

- Jakich wskaz�wek mog�abym ci udzieli�, skoro sama nie wiem ju�, co robi�? Wsta�, Florencie! I przynie� nam co� do picia, tylko nie piwo, prosz�. Przynie� nam wina, a potem razem spr�bujemy opracowa� jaki� plan, podj�� jakie� decyzje...

- Nie wracamy do domu?

- Raczej nie. Przynajmniej nie teraz.

- Dok�d pojedziemy?

- Do Burgundii. Nadszed� mo�e czas, �ebym pojecha�a do Selongey. By�am tam przejazdem... dos�ownie przez chwil�, kiedy przed czterema laty przyby�am z Florencji.

- I nigdy wi�cej tam nie pojecha�a�?

- Nie. Prawda, �e to dziwne? Nosi� tytu�, nazwisko i nie wiedzie� nic lub prawie nic o tym, co one oznaczaj�.

Godzin� p�niej, rozgrzani doskona�ym winem z Beaune, Fiora i Florent postanowili wsp�lnie, �e wizyta w Selongey jest konieczna.

- To jedyne miejsce, gdzie mo�emy pojecha� - stwierdzi� m�odzieniec - poniewa� to, jak s�dz�, ostatnie mo�liwe schronienie dla twego ma��onka. - Ludzie kr�la na pewno strzeg� zamku...

- Mo�liwe, ale jest jeszcze wie� i okolica. Je�li pan Filip by� tam lubiany...

- Tak s�dz�. Tak przynajmniej m�wi�a mi Leonarda, kt�ra pochodzi z tamtych stron...

- No wi�c? Wyznam, �e nawet nie rozumiem, dlaczego nie jeste�my jeszcze w drodze? Ani dlaczego jeste� taka zgn�biona?

- Trudno to wyja�ni�, Florencie, ale mam wra�enie, �e goni� cie�...

Nie doda�a, �e czuje si� zm�czona przemierzaniem dr�g, w�skich i szerokich, na kt�re wyrusza si� z nadziej� w sercu, a one prowadz� tylko do kolejnych rozczarowa�, do jeszcze wi�kszego smutku, wszystkich tych dr�g bez wyj�cia, kt�re wyznacza�y jej �ycie. Rusza�a w jeszcze jedn� podr�, lecz czego mia�a dowiedzie� si� u celu? Ze Filip nigdy jej nie kocha� i �e jej �ycie jako �ony sko�czy�o si�, zanim si� zacz�o?

W Saint-Dizier Fiora postanowi�a zmieni� tras�. W ober�y, gdzie zatrzymali si� na popas i jedli z Florentem wieczorny posi�ek w wielkiej kuchni, jak zwyczajni towarzysze podr�y - teraz zreszt� si� nimi stali, jako �e Fiora postanowi�a ponownie za�o�y� m�ski str�j - zainteresowa�a si� rozmow� lotary�skich kupc�w udaj�cych si� do Troyes. M�czy�ni ci, nie zaprzestaj�c zaspokajania swoich nielichych apetyt�w, obsypywali pochwa�ami m�odego ksi�cia Rene II Lotary�skiego, kt�ry od czasu bitwy w styczniu 1477, w kt�rej poni�s� �mier� Zuchwa�y, stara si� odbudowa� Nancy, wznowi� handel i uchwali� prawa mog�ce zaleczy� okrutne rany, jakie odnios�o miasto. Pragnie przywr�ci� jego mieszka�com zar�wno ch�� do pracy, jak i ch�� do �ycia w og�le.

- Nigdy �aden ksi��� - powiedzia� jeden z nich - nie by� bardziej wielkoduszny i szczodry, a przecie� sam mieszka z rodzin� w pa�acu, z kt�rego ocala� tylko fragment. Jednak miasto jest dla niego wa�niejsze od pa�acu. Stara si� tak�e pom�c w powrocie do �ycia klasztorom, z kt�rych cz�� zosta�a uszkodzona.

- Nie ma co si� rozczula� nad kanonikami kolegiaty �wi�tego Jerzego. S� tak samo grubi, jak byli - rzek� drugi.

- Tote� wspiera raczej tych kilku benedyktyn�w, kt�rzy pozostali jeszcze w ko�ciele Matki Boskiej. Maj� oni za zadanie modli� si� za poleg�ych w wojnach burgundzkich, ale z tego przecie� nie wy�yj�.

- Modl� si� tak�e za grzeszn� dusz� Karola, kt�ry bardzo potrzebuje modlitwy z powodu ca�ego z�a, jakie uczyni�. M�wi�, �e Jego Wysoko�� Rene dosy� cz�sto chodzi na gr�b Zuchwa�ego, przy kt�rym �wiece p�on� dzie� i noc. To w�a�nie benedyktyni zajmuj� si� utrzymaniem grobu, ale pono� ksi��� my�li o ufundowaniu klasztoru franciszkan�w, kt�rego kaplica sta�aby si� miejscem poch�wku dla niego i jego potomk�w. Nie chce by� pogrzebany obok swego wroga.

- Mo�na go zrozumie�, ale czy nie by�oby pro�ciej przenie�� Burgundczyka do Dijon?

- By wywo�a� tam poruszenie? Lepiej, by Zuchwa�y, nawet martwy, pozosta� wi�niem!

- Nie jestem pewny, czy to dobre rozwi�zanie. Ludzie przyje�d�aj� zewsz�d, by zobaczy� jego gr�b. Wkr�tce to miejsce stanie si� celem pielgrzymek.

Dwaj m�czy�ni zako�czyli posi�ek, wstali i skierowali si� do wyj�cia, uk�oniwszy si� wprz�dy towarzystwu. Fiora �ledzi�a ich wzrokiem, po czym gestem przywo�a�a ober�yst�.

- Czy daleko jest st�d do Nancy? - zapyta�a.

- Oko�o dwudziestu mil. Niewiele jak na solidne nogi twego konia, paniczu. Ty te� masz ochot� zobaczy� gr�b ksi�cia Karola?

- Mo�e...

A poniewa� zaskoczony Florent patrzy� na ni� szeroko otwartymi oczami, u�miechn�a si� do niego mi�o.

- My�l� - powiedzia�a - �e zboczymy nieco z drogi i pojedziemy do Nancy. W ko�cu a� tak bardzo nam si� nie spieszy.

- Naprawd� masz ochot� tam wr�ci�? - spyta� os�upia�y m�odzieniec. - Przecie� nie by�a� w tym mie�cie szczeg�lnie szcz�liwa.

Istotnie, kiedy z Leonarda odnale�li Fior� w lotary�skiej stolicy, w�wczas znajduj�cej si� w r�kach Zuchwa�ego, by�a w�wczas nie tylko w niewoli ksi�cia, lecz tak�e ranna i w op�akanym stanie.

- Kiedy przyjechali�cie, rzeczywi�cie nie by�am, jednak po �mierci ksi�cia prze�y�am trzy dni szcz�cia. Trzy dni to niedu�o, ale te s� dla mnie niesko�czenie cenne. Poza tym jest tam kto�, w odniesieniu do kogo z�o�y�am w Rzymie pewne przyrzeczenie. Przyznam, �e troch� o tej obietnicy zapomnia�am, ale skoro nasza droga wiedzie tak blisko, nie do wybaczenia by�oby, gdybym jej nie dotrzyma�a.

Zamilk�a. Florent zrozumia�, �e wi�cej nic na ten temat nie powie i nie zada� �adnego pytania. Zadowoli� si� odprowadzeniem m�odej kobiety do jej pokoju i �yczeniem jej dobrej nocy. Nazajutrz, zamiast jecha� nadal w kierunku Joinville i Chaumont, podr�ni ruszyli na wsch�d, by dotrze� do Nancy.

Dwa lata nie mog�y wystarczy�, by zagoi�y si� niezliczone rany odniesione przez Ksi�stwo Lotary�skie. Wzd�u� drogi wida� by�o wiele �lad�w wojny: spalone wsie, w kt�rych dzielnie wyrasta�y z ruin pojedyncze, kryte strzech�, nowe domy, na wp� zburzone zamki, opactwa i ko�cio�y przekszta�cone w place budowy, gdzie mnisi, wspi�wszy si� na drabiny i podwin�wszy r�kawy habit�w, pracowali, pos�uguj�c si� kielniami, kilofami i heblami; drogi tak zniszczone przez transporty wojskowe, �e trawa nie odrasta�a, jak za koniem Atylli. Na polach pracowa�o wiele kobiet zast�puj�cych m�czyzn, kt�rzy ju� nie wr�c�. Zbyt wiele tak�e by�o nowych krzy�y na cmentarzach, a nawet przy �cie�kach, w miejscach, gdzie padli bezimienni �o�nierze. Jednak�e w wiosennym s�o�cu wszyscy ci ludzie trudz�cy si� na ponownie obsianych polach byli symbolem nadziei i dawali kolejny dow�d hartu ducha Lotary�czyk�w.

Widok Nancy tak�e by� pokrzepiaj�cy. Zasypano transzeje wykopane przez Burgundczyk�w, a na przedmie�ciach, kt�re ucierpia�y r�wnie mocno jak mury obronne, pracowa�o wielu ludzi. Cho� widoczne pozosta�y powa�ne straty poniesione przez miasto, kt�re walczy�o do utraty si�, a� do zwyci�stwa, to pod niebieskim niebem usianym lekkimi bia�ymi ob�okami wida� by�o l�ni�ce nowe dachy. Na murach obronnych po�yskiwa�a bro� stra�y, kontrastuj�c ze spokojnymi twarzami przechodni�w, kt�rzy nie mieli czego si� obawia�: ju� �aden nieprzyjaciel nie spadnie na nich od strony wy�ej po�o�onych Laxou czy Maxeville, nie powstanie ju� �aden ogromny ob�z z�o�ony ze wspania�ych pawilon�w z powiewaj�cymi nad nimi fioletowo-czarno-srebrnymi proporcami. Stada, kt�rym nie zagra�a�o wybicie, pas�y si� spokojnie, a staw �wi�tego Jana, obok zrujnowanej komandorii, zosta� oczyszczony z trup�w pozostawionych przez wojn�.

Miasto by�o dobrze strze�one. Podr�ni spostrzegli to, kiedy przekraczaj�c Bram� de la Craffe, wiod�c� do g��wnej ulicy Nancy, zostali zatrzymani przez stra�nik�w. Jaki� dryblas uzbrojony od st�p do g��w spyta�, po co przyjechali do miasta.

- Z pielgrzymk� - odrzek�a Fiora. - Przybywamy pomodli� na grobie ostatniego ksi�cia Burgundii. Czy to zabronione?

- Ale� nie, ale� nie... Jednak takich ludzi, jak wy, przyje�d�a tu coraz wi�cej. Jeste�cie oczywi�cie z Burgundii?

- Prawie. Jestem hrabin� de Selongey, a ksi��� Rene bardzo dobrze zna� mojego ma��onka. Mnie zreszt� tak�e, ale za �adn� cen� nie chc� go zmusza�, by mnie przyj��. Pragn� tylko pomodli� si� przy grobie...

- Gdzie zamierzacie si� zatrzyma�?

- Nie mam poj�cia. Nie zosta�o wiele zajazd�w, kiedy ksi��� Rene odbi� miasto, ale przypuszczam, �e teraz kilka istnieje?

- Taaa... Ale skoro by�a� tu w trakcie obl�enia, mo�e tu kogo� znasz?

To swego rodzaju przes�uchanie zaczyna�o dra�ni� Fior�, ju� zm�czon� podr�. Tym bardziej �e podczas gdy j� wypytywano, inni ludzie, zdaj�cy si� przybywa� z daleka, wchodzili przez nikogo niezatrzymywani.

- Co oznaczaj� wszystkie te pytania? - rzek�a wynio�le. - Je�li budz� najmniejsze w�tpliwo�ci, wy�lij do pa�acu jednego z tych ludzi, kt�rzy tak spokojnie graj� sobie w ko�ci, �eby zapyta�, czy mog� uda� si� do kolegiaty �wi�tego Jerzego! Poda�am ci nazwisko, a to ju� du�e ust�pstwo.

- K�opot w tym, �e trudno ci uwierzy�. Wygl�dasz jak ch�opak, a m�wisz, �e jeste�... kim?

- Hrabin� de Selongey. Podr�uj� w m�skim stroju, gdy� tak jest wygodniej, ale skoro mi nie wierzysz...

Zdj�a z g�owy wysok� czapk� i spu�ci�a na rami� d�ugi, l�ni�cy warkocz, kt�remu m�czyzna przyjrza� si� z zainteresowaniem.

- Czy to ci wystarczy? Wydaje mi si�, �e niewielu m�czyzn posiada tak d�ugie w�osy?

- Pewnie, pewnie - powiedzia� tamten z uporem - ale w�a�nie dlatego ca�a ta sprawa jest coraz mniej jasna! Kobieta przebrana za m�czyzn�! Czy kto� kiedy� s�ysza� o czym� podobnym?

- Wyobra� sobie, �e tak. Ale ty chyba nie jeste� Lotary�czykiem?

- Ja nie jestem Lotary�czykiem? Ja, kt�ry urodzi�em si� w Toul?

- Nie s�ysza�e� zatem o Joannie d'Arc? Domremy nie jest tak daleko... Niecz�sto widywano j� w falbankach!

- Pewnie, pewnie! - powiedzia� �o�nierz, kt�ry zdawa� si� szczeg�lnie lubi� ten przys��wek. - Ale ona walczy�a na wojnie... tymczasem ty wygl�dasz mi raczej na szpiega!

- Nie przekonamy go! - szepn�� Florent z przygn�bieniem.

Fiora nie zamierza�a pozwoli�, by zatrzyma� j� byle t�py wojak. Wchodz�c do pomieszczenia stra�y, dostrzeg�a na stole papier i pi�ro zatkni�te w ka�amarzu. Usiad�a bokiem na zydlu i szybko napisa�a kilka linijek, podpisa�a i powr�ciwszy do cerbera, poda�a mu list.

- Zechciej �askawie - powiedzia�a s�odkim g�osem - kaza� zanie�� to do pa�acu, do kt�rego s� dwa kroki i kt�ry dobrze znam, gdy� tam mieszka�am. Poczekam tu na odpowied�.

Stra�nik z niezdecydowaniem obraca� list w d�oniach, kiedy jaki� starszy ju� m�czyzna, elegancko odziany w str�j z wykwintnej ciemnoczerwonej tkaniny i w narzuconym niedbale na ramiona obszernym p�aszczu, wszed� do pomieszczenia stra�y.

- Sier�ancie Gachet - powiedzia� - przyby�em, by ci� uprzedzi�, �e oczekuj� na transport dach�wek, kt�re zam�wi�em na sp�k� z panem de Gerbevillers, s�dzi�, i mam nadziej�, �e przepu�cisz je z mniejszymi ceregielami, ni� moj� m�k� w ubieg�ym tygodniu.

- Oczywi�cie, panie Marqueiz, oczywi�cie! - powiedzia� tamten, ju� ca�y w u�miechach, got�w zgi�� si� wp�, gdyby nie przeszkadza�a mu w tym zbroja. - Wiesz dobrze, �e jestem na twoje rozkazy...

Ale nowo przyby�y ju� go nie s�ucha�. Spojrza� na fa�szywego m�odzie�ca i z szerokim u�miechem na pobru�d�onej drobnymi zmarszczkami twarzy wyci�gn�� ramiona w ge�cie powitania.

- Donna Fiora! To ty, prawda?

- To ja, messire Marqueiz - zawo�a�a, spontanicznie podaj�c mu obie r�ce w odpowiedzi na to ciep�e powitanie. - Jestem szcz�liwa, �e ci� widz�...

- Mam nadziej�, �e przyjecha�a� do nas?

- Nie pozwoli�abym sobie na to. Ju� kiedy� zbyt d�ugo nadu�ywa�am go�cinno�ci twojej i pani Nicole.

Istotnie, to w�a�nie do domu �awnika Jerzego Marqueiza i jego �ony zosta�a przewieziona ranna po pojedynku mi�dzy Filipem de Selongeyem i Campobassem . Zazna�a tam najserdeczniejszej go�cinno�ci i to w�a�nie w ich domu rok p�niej prze�y�a z Filipem te trzy dni, kt�re tak g��boko wry�y si� w jej pami��. �awnik otworzy� drzwi swego domu, jednego z niewielu nienaruszonych po obl�eniu, pozwalaj�c na umieszczenie w nim doczesnych szcz�tk�w Zuchwa�ego, kiedy jego zw�oki ze zmia�d�on� twarz� i na wp� po�arte przez wilki, znaleziono w skutych lodem zaro�lach nad stawem �wi�tego Jana.

- Tylko nie m�w tego Nicole! - powiedzia� �awnik. - Oczywi�cie zabieram ci� ze sob�. B�dziesz pami�ta� o mojej przesy�ce, sier�ancie Gachet?

- Pewnie, panie! Zrobi si� tak, jak sobie �yczysz! Chwil� p�niej Fiora sz�a ulic� Neuve rami� w rami� z dawnym przyjacielem, a za nimi kroczy� Florent prowadz�cy za uzdy konie. Wola�aby mo�e przemkn�� niezauwa�ona przez to miasto, kt�re odegra�o tak wielk� rol� w jej �yciu, ale to spotkanie okaza�o si� szcz�liwym zrz�dzeniem losu. Dowiedzia�a si� bowiem, �e ksi��� Rene wyjecha� z miasta, udawszy si� do Neufchateau. Jej list nie dotar�by do adresata i mo�e utkn�aby na d�ugo na posterunku stra�y, chyba �e sier�ant Gachet po prostu by j� przep�dzi�.

Dom, po�o�ony obok ko�cio�a �wi�tego Apra, kt�ry w przeciwie�stwie do innych, niezbyt ucierpia� z powodu wojny, przywo�a� w umy�le Fiory s�odkogorzkie wspomnienia, ale nie umia�a powiedzie�, kt�ry smak przewa�a. Leczy�a tu ran� ramienia, ale zarazem odzyska�a Leonard� przyby�� na przek�r wiatrom i burzom, by by� przy swoim jagni�tku. To tu prze�y�a p�omienne chwile pojednania z Filipem, lecz tak�e, niestety, rozstanie z nim, to rozstanie, kt�re teraz wyrzuca�a sobie nieustannie jako najwi�kszy b��d swego �ycia.

Pani Nicole przyj�a j� tak naturalnie, jakby rozsta�y si� zupe�nie niedawno. Ta wysoka mieszczka, na og� ch�odna i utrzymuj�ca dystans, u�ciska�a j� tak, jakby by�a jej siostr�, i Fiora wywnioskowa�a z tego, �e naprawd� jest tu mile widziana. Jednak kiedy gospodyni otworzy�a przed ni� drzwi pokoju, z kt�rego pewnego zimowego ranka wybieg�a owini�ta zerwanym z ��ka prze�cierad�em, wybuchn�a �kaniem.

Os�upia�a Nicole Marqueiz obj�a j� ramieniem i chcia�a odci�gn�� sprzed drzwi.

- Wybacz mi! - wyszepta�a. - Przygotuj� ci inny pok�j.

- Nie, nie, b�agam ci�! Niczego nie zmieniaj! - powiedzia�a Fiora, staraj�c si� powstrzyma� �zy. - To by� pierwszy odruch, kt�rego nie mog�am powstrzyma�, ale taki powr�t do przesz�o�ci dobrze mi zrobi, nawet je�li jest nieco okrutny. W istocie bowiem to pielgrzymka do przesz�o�ci sprowadza mnie dzi� do Nancy.

- Nie m�w, �e ty tak�e przyby�a� z pielgrzymk� do grobu ksi�cia Karola?

- W�a�ciwie nie. Chocia� mo�e troch�. Czy pami�tasz m�odego Battist� Colonn�, pazia, kt�ry mnie strzeg�?

- I kt�ry tak ci� lubi�? Pami�tam go tym lepiej, �e nie wyjecha� z naszego miasta i wst�pi� do klasztoru Matki Boskiej ...

- Nie wiesz, czy z�o�y� �luby?

- Trudno si� dowiedzie�, co si� dzieje w klasztorze benedyktyn�w, ale w tym przypadku my�l�, �e raczej nie. Z pewno�ci� mnich�w jest teraz mniej ni� przed wojn�, lecz je�liby ten ch�opiec z�o�y� �luby, od kt�rych nie ma odwrotu, nie m�g�by wychodzi� z klasztoru. Tymczasem co rano chodzi modli� si� w kolegiacie, gdzie z kilkoma towarzyszami czuwa, aby ci wszyscy ciekawscy przyje�d�aj�cy obejrze� gr�b nie spowodowali �adnej szkody w �wi�tyni. Kanonicy, niezbyt ch�tni do pe�nienia takiej stra�y, z rado�ci� korzystaj� z tej pomocy. Je�li chcesz go zobaczy�, mo�esz i�� na pierwsz� msz� u �wi�tego Jerzego. Z pewno�ci� go spotkasz.

Nazajutrz, owin�wszy g�ow� ciemnym woalem, Fiora uda�a si� na msz� odprawian� o �wicie. Zanim ukl�k�a przed g��wnym o�tarzem, poszuka�a wzrokiem ksi���cego grobu i bez problemu dostrzeg�a go w miejscu, kt�re opisa�a Nicole: wielka, lekko uniesiona p�yta le��ca przed o�tarzem �wi�tego Sebastiana. Kilka �wiec, zapalonych zapewne przez by�ych �o�nierzy, pe�ni�o przy niej migotliw� stra�, a na samym grobie czerwieni�a si� lampka oliwna. Nie by�o przy nim nikogo, lecz kiedy Fiora po zako�czonym nabo�e�stwie ponownie odwr�ci�a si� w tamtym kierunku, zauwa�y�a szczup�� posta� w szacie z grubej bia�ej tkaniny kl�cz�c� przed grobem i gor�co si� modl�c� z twarz� ukryt� w d�oniach. Obok m�odego mnicha sta�a butelka z oliw�, z kt�rej uzupe�ni� zapas w lampce. Fiora podesz�a do niego cicho. Modl�cy si� by� wy�szy ni� jej dawny pa�, lecz Battista musia� mie� teraz ju� oko�o siedemnastu lat. By�a pewna, �e to on.

Opu�ciwszy r�ce, pochyli� si�, by uca�owa� ziemi�, a kiedy si� wyprostowa�, m�oda kobieta lekko dotkn�a jego ramienia.

- Battisto - szepn�a. - Mo�emy chwil� porozmawia�? Podskoczy� jak u��dlony przez os� i wsta� tak szybko, �e stopy zapl�ta�y mu si� w habit i omal nie upad�. Fiora przytrzyma�a go, a jej serce �cisn�o si� na widok tej m�odej twarzy, kt�r� zapami�ta�a tak radosn�, otwart�, pi�kn�, a kt�ra przez dwa lata pokuty zapad�a si�, poblad�a, postarza�a. Tak�e g�os by� nie ten sam.

- Donna Fiora!... Co ty tu robisz?

- To tobie, przyjacielu, trzeba by zada� to pytanie. Co ci przysz�o do g�owy, by pogrzeba� si� tu za �ycia, zamiast wr�ci� do domu, do Rzymu, gdzie czeka na ciebie rodzina?

- Po�wi�ci�em moje �ycie ksi�ciu Karolowi i po prostu nadal mu s�u��.

- Tam, gdzie jest teraz, nie jeste� mu potrzebny.

- Co ty o tym wiesz? Zreszt� nie jestem sam: sp�jrz na ten gr�b obok! To gr�b Jeana de Rubempre, kt�ry by� mianowanym przez niego gubernatorem Nancy i kt�rego cia�o zosta�o odnalezione niedaleko zw�ok ksi�cia. Bogobojny ksi��� Rene, kt�ry jest prawdziwym rycerzem, chcia�, by spoczywa� w otoczeniu swoich ludzi. Inni spoczywaj� na miejskim cmentarzu, kilku nawet na cmentarzu naszego klasztoru.

- Mam wi�c racj�. Cie� strze�ony przez inne cienie, niemaj�cy nic wsp�lnego ze �wiatem �ywych, a w Rzymie...

- Rzym to kloaka! - rzuci� m�odzieniec z nag�ym gniewem. - Zostaw mnie, donno Fioro! Musz� wr�ci� do moich obowi�zk�w...

- Ale...

Nie zd��y�a powiedzie� nic wi�cej. Podkasawszy habit, Battista ruszy� biegiem przez ko�ci� i znikn��, jakby depta� mu po pi�tach sam diabe�. Zdumiona t� gwa�town� reakcj� Fiora patrzy�a na jego nieprzytomn� ucieczk� i omal nie rzuci�a si� w pogo�, ale zrezygnowa�a. Teraz ona z kolei ukl�k�a przy p�ycie nagrobnej i pomodli�a si� o spok�j duszy cz�owieka, kt�rego pocz�tkowo tak nienawidzi�a, lecz kt�rego czarowi, jak tylu innych, w ko�cu uleg�a tak bardzo, �e przyj�a jego przyja�� i op�akiwa�a �mier� z sercem wolnym od jakiejkolwiek urazy. Zawsze b�dzie go widzia�a takiego, jakim ujrza�a go po raz ostatni, rankiem w dniu decyduj�cej bitwy - jako z�otego rycerza w he�mie ozdobionym sylwetk� stoj�cego na tylnych �apach lwa, zag��biaj�cego si� powoli w marzn�cej zimowej mgle, unosz�cego rami� w ge�cie po�egnania. G�sta mg�a rozst�pi�a si� przed nim, by wpu�ci� go do mrocznej krainy �mierci...

Cz�sto zastanawia�a si�, jak wygl�da�aby przysz�o��, gdyby ksi��� prze�y�. Czy uda�oby mu si� znale�� �rodki na kontynuowanie nieustannych wojen? Zwa�ywszy, jak wykrwawiona by�a Burgundia, z pewno�ci� nie, ale a� do wyczerpania zasob�w finansowych kontynuowa�by walk�, d��y�by do realizacji swoich marze� o hegemonii, cho�by mia� przy tym zgin��, a wraz z nim ostatni wierni mu towarzysze. W gruncie rzeczy dobrze si� sta�o, a tragiczna wielko�� jego �mierci zapewne by go satysfakcjonowa�a. Nie by�o jednak rzecz� s�uszn�, by Battista pozostawa� zniewolony tym dramatem i mistyczn� aur� nadan� mu w legendach.

Fiora uzna�a rozmow� z ch�opakiem za niedoko�czon�. Opu�ciwszy ko�ci�, posz�a na plac la Halle. Zatrzyma�a jednego z przechodni�w pytaniem o drog� do klasztoru Matki Boskiej. M�czyzna wskaza� jej ulic�, w g��bi kt�rej istotnie wida� by�o kaplic� o dzwonnicy zburzonej do po�owy przez kul� armatni�.

Wej�cie do klasztoru znajdowa�o si� przy samym ko�ciele. Fiora poci�gn�a sznur dzwonka wisz�cego przy starej, ci�kiej i wybijanej �elaznymi gwo�dziami furcie, wygl�daj�cej jak wej�cie do wi�zienia. W wyci�tym w niej zakratowanym okienku pojawi�a si� nalana twarz mnicha, kt�remu m�oda kobieta powiedzia�a, �e uprasza ojca przeora tego �wi�tego przybytku o kr�tkie spotkanie. Okienko si� zamkn�o i musia�a czeka� d�ugie minuty, zanim uchylono bram� na tyle, by mog�a wej�� do �rodka. Po drugiej stronie brat furtian, o postaci r�wnie pulchnej jak twarz, da� jej znak, by posz�a za nim, i bez s�owa zaprowadzi� do niewielkiej, niskiej i wilgotnej komnaty, pozbawionej jakichkolwiek mebli. Tylko du�y krucyfiks z czarnego drewna wskazywa�, �e nie jest to piwnica. Ca�y budynek czu� by�o saletr� i ple�ni�, ale to pomieszczenie, do kt�rego schodzi�o si� po kilku stopniach mia�o tak n�dzny wygl�d, �e serce m�odej kobiety �cisn�o si� z �alu. To, �e uroczy Battista tkwi uwi�ziony w tym grobowcu od ponad dw�ch lat, wyda�o jej si� nieprawdopodobnym nonsensem! Musia� naprawd� kocha� Zuchwa�ego, by skaza� si� na to powolne umieranie!

Wysokiemu mnichowi w czarno-bia�ym stroju, kt�ry pojawi� si� tak cicho, �e tego nie zauwa�y�a, przedstawi�a swoj� pro�b�: pragnie porozmawia� przez chwil� z m�odym nowicjuszem, kt�ry w �yciu �wieckim zwa� si� Battista Colonna.

- Przybywam z Rzymu - powiedzia�a z pewno�ci� siebie - i mam dla niego wiadomo�� od rodziny.

K�amstwo wp�yn�o jej na wargi zupe�nie naturalnie z tego prostego powodu, �e gotowa by�a u�y� wszelkiej broni, byle tylko wyrwa� tego ch�opca ze �wiata beznadziei, dla kt�rego nie by� stworzony. Zreszt�, czy by�o to k�amstwo? Antonia, kt�ra j� wys�a�a, by�a naprawd� kuzynk� Battisty...

- Czy nie mo�esz powierzy� tej wiadomo�ci mnie? - zapyta� przeor, przygl�daj�c si� m�odej kobiecie z natarczywo�ci�, kt�r� uzna�a za antypatyczn�.

- Nie chodzi o list, lecz o wiadomo�� ustn�, kt�ra nie mog�aby nabra� w twoich ustach w�a�ciwego znaczenia, wielebny ojcze. Zechciej wybaczy� mi t� szczero��.

Jednak zakonnik nie zamierza� tak �atwo si� podda�.

- Rodzina to poj�cie obejmuj�ce wiele os�b. Przypuszczam, �e w tej sytuacji chodzi o jednego z jej cz�onk�w. Czy powiesz mi przynajmniej o kogo? Zrozum, c�rko, �e jestem odpowiedzialny za dusz� tego m�odego ch�opca i nie chc�, by zak��cono spok�j, kt�ry uzyska� z pewnym trudem - doda� pospiesznie, widz�c, �e m�oda kobieta marszczy brwi.

- Obawiasz si� zatem, �e ten spok�j jest kruchy? Je�li jest prawdziwy, g��boki, nie mo�e go naruszy� �aden znak dochodz�cy ze �wiata �ywych. Mog� ci powiedzie� jedno: �aden z cz�onk�w rodziny Colonna - a zgadzam si�, �e jest ich wielu - nikt, powtarzam, nie rozumie, dlaczego pi�tnastoletni ch�opiec zdecydowa� si� zosta� tutaj, z dala od domu i bliskich...

- Wiemy o tym od dawna, pani. Ksi��� Colonna przyby� tu osobi�cie i Battista odm�wi� spotkania z nim... Ale przypuszczam, �e o tym wiesz? - To nie on mnie przysy�a.

- Zatem kto?

- Za pozwoleniem, wasza wielebno��, powiem to samemu Batti�cie - powiedzia�a Fiora, zaczynaj�c traci� cierpliwo��. - Chc� z nim rozmawia�, i nic nie przyjdzie mu z ukrywania si� w tych murach czy uciekania, jak to zrobi� przed chwil�. Chyba �e naprawd� nie jest ju� taki jak kiedy�, �e straci� ca�� odwag�, nawet t�, albo przede wszystkim t�, kt�ra polega na patrzeniu prawdzie w oczy!

Pot�na posta� przeora jakby si� rozdwoi�a, ukazuj�c bia�y cie�: samego Battist�, kt�ry musia� wej�� niepostrze�enie, r�wnie cicho jak jego prze�o�ony.

- To prawda, �e nie jestem ju� taki, jak by�em, donno Fioro, ale nigdy nie zgodz� si�, by oskar�ano mnie o brak odwagi...

Mimo ci�kiego smutku panuj�cego w tym niskim pomieszczeniu Fiora musia�a powstrzyma� u�miech. Je�li m�ody Colonna zachowa� zdrowy zwyczaj pods�uchiwania za drzwiami, to zmieni� si� znacznie mniej, ni� s�dzi�, i by� mo�e zosta�a jeszcze jaka� nadzieja.

- Dlaczego uciek�e� przede mn� przed chwil� w ko�ciele? Byli�my przyjaci�mi...

- Niegdy� tak. Wydaje mi si�, �e to by�o bardzo dawno...

- Min�y dwa lata, Battisto. To niewiele wobec ludzkiego �ycia.

Zamilk�a, patrz�c na przeora tak nieust�pliwie, �e na jego zapadni�tych policzkach pojawi�y si� czerwone plamy. Zrozumiawszy, �e w jego obecno�ci nie powie nic wi�cej, zdecydowa� si� wreszcie wyj��.

- Znajdziesz mnie w kaplicy, m�j synu - szepn��. - B�d� si� modli�, aby Pan odsun�� od ciebie pu�apki tego �wiata.

- Dzi�kuj� ci za to, m�j ojcze, ale mam nadziej� znale�� w sobie dosy� si�, by z Bo�� pomoc� pokona� je samodzielnie!

- Bardzo to mi�e! - zauwa�y�a Fiora zgry�liwie. - Nie przypominam sobie, �ebym zastawi�a na ciebie jak�� pu�apk�.

- Wiem, donno Fioro, i prosz� ci� o wybaczenie, je�li ci� zrani�em... ale nie przyzwyczai�a� mnie tak�e do k�amstw z twoich ust.

- K�amstw? Kiedy k�ama�am?

- Ale�... dos�ownie przed chwil�. Czy nie powiedzia�a�, �e przybywasz z Rzymu? Ty w Rzymie? C� by� tam robi�a?

- B�dziesz musia� jeszcze raz przeprosi�, Battisto! Nie jad� stamt�d bezpo�rednio, przyznaj�, ale jednak przebywa�am tam, zreszt� zupe�nie wbrew mojej woli, przez kilka miesi�cy. Inaczej gdzie mog�abym spotka� twoj� kuzynk� Antoni�?

Nag�e uderzenie krwi przywr�ci�o na chwil� m�odemu nowicjuszowi zdrowy wygl�d z dawnych czas�w, a jego czarne oczy zal�ni�y, trwa�o to jednak tylko chwil�...

- Antonia! - westchn��. - Zatem martwi si� o mnie?

- Znacznie bardziej, ni� s�dzisz.

- Jako� trudno mi uwierzy� w to stwierdzenie. Dosz�o do mnie, �e ma zosta� wydana za m��.

- Te wiadomo�ci s� ju� nieaktualne. Antonia nosi obecnie imi� siostry Serafiny, przebywa w klasztorze San Sisto i tam po��czy�a nas przyja��.

- Antonia zakonnic�? Ale� to nieprawdopodobne!

- Prawie tak, jak widok ciebie w tym zakonnym habicie. Dodam, �e wst�pi�a do klasztoru nie z w�asnej woli. Papie� chcia� j� zmusi� do po�lubienia jednego ze swoich bratank�w, Leonarda, najmniej udanego z ca�ej tej bandy. Wola�a zosta� mniszk�. Nadto jej ojciec, aby uspokoi� papieski gniew, musia� odda� wi�ksz� cz�� jej posagu. Dodam, �e do dzi� nie z�o�y�a �lub�w... i �e od ciebie zale�y, czy kiedykolwiek je z�o�y. To na jej pro�b� przyjecha�am.

Oddaliwszy si� od Fiory, Battista opar� si� plecami o �cian�, kt�r� przecina� wielki krucyfiks, jakby chcia� si� pod nim schroni�. Poblad� jeszcze bardziej i m�oda kobieta poczu�a, jak opanowuje j� ogromna lito��.

- Kiedy� do niej pisywa�e�, prawda? - powiedzia�a �agodnie. - Dlaczego przesta�e�?

- Przesta�em, kiedy dowiedzia�am si�, �e wychodzi za m��. Bardzo j�... lubi�em i wola�em zerwa� wszystkie wi�zy mi�dzy nami. Wydawa�o mi si�, �e tak b�dzie �atwiej, i rzeczywi�cie przez jaki� czas by�o. Przy ksi�ciu Karolu sprawy wygl�da�y inaczej, z nim wszystko by�o mo�liwe, nawet najpi�kniejsze rycerskie sny. Takie �ycie mi odpowiada�o, czu�em si� niemal szcz�liwy. A potem pojawi�a� si� ty i przy tobie prze�y�em najpi�kniejsze dni mego �ycia...

- Wtedy jeszcze do niej pisa�e�, przecie� nawet opowiedzia�e� jej o mnie - powiedzia�a Fiora surowo.

- To prawda. Zaprzesta�em pisania wkr�tce po twoim przyje�dzie. Nie mia�em wiadomo�ci od niej od pewnego czasu i my�la�am, �e jest ju� zam�na. Dlaczego nic mi nie powiedzia�a?

- Mo�e dlatego, �e ze zbyt wielkim entuzjazmem pia�e� hymny pochwalne na moj� cze��. To by�o wielkie g�upstwo, przyjacielu!

- Ale ja wierzy�em w ka�de s�owo, kt�re pisa�em. Rozpali�a� moj� wyobra�ni�... a tak�e moje serce. Troszeczk�.

- Antonia uzna�a, �e bardzo, i na tym polega twoja g�upota. Ona ci� kocha, kocha ci� ca�� dusz�, a taka dusza jak jej nigdy si� nie zmienia!

Bez fa�szywego wstydu m�odzieniec ukry� twarz w d�oniach. Po dr�eniu ramion Fiora pozna�a, �e p�acze, i powoli podesz�a do niego. Mia�a ochot� przytuli� go do siebie, uko�ysa� jak nieszcz�liwe dziecko, kt�rym w istocie by�, ale nie �mia�a: zmieni� si� i obawia�a si�, �e go urazi.

- Je�li dobrze rozumiem - szepn�a - do wst�pienia tutaj sk�oni�o ci� straszliwe nieporozumienie. Ty tak�e j� kocha�e�?

- Sam ju� teraz nie wiem. Wiem tylko, �e tego przekl�tego styczniowego dnia zobaczy�em, jak ginie m�j ksi���, podczas gdy ja pozosta�em przy �yciu... a p�niej straci�em tak�e ciebie. To by�o dla mnie za du�o i powr�t do Rzymu mnie przera�a�.

- Dlaczego nie chcia�e� spotka� si� z ojcem?

- Z tego samego powodu. Mia�bym wr�ci� do tego okrytego ha�b� miasta...

po co?

- Mo�e po to, by walczy� u boku twoich bliskich - burkn�a Fiora, kt�ra postanowi�a przyprze� go do muru. - Odwieczna wojna mi�dzy rodami Colonn�w i Orsinich wkracza w faz� tym niebezpieczniejsz�, �e ci ostatni maj� ca�kowite poparcie papie�a. Nara�a si� na niebezpiecze�stwo utraty �ycia ten, kto zabija Orsiniego, ale niewiele ryzykuje zabijaj�cy Colonn�. Wasz pa�ac del Vaso ca�kowicie bezprawnie trafi� w r�ce jednego z bratank�w Sykstusa IV. S�ysza�am te�, �e papie� chce si� pozby� twego wuja, protonotariusza, kt�ry pozwala sobie mie� w�asne zdanie...

- M�j Bo�e! Nie mia�em o tym poj�cia.

- Dowiedzia�by� si� wszystkiego, gdyby� zgodzi� si� na spotkanie z ojcem. Czy kochasz Boga tak bardzo, by po�wi�ci� Mu swoje �ycie i utkn�� tutaj? Nie b�dziesz m�g� opu�ci� klasztoru, je�li z�o�ysz �luby... a kiedy� b�dziesz musia� je z�o�y�. Sko�cz� si� wtedy romantyczne odwiedziny grobu ksi�cia Karola.

Zreszt� nie wiadomo, czy tutaj zostanie.

- Wiesz co� na ten temat? - wyj�ka� poblad�y Battista.

- Wiem tyle, ile m�wi� ludzie na ulicach i w zajazdach w Brugii, sk�d przybywam. Ksi�na Maria pragnie gor�co, by ksi��� Rene odda� jej cia�o ojca, by mog�a je pochowa� w kartuzji w Champmol w pobli�u Dijon*.

* Ksi��� ostatecznie zosta� pochowany w ko�ciele Matki Boskiej w Brugii, gdzie nadal spoczywa obok swojej c�rki.

- By�a� w Brugii? A wi�c du�o podr�ujesz, donno Fioro?

- Wi�cej, ni�bym chcia�a. Pojecha�am do Brugii, gdy� spotkawszy Wielkiego Bastarda Antoniego, dowiedzia�am si�, �e podczas Bo�ego Narodzenia widziano mego ma��onka u ksi�nej. Od miesi�cy szukam Filipa. Wcze�niej by�am w pobli�u Awinionu, a teraz, nie wiedz�c ju�, co robi�, jad� do Selongey w nadziei, �e mo�e tam trafi� na jaki� jego �lad... Ale zostawmy to! Nie jestem tu po to, by rozmawia� o sobie, lecz o tobie. Czy zrozumia�e� to, co ci powiedzia�am? Colonnowie potrzebuj� pomocy wszystkich cz�onk�w rodziny, a Antonia potrzebuje ciebie. Ona ci� kocha, powtarzam raz jeszcze i b�d� powtarza� nadal.

Battista podni�s� na Fior� oczy, w kt�rych l�ni�o co�, co przywr�ci�o m�odej kobiecie nadziej�, zw�aszcza kiedy zapyta�:

- Czy ona... czy ona nadal �piewa?

- Tylko na chwal� Pana. Jej g�os budzi zachwyt w San Sisto, ale my�l�, �e tysi�c razy wola�aby nuci� ko�ysanki waszym dzieciom!

Tym razem nowicjusz obla� si� p�sem i odwr�ci� wzrok.

- Dzi�kuj�, �e zada�a� sobie trud przywiezienia mi tych wie�ci, donno Fioro. Czy zechcia�aby� teraz zostawi� mnie samego? Chcia�bym... pomodli� si�, zastanowi�.

- To oczywiste i ja te� b�d� prosi� Boga, by ci� o�wieci� i poprowadzi� najlepsz� drog�. Mo�liwe, �e wi�cej si� nie zobaczymy... Bardzo ci� lubi�, Battisto Colonna!

- Zaczynam w to wierzy�. Ach, by�bym zapomnia�! Gdzie si� zatrzyma�a�?

- Tam, gdzie poprzednio: w domu Jerzego Marqueiza. Zamierzam zosta� jeszcze dwa lub trzy dni.

- To dobrze...

Nic wi�cej nie m�wi�c, ukl�k� u st�p wielkiego krucyfiksu i ukrywszy twarz w d�oniach, pogr��y� si� w g��bokiej modlitwie. Fiora przygl�da�a mu si� przez chwil�, po czym na palcach opu�ci�a ponure pomieszczenie.

Wieczorem, kiedy mieszka�cy domu �awnika Marqueiza mieli zasi��� do sto�u, s�u��cy przyni�s� li�cik do Fiory.

By�a� dzi� na porannej mszy w kolegiacie - pisa� Battista. - Czy mog�aby� jutro zrobi� to samo i spotka� si� ze mn� w tym samym miejscu ? By�bym Ci niesko�czenie wdzi�czny...

Nie napisa� nic wi�cej, ale tej nocy Fiora zupe�nie nie mog�a zasn�� - tak bardzo obawia�a si� sp�ni� na spotkanie wyznaczone przez m�odego przyjaciela. Ledwie noc zacz�a ja�nie� na wschodzie, gdy eskortowana przez Florenta, niegodz�cego si�, by sama biega�a po ciemnych ulicach, wesz�a po schodach do ko�cio�a �wi�tego Jerzego. Powietrze by�o zimne, a drobny, nieustaj�cy deszcz skapywa� z dach�w. Mokry bruk l�ni� w ��tawym �wietle bladej latarni. Musia�a nawet poczeka� chwil�, a� nie ca�kiem rozbudzony zakrystianin otworzy stare wrota, podczas gdy z okolicznych wsi dobiega�y zachrypni�te pienia nowego pokolenia kogut�w, jako �e wszystkie poprzednie sko�czy�y tragicznie w rosole.

Wszed�szy do ko�cio�a, Fiora poszuka�a wzrokiem grobu. Pomi�dzy zgaszonymi �wiecami zdawa� si� on drzema� w wynios�ej samotno�ci, nad kt�r� czuwa�a nigdy niegasn�ca lampka oliwna.

- Co teraz robimy? - szepn�� Florent mimo woli poruszony majestatem miejsca.

- We�miemy udzia� w mszy - powiedzia�a Fiora tym samym tonem - a ty nie ruszysz si� z miejsca, dop�ki ci� nie zawo�am. Zrozumia�e�?

- To dosy� jasne - westchn�� z rezygnacj�. - Nie ruszam si�, je�li mnie nie zawo�asz...

Wysoki g�os srebrnego dzwoneczka zapowiedzia� wej�cie ksi�dza, kt�ry podszed� do s�abo o�wietlonego o�tarza, os�aniaj�c Przenaj�wi�tszy Sakrament zielon� stu�� ozdobion� z�ot� ta�m�. Fiora i Florent ukl�kn�li jednocze�nie na posadzce i nabo�e�stwo si� rozpocz�o.

Po Podniesieniu m�oda kobieta poczu�a za sob� czyj�� obecno��. Odwr�ciwszy si� lekko, zauwa�y�a Battist�, kt�rego z trudem rozpozna�a, gdy� bia�y habit znikn��, a wraz z nim wygl�d nowicjusza. M�odzieniec stoj�cy za ni�, skromnie ubrany w podniszczon� tunik� z szarego sukna, �ci�ni�t� w talii sk�rzanym pasem, wyda� jej si�, mimo tego ubogiego stroju, wspanialszy ni� ksi��� z bajki � ksi�ciem by� bowiem z urodzenia. Musia�a przywo�a� ca�e swoje opanowanie, by nie rzuci� mu si� na szyj�. Uda�o jej si�! Battista opuszcza� klasztor i mo�e za kilka miesi�cy bramy San Sisto otworz� si� przed ma�� Antoni�, zar�owion� z rado�ci. To szcz�cie b�dzie dzie�em jej, Fiory, kt�ra nigdy nie by�a zdolna zbudowa� w�asnego. Z sercem pe�nym rado�ci i wdzi�czno�ci przyj�a cia�o Chrystusa.

Po zako�czeniu mszy podesz�a do m�odzie�ca i naturalnym gestem wzi�a go pod rami�, aby razem z nim ruszy� do wyj�cia.

- Sprawiasz mi wielk� rado��, Battisto... ale uwa�am, �e jeste� niewystarczaj�co przygotowany do d�ugiej drogi. Mam nadziej�, �e pozwolisz, by twoja starsza siostra si� tym zaj�a? Odb�dziemy cz�� podr�y razem... mo�e chocia� do Burgundii?

- Ch�tnie przyjm� pomoc, gdy� jestem bez grosza, ale nie s�dz�, �eby� dotar�a a� do Burgundii, donno Fioro.

- A to dlaczego?

- Zaraz ci powiem. A na razie, czy mogliby�my ostatni raz pomodli� si� przy grobie ksi�cia Karola?

Wyrazi�a zgod� u�miechem i oboje, a za nimi Florent, skierowali si� ku kaplicy. �wiece zosta�y zn�w zapalone, lampka l�ni�a nowym blaskiem, a inny przysz�y mnich sta� dok�adnie w tym samym miejscu, w kt�rym Fiora poprzedniego dnia zobaczy�a Battist�. Ten jednak wydawa� si� znacznie wy�szy, a ramiona okryte zgrzebn� bia�� tkanin� by�y szerokie i silne. Kr�tkie br�zowe w�osy i nieco arogancki spos�b trzymania g�owy sprawi�y, �e serce Fiory zabi�o szybciej, cho� sama nie wiedzia�a dlaczego. P�niej wypadki potoczy�y si� szybko.

Pu�ciwszy jej rami�, Battista podszed� do swego dawnego towarzysza, nic nie powiedzia�, ale dotkn�� jego ramienia. W�wczas ten powoli si� odwr�ci�, a Fiora na o�lep opar�a si� dr���c� d�oni� o jeden z filar�w. Tym mnichem by�

Filip...

Wyprostowany, w tej szacie, kt�ra czyni�a go jeszcze wy�szym i podkre�la�a dumne rysy jego twarzy, tak ogorza�ej, �e nie zdo�a�a zbledn�� mimo mroku klasztoru, patrzy� na ni�, ale w jego orzechowych, z�oci�cie l�ni�cych w blasku �wiec oczach, Fiora nie znalaz�a �adnego �ladu dawnej nami�tno�ci. A kiedy zapominaj�c o miejscu, w kt�rym si� znajduje, porwana mi�o�ci�, chcia�a pa�� mu w ramiona, wyci�gn�� r�ce, by utrzyma� j� na dystans.

- Nie, Fioro. Nie mo�esz si� do mnie zbli�y�. Zosta�a na miejscu jak ra�ona piorunem, z wra�eniem, �e jej serce rozpada si� na kawa�ki, a jej �ycie rozsypuje si� w popi�.

- Ale dlaczego?... dlaczego? - zapyta�a g�osem, w kt�rym ju� s�ycha� by�o �zy.

Wzruszy� ramionami i ze spokojem wsun�� d�onie w szerokie r�kawy.

- Wydaje mi si�, �e to oczywiste. Ani to miejsce, ani str�j nie pozwalaj� na wylewno��.

- Nie zawsze tak uwa�a�e�. Zapomnia�e� o ko�ciele Santa Trinita? Ma�o si� przejmowa�e� �wi�to�ci� miejsca tego ranka, kiedy pokaza�e� mi, czym jest poca�unek.

- Nie, nie zapomnia�em, ale nie nosi�em w�wczas habitu, a ko�ci� by� po prostu ko�cio�em. Ta kaplica jest u�wi�cona obecno�ci� tego, kt�ry tu spoczywa...

- Czy musi tak by�, by do ko�ca �wiata Zuchwa�y sta� mi�dzy nami? - szepn�a Fiora z gorycz�. - On nie �yje, Filipie, a ten przedziwny kult, kt�rym uparcie go otaczasz, nie przywr�ci mu �ycia.

- On jest bardziej �ywy ni� wy wszyscy. Tylko przy nim swobodnie oddycham!

- Co za szale�stwo. Battista zrozumia�, �e powinien �y� dla innych...

Odwr�ci�a si�, szukaj�c m�odzie�ca, by wezwa� go na �wiadka swych s��w, ale obaj z Florentem odeszli na bok, zrozumiawszy, �e ich obecno�� jest niepo��dana.

- Battista wie teraz, �e jest potrzebny...

- A czy ja nie potrzebuj� ciebie? - Nie.

- A tw�j syn? Bo masz syna, Filipie. S�dzisz, �e on nie potrzebuje ojca?

Po raz pierwszy w zimnych oczach Selongey a pojawi� si� b�ysk, a twardy g�os z�agodnia�.

- W wi�zieniu w Dijon, w przeddzie� zaplanowanej egzekucji, dowiedzia�em si�, �e oczekujesz dziecka, ale nie wiedzia�em, �e to ch�opiec. Jestem z tego powodu szcz�liwy... ale tam, gdzie jest, nie potrzebuje mnie. Nie powinna� by�a o nim wspomina�, nie czuj� najmniejszej rado�ci z powodu bycia ojcem przysz�ego kupca florenckiego.

- Przysz�ego kupca florenckiego? Zatem, twoim zdaniem, gdzie przebywa tw�j syn?

- We Florencji, oczywi�cie. Tam, gdzie go zawioz�a� w zesz�ym roku.

- Ja zabra�am ma�ego Filipa do Toskanii? Na ten gr�b, kt�ry zdajesz si� czci�, przysi�gam, �e nasze dziecko jest teraz w dworze Raibaudiere, w pobli�u Tours, gdzie czuwa nad nim stara Leonarda, moja dawna niewolnica Khatoun i para zacnych, oddanych ludzi.

Dawny ironiczny u�miech uni�s� prawy k�cik wzgardliwych ust Filipa.

- W Tours? To niewiele mniej godne ubolewania. Mylisz si�, Fioro, kiedy m�wisz, �e ksi��� Karol nadal stoi mi�dzy nami. Tym, kto nas dzieli, jest kr�l Francji. Wiesz, �e nigdy nie zgodz� si� mu s�u�y�, a wychowujesz mego syna na jego dworze.

- Wychowuj� twego syna u siebie, w domu, kt�ry mi ofiarowano...

- ...w podzi�kowaniu za dobr� i lojaln� s�u�b� w ��ku Campobassa!

- M�j Bo�e! Czy ty nigdy nie zapomnisz o tej okropnej historii?

Zrobiwszy krok w stron� grobu, Fiora opad�a na kolana obok lampki z br�zu. - Kr�l przeni�s� na mnie uczucie szacunku, kt�re �ywi� dla mojego ojca. Podarowa� mi ten dw�r, poniewa� wiedzia�, �e wszystko straci�am.

- Mia�a� Selongey. To tam powinna� by�a wyda� na �wiat mego syna. Ale za bardzo obawia�a� si� �y� z dala od wrzawy �wiatowego �ycia, kt�re zawsze prowadzi�a�...

- Gdybym zgodzi�a si� pojecha� tam za tob�, teraz mo�e by�abym w n�dzy i bez domu. Zapominasz, �e zosta�e� skazany na �mier�, bo marzy�e� tylko o tym, �eby kontynuowa� walk�, �eby po�wi�ci� si� w s�u�bie twojej ukochanej ksi�nej Marii. Ja si� nie liczy�am, mog�e� mnie upchn�� w Selongey, jak k�opotliwy baga�... Mimo to g��boko �a�owa�am, �e spowodowa�am nasze rozstanie... poniewa�... niech B�g b�dzie mi �wiadkiem, i ty tak�e, panie, kt�ry �pisz pod t� p�yt�... poniewa� ci� kocham i zawsze kocha�am tylko ciebie, Filipie. Szukam ci� od miesi�cy!

- Od miesi�cy? A dlaczego nie od lat? My�l�, �e jako prawdziwa florentynka, troch� przesadzasz. Nie szuka�a� mnie we wrze�niu ubieg�ego roku, kiedy by�a� we Florencji, u Medyceusza, twojego kochanka, gdzie zawioz�a� mojego syna i wszystkich domownik�w.

Oburzenie i zdumienie poderwa�y Fior� na nogi.

- Ja by�am we Florencji we wrze�niu? Kto m�g� ci powiedzie� podobn� bzdur�?

- M�czyzna, kt�rego spotka�em dwa kroki od twego domu... tego, kt�ry nazywaj� Domem w Barwinkach. Zgadza si�?

- Przyjecha�e�... do mnie we wrze�niu? To niemo�liwe.

- Naprawd�? Pos�uchaj wi�c. Kiedy uciek�em z zamku Pierre-Scize, w kt�rym zamkn�� mnie tw�j kr�l...

- Dzi�ki porozumieniu z c�rk� dozorcy, wiem.

- Wygl�da na to, �e sporo wiesz.

- Wi�cej, ni� my�lisz. Chcia�abym dowiedzie� si� tylko, co zrobi�e�, kiedy opu�ci�e� kartuzj� Val-de Benediction, gdzie by�e� leczony i gdzie powiedziano mi, �e straci�e� pami��.

- Naprawd� tam by�a�?

- W towarzystwie Douglasa Mortimera. Pewnie go pami�tasz. Ojciec przeor powiedzia� nam wszystko, co wie o tobie, ale niewiele tego by�o... Tylko �e ich ok�ama�e�. Nie straci�e� pami�ci, prawda?

- Nie, ale nie wszyscy mnisi s� godrii zaufania, a to by�o jedyne mo�liwe zachowanie w przypadku wi�nia, kt�ry zbieg� z kr�lewskiego wi�zienia. Co jeszcze wiesz?

- Zew czasie Dni B�agalnych skorzysta�e� z przybycia licznych pielgrzym�w zmierzaj�cych do Composteli, by ukradkiem opu�ci� kartuzj�.

Zamilk�a. Oczy Filipa ponad jej g�ow� wbite by�y w co�, czego nie widzia�a. Spojrza�a ich �ladem i spostrzeg�a grup� m�czyzn, kt�ra z czapkami w d�oniach zmierza�a w kierunku grobu.

- Chod�! - szepn�� Filip. - Oddalmy si�! Reszta ko�cio�a jest pusta o tej porze...

Odpowiedziawszy skinieniem g�owy na pe�ne szacunku uk�ony wiernych, poszed� przodem w kierunku ch�ru, a p�niej poczeka�, a� m�oda kobieta do niego do��czy. Razem zacz�li powoli i�� obok siebie, a Filip opowiedzia�, jak dosz�o do tego, �e przy��czy� si� do pielgrzym�w zmierzaj�cych do dalekiej Galicji.

- Szed�em z nimi a� do Tuluzy. By�a to moja jedyna szansa na prze�ycie, gdy� nie mia�em ani miedziaka, a dzi�ki nim �y�em z datk�w. Przez chwil� my�la�em, �eby i�� z nimi a� do celu, ale co� silniejszego ode mnie zatrzymywa�o mnie na tej ziemi, na kt�rej, jak s�dzi�em, si� znajdujesz. Cierpia�em tak bardzo, �e zapomina�em przez to o mojej nienawi�ci do Ludwika XI. Chcia�em tylko jednego: odnale�� ciebie...

- Filipie!

- Zamilcz! Pozw�l mi doko�czy�! W Tuluzie uda�em, �e boli mnie noga, i moi towarzysze poszli dalej beze mnie. Zosta�em w szpitalu �wi�tego Jakuba, gdzie otrzymywa�em po�ywienie w zamian za drobne pos�ugi. Czeka�em na pielgrzym�w wracaj�cych na p�noc, najlepiej w stron� Tours. Kiedy si� pojawili, ruszy�em z nimi i w ten spos�b nareszcie dotar�em do gniazda... Ludwika XI! - warkn�� g�osem pe�nym takiej nienawi�ci, �e przerazi� Fior�.

- Czy habit, kt�ry nosisz, nie sk�ania do wybaczenia i mi�osierdzia? - zapyta�a z �agodnym wyrzutem.

- Niew�tpliwie... ale nie jestem pewien, czy naprawd� dost�pi�em �aski bo�ej - odpowiedzia� z gorzkim u�miechem. - Jednak�e podszed�em do �ucznik�w strzeg�cych zamku. Chcia�em rozmawia� z tym Szkotem, kt�rego przed chwil� wspomnia�a�, a kt�rego zachowa�em w pami�ci jako walecznego �o�nierza, ale powiedziano mi, �e wyjecha�. W�wczas to podszed� do mnie jaki� m�czyzna i zapyta�, czego szukam. Odpowiedzia�em, a on zaproponowa�, �e wska�e mi tw�j dom... ale kiedy tam szli�my, powiedzia�, �e ciebie ju� w nim nie ma, �e wyjecha�a� na zawsze z powrotem do Florencji ze swoim synem i s�u�b�. A poniewa� zdziwi�em si�, �e wr�ci�a� do miasta, kt�re tak �le ci� potraktowa�o, zacz�� si� �mia�: �Nie ma nic, czego kobieta tak pi�kna jak donna Fiora, nie mo�e uzyska� od m�czyzny, a Lorenzo Medyceusz jest wszechmocny. Ju� od dawna jest jej kochankiem...".

- M�j Bo�e! - westchn�a przera�ona Fiora. - Kt� m�g� powiedzie� co� podobnego?

- Cz�owiek, kt�ry najwyra�niej dobrze ci� zna, doradca kr�la, pono� tak�e jego cyrulik...

- Oliwer le Daim! Ten n�dznik, kt�ry mnie nienawidzi i pr�bowa� nas zabi�, Leonard� i mnie, o�mieli� si� tak ci powiedzie�?

- Omal go nie udusi�em, ale przysi�ga� na wszystkich �wi�tych w niebiosach, �e m�wi prawd�, a poniewa� doda�, �e Dom w Barwinkach nale�y teraz do niego i �e je�li chc�, mo�e mnie w nim go�ci�, zostawi�em go i uciek�em. Gdybym zosta�, to pewnie w ko�cu bym go zabi� i poszed� pod�o�y� ogie� pod ten przekl�ty dom...

- Dlaczego tego nie zrobi�e�? Zaoszcz�dzi�by� nam obojgu wielu cierpie�. Gdyby� poszed� do Rabaudiere, zobaczy�by� otwarte okna, a w ogrodzie Leonard� z naszym dzieckiem... Przysi�gam, �e tam by�am! Zreszt�, je�li mi nie wierzysz, chod� ze mn�. Towarzysz�cy mi s�u��cy odpowie na twoje pytania, ja nawet nie otworz� ust! Chod�, b�agam ci�!

- Nie... Nie zni�� si� do wypytywania s�u��cego. Wol� ci uwierzy�!

Fiora patrzy�a z rozpacz� na t� zaci�t� twarz, ten nieruchomy profil wyra�nie odcinaj�cy si� na niebiesko-purpurowym tle witra�a. Jej serce bi�o jak oszala�e, czu�a, �e zamiast ich zbli�y�, ka�de z s��w, kt�re wymieniali, jeszcze bardziej pog��bia dziel�c� ich przepa��. Aby da� sobie troch� czasu na zastanowienie, szepn�a zd�awionym g�osem:

- Co zrobi�e� p�niej?

- Wzi��em zn�w do r�ki kij pielgrzyma i ruszy�em w drog�. Straci�em ch�� do �ycia. N�ci�a mnie pobliska rzeka, ale rycerz, nawet znalaz�szy si� w n�dzy, nie ma prawa pope�ni� samob�jstwa. Mog�em jeszcze walczy�. Przypomnia�em sobie w�wczas o krewnym matki, kt�rego zamek znajdowa� si� w pobli�u Vend�me. Je�li jeszcze �y�, m�g� mi da� to, czego tak potrzebowa�em: konia, miecz i mo�liwo�� dotarcia do Flandrii, by m�c podj�� walk� dla ksi�nej Marii...

- Domy�lam si�, �e twoje pragnienie si� spe�ni�o - powiedzia�a Fiora - poniewa� w czasie Bo�ego Narodzenia pani de Schulembourg widzia�a ci� w Brugii. Ja tak�e j� tam spotka�am, opowiedzia�a mi, co si� wydarzy�o. My�l�, �e kocha�e� pani� Mari� od dawna...

Teraz z kolei Filip si� zdziwi�.

- Ja? Ja kocham ksi�n� od dawna? Ach, prawda - doda� z pogardliwym u�miechem - kl�cza�em przed ni�, kiedy wszed� ten niemiecki prostak, kt�rego po�lubi�a, ale nie wyznawa�em jej mi�o�ci.

- Naprawd�?

- Przysi�gam na honor! B�aga�em j� o ponowne podj�cie walki o nasz� Burgundie opanowan� przez ludzi kr�la.

B�aga�em, by powierzy�a mi solidny oddzia� wojska i bro�. Dzi�ki temu wznieci�bym bunt w regionie Selongey, a wtedy bez w�tpienia inni poszliby w nasze �lady...

Kiedy m�wi� o swoim marzeniu, w jego oczach zn�w pojawi� si� blask, ten blask, kt�rego nie wywo�ywa�a ju� mi�o�� do �ony. Ta konstatacja obudzi�a zazdro�� Fiory i wywo�a�a jej gniew.

- Szale�stwo! Nigdy by ci si� to nie uda�o. Zosta�by� pokonany i tym razem nie zszed�by� z szafotu �ywy.

- No i co z tego? - burkn��. - Nie wyobra�asz sobie, jak bardzo �a�uj�, �e nie umar�em. W ka�dym razie ksi�na nie wys�ucha�a mojej pro�by, gdy� my�li, patrzy i oddycha tylko za po�rednictwem swego ma��onka, tego ufryzowanego blondyna, tego Niemca, kt�rego interesuj� jedynie Flandria i Artois.

- Brak ci logiki - powiedzia�a Fiora ch�odno. - Gdyby wys�uchano twojej pro�by, walczy�by� w�a�nie dla tego Niemca. To w jego r�ce trafi�aby twoja kochana Burgundia. Wielki Bastard nie m�g� znie�� tego, �e czarne or�y depcz� kwiaty lilii. Twoi uwielbiani ksi���ta, na tym, kt�ry tu spoczywa, sko�czywszy, byli Walezjuszami, dok�adnie tak jak kr�l Ludwik, a matka twojej ksi�nej Marii by�a Francuzk�. Nie przerobisz historii na swoj� mod��, Filipie de Selongey, a teraz powiniene� pomy�le� o swoim synu, twoim synu, kt�ry absolutnie nie uczy si� by� sklepikarzem!

Jako �e tym razem Filip zachowa� milczenie, Fiora, czuj�c, �e dotkn�a czu�ej struny, chcia�a wykorzysta� swoj� przewag�.

- Uwa�asz, �e w�asny brat Zuchwa�ego i jego najwierniejszy dow�dca, uwa�asz, �e ludzie tacy jak Filip de Crevecceur, jak bracia Croy i tylu innych, przy��czyliby si� do kr�la Ludwika, gdyby nie widzieli w nim w�adcy godnego tego, by mu s�u�y�? Nie prosz� o tak wiele, ale wr�� do nas, Filipie! Nie musimy mieszka� w Turenii. Pojedziemy do Selongey, by sp�dzi� tam razem reszt� �ycia!

Obeszli ju� ca�� kolegiat� i ponownie znale�li si� przy grobie, przy kt�rym nie by�o teraz nikogo. Filip machinalnie zapali� zgas�� �wiec�...

- Przy nim jest mi dobrze, Fioro! Kiedy opu�ci�em Brugi�, przej�ty odraz� do tej pary skoncentrowanej na �yciu rodzinnym i my�l�cej tylko o polowaniu lub urz�dzaniu przyj��, chcia�em pomodli� si� na grobie ksi�cia i poprosi� go, by wskaza� mi drog�. By�em spragniony wielko�ci, po�wi�cenia. I zobaczy�em nadchodz�cego Battist� w habicie nowicjusza. Poj��em, �e to odpowied�, na kt�r� czeka�em. Zosta�em...

- Nie kochasz mnie! Nigdy mnie nie kocha�e�! - zawo�a�a Fiora, a z jej oczu zn�w pop�yn�y �zy.

Wtedy, po raz pierwszy od d�ugiego czasu, spojrza� na ni� i Fiora, p�przytomna ze wzruszenia, zrozumia�a, �e si� myli, �e mi�o�� nie umar�a. Filip powoli po�o�y� na p�ycie d�ug�, szczup�� d�o�.

- Na tego, kt�ry tu spoczywa i na wierno��, kt�r� mu poprzysi�g�em - kocha�em tylko ciebie!

- Wr�� wi�c, b�agam ci�! Wr�� ze mn�! Zmierza�am do Selongey, pojed�my tam razem i po�lijmy po naszego syna! Nie pojad� wi�cej do Rabaudiere, ale wr��, b�agam! Nie karz nas obojga! Mo�emy jeszcze by� tacy szcz�liwi... - Tak my�lisz?

- Jestem tego pewna, m�j kochany... Zapanowa�o mi�dzy nimi milczenie bardziej wymowne ni� jakiekolwiek s�owa, gdy� takie milczenie koi rany i budzi nadziej�. Fiora nie �mia�a si� poruszy�, czekaj�c na jaki� gest, u�miech, by pa�� w ramiona m�owi.

- A wi�c teraz ty musisz przysi�c - poleci! Filip. - Przysi�gnij przed Bogiem, �e nigdy nie by�a� kochank� Lorenza Medyceusza!

Cios, kt�ry spad� na m�od� kobiet�, by� tak silny, �e si� zachwia�a, a krew odp�yn�a jej z serca. �wiate�ko, kt�re dopiero co rozb�ys�o, zgas�o. Nadzieja znik�a... Fiorze nawet przez my�l nie przesz�a pokusa krzywoprzysi�stwa.

Zdawa�a sobie spraw�, �e kiedy� mo�e wyda� si� tajemnica narodzin Lorenzy, a nawet pog�oski z dalekiej Florencji mog� pewnego dnia dotrze� do uszu jej m�a.

- No wi�c? - zniecierpliwi� si� Filip.

Nie odpowiedzia�a i odwr�ci�a wzrok, by unikn�� jego spojrzenia, p�on�cego teraz zarazem z gniewu i rozpaczy.

- Nie... nie mog�! Ale...

- �adnego ale! �egnaj, Fioro! - Nie!

By� to rozdzieraj�cy krzyk, ale Filip nie chcia� go s�ysze�. Z gestem, kt�ry zepchn�� m�od� kobiet� na dno rozpaczy, wybieg� z ko�cio�a, a wrota kolegiaty zamkn�y si� za nim tak ci�ko, jak kamie� nagrobny.

Porzucona Fiora pad�a na kolana, a potem ca�ym cia�em, jakby chcia�a si� z ni� z��czy�, przylgn�a do zimnej p�yty, do tego grobu, o kt�ry roztrzaska�o si� jej �ycie.

I to tam wkr�tce potem znale�li j� Florent i Battista...

Fiora nigdy by nie pomy�la�a, �e mo�na a� tak cierpie�. Le��c bezw�adnie w ��ku, nie czuj�c nieustannie sp�ywaj�cych �ez mocz�cych jej w�osy i poduszk�, nie mog�c spa� ani je��, pozwala�a, by jedna jedyna my�l rozpala�a jej umys� i stopniowo unicestwia�a: Filip j� odepchn�� i to na zawsze. Wola� n�dzny klasztor i gr�b, przy kt�rym zamierza� sp�dzi� reszt� swoich dni, ni� j�. S�odkie chwile zapomnienia z Lorenzem nak�ada�y na grzesznic� okrutn� pokut�, na zawsze rozdzielaj�c j� z jedynym m�czyzn�, jakiego kocha�a.

Trwa�a tak w czelu�ci swego poni�enia, ani przez chwil� nie wyobra�aj�c sobie, �e by� mo�e Filip w�a�nie teraz zmaga si� ze wszystkimi demonami w�ciek�ej zazdro�ci. Nie chcia�a s�ucha� pociesze� przyjaci�, nie zgadza�a si� na opuszczenie pokoju, a zw�aszcza tego miasta, w kt�rym i on przebywa�, dwa kroki od domu, od niej pogr��onej w cierpieniu.

Odk�d zabrali j� z ko�cio�a, ledwie �wiadom�, Battista i Florent nie wiedzieli, co robi�, podobnie jak Nicole Marqueiz, kt�r� w kilku s�owach wprowadzili w sytuacj�. Ledwie Fiora schroni�a si� w swoim pokoju, m�ody Colonna pop�dzi� do klasztoru, by powiedzie� Selongeyowi, co si� dzieje, i postara� si� go zmi�kczy�, ale zderzy� si� z prawdziwym murem.

- Ta kobieta dla mnie umar�a - rzuci� Filip z gwa�towno�ci�, kt�ra zaskoczy�a m�odzie�ca. - Wznios�a mi�dzy nami przeszkod� nie do pokonania. Raz jej wybaczy�em, ale drugi raz nie wybacz�.

- Je�li dobrze zrozumia�em, my�la�a, �e nie �yjesz, a poza tym przesz�a straszne rzeczy...

- Kiedy odda�a si� Campobassowi, dobrze wiedzia�a, �e �yj�. To, �e uzna�a mnie za zmar�ego, nie jest wyt�umaczeniem. Gdybym zdecydowa� si� z ni� �y�, jak d�ugo by�aby mi wierna? Jej uroda przyci�ga m�czyzn, a ona daje si� przyci�ga� ich mi�o�ci.

- Kocha tylko ciebie.

- Mo�e dlatego, �e nigdy nie mia�a nade mn� w�adzy. Jak by�oby, gdyby nadesz�a monotonia �ycia codziennego? Komu pozwoli�aby dostarczy� sobie rozrywki? Jakiego m�czyzn� musia�bym zabi�... je�li nie zabi�bym jej samej? Nie, Colonna, nie chc� do�wiadczy� tego wszystkiego! Nie chc� zwariowa�...

- A czy tutaj nie zwariujesz? Nie jeste� stworzony do �ycia zakonnego... podobnie zreszt� jak ja. Teraz wiem, �e si� myli�em, s�dz�c, �e moje miejsce jest w klasztorze.

- Wybra�e� jedyne schronienie godne rycerza, ale teraz widzisz inny sens �ycia. Ja b�d� nadal pe�ni� milcz�c� wart� przy jedynym panu, jakiego kiedykolwiek uznawa�em. Je�li nie zaznam spokoju, wyjad� i poszukam �mierci, walcz�c z Turkami.

- A tw�j syn? Godzisz si� z tym, �e nigdy go nie zobaczysz?

Oczy Filipa nagle rozb�ys�y, a potem zgas�y za zas�on� powiek.

- Przera�liwie pragn� go zobaczy�! - burkn��. - Ale gdybym go ujrza�, dotkn��, nie da�bym rady si� z nim rozsta�. Musia�bym w�wczas pozbawi� go matki. Wol� nie ryzykowa�... Id� ju�, Colonna! Ruszaj ku swemu przeznaczeniu, a mnie zostaw mojej samotno�ci...

- Nie chcesz przekaza� jej cho� jednego dobrego s�owa? - szepn�� Battista ze smutkiem. - Jest zrozpaczona, zdruzgotana, mo�e si� z tego nie podnie��.

- Powiedz jej... �e powierzam jej mojego syna i �e licz� na to, �e uczyni z niego m�czyzn� godnego jego przodk�w. Wiem, �e ma szlachetne i waleczne serce. To naprawd� nie jej wina, �e jej cia�o jest s�abe. I jeszcze powiedz, �e b�d� si� modli� za ni�... za nich!

I to by�o wszystko. Chwil� p�niej Filip de Selongey przekroczy� drzwi prowadz�ce do klauzury i znikn��. Przybity Battista wr�ci� do Fiory, ale nie mia� odwagi przekaza� jej osch�ej i smutnej wiadomo�ci, kt�r� mu powierzono. Nazajutrz z kolei Florent, niesiony w�ciek�ym gniewem, pobieg� do klasztoru, zdecydowany zmusi� uparciucha do wys�uchania tego, co nazywa� g�osem rozs�dku. Nie zosta� jednak wpuszczony i musia� odej�� z niczym. Jerzy Marqueiz, kt�ry z przyja�ni do Fiory podj�� podobn� pr�b�, nie mia� wi�cej szcz�cia. Filip najwyra�niej postanowi� obwarowa� si� murem milczenia.

Rankiem, czwartego dnia odosobnienia Fiory, pani Nicole, Battista i Florent wsp�lnie postanowili, �e nale�y interweniowa�. By�o rzecz� oczywist�, �e m�oda kobieta postanowi�a umrze� z g�odu.

- Nie zgadzam si� - o�wiadczy�a �ona �awnika - patrze�, jak kona w moim domu. Chod�cie obaj ze mn� i nie gniewajcie si�, je�li m�j j�zyk wyda wam si� nieco zbyt ostry.

Uzbrojona w tac� zastawion� lekkimi potrawami i karafk� z winem wkroczy�a na schody prowadz�ce do pokoju desperatki.

Cho� w kominku p�on�� ogie�, kt�ry rozpalono, by pozby� si� wilgoci wynikaj�cej z wyj�tkowo deszczowej ostatnio pogody, pok�j by� pogr��ony w ciemno�ciach. Pani Nicole skin�a na Florenta, aby rozsun�� ci�kie zas�ony. Szare i smutne �wiat�o poranka nie by�o wcale zach�caj�ce, ale jednak by�o to �wiat�o dzienne. Ukaza�o si� w nim ��ko i le��ca na nim Fiora, tak nieruchoma, jakby ju� umar�a. Jej zapad�e od nieustannie p�yn�cych �ez policzki sprawia�y, �e wygl�da�a starzej, i obaj m�czy�ni poczuli ucisk w sercu.

- Ch�tnie bym go udusi�, tego oprawc�! - warkn�� Florent. - Jak pomy�l�, �e od czterech dni zgadza si� tylko wypi� troch� wody! Mam ochot� wali� g�ow� w �cian�!

- Niczego by to nie zmieni�o. Zreszt� zabicie pana Filipa r�wnie� nie - zauwa�y� Battista. - Nie by�aby dzi�ki temu mniej nieszcz�liwa.

W tym czasie Nicole postawi�a tac� na ��ku i zacz�a podnosi� Fior�, chwytaj�c za poduszki.

- Dosy� tych p�acz�w! - o�wiadczy�a. - Teraz co� zjesz, cho�bym mia�a ci� karmi� �y�eczk� jak ma�e dziecko.

G�os, kt�ry us�yszeli, zdawa� si� dochodzi� z g��bi ��ka. By� s�aby, jednak pe�en uporu.

- Zostaw mnie, Nicole! Nie chc� je��! Nie b�d� ju� nigdy jad�a.

- Naprawd�? No to pos�uchaj uwa�nie tego, co ci powiem! Chcesz umrze�, prawda? Tylko �e ja nie zgadzam si� mie� za kilka dni twojego trupa na g�owie. Id� sobie dogorywa�, gdzie chcesz, byle nie u mnie!

Mimo s�abo�ci Fiora otworzy�a wielkie oczy pe�ne zaskoczenia i b�lu. - Co masz na my�li?

- To chyba jasne? Przed kilkoma dniami przyj�am przyjaci�k�, kt�rej goszczenie sprawi�o mi rado��. Tymczasem ta przyjaci�ka przejawia teraz ch�� dokonania �ywota pod moim dachem, a na to nie mog� si� zgodzi�. Cho� jestem dumna, nie bez powodu, z mojej go�cinno�ci, to nie posuwa si� ona a� do tego, by pozwoli� na pope�nianie w moim domu samob�jstwa. Istnieje ze sto sposob�w na po�egnanie si� z tym �wiatem, ale dom Marqueiz�w nie jest odpowiednim miejscem do ich realizacji. Zatem je�li tak bardzo zale�y ci na po�wi�ceniu si� dla tego t�pego cz�owieka, to id� zrealizowa� t� decyzj� gdzie indziej!

- Chcesz, �ebym si� wyprowadzi�a? Och, Nicole!

- S�uchaj, Fioro, wyb�r jest prosty: albo zgodzisz si� je�� i dam ci czas konieczny na odzyskanie si�, albo ci ch�opcy i ja nakarmimy ci� si��, aby� by�a w stanie pokona� kilka mil drogi.

- Jak mo�esz by� tak okrutna?

- Ja okrutna? Sp�jrz na siebie!

Pani Nicole �wawo posz�a po r�czne lusterko, kt�re podstawi�a m�odej kobiecie przed nos.

- Sp�jrz, jak wygl�dasz po czterech dniach cierpienia! Jaki m�czyzna jest wart tego �wiadomego samozniszczenia? Z naj�adniejszej kobiety, jak� znam, zmieniasz si� w ludzki wrak. A jakby� tak pomy�la�a troch� o twoim synu? Ju� nie ma ojca, a ty teraz chcesz jeszcze pozbawi� go matki?

- Ojciec b�dzie dla niego znacznie bardziej u�yteczny ni� ja!

- Mo�esz tak my�le�, je�li chcesz. Ja natomiast uwa�am, �e dosy� p�aka�a� po panu de Selongey. Je�li nadal chce obnosi� si� ze sw� godno�ci� i op�akiwa� ksi�cia, kt�rego �mier� niekt�rzy uwa�aj� za wyzwolenie, wolna droga! Ale ty jeste� m�oda... i pi�kna, i je�li przestaniesz si� wyg�upia�, masz ca�e �ycie przed sob�. A jakby� tak pos�ucha�a, co Battista ma ci do przekazania?

- Rozmawia�e� z nim, Battisto? Widzia�e� go?

- Widzia�em. Rozmawia�em z nim... ale nic ci nie powiem, dop�ki czego� nie zjesz! - o�wiadczy� pa� stanowczo, postanowiwszy kroczy� drog� wyznaczon� przez pani� Nicole.

- Naprawd� chcesz mnie zmusi�, bym �y�a?

- W�a�nie! A wi�c jedz! P�niej porozmawiamy.

Podtrzymywana przez przepe�nionego lito�ci� Florenta, kt�ry nie wiedz�c, po kt�rej stronie si� opowiedzie�, zachowa� milczenie, Fiora zjad�a kilka �y�ek zupy chlebowej s�odzonej miodem, do kt�rej Nicole wbi�a dwa ��tka, wypi�a kilka �yk�w wina, schrupa�a dwie sma�one w cukrze morele i bez sil opad�a na poduszki. Jej policzki by�y teraz lekko zar�owione.

- Us�ucha�am ci� - westchn�a. - A teraz m�w, Battisto! Pomijaj�c starannie to, czego nie powinna us�ysze�, m�odzieniec odtworzy� ostatnie przes�anie Filipa i zako�czy�:

- Musisz go pos�ucha�, donno Fioro, a przede wszystkim musisz pomy�le� o sobie i dziecku! B�g mi �wiadkiem, �e �ywi� dla twego ma��onka ogromny szacunek i podziw, ale to m�czyzna w �rednim wieku, a ty jeste� m�oda. Musisz �y�! Jeszcze tyle pi�knych dni przed tob�!

Fiora milcza�a przez chwil�, s�uchaj�c, jak wybrzmiewa w niej echo m�drych s��w dawnego pazia.

- Co zatem mi radzisz?

- Przed wszystkim, �eby� wr�ci�a do domu. Jakkolwiek serdeczna by�aby go�cinno�� pani Nicole, nigdy tu nie wyzdrowiejesz! Jeste� zbyt blisko... niego. Wyjed�! Kiedy b�dziesz daleko, zn�w staniesz si� sob�, a tylko tego pragniemy my, kt�rzy jeste�my tu przy tobie.

Po raz pierwszy na jej bladych wargach pojawi� si� s�aby u�miech.

- Powiniene� by� ju� daleko st�d, Battisto! Nie po to zaklina�am ci�, by� opu�ci� klasztor, �eby� zajmowa� si� mn�.

- Wiem, ale nie opuszcz� ci�, dop�ki nie wyruszysz w drog� do Turenii.

M�oda kobieta obj�a spojrzeniem twarze tych, kt�rzy otaczali jej ��ko, i poszuka�a r�ki Nicole, by przyci�gn�� j� do siebie.

- Jeste�cie okropnymi przyjaci�mi! - westchn�a. - Ale nigdy nie zdo�am podzi�kowa� niebiosom za to, �e was pozna�am...

Dwa dni p�niej, podzi�kowawszy gor�co Marqueizom za ich go�cinno�� i przyja��, Fiora i jej dwaj towarzysze opu�cili Nancy. Poniewa� m�odzie�cy z najwi�ksz� stanowczo�ci� przeciwstawili si� zamiarowi z�o�enia ostatniej wizyty w kolegiacie �wi�tego Jerzego, objechali hale i ulic� du Four Sacre dotarli do pa�acu ksi���cego i d�ugiej ulicy Neuve, u kt�rej ko�ca znajdowa�a si� Brama Craffe. Fiora dzielnie zmusi�a si� do nieodwracania g�owy, kiedy przekroczyli fos�, na kt�r� wychodzi�y mury klasztoru Matki Boskiej. Musia�a spr�bowa� zapomnie� Filipa i cho� zdawa�a sobie spraw�, �e to niemo�liwe, mia�a nadziej�, �e z up�ywem czasu ten tak drogi jej sercu i tak okrutny obraz ulegnie zatarciu.

Zgodnie z pouczeniami Jerzego Marqueiza, kt�ry wiele podr�owa�, tr�jka towarzyszy mia�a jecha� razem a� do Joinville, gdzie ich drogi si� rozchodzi�y. Battista, odpowiednio wyposa�ony i zaopatrzony w sakiewk� wystarczaj�c� na podr� do Rzymu, mia� ruszy� na po�udnie i przez Chaumont, Langres, Dijon, Lyon i dolin� Rodanu dotrze� do portu w Marsylii. Fiora i Florent pojecha� mieli na zach�d i przez Troyes, Sens, Montargis i Orlean dotrze� do g��wnego szlaku wzd�u� Loary, kt�ry dobrze znali.

Aby zanadto nie m�czy� Fiory, ci�gle jeszcze s�abej po dobrowolnej g�od�wce, po�wi�cili dwa dni na pokonanie osiemdziesi�ciu mil dziel�cych lotary�sk� stolic� od pag�rk�w Joinville. Obfite deszcze si� sko�czy�y i pogoda, cho� niezachwycaj�ca, by�a niemal przyjemna.

- Wkr�tce zobaczysz b��kitne morze i rzymskie s�o�ce - westchn�a Fiora, kiedy u st�p zamku ksi���t de Vaudemont �egnali si�, z nadziej�, �e nie na zawsze...

- Min�o tak wiele czasu, �e od niego odwykiem - powiedzia� m�odzieniec. - Mo�liwe, �e nie b�d� m�g� go znie��.

- Nie zapominaj zatem, �e masz we Francji przyjaci� i je�li po po�lubieniu Antonii b�dziesz chcia� znale�� si� w ch�odniejszym klimacie... lub umkn�� siepaczom papie�a, nie wahaj si� i przyje�d�aj.

- B�d� pewna, �e o tym nie zapomn�. Pozw�l, �e u�ciskam ci� w imieniu Antonii i w�asnym! Niech B�g ci� b�ogos�awi, donno Fioro, i da ci wreszcie szcz�cie, na kt�re zas�ugujesz!

- Musia�by zada� sobie wiele trudu. S�dz�, �e nie jestem do tego stworzona, wiesz? Ale spr�buj� si� dostosowa�...

Stoj�c na skrzy�owaniu dr�g i trzymaj�c konia za uzd�, �ledzi�a wzrokiem m�odzie�ca oddalaj�cego si� galopem wzd�u� Marny, kt�rej jasne wody odbija�y zmienne, pokryte ob�oczkami niebo. My�la�a, �e wyroki boskie s� naprawd� nieodgadnione: pozwoli�y jej przywr�ci� pasj� �ycia Batti�cie, gdy tymczasem jej w�asna egzystencja leg�a w gruzach.

- I co? - zapyta� Florent, kt�ry dyskretnie sta� na uboczu. - Co teraz robimy?

- C�... wracamy do domu, Florencie.

- Oczywi�cie, ale co potem?

- Potem? Nie wiem. Naprawd� nie wiem. Musz� si� zastanowi�, a przede wszystkim odpocz��. Jeszcze nigdy nie czu�am si� taka zm�czona...

- To naturalne. Tote� b�dziemy wraca� spokojnie, kr�tkimi etapami. Przecie� nam si� nie spieszy...

Fiora by�a szczera, gdy m�wi�a, �e nie wie, jak od tej pory b�dzie wygl�da� jej �ycie. B�l miesza� si� teraz z gniewem na tego, kt�ry porzuci� j� i obarczy� odpowiedzialno�ci� za wszystko, z jednym tylko przykazaniem: uczyni� z jego syna m�czyzn� godnego przodk�w, co z za�o�enia wyklucza�o z tego grona zacnego Francesca Beltramiego, kt�ry nie posiada� tytu�u szlacheckiego. Ale po zastanowieniu Fiora stwierdzi�a, �e nic nie wie o rodzie Selongey�w i cho� nami�tnie kocha�a jedyny jego egzemplarz, z jakim kiedykolwiek mia�a do czynienia, przyznawa�a, �e nie by� on wzorem chrze�cija�skiego mi�osierdzia ani cho�by zwyk�ej ludzkiej dobroci. �ci�le wype�nia� rycersk� powinno�� i to wszystko. Co do jej w�asnych przodk�w, de Brevailles'�w, to przyk�ad w postaci starego Piotra nie by� wcale bardziej zach�caj�cy.

Ponadto Filip w swoich planach na pewno nie bra� pod uwag�, �e jego syn mia�by s�u�y� kr�lowi Francji. Co wi�c robi�? Co postanowi�? Co wybra�?

Podczas podr�y powrotnej do domu w ciep�ym, pe�nym blasku, wiosennym powietrzu, Fiora stopniowo zacz�a szkicowa� plan przysz�o�ci. Niewa�ne by�o, co Filip my�la� o swoim florenckim te�ciu, niewa�na by�a ledwie ukrywana wzgarda dla ludzi traktuj�cych handel jak jedn� ze sztuk pi�knych! Budzi�a si� w niej obywatelka Florencji i pomy�la�a, �e gdyby Lorenzo Medyceusz wygra� wojn� z papie�em, by�oby przyjemnie wr�ci� tam ze swoimi dzie�mi, Leonard� i wszystkimi, kt�rzy chcieliby jej towarzyszy�. My�l o odebraniu ma�ej Lorenzy nape�nia�a j� rado�ci�. Jaki� wewn�trzny g�os podpowiada� jej wprawdzie, �e odbieranie jej teraz zacnym Nardim by�oby straszliwym okrucie�stwem, ale t�umi�a go wyt�umaczeniem, �e pewnie Agnolo pragn�� dokona� �ywota w swoim rodzinnym mie�cie, kt�re jego �onie bez w�tpienia si� spodoba. Trzeba by by�o to rozpatrzy�. Zreszt� nic nie wiedzia�a na temat wojny... mo�e daleko jej by�o do zako�czenia.

Tak rozmy�la�a Fiora, podczas gdy droga przesuwa�a si� pod ko�skimi kopytami, ale im bli�ej by�o okolic Loary, czu�a coraz bardziej gor�czkow� niecierpliwo��, by zobaczy� dom i ogr�d, zapewne ca�y ukwiecony i pachn�cy, by schroni� si� wygodnie w tym w�asnym raju i by, przede wszystkim, nie rusza� si� z niego przez d�ugie, bardzo d�ugie miesi�ce...

Tote�, kiedy przekroczyli wschodni� bram� Tours i opu�cili brukowan� drog� prowadz�c� do kr�lewskiego zamku w Plessisles-Tours, �eby wjecha� na trakt wiod�cy do jej domu, Fiora, jakby prowadzi�a oddzia� do natarcia, wydala tak g�o�ny okrzyk rado�ci, �e sp�oszy�a kruki z pola, i pu�ci�a konia galopem. Ponad zielon� fal� drzew dostrzeg�a �upkowe dachy i szczyt wie�yczki. Nie zwalniaj�c, wjecha�a w zapadni�t� alej� obro�ni�t� omsza�ymi d�bami i dopiero na widok drzwi wstrzyma�a konia, kt�ry stan�� d�ba.

- Leonardo! Petronelo! Khatoun! Stefanie!... Jeste�my!

Nikt jej nie odpowiedzia�...

A p�niej nagle z kuchni wybieg�a Petronela i ruszy�a p�dem w kierunku przyby�ych, krzycz�c i p�acz�c:

- Uciekajcie! Na mi�o�� bosk�, uciekajcie! Nie pozw�lcie si� z�apa�!

Fiora i Florent nie zd��yli zada� jakiegokolwiek pytania. Z domu wybieg�o dw�ch �ucznik�w, staraj�c siej� dogoni�. Na ich wezwanie zza domu wy�oni�o si� dw�ch innych �o�nierzy. Rzucili si� do koni i pochwycili je za uzdy mimo wysi�k�w dwojga podr�nych, by im w tym przeszkodzi�.

- Co to ma znaczy�? - zawo�a�a rozjuszona Fiora. - Czego ode mnie chcecie?

�o�nierzom uda�o si� schwyta� Petronel�, kt�r� zawlekli do domu, szlochaj�c� i wydaj�c� nieartyku�owane okrzyki.

- To znaczy, �e zosta�a� zatrzymana... - odezwa� si� g�os, w kt�rym Fiora us�ysza�a tryumfaln� rado��.

Cho� w pierwszej chwili nie wierzy�a w�asnym oczom, by� to Oliwer le Daim, kt�ry w towarzystwie �o�nierza wyszed� przez wdzi�czne, zwie�czone �ukiem drzwi i niespiesznie zbli�a� si� do Fiory. Dwaj �ucznicy, po raczej bezceremonialnym �ci�gni�ciu z konia, trzymali j� za ramiona.

- Zatrzymana? Ja? A to dlaczego? - zawo�a�a m�oda kobieta.

- Nasz Sire kr�l ci to wyt�umaczy... mo�e. Ja mog� ci tylko powiedzie�, �e tw�j przypadek jest powa�ny... i �e chodzi co najmniej o zdrad�...

- Gdzie jest m�j syn? Gdzie jest pani Leonarda i Khatoun?

- W bezpiecznym miejscu, nie obawiaj si�. I s� bardzo dobrze traktowani...

- A ja? - zawo�a� Florent, daremnie staraj�c si� uwolni� Fior�. - Czy ja te� jestem zatrzymany?

- Ty? - powiedzia� kr�lewski cyrulik z pogard�. - Ty jeste� niczym... zwyk�ym s�ug�. Id� sprawdzi�, czy ci� nie ma gdzie indziej.

- Nigdy! Nigdy nie opuszcz� donny Fiory, a je�li chcesz j� gdzie� zabra�, to mnie zabierzesz wr�z z ni�.

- Sier�ancie! - westchn�� le Daim, przybieraj�c zbola�� min� wielkiego pana, kt�remu kto� zawraca g�ow�. - Zabierzcie mi st�d tego ch�opaka! Przywi��cie go w stajni. P�niej zobaczymy, co z nim zrobi�...

Podczas gdy stawiaj�cego energiczny op�r m�odzie�ca wleczono w kierunku zabudowa�, Fiora ze zwi�zanymi r�kami sta�a pomi�dzy �ucznikami. Cios, kt�ry jej zadano, by� tak nieoczekiwany, �e nawet nie my�la�a o stawianiu jakiegokolwiek oporu, jednak nie mog�a sobie odm�wi� przyjemno�ci zmierzenia pogardliwie od st�p do g��w niepozornego cz�owieczka, kt�ry bezwstydnie upaja� si� sytuacj�

- Dosta�e� to, czego chcia�e�, prawda? Je�li dobrze rozumiem mieszkasz w moim domu?

- Twoim domu? Kr�l ma zawsze prawo odebra� to, co podarowa�, je�li kto� zdradzi jego zaufanie.

- Ty natomiast go nie zdradzasz?

- Szczerze powiedziawszy... nie. Je�li sprawi ci to przyjemno��, to informuj�, �e jeszcze si� nie wprowadzi�em, czego �a�uj�, gdy� dom jest naprawd� uroczy. I urz�dzony z takim smakiem! Przyjecha�em tylko na kr�tko, ale b�d� pewna, �e wkr�tce b�d� tu na sta�e...

- Nie ciesz si� na zapas! Nie warto dzieli� sk�ry na nied�wiedziu, zanim si� go zabije. Ale zmieniaj�c temat: dok�d zostan� zawieziona? Do Loches?

- Nie, niestety! Wola�bym, �eby tak by�o, ale kr�l rozkaza�, by pojmano ci� zaraz po powrocie i zawieziono do wi�zienia w Plessis. S�dz�, �e chce ci� mie� pod r�k�...

Gwa�towny l�k �cisn�� serce Fiory i nieco st�umi� jej dum�.

- Skoro uwa�asz, �e wygra�e�, to m�g�by� okaza� si� wspania�omy�lny albo chocia� po ludzku przyzwoity i powiedzie� mi, gdzie jest m�j syn. Chyba rozumiesz, �e si� niepokoj�?

- Naprawd�? Przecie� wcale si� nim nie zajmujesz? Zreszt� podobnie, jak swoj� c�rk�...

Fiorze uda�o si� nie okaza�, jak to stwierdzenie ni� wstrz�sn�o, ale trafi� celnie. Sk�d ten demon m�g� dowiedzie� si� o Lorenzy? Czy by�a �ledzona, szpiegowana od chwili wyjazdu z Rabaudiere i przez ca�y czas p�niej? To by�o prawie niemo�liwe, ale przecie� wiedzia�a od dawna, �e Ludwik XI wykre�li� s�owo �niemo�liwe" ze swojego s�ownika. Rezygnuj�c z zadawania kolejnych pyta�, kt�re sprawi�by zbyt du�� satysfakcj� temu n�dznikowi, zwr�ci�a si� do sier�anta:

- Skoro mam i�� do wi�zienia, czy zechcesz mnie do niego zaprowadzi�? Tam czy gdzie indziej, bardzo potrzebuj� odpoczynku...

Ruszyli w drog�, s�ysz�c dobiegaj�ce z oddali w�ciek�e krzyki Florenta, kt�rego musiano przywi�zywa� w stajni. P� godziny p�niej Fiora i jej eskorta weszli na paradny dziedziniec zamku. M�oda kobieta my�la�a, �e zostanie zamkni�ta w du�ej, samotnej wie�y, tej, kt�r� zwano Sprawiedliwo�ci� Kr�la, ale tak si� nie sta�o. Przeci�li tylko plac, na kt�rym znajdowa�y si� pomieszczenia gwardii szkockiej i gdzie po�r�d wrzawy i okrzyk�w zach�ty wielu z walecznych syn�w tego narodu pr�bowa�o si� na szable. Na darmo szuka�a wzrokiem wysokiej sylwetki swego przyjaciela, Mortimera, a nie dostrzeg�szy go, przesta�a interesowa� si� tym, co widzi.

Inne, mniejsze wi�zienie znajdowa�o si� na styku paradnego dziedzi�ca i ogrod�w, w murze obronnym zamku. Musia�o by� zastrze�one dla wa�niejszych wi�ni�w, wi�c nowo przyby�a, spodziewaj�ca si� lochu, by�a przyjemnie zaskoczona. Pomieszczenie, do kt�rego j� wprowadzono, nie robi�o wra�enie luksusowego: pod�og� zrobiono z grubo ciosanych p�yt, w drzwiach zaopatrzonych w �elazne rygle i ogromne zawiasy widnia� ma�y, zakratowany otw�r. W�skie okno, usytuowane tak wysoko, by zniech�ca� do wspinania si� do niego, zaopatrzone by�o w dwa skrzy�owane pr�ty grube jak r�ka dziecka. Jednak�e znajdowa�o si� tam ��ko z zas�onkami i po�ciel�, stolik do toalety, drugi do jedzenia, kufer na ubrania i dwa meble do siedzenia: krzes�o z pod�okietnikami i zydel. Wreszcie dozorca przyjmuj�cy wi�niark� przypomina� istot� ludzk�, a nie gotowego gry�� molosa. Kiedy otworzy� przed ni� drzwi celi, poda� jej r�k�, przestrzegaj�c, by uwa�a�a na pr�g. Podzi�kowa�a mu z u�miechem, po czym spostrzeg�szy ��ko, wyci�gn�a si� na nim wyczerpana, zapadaj�c natychmiast w g��boki sen.

Obudzi�a si� dopiero nazajutrz rano z powodu �oskotu otwieranych rygli, kiedy dozorca wszed� do pokoju, by przynie�� jej posi�ek.

- Musisz by� g�odna - powiedzia� w tym eleganckim j�zyku, kt�rym m�wi� ludzie w Turenii. - Wczoraj przynios�em ci kolacj�, ale widz�, �e jej nie ruszy�a�. Naprawd� mocno spa�a�...

- To prawda - powiedzia�a Fiora. - Jestem g�odna, ale gdybym mog�a dosta� troch� wody, by m�c si� umy�, by�abym ci wdzi�czna.

Si�gn�wszy do sakiewki, wyci�gn�a srebrn� monet�, kt�r� chcia�a mu da�, ale odm�wi�:

- Dzi�kuj�, szlachetna pani. Nasz Sire rozkaza�, by niczego ci nie brakowa�o. Opiekuj�c si� tob�, wykonuj� tylko m�j obowi�zek...

- �eby mi niczego nie brakowa�o? Obawiam si�, �e nie mo�esz mi da� tego, czego brakuje mi najbardziej: mojego syna...

Zacny cz�owiek robi� wra�enie niepocieszonego.

- Niestety nie! Mog� ci da� tylko to, co pozwolono mi dostarczy�. Wierz mi, �e przykro mi z tego powodu... Przynios� ci ciep�� wod�, r�czniki i myd�o. Ale nie czekaj, jedz!. Posi�ek ci ostygnie.

Na posi�ek sk�ada�o si� gor�ce mleko, chrupi�cy, jeszcze ciep�y chleb, mi�d i ma�y kawa�ek mas�a zawini�ty w li�� winoro�li, na kt�ry Fiora spojrza�a ze szczerym zdumieniem.

- Czy wszystkich wi�ni�w tak dobrze karmicie? Niewiele znam ober�y o dobrej renomie, kt�re tak podejmuj� go�ci!

- Jeste� teraz jedyn� osob� w tym wi�zieniu, a moja �ona ma pozwolenie na branie jedzenia dla nas z kuchni zamkowej. Dla ciebie te�. A poza tym to nie jest takie wi�zienie jak inne, niewiele os�b tu przebywa. Sporo si� r�ni od don�onu na pierwszym dziedzi�cu. Poza tym, jak m�wi�em, dosta�em rozkazy.

- Czy wolno mi przyjmowa� odwiedzaj�cych? Chcia�abym zobaczy� si� z sier�antem Mortimerem z gwardii szkockiej.

- Z Zawieruch�? - powiedzia� dozorca ze �miechem. - Wszyscy go tu dobrze znaj�. Niestety, nie jest to mo�liwe. Po pierwsze dlatego, �e przebywasz tu w tajemnicy. Po drugie dlatego, �e nie ma go w Plessis... P�jd� po wod� dla ciebie.

- Jeszcze s��wko! Powiedz mi chocia�, jak si� nazywasz.

- Grzegorz, pani. Grzegorz Lebret, ale imi� wystarczy. Jestem ca�kowicie na rozkazy pani hrabiny.

I z czym� w rodzaju uk�onu zaskakuj�cy dozorca zostawi� Fior�, kt�ra rzuci�a si� na ten, jeszcze bardziej zaskakuj�cy posi�ek. Jedz�c, pr�bowa�a uporz�dkowa� my�li. Wyra�nie okazywano jej pewne wzgl�dy, ale jednak nie zawahano si� przed odebraniem dziecka, drogiej Leonardy i domu. A cho� przypomnia�a sobie brutalno��, z jak� poprzedniego dnia �ucznicy odci�gn�li Petronel� i ton u�yty przez obmierz�ego Oliwera le Daim, to pewne by�o, �e kr�l wyda� w odniesieniu do niej dok�adne rozkazy, kt�rych naruszania cyrulik si� wystrzega�, niezale�nie od tego, jak� mia� na to ochot�? Ale dlaczego? Jak� zbrodni� mog�a pope�ni�? Le Daim m�wi� o zdradzie i doda�, �e przypadek jest powa�ny. Ale w jaki spos�b, w czym mog�a zdradzi� kr�la czy nawet Francj�? Odra�aj�cy osobnik zrobi� te� aluzj� do Lorenzy, co w tamtej chwili wprawi�o

Fior� w dr�enie. Jednak�e te narodziny, kt�re trzeba by�o spr�bowa� utrzyma� w tajemnicy, nie mog�y urazi� Ludwika XI do tego stopnia, by sk�oni� go do a� takiej surowo�ci. Chodzi�o zapewne jedynie o jakie� nieporozumienie, zr�cznie wykorzystane przez cyrulika lub inn� osob�, kt�ra �le jej �yczy�a. A mo�e o jak�� kalumni�? Fiora wiedzia�a, �e kr�l jest skrajnie nieufny i je�li czuje si� oszukiwany, zdolny jest przechodzi� od wielkiej dobroduszno�ci do ogromnej surowo�ci. Je�li tak by�o, to powinna jak najszybciej rozm�wi� si� z nim...

Kiedy Grzegorz wr�ci� z przyborami toaletowymi, Fiora zapyta�a go, czy zgodzi�by si� przekaza� kr�lowi, �e b�aga go, by wys�ucha� jej najszybciej, jak to mo�liwe. Jednak tego r�wnie� dozorca nie m�g� zrobi�: kr�l przebywa� nie w Plessis, lecz w Amboise, przy kr�lowej, kt�ra by�a zatroskana o zdrowie delfina.

- My�lisz, �e zostanie tam d�ugo?

- W zasadzie nie powinien, ale je�li stan zdrowia ma�ego ksi�cia si� pogorszy? Uzbr�j si� w cierpliwo��, pani hrabino! By�bym bardzo zdziwiony, gdyby zaraz po powrocie nie pos�a� po ciebie...

Cierpliwo��! T� cnot�, tak wychwalan� przez Demetriosa, Fiora nigdy nie by�a w stanie si� wykaza�, kiedy znajdowa�a si� w przykrym po�o�eniu! Lubi�a podejmowa� decyzje, a p�niej wszystko powinno odbywa� si� szybko. Dziewi�� miesi�cy oczekiwania na dziecko wydawa�o jej si� siedmioma wiekami. Ta postawa zawsze bawi�a Leonard�. Tym razem cierpliwo�� mia�a by� jeszcze jedn� ci�k� pr�b�, bo kt�ra matka mo�e d�u�ej znie�� brak informacji o tym, gdzie si� znajduje jej dziecko?

A jednak musia�a czeka�. Dla tej m�odej, pe�nej �ycia kobiety, zmuszonej do ca�kowitej bezczynno�ci, ka�da godzina zdawa�a si� nie mie� ko�ca. Grzegorz nie by� w stanie dostarczy� jej ksi��ek - jedynej rzeczy, kt�ra mog�a sprawi�, by czas p�yn�� nieco szybciej. Nie po raz pierwszy by�a uwi�ziona, ale nigdy nie cierpia�a z tego powodu tak bardzo, bowiem poprzednio ba�a si� tylko o siebie, a nie o swoich bliskich. Gdzie mogli by� Leonarda, Khatoun i ma�y Filip? Kr�l wiedzia�, �e rozdzielaj�c j� z nimi i nie informuj�c o miejscu ich pobytu, wymierza� jej najci�sz� z kar, co czyni�o niepotrzebnymi jakiekolwiek sankcje fizyczne i t�umaczy�o, przynajmniej w cz�ci, przyzwoity pok�j, dobre wy�ywienie, a nawet ubrania - te, kt�re zostawi�a w Rabaudiere, a teraz znalaz�a w kufrze w swoim wi�zieniu. Jednym si� pociesza�a: Ludwik za bardzo kocha� i szanowa� dzieci, by skrzywdzi� jej syna. Filip by� na pewno jeszcze lepiej traktowany ni� jego matka. Jak d�ugie wydawa�y si� jej jednak godziny w czasie tych o�miu dni, kt�re musia�a sp�dzi� jedynie w towarzystwie swego dozorcy!

Fiora zmusza�a si� do starannej toalety ka�dego ranka, do noszenia czystej bielizny i sukien. Zona Grzegorza zajmowa�a si� praniem i prasowaniem. By� to jaki� spos�b na zachowanie godno�ci; poza tym nie chcia�a zosta� zaskoczona w niedba�ym stroju, kiedy wreszcie przyjd�, by zaprowadzi� j� przed oblicze s�dziego... lub s�dzi�w...

Wieczorem dziewi�tego dnia przybieg� zdyszany Grzegorz:

- Kr�l, pani hrabino! Kr�l! Nadje�d�a!...

Fiora ju� to wiedzia�a. Us�ysza�a warkot werbli, d�wi�k srebrnych tr�bek i ca�� t� wrzaw�, jak� wywo�uje du�y oddzia� je�d�c�w, zw�aszcza gdy towarzyszy mu sfora ps�w i wozy z baga�ami, zawsze przemieszczaj�ce si� za w�adc� w czasie podr�y. Jej serce zabi�o mocniej. Nareszcie, nareszcie dowie si�, o co jest oskar�ona!

Jednak min�y jeszcze dwa dni, dwa nieko�cz�ce si� i jeszcze d�u�sze od poprzednich dni, i wci�� nie wiedzia�a, czy kto� si� ni� zainteresuje, czy nie zostanie po prostu pozostawiona sama sobie w tym wi�zieniu.

Tego wieczora, po kr�tkiej toalecie i modlitwie, po�o�y�a si� z ogromnie ci�kim sercem, nie wiedz�c ju�, co my�le�. Wewn�trzne napi�cie nie pozwala�o jej zasn��.

Wyci�gni�ta na ��ku, nerwowo okr�ca�a na palcu koniec d�ugiego czarnego warkocza le��cego na jej piersi i s�ucha�a zegara wydzwaniaj�cego godziny w ma�ym klasztorze przyleg�ym do w�a�ciwego zamku. Jak wszyscy wi�niowie �y�a tym, o czym informowa� j� s�uch... Nagle drgn�a i gwa�townie usiad�a: kto� otworzy� jej drzwi, a zbli�a�a si� ju� p�noc.

Pojawi� si� w nich Grzegorz uzbrojony w latarenk�, a zanim zamkn�� za sob� drzwi, Fiora zdo�a�a co najmniej dw�ch halabardnik�w o�wietlonych pochodniami...

- Szybko, szybko! - zawo�a� Grzegorz. - Za�� co� na siebie, pani. Kr�l ci� wzywa!

Fiora, wyskoczywszy z ��ka, znalaz�a si� nos w nos z przestraszonym dozorc�, kt�ry uniesion� latarenk� o�wietla� twarze ich obojga.

- O tej porze? - spyta�a.

- Tak. Bogu dzi�ki nie spa�a�! Ale b�agam, pospiesz si�!

Fiora gor�czkowo w�o�y�a sukni� i buty, po czym rezygnuj�c z czesania si�, okr�ci�a wok� g�owy woal. Wszystko to nie zabra�o wi�cej ni� dwie minuty. Przed drzwiami istotnie czekali na ni� stra�nicy, z kt�rych dw�ch uplasowa�o si� przed ni�, a dw�ch za ni�, i w takim towarzystwie pokona�a dwa pi�tra dziel�ce wi�zienie od poziomu ziemi, a potem wkroczy�a na paradny dziedziniec, pusty i cichy o tej p�nej porze. S�ycha� by�o tylko miarowy krok stra�nik�w czuwaj�cych na murach i odg�osy dobiegaj�ce z pobliskich p�l. Noc by�a pi�kna, jasna, rozgwie�d�ona, i po okresie przebywania w zamkni�ciu Fiora z niespodziewan� przyjemno�ci� wdycha�a jej �wie�e zapachy. Jak pi�knie pachnia�y lipy i wiciokrzew!

Z wyj�tkiem �wiat�a ja�niej�cego w apartamentach kr�lewskich i dw�ch pochodni p�on�cych przy wej�ciu do o�miok�tnej wie�yczki, w kt�rej mie�ci�y si� schody, Plessis pogr��one by�o w ciemno�ciach. Gdzie� po drugiej stronie Loary zaszczeka� pies i we wn�trzu zamku odpowiedzia� mu jeden, potem dwa, w ko�cu trzy.

Kilka chwil p�niej drzwi do kr�lewskiej komnaty, przed kt�rymi czuwa�o dw�ch gwardzist�w szkockich, zosta�y otwarte przez lokaja, kt�ry zaprosi� Fior� do �rodka i zaraz znik�, zamykaj�c za sob� rze�bione, d�bowe skrzyd�o.

Opatulony, mimo do�� wysokiej temperatury, w opo�cz� z czarnego sukna podbit� futrem kuny, w we�nianej czapce wbitej a� po krzaczaste brwi, Ludwik XI siedzia� na drewnianym tronie wy�o�onym poduszkami, przy monumentalnym kominku, na kt�rym p�on�� jasny ogie�. Wraz ze �wiecami w pi�cioramiennym �wieczniku z kutego �elaza, stoj�cym obok kr�la, p�omienie te stanowi�y jedyne o�wietlenie obszernej komnaty. Pomieszczenie, w trzech czwartych pogr��one w ciemno�ciach, wyda�o si� Fiorze ogromne.

Kr�l nie patrzy! na ni�. Patrzy� na ogie� i jego budz�cy obaw� profil o d�ugim, spiczastym nosie, mocnym, stanowczym podbr�dku i pogardliwie wykrzywionych ustach odcina� si� na tle p�omieni, podkre�laj�cych jego wystaj�ce ko�ci policzkowe i ci�kie powieki, pomarszczone jak u ��wia, spod kt�rych s�czy� si� o�owiany blask spojrzenia. Wyci�ga� w kierunku p�omieni d�ugie, �ylaste d�onie, cudownie oszcz�dzone przez czas, i od czasu do czasu pociera� jedn� o drug�.

Jako �e nadal nie zwraca� spojrzenia ku Fiorze, zrobi�a ona kilka krok�w, st�umionych przez gruby dywan, na kt�rym le�a�y psy. Wszystkie podnios�y �by, wietrz�c w powietrzu obecno�� obcej osoby i czekaj�c mo�e na jakie� polecenie, kt�re nie pad�o, tak jak Fiora czeka�a na s�owa, kt�re tak�e nie pad�y.

Wiedz�c, jak straszny mo�e by� jego gniew, nie �mia�a przerwa� tej ciszy, kt�ra stawa�a si� niezno�na. Przykl�kn�a w g��bokim uk�onie i czeka�a na pozwolenie powstania. Kr�l nadal milcza�. W�wczas, na wp� �ywa ze strachu, mimo gniewu, kt�ry mog�a na siebie �ci�gn��, wyszepta�a:

- Sirel... Nie wiem, dlaczego kr�l odwraca ode mnie spojrzenie i jakie uchybienie mog�am pope�ni�, by narazi� si� na jego gniew, lecz pokornie b�agam, by powiedzia� mi chocia�... co si� dzieje z moim synem?

Znowu przera�liwa cisza. Poczu�a, jak co� �ciska j� za gard�o, a �zy, kt�re stara�a si� powstrzyma�, nap�yn�y jej do oczu. A p�niej, nagle, Ludwik XI odwr�ci� g�ow� w jej stron� i rzuci� jej prosto w twarz ostre spojrzenie p�on�ce gniewem, kt�ry powstrzymywa�a tylko si�a woli.

- Tw�j syn? - burkn�� kr�l z pogard�, kt�ra by�a dla m�odej kobiety jak policzek. - Najwy�szy czas, �eby� si� o niego zatroszczy�a. Wkr�tce sko�czy dwa lata, a ile dni w tym czasie sp�dzi�a� z nim?

- Zdecydowanie za ma�o, ale przecie� kr�l wie...

- Nic nie wiem! I podnie� si�! Za bardzo przypominasz skazan�, kt�r� jeszcze nie jeste�.

- A naprawd� mam ni� by�? W czym uchybi�am kr�lowi?

Znowu odwr�ci� wzrok od tej szczup�ej postaci w czerni, tak pe�nej wdzi�ku, i od tych wielkich, szarych oczu, l�ni�cych od �ez.

- Uchybi�a�? To za s�abe s�owo, pani! Ubli�y�a� mi, zdradzi�a� mnie tak, jak zdradzi� mo�na tylko w�adc�, bra�a� udzia� w spisku, by mnie zabi�!

- Ja?

By� to tak spontaniczny okrzyk, �e kr�l drgn��. Nerwowy tik rozci�gn�� jego usta i poruszy� wra�liwe nozdrza.

- Tak, ty! Ty, kt�r� przyj��em, kiedy odrzuci�a ci� Florencja, kt�r� ulokowa�em w moich w�o�ciach, osadzi�em w swoim s�siedztwie i, niech B�g mi wybaczy, obdarzy�em pewn� przyja�ni�! Jakby zdrowy na umy�le m�czyzna m�g� oferowa� co� w rodzaju przyja�ni kobiecie!

Wyplu� to s�owo z tak� pogard�, �e Fiora poczu�a, jak rodz�cy si� gniew osusza jej �zy.

- Sirel Czy �ono, kt�re wyda�o na �wiat kr�la, nie nale�a�o do kobiety?

Spojrzenie, kt�re zwr�ci� w jej stron�, by�o pe�ne urazy, a mo�e tak�e smutku.

- Kr�lowa, moja matka, by�a �wi�t� i szlachetn� kobiet�, kt�ra nie zazna�a tego szcz�cia, za kt�rym gonicie wy wszystkie, a to z jednego powodu: by�a brzydka. Natomiast moja babka, Ysabeau la Bavaroise, by�a po prostu tym, co w�osku nazywa si� una granputana i jakby tego by�o ma�o, swego czasu sprzeda�a Francj� Anglikowi! A ja, kt�ry nie chcia�em kobiet w moim otoczeniu, zachowa�em si� jak szaleniec, pozwalaj�c tobie si� w nim znale��.

Dlatego to odebra�em ci Rabaudiere...

- Ale m�j syn, co b�dzie z moim synem?

- Zostanie wychowany stosownie do nazwiska, kt�re nosi. Powierz� go Wielkiemu Bastardowi Antoniemu, kt�ry b�dzie umia� uczyni� z niego m�czyzn�...

- Darz� g��bokim szacunkiem ksi�cia Antoniego, ale p�ki �yj�, odmawiam mu prawa do zajmowania si� moim dzieckiem!

- P�ki �yjesz? Czy jeste� pewna, �e to jeszcze d�ugo potrwa?

- Ach! Zatem kr�l zamierza... skaza� mnie na �mier�?

- Ty bra�a� udzia� w spisku prowadz�cym do mojej �mierci, pani!

- Nigdy! Przysi�gam na zbawienie duszy, nigdy nawet nie chcia�am twojej �mierci. Musia�abym by� szalona!

- Albo sprytna! Nie urodzi�a� si� we Florencji, pani, ale sta�a� si� florentynk� i wydaje mi si�, �e intrygowanie nie ma przed tob� tajemnic. Czy zaprzeczysz, �e ostatniego lata napisa�a� list, kt�ry powierzy�a� legatowi papieskiemu w Awinionie?

- Kardyna�owi delia Rovere? Oczywi�cie, Sire, i nie mam �adnego powodu, by to negowa�.

- Do kogo by� adresowany ten list?

- Do mojej bliskiej przyjaci�ki, kt�ra pozwoli�a mi uj�� z �yciem z Rzymu, dotrze� do Florencji i w pewnym sensie uratowa� �ycie pana Lorenza, daj�c mu miecz, tak bardzo mu wtedy potrzebny: do madonny Catariny Sforzy, hrabiny

Riario...

- Co mia�a� jej tak pilnego do powiedzenia?

- Chcia�am wyrazi� moj� sp�nion� wdzi�czno��. Zreszt� to na usilne pro�by kardyna�a napisa�am ten list.

- Jakie to prawdopodobne! - powiedzia� kr�l, wzruszaj�c ramionami. - Dlaczego delia Rovere mia�by ci� o to prosi�?

- To dosy� proste. Darzy sw� kuzynk� g��bokim przywi�zaniem, a podobno musia�a ona wiele wycierpie� z powodu pomocy, kt�rej mi udzieli�a. Kardyna�legat pragn��, bym zapewniaj�c donn� Catarin� o mojej g��bokiej przyja�ni, obieca�a jej, �e postaram si� wp�yn�� na kr�la, by nakaza� przerwa� wojn� mi�dzy Rzymem i Florencj�...

- Zreszt� w bardzo prosty spos�b: zabijaj�c starego diab�a - tak bowiem nazywasz mnie w li�cie - co pozbawi�oby Florencj� cennego wsparcia w postaci z�ota i armat...

- Nigdy nic podobnego nie napisa�am! - zawo�a�a Fiora zupe�nie wyprowadzona z r�wnowagi. - A z jakiego to powodu mia�abym wymy�li� podobn� potworno��?

- W nadziei �e papie� odda ci znacznie wi�cej, ni� odebra�a ci �mier� tego nieszcz�snego Beltramiego. Zobacz sama!

Z szerokiego r�kawa wyci�gn�� du�y arkusz papieru, kt�ry musia� przeby� d�ug� drog� - jego za�amania by�y zabrudzone, a piecz�� z zielonego wosku z�amana. Poda� go Fiorze:

- Czy to list od ciebie? To twoje pismo, prawda? A tak�e twoja piecz��: zielony wosk z odci�ni�tymi trzema barwinkami, twoje osobiste god�o?

List rzeczywi�cie w najdrobniejszym szczeg�le przypomina� ten, kt�ry przekaza�a Giulianowi delia Rovere. By�o to istotnie jej pismo, jej ma�a, zielona piecz��, ale tekst by� zupe�nie inny i czytaj�c go, Fiora poczu�a, jak blednie, gdy� trzyma�a w d�oniach w�asn� zgub�. Przeczyta�a wiele razy straszliwe zdania, aby przekona� si�, czy wzrok jej nie myli i czy przypadkiem nie ogarnia jej szale�stwo.

...i mog� zapewni� Jego �wi�tobliwo�� i Wasz� Ekscelencj� o oddaniu, na kt�re mog� ca�kowicie liczy�. Za kilka miesi�cy - musz� bowiem nawi�za� kontakt ze �rodowiskiem zbuntowanym przeciwko francuskiej okupacji na ziemiach Burgundii - zrobi�, co trzeba, by stary diabe� zas�uguj�cy na ogie� piekielny zaprzesta� szkodzenia reputacji Ojca �wi�tego. W�wczas Francja znajdzie si� w r�kach dziecka i przestanie stanowi�problem dla ksi���t, kt�rych ten n�dzny kr�l jest jedynie groteskow� kopi�...

Tu nast�powa�a oczywi�cie pro�ba o rekompensat� za tak wielk� przys�ug�. Fiora podnios�a na kr�la pe�ne przera�enia, lecz szczere spojrzenie i poda�a mu list d�oni�, kt�ra nie dr�a�a.

- Czy kr�l naprawd� uwa�a, �e jestem zdolna do napisania podobnej niegodziwo�ci? Ja, kt�ra nienawidz� papie�a i jego otoczenia, z wyj�tkiem donny Catariny?

- Jeste� kobiet�, i to kobiet� bardzo pi�kn�. Takie jak ty s� zdolne do wszystkiego, by uzyska� maj�tek pozwalaj�cy im na piel�gnowanie tej urody, tak przecie� ulotnej, i zapewnienie jej godnej oprawy.

- Jestem bogata i nie potrzebuj� dar�w papie�a. Monsignore Lorenzo zwr�ci� mi niemal ca�o�� mojego maj�tku. I mia�abym teraz paktowa� z tymi, kt�rzy chc� jego zguby?

- Wojna mi�dzy papie�em i Florencj� niepr�dko si� sko�czy. Wiele w niej drobnych potyczek, to prawda, ale miasto Czerwonej Lilii traci w nich si�y, gdy tymczasem Rzym je zyskuje. Zreszt� od pocz�tku nie by�o r�wnowagi si� i bardzo si� obawiam...

- Na co wi�c czekasz, by bardziej jej pom�c? - zawo�a�a Fiora porwana nag�ym gniewem. - Wy�lij wojska, wy�lij jeszcze wi�cej z�ota, ale nie pozw�l Florencji zgin��!

Na grubych ustach Ludwika XI pojawi� si� krzywy u�mieszek. Jednocze�nie zacz�� energicznie klaska�.

- Brawo! Ale z ciebie komediantka, donno Fioro! Naprawd� m�g�bym si� na to nabra�. To bardzo kusz�ce!

Ta okraszona u�miechem wzgarda za�ama�a Fior� bardziej, ni� zrobi�by to gwa�towny gniew. Pad�a na kolana

- A wi�c zabij mnie, Sirel Zabij mnie od razu... ale nie zniewa�aj mnie! Na g�ow� tego dziecka, kt�re tak pragn� odzyska�, przysi�gam, �e nie ja pisa�am ten list!

- Zapominasz, �e ju� wcze�niej do mnie pisa�a�? �atwo por�wna�...

- A czy trudno sfa�szowa� list? Papie� i jego klika s� zdolni do wszystkiego, a zr�cznych kopist�w nie brakuje... W jaki spos�b... jakimi s�owami, w jakim j�zyku mog�abym przysi�c, �e nie napisa�am tej... tego �miecia?

Nagle przysz�a jej do g�owy my�l, kt�ra wy�oni�a si� z g��bin pami�ci:

- Sirel Kiedy pisa�am list, o kt�ry mnie poproszono, kto� przy mnie by�...

- Kto taki?

- Pani Leonarda, kt�ra mnie wychowa�a, lecz kt�rej nie widzia�am od wielu tygodni i nie wiem nawet, co si� z ni� dzieje. Wyznam, �e mia�am wiele problem�w ze zredagowaniem tej episto�y, nie z powodu uczucia przyja�ni i wdzi�czno�ci, kt�re chcia�am w niej wyrazi�, lecz dlatego, i� wiedzia�am, �e pr�ba zach�cania ci� do zako�czenia wojny jest poza moimi mo�liwo�ciami. Jak odebra�by� moje usi�owanie mieszania si� do twojej polityki?

- Bardzo �le. Poprosi�bym ci�, �eby� zaj�a si� swoimi sprawami... Pani Leonarda, m�wisz? - Tak, Sirel

Zaklaska� w d�onie, co obudzi�o wszystkie psy i spowodowa�o pojawienie si� tego lokaja, kt�ry wprowadzi� Fior�. Przywo�a� go do siebie w�adczym gestem i szepn�� mu kilka s��w na ucho. M�czyzna skin�� g�ow�, �e zrozumia�, i wyszed� r�wnie spiesznie, jak nadszed�. Kr�l zdawa� si� nieco spokojniejszy, ale przygryza� doln� warg�, przygl�daj�c si� m�odej kobiecie, nadal kl�cz�cej mi�dzy p�owym spanielem i bia�ym chartem, kt�re tworzy�y wraz z ni� figur� heraldyczn� o zaskakuj�cej urodzie.

- W ka�dym razie - powiedzia� po chwili - zdarzy�o ci si� ju� kiedy� wys�a� do mnie k�amliwy list. Pami�tasz, co napisa�a�, zanim wyjecha�a� do Pary�a? Je�li nie by� to stek k�amstw, to niech mnie kule bij�!

Fiora opu�ci�a g�ow�, nie odpowiadaj�c, przypomniawszy sobie s�owa Oliwera le Daim. Skoro cyrulik wiedzia�, �e urodzi�a c�reczk�, to kr�l z pewno�ci� tak�e o tym wiedzia�.

- Przyznaj�, Sire. Sk�ama�am.

- Ach! - powiedzia� tryumfalnym tonem. - Zdarza si� zatem czasem, �e si� do tego przyznajesz? Powiedz mi zatem teraz, gdzie by�a� w czasie tej d�ugiej zimy.

Fiora podnios�a g�ow�: nie zamierza�a wypiera� si� teraz niczego, nawet gdyby mia�o j� to kosztowa� �ycie.

- Pocz�tkowo w Pary�u, i w tym nie k�ama�am. P�niej w Suresnes, w niewielkiej posiad�o�ci nale��cej do mojego starego przyjaciela Agnola Nardiego, mlecznego brata mego ojca... Wyda�am tam na �wiat dziewczynk�, kt�r� opiekuj� si� Agnolo i jego �ona Agnelle.

- No prosz�! Wszystko jasne! - zawo�a� kr�l, kt�ry zerwa� si� z tronu tak gwa�townie, jakby ukryta w nim by�a spr�yna i zacz�� chodzi� tam i z powrotem przed kominkiem. - Dziewczynka! A czyje to dziecko? Nie trud� si� odpowiedzi�, sam to powiem: ojcem jest tw�j ma��onek, Filip de Selongey, z kt�rym, wbrew temu, co twierdzisz, spotka�a� si� potajemnie. I w tym miejscu ten przekl�ty list nie k�amie! Nawi�za�a� kontakt z, jak to okre�lasz, ��rodowiskiem zbuntowanym", innymi s�owy ze swoim drogim ma��onkiem, ale oczywi�cie trudno by�o ci poinformowa� mnie, �e jeste� w ci��y, skoro nie mia�em poj�cia, gdzie przebywa ten czart Selongey. To dlatego si� ukry�a�...

Jak widzisz, wiem wszystko!

Og�uszona Fiora usiad�a na pi�tach, nie przejmuj�c si� protoko�em.

- Co to za brednie?! - zawo�a�a bez owijania w bawe�n�, acz niezbyt grzecznie. - Ja mia�abym zada� sobie trud ukrywania narodzin c�rki mego ma��onka? C�rki, kt�r� nazwa�am Lorenza-Maria?

- Lorenza?

- Oczywi�cie. Wszyscy z mojego najbli�szego otoczenia mog� to potwierdzi�: to dziecko nie tylko nie jest owocem mojego zwi�zku z ukrywaj�cym si� buntownikiem, ale w dodatku to przed nim najbardziej staram si� ukry� jego istnienie... gdy� urodzi�o si� w wyniku mojego romansu z Lorenzem Medyceuszem. Przecie� nie tai�am przed tob�, �e by�am jego kochank�?

- Istotnie, ale...

- Obecnie m�j m�� wie ju� wszystko o moich relacjach z Lorenzem, a poniewa� jest dla mnie na zawsze stracony, nie ma �adnego powodu, bym pozbawia�a si� mi�o�ci mojej c�reczki i zamierzam j� odzyska�.

- A wi�c prawd� jest, �e spotka�a� si� z hrabi� de Selongey? Gdzie? Kiedy?

- Oko�o trzech tygodni temu, w Nancy, w klasztorze Matki Boskiej.

- Na Boga! A wi�c to tam si� ukrywa?

W jednej chwili Fiora by�a na nogach, poderwana przyp�ywem dumy.

- Powiedzia�am kr�lowi o tym, bo on si� wcale nie ukrywa! Postanowi� tam zamieszka�, by m�c codziennie modli� si� na grobie ksi�cia Karola, ostatniego w�adcy Burgundii i jedynego pana, jakiego kiedykolwiek uznawa�. Pewnego dnia, mo�e ju� nieodleg�ego, z�o�y �luby wieczyste.

Powoli Ludwik XI podszed� z powrotem do tronu i wyci�gn�� si� na nim, okrywaj�c r�kami d�bowe, rze�bione lwy stanowi�ce pod�okietniki. Wydawa� si� pogr��ony w g��bokim zamy�leniu.

- Chce zosta� mnichem? Czy�by ju� ci� nie kocha�? - powiedzia� z ironi�, kt�ra zrani�a m�od� kobiet�.

- Mog�am nam�wi� go do wyjazdu - westchn�a. - Ale... cen� by�oby krzywoprzysi�stwo.

- Jakie?

- Za��da�, �ebym przysi�g�a... przed Bogiem, �e nigdy nie nale�a�am do Lorenza. Nie mog�am...

Poch�oni�ta wspomnieniem tej strasznej chwili Fiora nawet nie odwr�ci�a g�owy, kiedy drzwi otworzy�y si� ponownie z lekkim skrzypni�ciem. Nagle rozleg� si� krzyk:

- Moje jagni�tko!

W nast�pnej chwili Fiora znalaz�a si� w ramionach Leonardy, przytulaj�c si� do niej z cudownym uczuciem wyzwolenia i wyciszenia.

- Leonarda! Moja Leonarda! Och, m�j Bo�e!

- Dosy� tego! - zagrzmia� Ludwik XI. - Kobieto, nie sprowadzi�em ci� tutaj, by przygl�da� si� rozczulaj�cym scenom, lecz po to, by zada� ci kilka pyta�.

- Ja te� ci jedno zadam, Sire! - zawo�a�a Leonarda. - Co jej zrobi�e�, �e jest w takim stanie?

Zdumionemu Ludwikowi XI odebra�o g�os w obliczu hardo�ci starej panny, kt�ra o�mieli�a zwraca� si� do niego tonem u�ywanym przez stra�nika wobec z�apanego na ulicy z�odziejaszka.

- Na Boga, kobieto, chyba zapominasz, kim jestem?

- Nie... a jeste� wielkim kr�lem. Ale ona, ta biedna ma�a, kt�rej odm�wiono chyba wszelkiego szcz�cia na tej ziemi, znaczy dla mnie wi�cej, ni� gdyby by�a moim w�asnym dzieckiem! Zadawaj wi�c tyle pyta�, ile tylko chcesz, ale nie rozdzielaj nas wi�cej!

- Jak dowiedzie� si� prawdy? - wymamrota� kr�l. - No c�! Spr�bujmy mimo wszystko!... Na pocz�tek, co wiesz o dziecku, kt�re urodzi�o si� tej wiosny w Suresnes?

- To, co mo�na o nim wiedzie�, Sire. Nazywa si� Lorenza. To m�wi wszystko.

- Dobrze, dobrze! Przejd�my do innej sprawy. Czy wiadomo ci co� na temat listu napisanego prawie rok temu przez pani� de Selongey do donny Catariny Sforzy i powierzonego przez ni� Jego Ekscelencji kardyna�owi-legatowi?

- Kardyna�owi delia Rovere? Oczywi�cie! Biedny anio�ek, mia�a z tego powodu mn�stwo k�opot�w...

- A wi�c rozpoznasz go bez trudu. Oto on! Leonarda, zmuszona wypu�ci� z Obj�� Fior�, wzi�a z szacunkiem z r�k kr�la podawany list, przeczyta�a go, a potem z obrzydzeniem rzuci�a na pod�og� u st�p kr�la...

- Co za obrzydlistwo! Mam nadziej�, Sire, �e nie pomy�la�e�, �e to donna Fiora jest autork� tego haniebnego �wistka?

- To jej pismo, jej piecz�� i...

- A przede wszystkim to dzie�o genialnego fa�szerza! Je�li go znajdziesz, Sire, ka� go natychmiast powiesi�, najlepiej w towarzystwie tego, kt�ry da� ci ten szmat�awy list.

- To jeden z naszych najwierniejszych doradc�w!

Bez najmniejszych zahamowa� i ku przera�eniu Fiory, stara panna zacz�a si� �mia�.

- Za�o�� si�, �e tym wiernym doradc� jest ten Oliwer le Daim... czyli Diabe�, jak m�wi� tutejsi ludzie?

- Diabe�? - zapyta� kr�l, �egnaj�c si� pospiesznie kilka razy, a potem ca�uj�c wisz�cy na jego szyi medalik.

- Trzeba przyzna�, �e to przezwisko dosy� dobrze do niego pasuje. Ponadto zrobi�by wszystko, by ten pi�kny Dom w Barwinkach, w kt�rym by�y�my takie szcz�liwe, trafi� w jego r�ce. Pr�bowa� nawet nas zabi�!

- Zostawmy to na razie. Twierdzisz zatem, �e ten list jest fa�szywy?

- Da�abym sobie za to r�k� uci��. Zreszt�, je�li zechcesz mi wybaczy�, wr�c� za chwil�.

Zebrawszy d�ug� sukni� ze �liwkowego aksamitu, opu�ci�a komnat� kr�lewsk� tak szybko, jak jej na to pozwala�y nogi, od dawna nie pierwszej m�odo�ci. Kr�l i Fiora spojrzeli na siebie ze zdumieniem.

- Ale... dok�d ona posz�a? - szepn�a m�oda kobieta, m�wi�c raczej do siebie, ni� pytaj�c.

Ludwik XI odpowiedzia� jej, tak�e z wielk� naturalno�ci�:

- Tam, gdzie j� umie�ci�em z twoim synem: do apartamentu zajmowanego przez moje c�rki, kiedy przebywaj� w Plessis, co nie jest cz�ste. - I doda! z nag�� z�o�ci�: - Chyba nie my�la�a�, mam nadziej�, �e jestem tak okrutny, by wsadzi� do wi�zienia dwuletnie dziecko?

Fior� zala�a fala wielkiej rado�ci, sprawiaj�c, �e zapomnia�a, jak niepewne czy nawet niebezpieczne mo�e by� jej w�asne po�o�enie, zale�ne od cz�owieka o takim charakterze, jaki mia� ten dziwny w�adca. Ma�y Filip byt tu� obok, mo�e uda jej si� uzyska� pozwolenie, by cho� przez chwil� go przytuli�?

Nie starczy�o jej czasu na dalsze w�tpliwo�ci. Wr�ci�a Leonarda, nios�c jakie� kartki. Rozwi�zawszy owini�t� wok� nich wst��k�, poda�a je kr�lowi z uk�onem, nieco mo�e sp�nionym.

- Ja, Sire - wyja�ni�a - niczego nie wyrzucam. Zw�aszcza tego, co jest napisane.

- Co to jest? Wygl�da na jakie� brudnopisy.

- To s� brudnopisy, Sirel Brudnopisy donny Fiory, kiedy tamtej nocy m�czy�a si� z pisaniem tego przekl�tego listu. Bo�e przenaj�wi�tszy! Trwa�o to bez ko�ca! Ale kr�l mo�e zobaczy�, �e nie ma tu nic, co uchybia�oby Jego Wysoko�ci! Prosz� spojrze� szczeg�lnie na ten! Brakuje tylko formu�ki ko�cowej... ale zrobi� si� kleks! Napisa�a wi�c od pocz�tku.

Kr�l skrupulatnie przyjrza� si� podanym kartkom, wzi�� ponownie list, por�wna�, po czym zwin�� wszystko razem.

- Zachowam to... ale co� m�wi�a�, pani Leonardo, �e messire le Daim pr�bowa� was zabi�?

- Gdyby nie pomoc pana Mortimera i pana Wielkiego Prewota uda�oby mu si� to i teraz gni�yby�my kilka st�p pod ziemi� w lesie w Loches.

- Jak to si� sta�o, �e Tristan I'Hermite nic nam nie powiedzia�? - zapyta� kr�l surowo.

Leonarda wzruszy�a ramionami.

- Bo jest w takiej sytuacji, jak my, Sire: nie ma dowod�w. Tylko zeznania jednego z bandyt�w, kt�ry nie zna� nazwiska swego klienta.

- Rozumiem! No c�... mo�esz odej��, pani Leonardo. Kr�l ci dzi�kuje...

- Czy mog� j� zabra� ze sob�?

Otoczy�a ramieniem Fior�, kt�ra by�a tak zm�czona, �e opar�a g�ow� na jej piersi.

- Nie. Musimy to wszystko przemy�le�. Na razie donna Fiora zostanie odprowadzona do swojego wi�zienia...

- Sirel - poprosi�a m�oda kobieta. - Pozw�l mi chocia� uca�owa� mojego synka! Albo... pozw�l Leonardzie, by posz�a ze mn�. Khatoun wystarczy do opieki nad dzieckiem.

- Khatoun znikn�a! - powiedzia�a Leonarda z nieprzeniknion� twarz�. - Nie wiem, gdzie si� podziewa.

- Ach! W takim razie id� szybko, droga Leonardo! M�j ma�y potrzebuje ci� bardziej ni� ja... Id�, m�wi� ci! Nie wolno sprzeciwia� si� kr�lowi. Nie zapominaj, �e m�j los jest w jego r�kach.

- Ca�kowicie si� z tym zgadzamy! Stra�e! - zawo�a� kr�l mocnym g�osem, co spowodowa�o natychmiastowe otwarcie drzwi komnaty.

Fiora sk�oni�a si� g��boko i przygn�biona posz�a za �o�nierzami, kt�rzy mieli odprowadzi� j� do celi. Zabiera�a ze sob� obraz Ludwika XI siedz�cego z ramieniem na pod�okietniku i brod� wspart� na d�oni. Nigdy nie widzia�a u niego tak surowego wyrazu twarzy i tak lodowatego spojrzenia. Czy on chocia� cokolwiek zrozumia� z tego, co m�wi�a? Nie by�a tego pewna...

Jej w�tpliwo�ci jeszcze wzros�y, kiedy nast�pnego dnia po po�udniu stra�nicy ponownie po ni� przyszli. Tym razem zaprowadzono j� do paradnej sali zamku. Kiedy przekroczy�a jej pr�g, zatrzyma�a si� na chwil� zdumiona widokiem, kt�ry ujrza�a.

Kr�l, ubrany z wi�ksz� ni� zazwyczaj elegancj�, zasiada� na tronie pod baldachimem z materia�u w kwiaty lilii, w �a�cuchu Orderu �wi�tego Micha�a na szyi. Otaczali go najbli�si wsp�pracownicy i dworzanie, wy��cznie p�ci m�skiej, jak zawsze w czasie nieobecno�ci kr�lowej Szarloty. Ucieszy�a si� jednak, widz�c Filipa de Commynes'a stoj�cego na jednym ze schodk�w u st�p tronu. �o�nierze gwardii szkockiej strzegli okien i drzwi, a kapitan Crawford sta� w odleg�o�ci kilku krok�w od kr�la, opieraj�c si� na d�ugim mieczu...

Kiedy pojawi�a si� wi�niarka, zapad�a taka cisza, �e da�oby si� us�ysze� przelatuj�c� much�. Powoli sz�a w stron� kr�la, zatrzymawszy si� dopiero kilka krok�w od tronu, by stosownie si� uk�oni�. Jej serce bi�o jak oszala�e, by�a pewna, �e w�r�d ca�ego tego przepychu odb�dzie si� s�d nad ni�. Tak uroczysta audiencja nie mog�a zapowiada� niczego dobrego...

Jednak drobny incydent rozlu�ni� nieco t� ci�k� atmosfer�. Drogi Przyjaciel, wielki bia�y chart, ukochany pies Ludwika XI, kt�ry jak zwykle le�a� u jego st�p na poduszce, wsta�, powolnym krokiem podszed� do Fiory i lekko poliza� jej d�o�.

Wzruszona tym przejawem przyja�ni pog�aska�a jedwabisty �eb, a do oczu nap�yn�y jej �zy. Czy ten pi�kny pies by� jej ostatnim, jedynym przyjacielem w tym zgromadzeniu? Nawet Commynes wpatrywa� si� uparcie w czubki swoich but�w...

- Do nogi, Drogi Przyjacielu! - poleci� Ludwik XI, ale zamiast pos�ucha�, wielki chart usiad� spokojnie obok m�odej kobiety, jakby chcia� ustanowi� si� jej adwokatem.

Kr�l nie ponowi� komendy. Gestem poleci� Fiorze, by powsta�a, odchrz�kn�� i w ko�cu przem�wi�:

- Panowie, zgromadzili�my si� tutaj, w tym szlachetnym gronie, by by� �wiadkami wielkiej troski, jak� budzi nasza sprawiedliwo��. Obecna tu pani hrabina de Selongey, z domu Fiora Beltrami, zosta�a oskar�ona o zdrad� wzgl�dem

Korony i zamiar zab�jstwa wzgl�dem naszej osoby. G��wnym dowodem oskar�enia jest pewien list, ale pani de Selongey absolutnie zaprzecza, by go napisa�a. Inne przedmioty, dostarczone nam przez osob� trzeci�, wskazywa�yby raczej na niewinno�� wymienionej damy.

Przerwa�, wyj�� chusteczk� i wytar� nos tak ha�a�liwie, �e w panuj�cej ciszy zabrzmia�o to jak pomruk gromu. Nikt nawet nie pisn��. Po chwili kontynuowa�:

- Uwzgl�dniaj�c przejawy przyja�ni, jakimi obdarzyli�my pani� de Selongey, a jednocze�nie uwzgl�dniaj�c fakt, �e jej ma��onek, kawaler Z�otego Runa, zawsze dzia�a� wzgl�dem naszych rz�d�w jak rebeliant, nie umiemy prawid�owo oceni� tak szczeg�lnej sprawy. Dlatego te� postanowili�my odwo�a� si� do s�du bo�ego!

By�o to tak nieoczekiwane, �e cisz� zak��ci�y szepty i pomruki, a Commynes, podni�s�szy g�ow�, zawo�a�:

- Sirel Czy kr�l naprawd� chce odwo�a� si� do tych przebrzmia�ych praktyk?

- Je�li chcesz powiedzie�, panie de Commynes, �e wszechmog�cy B�g jest przebrzmia�y, to nied�ugo pozostaniesz w moim otoczeniu! - powiedzia� Ludwik XI z morderczym spojrzeniem. - Spok�j wi�c i nie przerywaj nam wi�cej! Przez s�d bo�y nie rozumiemy ordali�w. Hrabina nie zostanie wrzucona do wody, nie b�dzie zmuszona chodzi�, trzymaj�c w d�oniach rozpalone do czerwono�ci �elazo, ani nie b�dzie skazana na �adn� z tych praktyk, o kt�rych nigdy nie mieli�my dobrego zdania. Jednak obci��aj�ce j� oskar�enia zosta�y wniesione przez dwie osoby... Panie po�le Florencji, czy zechcia�by� podje�� bli�ej nas?

W t�umie, na kt�ry Fiora nie patrzy�a, powsta�o poruszenie i Luca Tornabuoni, jak zwykle ubrany z przepychem, sk�oni� si� przed kr�lem, a ten szeroko si� do niego u�miechn��. Na jego widok Fiora nawet nie drgn�a. To, �e jej dawny ukochany jest tutaj, przed ni�, i �e nale�y do jej oskar�ycieli, nie zaskoczy�o jej. Musia� sobie zada� mn�stwo trudu, by zosta� wys�anym przez Lorenza na dw�r kr�la Francji, ale ju� w czasie ich ostatniego spotkania poczu�a, �e sta� si� jej wrogiem i zrobi wszystko, by si� na niej zem�ci� za to, �e nim wzgardzi�a... A poniewa� rzuci� w jej kierunku spojrzenie, kt�remu towarzyszy� cie� u�miechu, odwr�ci�a oczy z przygniataj�c� pogard�...

- Powiedzia�e� nam, panie po�le, i� wiesz z pewnego �r�d�a, �e pani de Selongey... kt�r� znasz od dawna? - Od dzieci�stwa, Sire, i...

- �e pani de Selongey, jak m�wi�em, potajemnie wyda�a na �wiat, w Pary�u, c�rk�, w czym nie by�oby nic dziwnego, gdyby pocz�cie jej nie dowodzi�o, �e mog�a w wielkiej tajemnicy i w celu spiskowania spotka� si� ze swym ma��onkiem, tym notorycznym rebeliantem?

- Istotnie, Sire. Tak powiedzia�em i potwierdzam te s�owa, gdy� wiem o tym z najpewniejszego �r�d�a...

- Od jakiej� s�u��cej, tak? By�ej niewolnicy, kt�ra by�a wzgl�dem ciebie... przychylna?

- M�wisz o Khatoun? - zawo�a Fiora, nie potrafi�c si� opanowa�. - O Khatoun, kt�rej omal nie zakatowa�e� we Florencji, a kt�ra teraz mia�aby by� twoj� kochank�?

Kpi�cy u�mieszek Tornabuoniego sprawi�, �e mia�a ochot� skoczy� mu do gard�a.

- Dlaczego nie? Jest urocza i bieg�a w mi�osnych igraszkach. Spotka�em j� tutaj pewnego dnia, bardzo zbola��, gdy� opu�ci�a� j�, by wa��sa� si� gdzie� ze swoim s�u��cym. Tyle �e ona wiedzia�a, dlaczego jedziesz do Pary�a...

- Owszem, wiedzia�a, lecz wiedzia�a tak�e, �e nie widzia�am si� z m�em od dw�ch lat. Nie wiem, dlaczego sk�ama�a...

- Sk�ama�a? To ty tak m�wisz, pi�kna Fioro. Za� je�li chodzi o mnie...

- Je�li chodzi o ciebie - rzek� kr�l surowym nagle g�osem - to miejmy nadziej�, �e mo�esz podtrzyma� swoj�... prawd� z broni� w r�ku, walcz�c z ka�dym, kto stanie do walki, by broni� sprawy pani de Selongey...

- Pojedynek? Ale� ja jestem pos�em, Sirel.

- Pose�, kt�ry miesza si� w to, co go nie dotyczy, musi zastosowa� si� do naszego prawa jak ka�dy z naszych poddanych. W ka�dym razie zamierzamy powiadomi� naszego kuzyna, pana Lorenza Medyceusza, o tym, �e chcemy sk�oni� ci�, by� swych twierdze� broni�, staj�c w szrankach.

- Sirel

- Spokojnie! Nie b�dziesz sam. M�wi�em o dw�ch osobach i s�dz�, panie Oliwerze le Daim, �e tobie te� le�y na sercu, by podda� pod s�d bo�y ten s�ynny list, kt�ry osobi�cie nam przekaza�e�, po�wiadczaj�c jego autentyczno��... i domagaj�c si� pewnej posiad�o�ci jako nagrody za t� przys�ug�.

Z t�umu z kolei wy�oni� si� przestraszony cyrulik.

- Ale�, Sire, nasz kr�lu... nie jestem rycerzem i nie umiem si� bi�!

- Nie jeste� rycerzem? A my mimo to ustanowili�my ci� pos�em w Gand? To powa�ny b��d, kt�ry b�dziemy sobie d�ugo wyrzuca�, ale b�d� spokojny, zd��ymy pasowa� ci� na rycerza przed pojedynkiem...

- Kr�l naprawd� zamierza... wystawi� mnie do walki?

- W towarzystwie pana Tornabuoniego. B�dzie was dw�ch przeciwko jednemu rycerzowi. Ta dziwna koncepcja wynika w�a�nie z tego, �e nie masz wielkiego do�wiadczenia w pos�ugiwaniu si� mieczem.

- Natomiast w u�yciu sztyletu, najch�tniej od ty�u, nie ma sobie r�wnych! - zawo�a� Douglas Mortimer, kt�ry porzuciwszy sw�j posterunek, stan�� przed Fior�. - Za twoim �askawym przyzwoleniem, Sire, to ja b�d� rycerzem donny Fiory! I zabij� tych dw�ch n�dznik�w, jakem Douglas Mortimer z Mortimer�w z Glenlivet... I innych te�, je�li kr�l zechce przys�a� mi pi�ciu czy sze�ciu podobnych wszetecznik�w!

Och, jak� rado�ci� by�o czu� przy sobie t� spokojn� si��, tego sprawdzonego przyjaciela! Fiora podnios�a na Ludwika XI pe�ne nadziei spojrzenie... ale ten zmarszczy� brwi.

- Spok�j, Mortimer! Na Boga, jeste� na naszej s�u�bie, a nie na s�u�bie dam! Twoja krew mo�e zosta� przelana tylko dla Francji. Dlatego odrzucamy twoj� propozycj�... Musi si� zg�osi� inny rycerz. Od wyniku walki zale�e� b�dzie los pani de Selongey... Zosta� na swoim miejscu!

W�adczym gestem Ludwik XI powstrzyma� Filipa de Commynes'a, najwidoczniej gotowego, by stan�� do pojedynku.

- W tak powa�nej sprawie - podj�� - po�piech jest niewskazany. Ten, kto stawi si� przed nami dok�adnie za miesi�c, musi wiedzie�, �e je�li zostanie pokonany, pani de Selongey zostanie stracona i �e walka toczy� si� b�dzie do ostatniej kropli krwi. Zatem, panowie, zastan�wcie si� i rozwa�cie wasz� decyzj�...

- Ja ju� zdecydowa�em - wymamrota� Mortimer przez z�by. - �adna ludzka si�a nie przeszkodzi mi walczy� dla niej, nawet jakbym mia� odej�� ze s�u�by!

Cho� Szkot sta� bardzo blisko kr�la, ten kontynuowa�, jakby nic nie us�ysza�:

- Odprowadzi� pani� de Selongey do wi�zienia! Nikomu nie zezwalamy z ni� rozmawia�.

Kiedy Fiora w otoczeniu stra�nik�w ruszy�a w kierunku drzwi, zapad�a cisza jeszcze g��bsza, ni� w chwili jej wej�cia do komnaty. Cisza ta bez w�tpienia wynika�a w du�ej cz�ci z zaskoczenia tak dziwn� decyzj�: pojedynek decyduj�cy o wyroku, w kt�rym jeden cz�owiek mia� stawi� czo�o dw�m przeciwnikom? Nawet je�li ci nie byli zbyt zr�czni we w�adaniu broni�, to by�o to dziwne pojmowanie r�wno�ci szans, nie m�wi�c o nieco pomniejszonej roli Boga w ca�ej tej sprawie.

Jedynym pocieszeniem dla Fiory by�o to, �e zanim opu�ci�a sal�, us�ysza�a, jak kr�l rozkazuje, aby Tornabuoni i Oliwer le Daim byli strze�eni dzie� i noc w swych mieszkaniach a� do dnia walki. S�aba to jednak by�a pociecha, bo skoro ani Mortimer, ani Commynes nie mieli prawa walczy� dla niej, pozosta� jej ledwie miesi�c �ycia...

Kr�l jednak�e okaza� uwi�zionej kobiecie pewne mi�osierdzie. Nazajutrz dozorca zabra� tac� ze �niadaniem - kt�rego Fiora nawet nie tkn�a - a po chwili wr�ci� z radosn� min�.

- B�dziesz mia�a go�ci! - zawo�a�. - Mi�ych go�ci...

Otworzywszy szeroko drzwi, usun�� si� na bok, by wpu�ci� Leonard� nios�c� na r�kach ma�ego Filipa. Okrzyk rado�ci uwi�zionej sprawi�, �e do oczu zacnego cz�owieka nap�yn�y �zy rozczulenia. Przez chwil� sta�, wpatruj�c si� w pe�en uroku obrazek, kt�ry stanowi�a Fiora tul�ca synka.

- M�j male�ki! Moje kochanie! M�j skarbie! Obsypywa�a gor�cymi poca�unkami twarzyczk�, r�czki i kr�tkie br�zowe loczki pokrywaj�ce okr�g�� g��wk� Filipa i nadaj�ce mu wygl�d anio�ka... kt�rym nie ca�kiem by�, gdy� niezbyt przyzwyczajony do tak wielkiej wylewno�ci zacz�� protestowa�. Fiora wpad�a w pop�och:

- Zrobi�am mu krzywd�?

- Nie - powiedzia�a Leonarda ze �miechem - ale zaraz go udusisz. No ju�, postaw go na ziemi!... A ty, paniczu Filipie, przywitaj si� ze swoj� matk� tak, jak ci� nauczy�am!

Dziecko porz�dnie opar�o si� na n�kach i wykona�o co� w rodzaju niezgrabnego uk�onu, kt�ry zachwyci� Fior�.

- Dzie� dobry, pani matko - powiedzia�o z powag�. - Jak si� czujesz?

Jednak poniewa� Fiora przykucn�a, by by� na jego wysoko�ci, ch�opczyk rzuci� jej si� w ramiona, wo�aj�c:

- Mamo, mamo!.. Tak bardzo za tob� t�skni�em!

- A przecie� prawie mnie nie zna! - powiedzia�a Fiora nad g�ow� syna.

- Zna ci� lepiej, ni� my�lisz. Codziennie opowiadali�my mu o tobie i w swoich modlitwach zawsze prosi Boga, by zwr�ci� mu mam�...

- I tat� te�! - poprawi�o dziecko. - Jak my�lisz, mamo, kiedy on wr�ci?

- Nie wiem, kochanie. Tata wyruszy� w d�ug� podr�, ale masz racj�, prosz�c Pana Boga, �eby wr�ci�...

- Nie rozczulajmy si�! - powiedzia�a Leonarda. - A przede wszystkim zostaw na chwil� tego m�odzie�ca i u�ciskaj mnie. Nawet ci to jeszcze nie przysz�o do g�owy!

Obie kobiety u�ciska�y si� gor�co, tym bardziej �e stara panna przynios�a dobr� wiadomo��: ma�y Filip i ona otrzymali pozwolenie codziennego odwiedzania Fiory w wi�zieniu, a nawet wsp�lnego z ni� jedzenia obiadu.

- Czy kr�l chce mi uprzyjemni� ostatnie chwile? - westchn�a Fiora. - Doceniam t� atencj�...

- Chyba nie s�dzisz, �e zostaniesz stracona? Ze ci, kt�rzy ci� kochaj�, dopuszcz� do tego?

- Ci, kt�rzy mnie kochaj�, nie uzyskaj� pozwolenia, by mnie broni�, a nie wiem, kto podj��by dla nieznajomej tak powa�ne ryzyko.

- A pan Filip, tw�j ma��onek? Odnalaz�a� go?

- Tak i nie. Widzia�am si� z nim, to prawda, ale jest dla mnie stracony na zawsze...

Fiora bardzo zwi�le opowiedzia�a, co wydarzy�o si� w Brugii, jak w wyniku wyj�tkowego zbiegu okoliczno�ci spotka�a Filipa tam, gdzie si� go w og�le nie spodziewa�a, a w ko�cu, co sobie powiedzieli i dlaczego postanowi� pozosta� w klasztorze.

- W klasztorze! On!... To bezsens! Czy ju� ci� nie kocha?

- Kocha... przynajmniej tak m�wi, ale nie jestem pewna, �e to prawda. Oszukuje sam siebie albo twierdzi tak, by mnie oszcz�dzi�. Widzisz, Leonardo, by�am jedynie epizodem w wielkim rycerskim marzeniu hrabiego de Selongeya. Epizodem, kt�rego pocz�tkowo si� wstydzi�, lecz kt�ry zaakceptowa� z mi�o�ci dla swego ksi�cia. Kiedy ten umar�, a Burgundia przegra�a wojn�, nic go ju� nie interesuje. Nie m�wmy o tym wi�cej, dobrze, Leonardo? Chcia�abym raczej, �eby� mi powiedzia�a, co si� sta�o z Khatoun?

- �ebym to ja wiedzia�a! - westchn�a Leonarda. M�oda Tatarka znikn�a z Rabaudiere tego dnia, kiedy powr�ci�a Leonarda. Dowiedziawszy si�, �e Fiora nie wraca, lecz udaje si� do Flandrii w towarzystwie Florenta, zamkn�a si� w swoim pokoju i nie opuszcza�a go nawet na posi�ki. Nazajutrz rano zauwa�ono, �e uciek�a, stosuj�c najbardziej klasyczn� metod�: opuszczaj�c si� po zwi�zanych prze�cierad�ach.

- I nie zostawi�a �adnej wiadomo�ci, ani s�owa?

- Nic! Petronela powiedzia�a mi, �e w ostatnim okresie naszej d�ugiej nieobecno�ci spotyka�a si� - potajemnie, ale na wsi wszyscy wiedz� wszystko - z m�odym i przystojnym m�czyzn�...

- Z Luc� Tornabuonim, moim dawnym wielbicielem, kt�ry po spisku Pazzich omal jej nie wyda� florenckiemu mot�ochowi. Gdybym nie s�ysza�a tego n�dznika na w�asne uszy, nie uwierzy�abym w to...

- Och, dowiedzia�am si� wielu rzeczy mog�cych wyja�ni� ten zaskakuj�cy fakt. Ta nieszcz�sna Khatoun i Florent byli... powiedzmy: bardzo dobrymi przyjaci�mi. Poza tym s�dz�, �e my�la�a, i� nie zajmuje w twoim domu miejsca, do jakiego mia�a prawo, i zazdro�ci�a po trochu wszystkim.

- Czy� nie powierzy�am jej mego syna? Jaki wi�kszy dow�d powa�ania mog�am jej da�?

- Szacunku, szacunku! Ona pragn�a mi�o�ci... a przede wszystkim nie �yczy�a sobie �adnych obowi�zk�w! Uwierz albo nie, ale Khatoun stworzona jest do leniwego �ycia w haremie, �ycia pe�nego �akoci i pieszczot...

- Trudno mi uwierzy�, �e znajdzie to u boku Luki! To sko�czony egoista. Gdyby�my chocia� mog�y si� wywiedzie�, gdzie jest...

- Nie, Fioro! Nie licz na to, �e b�d� jej szuka�, nawet gdybym mia�a jak. Jest wystarczaj�co doros�a, by radzi� sobie samodzielnie, a poza tym skrzywdzi�a ci�!

- To drobiazg w por�wnaniu z tyloma latami oddania! Och, Leonardo! Martwi� si� o ni�...

Leonarda nie powiedzia�a, �e woli, by Fiora martwi�a si� o Khatoun, ni� gdyby mia�a martwi� si� o siebie. Sprawa tego s�du bo�ego wcale jej si� nie podoba�a. Jednak�e nie opanowa� jej jeszcze l�k, gdy� przyszed� jej do g�owy pewien pomys�: przes�anie listu do ksi�nej Joanny, do zamku Lignieres, z pro�b� o interwencj�. Ksi�niczka nie mia�a wprawdzie wielkiej w�adzy nad swoim gro�nym ojcem, ale stara panna wiedzia�a, �e pod wp�ywem jej zaiste niebia�skiego spojrzenia kr�lowi zdarza�o si� czu� nieswojo. T� anielsk� istot� mo�na by�o poprosi� o wszystko. Pod nieobecno�� Mortimera, podobno wys�anego przez kr�la z jak�� misj� ju� poprzedniego dnia wieczorem, pod nieobecno�� Commynes'a wyekspediowanego w ten sam spos�b, bez w�tpienia po to, by odebra� im wszelk� ch�� stawania w szranki dla Fiory, Leonarda zamierza�a powierzy� list Archiemu Ayrlie, Szkotowi, kt�ry uczy! Florenta jazdy konnej. By� to zacny ch�opak, wielokrotnie wpadaj�cy na szklaneczk� wina do Domu w Barwinkach. Gdyby nie m�g� osobi�cie pojecha� do Lignieres, to znajdzie spos�b, by wys�a� tam Florenta. Leonarda nie martwi�a si� o mo�liwo�� spotkania z Archiem, gdy� widywa�a go cz�sto, kiedy wychodzi�a z Filipem do ogrodu, gdzie ch�opczyk mia� prawo spacerowa�.

Walka mia�a mie� miejsce we wtorek, 29 czerwca, w dniu �wi�tych Piotra i Paw�a. Doskonale znaj�c kalendarz, Ludwik XI wybra� ten dzie�, gdy� papie�, nast�pca �wi�tego Piotra, zdawa� si� bardziej lub mniej zamieszany, poprzez osob� swego bratanka, w t� niejasn� histori�. Kr�l nigdy nie traci� okazji, by zyska� przychylno�� niebios lub by wezwa� je na pomoc. Leonarda, niemal tak pobo�na, jak w�adca, doda�a tych dw�ch aposto��w do d�ugiej listy lokator�w raju, kt�rych prosi�a codziennie o spok�j i szcz�cie swego jagni�tka...

Jednak�e, w miar� jak mija�y dni, Leonarda sypia�a coraz gorzej. Napisa�a list, a Archie Ayrlie ch�tnie podj�� si� dostarczenia go. Musia�a zachowa� wszelkie �rodki ostro�no�ci, by nikt jej nie zobaczy�, kiedy przekazywa�a mu go w ogrodzie, jedynym miejscu, w kt�rym cieszy�a si� pewn� swobod�. P�niej nie widzia�a si� ze Szkotem i nie mia�a �adnej mo�liwo�ci sprawdzenia, czyjej wiadomo�� dotar�a do adresatki.

Leonarda bowiem r�wnie� podlega�a �cis�emu nadzorowi i mog�a opuszcza� swoje mieszkanie tylko pod stra�� �ucznika i w towarzystwie ma�ego Filipa. Zabroniono jej wychodzenia samej. I poza stra�nikiem prowadz�cym j� codziennie do wi�zienia Fiory lub do ogrodu na spacery z ch�opcem, mia�a kontakt tylko z dwiema us�uguj�cymi jej kobietami. Ani razu nie widzia�a kr�la, cho� cz�sto s�ysza�a dochodz�cy z dziedzi�ca d�wi�k tr�bek my�liwskich. Ze swoich okien mog�a dostrzec wchodz�cych i wychodz�cych, ale poniewa� nikogo z nich nie zna�a, nic to nie wnosi�o do jej wiedzy. Tak wi�c, kiedy nie by�a z Fior�, a dziecko spa�o, sp�dza�a ca�e godziny, patrz�c na znajduj�cy si� naprzeciw surowy budynek i ma�e zakratowane okienko w pokoju uwi�zionej, i modli�a si�, modli�a, �eby jaki� szlachetny cz�owiek, rycerz godny tego miana, zgodzi� si� po�o�y� na szali w�asne �ycie, by m�oda kobieta nie straci�a swojego...

Fiora natomiast niepokoi�a si� znacznie mniej, pogr��ywszy si� w ko�cu w jakim� fatalizmie, zdejmuj�cym z niej jakikolwiek strach przed �mierci� - tak� sam�, jak� umarli jej rodzice - na unikni�cie kt�rej pozostawa�y jej ma�e szanse. Nie mia�a nawet �alu do Ludwika XI o okrutn� gr�, kt�r� wymy�li�. Wiedzia�a, �e kr�l im jest starszy, tym bardziej obawia si� �mierci. Wprawdzie w czasach wojny odwaga go nie opuszcza�a, jednak skrytob�jstwo budzi�o w nim prawdziwe przera�enie. By� mo�e dlatego, �e w czasie swego osiemnastoletniego panowania - a nawet wcze�niej, kiedy jeszcze by� nast�pc� tronu, zaciekle wrogim wzgl�dem ojca, Karola VI - przenikliwa inteligencja umo�liwi�a mu unikni�cie wielu pu�apek, zdrad i potrzask�w. Tymczasem nieszcz�sny list sugerowa�, �e zostanie zabity. W gruncie rzeczy kr�l wykaza� si� wielk� dobrotliwo�ci�, proponuj�c ten pojedynek; m�g� potajemnie straci� winn� lub wrzuci� z po�amanymi ko��mi do jakiego� lochu, w kt�rym by sczez�a...

Tote� Fiora stara�a si� odsuwa� od siebie my�li o tym z�owrogim dniu i po�wi�ci� si� ca�kowicie synkowi. Niewiele z nim wcze�niej przebywa�a i teraz poznawa�a go z rozkosz�, zachwycaj�c si� jego urod� i wyj�tkow� inteligencj�.

By�o to radosne dziecko, kt�re zawsze widzia�o wok� siebie jedynie u�miechni�te twarze i by�o obsypywane pieszczotami. Mimo ugruntowanego ju� charakteru promienia�o wielk� rado�ci� �ycia i kipia�o czu�o�ci� do matki.

Aby wyt�umaczy� mu fakt, �e Fiora nie wychodzi z nim nigdy do ogrodu, powiedziano mu, �e niedawno by�a chora i musi du�o odpoczywa�. Przyj�� to wyja�nienie bez dyskusji, ale nie m�g� zrozumie�, dlaczego matka nie mieszka z nim i Leonard� w zamku, tylko w �brzydkim pokoju", gdzie, zgodnie z jego dzieci�c� logik�, warunki do rekonwalescencji musia�y by� mniej sprzyjaj�ce. Nic na ten temat nie m�wi�, ale okazywa� Fiorze jeszcze wi�cej mi�o�ci. On, tak ruchliwy, trwa� ca�e godziny, siedz�c na kolanach matki, przytulony go jej piersi, czekaj�c na bajki i poca�unki...

- M�j Bo�e! - modli�a si� w my�lach Leonarda. - Spraw, by po tej idiotycznej walce nasza Fiora odzyska�a wolno��. W przeciwnym razie... och, boj� si� nawet pomy�le�, co si� stanie!

Min�� czerwiec, ciep�y i ukwiecony, z radosnymi procesjami Bo�ego Cia�a, kt�re pozbawi�y p�atk�w wszystkie okoliczne krzewy r�, i noc� �wi�toja�sk�, kiedy wielkie ogniska zap�on�y na wszystkich placach i dziedzi�cach zamk�w. Fiora s�ysza�a dobiegaj�ce z Plessis �piewy i radosne okrzyki, ale nie dostrzeg�a nawet odblasku ogromnego ogniska rozpalonego przez gwardi� szkock� na pierwszym dziedzi�cu, naprzeciw jej kwater. Jej pok�j pozosta� mroczny, jakby chciano da� jej odczu�, �e stanowi przedsionek grobu.

Kiedy my�la�a o kr�lu, czu�a raczej smutek ni� gniew, gdy� przywi�za�a si� do tego starzej�cego si� m�czyzny, pod kt�rego wysokim czo�em kry�a si� wyrafinowana umys�owo�� i wszechstronna inteligencja. I oto ten wyj�tkowy cz�owiek pozwoli�, by obawa przed zab�jstwem wzi�a g�r� nad przyja�ni�, niemal mi�o�ci�, kt�r� niegdy� darzy� donn� Fior�. Ta przyja�� najpierw pomog�a m�odej kobiecie �y�, po czym rozbi�a si� o zwyk�y arkusz papieru, o kilka linijek pisma, w kt�rych kr�l nie chcia� dostrzec fa�szerstwa. Co wi�cej, odrzuci� dw�ch rycerzy, kt�rzy spontanicznie zg�osili si� do obrony jej sprawy i aby zyska� pewno��, �e nie zak��c� jego makabrycznej uroczysto�ci, wys�a� ich daleko. Kiedy nachodzi�y j� takie my�li, Fiora kl�ka�a i modli�a si�...

Nadszed� ostatni dzie�...

Kiedy Leonarda przyprowadzi�a ma�ego Filipa, na pr�no m�wi�a, �e jaki� paproch wpad� jej do oka - by�o oczywiste, �e p�aka�a ca�� noc. W istocie bowiem wie�ci nie by�y pocieszaj�ce: ani Commynes, ani Mortimer nie powr�cili, a Archie Ayrlie powiedzia�, �e o ile mu wiadomo, nie zg�osi� si� �aden rycerz. Doda�, �e w�r�d gwardzist�w jest wielu pragn�cych s�u�y� mieczem uwi�zionej, ale nale�a�o obawia� si�, �e kr�l ich nie dopu�ci do walki, jak nie dopu�ci� Mortimera.

Dzie� by� dla obu kobiet d�ugi i trudny. Ze wzgl�du na dziecko stara�y si� zachowywa� jak zazwyczaj, u�miecha�y si�, bawi�y z nim. Fiorze wychodzi�o to lepiej ni� Leonardzie, mo�e dlatego, �e tak naprawd� nie ba�a si�. Cierpia�a tylko dlatego, �e mia�a opu�ci� tych, kt�rych kocha, �e nie przytuli ostatni raz ma�ej Lorenzy, kt�ra nie pozna swojej matki.

W chwili rozstania u�ciska�a Leonard� z niesko�czon� czu�o�ci�.

- Ty, tak pobo�na - szepn�a, czuj�c dotyk �ez na swoim policzku - powinna� pok�ada� wi�ksz� ufno�� w Bogu. To On jutro zadecyduje i je�li On nie zechce, bym umar�a, kr�l ani nikt inny nic na to nie poradzi...

- To prawda, moje jagni�tko, masz racj�, a ja jestem stara i g�upia. Ale b�d� si� modli�, modli� tak �arliwie, �e Pan b�dzie musia� mnie wys�ucha�! Teraz w to wierz� i je�li jutro wieczorem nie b�d� mog�a ci� przytuli� tak, jak to czyni� teraz, to znaczy� b�dzie, �e B�g nie istnieje. Ale w tej kwestii jestem spokojna...

Fiora mocno obj�a synka i przytuli�a go na chwil� do piersi, pokrywaj�c lekkimi poca�unkami jedwabiste loki i g�adkie cz�ko.

- B�d� grzeczny, kochanie! Je�li nie zobaczymy si� jutro, to b�dzie oznacza�, �e wyjecha�am w podr�... dla zdrowia!

- Pojedziesz spotka� si� z tat�?

- Tak, skarbie, obiecuj� ci to: pojad� spotka� si� z tat� i mo�e wtedy przywioz� go do ciebie...

Poczu�a nap�ywaj�ce �zy, a nie chcia�a, �eby synek je zobaczy�. Odda�a go Leonardzie i �agodnie popchn�a oboje w stron� drzwi, kt�re Grzegorz pozostawi� otwarte. Stra�nik czeka� na schodach.

Kiedy drzwi si� zamkn�y, Fiora sta�a jak sparali�owana, s�uchaj�c przycichaj�cego odg�osu krok�w Leonardy, dziwnie teraz oci�a�ych, na kamiennych stopniach. P�niej rozleg�o si� skrzypienie ci�kich wr�t wychodz�cych na dziedziniec... Fiora by�a teraz sama, sama z sob�, wobec swej przesz�o�ci, swoich b��d�w, swoich mi�o�ci - prawdziwych i udawanych.

Wszystko to jaki� straszliwy galimatias, pomy�la�a. By�oby lepiej, gdyby nazajutrz po �mierci ojca zosta�a poddana ordaliom w postaci pr�by wody, kt�rej dla nich obu domaga�a si� Hieronima, pewna, �e wyjdzie z niej ca�o. Ju� od dawna jej cia�o, uniesione ��tawym nurtem Arno, rozp�yn�oby si� w b��kitnym morzu. Filip by si� nie urodzi�... podobnie jak Lorenza, o jej los jednak Fiora by�a mniej niespokojna ni� o los syna. Lorenz� chroni�a mi�o�� Agnola i Agnelle, by� mo�e tak�e pot�ga jej ojca... je�li Lorenzo Medyceuszowi uda si� upora� z wojn�, do kt�rej zmusza� go papie�. Filipowi za�, je�li jego ojciec nie opu�ci z�udnego schronienia w klasztorze i nie zajmie si� synem, pozostanie tylko stara ju� Leonarda i mo�e zacni ludzie z Ribaudiere. Jednak czy kr�l zlituje si� nad tym podw�jnie osieroconym dzieckiem?

Kiedy prze�o�ony ma�ego klasztoru zamkni�tego w murach Plessisles-Tours wszed� do jej celi, by j� wyspowiada�, zasta� Fior� siedz�c� na ��ku, z d�o�mi spoczywaj�cymi spokojnie na kolanach.

Spowied� trwa�a d�ugo. By zosta� zrozumian� przez tego prostego cz�owieka, kt�ry dot�d pewnie os�dza� jedynie grzechy stra�nik�w i s�u��cych, Fiora musia�a mu opowiedzie� znaczn� cz�� swego kr�tkiego �ycia. Wyra�one s�owami wszystko to wydawa�o si� takie dziwne, tak nienormalne, �e doskonale rozumia�a zszokowan� min� mnicha...

- Czy jeste� pewna, moja c�rko, �e niczego nie zmy�lasz? - spyta� przera�ony, kiedy wspomnia�a o swych dziwnych relacjach z papie�em. - Przecie� Ojciec �wi�ty nie m�g�by si� tak zachowywa�?

- Nie jestem zaskoczona twoj� reakcj�, ojcze. Ale nie jeste� W�ochem, i na tym polega ca�a r�nica. Pr�buj� tylko u�atwi� ci zrozumienie, dlaczego musia�am pope�ni� tyle b��d�w, i prosz� ci�, by� mi je odpu�ci� tak szczerze, jak szczerze ja ich �a�uj�. Pomy�l, �e jutro by� mo�e stan� przed obliczem Pana. On nie b�dzie potrzebowa� wyja�nie�...

Po wyj�ciu zakonnika Fiora, odzyskawszy animusz, zjad�a z apetytem kaczk� w potrawce i pasztet ciel�cy, kt�re zacny Grzegorz poda� jej wraz z sa�at� i s�odkimi ciastkami oraz dzbankiem ch�odnego wina. Uczt� zamyka� koszyczek czere�ni, kt�re m�oda kobieta spa�aszowa�a ze smakiem, staraj�c si� nie s�ysze� poci�gania nosem swego dozorcy i nie widzie� jego oczu, niemal tak zaczerwienionych, jak oczy Leonardy. P�niej po�o�y�a si� do ��ka i zasn�a tak spokojnie, jakby nazajutrz mia� by� dzie�, jak ka�dy inny.

Wstawszy o �wicie, by zd��y� z d�ug� i drobiazgow� toalet�, Fiora przywdzia�a sukni�, kt�r� szczeg�lnie lubi�a: bia��, z grubego jedwabiu, haftowanego w zielone ga��zki i z�ociste ornamenty ze splecionych li�ci i kwiat�w. Nie mog�c samodzielnie wykona� skomplikowanej fryzury, bo do tego potrzebna by�aby pomoc pokoj�wki, rozczesa�a starannie g�ste czarne w�osy, zaplot�a je w dwa warkocze i spi�a je na karku w ci�ki w�ze�, kt�rego nie przeci�oby �adne ostrze. By� to jej spos�b na przeciwstawienie si� �mierci. P�niej wzi�a bia�y woal, zarzuci�a go na g�ow� i owin�a wok� d�ugiej, szczup�ej szyi, jak niegdy�, w czasie d�ugich konnych eskapad. P�niej czeka�a, a� po ni� przyjd�.

Fiora wiedzia�a, �e wolno jej wzi�� udzia� w mszy w ma�ej kapliczce pod wezwaniem Matki Boskiej z Clery, ulubionej kapliczce kr�la, znajduj�cej si� na zach�d od pierwszego dziedzi�ca, obok don�onu. Luca Tornabuoni i le Daim mieli wys�ucha� mszy w kaplicy zamkowej, przyleg�ej do apartament�w kr�lewskich.

Fiora docenia�a decyzj�, kt�ra chroni�a j� przed spotkaniem z tymi dwoma m�czyznami zawzi�cie d���cymi do jej zguby. Przechodz�c przez dziedziniec paradny, zauwa�y�a przed cz�ci� mieszkaln� zamku trybun� przystrojon� barwami Francji. Wyznaczono spory plac ograniczony jedwabnymi linami ��cz�cymi cztery wbite w ziemi� lance. W walce u�yte mia�y by� miecze i sztylety, by podkre�li�, �e nie chodzi o turniej. W pi�knym, porannym s�o�cu b��kitne i z�ote tkaniny nadawa�y tym przygotowaniom uroczyst� opraw�.

Najwyra�niej wydano rozkazy, by poza uzbrojon� eskort� Fiora nikogo nie spotka�a. W kapliczce znajdowa� si� tylko stary ksi�dz, przed kt�rym ukl�kn�a, by pobo�nie uczestniczy� w nabo�e�stwie i przyj�� komuni� �wi�t�. P�niej t� sam� drog� zaprowadzono j� do celi. Nie napotyka�a �ywej duszy. Zamek, poza stra�nikami czuwaj�cymi na murach, zdawa� si� pogr��ony w g��bokim letargu.

Czeka� na ni� lekki posi�ek z�o�ony z chleba, miodu i mleka, kt�ry zjad�a prawie w ca�o�ci, by zyska� pewno��, �e nie dopadnie jej s�abo��. Pojedynek mia� mie� miejsce p�nym rankiem, na godzin� przed po�udniem, nie pozostawa�o wi�c wiele czasu. Sprawdzi�a wi�c uczesanie i umy�a r�ce. By�a teraz gotowa stawi� czo�o przeznaczeniu, jakiekolwiek by�o... Czu�a wewn�trzny spok�j. Potrzebowa�a jeszcze tylko troch� odwagi, pomy�la�a wi�c o swojej matce, Marii de Brevailles, wchodz�cej na szafot z u�miechem na ustach. To prawda, �e odchodzi�a z tym, kt�rego kocha�a, i to na pewno u�atwia�o spraw�. Ona musia�a umiera� sama, nie okazuj�c s�abo�ci. Fiora pomy�la�a, �e winna to jest nazwisku, kt�re nosi, pami�ci swych prawdziwych rodzic�w, jak i pami�ci przybranego ojca.

Kiedy o wyznaczonej godzinie zosta�a podprowadzona do przygotowanego dla niej miejsca, wygl�d dziedzi�ca otoczonego r�owo-bia�ymi budynkami zamku wyda� jej si� zupe�nie inny ni� wcze�niej. Przygotowano dla niej znajduj�cy si� na niewielkim pode�cie fotel, usytuowany po prawej stronie kr�lewskiej trybuny, wype�nionej teraz m�czyznami w ciemnych strojach, otaczaj�cymi tron Ludwika XI. Kr�l zn�w mia� na sobie �a�cuch Orderu �wi�tego Micha�a, czarny, aksamitny str�j i taki� kapelusz ozdobiony medaami, kt�rego opuszczone z przodu rondo podkre�la�o lini� jego nosa.

Fiora sk�oni�a si� przed nim, po czym usiad�a na swoim miejscu. Dopiero w�wczas zauwa�y�a kata. Ca�y w czerwieni, z d�ugim mieczem na ramieniu, zapewne przyby� tu w �lad za ma�� grupk� opuszczaj�c� wi�zienie, ale Fiora tego nie zauwa�y�a.

Mimo �e stara�a si� by� dzielna, poczu�a, �e blednie, kiedy stan�� obok niej, z d�o�mi opartymi na r�koje�ci miecza, kt�rego czubek wbity by� w ziemi�. Zmusi�a si� wi�c do patrzenia prosto przed siebie na obszar wyznaczony jedwabnymi linami. Jeden z bok�w, od strony wej�cia do zamku, by� otwarty, ale z wyj�tkiem tego przej�cia pole walki otoczone by�o przez rz�d gwardzist�w szkockich, kt�rych wypolerowane zbroje l�ni�y w s�o�cu pod tunikami z herbem z trzema stylizowanymi kwiatami lilii. Niestety, w ograniczonym gronie doradc�w kr�la nie wida� by�o Mortimera, podobnie jak Filipa de Commynes'a. Poza tym nie by�o �adnych widz�w, nawet krata mi�dzy dwoma dziedzi�cami Plessis by�a spuszczona. Przed przylegaj�c� do �ciany zamku trybun� sta� Wielki Prewot, s�dzia pojedynku, a przy nim czterej tr�bacze i, nieco dalej, czterej dobosze. Wszystkie instrumenty przybrano czarn� krep�.

Tristan I'Hermite odwr�ci� si� powoli w stron� kr�la i sk�oni� mu si� z charakterystyczn� dla starych �o�nierzy sztywno�ci�.

- Czy kr�l b�dzie �askaw rozkaza�, by walcz�cy wst�pili w szranki?

Ludwik XI potwierdzi� skinieniem g�owy i ruchem d�oni. Chwil� p�niej zabrzmia�y b�bny i Luca Tornabuoni oraz Oliwer le Daim wkroczyli na dziedziniec i przykl�kn�li przed w�adc�. Obaj przywdziali sk�rzane tuniki i p�zbroje, odpowiednie do walki pieszo. Id�cy za nimi stajenny �ni�s� dwa miecze i dwa sztylety. Pancerze zosta�y im po�yczone, gdy� sami ich nie posiadali. Na ma�ej tarczy maj�cej s�u�y� Tornabuoniemu do obrony namalowano jego herb, a le Daim nie b�d�c szlachcicem, kaza� na swojej umie�ci� daniela w srebrnym polu - herb m�wi�cy*.

* Herb m�wi�cy zawiera w sobie nazwisko rodu: le Daim - fr. daniel (przyp. t�um.).

Obaj byli przera�liwie bladzi.

W tej chwili krata si� podnios�a, umo�liwiaj�c wkroczenie na dziedziniec ma�emu orszakowi towarzysz�cemu ksi�dzu nios�cemu Przenaj�wi�tszy Sakrament, przed kt�rym kolejno przykl�kali obecni. Jednak kilka krok�w za ksi�mi sz�a, modl�c si�, m�oda kobieta. Jej wysoki czepiec spowity lazurowym woalem i suknia w takie same stylizowane lilie, jak tuniki Szkot�w, kontrastowa�y z �a�obnymi strojami otoczenia kr�la.

Fiora rozpozna�a j� z bij�cym sercem: by�a to druga c�rka kr�la, Joanna Francuska, ksi�na Orleanu. Jej przybycie najwyra�niej nie podoba�o si� jej ojcu.

- Na Boga, moja c�rko, po c� tu przyjecha�a�? - zawo�a�, kiedy monstrancja zosta�a umieszczona na przeno�nym, udrapowanym z�otem o�tarzu rozstawionym przez dw�ch mnich�w.

M�oda ksi�niczka z pokor� przykl�k�a i m�nie unios�a ku ojcu sw� nieurodziw� twarz i swe wspania�e oczy, kt�re mia�y taki kolor, jak pi�kne b��kitne niebo tego poranka.

- Jeszcze nie wiem, m�j ojcze, ale wyda�o mi si�, �e musz� przyby� do ciebie, jak tylko dowiedzia�am si�, �e zamierzasz odwo�a� si� do Boga, aby pom�g� ci w wydaniu wyroku.

- Jak, do diaska, dowiedzia�a� si� o tym w swoim zamku?

- Otrzyma�am list, Sire - powiedzia�a Joanna, kt�ra nie umia�a k�ama�.

- Od kogo by� ten list?

- Pozw�l, �ebym od�o�y�a odpowied� do czasu zako�czenia pojedynku...

- Jak sobie �yczysz! Zreszt� domy�lam si� tego. No c�, skoro tu jeste�, zajmij miejsce obok mnie i przejd�my do tego, czym mieli�my si� dzi� zaj��.

Jego mroczne spojrzenie spocz�o na dw�ch, nadal kl�cz�cych m�czyznach.

- Czy podtrzymujecie oskar�enia przeciwko tu obecnej pani de Selongey?

Tylko Tornabuoni dosy� pewnym g�osem odpowiedzia� �tak". Jego towarzysz, kt�ry dzwoni� z�bami, mimo i� poranek by� ciep�y, zadowoli� si� skinieniem g�owy, niezdolny wykrztusi� ani s�owa.

- Wyspowiadali�cie si�, wys�uchali�cie mszy i przyj�li�cie komuni� �wi�t�? A mimo to podtrzymujecie swoje o�wiadczenia?

Odpowiedzieli w ten sam spos�b. W oczach kr�la pojawi�y si� b�yskawice, ale pozwoli�, by k�ciki jego ust unios�y si� w lekkim u�miechu.

- Chyba wiemy, dlaczego okazujecie tak� pewno�� siebie i odwag�, bardzo zreszt� ryzykown� - powiedzia� drwi�co. - My�licie, �e skoro pan Mortimer i pan de Commynes zostali odrzuceni jako przedstawiciele tej, kt�r� oskar�acie, nikt inny nie zechce nara�a� �ycia dla tak w�tpliwej sprawy? A wi�c sp�jrzcie! A wy, tr�bacze, zadmijcie! S�dz�, �e przybywa do nas jaki� rycerz!

Rzeczywi�cie, krata podnios�a si� ponownie i pojawi�o si� trzech je�d�c�w: jeden w stroju podr�nym, dw�ch innych w zbrojach... i serce Fiory zala�a ogromna rado��, bowiem pierwszym by� wprawdzie Commynes, ale tym z dw�ch pozosta�ych, kt�ry na tunice mia� srebrne or�y, by� Filip de Selongey...

Trzej m�czy�ni zsiedli z koni zaraz po przekroczeniu bramy i razem podeszli do trybuny, przed kt�r� Luca Tornabuoni i Oliwer le Daim stali, patrz�c na nich z wyra�nym przera�eniem, przekonani pewnie, �e zasady pojedynku zostan� zmienione i �e b�d� musieli zmierzy� si� z dwoma wojownikami. Podszed�szy do kr�la, wszyscy traej jednocze�nie si� sk�onili i Commynes przem�wi�:

- Sire, pan Mortimer i ja wykonali�my postawione nam przez kr�la zaszczytne zadanie. Zechciej �askawie pozwoli�, Sire, �e mu przedstawi� hrabiego Filipa de Selongeya, kawalera wielce zaszczytnego orderu Z�otego Runa, kt�ry stawia si� przed tob� z w�asnej i nieprzymuszonej woli, by broni� sprawy i �ycia swojej nies�usznie oskar�onej ma��onki. Zgadza si� oczywi�cie na walk� do ostatniej kropli krwi.

Siedz�c na swoim miejscu i patrz�c na surowy profil Filipa, Fiora czu�a, jak jej serce topnieje z mi�o�ci. Nigdy jeszcze nie wydawa� jej si� wspanialszy i bardziej dumny! Ludwik XI pochyli� si� ku niemu, opar�szy �okie� na kolanie.

- Z przyjemno�ci� witamy ci� tutaj, hrabio de Selongey. Uwa�ali�my bowiem, �e powiniene� dowiedzie� si� o powa�nym niebezpiecze�stwie gro��cym hrabinie... z powodu jej nieostro�no�ci.

- Je�li to, co mi powiedziano, jest prawd�, Sire, a nie mam �adnego powodu, by w to w�tpi�, nie widz� tu �adnej nieostro�no�ci, lecz wykorzystan� niewinno��. Z rado�ci� zatem, je�li kr�l pozwoli, b�d� walczy� - i to jednocze�nie - z tymi dwoma m�czyznami, kt�rzy o�mielili si� j� oskar�y� z najni�szych pobudek: z zazdro�ci i chciwo�ci...

- Chwileczk�! Zanim wkroczysz w szranki, dobrze by�oby, �eby�my wyja�nili tw�j stosunek wzgl�dem nas. Po raz pierwszy zosta�e� skazany na �mier� za zastawienie na nas pu�apki i pr�b� pozbawienia nas �ycia.

- To surowe s�owa, Sire - zaprotestowa� Filip. - Znajdowali�my si� w stanie wojny, a ty by�e� najzagorzalszym wrogiem mego pana, ksi�cia Karola Burgundzkiego, niech B�g ma w opiece jego dusz�!

- Przyjmijmy, �e tak by�o! Hrabina uzyska�a nie tylko twoje u�askawienie, ale i wolno��, zwr�con� ci bezwarunkowo. Za drugim razem, w Dijon, nasz gubernator wyda� na ciebie wyrok �mierci za pr�b� zach�cenia ludu do buntu... B�d� �askaw nam nie przerywa�, bardzo prosz�! - warkn��, jako �e Filip ju� otwiera� usta. - Tym razem ocali�e� �ycie wy��cznie dzi�ki naszemu pragnieniu, by nie zmusza� do p�aczu tak pi�knych oczu, ale zosta�e� uwi�ziony w naszym zamku w Pierre-Seize... sk�d uciek�e�. Zgadza si�?

Selongey sk�oni� si� lekko, by pokaza�, �e si� zgadza.

- A wi�c - podj�� kr�l - jeste� w naszych oczach zbieg�ym wi�niem i jako takiego mamy prawo ci� ukara�, je�li zdarzy si�, �e odniesiesz tu zwyci�stwo.

Mamy nadziej�, �e nasi wys�annicy jasno przedstawili ci sytuacj�...

Na wynios�ej twarzy Filipa pojawi� si� s�aby u�miech.

- Wiem, co mnie czeka. Zw�aszcza pan de Commynes... kt�rego nie mia�em przyjemno�ci spotka�, odk�d porzuci�, nieco pospiesznie, s�u�b� u ksi�cia Karola, powiedzia� mi o tym tak wyra�nie, �e ju� bardziej nie mo�na. Dzi� liczy si� dla mnie tylko jedno: wyrwa� stoj�cemu tu katu kobiet�, kt�ra nosi moje nazwisko i da�a mi syna...

- Syna, kt�rego jako� nieszczeg�lnie spieszno ci zobaczy�? Nie tylko jeste� dziwnym m�em, panie hrabio, lecz jeste� tak�e dziwnym ojcem...

- Ci, kt�rzy zamierzali zachowa� wierno�� swej feudalnej przysi�dze i pami�ci zmar�ego ksi�cia, prze�ywaj� ogromnie trudne czasy, Sirel Ja sam, zm�czony kulawymi kompromisami i zbyt �atwymi ust�pstwami, zdecydowa�em si� na s�u�b� Bogu! Tylko On wydawa� mi si� wystarczaj�co wielki...

- By zas�u�y� na tw�j ho�d? Cho� nie jest to wcale uprzejme wzgl�dem naszej osoby, dalecy jeste�my od wypominania ci tak wielkiego pana, pana, kt�rego my, kr�lowie i ksi���ta, zawsze b�dziemy tylko pokornymi s�ugami. Nie mamy jednak pewno�ci, czy ten tak szlachetny wyb�r zaciera przysi�g� z�o�on� przed o�tarzem pewnej pannie, kt�ra mia�a prawa oczekiwa� od ciebie mi�o�ci i opieki.

- Nie zapomnia�em o tym i dlatego w�a�nie b�d� walczy� dla niej...

- Z dwoma przeciwnikami jednocze�nie, zdajesz sobie spraw�? Wiemy, �e nie jest to bynajmniej zgodne z regu�ami rycerskimi, ale nie w�tpi�c w twoje przybycie i znaj�c twoje walory, pomy�leli�my, �e dzi�ki temu si�y b�d� bardziej r�wne...

Filip spojrza� na swoich przeciwnik�w, a w jego u�miechu pojawi�a si� nieopisana pogarda.

- Kilka lat temu widzia�em w Florencji pana Tornabuoniego walcz�cego na kopie i wydaje mi si�, �e powiedzia�em mu w�wczas, co s�dz� o jego... talentach wojennych. Tego drugiego znam tylko st�d, �e s�ysza�em, jak k�amie...

- Niezno�ny zarozumialcu! - wrzasn�� florentczyk. - Poka�� ci, do czego jestem zdolny. Przypomnij sobie, �e tylko wola mego kuzyna, Lorenza Medyceusza, przeszkodzi�a mi w�wczas w obci�ciu ci uszu!

- Wola ta objawi�a si� w bardzo odpowiednim momencie, co? Je�li za� chodzi o moje uszy, to nie mam najmniejszych obaw. Jestem gotowy, panowie.

Z r�k Mortimera Selongey wzi�� he�m, a z r�k Commynes'a miecz i tarcz�. Sk�oniwszy si� kr�lowi po raz ostatni, ukl�k� na chwil� przed Przenaj�wi�tszym Sakramentem, by przyj�� b�ogos�awie�stwo ksi�dza. Dwaj pozostali ruszyli za nim, nieszcz�sny cyrulik na uginaj�cych si� nogach, co wywo�a�o u�miech Tristana I'Hermite. Wreszcie wszyscy trzej podeszli do Wielkiego Prewota, kt�ry mia� nadzorowa� walk�, by otrzyma� od niego dok�adne instrukcje. W tym momencie rozleg� si� g�os Ludwika XI:

- Jeszcze chwila! Wr��cie tutaj, panowie!

Kiedy ponownie stan�li przed nim, pozwoli� sobie na przyjemno�� przyjrzenia im si� kolejno, po czym zatrzymuj�c surowe, tak trudne do wytrzymania spojrzenie, na Selongeyu, powiedzia� �agodnie:

- Nie by�o mi�dzy nami przyja�ni, lecz jeste� zbyt znakomitego rodu i zbyt cenimy twoj� odwag�, by narazi� ci� na dyshonor walki z mistrzem Oliwerem le Daim, kt�ry jest jedynie naszym cyrulikiem i z kt�rego nie zdecydowali�my si� uczyni� rycerza. To nikczemny tch�rz niegodny noszenia broni. Staniesz wi�c w szranki tylko z pos�em Florencji, kt�ry pochodzi ze szlachetnego rodu...

Ulga cyrulika by�a tak widoczna, �e zgromadzenie przebieg� dyskretny �miech. Ale Selongey si� nie �mia�.

- Je�li zniewa�y� moj� pani�, zas�uguje na kar�, kt�r� mu wymierz�, podcinaj�c gard�o. Wystarczy mi do tego sztylet, nie zbrukam mego miecza...

- Pi�knie, pi�knie! Na Boga, panie hrabio, rozumiemy tw�j gniew, ale nie pozbawiaj nas cyrulika! Jednak�e - doda� z nag�� surowo�ci� - �ajdactwa dowiedzione mistrzowi Oliwerowi kosztowa� go b�d� uwi�zienie w naszym zamku w Loches na tak d�ugo, jak uznamy za stosowne. Je�li kiedy� zdecydujemy si� przywr�ci� mu wolno��, b�dzie musia� odpokutowa� krzywoprzysi�stwo, kt�rego dopu�ci� si� przed Bogiem, odbywaj�c pielgrzymk� do grobu �wi�tego Jakuba w Composteli w Galicji. Zabierz go, Mortimer, niech czeka, a� Wielki Prewot b�dzie m�g� si� nim zaj��!

- Z rado�ci�, Sirel - westchn�� Tristan I'Hermite. - Czy kr�l pozwoli, by walka si� rozpocz�a?

Kr�l wykona� gest, �e nie ma nic wi�cej do powiedzenia. Zabrano wrzeszcz�cego i wierzgaj�cego cyrulika - kr�tko trwa�a jego rado��. Filip podszed� do Fiory i trzymaj�c miecz za koniec, wyci�gn�� go w jej kierunku, aby po�o�y�a na chwil� palce na r�koje�ci, jak chcia�a stara tradycja. Niewiele brakowa�o, by o niej zapomniano, bo wygl�da�o na to, �e tego ranka tradycje nie s� najwa�niejsze. Filipowi jednak zale�a�o na tej jednej.

- Pani - powiedzia� bardzo g�o�no, by wszyscy go us�yszeli - czy zgadzasz si�, bym ci� reprezentowa�?

Dotkn�a broni dr��c� d�oni� i przez �zy, kt�rych nie mog�a powstrzyma�, pos�a�a m�owi spojrzenie promieniej�ce mi�o�ci�.

- Tak... ale na mi�o�� bosk�, uwa�aj na siebie, gdy� gdyby co� ci si� sta�o, ja b�d� pragn�� �mierci...

Selongey u�miechn�� si� przelotnie i doda� cicho:

- B�agam ci�, by� nawet je�li zobaczysz, �e upad�em, nie rzuca�a si� pomi�dzy miecze, jak kiedy� zrobi�a� to w Nancy , bo nie chcia�bym ju� nigdy wi�cej prze�y� takiej sceny...

Potem podszed� do przeciwnika, a z b�bn�w wydoby�o si� powolne i tak pos�pne dudnienie, �e Fiorze st�a�a krew w �y�ach. Tornabuoni, wiedzia�a o tym, nie by� przeciwnikiem, kt�rego mo�na lekcewa�y�. We Florencji, nie maj�c nic lepszego do roboty, �wiczy� si� w fechtunku, sztuce, z kt�r� Filip zapewne nie mia� do czynienia od miesi�cy. Z jej serca unios�a si� ku b��kitnemu niebu �arliwa i bezg�o�na modlitwa.

- Nie dla mnie, Panie, lecz dla Ciebie, gdy� to Ciebie wybra� - spraw, by prze�y�!

Tymczasem b�bny umilk�y, a Wielki Prewot zawo�a�:

- Niech rozpocznie si� pojedynek, a B�g niech go rozstrzygnie!

Walka rozpocz�a si� z ogromn� gwa�towno�ci�. Nie zadaj�c sobie nawet trudu, by si� sobie nawzajem przyjrze�, Selongey i Tornabuoni rzucili si� na siebie z zab�jcz� determinacj�. Pod uderzeniami mieczy tarcze dzwoni�y jak dzwony, ale szybko sta�o si� oczywiste, �e Filip ma przewag� wzrostu, a tak�e si�y. Uchyliwszy si� zr�cznie przed podst�pnym sztychem skierowanym w brzuch, rzuci� si� na swego przeciwnika i obsypa� go istnym gradem cios�w. Luca cofa� si�, cofa�, usi�uj�c chroni� g�ow�, niezdolny zada� jakiekolwiek uderzenie. Uratowa�o go to, �e dotkn�� liny ograniczaj�cej plac i s�dzia poleci� Filipowi, by ust�pi� mu nieco pola. Ten pos�usznie odskoczy� do ty�u. Luca wykorzysta� to, by run�� na niego z wyci�gni�tym mieczem, z oczywistym zamiarem ponowienia nieudanego ciosu w brzuch, w tej chwili nieos�oni�ty. By�o to tak nag�e, �e Fiora nie mog�a powstrzyma� okrzyku, lecz Filip mia� zbyt du�e do�wiadczenie w r�norodnych formach walki, by pozwoli� si� zaskoczy�. Uchyli� si� przed ciosem z gibko�ci� tancerza i rozp�dzony florentczyk o ma�o nie przebi� Tristana I'Hermite, kt�ry energicznie go odepchn��. Luca wymamrota� przeprosiny, po czym odwr�ci� si� na pi�cie i ponownie znalaz� si� twarz� w twarz z Filipem, lecz ten by� ju� tu� przy nim. Porzuciwszy miecz, wymierzy� przeciwnikowi cios pi�ci�, kt�ry powali� go na ziemi�. P�niej run�� na niego, dobywaj�c sztyletu i ze spokojem przy�o�y� mu go do szyi.

- M�wi�em ci przecie�, �e w�oski galant nie ma co si� r�wna� z burgundzkim rycerzem - powiedzia� z ironi�. - Pom�dl si�!

- �aski! �aski! Tak, sk�ama�em, by kr�l uwierzy�, �e ty i Fiora spiskowali�cie razem przeciw niemu... Ale...

- Je�li masz jeszcze du�o do powiedzenia, to si� pospiesz, gdy� ko�czy mi si� cierpliwo��!

- Dziecko... istnieje... ale to Wspania�y jest jego ojcem! �aski!

Filip uni�s� sztylet. Powstrzyma� go okrzyk kr�la... - St�j!

Nie zwalniaj�c u�cisku, w kt�rym trzyma� pokonanego przeciwnika, Filip odwr�ci� g�ow� w stron� trybuny.

- Walka mia�a si� toczy� do ostatniej kropli krwi, Sire, przypominam. Zycie tego cz�owieka nale�y do mnie.

- A wi�c przeka� go nam! To n�dznik i B�g wyda� s�uszny s�d, lecz to pose�, ponadto dosy� blisko zwi�zany z rodzin� Medyceuszy. Nie chcieliby�my urazi� pana Lorenza, kt�rego darzymy przyja�ni�.

Selongey wsta�, lecz nie schowa� sztyletu do pochwy i nie spuszcza� wzroku z pokonanego.

- Niech si� stanie wola kr�la! Czy mog� spyta� o jego zamiary?

- Ode�l� go do Florencji pod solidn� stra�� i z listem przedstawiaj�cym, co tu zasz�o. Byliby�my bardzo zaskoczeni, gdyby pan Lorenzo nie okaza� mu swego niezadowolenia. Stra�e! Zabra� go do jego pokoju, gdzie pozostanie a� do wyjazdu.

W tym czasie kat, zrozumiawszy, �e nic tu po nim i �e jego obecno�� sta�a si� zbyteczna, sk�oni� si� przed Fior� i z mieczem na ramieniu oddali� si� w stron� Wie�y Sprawiedliwo�ci. Fiora za� umiera�a z pragnienia, by podbiec do Filipa, lecz nie �mia�a powsta� bez pozwolenia kr�la. Odpowiedzia�a wdzi�cznym skinieniem g�owy na uk�on kata i czeka�a. Filip tymczasem podszed� tu� do kr�lewskiej trybuny, lecz nie przykl�kn��, jak wymaga�by zwyczaj:

- Sire, �ycie i honor donny Fiory s� uratowane, jak chcia� B�g. Ja za� jestem teraz wi�niem kr�la!

- Za takiego ci� uwa�amy, ale zanim podejmiemy decyzj�, odpowiedz na jedno pytanie! Gdyby�my ci teraz zwr�cili wolno��, to co by� z ni� zrobi�?

- Powr�ci�bym tam, sk�d przyby�em, Sirel - Och!...

Mimo i� skarga Fiory by�a cichutka, to kr�l j� dos�ysza� i gestem d�oni nakaza� cisz�.

- Wr�ci�by� do klasztoru?

- Tak, Sire. Straci�em ochot� s�u�enia jakiemukolwiek panu poza Bogiem. Niech kr�l mi wybaczy!

- Nie mog� mie� ci za z�e tak szczytnego zamiaru, ale ta wolno�� by�a czysto hipotetyczna. W istocie daj� ci wyb�r mi�dzy dwiema ewentualno�ciami: albo wr�cisz na swoje burgundzkie ziemie, kt�re ci pozostawiono, ze sw� ma��onk� oraz synem i obiecasz, �e b�dziesz tam p�dzi� spokojny �ywot, albo masz przed sob� d�ugie i radosne lata w zamku Loches, a dok�adnie w jednej z klatek w lochu! Zbli� si� tu, donno Fioro!

M�oda kobieta podesz�a powoli do m�a, nie �miej�c na niego spojrze�.

- Sirel - powiedzia�a, podnosz�c na w�adc� oczy pe�ne �ez, kt�re dzielnie stara�a si� powstrzyma� - upraszam kr�la, by nie zmusza� pana de Selongey do tak trudnego wyboru. B�agam, by pozwoli� mu wr�ci� do klasztoru Matki Boskiej!

- A co stanie si� z tob�, pani?

- To, co kr�l sobie za�yczy, by si� sta�o, lecz b�agam go, by pozwoli� mi �y� w spokoju. Jestem bezgranicznie zm�czona...

- Nic w tym dziwnego! W ka�dym razie zachowasz Rabaudiere, kt�r� ofiarowuj� definitywnie tobie i twoim potomkom. Ale... zobaczmy no, kto tu do nas idzie!

By�a to ksi�niczka Joanna, kt�ra po zako�czeniu pojedynku opu�ci�a trybun� po tym, jak ojciec szepn�� jej co� na ucho. Trzyma�a za r�k� ma�ego Filipa, a za nimi sz�a Leonarda.

Tak jak wszyscy, Filip odwr�ci� g�ow� w kierunku, w kt�rym patrzy� kr�l. Zamar� na widok pe�nej uroku grupki, kt�r� tworzy�a utykaj�ca ksi�niczka i ch�opczyk robi�cy wra�enie, jakby j� podtrzymywa�. Joanna zatrzyma�a si�.

- Czy zechcesz u�ciska� swego ojca? - spyta�a �agodnie. Dziecko spojrza�o z zachwytem na wysokiego rycerza w zbroi, tak podobnego do obrazu, jaki mia�o w wyobra�ni, i nie waha�o si� ani chwili. Wyci�gn�wszy r�czki, podbieg�o do niego, a Filip ukl�k�, by pochwyci� syna w ramiona, nie przytulaj�c go jednak zbyt mocno, gdy� kontakt ze stal� nie m�g� by� dla dziecka przyjemny. Zapa�, z jakim go u�ciska�, wywo�a� u�miech na twarzy Ludwika XI, kt�ry zdawa� si� nie dostrzega� dw�ch �ez sp�ywaj�cych po policzkach niewzruszonego pana de Selongey.

- My�l� - westchn�� - �e sprawa zosta�a rozstrzygni�ta! Powstawszy z trudem z tronu, zszed� po trzech stopniach prowadz�cych z trybuny na piaszczysty dziedziniec.

- Nie za��damy od ciebie z�o�enia przysi�gi na wierno�� - powiedzia� surowo do Filipa. - Ale wymagamy, by� przyrzek�, �e nie b�dziesz si� wi�cej stara� nam szkodzi�, a gdy nadejdzie czas, �e nie b�dziesz uczy� twoich syn�w nienawi�ci do Francji, przeciwnie - pozwolisz im jej s�u�y�. Nie zapominaj, �e Selongey le�y w Burgundii i �e Burgundia powr�ci�a do naszej Korony, zgodnie z feudalnym prawem stanowi�cym, �e tak si� stanie, je�li ksi��� z dynastii Walezjuszy umrze, nie pozostawiaj�c m�skiego potomka.

Filip powsta� i postawi� syna na ziemi, a dziecko skorzysta�o z tego, by pobiec do matki. Przez chwil� przygl�da� si� temu dziwnemu cz�owieczkowi, kt�rego przerasta� o g�ow�, temu cz�owieczkowi, kt�ry mia� tak ma�o z kr�la... z wyj�tkiem takich chwil, jak ta, kiedy promieniowa� niewiarygodnym majestatem. Filip powoli przykl�kn�� i wyci�gn�� r�k�.

- Sire, na m�j honor i nazwisko, kt�re nosz�, przysi�gam, �e nigdy wi�cej nikt z Selongey�w nie podniesie broni przeciwko kr�lowi Francji.

- Dzi�kujemy ci za to! No c�, donno Fioro, twoja rodzina jest w komplecie.

Powierzamy ci tego buntownika! B�dziesz go strzec i nie w�tpimy...

- Nie, Sire, lito�ci! Nie chc� bra� na siebie takiej odpowiedzialno�ci!

- Zrobisz, co zechcesz! �yczymy wszystkim dobrego wieczoru. No i co, moja c�rko - doda�, zwracaj�c si� do ksi�nej Orleanu - czy jeste� z nas zadowolona?

- Tak, Sirel Tak naprawd� nigdy nie w�tpi�am w twoj� sprawiedliwo��. Ale dlaczego narazi�e� donn� Fior� na tak d�ugie oczekiwanie, a tak�e na strach o w�asne �ycie? Czy naprawd� musia�e� odwo�ywa� si� do Boga?

Rozmawiaj�c, ona i Ludwik XI szli w kierunku kr�lewskich apartament�w. Kr�l u�miechn�� si� i �ciszaj�c g�os, pochyli� si�, by by� lepiej s�yszanym:

- Oczywi�cie, �e nie! Szybko poj��em, �e ta nieszcz�nica sta�a si� ofiar� knowa�, lecz musia�em sprawi�, by wszyscy my�leli, �e jej �ycie jest zagro�one, bo tylko w ten spos�b mog�em spowodowa�, �e ten uparciuch, jej m��, wyjdzie ze swej nory...

- Ale ona? Dlaczego jej nie poinformowa�e�?

- Poniewa� jednak pope�ni�a tyle g�upstw, �e zas�ugiwa�a na ma�� nauczk�. I zabraniam ci m�wienia jej o czymkolwiek. Nie bardzo lubi� wyja�nia� meandry moich my�li! A teraz, moja c�rko, siadajmy do sto�u! Prawd� m�wi�c, to wszystko bardzo zaostrzy�o mi apetyt!

Fiora z Filipem, synkiem i Leonard� wraca�a konno do Domu w Barwinkach, lecz ma��onkowie nie zamienili jeszcze ani s�owa. Selongey trzyma� syna przed sob� w siodle i nie m�g� si� na niego napatrze�. Fiora czu�a, jak ogarnia j� smutek, gdy� m�� zupe�nie nie zwraca� na ni� uwagi. On i ch�opczyk zdawali si� zamkni�ci we w�asnym �wiecie, w kt�rym dla niej nie by�o miejsca...

Tote� kiedy dotarli do cienistej alei omsza�ych d�b�w prowadz�cej do dworu, zbli�y�a si� do m�a.

- Filipie! - powiedzia�a g�osem, kt�ry nie zadr�a�, za co by�a mu wdzi�czna - zanim wejdziesz do tego domu, poniewa� kr�l da� mi prawo decydowania o twoim losie, chc� ci powiedzie�...

- Co takiego?

- Chc� ci powiedzie�, �e jeste� wolny! Je�li chcesz wr�ci� do Nancy, nie musisz si� z tego przede mn� t�umaczy�!

- Je�li dobrze rozumiem, nie masz ochoty zaproponowa� mi go�ciny?

- Zwariowa�e�! Oczywi�cie, �e tak! To moje najwi�ksze marzenie!

- Ale zamierzasz sama cieszy� si� tym domem, podobnie jak zamkiem w Selongey i tym cudownym ma�ym cz�owieczkiem? W pewnym sensie przeganiasz mnie? To prawda, �e zas�u�y�em na to i �e masz wszelkie prawa, by nie chcie� �y� ze mn�.

Zeskoczy� z konia i powierzywszy dziecko Leonardzie, poda� r�k� Fiorze, by pom�c jej zej�� na ziemi�. Poczu�a jakby ol�nienie - patrzy� na ni� tak, jak kiedy�, maj�c w orzechowych oczach t� nieco �artobliw� czu�o��, kt�r� tak lubi�a w nich widzie�, a przede wszystkim u�miecha� si� do niej...

- Zawsze chcia�am tylko by� z tob�, Filipie! Pu�ci� jej d�o� i przyci�gn�� j� do siebie.

- Wiesz, �e jestem okropny?

- Wiem, ale ja te� nie jestem wzorem cierpliwo�ci...

- Ju� dawno to zauwa�y�em. Czy mimo to chcesz, by�my starali si� by� par� i by� razem... p�ki nas �mier� nie roz��czy?

Zamiast odpowiedzie�, przytuli�a si� do niego, nie zauwa�aj�c nawet, �e na powitanie biegn� ku nim rado�nie mieszka�cy Rabaudiere.

- P�ki nas �mier� nie roz��czy - powt�rzy�a �arliwie. - S�dzisz, �e to mo�e nam si� uda�?

- Powiedzia�em: zawsze mo�emy spr�bowa�...

I przytuleni do siebie weszli do domu pachn�cego �wie�o �ci�tymi r�ami i ciastem, kt�re Petronela dopiero co wyj�a z pieca.

Jednak nikomu nigdy nie uda�o si� dowiedzie�, co si� sta�o z Khatoun...