Lipcowy upa� by� nie do zniesienia.

Ordynator szpitala psychiatrycznego Ernst Bennert przesun�� d�oni� po wielkiej �ysej czaszce. Spojrza� na mokr� d�o� uwa�nie � jak chiromanta. Wzg�rek Wenery lepi� si� od potu, w linii �ycia l�ni�y ma�e jego krople. Dwie muchy kurczowo wpija�y si� w �lad, kt�ry na ceracie zostawi�a szklanka s�odkiej herbaty. Okno gabinetu zlane by�o �wiat�em bezlitosnego zachodz�cego s�o�ca.

Upa� zdawa� si� nie przeszkadza� drugiemu siedz�cemu w gabinecie m�czy�nie z czarn� l�ni�c� czupryn�. Z lubo�ci� wystawia� na s�o�ce pyzat�, ozdobion� w�sami twarz z kie�kuj�cym zarostem. Potar� policzek d�oni�, na kt�rej wierzchu pr�y� si� wytatuowany skorpion.

M�czyzna spojrza� na Bennerta. Jego przygaszone od blasku s�o�ca oczy nagle sta�y si� uwa�ne.

��Obaj wiemy, doktorze � rzek� z wyra�nym obcym akcentem � �e nie mo�e pan odm�wi� instytucji, kt�r� reprezentuj�.

Bennert wiedzia�. Spojrza� przez okno i zamiast niegdy� okaza�ej, dzi� � zrujnowanej, kamienicy na rogu zobaczy� skut� lodem panoram� Syberii, zamarzni�te rzeki, zwa�y �niegu z wystaj�cymi spod niego ludzkimi ko�czynami. Zobaczy� szop�, w kt�rej szkielety w podartych mundurach walczy�y o dost�p do �elaznego piecyka, gdzie tli� si� ogie�. Jeden z nich przypomina� Bennertowi poprzedniego dyrektora kliniki, doktora Steinbrunna, kt�ry p� roku temu nie wyrazi� zgody na przes�uchanie przez Stasi pewnego pacjenta.

Przetar� oczy, wsta� i przechyli� si� przez parapet � znajomy widok: m�oda matka karci niepos�uszne dziecko, warczy ci�ar�wka wioz�ca ceg�y.

��Tak jest, majorze Mahmadow. Osobi�cie wpuszcz� pana na oddzia� i przes�ucha pan tego pacjenta. Nikt pana nie b�dzie widzia�.

��O to mi chodzi. Zatem do zobaczenia o p�nocy.

Mahmadow str�ci� z w�s�w resztki tytoniu. Wsta� i przyg�adzi� spodnie na udach. Kiedy naciska� klamk�, us�ysza� g�o�ny huk. Odwr�ci� si� gwa�townie. Bennert u�miecha� si� g�upkowato. Trzyma� w r�ku gazet� �Neues Deutschland� zwini�t� w rulon. Dwie martwe muchy le�a�y rozp�aszczone na ceracie.

Madame le Goef, W�gierka o pseudofrancuskim nazwisku, wiedzia�a, jak zabiega� o wroc�awskich klient�w. Nie wyda�a ani feniga na prasowy anons czy reklam�, lecz przyst�pi�a do dzia�a� bezpo�rednich. Ufaj�c swej niezawodnej intuicji, wynotowa�a z ksi��ki telefonicznej oraz z ksi�gi adresowej miasta Wroc�awia oko�o stu nazwisk. Nast�pnie pewna szeroko ustosunkowana, luksusowa prostytutka zweryfikowa�a list� i okaza�o si�, �e przewa�nie s� to nazwiska bogatych m�czyzn. Opr�cz tego madame sporz�dzi�a spis wroc�awskich lekarzy oraz wyk�adowc�w uniwersytetu i politechniki. Wys�a�a im wszystkim dyskretne li�ciki w nie wzbudzaj�cych podejrze� kopertach, informuj�ce o powstaniu nowego klubu, w kt�rym najbardziej wymagaj�cy panowie mog� spe�ni� swe pragnienia. Druga fala reklamy rozlewa�a si� po m�skich klubach, �a�niach parowych, cukierniach i teatrzykach variete. Sowicie nagradzani szatniarze i portierzy, w tajemnicy przed alfonsami, kt�rzy ich op�acali za str�czenie swych dziewczyn, wsuwali go�ciom do r�k i kieszeni p�aszczy pachn�ce kartoniki ozdobione rysunkiem apetycznej Wenus w czarnych po�czochach i cylindrze.

Mimo �wi�tego oburzenia prasy i dw�ch spraw s�dowych klub madame le Goef sta� si� s�awny. Klientom s�u�y�o swymi wdzi�kami, na r�ne sposoby, trzydzie�ci dziewcz�t i dw�ch m�odzie�c�w.

W salonie nie brak�o te� wyst�p�w artystycznych. �Artystki� rekrutowa�y si� z personelu salonu albo � co by�o cz�stsze � tutaj dawa�y go�cinne, hojnie op�acane wyst�py, tancerki zatrudnione na sta�e w kabarecie �Imperial� lub w jakim� teatrzyku rewiowym. Dwa wieczory w tygodniu utrzymane by�y w stylu orientalnym (taniec nie tylko brzucha kilku �Egipcjanek�, kt�re na co dzie� wyst�powa�y w kabarecie), dwa w klasycznym (bachanalia), jeden w rubasznie niemieckim (Heidi w koronkowych majtasach), jeden za� zarezerwowany by� dla specjalnych go�ci, kt�rzy na og� wynajmowali ca�y klub na dyskretne spotkania. W poniedzia�ki zak�ad by� nieczynny. Niebawem wprowadzono telefoniczn� rezerwacj�, a pruski pa�acyk zwany �Nad�l�a�skim zameczkiem� w podwroc�awskim Oporowie sta� si� s�awny w ca�ym mie�cie. Nak�ady zwr�ci�y si� szybko, tym bardziej �e madame nie by�a jedynym inwestorem. Lwi� cz�� wydatk�w ponios�o wroc�awskie Prezydium Policji. Tej instytucji koszty zwraca�y si� nie tylko materialnie. Wszyscy wi�c byli zadowoleni, a najbardziej � okazjonalni i stali klienci. Tych ostatnich wci�� przybywa�o. Bo gdzie� by indziej profesor orientalistyki Otto Andreae m�g� goni� � uzbrojony w kind�a� i w turbanie na g�owie � bezbronn� hurys�, aby j� posi��� w�r�d szkar�atnych poduszek, gdzie� indziej dyrektor teatru miejskiego Fritz Rheinfelder m�g� wystawia� sw�j t�usty grzbiet na s�odkie ciosy but�w do konnej jazdy, zadawane przez smuk�� amazonk�?

Madame dobrze rozumia�a m�czyzn i by�a szcz�liwa, je�li mog�a zaspokoi� ich wymagania. Tak� chwil� rado�ci prze�y�a niedawno, gdy znalaz�a dla zast�pcy szefa Wydzia�u Kryminalnego Prezydium Policji, radcy Eberharda Mocka dwie dziewczyny graj�ce w szachy. Madame darzy�a tego kr�pego bruneta o g�stych faluj�cych w�osach szczeg�ln� sympati�. Radca nie zapomina� nigdy o kwiatach dla madame i o drobnych upominkach dla dziewcz�t, kt�re go ch�tnie obs�ugiwa�y. By� opanowany i milcz�cy, uwielbia� szarady, bryd�a, szachy i okr�g�e blondynki. Swoje nami�tno�ci m�g� zaspokaja� u madame le Goef bez �adnych zahamowa�. Przychodzi� regularnie w pi�tki o p�nocy, wchodzi� bocznymi drzwiami i nie ogl�daj�c wyst�p�w artystycznych, udawa� si� do swego ulubionego pokoju, gdzie czeka�y na niego dwie odaliski. Przebiera�y go w jedwabny szlafrok, karmi�y kawiorem i poi�y czerwonym re�skim winem. Mock siedzia� nieruchomo, jedynie jego r�ce kr��y�y po alabastrowej sk�rze niewolnic. Po kolacji zasiada� z jedn� z nich do szach�w. Druga w tym czasie wchodzi�a pod st� i czyni�a co�, o czym mia�y poj�cie ju� ludy prehistoryczne. Graj�ca z Mockiem w szachy by�a poinstruowana, �e ka�demu udanemu ruchowi przypisana by�a konkretna konfiguracja erotyczna. Tote� po str�ceniu pionka lub figury Mock wstawa� od sto�u i l�dowa� ze swoj� partnerk� na sofie, gdzie przez kilka minut ow� konfiguracj� realizowali.

Zgodnie z zasadami wyznaczonymi sobie samemu, Mockowi nie wolno by�o zaspokoi� ��dzy, gdy kt�ra� z przeciwniczek da�a mu szacha mata. To mu si� ju� raz zdarzy�o � wsta� wtedy od sto�u, da� dziewcz�tom po kwiatku i wyszed�, ukrywaj�c gniew i frustracj� pod b�aze�skim u�miechem. Potem ju� nigdy nie pozwala� sobie na brak koncentracji nad szachownic�.

Po jednej takiej d�ugiej partii Mock odpoczywa� na sofie czytaj�c dziewcz�tom swoje refleksje na temat ludzkich charakter�w. By�a to jego trzecia pasja, z kt�r� ujawnia� si� jedynie w swoim ulubionym klubie. Radca kryminalny, mi�o�nik literatury staro�ytnej, zaskakuj�cy swoich podw�adnych d�ugimi �aci�skimi cytatami, pozazdro�ci� Neposowi i Teofrastowi, konstruuj�c, nie bez literackich pretensji, charakterystyki os�b, z kt�rymi si� styka�. Za podstaw� s�u�y�y mu w�asne obserwacje i policyjne akta. �rednio raz w miesi�cu tworzy� opis jednego cz�owieka, a ju� istniej�ce uzupe�nia� nowymi faktami.

Owe dopiski i nowo powstaj�ce charakterystyki powodowa�y wielki zam�t w zm�czonych g��wkach dziewczyn. Nie zwa�aj�c na to siedzia�y u st�p Mocka, patrzy�y w jego okr�g�e oczy i czu�y wzbieraj�c� w kliencie fal� szcz�cia.

Istotnie, radca kryminalny Mock by� szcz�liwy i wychodz�c zwykle oko�o trzeciej w nocy dawa� ma�e prezenty dziewczynom, a sennemu portierowi � napiwek. Szcz�cie Mocka odczuwa� nawet fiakier wioz�cy go spokojn� o tej porze Grubschener Strasse do okaza�ej kamienicy na Rehdigerplatz, gdzie radca zasypia� u boku �ony, s�uchaj�c tykania zegara i pokrzykiwa� furman�w i mleczarzy.

Niestety, w nocy z 12 na 13 maja 1933 roku radca Eberhard Mock nie zazna� szcz�cia w ramionach dziewcz�t madame le Goef.

W�a�nie rozgrywa� interesuj�c� obron� sycylijsk�, gdy madame dyskretnie zapuka�a do drzwi. Po chwili zastuka�a powt�rnie. Mock odsapn��, zapi�� szlafrok, wsta� i otworzy� drzwi. Jego twarz by�a bez wyrazu, ale madame wiedzia�a, co czuje ten m�czyzna, kiedy mu kto� przerywa wyszukany, erotyczno-szachowy kontredans.

��Drogi panie radco � w�a�cicielka klubu darowa�a sobie bezskuteczne, jak wiedzia�a, przeprosiny. � Na dole jest pa�ski asystent.

Mock grzecznie podzi�kowa�, szybko si� ubra�, w czym pomaga�y mu us�u�ne gejsze (jedna wi�za�a krawat, druga zapina�a spodnie i koszul�), wyj�� z teczki dwie ma�e bombonierki i po�egna� niepocieszone szachistki. Rzuci� �dobranoc� madame i zbieg� po schodach, wpadaj�c z impetem na swojego asystenta Maxa Forstnera, opartego o kryszta�owy klosz stoj�cej w hallu lampy. Kryszta�ki zabrz�cza�y ostrzegawczo.

��Baron�wna Marietta von der Malten zosta�a zgwa�cona i zamordowana � wysapa� Forstner.

Mock zbieg� po schodach na podjazd, wsiad� do czarnego adlera, trzasn�� drzwiami troch� za mocno i zapali� papierosa. Forstner skwapliwie usiad� za kierownic� i zapu�ci� silnik. Ruszyli w milczeniu. Przejechali przez most na �l�zie, kiedy w ko�cu Mock zebra� my�li.

��Jak mnie tu znale�li�cie? � zapyta� radca, uwa�nie obserwuj�c przesuwaj�cy si� po prawej stronie mur Cmentarza Komunalnego. Na tle nieba odcina� si� wyra�nie tr�jk�tny dach krematorium.

��Miejsce pobytu pana radcy zasugerowa� mi pan dyrektor kryminalny, doktor M�hlhaus. � Forstner wzruszy� ramionami, jakby chcia� powiedzie�: �Wszyscy wiedz�, gdzie w pi�tki bywa Mock�.

��Nie pozwalajcie sobie na takie gesty, Forstner � Mock spojrza� na niego uwa�nie � jeste�cie jeszcze wci�� tylko moim asystentem.

Zabrzmia�o to gro�nie, ale nie zrobi�o na Forstnerze najmniejszego wra�enia. Mock nie spuszcza� wzroku z jego szerokiej twarzy (�ma�a, t�usta, ruda kanalia�) i po raz nie wiadomo kt�ry postanowi�, wbrew rozs�dkowi, zniszczy� bezczelnego podw�adnego. Nie by�o to �atwe, gdy� Forstner zosta� przyj�ty do Wydzia�u Kryminalnego wraz z nastaniem rz�d�w nowego prezydenta policji, fanatycznego nazisty Obergruppenf�hrera SA Edmunda Heinesa. Mock dowiedzia� si�, �e jego asystent jest protegowanym nie tylko Heinesa, ale che�pi si� dobrymi stosunkami z samym nowym nadprezydentem �l�ska, Helmuthem Brucknerem, kt�rego narzucili nazi�ci kr�tko po wygranych wyborach do Reichstagu. Ale radca pracowa� w policji prawie �wier�wiecze i wiedzia�, �e zniszczy� mo�na ka�dego. Dop�ki mia� w�adz�, dop�ki szefem Wydzia�u Kryminalnego by� stary mason i libera� Heinrich M�hlhaus, m�g� nie dopuszcza� Forstnera do powa�nych spraw i oddelegowa� go na przyk�ad do spisywania prostytutek pod hotelem �Savoy� przy Tauentzienplatz albo do legitymowania homoseksualist�w pod pomnikiem cesarzowej Augusty na promenadzie pod Szko�� Sztuk Pi�knych. Najbardziej irytowa� Mocka fakt, �e nie zna �adnych s�abostek Forstnera � jego akta by�y czyste, codzienna obserwacja podpowiada�a jedno tylko, zwi�z�e okre�lenie: �t�py s�u�bista�. Co prawda bliskie stosunki z Heinesem, o kt�rym powszechnie wiedziano, �e jest pederast�, podsuwa�y Mockowi niejasne podejrzenia, ale by�o to zbyt ma�o, aby podporz�dkowa� sobie t� �wtyczk� � agenta gestapo Forstnera.

Doje�d�ali do Sonnenplatz. Miasto t�tni�o podsk�rnym �yciem. Zazgrzyta� na zakr�cie tramwaj wioz�cy robotnik�w drugiej zmiany z fabryki Linkego, Hofmanna i Lauchhammera, miga�y gazowe latarnie. Skr�cili w prawo, w Gartenstrasse: pod hal� targow� t�oczy�y si� furmanki dowo��ce ziemniaki i kapust�, str� secesyjnej kamienicy na rogu Theaterstrasse z�orzecz�c naprawia� lamp� przy bramie, dw�ch pijanych bursz�w zaczepia�o prostytutki dumnie spaceruj�ce z parasolkami pod Domem Koncertowym. Min�li salon samochodowy Kotschenreuthera i Waldschmidta, budynek �l�skiego Landtagu i kilka hoteli. Nocne niebo rozpyla�o mglisty deszczyk.

Adler zatrzyma� si� z drugiej strony Dworca G��wnego, przy Teichackerstrasse, naprzeciw �a�ni natryskowych. Wysiedli. Ich p�aszcze i kapelusze pokry�y si� wodnym py�kiem, m�awka osiada�a na ciemnej szczecinie Mocka i na g�adko ogolonych policzkach Forstnera. Potykaj�c si� o szyny przeszli na boczny tor. Dooko�a stali umundurowani policjanci i kolejarze rozmawiaj�cy podniesionymi g�osami.

W�a�nie nadchodzi� z charakterystycznym ku�tykaniem policyjny fotograf Helmut Ehlers. Do Mocka podszed� stary policjant z lamp� naftow�, kt�rego wysy�ano do najbardziej makabrycznych zbrodni.

��Kriminalwachtmeister Emil Koblischke melduje si� � przedstawi� si�, jak zwykle, cho� by�o to niepotrzebne; radca dobrze zna� swych podw�adnych. Koblischke os�oni� d�oni� papierosa i przyjrza� si� uwa�nie Mockowi.

��Gdzie jest pan radca i ja, tam musi by� �le � pokaza� wzrokiem wagon-salonk�, na kt�rej przymocowana by�a tablica �Berlin-Breslau� � tu jest bardzo �le.

Na korytarzu salonki wszyscy trzej ostro�nie przest�pili cia�o le��cego kolejarza. Nalana twarz zastyg�a w mask� b�lu. Nie by�o �lad�w krwi. Koblischke chwyci� zw�oki za ko�nierz i posadzi�, g�owa kolejarza przykrzywi�a si� na bok, a kiedy policjant odchyli� ko�nierz munduru, Mock i Forstner schylili si� nad plecami.

��Daj, Emil, bli�ej t� lamp�. Nic nie wida� � rzuci� Mock.

Koblischke przystawi� lamp� i przewr�ci� zw�oki na brzuch. Uwolni� jedn� r�k� od r�kawa munduru i koszuli, po czym szarpn�� mocno i obna�y� plecy i bark zmar�ego. Przysun�� naft�wk�. Policjanci dostrzegli na karku i �opatce kilka czerwonych plamek z sin� opuchlizn�. Mi�dzy �opatkami kolejarza le�a�y trzy rozp�aszczone martwe skorpiony.

��Takie trzy owady potrafi� zabi� cz�owieka? � Forstner po raz pierwszy zdradzi� si� z w�asn� ignorancj�.

��To nie s� owady, Forstner, lecz paj�czaki. � Mock nawet nie t�umi� pogardy w g�osie. � Poza tym sekcja jeszcze przed nami.

O ile w wypadku kolejarza policjanci mogli mie� jakie� w�tpliwo�ci, o tyle przyczyna zgonu dw�ch kobiet w salonce by�a a� nadto oczywista.

Mock �apa� si� cz�sto na tym, �e tragiczna wie�� wywo�ywa�a u niego przewrotne my�li, a wstrz�saj�cy widok � rozbawienie. Kiedy zmar�a w Wa�brzychu jego matka, pierwsza my�l, jaka przysz�a mu do g�owy, to kwestia natury porz�dkowej: co zrobi� ze starym, ogromnym tapczanem, kt�rego nie mo�na by�o wytaszczy� ani przez okno, ani przez drzwi. Na widok chudych, bladych �ydek ob��kanego �ebraka katuj�cego szczeniaka ko�o dawnego Prezydium Policji przy Schuhbr�cke 49, ogarn�� go g�upi �miech. Teraz tak�e, kiedy Forstner po�lizn�� si� na ka�u�y krwi pokrywaj�cej pod�og� salonki, Mock parskn�� �miechem. Koblischke nie spodziewa� si� po radcy takiej reakcji. Sam wiele widzia� w �yciu, ale widok w salonce wprawi� go po raz drugi w nerwowe dr�enie. Forstner wyszed� z pomieszczenia, Mock rozpocz�� ogl�dziny.

Siedemnastoletnia Marietta von der Malten le�a�a na pod�odze obna�ona od pasa w d�. G�ste, popielate, rozpuszczone w�osy nasi�k�y krwi� jak g�bka. Twarz wykrzywiona by�a jakby gwa�townym atakiem parali�u. Girlandy jelit wala�y si� po bokach rozci�tego cia�a. Rozdarty �o��dek pokazywa� nieprzetrawione resztki jedzenia. Mockowi zdawa�o si�, �e co� dostrzega w jamie brzusznej. Pokonuj�c wstr�t, pochyli� si� nad cia�em dziewczyny. Fetor by� nie do zniesienia. Mock prze�kn�� �lin�. W�r�d krwi i �luzu porusza� si� ma�y, ruchliwy skorpion.

Forstner wymiotowa� gwa�townie w ubikacji. Koblischke podskoczy� �miesznie, bo co� trzasn�o mu pod butem.

��Scheisse, jest tu tego wi�cej � krzykn��.

Rozejrzeli si� dok�adnie po k�tach salonki i zabili jeszcze trzy skorpiony.

��Dobrze, �e �aden z nich nas nie uk�si� � sapa� ci�ko Koblischke � bo le�eliby�my teraz jak ten na korytarzu.

Kiedy upewnili si�, �e w wagonie nie ma wi�cej gro�nych stworze�, podeszli do drugiej ofiary, panny Francoise Debroux � guwernantki baron�wny. Czterdziestoparoletnia kobieta le�a�a przerzucona przez oparcie kanapy. Podarte po�czochy, �ylaki na �ydkach, podwini�ta a� po pachy skromna sukienka z bia�ym ko�nierzykiem, rzadkie w�osy uwolnione od staropanie�skiego koczka. Zagryza�a z�bami napuchni�ty j�zyk. Na szyi zaci�ni�ty by� sznur od zas�on. Mock obejrza� ze wstr�tem trupa i z ulg� nie zauwa�y� nigdzie skorpiona.

��Najdziwniejsze jest to � Koblischke wskaza� na �cian� salonki obit� granatowym materia�em w b��kitne paski. Mi�dzy oknami wagonu widnia� napis. Dwie linie dziwnych znak�w. Radca kryminalny zbli�y� ku nim twarz. Jeszcze raz prze�kn�� �lin�.

��Tak, tak� � Koblischke zrozumia� go w lot. � Kto� to napisa� krwi��

Mock powiedzia� us�u�nemu Forstnerowi, �e nie �yczy sobie by� odwiezionym do domu. Szed� powoli w rozpi�tym p�aszczu. Czu� ci�ar swoich pi��dziesi�ciu lat. Po dw�ch kwadransach znalaz� si� w�r�d znanych dom�w. Przystan�� w bramie jednej z kamienic na Opitzstrasse i spojrza� na zegarek. Czwarta. Zwykle o tej porze wraca� z pi�tkowych �szach�w�. Jednak nigdy owe rozkoszne �partyjki� nie zm�czy�y go tak bardzo jak dzisiejsze prze�ycia.

K�ad�c si� spa� obok �ony, nads�uchiwa� tykania zegara. Przed snem przypomnia� sobie pewn� scen� z m�odo�ci. Jako dwudziestoletni student przebywa� w maj�tku dalekich krewnych pod Trzebnic� i flirtowa� z �on� zarz�dcy folwarku. W ko�cu po wielu nieudanych pr�bach um�wi� si� z ni� na schadzk�. Siedzia� na brzegu rzeki pod starym d�bem, pewny, �e dzi� wreszcie nasyci si� jej pon�tnym cia�em. Pal�c papierosa, przys�uchiwa� si� k��tni kilku wiejskich dziewczynek bawi�cych si� po drugiej stronie rzeki. Okrutne istoty podniesionymi g�osikami odp�dza�y kulaw� dziewczynk�, nazywaj�c j� kuternog�. Dziecko sta�o nad wod� i patrzy�o w stron� Mocka. W wyprostowanej r�ce trzyma�o star� lalk�, pocerowana sukienka falowa�a na wietrze, glina powala�a �wie�o wypastowane buciki. Mock u�wiadomi� sobie, �e przypomina mu ptaka z przetr�conym skrzyd�em. Patrzy� na dziewczynk� i nieoczekiwanie si� rozp�aka�.

Nie m�g� st�umi� p�aczu i teraz. �ona mrukn�a co� przez sen. Mock otworzy� okno i wystawi� na deszcz rozpalon� twarz. Marietta von der Malten by�a te� kulawa i zna� j� od dziecka.

Herbert Anwaldt otworzy� oczy i natychmiast je zamkn��. Mia� p�onn� nadziej�, �e � kiedy zn�w je otworzy � oka�e si�, �e wszystko dooko�a jest ponur� fatamorgan�. Nadzieja by�a daremna: pijacka melina, w kt�rej si� znajdowa�, to niezachwiana pewno��, czysty realizm. W g�owie Anwaldta ma�y patefon gra� na okr�g�o refren s�yszanej wczoraj piosenki Marleny Dietrich: �Ich bin vom Kopf bis Fuss auf Liebe eingestellt��.

Poruszy� kilka razy g�ow�. Przyt�umiony b�l rozla� si� powoli pod sklepieniem czaszki, papierosowy czad wype�ni� oczodo�y. Anwaldt zacisn�� powieki. B�l sta� si� intensywny i nieub�agany. W gardle tkwi�a gruba, piek�ca klucha o smaku wymiocin i s�odkiego wina. Prze�kn�� j� � przez such� rur� prze�yku przecisn�� si� roz�arzony pocisk. Nie chcia�o mu si� pi�, chcia�o mu si� umiera�.

Otworzy� oczy i usiad� na ��ku. Kruche ko�ci skroni chrupn�y jak �ci�ni�te w imadle. Rozejrza� si� dooko�a i stwierdzi�, �e widzi to wn�trze po raz pierwszy. Obok niego le�a�a pijana kobieta w brudnej, �liskiej halce. Przy stole spa� m�czyzna w podkoszulku. Wielka d�o� z wytatuowan� kotwic� pieszczotliwie przygniata�a przewr�con� butelk� do mokrej ceraty. Na oknie dogasa�a lampa naftowa. �wit wlewa� si� do pokoju jasn� smug�.

Anwaldt spojrza� na przegub d�oni, gdzie zwykle nosi� zegarek. Teraz go nie by�o. Ach tak, wczoraj podarowa� go w p�omiennym rozczuleniu jakiemu� �ebrakowi. K�u�a go uporczywa my�l: wyj�� st�d. Nie by�o to �atwe, gdy� nie m�g� dostrzec swojego ubrania. Cho� nie brak�o mu ekstrawaganckich pomys��w, nie wychodzi� na ulic� w samych kalesonach. Z ulg� stwierdzi�, �e starym zwyczajem z sieroci�ca buty ma zwi�zane sznur�wkami wok� szyi.

Wsta� z ��ka i omal si� nie przewr�ci�. Nogi rozjecha�y si� po mokrej pod�odze, r�ce rozwachlowa�y si� gwa�townie i znalaz�y oparcie: lewa na metalowym pustym ��eczku dziecinnym, prawa na taborecie, na kt�ry kto� wysypa� zawarto�� popielniczki.

W g�owie nadal wali�y m�oty, p�uca pracowa�y szybko, charkot dobywa� si� z gard�a. Anwaldt walczy� przez chwil� ze sob� � chcia� zale� ko�o pijanej nimfy, jednak kiedy spojrza� na ni� i poczu� od�r zepsutych z�b�w i przegni�ych dzi�se�, zdecydowanie t� my�l odrzuci�. W k�cie dostrzeg� sw�j wymi�ty garnitur. Tak szybko, jak tylko m�g�, ubra� si� w ciemno�ciach klatki schodowej, zwl�k� na ulic� i zapami�ta� jej nazw� Weserstrasse. Nie wiedzia�, jak si� tu znalaz�.

Zagwizda� na przeje�d�aj�c� doro�k�. Asystent kryminalny Herbert Anwaldt pi� ju� pi�ty dzie� bez przerwy. Z niewielkimi przerwami pi� ju� od sze�ciu miesi�cy.

Anwaldt siedzia� w policyjnym laboratorium, studiowa� materia�y Weinsberga i coraz silniej umacnia� si� w przekonaniu o istnieniu zjawisk paranormalnych. Pami�ta� siostr� Elisabeth z sieroci�ca. Ta drobna i niepozorna osoba o ujmuj�cym u�miechu �ci�gn�a na sierociniec niewyja�nione, zatrwa�aj�ce zdarzenia. To za jej bytno�ci w zak�adzie � nigdy wcze�niej ani p�niej � maszerowa�y w nocy korowody milcz�cych ludzi w pi�amach, w ubikacji spada�y z hukiem �eliwne pokrywy rezerwuar�w, w �wietlicy ciemna posta� zasiada�a do fortepianu, a dzwonek telefonu rozdzwania� si� codziennie o tej samej godzinie. Kiedy siostra Elisabeth odesz�a, na w�asn� zreszt� pro�b�, tajemnicze zdarzenia usta�y.

Z notatek Weinsberga alias Winklera wynika�o, �e Friedlander tym si� r�ni� od siostry Elisabeth, �e nie wywo�ywa� zdarze� i sytuacji, lecz je przewidywa�. W stanach po ataku epilepsji wykrzykiwa� pi�� lub sze�� s��w, wci�� je powtarzaj�c jak ponury refren. Doktor Weinsberg zarejestrowa� 25 takich przypadk�w, z kt�rych 23 zanotowa�, 2 nagra� na p�yt� patefonow�. Zebrany materia� podda� dok�adnej analizie, kt�rej wyniki przedstawi� w dwudziestym roczniku �Zeitschrift f�r Parapsychologie und Metaphysik�. Artyku� jego nosi� tytu� Prognostyki tanatologiczne Isidora F. Anwaldt mia� przed sob� nadbitk� owego artyku�u. Pobie�nie przeczyta� metodologiczny wst�p i zag��bi� si� w zasadnicze wywody Weinsberga:

�Ponad wszelk� w�tpliwo�� stwierdzono, �e wyrazy wykrzykiwane przez pacjenta s� pochodzenia starohebrajskiego. Do takiego wniosku doszed� po trzymiesi�cznej analizie semitolog berli�ski prof. Arnold Schorr. Jego ekspertyza j�zykoznawcza udowadnia to niezbicie. Mamy j� w swoich materia�ach i mo�emy udost�pni� zainteresowanym. Ka�dy komunikat profetyczny chorego dzieli si� na dwie cz�ci: zaszyfrowane nazwisko i okoliczno�ci �mierci jego posiadacza. Po trzyletnich badaniach uda�o mi si� rozszyfrowa� 23 z 25 komunikat�w. Rozwi�zanie dw�ch ostatnich jest bardzo trudne, mimo �e zosta�y one nagrane na patefonow� p�yt�. Zrozumia�e przeze mnie komunikaty mo�na podzieli� na takie, kt�re okaza�y si� zgodne z rzeczywisto�ci� (10) i takie, kt�re dotycz� os�b jeszcze �yj�cych (13). Podkre�li� nale�y, �e wi�kszo�� prognostyk�w Isidora F. odnosi si� do os�b nieznanych mu osobi�cie, co potwierdzi�a c�rka pacjenta. Te osoby ��cz� dwie okoliczno�ci: 1 � wszystkie �y�y lub �yj� we Wroc�awiu; 2 � wszystkie zgin�y �mierci� tragiczn�.

Condicio sine qua non zrozumienia ca�ego komunikatu jest wy�uskanie i rozszyfrowanie nazwiska w nim zawartego. Jest ono wyra�one dwojako: albo brzmieniem, albo znaczeniem hebrajskiego wyrazu. Hebr. geled �sk�rka� rozszyfrowali�my na przyk�ad jako Gold (podobne brzmienie, te same sp�g�oski gld). Nale�y jednak zaznaczy�, �e nazwisko to pacjent m�g�by wyrazi� w inny, �znaczeniowy� spos�b. Wszak Gold oznaczaj�ce �z�oto� mog�o by� zaszyfrowane synonimicznie w hebr. zahaw. Jest to w�a�nie �w drugi spos�b, kiedy nazwisko ukryte jest w znaczeniu, a nie w brzmieniu hebrajskiego wyrazu. Wida� to na przyk�ad w hebr. hamad - �he�m�, co ewidentnie wskazuje na niemieckie nazwisko Heim, kt�re oznacza nic innego ni� �he�m� w�a�nie. Nie obesz�o si� tutaj bez pewnych zniekszta�ce�, np. hebr. sair znaczy �kozio�� (Bock), a proroctwo dotyczy�o zmar�ego nosz�cego nazwisko Beck. Najciekawsze i zarazem najbardziej satysfakcjonuj�ce by�o rozszyfrowanie hebr. jawal adama � �rzeka�, �pole� (niem. Fluss, Feld). Wydawa�o si� zatem, �e nazwisko nale�y identyfikowa� jako Feldfluss lub Flussfeld. Kiedy przegl�da�em urz�dowy spis zgon�w, natkn��em si� na nazwisko Rheinfelder. Inne wyrazy potwierdza�y okoliczno�ci �mierci: pobicie pasem wojskowym. S�owem, Rhein to �Ren�, �rzeka�. Od Rheinfeld do Rheinfelder droga niedaleka. A oto pe�ny wykaz proroctw dotycz�cych os�b nie�yj�cych (spis os�b �yj�cych posiadam w swoich materia�ach, lecz nie publikuj� go, aby nie wywo�ywa� niepotrzebnych emocji).

Z przytoczonych wy�ej przyk�ad�w wyra�nie wida�, �e proroctwa pacjenta F. mog�y by� w�a�ciwie zrozumiane dopiero po �mierci wskazanej przez nie osoby. Sp�jrzmy, powiedzmy, na przyk�ad 2. Oto kilka mo�liwo�ci jego interpretacji. R�wnie dobrze osoba wzmiankowana w proroctwie mog�aby nazywa� si� Weisswasser (�bia�a woda�) � we Wroc�awiu mieszka 15 rodzin 0 tym nazwisku. A zatem jakiego� Weisswassera mog�aby powali� dusznica (�usta�, �oddech�) podczas opalania (�s�o�ce�). Denat m�g�by te� nazywa� si� Sonnemund (�usta�, �s�o�ce�) � 3 rodziny we Wroc�awiu. Przewidywana �mier�: zach�y�ni�cie (�oddech�) w�dk� (jedna z gda�skich w�dek nazywa, si� Silberwasser �srebrna woda�).

Zapewniam, �e pozosta�e przypadki te� m�g�bym interpretowa� na wiele sposob�w. Dlatego te� nie zamieszczamy listy, kt�rej �mier� niejako nie zweryfikowa�a. Powiedzmy tylko tyle, �e obejmuje ona 83 nazwiska i rozmaite okoliczno�ci tragicznej �mierci.

Czy ta rozmaito�� interpretacji nie dyskwalifikuje proroctw Isidora F.? Bynajmniej. Zagmatwane i ponure przewidywania mojego pacjenta pozbawiaj� cz�owieka mo�liwo�ci jakiejkolwiek obrony. Nie spos�b wyobrazi� sobie bardziej z�o�liwego i okrutnego fatalizmu � bo oto opublikujmy list� 83 os�b, z kt�rych 13 tragicznie zginie. I rzeczywi�cie zginie trzyna�cie, a mo�e dwana�cie, a mo�e dziesi��! Ale nagle, po pewnym czasie przejrzymy akty zgon�w i znajdziemy denat�w, kt�rych na li�cie nie by�o, a kt�rych rzeczywi�cie dotyczy�y proroctwa Isidora F. Cz�owiek z jego przewidywa� jest wydany na �er harpiom ciemnych si�, bezradn� kuk��, kt�rej dumne deklaracje samodzielno�ci rozbijaj� si� o surowy d�wi�k hebrajskich sp�g�osek, a jej missa defunctorum to tylko szyderczy �miech zadowolonego z siebie demiurga�.

Po tym patetycznym akordzie nast�powa�y nu��ce i uczone wywody por�wnuj�ce osob� Friedlandera z jasnowidzami i rozmaitymi mediami wieszcz�cymi w transie. Anwaldt ze znacznie mniejsz� uwag� doczyta� do ko�ca artyku� Weinsberga i zabra� si� do studiowania owych 83 interpretacji, kt�re spi�te mosi�nymi spinaczami tworzy�y wyra�nie widoczny plik w�r�d innych materia��w i notatek. Wnet go to znu�y�o. Na deser zostawi� sobie proroctwa foniczne. Czu�, �e maj� one jaki� zwi�zek ze �mierci� baron�wny. Wprawi� w ruch patefon i odda� si� s�uchaniu tajemnych przes�a�. To, co zrobi�, by�o irracjonalne � Anwaldt notorycznie opuszcza� w gimnazjum nadobowi�zkowe lekcje j�zyka Biblii i teraz z r�wnym zrozumieniem m�g� s�ucha� audycji w j�zyku keczua. Ale chropawe d�wi�ki wprawia�y go w stan chorobliwego niepokoju i fascynacji, jakiej uleg� ogl�daj�c po raz pierwszy gi�tkie greckie litery. Friedlander wydawa� odg�osy podobne do duszenia si�. G�oski raz szumia�y, raz sycza�y, raz fala t�oczona z p�uc omal nie rozerwa�a �ci�ni�tej krtani. Po dwudziestu minutach upartego refrenu d�wi�ki urwa�y si�.

Anwaldtowi chcia�o si� pi�. Przez chwil� odgania� od siebie my�l o spienionym kuflu piwa. Wsta�, wszystkie materia�y z wyj�tkiem p�yty w�o�y� do tekturowego pud�a i poszed� do dawnego sk�adu materia��w biurowych, kt�ry wyposa�ony teraz w biurko i telefon s�u�y� jako gabinet jemu � referentowi do specjalnych porucze�. Zatelefonowa� do doktora Georga Maassa i um�wi� si� z nim na spotkanie. Nast�pnie uda� si� do gabinetu Mocka z list� 83 nazwisk i swoim wra�eniami. Po drodze min�� Forstnera wychodz�cego od szefa. Anwaldt zdziwi� si�, widz�c go tutaj w niedziel�. Ju� chcia� za�artowa� na temat ci�kiej pracy policji, ale Forstner min�� go bez s�owa i szybko zbieg� po schodach. (Tak wygl�da cz�owiek, kt�rego Mock pochwyci� w imad�o). Myli� si�. Forstner ca�y czas tkwi� w imadle. Mock jedynie czasem je dociska�. Tak uczyni� przed chwil�.

Ranek przyni�s� nieco och�ody. Anwaldt wszed� do kuchni i bacznie j� zlustrowa�: ani �ladu karaluch�w. Wiedzia�, �e w dzie� chowaj� si� w r�nych szparach, za�amaniach �cian, za listwami pod��g. Wypi� butelk� ciep�awej lemoniady. Nie przejmuj�c si� potem, kt�ry pokry� mu sk�r�, rozpocz�� ca�� seri� szybkich ruch�w. Kilkoma poci�gni�ciami brzytwy zdar� twardy zarost, potem wyla� na siebie dzbanek zimnej wody, w�o�y� czyst� bielizn� i koszul�, usiad� w starym zniszczonym fotelu i zaatakowa� nikotyn� b�ony �luzowe �o��dka.

Pod drzwiami le�a�y dwa listy. Z pewnym rozrzewnieniem przeczyta� przestrogi Mocka i spali� list nad popielniczk�. Ucieszy�a go wiadomo�� od Maassa: uczony oschle oznajmia�, �e przet�umaczy� okrzyki Friedlandera i oczekuje Anwaldta o dziesi�tej w swoim mieszkaniu przy Tauentzienstrasse 14. Przez chwil� studiowa� plan Wroc�awia i lokalizowa� t� ulic�. Z rozp�du spali� i ten list. Czu� przyp�yw ogromnej energii. Nie zapomnia� o niczym � zgarn�� ze sto�u talerz z rozmazan� kolacj�, jego zawarto�� wrzuci� do klozetu na p�pi�trze, naczynia zani�s� do restauracji, gdzie zjad� lekkie �niadanie i zasiad� za kierownic� czarnego, l�ni�cego adlera, kt�rego podstawi� mu rano pod dom szofer Mocka. Gdy samoch�d wynurzy� si� z cienia, wla�a si� do niego fala upa�u. Niebo by�o bia�e, s�o�ce z trudem przedziera�o si� przez ci���c� nad Wroc�awiem kasz�. �eby nie b��dzi� pojecha� zgodnie z map�: najpierw Grabschener Strasse, potem na Sonnenplatz skr�ci� w lewo w ma�� Telegraphstrasse, min�� urz�d telegraficzny, hellenistyczny gmach Muzeum Sztuk Pi�knych i zaparkowa� samoch�d na Agnesstrasse, w cieniu synagogi.

W kamienicy przy Tauentzienstrasse 14 mie�ci� si� Bank Allgemeine Deutsche Credit � Anstalt. Do cz�ci mieszkalnej budynku wchodzi�o si� przez podw�rze. Str� uprzejmie przepu�ci� go�cia nowego lokatora, doktora Maassa. Irytacja policjanta wywo�ana upa�em wzros�a, gdy znalaz� si� w przestronnym, komfortowym apartamencie z �azienk�, wynaj�tym dla Maassa przez barona. Anwaldt przywyk� do trudnych warunk�w. Nie m�g� jednak st�umi� irytacji, gdy por�wna� to pi�kne mieszkanie ze swoj� zakaraluszon� nor� z ubikacj� na p�pi�trze.

Maass nawet nie udawa�, �e cieszy go widok go�cia. Posadzi� go za biurkiem i rzuci� kilka kartek papieru zapisanych r�wnym, czytelnym pismem. Sam chodzi� po pokoju wielkimi krokami, zaci�gaj�c si� papierosem tak chciwie, jakby od miesi�cy nie pali�. Anwaldt przesun�� wzrokiem po eleganckim biurku i stoj�cych na nim luksusowych przedmiotach kancelaryjnych (podk�ad z zielonej sk�ry, ozdobna piasecznica, fantazyjny, p�katy ka�amarz, mosi�ny przycisk do papieru w kszta�cie kobiecej nogi) i z trudem pohamowa� gorycz zawi�ci. Maass przemierza� pok�j wyra�nie podekscytowany, pragnienie wysusza�o gard�o Anwaldta, mi�dzy szybami w�ciekle t�uk�a si� osa. Policjant spojrza� na wyd�te policzki Maassa, z�o�y� kartki i schowa� je do portfela.

���egnam pana, doktorze Maass. Przestudiuj� to w moim gabinecie � po�o�y� nacisk na wyrazie �moim� i ruszy� do wyj�cia. Maass rzuci� si� ku niemu machaj�c r�kami.

��Ale� drogi Herbercie, jest pan podenerwowany� To ten upa�� Prosz�, niech pan przeczyta moj� ekspertyz� tutaj� i wybaczy moj� pr�no��, ale chcia�bym od razu pozna� pana zdanie na temat tego przek�adu. Prosz� o pytania i uwagi� Jest pan inteligentnym cz�owiekiem� Bardzo pana prosz�

Maass kr�ci� si� w k�ko wok� swojego go�cia, wyci�gaj�c na przemian papierosy, cygara i sycz�c� zapalniczk�. Anwaldt wzi�� z podzi�kowaniem cygaro i nie przejmuj�c si� jego moc�, kilkakrotnie si� zaci�gn��, po czym zabra� si� do studiowania apokaliptycznych okrzyk�w Friedlandera. Pobie�nie przejrza� szczeg�owy opis metody oraz uwagi o semickich samog�oskach. Skupi� si� na przek�adach proroctw. Pierwsze z nich brzmia�o: raam � �huk�, chawura - �rana�, makak - �rozp�yn�� si�, ropie�, arar - �ruina�, szamajim - �niebo�, drugie za�: jeladim - �dzieci�, akrabbim - �skorpiony�, sewacha � �kraty�, amoc - �bia�y�. Dalej Maass dzieli� si� pewnymi w�tpliwo�ciami: �Z powodu niewyra�nego nagrania, ostatni wyraz drugiego proroctwa mo�na rozumie� albo jako chol � �piasek� albo chul - �kr�ci� si�, ta�czy�, upada滄.

Anwaldt odpr�y� si�, osa wylecia�a przez otwarty lufcik. Hipoteza Maassa by�a nast�puj�ca: ��wydaje si�, �e osoba wskazana przez Friedlandera w pierwszym proroctwie umrze od ropiej�cej rany (�mier�, rana, ropie�), poniesionej w wyniku zawalenia si� budynku (ruina). Klucz do identyfikacji tej osoby le�y w wyrazie amajim � �niebo�. Przysz�ym denatem mo�e by� albo kto� czyje nazwisko utworzone jest z g�osek �,a, m, a, j, i, m, np. Scheim albo kto� o nazwisku Himmel, Himmler itp. S�dzimy, �e drugie proroctwo ju� si� spe�ni�o. Dotyczy ono � naszym zdaniem � Marietty von der Malten (dziecko, bia�y brzeg � tak nazywano wysp� Malt�), zamordowanej w salonce wyposa�onej w kraty. W jej rozerwanej jamie brzusznej znaleziono kr�c�ce si� skorpiony.�

Detektyw nie chcia� po sobie pokaza�, jak wielkie wra�enie zrobi�a na nim ta ekspertyza. Zdusi� starannie niedopa�ek cygara i wsta�.

��Naprawd� nie ma pan �adnych uwag? � pr�no�� Maassa domaga�a si� pochwa�. Spojrza� ukradkowo na zegarek. Anwaldtowi przypomnia�a si� pewna scena z sieroci�ca: zam�cza� swojego wychowawc�, aby zechcia� spojrze� na wie�� wybudowan� z klock�w przez ma�ego Herberta.

��Doktorze Maass, pa�ska analiza jest tak precyzyjna i przekonuj�ca, �e trudno o cokolwiek pyta�. Dzi�kuj� panu bardzo � wyci�gn�� r�k� na po�egnanie. Maass jakby tego nie zauwa�y�.

��Drogi Herbercie � popiskiwa� s�odko. � Mo�e si� pan napije zimnego piwa?

Anwaldt zastanawia� si� przez chwil� (Szanowny panie wychowawco, niech pan spojrzy na moj� wie��. � Nie mam czasu�).

��Nie pij� alkoholu, ale ch�tnie napij� si� zimnej lemoniady albo wody sodowej.

= Oczywi�cie � rozpromieni� si� Maass. Wychodz�c do kuchni jeszcze raz spojrza� na zegarek. Anwaldt z zawodowego przyzwyczajenia rozejrza� si� po biurku jeszcze dok�adniej ni� za pierwszym razem. (Dlaczego on chce mnie na si�� u siebie zatrzyma�?). Pod przyciskiem do papier�w le�a�a otwarta elegancka, wrzosowa koperta z nadrukowanym herbem. Bez wahania j� otworzy� i wyj�� twardy z�o�ony wp� czarny kartonik. W jego wn�trzu wykaligrafowano srebrnym atramentem:

�Serdecznie pana zapraszam na bal maskowy dzi� wieczorem (tj. w poniedzia�ek 9 lipca br.) o si�dmej. Odb�dzie si� on w mojej rezydencji przy Uferzeile 9. Panie obowi�zuje str�j Ewy. Mile widziani s� r�wnie� panowie w stroju Adama.

Wilhelm baron von K�pperlingk�.

Anwaldt dostrzeg� cie� Maassa wychodz�cego z kuchni. Szybko schowa� zaproszenie pod przycisk. Przyj�� z u�miechem grub� sze�ciok�tn� szklank�. Opr�ni� j� pot�nym haustem i usi�owa� zrozumie� to, co przeczyta�. Przez k��bi�ce si� my�li nie przebija� si� falset Maassa, cho� semitolog nie przejmuj�c si� brakiem koncentracji swego s�uchacza z wielkim o�ywieniem przedstawia� sw�j sp�r naukowy z profesorem Andreae. Kiedy przyst�pi� do omawiania kwestii gramatycznych, zad�wi�cza� dzwonek wej�ciowy. Maass spojrza� na zegarek i rzuci� si� do przedpokoju. Przez otwarte drzwi gabinetu Anwaldt ujrza� jak�� gimnazjalistk�. (Wakacje, upa�, a ona w mundurku. Wida� jeszcze obowi�zuje ten idiotyczny przepis o ca�orocznym umundurowaniu). Szeptali przez chwil�, po czym Maass wymierzy� jej siarczyste klepni�cie w po�ladek. Dziewczyna zachichota�a. (Ach, wi�c dlatego mnie zatrzymywa�. Chcia� pokaza�, �e nie by� go�os�owny, m�wi�c o wyuzdanych gimnazjalistkach). Nie m�g� opanowa� ciekawo�ci i wyszed� z gabinetu.

Poczu� gwa�towny skurcz �o��dka i s�odkawy smak w ustach. Przed nim sta�a gimnazjalistka Erna.

��Pan pozwoli, panie asystencie Anwaldt, panna Elsa von Herfen, moja uczennica. Udzielam pannie korepetycji z �aciny � Maass wydobywa� z siebie coraz wy�sze tony. � Panno Elso, oto asystent kryminalny Anwaldt, m�j przyjaciel i wsp�pracownik.

Policjant omal nie zas�ab� na widok intensywnie zielonych oczu dziewczyny.

��My si� chyba znamy� � wyszepta� opieraj�c si� o framug�.

��Czy�by�? � alt dziewczyny nie mia� nic wsp�lnego z cichym, melodyjnym g�osem Erny, za� spory pieprzyk na wierzchu d�oni � z jej alabastrow� sk�r�. Zrozumia�, �e ma przed sob� sobowt�r Erny.

��Przepraszam� � odetchn�� z ulg�. � Jest pani bardzo podobna do mojej znajomej z Berlina. Drogi doktorze, ju� pan si� �wietnie zadomowi� we Wroc�awiu. Jest pan tu zaledwie cztery dni, a ju� zdoby� pan uczennic� I to jak� uczennic� Nie przeszkadzam pa�stwu. Do widzenia.

Zanim zamkn�� drzwi za Anwaldtem, Maass wykona� obsceniczny gest: po��czy� kciuk i palec wskazuj�cy lewej r�ki i w tak utworzony pier�cie� kilkakrotnie wsun�� i wysun�� palec wskazuj�cy prawej. Anwaldt prychn�� pogardliwie i zbieg� kilka schodk�w w d�. Potem wszed� do g�ry i zatrzyma� si� ponad mieszkaniem semitologa, na p�pi�trze pod witra�em, kt�ry ci�gn�� si� przez ca�� wysoko�� kamienicy obsypuj�c klatk� schodow� kolorowymi, �ta�cz�cymi monetami�. Opar� �okie� we wn�ce kryj�cej ma�� kopi� Wenus z Milo.

Zazdro�ci� Maassowi i ta zazdro�� na moment przy�mi�a podejrzliwo��. Z niech�ci� przywita� nasuwaj�ce si� wspomnienia. Wiedzia�, �e � cho� nie b�d� przyjemne, pomog� mu zabi� czas. Postanowi� czeka� na Els� von Herfen, aby sprawdzi�, ile jest wart uwodzicielski czar Maassa.

Jako� wspomnienie nadp�yn�o. By�o to 23 listopada 1921 roku. Tego dnia mia� dozna� inicjacji seksualnej. By� jedynym w swojej sali, kt�ry nie pozna� jeszcze kobiety. Jego kolega Josef obieca� wszystkim si� zaj��. M�oda, t�ga kucharka z sieroci�ca da�a si� zaprosi� przez trzech wychowank�w do niewielkiego magazynku, w kt�rym przechowywano sprz�t gimnastyczny, zu�yt� po�ciel i r�czniki. Dwie butelki wina pomog�y. U�o�y�a na gimnastycznym materacu swe spocone cia�o. Pierwszy by� Josef. Drugie miejsce wylosowa� gruby Hannes. Anwaldt czeka� cierpliwie na swoj� kolej. Kiedy Hannes zwl�k� si� z kucharki, ta u�miechn�a si� szelmowsko do Anwaldta:

��Ty ju� nie. Mam do��.

Ch�opiec wr�ci� do swojej sali i straci� ch�� poznawania kobiet. Jednak los nie pozwoli� mu na d�ugie czekanie. Dziewi�tnastoletni ucze� prymy zatrudni� si� jako korepetytor c�rki bogatego przemys�owca. Odkrywa� przed siedemnastoletni�, nieco kapry�n� dziewczyn� tajniki sk�adni greckiej, ona za� ch�tnie rewan�owa�a mu si� odkrywaniem tajemnic swego cia�a. Anwaldt zakocha� si� bez pami�ci. Kiedy po p� roku ci�kiej, lecz bardzo przyjemnej pracy poprosi� jej ojca o honorarium, ten zdziwiony odpar�, �e przekaza� ju� honorarium poprzez swoj� c�rk�, kt�ra, w obecno�ci tatusia, zdecydowanie to potwierdzi�a. Przemys�owiec zareagowa� odpowiednio.

Dwaj jego s�u��cy na obcasach wynie�li z pa�acu pobitego �pod�ego oszusta�. Wydawa�o si�, �e Anwaldt straci� ju� wszystkie z�udzenia. Niestety, zn�w je odzyska� dzi�ki innej gimnazjalistce, ubogiej, pi�knej Ernie Stange z porz�dnej robotniczej rodziny z berli�skiej dzielnicy Wedding. Trzydziestolatek, maj�cy przed sob� karier� policyjn�, my�la� o ma��e�stwie. Ojciec Erny, uczciwy i twardy kolejarz, mia� �zy w oczach, gdy patrzy� na o�wiadczyny. Anwaldt stara� si� o po�yczk� w kasie policyjnej. Czeka� na matur� Erny i my�la� o mieszkaniu. Po trzech miesi�cach przesta� my�le� o czymkolwiek z wyj�tkiem alkoholu.

Nie wierzy� w bezinteresown� nami�tno�� gimnazjalistek. Dlatego i teraz nie bardzo wierzy� w to, co widzia� przed chwil�. Oto pi�kna dziewczyna oddawa�a si� szpetnej pokrace.

Szcz�kn�y drzwi od mieszkania. Maass zamkn�wszy oczy ca�owa� si� ze swoj� uczennic�. Zn�w mocno klepn�� dziewczyn� w po�ladek i zatrzasn�� zamek. Anwaldt us�ysza� stukot pantofli na schodach. Zszed� ostro�nie, obcasy stuka�y w bramie, zalotne �do widzenia� dotar�o do zaro�ni�tych uszu str�a. Po�egna� si� r�wnie� ze str�em, lecz nie wyszed� tak szybko z bramy. Wynurzy� si� nieznacznie i obserwowa�: dziewczyna wsiada�a do czarnego mercedesa, brodaty szofer zdj�� czapk� i uk�oni� si�. Ruszy� powoli. Anwaldt podbiegi szybko do swojego adlera. Ruszy� z rykiem silnika.

Z w�ciek�o�ci� zauwa�y�, �e traci z oczu mercedesa. Przy�pieszy� i omal nie potr�ci� jakiego� jegomo�cia w cylindrze, przechodz�cego przez ulic�. Po dw�ch minutach znalaz� si� w bezpiecznej odleg�o�ci za mercedesem, kt�ry jecha� znan� Anwaldtowi drog�: Sonnenplatz i Grabschener Strasse. Oba samochody zanurzy�y si� w pr�d samochod�w, doro�ek i nielicznych furmanek. Anwaldt widzia� tylko kark i g�ow� szofera. (Zm�czona, widocznie po�o�y�a si� na tylnym siedzeniu). Jechali ca�y czas prosto. Anwaldt obserwowa� szyldy z nazw� ulicy: jechali wci�� Grabschner Strasse. Za murem cmentarnym, ponad kt�rym stercza� g�adki tympanon (Pewnie krematorium; takie samo jest w Berlinie) �ledzony samoch�d nagle przy�pieszy� i znikn�� Anwaldtowi z oczu. Policjant doda� gazu i przeskoczy� przez most na jakiej� ma�ej rzece. Po lewej stronie mign�a tabliczka z napisem �Wroc�aw�. Skr�ci� w pierwsz� uliczk� w lewo.

Znalaz� si� w cienistej pi�knej alei, wzd�u� kt�rej sta�y wille i ma�e domki ukryte w�r�d lip i kasztanowc�w. Mercedes sta� przed naro�nym pa�acykiem. Anwaldt skr�ci� w prawo w ma��, boczn� uliczk� i zgasi� silnik. Wiedzia� z do�wiadczenia, �e �ledzenie samochodem jest mniej skuteczne ni� na piechot�. Wysiad� z adlera i ostro�nie podszed� do skrzy�owania. Wychyli� g�ow� i dostrzeg� zawracaj�cego mercedesa. Po dw�ch sekundach samoch�d znikn��, skr�ci� w prawo i pojecha� w stron� Wroc�awia. Nie mia� najmniejszych w�tpliwo�ci: szofer jecha� sam.

Zapisa� numer rejestracyjny i podszed� do pa�acyku, sprzed kt�rego odjecha� mercedes. By�a to stylowa, neogotycka budowla. Zamkni�te okiennice wygl�da�y bardzo tajemniczo. Nad wej�ciem widnia� napis �Nad�l�a�ski zameczek�.

��Wszystkie burdele �pi� o tej porze � mrukn�� do siebie patrz�c na zegarek. By� dumny ze swojej fotograficznej pami�ci. Wyj�� z portfela wizyt�wk� otrzyman� wczoraj od fiakra. Por�wna� adres na wizyt�wce i na budynku. Zgadza�o si�: Schellwitzstrasse. (Ta podwroc�awska miejscowo�� to pewnie Opor�w, jak na wizyt�wce).

D�ugo przyciska� dzwonek przy bramie wjazdowej. Na podje�dzie pojawi� si� w ko�cu m�czyzna o posturze boksera wagi ci�kiej. Podszed� do furty i uprzedzi� wszystkie pytania Anwaldta:

��Nasz klub jest czynny od si�dmej.

��Jestem z policji. Wydzia� Kryminalny. Chcia�bym zada� kilka pyta� twojemu szefowi.

��Ka�dy tak mo�e powiedzie�. Nie znam ciebie, a znam wszystkich z kripo. Poza tym ka�dy z kripo wie, �e tutaj jest szefowa, nie szef�

��Oto moja legitymacja.

��Tu jest napisane �Policja Berlin�. A jeste�my na Oporowie pod Wroc�awiem.

Anwaldt przekl�� w�asne roztargnienie. Ju� od soboty czeka�a w dziale kadr jego wroc�awska legitymacja. Zapomnia� o niej. �Bokser� patrzy� na niego beznami�tnie spod opuchni�tych powiek. Anwaldt sta� w s�onecznej ka�u�y i liczy� ozdobne pr�ty ogrodzenia.

��Albo otwierasz, bydlaku, t� bram�, albo dzwoni� do zast�pcy mojego szefa, Maxa Forstnera � powiedzia� podniesionym g�osem. � Chcesz, �eby twoja szefowa mia�a przez ciebie k�opoty?

Goryl by� niewyspany i skacowany. Powoli zbli�y� si� do furty:

��Zmiataj st�d, albo� � wysila� si� na wymy�lenie czego�, co zabrzmia�oby gro�nie, ale Anwaldt ju� dostrzeg�, �e furta jest niedomkni�ta. Rzuci� si� na ni� ca�ym ci�arem. �elazna krata trafi�a w sam �rodek twarzy goryla. Znalaz�szy si� na terenie posesji, Anwaldt uskoczy�, aby unikn�� poplamienia krwi�, kt�ra nader obficie buchn�a z nosa stra�nika. Uderzony szybko otrz�sn�� si� z zaskoczenia. Zamachn�� si� i Anwaldt straci� oddech: pot�na pi�� trafi�a go w t�tnic� szyjn�. T�umi�c kaszel uchyli� si� w ostatniej chwili przed drugim ciosem. Pi�� stra�nika tym razem chybi�a i z ca�ym impetem run�a na �elazne ogrodzenie. Goryl sta� przez kilka sekund i z niedowierzaniem ogl�da� przetr�con� d�o�. Policjant znalaz� si� natychmiast za jego plecami i wzi�� zamach nog�, jakby chcia� kopn�� pi�k�. Wycelowa� dok�adnie � szpic buta trafi� w krocze. Drugi precyzyjny cios w skro�, by� decyduj�cy. Stra�nik kiwa� si� przy bramie jak pijany i stara� si� za wszelk� cen� utrzyma� pionow� pozycj�. Anwaldt k�tem oka dostrzeg� wybiegaj�ce z pa�acyku postaci. Nie si�ga� po rewolwer; wiedzia�, �e zostawi� go w samochodzie.

Sta�! � w�adczy kobiecy glos powstrzyma� trzech stra�nik�w biegn�cych, aby przyk�adnie ukara� cz�owieka, kt�ry zmasakrowa� ich koleg�. Pos�usznie zatrzymali si�. T�ga kobieta sta�a w oknie na pierwszym pi�trze i uwa�nie patrzy�a na Anwaldta. � Kto pan jest? � zawo�a�a z wyra�nie cudzoziemskim akcentem.

Pobity stra�nik nie tylko nie utrzyma� pozycji pionowej, ale rozp�aszczy� si� ca�kiem na ziemi. Zdrow� r�k� przy�o�y� do podbrzusza.

Anwaldtowi �al si� zrobi�o tego cz�owieka, kt�ry zosta� sponiewierany tylko za to, �e rzetelnie wype�nia� swe obowi�zki. Spojrza� w g�r� i odkrzykn��:

��Asystent kryminalny Herbert Anwaldt.

Madame le Goef rozz�o�ci�a si�, lecz nie na tyle, aby straci� panowanie nad sob�:

��K�amiesz. Ty grozi� dzwoni� do Forstnera. On nie jest szef kripo.

��Po pierwsze, prosz� do mnie nie m�wi� per ty � u�miecha� si�, s�uchaj�c tej osobliwej niemczyzny. � Po drugie, moim szefem jest dyrektor kryminalny Eberhard Mock, lecz nie mog� do niego zadzwoni�. Wyjecha� na urlop.

��Prosz�. Pan wchodzi � madame wiedzia�a, �e Anwaldt nie k�amie. Wczoraj dyrektor Mock odwo�a� z powodu wyjazdu cotygodniow� parti� szach�w. Poza tym ba�a si� go panicznie i otworzy�aby nawet w�amywaczowi, kt�ry wszed�by z nazwiskiem Mocka na ustach.

Anwaldt nie patrzy� na zaci�te twarze mijanych stra�nik�w. Wszed� do hallu i przyzna�, �e ten przybytek Afrodyty swym wystrojem nie ust�puje �adnemu berli�skiemu. To samo m�g� powiedzie� o gabinecie w�a�cicielki. Bezceremonialnie usiad� w otwartym oknie. Na podje�dzie szura�y buty stra�nika ci�gni�tego przez koleg�w. Anwaldt zdj�� marynark�, odkaszln�� i rozmasowa� siniec na szyi.

��Kr�tko przed moim przyj�ciem podjecha� pod pani salon czarny mercedes, z kt�rego wysz�a dziewczyna w gimnazjalnym mundurku. Chc� si� z ni� widzie�.

Madame podnios�a s�uchawk� i powiedzia�a kilka s��w (chyba po w�giersku).

��Zaraz. Teraz k�piel.

�Zaraz� by�o bardzo kr�tk� chwil�. Anwaldt nie zd��y� nacieszy� oczu wielk� reprodukcj� �Mai nagiej� Goi, gdy w drzwiach stan�� sobowt�r Erny. Gimnazjalny mundurek ust�pi� miejsca r�owym tiulom.

��Erno � to przej�zyczenie szybko pokry� ironicznym tonem. � Przepraszam, Elso� Do kt�rego gimnazjum pani ucz�szcza?

��Tutaj pracuj� � pisn�a.

��Ach tutaj � przedrze�nia� j�. � Zatem cui bono uczy si� panna �aciny?

Dziewczyna milcza�a, spu�ciwszy skromnie oczy. Anwaldt odwr�ci� si� nagle ku w�a�cicielce lupanaru:

��Co pani tu jeszcze robi? Prosz� wyj��!

Madame uczyni�a to bez s�owa, mrugaj�c znacz�co do dziewczyny. Anwaldt usiad� za biurkiem i ws�uchiwa� si� przez chwil� w odg�osy letniego ogrodu.

��Co robicie z Maassem?

��Pokaza� panu? (Tak samo patrzy�a na niego Erna, kiedy wszed� do kawalerki Klausa Schmetterlinga. Od dawna mieli na oku to niepozorne mieszkanie w berli�skiej dzielnicy Charlottenburg. Wiedzieli, �e bankier Schmetterling gustuje w niepe�noletnich dziewcz�tach. Nalot by� udany).

��Nie. Nie musisz mi pokazywa� � powiedzia� znu�onym tonem. � Kto ci� wynaj��? Kto jest pracodawc� brodatego szofera?

Dziewczyna przesta�a si� u�miecha�.

��Nie wiem. Zjawi� si� brodacz i powiedzia�, �e jaki� frajer lubi gimnazjalistki. Co mi szkodzi? Zap�aci� du�o. Zawozi mnie do niego i odwozi. Ach, dzi� ma mnie zabra� na jak�� wi�ksz� bib�. Chyba to b�dzie u jego szefa. Wszystko panu opowiem po powrocie.

Anwaldt przes�ucha� w �yciu niezliczone ilo�ci prostytutek i by� pewien, �e ta dziewczyna nie k�amie.

��Siadaj! � pokaza� jej krzes�o. � Teraz b�dziesz wykonywa�a zadania dla mnie. Wieczorem na tym przyj�ciu masz dba� o to, aby wszystkie okna � a zw�aszcza balkonowe � by�y co najmniej uchylone. Rozumiesz? Potem b�d� mia� dla ciebie inne zadania. Nazywam si� Herbert Anwaldt. Od dzisiaj mi s�u�ysz, albo sko�czysz w rynsztoku! Rzuc� ci� na �er najgorszym alfonsom w tym mie�cie!

Zdawa� sobie spraw�, �e nie musia� tego m�wi�. (Ka�da dziwka najbardziej boi si� w�adzy policjanta). Us�ysza� skrzypienie w�asnych strun g�osowych.

��Przynie� mi co� zimnego do picia! Najlepiej lemoniady!

Kiedy wysz�a, wychyli� g�ow� przez okno. Niestety � upa� nie m�g� wypali� jego wspomnie�. (�Pan j� chyba zna, Anwaldt?�. Kopn�� z furi� drzwi od pokoju. Bankier Schmetterling zas�ania� oczy przed b�yskiem fleszy. Pr�bowa� naci�gn�� ko�dr� na g�ow�).

��Prosz�. Lemoniada � dziewczyna u�miechn�a si� zalotnie do przystojnego policjanta. � Czy ma pan dla mnie jakie� specjalne zadania? Ch�tnie je spe�ni� (Cia�o Schmetterlinga by�o unieruchomione. Zespolone w mi�osnym u�cisku. Dr�a�o t�uste cia�o, wi�o si� cia�o gibkie. Nierozerwalny coitus po��czy� grubego bankiera z pi�kn� jak sen narzeczon� Anwaldta � Ern� Stange).

Policjant wsta� i podszed� do u�miechaj�cej si� Erny Stange. Zielone oczy pokry�y si� cieniutk� b�on� �ez, kiedy z ca�ej si�y j� spoliczkowa�. Schodz�c po schodach, s�ysza� jej st�umiony szloch. W g�owie szumia�a mu maksyma Samuela Coleridge�a: �Kiedy cz�owiek bierze swoje my�li za osoby i rzeczy, jest szale�cem. Taka jest w�a�nie definicja szale�ca�.

Na g��wnej ulicy, do kt�rej dochodzi�a Hansastrasse, Anwaldt znalaz� ma�� restauracj�. Z zawodowego przyzwyczajenia zanotowa� nazwisko w�a�ciciela i adres: Paul Seidel, Tiergartenstrasse 33. Zjad� tam trzy gor�ce kie�baski unurzane w pulpie rozgotowanego grochu i wypi� dwie butelki wody mineralnej Deinerta.

Dziesi�� minut p�niej, nieco oci�a�y, sta� pod studiem fotograficznym �Fatamorgana�. Przez do�� d�ug� chwil� uparcie i mocno wali� w zamkni�te drzwi. (Pewnie zn�w si� naszprycowa�a morfin�. Ale to ju� ostatni raz). Stary dozorca wycz�apa� z bramy na trotuar.

��Nie widzia�em, �eby panna Susanne gdzie� wychodzi�a, jej s�u��ca posz�a przed godzin�� � mrucza�, ogl�daj�c legitymacj� Anwaldta.

Policjant zdj�� marynark� i z rezygnacj� podda� si� strugom potu: nie pr�bowa� wyciera� ich chusteczk�. Przysiad� na kamiennej �aweczce na podw�rzu obok drzemi�cego emeryta w dziurkowanym kapeluszu. Spostrzeg�, �e jeden lufcik w mieszkaniu Lei jest niedomkni�ty.

Z trudem wspi�� si� na parapet � rwa�a napuchni�ta pi�ta, ci��y� pe�ny �o��dek. W�o�y� do �rodka r�k� i przekr�ci� mosi�n� klamk�. Przez chwil� mocowa� si� z pl�cz�c� si� firank� i bujnymi paprotkami stoj�cymi na parapecie. W tym mieszkaniu czu� si� jak u siebie. Zdj�� marynark�, kamizelk� i krawat. Powiesi� to wszystko na oparciu krzes�a i uda� si� na poszukiwanie Lei.

Skierowa� si� do atelier, gdzie � jak s�dzi� � le�a�a zamroczona. Zanim tam jednak dotar�, skr�ci� do �azienki: groch i kie�basa wysy�a�y pot�ny fizjologiczny sygna�.

W �azience by�a Lea Friedlander. Jej nogi wisia�y nad muszl� klozetow�. Uda i �ydki oblepione by�y fekaliami. By�a zupe�nie naga. Gruby kabel owini�ty wok� jej szyi przymocowany by� do rury odp�ywowej pod samym sufitem. Zw�oki dotyka�y plecami �ciany. Karminowe uszminkowane usta ods�ania�y dzi�s�a i z�by, pomi�dzy kt�rymi tkwi� siny, opuchni�ty j�zyk.

Anwaldt zwr�ci� do bidetu zawarto�� �o��dka. Usiad� potem na skrawku wanny i usi�owa� zebra� my�li. Ju� po kilku minutach by� pewien, �e Lea nie pope�ni�a samob�jstwa. Nie by�o w �azience �adnego sto�ka, niczego, od czego mog�aby si� odepchn��. Nie mog�a odskoczy� od muszli klozetowej, gdy� nie by�a na to dostatecznie wysoka. Musia�aby zatem zawi�za� p�tle na grubej rurze kanalizacyjnej pod sufitem, a nast�pnie trzymaj�c si� jej jedn� r�k�, za�o�y� sobie p�tl� na szyj�. (Taki wyczyn by�by trudny dla akrobaty, a co dopiero dla morfinistki, kt�r� dzisiaj zer�n�o pewno z p� tuzina facet�w. Wygl�da na to, �e kto� bardzo silny udusi� Le�, powiesi� w �azience sznur, podni�s� dziewczyn� i w�o�y� jej szyj� w p�tl�. Zapomnia� tylko o jakim� krze�le, kt�re uwiarygodni�oby t� mistyfikacj�).

Nagle us�ysza� �opotanie firanki w oknie, przez kt�re wchodzi�. Przeci�g. (Musi by� jeszcze jedno okno otwarte w tym mieszkaniu).

W drzwiach sta� wielki, ciemny m�czyzna. Zamachn�� si� gwa�townie. Anwaldt uskoczy�, nadeptuj�c na jedwabn� halk� le��c� na pod�odze. Jego prawa noga podjecha�a do tylu, ca�y ci�ar cia�a spocz�� na opuchni�tej lewej pi�cie: nie wytrzyma�a. Ugi�a si� lewa noga, Anwaldt pochyli� si� przed Turkiem. Ten spl�t� r�ce i zada� cios od do�u � w brod�. Policjant run�� na wznak do wielkiej wanny. Zanim zrozumia�, co si� sta�o, zobaczy� nad sob� twarz napastnika i ogromn� pi�� z kastetem. Cios w splot s�oneczny odebra� mu oddech. Kaszel, charkot, rozmyty obraz, charkot, charkot, noc, charkot, noc, noc.

Eberhard Mock spacerowa� po sopockim molo i z niech�ci� odrzuca� co chwil� my�l o zbli�aj�cym si� obiedzie. Nie by� g�odny, gdy� mi�dzy posi�kami wypija� kilka kufli piwa, kt�re zagryza� gor�cymi frankfurckimi serdelkami. Ponadto, dla obiadu musia� porzuci� przygl�danie si� dziewcz�tom spaceruj�cym kolo kasyna, kt�rych leniwe cia�a tak prowokacyjnie pr�y�y si� pod �liskim jedwabiem sukienek i k�pielowych stroj�w. Mock potrz�sa� g�ow� i zn�w stara� si� odp�dzi� natarczyw� my�l, kt�ra uparcie ci�gn�a go w stron� dalekiego miasta dusz�cego si� w niecce pe�nej nieruchomego powietrza, w stron� ciasnych, zat�oczonych kwarta��w kamienic i ciemnych studni podw�rek, w stron� monumentalnych budowli zamkni�tych w klasycystyczn� biel piaskowca lub neogotyck� czerwie� ceg�y, w stron� obci��onych ko�cio�ami wysp owini�tych brudnozielonym w�em Odry, w stron� ukrytych w zieleni rezydencji i pa�ac�w, w kt�rych �pan� z wzajemno�ci� zdradza �pani��, a s�u�ba wtapia si� w boazerie �cian. Uparta my�l ci�gn�a Mocka do tego miasta, w kt�rym kto� wrzuca skorpiony do brzucha pi�knych jak sen dziewczyn, a zniech�ceni m�czy�ni z brudn� przesz�o�ci� prowadz� �ledztwo, kt�re zawsze sko�czy si� pora�k�. Wiedzia�, jak nazwa� swoje my�li: wyrzuty sumienia.

Nape�niony piwem, serdelkami i ci�kimi my�lami Mock wszed� do �Domu Zdrojowego�, gdzie wynajmowa� wraz z �on� tzw. apartament junkierski. W restauracji przywita� go z daleka b�agalny wzrok �ony stoj�cej obok dwu starych dam, kt�re ani na chwil� jej nie opuszcza�y. Mock u�wiadomi� sobie brak krawata i odwr�ci� si�, aby p�j�� do apartamentu i naprawi� ten garderobiany faux pas. Id�c przez hotelowy hall, k�tem oka dojrza� wysokiego, ciemno odzianego m�czyzn�, kt�ry wsta� z fotela i ruszy� w jego kierunku. Mock zatrzyma� si� instynktownie. M�czyzna zaszed� mu drog� i przyciskaj�c czapk� do piersi uk�oni� si� grzecznie.

��Ach, to ty, Hermann � spojrza� uwa�nie na szar� ze zm�czenia twarz szofera barona von der Maltena.

Hermann Wuttke jeszcze raz si� uk�oni� i wr�czy� Mockowi kopert� ze z�otymi inicja�ami barona. Mock trzykrotnie przeczyta� list, w�o�y� go starannie do koperty i mrukn�� do szofera:

��Poczekaj tu na mnie.

Po chwili wszed� do restauracji, nios�c podr�czny sakwoja�. Zbli�a� si� do stolika piorunowany wzrokiem dw�ch dam i rozpaczliwym spojrzeniem �ony. Zaciska�a mocno z�by, aby prze�kn�� gorycz rozczarowania. Wiedzia�a, �e ko�czy si� ich wsp�lny pobyt � jeszcze jedna nieudana pr�ba ratowania ma��e�stwa z rozs�dku. Nie musia� mie� przy sobie sakwoja�u, aby pozna�a, �e opu�ci za chwil� kurort, o kt�rym marzy� od lat. Wystarczy�o, �e spojrza�a w jego oczy: zamglone, melancholijne i okrutne � takie jak zawsze.

Kurt Smolorz siedzia� na skwerze na Rehdigerplatz, wypatrywa� Mocka i coraz bardziej martwi� si� stanem swojego raportu. Mia� w nim zawrze� wyniki inwigilacji Konrada Schmidta, silnor�kiego z gestapo, zwanego przez klawisz�w i wi�ni�w �grubym Konradem�. Wyniki te powinny by�y pom�c w znalezieniu skutecznego �rodka przymusu, czyli �imad�a na Konrada�, jak to metaforycznie okre�la� Mock. Z informacji zdobytych przez Smolorza wynika�o, �e Schmidt by� sadyst�, u kt�rego ilo�� kom�rek t�uszczowych by�a odwrotnie proporcjonalna do szarej substancji m�zgowej. Zanim znalaz� zatrudnienie w s�u�bie wi�ziennej, pracowa� jako hydraulik, atleta cyrkowy i stra�nik w gorzelni Kani. Stamt�d trafi� do wi�zienia za kradzie� spirytusu. Wyszed� po roku i na tym urywa�a si� chronologiczna ci�g�o�� jego akt. Dalsze dotyczy�y wy��cznie Konrada-klawisza. W tym te� zawodzie pracowa� od roku w gestapo. Smolorz spojrza� na pierwsz� notk�: �picie w�dy� pod nag��wkiem �S�abe punkty� i skrzywi� si� ze z�o�ci�. Zdawa� sobie spraw�, �e ta adnotacja nie zadowoli jego szefa. W ko�cu w�dka mog�a by� jedynie �imad�em� na alkoholika, a tym gruby Konrad z pewno�ci� nie by�.

Drugi zapis brzmia�: ��atwo daje si� sprowokowa� do awantury�. Smolorz nie wyobra�a� sobie, jak ten fakt mo�na by wykorzysta� przeciwko Schmidtowi, ale to w ko�cu nie on by� od my�lenia.

Z trzeci� i ostatni� adnotacj�: �jest chyba zbocze�cem seksualnym, sadyst�� ��czy� nadziej�, �e jego tygodniowa wyt�ona praca nie posz�a na marne.

By� z�y r�wnie� na Mocka za zakaz zwyk�ej drogi s�u�bowej, przez co on, Smolorz, zamiast popija� gdzie� teraz zimne piwo, zostawiwszy wcze�niej raport na biurku swojego szefa, musia� warowa� pod jego domem, i to nie wiadomo, jak d�ugo.

Okaza�o si�, �e niezbyt d�ugo. Po kwadransie Smolorz siedzia� przy tak wymarzonym zapoconym kuflu w mieszkaniu Mocka i czeka� z pewnym niepokojem na opini� szefa. Opinia by�a natury raczej stylistycznej.

��Co to, Smolorz, nie umiecie prawid�owo i urz�dowo formu�owa� my�li � �mia� si� w g�os Kriminaldirektor. � Przecie� w pi�mie urz�dowym piszemy �sk�onno�� do napoj�w wyskokowych�, nie za� �picie w�dy�. No dobrze, dobrze, jestem z was zadowolony. A teraz id�cie do domu, musz� si� zdrzemn�� przed pewn� wa�n� wizyt�.

Baron von K�pperlingk przechadza� si� po du�ym parku okalaj�cym jego posiad�o��. Zachodz�ce s�o�ce zawsze wzbudza�o u niego niepokoj�ce przeczucia i niejasne t�sknoty. Irytowa�y go ostre, blaszane okrzyki pawi spaceruj�cych wok� pa�acu i pluskanie wody w basenie, gdzie swawolili jego przyjaciele. Denerwowa�o go ujadanie ps�w i nieposkromiona ciekawo�� wiejskich dzieci, kt�rych oczy �ledzi�y wszystko, co dzia�o si� za pa�acowym murem, nawet wieczorem i noc�, z drzew i z p�ot�w jak �lepia zwierz�t. Nienawidzi� tych bezczelnych, brudnych bachor�w, kt�re nigdy nie odwraca�y wzroku, a na jego widok zanosi�y si� szyderczym �miechem. Spojrza� na mur otaczaj�cy pa�ac i zdawa�o mu si�, �e je widzi i s�yszy. Mimo furii, jaka w nim zap�on�a, dystyngowanym krokiem uda� si� do pa�acu. Ruchem d�oni zatrzyma� starego kamerdynera Josefa.

��Gdzie jest Hans? � zapyta� zimnym tonem.

��Nie wiem, ja�nie panie. Kto� zatelefonowa� do niego i wybieg� z pa�acu bardzo wzburzony.

��Dlaczego nie powiadomi�e� mnie o tym?

��Nie uwa�a�em za stosowne niepokoi� ja�nie pana podczas przechadzki.

Baron spokojnie spojrza� na starego s�ug� i policzy� w my�lach do dziesi�ciu. Z wielkim trudem opanowa� si� i wysycza�:

��Josef, prosz� przekazywa� mi ka�d�, nawet najbardziej wed�ug ciebie nieistotn�, informacj� o Hansie. Je�li cho� raz nie wykonasz tego polecenia, sko�czysz jako �ebrak pod ko�cio�em Bo�ego Cia�a.

Baron wybieg� na podjazd i kilkakrotnie wykrzykn�� w stron� zachodz�cego s�o�ca imi� swego ulubionego kamerdynera. Z parkanu odpowiedzia�y mu nieprzyjazne spojrzenia. Rzuci� si� p�dem w kierunku �elaznej bramy. Goni�y go szydercze spojrzenia, g�stnia�o wieczorne powietrze, �Hans, gdzie jeste��, krzycza� baron; potkn�� si� na r�wnej drodze: �Hans, gdzie jeste�, nie mog� si� podnie��. G�stnia�o wieczorne powietrze, g�stnia� o��w w ciele barona. Zza pa�acowego muru b�ysn�y lufy pistolet�w maszynowych. Pociski gwizda�y na �wirowej alejce, wzbija�y tumany kurzu, rani�y delikatne cia�o barona, nie pozwala�y mu wsta� ani upa�� na ziemi�, �gdzie jeste�, Hans�.

Hans siedzia� obok Maxa Forstnera na tylnym siedzeniu mercedesa stoj�cego z zapalonym silnikiem. P�aka�. Jego szloch wznosi� si� crescendo, kiedy do samochodu dobieg�o dw�ch ludzi z dymi�cymi karabinami maszynowymi. Zaj�li miejsca z przodu. Samoch�d ruszy� z piskiem opon.

��Nie p�acz, Hans � powiedzia� Forstner troskliwym tonem. � Po prostu uratowa�e� swoje �ycie. Ja zreszt� uratowa�em te� moje.

Cia�o Konrada Schmidta le�a�o na dnie Odry za Niskimi ��kami ju� od dziesi�ciu godzin, kiedy Mock i Anwaldt zapalali wyborne cygara marki �Bairam� od Przedeckiego i wypijali pierwszy �yk mocnej, arabskiej kawy. Leo Hartner nie ukrywa� zadowolenia. By� pewien, �e zaskoczy i zainteresuje obu s�uchaczy. Chodz�c po gabinecie, budowa� w my�lach plan swojej relacji, odpowiednio rozk�ada� punkty zwrotne, komponowa� celne rekapitulacje. Widz�c, �e go�cie si� niecierpliwi� panuj�c� cisz�, rozpocz�� wyk�ad od pozornej retardacji.

��Moi panowie, Wilhelm Gr�nhagen w swojej Geschichte derpersischen Litteratur wspomina o pewnym zaginionym dziele historycznym z XIV wieku, opisuj�cym wyprawy krzy�owe. Dzie�o to, zatytu�owane Wojna wojsk Allaha z niewiernymi mia� jakoby napisa� pewien wykszta�cony Pers, niejaki Ibn Sahim. Mo�ecie, panowie, powiedzie�: c� z tego? Przecie� przepad�o wiele dzie�� ot� jeszcze jeden stary r�kopis� To lekcewa�enie by�oby jednak nieuzasadnione. Gdyby bowiem praca Ibn Sahima dotrwa�a do naszych czas�w, mieliby�my jeszcze jedno �r�d�o do fascynuj�cych dziej�w krucjat, �r�d�o o tyle interesuj�ce, �e pisane przez cz�owieka z drugiej strony barykady � przez muzu�manina.

Mock i Anwaldt spe�niali nadzieje wyk�adowcy. Obu niedosz�ym filologom klasycznym nie przeszkadza�o epickie op�nianie narracji. Hartner by� podekscytowany. Po�o�y� szczup�� d�o� na stosie papier�w:

��Drodzy panowie, oto zi�ci�o si� marzenie wielu historyk�w i orientalist�w. Przede mn� le�y to zaginione dzie�o Ibn Sahima. Kto dokona� tego odkrycia? Tak, tak � Georg Maass. Nie wiem doprawdy, sk�d si� dowiedzia�, �e ten r�kopis znajduje si� we wroc�awskiej Bibliotece Uniwersyteckiej, czy sam znalaz� jak�� wskaz�wk�, czy kto� mu jej udzieli�. A nie�atwo jest odkry� manuskrypt, kt�ry � tak jak ten � zosta� oprawiony wraz z dwoma innymi, mniejszymi. Kr�tko m�wi�c, to odkrycie przyniesie Maassowi �wiatow� s�aw� Tym bardziej, �e opracowuj�c dzie�o, jednocze�nie t�umaczy je na niemiecki. I to, musz� przyzna�, t�umaczy wiernie i bardzo pi�knie. Odbitki fotograficzne, kt�re od pan�w otrzyma�em, s� dos�ownym przek�adem pewnego bardzo interesuj�cego fragmentu owej kroniki. Mowa w nim jest o makabrycznym mordzie, jakiego dokona�o w roku 1205 dw�ch ludzi � Turek i krzy�owiec � na dzieciach Al-Szausiego, przyw�dcy sekty jezyd�w. Ludzie znaj�cy dzieje krucjat byliby zdziwieni � wszak w 1205, w czasie czwartej krucjaty krzy�owcy nie wyszli poza Konstantynopol! Ale nie mo�na wykluczy� pojedynczych wypad�w nielicznych cho�by oddzia��w na odlegle nawet obszary Anatolii czy te� Mezopotamii. Ci poszukiwacze przyg�d i bogactw �upili, co si� da�o, niekiedy w znakomitej komitywie z muzu�manami. Jezydzi cz�sto stawali si� celem ich ataku�

Anwaldt siedzia� zas�uchany. Mock spojrza� na zegarek i otworzy� usta, aby uprzejmie poprosi� Hartnera o przej�cie do rzeczy. Ten opatrznie jednak zrozumia� jego intencje:

��Tak, tak, ekscelencjo, ju� wyja�niam, kim byli jezydzi. T� do�� tajemnicz� sekt�, kt�ra powsta�a w XII wieku i istnieje do dzi�, powszechnie uwa�a si� za satanistyczn�. Jest to du�e uproszczenie. Owszem, jezydzi czcz� szatana, ale ju� pokutuj�cego za swoje grzechy. Mimo pokuty jest jednak ci�gle wszechmocny. Zw� oni tego boga z�a Malak-Taus, przedstawiaj� go w postaci pawia i wierz�, �e rz�dzi �wiatem przy pomocy sze�ciu lub siedmiu anio��w, r�wnie� przedstawianych pod postaci� �elaznych lub br�zowych pawi. Kr�tko m�wi�c, religia jezyd�w to mieszanina islamu, chrze�cija�stwa, judaizmu i mazdaizmu, czyli wszystkich wyzna�, kt�rych przedstawiciele przeszli przez g�ry w �rodku Mezopotamii, na zach�d od Mosulu, zostawiaj�c okruchy swych wierze�. Na co dzie� jezydzi s� bardzo spokojnym, uczciwym i schludnym � co wyra�nie podkre�la angielski XIX � wieczny podr�nik i archeolog Austen Henry Layard � ludem, kt�ry by� przez ca�e wieki t�piony przez wszystkich: krzy�owc�w, Arab�w, Turk�w i Kurd�w. Niech zatem pan�w nie zdziwi, �e przeciwko jezydom zawierali sojusze nawet zwalczaj�cy si� wzajemnie na przyk�ad krzy�owcy i Saraceni. Dla wszystkich tych prze�ladowc�w kult boga z�a by� kamieniem obrazy usprawiedliwiaj�cym najokrutniejsze rzezie. Dziesi�tkowani jezydzi rewan�owali si� wrogom w ten sam spos�b, przekazuj�c nakaz zemsty rodowej z pokolenia na pokolenie. Do tej pory �yj� oni na pograniczu Turcji i Persji, zachowuj�c swe niezmienione zwyczaje i dziwn� wiar�

��Doktorze Hartner � nie wytrzyma� zniecierpliwiony Mock. � To bardzo interesuj�ce, co pan m�wi, ale prosz� nam powiedzie�, czy ta ciekawa historia sprzed wiek�w � opr�cz tego, �e Maass wydoby� j� na �wiat�o dzienne � ma z nasz� spraw� co� wi�cej wsp�lnego?

��Tak. Bardzo wiele wsp�lnego � Hartner uwielbia� niespodzianki. � Ale u�ci�lijmy, drodzy panowie: nie Maass wydoby� t� kronik� na �wiat�o dzienne, lecz kto�, kto zamordowa� Mariett� von der Malten � delektowa� si� zdziwionymi minami s�uchaczy. � Z ca�� odpowiedzialno�ci� twierdz�: napis na �cianie salonki, w kt�rej znaleziono t� nieszcz�sn� dziewczyn�, pochodzi w�a�nie z tej perskiej kroniki. Brzmi on w przek�adzie: �A skorpiony w ich w�tpiach pl�sa�y�. Spokojnie, zaraz postaram si� odpowiedzie� na wszelkie pytania� Teraz przeka�� panom jeszcze jedn� wa�n� informacj�. Pewne anonimowe �r�d�o z ko�ca XIII wieku, kt�re wysz�o spod pi�ra jakiego� Franka, podaje, �e nastoletnie dzieci przyw�dcy jezyd�w, Al-Szausiego, zamordowa� jaki� �germa�ski rycerz�. W czwartej krucjacie uczestniczy�o zaledwie dw�ch naszych rodak�w. Jeden z nich zgin�� w Konstantynopolu. Drugim by� Godfryd von der Malten. Tak, drodzy panowie, przodek naszego barona.

Mock zakrztusi� si� kaw�, na jasny garnitur prysn�y czarne kropelki. Anwaldt wzdrygn�� si� i poczu� dzia�anie pewnego hormonu odpowiedzialnego za je�enie si� w�os�w na ludzkim ciele. Obaj palili w milczeniu. Obserwuj�c wra�enie, jakie wywar� na swoich s�uchaczach, Hartner nie posiada� si� z rado�ci, kt�ra do�� dziwnie kontrastowa�a z ponurymi dziejami jezyd�w i krzy�owc�w. Mock przerwa� panuj�ce milczenie:

��Brak mi s��w, aby podzi�kowa� panu dyrektorowi za tak wnikliw� ekspertyz�. Wraz z moim asystentem jeste�my g��boko poruszeni, zwa�ywszy, �e ca�a ta historia rzuca nowe �wiat�o na nasz� zagadk�. Pozwoli pan, dyrektorze, �e zadamy panu kilka pyta�? Nieuniknione b�dzie przy tym zdradzenie kilku sekret�w �ledztwa, kt�re pan dyrektor raczy zachowa� tylko dla siebie.

��Oczywi�cie. S�ucham.

��Z pana ekspertyzy wynika, �e zab�jstwo Marietty von der Malten by�o zemst� po wiekach. �wiadczy o tym ten krwawy napis w salonce, zaczerpni�ty z nieznanego nikomu dzie�a, kt�re powszechnie uwa�ano za zaginione. Pierwsze pytanie: czy profesor Andreae, znaj�cy przecie� wschodnie pisma i j�zyki, m�g� z jakich� powod�w nie zrozumie� tego cytatu? Bo je�li pan to wykluczy, b�dzie jasne, �e �wiadomie wprowadzi� nas w b��d.

��Drogi panie, Andreae nie zrozumia� tego napisu. To oczywiste: ten uczony jest przede wszystkim turkologiem i � o ile mi wiadomo � nie zna �adnego wschodniego j�zyka poza tureckim, arabskim, hebrajskim, syryjskim i koptyjskim. Kronika Ibn Sahima jest natomiast napisana po persku. Jezydzi m�wili po persku, dzi� pos�uguj� si� kurdyjskim. Prosz� spr�bowa� da� znawcy � nie wiem, jak znakomitemu � j�zyka hebrajskiego tekst w jidysz zapisany literami hebrajskimi. Gwarantuj� panu, �e � nie znaj�c jidysz � b�dzie bezradny. Andreae zna� pismo arabskie, gdy� teksty tureckie by�y do niedawna zapisywane tylko po arabsku. Ale nie zna perskiego, co wiem na pewno jako jego by�y student. Zobaczy� zatem tekst pisany w znanym mu arabskim alfabecie, lecz prawie nic z tego tekstu nie zrozumia�. Poniewa� za wszelk� cen� stara si� ratowa� sw�j presti� naukowy, zmy�li� po prostu przek�ad z niby starosyryjskiego. A zmy�la� � nawiasem m�wi�c � nie raz. Wymy�li� raz nawet jakie� koptyjskie inskrypcje, na podstawie kt�rych napisa� prac� habilitacyjn��

��Je�eli Maass jest odkrywc� kroniki � tym razem doszed� do g�osu Anwaldt � kt�rej fragment znalaz� si� na �cianie salonki, to znaczy, �e on jest morderc�. Chyba �e kto� inny, kto wcze�niej mia� do czynienia z tym tekstem, podsun�� go z jakich� powod�w Maassowi. Panie dyrektorze, czy kto� przed Maassem korzysta� z kt�rego� z tych trzech razem oprawionych r�kopis�w?

��Sprawdzi�em dok�adnie rejestr wypo�ycze� do czytelni z ostatnich dwudziestu lat i odpowied� moja brzmi: nie, nikt przed Maassem od 1913 roku, bo od tej daty rozpoczyna si� owa ewidencja, nie korzysta� z �adnego z tych wsp�oprawnych manuskrypt�w.

��Drogi Herbercie � zadudni� g�os Mocka. � Maass ma �elazne alibi: 12 maja 1933 roku wyg�osi� dwa wyk�ady w Kr�lewcu, co potwierdzi�o sze�ciu jego s�uchaczy. Chocia� z pewno�ci� ma co� wsp�lnego z mordercami. Bo dlaczego oszuka� nas i zupe�nie inaczej przet�umaczy� tekst z salonki? A poza tym, sk�d wiedzia�, �e ten r�kopis tutaj si� znajduje? Mo�e badaj�c �nekrolog Marietty� wpad� na �lad owej perskiej kroniki? Ale, przepraszam, s� to pytania do Maassa. Panie dyrektorze � zwr�ci� si� znowu do Hartnera � Czy jest mo�liwe, aby kto� czyta� ten manuskrypt bez �ladu w ewidencji?

���aden bibliotekarz nie wypo�yczy r�kopisu bez adnotacji w zeszycie, a poza tym tylko naukowcy z odpowiednimi referencjami z uczelni mog� korzysta� z czytelni r�kopis�w.

��Chyba �e bibliotekarz by�by w zmowie z czytelnikiem i nie zrobi�by stosownej adnotacji.

��Takiej zmowy wykluczy� nie mog�.

��Czy zatrudnia pan kogo� po studiach orientalistycznych?

��W tej chwili nie. Przed dwoma laty pracowa� u mnie pewien bibliotekarz arabista, kt�ry przeni�s� si� do Marburga, gdzie otrzyma� katedr� na uniwersytecie.

��Nazwisko?

��Otto Specht.

��Nurtuje mnie jedno pytanie � cicho powiedzia� Anwaldt zapisuj�c w notesie to nazwisko. � Dlaczego zab�jstwo Marietty von der Malten by�o tak wymy�lne? Czy mo�e dlatego, �e w podobnie okrutny spos�b zosta�y zabite dzieci tego � �e si� tak wyra�� � archijezydy? Czy�by spos�b pomszczenia musia� dok�adnie odpowiada� zbrodni sprzed wiek�w? Jak to w�a�ciwie wygl�da�o? Co na ten temat pisze ten kronikarz?

Hartner zatrz�s� si� z ch�odu i nala� sobie kolejn� fili�ank� paruj�cej kawy.

��Bardzo dobre pytanie. Oddajmy g�os perskiemu kronikarzowi.

Upa� wzm�g� si� w poobiedniej porze, ale, o dziwo, ani Mock, ani Anwaldt zdawali si� go nie odczuwa�. Temu drugiemu dokucza� natomiast b�l dzi�s�a, z kt�rego przed godzin� dentysta wyrwa� korze�.

Obaj siedzieli w Prezydium Policji w swoich gabinetach. ��czy�o ich jednak nie tylko miejsce � my�li obu zaprz�ta�a r�wnie� wsp�lna sprawa. Znale�li morderc� � by� nim Kemal Erkin. Obaj potwierdzili swoje pierwsze, jeszcze intuicyjne, podejrzenia, powzi�te pod wp�ywem prostej asocjacji: skorpion wytatuowany na d�oni Turka � skorpiony w brzuchu baron�wny � Turek jest morderc�. Ten wniosek po ekspertyzie Hartnera zyskiwa� co�, bez czego ka�de �ledztwo by�oby b��dzeniem we mgle � motyw: zabijaj�c Mariett� von der Malten Turek pom�ci� zbrodni� sprzed siedmiu wiek�w, kt�r� na dzieciach Al-Szausiego, przyw�dcy sekty jezyd�w, pope�ni� w roku 1203 przodek barona, krzy�owiec Godfryd von der Malten. Jak powiedzia� Hartner, nakaz zemsty przekazywano z pokolenia na pokolenie. Rodzi�a si� jednak w�tpliwo��: dlaczego dokonano jej dopiero teraz, po siedmiuset latach? Aby j� rozwia� i zamieni� podejrzenia w niezachwian� pewno��, nale�a�o odpowiedzie� na pytanie, czy Erkin by� jezyd�? Pozostawa�o ono, niestety, bez odpowiedzi, dop�ki o Erkinie nie by�o wiadomo nic wi�cej poza nazwiskiem, narodowo�ci� i be�kotem grubego Konrada �on si� u nas uczy�. To mog�o oznacza�, �e Turek odbywa we wroc�awskim gestapo co� w rodzaju sta�u, praktyki. Jedno by�o pewne: domniemanego morderc� nale�a�o uj��, u�ywaj�c wszelkich mo�liwych �rodk�w. I przes�ucha�. Te� przy zastosowaniu wszelkich mo�liwych �rodk�w.

W tym momencie zgodne refleksje obu policjant�w napotyka�y powa�n� barier�: gestapo strze�e swych tajemnic. Z ca�� pewno�ci� Forstner, uwolniony z �imad�a� po �mierci barona von K�pperlingka, nie b�dzie chcia� wsp�pracowa� ze znienawidzonym przez siebie Mockiem.

Zatem zdobycie podstawowych danych Erkina sprawia�o wielk� trudno��, nie m�wi�c ju� o doszukaniu si� dowod�w jego przynale�no�ci do tajnych organizacji i sekt. Mock nawet nie pr�bowa� wyt�a� pami�ci, aby wiedzie�, �e nie spotka� nigdy w Prezydium Policji nikogo podobnego do Erkina. Nie by�o w tym zreszt� nic dziwnego. Dawny Wydzia� Polityczny Prezydium Policji, zajmuj�cy zachodnie skrzyd�o budynku przy Schweidnitzer Stadtgraben 2/6, stanowi� teren, na kt�ry po upadku Piontka i supremacji Forstnera nie si�ga�y macki Mocka.

Infiltrowany od dawna przez hitlerowc�w, po lutowym dekrecie G�ringa opanowany przez nich oficjalnie, by� niezale�nym i tajemniczym organizmem, kt�rego liczne agendy mie�ci�y si� w zupe�nie niedost�pnych dla nikogo z zewn�trz, wynaj�tych willach w pi�knej dzielnicy Borek.

Erkin m�g� pracowa� w�a�nie w jednej z takich willi, a jedynie bywa� w �Brunatnym Domu� przy Neudorferstrasse. W dawnych czasach Mock zwraca� si� po informacje po prostu do szefa konkretnego wydzia�u Prezydium Policji. Teraz zupe�nie nie wchodzi�o to w gr�. Wrogi mu szef gestapo Erich Kraus, prawa r�ka os�awionego szefa wroc�awskiego SS Udo von Woyrscha, pr�dzej przyzna�by si� do �ydowskiego pochodzenia, ni� przekaza�by najb�ahsz� nawet plotk� poza sw�j wydzia�.

Zdobycie danych o Erkinie, a nast�pnie aresztowanie go by�o punktem, w kt�rym rozdziela�y si� identyczne dot�d zamiary Mocka i Anwaldta. My�li dyrektora poszybowa�y w stron� szefa wroc�awskiej Abwehry, Rainera von Hardenburga, nadzieje Anwaldta skupi�y si� wok� doktora Georga Maassa.

Pami�taj�c o otrzymanej dzi� rano przestrodze, �e jedna z telefonistek jest kochank� zast�pcy Krausa, Dietmara F�bego, Mock wyszed� z budynku policji i przez Schweidnitzer Stadtgraben uda� si� na skwer ko�o domu towarowego Wertheima. Dusz�c si� od gor�ca w przeszklonej budce telefonicznej wykr�ci� numer von Hardenburga.

W tym czasie Anwaldt, kr���c po budynku Prezydium, nadaremnie stara� si� odszuka� szefa. Zniecierpliwiony, postanowi� podj�� decyzj� na w�asn� r�k�. Otworzy� drzwi do pokoju asystent�w kryminalnych. Kurt Smolorz zrozumia� w lot i wyszed� za nim na korytarz.

��Niech pan we�mie jednego cz�owieka Smolorz i p�jdziemy po Maassa. Mo�e i jego posadzimy na fotelu dentystycznym.

I Mock, i Anwaldt jednocze�nie odczuli, �e upa� zrobi� si� tropikalny.

Anwaldt rzeczywi�cie wyje�d�a� z Wroc�awia, lecz nie z powodu pogr�ek Hubera. Siedzia� w wagonie pierwszej klasy, pali� papierosa za papierosem i oboj�tnie patrzy� na monotonny, dolno�l�ski pejza� w pomara�czowym �wietle zachodu. (Musz� odnale�� tego potomka von der Malten�w. Je�li rzeczywi�cie nad potomstwem barona ci��y jaka� kl�twa, to grozi mu �miertelne niebezpiecze�stwo ze strony Erkina. Ale w�a�ciwie po co go szukam? Przecie� znale�li�my z Mockiem morderc�. Nie, nie znale�li�my, jedynie zidentyfikowali�my. Erkin dzia�a poprzez Maassa, jest ostro�ny, wie, �e go szukamy; to niew�tpliwie Erkin jest tym �znajomym, kt�ry wyci�nie informacje od Schlossarczyk�. Szukaj�c zatem syna Schlossarczyk, szukam Erkina. Cholera, mo�e on ju� jest w Rawiczu? Ciekawe, w kt�rym berli�skim sieroci�cu by�. Mo�e go znalem?). Zamy�lony, poparzy� sobie palce papierosem. Zakl�� ju� nie w my�lach i rozejrza� si� po przedziale. Wszyscy podr�ni tego nocnego poci�gu us�yszeli to grube s�owo. O�mioletni mo�e ch�opiec, puco�owaty i bardzo nordycki, ubrany w granatowe ubranko sta� przed nim i trzyma� w r�ku jak�� ksi��k�. Powiedzia� co� po polsku i po�o�y� ksi��k� na jego kolanie.

Odwr�ci� si� gwa�townie, pobieg� do matki, m�odej oty�ej kobiety, i usiad� jej na kolanach. Anwaldt spojrza� na tytu� ksi��ki i zobaczy�, �e jest to szkolne wydanie Kr�la Edypa Sofoklesa. Nie by�a to ksi��ka malca � widocznie jaki� gimnazjalista jad�cy na wakacje zostawi� j� w wagonie. Ch�opiec i matka patrzyli na niego wyczekuj�co. Anwaldt pokaza� gestem, �e nie jest to jego ksi��ka. Zapyta� o ni� wsp�pasa�er�w. W przedziale siedzieli opr�cz pani z dzieckiem student i m�ody m�czyzna o wybitnie semickim wygl�dzie. Nikt nie przyzna� si� do ksi��ki, a student, widz�c grecki tekst, zareagowa�: �bro� Bo�e�. Anwaldt u�miechn�� si� i podzi�kowa� ch�opcu uchylaj�c kapelusza.

Otworzy� ksi��k� na chybi� trafi� i ujrza� znajome greckie litery, kt�re niegdy� tak kocha�. By� ciekaw, czy po latach jeszcze potrafi co� zrozumie�. Przeczyta� p�g�osem i przet�umaczy� 685 wiersz: �Pad� g�os ciemnych podejrze�, kt�re wgryzaj� si� w serce�. (Dobrze jeszcze pami�tam grek�; dw�ch s��wek nie zna�em, dobrze, �e na ko�cu ksi��ki jest s�owniczek). Przewr�ci� kilka kartek i przeczyta� wiersz 1068 � wypowied� Jokasty. Z t�umaczeniem nie mia� najmniejszych k�opot�w: �Nieszcz�sny, niechby� nie wiedzia�, kim jeste��. Sentencjonalno�� tych zda� przypomnia�a mu pewn� gr�, w jak� bawi� si� niegdy� z Ern�: tak zwane wr�by biblijne.

Otwierali Bibli� gdzie popadnie i wskazywali palcem pierwszy lepszy wers. Wybrane w ten spos�b zdanie mia�o by� proroctwem. �miej�c si� bezg�o�nie, zamkn�� i ponownie otworzy� Sofoklesa.

T� zabaw� przerwa� mu polski stra�nik, ��daj�c paszportu. Przejrza� dok�adnie dokumenty Anwaldta, dotkn�� palcem daszka czapki i wyszed� z przedzia�u. Policjant powr�ci� do swoich wr�b, lecz nie m�g� si� skupi� na t�umaczeniu z powodu nieruchomego i upartego wzroku ch�opca, kt�ry go obdarowa� Kr�lem Edypem. Malec siedzia� i wpatrywa� si� w niego nie mrugn�wszy powiekami. Poci�g ruszy�. Ch�opiec patrzy� si� dalej. Anwaldt raz opuszcza� wzrok ku ksi��ce, raz piorunowa� ch�opca wzrokiem. Nie pomaga�o. Chcia� zwr�ci� uwag� matce, ale spa�a w najlepsze. Wyszed� zatem na korytarz i otworzy� okno.

Wyci�gaj�c kartonowe pude�ko z papierosami z ulg� namaca� now� legitymacj� policyjn�, kt�r� odebra� z dzia�u kadr Prezydium Policji po wyj�ciu od Hubera. (Je�li z r�wnowagi mo�e ci� wyprowadzi� jaki� g�wniarz, to �le z twoimi nerwami). Za jednym poci�gni�ciem spali�a si� prawie �wiartka papierosa. Poci�g wjecha� na jak�� stacj�. �Rawicz� � g�osi� wielki napis.

Anwaldt po�egna� wsp�pasa�er�w, schowa� Sofoklesa do kieszeni i wyskoczy� na peron. Wyszed� z dworca i stan�� ko�o kilku zadbanych klomb�w z kwiatami. Otworzy� notes i przeczyta�: �Ulica Rynkowa 3�. W tym momencie podjecha�a doro�ka. Anwaldt ucieszy� si� i pokaza� doro�karzowi kartk� z nazw� ulicy.

Rawicz by� �adnym, czystym, pe�nym kwiat�w miasteczkiem, nad kt�rym g�rowa�y wie�yczki wartownicze czerwonoceglastego wi�zienia. Zapadaj�cy zmierzch zaprasza� ludzi na ulic�. Wyl�ga�y zatem gromady ha�a�liwych wyrostk�w zaczepiaj�cych dumnie spaceruj�ce dziewczyny, w bielonych wapnem sieniach dom�w siedzia�y kobiety na niskich sto�eczkach, pod restauracjami stali w�saci m�czy�ni w opi�tych kamizelkach, kt�rzy � racz�c si� spienionymi kuflami � prowadzili polsk� polityk� zagraniczn�. Ko�o takiego w�a�nie zgromadzenia zatrzyma�a si� doro�ka. Anwaldt rzuci� fiakrowi kilkadziesi�t fenig�w i spojrza� na numer domu. �Rynkowa 3�.

Wszed� do bramy i rozejrza� si� dooko�a, wypatruj�c jakiego� str�a. Zamiast niego pojawi�o si� dw�ch m�czyzn w kapeluszach. Obaj mieli bardzo zdecydowane miny. Zapytali o co� Anwaldta. Roz�o�y� r�ce i wy�o�y� po niemiecku cel swojego przybycia. Wymieni� oczywi�cie nazwisko Hanny Schlossarczyk. To podzia�a�o na m�czyzn zgo�a osobliwie. Nic nie m�wi�c zagrodzili mu dost�p do wyj�cia i wyra�nie zaprosili na g�r�. Anwaldt niepewnie wszed� po solidnych, drewnianych schodach i znalaz� si� na pierwszym pi�trze, gdzie znajdowa�y si� dwa ma�e mieszkania. Jedno by�o otwarte, o�wietlone i zat�oczone kilkoma m�czyznami, kt�rym z oczu wyziera�a pewno�� siebie. Anwaldta nie omyli� instynkt: tak wygl�daj� policjanci pod ka�d� szeroko�ci� geograficzn�.

Jeden z anio��w str��w popchn�� delikatnie Anwaldta w stron� o�wietlonego mieszkania; kiedy si� tam znale�li, wskaza� r�k� pod�u�n� kuchni�. Anwaldt przysiad� na drewnianym sto�ku i zapali� papierosa.

Nie zd��y� si� nawet rozejrze�, gdy do kuchni wszed� niewysoki, elegancki m�czyzna w towarzystwie nieco umorusanego w�sacza dzier��cego w r�ce miot��. W�sacz spojrza� na Anwaldta, nast�pnie na eleganta, pokr�ci� przecz�co g�ow� i wyszed�. Elegant zbli�y� si� do sto�ka i rzek� poprawn� niemczyzn�:

��Dokumenty. Imi� i nazwisko. Cel przybycia.

Anwaldt wr�czy� m�czy�nie sw�j paszport i odpowiedzia�:

��Asystent kryminalny Herbert Anwaldt z Prezydium Policji we Wroc�awiu�

��Macie jakiego� krewnego w Poznaniu?

��Nie.

��Cel przybycia?

���cigam dw�ch podejrzanych o morderstwo. Wiem, �e chcieli odwiedzi� Hann� Schlossarczyk. Teraz ja chcia�bym wiedzie�, kto mnie przes�uchuje.

��Komisarz Ferdynand Banaszak z pozna�skiej policji. Prosz� o legitymacj� s�u�bow�.

��Prosz� � Anwaldt stara� si� nada� swojemu g�osowi twarde brzmienie. � A poza tym co to za przes�uchanie? Czy ja o co� jestem oskar�ony? Czy nie mog� zobaczy� si� z Hann� Schlossarczyk w sprawie prywatnej?

Banaszak roze�mia� si� w g�os.

��M�w, w jakiej sprawie chcia�e� si� z ni� zobaczy� albo zaprosimy ci� do pewnego gmachu, kt�ry rozs�awi� nasze miasto w ca�ej Polsce � m�wi�c to nie przestawa� si� u�miecha�.

Anwaldt zrozumia�, �e je�li w ma�ej mie�cinie pojawi� si� policjant z g��wnego miasta zachodniej Polski, to sprawa, w kt�r� jest wmieszana Schlossarczyk, musi by� powa�na. Bez zb�dnych wst�p�w opowiedzia� wszystko Banaszakowi, zatajaj�c tylko motywy, dla kt�rych Erkin i Maass poszukuj� nie�lubnego syna Schlossarczyk. Komisarz spojrza� na Anwaldta i odetchn�� z ulg�.

��Pyta� si� pan, czy mo�e rozmawia� z Hann� �lusarczyk. Odpowiadam panu: nie, nie mo�e pan rozmawia� z Hann� �lusarczyk. Zosta�a dzi� rano por�bana siekier� przez pewnego m�czyzn�, kt�rego dozorca opisa� jako m�wi�cego po niemiecku Gruzina.

Eberhard Mock siedzia� bez koszuli w swoim mieszkaniu przy Rehdigerplatz i odpoczywa� po ci�kim i nerwowym dniu. Roz�o�y� szachownic�, rozstawi� figury i usi�owa� zag��bi� si� w lektur� Pu�apek szachowych Uberbranda. Analizowa� pewn� mistrzowsk� parti�.

Jak zwykle postawi� si� w sytuacji obro�cy i znalaz� ku swemu zadowoleniu rozwi�zanie, kt�re doprowadzi�o do pata. Spojrza� jeszcze raz na szachownic� i zamiast bia�ego kr�la, kt�ry nie jest szachowany, lecz nie mo�e zrobi� ruchu, zobaczy� siebie, dyrektora kryminalnego Eberharda Mocka. Sta� cofni�ty pod obstrza�em czarnego skoczka z twarz� Oliviera von der Maltena i czarnego hetmana przypominaj�cego szefa gestapo Ericha Krausa. Bia�y goniec o wygl�dzie Smolorza sta� bezu�yteczny w rogu szachownicy, a bia�y hetman-Anwaldt kuli� si� gdzie� na biurku, poza szachownic�. Mock nie odbiera� telefonu, kt�ry uparcie dzwoni� ju� po raz czwarty tego wieczoru.

Spodziewa� si�, �e us�yszy zimny g�os barona wzywaj�cy go do raportu. Co mia� powiedzie� von der Maltenowi? �e Anwaldt gdzie� znikn��? �e do mieszkania Maassa wszed� w�a�ciciel kamienicy z nowym lokatorem i zasta� tam Smolorza? Tak, m�g� oczywi�cie powiedzie�, �e znalaz� morderc�. Ale gdzie jest ten morderca? Czy we Wroc�awiu? Czy w Niemczech? Czy mo�e w g�rach Kurdystanu? Telefon dzwoni� uparcie. Mock liczy� sygna�y. Dwana�cie. Wsta� i przeszed� si� po pokoju. Telefon przesta� dzwoni�. W tym momencie rzuci� si� do s�uchawki.

Przypomnia� sobie telefoniczn� zasad� von Hardenburga: czekam do dwunastego sygna�u. Poszed� do kuchni i wyj�� ze spi�arni p�to suchej kie�basy. Dzisiaj s�u�ba mia�a wolne. Urwa� z�bami spory kawa�. Nast�pnie zjad� �y�eczk� ostrego chrzanu. Prze�uwaj�c, �zawi� obficie � chrzan by� ostry � i my�la� o m�odym berli�czyku, kt�ry poni�ony i sponiewierany w kazamatach gestapo, uleg� gro�bom oprawc�w i wyjecha� z tego rozpalonego i z�ego miasta. Telefon zn�w zadzwoni�. (Gdzie mo�e by� Anwaldt?). Drugi dzwonek telefonu. (Ja jeszcze za�atwi� tego przekl�tego Forstnera!). Trzeci. (Nerwowy dzie�, a nic si� przecie� nie dzia�o). Czwarty. (To w�a�nie dlatego). Pi�ty. (Szkoda Anwaldta, dobrze by by�o mie� takiego u siebie). Sz�sty. (No trudno, i on znalaz� si� w �imadle�). Si�dmy. (Musz� sprowadzi� sobie jak�� dziwk�. Wtedy si� uspokoj�). �smy. (Nie mog� przecie� odebra� z pe�nymi ustami). Dziewi�ty. (Tak, zadzwoni� do madame). Dziesi�ty. (Mo�e to von Hardenburg?). Telefon zadzwoni� po raz jedenasty. Mock rzuci� si� do przedpokoju i podni�s� s�uchawk� po dwunastym sygnale. Jego ucho us�ysza�o pijacki be�kot. Brutalnie przerwa� potok niezrozumia�ych usprawiedliwie�.

��Gdzie jeste�, Anwaldt?

��Na dworcu.

��Czekaj na mnie na pierwszym peronie. Zaraz po ciebie przyjad�. Powt�rz � na kt�rym peronie?

��Na� pieeerwszym.

Mock nie znalaz� Anwaldta ani na pierwszym peronie, ani na �adnym innym. Wiedziony intuicj�, poszed� na posterunek Bahnschutzu. Anwaldt le�a� w areszcie i spa�, g�o�no chrapi�c. Mock pokaza� zdumionemu dy�urnemu swoj� legitymacj� i uprzejmie poprosi� o pomoc. Dy�urny skwapliwie rzuci� kilka s��w swoim ludziom. Ci chwycili pijanego pod pachy i zanie�li do samochodu. Mock podzi�kowa� us�u�nemu dy�urnemu i jego ludziom, zapu�ci� motor i po kwadransie by� z powrotem na Rehdigerplatz. Na skwerku wszystkie �awki by�y zaj�te. Ludzie odpoczywaj�cy po ca�odziennym upale ze zdziwieniem patrzyli na kr�pego m�czyzn� z wydatnym brzuchem, kt�ry g�o�no sapi�c wyci�ga� z tylnego siedzenia czarnego adlera bezw�adnego cz�owieka.

��Ale si� ugotowa� � roze�mia� si� jaki� przechodz�cy wyrostek.

Mock zdj�� pijanemu zabrudzon� wymiocinami marynark�, zwin�� j� i wrzuci� na prz�d samochodu. Nast�pnie prze�o�y� jego lew� r�k� przez sw�j spocony kark, praw� obj�� go wp� i na oczach �miej�cej si� gawiedzi wtaszczy� do bramy. Str�a, jak na z�o��, nigdzie nie by�o. �Ka�dy mo�e wej�� do bramy, a ten idiota pewnie pije piwo u Kohla� � mrucza� w�ciek�y.

Posuwa� si� powoli, stopie� po stopniu. Ociera� si� policzkiem o brudn�, przepocon� koszul� Anwaldta, wzdryga� si� co chwil� owiany kwa�n� chmur� oddechu, przystawa� na p�pi�trach i kl�� ordynarnie, nie przejmuj�c si� s�siadami. W�a�nie jeden z nich, adwokat doktor Fritz Patschkowsky, wychodzi� z psem na spacer. Przystan�� zdziwiony, a du�y szpic o ma�o nie zerwa� si� ze smyczy. Mock spojrza� na niego ma�o przyja�nie i nie odpowiedzia� na wynios�e �dzie� dobry�. Dotar� w ko�cu do swoich drzwi i postawi� przy nich Anwaldta. Jedn� r�k� go przytrzymywa�, drug� mocowa� si� z opornym zamkiem. Po minucie znalaz� si� w mieszkaniu. Anwaldt le�a� na posadzce w przedpokoju. Mock oddycha� ci�ko siedz�c na mahoniowej toaletce. Zamkn�� drzwi i wypali� spokojnie papierosa. Nast�pnie chwyci� Anwaldta za ko�nierz koszuli i poci�gn�� w stron� bawialni. Uj�� go pod pachy i umie�ci� na nieco pochy�ym szezlongu. Przeszuka� kieszenie. Nic. (Jaki� doliniarz ju� go obrobi�). Poluzowa� mu krawat, rozpi�� koszul� i zdj�� buty.

Garderoba Anwaldta by�a w fatalnym stanie, pobrudzona t�uszczem i popio�em. Na chudych policzkach dwudniowy zarost k�ad� si� cieniem. Mock przypatrywa� si� przez chwil� podw�adnemu, po czym wyszed� do kuchni i rozejrza� si� uwa�nie po zielonych s�oikach stoj�cych na najwy�szej p�ce w spi�arni. Ka�dy z nich posiada� pergaminow� czap� obwi�zan� jasn� gumk�. Znalaz� w ko�cu s�oik z suszonymi li��mi mi�ty. Wsypa� dwie gar�cie zi� do dzbanka, a nast�pnie, nie bez trudno�ci, rozpali� ogie� pod kuchni�. Grzeba� d�u�sz� chwil� w�r�d fajerek, a� znalaz� odpowiedni�. Postawi� na niej b�yszcz�cy wypucowany czajnik. Z �azienki wyni�s� blaszan� miednic� i postawi� j� na wszelki wypadek ko�o pos�ania Anwaldta.

Wr�ci� do kuchni. Uni�s� paruj�cy czajnik i nape�ni� wrz�c� wod� dzbanek z li��mi. Nie wiedz�c, jak zagasi� ogie�, zala� go po prostu wod� z kranu. Potem wzi�� ch�odn� k�piel i przebra� si� w szlafrok. Usiad� przy biurku i zapali� grube tureckie cygaro, jedno z tych, kt�re trzyma� na specjalne okazje. Spojrza� na szachownic�. Pat dalej parali�owa� kr�la-Eberharda Mocka. Zagra�ali mu dalej skoczek-von der Malten i hetman-Kraus. Ale oto na szachownicy pojawi� si� odzyskany sk�d� bia�y hetman-Anwaldt i przyszed� w sukurs kr�lowi.

�rodowe igraszki w salonie madame le Goef utrzymane by�y w stylu antycznym. Wieczorem go�y, pomalowany na maho� niewolnik uderza� w wielki gong, podnosi�a si� kurtyna i oczom widz�w ukazywa�a si� dekoracja: fronton rzymskiej �wi�tyni, a na jej tle nagie cia�a, ta�cz�ce w�r�d sypi�cych si� z sufitu p�atk�w r�y. Te bachanalia, podczas kt�rych tancerze i tancerki tylko imitowali prawdziwy seks, trwa�y oko�o dwudziestu minut, po czym nast�powa�o tyle� minut przerwy. W tym czasie niekt�rzy go�cie udawali si� do dyskretnych pokoj�w, inni za� posilali si� i pili. Po przerwie niewolnik zn�w uderza� w gong i na scenie pojawia�o si� kilkoro �Rzymian� i �Rzymianek� ubranych w zwiewne tuniki, kt�re zreszt� szybko z siebie zrzucali. Sypa�y si� r�ane p�atki, na sali robi�o si� duszno, bachanalia by�y tym razem autentyczne. Po p� godzinie takich zabaw aktorzy i aktorki schodzili zm�czeni ze sceny, sala pustosza�a, p�ka�y za to w szwach pokoje.

Tego wieczoru Rainer von Hardenburg, Eberhard Mock i Herbert Anwaldt siedzieli na galeryjce i z g�ry obserwowali wst�pn� imitacj� bachicznej orgii. Ju� na samym pocz�tku przedstawienia Anwaldt by� wyra�nie poruszony. Mock, widz�c to, wsta� i poszed� do gabinetu madame. Przywita� si� z ni� wylewnie i przedstawi� swoj� pro�b�. Madame zgodzi�a si� bez wahania i podnios�a s�uchawk� telefonu. Mock wr�ci� na miejsce. Anwaldt schyli� si� ku niemu i wyszepta�:

��Od kogo si� tu bierze klucze do pokoj�w?

��Poczekaj chwil�. Gdzie ci si� tak �pieszy? � roze�mia� si� Mock rubasznie.

��Niech pan spojrzy: co �adniejsze ju� zabieraj�.

��Tu wszystkie s� �adne. O popatrz, na przyk�ad te, kt�re id� w naszym kierunku.

Do ich stolika podesz�y dwie dziewczyny ubrane w gimnazjalne mundurki. Obaj policjanci znali je doskonale, natomiast dziewczyny udawa�y, �e widz� ich po raz pierwszy. Obie wpatrywa�y si� z zachwytem w Anwaldta. Nagle ta podobna do Erny dotkn�a jego d�oni i u�miechn�a si�. Wsta�, obj�� ich szczup�e plecy, odwr�ci� si� do Mocka i powiedzia� �dzi�kuj�.

Ca�a tr�jka oddali�a si� do pokoju, na �rodku kt�rego sta� okr�g�y st� z pi�knie inkrustowan� szachownic�. Von Hardenburg spojrza� z u�miechem na Mocka. W salonie madame le Goef rozlu�nia� si� i nie przestrzega� tak pedantycznie tytu��w.

��Wiedzia� pan, jak sprawi� przyjemno�� temu ch�opakowi. Kto to jest?

��M�j bliski krewny z Berlina. Te� policjant.

��Poznamy zatem opini� berli�czyka na temat najlepszego wroc�awskiego klubu. W�a�ciwie podwroc�awskiego.

��Co tam berli�czycy. Oni i tak zawsze b�d� si� z nas na�miewa�. Ale nie m�j krewniak. Jest zbyt dobrze wychowany. Wie pan, oni musz� jako� leczy� swoje kompleksy. Zw�aszcza ci, kt�rzy pochodz� z Wroc�awia. Zna pan przys�owie �prawdziwy berli�czyk musi by� z Wroc�awia�.

��Tak, niech pan we�mie na przyk�ad Krausa � von Hardenburg poprawi� monokl. � W Berlinie mieszka� dwa lata, po czym po upadku Heinesa, Brucknera i Piontka von Woyrsch przeni�s� go do Wroc�awia na stanowisko szefa gestapo. Kraus zrozumia� ten awans jako kopniak w g�r�. Aby ukry� rozczarowanie, wysoko zacz�� zadziera� g�ow� nasz z�o�liwy i t�py nadgorliwiec. I oto dwuletni berli�czyk na ka�dym kroku krytykuje �l�ski prowincjonalizm. Sprawdzi�em � wie pan, sk�d on pochodzi? Z dolno�l�skich Z�bkowic.

M�czy�ni roze�miali si� g�o�no i stukn�li si� kielichami z winem.

Aktorki na scenie k�ania�y si�, hojnie obdarowuj�c widz�w widokiem swych wdzi�k�w. Mock wyj�� tureckie cygara i pocz�stowa� nimi von Hardenburga. Wiedzia�, �e szef Abwehry nie lubi po�piechu i z w�asnej woli, w stosownym momencie wyjawi wszystkie informacje o Erkinie, jakie uda�o mu si� zdoby�. Mock spodziewa� si� us�ysze� co� wi�cej, ni� wydedukowa� z ekspertyzy i listu Hartnera. Chcia� pozna� adres Kemala Erkina.

��Ludzie typu Krausa nie mog� �cierpie� naszej tradycji szlacheckiej, rodzinnej i kulturowej � von Hardenburg kontynuowa� �l�ski temat. � Wszystkich tych von Schaffgotsch�w, von Carmer�w i von Donnersmarck�w. Dlatego poprawiaj� sobie samopoczucie wyszydzaj�c junkierskie skostnienie i w�glowych baron�w. Niech si� �miej��

Zapad�o milczenie. Von Hardenburg ogl�da� �wyst�py�, Mock zastanawia� si�, czy dzisiejszy frywolny wiecz�r jest dobr� okazj�, aby porusza� wa�ne, �yciowe sprawy. Po d�u�szym namy�le zdecydowa� si�:

��A propos Krausa� mam do pana pro�b�

��Panie Eberhardzie � von Hardenburg stawa� si� coraz bardziej poufa�y. � Jeszcze nie spe�ni�em pana pierwszej pro�by, turecko-kurdyjskiej, a pan ma ju� drug�� No, no, to by� �art. Prosz� m�wi�.

��Panie hrabio � Mock w odr�nieniu od swego rozm�wcy sta� si� bardzo oficjalny. � Chcia�bym podj�� prac� w Abwehrze.

��O, a to dlaczego? � monokl von Hardenburga odbija� b�yski �wiec i dyskretnie przyciemnionych stolikowych lampek.

��Dlatego, �e m�j wydzia� infiltruj� kanalie Krausa � bez wst�p�w odpowiedzia� Mock. � On ju� patrzy na mnie z g�ry, nied�ugo zacznie wydawa� mi polecenia s�u�bowe. Stan� si� malowanym szefem, figurantem, marionetk� zale�n� od nieokrzesanych zbir�w, barbarzy�c�w z gestapo. Panie hrabio, pochodz� z ubogiej, rzemie�lniczej rodziny z Wa�brzycha. Ale mimo to, a mo�e dlatego, chc� by� integer vitae scelerisque purusn.

��O, Eberhardzie, pan � mimo swego pochodzenia � jest prawdziwym arystokrat� ducha. Ale zdaje pan sobie chyba spraw�, �e pracuj�c u nas nie jest rzecz� �atw� post�powa� wedle tej maksymy Horacego.

��Drogi panie hrabio, dziewic� nie jestem od dawna, a w policji pracuj� od osiemset dziewi��dziesi�tego dziewi�tego z przerw� wojenn�, kiedy walczy�em w Rosji. Widzia�em niejedno, ale zgodzi si� pan chyba ze mn�, �e jest r�nica mi�dzy obro�c� pa�stwa stosuj�cym nie zawsze konwencjonalne metody � pomocnikiem kata.

��Wie pan � monokl zab�ysn�� rozbawieniem � �e nie m�g�bym zaproponowa� panu �adnego kierowniczego stanowiska.

��Odpowiem zmieniaj�c sens s�ynnego zdania Napoleona: �Lepiej by� drugim, a nawet pi�tym, dziesi�tym w Pary�u ni� pierwszym w Lyonie�.

��Nie mog� w tej chwili niczego panu obieca� � von Hardenburg pilnie przegl�da� menu. � To nie zale�y tylko ode mnie. O, zam�wi� �eberka w sosie grzybowym. A teraz druga sprawa. Mam dla pana kilka informacji o Kemalu Erkinie. Po pierwsze, jest Kurdem. Pochodzi z bogatej kupieckiej rodziny. W roku 1913 uko�czy� elitarn� szko�� kadet�w w Istambule. Uczy� si� bardzo dobrze, a najpilniej przyk�ada� si� do niemieckiego. Nasz j�zyk by� w�wczas, tak jak i dzisiaj, obowi�zkowym przedmiotem w ka�dej tureckiej szkole handlowej i wojskowej. Podczas wojny walczy� na Ba�kanach i w Armenii. Tam te� owia�a go ponura s�awa kata i sadysty w czasie rzezi Ormian. M�j turecki informator nie by� sk�onny do bardziej szczeg�owych informacji na temat tej niezbyt ciekawej karty i w �yciu Erkina, i w historii Turcji. W roku 1921 jako m�ody oficer tureckiego wywiadu Erkin zosta� wys�any na dwuletnie studia uzupe�niaj�ce do Berlina. Tam zawar� liczne przyja�nie. Po powrocie wspina� si� coraz wy�ej w tureckiej policji politycznej. Nagle, w roku 1924, w przeddzie� awansu na szefa tej�e policji w Smyrnie, poprosi� o przeniesienie do konsulatu niemieckiego w Berlinie, gdzie w�a�nie zwolni�o si� stanowisko zast�pcy doradcy wojskowego. Erkin, podobnie jak pan, wola� by� drugim w Pary�u ni� pierwszym w Lyonie. Przychylono si� do jego pro�by i ambitny Turek od 1924 roku przebywa w Niemczech. Mieszka� ca�y czas w Berlinie, gdzie prowadzi� cichy i jednostajny urz�dniczo dyplomatyczny �ywot, urozmaicany jedynie wycieczkami do Wroc�awia. Tak, tak, panie Mock, interesowa�o go bardzo nasze miasto. W ci�gu sze�ciu lat by� tu dwadzie�cia razy. Od pocz�tku mieli�my go na oku. Jego teczka jest gruba, ale jej zawarto�� rozczarowa�aby pana. Erkin mianowicie oddawa� si� w naszym mie�cie rozrywkom, mo�na by rzec, artystycznym. Pilnie chadza� na koncerty, regularnie odwiedza� muzea i biblioteki. Nie gardzi� te� burdelami, w kt�rych zas�yn�� z szalonego wr�cz wigoru. Mamy zeznanie pewnej prostytutki, kt�ra twierdzi�a, �e Erkin w ci�gu dw�ch kwadrans�w odby� z ni� dwa stosunki, nie opuszczaj�c � �e si� tak wyra�� � jej cia�a. Zaprzyja�ni� si� nawet z pewnym bibliotekarzem z Biblioteki Uniwersyteckiej, ale zapomnia�em nazwiska. W grudniu 1932 roku poprosi� o mo�liwo�� odbycia sta�u w Staatspolizeileitstelle w Opolu. Prosz� sobie wyobrazi�: maj�c ciep�� posad� w Berlinie, nagle postanawia przenie�� si� na g�uch� prowincj� i uczy� si� od �l�skich prowincjuszy! Wygl�da na to, �e woli by� dziesi�ty w Opolu ni� drugi w Berlinie!

Von Hardenburg przetar� monokl i zam�wi� u przechodz�cej w�a�nie kelnerki �eberka. Postuka� papierosem w wierzch z�otej papiero�nicy z wygrawerowanym herbem i spojrza� uwa�nie na Mocka.

��A mo�e w�a�nie pan wyja�ni mi t� dziwn� mi�o�� Kemala Erkina do pi�knej, �l�skiej ziemi, do naszej Szwajcarii P�nocy?

Mock milcz�c poda� mu ogie�. Na scenie rozpocz�y si� obrz�dy ku czci Bachusa. Von Hardenburg za�o�y� monokl i uwa�nie �ledzi� widowisko: � Niech pan spojrzy na t� rud� po prawej. Prawdziwa artystka!

Mock nie spojrza�. Ca�� swoj� uwag� skupia� na iskierkach b�yskaj�cych w ciemnoczerwonym winie. G��boki namys� uzewn�trznia� si� w poziomych bruzdach na czole. Von Hardenburg odwr�ci� wzrok od sceny i uni�s� kielich.

��Kto wie, mo�e pa�skie wyja�nienie pomog�oby i mnie, i moim prze�o�onym w Berlinie w podj�ciu korzystnej dla pana decyzji? Poza tym s�ysza�em, �e ma pan ca�kiem spor� kartotek� charakterystyk r�nych os�b�

Do stolika podesz�a mocno zbudowana dziewczyna i u�miechn�a si� do von Hardenburga. Mock r�wnie� si� do niego u�miechn�� i uni�s� sw�j kieliszek. Stukn�li si� prawie bezg�o�nie.

��A zatem mo�e spotkamy si� jutro w moim biurze? A teraz prosz� mi wybaczy�. By�em um�wiony z t� menad�. Bachus mnie wzywa na swe misteria.

Tego wieczoru Mock nie gra� w szachy ze swoimi dziewcz�tami z tej prostej przyczyny, �e szachy by�y ich dzia�alno�ci� uboczn�, a podstawow� wykonywa�y teraz w zacisznych buduarach z innymi, um�wionymi wcze�niej klientami. Mock nie zagra� zatem w kr�lewsk� gr�, co nie znaczy, �e nie zaspokoi� innych, pozaszachowych potrzeb. O p�nocy po�egna� si� z t�g� brunetk� i poszed� do buduaru, kt�ry zwykle zajmowa� w pi�tkowe wieczory. Zastuka� kilkakrotnie, lecz nikt nie odpowiedzia�. Uchyli� zatem drzwi i rozejrza� si� po pokoju. Anwaldt, zupe�nie nagi, le�a� na tapczanie w�r�d maureta�skich poduszek, gimnazjalistki tymczasem powoli si� ubiera�y. Mock jednym gestem przy�pieszy� ich ruchy. Zak�opotany Anwaldt r�wnie� naci�gn�� na siebie koszul� i spodnie. Kiedy chichocz�ce dziewcz�ta znikn�y za drzwiami, Mock postawi� na stole butelk� wina re�skiego i kieliszki. Odczuwaj�cy jeszcze skutki kaca Anwaldt, po�piesznie wychyli� dwa kieliszki, jeden po drugim.

��Jak si� czujesz? Najstarsza i najlepsza terapia na depresj� poskutkowa�a?

��Ten �rodek przeciwb�lowy dzia�a bardzo kr�tko.

��Czy wiesz, �e szczepionka przeciwko jakiej� chorobie, to nic innego, jak wirus wywo�uj�cy t� chorob�? � Mockowi wyra�nie podoba�a si� ta medyczna metafora. � A zatem zainfekuj� ci� ostatecznie: von Hardenburg potwierdzi� nasze podejrzenia � Erkin jest jezyd�, kt�ry przyby� do Wroc�awia ze zbrodnicz� misj�. Po�owicznie wype�ni� j� par excellence.

Anwaldt zerwa� si� z krzes�a, zawadzaj�c kolanami o szachowy stolik. Kieliszki zata�czy�y na swych cienkich n�kach.

��Panie Mock, pan bawi si� tutaj w retoryczne igraszki, ale to, co nade mn� zawis�o, nie jest zabaw�. Gdzie� niedaleko mnie, mo�e nawet w tym burdelu, czai si� fanatyk, kt�ry chce nafaszerowa� mnie skorpionami! Niech pan spojrzy, jak ta tapeta �adnie si� nadaje do wypisania moj� krwi� perskich werset�w! Pan mi zaleca burdelow� terapi� Ale jaka terapia mo�e pom�c cz�owiekowi, dla kt�rego posiadanie ojca � najwi�ksze marzenie � sta�o si� w jednej chwili najwi�kszym przekle�stwem.

S�owa si� za�ama�y, pomiesza�a sk�adnia � Anwaldt rozp�aka� si� jak dziecko. Jego sponiewierana i po��dlona twarz krzywi�a si� w szarpi�cym szlochu. Mock otworzy� drzwi na korytarz i rozejrza� si� dooko�a. Pijany klient awanturowa� si� mi�dzy stolikami na dole. Zamkn�� drzwi i podszed� do okna, aby je szerzej otworzy�. Ogr�d bucha� ciep�ym zapachem lip. Jaka� bachantka j�cza�a za �cian�.

��Nie przesadzaj, Anwaldt � ugryz� si� w j�zyk (chcia� powiedzie�: �nie ma� si�, jeste� przecie� m�czyzn��). By� zirytowany, co wyrazi�o si� g�o�nym sapni�ciem. � Nie przesadzaj; wystarczy, �e b�dziesz si� dobrze pilnowa�, dop�ki nie z�apiemy Erkina. I wtedy kl�twa si� nie spe�ni.

M�ody cz�owiek siedzia� z suchymi ju� oczami. Unika� wzroku Mocka, nerwowo wy�amywa� palce ze staw�w, pociera� ma�e zaci�cie na brodzie, strzyg� oczami na boki.

��Nie przejmuj si�, Herbercie � Mock doskonale rozumia� jego stan. � Kto wie, czy nasze neurozy nie s� spowodowane wstrzymywaniem �ez. Przecie� herosi Homera te� p�akali. I to rzewnymi �zami!

��A pan� czy pan czasami p�acze? � Anwaldt spojrza� z nadziej� na Mocka.

��Nie � sk�ama�.

Anwaldta ogarn�o wzburzenie. Wsta� i wykrzykiwa�: � No tak� bo dlaczego niby mia�by pan p�aka�? Nie wychowa� si� pan w sieroci�cu� Nikt nie kaza� panu je�� w�asnych odchod�w, kiedy nie m�g� pan prze�kn�� szpinaku! Nie mia� pan matki kurwy a ojca przekl�tego pruskiego arystokraty, kt�ry wszystko co zrobi� dla swojego dziecka, to umie�ci� go w katolickim sieroci�cu i w gimnazjum klasycznym! Nie budzi si� pan z rado�ci�, �e prze�y� pan jeszcze jeden dzie�, bo oto nikt wczoraj jako� nie rozerwa� panu b�bna i nie nawrzuca� robactwa w bebechy! Cz�owieku, oni czekali siedem wiek�w, a� b�dzie ch�opak i dziewczyna� Mieliby teraz przepu�ci� tak� okazj�? Ich op�tany szaman doznaje w tej chwili objawienia� B�stwo si� zbli�a�

Mock nie s�ucha�. Gor�czkowo przeszukiwa� zwoje pami�ci, jak kto�, kto na sztywnym, oficjalnym przyj�ciu nie mo�e znie�� ciszy przy stole i stara si� odszuka� w my�lach jaki� dowcip, dykteryjk�, kalambur� Anwaldt krzycza�. Kto� puka� do drzwi. Anwaldt si� dar�. Pukanie si� wzmog�o. Udawany j�k rozlega� si� za �cian� i przez otwarte okno rozchodzi� si� po ogrodzie. Anwaldt wpad� w histeri�. Kto� wali� w drzwi.

Mock wsta� i zamachn�� si�. Ma�a d�o� odbi�a si� na policzku krzycz�cego asystenta. Cisza. Nikt nie wali� do drzwi, menada obok zbiera�a z pod�ogi rozrzucone rzeczy, Anwaldt zastyg�, Mock znalaz� w mroku zagubion� my�l. S�ysza� w g�owie sw�j g�os: �Nie przesadzaj; wystarczy, �e b�dziesz si� dobrze pilnowa�, dop�ki nie z�apiemy Erkina. I wtedy kl�twa si� nie spe�ni� kl�twa si� nie spe�ni� kl�twa si� nie spe�ni��.

Sta� bardzo blisko Anwaldta i patrzy� mu w oczy: � Pos�uchaj, Herbercie, doktor Hartner napisa�, �e zemsta jest niewa�na, je�li nie zostanie dokonana dok�adnie w takich samych okoliczno�ciach, jak zbrodnia, kt�ra ma by� pomszczona. Zobacz, jezydzi czekali przez wieki na to, aby w rodzinie von der Malten�w urodzili si� syn i c�rka� Ale przecie� ju� by�o kiedy� r�nop�ciowe rodze�stwo w tej rodzinie. Ciotka Oliviera von der Maltena i jego ojciec Ruppert. Dlaczego jezydzi wtedy ich nie pozabijali, nie zgwa�cili i nie zaszyli skorpion�w we wn�trzno�ciach? Hartner podejrzewa, �e zemsty nie mo�na by�o dokona� w zamkni�tym klasztorze. � Mock zamkn�� oczy i poczu� do siebie wstr�t. � Nie s�dz�. Wiesz, dlaczego? Dlatego, �e nie �y� ju� ich ojciec. Te bli�ni�ta urodzi�y si� po �mierci swojego ojca, kt�ry zgin�� pod Sadow�. Wiem o tym doskonale. Opowiada� mi o swoim dziadku-bohaterze m�j kolega z uniwersyteckiej �awy Olivier von der Malten. Kl�twa zatem si� nie spe�ni�a� Gdyby zatem zgin�� von der Malten�

Anwaldt podszed� do sto�u, chwyci� butelk� wina i przechyli�. Mock patrzy�, jak wino leje mu si� po brodzie i barwi koszul�. Wypi� do dna. Schowa� twarz w roz�o�one d�onie i wysycza�:

��Dobrze, zrobi� to. Zabij� barona.

Mock d�awi� si� wstr�tem do samego siebie.

��Nie mo�esz tego zrobi�. Przecie� to tw�j ojciec.

Oczy Anwaldta zab�ys�y spo�r�d palc�w:

��Nie. To pan jest moim ojcem.

Poci�g relacji Wroc�aw-Opole sp�ni� si� dwie minuty, co Mockowi, przyzwyczajonemu do punktualno�ci niemieckich kolei, wyda�o si� karygodne. (Nic dziwnego, �e w pa�stwie, kt�rym rz�dzi austriacki feldfebel, wszystko si� psuje). Poci�g powoli wje�d�a� na peron. Mock zobaczy� w oknie wagonu cz�owieka, kt�ry �mia� si� i szeroko macha� r�k�, nie wiadomo, do kogo. Spojrza� na Smolorza. On tak�e dostrzeg� owego weso�ka. Rzuci� si� w stron� poczekalni z wysokim ozdobnym sklepieniem. Poci�g zatrzyma� si�. Mock ujrza� w tym�e oknie Kemala Erkina, a zaraz za nim owego u�miechni�tego cz�owieka, kt�ry pomaga� jakiej� damie wynosi� ci�k� waliz�. Erkin wyskoczy� �wawo z wagonu i ruszy� do poczekalni. Weso�ek grubia�sko rzuci� na peron sakwoja� niemile zaskoczonej damy i szybko pod��y� za nim.

W poczekalni by�o kilku zaledwie podr�nych. Turek skierowa� si� do podziemnego tunelu prowadz�cego do miasta. Zej�cie by�o przedzielone wzd�u� �elazn� barierk�. Szed� praw� stron�. Po latach pobytu w Niemczech zd��y� ju� pozna� pruski �Ordnung�, zatem na widok cz�owieka, kt�ry � id�c z naprzeciwka � wchodzi� pod pr�d tak�e po prawej stronie barierki, instynktownie w�o�y� r�k� do wewn�trznej kieszeni, gdzie trzyma� rewolwer. Po chwili cofn�� j�. Cz�owiek zbli�a� si� do Erkina tak manewruj�c cia�em, aby nie zboczy� z linii prostej. R�wnolegle do pijaka, ju� po w�a�ciwej stronie barierki sz�o czterech esaman�w i jaki� zakapeluszony, zgarbiony urz�dniczyna. Pijak zbli�y� si� do Erkina i zast�pi� mu drog�. Kiwaj�c si� na wszystkie strony usi�owa� w�o�y� do ust wykrzywionego papierosa.

Turek �miej�c si� w duchu ze swoich podejrze� powiedzia�, �e nie ma ognia i chcia� go wymin��, a wtedy poczu� uderzenie w brzuch tak silne, �e musia� si� zgarbi�. K�tem oka dostrzeg�, jak przez barierk� przeskakuj� esamani. Nie zd��y� oprze� si� o �cian�, kiedy ju� zaszli go od tylu. Z poczekalni nadchodzi�a ci�gn�c ci�k� waliz� z�orzecz�ca dama. Brutalnie odepchn�� j� kr�py m�czyzna w opi�tym p�aszczu i kapeluszu. W r�ku trzyma� rewolwer. Erkin w�o�y� r�k� do kieszeni, ale to by� ostatni ruch, kt�ry zd��y� zrobi�. Silnie pchni�ty, polecia� na barierk� i zawis� na niej przez moment. Dwaj esamani przycisn�li go do niej, a urz�dniczyna wymierzy� straszliwy cios gumow� palk�. Erkin nie straci� przytomno�ci, lecz stal si� bezw�adny.

Widzia� id�cego powoli kr�pego m�czyzn� w przyciasnym p�aszczu, uspokajaj�cego funkcjonariusza Bahnschutzu unoszon� wysoko legitymacj�. U�miecha� si� szeroko. Urz�dnik z gumow� palk� wyra�nie rozz�oszczony miernymi skutkami swego pierwszego uderzenia zagryz� usta i wzi�� drugi, pot�ny zamach.

Monstrualny, modernistyczny biurowiec na rogu Rynku i Bl�cherplatz, w kt�rym mie�ci�a si� dyrekcja wielu miejskich urz�d�w oraz bank, wyposa�ony by� w niezwyk�� wind�. Sk�ada�a si� ona z wielu ma�ych jednoosobowych kabin znajduj�cych si� jedna nad drug�, nanizanych jakby na sznurek. Ten ci�g bez przerwy si� porusza�, tote� ludzie wchodzili do ma�ych otwartych kabin i wychodzili z nich podczas jazdy. Je�li kto� si� zagapi� i nie zd��y� wysi���, najzupe�niej bezpiecznie przeje�d�a� przez strych albo piwnic�. Pasa�er doznawa� w�wczas niezapomnianego uczucia. Oto nagle zapada�a ciemno�� absolutna, a kabina trz�s�c si� i zgrzytaj�c przesuwa�a poziomo za pomoc� pot�nych �a�cuch�w, po czym zn�w znajdowa�a si� we w�a�ciwym pionie. Winda ta od razu po wybudowaniu �elbetowego potwora budzi�a ogromne emocje, zw�aszcza u dzieciarni zaludniaj�cej w nadmiarze okoliczne brudne uliczki i odrapane podw�rka. Tote� wo�ni mieli r�ce pe�ne roboty, a ma�e �obuzy g�owy pe�ne pomys��w na ich przechytrzenie.

Tego dnia wo�ny Hans Barwick by� szczeg�lnie czujny, gdy� od rana kilku urwis�w usi�owa�o podj�� ekscytuj�c� podr� przez pi�tra, strych i piwnic�. Uwa�nie patrzy� na ka�dego wchodz�cego klienta. Oto przed chwil� wsiad� do windy jaki� cz�owiek w nasuni�tym na czo�o kapeluszu i sk�rzanym p�aszczu. Barwick chcia� go wylegitymowa�, ale szybko si� rozmy�li�: kontakt z takim osobnikiem wr�y� nieuchronne k�opoty. Po kilku minutach wo�nego min�� znany mu policjant Max Forstner. Barwick pozna� go podczas sk�adania zezna� w sprawie ubieg�orocznego nieudanego napadu na bank i od tego czasu k�ania� si� z wielk� atencj�. Czyni� to co pi�tek, wtedy bowiem regularnie �w funkcjonariusz odwiedza� bank w nieznanym Barwickowi celu.

Forstner wsiad� do windy, trac�c z oczu uni�onego portiera. Winda jecha�a powoli. Min�a pierwsze pi�tro i znalaz�a si� mi�dzy kondygnacjami. Forstner nie lubi� tych chwil. Cieszy� si�, kiedy poziom pod�ogi windy zr�wnywa� si� z poziomem pi�tra; wtedy spr�y�cie wyskakiwa� z u�miechem �wiatowca. Kiedy winda zbli�a�a si� do drugiego pi�tra, Forstner najpierw si� zdziwi�, a potem w�ciek�. Oto na progu pi�tra sta� ubrany w sk�rzany p�aszcz m�czyzna, kt�ry najwyra�niej nie zamierza� si� odsun��, aby umo�liwi� policjantowi wyj�cie z kabiny.

��Z drogi � krzykn�� Forstner i rzuci� si� na zawalidrog�. Jego impet by� jednak niepor�wnanie mniejszy i s�abszy ni� si�a, z jak� wskoczy� do windy �w natr�t. Wt�oczy� Forstnera w g��b kabiny i mocno przycisn�� do �ciany. Winda wje�d�a�a na trzecie pi�tro. Forstner pr�bowa� wydoby� rewolwer. Wtedy poczu� bolesne uk�ucie w szyj�. Winda wje�d�a�a na dziewi�te pi�tro. Wra�enia zmys�owe, takie jak stukot maszynerii i ko�ysanie kabiny ju� nie dotar�y do Forstnera. Winda przejecha�a przez strych w ca�kowitej ciemno�ci i zn�w znalaz�a si� na dziewi�tym pi�trze. Wtedy m�czyzna w sk�rzanym p�aszczu wysiad� z windy i zszed� schodami.

Hans Barwick us�ysza� nagle wycie mechanizmu i wysoki pisk �a�cuch�w. Huk by� tak przejmuj�cy, �e Barwickowi przysz�a do g�owy jedyna, ponura my�l: �cholera, znowu komu� zmia�d�y�o nog�. Zatrzyma� wind� i pokonywa� schodami pi�tro za pi�trem, lecz dopiero na samej g�rze stwierdzi�, �e jego przypuszczenia by�y zbyt optymistyczne. Mi�dzy sufitem windy a progiem dziewi�tej kondygnacji drga�o nienaturalnie wygi�te cia�o Maxa Forstnera.

Hotel �Chelsea� przy pi��dziesi�tej pi�tej ulicy by� o tej nadrannej porze cichy i u�piony. Mieszkali tutaj w wi�kszo�ci stali rezydenci: komiwoja�erowie i agenci ubezpieczeniowi, kt�rzy w dni powszednie wcze�nie chodzili spa�, aby nast�pnego ranka wyruszy� do pracy bez piasku w oczach i bez nie�wie�ego alkoholowego oddechu.

Z tej powszechnej zgody obyczaj�w wy�amywa� si� mieszkaniec szesnastego pi�tra, kt�ry wynajmowa� du�y trzypokojowy apartament. Uwa�ano go za pisarza. Pracowa� nocami przy du�ym biurku, przedpo�udnia odsypia�, popo�udniami gdzie� wychodzi�, a wieczory cz�sto fetowa� w damskim towarzystwie. Dzisiejszy wiecz�r przed�u�y� si� do trzeciej nad ranem. O tej w�a�nie godzinie z pokoju �literata� wysz�a zm�czona dziewczyna w granatowej sukience z wielkim marynarskim ko�nierzem. Zamykaj�c drzwi, pos�a�a ca�usa w g��b mieszkania i podesz�a do windy. K�tem oka dostrzeg�a dw�ch m�czyzn zbli�aj�cych si� d�ugim hotelowym korytarzem. Kiedy j� mijali, zadr�a�a. Jeden z nich straszy� pe�n� blizn twarz� Frankensteina, drugi � p�on�cymi oczami fanatyka. Dziewczyna odetchn�a z ulg�, kiedy znalaz�a si� w towarzystwie sennego windziarza.

M�czy�ni podeszli do pokoju 16 F. Mock delikatnie zastuka�. Drzwi uchyli�y si� nieznacznie. W szparze ukaza�a si� starcza twarz.

Anwaldt chwyci� za klamk� i z ca�ej si�y przyci�gn�� je ku sobie. G�owa starca dosta�a si� mi�dzy drzwi a framug�, stalowa o�cie�nica mia�d�y�a ucho. Otworzy� usta do krzyku, lecz momentalnie zosta� zakneblowany chustk� do nosa. Anwaldt pu�ci� drzwi. Starzec sta� w przedpokoju i wyci�ga� z ust prowizoryczny knebel. Opuchlizna nabrzmiewa�a na ma��owinach. Anwaldt wymierzy� szybki cios. Pi�� rozgniot�a ciep�e ucho. Starzec upad�. Mock zamkn�� drzwi, poci�gn�� napadni�tego do pokoju i posadzi� go w fotelu. Dwa t�umiki wpatrywa�y si� w niego uwa�nie.

��Jeden ruch, troch� wy�szy ton, a zginiesz � Anwaldt stara� si� zachowa� spok�j.

Mock tymczasem przegl�da� ksi��ki stoj�ce na biurku. Nagle odwr�ci� si� i spojrza� drwi�co na bezbronnego cz�owieka.

��Powiedz, Maass, staje ci jeszcze? Ci�gle, jak widz�, lubisz uczennice�

��Nie wiem, o czym pan m�wi � Maass rozciera� piek�ce ucho. � Panowie myl� mnie z kim� innym. Jestem George Mason, profesor j�zyk�w semickich z Columbia University.

��Zmienili�my si�, co Maass. Mnie, Mocka, oskalpowa�a p�on�ca papa z dachu, a Herberta Anwaldta utuczy�y kluski, ulubione danie w szpitalu wariat�w � powoli przerzuca� kartki na stole. � Tobie za� obwis�y policzki i wypad�y resztki pi�knych niegdy� k�dzior�w. Ale temperament zosta� ten sam, co Maass?

Zapytany milcza�, ale jego oczy powoli robi�y si� coraz wi�ksze. Otworzy� w przera�eniu usta, ale nie zd��y� krzykn��. Mock mocno przycisn�� jego r�ce do opar� fotela, a Anwaldt b�yskawicznym ruchem wepchn�� mu chustk� prawie do gard�a. Po kilku minutach przera�one oczy Maassa zgas�y. Anwaldt wyj�� knebel i zapyta�:

��Dlaczego wyda�e� mnie Turkowi, Maass? Kiedy ci� przekupili? Dlaczego nie by�e� lojalny wobec barona von der Maltena? Jego wdzi�czno�� i jego pieni�dze zwolni�yby ci� na ca�e �ycie z trudu szukania korepetycji. Ale ty lubi�e� korepetycje� Zw�aszcza z wyuzdanymi uczennicami�

Maass si�gn�� po stoj�c� na stole butelk� �Jacka Danielsa� i prosto z butelki poci�gn�� spory �yk. �ysina pokry�a si� drobnymi kropelkami.

��Co wed�ug ciebie, Anwaldt, jest najwa�niejsze na �wiecie? � przesta� si� kamuflowa� wymy�lonym nazwiskiem. Nie czekaj�c na odpowied�, ci�gn��: � Najwa�niejsza jest prawda. Ale c� ci po prawdzie, kiedy przeklinasz po nocach swoj� pal�c� m�sko��, kiedy ruch bioder przechodz�cej samicy burzy misterne piramidy wynikaj�cych z siebie wniosk�w i niewzruszone pi�tra sylogizm�w. Spok�j osi�gniesz dopiero wtedy, gdy najbardziej renomowane periodyki naukowe zat�skni� za twoimi artyku�ami, a rozkoszne nimfy za twoim fallusem, kt�ry je co noc ujarzmia� Prze�y�e� to kiedy�, Anwaldt? Bo ja prze�y�em to przed szesnastoma laty we Wroc�awiu, kiedy Kemal Erkin za pewn� prost� ekspertyz� s�a� mi przed oczy nieodkryte r�kopisy, a uleg�e hurysy pod nogi. Wiem, �e one mnie nie kocha�y ani nie po��da�y, ale c� z tego? Wystarczy, �e codziennie spe�nia�y moje wszystkie zachcianki. Zapewnia�y mi spok�j w pracy. Oto dzi�ki nim mog�em oderwa� si� od w�ciek�ego i kapry�nego w�adcy ukrywaj�cego si� w moich l�d�wiach. Nie my�l�c o nim zaj��em si� nauk�. Wyda�em r�kopis uwa�any za zaginiony i to odkrycie przynios�o mi �wiatow� s�aw�. Kiedy wyposa�ony przez Erkina w ogromn� sum� i w fotokopi� r�kopisu, kt�ry uwa�ano za zaginiony, ucieka�em z Wroc�awia, wiedzia�em, �e ka�da katedra orientalistyki otworzy si� przede mn� � zn�w poci�gn�� �yk whisky i skrzywi� si� lekko. � Wybra�em Nowy Jork, ale i tu mnie znale�li�cie. Tylko powiedzcie mi: po co? Dla prymitywnej zemsty? Przecie� jeste�cie Europejczykami, chrze�cijanami� Gdzie wasze przykazanie o przebaczeniu?

��Mylisz si�, Maass. I ja, i Anwaldt mamy wiele wsp�lnego z jezydami, a � �ci�lej m�wi�c � po tym, co przeszli�my, wierzymy w moc fatum � Mock otworzy� okno i wpatrywa� si� w wielki neon reklamowy papieros�w �Camel�. � A ty, Maass, wierzysz w przeznaczenie?

��Nie� � Maass roze�mia� si� pokazuj�c �nie�nobia�e z�by. � Ja wierz� w przypadek. To on sprawi�, �e moja uczennica zapozna�a mnie z Erkinem, to dzi�ki przypadkowi odkry�em, Anwaldt, twoje prawdziwe pochodzenie�

��Zn�w si� mylisz, Maass � Mock wygodnie rozsiad� si� na fotelu i roz�o�y� eleganck� akt�wk�. � Zaraz udowodni� ci istnienie fatum. Pami�tasz dwa ostatnie proroctwa Friedlandera? Pierwsze z nich w twoim t�umaczeniu brzmia�o: arar �ruina�, chawura �rana�, makak �ropie�, afar �gruzy�, szamajim �niebo�. To proroctwo dotyczy�o mnie. Makak to nic innego, jak moje nazwisko � Mock. Proroctwo sprawdzi�o si�. Zgin�� kapitan Abwehry Eberhard Mock, narodzi� si� oficer tajnej policji komunistycznej Stasi � major Eberhard Mock. Inna twarz, inny cz�owiek, to samo nazwisko. Przeznaczenie� A teraz sp�jrz Maass na to drugie proroctwo. Brzmi ono: jeladim �dzieci�, akrabbim �skorpiony�, amoc �bia�y� i chol �piasek� lub chul �kr�ci� si�, upada�. Przypuszcza�em, �e to proroctwo dotyczy Anwaldta {jeladim brzmi podobnie jak Anwaldt). I prawie �e si� spe�ni�o. Oto w szpitalu psychiatrycznym pojawi� si� major Stasi, pot�ny Uzbek z kieszeniami pe�nymi skorpion�w, aby wype�ni� tajemne pos�anie. Anwaldt mia� zgin�� w�r�d bia�ych �cian (amoc - bia�y), w pokoju, kt�rego okna wyposa�one by�y w kraty (sewacha - kraty), z brzuchem nape�nionym kr�c�cymi si� (chul - kr�ci� si�) na wszystkie strony skorpionami. Ale ja inaczej zinterpretowa�em to proroctwo i zmieni�em przeznaczenie. Ekspertyzy j�zykowej dokona� Anwaldt, kt�ry w szpitalu wykszta�ci� si� na niez�ego znawc� j�zyk�w semickich. A Uzbek pozosta� wraz ze swoimi pustynnymi bra�mi w drezde�skim szpitalu�

Mock chodzi� powoli po pokoju i dumnie wypina� pot�n� pier�.

��I widzisz, Maass? Ja jestem przeznaczeniem. Tak�e twoim� Chcesz pozna� moj� interpretacj� ostatniego proroctwa? Oto ona: amoc to �Maass�, dalej � jeladim �dzieci�, akrabbim �skorpiony�, chul �upada�. �Dzieci�, �skorpiony� i �upada� to prognostyk twojej �mierci.

Mock stan�� na �rodku pokoju i wzni�s� ramiona ponad g�ow�. Zastyg� w tej pozie poga�skiego kap�ana i dono�nym g�osem powiedzia�:

��Ja, Eberhard Mock, nieub�agane fatum, ja, Eberhard Mock, nadchodz�ca �mier�, zapytuj� ciebie, synu, czyli wolisz upa�� z tego pi�tra na ulic�, czy umrze� od jadu tych ma�ych skorpion�w, jeszcze dzieci, skorpionich dzieci, lecz ju� z mordercz� trucizn� w ogonie?

Mock wyra�nie zaakcentowa� wyraz �skorpionie dzieci� i �wypa��.

Maass nie rozumia�, o jakie skorpiony chodzi, dop�ki Anwaldt nie otworzy� ma�ego lekarskiego kuferka. Maass spojrza� do wn�trza kuferka i zblad�. Ma�e czarne paj�czaki kr�ci�y szczypcami i wygina�y odw�oki, usi�uj�c wydosta� si� z kuferka. W uszach powtarza�a si� dawno nies�yszana niemczyzna. Sycza� i wibrowa� czasownik ausfallen - �wypa��.

Ruszy� w stron� otwartego okna. W ciemno�ciach nocy neonowy palacz na reklamie rytmicznie puszcza� serie k�ek z papierosowego dymu.