Flota Queng Ho pierwsza dotar�a do gwiazdy OnOff. To mog�o nie mie� �adnego znaczenia, gdy� przez ostatnie pi��dziesi�t lat podr�y obserwowali ogie� wydobywaj�cy si� z dysz okr�t�w Emergent�w zmierzaj�cych w tym samym kierunku.

Byli sobie zupe�nie obcy i spotykali si� z dala od swych rodzinnych stron. Dla kupc�w z Queng Ho taka sytuacja nie by�a niczym nowym�� cho� zazwyczaj spotkania te przebiega�y w milszej atmosferze, a obie strony zawsze wykazywa�y sk�onno�� do handlowania. Owszem, tu z kolei kry� si� prawdziwy skarb, nie nale�a� on jednak do �adnej ze stron. Le�a� zamarzni�ty, czekaj�c na znalazc�w, kt�rzy w zale�no�ci od usposobienia mogli go spl�drowa�, eksploatowa� lub rozwin��. Wszystko odbywa�o si� z dala od przyjaci�, z dala od spo�ecznego kontekstu� z dala od �wiadk�w. W takiej sytuacji zdrada mog�a okaza� si� najskuteczniejszym i najprostszym rozwi�zaniem, i obie strony doskonale o tym wiedzia�y. Ekspedycje Queng Ho i Emergent�w ta�czy�y wok� siebie od wielu dni, pr�buj�c wybada�, jak� si�� dysponuje przeciwnik i jakie s� jego zamiary. Zawierano ugody, by wkr�tce potem je rozwi�za�, planowano wsp�lne l�dowanie. Lecz Kupcy nadal bardzo niewiele wiedzieli o prawdziwych intencjach Emergent�w. Dlatego te� zaproszenie na wsp�ln� kolacj� przez niekt�rych przyj�te zosta�o westchnieniem ulgi, przez innych za� zgrzytaniem z�b�w.

Trixia Bonsol wspar�a si� na jego ramieniu i przechyli�a g�ow� tak, by tylko on m�g� j� us�ysze�.

��Widzisz, Ezr. Jedzenie smakuje ca�kiem przyzwoicie. Mo�e jednak nie chc� nas otru�.

��Rzeczywi�cie, nie jest najgorsze�� mrukn�� w odpowiedzi, nie pozwalaj�c, by jej dotyk zbytnio go rozproszy�. Trixia Bonsol pochodzi�a z Trilandu, by�a jednym ze specjalist�w przyj�tych do za�ogi podczas przygotowa� do wyprawy. Jak wi�kszo�� jej pobratymc�w cechowa�a j� �atwowierno��; ona za� twierdzi�a, �e Ezr ulega �kupieckiej paranoi�.

Ezr ogarn�� spojrzeniem towarzystwo zgromadzone przy sto�ach. Kapitan floty Park przyprowadzi� na bankiet stu go�ci, lecz bardzo niewielu ochroniarzy. Queng Ho usadzeni zostali pomi�dzy r�wnie licznymi Emergentami. Ezr i Trixia siedzieli z dala od sto�u kapitana. Ezr Vinh, Kupiec terminator, i Trixia Bonsol, doktor lingwistyki. Ezr zak�ada�, �e otaczaj�cy go Emergenci r�wnie� nie s� jakimi� wa�nymi osobisto�ciami.

Queng Ho przypuszczali, �e Emergenci przyk�adaj� bardzo du�� wag� do hierarchii, Ezr nie dostrzega� jednak w�r�d nich �adnych oznak podzia�u na rangi czy klasy. Niekt�rzy byli bardzo rozmowni, a ich nese prawie nie r�ni� si� od standardowego j�zyka Ludzkiej Przestrzeni. Blady, masywny m�czyzna po lewej r�ce Ezra gaw�dzi� z nimi niemal przez ca�� kolacj�.

Ritser Brughel, bo tak si� nazywa� �w nieznajomy, by� najprawdopodobniej programist� bojowym, cho� nie rozpozna� tego terminu, kiedy Ezr spyta� go o zaw�d. M�wi� o projektach i pomys�ach, kt�re mog�y im si� przyda� w najbli�szych latach.

��Robili to ju� wcze�niej wiele razy, nie wiedzieli�cie? Dopa�� ich, kiedy nie maj� jeszcze technologii albo jeszcze jej nie odbudowali, ot co�� m�wi� Brughel, koncentruj�c sw� uwag� g��wnie na starym Phamie Trinli.

Najwyra�niej Emergent zak�ada�, �e wiek przek�ada si� bezpo�rednio na rang� i nie zdawa� sobie sprawy, �e je�li jaki� starszy cz�owiek znajduje si� w znacznie m�odszym towarzystwie, to musi by� nieudacznikiem. Ezr jednak wcale nie martwi� si� tym, �e Brughel go ignoruje; dzi�ki temu m�g� spokojnie obserwowa� otoczenie. Pham Trinli, z kolei, by� wyra�nie zadowolony z atencji. Jako specjalista w tej samej dziedzinie stara� si� przebi� wszystko, co m�wi� do� blady Emergent, i wygadywa� bzdury, od kt�rych Ezra a� skr�ca�o.

Musia� przyzna�, �e technika Emergent�w by�a bardzo zaawansowana.

Mieli okr�ty o nap�dzie strumieniowym, kt�re podr�owa�y szybko mi�dzy gwiazdami; to stawia�o ich w awangardzie rozwoju technologii kosmicznych. Nie by� to jednak wyj�tek. Ich komputery i aparatura radiowa nie ust�powa�y w niczym urz�dzeniom Queng Ho�� Vinh wiedzia�, �e ten fakt niepokoi s�u�by bezpiecze�stwa kapitana Parka bardziej ni� skryto�� Emergent�w. Queng Ho zawsze korzystali na rozwoju obcych cywilizacji i w innych okoliczno�ciach kompetencja Emergent�w by�aby dla nich jedynie powodem do rado�ci.

Byli nie tylko kompetentni, ale i pracowici. Ezr wybieg� spojrzeniem poza sto�y. Sala, w kt�rej wydawano przyj�cie, naprawd� imponowa�a.

Pomieszczenia mieszkalne na okr�tach strumieniowych wygl�da�y zazwyczaj �a�o�nie. Okr�ty takie musz� mie� bardzo siln� konstrukcj� i pancerz.

Podr� mi�dzygwiezdna, nawet przy pr�dko�ci zbli�onej do pr�dko�ci �wiat�a, trwa wiele lat, a za�oga i pasa�erowie sp�dzaj� wi�kszo�� tego czasu w hibernacji. Mimo to Emergenci rozmrozili wielu swoich ludzi, nim jeszcze pomieszczenia mieszkalne gotowe by�y na ich przyj�cie.

Wybudowali t� sal� i przyozdobili j� w ci�gu nieca�ych o�miu dni, i to w czasie, gdy dokonywano jeszcze ostatnich korekt orbitalnych. Pomieszczenie zbli�one kszta�tem do p�kola mia�o ponad dwie�cie metr�w d�ugo�ci i wykonane zosta�o z materia��w �ci�gni�tych z przestrzeni dwudziestu lat �wietlnych.

Wystr�j jadalni �wiadczy� o bogactwu gospodarzy, cho� nie o ich rozrzutno�ci. Og�lnie wydawa� si� klasyoBJJW stylu i przypomina� wczesne obiekty mieszkalne w Uk�adzie S�onecznym, nim jeszcze �udzi� dobrze zrozumieli i dopracowali systemy podtrzymywania �ycia. Emergenci byli mistrzami w produkcji tkanin i ceramiki, cho栗 jak zauwa�y� Ezr�� nie mieli chyba bioartyst�w. Draperie i meble skutecznie zas�ania�y krzywizny pod�ogi. Sztuczna bryza dawa�a wra�enie nieograniczonej, wietrznej przestrzeni. Pomieszczenie pozbawione by�o okien, nawet monitor�w przekazuj�cych obraz z zewn�trz. Ods�oni�te fragmenty �cian ozdobiono interesuj�cymi r�cznymi malowid�ami (farby olejne?). Ich jasne barwy b�yszcza�y nawet w p�mroku. Wiedzia�, �e Trixia chcia�aby przyjrze� im si� z bliska. Twierdzi�a, �e sztuka nawet bardziej ni� j�zyk ukazuje prawdziwe oblicze danej kultury.

Vinh zerkn�� na Trixi� i u�miechn�� si� do niej. Trixia i tak wiedzia�a, co si� za tym kryje, ale mo�e uda mu si� chocia� oszuka� Emergent�w.

Ezr odda�by wszystko, by umie� zachowywa� si� z tak� swobod� jak kapitan Park, kt�ry zatopiony by� w�a�nie w rozmowie z Tomasem Nau. Wydawa�oby si�, �e ci dwaj znaj� si� ju� od lat. Vinh odchyli� si� w krze�le, obserwuj�c z dala zachowanie dw�ch dow�dc�w.

Nie wszyscy Emergenci byli u�miechni�ci i rozmowni. Rudow�osa kobieta przy g��wnym stole, zaledwie o kilka miejsc od Tomasa Nau, zosta�a oficjalnie przedstawiona, ale Ezr nie pami�ta� jej imienia. Je�li nie liczy� skromnego srebrnego naszyjnika, kobieta by�a ubrana wr�cz surowo. By�a bardzo szczup�a, jej wiek wydawa� si� trudny do okre�lenia. Kolor w�os�w m�g� by� sztuczny, przygotowany tylko na ten jeden wiecz�r, jednak jej jasnej cery chyba nie da�oby si� podrobi�. By�a egzotyczn� pi�kno�ci�, cho� porusza�a si� dziwnie niezdarnie, a jej usta zaciska�y si� w jakim� surowym grymasie. Bez ustanku kr��y�a spojrzeniem po sto�ach, lecz wydawa�a si� samotna. Vinh zauwa�y�, �e ich gospodarz nie posadzi� obok niej �adnych go�ci. Trixia zawsze �artowa�a, �e Ezr jest wielkim kobieciarzem, cho� adoruje kobiety g��wnie w my�lach. C�, ta dziwna dama zaj�aby raczej miejsce w jego koszmarach ni� radosnych fantazjach.

Tymczasem Tomas Nau podni�s� si� ze swego miejsca. Kelnerzy odst�pili od sto��w. Umilkli wszyscy Emergenci, a po chwili do��czyli do nich nawet najbardziej rozbawieni spo�r�d Kupc�w.

��Czas na toast za mi�dzyplanetarn� przyja�� mrukn�� Ezr. Bonsol szturchn�a go �okciem, wpatrzona w g��wny st�. Omal nie wybuchn�a �miechem, kiedy przyw�dca Emergent�w zacz�� od s��w:

��Przyjaciele, wszyscy jeste�my bardzo daleko od rodzinnych dom�w.

��Wykona� r�k� szeroki gest, jakby chcia� obj�� nim ca�� przestrze� za �cianami okr�tu.�� Wszyscy pope�niali�my b��dy, kt�re mog�y okaza� si� bardzo powa�ne w skutkach. Wiedzieli�my, �e ten uk�ad gwiezdny jest bardzo dziwny.�� Trudno nawet wyobrazi� sobie gwiazd�, kt�ra niemal ca�kowicie si� wy��cza na 215 spo�r�d ka�dych 250 lat.�� Przez tysi�clecia astrofizycy wielu cywilizacji pr�bowali przekona� swych w�adc�w, by wys�ali ekspedycj� w tym kierunku.�� Przerwa� na moment i u�miechn�� si�.

��Oczywi�cie, a� do naszej ery taka wyprawa by�a poza zasi�giem Ludzkiego Dominium, g��wnie ze wzgl�du na koszty. Teraz jednak gwiazda ta sta�a si� obiektem a� dw�ch ludzkich wypraw.�� Co za pech, pomy�leli niemal wszyscy zgromadzeni w jadalni, u�miechaj�c si� jednocze�nie uprzejmie.�� Oczywi�cie istnieje szczeg�lny pow�d, dla kt�rego dosz�o do takiej sytuacji. Przed laty nie by�o �adnej nagl�cej potrzeby, by podejmowa� tak� ekspedycj�. Teraz wszyscy mamy ten sam pow�d: ras�, kt�r� wy nazywacie Paj�kami. To dopiero trzecia pozaludzka inteligencja odkryta do tej pory.�� A w uk�adzie planetarnym o tak niesprzyjaj�cych warunkach �ycie nie mog�o rozwin�� si� naturalnie. Paj�ki musia�y by� wi�c potomkami kosmonaut�w z pozaludzkich wypraw mi�dzygwiezdnych.

Rodzaj ludzki nie spotka� si� dot�d z niczym podobnym. M�g� by� to najwi�kszy skarb, jaki kiedykolwiek odkryli Queng Ho, tym bardziej �e wsp�czesne Paj�ki dopiero niedawno powt�rnie wynalaz�y radio. Powinni by� r�wnie niegro�ni i podatni na wp�ywy jak ka�da z upad�ych ludzkich cywilizacji.

Nau zachichota� pod nosem i spojrza� na kapitana Parka.

��A� do niedawna nie zdawa�em sobie sprawy, jak doskonale uzupe�niaj� si� nasze silne i s�abe strony, nasze b��dy i odkrycia. Wy pokonali�cie znacznie wi�ksz� odleg�o��, lecz podr�ujecie w szybkich statkach, kt�re zbudowali�cie ju� wcze�niej. My mieli�my kr�tsz� drog�, ale nie spieszyli�my si� i zabrali�my ze sob� wi�cej. W wi�kszo�ci kwestii wszyscy mieli�my racj�.�� Uk�ady teleskopowe obserwowa�y gwiazd� OnOff, odk�d tylko ludzko�� znalaz�a si� w kosmosie. Od wiek�w wiedziano, �e wok� gwiazdy kr��y planeta wielko�ci Ziemi i �e na jej powierzchni znajduj� si� pierwiastki mog�ce zrodzi� �ycie. Gdyby OnOff zachowywa�a si� jak normalna gwiazda, planeta mog�aby wygl�da� ca�kiem przyjemnie, a nie jak zamarzni�ta kula �niegowa, kt�r� by�a przez wi�kszo�� czasu. W uk�adzie OnOff nie istnia�y �adne inne cia�a planetarne, a ju� staro�ytni astronomowie twierdzili z ca�� pewno�ci�, �e jedyna planeta uk�adu pozbawiona jest ksi�yca. Brak innych planet, gazowych olbrzym�w, asteroid� ob�oku komet. Przestrze� wok� gwiazdy OnOff by�a idealnie pusta.

W�a�ciwie nic w tym dziwnego�� OnOff by�a nieprzewidywalna i w przesz�o�ci prawdopodobnie niejednokrotnie eksplodowa�a. Lecz jak w takim razie osta� si� ten jeden �wiat? By�a to tylko jedna z wielu zagadek dotycz�cych tego miejsca.

Naukowcy i przyw�dcy wyprawy znali te fakty od dawna i brali je pod uwag� w swych planach. Flota kapitana Parka od pierwszego dnia pobytu w okolicy OnOff rozpocz�a badania uk�adu i �ci�gn�a kilka kiloton substancji lotnych z zamarzni�tego �wiata. Znale�li w uk�adzie cztery ska�y�� mo�na by je nawet w przyp�ywie wspania�omy�lno�ci nazwa� asteroidami. By�y to dziwne obiekty zbudowane z czystego diamentu, a najwi�kszy mia� jakie� dwa kilometry d�ugo�ci. Naukowcy z Trilandu omal si� nie pobili, pr�buj�c wyt�umaczy� to odkrycie.

Nie da si� jednak je�� diament�w, przynajmniej nie tych w czystej postaci. Bez zwyk�ej mieszanki miejscowych substancji lotnych i rud �ycie floty mog�o sta� si� naprawd� nieprzyjemne. Przekl�ci Emergenci mogli m�wi� o szcz�ciu. Mieli mniej specjalist�w w r�nych dziedzinach nauki, wolniejsze statki� ale za to znacznie lepsze wyposa�enie.

Szef Emergent�w u�miechn�� si� dobrotliwie i kontynuowa�:

��W ca�ym systemie OnOff tylko w jednym miejscu wyst�puj� du�e ilo�ci substancji lotnych, na �wiecie Paj�k�w.�� Rozejrza� si� po zgromadzonych, nieco d�u�ej zatrzymuj�c wzrok na twarzach Kupc�w.�� Wiem, �e niekt�rzy z was chcieli z tym poczeka� do chwili, a� Paj�ki zn�w b�d� aktywne. Lecz to oczekiwanie mo�e przeci�ga� si� w niesko�czono��, a moja flota ma na wyposa�eniu ci�kie podno�niki. Dyrektor Reynolt��� ach, tak w�a�nie nazywa�a si� rudow�osa!�� zgadza si� z waszymi naukowcami, �e tubylcy nie skonstruowali niczego bardziej skomplikowanego ni� prymitywne radia. Wszystkie Paj�ki le�� zamro�one g��boko pod ziemi� i pozostan� tam, a� OnOff ponownie wejdzie w faz� aktywno�ci.�� Czyli za jaki� rok. Przyczyny cyklu OnOff nadal pozostawa�y tajemnic�, lecz przemiana z ciemno�ci w �wiat�o powtarza�a si� w ci�gu ostatnich o�miu tysi�cy lat z zadziwiaj�c� regularno�ci�.

Siedz�cy obok Tomasa Nau kapitan S.J. Park tak�e si� u�miecha�, zapewne r�wnie szczerze jak jego towarzysz. Kapitan nie cieszy� si� sympati� trilandzkiego Departamentu Le�nictwa; po cz�ci dlatego, �e ograniczy� okres przygotowawczy do minimum, nawet kiedy nie wiedziano jeszcze o drugiej flocie. Park omal nie spali� swoich statk�w w op�nionym zwalnianiu, przybywaj�c na miejsce tu� przed Emergentami. M�g� tylko twierdzi�, �e by� pierwszy, w zasadzie nie mia� prawa do niczego cennego, ani diamentowych ska�, ani niewielkich zasob�w substancji lotnych. A� do pierwszego l�dowania nie wiedzieli nawet, jak naprawd� wygl�daj� ci obcy. Te l�dowania, badanie pomnik�w, pr�bki pobrane z wysypisk �mieci przynios�y wreszcie sporo informacji�� kt�re teraz trzeba b�dzie korzystnie sprzeda�.

��Czas, by�my zacz�li pracowa� razem�� kontynuowa� Nau.�� Nie wiem, co wam wszystkim wiadomo o dyskusjach, jakie prowadzili�my przez ostatnie dwa dni. Z pewno�ci� s�yszeli�cie jakie� plotki. Wkr�tce poznacie szczeg�y, ale kapitan Park, wasza Komisja Handlowa i ja uzna li�my, �e dzisiejszy wiecz�r to dobra okazja, by przedstawi� nasz wsp�lny cel. Planujemy dokona� wsp�lnego l�dowania. G��wnym jego celem b�dzie podniesienie z powierzchni planety przynajmniej miliona ton wody i podobnej ilo�ci rud metali. Dysponujemy ci�kimi podno�nikami, kt�re bez trudu wykonaj� to zadanie. Poza tym chcemy tak�e zostawi� na planecie troch� ukrytych czujnik�w i podj�� pr�b� zbadania kultury obcych.

Wyniki i materia�y zostan� podzielone r�wno pomi�dzy nasze ekspedycje.

Obydwie grupy badawcze ukryj� si� na powierzchni asteroid w odleg�o�ci nie wi�kszej ni� kilka lat �wietlnych od Paj�k�w.�� Nau zerkn�� ponownie na kapitana Parka. Widocznie jeszcze nie wszystkie kwestie zosta�y do ko�ca ustalone. Nau uni�s� kieliszek.�� Wypijmy wi�c za koniec b��d�w i wsp�lne przedsi�wzi�cie. Niech przysz�o�� przyniesie nam nowe, donio�lejsze cele.

��Hej, kochanie, to ja mam tutaj by� paranoikiem, pami�tasz? My�la�em, �e mnie zrugasz za moje paskudne kupieckie podejrzenia.

Trixia u�miechn�a si� s�abo, lecz nie odpowiedzia�a od razu. Dziwnie milcza�a przez ca�� drog� powrotn� z bankietu Emergent�w. Teraz siedzieli ju� w jej kwaterze na statku Kupc�w. Tu zazwyczaj by�a najbardziej rozmowna i pogodna.

��Mieli bardzo �adn� salꠗ odezwa�a si� wreszcie.

��W por�wnaniu z naszymi kwaterami, na pewno.�� Ezr poklepa� plastikow� �cian�.�� Trzeba przyzna�, �e potrafili zrobi� co� niezwyk�ego z najzwyklejszych materia��w.�� Tymczasowe kwatery Queng Ho w istocie stanowi�y ogromny, podzielony na cz�ci balon. Si�ownia i pokoje spotka� by�y ca�kiem spore, lecz niezbyt eleganckie. Kupcy zachowywali elegancj� dla wi�kszych konstrukcji, kt�re mogli zbudowa� z lokalnych materia��w. Trixia mia�a tylko dwa pokoje, nieco ponad sto metr�w sze�ciennych kubatury.

�ciany pozbawione by�y ozd�b, Trixia wype�ni�a je jednak tr�jwymiarowymi obrazami: jej rodzic�w i siostry, panoram� jakiego� wielkiego lasu na Trilandzie. Spor� cz�� biurka pokrywa�y dwuwymiarowe zdj�cia ze Starej Ziemi sprzed Ery Kosmicznej. Zdj�cia przedstawia�y pierwszy Londyn i pierwszy Berlin, konie, samoloty i ludzi z tamtej epoki. Prawd� m�wi�c, dzieje tych kultur nie zapowiada�y dramat�w, do jakich dochodzi�o w historii p�niejszych �wiat�w. Lecz w Epoce �witu wszystko odkrywano po raz pierwszy. By� to czas wspania�ych marze� i ogromnej naiwno�ci, czas, kt�ry nigdy si� ju� nie powt�rzy�. W�a�nie w badaniach tego okresu specjalizowa� si� Ezr, ku przera�eniu swych rodzic�w i zdumieniu wi�kszo�ci przyjaci�. A jednak Trixia doskonale go rozumia�a. Ona badanie Epoki �witu traktowa�a jako hobby, uwielbia�a jednak rozmawia� o starych, pierwszych czasach. Wiedzia�, �e nigdy nie znajdzie drugiej takiej jak ona.

��Hej, Trixio, czym si� tak przejmujesz? Chyba nie ma nic podejrzanego w tym, �e Emergenci buduj� �adne mieszkania? Przez wi�kszo�� wieczoru zachowywa�a� si� ca�kiem normalnie, jak zwykle plot�a� s�odkie g�upstwa��� nie podj�a wyzwania�� a potem co� si� sta�o. Co zauwa�y�a�?

Odepchn�� si� od sufitu, by podlecie� bli�ej do �awki, na kt�rej siedzia�a Trixia.

��Kilka� kilka drobnych rzeczy i��� Si�gn�a po jego d�o�.�� Wiesz, �e mam dobre ucho do j�zyk�w.�� Kolejny nik�y u�miech.�� Ich dialekt jest tak podobny do waszego radiowego standardu, �e z pewno�ci� musieli korzysta� z sieci Queng Ho.

��Jasne. Zdziwi�bym si�, gdyby by�o inaczej. To m�oda kultura, kt�ra dopiero buduje swoj� si��.�� Czy sko�czy si� na tym, �e b�d� ich broni�?

Oferta Emergent�w by�a bardzo rozs�dna, niemal hojna. W takiej sytuacji ka�dy Kupiec staje si� nieco podejrzliwy. Lecz Trixi� martwi�o co� innego.

��Tak, ale kiedy m�wi si� tym samym j�zykiem, trudno ukry� pewne rzeczy. S�ysza�am wiele autorytatywnych zwrot�w i nie by�y to archaizmy czy pozosta�o�ci jakiej� minionej epoki. Emergenci przyzwyczajeni s� do posiadania ludzi, Ezr.

��Masz na my�li niewolnictwo? To zaawansowana technicznie cywilizacja. Wykszta�ceni ludzie nie s� dobrymi niewolnikami. Dobrym niewolnikiem jest tylko ten, kto nie zna swoich mo�liwo�ci i praw.

�cisn�a gwa�townie jego d�o�, nie w gniewie i nie w �artach, lecz z jak�� dziwn� intensywno�ci�, jakiej nigdy dot�d u niej nie widzia�.

��Tak, tak, ale nie znamy jeszcze wszystkich ich dziwactw. Wiemy, �e potrafi� ostro pogrywa�. Przez ca�y wiecz�r s�ucha�am tego blondyna, kt�ry siedzia� obok ciebie, i pary po mojej prawej stronie. S�owa �handel� czy �wymiana� nie przechodz� im �atwo przez gard�a. Wyzysk to s�owo, kt�re najch�tniej operuj�, m�wi�c o Paj�kach.

��Hmm��� W�a�nie taka by�a Trixia. Rzeczy, kt�re uchodzi�y jego uwagi, mog�y mie� dla niej ogromne znaczenie. Czasami wydawa�y si� trywialne nawet po tym, jak je przedstawi�a. Lecz niekiedy jej wyja�nienia by�y niczym jasne �wiat�o ods�aniaj�ce rzeczy i zjawiska, kt�rych istnienia nawet si� nie domy�la�.�� No nie wiem, Trixio. Wiesz przecie�, �e Queng Ho te� potrafi� by� bardzo, hm� aroganccy, kiedy klienci ju� ich nie s�ysz�.

Trixia odwr�ci�a na moment g�ow� i spojrza�a na wizerunek dziwnych, cho� interesuj�cych pomieszcze�, kt�re by�y jej domem na Trilandzie.

��Arogancja Queng Ho przewr�ci�a m�j �wiat do g�ry nogami, Ezr.

Wasz kapitan Park zreformowa� nasze szkolnictwo, zmieni� struktury Le�nictwa� A by� to tylko efekt uboczny.

��Nikogo nie zmuszali�my�

��Wiem. Nikogo nie zmuszali�cie. Le�nictwo chcia�o mie� sw�j udzia� w tej wyprawie, a wy zgodzili�cie si� pod warunkiem, �e dostarcz� wam okre�lone produkty.�� U�miecha�a si� dziwnie.�� Ja nie narzekam, Ezr. Bez arogancji Queng Ho nigdy nie dosta�abym si� do programu badawczego Le�nictwa. Nigdy nie zrobi�abym doktoratu ani nie by�abym tutaj. Jeste�cie cwaniakami, to prawda, ale jeste�cie tak�e jedn� z lepszych rzeczy, jakie przydarzy�y si� mojemu �wiatu.

Ezr przebywa� w hibernacji prawie podczas ca�ego pobytu Queng Ho na Trilandzie, obudzono go dopiero na kilka miesi�cy przed odlotem.

Szczeg�y transakcji z Trilandem nie by�y mu znane, a a� do tej pory Trixia nie m�wi�a o nich zbyt wiele. Hmmm. Tylko jedna propozycja ma��e�stwa na Megasekund�; obieca� jej, �e nie b�dzie robi� tego cz�ciej, ale�

Otworzy� usta, by powiedzie�

��Hej, poczekaj! Nie sko�czy�am jeszcze. M�wi� teraz o tym wszystkim, bo chc� ci� przekona�; jest arogancja i arogancja, a ja potrafi� je rozr�ni�. Ludzie, z kt�rymi siedzieli�my przy kolacji, przypominali raczej tyran�w ni� handlowc�w.

��A co z kelnerami? Czy oni wygl�dali na gn�bionych niewolnik�w?

��Nie� Raczej na pracownik�w. Wiem, �e to brzmi dziwnie. Ale nie widzimy te� wszystkich ludzi Emergent�w. Mo�e ofiary s� gdzie indziej.

Lecz albo przez ignorancj�, albo przez zbytni� pewno�� siebie, Tomas Nau pozwoli�, by ich b�l zosta� wypisany na �cianach.�� Zmarszczy�a brwi, widz�c jego pytaj�ce spojrzenie.�� Obrazy, do diab�a!

Opuszczaj�c sal� bankietow�, Trixia przesz�a powoli wzd�u� �cian, podziwiaj�c ka�de malowid�o z osobna. By�y to pi�kne pejza�e, naturalne widoki albo krajobrazy du�ych wielkich przestrzeni mieszkalnych. Ka�dy wydawa� si� surrealistyczny ze wzgl�du na �wiat�o i geometri�, ale ka�dy by� tak�e bardzo precyzyjny, ukazywa� nawet pojedyncze �d�b�a trawy.

��Normalni, szcz�liwi ludzie nie mogli namalowa� czego� podobnego.

Ezr wzruszy� ramionami.

��Wydawa�o mi si�, �e wszystko zosta�y wykonane przez jedn� i t� sam� osob�. S� naprawd� dobre. Za�o�� si�, �e to reprodukcje jakiego� klasyka, jak pejza�e Denga Canberrana.�� Ogarni�ty depresj� maniakaln� malarz, kt�ry kontemplowa� sw� pust�, ponur� przysz�o��.�� Wielcy arty�ci cz�sto s� szaleni i nieszcz�liwi.

��Oto s�owa prawdziwego Kupca!

Ezr po�o�y� drug� d�o� na jej ramieniu.

��Trixio, nie chc� si� z tob� k��ci�. Do tej pory to ja by�em nieufny.

��I nadal jeste�, prawda?�� spyta�a z przej�ciem, zupe�nie powa�nie.

��Tak.�� Cho� nie tak bardzo jak Trixia i nie z tych samych powod�w.

��Wydaj� si� podejrzanie szczodrzy, skoro gotowi s� odda� nam po�ow� materia�u ze swoich ci�kich podno�nik�w.�� Z pewno�ci� kry� si� za tym jaki� inny, mniej korzystny dla Kupc�w uk�ad. Teoretycznie potencja� intelektualny, jaki przywie�li ze sob� Queng Ho, przewy�sza� warto�ci� kilka podno�nik�w, ale rachunek ten by� bardzo subtelny i trudny do udowodnienia.�� Pr�buj� tylko zrozumie�, co zobaczy�a�, a czego ja nie zauwa�y�em� Dobrze, za��my, �e sytuacja jest tak niebezpieczna, jak ci si� wydaje. My�lisz, �e kapitan Park i Komisja nie zaj�liby si� tym?

��A ty uwa�asz, �e z pewno�ci� by si� zaj�li, tak? Kiedy obserwowa�am waszych oficer�w w drodze powrotnej z bankietu, odnios�am wra�enie, �e niemal pokochali Emergent�w.

��Ciesz� si� tylko, �e dobili�my targu. Nie wiem, co my�l� ludzie z Komisji.

��M�g�by� si� dowiedzie�, Ezr. Je�li dali si� og�upi� na tym bankiecie, m�g�by� otworzy� im oczy. Wiem, wiem; jeste� kadetem, istniej� pewne zasady i zwyczaje, ple, ple, ple. Ale ta ekspedycja nale�y do twojej Rodziny!

Ezr pochyli� si� do przodu.

��Tylko cz��.

Trixia po raz pierwszy wspomnia�a tak�e i o tym fakcie. A� do tej pory oboje�� a przynajmniej Ezr�� bali si� m�wi� g�o�no o r�nicy w statusie. Oboje obawiali si� w skryto�ci serca, �e jedno mo�e po prostu wykorzystywa� drugie. Do rodzic�w Ezra Vinha i jego dw�ch ciotek nale�a�a jedna trzecia ekspedycji: dwa okr�ty i dwa �adowniki-. Og�em Rodzina Vinh.23 posiada�a trzydzie�ci okr�t�w zaanga�owanych w dwana�cie r�nych przedsi�wzi��.

Podr� na Triland stanowi�a jedn� z mniejszych inwestycji, do kt�rej oddelegowano tylko jednego i to bardzo m�odego cz�onka Rodziny. Za dwa lub trzy stulecia Ezr Vinh powr�ci do swych krewnych. B�dzie wtedy starszy o jakie� dziesi��, pi�tna�cie lat. Z rado�ci� wyczekiwa� tego spotkania, cieszy� si�, �e b�dzie m�g� pokaza� swym rodzicom, jak doskonale sobie radzi. Na razie jednak nie m�g� w �aden spos�b wykorzysta� swych wp�yw�w.

��Trixio, istnieje spora r�nica pomi�dzy posiadaniem a zarz�dzaniem, szczeg�lnie w moim przypadku. Gdyby w tej ekspedycji uczestniczyli moi rodzice, z pewno�ci� mieliby wiele do powiedzenia. Ale oni do�� ju� podr�owali. Na razie jestem w znacznie wi�kszym stopniu uczniem ni� w�a�cicielem.�� Prze�y� ju� do�� upokorze�, by si� o tym przekona�.

Podczas ekspedycji Queng Ho raczej nie tolerowano nepotyzmu.

Trixia milcza�a przez chwil�, wpatruj�c si� w twarz Ezra. Co teraz?

Vinh pami�ta� dobrze uwagi ciotki Filipy o kobietach, kt�re usidlaj� bogatych m�odych Kupc�w, przywi�zuj� ich do siebie i uwa�aj�, �e maj� prawo kierowa� ich �yciem, a co gorsza�� kierowa� interesami Rodziny. Ezr mia� dziewi�tna�cie lat, Trixia Bonsol dwadzie�cia pi��. Mo�e wydawa�o jej si�, �e ma prawo czego� od niego ��da�. Och, Trixio, prosz�, nie.

Wreszcie u�miechn�a si� �agodniej ni� zazwyczaj.

��Zgoda, Ezr. R�b, co musisz� prosz� ci� tylko o jedno. Zastan�w si� nad tym, co ci powiedzia�am.�� Si�gn�a do jego twarzy i pog�aska�a j� czule. Jej poca�unek by� delikatny, niepewny.

Smarkula czeka�a na Ezra przed wej�ciem do jego kwatery.

��Cze��, Ezr, widzia�am ci� wczoraj wieczorem.�� Omal nie zatrzyma� si� w miejscu. Ona m�wi o bankiecie. Komisja Handlowa transmitowa�a go na okr�ty floty.

��Jasne, Qiwi, widzia�a� mnie na wideo. Teraz widzisz mnie na �ywo.

��Otworzy� drzwi, wszed� do �rodka. Smarkula wesz�a wraz z nim.�� Wi�c co tutaj robisz?

Qiwi do perfekcji opanowa�a umiej�tno�� interpretacji pyta� w dogodny dla niej spos�b.

��Za dwa tysi�ce sekund zaczynamy razem zmian�. Pomy�la�am, �e mogliby�my zej�� do bakterium i poplotkowa�.

Vinh zanurkowa� do drugiego pokoju, ale tym razem zamkn�� drzwi Smarkuli przed nosem. Przebra� si� w lu�ne robocze ubranie. Oczywi�cie Qiwi nadal czeka�a, kiedy wyszed� z pokoju.

Westchn�� ci�ko.

��Nie mam �adnych plotek.�� Na pewno nie powt�rz� jej tego, co m�wi�a Trixia.

Qiwi wyszczerzy�a z�by w triumfalnym u�miechu.

��Ale ja mam.�� Otworzy�a zewn�trzne drzwi i uk�oni�a si� dwornie, przepuszczaj�c go przed sob�.�� Chcia�abym por�wna� notatki z tym, co ty widzia�e�, ale to nie wszystko. Komisja mia�a trzy kamery, w tym jedn� przy wej�ciu�� dawa�y znacznie lepszy widok ni� ten, kt�ry mia�e� ty, siedz�c za sto�em.�� Wyp�yn�a za nim na korytarz, opowiadaj�c, jak cz�sto przegl�da�a nagrania i z kim plotkowa�a na ich temat do tej pory.

Vinh pozna� Qiwi Lin Lisolet podczas lotu przygotowawczego w przestrzeni Trilandu. By�a najbardziej niezno�nym z dzieci, jakie spotka� w �yciu. I dla jakiego� niezrozumia�ego powodu wybra�a w�a�nie jego na obiekt swej atencji. Po posi�ku czy sesji treningowej bieg�a za nim i bi�a go po ramieniu�� a im bardziej Ezr si� z�o�ci�, tym wi�ksz� sprawia�o jej to rado��.

Jeden porz�dny klaps zmieni�by zupe�nie jej pogl�d na t� zabaw�. Ale nie mo�na przecie� uderzy� o�miolatki. Brakowa�o jej jeszcze dziewi�ciu lat do dolnej granicy wieku wymaganego od cz�onk�w za�ogi. Dzieci na og� nie wchodzi�y w sk�ad za�ogi, szczeg�lnie podczas podr�y do tak odleg�ego miejsca. Lecz do matki Qiwi nale�a�o dwadzie�cia procent ekspedycji�

Rodzina Lisolet.17 by�a rodzin� matriarchaln�, pochodzi�a ze Strentmann, odleg�ego zak�tka przestrzeni Queng Ho. Cechowa�y ich dziwne zwyczaje i wygl�d. Trzeba by�o z�ama� mn�stwo zasad, lecz w ko�cu ma�a Qiwi trafi�a do za�ogi. Podczas podr�y by�a aktywna d�u�ej ni� kt�rykolwiek z cz�onk�w wachty. Wi�ksza cz�� jej dzieci�stwa up�yn�a mi�dzy gwiazdami, w otoczeniu zaledwie kilku doros�ych, cz�sto nawet nie jej krewnych. Wystarczy�o, by Vinh o tym pomy�la�, a ju� jego gniew zamienia� si� we wsp�czucie. Biedna ma�a dziewczynka. Cho� ju� nie taka ma�a. Qiwi musi mie� teraz ju� jakie� czterna�cie lat. Jej ataki nabra�y teraz raczej charakteru werbalnego ni� fizycznego�� i bardzo dobrze, bior�c pod uwag� mocn� budow� cia�a ludzi ze Strentmann.

Teraz oboje p�yn�li w d� g��wnej osi stacji mieszkalnej.

��Cze��, Raji, jak tam interesy?�� Qiwi wita�a si� z co drugim przechodniem. W ci�gu kilku Msekund przed przybyciem Emergent�w kapitan rozmrozi� prawie po�ow� za�ogi, oko�o tysi�ca pi�ciuset ludzi, by zapewni� obs�ug� wszystkim pojazdom i broni. Nie by�a to osza�amiaj�ca liczba�� wi�cej go�ci bywa�o czasem na przyj�ciach organizowanych w domu rodzic�w Ezra�� tutaj jednak tworzy�a prawdziwy t�um, nawet je�li wiele os�b pe�ni�o jednocze�nie s�u�b� na okr�tach. Przy tej liczbie ludzi dawa�o si� szczeg�lnie zauwa�y�, �e kwatery mieszkalne s� tymczasowe.

Codziennie wype�niano powietrzem kolejne cz�ci balonu, zapewniaj�c przestrze� �yciow� nowym cz�onkom za�ogi. G��wna o� przechodzi�a przez punkty styku czterech wielkich balon�w mieszkalnych. Powierzchnie falowa�y od czasu do czasu, gdy czworo czy pi�cioro ludzi musia�o wymin�� si� jednocze�nie.

��Nie ufam Emergentom, Ezr. U�miechaj� si� s�odko i klepi� nas po ramieniu, ale przy najbli�szej okazji poder�n� nam gard�a.

Vinh st�kn�� z irytacj�.

��Wi�c dlaczego jeste� taka weso�a?

Przelecieli obok przezroczystego fragmentu �ciany�� prawdziwego okna, nie tapety. Za oknem rozci�ga� si� park. W�a�ciwie by�o to tylko du�e bonsai, prawdopodobnie mie�ci�o si� tu jednak wi�cej �ywych stworze� ni� w ca�ej sterylnej stacji mieszkalnej Emergent�w. Qiwi zapatrzy�a si� w widok za oknem i milcza�a przez chwil�. Tylko �ywe ro�liny i zwierz�ta mog�y wywo�a� u niej tak� reakcj�. Ojciec Qiwi by� specjalist� od System�w Podtrzymywania �ycia i artyst� bonsai znanym niemal w ca�ej przestrzeni Queng Ho.

Potem powr�ci�a do rzeczywisto�ci i u�miechn�a si� butnie.

��Bo wystarczy tylko przypomnie� sobie, �e jeste�my Queng Ho! Ma my tysi�ce lat przewagi nad tymi nowicjuszami, tysi�ce lat kupieckiego do�wiadczenia. Emergenci, dobre sobie. S� tym, kim s�, tylko dlatego, �e pods�uchiwali publiczn� sie� Queng Ho. Bez sieci nadal mieszkaliby w tych swoich ruinach.

Korytarz zw�a� si� i przechodzi� w d�ugi sto�ek. G�osy za�ogi dociera�y do nich przyt�umione przez tkanin� �ciany. Znajdowali si� w jednym z najg��biej ukrytych p�cherzy stacji. Obok kad�uba i reaktora mocy by�a to jedyna naprawd� konieczna cz�� statku�� szyb bakterium.

Praca w szybie nale�a�a do najbrudniejszych i najmniej lubianych na ca�ym okr�cie, a polega�a na czyszczeniu filtr�w bakteryjnych pod zbiornikami wodnymi. Tutaj ro�liny nie pachnia�y ju� tak �adnie. W�a�ciwie oznak� dobrego zdrowia by� smr�d zgnilizny. Wi�kszo�� pracy mog�aby zosta� wykonana przez maszyny, lecz w kilku miejscach wymagano sprytu i rozs�dku obcego zwyk�ym automatom, nikt za� nie mia� zamiaru tworzy� zdalnie sterowanych urz�dze� tylko do tego celu. W pewnym sensie by�o to bardzo odpowiedzialne stanowisko. Wystarczy� jeden g�upi b��d, by szczep bakteryjny przedosta� si� przez membran� do wy�szych zbiornik�w.

Jedzenie smakowa�oby jak wymiociny, a smr�d m�g�by przedosta� si� do wentylacji. Lecz nawet najwi�kszy b��d prawdopodobnie nie zabi�by nikogo�� istnia�y jeszcze bakterie na poszczeg�lnych statkach, kt�re trzymano w izolacji od siebie.

By�o to wi�c idealne miejsce dla kogo�, kto dopiero uczy� si� s�u�by na statku. Wymaga�o ci�kiej pracy w nieprzyjemnych warunkach, a b��dy, cho� nie fatalne w skutkach, mog�y �ci�gn�� na g�ow� delikwenta gniew ca�ej za�ogi.

Qiwi ch�tnie przyjmowa�a dodatkowe dy�ury w bakterium. Twierdzi�a, �e uwielbia to miejsce. �M�j tata m�wi, �e aby zajmowa� si� du�ymi stworzeniami, trzeba zacz�� od tych najmniejszych�. By�a chodz�c� encyklopedi� we wszelkich kwestiach dotycz�cych bakterii, spl�tanych �cie�ek metabolicznych, bukiet�w smrodliwych zapach�w charakterystycznych dla r�nych kombinacji, cech szczep�w, kt�re mog�y zosta� zniszczone przy najmniejszym kontakcie z cz�owiekiem (szcz�liwi ci, kt�rzy nigdy nie musieli w�cha� ich smrodu).

Ezr omal nie pope�ni� dw�ch powa�nych b��d�w w ci�gu pierwszej Ksekundy. Oczywi�cie zapobieg� im w por�, ale Qiwi wszystko zauwa�y�a.

Zwykle nie przepu�ci�aby takiej okazji i dokucza�aby mu bez ko�ca, dzisiaj jednak jej my�li zaj�te by�y wy��cznie sprawami Emergent�w.

��Wiesz, dlaczego nie przywie�li�my tutaj �adnych ci�kich podno�nik�w?

Dwa najwi�ksze �adowniki Queng Ho mog�y podnie�� tysi�c ton z powierzchni planety na orbit�. Gdyby mieli do�� czasu, mogliby sami zapewni� sobie odpowiedni� ilo�� rud i substancji lotnych. Oczywi�cie przybycie Emergent�w pozbawi�o ich w�a�nie tego czasu. Ezr wzruszy� ramionami, wpatrzony w pr�bk�, kt�r� w�a�nie bada�.

��Znam te plotki.

��Ha. Nie potrzebujesz plotek. Wystarczy odrobina arytmetyki, by pozna� prawd�. Kapitan Park domy�li� si�, �e mo�emy mie� towarzystwo.

Zabra� minimaln� ilo�� �adownik�w i sprz�tu. Przywi�z� za to mn�stwo broni i bomb.

��Mo�e.�� Na pewno.

��Problem w tym, �e Emergenci mieli tu znacznie bli�ej i przywie�li jeszcze wi�cej broni.

Ezr nie odpowiedzia�.

��Tak czy inaczej s�ucha�am uwa�nie wszystkich plotek. Musimy by� naprawd� wyj�tkowo ostro�ni.�� Qiwi rozpocz�a d�ugi wyk�ad o taktyce i spekulacjach dotycz�cych uzbrojenia Emergent�w. Matka Qiwi by�a zast�pc� kapitana floty, ale i obro�c�. Obro�c� ze Strentmann. Podczas podr�y Smarkula sp�dza�a wi�kszo�� czasu na nauce matematyki, trajektorii i in�ynierii. Bakterium i bonsai stanowi�y �wiadectwo wp�yw�w jej ojca. Potrafi�a si� wciela� w role krwio�erczego obro�cy, sprytnego kupca i artysty bonsai, i dokonywa� tych przemian zaledwie w ci�gu kilku sekund. Jak to mo�liwe, �e jej rodzice zostali ma��e�stwem? Dziecko, kt�re sp�odzili, by�o takie samotne i zagubione.

��Mogliby�my pobi� Emergent�w w otwartej walce�� m�wi�a Qiwi.

-1 oni o tym wiedz�. Dlatego w�a�nie s� dla nas tacy mili. Teraz trzeba tylko z nimi odpowiednio pogrywa�; potrzebujemy ich ci�kich podno�nik�w. Potem, je�li dotrzymaj� umowy, mo�e stan� si� bogaci, ale my b�dziemy znacznie bogatsi. Te pata�achy nie sprzeda�yby powietrza stacji bez zbiornik�w. Je�li wszystko p�jdzie zgodnie z planem, po tej operacji to my b�dziemy kontrolowa� sytuacj�.

Ezr doko�czy� sekwencj� i pobra� nast�pn� pr�bk�.

��C󿠗 mrukn���� Trixia uwa�a, �e oni wcale nie postrzegaj� tego jako transakcji handlowej.

��Hm��� Qiwi pokpiwa�a ze wszystkiego, co mia�o jakie� znaczenie dla Ezra�� pr�cz Trixi. Zazwyczaj po prostu j� ignorowa�a. Teraz popad�a w nietypowe dla siebie zamy�lenie i milcza�a niemal przez ca�� sekund�.

��My�l�, �e twoja przyjaci�ka ma racj�. Pos�uchaj, Vinh, nie powinnam ci o tym m�wi�, ale Komisja Handlowa jest teraz mocno podzielona.�� Je�li nie zdradzi�a jej tego matka, Qiwi musia�a zmy�la�.�� W Komisji jest kilku idiot�w, kt�rym wydaje si�, �e to czysto handlowe negocjacje i �e obie strony wnosz� do wsp�lnej misji to, co maj� najlepszego�� cho�, oczywi�cie, my jeste�my nieco sprytniejsi. Nie rozumiej�, �e je�li zostaniemy zamordowani, straty drugiej strony nie b�d� mia�y �adnego znaczenia. Musimy dobrze to rozegra� i nie da� si� z�apa� w pu�apk�.

Na sw�j w�asny, krwio�erczy spos�b, Qiwi m�wi�a o tym samym co Trixi.

��Mama nie powiedzia�a tego wyra�nie, ale mo�e doj�� do impasu.�� Zerkn�a na� z ukosa; dziecko bawi�ce si� w konspiracj�.�� Jeste� w�a�cicielem, Ezr. M�g�by� porozmawia� z�

��Qiwi!

��Tak, tak, tak. Ja nic nie m�wi�am. Nic nie m�wi�am!

Da�a mu spok�j na jakie� dwadzie�cia sekund, potem zn�w zacz�a rozwodzi� si� nad tym, jak mo�na wykorzysta� Emergent�w, �je�li przetrwamy kilka kolejnych Msekund�. Gdyby �wiat Paj�k�w i gwiazda OnOff nie istnia�y, Emergenci byliby odkryciem wieku w tej cz�ci przestrzeni Queng Ho. S�dz�c po sposobie kierowania flot�, musieli dysponowa� jakimi� niezwykle sprawnymi systemami automatyzacji i planowania. Jednocze�nie ich okr�ty nie by�y nawet w po�owie tak szybkie jak okr�ty Queng Ho, a ich bionauka wydawa�a si� jeszcze gorsza. Qiwi mia�a setki pomys��w, jak wykorzysta� te r�nice z korzy�ci� dla Kupc�w.

Ezr pozwala� jej m�wi�, lecz prawie nie s�ucha�. W innej sytuacji skoncentrowa�by si� ca�kowicie na swojej pracy. Tym razem by�o to niemo�liwe. Powodzenie przedsi�wzi�cia przygotowywanego od dw�ch wiek�w zale�a�o teraz od kilku krytycznych Ksekund. Po raz pierwszy Ezr rozmy�la� o ludziach, kt�rzy kierowali flot�. Trixia pochodzi�a z zewn�trz, ale by�a bardzo inteligentna i na wiele spraw mia�a inny punkt widzenia ni� Kupcy. Smarkula by�a sprytna, lecz zwykle jej opinie i plotki nie mia�y �adnej warto�ci. Tym razem� mo�e �Mama� podsun�a jej ten pomys�.

Pogl�dy Kiry Pen Lisolet formowa�y si� bardzo daleko, niemal w najdalszym zak�tku przestrzeni Queng Ho; zapewne my�la�a, �e nastoletni ucze� mo�e mie� wp�yw na decyzje Komisji tylko dlatego, �e nale�y do Rodziny w�a�cicieli. Do diab�a�

Do ko�ca zmiany nie wymy�li� nic bardziej prawdopodobnego. Sko�czy za tysi�c pi��set sekund. Je�li zrezygnuje z lunchu, zd��y zmieni� ubranie� i poprosi� o spotkanie z kapitanem Parkiem. W ci�gu dw�ch lat, podczas kt�rych uczestniczy� aktywnie w ekspedycji, nigdy nie pr�bowa� korzysta� ze swych rodzinnych koneksji. / co ja w�a�ciwie mog� terazzrobi�? Czy naprawd� m�g�bym prze�ama� impas? Dr�czy� si� tymi pytaniami a� do ko�ca zmiany. Nie przesta� o nich my�le�, kiedy zmieni� robocze ubranie� i� zadzwoni� do sekretariatu kapitana.

Qiwi wyszczerzy�a z�by w bezczelnym u�miechu.

��Powiedz im to prosto z mostu, Vinh. To musi by� operacja wojskowa.

Uciszy� j� machni�ciem r�ki, a potem zauwa�y�, �e jego wiadomo�� nie dotar�a na miejsce. Zablokowana? Mia� ju� odetchn�� z ulg�, kiedy zobaczy�, �e wcze�niej otrzyma� wezwanie� z biura kapitana Parka. �Prosz� stawi� si� o 5.20.00 w sali narad kapitana floty�. Jak brzmia�o to stare przys�owie o przekle�stwie spe�nionych �ycze�? W g�owie Ezra Vinha panowa� ogromny zam�t, kiedy zmierza� do �luzy taks�wek. Qiwi Lin Lisolet znikn�a z widoku; m�dra dziewczynka.

Nie by�o to spotkanie z oficerami floty. Kiedy Ezr pojawi� si� w sali narad kapitana floty na okr�cie QHS �Pham Nuwen�, zasta� tam kapitana i� Komisj� Handlow� ekspedycji. Nie mieli weso�ych min. Vinh m�g� tylko rzuci� na nich okiem, nim zatrzyma� si� na baczno�� przed por�cz�.

Policzy� ukradkiem cz�onk�w Komisji. Tak, byli tutaj wszyscy. Zasiadali doko�a sto�u konferencyjnego, a ich spojrzenia nie wydawa�y si� przyjazne.

Park przyj�� postaw� Ezra machni�ciem r�ki.

��Spocznijcie, kadecie.�� Trzysta lat temu, kiedy Ezr mia� pi�� lat, kapitan Park odwiedzi� rezydencj� Rodziny Vinh w przestrzeni Canberry. Rodzice Ezra podejmowali go�cia z kr�lewskimi honorami, cho� nie by� starszym w�a�cicielem statku. Ezr pami�ta�, �e on tak�e otrzyma� wtedy od niego wspania�e prezenty i �e w�wczas �w cz�owiek wydawa� mu si� bardzo sympatyczny.

Przy ich nast�pnym spotkaniu Vinh by� ju� siedemnastoletnim kandydatem na kadeta, a Park przygotowywa� flot� do lotu na Triland. Co za r�nica. Od tej pory zamienili mo�e ze sto s��w i to tylko przy oficjalnych okazjach. Ezr by� zadowolony z tej anonimowo�ci; wiele by teraz da�, �eby j� odzyska�.

Kapitan Park mia� wyj�tkowo kwa�n� min�, jakby po�kn�� w�a�nie co� bardzo niedobrego. Ogarn�� spojrzeniem cz�onk�w Komisji Handlowej, a Vinh zacz�� si� nagle zastanawia�, na kogo mo�e by� z�y.

��M�ody V� kadecie Vinh. Mamy tu do�� niezwyk��� sytuacj�. Wie pan, jak delikatne jest nasze po�o�enie, odk�d przybyli tu Emergenci.�� Kapitan najwyra�niej nie oczekiwa� ode� potwierdzenia, wi�c Ezr zamkn�� usta, nim jeszcze zd��y� wypowiedzie� kr�tkie �tak jest�.�� W tej chwili mamy do wyboru kilka dr�g dalszego post�powania.�� Kolejne spojrzenie na cz�onk�w Komisji.

Ezr u�wiadomi� sobie nagle, �e Qiwi Lisolet wcale nie m�wi�a od rzeczy. Kapitan floty mia� absolutn� w�adz� w sytuacjach taktycznych i prawo weta w kwestiach strategicznych. Lecz gdy chodzi�o o zasadnicze zmiany w planach i celach ekspedycji, zdany by� na �ask� i nie�ask� Komisji Handlowej. Tym razem musia�o wydarzy� si� co� powa�nego. Nie by� to zwyk�y impas; w takich wypadkach Kapitan mia� g�os decyduj�cy. Nie, w Komisji musia�o doj�� do roz�amu granicz�cego z buntem. By�a to sytuacja, o kt�rej nauczyciele w szkole Ezra nawet nie wspominali lub zbywali j� jakimi� nieistotnymi uwagami. Skoro jednak ju� do niej dosz�o, to mo�e syn w�a�cicieli mo�e sta� si� czynnikiem w procesie decyzyjnym. Rodzajem koz�a ofiarnego.

��Pierwsza mo�liwo�栗 kontynuowa� Park, nie�wiadom ponurych wizji, jakie roztacza�y si� w umy�le m�odego Vinha.�� Podejmujemy gr� za proponowan� przez Emergent�w. Wsp�lne operacje. Wsp�lna kontrola nad wszystkimi pojazdami podczas misji planetarnej.

Ezr spojrza� na cz�onk�w Komisji. Kira Pen Lisolet siedzia�a obok kapitana floty. Ubrana by�a w zielony uniform swej Rodziny. Wydawa�a si� niemal r�wnie drobna jak Qiwi, a na jej twarzy widnia�a powaga i napi�cie.

Otacza�a j� jednak aura surowej, czysto fizycznej si�y. Cia�a ludzi ze Strentmann by�y wyj�tkowe, nawet wed�ug bardzo liberalnych standard�w Queng Ho. Niekt�rzy Kupcy szczycili si� sw� pow�ci�gliwo�ci�. Na pewno nie nale�a�a do nich Kira Pen Lisolet. Nikt chyba nie mia� w�tpliwo�ci, co Kira Lisolet s�dzi o pierwszej �mo�liwo�ci� kapitana Parka.

Ezr przesun�� spojrzenie na inn� znajom� twarz. Sum Dotran. Komisje zarz�dzaj�ce stanowi�y elit�. Zasiadali w nich aktywni w�a�ciciele, ale przede wszystkim zawodowi plani�ci, kt�rzy chcieli dorobi� si� w�asnych statk�w. Zupe�n� mniejszo�� stanowili bardzo starzy ludzie. Zazwyczaj byli to doskonali eksperci, kt�rzy przedk�adali zarz�dzanie ponad jak�kolwiek form� posiadania. Sum Dotran by� w�a�nie kim� takim. Kiedy� pracowa� tak�e dla rodziny Vinh. Ezr domy�la� si�, �e i on jest przeciwny pierwszej �mo�liwo�ci�.

��Druga mo�liwo��. Oddzielne struktury nadzoru, �adowniki bez ��czonych za��g. Przy najbli�szej okazji ujawnimy si� bezpo�rednio Paj�kom��� I pozwolimy, by B�g Kupc�w oddzieli� zwyci�zc�w od przegranych, doko�czy� w my�lach Ezr. Kiedy pojawi si� trzeci gracz, korzy�ci p�yn�ce z prostej zdrady powinny si� znacznie zmniejszy�. Za kilka lat ich relacje z Emergentami mog�yby nabra� charakteru normalnego, zdrowego wsp�zawodnictwa.

Oczywi�cie Emergenci mog� uzna� jednostronny kontakt jako swego rodzaju zdrad�. Niedobrze. Vinh mia� wra�enie, �e co najmniej po�owa Komisji popiera to rozwi�zanie�� ale nie Sum Dotran. Starzec spojrza� na Vinha i pokr�ci� lekko g�ow�, przesy�aj�c mu jednoznaczny sygna�.

��Trzecia mo�liwo��. Sk�adamy stacj� mieszkaln� i wracamy do Trilandu.

Zdumienie Vinha musia�o si� wyra�nie odbi� na jego twarzy. Sum Dotran rozwin�� kwesti�.

��M�ody Vinhu, kapitan chce powiedzie�, �e jest nas mniej i prawdopodobnie mamy te� mniej broni. Nikt z nas nie ufa Emergentom, a je�li nas zaatakuj�, nie b�dziemy mieli �adnej drogi ucieczki. Nie mo�emy ryzykowa�

Kira Pen Lisolet uderzy�a otwart� d�oni� w st�.

��Sprzeciw! Sam pomys� tego spotkania by� absurdalny. Co gorsza, teraz widzimy, �e Sum Dotran pr�buje wykorzysta� je, by przeforsowa� w�asne pogl�dy.�� Ezr m�g� wi�c zapomnie� o teorii, �e Qiwi dzia�a�a z namowy swej matki.

��Przywo�uj� was oboje do porz�dku!�� Kapitan Park zamilk� na moment, wpatruj�c si� gniewnie w cz�onk�w Komisji.�� Czwarta mo�liwo�栗 podj�� wreszcie�� pierwsi atakujemy flot� Emergent�w i przejmujemy ca�y uk�ad dla siebie.

��Pr�bujemy go przej�栗 poprawi� Dotran.

��Sprzeciw!�� To zn�w Kira Pen Lisolet. Nakaza�a gestem, by wy�wietlono przygotowane przez ni� wcze�niej obrazy.�� Atak to jedyne rozs�dne wyj�cie.

Obrazy Lisolet nie przedstawia�y widoku nieba czy �wiata Paj�k�w. Nie by�y to schematy czy tabele czasowe, w kt�rych tak lubowali si� plani�ci. Nie, obraz ten przypomina� raczej planetarne diagramy nawigacyjne, ukazuj�ce ich pozycj� i wektory pr�dko�ci obu flot wzgl�dem siebie, �wiata Paj�k�w i gwiazdy OnOff. Zaznaczono na nim tak�e przysz�e pozycje na odpowiednim uk�adzie wsp�rz�dnych. Diamentowe ska�y tak�e zosta�y uwzgl�dnione w wykresie. Wsz�dzie roi�o si� od taktycznych symboli wojskowych, oznacze� bomb, rakiet, liczby gigaton i elektronicznych symulacji.

Ezr wpatrywa� si� w ten obraz i pr�bowa� przypomnie� sobie swoje zaj�cia z wojskowo�ci. Plotki o tajnym �adunku kapitana Parka by�y prawdziwe. Ekspedycja Queng Ho mia�a z�by�� d�u�sze i ostrzejsze ni� jakakolwiek normalna flota handlowa. A obro�cy Queng Ho mieli troch� czasu na przygotowania; najwyra�niej wykorzystali go w pe�ni, nawet je�li uk�ad OnOff wydawa� si� niemal ca�kowicie pozbawiony miejsc, w kt�rych mo�na by zastawi� pu�apki czy ukry� zapasy broni.

Istnia�a te� jednak druga strona; Emergenci. Symbole wojskowe umieszczone obok ich statk�w przedstawia�y tylko niezbyt pewne przypuszczenia. System automatyzacji Emergent�w by� dziwny, prawdopodobnie lepszy od Queng Ho. Emergenci przywie�li ze sob� dwukrotnie wi�kszy �adunek i, jak si� mo�na by�o domy�li�, odpowiednio wi�cej broni.

Ezr ponownie skupi� uwag� na ludziach zasiadaj�cych wok� sto�u konferencyjnego. Kto pr�cz Kiry Lisolet optowa� za atakiem? Ezr sp�dzi� w szkole sporo czasu na studiowaniu strategii, lecz zawsze uczono go, �e wielkie zdrady s� domen� z�a i szale�stwa i �e szanuj�cy si� Queng Ho nigdy nie powinien ucieka� si� do takich rozwi�za�. Ezr by� pewien, �e ten widok, widok Komisji Handlowej rozwa�aj�cej morderstwo, pozostanie w jego pami�ci na d�ugi czas.

Milczenie przeci�ga�o si� nienaturalnie d�ugo. Czy�by oczekiwali od niego jakiej� wypowiedzi? Wreszcie kapitan Park przem�wi�:

��Domy�la si� pan zapewne, kadecie Vinh, �e dosz�o tu do impasu.

Nie ma pan prawa g�osu, do�wiadczenia ani dok�adnego rozeznania obecnej sytuacji. Nie chcia�bym pana urazi�, ale czuj� si� za�enowany, przyjmuj�c pana w og�le na tym spotkaniu. Ale jest pan jedynym cz�onkiem Rodziny, do kt�rej nale�� dwa okr�ty. Je�li m�g�by pan nam doradzi� cokolwiek w kwestii tych czterech opcji, ch�tnie pana wys�uchamy.

Kadet Ezr Vinh by� tylko drobnym pionkiem w tej rozgrywce, lecz teraz skupia�a si� na nim uwaga wszystkich obecnych. Co im powiedzie�?

Tysi�ce pyta� k��bi�y si� w jego g�owie. W szkole uczyli si� szybkiego podejmowania decyzji, zawsze jednak mieli do dyspozycji wi�cej danych.

Oczywi�cie ci ludzie nie oczekiwali od niego �adnej analizy. Ta my�l uspokoi�a go nieco, wyzwoli�a z wi�z�w strachu.

��Czcztery mo�liwo�ci, kapitanie Floty? Czy nnie istniej� jeszcze jakie� inne pomys�y, o kt�rych wspomniano podczas tego spotkania?

���adne, kt�re uzyska�yby poparcie moje lub cho�by cz�ci Komisji.

��Hm. Pan rozmawia� z Emergentami d�u�ej ni� ktokolwiek inny. Co pan s�dzi o ich przyw�dcy, Tomasie Nau?�� By�o to jedno z pyta�, nad kt�rym zastanawiali si� wraz z Trixi�. Ezr nigdy by nie przypuszcza�, �e zada je samemu kapitanowi floty.

Park zacisn�� usta, a Ezr obawia� si� przez chwil�, �e jego zwierzchnik wybuchnie gniewem. W ko�cu skin�� g�ow�.

��Jest bystry. Jego wiedza techniczna jest raczej s�aba w por�wnaniu z t�, kt�r� ma kapitan floty Queng Ho. Jest �wietnym specjalist� w dziedzinie strategii, cho� niekoniecznie tej, kt�r� my znamy� Ca�a reszta to domys�y i przypuszczenia, cho栗 jak s�dzꠗ wi�kszo�� Komisji zgodzi si� ze mn�; nie ufam Tomasowi Nau i nie podpisa�bym z nim �adnej umowy handlowej. My�l�, �e dla zysku pope�ni�by nawet najwi�ksz� zdrad�. Jest uprzejmy i mi�y w obej�ciu, ale to sko�czony k�amca, kt�ry nie przywi�zuje najmniejszej wagi do obietnic i uk�ad�w.�� By�a to najgorsza opinia, jak� m�g� wyg�osi� Queng Ho o innym cz�owieku. Ezr zrozumia� nagle, �e kapitan Park musi by� jednym ze zwolennik�w ataku. Spojrza� na Suma Dotrana, a potem ponownie na Parka. Dwie osoby, kt�re darzy� naj wi�kszym zaufaniem, zajmowa�y skrajnie odmienne pozycje! Panie, czyci ludzie nie wiedz�, �e jestem tylko kadetem!?

Ezr j�kn�� w duchu. Waha� si� przez kilka sekund, naprawd� rozwa�aj�c problem. Wreszcie przem�wi�:

��Wys�uchawszy pa�skiej opinii, z pewno�ci� przeciwny jestem pierwszej opcji, wsp�lnym operacjom. Ale� przeciwny jestem tak�e pomys�owi bezpo�redniego ataku, poniewa��

��Doskona�a decyzja, m�j ch�opcze�� przerwa� mu Sum Dotran.

���poniewa� nie mamy w tym niemal �adnego do�wiadczenia, cho� z pewno�ci� nie brakuje nam wiedzy teoretycznej.

Pozostawa�y wi�c dwie mo�liwo�ci: z�o�y� sprz�t i uciec�� albo zosta�, wsp�pracowa� z Emergentami w mo�liwie jak najmniejszym stopniu i przy najbli�szej okazji powiadomi� Paj�ki. Nawet je�li, obiektywnie rzecz bior�c, decyzja taka wydawa�aby si� uzasadniona, ucieczka oznacza�aby ca�kowit� pora�k� ekspedycji. Bior�c pod uwag� obecny stan paliwa, by�aby te� niezwykle powolna.

Zaledwie milion kilometr�w dalej znajdowa�a si� najwi�ksza zagadka�� a mo�e najwi�kszy skarb�� znana tej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni. Przebyli pi��dziesi�t lat �wietlnych, byli tak blisko celu. Wielkie ryzyko, wielki skarb.

��Uwa�am, �e straciliby�my zbyt wiele, wracaj�c teraz do Trilandu.

Wszyscy jednak musimy by� obro�cami, dop�ki sytuacja nie stanie si� ca�kowicie bezpieczna.�� W ko�cu Queng Ho tak�e mia�o swych legendarnych wojownik�w; Pham Nuwen wygra� wi�cej bitew, ni� Ezr m�g� spami�ta�.�� M-moim zdaniem, powinni�my zosta�.

Cisza. Wydawa�o mu si�, �e na wi�kszo�ci twarzy dostrzega ulg�. Zast�pca kapitana floty Lisolet mia�a ponur�, zaci�t� min�. Sum Dotran wykaza� si� mniejsz� pow�ci�gliwo�ci�:

��M�j ch�opcze, prosz�, przemy�l to raz jeszcze. Twoja rodzina ma tu taj dwa statki. To �aden wstyd wycofa� si� w obliczu niemal pewnej prze granej. To raczej prawdziwa m�dro��. Emergenci s� zbyt niebezpieczni, by� Park odsun�� si� od swego miejsca przy stole, podlecia� do Suma Dotrana i po�o�y� sw� wielk� d�o� na jego ramieniu.

��Przykro mi, Sum�� przem�wi� �agodnym tonem.�� Zrobi�e� wszystko, co mog�e�. Przekona�e� nas nawet, by�my wys�uchali m�odszego w�a�ciciela. Czas, by�my wszyscy� pogodzili si� i zabrali do pracy.

Twarz Dotrana �ci�gn�a si� w grymasie frustracji lub strachu. Trwa� tak przez chwil�, wreszcie wypu�ci� z p�uc �wiszcz�cy oddech. Nagle wyda�) si� bardzo stary i zm�czony.

��S�usznie, kapitanie.

Park powr�ci� na swoje miejsce przy stole i spojrza� oboj�tnie na Ezifa.

��Dzi�kujemy za rad�, kadecie Vinh. Mam nadziej�, �e zachowa pan w tajemnicy wszystko, czego by� pan tu �wiadkiem.

��Tak jest.�� Ezr si� wypr�y�.

��Odej��.

Za jego plecami otworzy�y si� drzwi. Ezr odepchn�� si� od por�czy. Kiedy wylatywa� na korytarz, kapitan Park m�wi� ju� do Komisji.

��Kiro, trzeba uzbroi� wszystkie szalupy. Mo�e powinni�my da� Emergentom do zrozumienia, �e naszych jednostek praktycznie nie da si� po rwa�. Ja�

Drzwi zamkn�y si�, zag�uszaj�c nast�pne s�owa kapitana. Ezr dr�a� z ulgi i zdenerwowania jednocze�nie. Jakie� czterdzie�ci lat za wcze�nie bra� czynny udzia� w kierowaniu flot�. Wcale nie by�o to przyjemne.

�rednica �wiata Paj�k�w�� Arachny, jak nazywali go niekt�rzy�� wynosi�a dwana�cie tysi�cy kilometr�w, a ci��enie na powierzchni r�wna�o si� 0,95 g. Planeta mia�a jednolite kamienne wn�trze, lecz powierzchni� otacza�a dostateczna ilo�� substancji lotnych, by utworzy�y si� oceany i atmosfera. Brakowa�o tylko jednej rzeczy, kt�ra uczyni�aby z tego miejsca rajski �wiat podobny do Ziemi�� �wiat�a s�onecznego.

Min�o ju� ponad dwie�cie lat, odk�d gwiazda OnOff, s�o�ce tego �wiata, wesz�o w faz� �Off�. Przez ponad dwie�cie lat jej blask docieraj�cy na Arachn� by� niewiele ja�niejszy od tego, jaki dawa�y inne odleg�e gwiazdy.

�adownik Ezra zni�a� si� nad l�dem, kt�ry w cieplejszych czasach stanowi� zapewne g��wny archipelag Arachny. Najwa�niejsze prace prowadzone by�y w tej chwili po drugiej stronie planety, gdzie ci�kie podno�niki wycina�y z zamarzni�tego oceanu kilka milion�w ton wody i wynosi�y je na orbit�. Ezr nie przejmowa� si� tym zbytnio; widzia� ju� kiedy� prace in�ynieryjne na du�� skal�. To raczej ich l�dowanie mog�o przej�� do historii�

Monitory na pok�adzie pasa�erskim przedstawia�y rzeczywisty widok.

L�dy przesuwaj�ce si� w ciszy pod statkiem wygl�da�y jak plamy szaro�ci przemieszanej z biel�, tu i �wdzie lekko pob�yskuj�c�. Mo�e by�a to tylko jego wyobra�nia, ale Ezrowi wydawa�o si�, �e widzi s�abe cienie rzucane przez OnOff. Tworzy�y one topograficzny obraz szczyt�w g�rskich i urwisk, bieli zsuwaj�cej si� do czarnych zag��bie�. Dostrzega� tak�e koncentryczne kr�gi otaczaj�ce niekt�re spo�r�d bardziej odleg�ych szczyt�w; grzbiety zwa��w lodowych znacz�ce miejsca, w kt�rych ocean zamarza� wok� ska�?

��Hej, dajcie na to chocia� siatk� wysoko�ciow��� rozleg� si� za jego plecami g�os Benny�ego Wena, a na obrazie pokaza�y si� delikatne czerwonawe oczka. Ich rozk�ad zgadza� si� w du�ej mierze z jego wizj� cieni i �niegu.

Ezr zgasi� czerwon� siatk�.

��Kiedy gwiazda jest w fazie On, na dole �yj� miliony Paj�k�w. Mo�na by si� spodziewa�, �e dostrze�emy tam jakie� �lady cywilizacji.

Benny parskn�� lekcewa��co.

��A co spodziewa�by� si� zobaczy� na naturalnym widoku? W g�rze wida� tylko szczyty g�rskie, a wszystkie tereny poni�ej pokryte s� metra mi �niegu tlenowoazotowego.�� Normalna ziemska atmosfera zamarz�a ca�kowicie, tworz�c wsz�dzie wielometrow� warstw� �niegu powietrzne go. Wi�kszo�� miejsc, w kt�rych mog�y znajdowa� si� miasta�� zatoki, uj�cia rzek�� znajdowa�a si� teraz pod tym naturalnym przykryciem. Wszystkie poprzednie l�dowania odbywa�y si� na wy�ej po�o�onych terenach, przy jakich� miasteczkach g�rniczych lub prymitywnych osadach. Dopiero tu� przed przybyciem Emergenci zrozumieli, co jest w�a�ciwie celem ich poszukiwa�.

Pod statkiem przesuwa�y si� kolejne po�acie ciemnego l�du. By�y tu nawet formacje przypominaj�ce strumienie lodowcowe. Ezr zastanawia� si�, kiedy te ostatnie mog�y si� utworzy�. Mo�e to lodowce powietrzne?

��Bo�e wszystkich Kupc�w, sp�jrzcie tylko na to!�� Benny wskaza� na lew� stron� ekranu; czerwonawy blask pod horyzontem. Benny zrobi� zbli�enie. �wiat�o nadal by�o niewielkie i znika�o szybko z ich pola widzenia. Naprawd� wygl�da�o jak ogie�, cho� zmienia�o kszta�t do�� powoli.

Co� przys�oni�o im na chwil� widok, a Ezr mia� wra�enie, �e znad �wiat�a podnosi si� ku niebu jaki� ciemny kszta�t.

��B�d� mia� lepszy obraz z wysokiej orbity�� dobieg� z drugiej strony pok�adu g�os dow�dcy za�ogi, Diema. Nie zrobi� powi�kszenia.�� To wulkan.

W�a�nie zgas�.

Ezr obserwowa� widok znikaj�cy powoli za horyzontem. Ow� ciemn� plam� wznosz�c� si� ku niebu stanowi�a zapewne lawa wystrzeliwana z krateru pod ci�nieniem, a mo�e tylko woda i powietrze.

��Ciekawe��� mrukn�� Ezr. Wn�trze planety by�o zimne i martwe, cho� w p�aszczu planety istnia�o kilka skupisk roztopionej magmy.�� Wszyscy uwa�aj�, �e Paj�ki s� teraz zamro�one; a je�li niekt�re z nich �yj� normalnie w pobli�u takich miejsc jak to?

��To ma�o prawdopodobne. Zrobili�my dok�adne badania w podczerwieni. Gdyby wok� kt�rego� z wulkan�w mieszka�y �ywe istoty, na pewno by�my to zauwa�yli. Poza tym Paj�ki wynalaz�y radio dopiero przed ostatnim okresem ciemno�ci. Nie s� jeszcze na takim etapie rozwoju, by �y� na powierzchni planety w tych warunkach.�� Konkluzja ta opiera�a si� na kilku Msekundach rozpoznania i paru prawdopodobnych za�o�eniach poczynionych przez chemik�w i biolog�w.

��Pewnie masz racj�.

Patrzy� jeszcze przez chwil� na czerwony, rozjarzony punkt, a� ten znikn�� ca�kowicie za horyzontem. P�niej jego uwag� przyku�y ciekawsze rzeczy znajduj�ce si� bezpo�rednio przed i pod statkiem. Eliptyczna trajektoria l�dowania prowadzi�a ich g�adko w d�. Cho� by� to �wiat o normalnych rozmiarach, w tej chwili brakowa�o tam atmosfery. Poruszali si� z pr�dko�ci� o�miu tysi�cy metr�w na sekund� kilka tysi�cy metr�w nad ziemi�. Ezr mia� wra�enie, �e g�ry wspinaj� si� ku nim, si�gaj� po nich. Mijali kolejne pasma g�rskie, coraz bli�sze i bli�sze. Benny, kt�ry zajmowa� miejsce za jego plecami, wydawa� z siebie jakie� dziwne pomrukiwania i st�kni�cia, przerwawszy na chwil� sw� zwyk�� paplanin�.

Ezr wstrzyma� oddech, kiedy przemkn�� pod nimi ostatni grzbiet g�rski, tak blisko, �e Vinh zastanawia� si� przez chwil�, czy nie dotkn�� kad�uba �adownika.

Potem rozjarzy� si� przed nimi p�omie� g��wnego silnika.

Zej�cie z miejsca, w kt�rym Jimmy Diem osadzi� �adownik, zaj�o im prawie 30 Ksekund. Nie by�o to jednak miejsce wybrane przypadkowo. P�ka skalna, na kt�rej wyl�dowali, znajdowa�a si� w po�owie zbocza, ale nie le�a� na niej ani l�d, ani �nieg. Ich cel znajdowa� si� na dnie w�skiej doliny. W�a�ciwie dolina ta powinna spoczywa� pod setkami metr�w powietrznego �niegu, lecz dzi�ki jakiemu� niezwyk�emu uk�adowi warunk�w topograficznych i klimatycznych warstwa ta nie si�ga�a nawet p� metra. Pod skalnymi �cianami doliny kry�o si� najwi�ksze zbiorowisko nienaruszonych budynk�w, jakie znale�li do tej pory. Istnia�o spore prawdopodobie�stwo, �e odkryli wej�cie do jednej z wi�kszych jaski� hibernacyjnych Paj�k�w i by� mo�e miasto funkcjonuj�ce w ciep�ym okresie OnOff. Na pewno mogli znale�� tutaj wiele ciekawych materia��w. Zgodnie z umow� wszystkie informacje nale�a�o przekazywa� Emergentom�

Ezr nie wiedzia�, jak zako�czy� si� ostatecznie sp�r w Komisji. Diem robi� wszystko, by ukry� �lady tej wizyty przed tubylcami, tak jak oczekiwali tego Emergenci. Po zako�czeniu misji mieli spu�ci� na miejsce l�dowania lawin�. Nawet �lady ich st�p mia�y zosta� wymazane (cho� wcale nie by�o to konieczne).

Kiedy dotarli na dno doliny, OnOff si�gn�a w�a�nie zenitu. W �s�onecznym sezonie� by�oby to po�udnie. Teraz OnOff wygl�da�a jak blady, czerwonawy ksi�yc. Jej powierzchni� pokrywa�y c�tki przypominaj�ce olej na kropli wody. Na razie nie korzystali ze wzmocnienia wizji, blask OnOff by� bowiem wystarczaj�co silny, by mogli swobodnie porusza� si� po powierzchni planety.

Za�oga �adownika, pi�� postaci w skafandrach i jeden automat, ruszy�a w d� centralnej ulicy. Przy ka�dym kroku spod ich st�p unosi�y si� male�kie ob�oczki �nie�nego py�u, a w miejscach, gdzie substancje lotne styka�y si� ze s�abiej izolowanymi fragmentami skafandr�w, tworzy�y si� smugi pary. Kiedy zatrzymywali si� na d�u�ej, nie mogli sta� w g��bokim �niegu, bo natychmiast otacza�a ich mg�a sublimacyjna. Co dziesi�� metr�w zostawiali na ziemi czujnik sejsmograficzny. Po zebraniu wszystkich danych umo�liwi im to nakre�lenie w miar� dok�adnej mapy pobliskich jaski�. Wa�niejszym celem tej wyprawy by�o jednak zbadanie rzeczy, kt�re kry�y si� we wn�trzu budynk�w. Cel najwa�niejszy�� materia�y pisane, obrazy. Znalezienie ilustrowanej ksi��ki dla dzieci z pewno�ci� przynios�oby Diemowi awans.

Odcienie czerwonawej szaro�ci na tle czerni. Ezr syci� oczy tym niezwyk�ym, naturalnym obrazem. By� niesamowity i pi�kny. W tym miejscu �y�y Paj�ki. Cienie wspina�y si� na �ciany paj�czych budynk�w ustawionych po obu stronach ulicy, kt�r� w�a�nie szli. Wi�kszo�� mia�a tylko dwa lub trzy pi�tra, lecz nawet w bladym czerwonym �wietle nie mo�na by�o pomyli� ich z czym�, co zbudowaliby ludzie. Nawet najmniejsze drzwi by�y bardzo szerokie, rzadko jednak wy�sze ni� p�tora metra. Okna (ukryte pod szczelnie zamkni�tymi okiennicami; miejsce to zosta�o opuszczone bez po�piechu przez w�a�cicieli, kt�rzy zamierzali tu powr�ci�) r�wnie� by�y szerokie i niskie.

Otwory okienne wygl�da�y jak setki przymru�onych oczu spogl�daj�cych w milczeniu na pi�tk� ludzi i ich chodz�cy automat. Vinha nurtowa�o, co sta�oby si�, gdyby w jednym z tych okien zap�on�o nagle �wiat�o.

Jego wyobra�nia bawi�a si� przez chwil� takim scenariuszem. A je�li si� mylili co do szczebla rozwoju Paj�k�w? To byli obcy. W tak dziwnym �wiecie �ycie nie mog�o si� raczej rozwin�� drog� naturaln�. Te istoty pokona�y kiedy� przestrze� mi�dzygwiezdn�. Przestrze� handlowa Queng Ho obejmowa�a czterysta lat �wietlnych; od tysi�cy lat rz�dzi�a tam ich technologia. Queng Ho odbierali sygna�y radiowe pozaludzkich cywilizacji odleg�ych o tysi�ce, a na og� miliony lat �wietlnych, pozostaj�cych na zawsze poza zasi�giem kontaktu czy cho�by rozmowy. Paj�ki by�y trzeci� pozaludzk� i inteligentn� ras�, z kt�r� Queng Ho zetkn�li si� bezpo�rednio; trzeci� w ci�gu o�miu tysi�cy lat ludzkich podr�y w przestrzeni. Jedna z nich wymar�a przed milionami lat; druga nie zna�a jeszcze maszyn, nie m�wi�c ju� o lotach kosmicznych.

Pi�� os�b spaceruj�cych pomi�dzy mrocznymi budynkami o w�skich jak szczeliny strzelnicze oknach mog�o wkr�tce tak�e przej�� do historii.

Armstrong na Lunie, Pham Nuwen w Brisgo Gap�� a teraz Vinh, Wen, Patii, Do i Diem na ulicy paj�czego miasta.

G�osy w ich s�uchawkach umilk�y na chwil� i do Ezra dociera�o jedynie skrzypienie skafandra i jego w�asny oddech. Potem zn�w odezwa� si� kto� z g�ry, kieruj�c ich na otwart� przestrze�, ku drugiej stronie doliny.

Najwyra�niej �w analityk przypuszcza�, �e w�ska szczelina mo�e by� wej�ciem do jaski�, gdzie prawdopodobnie przebywa�y obecnie Paj�ki.

��To dziwne�� m�wi� ten anonimowy g�os.�� Czujnik sejsmograficzny co� znalaz�. S�yszy jakie� d�wi�ki dochodz�ce z budynku po waszej prawej stronie.

Vinh odwr�ci� g�ow� i wbi� wzrok w ciemno��. Mo�e nie �wiat�o, lecz d�wi�k.

��Mo�e budynek po prostu osiada?�� Benny.

��Nie, nie. To by� impuls, jak pstrykni�cie. Teraz s�yszymy regularne uderzenia, jakby pulsowanie. Analiza cz�stotliwo�ci� to brzmi jak jakie� mechaniczne urz�dzenie, ruchome cz�ci i takie� OK, teraz ju� si� chyba zatrzyma�, to tylko jakie� szcz�tkowe odg�osy. Diem, ustalili�my dok�adnie pozycj� tego urz�dzenia. Znajduje si� w jednym z pobliskich budynk�w, cztery metry nad poziomem ulicy. Id�cie za markerem.

Vinh i pozostali przeszli trzydzie�ci metr�w, prowadzeni ikonk� wska�nika, kt�ra p�on�a w ich wy�wietlaczach. To by�o niemal zabawne, kiedy nagle zacz�li porusza� si� z wielk� ostro�no�ci�, cho� i tak ka�dy m�g�by ich zobaczy� z okien budynku.

Marker zaprowadzi� ich za r�g.

��Ten budynek nie wyr�nia si� niczym specjalnym�� zauwa�y� Diem.

Podobnie jak reszta zosta� wzniesiony z kamieni po��czonych bez u�ycia zaprawy. Ka�de kolejne pi�tro by�o nieco wysuni�te przed ni�sze.�� Zaraz, chyba ju� to widz�. Pod drugim nawisem przyczepione jest jakie�� ceramiczne pude�ko. Vinh, ty stoisz najbli�ej, wejd� tam i przyjrzyj si� temu z bliska.

Ezr ruszy� w stron� budynku, a potem zauwa�y�, �e kto� wy��czy� jego wska�nik.

��Gdzie?�� Widzia� tylko cienie i szare �ciany.

��Vinh.�� W g�osie Diema pobrzmiewa�a irytacja.�� Obud� si�, dobrze?

��Przepraszam.�� Ezr czu�, jak si� czerwieni; zbyt cz�sto pope�nia� ten b��d. W��czy� widok wielowidmowy, a obraz przed jego oczami rozjarzy� si� nagle kolorami, kt�re jego skafander widzia� w kilku zakresach widma.

W miejscu, gdzie przed chwil� rozci�ga�a si� nieprzenikniona ciemno��, zobaczy� teraz pude�ko, o kt�rym m�wi� Diem. Wisia�o kilka metr�w nad jego g�ow�.

��Chwileczk�, musz� si� tam jako� dosta�.�� Podszed� do �ciany. Podobnie jak wi�kszo�� innych budynk�w tak�e i ten ozdobiony by� szerokimi kamiennymi listwami. Analityk uwa�a�, �e s� to schody. Przys�u�y�y si� Vinhowi, cho� wykorzysta� je raczej jak szczeble drabiny ni� stopnie. Ju� po kilku sekundach sta� obok dziwnego przedmiotu.

By�a to maszyna; po obu jej stronach znajdowa�y si� grube nity, jakby �ywcem wyj�te z kart jakiej� �redniowiecznej powie�ci. Ezr wyci�gn�� z kieszeni skafandra czujnik i przystawi� go do pude�ka.

��Chcecie, �ebym tego dotkn��?

Diem nic nie odpar�. Pytanie skierowane by�o do tych na g�rze. Vinh s�ysza� kilka g�os�w.

��Obejrzyj to jeszcze dok�adniej. Czy na �ciankach tego pude�ka nie ma jakich� znak�w?�� Trixia! Wiedzia�, �e b�dzie jednym z obserwator�w, ale i tak ogromnie si� ucieszy�, s�ysz�c jej g�os.

��Tak, prosz� pani�� odpowiedzia� i przeci�gn�� czujnikiem wzd�u� �cianek pude�ka. Rzeczywi�cie, co� tam by�o, cho� nie potrafi� powiedzie�, czy to tylko zwyk�y napis, czy jakie� skomplikowane algorytmy. Je�li napis, to nie dokona� szczeg�lnie donios�ego odkrycia.

��Dobrze, teraz mo�esz dotkn�� pude�ka czujnikiem��� Inny g�os, specjalista od akustyki. Ezr wykona� jego polecenie.

Mija�y kolejne sekundy. Schody Paj�k�w by�y tak strome, �e musia� opiera� si� o �cian�. Mgie�ka powietrznego �niegu unosi�a si� znad stopni i sp�ywa�a w d�; czu�, jak grzejniki jego skafandra wyr�wnuj� ch��d bij�cy od kraw�dzi stopni.

��To interesuj�ce�� przem�wi� kto� wreszcie.�� Ta maszyna to czujnik rodem z ciemnych wiek�w.

��Elektryczny? Przekazuje sygna�y na odleg�o��?�� Vinh drgn�� zaskoczony. Ostatnie s�owa zosta�y wypowiedziane przez kobiet� z akcentem Emergent�w.

��Ach, dyrektor Reynolt, witam. Nie, to w�a�nie jest najdziwniejsze w tym urz�dzeniu. Nie przekazuje nigdzie �adnych sygna��w. ��r�d�em zasilania� jest prawdopodobnie uk�ad metalowych spr�yn. Mechanizm zegarowy�� zna pani tego rodzaju urz�dzenia?�� odmierza czas, a jednocze�nie dostarcza energii. W�a�ciwie jest to chyba jedyny nieskomplikowany mechanizm, kt�ry mo�e pracowa� przez d�ugi okres w tak niskiej temperaturze.

��Wi�c co on w�a�ciwie bada?�� To Diem. Dobre pytanie. Wyobra�nia Vinha zn�w zacz�a pracowa� w przyspieszonym tempie. Mo�e Paj�ki by�y znacznie inteligentniejsze, ni� ktokolwiek przypuszcza�? Mo�e jego osoba pojawi si� w ich raportach? A je�li to pude�ko by�o pod��czone do jakiej� broni?

��Nie widzimy tu �adnej kamery, Diem, a mamy teraz bardzo dobry widok na wn�trze pude�ka. Mechanizm z�batkowy przeci�ga ta�m� wykres�w pod czterema r�nymi pisakami.�� Terminy rodem z tekst�w Upad�ych Cywilizacji.�� Przypuszczam, �e ka�dego dnia mechanizm przeci�ga ta�m� o kolejny odcinek, a pisaki notuj� temperatur�, ci�nienie� i dwie inne warto�ci, kt�rych nie jestem jeszcze pewien.�� Ka�dego dnia, przez ponad dwie�cie lat. Prymitywne ludzkie cywilizacje musia�yby si� bardzo natrudzi�, by skonstruowa� mechanizm, kt�ry pracowa�by tak d�ugo, a do tego w tak niskiej temperaturze.�� Mieli�my szcz�cie, �e w��czy� si� w�a�nie wtedy, gdy t�dy przechodzili�cie.

Potem zacz�li dyskutowa� o tym, jak czu�e mo�e by� takie urz�dzenie i jak skomplikowana jest jego konstrukcja. Diem kaza� Benny�emu i pozosta�ym przeszuka� okolic� przy �wietle latarek emituj�cych pikosekundowe impulsy. Nie doczekali si� �adnej reakcji; w pobli�u nie by�o soczewek.

Tymczasem Vinh nadal sta� oparty o �cian� budynku. Ch��d zaczyna� si� powoli przes�cza� do wn�trza skafandra. Sprz�t ten nie by� przeznaczony do d�ugich pobyt�w w tak ekstremalnych warunkach. Ezr przekr�ci� si� niezdarnie w miejscu, dzi�ki czemu m�g� zajrze� za r�g budynku.

A po tej stronie z niekt�rych okien odpad�y okiennice. Vinh odchyli� si� ostro�nie na bok, pr�buj�c dojrze�, co kryje si� we wn�trzu pokoju.

Wszystko pokryte by�o patyn� �niegu powietrznego. Wzd�u� pomieszczenia ci�gn�y si� wysokie do pasa p�ki lub komody. Nad nimi na solidnej metalowej ramie wisia�y kolejne rz�dy rega��w. Oba poziomy ��czy�y paj�cze schody. Oczywi�cie dla Paj�k�w te meble nie by�y �wysokie do pasa�. Hm� Na g�rnych p�kach le�a�y sterty jakich� przedmiot�w. Ka�dy z nich stanowi� zbi�r p�askich tabliczek, z��czonych lu�no z jednej strony.

Niekt�re by�y zamkni�te, inne roz�o�one niczym wachlarze.

Nag�e zrozumienie przenikn�o go niczym impuls elektryczny. Bez zastanowienia przem�wi� na g��wnym kanale:

��Dow�dco Diem?

Diem umilk� zaskoczony, przerywaj�c rozmow� z tymi na g�rze.

��O co chodzi, Vinh?

��Prosz� spojrze� przez m�j wy�wietlacz. Zdaje si�, �e znale�li�my bibliotek�.

Kto� na g�rze krzykn�� z rado�ci. Ezr by� niemal pewien, �e to Trixia.

Dane z czujnik�w zaprowadzi�yby ich w ko�cu do biblioteki, lecz odkrycie Ezra zaoszcz�dzi�o im sporo czasu.

Z ty�u znajdowa�y si� du�e drzwi; automat przeszed� przez nie bez trudu. Robot wyposa�ony by� w manipulator skanuj�cy o du�ej pr�dko�ci. Min�o sporo czasu, nim przystosowa� si� do dziwnego kszta�tu tych �ksi��ek�, potem jednak porusza� si� wzd�u� p�ek z osza�amiaj�c� pr�dko�ci��� jeden lub dwa centymetry na sekundꠗ podczas gdy dw�ch cz�onk�w za�ogi wsuwa�o do jego szcz�k kolejne tomy. Tymczasem na g�rze toczy� si� uprzejmy sp�r. To l�dowanie by�o cz�ci� wsp�lnego planu i zgodnie z za�o�eniami mia�o dobiec ko�ca za sto Ksekund. Za�oga Diema musia�aby si� bardzo spieszy�, by zd��y� w tym czasie przeszuka� bibliotek�, nie m�wi�c ju� o badaniu innych budynk�w i wej�cia do jaskini. Emergenci nie chcieli robi� wyj�tku dla tego jednego l�dowania. Zaproponowali natomiast, �e sprowadz� do doliny swe wi�ksze pojazdy i zabior� od razu wszystkie artefakty.

��A i tak nadal mo�emy zatrze� �lady swojej obecno�ci�� m�wi� jaki� m�ski g�os z emergenckim akcentem.�� Wysadzimy �ciany doliny tak, �eby wygl�da�o to jak lawina skalna, kt�ra zesz�a na miasto.

��Ech, ci faceci maj� naprawd� ci�k� r�kꠗ mrukn�� Benny Wen na ich prywatnym kanale. Ezr nie odpowiedzia�. Propozycja Emergent�w nie by�a ca�kiem irracjonalna, po prostu� obca. Queng Ho handlowali.

Ci bardziej okrutni z nich mogli doprowadzi� konkurencj� do bankructwa, wszyscy jednak chcieli, by klienci z rado�ci� wyczekiwali nast�pnego kontaktu. Zwyk�a grabie� czy niszczenie by�o� prostackie. I po co to robi�, kiedy mogli tu po prostu wr�ci� i doprowadzi� badania do ko�ca?

Tymczasem na g�rze grzecznie odrzucono propozycj� Emergent�w i umieszczono kolejn� wypraw� do tej doliny na pierwszym miejscu listy przysz�ych przedsi�wzi��.

Diem kaza� Benny�emu i Ezrowi przejrze� kolejne p�ki w bibliotece.

Mie�ci�o si� tutaj jakie� sto tysi�cy wolumen�w, zaledwie kilkaset gigabajt�w, lecz i tak mieli za ma�o czasu, by je zbada�. Niewykluczone, �e b�d� musieli wybiera� poszczeg�lne pozycje na chybi� trafi� w nadziei, �e odnajd� �wi�tego Graala takich operacji�� ilustrowan� ksi��eczk� dla dzieci.

Po jakim� czasie Diem wprowadzi� w swej grupie wyra�ny podzia� pracy; cz�� wk�ada�a ksi��ki do skanera, inni znosili kolejne tomy z g�rnych p�ek, pozostali za� odk�adali je na miejsce.

Kiedy nadesz�a wreszcie pora posi�ku dla Vinha, OnOff przesun�a si� ju� znacznie w d� niebosk�onu i wisia�a tu� nad poszarpanymi szczytami g�r. Ezr odszuka� wolny od �niegu skrawek gruntu i ul�y� swym zm�czonym nogom. O, to by�o przyjemne. Diem da� mu tysi�c pi��set sekund na t� przerw�. Ezr prze�uwa� powoli batony owocowe. S�ysza� Trixi�, ale ta by�a bardzo zaj�ta, nie pr�bowa� wi�c z ni� rozmawia�. Nadal nie znale�li �adnej �ilustrowanej ksi��eczki dla dzieci�, natrafili jednak na co� niemal r�wnie dobrego�� zbi�r tekst�w dotycz�cych fizyki i chemii. Trixia przypuszcza�a, �e jest to rodzaj biblioteki technicznej. W tej chwili specjali�ci debatowali nad tym, jak przyspieszy� tempo skanowania. Trixia dokona�a ju� analizy grafemicznej pisma, mogli wi�c prze��czy� si� na szybsze odczytywanie.

Ezr od pocz�tku ich znajomo�ci wiedzia�, �e Trixia jest niezwykle inteligentna. By�a jednak tylko Klientem specjalizuj�cym si� w lingwistyce, dziedzinie, w kt�rej Queng Ho szczycili si� wielkimi osi�gni�ciami. W czym mog�a im w�a�ciwie pom�c? Teraz� c�, s�ysza� rozmowy, jakie odbywa�y si� na g�rze. Inni j�zykoznawcy nieustannie konsultowali si� z Trixi� i zasi�gali jej opinii. Mo�e nie by�o to takie zaskakuj�ce. Ca�a cywilizacja Trilandu ubiega�a si� o miejsca w za�odze okr�t�w zmierzaj�cych do gwiazdy OnOff. Je�li wybiera si� najlepszych specjalist�w spo�r�d pi�ciuset milion�w ludzi� ci wybrani musz� by� naprawd� dobrzy. Vinh zas�pi� si� nagle; w�a�ciwie to on si�ga� wy�ej swego stanu, pragn�c Trixii dla siebie. Tak, Ezr by� g��wnym dziedzicem Rodziny Vinh. 23, lecz sam w sobie� wcale nie by� taki bystry. Co gorsza, prawie ca�y czas sp�dza� na marzeniach o innych miejscach i epokach.

Te nieweso�e rozmy�lania po raz kolejny doprowadzi�y go do tej samej konkluzji; mo�e tutaj udowodni wreszcie, �e nie jest ca�kiem bezu�yteczny.

Paj�ki z pewno�ci� zapomnia�y ju� o swej rodzimej cywilizacji. By� mo�e obecna era na ich planecie przypomina ziemsk� Epok� �witu. Mo�e dzi�ki swej wiedzy dokona jakiego� odkrycia, kt�re przyniesie zysk flocie, i zdob�dzie Trixi� Bonsol. Zacz�� rozwa�a� r�ne interesuj�ce mo�liwo�ci, nie wdaj�c si� jednak w zb�dne szczeg�y�

Vinh spojrza� na sw�j czasomierz. Aha, mia� jeszcze pi��set sekund!

Wsta� i spojrza� na wyd�u�one cienie budynk�w, kt�re k�ad�y si� na ulicy i skalnej �cianie doliny. Przez ca�y dzie� tak bardzo skupia� si� na swoich obowi�zkach, �e nie mia� czasu podziwia� widok�w. Dopiero teraz zauwa�y�, �e zatrzymali si� tu� przed miejscem, w kt�rym ulica rozszerza�a si� znacznie, przechodz�c w okr�g�y plac.

W ciep�ym okresie ros�a tu zapewne bujna ro�linno��. Wzg�rza pokrywa�y poskr�cane resztki jakich� drzew. Tu, na dole, starannie piel�gnowano wszystko, co �y�o; w r�wnych odst�pach wzd�u� ulicy le�a�y organiczne pozosta�o�ci jakich� ro�lin. Kilkana�cie podobnych ha�d otacza�o plac. Czterysta sekund. Mia� czas. Podszed� szybko na skraj placu, a potem zacz�� go okr��a�. Po�rodku kr�gu znajdowa�o si� ma�e wzg�rze, �nieg przykrywa� dziwne kszta�ty. Kiedy dotar� do przeciwleg�ej strony placu, patrzy� na �wiat�o. Praca w bibliotece rozgrza�a to miejsce tak mocno, �e z budynku wylewa�a si� mgie�ka tymczasowej, lokalnej atmosfery. Przep�ywa�a przez ulic�, by ponownie zamieni� si� w �nieg i opa�� na grunt.

�wiat�o OnOfi przenika�o mg�� czerwonymi promieniami. Wyj�wszy kolor, widok ten przypomina� do z�udzenia mg�� snuj�c� si� letnim wieczorem nad ziemi� w rezydencji rodzic�w Vinha. A �ciany doliny mog�y by� �cianami poszczeg�lnych budynk�w. Przez moment Ezr patrzy� w niemym zachwycie, zdumiony, �e miejsce tak obce mog�o wyda� si� nagle tak znajome, tak spokojne.

Ponownie zwr�ci� uwag� na centralny punkt placu. Tutaj prawie nie by�o �niegu. Przed nim rysowa�y si� jakie� dziwne kszta�ty, ukryte w p�mroku. Nie zastanawiaj�c si� ani chwili, ruszy� w ich stron�. Grunt pod jego stopami, pozbawiony �nie�nego okrycia, trzeszcza� jak zamarzni�ty mech. Zatrzyma� si� i wci�gn�� g�o�no powietrze. Ta rzecz na �rodku placu to by�y pos�gi. Paj�k�w! Jeszcze kilka sekund i zamelduje o znalezisku, na razie jednak kontemplowa� �w widok w ciszy i samotno�ci. Oczywi�cie znali ju� w przybli�eniu wygl�d tubylc�w; podczas poprzednich l�dowa� znale�li prymitywne rysunki. Lecz�� Vinh powi�kszy� nieco obraz�� te pos�gi oddawa�y wygl�d Paj�k�w w najdrobniejszych szczeg�ach.

Trzy postacie, prawdopodobnie naturalnych rozmiar�w, odlano z jakiego� ciemnego metalu. S�owo �paj�k�<nale�y do j�zyka potocznego, jest terminem, kt�ry przy szczeg�owych badaniach nie przedstawia �adnej warto�ci. W �wiecie dzieci�stwa Ezra �y�o kilkana�cie gatunk�w stworze� nazywanych paj�kami. Niekt�re mia�y sze�� n�g, niekt�re osiem, inne dziesi�� lub dwana�cie. Niekt�ry by�y grube i w�ochate, inne zn�w szczup�e, czarne i jadowite. Te stworzenia przypomina�y ow� dziesi�ciono�n�, chud� odmian�. Ich nogi splecione by�y ze sob�, wszystkie jakby si�ga�y po co�, co znajdowa�o si� pod nimi. Kocha�y si�, walczy�y czy robi�y jeszcze co� innego? Nawet wyobra�nia Vinha by�a tutaj bezradna.

Jak wygl�da�o to miejsce, kiedy ostatnie s�o�ce �wieci�o jeszcze jasno?

Twierdzenie, �e �wiat jest najprzyjemniejszy w latach Gasn�cego S�o�ca, to frazes. Lecz rzeczywi�cie pogoda jest wtedy �agodniejsza ni� zwykle, wszystko toczy si� jakby w wolniejszym tempie, w wi�kszo�ci miejsc lata nie s� bardzo gor�ce, a zimy nie nazbyt surowe. To klasyczny czas romans�w. To czas, kiedy natura namawia wszystkich do odpoczynku, do uspokojenia. To ostatnia szansa, by przygotowa� si� do ko�ca �wiata.

�lepym zrz�dzeniem losu Sherkaner Underhill wybra� najpi�kniejsze dni Lat Ga�ni�cia na sw� pierwsz� podr� do siedziby Dow�dztwa L�dowego. Wkr�tce zrozumia�, �e mia� podw�jne szcz�cie; kr�ta, przybrze�na droga nie by�a przeznaczona dla samochod�w, on za� wcale nie prowadzi� tak dobrze, jak mu si� wydawa�o. Kilkakrotnie wchodzi� za szybko w ostre zakr�ty i tylko dzi�ki doskona�ym hamulcom nie wlecia� w mglisty b��kit Wielkiego Morza (w�a�ciwie lecia�by znacznie kr�cej, bo tylko do lasu ci�gn�cego si� pod urwiskiem, lecz skutek by�by ten sam).

Sherkaner uwielbia� tak� jazd�. W ci�gu kilku godzin nauczy� si� panowa� nad maszyn�. Teraz, kiedy postawi� auto d�ba, zrobi� to niemal celowo. To by�a cudowna podr�. Miejscowi nazywali t� drog� Dum� Akord, a Rodzina Kr�lewska nigdy nie o�mieli�a si� temu sprzeciwi�. Zbli�a� si� w�a�nie �rodek lata. Lasy mia�y ju� trzydzie�ci lat, prawie tyle, ile w og�le mog�y prze�y� drzewa. By�y strzeliste, wysokie i zielone, si�ga�y wierzcho�kami niemal do skraju urwiska. Zapach kwiat�w i �ywicy przep�ywa� wok� jego auta.

Nie widzia� wielu innych cywilnych pojazd�w. Mija� sporo woz�w ci�gni�tych przez osprechy, troch� ci�ar�wek i mn�stwo konwoj�w wojskowych. Reakcje, kt�re wywo�ywa� u cywil�w, tworzy�y cudown� mieszank�; niekt�rzy byli zirytowani, inni rozbawieni, a cz�� mu zazdro�ci�a. Jeszcze cz�ciej ni� w Princeton widywa� dziewczyny w ci��y i ch�opc�w z dziesi�tkami niemowl�cych pier�cieni na grzbietach. Czasami wydawa�o mu si�, �e zazdroszcz� mu czego� wi�cej ni� samochodu. A czasami ja troch�zazdroszcz� im. Przez chwil� bawi� si� t� my�l�, nie pr�buj�c jej zracjonalizowa�. Instynkt to taka fascynuj�ca rzecz, szczeg�lnie kiedy obserwuje si� go od �rodka.

Pokonywa� kolejne mile. Cho� cia�o i zmys�y Sherkanera rozkoszowa�y si� podr�, umys� nieustannie pracowa�; my�la�, jak zainteresowa� dow�dztwo swoim planem i na ile sposob�w mo�na by usprawni� ten samoch�d. P�nym popo�udniem zatrzyma� si� w ma�ym, le�nym miasteczku.

�Otch�a� Nocy� g�osi� stary szyld; Sherkaner nie by� pewien, czy to nazwa miejscowo�ci, czy tylko jej opis.

Zatrzyma� si� przy miejscowej ku�ni. Kowal mia� na twarzy ten sam dziwny u�miech, z jakim patrzyli na� niekt�rzy ludzie na drodze.

��Ma pan �adne auto.�� Rzeczywi�cie, by�o to bardzo �adne i bardzo drogie auto, zupe�nie nowy relmeitch. Pozostawa� ca�kowicie poza zasi�giem przeci�tnego studenta. Sherkaner wygra� je w kasynie dwa dni wcze�niej. By�o to do�� ryzykowne przedsi�wzi�cie. Sherkanera doskonale znali we wszystkich domach gry Princeton i okolicy. W�a�ciciele ju� dawno grozili, �e po�ami� mu nogi, je�li zn�w przy�api� go w kt�rymkolwiek z kasyn w mie�cie. Lecz Sherkaner i tak zamierza� opu�ci� Princeton�� a bardzo chcia� poeksperymentowa� z samochodami. Tymczasem kowal kr�ci� si� wok� auta, udaj�c, �e podziwia l�ni�ce srebrem wyko�czenia i trzy wiruj�ce cylindry.

��Taaak� Daleko od domu, co? Co pan zrobi, kiedy to przestanie dzia�a�?

��Kupi� troch� nafty?

��A tak, mamy naft�. Potrzebna jest do kilku maszyn na farmach. Ale chodzi�o mi o to, co pan zrobi, kiedy zepsuje si� panu to cacko? Wszystkie wcze�niej czy p�niej si� psuj�. To delikatne rzeczy, nie jak zwierz�ta.

Sherkaner u�miechn�� si� szeroko. W lesie za ku�ni� widzia� skorupy kilku starych aut. To by�o w�a�ciwe miejsce.

��Rzeczywi�cie, to mog�oby stanowi� ma�y problem. Ale widzi pan, mam kilka pomys��w. Chodzi o drobne urz�dzenie ze sk�ry i metalu, mo�e to pana zainteresuje.�� Naszkicowa� dwa pomys�y, kt�re przysz�y mu do g�owy tego popo�udnia, rzeczy, kt�re m�g� wykona� niemal ka�dy rzemie�lnik. Kowal nie stwarza� problem�w; zawsze ch�tnie robi� interesy z szale�cami. Ale Sherkaner musia� zap�aci� mu z g�ry; na szcz�cie przyjmowano tutaj walut� Banku Princeton.

Potem Underhill przejecha� powoli przez miasteczko, wypatruj�c gospody. Na pierwszy rzut oka miejsce to wydawa�o si� bardzo przyjemne, spokojne i go�cinne. Nie brakowa�o nawet tradycjonalistycznego ko�cio�a Ciemni, prostego i nieco ju� zniszczonego, jak przysta�o na te lata. Przy poczcie sprzedawano gazety sprzed trzech dni. Cho� wielkie, czerwone nag��wki krzycza�y o wojnie, nawet gdy przez miasteczko przeje�d�a� konw�j Dow�dztwa L�dowego, nie przyci�ga�o to niczyjej uwagi.

Okaza�o si�, �e �Otch�a� Nocy� jest za ma�a na gospod�. W�a�ciciel poczty powiedzia� mu, gdzie mo�e znale�� domy z pokojami go�cinnymi.

Kiedy s�o�ce zni�a�o si� ju� nad ocean, Sherkaner kr��y� po okolicy, zagubiony i nieco ju� zm�czony. Las by� pi�kny, nie zostawia� jednak zbyt wiele miejsca na uprawy. Miejscowi zarabiali na �ycie handlem i pracowali ci�ko w swych g�rskich ogrodach. Zosta�y im jeszcze co najwy�ej trzy lata dobrych zbior�w, nim mr�z stanie si� zab�jczy dla ro�lin. Miejscowe spichlerze p�ka�y w szwach, a po drodze prowadz�cej w g�ry p�yn�� nieprzerwany strumie� woz�w. Parafialna otch�a� znajdowa�a si� jakie� pi�tna�cie mil dalej w tym samym kierunku. Nie by�a du�a, ale s�u�y�a wi�kszo�ci okolicznych mieszka�c�w. Gdyby ci ludzie nie zgromadzili wystarczaj�cych zapas�w, z pewno�ci� g�odowaliby podczas pierwszych, trudnych lat Wielkiej Ciemno�ci; nawet w nowoczesnym spo�ecze�stwie ma�o kto litowa� si� nad zdrowymi osobnikami, kt�rzy nie zapewnili sobie �ywno�ci na ten okres.

Zach�d s�o�ca zasta� go na cyplu wznosz�cym si� nad oceanem. Grunt opada� �agodnie z trzech stron, prowadz�c na po�udniu do ma�ej, pokrytej drzewami doliny. Na wzg�rzu za dolin� sta� jeden z dom�w, o kt�rych m�wi� mu w�a�ciciel poczty. Lecz Sherkaner nadal si� nie spieszy�. By� to najpi�kniejszy widok dnia. Patrzy�, jak wyd�u�aj� si� cienie drzew, jak s�o�ce powoli niknie za horyzontem.

Potem uruchomi� samoch�d i ruszy� w d� stromej polnej drogi prowadz�cej ku dolinie. Zamkn�� si� nad nim baldachim lasu� i rozpocz�� najtrudniejszy odcinek drogi, cho� samoch�d posuwa� si� wolniej ni� pieszy. Auto ko�ysa�o si� i chwia�o w g��bokich na stop� koleinach. Nie utkn�� w miejscu g��wnie dzi�ki grawitacji i szcz�ciu. Nim dotar� do strumienia na dnie doliny, zastanawia� si� powa�nie, czy nie b�dzie musia� zostawi� tu swej nowej, b�yszcz�cej maszyny. Rozejrza� si� uwa�nie doko�a. Droga nie wygl�da�a na opuszczon�; te koleiny by�y �wie�e.

�agodna wieczorna bryza przynios�a smr�d odchod�w i gnij�cych �mieci. �mietnik? Do�� dziwne zjawisko w takiej g�uszy. Przy drodze le�a�y sterty jakich� niezidentyfikowanych odpad�w. Za drzewami kry� si� tak�e stary, zniszczony dom. �ciany z drewnianych bali by�y mocno pochylone, jakby nikt nie pr�bowa� nawet utrzyma� ich w pionie. Dach zapada� si� do �rodka. Dziury wypchano suchymi li��mi i ga��zkami. Trawa pomi�dzy drog� a domem wyjedzona by�a do samej ziemi. St�d mo�e �w zapach odchod�w; przy strumieniu pas�a si� para osprech�w.

Sherkaner zatrzyma� samoch�d. Zaledwie dwadzie�cia st�p dalej koleiny znika�y w nurcie strumienia. Przez moment patrzy� na to zdumiony.

Musia� natrafi� na domostwo le�nych ludzi, najbardziej egzotycznych istot, jakie widzia� w swym �yciu wychowany w mie�cie Sherkaner Underhill.

Wysiad� z auta. Na pewno maj� bardzo ciekawe pogl�dy! By� mo�e nauczy si� od nich czego� cennego. Potem pomy�la�, �e je�li pogl�dy nieznajomych rzeczywi�cie s� tak r�ne od jego, to oni wcale nie musz� by� zachwyceni jego obecno�ci�.

Poza tym� Sherkaner powr�ci� na swoje miejsce i uj�� mocno ko�o kierownicy, przepustnic� i hamulce. Obserwowa�y go nie tylko osprechy.

Rozejrza� si� na wszystkie strony, przyzwyczaiwszy ju� wzrok do p�mroku. By�o ich dw�ch. Czaili si� w cieniach po przeciwnych stronach drogi.

Nie zwierz�ta i nie ludzie. Dzieci? Mo�e pi�cio- i dziesi�cioletnie. Mniejszy nadal mia� niemowl�ce oczy. Lecz ich spojrzenia by�y zwierz�ce, drapie�ne. Przesun�li si� bli�ej auta.

Sherkaner doda� gazu i ruszy� gwa�townie naprz�d. Nim jeszcze dotar� do strumienia, zauwa�y� trzeci� posta栗 znacznie wi�ksz��� ukryt� w drzewach nad wod�. Dzieci dzie�mi, ale wygl�da�o to jak najprawdziwszy napad. Sherkaner mocno skr�ci� kierownic� w prawo, wyje�d�aj�c z kolein. Znalaz� si� poza drog�� czy aby na pewno? Ujrza� przed sob� mniej wyra�ne, jakby celowo wyr�wnane koleiny; prawdziwy br�d!

Wjecha� w strumie�, rozbryzguj�c na boki fontanny wody. Najwi�kszy napastnik, ten ukryty w drzewach, skoczy� w jego stron�. Jedn� d�ug� r�k� si�gn�� karoserii auta, wyl�dowa� jednak zbyt daleko, by zrobi� mu krzywd�. W tej samej chwili Underhill dotar� do drugiego brzegu strumienia i ruszy� ostro pod g�r�. Prawdziwa zasadzka ko�czy�aby si� tutaj �lep� uliczk�. Lecz droga ci�gn�a si� dalej, a pomimo szale�czej jazdy rozko�ysany samoch�d trzyma� si� jako� gruntu. Prze�y� jeszcze jedn�, kr�tk� chwil� strachu, kiedy auto wynurzy�o si� spod baldachimu ga��zi. Droga sta�a si� jeszcze bardzo stroma, a relmeitch odchyli� si� na moment do ty�u, kr�c�c w miejscu tylnymi ko�ami. Sherkaner rzuci� si� do przodu, a auto opad�o na ziemi� i pop�dzi�o w g�r� zbocza.

Zatrzyma� si� na g�rze, pod rozgwie�d�onym niebem, obok domu, kt�ry widzia� z drugiej strony doliny.

Wy��czy� silnik i siedzia� przez chwil� w bezruchu, uspokajaj�c oddech i s�uchaj�c bicia w�asnego serca. Doko�a panowa�a niesamowita cisza. Obejrza� si� za siebie; nikt go nie �ciga�. Kiedy si� nad tym zastanowi� to dziwne. Widzia� przedtem, jak ten najwi�kszy wychodzi� powoli z rzeki. Dwaj pozostali zawr�cili, jakby przestali si� nim interesowa�.

Znajdowa� si� obok domu, kt�ry widzia� z drugiej strony doliny. We frontowych oknach zap�on�o �wiat�o. Otworzy�y si� drzwi, a na werand� wysz�a jaka� starsza dama.

��Kto tam?�� Jej g�os brzmia� zaskakuj�co m�odo.

��Pani Enclearre?�� G�os Sherka wyda� mu si� z kolei nieco piskliwy.

-W�a�ciciel poczty da� mi pani adres. Powiedzia�, �e mog� wynaj�� u pani pok�j na jedn� noc.

Podesz�a do miejsca kierowcy i przyjrza�a mu si� uwa�nie.

��Owszem. Ale na kolacj� jest ju� troch� za p�no. B�dzie pan musia� zadowoli� si� zimnymi przek�skami.

��Oczywi�cie, to nie problem.

��Dobrze. W takim razie prosz� wej��.�� Zachichota�a i machn�a r�k� w stron� doliny, z kt�rej Sherkaner w�a�nie uciek�.�� Na pewno ma pan za sob� d�ug� podr�.

Sherkaner dotar� do Dow�dztwa L�dowego dwa dni p�niej. Podr� mog�aby trwa� d�u�ej, gdyby nie wprowadzi� do paska nap�dowego auta usprawnie� pozwalaj�cych na szybsz� i bezpieczniejsz� jazd� w d� zboczy. Mog�aby te� trwa� kr�cej, gdyby nie trzy mechaniczne usterki, mi�dzy innymi p�kni�ty cylinder. Kiedy powiedzia� lady Enclearre, �e jego �adunek to cz�ci zamienne, nie tyle sk�ama�, ile nie wyjawi� ca�ej prawdy.

Rzeczywi�cie zabra� ze sob� kilka rzeczy, kt�rych nie m�g�by sam wykona� w jakiej� wiejskiej ku�ni.

P�nym popo�udniem pokona� ostatni zakr�t i po raz pierwszy ujrza� d�ug� dolin�, w kt�rej mie�ci�o si� Dow�dztwo L�dowe. Ci�gn�a si� przez kilka mil, daleko w g��b pot�nego masywu g�rskiego. �ciany doliny by�y tak wysokie, �e na dole panowa� ju� p�mrok. Drugi jej kraniec mieni� si� w oddali b��kitem; Kr�lewskie Wodospady sp�ywa�y majestatycznie z g�rskich szczyt�w. Zwykli tury�ci nie dochodzili dalej ni� do tego miejsca.

Rodzina Kr�lewska strzeg�a zazdro�nie swej ziemi i otch�ani pod g�r�.

Miejsce to nale�a�o do niej od czas�w, gdy w�ada�a tylko niewielkim ksi�stwem, czterdzie�ci Ciemno�ci temu.

Sherkaner zjad� dobry obiad w ostatniej gospodzie, nape�ni� zbiornik auta paliwem i ruszy� prosto do Kr�lewskiego Rezerwatu. List od kuzyna pozwoli� mu bez k�opot�w przejecha� przez zewn�trzne posterunki.

Znudzeni �o�nierze w zielonych uniformach podnosili ruchome barykady i machni�ciem r�ki kierowali go dalej. Mija� koszary, place apelowe i ukryte za masywnymi �awkami sk�ady amunicji. Lecz Dow�dztwo L�dowe nigdy nie by�o zwyczajn� baz� militarn�. W pierwszych latach Akord by� to g��wnie plac zabaw dla Rodziny Kr�lewskiej. P�niej, pokolenie po pokoleniu, poczynania rz�du stawa�y si� coraz bardziej usystematyzowane, racjonalne i nudne. Dow�dztwo L�dowe zacz�o wreszcie spe�nia� sw� funkcj�, sta�o si� kryj�wk� g��wnej kwatery Akord, a w ko�cu nawet czym� wi�cej�� miejscem najbardziej zaawansowanych bada� wojskowych kr�lestwa.

To w�a�nie najbardziej interesowa�o Sherkanera Underhilla. Nie zwalnia�, by gapi� si� na wszystkie mijane budowle; �andarmi dawali mu bardzo wyra�nie do zrozumienia, �e powinien zmierza� prosto do celu swej podr�y. Nic jednak nie mog�o powstrzyma� go od rozgl�dania si� na wszystkie strony. Budowle oznaczone by�y jedynie ma�ymi znakami numerycznymi, lecz przeznaczenie niekt�rych by�o oczywiste. Telegrafia bezprzewodowa; d�ugie baraki, z kt�rych wyrasta�y anteny o przedziwnych kszta�tach. Ha, je�li wszystko u�o�one by�o tutaj w logicznym porz�dku, w kolejnym budynku mie�ci�a si� zapewne kwatera szyfrant�w. Po drugiej stronie drogi ci�gn�� si� pas asfaltu szerszy i r�wniejszy ni� jakakolwiek droga. Sherk nie by� wcale zaskoczony, gdy ujrza� na ko�cu pasa dwa niskie jednop�atowce. Wiele by da�, by zobaczy�, co kryje si� za nimi, pod brezentowymi p�achtami. Z trawnika przed kolejnym budynkiem wystawa�a dysza ogromnej koparki. Przedziwny k�t ustawienia maszyny �wiadczy� o pr�dko�ci i sile poczyna�, chocia� maszyna ta wyj�tkowo wolno przemieszcza�a si� z miejsca na miejsce.

Sherkaner zbli�a� si� ju� do ko�ca doliny. Przed nim wznosi�a si� �ciana Kr�lewskich Wodospad�w. W male�kich kroplach wody b�yszcza�a t�cza o tysi�cu kolor�w. Min�� budynek, w kt�rym najprawdopodobniej mie�ci�a si� biblioteka, i objecha� kr�g parkingu ozdobionego kr�lewskimi barwami i pos�giem Trojga Si�gaj�cych po Akord. Kamienne budynki wok� kr�gu by�y szczeg�ln� cz�ci� legendy Dow�dztwa L�dowego.

Dzi�ki sprzyjaj�cemu uk�adowi cieni trwa�y niemal nietkni�te przez kolejne Nowe S�o�ca; nawet ich zawarto�� nie ulega�a zniszczeniu.

BUDYNEK 5007, g�osi� znak. Biuro Bada� Materia�owych, jak zaznaczono na mapce, kt�r� wr�czy� mu stra�nik. Sherkaner uzna� za dobry omen fakt, �e biuro znajdowa�o si� w samym centrum dow�dztwa. Zaparkowa� pomi�dzy dwoma autami, kt�re sta�y ju� na skraju ulicy. Lepiej nie rzuca� si� zbytnio w oczy.

Kiedy wchodzi� na stopnie, zauwa�y�, �e s�o�ce zachodzi niemal dok�adnie nad �cie�k�, kt�r� tu przyjecha�. By�o ju� ni�ej ni� szczyty najwy�szych g�r. Pos�gi Trojga Si�gaj�cych po Akord, ustawione po�rodku okr�g�ego placu, rzuca�y d�ugie cienie na trawnik. Dot�d wydawa�o mu si�, �e baza wojskowa nie mo�e by� taka pi�kna.

Sier�ant spogl�da� na list Sherkanera z nieskrywan� odraz�.

��Wi�c kim jest ten kapitan Underhill�

��Och, to nie jest krewny, sier�ancie. On�

���i dlaczego jego �yczenia mia�yby dla nas co� znaczy�?

��Och, je�li przeczyta pan dalej, przekona si� pan, �e jest on adiutantem pu�kownika A.G. Castlewortha, kr�lewskiego kwatermistrza.

Sier�ant wymamrota� pod nosem co�, co brzmia�o jak �przekl�te dupki z bezpieki�. Potem westchn�� ci�ko i przysiad� z rezygnacj�.

��No dobrze, panie Underhill, jaki wk�ad chcia�by pan wnie�� do naszego wojennego wysi�ku?�� Sier�ant wydawa� mu si� jaki� krzywy. Dopiero teraz Sherkaner zauwa�y�, �e wszystkie lewe nogi �o�nierza zamkni�te by�y w �upkach. Rozmawia� z prawdziwym weteranem.

Czeka�o go ci�kie zadanie. Wiedzia�, �e nawet na przychylnej publiczno�ci nie robi zbyt dobrego wra�enia; m�ody, zbyt chudy, gamoniowaty i przem�drza�y. Wcze�niej mia� nadziej�, �e spotka si� z jakim� specjalist�, in�ynierem.

��C�, sier�ancie, co najmniej przez trzy ostatnie pokolenia wy, wojskowi, staracie si� uzyska� przewag� nad wrogiem, pracuj�c coraz d�u�ej w Ciemno�ci. Najpierw by�o to tylko kilkaset dni, do�� jednak d�ugo, by zastawi� pu�apki czy wzmocni� fortyfikacje. Potem by� to rok, dwa, do�� d�ugo, by przemie�ci� du�e oddzia�y wojska i przygotowa� je do ataku podczas nast�pnego Nowego S�o�ca.

Sier�ant�� HRUNKNER UNNERBY, jak g�osi�a plakietka z nazwiskiem�� patrzy� na� w milczeniu.

��Wszyscy wiedz�, �e obie strony na Froncie Wschodnim prowadz� szeroko zakrojone prace przy budowie tuneli i �e mo�e doj�� do wielkich bitew nawet w dziesi�� lat po nastaniu Ciemno�ci.

Unnerby rozpogodzi� si� nieco, uradowany jak�� my�l�.

��Je�li to w�a�nie pana interesuje, powinien pan zwr�ci� si� do kopaczy. Tutaj mie�ci si� Biuro Bada� Materia�owych, panie Underhill.

��Och, wiem o tym. Ale bez odpowiednich materia��w nie mo�emy nawet marzy� o aktywno�ci w bardzo niskich temperaturach. A poza tym�

moje plany nie maj� nic wsp�lnego z kopaniem�� doda� pospiesznie.

��Wi�c z czym?

��Pro� proponuj�, by�my wybrali odpowiednie cele Tiefstadt, obudzili si� w Najg��bszej Ciemno�ci, przeszli po ziemi do tych cel�w i zniszczyli je.�� W jednym zdaniu po��czy� wszystkie najbardziej nieprawdopodobne pomys�y. Uni�s� r�ce, powstrzymuj�c protesty sier�anta.�� Pomy�la�em o wszystkich trudno�ciach. Mam ju� rozwi�zania albo pomys�y rozwi�za�

G�os Unnerby�ego by� niemal �agodny, gdy mu przerwa�.

��W Najg��bszej Ciemno�ci, powiada pan? I jest pan badaczem z Kr�lewskiej Szko�y w Princeton?�� Tak okre�li� to kuzyn Sherkanera w li�cie.

��Tak, matematykiem i�

��Milcze�. Czy wiesz, ile milion�w Korona wydaje na badania wojskowe w miejscach takich jak Kr�lewska Szko�a? Czy wiesz, jak bacznie obserwujemy wszystkie powa�ne prace, kt�re si� tam prowadzi? Bo�e, jak ja nienawidz� takich zarozumialc�w z Zachodu. Jedyna rzecz, jak� musicie si� martwi�, to przygotowania do Ciemno�ci, a i tak ledwo dajecie sobie z tym rad�. Gdyby� mia� cho� odrobin� odwagi w pancerzu, zaci�gn��by� si� do wojska. �o�nierze na Wschodzie umieraj�, koberze. Zgin� jeszcze tysi�ce tych, kt�rzy nie przygotuj� si� do Ciemno�ci, tysi�ce tych, kt�rzy pracuj� w tunelach, i znacznie wi�cej tych, kt�rzy po nadej�ciu Nowego S�o�ca nie b�d� mieli co je��. A ty siedzisz tutaj i wygadujesz jakie� bzdury.�� Unnerby umilk� na moment, jakby stara� si� zapanowa� nad gniewem.�� Ale zanim wykopi� ci� st�d z powrotem do Princeton, opowiem ci jeszcze zabawn� historyjk�. Widzisz, jestem troch� niesprawny.�� Pomacha� lewymi nogami.�� Dop�ki nie wydobrzej�, pomagam sprawdza� idiotyczne pomys�y, kt�re podsuwaj� nam tacy ludzie jak ty. Na szcz�cie wi�kszo�� przychodzi poczt�. Mniej wi�cej co dziesi�� dni jaki� kober ostrzega nas, �e pewne odmiany alotropowe cyny �le znosz� niskie temperatury�

Oho, mo�e jednak rozmawiam z in�ynierem!

���i �e nie powinni�my u�ywa� jej w lutowiu. Ci przynajmniej m�wi� prawd�, cho� marnuj� tylko nasz czas. Potem s� ci, kt�rzy przeczytali w�a�nie o radzie i pomy�leli, �e powinni�my robi� z tego superg�owice do koparek. Mamy tu taki ma�y konkurs na najbardziej idiotyczny pomys�. C�, panie Underhill, zdaje si�, �e dzi�ki panu zosta�em w�a�nie zwyci�zc�. Chce pan, �eby�my obudzili si� w �rodku Ciemno�ci i wyszli na powierzchni�, w temperatur� ni�sz�, ni� znajdzie pan w jakimkolwiek laboratorium, i pr�ni� doskonalsz�, ni� uda nam si� kiedykolwiek stworzy�.�� Unnerby zn�w umilk�, by� mo�e przera�ony, �e zdradzi� zbyt wiele tajnych informacji. Dopiero po chwili Sherkaner zrozumia�, �e sier�ant patrzy na co� za jego plecami.

��Porucznik Smith! Dobry wiecz�r pani.�� Sier�ant wyprostowa� si� nagle, jakby chcia� stan�� na baczno��.

��Dobry wiecz�r, Hrunkner.�� Nieznajoma wesz�a w pole widzenia Sherka. By�a� pi�kna. Mia�a smuk�e, twarde nogi i porusza�a si� z jakim� nieokre�lonym wdzi�kiem. Ubrana by�a w czarny mundur nieznanej Sherkanerowi formacji. Jedyne insygnia stanowi�y ciemnoczerwone gwiazdki i plakietka z imieniem i nazwiskiem. Victory Smith. Wydawa�a si� niezwykle m�oda. Urodzona poza faz�? Niewykluczone, a przesadna atencja podoficera mog�a by� prowokacj�.

Porucznik Smith zwr�ci�a si� do Sherkanera. Spogl�da�a na� przyja�nie, cho� jakby z lekkim rozbawieniem.

��Wi�c, panie Underhill, jest pan badaczem z Wydzia�u Matematyki Kr�lewskiej Szko�y w Princeton.

��C�, w�a�ciwie to studiuj� na ostatnim roku��� Jej zainteresowane spojrzenie sk�oni�o go do uczciwej odpowiedzi.�� A matematyka to tylko jedna ze specjalizacji w moim oficjalnym programie. Zaliczy�em sporo kurs�w w Szkole Medycznej i w Szkole In�ynierii Mechanicznej.�� Ba� si�, �e Unnerby wyg�osi w tej chwili jaki� pogardliwy komentarz, ten jednak si� nie odzywa�.

��Zna pan wi�c natur� Najg��bszej Ciemno�ci, superniskie temperatury, niemal absolutn� pr�ni�.

��Tak, prosz� pani. I po�wi�ci�em tym problemom sporo pracy.�� Prawie p� roku, ale lepiej o tym nie m�wi�.�� Mam mn�stwo pomys��w, cho� cz�� z nich to tylko wst�pne projekty. Niekt�re dotycz� biologii, i na razie nie chc� niczego pa�stwu pokazywa�. Przywioz�em jednak prototypy kilku mechanicznych urz�dze�. S� w moim samochodzie.

��Ach tak, zaparkowanym pomi�dzy autami genera�a Greenvala i genera�a Downinga. Mo�e powinni�my rzuci� na nie okiem� i przejecha� pa�skim autem w bezpieczniejsze miejsce.

W pe�ni u�wiadomi� sobie to dopiero kilka lat p�niej, lecz ju� w tej chwili przeczuwa�, �e w�r�d wszystkich ludzi w Dow�dztwie L�dowym�� w�r�d wszystkich ludzi na �wiecie�� nie m�g� znale�� bardziej wdzi�cznego s�uchacza ni� porucznik Yictory Smith.

Ostatnie lata Gasn�cego S�o�ca to czas sztorm�w i burz, cz�sto bardzo gwa�townych. Nie s� to jednak straszliwe, wyniszczaj�ce burze Nowego S�o�ca. Wichury i zamiecie nadchodz�cej Ciemno�ci przypominaj� raczej ostatnie wysi�ki kogo�, kto zosta� �miertelnie raniony, kto pr�buje jeszcze walczy�, cho� uchodzi z niego krew. Ciep�o planety jest bowiem jej krwi�, a kiedy ta wsi�ka w ciemno��, protesty �wiata s� coraz s�absze.

Nadchodzi czas, kiedy w po�udnie mo�na ujrze� na niebie sto gwiazd.

Potem tysi�c, wreszcie s�o�ce ga�nie niemal ca�kowicie� i nadchodzi prawdziwa Ciemno��. Wi�ksze ro�liny umar�y ju� dawno, a ich zarodniki spoczywaj� ukryte g��boko pod �niegiem. Ni�sze zwierz�ta wygin�y w ten sam spos�b. Pozosta�o�ci martwych istot kalaj� bia�e po�acie �niegu; nad zw�okami unosi si� czasem dziwna po�wiata; duchy umar�ych, twierdzili staro�ytni; ostatnie padlino�erne bakterie, odkryli uczeni p�niejszych epok.

A jednak na powierzchni nadal �yj� ludzie. Niekt�rzy to nieszcz�nicy, kt�rym silniejsze plemiona (lub silniejsze narody) nie pozwoli�y wej�� do g��bokiego sanktuarium. Inni to ofiary powodzi lub trz�sie� ziemi, kt�re zniszczy�y ich rodowe otch�anie. Dawniej istnia� tylko jeden spos�b, by przekona� si�, jak naprawd� wygl�da ciemno��; pozostaj�c na powierzchni, mo�na by�o osi�gn�� pewnego rodzaju nie�miertelno��, zapisuj�c wszystko, co si� widzia�o, i zabezpieczaj�c te notatki tak, by przetrwa�y ogie� Nowego S�o�ca. Czasami kt�ry� z tych desperat�w �y� w Ciemno�ci nawet rok lub dwa albo dzi�ki szcz�liwemu zbiegowi okoliczno�ci, albo dzi�ki starannemu planowaniu i pragnieniu ujrzenia serca Ciemno�ci. Jeden z filozof�w przetrwa� tak d�ugo, �e ci, kt�rzy znale�li jego ostatnie s�owa wyryte w kamieniu nad ich otch�ani�, uznali je za metafor� lub majaczenie szale�ca: ��a suche powietrze zamienia si� w szron�.

Propagandzi�ci Korony i Tiefstadt zgadzali si� ze sob� w jednej kwestii. Ta Ciemno�� mia�a by� inna od wszystkich poprzednich. Ta Ciemno�� po raz pierwszy mia�a zosta� wykorzystana przez nauk� do dzia�a� wojennych. Podczas gdy miliony obywateli wycofywa�y si� do tysi�cy otch�ani, armie obu stron kontynuowa�y walk�. Cz�sto walka ta toczy�a si� w otwartych okopach, ogrzewanych jedynie za pomoc� prymitywnych piecyk�w. Najwi�ksze zmiany zachodzi�y jednak pod ziemi�, gdzie kopano tunele si�gaj�ce daleko poza naziemn� lini� frontu. W miejscach, gdzie tunele obu stron spotyka�y si� ze sob�, dochodzi�o do wielkich bitew z u�yciem maszyn i gaz�w bojowych. Tam gdzie do spotkania takiego nie dochodzi�o, tunele ci�gn�y si� przez kredow� ska�� Frontu Wschodniego, jard po jardzie, dzie� po dniu, nawet wtedy, gdy na powierzchni dawno ju� usta�y wszelkie walki. Pi�� lat po nastaniu Ciemno�ci tylko techniczna elita, mo�e dziesi�� tysi�cy po stronie Korony, kontynuowa�a jeszcze kampani� pod Wschodnim Frontem. Nawet g��boko pod ziemi� panowa� siarczysty mr�z. �wie�e powietrze pompowano do tuneli za pomoc� wentylator�w. Ostatnie otwory powietrzne i tak wkr�tce mia�y pokry� si� lodem.

��Niemal od dziesi�ciu dni nie odbieramy �adnych sygna��w aktywno�ci Tiefstadt. Dow�dztwo Kopaczy wci�� sk�ada sobie gratulacje.�� Genera� Greenval w�o�y� do paszczy zimn� przek�sk� i zgryz� j� ze chrz�stem; szef wywiadu Akord nigdy nie grzeszy� delikatno�ci�, a w ostatnich dniach sta� si� wr�cz wyj�tkowo z�o�liwy. By� starym koberem i cho� prawdopodobnie na ca�ym �wiecie nie istnia�y w tej chwili lepsze warunki do �ycia ni� w Dow�dztwie L�dowym, i tutaj stawa�y si� one coraz trudniejsze. W bunkrach obok kr�lewskiej otch�ani przebywa�o nadal jakie� pi��dziesi�t przytomnych os�b. Z ka�d� godzin� powietrze stawa�o si� coraz bardziej zat�ch�e. Genera� porzuci� sw� przytuln� bibliotek� ju� ponad rok temu. Teraz jego biuro mie�ci�o si� w szczelinie o wymiarach dwadzie�cia st�p na dziesi�� na cztery stopy, tu� nad sypialni�. �ciany male�kiego pokoju zakrywa�y mapy, na stole le�a�y kopie raport�w przekazywanych dalekopisem z linii frontu. Bezprzewodowa komunikacja usta�a ca�kowicie przed siedemdziesi�cioma dniami. Wcze�niej niemal przez rok specjali�ci od ��czno�ci radiowej eksperymentowali z coraz silniejszymi nadajnikami i istnia�y spore szanse, �e utrzymaj� t� ��czno�� do samego ko�ca. Niestety, teraz zosta� im tylko telegraf i radio optyczne.

Greenval spojrza� na swego go�cia, z pewno�ci� ostatniego przed ponaddwustuletni� przerw�.

��Zatem, pu�kowniku Smith, wr�ci�a pani w�a�nie ze wschodu. Dlaczego nie s�ysz� okrzyk�w rado�ci? Przetrzymali�my przecie� wroga.

Uwag� Victory Smith zajmowa� peryskop genera�a. W�a�nie dlatego genera� trwa� uparcie w swej niewygodnej kwaterze�� ostatni widok na �wiat. Kr�lewskie Wodospady zamarz�y ponad dwa lata temu. Mia�a st�d widok na ca�� dolin�. Ciemny l�d, pokryty szronem, kt�ry formowa� si� zar�wno na ska�ach, jak i na lodzie. Dwutlenek w�gla wydzielaj�cy si� z atmosfery. Ale Sherkaner zobaczy jeszcze znacznie zimniejszy �wiat.

��Pu�kowniku?

Smith odst�pi�a od peryskopu.

��Przepraszam� Podziwiam Kopaczy z ca�ego serca.�� Przynajmniej�o�nierzy, kt�rzy naprawd� tam pracuj�. By�a w ich polowych otch�aniach.

��Ale ju� od wielu dni nie mog� si�gn�� �adnych pozycji nieprzyjaciela.

Mniej ni� po�owa b�dzie zdolna do walki po Ciemno�ci. Obawiam si�, �e Dow�dztwo Kopaczy �le oceni�o sytuacj�.

��Tak�� mrukn�� genera�.�� Dow�dztwo Kopaczy przejdzie do historii dzi�ki najd�u�ej podtrzymywanej operacji wojskowej, ale Tieferzy zyskali, zaprzestaj�c walki w odpowiednim momencie.�� Westchn�� i powiedzia� co�, co mog�o przysporzy� mu sporych k�opot�w, jednak w �wiecie martwym od pi�ciu lat zosta�o ju� bardzo niewielu ludzi, kt�rzy mogliby go us�ysze�.�� Wiesz, Tieferzy nie s� znowu tacy �li. Mo�na by z powodzeniem znale�� paskudniejsze typy w�r�d naszych sprzymierze�c�w, kt�rzy czekaj� tylko, a� Korona i Tiefstadt zrobi� z siebie krwaw� miazg�. W�a�nie dlatego powinni�my ju� teraz zaplanowa� przysz�o�� z my�l� o tych, kt�rzy przyjd� po nas. Wygramy t� wojn�, ale je�li b�dziemy musieli zrobi� to z pomoc� tuneli i Kopaczy, czekaj� nas jeszcze d�ugie lata walki w Nowym S�o�cu.

Dla podkre�lenia tych s��w przygryz� mocniej przek�sk� i wycelowa� w Smith przedni� r�k�.

��Tw�j projekt to jedyna szansa, by doprowadzi� t� spraw� do szyb kiego ko�ca.

Odpowied� Smith by�a szybka i zdecydowana:

��Te szanse by�yby jeszcze wi�ksze, gdyby pozwoli� mi pan zosta� z zespo�em.

Greenval jakby nie s�ysza� jej skargi.

��Victory, zajmujesz si� tym projektem od siedmiu lat. Naprawd� wierzysz, �e mo�e si� powie��?

Mo�e to st�ch�e powietrze tak dziwnie na nich dzia�a�o. Niezdecydowanie by�o czym� zupe�nie obcym publicznemu wizerunkowi Struta Greemrala. W�r�d swych najbli�szych powiernik�w Greenval by� zawsze osob� o otwartym umy�le�� a� do chwili gdy trzeba by�o podj�� ostateczne decyzje. Wtedy stawa� si� cz�owiekiem bez skrupu��w i w�tpliwo�ci, �mia�o stawia� czo�o szeregom innych genera��w, a nawet politycznym doradcom kr�la. Nigdy nie s�ysza�a z jego ust pytania wyra�aj�cego tyle smutku i niepewno�ci. W tej chwili ujrza�a przed sob� starego cz�owieka, kt�ry za kilka godzin mia� podda� si� Ciemno�ci, by� mo�e po raz ostatni. Poczu�a si� tak, jakby nagle pod naciskiem jej r�k ust�pi�a por�cz, o kt�r� wspiera�a si� od lat.

��Panie generale, wyselekcjonowali�my starannie cele atak�w. Je�li je zniszczymy, Tiefstadt niemal natychmiast b�dzie si� musia� podda�. Zesp� Underhilla znajduje si� w jeziorze odleg�ym o nieca�e dwie mile od cel�w.�� Ju� to by�o niesamowitym osi�gni�ciem. Jezioro znajdowa�o si� w pobli�u najwa�niejszego centrum zaopatrzeniowego Tiefstadt, sto mil w g��b terytorium wroga.

��Unnerby, Underhill i ca�a reszta musz� tylko przej�� kr�tki odcinek.

Testowali�my ich skafandry i egzotermy przez znacznie d�u�szy okres w warunkach niemal tak�

Greenval u�miechn�� si� s�abo.

��Tak, wiem. Nieraz musia�em rzuca� te dane na po�arcie sztabowi. Ale teraz naprawd� chcemy to zrobi�. Pomy�l tylko, co to oznacza.

Przez kilka ostatnich pokole� pr�bowali�my zerkn�� za zas�on� Ciemno�ci, uszczkn�� kawa�ek tajemnicy. Ale zesp� Unnerby�ego zobaczy �rodek Najg��bszej Ciemno�ci. Jak to mo�e wygl�da�? Tak, wydaje nam si�, �e wiemy; zamarzni�te powietrze, pr�nia. Ale to tylko domys�y. Nie jestem zbyt religijny, pu�kowniku Smith, ale� ciekaw jestem, co tam znajd�.

Religijny czy nie, genera� najwyra�niej nie zapomnia� o staro�ytnych legendach, o �nie�nych trollach i anio�ach ziemi. Nawet najbardziej racjonalne umys�y dr�a�y przed my�l� o Ciemno�ci tak intensywnej, �e w pewnym sensie nieistniej�cej. Victory z trudem zapanowa�a nad emocjami wywo�anymi s�owami Greenvala.

��Tak, mog� napotka� r�ne niespodzianki. Nie dawa�abym temu projektowi wi�kszych szans na powodzenie, gdyby nie jedna istota�� Sherkaner Underhill.

��Tak, nasz ulubiony dziwak.

��Dziwak bardzo niezwyk�ego gatunku. Znam go od siedmiu lat, od dnia, kiedy pojawi� si� tutaj z g�ow� pe�n� szalonych pomys��w i samochodem wy�adowanym przer�nymi projektami. Dobrze, �e mia�am wtedy wolne popo�udnie. Mia�am czas, �eby go wys�ucha� i dobrze si� bawi�.

Przeci�tny badacz ma w ca�ym �yciu jakie� dwadzie�cia ciekawych pomys��w. Underhill ma dwadzie�cia pomys��w na godzin�, w jego przypadku to niemal choroba. Ale zna�am ludzi r�wnie niezwyk�ych w szkole wywiadu. R�nica polega na tym, �e cho� tylko jeden procent pomys��w Sherkanera to wykonalne i rozs�dne projekty, on potrafi je wy�owi� i oddzieli� od pozosta�ych. Mo�e kto� inny pomy�la�by o wykorzystaniu szlamu bagiennego do rozmna�ania egzoterm. Z pewno�ci� kto� mia�by tak�e ciekawe pomys�y dotycz�ce skafandr�w. Ale on nie tylko wymy�la te rzeczy, ale i ��czy je ze sob� tak, �e tworz� jedn� genialn� ca�o��. To jeszcze nie wszystko. Bez Sherkanera nie potrafiliby�my wprowadzi� w �ycie wszystkich tych projekt�w, nie w tak kr�tkim czasie. On potrafi w jaki� magiczny spos�b wci�ga� w swoje plany najlepszych, najbystrzejszych ludzi.�� Pami�ta�a z�o�� i pogard�, z jak� Hrunkner Unnerby potraktowa� go tamtego pierwszego popo�udnia, jak zmienia�o si� jego podej�cie, z jakim zapa�em wreszcie zaprz�g� sw� in�yniersk� wyobra�ni� do realizacji pomys��w podrzucanych mu przez Sherkanera.�� Sherkaner nie ma cierpliwo�ci do szczeg��w, ale potrafi zgromadzi� wok� siebie ludzi, kt�rzy zrobi� to za niego. On jest po prostu� niesamowity.

Oboje wiedzieli to wszystko ju� od dawna; Greenval w podobny spos�b chwali� Sherkanera przed swymi zwierzchnikami. W tej chwili jednak Victory nie mog�a doda� mu otuchy w �aden inny spos�b. Greenval u�miechn�� si� i spojrza� na ni� dziwnie.

��Wi�c czemu za niego nie wysz�a�, pu�kowniku?

Smith nie przypuszcza�a, �e padnie to pytanie, ale co tam, byli przecie� sami, a �wiat umiera�.

��Zamierzam to zrobi�, panie generale. Ale na razie trwa wojna, a jak pan wie, ja nie jestem� tradycjonalistk�; pobierzemy si� po Ciemno�ci.

��Victory Smith potrzebowa�a tylko jednego popo�udnia, by zrozumie�, �e Underhill jest najdziwniejsz� osob�, jak� kiedykolwiek pozna�a. Po kilku kolejnych dniach u�wiadomi�a sobie, �e �w cz�owiek jest geniuszem, kt�rego mo�na wykorzysta� jak dynamo, kt�ry mo�e dos�ownie zmieni� bieg wojny. W ci�gu pi�tnastu dni przekona�a do tego Struta Greenvala, a Underhill dosta� w�asne laboratorium. Po pewnym czasie jego siedziba zacz�a obrasta� kolejnymi laboratoriami, w kt�rych badano r�ne poboczne kwestie zwi�zane z projektem. Tymczasem Victory, wykorzystuj�c przerwy mi�dzy w�asnymi misjami, planowa�a, jak zdoby� fenomen Underhilla�� tak w�a�nie o nim my�la�a, tak my�la� o nim ca�y Sztab Wywiadu�� dla siebie, i to na sta�e. Ma��e�stwo by�o oczywistym rozwi�zaniem.

Tradycyjny �lubw-Ga�ni�ciu doskonale pasowa�by do jej �cie�ki kariery.

Wszystko uk�ada�oby si� doskonale, gdyby nie sam Sherkaner Underhill.

Sherk mia� w�asne �ycie i plany. W ko�cu zosta� jej najlepszym przyjacielem, nie tylko obiektem, ale i wsp�autorem jej dzia�a�. Sherk mia� przer�ne plany na lata po Ciemno�ci, kt�rych Victory nikomu nie powtarza�a. Jej inni przyjaciele�� nawet Hrunkner Unnerby�� lubili j�, chocia� by�a spoza fazy. Sherkaner Underhill uwa�a� to wr�cz za atut. Po raz pierwszy w �yciu Victory zetkn�a si� z czym� wi�cej ni� zwyk�� akceptacj�. Na razie toczyli wi�c wojn�. Je�li oboje prze�yj�, po Ciemno�ci b�d� realizowali nowy plany, stworz� sobie razem nowy �wiat.

A Strut Greenval by� do�� inteligentny, by si� tego domy�li�. Victory spojrza�a nagle gro�nie na swego szefa.

��Pan ju� o tym wiedzia�, prawda? Dlatego nie pozwoli� mi pan zosta� z zespo�em. Uwa�a pan, �e to samob�jcza misja i �e moje pogl�dy w tej kwestii s� wypaczone� C�, na pewno jest niebezpieczna, ale chyba nie do ko� ca rozumie pan Sherkanera Underhilla; samopo�wi�cenie nie le�y w jego na turze. Wed�ug naszych standard�w jest raczej tch�rzem. Nie interesuje go wi�kszo�� spraw, kt�re s� dla nas naprawd� wa�ne. Ryzykuje �ycie ze zwyk�ej ciekawo�ci�� ale jest bardzo, bardzo ostro�ny, kiedy chodzi o jego bezpiecze�stwo. My�l�, �e zesp� wykona swoje zadanie i prze�yje. Szanse po wodzenia by�yby jeszcze wi�ksze, gdyby pozwoli� mi pan zosta� z nimi!

Jej ostatnim s�owom towarzyszy�o dramatyczne mruganie jedynej lampy w pokoju.

��Hm�� mrukn�� Greenval.�� Od dwunastu godzin nie mamy ju� paliwa, wiedzia�a pani o tym, pu�kowniku? Teraz wyczerpuj� si� ju� o�owiane akumulatory. Za kilka minut pojawi si� tutaj kapitan Diredr z Ostatnim S�owem kwatermistrza. �Przykro mi, panie generale, ale ostatnie stawy w otch�aniach za chwil� zamarzn�. In�ynieria b�aga pana, by przy��czy� si� pan do ostatecznej ewakuacji��� m�wi� genera�, udanie na�laduj�c piskliwy g�os swego adiutanta.

Greenval wsta� i pochyli� si� nad biurkiem. W jego postawie zn�w nie by�o najmniejszego �ladu w�tpliwo�ci, przemawia� swym normalnym, ostrym g�osem.

��W tym czasie chcia�bym wyja�ni� kilka spraw dotycz�cych pani rozkaz�w i przysz�o�ci. Tak, wezwa�em tu pani� z powrotem, bo nie chc�, by ryzykowa�a pani �ycie. Odby�em kilka d�ugich rozm�w z sier�antem Unnerbym. Mieli�my dziewi�� lat, by nara�a� pani� na r�ne niebezpiecze�stwa i obserwowa�, jak pracuje pani umys�, kiedy od prawid�owej odpowiedzi zale�y �ycie tysi�cy ludzi. Czas ju� odwo�a� pani� z pierwszej linii. Jest pani jednym z najm�odszych pu�kownik�w w naszych czasach; po tej Ciemno�ci b�dzie pani najm�odszym genera�em.

��Tylko je�li misja Underhilla zako�czy si� powodzeniem.

��Prosz� mi nie przerywa�. Misja Underhilla nie ma tu wi�kszego znaczenia, kr�lewscy doradcy znaj� ju� pani warto��. Bez wzgl�du na to, czy przetrwam t� Ciemno��, czy te� nie, po kilku latach Nowego S�o�ca pani b�dzie siedzie� na moim miejscu. Nie mog� wi�c pozwoli�, by nadal nara�a�a si� pani na niebezpiecze�stwo. Je�li Underhill prze�yje, mo�e pani wyj�� za niego, mie� z nim dzieci, nic mnie to nie obchodzi. Lecz nie wolno pani ju� nigdy wi�cej ryzykowa� �ycia.�� Pomacha� jej spiczast� r�k� przed twarz�, robi�c przy tym gro�n� min�.�� Je�li mnie pani nie pos�ucha, przysi�gam, �e wstan� z grobu i po�ami� pani t� grub� skorup�.

Z korytarza dobieg� odg�os czyich� krok�w. R�ce poruszy�y ci�k� zas�on�, kt�ra stanowi�a jedyne drzwi tego pomieszczenia. By� to kapitan Diredr.

��Przepraszam, generale. In�yniera absolutnie nalega. Mamy jeszcze trzydzie�ci minut energii elektrycznej, na zewn�trz. B�agaj�, panie generale�

Greemral wyplu� resztk� przek�ski do poplamionej spluwaczki.

��Doskonale, kapitanie. W�a�nie wychodzimy.�� Obszed� Victory i od sun�� zas�on�. Kiedy Smith zawaha�a si�, chc�c przepu�ci� go przed sob�, ponagli� j� gestem.�� W tym wypadku starszy znaczy ostatni, moja droga.

Nigdy nie podoba� mi si� ten pomys� z oszukiwaniem Ciemno�ci, ale skoro ju� musimy to robi�, to ja pogasz� �wiat�a!

W�a�ciwie Pham Trinli nie powinien przebywa� na mostku kapitana floty, szczeg�lnie podczas powa�nych operacji. Starzec siedzia� przy jednym z dublowanych stanowisk dowodzenia, lecz nic tam w�a�ciwie nie robi�. Trinli by� programist� bojowym trzeciego stopnia, cho� nigdy nie zajmowa� si� niczym produktywnym, nawet na tak niskim stanowisku. Robi� tylko to, na co mia� ochot�, a wi�kszo�� czasu sp�dza� w pokoju dziennym pracownik�w. Wiadomo by�o powszechnie, �e kapitan floty Park zachowuje si� nieco irracjonalnie, gdy w gr� wchodzi �szacunek dla wieku�. Najwyra�niej dop�ki Pham Trinli nikomu nie szkodzi�, m�g� cieszy� si� swobod� i �y� na koszt Queng Ho.

W tej chwili Pham siedzia� odwr�cony bokiem do swego stanowiska.

Przys�uchiwa� si� z kwa�n� min� cichym rozmowom, nieustannej wymianie polece� i odpowiedzi. Ignoruj�c zupe�nie innych technik�w i obro�c�w, wpatrywa� si� w monitory.

L�dowanie okr�t�w Queng Ho i Emergentow by�o spektaklem wzajemnej podejrzliwo�ci i ostro�no�ci. Wszyscy podw�adni kapitana Parka odnosili si� do Emergentow z rezerw� i nieufno�ci�. Dlatego te� nie Stworzono mieszanych za��g, a sieci komunikacyjnie nie zosta�y w pe�ni zduplikowane. Kapitan Park podzieli� swe okr�ty na trzy grupy, a ka�da z nich odpowiada�a za jedn� trzeci� operacji planetarnych. Ka�dy ze statk�w Emergentow, ka�dy �adownik, ka�dy cz�owiek lataj�cy w przestrzeni by� bez ustanku monitorowany.

Monitory na mostku kapita�skim przekazywa�y niemal wszystkie te obrazy. Trinli patrzy� w�a�nie na relacj� ze �wschodniej� grupy, gdzie trzy ci�kie podno�niki Emergentow wyci�ga�y z zamarzni�tego oceanu ogromny blok lodowy o masie trzystu milion�w ton. By� to ju� sz�sty transport podczas tej operacji. Powierzchni� planety o�wietla� blask p�omieni rakietowych. Trinli widzia� d� g��boko�ci kilkuset metr�w. Paruj�ca piana zakrywa�a otw�r w dnie morza. Badania wykaza�y, �e w tej cz�ci p�ki kontynentalnej znajduje si� wiele metali, a Emergenci wydobywali je teraz z t� sam� brutaln� si��, z jak� zabrali si� do wycinania lodu.

Na razie nie wida� nic podejrzanego, ale wszystko mo�e si� zmieni�, kiedy dojdzie do podzia�u �up�w.

Spojrza� na okna z danymi. Obie strony zgodzi�y si� utrzymywa� sta�� ��czno�� mi�dzy statkami; grupa emergenckich specjalist�w konferowa�a nieustannie z naukowcami Queng Ho; starali si� wyci�gn�� od nich wszystkie informacje dotycz�ce odkry� poczynionych przez Diema w suchej dolinie. Interesuj�ce, jak �atwo przychodzi�a im my�l o zwyk�ej grabie�y. Co� zupe�nie nieprzystaj�cego do etyki Queng Ho. Raczej posuni�ciew moim stylu.

Tu� przed przybyciem Emergentow Park rozsia� w przestrzeni oko�oplanetarnej tysi�ce male�kich mikrosatelit�w. Te niemal niedostrzegalne urz�dzenia wlatywa�y pomi�dzy pojazdy Emergentow cz�ciej, ni� mo�na by przypuszcza�, i przekazywa�y obraz na ekrany elektronicznego wywiadu w okr�cie kapitana. Dzi�ki nim Queng Ho wiedzieli, �e statki Emergentow bezustannie wymieniaj� jakie� komunikaty poza oficjalnymi kana�ami. By� mo�e by�a to tylko niewinna automatyczna sygnalizacja. Bardziej prawdopodobne wydawa�o si� jednak, �e to zaszyfrowane komendy wojskowe, tajne przygotowania ze strony wroga (a Pham Trinli nigdy nie my�la� o Emergentach inaczej jak o wrogach).

Specjali�ci Parka oczywi�cie rozpoznawali te sygna�y. Na sw�j spos�b obro�cy Queng Ho byli bardzo gro�ni. Trinli obserwowa�, jak troje z nich spiera si� co do natury sygna��w radiowych,, kt�re dociera�y do floty z emergenckich pojazd�w. Jeden z m�odszych obro�c�w uwa�a�, �e by� mo�e jest to odpowiednio przygotowane po��czenie impuls�w sonduj�cych warstwy fizyczne i oprogramowanie. Gdyby mia� racj�, Emergenci dysponowaliby sprz�tem znacznie bardziej skomplikowanym ni� najwi�ksze osi�gni�cia Queng Ho� a to wydawa�o si� niemo�liwe. Starszy obro�ca spojrza� tylko na juniora spod �ci�gni�tych brwi, jakby jego sugestia by�a piramidaln� g�upot�. Nawet ci, kt�rzy ju� byli w walce, niczego nie rozumiej�. Przez chwil� mina Trinlego by�a jeszcze bardziej skwaszona.

��Co o tym my�lisz, Pham?�� rozbrzmia� czyj� g�os w jego s�uchawce.

Trinli westchn��.

��To �mierdz�ca sprawa, Sammy�� odpar� p�g�osem, prawie nie poruszaj�c ustami.�� Wiesz o tym.

��Czu�bym si� lepiej, gdyby� by� w drugim centrum kontroli.�� Pomieszczenie, w kt�rym siedzia� teraz Pham, nosi�o oficjalnie nazw� �mostku kapita�skiego�, lecz na pok�adzie �Phama Nuwena� znajdowa�o si� jeszcze kilka ukrytych o�rodk�w. Ponad po�owa personelu widocznego na mostku w rzeczywisto�ci przebywa�a gdzie indziej. Teoretycznie czyni�o to okr�t trudniejsz� zdobycz�. Teoretycznie.

��Mam lepszy pomys�. Przygotowa�em stanowisko dowodzenia w jednej z taks�wek.�� Starzec wyp�yn�� ze swego fotela. Lecia� powoli za szeregiem technik�w, obok monitor�w ukazuj�cych ci�kie podno�niki, za�og� Diema gotuj�c� si� do opuszczenia doliny, �ci�gni�te napi�ciem twarze Emergent�w� Nikt nawet nie zauwa�y� jego wyj�cia, tylko gdy przep�ywa� przez wyj�cie, Sammy Park zerkn�� na� k�tem oka. Trinli odpowiedzia� kapitanowi lekkim skinieniem g�owy.

Beznadziejne mi�czaki, wszyscy, co do jednego. Tylko Sammy i Kira Pen Lisolet rozumieli potrzeb� natychmiastowego ataku. I nie przekonali ani jednego cz�onka Komisji Handlowej. Nawet po spotkaniu twarz� w twarz z Emergentami komisja nie potrafi�a dostrzec oczywistej zdrady, jak� szykowa�a im druga strona. Zamiast tego poprosili o rad� jakiego� Vinha.

Vinha!

Trinli przep�yn�� przez pusty korytarz, zatrzyma� si� przy �luzie taks�wek i otworzy� w�az tej, kt�r� przygotowa� sobie wcze�niej na t� okazj�.

M�g�bym nam�wi� Lisolet do buntu. Zast�pca kapitana floty mia�a w�asny okr�t, QHS �Niewidzialna r�ka�. Bunt by� wi�c fizycznie mo�liwy, a gdyby Lisolet zacz�a strzela�, Sammy i inni nie mieliby ju� innego wyj�cia, musieliby si� do niej przy��czy�.

Wsun�� si� do taks�wki i uruchomi� pompy. Me, umywam r�ce. Gdzie� z ty�u jego czaszki rodzi� si� dokuczliwy b�l g�owy. Napi�cie zazwyczaj nie dzia�a�o na niego w ten spos�b. Pokr�ci� g�ow�. No dobrze, tak naprawd� nie b�dzie namawia� Lisolet do buntu tylko dlatego, �e nale�a�a do tych nielicznych ju� os�b, kt�re maj� honor. B�dzie wi�c musia� radzi� sobie sam. Sammy przywi�z� niema�o broni. Trinli u�miechn�� si� na my�l o tym, co czeka�o ich w przysz�o�ci. Nawet je�li druga strona uderzy pierwsza, to my zostaniemy ostatni na polu bitwy. Kiedy jego taks�wka wylatywa�a z okr�tu flagowego Queng Ho, Trinli przegl�da� ostatnie dane, planowa� nast�pne posuni�cia. Czego spr�buje druga strona? Je�li poczekaj� dostatecznie d�ugo, mo�e uda mu si� rozpracowa� zamki broni Sammy�ego� a wtedy sam rozpocznie bunt.

Nadchodz�ca zdrada przejawia�a si� w wielu znakach, lecz nawet Pham Trinli nie dostrzega� najbardziej oczywistych. Trzeba zna� metod� ataku, by przewidzie� jego nadej�cie.

Ezr Vinh nie mia� poj�cia o tym, co dzieje si� na g�rze. Kilosekundy, kt�re sp�dzi� na powierzchni planety, wype�nione by�y ci�k�, fascynuj�c� prac�, niepozostawiaj�c� czasu na snucie podejrze�. W ca�ym swym �yciu na powierzchni planet sp�dzi� zaledwie kilkadziesi�t Msekund. Pomimo �wicze� i medycyny Queng Ho odczuwa� teraz ogromne zm�czenie.

Pierwsze Ksekundy wydawa�y si� stosunkowo �atwe, teraz jednak bola�y go wszystkie mi�nie. Na szcz�cie nie tylko jego. Ca�a za�oga wygl�da�a na wyczerpan�. Ostatnie chwile sp�dzili na �mudnym sprawdzaniu, czy nie pozostawili po sobie �adnych �mieci, �adnych �lad�w, kt�re przetrwa�yby proces ponownego rozpalania gwiazdy OnOff. Diem skr�ci� kostk� w drodze powrotnej do �adownika. Gdyby nie wci�garka towarowa, w og�le by tam nie dotar�. Kiedy wreszcie weszli na pok�ad, nawet tak prosta czynno�� jak zdejmowanie skafandra sprawia�a im b�l.

��Bo�e��� Benny opad� na p�k� obok Vinha. Zewsz�d dobiega�y j�ki i narzekania, kiedy �adownik wynosi� ich w g�r�. Mimo to Vinh czu� ogromn� satysfakcj�, flota dowiedzia�a si� dzi�ki nim znacznie wi�cej, ni� ktokolwiek przypuszcza�. Nie m�czyli si� na darmo.

Cz�onkowie za�ogi Diema nie mieli nawet si� na rozmowy. Huk silnika pojazdu wydawa� si� teraz niemal podd�wi�kowym buczeniem, kt�re rodzi�o si� gdzie� we wn�trzu ich ko�ci i emanowa�o na zewn�trz. Vinh nadal s�ysza� g�osy specjalist�w dyskutuj�cych na g�rze, lecz Trixia ju� si� nie odzywa�a. Nikt nie m�wi� teraz do ludzi Diema. Niezupe�nie, Qiwi pr�bowa�a z nim rozmawia�, ale Ezr by� zbyt zm�czony, by wysila� si� tylko dla niej.

Tymczasem ci�kie podno�niki po drugiej stronie planety pracowa�y ju� poza przewidzianym wcze�niej harmonogramem. Czyste �adunki atomowe wyrwa�y z zamarzni�tego oceanu kilkana�cie milion�w ton lodu, lecz para unosz�ca si� nad miejscem operacji utrudnia�a im zadanie. Jaki� Emergent�� Brughel�� skar�y� si�, �e stracili kontakt z jednym z podno�nik�w.

��My�l�, �e to kwestia ustawienia waszych kamer�� odpowiedzia� mu technik z Queng Ho.�� My widzimy wszystkie. Trzy nadal s� na po wierzchni, jeden prawie niewidoczny we mgle, ale wygl�da na nieuszkodzony. Trzy kolejne zacz�y si� w�a�nie wznosi�, s� w odpowiednich odleg�o�ciach od siebie� Chwileczkꅠ� Mija�y sekundy. Na �odleglejszym� kanale toczy�a si� rozmowa dotycz�ca jakiego� problemu medycznego; najwyra�niej kto� mia� k�opoty z �o��dkiem. Potem powr�ci� g�os kontrolera lotu:�� To dziwne. Stracili�my obraz operacji na Wschodnim Wybrze�u.

G�os Brughla by� o ton ostrzejszy:

��Rozumiem, �e macie rezerw�?

Technik Queng Ho nie odpowiedzia�.

Trzeci g�os.

��W�a�nie odebrali�my impuls EM. My�la�em, �e sko�czyli�cie ju� z wycinaniem lodu?

��Sko�czyli�my!�� odpar� z oburzeniem Brughel.

��Odebrali�my trzy kolejne impulsy. To� Tak jest!

Impulsy EM? Ezr pr�bowa� usi���, ale przyspieszenie by�o zbyt du�e i nagle g�owa rozbola�a go mocniej ni� kiedykolwiek w �yciu. Powiedzco� wi�cej, do diab�a! Lecz m�czyzna, kt�ry powiedzia� w�a�nie �tak jest��� obro�ca Queng Ho, s�dz�c po g�osie�� nagle umilk� lub, co bardziej prawdopodobne, zmieni� kana� i zakodowa� wiadomo��.

G�os Emergenta by� ostry i z�y.

��Chc� rozmawia� z kim� z dow�dztwa. Umiemy rozpozna� lasery namierzaj�ce, kiedy �wiec� prosto na nas! Wy��czcie je albo po�a�ujecie.

Wy�wietlacz na g�owie Ezra zgas�. Patrzy� na kad�ub �adownika. Tapeta tr�jwymiarowa �wieci�a normalnie, ale na ekranach ukazywa�y si� jakie� chaotyczne sygna�y alarmowe.

��Cholera!�� To Jimmy Diem. Dow�dca wali� pi�ci� w konsol� z przodu kabiny. Kto� w tylnej cz�ci, za plecami Vinha, wymiotowa�. Wygl�da�o to jak jeden z tych sennych koszmar�w, kiedy nagle wszystko si� psuje.

W tej samej chwili �adownik zako�czy� ci�g. Po trzech sekundach straszliwe ci�nienie ust�pi�o znajomemu stanowi niewa�ko�ci. Vinh odetchn�� z ulg� i ruszy� w stron� Diema.

Spod sufitu m�g� obserwowa� monitory przy stanowisku dowodzenia i nie przeszkadza� jednocze�nie dow�dcy.

��Naprawd� do nich strzelamy?�� Bo�e, ale boli mnie g�owa! Kiedy pr�bowa� odczyta� wskazania przyrz�d�w z konsoli Diema, ikonki p�ywa�y mu przed oczami.

Diem odwr�ci� lekko g�ow�, by spojrze� na Ezra. B�l widoczny by� tak�e na jego twarzy; ledwie si� rusza�.

��Nie wiem, co robimy. Straci�em obraz. Przywi��cie siꅠ� Pochyli� si� do przodu, wpatrzony w monitor.�� Flota nadaje teraz szyfrem, jeste�my na ostatnim poziomie bezpiecze�stwa�� co znaczy�o, �e pr�cz bezpo�rednich rozkaz�w od obro�c�w Parka nie otrzymaj� �adnych informacji.

Vinh uderzy� po�ladkami w sufit i zacz�� zsuwa� si� do ty�u kabiny.

�adownik obraca� si� wok� w�asnej osi, wykonuj�c jaki� nag�y manewr�� autopilot nie przekaza� �adnego ostrze�enia. Najprawdopodobniej dow�dztwo floty przygotowywa�o ich do nast�pnego ci�gu. Ezr zapi�� pasy za Diemem w chwili, gdy g��wny silnik �adownika nada� im przyspieszenie 0,1 g.

��Przenosz� nas na ni�sz� orbit� ale nie widz�, �eby kto� wylatywa� nam na spotkanie�� powiedzia� Diem. Z uporem wystukiwa� kod dost�pu na ekranie.�� Dobra, sam si� czego� spr�buj� dowiedzie� Mam nadziej�, �e Park nie b�dzie za bardzo wkurzony�

Z ty�u kabiny zn�w kto� wymiotowa�. Diem zacz�� odwraca� g�ow�, skrzywi� si� z b�lu.

��Ty mo�esz si� rusza�, Vinh. Zajmij si� tym.

Ezr zsun�� si� po linie, pozwalaj�c, by to ci��enie wykona�o za niego ca�� prac�. Queng Ho �yli w zmiennych warunkach, przy r�nym ci��eniu i przyspieszeniu. Opieka medyczna i dobre od�ywianie sprawia�y, �e choroba orientacyjna nale�a�a w�r�d nich do rzadko�ci. Lecz Tsufe Do i Pham Patii wymiotowali, a Benny Wen le�a� zwini�ty tak mocno, jak tylko pozwala�y mu pasy. Trzyma� si� obur�cz za g�ow� i j�cza� z b�lu.

��Ci�nienie, ci�nienie�

Vinh zbli�y� si� do Patila i Do, delikatnie usun�� g�st� zawiesin�, kt�ra �cieka�a po ich ubraniu. Tsufe podnios�a na� oczy zak�opotana.

��Nigdy w �yciu nie rzyga�am.

��To nie twoja wina�� odpar� Vinh, pr�buj�c zapomnie� o b�lu, kt�ry z coraz wi�ksz� si�� �ciska� jego g�ow�. G�upiec, g�upiec, g�upiec. Przecie� totakie oczywiste! To nie Queng Ho atakowali Emergent�w, lecz Emergenci ich.

Nagle zn�w m�g� widzie�, co dzieje si� na zewn�trz.

��Mam lokalny obraz�� rozbrzmia� w s�uchawkach g�os Diema. Dow�dca wypowiada� ka�de s�owo powoli, jakby z wielkim trudem.�� Pi�� pocisk�w z pozycji Emergent�w� Cel, okr�t flagowy Parka�

Vinh pochyli� si� nad rz�dem koi i wyjrza� na zewn�trz. Pociski oddala�y si� od �adownika, zwr�cone do� p�omieniami silnik�w; pi�� male�kich gwiazd poruszaj�cych si� coraz szybciej i szybciej na czarnym tle nieba, zbli�aj�cych si� do QHS �Pham Nuwen�. Tor ich lotu nie by� jednak g�adkim �ukiem; zakr�ca�y gwa�townie, zmienia�y na moment kierunek.

��Musimy do nich strzela�. Robi� uniki.

Jedno z male�kich �wiate� zgas�o.

��Dostali�my jednego! Mamy�

Cztery rozb�ys�y nagle z wi�ksz� moc�. Jasno�� na niebie rozrasta�a si� coraz bardziej i bardziej, tysi�c razy silniejsza od bladego dysku s�o�ca.

Potem obraz zn�w znikn��. �wiat�a w kabinie zgas�y na moment, mrugn�y, zn�w zgas�y. W��czy� si� podstawowy system awaryjny. Cienkie czerwone linie opasywa�y skrytki ze sprz�tem, �luz� powietrzn�, konsole awaryjn�. System by� wytrzyma�y, lecz bardzo prosty i zaprojektowany na minimalne zu�ycie energii. Nie mieli nawet awaryjnego obrazu z zewn�trz.

��Co z okr�tem Parka, dow�dco?�� spyta� Vinh. Cztery bliskie detonacje, tak straszliwie jasne�� rogi regularnego czworo�cianu, obejmuj�cego sw� ofiar�. Widok ten znikn�� sprzed jego oczu, lecz na zawsze mia� pozosta� w jego pami�ci.

��Jimmy!�� krzykn�� Vinh do przodu kabiny.�� Co z �Phamem Nuwenem�?�� Czerwone �wiat�a awaryjne p�ywa�y mu przed oczami; krzyk niemal zupe�nie pozbawi� go si�.

Diem przem�wi� s�abym, chrapliwym g�osem:

��Chyba� chyba znikn��.�� Spali� si�, wyparowa�, �adne z tych s��w nie mog�o przej�� mu przez usta.�� Nie widz� teraz nic, tylko te cztery bomby� Bo�e, przecie� one prawie w niego uderzy�y!

Kilka innych g�os�w pr�bowa�o w��czy� si� do rozmowy, by�y jednak s�absze nawet od g�osu Jimmy�ego Diema. Kiedy Vinh ruszy� w jego stron�, w g�r� drabiny, ci�g nagle si� zako�czy�, i zn�w powr�cili do stanu niewa�ko�ci. Pozbawiony �wiate� i mo�liwo�ci manewru �adownik stawa� si� tylko ciemn� trumn�. Po raz pierwszy w �yciu Ezr poczu� strach, jakiego musieli do�wiadcza� ludzie nieprzyzwyczajeni do braku grawitacji; zerowe ci��enie mog�o oznacza�, �e albo dotarli na zaplanowan� orbit�, albo spadali po balistycznym �uku przecinaj�cym tor lotu planety�

Vinh zapanowa� nad strachem i ponownie ruszy� naprz�d. Mogli przecie� u�ywa� konsoli awaryjnej. Mogli prowadzi� nas�uch. Mogli skorzysta� z miejscowego pilota i do��czy� do pozosta�ych si� Queng Ho. B�l rozsadza� mu g�ow�, przewy�sza� wszystko, czego Ezr kiedykolwiek do�wiadczy�. Czerwone �wiat�a awaryjne wydawa�y si� coraz s�absze i s�absze.

Czu�, �e traci �wiadomo��, paniczny strach chwyta� go za gard�o. Nie m�g� nic zrobi�.

Nim jeszcze zapad� w ciemn� otch�a�, los okaza� mu odrobin� �aski, pocieszy� jedn� my�l�: na pok�adzie �Phama Nuwena� nie by�o Trixii Bonsol.

Przez ponad dwie�cie lat mechanizm zegarowy pod zamarzni�tym jeziorem skrupulatnie odmierza� up�ywaj�ce sekundy, rozwija� powoli zwoje spr�yny. Mechanizm dzia�a� bez zarzutu przez tyle lat, by zaci�� si� na ostatnim spu�cie. M�g�by tak trwa� a� do Nowego S�o�ca, gdyby nie inny nieprzewidziany wypadek; si�dmego dnia dwie�cie dziewi�tego roku od strony zamarzni�tego morza nadesz�a seria gwa�townych drgnie� skorupy ziemskiej, kt�re to drgnienia zwolni�y ostatni spust. T�ok wsun�� pian� organicznego szlamu do zbiornika z zamarzni�tym powietrzem.

Przez kilka minut nic si� nie dzia�o. Potem w substancji organicznej rozszed� si� blask, temperatura wzros�a ponad punkt zamarzania tlenu i azotu, a nawet dwutlenku w�gla. Gazy wydzielane przez trylion p�czkuj�cych egzoterm stopi�y l�d nad ma�ym pojazdem. Zacz�o si� wznoszenie ku powierzchni.

Przebudzenie z Ciemno�ci nie przypomina zwyk�ego przebudzenia.

Ta chwila by�a ju� tematem tysi�cy wierszy, a w ostatnich pokoleniach przedmiotem tysi�cy bada� naukowych. Sherkaner do�wiadcza� jej po raz drugi, cho� pierwszy w�a�ciwie si� nie liczy�, gin�� w�r�d innych, niewyra�nych wspomnie� z dzieci�stwa, kiedy to tuli� si� do grzbietu swego ojca w stawach Otch�ani Mountroyal.

Przebudzenie z Ciemno�ci sk�ada�o si� z kilku etap�w. Wzrok, dotyk, s�uch. Pami��, orientacja, my�lenie. Czy wszystkie te zmys�y i zdolno�ci budzi�y si� stopniowo, jedna po drugiej, czy te� jednocze�nie, lecz oddzielnie? Kiedy te cz�ci zaczyna�y tworzy� �umys��? Pytania te mia�y dr�czy� Sherkanera do ko�ca �ycia, by� podstaw� jego ostatecznych poszukiwa� Lecz w tych chwilach poszatkowanej �wiadomo�ci wsp�istnia�y z rzeczami o znacznie wi�kszym znaczeniu; musia� odzyska� zdolno�� logicznego my�lenia, przypomnie� sobie, kim jest, dlaczego tu jest i co musi zrobi�, by prze�y�. Teraz kierowa�y nim instynkty milion�w lat.

Mija�y kolejne minuty, my�li przybiera�y coraz konkretniejsze kszta�ty.

Sherkaner wyjrza� przez p�kni�te okno pojazdu na zewn�trz, w ciemno��.

Dostrzeg� jaki� ruch. K��by pary? Nie, raczej cienka warstwa kryszta��w wiruj�ca w bladym �wietle, na kt�rym p�yn�li.

Kto� stuka� go w rami�, wo�a� go g�o�no po imieniu. Sherkaner wyt�y� pami��.

��Tak, sier�ancie, ju� si� obudzi�em.

��Doskonale�� odpowiedzia� mu metaliczny g�os Unnerby�ego.�� Nic ci nie jest? Znasz procedur�.

Sherkaner pos�usznie porusza� nogami. Wszystkie go bola�y; to by� ju� dobry pocz�tek. �rodkowe, przednie, r�ce po�ywiaj�ce.

��Nie czuj� prawej przedniej i �rodkowej. Mo�e si� sklei�y.

��Tak, pewnie s� jeszcze zamarzni�te.

��Jak si� czuj� Gil i Amber?

��Rozmawiam z nimi przez ca�y czas. Odzyskali �wiadomo�� szybciej ni� ty, ale jeszcze ca�kiem si� nie rozmrozili.

��Podaj mi kabel.�� Unnerby podsun�� mu sprz�t przewodz�cy d�wi�k, a Sherkaner porozmawia� bezpo�rednio z pozosta�ymi cz�onkami zespo�u.

Cia�o toleruje stopniowe rozmra�anie, je�li jednak nie zako�czy si� ono we w�a�ciwym czasie, rozpoczyna si� proces gnilny. Problem polega� tutaj na tym, �e torby z egzotermami i paliwem przesun�y si�, gdy ��d� zacz�a sun�� ku g�rze. Sherkaner u�o�y� je ponownie i uruchomi� op�yw szlamu i powietrza. Zielony blask wype�niaj�cy ich male�k� kabin� przybra� na sile, a Sherkaner wykorzysta� �wiat�o, by sprawdzi�, czy rury przewodz�ce tlen nie uleg�y uszkodzeniu. Egzotermy pozwala�y im utrzyma� odpowiedni� temperatur�, gdyby jednak zesp� musia� walczy� z nimi o tlen, z pewno�ci� by przegra�.

Min�o p� godziny. Ciep�o przywraca�o ich do �ycia, uwalnia�o ko�czyny. Wyszli z przebudzenia niemal bez szwanku, tylko Gil Haven mia� odmro�one czubki �rodkowych r�k. Podczas wielu zwyk�ych przebudze� dochodzi�o do gorszych obra�e�. Szeroki u�miech wyp�yn�� na oblicze Sherkanera. Uda�o im si�, obudzili si� w G��bi Ciemno�ci.

Wszyscy czworo odpoczywali jeszcze przez chwil�, nadzoruj�c przep�yw powietrza i �wicz�c procedur� przygotowan� przez Sherkanera. Unnerby i Amberdon Nizhnimor sprawdzili szczeg�owo wszystkie elementy wyposa�enia, przekazuj�c podejrzane i zepsute przedmioty Sherkanerowi.

Nizhnimor, Haven i Unnerby, dw�jka in�ynier�w i chemik, byli bardzo inteligentnymi istotami, ale tak�e zawodowymi �o�nierzami. Sherkaner z fascynacj� obserwowa� zmiany, jakie zachodzi�y w ich zachowaniu, kiedy przenie�li si� z laboratorium na pole rzeczywistych dzia�a�. Unnerby stanowi� tu szczeg�lnie interesuj�cy przypadek; zaprawiony w bojach �o�nierz i in�ynier o ogromnej wyobra�ni, tradycjonalista kieruj�cy si� w �yciu prostymi, jednoznacznymi zasadami. Sherkaner zna� sier�anta od siedmiu lat. Pogarda, z jak� ten odnosi� si� do projekt�w Underhilla, nale�a�a ju� do odleg�ej przesz�o�ci; niegdysiejsi adwersarze zostali potem bliskimi przyjaci�mi. Kiedy jednak zesp� przeni�s� si� w ko�cu na Wschodni Front, zachowanie Unnerby�ego uleg�o dziwnej odmianie. Traktowa� Underhilla z dystansem, czasami nawet zwraca� si� do niego per �pan�, a jego szacunek bliski by� czasem zniecierpliwieniu.

Sherkaner spyta� o to Victory. Po raz ostatni byli wtedy sami, w zimnej kwaterze pod ostatnim aerodromem funkcjon�cym na Wschodnim Froncie.

Roze�mia�a si�, us�yszawszy jego pytanie.

��Och, m�j kochany, a czego ty si� spodziewa�e�? Kiedy zesp� opu�ci nasze terytorium, to Hrunk przejmie dow�dztwo i b�dzie za was odpowiedzialny. Ty jeste� cywilnym doradc� bez �adnego wyszkolenia wojskowego, obcym elementem, kt�ry trzeba jako� wpasowa� w struktur� dowodzenia. On potrzebuje twojego absolutnego pos�usze�stwa, ale i twojej wyobra�ni i elastyczno�ci.�� Roze�mia�a si� lekko; od korytarza oddziela�a ich tylko cienka p��cienna zas�ona.�� Gdyby� by� zwyczajnym rekrutem, Unnerby ju� sto razy spali�by ci pancerz. Biedny kober boi si� okropnie, �e w krytycznej sytuacji, kiedy b�dzie si� liczy�a ka�da sekunda, tw�j geniusz zajmie si� czym� zupe�nie innym, na przyk�ad astronomi�.

��Hm��� W�a�ciwie nieraz ju� zastanawia� si�, jak wygl�daj� gwiazdy bez atmosfery, kt�ra przy�miewa ich naturalne kolory.�� Rozumiem. Dziwi� si� tylko, �e w tej sytuacji pozwoli� Greenvalowi w��czy� mnie do zespo�u.

���artujesz? Hrunk sam tego za��da�. Wie, �e czekaj� was tam niespodzianki, z kt�rymi tylko ty b�dziesz m�g� sobie poradzi�. Jak powiedzia�am; ten kober ma problem.

Sherkaner Underhill rzadko odczuwa� zdumienie, lecz to w�a�nie by�a jedna z takich chwil.

��C�, postaram si� by� dobry.

��Wiem o tym. Chcia�am tylko, by� wiedzia�, czego obawia si� Hrunk� Hej, mo�esz to potraktowa� jako zagadnienie behawioralne; jak tak r�ni od siebie ludzie mog� wsp�pracowa� i przetrwa� w warunkach, w kt�rych nikt jeszcze nie prze�y�?�� Mo�e traktowa�a to jako �art, ale to rzeczywi�cie by�a interesuj�ca kwestia.

Dzieci�stwo Ezra Vinha praktycznie wolne by�o od jakichkolwiek zagro�e�. Tylko raz jego �ycie znalaz�o si� w prawdziwym niebezpiecze�stwie, a by� to wyj�tkowo g�upi wypadek.

Nawet wed�ug standard�w Queng Ho Rodzina Vinh.23 by�a wyj�tkowo liczna. Cz�onkowie niekt�rych ga��zi Rodziny nie widzieli si� przez tysi�ce lat. Vinh.23.4 i Vinh.23.4.1 �y�y niemal na ca�ym obszarze Ludzkiej Przestrzeni, pomna�aj�c w�asne maj�tki i powi�kszaj�c strefy wp�yw�w.

By� mo�e nie nale�a�o d��y� do zjednoczenia po tak d�ugim czasie�� tyle �e szcz�liwy przypadek sprowadzi� wielu cz�onk�w wszystkich trzech ga��zi do Starej Kielle, i to dok�adnie w tym samym czasie. Sp�dzili tam wi�c kilka lat, buduj�c przestrzenie mieszkalne, kt�re wi�kszo�� cywilizacji nazwa�aby pa�acami, i pr�buj�c ustali�, co zosta�o z ich wsp�lnej przesz�o�ci. Vinh.23.4.1 by�a konsensualn� demarchi�. Nie mia�o to wp�ywu na ich kontakty handlowe, ale ciotka Filia by�a oburzona. �Nikt nie odbierze mi mojej w�asno�ci przez g�osowanie�, powtarza�a bez ko�ca. Vinh.23.4 wydawa�a si� znacznie bli�sza tym ga��ziom, kt�re znali rodzice Ezra, cho� ma�o kto rozumia� ich dialekt nese. Rodzina 23.4 nie pr�bowa�a nawet wiernie na�ladowa� standard�w Sieci. Lecz standardy owe by�y bardzo wa�ne�� wa�niejsze nawet od czarnych list. Skafandry dzieci wybieraj�cych si� na piknik sprawdza� najpierw kto� z doros�ych, a potem jeszcze automat; nikt nie spodziewa� si� jednak, �e �sekundy atmosferyczne� znaczy�y dla ciebie co� innego ni� dla twego kuzyna. Ezr wspina� si� po ma�ej skale kr���cej wok� asteroidy, na kt�rej urz�dzono piknik; bawi� si� bez ko�ca, uradowany faktem, �e to on porusza sw�j ma�y �wiat, a nie na odwr�t.

Kiedy jednak sko�czy�o mu si� powietrze, jego wsp�towarzysze znale�li ju� w�asne �wiaty w ob�oku skalnym. Automat nadzoruj�cy zignorowa� sygna�y alarmowe jego skafandra, a Ezr omal si� nie udusi�.

Potem pami�ta� tylko, �e obudzi� si� w nowym, specjalnie dla� wybudowanym mieszkaniu. Jeszcze przez d�ugie Ksekundy traktowany by� jak kr�l.

Ezr Vinh zawsze budzi� si� z hibernacji w doskona�ym nastroju. Oczywi�cie, nie omija�y go towarzysz�ce temu dolegliwo�ci, dezorientacja i fizyczny dyskomfort, lecz wspomnienia z dzieci�stwa dawa�y mu pewno��, �e gdziekolwiek si� znajdzie, wszystko b�dzie dobrze.

Pocz�tkowo i to przebudzenie nie r�ni�o si� niczym od innych, mo�e by�o tylko odrobin� �agodniejsze. Le�a� w ci��eniu bliskim zeru, w ciep�ym, wygodnym ��ku. Odnosi� wra�enie, �e przebywa w du�ej przestrzeni, sufit znajdowa� si� tak wysoko. Na �cianie za ��kiem widnia� jaki� obraz� pejza� oddany w najdrobniejszych szczeg�ach, niemal jak zdj�cie. Trixia nie cierpia�a tych obraz�w. Ta my�l przebi�a si� ponad inne, nada�a jaki� kontekst jego przebudzeniu. Trixia. Triland. Misja na gwiazd� OnOff. I nie by�o to pierwsze przebudzenie w tym miejscu. Spotka�o ich co� bardzo niedobrego, zasadzka Emergent�w. Jak zdo�ali to wygra�?

Jakie by�y jego ostatnie my�li, ostatnie wspomnienia przed za�ni�ciem?

Ciemno�� w uszkodzonym �adowniku. Okr�t flagowy Parka zniszczony. Trixia�

��Zdaje si�, �e to go wreszcie obudzi�o, grupmistrzu.�� G�os kobiety.

Niemal wbrew sobie odwr�ci� g�ow� w stron� g�osu. Przy jego ��ku siedzia�a Ann� Reynolt, a obok niej Tomas Nau.

��Ach, kadecie Vinh, mi�o mi zn�w powita� pana w�r�d �ywych.�� U�miech Naua by� zatroskany i powa�ny.

Dopiero po kilku pr�bach Ezr zdo�a� wydoby� z siebie jakie� artyku�owane d�wi�ki.

��Ssso� Co si� dzieje? Gdzie ja jestem?

��Znajduje si� pan w mojej rezydencji. Min�o jakie� osiem dni, odk�d wasza flota pr�bowa�a zniszczy� nasze okr�ty.

��H�?�� My zaatakowali�my was?

Nau przekrzywi� g�ow�, jakby zaintrygowany reakcj� Vinha.

��Chcia�em tu by�, kiedy si� pan przebudzi. Dyrektor Reynolt zapozna pana ze wszystkimi szczeg�ami, ale ja chcia�em zapewni� pana o moim poparciu. Mianuj� pana zarz�dc� floty Queng Ho, to znaczy tego, co z niej jeszcze zosta�o.�� Wsta� i delikatnie poklepa� Vinha po ramieniu.

Vinh odprowadzi� go spojrzeniem do drzwi. Zarz�dca floty?

Reynolt przynios�a Vinhowi ksi��k� okien z ogromn� ilo�ci� fakt�w.

Wszystkie nie mog�y by� k�amstwami� Zgin�o tysi�c czterystu Queng Ho, prawie po�owa ca�ej za�ogi. Cztery z siedmiu okr�t�w Queng Ho zosta�y zniszczone. Nap�dy na pozosta�ych trzech nie dzia�a�y. Wi�kszo�� mniejszych pojazd�w uleg�a zniszczeniu lub zosta�a powa�nie uszkodzona. Ludzie Naua oczyszczali w�a�nie orbit� z niebezpiecznych pozosta�o�ci po bitwie. Naprawd� zamierzali kontynuowa� �wsp�ln� operacj�.

Rudy i substancje lotne podniesione z Arachny mia�y wspom�c budow� pomieszcze� mieszkalnych, kt�re Emergenci wznosili w punkcie LI uk�adu planeta/s�o�ce.

Reynolt pozwoli�a mu te� przejrze� list� za�ogi. Zgin�li wszyscy obecni na pok�adzie �Phama Nuwena�, ��cznie z kapitanem Parkiem i kilkoma cz�onkami Komisji. Wi�kszo�� ludzi na ocala�ych statkach nadal �y�a, lecz starsi przebywali w stanie hibernacji.

Znikn�� wreszcie przera�liwy b�l g�owy, jakiego Ezr do�wiadczy� podczas ostatnich chwil przed za�ni�ciem. Jak powiedzia�a mu Reynolt, by� to efekt �niefortunnego zaka�enia�. Lecz tylko sztucznie wywo�ana choroba mog�a dotkn�� wszystkich w tej samej chwili, i to tak dogodnej dla Emergent�w. Ich k�amstwa by�y bezczeln� wym�wk�. Planowali zasadzk� od samego pocz�tku i doprowadzili j� do samego ko�ca.

Ann� Reynolt przynajmniej nie u�miecha�a si� grzecznie, kiedy wypowiada�a te k�amstwa. W�a�ciwie nie u�miecha�a si� prawie wcale. Dyrektor zasob�w ludzkich Ann� Reynolt. Zabawne, �e nawet Trixia nie domy�li�a si� od razu, co mo�e znaczy� ten tytu�. Pocz�tkowo Ezr my�la�, �e Reynolt walczy ze s�usznym poczuciem winy; prawie nigdy nie patrzy�a mu prosto w oczy. Wkr�tce jednak zrozumia�, �e jego twarz nie by�a dla niej bardziej interesuj�ca ni� kt�rykolwiek z mebli znajduj�cych si� w pokoju. Nie postrzega�a go jako osoby; i zupe�nie nie przejmowa�a si� setkami ofiar.

Ezr czyta� raporty w ciszy, nie okazuj�c �adnych emocji, nie kwituj�c najmniejszym grymasem informacji, �e Sum Dotran nie �yje. Na li�ciezmar�ych nie by�o nazwiska Trixii. Wreszcie dotar� do listy ocala�ych i ich obecnej kondycji. Prawie trzysta os�b znajdowa�o si� w pomieszczeniach mieszkalnych Queng Ho, tak�e przesuni�tych do punktu LI. Ezr przebiega� wzrokiem kolejne nazwiska; sami juniorzy, praktycznie �adnych naukowc�w i ludzi z Trilandu. Nie by�o tu te� Trixii Bonsol. Zajrza� na nast�pne strony� Jeszcze jedna lista. Trixia! By�o tam jej nazwisko, umieszczone nawet pod nag��wkiem: �Dzia� Lingwistyki�.

Ezr podni�s� wzrok znad ksi��ki, stara� si� przemawia� oboj�tnym tonem.

��Co oznacza ta, hm� ikonka, przy niekt�rych nazwiskach?�� Przynazwisku Trixii.

��Fiksat.

��A c� to znaczy?�� Tym razem w jego g�osie pojawi�a si� nuta zniecierpliwienia.

��Nadal pozostaj� pod opiek� lekarsk�. Nie wszyscy tak �atwo wr�cili do zdrowia jak pan.�� Jej spojrzenie by�o twarde i beznami�tne.

Nazajutrz zn�w odwiedzi� go Nau.

��Czas przedstawi� pana nowym podw�adnym�� powiedzia�. Przep�yn�li przez d�ugi, prosty korytarz do �luzy pojazdowej. To pomieszczenie nie by�o sal� bankietow�. Ezr czu� lekkie ci��enie, jakby �luza znajdowa�a si� na ma�ej asteroidzie. Taks�wka za �luz� by�a znacznie wi�ksza od tych, kt�re przywie�li ze sob� Queng Ho. W jej wn�trzu panowa� prymitywny, barokowy przepych. Przez �rodek ci�gn�y si� niskie sto�y, automatyczny bar dzia�a� we wszystkich kierunkach. Wi�ksz� cz�� �cian zajmowa�y szerokie naturalne okna. Nau da� mu chwil�, by zapozna� si� z widokiem.

Taks�wka wznosi�a si� po�r�d szkieletu budowli mieszkalnej osadzonej na twardym gruncie. Konstrukcja nie by�a jeszcze kompletna, ale wydawa�a si� r�wnie du�a jak kwatery Queng Ho. Teraz lecieli ju� ponad ni�. Grunt oddala� si�, zaokr�gla�, ods�aniaj�c wielkie kr�g�o�ci, niczym brzuchy po��czonych ze sob� lewiatan�w. By�y to diamentowe g�ry zebrane w jedn� ca�o��. Co dziwne, powierzchni owych blok�w nie znaczy�y �adne kratery, cho� wydawa�y si� r�wnie szare i ponure jak zwyk�e asteroidy. Tu i �wdzie s�aby blask s�o�ca ods�ania� miejsca, w kt�rych grafitowa g�ad� zosta�a naruszona, czerwone �wiat�o zamienia�o si� wtedy w male�k� t�cz�.

Pomi�dzy dwiema spo�r�d tych g�r ci�gn�o si� blade pole �niegu, kanciasta mieszanka �wie�o wyci�tych blok�w lodu i ska�; musia�y to by� fragmenty oceanu i skalnego pod�o�a, kt�re podnie�li z Arachny. Taks�wka wzlecia�a jeszcze wy�ej. Zza kraw�dzi g�r wy�oni�y si� sylwetki okr�t�w.

Statki te mia�y ponad sze��set metr�w, przy ogromnym masywie skalnym wygl�da�y jednak jak kar�y. Le�a�y w bezruchu, przycumowane bardzo blisko siebie, niczym odpadki �ci�ni�te w �mietniku. Ezr policzy� je szybko, oszacowa� w my�lach to, czego nie m�g� dojrze�.

��Wi�c sprowadzili�cie wszystko tutaj, do LI? Naprawd� chcecie si� tu zaczai�?

Nau skin�� g�ow�.

��Obawiam si�, �e tak. Nie b�d� niczego ukrywa�. Walka kosztowa�a nas wszystkich bardzo wiele. Mamy do�� �rodk�w na powr�t do domu, mu sieliby�my jednak powr�ci� z pustymi r�kami. Zamiast tego mo�emy po prostu wsp�pracowa� St�d, z LI, mo�emy bezpiecznie obserwowa� Paj�ki. Je�li rzeczywi�cie wchodz� w�a�nie w Er� Informacji, by� mo�e uda si� wykorzysta� ich zasoby i odbudujemy nasz potencja�. Tak czy inaczej zapewne zrealizujemy wi�kszo�� cel�w, kt�re przed nami postawiono.

Hm. Mieli wi�c przyczai� si� i czeka�, a� ich Klienci dojrzej�. By�a to strategia, kt�r� Queng Ho stosowali ju� przy kilku okazjach. Czasami nawet si� op�aca�a.

��To nie b�dzie �atwe.

��Mo�e dla was�� przem�wi� jaki� g�os za plecami Ezra.�� Ale Emergentom tam dobrze si� �yje, ma�y cz�owieku. Zapami�taj to sobie.�� Vinh rozpoznawa� ten g�os, to on w�a�nie protestowa� przeciwko zasadzce Queng Ho, nawet gdy Emergenci zacz�li ich ju� zabija�. Ritser Brughel. Ezr odwr�ci� si� do niego. Wielki, jasnow�osy m�czyzna szczerzy� do niego z�by. Bez zb�dnych niedom�wie�.�� 1 zawsze gramy tak, by wygrywa�.

Paj�ki te� si� o tym przekonaj�.�� Nie tak dawno Ezr Vinh sp�dzi� wiecz�r, siedz�c obok tego cz�owieka, s�uchaj�c, jak ten poucza Phama Trinli. Blondyn by� nudziarzem i brutalem, ale wtedy nie mia�o to dla niego znaczenia.

Vinh przeni�s� spojrzenie na Ann� Reynolt. Ta uwa�nie przys�uchiwa�a si� ich rozmowie. Fizycznie Reynolt i Brughel mogliby by� rodze�stwem.

W blond w�osach Brughla pojawia�y si� nawet rude kosmyki. Na tym jednak podobie�stwo si� ko�czy�o. Cho� przykry w obej�ciu, Brughel nie skrywa� swych uczu�, zreszt� zapewne nie umia�by tego robi�. Jedyn� emocj�, jak� Ezr dostrzeg� do tej pory na twarzy Reynolt, by�o zniecierpliwienie. Teraz przygl�da�a im si� tak, jak entomolog m�g�by si� przygl�da� owadom w ziemi ogrodu.

��Ale nie martw si�, ma�y Handlarzu. Wasze kwatery s� dobrze ukryte.�� Brughel wskaza� na najwi�ksze okno. Widnia�a tam zielona plamka, niewiele wi�ksza od otaczaj�cych j� gwiazd. By�y to pomieszczenia mieszkalne Queng Ho.�� Zaparkowali�my je na o�miodniowej orbicie g��wnej tych ska�.

Tomas Nau uni�s� grzecznie r�k�, jakby prosz�c o g�os. Brughel zamilk�.

��Mamy tylko chwil�, panie Vinh. Wiem, �e Ann� Reynolt przedstawi�a ju� panu og�ln� sytuacj�, chcia�bym jednak mie� pewno��, �e rozumie pan swe nowe obowi�zki.�� Zrobi� co� ze swoim mankietem, a obraz kwater Queng Ho ur�s� na ekranie. Vinh prze�kn�� z trudem �lin�; zabawne, by�y to tylko tymczasowe pomieszczenia mieszkalne, nie mia�y wi�cej ni� sto metr�w d�ugo�ci. Przesuwa� spojrzeniem po wielkim, okr�g�ym cielsku. Mieszka� tam zaledwie jakie� dwie Msekundy, przeklina� setki razy ciasnot� i niewyszukane warunki. Lecz teraz by� to jedyny dom, ja ki mu pozosta�; w �rodku �y�o wielu spo�r�d jego ocala�ych przyjaci�.

Tymczasowa kwatera stanowi �atwy cel. Jednak wszystkie komory by�y wype�nione powietrzem, nie dostrzega� te� �adnych �lad�w reperacji. Kapitan Park umie�ci� balon z dala od okr�t�w, a Tomas Nau go oszcz�dzi��

��Wi�c pa�ska nowa pozycja niesie ze sob� ogromn� odpowiedzialno��.

Jako m�j zarz�dca floty b�dzie pan mia� w�adz� por�wnywaln� do tej, kt�r� sprawowa� zmar�y kapitan Park. Zawsze mo�e pan liczy� na moje wsparcie; dopilnuj�, by moi ludzie tak�e to zrozumieli.�� Pos�a� spojrzenie Ritserowi Brughlowi.�� Prosz� jednak pami�ta�; powodzenie naszej misji, a nawet przetrwanie, zale�y teraz od naszej wsp�pracy.

Ezr wiedzia�, �e je�li chodzi o kierowanie lud�mi, nie jest szczeg�lnie bystry. Powinien od razu si� domy�li�, do czego zmierza Nau. Uczy� si� nawet takich rzeczy w szkole. Kiedy dolecieli do tymczasowych kwater, Nau wyg�osi� kr�tkie i ob�udne przem�wienie, w kt�rym przedstawi� Vinha jako nowego �zarz�dc� floty Queng Ho�. Podkre�la� szczeg�lnie fakt, �e Vinh jest najstarszym spo�r�d obecnych cz�onk�w rodziny, do kt�rej nale�y cz�� floty. Dwa okr�ty Vinh�w wysz�y z minionej bitwy niemal nietkni�te. Je�li �y� jeszcze jaki� prawowity w�adca statk�w Queng Ho, to z pewno�ci� by� nim Ezr Vinh. A je�li wszyscy b�d� wsp�pracowali z t� prawowit� w�adz�, to wyjdzie im to tylko na dobre. Potem Ezr musia� wymamrota� kilka s��w o tym, jak bardzo cieszy si� z powrotu do przyjaci� i jak bardzo liczy na ich pomoc.

W ci�gu kilku kolejnych dni zrozumia�, jak sprytnie Nau rozdzieli� obowi�zek od lojalno�ci. Ezr by� w domu, a jakby go tam nie by�o. Codziennie widzia� znajome twarze. Benny Wen i Jimmy Diem prze�yli. Ezr zna� Benny�ego, kiedy obaj mieli jeszcze po sze�� lat; teraz zachowywali si� jak obcy sobie ludzie, uprzejmi, lecz obcy.

Kt�rego� dnia, bardziej dzi�ki u�miechowi losu ni� planowaniu, Ezr natkn�� si� na Benny�ego przy �luzach taks�wek. Ezr by� sam. Jego emergenccy asystenci zostawiali mu coraz wi�cej swobody. Ufali mu? By� na pods�uchu? Nie wyobra�ali sobie, by m�g� im w jakikolwiek spos�b zaszkodzi�? Wszystkie te mo�liwo�ci nie by�y dla� przyjemne, lecz cieszy� si�, �e wreszcie jest sam.

Benny wraz z ma�� grup� Queng Ho znajdowa� si� pod najdalej wysuni�t� �cian� balonu. W pobli�u �luz �cian nie pokrywa�a zewn�trzna pow�oka; co jaki� czas rozpala� je blask przelatuj�cych taks�wek. Za�oga Benny�ego, rozsypana po ca�ej �cianie, pracowa�a nad w�z�ami automatyki zbli�eniowej. Ich emergencki szef znajdowa� si� po drugiej stronie pomieszczenia.

Ezr wyp�yn�� z tunelu, dojrza� Benny�ego Wena i odbi� si� od �ciany, ruszaj�c w jego stron�.

Wen podni�s� na� wzrok i uprzejmie skin�� g�ow�.

��Zarz�dco floty.�� Ezr powinien ju� przyzwyczai� si� do tego powitania, nadal jednak odbiera� je jak policzek.

��Cze��, Benny. J-jak leci?

Wen zerkn�� szybko w stron� swego emergenckiego zwierzchnika.

Facet wyra�nie r�ni� si� od pozosta�ych, jego szare ubranie nie pasowa�o zupe�nie do lu�nych, kolorowych stroj�w wi�kszo�ci Queng Ho. Rozmawia� g�o�no z trzema cz�onkami za�ogi,-odleg�o�� zniekszta�ca�a jednak jego s�owa i czyni�a je niezrozumia�ymi. Benny powr�ci� spojrzeniem do Ezra i wzruszy� ramionami.

��Och, nie najgorzej. Wiesz, co tutaj robimy?

��Wymieniacie wej�cia komunikacyjne.�� Jednym z pierwszych posuni�� Emergent�w by�a konfiskata wszystkich wy�wietlaczy okularowych.

Wy�wietlacze i zwi�zane z nimi urz�dzenia elektroniczne by�y klasycznym narz�dziem wolno�ci.

Wen roze�mia� si� cicho, ponownie zerkaj�c na emergenckiego szefa.

��Zgad�e�, staruszku. Widzisz, nasi nowi� pracodawcy� maj� pewien problem. Potrzebuj� naszych statk�w. Potrzebuj� naszego sprz�tu. Ale nic nie b�dzie dzia�a�o bez naszej automatyki. A jak�e oni mog� jej za ufa�?�� We wszystkie bardziej skomplikowane maszyny wbudowano urz�dzenia steruj�ce. Oczywi�cie urz�dzenia te tworzy�y wi�ksz� ca�o��, po��czone by�y niewidzialn� paj�czyn� lokalnej sieci floty, kt�ra umo�liwia�a im konsekwentne i logiczne dzia�anie.

Oprogramowanie tego systemu tworzone by�o i doskonalone przez tysi�clecia. Gdyby je zniszczy�, flota Queng Ho sta�aby si� bezu�yteczn� kup� metalu. Lecz jak okupant m�g� zaufa� czemu�, co jego przeciwnik budowa� przez stulecia? W wi�kszo�ci podobnych sytuacji sprz�t przegranego by� po prostu niszczony. Lecz tutaj, jak sam przyzna� Tomas Nau, zwyci�zcy potrzebowali wszelkich dost�pnych �rodk�w i nie mogli pozwoli� sobie na podobny luksus.

��Ich ekipy te� przegl�daj� wszystkie punkty w�z�owe. Nie tylko tutaj, ale na wszystkich naszych statkach. Wymieniaj� je jeden po drugim.

��Nie mog� wymieni� wszystkiego.�� Mam nadziej�. Najgorsze tyranie powstawa�y tam, gdzie rz�d przestraja� wszystkie punkty w�z�owe, wszystkie ��cza, dostosowuj�c do w�asnej logiki.

��Zdziwi�by� si�, gdyby� zobaczy�, co wymieniaj�. Widzia�em ich przy pracy. Ich technicy komputerowi s�� dziwni. Znale�li w systemie rzeczy, o kt�rych nie mia�em poj�cia.�� Benny wzruszy� ramionami.�� Ale masz racj�, nie ruszaj� najni�szego poziomu. Ograniczaj� g��wnie logik� 1/0. Dostajemy za to ca�kiem nowe interfejsy.�� Twarz Benny�ego wykrzywi�a si� w lekkim u�miechu. Wyci�gn�� z pasa czarny, pod�u�ny przedmiot z plastiku.

Jaka� klawiatura.�� Na razie b�dziemy u�ywa� tylko tego.

��Bo�e, przecie� to jest prymitywne.

��Proste, nie prymitywne. My�l�, �e to tylko rezerwa.�� Benny zn�w zerkn�� w stron� swojego szefa.�� Istotne jest to, �e Emergenci znaj� ten sprz�t lepiej od nas. Je�li tylko spr�bujemy co� z tym zrobi�, w Sieci zaraz podniesie si� alarm. Praktycznie mog� nadzorowa� wszystko, co robimy.�� Benny spojrza� na czarny przedmiot, uj�� go mocniej w d�o�. Benny by� kadetem, podobnie jak Ezr. Nie zna� si� na technice lepiej od niego, ale zawsze mia� nosa do sprytnych uk�ad�w.�� To dziwne. Technologia Emergent�w, przynajmniej ta, kt�r� widzieli�my, wydaje si� ca�kiem prosta. A jednak oni naprawd� chc� wszystko monitorowa�. W ich automatyce jest co�, czego nie rozumiemy.�� Benny m�wi� bardziej do siebie ni� do Ezra.

Na �cianie za jego plecami rozrasta�a si� plama �wiat�a, przesuwa�a powoli na bok. Jaka� taks�wka zbli�a�a si� do doku. �wiat�o przemkn�o po kr�g�o�ci �ciany, a sekund� p�niej dobieg� ich uszu st�umiony trzask.

Tkanina wok� cylindra doku zafalowa�a lekko. W��czy�y si� pompy �luzy.

Tutaj ich wycie by�o g�o�niejsze ni� w samym doku. Ezr zawaha� si� na moment. Ha�as m�g� zag�uszy� ich rozmow�. Tak, ale ka�da pluskwa lepiejs�yszy przez huk rakiety ni� my. Nie zni�y� wi�c g�osu do konspiracyjnego szeptu, lecz przemawia� g�o�no, jakby chcia� przekrzycze� huk pomp.

��Benny, wiele si� wydarzy�o. Chcia�bym, �eby� wiedzia�, �e ja si� nie zmieni�em. Nie jestem��� Nie jestem zdrajc�, do diabla!

Przez moment twarz Benny�ego pozostawa�a nieprzenikniona� a potem nagle rozci�gn�a si� w u�miechu.

��Wiem, Ezr. Wiem.

Benny prowadzi� go w stron� pozosta�ych cz�onk�w za�ogi.

��Poka�� ci jeszcze inne rzeczy, kt�rymi si� zajmujemy.

Ezr przygl�da� si� wszystkiemu, co pokazywa� mu Benny, s�ucha� uwa�nie, kiedy ten opisywa� zmiany wprowadzane przez Emergentow w protoko�ach po��cze�. I nagle zrozumia� nieco lepiej t� gr�. Wr�g naspotrzebuje, chce, by�my pracowali dla niego jeszcze przez lata. Mo�emy muwiele przekaza�. Nie zabij� nas, bo potrzebuj� informacji, kt�re pozwol� imdoko�czy� zadanie. Nie zabij� nas, bo sami musieliby si� domy�li�, jak dzia�aj� te wszystkie urz�dzenia.

Pompy ucich�y. Gdzie� za plastikow� �cian� doku z wn�trza pojazdu wysiadali ludzie.

Wen podp�yn�� do otwartego w�azu kana�u naprawczego.

��S�ysza�em, �e chc� tu sprowadzi� wi�cej swoich ludzi.

��Tak, wkr�tce przyleci tu czterystu Emergentow, mo�e wi�cej.�� Te kwatery by�y tylko fragmentami wielkiego balonu, nadmuchanego kilka Msekund wcze�niej, po przybyciu floty. By�o ich tak wiele, �e mog�y pomie�ci� wszystkich cz�onk�w za�ogi, zamro�onych na czas przelotu z Trilandu, czyli trzy tysi�ce ludzi. Teraz mieszka�o ich tutaj tylko trzystu.

Benny uni�s� lekko brwi.

��My�la�em, �e maj� w�asne kwatery, lepsze od naszych.

��Ja��� Byli ju� bardzo blisko emergenckiego szefa grupy. Ale to niejest konspiracja. Na Boga Handlu, mo�emy chyba rozmawia� o naszej pracy.

��My�l�, �e stracili wi�cej, ni� chc� przyzna�.�� My�l�, �e bardzo niewiele brakowa�o, a to my by�my wygrali t� bitw�, cho� dali�my si� wci�gn�� w zasadzk� i powalili nas t� swoj� chorob�.

Benny skin�� g�ow�, a Ezr domy�li� si�, �e wiedzia� o tym ju� wcze�niej.

��I tak zostanie nam jeszcze sporo przestrzeni. Tomas Nau zastanawia si�, czy nie obudzi� wi�cej naszych ludzi, mo�e kilku oficer�w.�� Oczy wi�cie seniorzy stanowili wi�ksze zagro�enie dla Emergentow, je�li jednak ci chcieli naprawd� efektywnej wsp�pracy� Niestety, grupmistrz by� znacznie bardziej tajemniczy, gdy Ezr pyta� go o �fiksat�w�. Trixia.

��Och?�� odpar� Benny oboj�tnym tonem, lecz jego spojrzenie nagle si� wyostrzy�o. Odwr�ci� wzrok.�� To wiele by zmieni�o, szczeg�lnie dla niekt�rych z nas� na przyk�ad dla tej ma�ej damy, kt�ra tutaj pracuje.�� Wsun�� g�ow� do kana�u i krzykn��:�� Hej, Qiwi, sko�czy�a� ju�?

Qiwi? Ezr widzia� j� tylko raz czy dwa, odk�d powr�ci� do kwater, do��, by przekona� si�, �e nie jest ranna ani uwi�ziona. Dziewczynka jednak cz�ciej ni� inni przebywa�a na zewn�trz albo w towarzystwie Emergentow.

Mo�e uwa�ali, �e jest zbyt m�oda, by stanowi�a jakie� zagro�enie. Po chwili zza w�azu wynurzy�a si� drobna figurka w kolorowym kombinezonie.

��Tak, tak, sko�czy�am ju�. Zamkn�am wszystkie zabezpieczenia�

��Zobaczy�a Vinha.�� Cze��, Ezr!�� Cho� raz Qiwi nie pr�bowa�a mu dokuczy�. Skin�a tylko g�ow� i u�miechn�a si�. Mo�e po prostu dorasta�a. Je�li tak, by�a to wyj�tkowo bolesna droga dorastania.�� Zamkn�am je przy wszystkich �luzach, bez problemu. Zastanawiam si� tylko, dlaczego ci kolesie nie u�ywaj� szyfr�w.�� U�miecha�a si�, lecz mia�a podkr��one, zm�czone oczy. Ezr widzia� takie twarze tylko u starszych ludzi. Qiwi sta�a w zrelaksowanej pozie niewa�ko�ci, z jedn� nog� wsuni�t� pod uchwyt na �cianie. Trzyma�a jednak r�ce wzd�u� tu�owia, obejmuj�c d�o�mi �okcie.

Ekspansywny, niezno�ny i niestrudzony potw�r sprzed bitwy znikn��.

Ojciec Qiwi nadal nie otrz�sn�� si� z choroby, jak Trixia. Jak Trixia, m�g� si� ju� nigdy nie obudzi�. A Kira Pen Lisolet by�a starszym obro�c�.

Dziewczyna opowiada�a dalej o swojej pracy w kanale. By�a naprawd� dobrze wykwalifikowana. Inne dzieci mia�y zabawki, gry i koleg�w; domem Qiwi by� niemal zupe�nie pusty okr�t, zawieszony mi�dzy gwiazdami. Pozostawiona samej sobie, wiele si� uczy�a i by�a niemal specjalistk� w kilku dziedzinach.

Mia�a kilka pomys��w na to, jak zaoszcz�dzi� czas przy przeci�ganiu nowych kabli, czego domagali si� Emergenci. Benny kiwa� g�ow�, robi� notatki.

Potem Qiwi zmieni�a temat.

��S�ysza�am, �e b�dziemy mieli nowych ludzi w kwaterach.

��Tak�

��Kogo? Kogo?

��Emergent�w. A potem troch� naszych.

Jej twarz rozpromieni�a si� na moment, potem z ogromnym trudem pow�ci�gn�a sw�j entuzjazm.

��By�am w Hammerfest. Grupmistrz Nau chcia�, �ebym sprawdzi�a sprz�t hibernacyjny, zanim przenios� go na �Daleki skarb�. Ja� widzia�am mam�, Ezr. Widzia�am jej twarz przez szyb�. Widzia�am, jak oddycha.

��Nie martw si�, moje dziecko�� przem�wi� �agodnie Benny.�� B�dziemy� Nied�ugo na pewno spotkasz si� z mam� i tat�.

��Wiem. To samo m�wi� mi grupmistrz Nau.

Ezr widzia� nadziej� w jej oczach. Wi�c Nau sk�ada� jej �atwe obietnice, robi� nadzieje, kt�re dla biednej Qiwi stawa�y si� tre�ci� �ycia. By� mo�e nawet niekt�re z tych obietnic by�y prawdziwe. Mo�e w ko�cu wylecz� jej ojca z tej przekl�tej choroby wojennej. Lecz obro�ca taki jak Kira Pen Lisolet by�by ogromnie niebezpieczny dla ka�dego tyrana. Je�li nie przygotuj� jakiej� kontrzasadzki, sen Kiry Lisolet mo�e okaza� si� bardzo, bardzo d�ugi� Je�li nie przygotuj� kontrzasadzki. Zerkn�� ukradkiem na Benny�ego. Jego przyjaciel zn�w przybra� oboj�tny, nieprzenikniony wyraz twarzy. Nagle Ezr zrozumia�, �e w kwaterach dzia�a jednak jaka� konspiracja. Najp�niej za kilka Msekund niekt�rzy spo�r�d Queng Ho rusz� do akcji.

Mog� pom�c; wiem, �e mog�. Wszystkie oficjalne rozkazy Emergent�w musia�y przej�� przez Ezra Vinha. M�g� dzia�a� w samym sercu wroga�

Pozostawa� jednak pod �cis�� obserwacj�, nawet je�li Tomas Nau w rzeczywisto�ci nie mia� dla� ani odrobiny szacunku. Na moment ogarn�a go w�ciek�o��. Benny wiedzia�, �e nie jest zdrajc��� lecz on nie m�g� w �aden spos�b pom�c spiskowcom, nie wydaj�c ich tym samym w r�ce wroga.

Kwatery Queng Ho przetrwa�y bitw� bez najmniejszej szkody. Zniszczeniu uleg�a cz�� oprogramowania, Emergenci okaleczyli miejscow� sie�, cho� wcze�niej przejrzeli dok�adnie zawarto�� baz danych.

To, co pozosta�o, wystarczy�o w zupe�no�ci do rutynowych operacji.

Co kilka dni do kwater przybywa�a grupa nowych mieszka�c�w. W wi�kszo�ci byli to Emergenci, obudzono jednak tak�e kilku ni�szych stopniem Queng Ho. Zar�wno nowi Emergenci, jak i Queng Ho wygl�dali niczym ofiary jakiego� kataklizmu, przed kt�rym musieli ucieka� w panice. Nie da�o si� ukry� ogromnych strat, jakie ponie�li Emergenci w sprz�cie i ludziach. Mo�e Trixia ju� nie �yje. �Fiksat�w� przetrzymywano w nowych kwaterach Emergent�w, Hammerfest. Nikt jednak jeszcze ich nie widzia�.

Tymczasem warunki w pomieszczeniach mieszkalnych Queng Ho stopniowo si� pogarsza�y. Przebywa�a w nich zaledwie jednak trzecia docelowej liczby mieszka�c�w, lecz mimo to systemy zawodzi�y. Po cz�ci by�a to wina okaleczonej matematyki, po cz�ci za� fakt�� a by� to subtelny efekt�� �e ludzie nie wykonywali w�a�ciwie swej pracy. Queng Ho nie kwapili si� pomaga� Emergentom, kt�rzy nie umieli poradzi� sobie z systemami podtrzymywania �ycia. Szcz�liwie dla konspirator�w Qiwi sp�dza�a wi�kszo�� czasu poza kwaterami. Ezr wiedzia�, �e natychmiast odkry�aby prawdziw� przyczyn� tego ba�aganu. Jego wk�adem w spisek by�o milczenie, ignorowanie tego, co dzia�o si� doko�a. Dokonywa� drobnych napraw, reagowa� tylko w oczywistych sytuacjach i zastanawia� si�, co w�a�ciwie knuj� jego przyjaciele.

Kwatery zaczyna�y �mierdzie�. Ezr i jego emergenccy pomocnicy wybrali si� do bakterium w samym centrum budynku mieszkalnego, miejsca, gdzie kadet Vinh sp�dzi� tak wiele Ksekund� kiedy�. Odda�by wszystko, by pracowa� tutaj ca�ymi latami, gdyby tylko mog�o to przywr�ci� do �ycia kapitana Parka i pozosta�ych.

Smr�d panuj�cy w bakterium gorszy by� nawet od tego, kt�ry wywo�a� niegdy� w szkolnym laboratorium, �le wykonawszy zadanie. �ciany pokrywa�a lepka, czarna ma�. Porusza�a si� lekko w podmuchu wentylator�w, niczym stare, zepsute mi�so. Ciret i Marli od razu zwymiotowali, jeden do wn�trza swego respiratora.

��Pfe!�� wykrztusi� Marli.�� Nie wytrzymam tu. Zaczekamy na ciebie na zewn�trz.

Pospiesznie opu�cili bakterium. Ezr zosta� sam. Sta� przez chwil� w bezruchu, zrozumiawszy nagle, �e je�li m�g� gdziekolwiek przebywa� w zupe�nej samotno�ci, to w�a�nie w tym miejscu!

Kiedy zacz�� bada� przyczyny zanieczyszczenia, z warstwy brudu wy�oni�a si� posta� w pokrytym mazi� skafandrze i z respiratorem na twarzy.

Unios�a r�k�, prosz�c o cisz�, a potem przesun�a wykrywaczem pods�uchu wzd�u� cia�a Vinha.

��Mhm� Jeste� czysty�� rozleg� si� przyt�umiony g�os.�� Mo�e po pro stu ci ufaj�.

By� to Jimmy Diem. Ezr omal go nie u�ciska�, zapomniawszy o �mierdz�cej mazi. Wbrew wszelkiemu prawdopodobie�stwu spiskowcy znale�li spos�b, by z nim porozmawia�. W g�osie Diema nie by�o jednak radosnej ulgi. Jego oczy kry�y si� za okularami maski, ale postawa zdradza�a napi�cie.

��Dlaczego im si� podlizujesz, Vinh?

��Wcale nie, tylko gram na zw�ok�!

��Tak w�a�nie� przypuszczali niekt�rzy z nas. Ale Nau obstawi� ci� swoimi lud�mi, musimy chodzi� do ciebie z ka�dym problemem jak dzieci. Naprawd� my�lisz, �e rz�dzisz tym, co z nas zosta�o?

By� to argument, kt�rego Nau ju� niejednokrotnie u�ywa� w kontaktach z Ezrem.

��Nie! Mo�e oni my�l�, �e mnie kupili, ale� Na Boga Handlu, czy nie by�em dobrym cz�onkiem za�ogi?

St�umiony chichot. Ramiona Diema jakby nieco si� rozlu�ni�y.

��Tak, by�e� marzycielem, kt�ry nie zawsze potrafi� si� skupi� na tym, co trzeba��� przygana, kt�r� s�ysza� ju� niejednokrotnie, lecz teraz wypowiedziana z sympati��� ale nie jeste� g�upi i nigdy nie pr�bowa�e� korzysta� ze swoich koneksji� No dobrze, kadecie, witaj na pok�adzie.

By�a to najbardziej radosna promocja, jak� Ezr Vinh kiedykolwiek otrzyma�. Powstrzyma� setki pyta�, kt�re cisn�y mu si� na usta; wi�kszo�� wymaga�a odpowiedzi, kt�rych nie powinien zna�. Lecz zosta�o to jedno, o Trixi�

Diem ju� m�wi� do niego:

��Mam dla ciebie kilka kod�w, kt�re musisz zapami�ta�, ale i tak b�dziemy musieli zn�w si� spotka�. Wi�c smr�d troch� przyga�nie, ale na dal pozostanie problemem. B�dziesz mia� mn�stwo okazji, �eby ponownie tutaj zej��. Na razie kilka og�lnych spraw; musimy wydosta� si� na zewn�trz.

Vinh pomy�la� o �Dalekim skarbie� i obro�cach Queng Ho u�pionych na jego pok�adzie. A mo�e na statkach Queng Ho znajdowa�a si� jaka� bro� zamkni�ta w tajnych skrytkach.

��Hm� Trzeba b�dzie wykona� kilka projekt�w naprawczych na zewn�trz, i to takich, na kt�rych tylko my si� znamy.

��Wiem. Najwa�niejsze, �eby umie�ci� w za�ogach odpowiednich ludzi i przyporz�dkowa� ich do odpowiednich zada�. Podam ci kilka nazwisk.

��Dobrze.

��Nast�pna sprawa. Chcemy dowiedzie� si� jak najwi�cej o �fiksatach�. Gdzie si� ich w�a�ciwie przetrzymuje? Czy mo�na ich szybko przenie��?

��Staram si� czego� o nich dowiedzie�.�� Bardziej, ni� przypuszczasz,dow�dco.�� Reynolt twierdzi, �e �yj� i �e zatrzymano ju� post�py choroby.

Ple�� m�zgu. Ten przera�aj�cy termin nie pochodzi� z ust Reynolt. Wyrwa� si� kt�remu� z Emergent�w w obecno�ci Ezra.�� Ju� od d�u�szego czasu staram si� o pozwolenie na wizyt�

��Tak. Trixia Bonsol, prawda?�� Oblepiona mazi� d�o� poklepa�a rami� Vinha ze wsp�czuciem.�� Hm, masz wi�c solidny motyw, by dr��y� t� spraw�. B�d� dobrym ch�opcem w ka�dej innej sprawie, ale domagaj si� usilnie tego jednego. Wiesz, jakby mia�a to by� wielka przys�uga, jakby� got�w by� sprzeda� si� za to do ko�ca� No dobra. Zabieraj si� st�d.

Diem znikn�� w ca�unie �mierdz�cej mazi. Vinh zmaza� �lady jego palc�w z r�kawa. Kiedy odwraca� si� do wyj�cia, nie czu� ju� prawie przera�liwego smrodu. Zn�w pracowa� ze swoimi przyjaci�mi. I mieli szans�.

Resztki ekspedycji Queng Ho mia�y nie tylko swego marionetkowego �zarz�dc� floty�; Tomas Nau wyznaczy� tak�e Komisj� Zarz�dzaj�c� Floty, kt�ra mia�a doradza� i pomaga� w kierowaniu flot�. By�a to typowa strategia Nau, wci�ganie niewinnych ludzi w co�, co na odleg�o�� pachnia�o zdrad�. Spotkania komisji, kt�re odbywa�y si� raz na jedn� Msekund�, by�yby prawdziw� tortur� dla Vinha, gdyby nie jedna rzecz; Jimmy Diem wchodzi� w sk�ad komisji.

Ezr przygl�da� si� dziesi�tce ludzi zgromadzonych w sali konferencyjnej. Nau wyposa�y� sal� w meble z polerowanego drewna i doskona�e, szerokie okna; wszyscy mieszka�cy kwater wiedzieli, �e kapitan Emergent�w darzy zarz�dc� floty i komisj� szczeg�lnymi wzgl�dami. Pr�cz Qiwi wszyscy cz�onkowie komisji wiedzieli, jak s� wykorzystywani. Wi�kszo�� wiedzia�a, �e up�yn� jeszcze d�ugie lata, nim Tomas Nau obudzi z hibernacji pozosta�ych Queng Ho�� je�li w og�le to zrobi. Niekt�rzy, jak Jimmy, domy�lali si�, �e Emergenci mog� potajemnie wybudza� oficer�w, przes�uchiwa� ich i zmusza� do dzia�ania na swoj� korzy��. W�a�nie takie bezwzgl�dne dzia�ania zapewnia�y Emergentom nieustann� przewag�.

W komisji nie by�o wi�c �adnych zdrajc�w. Mimo to nie przedstawiali sob� szczeg�lnie zach�caj�cego widoku: pi�cioro kadet�w, tr�jka m�odszych oficer�w, czternastolatka i niekompetentny staruszek. No dobrze, prawd� m�wi�c, Pham Trinli nie by� jeszcze staruszkiem, przynajmniej nie fizycznie. Prawdopodobnie nigdy nie by� szczeg�lnie rozgarni�ty. �wiadectwem jego niekompetencji by� zreszt� fakt, �e jako jedyny wojskowy Queng Ho nie zosta� u�piony.

A to wszystko czyni ze mnie klauna klaun�w. Zarz�dca floty Vinh Ezr przywo�a� zgromadzonych do porz�dku. Mo�na by pomy�le�, �e jako zdrajcy i marionetki zechc� przynajmniej skr�ci� czas trwania tych spotka� do minimum. Lecz nie, przeci�gali je przez d�ugie Ksekundy, zastanawiali si� d�ugo nad najdrobniejszymi sprawami, przydzielali poszczeg�lne zadania konkretnym ludziom. Mam nadziej�, �e nie mo�esz ju� tego s�ucha� Nau,�ajdaku.

Pierwszym punktem porz�dku by�o zanieczyszczanie bakterium. Ta sprawa zosta�a ju� za�atwiona. Do nast�pnego spotkania smr�d powinien znikn��. Co prawda w samym bakterium pozostawa�o jeszcze kilka niekontrolowanych linii genetycznych (dobrze!), lecz nie stanowi�y one �adnego zagro�enia. S�uchaj�c raportu, Vinh stara� si� nie patrze� na Jimmy�ego Diema. Do tej pory ju� trzykrotnie spotka� si� z nim w bakterium.

Ich rozmowy by�y kr�tkie i jednostronne. Rzeczy, kt�re najbardziej interesowa�y Vinha, by�y jednocze�nie tymi, o kt�rych absolutnie nie m�g� wiedzie�; ilu Queng Ho nale�a�o do spisku? Kto? Czy mieli ju� jaki� konkretny plan, jak zniszczy� Emergent�w, jak uratowa� zak�adnik�w?

Drugi punkt budzi� ju� wi�cej spor�w. Emergenci chcieli, by w ca�ej flocie stosowano ich jednostki czasowe.

��Nie rozumiem�� m�wi� Vinh, spogl�daj�c na zatroskane twarze cz�onk�w komisji.�� Emergencka sekunda jest taka sama jak nasza, a reszta to tylko kwestia nazewnictwa. Nasze oprogramowanie bez ustanku odmierza czas wed�ug kalendarzy Klient�w.�� Z pewno�ci� pewne problemy powstawa�y przy zwyk�ej rozmowie. Balacrea�ski dzie� nie r�ni� si� zbytnio od stu Ksekund, czyli �dnia� u�ywanego przez Queng Ho. A ich rok zbli�ony by� do trzydziestu Msekund, czyli roku obowi�zuj�cego na wi�kszo�ci �wiat�w.

��Jasne, poradzimy sobie z ich dziwacznym kalendarzem, ale tu chodzi o aplikacje czo�owe.�� Ario Dinh by� przed bitw� kadetem programist�, teraz odpowiada� za modyfikacje oprogramowania.�� Nasi nowi, hm�

pracodawcy, u�ywaj� wewn�trznych narz�dzi Queng Ho. Mog� by� efekty uboczne�� zaintonowa� z�owieszczo Ario.

��Dobrze, dobrze. Zajmꅠ� Ezr zamilk�, ol�niony nagle zbawcz� my�l�.�� Ario, dlaczego ty sam nie porozmawiasz z Reynolt? Wyja�nisz jej ten problem.

Ezr spojrza� na program zebrania, unikaj�c w�ciek�ego wzroku Ario.

��Nast�pny punkt. Przyjmujemy coraz wi�cej nowych mieszka�c�w.

Grupmistrz m�wi, �e nale�y si� spodziewa� kolejnych trzystu Emergent�w, a potem pi��dziesi�ciu Queng Ho. Systemy podtrzymywania �ycia powinny sobie z tym poradzi�. Co z innymi systemami? Gonie?

Kiedy pos�ugiwali si� jeszcze swymi prawdziwymi stopniami, Gonie Fong by�a m�odszym kwatermistrzem na �Niewidzialnej r�ce�. Umys� Fong nie ogarn�� jeszcze wszystkich zmian, jakie zasz�y w jej otoczeniu. By�a drobn� kobiet� w nieokre�lonym wieku i gdyby nie bitwa, zapewne do�y�aby kresu swych lat jako m�odszy kwatermistrz. Mo�e nale�a�a do tych os�b, kt�rych kariera zatrzyma�a si� we w�a�ciwym miejscu, tam gdzie ich zdolno�ci pasowa�y do wymaga�. Lecz teraz�

Fong skin�a g�ow�, przyjmuj�c jego pytanie.

��Tak, mam kilka liczb do pokazania.�� Wystuka�a co� na emergenckiej klawiaturze, kt�ra le�a�a przed ni� na stole, pope�ni�a jaki� b��d, pr�bowa�a go naprawi�. Na monitorze po drugiej stronie sali ukazywa�y si� wiadomo�ci kwituj�ce jej kolejne pomy�ki.�� Jak to si� wy��cza?�� mrukn�a Fong, przeklinaj�c pod nosem. Zn�w uderzy�a w niew�a�ciwy klawisz i nie potrafi�a ju� d�u�ej zapanowa� nad w�ciek�o�ci�.�� Do jasnej cholery, nienawidz� tych prostackich urz�dze�!�� Pochwyci�a klawiatur� i rzuci�a ni� w wypolerowany blat sto�u. Lakier na stole pop�ka� w kilku miejscach, lecz klawiatura pozosta�a nietkni�ta. Rzuci�a ni� raz jeszcze; wiadomo�ci na ekranie zamigota�y w niemym prote�cie i znikn�y. Fong wsta�a z miejsca i machn�a wygi�tym keyboardem w stron� Ezra.

��Te dupki zabra�y nam ca�e 1/0. Nie mog� u�ywa� g�osu ani wy�wietla czy. Mamy tylko okna i te cholerne zabawki!�� Jeszcze raz rzuci�a klawiatur� o st�. Ta odbi�a si� od blatu i polecia�a pod sufit.

Odpowiedzia� jej pomruk aprobaty, lecz nikt nie posun�� si� w z�o�ci tak daleko jak ona.

��Nie mo�na zrobi� wszystkiego przez klawiatur�. Potrzebujemy wy�wietlaczy� Jeste�my kalekami, nawet je�li podstawowe systemy dzia�aj�.

Ezr podni�s� r�ce, czekaj�c, a� oburzone g�osy nieco przycichn�.

��Wszyscy wiecie, co jest tego przyczyn�. Emergenci po prostu nie ufaj� naszym systemom; uwa�aj�, �e musz� kontrolowa� peryferia.

��Jasne! Chc� szpiegowa� wszystkie interakcje. Ja te� nie wierzy�bym automatyce wroga. Ale to niemo�liwe! B�d� u�ywa�a ich 1/0, je�li oddadz� nam wy�wietlacze i wska�niki�

��M�wi� wam, s� ludzie, kt�rzy nadal u�ywaj� starego sprz�tu�� powiedzia�a Gonie Fong.

��Stop!�� W�a�nie tego Ezr nie lubi� najbardziej. Spr�bowa� spojrze� gro�nie na Fong.�� Prosz� zrozumie�, co pani m�wi, panno Fong. Tak. To du�a niedogodno��, ale grupmistrz Nau uwa�a niesubordynacj� w tej kwestii za zdrad�. Emergenci postrzegaj� to jako bezpo�rednie zagro�enie.�� Wi�c zatrzymajcie sw�j stary sprz�t, ale pami�tajcie o ryzyku. Nie powiedzia� tego g�o�no.

Fong pochyla�a si� nad sto�em. Podnios�a wzrok na Ezra i skin�a ponuro g�ow�.

��Pos�uchajcie�� kontynuowa� Ezr.�� Prosi�em Naua i Reynolt o inne urz�dzenia. Mo�e dostaniemy co� wi�cej. Pami�tajcie jednak, �e od naj bli�szej cywilizacji przemys�owej dziel� nas dziesi�tki lat �wietlnych.

Wszystkie nowe urz�dzenia mog� by� wykonane tylko z tego, co Emergenci maj� tutaj, na LI.�� Ezr w�tpi�, czy rzeczywi�cie uda im si� wytworzy� w tej sytuacji co� warto�ciowego.�� Musicie dopilnowa�, by wasi ludzie wiedzieli o zakazie u�ywania 1/0. To bardzo wa�ne. Dla ich w�asnego bezpiecze�stwa.

W�drowa� spojrzeniem od twarzy do twarzy. Prawie wszyscy mieli zaci�te, wrogie miny, ale Vinh wiedzia�, �e w g��bi duszy odetchn�li z ulg�.

Kiedy wr�c� do swoich przyjaci�, b�d� mogli powiedzie�, �e to ten lizus i sprzedawczyk Ezr Vinh domaga si� wype�niania polece� Emergent�w�� a ich w�asna, niepopularna pozycja b�dzie im nieco mniej ci��y�.

Ezr siedzia� przez chwil� w bezruchu, ogarni�ty nag�� niemoc�. Prosz�, niech to b�dzie to, czego oczekuje ode mnie Diem. Lecz spojrzenie Jimmy�ego by�o r�wnie twarde i nieprzeniknione jak pozosta�ych. Poza bakterium doskonale odgrywa� sw� rol�. Wreszcie Ezr pochyli� si� nad sto�em i powiedzia� cicho do Fong:

��Mia�a� m�wi� o nowych mieszka�cach. W czym tkwi problem?

Fong odchrz�kn�a, przypomniawszy sobie, o czym rozmawiali przed jej wybuchem.

��Ach, dajmy spok�j liczbom�� odezwa�a si� ku zaskoczeniu Ezra.

��M�wi�c kr�tko, mo�emy poradzi� sobie z wi�ksz� liczb� ludzi. Ba, gdy by�my mogli w�a�ciwie zarz�dza� automatyk�, ten balon bez problem�w pomie�ci�by trzy tysi�ce mieszka�c�w. Co do samych ludzi��� Wzruszy�a ramionami, lecz ju� bez gniewu.�� Widzia�am ju� mn�stwo takich typ�w w r�nych tyraniach. Nazywaj� siebie �zarz�dcami�, ale to pionki.

Robi� butne miny, ale w�a�ciwie to oni boj� si� nas, a nie na odwr�t.�� Na jej ustach pojawi� si� chytry u�mieszek.�� Mamy ludzi, kt�rzy wiedz�, jak radzi� sobie z takimi Klientami. Niekt�rzy nawi�zali ju� przyja�nie. Jest wiele temat�w, kt�rych tamci nie mog� porusza�, na przyk�ad to paskudne chor�bsko, ple�� m�zgu. Ale je�li ich szefowie nie zechc� nam nic o tym powiedzie�, to nied�ugo sami dowiemy si� ca�ej prawdy.

Ezr nie odpowiedzia� jej u�miechem. S�yszysz to, grupmistrzu Nau?

Nie mo�esz oszukiwa� nas bez ko�ca, wkr�tce i tak poznamy prawd�. A ta wiedza zostanie z pewno�ci� wykorzystana przez Jimmy�ego Diema. Wybieraj�c si� na to spotkanie, Ezr my�la� tylko o jednej sprawie, ostatnim punkcie porz�dku. Teraz zaczyna� rozumie�, �e wszystko jako� si� ��czy ze sob� i �e wcale nie radzi sobie tak �le, jak mu si� wydawa�o.

Ostatnim punktem zebrania by�a zbli�aj�ca si� eksplozja s�o�ca. A Jimmy znalaz� ju� b�azna�� z pewno�ci� niczego nie�wiadomego b�azna�� kt�ry mia� odegra� za nich ca�e przedstawienie: Phama Trinli. Napuszony jak paw obro�ca stan�� z przodu sto�u.

��Tak, tak�� zacz��.�� Mam tutaj zdj�cia. Chwileczk�.�� Na oknach wok� pokoju ukaza�y si� obrazy symulacji komputerowych. Trinli zaj�� miejsce na podium i zrobi� im wyk�ad o punktach stabilno�ci Lagrange�a. Cho� przemawia� mocnym, zdecydowany g�osem cz�owieka przyzwyczajonego do wydawania polece�, tre�� jego wyst�pienia by�a banalna i nu��ca.

Vinh pozwoli� mu gl�dzi� przez jakie� sto sekund, wreszcie nie wytrzyma�:

��Zdaje si�, �e temat tego wyst�pienia brzmi �Przygotowania do Wybuchu�, panie Trinli. Czego oczekuj� od nas Emergenci?

Starzec zgromi� go spojrzeniem.

��Obro�co Trinli, je�li �aska, Zarz�dco Floty.�� Jeszcze przez chwil� patrzy� na� gro�nie.�� No dobrze, przejd�my do sedna sprawy. Tutaj ma my jakie� pi�� miliard�w ton diamentu.�� Na oknie za jego plecami zapali�a si� czerwona strza�ka, wskazuj�ca na obracaj�c� si� powoli grup� ska�, ca�y wolny materia�, jaki kapitan Park znalaz� w tym uk�adzie. L�d i rudy podniesione z Arachny jako mniejsze elementy zosta�y wci�ni�te w zag��bienia i szczeliny asteroidalnych blok�w.�� Obecnie nasze floty przycumowane s� do tej grupy skalnej albo kr��� po orbicie wok� niej.

Jak usi�owa�em wyja�ni� to przed kilkoma sekundami, Emergenci chc�, by�my umie�cili na g��wnych blokach tego uk�adu system elektrycznych silnik�w odrzutowych i pokierowali tym wszystkim.

��Przed Wybuchem?�� spyta� Diem.

��Tak.

��Chc�, �eby�my utrzymali stabilny kontakt podczas Wybuchu?

��W�a�nie tak.

Cz�onkowie komisji wymienili niepewne spojrzenia. Stabilizowanie stacji kosmicznych by�o powszechn�, stosowan� od wiek�w praktyk�.

Utrzymanie stacji na w�a�ciwie zaprojektowanej orbicie w LI by�o stosunkowo proste i wymaga�o niewielkich ilo�ci paliwa. Punkt ten znajdowa� si� w odleg�o�ci oko�o p�tora miliona kilometr�w od Arachny, niemal dok�adnie pomi�dzy planet� i jej s�o�cem. W najbli�szych latach stacja by�aby wi�c doskonale ukryta w blasku s�o�ca. Lecz Emergenci mierzyli wy�ej; wznie�li ju� na skalnym pod�o�u r�ne konstrukcje, ��cznie z Hammerfest. Teraz chcieli, by silniki utrzymuj�ce stacj� na orbicie zosta�y zamontowane jeszcze przed Wybuchem. W czasie najwi�kszej aktywno�ci OnOff �wieci�a z moc� pi��dziesi�ciu do stu soli. Emergenci chcieli, by w tym okresie najwi�ksze ska�y stacji nie zmieni�y swej pozycji, i zamierzali wykorzysta� do tego celu silniki stabilizuj�ce. By�o to g�upie i niebezpieczne zadanie, ale to Emergenci rz�dzili stacj�. A Jimmy b�dzie mia� pretekst, �eby wyj�� na zewn�trz.

��Moim zdaniem, wcale nie b�dzie to takie trudne.�� Qiwi Lisolet podnios�a si� ze swego miejsca. Podlecia�a do map Phama Trinlego, uprzedzaj�c wszystko, co ten mia� jeszcze do powiedzenia.�� Robi�am sporo podobnych �wicze�, kiedy tu lecieli�my. Moja mama chce, �ebym zosta�a in�ynierem, i uwa�a�a, �e stabilizowanie stacji mo�e by� istotn� cz�ci� tej misji.�� Qiwi wydawa�a si� znacznie doro�lejsza ni� zazwyczaj. Ezr po raz pierwszy widzia� j� tak�e ubran� w ziele� Lisolet�w. Przez chwil� wisia�a przed map�, wczytuj�c si� w szczeg�y. Kiedy zn�w si� odezwa�a, bar dziej przypomina�a dawn� siebie.�� Bo�e, te� maj� wymagania! Te ska�y s� lu�no po��czone. Nawet je�li w�a�ciwie wykonamy wszystkie obliczenia, nie mo�emy wiedzie�, jakie napi�cia powstan� we wn�trzu tej grupy. A je�li �wiat�o s�oneczne padnie na substancje lotne, pojawi si� ca�kiem nowy problem.�� Gwizdn�a cicho, a na jej twarzy pojawi� si� radosny, niemal dzieci�cy u�miech.�� By� mo�e b�dziemy musieli przemie�ci� silniki w trakcie Wybuchu. Wiem�

Pham Trinli spojrza� gro�nie na dziewczynk�. Bez w�tpienia ukrad�a jakie� tysi�c sekund z jego prezentacji.

��Tak, to b�dzie trudne zadanie. Mo�emy przeznaczy� na nie tylko sto silnik�w. Przez ca�y czas na zewn�trz b�d� musia�y czuwa� za�ogi.

��Nie, to nieprawda. M�wi� o silnikach. Mamy ich jeszcze znacznie wi�cej na �Brisgo Gap�. Ca�a operacja b�dzie tylko ze sto razy wi�ksza od tego, co ju� robi�am��� Qiwi da�a si� ponie�� entuzjazmowi i cho� raz to nie Ezr Vinh by� drug� stron� sporu.

Nie wszyscy spokojnie zaakceptowali t� sytuacj�. M�odsi oficerowie, ��cznie z Diemem, domagali si�, by na czas Wybuchu rozdzieli� ska�y, a substancje lotne umie�ci� po zacienionej stronie najwi�kszego diamentu. Do diab�a z Nauem, to by�o zbyt ryzykowne. Trinli irytowa� si�, krzycza�, �e m�wi� ju� o tym wszystkim Emergentom.

Ezr uderzy� d�oni� w st�, potem jeszcze raz, g�o�niej.

��Prosz� o spok�j. Przydzielono nam to zadanie, nie daj�c wyboru.

Jedyne, co mo�emy teraz zrobi�, to odpowiedzialnie dysponowa� tym, co mamy. My�l�, �e otrzymamy dodatkow� pomoc od Emergent�w, musimy to jednak odpowiednio uzasadni�.

Sp�r przy stole rozgorza� na nowo. Ilu z nich bierze udzia� w spisku?�� zastanawia� si�. Na pewno nie Qiwi. Po jakimi czasie wr�cili zn�w do punktu wyj�cia; nie pozosta�o im nic innego, jak podporz�dkowa� si� rozkazom Emergent�w. Jimmy Diem powr�ci� na swoje miejsce i westchn�� ci�ko.

��No dobrze, zrobimy, co nam ka��. Ale wiemy przynajmniej, �e nas potrzebuj�. Mo�emy przycisn�� Nau, zmusi� go, �eby wypu�ci� kilku star szych specjalist�w.

Wszyscy ch�tnie si� z nim zgodzili. Vinh spojrza� na moment prosto w oczy Jimmy�ego, potem odwr�ci� wzrok. Mo�e uda im si� pozyska� do tego projektu kilku zak�adnik�w, cho� by�o to do�� w�tpliwe. Ezr wiedzia� ju� jednak, kiedy spiskowcy uderz�.

Gwiazda OnOff powinna by�a raczej nosi� nazw� �Stara zagadka�. Jej katastroficzna zmienno�� zosta�a zauwa�ona po raz pierwszy przez astronom�w Epoki �witu ze Starej Ziemi. W ci�gu nieca�ych o�miuset sekund gwiazda zakatalogowana jako pojedynczy br�zowy karze� zmieni�a wielko�� z 26 do 4. W okresie trzydziestu pi�ciu lat obiekt ten praktycznie przesta� by� widoczny, a jednocze�nie zosta� tematem niezliczonych prac naukowych. Od tej pory gwiazda by�a stale i uwa�nie obserwowana, a jej tajemnica coraz bardziej intrygowa�a naukowc�w. Jasno��, ciemno��, jasno��, ciemno�� pe�en cykl trwa� oko�o 250 lat, a moment Wybuchu mo�na by�o przewidzie� z dok�adno�ci� do jednej sekundy.

W tysi�cleciach po �wicie ludzkie cywilizacje stopniowo kolonizowa�y coraz wi�ksze obszary kosmosu. Obserwacje gwiazdy sta�y si� jeszcze dok�adniejsze, przeprowadzano je z coraz mniejszych i mniejszych odleg�o�ci.

I wreszcie ludzie znale�li si� w uk�adzie OnOff, by na w�asne oczy obejrze� kolejny Wybuch.

Tomas Nau wyg�osi� kr�tkie przem�wienie, kt�re zako�czy� s�owami:

��To b�dzie interesuj�ce widowisko.�� Obserwowali Wybuch w naj wi�kszej sali konferencyjnej kwater, wyj�tkowo dzi� zat�oczonej. Emergenccy specjali�ci nadzorowali ca�� operacj� z Hammerfest. Pozostawiono tak�e za�ogi na okr�tach gwiezdnych. Ezr wiedzia�, �e wi�kszo�� Queng Ho i wszyscy wolni od obowi�zk�w Emergenci zgromadzili si� tutaj. Obie strony by�y dla siebie uprzejme, niemal przyjacielskie. Min�o ju� czterdzie�ci dni od bitwy. W�r�d Queng Ho kr��y�y plotki, �e po Wybuchu Emergenci znacznie z�agodz� �rodki bezpiecze�stwa i dadz� im wi�cej swobody.

Ezr zakotwiczy� si� pod samym sufitem. Bez wy�wietlaczy m�g� obserwowa� Wybuch tylko na ekranach umieszczonych na �cianach sali. Z tego miejsca widzia� trzy najbardziej interesuj�ce okna�� przynajmniej wtedy, gdy inni ludzie nie t�oczyli si� przed nim. Jedno z okien przedstawia�o obraz OnOff widzianej z powierzchni diamentu, drugie�� obraz przekazywany przez kt�ry� z satelit�w kr���cych po niskiej orbicie wok� gwiazdy. Nawet z odleg�o�ci zaledwie pi�ciuset kilometr�w powierzchnia OnOff nie wygl�da�a gro�nie. R�wnie dobrze m�g�by by� to widok z samolotu lec�cego nad warstw� chmur. Gdyby nie ogromna grawitacja powierzchniowa, ludzie mogliby praktycznie na niej wyl�dowa�. �Chmury� przesun�y si� powoli poza widok z mikrosatelity, ods�aniaj�c skrawki b�yszcz�cej czerwieni. By�a to pos�pna czerwie� br�zowego kar�a, czerwie� cia�a czarnego. Nic nie zapowiada�o kataklizmu, kt�ry mia� si� wydarzy� za nieca�e� sze��set sekund.

Nau i jego starszy technik lotu przy��czyli si� do Ezra. Nigdzie w pobli�u nie by�o Brughla. Ezr potrafi� ju� rozpozna�, kiedy Nau chce rozmawia� z nim w mi�ej atmosferze, a kiedy mu na tym nie zale�y�� czynnikiem decyduj�cym by�a obecno�� Ritsera Brughla. Grupmistrz zaj�� miejsce obok Vinha. U�miecha� si� jak jaki� polityk z planety Klienta.

��No i jak, zarz�dco floty, nadal denerwuje si� pan t� operacj�?

Vinh skin�� g�ow�.

��Wie pan, co s�dzi o tym moja komisja. Na czas Wybuchu powinni�my usun�� substancje lotne, ukry� je po zacienionej stronie kt�rej� ze ska� i odsun�� dalej od gwiazdy. Sami powinni�my te� przenie�� si� do uk�adu zewn�trznego.�� Okr�ty obu flot i wszystkie pomieszczenia mieszkalne przycumowane zosta�y po jednej stronie najwi�kszego diamentu, co zapewni�o im os�on� przed Wybuchem, gdyby jednak ska�y zacz�y si� przesuwa�

Technik Naua pokr�ci� g�ow�.

��Mamy zbyt wiele budynk�w na gruncie. Poza tym brakuje nam paliwa; musieliby�my zu�y� prawie ca�y zapas, �eby przelecie� do zewn�trznego uk�adu.�� Technik Jau Xin wygl�da� niemal tak m�odo jak Ezr. Xin by� mi�y, nie otacza�a go jednak aura kompetencji i profesjonalizmu, kt�r� Ezr wyczuwa� u starszych specjalist�w Queng Ho.

��Wasi in�ynierowie zrobili na mnie spore wra�enie.�� Xin wskaza� g�ow� na okna.�� My na pewno by�my sobie nie poradzili tak dobrze z tymi ska�ami. Trudno uwierzy�, �e mog� by� a� tak dobrzy bez��� Xin umilk� nagle. Emergenci nadal mieli przed nimi tajemnice; to mog�o si� zmieni� szybciej, ni� przypuszczali.

Nau g�adko w��czy� si� do rozmowy, jakby chcia� zatuszowa� gaf� technika.

��Pa�scy ludzie s� naprawd� dobrzy, Ezr. My�l�, �e w�a�nie dlatego tak narzekali na ten plan, d��� do perfekcji.�� Spojrza� na obraz gwiazdy OnOff.�� Pomy�lcie tylko, �e na naszych oczach tworzy si� dzisiaj historia.

T�um wok� nich skupia� si� w mniejsze grupki Queng Ho i Emergent�w, ale rozmawiali wszyscy ze wszystkimi. Okno na przeciwleg�ej �cianie ukazywa�o ods�oni�t� powierzchni� ska�. Za�oga Jimmy�ego Diema rozci�ga�a srebrn� tkanin� na szczytach lodowych g�az�w. Nau �ci�gn�� brwi.

��Zakrywamy w ten spos�b l�d i �nieg powietrzny�� wyja�ni� Vinh.�� G�rne cz�ci ska� zostan� wystawione na dzia�anie s�o�ca. Dzi�ki temu nie b�d� parowa� i topi� si�.

��Aha.�� Nau skin�� g�ow�.

Na powierzchni znajdowa�o si� w tej chwili kilkana�cie os�b. Niekt�re przymocowane by�y do gruntu, inne manewrowa�y ponad nim. Grawitacja powierzchniowa praktycznie nie istnia�a. Przeci�gali srebrn� p�acht� nad lodowymi g�rami ze swobod�, jak� daje wieloletnia praktyka i tysi�clecia do�wiadcze� Queng Ho, kt�re za ni� stoj�. Ezr obserwowa� ich w milczeniu, pr�buj�c odgadn��, kto jest kim, lecz jednakowe skafandry skutecznie to uniemo�liwia�y. Ezr nie zna� szczeg��w spisku, Jimmy jednak wyznaczy� mu kilka zada�, domy�la� si� wi�c, jaki jest jego og�lny zarys.

By� mo�e nigdy ju� nie nadarzy im si� r�wnie dogodna okazja; mieli dost�p do silnik�w elektrycznych na pok�adzie �Brisgo Gap�. Mogli niemal bez ogranicze� wychodzi� na zewn�trz, do miejsc, w kt�rych nie obserwowa� ich �aden Emergent. Byli pewni, �e w pierwszych sekundach po Wybuchu zapanuje lekki chaos�� a poniewa� to oni odpowiadali za stabilizacj� stacji, mogli wykorzysta� to zamieszanie do realizacji spisku. Ale jedyne, co mog�zrobi�, to sta� tutaj z Tomasem Nau� i by� dobrym aktorem.

Ezr u�miechn�� si� do grupmistrza.

Qiwi Lisolet wypad�a ze �luzy jak burza.

��Cholera! Kurwa, cholera jasna, �eby to szlag��� wyrzuca�a z siebie wszystkie znane jej przekle�stwa, �ci�gaj�c skafander. Zanotowa�a w pami�ci, by cz�ciej przebywa� w towarzystwie Gonie Fong. Z pewno�ci� istnia�y jeszcze jakie� bardziej wymy�lne obelgi, kt�rych mog�aby u�y� w takiej sytuacji. Wrzuci�a zewn�trzny skafander do szafki i ruszy�a w d� korytarza.

Bo�e Handlu, jak mogli jej to zrobi�? Zosta�a przegnana do �rodka, by sta� tam bezczynnie i przygl�da� si�, jak Jimmy Diem wykonuje jej prac�!

Pham Trinli wznosi� si� trzydzie�ci metr�w ponad p�acht� izolacyjn�, kt�r� przymocowywali do g�ry lodowej. Trinli by� oficjalnym szefem tej operacji, cho� Ezr dopilnowa�, by wszelkie wydawane przez niego rozkazy by�y tylko ma�o znacz�cymi og�lnikami. W rzeczywisto�ci to Jimmy Diem odgrywa� tu g��wn� rol�. I co ciekawe, to ma�a Qiwi Lisolet mia�a najlepsze pomys�y co do miejsc mocowania silnik�w elektrycznych i sposobu ich kontroli. Gdyby kierowali si� jej sugestiami, stabilizacja przebiega�aby prawdopodobnie bez najmniejszych problem�w.

A to wcale nie by�oby dobre.

Pham Trinli by� cz�onkiem �wielkiego spisku�, ale ma�o znacz�cym, kt�remu nie powierza si� �adnych istotnych informacji. Wcale mu to nie przeszkadza�o. Odwr�ci� si�, tak by ksi�ycowy blask OnOff pada� na jego plecy, a ska�a wisia�a niemal dok�adnie nad g�ow�. W g��bokim cieniu ska� znajdowa�y si� przycumowane okr�ty, pomieszczenia mieszkalne, rafinerie substancji lotnych, ukryte przed blaskiem, kt�ry wkr�tce mia� run�� z nieba.

Jeden z budynk�w mieszkalnych, Hammerfest, przytwierdzony na sta�e do pod�o�a, mia�by nawet pewien dziwny wdzi�k, gdyby nie zgromadzone wok� urz�dzenia. Kwatery Queng Ho wygl�da�y po prostu jak wielki balon przywi�zany do ska�. W �rodku przebywali wszyscy obudzeni Queng Ho i wielu Emergent�w.

Za budynkami mieszkalnymi, cz�ciowo ukryte pod masywem diamentu, cumowa�y okr�ty. Ponury widok. Okr�ty gwiezdne nigdy nie powinny by� powi�zane w ten spos�b tak blisko grupy lu�nych ska�. Przed oczami stan�� mu obraz z odleg�ej przesz�o�ci; stosy martwych wieloryb�w gnij�cych w mi�osnym u�cisku. Nie tak powinien wygl�da� prawdziwy port.

Ale to by�o raczej z�omowisko ni� przysta� planetarna. Emergenci drogo zap�acili za sw�j podst�p. Po zniszczeniu okr�tu flagowego Sammy�ego Pham dryfowa� przez wi�kszo�� dnia w uszkodzonej taks�wce�� nadal jednak by� pod��czony do ocala�ej automatyki wojennej. Prawdopodobnie grupmistrz Nau nigdy nie domy�li� si�, kto koordynowa� poczynaniami Queng Ho. Inaczej Pham ju� by nie �y� albo le�a� u�piony wraz z innymi obro�cami Queng Ho na pok�adzie �Dalekiego skarbu�.

Cho� zaskoczeni i wci�gni�ci w zasadzk�, Queng Ho byli bliscy zwyci�stwa. Wygraliby�my, gdyby nie to przekl�te chor�bsko. Kosztowne zwyci�stwo zamieni�o si� niemal w obop�ln� rze�. Nie wi�cej ni� dwa okr�ty nadal by�y zdolne do lotu. By� mo�e po wykorzystaniu cz�ci z innych wrak�w uda�oby im si� naprawi� dwa kolejne. Obecny stan destylarni substancji lotnych nie pozwala� jednak przypuszcza�, by w najbli�szych latach zgromadzili tak� ilo�� wodoru, kt�ra pozwoli�aby nada� cho� jednemu z okr�t�w odpowiedni� pr�dko��.

Nieca�e pi��set sekund do Wybuchu. Pham p�yn�� powoli do g�ry w stron� ska�, a� p�achta izolacyjna przes�oni�a widok na statki i pomieszczenia mieszkalne. Po drugiej stronie tej p�aszczyzny jego ludzie�� Diem, Do i Patii, jako �e Qiwi zosta�a odes�ana do wewn�trz�� mieli dokonywa� w�a�nie ostatniego przegl�du silnik�w i sprawdza� dzia�anie systemu. G�os Jimmy�ego rozbrzmiewa� od czasu do czasu na kanale, kt�rym pos�ugiwa�a si� jego za�oga, lecz Pham wiedzia�, �e to tylko nagranie. Ukryci pod p�acht� Diem i pozostali dawno ju� przeszli na drug� stron� ska�. Wszyscy byli teraz uzbrojeni; zdumiewaj�ce, co mo�na zrobi� z silnikiem elektrycznym, szczeg�lnie modelem Queng Ho.

Tak wi�c Pham Trinli zosta� sam. Bez w�tpienia Jimmy by� zadowolony, �e uda�o mu si� go pozby�. Ufano mu, ale tylko w mniej istotnych kwestiach planu, takich jak podtrzymywanie obrazu pracuj�cej za�ogi.

Trinli raz chowa� si� pod p�acht�, to zn�w ukazywa� kamerom z Hammerfest i kwater, reaguj�c na sugestie z nagrania Jimmy�ego.

Trzysta sekund do Wybuchu. Trinli zanurkowa� pod p�acht�. St�d widzia� poszarpane szczyty lodowych g�az�w i warstw� �niegu powietrznego.

Zacieniona strona ska� zupe�nie znikn�a za diamentow� p�aszczyzn�.

Diament. Kiedy Trinli by� jeszcze dzieckiem, diamenty by�y oznak� wielkiego bogactwa. Czysty kryszta� o masie jednego grama m�g� op�aci� zab�jstwo ksi�cia. Dla przeci�tnego Queng Ho diament by� po prostu jedn� z odmian alotropowych w�gla, wytwarzan� niewielkim kosztem w ogromnych ilo�ciach. Lecz nawet Queng Ho czuli si� nieco przyt�oczeni ogromem tych ska�. Dotychczas uwa�ano, �e asteroidy takie istniej� jedynie w teorii. I cho� nie by�y one jednolitymi kryszta�ami, mia�y regularn� budow� krystaliczn�. Pozosta�o�ci olbrzym�w gazowych, planet zniszczonych w odleg�ej przesz�o�ci przez jak�� gigantyczn� eksplozj�? By�a to kolejna zagadka uk�adu OnOff.

Odk�d zacz�li prac� na zewn�trz, Trinli bada� uwa�nie teren, lecz nie z tego samego powodu co Qiwi Lisolet czy nawet Jimmy Diem. Pomi�dzy Diamentem Jeden i Diamentem Dwa ci�gn�a si� szczelina wype�niona lodem i �niegiem. Oczywi�cie by�o to istotne dla Qiwi i Jimmy�ego, lecz tylko ze wzgl�du na ustabilizowanie ska�. Dla Phama Trinli� szczelina stanowi�a �cie�k� ��cz�c� miejsce ich pracy z Hammerfest, �cie�k� niewidoczn� ze statk�w i pomieszcze� mieszkalnych. Nie m�wi� o tym Diemowi; spiskowcy chcieli przej�� Hammerfest dopiero po zdobyciu �Dalekiego skarbu�.

Trinli czo�ga� si� przez klinowat� szczelin�, zbli�aj�c si� do kwater Emergent�w. Jimmy Diem zdumia�by si� zapewne, s�ysz�c, �e Pham Trinli nie by� urodzonym kosmonaut�. Czasami, kiedy odbywa� podobne wspinaczki, doznawa� zawrot�w g�owy, jakie n�ka�y ludzi �yj�cych na planetach. Gdyby popu�ci� wodze wyobra�ni� nie czo�ga� si� przez w�ski tunel, lecz wspina� w g�rskim kominie, kt�ry nachyla� si� coraz bardziej w jego stron� i kt�ry musia� ostatecznie doprowadzi� do jego upadku.

Trinli zatrzyma� si� na sekund�. Jedn� r�k� trzyma� si� ska�y, dr�a� na ca�ym ciele, my�l�c tylko o chwytakach, linach i hakach wbitych w ska��, kt�re utrzyma�yby jego ci�ar i ocali�y przed �mierci�. Bo�e. Dawno ju� pierwotne odruchy nie powr�ci�y do� z tak� si��. Ruszy� ponownie naprz�d.

Naprz�d. Nie do g�ry.

Wed�ug swoich oblicze� powinien znajdowa� si� tu� obok Hammerfest, w pobli�u urz�dze� komunikacyjnych Emergent�w. Istnia�o du�e prawdopodobie�stwo, �e jaka� kamera mog�a wychwyci� go w chwili, gdy b�dzie wychodzi� na powierzchni�. Oczywi�cie niewykluczone, �e nikt nie b�dzie monitorowa� okolicy bazy w takiej chwili. Mimo to Trinli pozosta� w ukryciu. W razie potrzeby got�w by� podej�� bli�ej, chcia� si� tylko przyczai�. Le�a� ukryty w szczelinie, wspieraj�c si� stopami o l�d i plecami o diamentow� �cian�. Rozwin�� ma�� sond� antenow�. Od czasu zasadzki Emergenci odgrywali rol� u�miechni�tych tyran�w, niemal przyjaci�. Jedynym wykroczeniem, kt�re karali bezpardonowo, by�o posiadanie niedozwolonych urz�dze� 1/0. Pham wiedzia�, �e Diem i najwa�niejsi konspiratorzy mieli wy�wietlacze Queng Ho i �e u�ywali tajnego szyfru w lokalnej sieci. Spisek zosta� wi�c zaplanowany pod samym nosem Emergent�w. Cz�sto zreszt� komunikacja nie wymaga�a �adnych urz�dze�; wielu spo�r�d tych m�odzik�w zna�o stary alfabet kropek i kresek, j�zyk sygna�owy.

Jako podrz�dny uczestnik spisku Pham Trinli zna� jego sekrety tylko dlatego, �e doskonale radzi� sobie z nielegaln� elektronik�. Ta ma�a antena budzi�aby podejrzenia nawet w czasie pokoju.

Ni�, kt�r� rozwija�, by�a idealnie przezroczysta, nie odbija�a praktycznie �adnego rodzaju promieniowania. Umieszczony na ko�cu male�ki czujnik wyszukiwa� ju� spektrum elektromagnetyczne. Jego g��wnym celem by� system komunikacyjny kwater Emergent�w, z kt�rych wida� by�o balon Queng Ho. Trinli poruszy� ramionami niczym w�dkarz, kt�ry zarzuca w�dk�. Cienka �y�ka by�a do�� sztywna, co przy braku ci��enia stanowi�o wielk� zalet�. Jest. Czujnik wy�owi� fale ��cz�ce Hammerfest i kwatery Queng Ho. St�d m�g� pods�uchiwa� lokaln� sie� floty i komunikaty s�u�b bezpiecze�stwa Emergent�w. W�a�nie tego obawia� si� najbardziej Nau, i dlatego tak surowo kara� za posiadanie urz�dze� Queng Ho. Jimmy Diem przezornie nie podejmowa� takiego ryzyka. Pham Trinli mia� nad nim jednak pewn� przewag�. Zna� stare sztuczki, do kt�rych zdolny jest sprz�t Queng Ho� Mimo to nie zaryzykowa�by, gdyby Jimmy i jego towarzysze nie zaanga�owali si� tak bardzo w sw�j plan.

Mo�e powinien by� szczerze porozmawia� z Jimmym. Zbyt ma�o wiedzieli o Emergentach. Dlaczego ich automatyka by�a taka dobra? W czasie bitwy Queng Ho z pewno�ci� g�rowali taktycznie, lecz systemy naprowadzaj�ce Emergent�w by�y lepsze od wszystkiego, z czym dot�d si� spotka� Pham Trinli.

Trinli mia� z�e przeczucia, czu� si� jak kto�, kogo zap�dzono w �lep� uliczk�. Spiskowcy uznali, �e mo�e to by� ich najlepsza i jednocze�nie jedyna okazja, by pokona� Emergent�w. Mo�e. Ale wszystko posz�o im zbyt g�adko, zbyt szybko.

Wi�c wykorzystaj to najlepiej, jak potrafisz.

Pham spojrza� na okna wy�wietlacza w swoim he�mie. Odbiera� telemetri� Emergent�w i niekt�re przekazy wideo, kt�re transmitowali do kwater. Cz�� z nich potrafi� odkodowa�. Emergenci troch� za bardzo ufali swoim ��czom optycznym. Czas dobra� im si� do sk�ry.

��Pi��dziesi�t sekund do Wybuchu.�� Monotonny g�os ju� od d�u�szego czasu odlicza� sekundy dziel�ce ich od Wybuchu. Niemal wszyscy obecni w audytorium z przej�ciem wpatrywali si� w okna.

��Czterdzie�ci sekund.

Ezr rozejrza� si� szybko po sali. Technik lotu, Xin, przenosi� spojrzenie z ekranu na ekran. By� wyra�nie podenerwowany. Tomas Nau obserwowa� widok znad powierzchni OnOff. Wydawa� si� raczej zaciekawiony ni� przestraszony czy zdenerwowany.

Qiwi Lisolet spogl�da�a gniewnie na okno ukazuj�ce p�acht� izolacyjn� i prac� za�ogi Jimmy�ego Diema. Odk�d wr�ci�a do audytorium, jej twarzy nie opuszcza� grymas z�o�ci i rozczarowania. Ezr domy�la� si�, co zasz�o na zewn�trz� i czu� ulg�. Jimmy wykorzysta� niewinn� czternastolatk� jako kamufla� dla spisku, nigdy jednak nie chcia� zrobi� jej krzywdy.

Skorzysta� z okazji, by usun�� dziewczynk� z obszaru zagro�enia. Aleza�o�� si�, �e Qiwi mu nie przebaczy, nawet je�li pozna prawd�.

��Czo�o fali dotrze za dziesi�� sekund.

Nadal brak zmian na obrazie z mikrosatelity. Tylko �agodny czerwony blask prze�wiecaj�cy spomi�dzy chmur. Albo �stara zagadka� sp�ata�a im kosmicznego psikusa, albo rzeczywi�cie by� to wyj�tkowo gwa�towny proces.

��Wybuch.

Na najwi�kszym oknie w samym �rodku czerwonego dysku zap�on�� jasny punkt, kt�ry zacz�� si� gwa�townie rozprzestrzenia� i po dw�ch sekundach wype�ni� ca�� powierzchni� s�o�ca. Obraz z satelity znikn�� sekund� wcze�niej. �wiat�o stawa�o si� coraz ja�niejsze, ja�niejsze i ja�niejsze.

Przez t�um przebieg�o westchnienie zdumienia i podziwu. �wiat�o rzuca�o ostre cienie na przeciwleg�� �cian�, nim monitor przyciemni� nieco obraz.

��Pi�� sekund po Wybuchu.�� Musia� to by� g�os automatu.�� Mamy siedem kilowat�w na metr kwadratowy.�� Tym razem przemawia� jaki� technik o trilandzkim akcencie. Me Emergent? Ale Ezr si� nad tym nie zastanawia�, na razie poch�ania�y go inne wydarzenia.

��Dziesi�� sekund po Wybuchu.�� Z boku sali znajdowa�o si� jeszcze jedno mniejsze okno, widok na �wiat Paj�k�w. Do tej pory ciemny i pos�pny rozb�ysn�� nagle odbitym �wiat�em s�o�ca, ju� pi�� razy ja�niejszym od standardu Sol. I wci�� przybieraj�cym na sile.

��Dwadzie�cia kilowat�w na metr kwadratowy.�� Pod obrazem s�o�ca pojawi� si� wykres por�wnuj�cy aktualne wyniki z historycznymi zapisami.

Ten Wybuch wydawa� si� pot�niejszy od poprzednich.

��Strumie� neutron�w nadal poni�ej wykrywalnej warto�ci.

Nau i Vinh spojrzeli na siebie z ulg�, cho� raz szczer� u jednego i drugiego. Tego rodzaju zagro�enia nie mo�na by�o wykry� z odleg�o�ci mi�dzyplanetarnych, a stare sondy nigdy nie przetrwa�y d�u�ej ni� kilkana�cie sekund po Wybuchu. Przynajmniej nie usma�� si� w promieniowaniu.

��Trzydzie�ci sekund po Wybuchu.

��Pi��dziesi�t kilowat�w na metr kwadratowy.

Na zewn�trz g�ra, kt�ra dot�d os�ania�a ich przed s�o�cem, zacz�a �wieci�.

Pham Trinli zamkn�� po��czenie. Pospiesznie z�o�y� anten� i ruszy� w d� szczeliny, w drog� powrotn�. Wi�c dali�my si� wykiwa�. Tomas Nau by� zbyt sprytny, by pozwoli� im na tak �atwe zwyci�stwo, a przy tym mia� nad nimi jak�� nieuchwytn� przewag�. Trinli widzia� ju� setki operacji, niekt�re by�y znacznie mniejsze od tej, inne trwa�y przez stulecia. Nigdy jednak nie spotka� si� z tak� precyzj�, tak fanatycznym przywi�zaniem do szczeg��w, jak w analizie zaszyfrowanych sygna��w Jimmy�ego. Nau dysponowa� jakim� magicznym oprogramowaniem albo zespo�em maniak�w. Pham Trinli ju� teraz zastanawia� si�, jak m�g�by to wykorzysta� w przysz�o�ci.

Na razie jednak wa�ne by�o tylko przetrwanie. Je�li Diem si� wycofa, pu�apka zastawiona przez Nau mo�e si� nie zamkn�� albo przynajmniej nie b�dzie tak gro�na w skutkach.

Diamentowa powierzchnia po jego lewej stronie �wieci�a jasno; Trinli m�g� podziwia� najwi�kszy klejnot wszechczas�w, przez kt�ry przenika� blask s�o�ca. �wiat�o przed nim by�o niemal r�wnie intensywne, o�lepiaj�ce aureole otacza�y szczyty lodowych g�r. Srebrna p�achta, przymocowana tylko w trzech miejscach, unosi�a si� coraz wy�ej ponad powierzchni� ska�.

Nagle Pham straci� oparcie pod nogami i r�kami. Obr�ci� si� w miejscu, wreszcie pochwyci� jaki� skalny wyst�p. Czu� dr�enie g�r. Szczelina zacz�a si� wype�nia� mg�� na ca�ej swej d�ugo�ci�� diamentowa g�ra ruszy�a z miejsca. Powoli, centymetr na sekund�, ale porusza�a si�. Pham widzia� pierwsze promienie s�o�ca przechodz�ce przez otw�r. Przed operacj� ogl�da� uwa�nie map� ska�. Diament Jeden i Diament Dwa styka�y si� ze sob� wzd�u� d�ugiej p�aszczyzny. In�ynierowie Emergent�w wykorzystali dolin� ponad t� p�aszczyzn� jako miejsce sk�adowania �niegu i lodu z Arachny.

Wszystko bardzo wra�liwe� i niezbyt dobrze wymodelowane. Cz�� substancji lotnych wsun�a si� pomi�dzy dwie g�ry. �wiat�o w�druj�ce pomi�dzy Pierwszym i Drugim Diamentem natrafi�o na ten �nieg i l�d. Powsta�a para, kt�ra odpycha�a diamenty od siebie. To, co jeszcze przed chwil� stanowi�o kilkusetmetrow� os�on�, teraz zamienia�o si� w poszarpan� przepa��, miliony luster i pryzmat�w tworzy�y piekieln� t�cz�.

��Sto czterdzie�ci pi�� kilowat�w na metr kwadratowy.

��To maksymalna warto�栗 powiedzia� kto� z t�umu. OnOff �wieci�a ponad sto razy ja�niej ni� standardowe s�o�ce. Odtwarza�a procesy znane z poprzednich Wybuch�w, cho� ten by� silniejszy ni� wi�kszo��. OnOff mia�a �wieci� z t� sam� moc� przez kolejne dziesi�� tysi�cy sekund, by potem gwa�townie zmniejszy� promieniowanie do dw�ch solar�w i pozosta� na tym poziomie przez kilka lat.

Nikt nie wznosi� triumfalnych okrzyk�w. Przez ostatnie kilkaset sekund t�um zgromadzony w audytorium zachowywa� niemal absolutne milczenie. Pocz�tkowo Qiwi by�a poch�oni�ta wy��cznie sw� z�o�ci� i poczuciem krzywdy. Uspokoi�a si� jednak, gdy p�k�o pierwsze, a potem drugie mocowanie srebrnej p�achty, a promienie s�o�ca dotkn�y powierzchni lodu.

��M�wi�am Jimmy�emu, �e to nie wytrzyma.�� W jej g�osie nie by�o ju� jednak gniewu. �wietlny spektakl by� naprawd� pi�kny, dokonywa� jednak znacznie wi�kszych zniszcze�, ni� planowali. Ze wszystkich stron s�czy�y si� strumienie gaz�w�� a �a�osne silniczki elektryczne nie mog�y w �aden spos�b temu zapobiec. Wszyscy zdawali sobie spraw�, �e min� jeszcze Msekundy, nim ska�y zn�w si� uspokoj�.

Potem, czterysta sekund po Wybuchu, p�achta zerwa�a si� z zaczep�w.

Unios�a si� powoli, faluj�c na tle fioletowego nieba. Pod spodem nie by�o ani jednego z cz�onk�w za�ogi, kt�rzy mieli tam znale�� schronienie. Przez t�um przebieg� zaniepokojony pomruk. Nau zrobi� co� ze swoim mankietem, a jego g�os sta� si� nagle s�yszalny w ca�ej sali.

��Prosz� si� nie martwi�. Za�oga z pewno�ci� widzia�a, �e mocowania p�achty nie wytrzymaj� napr�enia, i mia�a kilkaset sekund, by ukry� si� w cieniu.

Qiwi skin�a g�ow�, powiedzia�a jednak cicho do Ezra:

��Je�li nie odpadli. Nawet nie wiedzia�am, �e tam b�d�.�� Je�li rzeczywi�cie odpadli, polecieli prosto na spotkanie s�o�cu� Nawet w ska fandrach termicznych ugotowaliby si� w ci�gu kilkudziesi�ciu sekund.

Czu�, jak jej ma�a d�o� wsuwa si� do jego d�oni. Ciekawe, czy w og�lewie, �e to zrobi�a? Lecz po sekundzie u�cisn�� lekko jej r�k�. Qiwi wpatrywa�a si� w g��wne okno.

��Powinnam tam by�.�� Powtarza�a to zdanie ju� kilkakrotnie, odk�d wr�ci�a do �rodka, lecz teraz jej g�os brzmia� zupe�nie inaczej.

Potem obraz w oknach zadr�a�, jakby kto� jednocze�nie uderzy� we wszystkie kamery. Blask prze�wiecaj�cy przez Diament Drugi zap�on�� mocniej, utworzy� d�ug�, poszarpan� lini�. Po chwili do��czy� do tego d�wi�k, coraz g�o�niejszy j�k, kt�ry przybiera� raz wy�sze, raz ni�sze tony.

��Grupmistrzu!�� G�os by� dono�ny i stanowczy, zupe�nie r�ny od zautomatyzowanych g�os�w emergenckich technik�w. By� to g�os Ritsera Brughla.�� Diament Drugi przemieszcza si�, podnosi��� Teraz sta�o si� to ju� oczywiste dla wszystkich. Przesuwa�a si� ca�a g�ra. Miliardy ton w ruchu.

A j�kliwy d�wi�k, kt�ry wci�� wype�nia� audytorium, towarzyszy� zapewne skr�caniu siatki cumowniczej mocuj�cej kwatery Queng Ho do powierzchni.

��Na szcz�cie nie jeste�my na jego drodze.�� Ezr wiedzia� to ju� z ca�� pewno�ci�. Ogromny masyw przesuwa� si� powoli, lecz jego kraw�d� znajdowa�a si� w bezpiecznej odleg�o�ci od balonu Queng Ho, Hammerfest i okr�t�w. Rozedrgany widok zewn�trzny powoli si� stabilizowa�.

Wszyscy w audytorium szukali jakiego� punktu zaczepienia.

Hammerfest zosta�o wzniesione na Diamencie Pierwszym. Skalny masyw trwa� nieporuszenie, wydawa� si� niezmieniony. Lecz okr�ty� W por�wnaniu z ogromem Diament�w wygl�da�y jak drobiny, w rzeczywisto�ci jednak ka�dy z nich mia� ponad sze��set metr�w d�ugo�ci i wa�y� miliony ton. Teraz wszystkie ko�ysa�y si� powoli na swych cumach przy Diamencie Pierwszym. By� to taniec lewiatan�w, taniec, kt�ry m�g� doprowadzi� do straszliwej katastrofy.

��Grupmistrzu!�� Zn�w Brughel.�� Mam ��czno�� audio z dow�dc� Diemem.

��Prze��cz go tutaj!

Ezr nigdy nie by� tak zapracowany jak w ci�gu Ksekund po Wybuchu i �mierci Jimmy�ego. Groza tego, co wydarzy�o si� na pok�adzie �Dalekiego skarbu�, przenika�a wszystkie my�li Ezra, nie m�g� jednak pozwoli�, by wymkn�a si� spod kontroli. Wszyscy byli zbyt zaj�ci ratowaniem tego, co jeszcze mogli ocali� z ludzkiej i naturalnej katastrofy.

Nazajutrz Tomas Nau zwr�ci� si� z przem�wieniem do wszystkich mieszka�c�w balonu Queng Ho i Hammerfest. Tomas Nau, kt�ry patrzy� na nich z wielkiego okna, by� wyra�nie zm�czony i przybity.

��Panie i panowie, gratulacje. Prze�yli�my drugi co do wielko�ci Wy buch w znanej nam historii OnOff. Uda�o nam si� to pomimo straszliwej, niewyobra�alnej zdrady.�� Przysun�� si� bli�ej kamery, jakby patrz�c na zm�czonych Emergent�w i Queng Ho zgromadzonych w audytorium.�� W najbli�szych Msekundach zajmiemy si� przede wszystkim przegl�dem i oszacowaniem strat� ale musz� by� z wami szczery. Bitwa pomi�dzy flotami Queng Ho i Emergent�w by�a ogromnie wyniszczaj�ca dla Queng Ho; z �alem przyznaj�, �e Emergenci ponie�li niemal r�wnie dotkliwe straty. Pr�bowali�my ukry� cho� cz�� tych zniszcze�. Mieli�my du�o cz�ci zapasowych, urz�dze� medycznych i materia��w podniesionych z Arachny. Po rozwi�zaniu kwestii bezpiecze�stwa mogliby�my te� skorzysta� z wiedzy i do�wiadczenia starszych specjalist�w Queng Ho. Nie mniej dzia�ali�my niemal na granicy bezpiecze�stwa. Po wczorajszych wydarzeniach wszystkie marginesy bezpiecze�stwa znikn�y. W tej chwili nie mamy ju� ani jednego sprawnego okr�tu i nie wiadomo, czy uda nam si� zbudowa� cho�by jeden z wrak�w pozosta�ych.

Tylko dwa okr�ty zderzy�y si� ze sob�. Najwyra�niej jednak �Dale ki skarb� by� w najlepszym stanie�� po akcji Jimmy�ego nap�d okr�tu i wi�kszo�� system�w podtrzymuj�cych �ycie nadawa�a si� ju� tylko na �mietnik.

��W ci�gu ostatnich Ksekund wielu z was ryzykowa�o �ycie, pr�buj�c ocali� cho� cz�� substancji lotnych. Tej cz�ci katastrofy nikt nie jest winien. Nikt z nas nie spodziewa� si� takiej gwa�towno�ci Wybuchu ani efekt�w, jakie wywo�a dzia�anie s�o�ca na l�d uwi�ziony pomi�dzy diamentami. Jak wiecie, pochwycili�my ju� wi�kszo�� du�ych blok�w. Tylko trzy nadal dryfuj� luzem.�� Benny Wen i Jau Xin pracowali razem, pr�buj�c �ci�gn�� te trzy wielkie g�azy i kilka mniejszych. Znajdowa�y si� za ledwie trzydzie�ci kilometr�w od bazy, lecz masa ka�dego z nich wynosi�a sto tysi�cy ton, a oni dysponowali tylko taks�wkami i jednym uszkodzonym podno�nikiem.�� Obecnie OnOff �wieci z moc� dw�ch i p� kilo wata na metr kwadratowy. Nasze pojazdy mog� dzia�a� w tych warunkach.

Odpowiednio przygotowane za�ogi tak�e mog� na kr�tko wychodzi� na zewn�trz. Nie uda nam si� jednak odzyska� �niegu powietrznego, kt�ry 1ulecia� w przestrze�, obawiamy si� te�, �e stracili�my spor� cz�� lodu.�� Nau roz�o�y� r�ce i westchn��.�� Przypomina to wiele spo�r�d historii, kt�re opowiadali nam Queng Ho. Walczyli�my, walczyli�my i omal nie doprowadzili�my si� do zguby. Nie mo�emy wr�ci� do domu z tym, co mamy.

Mo�emy si� tylko domy�la�, jak d�ugo przetrwamy, korzystaj�c z tego, co uda�o nam si� uratowa�. Pi�� lat? Sto lat? Stare prawdy nadal zachowuj� sw� moc; bez pomocy sta�ej cywilizacji �adna wyizolowana grupa okr�t�w i ludzi nie mo�e odbudowa� podstaw swej technologii.�� Na jego twarzy pojawi� si� na moment s�aby u�miech.�� Ale istnieje jaka� nadzieja. W pewnym sensie te katastrofy zmusi�y nas do tego, by�my skoncentrowali si� na pierwotnym celu naszej misji. Teraz nie jest to ju� kwestia akademickiej ciekawo�ci ani nawet kontakt�w handlowych Queng Ho�� teraz od mieszka�c�w Arachny zale�y nasze przetrwanie. Istoty zwane Paj�kami znajduj� si� obecnie na pocz�tku Ery Informacji. Na podstawie zgromadzonych dot�d informacji mo�emy przypuszcza�, �e podczas obecnego okresu aktywno�ci s�o�ca osi�gn� w�a�ciw� ekologi� przemys�ow�. Je�li uda nam si� przetrwa� jeszcze kilka dziesi�cioleci, przemys� Paj�k�w b�dzie wytwarza� wszystko, czego nam potrzeba. Nasza misja odniesie sukces, cho� znacznie wi�kszym kosztem, ni� ktokolwiek m�g�by przypuszcza�.

Czy mo�emy przetrwa� jeszcze przez trzy do pi�ciu dziesi�cioleci?

Prawdopodobnie. Mo�emy oszcz�dza�, konserwowa� Pytanie wa�niejsze brzmi, czy mo�emy ze sob� wsp�pracowa�? Dot�d nie wiod�o nam si� najlepiej. Wszyscy mamy r�ce unurzane we krwi, czy chcieli�my tego, czy te� nie. Wszyscy wiecie, co zrobi� Jimmy Diem. W spisku uczestniczy�y co najmniej trzy osoby. Mog�o by� ich wi�cej, ale prze�ladowania zmniejszy�yby tylko nasze szanse na przetrwanie. Zwracam si� wi�c do tych spo�r�d Queng Ho, kt�rzy zwi�zani byli jako� z tym spiskiem, cho�by po�rednio; pami�tajcie, co zrobili Jimmy Diem, Tsufe Do i Pham Patii, pami�tajcie, co chcieli zrobi�. Gotowi byli zniszczy� wszystkie okr�ty i Hammerfest.

Tymczasem zgin�li od w�asnych materia��w wybuchowych, kt�re zniszczy�y tak�e zahibernowanych Queng Ho i ambulatorium pe�ne Emergent�w i Queng Ho.

To b�dzie wi�c nasze Wygnanie. Wygnanie, na kt�re sami si� skazali�my. Nadal b�d� si� stara� dobrze wami kierowa�, lecz bez waszej pomocy z pewno�ci� poniesiemy kl�sk�. Musimy zapomnie� o dziel�cych nas r�nicach i nienawi�ci. My, Emergenci, wiemy sporo o was, Queng Ho; s�uchali�my waszej publicznej sieci od setek lat. Wasze informacje bardzo nam pomog�y, kiedy ponownie wkraczali�my w er� technologii.�� Zn�w ten zm�czony u�miech.�� Wiem, �e chcieli�cie przez to pozyska� nowych Klient�w; mimo to jeste�my wam wdzi�czni. Lecz my, Emergenci, nie spe�nili�my waszych oczekiwa�. Przynosimy ludziom co� nowego i cudownego: fiksacj�. To co�, co pocz�tkowo b�dzie wam si� wydawa�o dziwne. Prosz� jednak, by�cie dali temu szans�. Spr�bujcie nauczy� si� naszego �wiata tak, jak my uczyli�my si� waszego. Je�li wszyscy zechcemy dobrowolnie ze sob� wsp�pracowa�, mo�emy przetrwa�, a w dalszej przysz�o�ci doczeka� prawdziwego dobrobytu.

Twarz Nau znikn�a z ekranu, pozostawiaj�c widok na odmienion� powierzchni� ska�. Queng Ho zgromadzeni w audytorium spogl�dali po sobie, rozmawiali cicho. Kupcy maj� ogromn� dum�, szczeg�lnie gdy por�wnuj� si� z Klientami. Dla nich nawet najwi�ksze cywilizacje Klient�w, nawet Namqem i Canberra, s� jak pi�kne kwiaty, skazane przez swe pi�kno i przywi�zanie do jednego miejsca na powolne umieranie. Ezr po raz pierwszy w �yciu widzia� wstyd na twarzach tak wielu Queng Ho. Pracowa�em zjimmym. Pomaga�em mu. Nawet ci, kt�rzy tego nie robili, z pewno�ci� cieszyli si� jak dzieci, s�ysz�c pierwsze s�owa Jimmy�ego z �Dalekiego skarbu�.

Jak to wszystko mog�o zamieni� si� w taki koszmar?

Ciret i Marli przyszli po niego.

��Kilka pyta� zwi�zanych ze �ledztwem.�� Emergenccy stra�nicy prowadzili go na g�r�, lecz nie do doku taks�wek. Nau czeka� w biurze zarz�dcy floty, w biurze Vinha. Byli tam r�wnie� Ritser Brughel i Ann� Reynolt.

��Prosz� usi��� zarz�dco floty�� powiedzia� Nau cicho, wskazuj�c Ezrowi miejsce po�rodku sto�u.

Vinh zbli�y� si� powoli, usiad�. Nie mia� odwagi spojrze� prosto w oczy Tomasowi Nau. Pozostali� Ann� Reynolt by�a r�wnie zniecierpliwiona i zirytowana jak zawsze. Bez trudu unika� jej spojrzenia, jako �e ona i tak prawie nigdy na� nie patrzy�a. Ritser Brughel wydawa� si� r�wnie zm�czony jak grupmistrz, lecz na jego twarzy pojawia� si� od czasu do czasu dziwny u�mieszek. Brughel wpatrywa� si� w Ezra nieustannie. Ezr zrozumia� nagle, �e przepe�nia go poczucie triumfu. Wszystkie zgony�� po obu stronach�� nie mia�y �adnego znaczenia dla tego sadysty.

��Zarz�dco floty�� cichy g�os Naua wyrwa� go z rozmy�la�.�� Co do spisku J.Y. Diema�

��Wiedzia�em o nim, grupmistrzu.�� S�owa te by�y jednocze�nie przyznaniem si� do winy i prowokacj�.�� Ja�

Nau uni�s� r�k�.

��Wiem. Ale by� pan jednym z mniej znacz�cych uczestnik�w. Zidentyfikowali�my jeszcze kilku innych. Ten starzec, Pham Trinli. Dostarczy� im tarcze ochronne�� i omal przez to nie zgin��.

Brughel zachichota�.

��Tak, ugotowa�by si� na twardo. Jeszcze teraz skamle jak pies.

Nau odwr�ci� si� do Brughla. Nic nie m�wi�, tylko patrzy�. Po sekundzie Ritser skin�� g�ow� i przybra� r�wnie powa�n� min� jak jego zwierzchnik.

Grupmistrz zwr�ci� si� ponownie do Vinha.

��Nikt z nas nie mo�e pozwoli� sobie na gniew czy poczucie triumfu.

Teraz potrzebujemy wszystkich, nawet Phama Trinli.�� Spojrza� znacz�co na Ezra, a ten skin�� lekko g�ow�.

��Tak jest, Rozumiem.

��P�niej przes�uchamy pana w sprawie spisku, zarz�dco floty. Zale�y nam na tym, by zidentyfikowa� wszystkich, kt�rzy powinni pozostawa� pod szczeg�ln� obserwacj�. Na razie jednak mamy znacznie wa�niejsze sprawy ni� grzebanie si� w przesz�o�ci.

��Nawet po tym wszystkim chcecie, �ebym by� zarz�dc� floty?�� Nienawidzi� tej pracy jeszcze przed katastrof�. Teraz nienawidzi� jej jeszcze bardziej, cho� z zupe�nie innych powod�w.

Grupmistrz jednak skin�� g�ow�.

��By� pan odpowiedni� osob� przedtem i jest pan ni� nadal. Co wi�cej, potrzebujemy ci�g�o�ci. Je�li w szczery i widoczny spos�b podporz�dkuje si� pan mojemu przewodnictwu, ca�a spo�eczno�� b�dzie mia�a wi�cej szans na prze�ycie.

��Tak jest.�� Czasami tak �atwo odpokutowa� za swoje winy. Jimmy, Tsufe i Pham Patii ju� nie b�d� mieli okazji tego zrobi�.

��Dobrze. O ile mi wiadomo, nasza sytuacja zosta�a ju� ustabilizowana. Za�egnali�my najwi�ksze niebezpiecze�stwo. Co z Xinem i Wenem? Czy uda im si� uratowa� te bloki lodowe? Zebranie jak najwi�kszej ilo�ci paliwa jest obecnie spraw� priorytetow�.

��Uruchomili�my ju� destylarni�. Za kilka Ksekund rozpoczniemy produkcj�.�� 1 b�dziemy mogli uzupe�ni� paliwo w taks�wkach.�� Mam nadziej�, �e ostatnie bloki lodowe zostan� wci�gni�te do cienia i umocowane w ci�gu czterdziestu Ksekund.

Nau zerkn�� na Ann� Reynolt.

��To rozs�dny szacunek, grupmistrzu. Wszystkie inne problemy s� pod kontrol�.

��Mamy teraz czas na istotne, ludzkie sprawy. Panie Vinh, chcemy wyda� jeszcze dzi� kilka og�osze�. Podzi�kujemy publicznie panu i Qiwi Lin Lisolet za pomoc przy wytropieniu pozosta�ych cz�onk�w spisku.

��Ale�

��Tak, wiem, �e to przek�amanie. Lecz Qiwi nigdy nie nale�a�a do spisku, a naprawd� bardzo nam si� przys�u�y�a.�� Nau umilk� na moment.�� Biedna dziewczynka by�a zdruzgotana. Jest w niej wiele gniewu. Ze wzgl�du na ni� i ze wzgl�du na ca�� spo�eczno�� powinien pan nas wspom�c.

Chc�, by wszyscy wiedzieli, �e jest wielu Queng Ho, kt�rzy potrafi� zachowa� si� rozs�dnie, kt�rzy zgodzili si� z nami wsp�pracowa�.�� Zn�w kr�tka przerwa.�� A teraz rzecz najwa�niejsza. S�ysza� pan moje przem�wienie, fragment m�wi�cy o tym, �e powinni�my poznawa� swoje �wiaty?

��O� fiksacji?�� O tym, co naprawd� zrobili Trixii.

Na twarzy Ritsera Brughla zn�w pojawi� si� sadystyczny u�miech.

��Tak, w�a�nie o tym�� przyzna� Nau.�� Mo�e powinni�my poinformowa� was o tym wcze�niej, ale okres treningowy nie dobieg� jeszcze ko�ca. W obecnej sytuacji fiksacja mo�e decydowa� o naszym przetrwaniu. Ezr, chc�, �eby Ann� zabra�a pana do Hammerfest i wyja�ni�a wszystko. B�dzie pan pierwszy. Chc�, �eby pan to zrozumia�, �eby pan to zaakceptowa�. Kiedy ju� si� tak stanie, wyja�ni pan istot� fiksacji swoim ludziom, by i oni mogli to zaakceptowa�. Tylko wtedy nasza misja mo�e zako�czy� si� sukcesem.

Wkr�tce mia� wi�c pozna� sekret, kt�ry przez ostatnie Msekundy by� tre�ci� wszystkich jego sn�w i poczyna�. Ezr p�yn�� g��wnym korytarzem do �luz taks�wek, gdzie prowadzi�a go Ann� Reynolt. Ka�dy metr by� dla niego wyzwaniem. Fiksacja. Choroba, kt�rej nie potrafili uleczy�. Ple�� m�zgu. By�a tematem plotek, domys��w, sennych koszmar�w, a teraz on mia� si� wszystkiego dowiedzie�.

Reynolt zaprosi�a go gestem do wn�trza taks�wki.

��Prosz� usi��� tam, Vinh.�� Prawd� m�wi�c, wola� zadawa� si� z Ann� Reynolt. Ona przynajmniej nie kry�a swej pogardy, nie wyczuwa� w niej te� sadystycznego triumfu, kt�ry wype�nia� Ritsera Brughla.

Taks�wka ruszy�a w drog�. Kwatery Queng Ho nadal by�y przymocowane do skalnego pod�o�a. Blask s�o�ca by� jeszcze zbyt silny, by mo�na je uwolni�. Niebo co prawda straci�o ju� fioletowy odcie� i pokry�o si� normaln� czerni�, przecina�y je jednak ogony jasnych komet�� blok�w lodu, kt�re lata�y kilkadziesi�t kilometr�w dalej. Gdzie� po�r�d nich znajdowali si� tak�e Xin i Wen.

Hammerfest odleg�e by�o zaledwie pi��set metr�w od balonu Queng Ho, bez trudu mogli pokona� t� przestrze� wolnym skokiem. Reynolt wola�a jednak bezpiecze�stwo i komfort taks�wki. Lecieli w milczeniu, ogl�daj�c z wysoka puste, skalne po�acie. Gdyby nie widzieli tego samego miejsca przed katastrof�, nie zauwa�yliby zapewne �adnych zniszcze�. Ogromne skalne masywy przesta�y si� ju� przemieszcza�. Wolny l�d i �nieg ponownie zosta�y przesuni�te w cie�, wi�ksze g�azy i mniejsze, coraz mniejsze od�amki. Tyle �e teraz by�o ich naprawd� niewiele. Zacienion� stron� diament�w oblewa� obecnie ksi�ycowy blask�� �wiat�o odbite od Arachny.

Taks�wka przelecia�a pi��dziesi�t metr�w nad za�ogami, kt�re pr�bowa�y ponownie zamocowa� silniki elektryczne. Kiedy Ezr by� tu ostatnio, to Qiwi Lisolet kierowa�a ich prac�.

Reynolt przerwa�a wreszcie milczenie.

��Wszyscy pomy�lnie zafiksowani przebywaj� w Hammerfest. Mo�e pan rozmawia�, z kim tylko pan zechce.

Hammerfest wygl�da�o jak elegancka prywatna posiad�o��. By�o luksusowym sercem operacji Emergent�w. Ten fakt przynosi� Ezrowi pewne pocieszenie. Wmawia� sobie, �e Trixia i pozostali s� tu przyzwoicie traktowani. By� mo�e �yli w takich warunkach jak zak�adnicy z historii Queng Ho, jak legendarna Setka z Far Pyorya. Lecz �aden rozs�dny Kupiec nie zbudowa�by swoich kwater na stercie kamieni. Taks�wka przep�yn�a ponad wie�ami przedziwnej urody, bajkowym zamkiem wyrastaj�cym z kryszta�owej r�wniny. Wkr�tce dowie si�, co kryje �w zamek� Dopiero po chwili dotar� do niego sens s��w wypowiedzianych przez Reynolt.

��Pomy�lnie zafiksowani?

Reynolt wzruszy�a ramionami.

��Fiksacja to ple�� m�zgu na uwi�zi. Podczas pierwszej konwersji stracili�my trzydzie�ci procent; mo�emy straci� wi�cej w nadchodz�cych latach. Tych w najgorszym stanie przenie�li�my na �Daleki skarb�.

��Ale co�

��Sied� cicho i pozw�l mi wyt�umaczy�.�� Jej spojrzenie pow�drowa�o gdzie� za plecy Vinha. Milcza�a przez kilkana�cie sekund.�� Pami�tasz, �e zachorowali�cie podczas zasadzki. Domy�lili�cie si�, �e to sztucznie wywo�ana choroba; czas jej inkubacji stanowi� wa�n� cz�� naszego planu. Nie wiecie jednak, �e wojskowe zastosowanie tej infekcji ma drugorz�dne znaczenie. Ple�� m�zgu wywo�uje wirus. Jego oryginalna, naturalna forma zabi�a miliony ludzi w uk�adzie s�onecznym Emergent�w, zniszczy�a ich cywilizacj� i przygotowa�a grunt pod obecn� er� ekspansji. Oryginalne szczepy wirusa mia�y bowiem pewn� bardzo ciekaw� w�a�ciwo��; by�y skarbnic� neurotoksyn. Przez stulecia, jakie min�y od Wielkiej Plagi, Emergenci ob�askawili wirusa i wprz�gli go w s�u�b� cywilizacji. Jego obecna forma potrzebuje specjalnego wsparcia, by przebi� si� przez barier� ochronn� m�zgu, a potem rozprzestrzenia si� w bezbolesny niemal spos�b, zara�aj�c oko�o dziewi��dziesi�ciu procent kom�rek neuroglejowych.

Teraz potrafimy tak�e kontrolowa� wytwarzanie neuroaktyw�w.�� Taks�wka zwolni�a i zatrzyma�a si� powoli przed �luz� Hammerfest.

Arachna przesun�a si� po niebie, �ksi�yc� w pe�ni, niemal p� stopnia szeroko�ci. Planeta �wieci�a jednolitym bia�ym blaskiem, jej powierzchni� okrywa�a gruba warstwa chmur.

Ezr prawie tego nie zauwa�y�. My�la� o tym, co kry�o si� za suchym opisem Ann� Reynolt; emergencki wirus na uwi�zi, penetruj�cy m�zg, rozmna�aj�cy si� w dziesi�tki miliard�w, s�cz�cy trucizn� do �ywego m�zgu. Pami�ta� straszliwe ci�nienie w g�owie, kiedy ich �adownik wznosi� si� nad powierzchni� Arachny. To choroba puka�a w�a�nie do bram jego umys�u. Ezr Vinh i wszyscy obecni w kwaterach Queng Ho odparli ten szturm�� a mo�e ich m�zgi nadal by�y zara�one, a choroba trwa�a w stanie u�pienia.

Lecz Trixia Bonsol i ludzie z odno�nikiem �fiksat� przy nazwiskach zostali poddani specjalnej terapii. Zamiast ich leczy�, ludzie Reynolt pozwalali, by choroba si� rozwija�a, by po�era�a m�zgi chorych niczym zgnilizna wn�trze owocu. Gdyby w taks�wce panowa�a cho�by �ladowa grawitacja, Ezr by zwymiotowa�.

��Ale dlaczego?

Reynolt zignorowa�a jego pytanie. Otworzy�a w�az �luzy i wprowadzi�a go do wn�trza Hammerfest. Kiedy zn�w przem�wi�a, w jej oboj�tnym zazwyczaj g�osie kry� si� entuzjazm�� Fiksacja uszlachetnia. To klucz do sukcesu Emergent�w, znacznie subtelniejszy, ni� m�g�by� sobie wyobrazi�. Nie chodzi tylko o to, �e wyhodowali�my psychoaktywny wirus. Jego rozrost mo�e by� kontrolowany z niezwyk��, milimetrow� wr�cz precyzj��� a kiedy ju� zostanie umiejscowiony, z t� sam� precyzj� mo�emy sterowa� jego ofiar�.�� Reakcja Vinha by�a tak niejednoznaczna, �e nawet Reynolt poczu�a si� w obowi�zku wyja�ni� to dok�adniej.�� Nie rozumiesz? Mo�emy wp�ywa� na �wiadomo�� cz�owieka, poprawi� jego zdolno�� do koncentracji; mo�emy zamienia� ludzi w maszyny analityczne.�� Opisa�a mu wszystko w najdrobniejszych, najstraszliwszych szczeg�ach. W �wiatach Emergent�w proces fiksacji stosowany by� na ostatnich latach specjalistycznego szkolenia, intensyfikowa� prac� przysz�ych absolwent�w i zamienia� ich w geniuszy. W przypadku Trixii i pozosta�ych proces ten zosta� oczywi�cie odpowiednio przyspieszony. Przez wiele dni Reynolt i inni technicy odpowiednio kszta�towali wirusa, odpowiednio dawkowali chemikalia; wszystko przebiega�o pod kontrol� komputer�w medycznych, kt�re gromadzi�y i analizowa�y dane z konwencjonalnych bada� m�zgu�

��Teraz trening dobieg� ju� ko�ca. Ci, kt�rzy prze�yli, gotowi s� prowadzi� swoje badania intensywniej ni� kiedykolwiek dot�d.

Reynolt prowadzi�a go przez pokoje wyposa�one w pluszowe meble, o �cianach wyk�adanych kilimami. Kolejne korytarze stawa�y si� coraz w�sze i w�sze, by w ko�cu zamieni� si� w tunele szeroko�ci mniejszej ni� metr. By�a to architektura rodem z odleg�ej historii� obraz z serca urbanistycznej tyranii. Wreszcie stan�li przed jakimi� drzwiami. Podobnie jak wszystkie pozosta�e i te mia�y tabliczk� z numerem i specjalizacj�. Ta g�osi�a: F042 LINGWISTYKA. BADAWCZA.

��Jeszcze jedno�� powiedzia�a Reynolt, zatrzymuj�c si� przy wej�ciu.�� Grupmistrz Nau uwa�a, �e mo�esz si� zdenerwowa� tym, co tutaj zobaczysz. Wiem, �e cudzoziemcy reaguj� bardzo gwa�townie przy pierwszych kontaktach z fiksacja.�� Przechyli�a g�ow�, jakby szacuj�c psychiczn� odporno�� Vinha.�� Dlatego grupmistrz poprosi� mnie, bym wyra�nie to zaznaczy�a; fiksacja jest zazwyczaj procesem odwracalnym, przynajmniej w znacznym stopniu.�� Wzruszy�a ramionami, jakby zdegustowana tym, co musia�a zrobi�.

��Otw�rz drzwi�� powiedzia� Ezr chrapliwym g�osem.

Pok�j by� male�ki, o�wietlony jedynie blaskiem padaj�cym z kilkunastu aktywnych okien. �wiat�o tworzy�o aureol� wok� g�owy osoby znajduj�cej si� w �rodku; kr�tkie w�osy, szczup�a figura w zwyk�ym ubraniu roboczym.

��Trixia?�� powiedzia� cicho. Przep�yn�� przez pok�j, by dotkn�� jej ramienia. Nie odwr�ci�a si�. Ezr prze�kn�� ci�ko i podp�yn�� dalej, by spojrze� w jej twarz.�� Trixia?

Wydawa�o si�, �e przez moment spojrza�a mu prosto w oczy. Potem odtr�ci�a jego r�k� i pr�bowa�a zajrze� za jego plecy, na okna.

��Zas�aniasz mi monitory. Nic nie widz�!�� m�wi�a nerwowym, niemal histerycznym tonem.

Ezr odsun�� g�ow�, odwr�ci� si�, by zobaczy�, co takiego widzia�a w tych oknach. �ciany wok� Trixii wype�nione by�y diagramami strukturalnymi i generatywnymi. Jedn� sekcj� zajmowa�y wy��cznie opcje s�ownictwa. Znajdowa�y si� tam s�owa w nese przyporz�dkowane do jakich� bzdur niemo�liwych do wypowiedzenia. By�o to typowe miejsce pracy analityka j�zykoznawcy, cho� nikt o zdrowych zmys�ach nie u�ywa�by jednocze�nie a� tylu okien. Spojrzenie Trbrii w�drowa�o z miejsca na miejsce, jej palce wybiera�y kolejne mo�liwo�ci. Od czasu do czasu wypowiada�a jak�� komend�. Jej twarz wyra�a�a najwy�sze skupienie. Nie by� to obcy widok i to nie on przera�a� Ezra; widzia� j� ju� nieraz w takim stanie, kiedy by�a zafascynowana jakim� problemem j�zykowym.

Kiedy tylko zszed� jej z widoku, Trixia natychmiast o nim zapomnia�a.

Nigdy jeszcze nie widzia� jej tak� zafiksowanej.

Ezr Vinh zaczyna� rozumie�.

Obserwowa� j� przez kilkadziesi�t sekund, patrzy�, jak wyprowadza w oknach coraz to nowe wzory, dokonuje wybor�w, zmienia struktury.

Wreszcie spyta� cichym, niemal oboj�tnym g�osem:

��Jak leci, Trixia?

���wietnie.�� Odpowied� by�a natychmiastowa, ton dok�adnie taki sam, jakim przemawia�a Trixia, kiedy by�a czym� zaabsorbowana.�� Te ksi��ki z biblioteki Paj�k�w s� naprawd� cudowne. Rozpracowa�am ju� prawie znaki graficzne. Nikt jeszcze nie widzia� czego� podobnego, nikt tego nie robi�.

Paj�ki widz� inaczej ni� my; fuzja wizualna jest u nich zupe�nie odmienna.

Gdyby nie te podr�czniki fizyki, nigdy nawet nie pomy�la�abym o rozszczepionych grafemach.�� Jej glos by� odleg�y, lekko podekscytowany.

Nie odwr�ci�a si�, kiedy do niego m�wi�a, jej palce bez ustanku pracowa�y.

Teraz, kiedy jego oczy przywyk�y ju� do p�mroku, dostrzega� drobne, przera�aj�ce szczeg�y. Jej ubranie by�o �wie�e, pokryte jednak z przodu jakimi� kleistymi plamami. W�osy, nawet kr�tko przyci�te, by�y zmierzwione i t�uste. Jaka� drobina�� fragment jedzenia?�� przyklei�a si� do jej twarzy, tu� nad warg�.

Czy ona potrafi si� chocia� sama wyk�pa�? Vmh zerkn�� w d�, na wej�cie. Pok�j by� za ma�y nawet dla trzech os�b, lecz Reynolt wsun�a g�ow� i ramiona do wn�trza. Unosi�a si� swobodnie.

��Doktor Bonsol radzi sobie doskonale, nawet lepiej od naszych ling wist�w, cho� ci s� fiksatami ju� od szko�y �redniej. Dzi�ki niej b�dziemy umieli odczyta� j�zyk Paj�k�w, nim jeszcze wyjd� na powierzchni�.

Ezr zn�w dotkn�� ramienia Trixii. Zn�w go odtr�ci�a. Nie by� to gest z�o�ci czy strachu; ogania�a si� od niego jak od natr�tnej muchy.

��Pami�tasz mnie, Trixio?�� Nie odpowiedzia�a, ale by� pewien, �e pami�ta. Teraz po prostu nie mia�o to dla niej �adnego znaczenia, nie chcia�a nawet traci� czasu na odpowied�. By�a zaczarowan� ksi�niczk� i tylko z�e czarownice mog�y zdj�� z niej urok. Ta historia mog�a si� jednak nigdy nie zdarzy�, gdyby tylko pos�ucha� obaw ksi�niczki, gdyby zgodzi� si� z Sumem Dotranem.

��Tak mi przykro, Trixio.

��Wystarczy jak na pierwsz� wizyt�, zarz�dco�� powiedzia�a Reynolt, gestem nak�aniaj�c go do wyj�cia.

Vinh podp�yn�� do drzwi. Trixia ani na moment nie odrywa�a spojrzenia od swej pracy. W�a�nie tego rodzaju zafascynowanie i determinacja pocz�tkowo poci�ga�y go najbardziej. Pochodzi�a z Trilandu, by�a jedn� z niewielu, kt�rzy przy��czyli si� do ekspedycji Queng Ho bez rodziny czy cho�by bli�szych przyjaci�. Trixia marzy�a o tym, by pozna� prawdziwie obc� cywilizacj�, dowiedzie� si� rzeczy, o kt�rych ludzko�� nie mia�a dot�d poj�cia. To marzenie pcha�o j� do czynu, znaczy�o dla niej tyle samo, co dla najodwa�niejszych Queng Ho. Teraz mia�a to, czemu si� po�wi�ci�a� i nic wi�cej.

W drzwiach zatrzyma� si� i spojrza� po raz ostatni na ty� jej g�owy.

��Jeste� szcz�liwa?�� spyta� cicho, nie oczekuj�c odpowiedzi.

Nie odwr�ci�a si�, lecz jej palce na moment znieruchomia�y. Cho� jego twarz i dotyk nie zrobi�y na niej �adnego wra�enia, s�owa tego g�upiutkiego pytania poruszy�y j� wreszcie. Gdzie�, w g��bi tej kochanej g�owy pytanie przes�czy�o si� przez warstwy fiksacji, zosta�o b�yskawicznie rozwa�one.

��Tak, bardzo.�� Palce zn�w podj�y przerwan� prac�.

Vinh nie pami�ta� zupe�nie drogi powrotnej do balonu, a p�niejsze wydarzenia pozosta�y w jego pami�ci jedynie jako strz�pki rozm�w, pojedyncze obrazy. Przy �luzach spotka� Benny�ego Wena.

Benny chcia� z nim porozmawia�.

��Wr�cili�my znacznie wcze�niej, ni� przypuszcza�em. Nie wyobra�asz sobie nawet, jak zr�czni s� piloci Xina.�� Zni�y� nieco g�os.�� Jeden z nich to Ai Sun. Wiesz, ta z �Niewidzialnej r�ki�. Pracowa�a w Nawigacji. Jedna z naszych, Ezr. Ale teraz jest jakby martwa w �rodku, jak inni piloci i programi�ci Emergent�w. Xin powiedzia� mi, �e zosta�a zafiksowana. M�wi�, �e ty mo�esz mi to wyt�umaczy�. Ezr, wiesz, �e m�j ta*a jest w Hammerfest. Co�

Ezr nie pami�ta� ju� dalszego ci�gu rozmowy. Mo�e krzycza� na Benny�ego, mo�e po prostu go odepchn��. Wyt�umacz fiksacj� swoim ludziom,tak by mogli j� zaakceptowa�, by nasza misja zako�czy�a si� powodzeniem.

Kiedy powr�ci� rozs�dek�

Vinh by� sam w centralnym parku kwater Queng Ho. Nie pami�ta� wcale, jak si� tu dosta�. Park rozci�ga� si� wok� niego, ga��zie drzew dotyka�y go z pi�ciu stron. Istnia�o takie stare powiedzenie: bez bakterium 1kwatery nie mog� utrzyma� mieszka�c�w przy �yciu, bez parku mieszka�cy trac� dusze. Nawet na okr�tach podr�uj�cych do odleg�ych gwiazd zawsze musia�o znale�� si� miejsce dla bonsai kapitana. W wi�kszych salach, tysi�cletnich kwaterach Canberra i Namqem, park zajmowa� najwi�ksze pomieszczenie w budynku, kilometry kwadratowe �ywej przyrody.

Lecz nawet najmniejszy park mia� sw�j wyj�tkowy charakter, by� obrazem tysi�cy lat do�wiadcze� i pomys�owo�ci Queng Ho. Ten stwarza� wra�enie le�nej g�stwiny, dziczy, w kt�rej kry�y si� wi�ksze i mniejsze stworzenia.

Utrzymanie r�wnowagi �yciowej na tak ma�ej przestrzeni by�o prawdopodobnie najtrudniejszym zadaniem w kwaterach.

Park pogr��a� si� w p�mroku. Po prawej r�ce Vinha powoli przygasa� blask sztucznego, b��kitnego nieba. Ezr si�gn�� w d�, przyci�gn�� si� powoli do gruntu. Nie by�a to d�uga podr�; park mia� ledwie dwana�cie metr�w szeroko�ci. Vinh wtuli� si� w mi�kki mech obok pnia drzewa, s�ucha� odg�os�w k�ad�cego si� do snu lasu. Po niebie przemkn�� nietoperz, gdzie� w pobli�u melodyjnie mrucza�o gniazdo motyli. Nietoperz by� zapewne fa�szywy. Tak ma�y park nie m�g� wy�ywi� wi�kszych zwierz�t, motyle jednak mog�y by� prawdziwe.

Na kr�tk� chwil� zapad� w b�ogos�awiony sen, pozbawiony wszelkich my�li i wspomnie�

�by potem przypomnie� sobie wszystko z jeszcze wi�ksz� wyrazisto�ci�. Jimmy nie �y�. I Tsufe i Pham Patii. Umieraj�c, zabili setki innych, tak�e ludzi, kt�rzy mogli wiedzie�, co teraz zrobi�. A jednak ja wci�� �yj�.

Nawet p� dnia temu �wiadomo�� tego, co sta�o si� z Trixi�, budzi�aby w nim niepohamowany gniew. Teraz gniew musia� ust�pi� przed wstydem.

Ezr Vinh by� wsp�winny temu, co sta�o si� na �Dalekim skarbie�. Gdyby plan Jimmy�ego si� powi�d�, zgin�liby wszyscy mieszka�cy Hammerfest.

By� g�upi i wspiera� g�upich, nieobliczalnych ludzi�� czy by�o to tak z�e, jak wci�ganie wsp�lnika w zdradliw� zasadzk�? Me, nie, nie! A jednak, ostatecznie, Jimmy zabi� wielu spo�r�d tych, kt�rzy prze�yli zasadzk�. A jamusz� to naprawi�. Musz� jako� wyt�umaczy� fiksacj� moim ludziom, bymogli j� zaakceptowa�, by misja zako�czy�a si� powodzeniem.

Ezr zd�awi� szloch. Mia� przekona� innych do czego�, czego sam nie zaakceptowa�by za �adn� cen�. Nigdy w �yciu nie wyobra�a� sobie, �e mo�e by� co� r�wnie trudnego.

W oddali rozb�ysn�o jakie� �wiate�ko. Zaszele�ci�y ga��zie. Kto� wszed� do parku, zbli�a� si� do polany. Promie� lampki o�wietli� na moment twarz Vinha, potem zgas�.

��Aha. Wiedzia�em, �e ci� tu znajd�.�� To by� Pham Trinli. Starzec pochwyci� si� ga��zi i usiad� na mchu obok Vinha.

��We� si� w gar��, m�ody cz�owieku. Diem mia� dobre zamiary. Pomaga�em mu, jak mog�em, ale on by� lekkomy�lnym narwa�cem. Nigdy nie przypuszcza�em, �e mo�e by� tak g�upi. Zgin�o wielu niewinnych ludzi.

C�, zdarza si�.

Vinh odwr�ci� si� w stron� Phama; jego twarz by�a niewyra�n�, blad� plam� ja�niej�c� w p�mroku. Przez moment Ezr ma�o nie wybuchn��. Tak ch�tnie uderzy�by starca. Pohamowa� si� jednak, cofn�� g��biej w mrok i uspokoi� oddech.

��Tak, zdarza si�.�� Mo�e kiedy� i tobie przydarzy si� co� paskudnego.

Z pewno�ci� ca�y park by� na pods�uchu.

��Odwaga, podoba mi si� to.�� W ciemno�ci Vinh nie widzia�, czy jego rozm�wca si� u�miecha, czy te� wyg�osi� ten g�upi komplement ca�kiem powa�nie. Trinli przysun�� si� nieco bli�ej i zni�y� g�os do szeptu.

��Nie przejmuj si� tym tak bardzo. Czasami trzeba si� podda�, �eby przetrwa�. My�l�, �e potrafi� manipulowa� tym Nauem. To jego przem�wienie� zauwa�y�e�? Po wszystkim, co zrobi� Jimmy, Nau pr�bowa� za�agodzi� ca�� spraw�. Jestem pewien, �e podkrad� to przem�wienie jakiej� naszej postaci historycznej.

Wi�c nawet w piekle s� klauni. Pham Trinli, podstarza�y wojak, kt�remu wydawa�o si�, �e konspiracja to szeptanie w centralnym parku kwater.

Trinli by� tak straszliwie bezmy�lny. Co gorsza, pojmowa� tak wiele rzeczy na opak�

Siedzieli przez jaki� czas w niemal absolutnej ciemno�ci. Pham Trinli lito�ciwie milcza�. G�upota tego cz�owieka by�a niczym g�az wrzucony do jeziora rozpaczy Vinha. Poruszy�a jego powierzchni�. Te idiotyzmy pozwoli�y mu zaj�� si� czym� innym pr�cz samego siebie. Przem�wienie Nau� pojednawcze? W pewnym sensie. Nau by� w tej sprawie stron� pokrzywdzon�. Ale obie strony zosta�y pokrzywdzone. Jedynym wyj�ciem by�a teraz wsp�praca. Pr�bowa� przypomnie� sobie s�owa grupmistrza.

Hm� Niekt�re frazy naprawd� zosta�y zapo�yczone z przem�wienia Phama Nuwena w Brisgo Gap. Brisgo Gap by�o jednym z najja�niejszych punkt�w w historii Queng Ho, gdzie Kupcy uratowali rozwini�t� cywilizacj� i miliardy ludzkich istnie�. Je�li w og�le mo�na powi�za� tak ogromne zjawisko z jednym punktem w czasie i przestrzeni, to Brisgo Gap by�o pocz�tkiem wsp�czesnego Queng Ho. Podobie�stwa z obecn� sytuacj� praktycznie nie� tyle �e tam tak�e wsp�pracowali ze sob� ludzie z r�nych stron, zjednoczyli si� w obliczu straszliwej zdrady.

Przem�wienie Phama Nuwena nadawane by�o w Ludzkiej Przestrzeni wiele razy w ci�gu ostatnich dw�ch tysi�cy lat. Nic dziwnego, �e zna� je tak�e Tomas Nau. Wi�c przemyci� jak�� fraz� tu i tam, szuka� wsp�lnego t�a� tyle �e dla Tomasa Nau wsp�praca oznacza�a akceptacj� fiksacji, tego, co zrobiono z Trixi� Bonsol. Vinh u�wiadomi� sobie, �e jaka� cz�� jego umys�u wyczuwa�a te podobie�stwa, reagowa�a na nie. Dopiero teraz zrozumia�, jak bardzo pasowa�y do tej sytuacji, jak sprytnie zosta�y wykorzystane. Wszystko zadziwiaj�co g�adko ��czy�o si� ze sob�, prowadzi�o do jednego celu, kt�rym by�o przekonanie Ezra Vinha, �e musi zaakceptowa� fiksacj�.

Ostatnie dwa dni przepe�nione by�y wstydem i poczuciem winy. Teraz Ezr zacz�� si� zastanawia�. Jimmy Diem nigdy nie by� jego przyjacielem.

By� od niego kilka lat starszy, a odk�d si� poznali, Jimmy zawsze nim dowodzi�, uczy� go dyscypliny i odpowiedzialno�ci. Ezr pr�bowa� teraz my�le� o nim jako o zwyk�ym cz�owieku, nie tylko dow�dcy. Ezr sam nie by� kim� wyj�tkowym, dorasta� jednak w samym centrum Vinh.23. W�r�d ciotek, wujk�w i kuzyn�w znajdowa�o si� wielu najbogatszych i najbardziej wp�ywowych Kupc�w w tej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni. Ezr s�ucha� ich i bawi� si� z nimi od wczesnego dzieci�stwa� a Jimmy Diem po prostu do nich nie pasowa�. Jimmy ci�ko pracowa�, lecz nie mia� do�� wyobra�ni. Na szcz�cie mia� skromne marzenia, bo cho� stara� si� z ca�ych si�, nie potrafi� dowodzi� niczym bardziej z�o�onym ni� pojedyncza za�oga. Hm, nigdy niemy�la�em o nim w ten spos�b. By�a to smutna niespodzianka, kt�ra zdj�a nagle z Jimmy�ego nimb niedost�pno�ci, uczyni�a ze� kogo�, kto m�g�by by� przyjacielem.

Ezr zrozumia� jednocze�nie, jak trudne musia�o by� dla Jimmy�ego szanta�owanie Naua, zmuszanie go do pertraktacji. Nie mia� talentu do takich rzeczy i w ko�cu si� przeliczy�. Jedyne, czego naprawd� pragn�� Jimmy, to o�eni� si� z Tsufe Do i awansowa� na zarz�dc�. To nie ma sensu. Vinh u�wiadomi� sobie nagle, �e siedzi w ca�kowitej ciemno�ci, us�ysza� motyle �pi�ce na drzewach. Wilgo� mchu przenika�a przez jego koszul� i spodnie.

Pr�bowa� przypomnie� sobie dok�adnie, co s�ysza� z g�o�nik�w w audytorium. To by� g�os Jimmy�ego, bez w�tpienia. Ten sam akcent nese z rodziny Diem. Lecz ton, dob�r s��w, kt�re by�y tak butne, tak aroganckie, tak� niemal radosne. Jimmy Diem nigdy nie potrafi� udawa� entuzjazmu. I Jimmy Diem nigdy te� nie czu�by takiego entuzjazmu.

A to prowadzi�o tylko do jednego wniosku. Podrobienie g�osu Jimmy�ego i jego akcentu by�o trudne, ale jako� im si� uda�o. Co jeszcze by�o k�amstwem? Jimmy nikogo nie zabi�. Starsi Queng Ho zostali zamordowani, nim Jimmy, Tsufe i Pham Patii znale�li si� na pok�adzie �Dalekiego skarbu�. Tomas Nau pope�ni� niewyobra�aln� zbrodni�, by ustawi� si� w dogodnej pozycji, wykaza� swoj� wy�szo�� moraln�. Wyt�umacz fiksacj�swoim ludziom tak, by j� zaakceptowali, by nasza misja zako�czy�a si�powodzeniem.

Vinh podni�s� wzrok ku niebu. Tu i tam pomi�dzy ga��ziami prze�witywa�y gwiazdy, sztuczne gwiazdozbiory odleg�e o dziesi�tki lat �wietlnych. S�ysza�, jak Pham Trinli zmienia pozycj�. Starzec poklepa� go po ramieniu i wzni�s� si� nad ziemi�.

��Dobrze, widz�, �e ju� si� troch� uspokoi�e�. Pami�taj, musisz si� podda�, �eby przetrwa�. Nau jest mi�kki, poradzimy sobie z nim.

Ezr dr�a� na ca�ym ciele, ryk w�ciek�o�ci podchodzi� mu do gard�a.

Powstrzyma� go w por�, zamieni� w cichy szloch, nada� z�o�ci pozory zm�czenia i rezygnacji.

��T-tak. Musimy jako� przetrwa�.

��Dobry ch�opak.�� Trinli zn�w poklepa� go po ramieniu i odwr�ci� si�, by ruszy� do wyj�cia. Ezr pami�ta�, co Ritser Brughel m�wi� o zachowaniu Trinlego po Wybuchu. Starzec by� odporny na moralne manipulacje Tomasa Nau. Ale to nie mia�o znaczenia, bo Trinli by� tak�e tch�rzem, kt�ry oszukiwa� samego siebie. Musisz si� podda�, by przetrwa�.

Jeden Jimmy Diem wart by� stu Pham�w Trinlich.

Tomas Nau sprytnie wymanewrowa� ich wszystkich, ukrad� umys� Trixii i wielu innych. Zamordowa� tych, kt�rzy mogli mu naprawd� zagrozi�. I wykorzysta� te morderstwa, by zamieni� pozosta�ych przy �yciu Queng Ho w oddane mu narz�dzia.

Ezr patrzy� na sztuczne gwiazdy, na ga��zie drzew, kt�re rysowa�y si� na niebie niczym wielkie, zakrzywione szpony. Pewnie mo�na naciska� kogo� zbyt mocno, z�ama� go, tak �e nie b�dzie ju� d�u�ej narz�dziem. Wpatruj�c si� w otaczaj�ce go drzewa, Vinh czu�, jak jego umys� rozpada si� na r�ne cz�ci. Jedna z nich przygl�da�a si� temu biernie, zdumiona, �e Ezr Vinh m�g� ulec takiej dezintegracji. Inna zag��bia�a si� w samej sobie, pogr��a�a coraz mocniej w rozpaczy; Sum Dotran nie wr�ci ju� nigdy, ani S.J.

Park, a obietnica, �e stan Trixii da si� odwr�ci�, z pewno�ci� by�a k�amstwem. Istnia�a jednak jeszcze trzecia cz��, zimna, analityczna i ��dna krwi. Zar�wno dla Queng Ho, jak i dla Emergent�w Wygnanie trwa� b�dzie dziesi�tki lat. Wi�kszo�� tego czasu sp�dz� w stanie hibernacji, u�pieni�

lecz nadal mieli przed sob� wiele lat aktywno�ci. A Tomas Nau potrzebowa� wszystkich, kt�rzy zostali przy �yciu. Na razie Queng Ho zostali pobici, zgwa�ceni i o czym nale�y przekona� Tomasa Nau.-�oszukani. Ta zimna cz�� jego duszy, zdolna do mordu, patrzy�a na t� przysz�o�� z ponur� determinacj�. Nie o takim �yciu marzy� kiedy� Ezr Vinh. Wiedzia�, �e nie b�dzie mia� przyjaci�, kt�rym m�g�by zaufa�. B�dzie �y� w otoczeniu g�upc�w i wrog�w. Patrzy� na Phama Trinli, kiedy ten znika� w wyj�ciu z parku. G�upcy tacy jak Pham mog� okaza� si� przydatni. By� mo�e kiedy� wykorzysta go i rzuci wrogom na po�arcie. Tomas Nau przypisa� go na ca�e �ycie do jednej roli, a jego jedyn� nagrod� i pocieszeniem mo�e by� zemsta.

(Ale mo�e istnia�a jeszcze szansa, m�wi�a inna cz�� jego duszy, �e Reynolt nie sk�ama�a, �e Trixia naprawd� powr�ci do zdrowia).

Wyrachowany, zimny Ezr Vinh spojrza� raz jeszcze na czekaj�ce go d�ugie lata cierpliwej pracy� i wycofa� si� na moment. Z pewno�ci� pozostawa� pod obserwacj� kamer. Je�li po takiej tragedii b�dzie zbyt spokojny, mo�e wzbudzi� czyje� podejrzenia. Vinh zwin�� si� w k��bek i podda� tej cz�ci duszy, kt�ra szuka�a ukojenia w p�aczu.

Tylko ci, kt�rzy odbieraj� wszystko dos�ownie, spieraliby si� z twierdzeniem �Nowe s�o�ce, nowy �wiat�. To prawda, wn�trze planety pozostawa�o niezmienione, nie ulega�y tak�e zmianie zarysy kontynent�w. Lecz burze i huragany podczas pierwszych lat pojawienia si� s�o�ca niszcz� prawie wszystko, co natura zostawi�a na powierzchni w poprzedniej Jasno�ci. Lasy i d�ungle, prerie i bagna, wszystko rodzi�o si� od nowa. Z budynk�w wzniesionych przez Paj�ki ostawa�y si� tylko te ukryte w g��bokich, os�oni�tych od wiatru dolinach.

Ro�linno�� zarodnikowa odradza�a si� bardzo szybko, roznoszona na ogromnych obszarach przez gwa�towne wiatry. W pierwszych latach niekt�re zwierz�ta wystawia�y tak�e pyski z otch�ani, pr�bowa�y wykorzysta� okazj� i zaw�adn�� jak najwi�kszym terytorium, cz�sto jednak ko�czy�o si� to dla nich tragicznie. �Narodziny nowego �wiata� nios� ze sob� tyle �mierci, �e metafora ta wydaje si� mocno naci�gana.

�A jednak po trzecim lub czwartym roku zdarzaj� si� przerwy mi�dzy burzami. Lawiny i fale parowe s� ju� coraz rzadsze, a ro�liny mog� przetrwa� z roku na rok. W zimie, kiedy �agodnieje wiatr i ustaj� burze, mo�na wyjrze� na �wiat i wyobra�a� sobie, �e w tej fazie s�o�ca bujnie rozwinie si� �ycie.

Duma Akord zosta�a ju� odbudowana, wspanialsza ni� kiedykolwiek.

Na prostych Victory Smith rozp�dza�a sw�j sportowy samoch�d do sze��dziesi�ciu mil na godzin�, zwalnia�a do trzydziestu przed zakr�tami. Ze swego miejsca na tylnej grz�dzie Hrunkner Unnerby mia� doskona�y widok na ka�d� kolejn� przepa��. Trzyma� si� grz�dy wszystkimi r�kami i nogami. By� pewien, �e gdyby tylko na chwil� zwolni� u�cisk, na najbli�szym zakr�cie wylecia�by z auta jak pocisk.

��Mo�e jednak wola�aby pani, �ebym to ja poprowadzi�?�� spyta�.

Smith si� roze�mia�a.

��A ja mia�abym usi��� tam, gdzie pan? Nie ma mowy. Wiem, jak przera�aj�co to wygl�da z tylnej grz�dy.

Sherkaner Underhill wyjrza� przez boczne okno.

��Hm, nigdy nie wyobra�a�em sobie, jak ekscytuj�ca mo�e by� taka jazda dla pasa�er�w.

��Dobrze, zrozumia�am aluzj�.�� Smith zwolni�a, jecha�a teraz ostro�niej, ni� robi�by to Sherkaner czy Unnerby. Warunki drogowe by�y doskona�e. Gor�cy wiatr przegna� burz�, zostawiaj�c betonow� powierzchni� such� i czyst�. W ka�dej chwili mogli si� jednak spodziewa� kolejnego sztormu. Ich g�rska droga niemal ociera�a si� o brzuchy poszarpanych, p�dz�cych z zawrotn� pr�dko�ci� chmur, a doliny po lewej stronie ciemne by�y od deszczu. Jak zawsze jazda Dum� Akord otwiera�a przed nimi szerokie widoki. Las mia� zaledwie dwa lata, pokryte tward� kor� sto�ki wypuszcza�y dopiero pierwsze li�cie. Wi�kszo�� drzewek mia�a nie wi�cej ni� trzy stopy, cho� tu i �wdzie zdarza�y si� olbrzymy wysoko�ci sze�ciu czy nawet dziesi�ciu st�p. Ziele� ci�gn�a si� przez wiele mil, przerywana tu i �wdzie br�zem lawiny czy biel� wodospad�w. W tej fazie s�o�ca Zachodni Las by� niczym trawnik samego Boga i niemal z ka�dego punktu wzd�u� Dumy podr�ni mogli zobaczy� ocean.

Hrunkner zwolni� nieco u�cisk na grz�dzie. Widzia�, jak zza ostatniego zakr�tu wyje�d�aj� w�a�nie ochroniarze Smith. Przez wi�ksz� cz�� podr�y eskorta bez trudu trzyma�a si� blisko. Burza i deszcz zmusza�y Victory do wolnej jazdy. Teraz musieli j� goni�, a Hrunkner wcale by si� nie dziwi�, gdyby gotowali si� z w�ciek�o�ci. Niestety, jedyn� osob�, kt�rej mogli si� poskar�y�, by� ich oficer dowodz�cy, czyli w�a�nie Victory Smith.

Smith nosi�a mundur majora Korpusu Kwatermistrzowskiego Akord. Po cz�ci by�a to prawda, bo wywiad traktowany by� w razie potrzeby jako dzia� kwatermistrzostwa. Lecz Smith wcale nie by�a majorem. Unnerby ju� od czterech lat nie s�u�y� w armii, nadal jednak mia� tam swoich przyjaci� i wiedzia�, jak ostatecznie wygrano Wielk� Wojn�; by�by wi�c ogromnie zaskoczony, gdyby okaza�o si�, �e Victory Smith nie jest nowym szefem Wywiadu Akord.

Czeka�y go jednak inne niespodzianki�� przynajmniej wydawa�y si� niespodziankami, dop�ki si� nad nimi nie zastanowi�. Smith zadzwoni�a do niego dwa dni temu, namawiaj�c go do powrotu do s�u�by. Dzi�, kiedy pojawi� si� w swoim sklepie w Princeton, oczekiwa� dyskretnej wizyty, ale nie spodziewa� si� wcale obecno�ci Sherkanera Underhilla. Nie dziwi�a go specjalnie rado��, jak� czu�, ujrzawszy znowu tych dwoje. Rola, jak� Hrunkner Unnerby odegra� w zako�czeniu Wielkiej Wojny, nie przynios�a mu na razie s�awy; dokumenty opisuj�ce ich podr� przez Ciemno�� mog�y by� ujawnione dopiero za dziesi�� lat. Lecz nagroda, kt�r� otrzyma� za sw�j trud, r�wna by�a dwudziestokrotnej warto�ci tego, co m�g�by oszcz�dzi� przez ca�e �ycie. Wreszcie mia� pretekst, by opu�ci� s�u�b�, by wykorzysta� swoje wykszta�cenie do jakiego� konstruktywnego celu.

W pierwszych latach Nowego S�o�ca trzeba by�o wykona� wiele prac i to w warunkach niemal r�wnie niebezpiecznych jak na polu bitwy. Czasami zreszt� rzeczywi�cie dochodzi�o do walki. Nawet w nowoczesnej cywilizacji podczas tej fazy s�o�ca najcz�ciej dochodzi�o do kradzie�y, napad�w i morderstw. Hrunkner Unnerby radzi� sobie doskonale, tote� mo�e najwi�kszym zaskoczeniem by�a �atwo��, z jak� Victory Smith nam�wi�a go do przyj�cia nowego zadania�� nawet je�li mia�o trwa� tylko trzydzie�ci dni. �Wystarczaj�co d�ugo, by� dowiedzia� si�, co planujemy i zdecydowa�, czy chcesz wr�ci� na d�u�ej�.

St�d w�a�nie ta podr� do Dow�dztwa L�dowego. Jak dot�d by�y to przyjemne wakacje, okazja do spotka� ze starymi przyjaci�mi (niecz�sto te� zdarza si�, by sier�ant mia� za szofera genera�a). Sherkaner Underhill by� tym samym nieobliczalnym geniuszem co zawsze, cho� urazy nerwowe, jakich dozna� w ich prowizorycznej otch�ani, bardzo go postarza�y. Smith by�a bardziej otwarta i rado�niejsza ni� kiedykolwiek. Pi�tna�cie mil za Princeton, za rz�dami prowizorycznych domostw i u podn�y Zachodniego Pasma, ci dwoje podzielili si� z nim sw� osobist� tajemnic�.

��Kim jeste�cie?�� powiedzia� Unnerby, omal nie ze�lizguj�c si� z grz�dy. Gor�cy deszcz uderza� g�o�no o szyby; mo�e nie us�ysza� dobrze.

��S�ysza�e� mnie, Hrunkner. Genera� i ja jeste�my m�em i �on�.�� Underhill szczerzy� si� jak idiota.

Victory Smith unios�a spiczast� r�k�.

��Jedna poprawka. Nie nazywaj mnie genera�em.

Unnerby zazwyczaj potrafi� lepiej skrywa� zdumienie; nawet Underhill widzia� teraz jego reakcj� i u�miechn�� si� jeszcze szerzej.

��Domy�la�e� si� na pewno, �e co� nas ��czy�o przed Wielk� Ciemno�ci�.

��C󿅠� Tak, cho� ze wzgl�du na szale�cz� wypraw� Sherkanera nic nie mog�o z tego wynikn��. Hrunkner zawsze szczerze im wsp�czu� z tego powodu.

W�a�ciwie ci dwoje tworzyli doskona�y zesp�. Sherkaner Underhill mia� wi�cej pomys��w ni� tuzin mniej zdolnych ludzi naraz, lecz wi�kszo�� tych pomys��w by�a niepraktyczna, przynajmniej w kategoriach tego, co mo�na osi�gn�� w ci�gu �ycia jednej osoby. Victory Smith z kolei potrafi�a odszuka� w�r�d nich te, kt�rymi warto si� zainteresowa�. Gdyby tamtego popo�udnia, przed wielu laty, nie pojawi�a si� akurat w jego biurze, Unnerby przegna�by biednego Sherkanera z powrotem do Princeton�� a jego szalony pomys� zako�czenia Wielkiej Wojny zosta�by bezpowrotnie zaprzepaszczony. Wi�c� tak. W�a�ciwie nie by� zaskoczony, cho� nie spodziewa� si�, �e dojdzie do tego ju� teraz. A je�li Victory Smith by�a obecnie dyrektorem Wywiadu Akord, przed krajem rysowa�y si� wielkie perspektywy. Pewna paskudna my�l, jakby kierowana w�asn� wol�, przedosta�a si� na jego usta i zmieni�a w pytanie, kt�rego wcale nie chcia� zada�:

��A dzieci? Chyba nie teraz.

��Owszem. Genera� jest w ci��y. Za nieca�e p� roku b�d� nosi� na grzbiecie dwa pier�cienie niemowl�ce.

Hrunkner zda� sobie spraw�, �e w zak�opotaniu przygryza r�ce po�ywiaj�ce. Mrukn�� co� niezrozumia�ego. Przez p� minuty jechali w absolutnej ciszy, przerywanej tylko b�bnieniem gor�cego deszczu o szyb� auta. Jak mogli zrobi� to w�asnym dzieciom?

Wreszcie genera� powiedzia�a cicho:

��Czy ma pan z tym jaki� problem, Hrunkner?

Unnerby najch�tniej zapad�by si� pod ziemi�. Zna� Victory Smith, odk�d ta pojawi�a si� w Dow�dztwie L�dowym: �wietnie wyszkolony oficer, dama o nieznanym nazwisku i m�odzie�czej �wie�o�ci. W wojsku trudno jest cokolwiek ukry� przed innymi, wszyscy te� od razu domy�lili si� prawdy. Pani porucznik by�a naprawd� m�oda; urodzona poza faz�. Jednak zdo�a�a jako� zdoby� na tyle dobre wykszta�cenie, by dosta� si� do szko�y oficerskiej. Kr��y�y plotki, �e Victory Smith jest c�rk� bogacza ze Wschodniego Wybrze�a, �e rodzina jaki� czas temu wydziedziczy�a tego zbocze�ca i jego potomstwo. Unnerby pami�ta� z�o�liwo�ci i obelgi, jakich nie szcz�dzono jej podczas pierwszego kwarta�u s�u�by. W�a�ciwie pierwsz� oznak� jej wielko�ci by� spos�b, w jaki znosi�a ostracyzm, oraz odwaga i inteligencja, z jak� traktowa�a wstydliwe okoliczno�ci swych narodzin.

Wreszcie odzyska� g�os.

��Ee� Tak, prosz� pani. Wiem. Nie chcia�em pani urazi�. Po prostu wpojono mi pewne okre�lone zasady�� jak powinni �y� przyzwoici ludzie.

Przyzwoici ludzie poczynali dzieci w latach Ga�ni�cia i rodzili je wraz z nastaniem nowego s�o�ca.

Genera� nie odpowiedzia�a, lecz Underhill poklepa� go po plecach.

��W porz�dku, sier�ancie. Powiniene� zobaczy� reakcj� mojego kuzyna. Ale poczekaj tylko troch�; to si� zmieni. Kiedy b�dziemy mieli czas, wyt�umacz� ci, dlaczego stare zasady nie maj� ju� sensu.�� 1 to w�a�nie by�o najbardziej niepokoj�c� cech� Sherkanera Underhilla; prawdopodobnie m�g� usprawiedliwi� ich zachowanie i pozosta� w b�ogiej nie�wiadomo�ci gniewu, jakie budzi�o ono w innych.

Chwila zak�opotania na szcz�cie ju� min�a. Je�li ci dwoje mogli znie�� pruderyjn� natur� Hrunknera, on postara si� zignorowa� ich� dziwactwa. Na wojnie tolerowa� ju� gorsze rzeczy. Poza tym Victory Smith nale�a�a do ludzi, kt�rzy tworz� w�asne zasady�� i czyni� je r�wnie wa�kimi jak te istniej�ce do tej pory.

Co do Underhilla� jego my�li b��dzi�y ju� po zupe�nie innych obszarach. Przebyta choroba mog�a nada� mu wygl�d starca, lecz jego umys� by� r�wnie przenikliwy�� lub r�wnie ekscentryczny�� jak zawsze. Przeskakiwa� z pomys�u na pomys�, nigdy nie zadowalaj�c si� jednym rozwi�zaniem, jak zrobi�by to ka�dy normalny cz�owiek. Deszcz przesta� pada�, wiatr zn�w sta� si� gor�cy i suchy. Kiedy wjechali mi�dzy strome wzg�rza, Unnerby zerkn�� na zegarek i zacz�� si� zastanawia�, ile szalonych pomys��w mo�e zrodzi� si� w g�owie Underhilla przez najbli�szych kilka minut. (1) Wskazuj�c na opancerzone pnie m�odych drzew, Sherkaner spekulowa�, jak wygl�da�aby paj�czo��, gdyby po ka�dej Ciemno�ci odradza�a si� z zarodk�w, a nie wychodzi�a w postaci doros�ych ju� osobnik�w, i to z dzie�mi. (2) W warstwie chmur ukaza�a si� spora szczelina, na szcz�cie kilka mil w bok od ich drogi. Przez kilka minut pal�ca biel odbitego �wiat�a s�onecznego �wieci�a prosto na nich, chmury by�y tak jasne, �e musieli przys�oni� z tej strony okna samochodu. Gdzie� ponad nimi bezpo�redni blask s�o�ca pali� powierzchni� g�r. A Sherkaner Underhill zastanawia� si�, czy mo�na by zbudowa� na szczytach g�r �farmy cieplne� i wykorzysta� r�nic� temperatur do produkcji energii dla miast po�o�onych w dolinach. (3) Co� zielonego przebieg�o przez drog�, w ostatniej chwili uciekaj�c spod k� ich samochodu. Sherkaner wykorzysta� i to, pr�buj�c po��czy� jako� ewolucj� z automobilizmem. (A Victory zauwa�y�a, �e taka ewolucja mog�aby dzia�a� w obie strony). (4) Ale Underhill mia� przecie� pomys� na �rodek transportu znacznie bezpieczniejszy i szybszy nawet od samolot�w.

��Dziesi�� minut z Princeton do Dow�dztwa L�dowego, dwadzie�cia minut przez ca�y kontynent. Rozumiecie, trzeba wykopa� tunele wzd�u� najkr�tszych �uk�w czasowych, usun�� z nich powietrze i pozwoli�, by grawitacja sama wykona�a ca�� prac�.�� W tym momencie Unnerby odnotowa� pi�ciosekundow� przerw�.�� Hm, jest tylko jeden ma�y problem. Przy minimalnym czasie przejazdu z Princeton do Dow�dztwa L�dowego tunel musia�by si�ga� jakie�� sze��set mil w g��b. Chyba nie nam�wi�bym pani genera� do sfinansowania tego projektu.

��Mo�esz by� tego pewien!�� I oboje wdali si� w d�ug� dyskusj� o op�acalno�ci budowy kr�tszych tuneli i innych �rodk�w transportu. Okaza�o si�, �e pomys� z tunelami nie by� jedynak najm�drzejszy.

Unnerby straci� po chwili w�tek. Kiedy sp�r dobieg� ko�ca, Sherkaner zacz�� wypytywa� sier�anta o jego przedsi�biorstwo budowlane. By� dobrym s�uchaczem, a jego uwagi nasun�y Unnerby�emu pomys�y i rozwi�zania, na kt�re sam nigdy by nie wpad�. Niekt�re z nich mog�y przysporzy� mu pieni�dzy. Du�o pieni�dzy. Hmm�

��Hej, chc�, �eby ten sier�ant by� biedny i potrzebowa� dobrego �o�du�� zauwa�y�a Smith z u�miechem.�� Nie sprowadzaj go na z�� drog�!

��Przepraszam, kochanie.�� Lecz Underhill ju� o tym zapomnia�.�� Min�o sporo czasu, Hrunkner. Szkoda, �e tak rzadko ci� ostatnio widywali�my. Pami�tasz, jak wtedy, na samym ko�cu�

��M�wisz o twoim poronionym pomy�le?

��Tak, w�a�nie!

��Pami�tam, �e tu� przed wej�ciem do tej tieferskiej otch�ani bredzi�e� co� o tym, �e to ostatnia Ciemno��, kt�r� cywilizacja prze�pi pod ziemi�. Potem w szpitalu zn�w do tego wr�ci�e�. Powiniene� pisa� fantastyk� naukow�, Sherkaner.

Underhill machn�� r�k�, traktuj�c to jak komplement.

��W�a�ciwie ten pomys� zosta� ju� wykorzystany w ksi��kach. Ale my naprawd� mo�emy tego dokona�, jeszcze w tej Jasno�ci.

Hrunkner wzruszy� ramionami. Spacerowa� w Wielkiej Ciemno�ci; nadal robi�o mu si� niedobrze na samo wspomnienie tamtych chwil.

��Jestem pewien, �e coraz wi�cej ekspedycji b�dzie ogl�da� G��bok� Ciemno��, ekspedycji wi�kszych i lepiej wyposa�onych od naszej. To interesuj�cy pomys� i jestem pewien, �e gen� major Smith ma ju� wiele plan�w z tym zwi�zanych. Mog� sobie nawet wyobrazi� powa�ne bitwy rozgrywane w �rodku Ciemno�ci.

��To nowa epoka, Hrunk. Sp�jrz tylko, czego nauka dokonuje w naszym �yciu.

Min�li ostatni fragment suchej drogi i wjechali w �cian� gor�cego deszczu, burz�, kt�r� widzieli wcze�niej z p�nocy. Smith nie da�a si� zaskoczy�. Podsun�li okna do samej g�ry i jechali z pr�dko�ci� dwudziestu mil na godzin�. Mimo to warunki drogowe sta�y si� bardzo trudne, wycieraczki nie nad��a�y ze zbieraniem wody, nawet w �wietle mocnych, przeciwdeszczowych reflektor�w ledwie widzieli skraj drogi. Za nimi majaczy�y dwie pary czerwonych �wiate�. Ochrona Smith dogania�a ich wreszcie.

Unnerby musia� zdoby� si� na du�y wysi�ek, by oderwa� uwag� od tego, co dzia�o si� na zewn�trz i przypomnie� sobie ostatnie s�owa Underhilla.

��Wiem, �e wchodzimy w Epok� Nauki, Sherk. Dlatego w�a�nie zaj��em si� budownictwem. Przed ostatni� Ciemno�ci� mieli�my radio, samo loty, telefony, zapis d�wi�ku. Nawet podczas pierwszych lat Nowego S�o� ca zajmowali�my si� nowymi wynalazkami. Twoje auto to cud techniki w por�wnaniu z tym relmaitchem, kt�ry mia�e� przed Ciemno�ci�, a przecie� wtedy by� to bardzo drogi w�z.�� Kt�rego� dnia Unnerby chcia�by si� dowiedzie�, sk�d Sherkaner, biedny student, wzi�� na niego pieni�dze.�� Bez w�tpienia jest to bardzo ekscytuj�ca epoka i ciesz� si�, �e przysz�o mi w niej �y�. Samoloty wkr�tce prze�ami� barier� d�wi�ku. Korona buduje narodow� sie� autostrad. Czy to nie pani zaj�a si� tym problemem, majorze?

Victory u�miechn�a si� lekko.

��Nie by�o takiej potrzeby. W kwatermistrzostwie i tak jest wystarczaj�co wielu zwolennik�w tego projektu. Autostrady wybudowano by tak czy inaczej, nawet bez pomocy rz�du. Teraz przynajmniej zachowamy na nimi kontrol�.

��No w�a�nie. Na naszych oczach zachodz� wielkie przemiany. Za trzydzie�ci lat�� przed nast�pn� Ciemno�ci��� b�dziemy pewnie mieli og�lno�wiatow� sie� lotnicz�, telefony z wizj�, mo�e nawet przeka�niki, kt�re b�d� kr��y� wok� �wiata tak, jak �wiat kr��y wok� s�o�ca. Je�li uda nam si� unikn�� kolejnej wojny, prze�yj� najcudowniejsze chwile w moim �yciu. Ale pomys�, �eby ca�a cywilizacja utrzyma�a si� przy �yciu podczas Ciemno�ci� wybacz, stary druhu, ale musia�e� pomyli� si� w obliczeniach. �eby to zrobi�, musieliby�my praktycznie odtworzy� s�o�ce.

Wiesz, jakiej to wymaga energii? Pami�tam, ile nas kosztowa�o utrzymanie Kopaczy przez kilka lat Ciemno�ci. Zu�yli�my do tego wi�cej paliwa ni� podczas ca�ej wojny.

Ha! Cho� raz Sherkaner Underhill nie mia� gotowej odpowiedzi. Potem sier�ant zrozumia�, �e Sherk czeka, a� przem�wi genera�. Po chwili Victory Smith unios�a r�k�.

��Do tej pory mi�o sobie gaw�dzili�my, sier�ancie. Wiem, �e dowiedzia� si� pan wielu rzeczy, kt�re nieprzyjaciel m�g�by wykorzysta� przeciwko nam� z pewno�ci� domy�la si� pan, czym si� teraz zajmuj�.

��Tak. I gratuluj� pani, madam. Obok Struta Greenvala jest pani najlepszym cz�owiekiem na tym stanowisku.

��C� dzi�kuj�, Hrunkner. Chodzi mi jednak o to, �e gadanina Sherkanera doprowadzi�a nas do sprawy, dla kt�rej poprosi�am pana o t� trzydziestodniowa s�u�b�. To, co pan teraz us�yszy, jest tajemnic� strategiczn�.

��Rozumiem.�� Nie przypuszcza�, �e pozna cel misji w taki w�a�nie spos�b. Na zewn�trz burza przybiera�a na sile. Smith na prostym odcinku drogi nie jecha�a szybciej ni� dwadzie�cia mil na godzin�. W pierwszych latach Nowego S�o�ca nawet pochmurne dni by�y niebezpiecznie jasne, ta burza by�a jednak tak silna, �e ziemi� okry� mrok. Wiatr ko�ysa� autem, pr�bowa� zepchn�� je z drogi. Wn�trze samochodu wygl�da�o z kolei jak �a�nia parowa.

Smith gestem poprosi�a Sherkanera, by kontynuowa�. Underhill odchyli� si� do ty�u na swojej grz�dzie i podni�s� g�os, by przekrzycze� ryk burzy.

��Tak si� sk�ada, �e dokona�em ju� odpowiednich oblicze� i z pewno�ci� nie pope�ni�em w nich �adnego b��du. Po wojnie pr�bowa�em przekona� do tego pomys�u kilku koleg�w Victory. To omal nie z�ama�o jej kariery. Ci koberzy potrafi� liczy� niemal tak dobrze jak ty. Ale wiele rzeczy si� zmieni�o.

��Poprawka�� wtr�ci�a Smith.�� Wiele rzeczy mo�e si� zmieni�.�� Wiatr zepchn�� ich na skraj drogi, nad przepa��, kt�r� Unnerby ledwie widzia� zza zas�ony deszczu. Smith skontrowa�a, zmusi�a auto do powrotu na �rodek jezdni.

��Widzisz�� kontynuowa� Underhill�� naprawd� istniej� �r�d�a energii, kt�re mog�yby utrzyma� cywilizacj� przez ca�� Ciemno��. Powiedzia�e�, �e musieliby�my stworzy� w�asne s�o�ce. By�e� blisko, cho� tak naprawd� nikt nie wie, jak w�a�ciwie dzia�a s�o�ce. Istniej� jednak teoretyczne i praktyczne dowody mocy atomu.

Kilka minut wcze�niej Unnerby si� roze�mia�by. Nawet teraz nie m�g� powstrzyma� si� od z�o�liwo�ci.

��Radioaktywno��? Chcesz ogrzewa� nas tonami oczyszczonego radu?�� Mo�e ten wielki sekret polega� na tym, �e dow�dztwo Korony czyta�o �Zdumiewaj�c� nauk�.

Underhill oczywi�cie wcale nie przej�� si� jego reakcj�.

��Istnieje kilka mo�liwo�ci. Jestem przekonany, �e je�li podejd� do nich z wyobra�ni�, jeszcze przed nast�pnym Ga�ni�ciem m�j projekt b�dzie realizowany.

��Chc�, �eby nas pan dobrze zrozumia��� odezwa�a si� genera�.�� Ja te� mam sporo w�tpliwo�ci. Ale sprawa jest tak powa�na, �e nie mo�emy pozostawi� jej samej sobie. Nawet je�li ten projekt nie wypali, mo�emy otrzyma� bro� tysi�c razy gro�niejsz� od wszystkiego, czego u�ywali�my podczas Wielkiej Wojny.

��Gro�niejsz� ni� gaz bojowy w otch�ani?�� Nagle burza szalej�ca na zewn�trz nie wydawa�a mu si� nawet w drobnej cz�ci tak ciemna jak to, co m�wi�a Victory Smith.

Zorientowa� si�, �e przez moment uwaga Victory skupiona by�a tylko na nim.

��Tak, sier�ancie, gorsz� nawet od tego. Wszystkie nasze miasta mog�yby wtedy zosta� zniszczone w ci�gu kilku godzin.

Underhill omal nie spad� ze swojej grz�dy.

��W najgorszym wypadku! W najgorszym wypadku! Wy, wojskowi, potraficie my�le� tylko o tym. Pos�uchaj, Unnerby. Je�li popracujemy nad tym przez nast�pne trzydzie�ci lat, otrzymamy �r�d�a energii, kt�re b�d� mog�y utrzyma� podziemne miasta�� nie otch�anie, ale �ywe miasta. Mo�emy oczyszcza� drogi z lodu i �niegu powietrznego i utrzymywa� je w tym stanie a� do �rodkowych lat Ciemno�ci. Transport powierzchniowy by�by wtedy znacznie �atwiejszy ni� w Jasno�ci.�� Wskaza� na deszcz bij�cy o szyby samochodu.

��Tak, na pewno da�oby si� te� upro�ci� transport powietrzny�� boca�e powietrze b�dzie le�a�o zamarzni�te na ziemi. Lecz ten sarkazm nawet jemu samemu wyda� si� nieprzekonuj�cy. Tak, przy odpowiednim �r�dleenergii mogliby�my tego dokona�.

Ta zmiana podej�cia musia�a si� jako� odbi� na zachowaniu Unnerby�ego. Underhill u�miechn�� si� rado�nie.

��Wi�c rozumiesz! Za pi��dziesi�t lat b�dziemy spogl�da� wstecz na te czasy i zastanawia� si�, dlaczego nie wpadli�my na to wcze�niej. Ciemno�� jest w istocie �agodniejsza od wielu innych faz.

��Tak.�� Wzdrygn�� si�. Niekt�rzy nazywaliby to �wi�tokradztwem, ale��� Tak, to by�oby co� cudownego. Nie przekona�e� mnie tylko, �e mo�na to zrobi�.

��Nawet je�li mo�na, b�dzie to bardzo trudne�� powiedzia�a Smith.

��Zosta�o nam trzydzie�ci lat do nast�pnej Ciemno�ci. Mamy kilku fizyk�w, kt�rzy uwa�aj�, �e�� w teorii�� da si� wykorzysta� energi� atomow�.

Ale na Boga G��bi, dopiero w 58//10 w og�le dowiedzieli si� o istnieniu atomu! Uda�o mi si� przekona� do tego projektu Dow�dztwo L�dowe, ale jestem pewna, �e je�li przy takich nak�adach sprawa sko�czy si� fiaskiem, moja kariera dobiegnie ko�ca. Mimo to�� przepraszam ci�, Sherkaner�� mam nadziej�, �e tak si� w�a�nie stanie.

Zabawne, �e akurat w tej kwestii popiera tradycyjny punkt widzenia.

��To b�dzie jak odkrycie nowego �wiata!�� krzykn�� Sherkaner.

��Nie! To b�dzie rekolonizacja obecnego �wiata. Sherk, zastan�wmy si� nad najbardziej optymistycznym scenariuszem, kt�ry my, ograniczeni wojskowi, twoim zdaniem zawsze ignorujemy. Powiedzmy, �e naukowcom uda si� wszystko opracowa�. Powiedzmy, �e za dziesi�� lat albo najp�niej do 60//20 zaczniemy budowa� elektrownie dla twoich hipotetycznych miast w Ciemno�ci. Nawet je�li reszta �wiata sama nie odkryje do tej pory energii atomowej, tego rodzaju budowy nie da si� zachowa� w tajemnicy. Wi�c nawet je�li nie b�dzie �adnego powodu do wojny, rozpocznie si� wy�cig zbroje�. A to b�dzie znacznie gorsze ni� Wielka Wojna.

��No tak. Ci, kt�rzy pierwsi skolonizuj� Ciemno��, zyskaj� te� panowanie nad �wiatem�� wtr�ci� Unnerby.

��Ot� to�� przytakn�a Smith.�� Nie jestem pewna, czy Korona poszanowa�aby w takiej sytuacji cudz� w�asno��. Ale wiem, �e ludzko�� obudzi�aby si� w niewoli albo nie obudzi�a wcale, je�li Ciemno�� zosta�aby podbita przez Kindred czy im podobnych.

W�a�nie tego rodzaju koszmarne scenariusze sk�oni�y Unnerby�ego do opuszczenia armii.

��Mam nadziej�, �e nie zabrzmi to nielojalnie, ale czy rozwa�ali�cie rezygnacj� z tego pomys�u?�� Machn�� r�k� na Underhilla.�� Mogliby�cie pomy�le� o innych rzeczach, prawda?

��Nie rozumujesz ju� jak �o�nierz, prawda? Ale owszem, zastanawia�am si�, czy nie wstrzyma� tych bada�. By� mo�e�� je�li nasz drogi Sherkaner b�dzie trzyma� buzi� na k��dkꠗ to wystarczy. Je�li kto� nie zabierze si� do tego w najbli�szym czasie, to na pewno nie zd��y podbi� nast�pnej Ciemno�ci. A mo�e musi min�� jeszcze wiele pokole�, nim prze�o�ymy t� teori� na praktykꠗ tak przynajmniej uwa�aj� niekt�rzy fizycy.

��A ja wam powiem, �e inni wkr�tce r�wnie� si� tym zajm��� upiera� si� Sherkaner.�� Nawet je�li teraz zatuszujemy spraw�, za pi�tna�cie czy dwadzie�cia lat energia atomowa stanie si� dla wielu priorytetem. Tyle �e b�dzie ju� za p�no na budow� elektrowni czy podziemnych miast.

B�dzie ju� za p�no na podb�j Ciemno�ci. Energia atomowa b�dzie stosowana wy��cznie w uzbrojeniu. M�wi�e� o radzie, Hrunkner. Pomy�l tylko, co wi�ksze ilo�ci takiej substancji mog�yby zdzia�a� jako gaz bojowy.

A to tylko najbardziej oczywista kwestia. Wychodzi wi�c na to, �e cokolwiek zrobimy, cywilizacja b�dzie zagro�ona. Ale je�li zajmiemy si� tym ju� teraz, zyskamy by� mo�e cudown� rzecz, cywilizacj�, kt�ra przetrwa Ciemno��. Smith skin�a pos�pnie g�ow�; Unnerby mia� wra�anie, �e przys�uchuje si� wielokrotnie powtarzanej dyskusji. Victory Smith popar�a pomys� Underhilla�� i sprzeda�a go Dow�dztwu L�dowemu. Nast�pne trzydzie�ci lat mog�o by� jeszcze bardziej ekscytuj�ce, ni� Hrunkner Unnerby przypuszcza�.

P�nym popo�udniem dotarli do g�rskiej osady, pokonawszy w ci�gu ostatnich trzech godzin zaledwie dwadzie�cia mil. Pogoda poprawi�a si� na jakie� dwie mile przed miasteczkiem.

Po pi�ciu latach Nowego S�o�ca Otch�a� Nocy by�a ju� niemal ca�kiem odbudowana. Kamienne fundamenty przetrwa�y wysokie temperatury i powodzie. Jak po ka�dej Ciemno�ci od wielu, wielu pokole�, mieszka�cy miasteczka wykorzystywali opancerzone pnie pierwszych drzew do budowy parterowych pomieszcze� gospodarczych i szk�. By� mo�e do roku 60//10 b�d� mieli lepsze materia�y i dobuduj� pierwsze, a w ko�ciele drugie pi�tro.

Na razie wszystko by�o niskie i zielone; kr�tkie, sto�kowate bale przypomina�y troch� ogromne �uski.

Underhill upiera� si�, by omin�li stacj� naftow� przy g��wnej drodze.

��Znam lepsze miejsce�� powiedzia� i skierowa� Smith na star�, rzadziej u�ywan� drog�.

Odsun�li okna. Deszcz usta�. Owiewa� ich suchy, niemal zimny wiatr.

Na zachmurzonym niebie pojawi�a si� w�ska szczelina i przez chwil� mogli ogl�da� blask s�o�ca odbity od chmur. Nie by�a to ju� jednak pal�ca biel sprzed kilku godzin. S�o�ce musia�o chyli� si� ku zachodowi. Sk��bione chmury p�on�y czerwieni�, ��ci� i kratk� alfa, za nimi za� otwiera� si� b��kit i ultramaryna czystego nieba. Jasno�� okry�a ulice, budynki i wzg�rza. B�g surrealista.

Oczywi�cie na ko�cu �wirowej drogi znajdowa�a si� niska szopa i prosta stacja naftowa.

��To jest to lepsze miejsce, Sherk?�� spyta� Unnerby.

��C� na pewno bardziej interesuj�ce.�� Underhill otworzy� drzwi i zeskoczy� ze swojej grz�dy.�� Sprawdzimy, czy ten kober mnie pami�ta.�� Przespacerowa� si� wok� samochodu, by rozprostowa� zesztywnia�e nogi.

Po d�ugiej podr�y dr�enie ko�czyn dokucza�o mu bardziej ni� zwykle.

Smith i Unnerby tak�e wyszli z auta, a po chwili z szopy wynurzy� si� w�a�ciciel, t�gi m�czyzna z koszem na narz�dzia i dw�jk� ma�ych dzieci.

��Do pe�na, staruszku?�� spyta�.

Underhill u�miechn�� si� do niego, niezra�ony wcale b��dn� ocen� jego wieku.

��Jasne.�� Podszed� za w�a�cicielem do pompy. Niebo by�o jeszcze ja�niejsze ni� przed chwil�, przetykane czerwieni� i b��kitem.�� Pami�ta mnie pan, prawda? Przeje�d�a�em t�dy w wielkim, czerwonym relmeitchu, tu� przed Ciemno�ci�. By� pan wtedy kowalem.

W�a�ciciel zatrzyma� si�, przyjrza� uwa�nie Underhillowi.

��Pami�tam relmeitcha.�� Dwoje pi�ciolatk�w przepycha�o si� do przodu, zerkaj�c z ciekawo�ci� na dziwnego go�cia.

��Zabawne, jak wszystko si� zmienia, prawda?

W�a�ciciel nie wiedzia�, do czego pije Underhill, ale ju� po chwili obaj gaw�dzili jak starzy znajomi. Tak, w�a�ciciel lubi� samochody, z pewno�ci� by� to przemys� przysz�o�ci, a on nie zamierza� ju� wraca� do kowalstwa. Sherkaner chwali� go za jak�� prac�, kt�r� ten wykona� dla niego dawno temu, �a�owa� te�, �e przy g��wnej drodze pojawi�a si� nowa stacja. By� pewien, �e nie wykonuj� tam prac naprawczych tak dobrze jak tutaj, i zastanawia� si� wraz z by�ym kowalem, jak wygl�da obecnie reklama uliczna w Princeton. Ochrona Smith zatrzyma�a si� na otwartej przestrzeni przy drodze, ale w�a�ciciel nawet tego nie zauwa�y�. Underhill mia� ogromny talent do zjednywania sobie ludzi, potrafi� zara�a� swym zapa�em wszystkich, kt�rzy chcieli go s�ucha�.

Tymczasem Smith przesz�a na drug� stron� drogi i rozmawia�a z kapitanem, kt�ry by� odpowiedzialny za jej bezpiecze�stwo. Wr�ci�a, kiedy Sherk zap�aci� za naft�.

��Do diab�a. Dow�dztwo L�dowe twierdzi, �e ko�o p�nocy nadejdzie jeszcze gorsza burza. Pierwszy raz wybra�am si� w�asnym samochodem i od razu ca�e piek�o spada mi na g�ow�.�� W g�osie Smith pobrzmiewa�y gniewne tony, co znaczy�o zazwyczaj, �e jest z�a na sam� siebie. Wsiedli do auta.

Uruchomi�a zap�on, raz i drugi. Trzy razy. Wreszcie silnik zaskoczy�.

��Rozbijemy tu na noc ob�z.�� Siedzia�a przez chwil� w milczeniu, niemal niezdecydowana. A mo�e po prostu zapatrzy�a si� w niebo.�� Na zach�d od miasta s� ziemie Korony. Tam pojedziemy.

Tomas Nau sta� przy oknie swej sypialni i wygl�da� na zewn�trz. W rzeczywisto�ci jego pokoje ukryte by�y pi��dziesi�t metr�w pod powierzchni� Diamentu Pierwszego, widok w oknach przekazywany by� jednak z najwy�szej wie�y Hammerfest. Posiad�o�� rozros�a si� od czasu Wybuchu. Odpowiednio przyci�te diamentowe p�yty doskonale nadawa�y si� na �ciany, a ekipy specjalnych rzemie�lnik�w polerowa�y je�, wyg�adza�y i zdobi�y fryzami r�wnie pi�knymi jak te, kt�re mia� w domu.

Grunt wok� Hammerfest zosta� wyr�wnany, wy�o�ony metalami z rud zgromadzonych na Diamencie Drugim. Pr�bowa� utrzyma� diamenty w takiej pozycji, by tylko na wie�� flagow� Hammerfest pada�o s�o�ce. Ju� od roku taka ostro�no�� nie by�a w�a�ciwie konieczna, ale gdy pozostawali w cieniu, mogli wykorzysta� l�d do os�ony i jako spoiwo. Arachna wisia�a na niebie, jasny, b��kitnobia�y dysk szeroki niemal na p� stopnia. Bij�cy od niej blask oblewa� zamek delikatn� bia�� po�wiat�. Wszystko to by�o tak r�ne od pierwszych Msekund po Wybuchu, prawdziwego piek�a. Nau pracowa� pi�� lat, by stworzy� ten obraz, pi�kno i spok�j.

Pi�� lat. A ile jeszcze lat b�d� musieli tu sp�dzi�? Trzydzie�ci do czterdziestu, oceniali specjali�ci; tyle, ile zajmie Paj�kom stworzenie industrialnej ekologii. Zabawne, jak to wszystko si� pouk�ada�o. Naprawd� znale�li si� na Wygnaniu, cho� zupe�nie innym, ni� planowa� to kiedy� na Balacrei. Ca�kiem inaczej wyobra�a� sobie t� misj�; kilka wiek�w z dala od coraz niebezpieczniejszej polityki rodzimego re�imu, okazja, by powi�kszy� swe zasoby z dala od k�usownik�w�� i szansa, �e odkryj� sekrety obcej cywilizacji zdolnej do podr�y mi�dzygwiezdnych. Nie przypuszcza�, �e Queng Ho pojawi� si� tutaj pierwsi.

Wiedza Queng Ho by�a podstaw� cywilizacji Emergent�w. Tomas Nau przez ca�e �ycie bada� Queng Ho, lecz dop�ki nie pozna� ich osobi�cie, nie rozumia�, jak dziwni s� Handlarze, jak bardzo r�ni od jego rodak�w. Ich flot� cechowa�o niezdyscyplinowanie, a post�powanie�� naiwno��. Zara�enie ich ple�ni� m�zgu by�o dziecinnie �atwe, przygotowanie zasadzki niemal r�wnie trywialne. Kiedy jednak bitwa ju� si� rozpocz�a, Handlarze walczyli jak diab�y, sprytne diab�y z setk� niespodzianek, kt�re musieli przygotowa� ju� wcze�niej. Ich okr�t flagowy zosta� zniszczony w ci�gu pierwszych stu sekund�� lecz to jakby zmobilizowa�o ich tylko do jeszcze wi�kszego wysi�ku. Kiedy wreszcie wirus powali� Handlarzy, obie strony by�y buskie ca�kowitego zniszczenia. Potem Nau po raz drugi fatalnie pomyli� si� w ocenie Queng Ho. Wirus m�g� zabi� Handlarzy, lecz wielu z nich nie da�o si� zafiksowa�. Przes�uchania zako�czy�y si� fatalnie, cho� ostatecznie uda�o mu si� wykorzysta� t� katastrof� do zjednoczenia rozbitk�w.

Wyposa�enie apartament�w Hammerfest i kliniki fiksat�w zosta�o wyci�te ze zniszczonych okr�t�w. Tu i �wdzie w�r�d ruin nadal funkcjonowa�y technologicznie zaawansowane urz�dzenia. Ca�a reszta musia�a pochodzi� z surowc�w zgromadzonych na Diamentach�� a za jaki� czas z planety Paj�k�w.

Trzydzie�ci do czterdziestu lat. Mogli tego dokona�. Mieli jeszcze do�� kom�r hibernacyjnych, by obs�u�y� wszystkich rozbitk�w. Najwa�niejsz� spraw� by�o teraz badanie cywilizacji Paj�k�w, ich j�zyka, historii i kultury.

Dziesi�ciolecia oczekiwania podzielone zosta�y na wachty, z�o�one drzewo dy�ur�w, kilka Msekund s�u�by i rok lub dwa w hibernacji. Niekt�rzy, t�umacze i naukowcy, mieli sp�dzi� na wachcie znacznie wi�cej czasu ni� inni. Z kolei piloci i stratedzy mogli przez wi�kszo�� lat pozosta� w u�pieniu, by potem nieprzerwanie pe�ni� s�u�b� a� do ko�ca misji. Nau wyja�nia� to wszystko na spotkaniach ze swoimi lud�mi i z Queng Ho. Jego obietnice by�y w wi�kszo�ci prawdziwe. Queng Ho mieli ogromne do�wiadczenie w takich operacjach; przy odrobinie szcz�cia w ci�gu ca�ego Wygnania przeci�tny cz�onek za�ogi b�dzie aktywny przez dziesi�� do dwunastu lat.

Nau zamierza� wykorzysta� sw�j czas tak�e do spl�drowania biblioteki Handlarzy; chcia� nauczy� si� wszystkiego, co umieli Queng Ho.

Nau opar� d�onie o powierzchni� okna. By�a ciep�a jak dywany na �cianach. Do diab�a, ta tapeta Queng Ho by�a naprawd� dobra. Nawet kiedy spogl�da� na okno pod k�tem, obraz pozostawa� czysty i niezniekszta�cony.

Zachichota� cicho. Zarz�dzanie Handlarzami w czasie Wygnania mo�e okaza� si� najprostsz� cz�ci� misji. To oni mieli do�wiadczenie w uk�adaniu harmonogramu wacht, kt�re zaproponowa� Nau.

Ale on sam� Nau pozwoli� sobie na chwil� s�abo�ci. Kto� kompetentny i godny zaufania musia� pozosta� na wachcie a� do ostatecznego sukcesu misji. Istnia�a tylko jedna taka osoba, Tomas Nau. Pozostawiony sam sobie, Ritser Brughel zabi�by ludzi niezb�dnych do funkcjonowania stacji albo zrobi�by wszystko, by zabi� samego Naua. Pozostawiona sama sobie Ann� Reynolt mog�aby zarz�dza� przez lata, gdyby jednak wydarzy�o si� co� nieoczekiwanego� C�, Queng Ho zostali ca�kowicie ujarzmieni, a po przes�uchaniach Nau nabra� przekonania, �e nie pozosta�y ju� �adne istotne tajemnice. Gdyby jednak Queng Ho spr�bowali jeszcze raz spiskowa�, Ann� Reynolt znalaz�aby si� na pozycji straconej.

W chwili ostatecznego triumfu Tomas Nau m�g� wi�c mie� nawet sto lat. Wed�ug balacrea�skich standard�w by� to wiek �redni. Nau westchn��.

Trudno. Medycyna Queng Ho z pewno�ci� wynagrodzi mu stracony czas. A potem�

Pok�j zadr�a�, wibracje przenikn�y cia�o Naua poprzez r�k� przystawion� do ekranu. By�o to ju� trzecie t�pni�cie ska� w ci�gu ostatnich 40 Ksekund.

W ��ku po drugiej stronie pokoju poruszy�a si� dziewczyna.

��Sso�?�� Qiwi Lin Lisolet ockn�a si� ze snu i unios�a mimowolnie ponad ��ko. Pracowa�a niemal przez trzy dni z rz�du, pr�buj�c ponownie ustabilizowa� ska�y. Lisolet ogarn�a pok�j nieprzytomnym spojrzeniem.

Prawdopodobnie nie wiedzia�a nawet, co j� obudzi�o. Wreszcie zatrzyma�a wzrok na Tomasie Nau, a na jej twarzy pojawi� si� ciep�y u�miech.

��Och, Tomas, znowu nie dosypiasz, martwi�c si� o nas?

Wyci�gn�a do� r�ce. Nau u�miechn�� si� nie�mia�o i skin�� g�ow�.

Do diab�a, to, co powiedzia�a, nawet bliskie by�o prawdy. Przep�yn�� przez 1pok�j i opar�szy r�k� o �cian�, zatrzyma� si� przy niej. Qiwi obj�a go i razem pop�yn�li powoli w stron� ��ka. Nau zsun�� r�ce na jej tali�, czu�, jak obejmuj� go jej silne nogi.

��Robisz wszystko, co mo�esz, Tomas. Nie pr�buj robi� wi�cej. Wszystko si� u�o�y.�� �agodnie pog�aska�a go po karku, a on wyczu� w niej dr�enie. To by�a zatroskana Qiwi Lisolet, Qiwi, kt�ra pracowa�a niemal do ca�kowitego wyczerpania, je�li tylko wierzy�a, �e to powi�kszy cho� odrobin� ich szanse na przetrwanie. Przez d�u�sz� chwil� dryfowali w milczeniu, a� grawitacja �ci�gn�a ich do morza koronek, kt�re by�o ich ��kiem. , Nau przesuwa� d�o�mi wzd�u� jej tu�owia; czu�, jak powoli si� rozlu�nia, zapomina o troskach. Ta misja przynios�a mu wiele pora�ek, lecz Qiwi Lin Lisolet by�a z pewno�ci� jednym z triumf�w. Mia�a czterna�cie lat, by�a naiwnym, upartym, przedwcze�nie rozwini�tym dzieckiem, kiedy Nau pokona� flot� Queng Ho. Dziewczynka zosta�a zainfekowana ple�ni�. Mog�a zosta� zafiksowana; przez jaki� czas zastanawia� si� nawet, czy nie uczyni� z niej zabawki, kt�ra spe�nia�aby wszystkie jego cielesne zachcianki. Pladze dzi�ki, �e tego nie zrobi�em.

Przez pierwsze lata dziewczyna sp�dzi�a wiele czasu w tym pokoju, wci�� p�aka�a. �mier� matki, �zabitej� przez Diema, uczyni�a z niej pierwszego prawdziwego sprzymierze�ca Emergent�w. Nau sp�dzi� ca�e Msekundy na pocieszaniu ma�ej Lisolet. Najpierw by�o to tylko �wiczenie w sztuce perswazji, kt�re wykonywa� z nadziej�, �e Qiwi poprawi p�niej jego wiarygodno�� w oczach innych Handlarzy. W miar� up�ywu czasu Nau u�wiadamia� sobie jednak, �e dziewczyna mo�e by� niebezpieczniejsza i bardziej przydatna, ni� przypuszcza�. Qiwi sp�dzi�a wi�ksz� cz�� dzieci�stwa na wachcie podczas podr�y z Trilandu.

Wykorzysta�a ten czas niemal z fiksacyjn� intensywno�ci�, ucz�c si� in�ynierii konstrukcyjnej, technologii podtrzymywania �ycia i praktyk handlowych. Nau nie m�g� tego zrozumie�; dlaczego jedno dziecko traktowane by�o w taki szczeg�lny spos�b? Podobnie jak wiele od�am�w Queng Ho, Rodzina Lisolet mia�a w�asne sekrety, swoj� wewn�trzn� kultur�. Podczas przes�ucha� uda�o mu si� wydoby� z matki dziewczyny prawdopodobne wyja�nienie. Lisoletowie wykorzystywali czas podr�y na kszta�cenie dzieci, kt�re mia�y potem obj�� wa�ne pozycje w Rodzinie. Gdyby wszystko odbywa�o si� wed�ug plan�w Kiry Pen Lisolet, dziewczyna by�aby ju� gotowa do dalszej nauki tutaj w uk�adzie, ca�kowicie zdominowana przez sw� matk� i �lepo jej oddana.

Okaza�o si�, �e w�a�nie dlatego Qiwi doskonale pasuje do plan�w Naua. By�a m�oda i utalentowana, rozpaczliwie potrzebowa�a kogo�, kogo mog�aby obdarzy� zaufaniem i lojalno�ci�. Mog�a pe�ni� jedn� wacht� po drugiej, nie poddaj�c si� hibernacji. Nau uzna�, �e b�dzie dobrym towarzyszem na d�ugie lata Wygnania, m�g� te� testowa� na niej swoje plany.

Qiwi by�a bystra i pod wieloma wzgl�dami nadal bardzo niezale�na. Nawet teraz, kiedy pozbyli si� ju� wszelkich dowod�w tego, co naprawd� sta�o si� z jej matk� i innymi Queng Ho, nadal mogli pope�ni� jaki� b��d.

�ycie z Qiwi by�o ekscytuj�c� gr�, nieustann� pr�b� jego nerw�w. Jednak teraz rozumia� przynajmniej niebezpiecze�stwo i podj�� odpowiednie �rodki ostro�no�ci.

��Tomas��� Odwr�ci�a si�, by spojrze� mu w twarz.�� My�lisz, �e uda mi si� kiedy� ustabilizowa� te przekl�te ska�y?

Rzeczywi�cie, by� to prawdziwy pow�d do zmartwienia. Ritser Brughel czy nawet m�odszy Tomas Nau nie zdawaliby sobie sprawy, �e w�a�ciw� odpowiedzi� nie jest gro�ba czy nawet dezaprobata.

��Tak, na pewno co� wymy�lisz. Razem co� wymy�limy. Zr�b sobie kilka dni wolnego, co? Stary Trinli b�dzie mia� s�u�b� na tej wachcie.

Niech on pobawi si� tym przez chwil�.

Roze�miana Qiwi wydawa�a si� jeszcze m�odsza ni� w rzeczywisto�ci.

��O tak, Pham Trinli!�� By� to jedyny ze spiskowc�w Diema, dla kt�rego mia�a wi�cej pogardy ni� gniewu.�� Pami�tasz, kiedy ostatnio zajmowa� si� balansem? Du�o m�wi, ale nie ma o niczym poj�cia. Nim si� zorientowa�, diamenty zje�d�a�y ju� z LI i to w tempie trzech metr�w na sekund�. Potem przesadzi� w drug� stron�.*.�� Zn�w zacz�a si� �mia�.

Naprawd�, dziwne rzeczy bawi�y t� dziewczyn�. Tym wci�� go potrafi�a zaintrygowa�.

Lisolet milcza�a przez chwil�, a kiedy przem�wi�a, zn�w wprawi�a grupmistrza w zdumienie.

��Tak� mo�e masz racj�. To tylko cztery dni. Ustawi� wszystko tak, �e nawet Trinlemu nie uda si� narobi� wi�kszych szk�d. Rzeczywi�cie, potrzebuj� odpoczynku, musz� przemy�le� kilka spraw. Mo�e jednak da si� ustabilizowa� ska�y lodowymi klinami� Poza tym tato nie �pi na tej wachcie. Chcia�abym sp�dzi� z nim troch� wi�cej czasu.�� Spojrza�a na� pytaj�co, najwyra�niej prosz�c o zwolnienie ze s�u�by.

Hm� Czasami manipulacja nie odnosi�a oczekiwanego rezultatu.

Wcze�niej got�w by� za�o�y� si� o ka�d� sum�, �e nie przyjmie jego oferty.

Nadal m�g�bym j� od tego odwie��. M�g�by te� zgodzi� si�, ale z wyra�n� niech�ci�, by j� zawstydzi�. Nie, nie warto, nie tym razem. A je�li ju� niezabraniam, to powinienem dawa� hojnie, jak dobry i szczodrobliwy pan.

Przytuli� j� mocniej.

��Tak! Nawet ty musisz nauczy� si� odpoczywa�.

Westchn�a i u�miechn�a si� figlarnie.

��Och, my�l�, �e ju� to umiem.�� Si�gn�a w d� i przez chwil� �adne z nich nic nie m�wi�o. Qiwi Lisolet by�a jeszcze niezdarn� nastolatk�, szybko si� jednak uczy�a. A Tomas Nau m�g� uczy� j� jeszcze przez wie le lat. Kira Pen Lisolet nie mia�a tyle czasu, a przy tym by�a doros�� i oporn� kobiet�. Nau u�miechn�� si� do siebie, wspominaj�c tamte chwile.

O tak. Cho� na r�ne sposoby, zar�wno matka, jak i c�rka dobrze mu s�u�y�y. Ali Lin nie urodzi� si� w Rodzinie Lisolet. Pochodzi� z zewn�trz. Ali by� prawdziwym klejnotem, jednym z tryliona, geniuszem w dziedzinie park�w i �ywych istot. I by� ojcem Qiwi. Kira i Qiwi bardzo go kocha�y, nawet je�li nigdy nie m�g� zosta� tym, kim by�a Kira i kim w przysz�o�ci mia�a sta� si� Qiwi.

Ali Lin by� dla Emergent�w jednym z najwa�niejszych fiksat�w. Jako jeden z niewielu mia� swoje laboratorium poza Hammerfest. Jako jeden z niewielu nie pozostawa� pod starym nadzorem Ann� Reynolt czy kt�rego� z pomniejszych zarz�dc�w.

Teraz siedzia� wraz Qiwi w�r�d czubk�w drzew w parku Queng Ho i prowadzi� powoln�, cierpliw� gr� z paj�czakami. Qiwi by�a tu od dziesi�ciu Ksekund, jej ojciec nieco d�u�ej. Kaza� jej przeprowadza� testy DNA na nowych szczepach paj�k�w �mietniskowych, kt�re w�a�nie rozmna�a�.

Najwyra�niej nadal darzy� j� zaufaniem, bo tylko od czasu do czasu sprawdza� wyniki jej pracy. Sam zajmowa� si� badaniem li�ci i obmy�la� rozwi�zania zagadnienia, kt�re postawi�a przed nim Ann� Reynolt.

Qiwi spojrza�a w d�, na pod�o�e parku. Drzewa pi�y si� prosto do �g�ry�, przystosowywane przez tysi�ce lat do mikrograwitacji przez ludzi takich jak Ali Lin. Ga��zie pokryte by�y listowiem tak g�stym, �e ich kryj�wka by�a niemal niewidoczna z zacienioniego �do�u�. Cho� grawitacja praktycznie tu nie istnia�a, b��kitne niebo i u�o�enie ga��zi nadawa�y parkowi jednoznaczn� orientacj�. Najwi�kszymi zwierz�tami by�y tu motyle i pszczo�y. S�ysza�a koj�cy, jednostajny ton ich brz�czenia. Motyle znajdowa�y si� wsz�dzie. Owady przystosowane do mikrograwitacji kierowa�y si� sztucznym blaskiem s�o�ca, ich lot by� wi�c dla go�ci jeszcze jedn� wskaz�wk� co do po�o�enia g�ry i do�u parku. W tej chwili park by� pusty, oficjalnie zamkni�ty ze wzgl�du na prace renowacyjne.

Nie pokrywa�o si� to do ko�ca z prawd�, ale Tomas Nau pozwoli� jej na to drobne oszustwo. W rzeczywisto�ci park sta� si� po prostu zbyt popularny. Emergenci lubili go nawet bardziej ni� Queng Ho. Miejsce tak cz�sto odwiedzano, �e Qiwi zauwa�y�a ju� pierwsze oznaki za�amania systemu; ma�e paj�ki �mietniskowe nie nad��a�y z przetwarzaniem odpad�w. Spojrza�a na zamy�lon� twarz ojca i u�miechn�a si�. W pewnym sensie rzeczywi�cie zajmowali si� teraz renowacj� parku.

��To ostatni test; tego w�a�nie szukasz, tato?

��Hm?�� Ali Lin nie podni�s� nawet g�owy znad swej pracy. Potem jakby j� nagle us�ysza�.�� Naprawd�? Obejrzyjmy to, Qiwi.

Qiwi poda�a mu list�.

��Widzisz? Tutaj i tutaj. To w�a�nie ten wz�r, kt�rego szukali�my. Dys ki imago zmieni� si� dok�adnie tak, jak tego chcia�e�.�� Ojciec Qiwi chcia� wy�szego metabolizmu, nie ograniczaj�c przy tym populacji. W tym par ku owady nie mia�y bakteryjnych drapie�c�w; walka o �ycie toczy�a si� w obr�bie ich genom�w.

Ali wzi�� od niej list�. U�miechn�� si� �agodnie, niemal na ni� patrz�c, niemal j� zauwa�aj�c.

��Doskonale, w�a�nie o to mi chodzi�o.

S�ysz�c takie s�owa, Qiwi Lin Lisolet mog�a cho� przez moment zn�w poczu� si� jak dziecko. Od dziewi�tego do czternastego roku �ycia Qiwi intensywnie si� uczy�a. By� to czas samotno�ci, ale jej mama jak zawsze mia�a racj�. Qiwi naprawd� wtedy dorasta�a, uczy�a si� by� sama w wielkiej ciemno�ci. Pozna�a systemy podtrzymywania �ycia, kt�re by�y specjalno�ci� jej ojca, nauczy�a si� mechaniki nieba b�d�cej podstaw� wszystkich konstrukcji jej matki, a przede wszystkim dowiedzia�a si�, jak bardzo lubi by� przy tych, kt�rzy wracali do �ycia. Jej rodzice sp�dzili kilka z tych lat w stanie aktywno�ci, dziel�c mi�dzy siebie obowi�zki zwi�zane z nauczaniem Qiwi i utrzymaniem statku.

Teraz mama nie �y�a, a tata zosta� fiksatem, koncentrowa� si� tylko na jednej rzeczy�� biologicznym zarz�dzaniu ekosystemem. Jednak w obr�bie tej fiksacji nadal mogli si� komunikowa�. W latach przed pu�apk� sp�dzali razem wiele Msekund wsp�lnej wachty. Qiwi nadal wiele si� od niego uczy�a. A czasami, kiedy wg��biali si� w skomplikowane zagadnienia r�wnowagi gatunk�w, czu�a si� w�a�nie tak jak w dzieci�stwie, gdy tata by� ca�kowicie poch�oni�ty sw� pasj� i zapomina�, �e jego c�rka tak�e jest �yw� osob�. Oboje podziwiali wtedy cuda wi�ksze od nich samych.

Qiwi przeprowadza�a testy�� lecz g��wnie przygl�da�a si� swemu ojcu.

Wiedzia�a, �e jest ju� bliski uko�czenia projektu zwi�zanego z paj�kami �mietniskowymi, a przynajmniej swojej, cz�ci tego projektu. D�ugie do�wiadczenie podpowiada�o jej, �e wtedy przez kilka chwil Ali Lin b�dzie przypomina� normalnego cz�owieka, �e b�dzie j� zauwa�a�, dop�ki jego umys� nie skupi si� na jakim� nowym problemie. Qiwi u�miechn�a si� do siebie. A ja mam taki. By� to niemal ten sam projekt, kt�ry wyznaczyli mu Reynolt i Tomas, Qiwi mia�a wi�c nadziej�, �e uda jej si� wykorzysta� ojca do w�asnych cel�w.

Teraz. Ali Lin westchn�� i spojrza� z ukontentowaniem na ga��zie i li�cie wok� nich. Qiwi mia�a jakie� pi��dziesi�t sekund. Zsun�a si� ze swej ga��zi, utrzymuj�c pozycj� czubkiem stopy. Wyj�a kul� bonsai, kt�r� przemyci�a do parku, i poda�a j� ojcu.

��Pami�tasz to, tato? Takie ma�e, naprawd� male�kie parki?

Ojciec nie zignorowa� jej s��w. Kule bonsai by�y do�� popularne na pok�adach statk�w odbywaj�cych d�ugie podr�e. Istnia�y r�ne odmiany takich kul, najta�sze mie�ci�y tylko k�pki mchu, najdro�sze�� uk�ady niemal r�wnie skomplikowane jak ten park.

��To jest troch� mniejsze od rzeczy, nad kt�rymi pracowali�my. Nie jestem pewna, czy twoje rozwi�zania sprawdzi�yby si� tutaj.

Odwo�anie si� do dumy cz�sto prowokowa�o Alego do dzia�ania, niemal r�wnie cz�sto jak odwo�ywanie si� do mi�o�ci. Teraz trzeba by�o tylko zagada� tat� w odpowiedniej chwili. Spojrza� na kul�, obj�� j� mocniej, jakby sprawdzaj�c d�o�mi jej wymiary.

��Nie, nie! Mog� to zrobi�. Moje nowe sztuczki s� bardzo skuteczne�

Chcia�aby� male�kie jezioro?

Qiwi skin�a g�ow�.

��A paj�ki �mietniskowe� m�g�bym je zmniejszy� i doda� im kolorowe skrzyd�a.

��Tak.�� Reynolt z pewno�ci� pozwoli�aby mu popracowa� d�u�ej nad paj�kami �mietniskowymi. By�y bardzo istotne nie tylko dla parku. Tak wiele rzeczy zosta�o zniszczonych podczas bitwy. Praca Alego pozwoli�aby rozprowadzi� niewielkie modu�y podtrzymuj�ce �ycie na ca�ej przestrzeni mieszkalnej. Tego rodzaju projekt wymaga�by zazwyczaj ca�ego zespo�u specjalist�w Queng Ho i g��bokich poszukiwa� w bazach danych floty�� ale tato by� fiksatem i na dodatek geniuszem. M�g� dokona� tego zupe�nie sam i to w ci�gu kilku Msekund.

Potrzebowa� tylko zach�ty, kt�ra pchn�aby go w odpowiednim kierunku, czego�, czego Ann� Reynolt nigdy nie umia�a mu da�. Wi�c� Ali Lin u�miechn�� si� nagle od ucha do ucha.

��Jestem pewien, �e zrobi� co� lepszego ni� Skarby Namquem. Pos�uchaj, udoskonal� sieci filtracyjne. �ci�ka b�dzie standardowa, mo�e odrobin� zmodyfikowana, �eby utrzyma� owady.

��Tak, tak.�� Qiwi kiwa�a g�ow�. Przez kilkaset sekund prowadzili normaln� rozmow�, nim jej ojciec popad� w g��bokie zamy�lenie, kt�re zamienia�o projekty �prostych zmian� w konkretne rozwi�zania. Najtrudniejsze kwestie dotyczy�y poziomu bakteryjnego i mitochondrialnego, a to znajdowa�o si� ju� poza zasi�giem Qiwi. U�miechn�a si� do ojca, prawie wyci�gn�a r�k�, by dotkn�� jego ramienia. Mama by�aby z nich dumna. Niekt�re metody taty by�y zupe�nie nowe�� a przynajmniej nigdy o nich wcze�niej nie s�ysza�a. Domy�la�a si�, �e by� mo�e pozwol� na budow� bardzo skomplikowanych mikropark�w, a przecie� jeszcze przed chwil� wcale na to nie liczy�a.

Bonsai zwane Skarbami Namqem by�y mniej wi�cej tak du�e jak to, kt�re trzyma�a w d�oni, trzydzie�ci centymetr�w �rednicy. Niekt�re z nich �y�y dwie�cie lat, kompletny zwierz�coro�linny ekosystem�� utrzymuj�cy nawet sztuczn� ewolucj�. Metoda by�a prywatn� w�asno�ci�, nawet Queng Ho nie mogli zakupi� jej w ca�o�ci. Stworzenie takiej rzeczy przy mocno ograniczonych �rodkach misji graniczy�oby z cudem. A gdyby tata rzeczywi�cie stworzy� co� jeszcze lepszego� hmm. Wi�kszo�� ludzi, nawet Tomas, uwa�a�a, �e Qiwi by�a wychowywana na obro�c�, �e mia�a p�j�� t� sam� drog� co jej mama. Nie rozumieli. Lisoletowie byli Queng Ho. Walka zawsze pozostawa�a na drugim miejscu. Oczywi�cie, sporo wiedzia�a na ten temat. Mama chcia�a, by po�wi�ci�a dekad� lub dwie na nauk� tego, co robi�, Gdy Wszystko Inne Zawiedzie. Przede wszystkim jednak liczy� si� handel. Handel i zysk. Zostali pobici przez Emergent�w.

Ale Tomas by� przyzwoitym cz�owiekiem i wykonywa� najtrudniejsz� prac�, jak� mog�a sobie wyobrazi�. Robi�a wszystko, co w jej mocy, by mu pom�c, by ocali� to, co zosta�o z ich ekspedycji. Tomas nic nie m�g� poradzi�, �e jego kultura by�a nienormalna.

Ale w ko�cu to, czy Tomas ich zrozumie, i tak nie ma wi�kszego znaczenia. Qiwi u�miechn�a si� do pustej kuli, wyobra�aj�c sobie, jak b�dzie wygl�da�, gdy wype�ni j� dzie�o ojca. W cywilizowanych miejscach najbardziej skomplikowane bonsai mo�e osi�gn�� cen� ca�ego okr�tu gwiezdnego.

Tutaj? C�, Qiwi mog�a zajmowa� si� tym na boku. W ko�cu by�a to tylko zabawa, co�, czego Tomas prawdopodobnie nie umia�by zaakceptowa�.

Aha, chyba b�d� musia�a troch� nad nim popracowa�. Znacznie �atwiej dostawa�a potem pozwolenie. Uwa�a�a, �e w ko�cu to Queng Ho zmieni� ludzi Tomasa, a nie na odwr�t.

Zaczyna�a w�a�nie now� sekwencj� test�w, kiedy z do�u dobieg�o jakie� trzeszczenie. Przez sekund� Qiwi nie rozpoznawa�a tego d�wi�ku.

W�az w pod�odze. Tego przej�cia u�ywa�o si� tylko przy budowie parku.

Teraz klapa rozrywa�a warstw� mchu. Do diab�a.

Qiwi ze�lizn�a si� z ich ma�ego gniazdka i ruszy�a powoli w d�, staraj�c si� nie �ama� ga��zi ani nie rzuca� cienia na mech. Fakt, �e kto� wtargn�� do parku, kiedy ten oficjalnie zamkni�to, nie poruszy� jej specjalnie�� ba, zrobi�aby to sama, gdyby mia�a na to ochot�. Ale w�az w pod�odze nie by� ju� u�ywany. Psu� iluzj� parku i niszczy� �ci�k�. Co za idiota zrobi�by co� podobnego�� szczeg�lnie wzi�wszy pod uwag� fakt, �e Emergenci traktowali wszelkie oficjalne zarz�dzenia i zasady ze �mierteln� powag�.

Qiwi zawis�a tu� nad najni�sz� warstw� ga��zi. Intruz zmierza� w jej stron�, s�ysza�a ju� jego g�os. By� to Ritser Brughel. Wicegrupmistrz szed� przez mech, kln�c i uderzaj�c co� po drodze. Mia� naprawd� bogaty repertuar przekle�stw. Qiwi interesowa�a si� �ywo takim j�zykiem i s�ysza�a Brughla ju� wcze�niej. Brughel by� nie tylko zast�pc� Tomasa Nau, ale i �ywym dowodem, �e przyw�dcy Emergent�w mog� by� idiotami. Tomas zdawa� sobie spraw�, �e cz�owiek ten jest kiepskim aktorem, umie�ci� wi�c kwater� wicegrupmistrza z dala od Hammerfest, na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�.

Pe�ni� te� wachty w takim samym rytmie jak pozostali cz�onkowie za�ogi.

Podczas gdy biedny Tomas starza� si� rok po roku, by zapewni� bezpiecze�stwo misji, Brughel by� aktywny tylko przez dziesi�� z ka�dych czterdziestu Msekund. Qiwi nie zna�a go wi�c dobrze�� wiedzia�a jednak, czego w nim nienawidzi. Gdyby mo�na by�o chocia� troch� zaufa� temu g�upkowi,Tomas nie traci�by dla nas �ycia. S�ucha�a go jeszcze przez chwil�. Nie�le.

W przekle�stwach Brughla kry�o si� jednak co�, czego nie s�ysza�a u innych ludzi�� wydawa�o si�, �e wicegrupmistrz traktuje je dos�ownie.

Qiwi zacz�a przepycha� si� g�o�no mi�dzy ga��ziami. Unosi�a si� jakie� p� metra nad gruntem, by mog�a patrze� Emergentowi prosto w oczy.

��Park jest zamkni�ty, grupmistrzu.

Brughel drgn��, zaskoczony. Milcza� przez sekund�, jego blada sk�ra poczerwienia�a raptownie.

��Ty ma�a, bezczelna� co ty tutaj robisz?

��Zajmuj� si� renowacj�.�� C�, by�o to przynajmniej bliskie prawdy.

Czas na kontratak:�� A co pan tutaj robi?

Twarz Brughla pociemnia�a jeszcze mocniej. Podci�gn�� si�, jego g�owa znalaz�a si� o dziesi�� centymetr�w wy�ej od g�owy Qiwi. Teraz i jego stopy wisia�y w powietrzu.

��Nie b�d� odpowiada� na pytania �mieci.�� Trzyma� w d�oni ten idiotyczny, stalowy pr�t. By� to zwyk�y metalowy ko�ek poznaczony tu i �wdzie ciemnymi plamami i naci�ciami. Brughel przytrzyma� si� ga��zi i zamachn�� szeroko, rozbijaj�c pr�tem p�k obok g�owy Qiwi.

Teraz i j� ogarn�� gniew. Podci�gn�a si� wy�ej, by zn�w znale�� si� na poziomie Brughla.

��To wandalizm, a nie wyja�nienie.�� Wiedzia�a, �e park jest na podgl�dzie�� a wandalizm by� przest�pstwem zar�wno w oczach Queng Ho, jak i Emergent�w.

Grupmistrz by� tak w�ciek�y, �e przez moment nie m�g� wydoby� g�osu z zaci�ni�tego gard�a.

��To wy jeste�cie wandalami�� wybuchn�� wreszcie.�� Ten park by� pi�kny, trudno nawet uwierzy�, �e zbudowa�y go takie �miecie jak wy. Ale teraz pr�bujecie go zniszczy�. By�em tu wczoraj. Nawpuszczali�cie tutaj jakiego� robactwa.�� Zn�w machn�� metalowym pr�tem, rozrywaj�c paj�czyn� ukryt� mi�dzy ga��ziami. Paj�ki rozlecia�y si� na wszystkie strony, ci�gn�c za sob� jedwabne nici. Brughel d�gn�� kilkakrotnie srebrn� sie�, wzbijaj�c ob�ok martwych owad�w, fragment�w li�ci i innych �mie ci.�� Widzisz? Co jeszcze zatruwacie?�� Pochyli� si� lekko, spogl�daj�c na ni� z g�ry.

Przez chwil� Qiwi patrzy�a tylko na niego og�upia�a. Chyba nie m�wi� tego powa�nie? Jak mo�na by� takim ignorantem? Pami�taj, to prostak.

Podlecia�a wy�ej i wykrzycza�a mu prosto w twarz.

��To park z zerowym ci��eniem, na mi�o�� bosk�! Jak my�lisz, co zbiera te wszystkie �miecie z powietrza? Te paj�ki zawsze tu by�y� cho� teraz s� mo�e nieco przepracowane.�� W�a�ciwie nie chcia�a, by zabrzmia�o to w ten spos�b, teraz jednak zmierzy�a grupmistrza pogardliwym spojrzeniem, jakby ten by� jednym wielkim �mieciem.

Znajdowali si� ponad ni�sz� warstw� li�ci. K�tem oka Qiwi widzia�a tat�. Niebo iskrzy�o si� g��bokim b��kitem. Z ty�u g�owy czu�a ciep�o sztucznego s�o�ca. Je�li rozegraj� jeszcze kilka rund tej idiotycznej zabawy �kto wy�ej�, uderz� g�owami o plastik. Qiwi zacz�a si� �mia�.

Teraz to Brughel patrzy� na ni� w milczeniu. Miarowo uderza� pr�tem w otwart� d�o�. W�r�d za�ogi kr��y�y plotki o tych ciemnych plamach na metalu; z pewno�ci� Ritser Brughel chcia�, by ludzie my�leli o nich to, co my�leli. Ale ten facet po prostu nie nosi� si� jak wojownik. A kiedy macha� tym pr�tem, robi� to tak, jakby w og�le nie bra� pod uwag� mo�liwo�ci, �e przeciwnik mo�e mu odda�. Teraz jedynym punktem oparcia Brughla by�a stopa wetkni�ta pomi�dzy ga��zie. Qiwi spi�a si� wewn�trznie i obdarzy�a go najbardziej bezczelnym ze swych u�miech�w.

Brughel znieruchomia� na sekund�. Rozejrza� si� szybko na boki, a potem bez s�owa odepchn��, zawis� na moment, znalaz� jak�� ga��� i zanurkowa� w stron� w�azu na dnie.

Qiwi przez chwil� nie rusza�a si� z miejsca. Jej cia�o przenika�y jakie� dziwne uczucia, na razie nie potrafi�a ich zidentyfikowa�. Ale park� jaki by� pi�kny bez Ritsera Brughla! S�ysza�a brz�czenie pszcz�, uwaga skupiona przed chwil� na gniewie grupmistrza powr�ci�a do przyjemniejszej rzeczywisto�ci. Teraz ju� rozpoznawa�a dziwne mrowienie w ramionach i gwa�towne bicie serca; w�ciek�o�� i strach.

Qiwi Lin Lisolet mia�a kiedy� kilka upatrzonych ofiar, kt�rym dokucza�a bez lito�ci. Podczas okresu przygotowawczego traktowa�a to niemal jak hobby. Mama m�wi�a, �e wy�adowywa�a w ten spos�b frustracj� spowodowan� przebywaniem w samotno�ci. Mo�e. Ale tak�e doskonale si� bawi�a. To by�o co� innego.

Odwr�ci�a si� w stron� gniazda ojca ukrytego mi�dzy wierzcho�kami drzew. Wielu ludzi z�o�ci�o si� na ni� ca�ymi latami. W tych niewinnych, dzieci�cych czasach Ezr Vinh dostawa� niemal apopleksji, gdy zbli�a�a si� do niego. Biedny Ezr, szkoda� Lecz to dzisiejsze do�wiadczenie by�o czym� innym. Widzia�a t� r�nic� w oczach Ritsera Brughla. Ten cz�owiek naprawd� chcia� j� zabi�, z trudem si� powstrzyma�. A powstrzymywa�a go prawdopodobnie tylko �wiadomo��, �e Tomas Nau dowiedzia�by si� o tym.

Gdyby jednak kiedykolwiek Ritser Brughel przydyba� j� gdzie� w samotno�ci, poza zasi�giem kamer�

R�ce Qiwi dr�a�y, nim dotar�a do Alego Lina. Tato. Tak bardzo chcia�a, by j� przytuli�, by ukoi� dr�enie. Ali Lin nawet na ni� nie patrzy�. Tato by� fiksatem ju� od kilku lat, ale Qiwi doskonale pami�ta�a go z dawniejszych czas�w. Dawniej� Tato ruszy�by jej na pomoc ju� przy pierwszych d�wi�kach k��tni. Os�oni�by j� przed Ritserem Brughlem, nie zwa�aj�c na stalowy pr�t. Teraz� Qiwi nie pami�ta�a zbyt wiele pr�cz Ritsera Brughla, jego zaci�tej twarzy. Zosta�y jednak pojedyncze obrazy; Ali siedzia� nieruchomo po�r�d swoich wy�wietlaczy i analiz. S�ysza� k��tni�, nawet zerkn�� w ich stron�, gdy zacz�li krzycze�. Wygl�da� na zniecierpliwionego, jakby chcia� powiedzie� �nie przeszkadzajcie mi�.

Qiwi wyci�gn�a dr��c� r�k�, by dotkn�� ramienia ojca. Odtr�ci� j�, jak odtr�ca si� natr�tnego owada. Pod pewnymi wzgl�dami tato nadal �y�, lecz pod innymi by� bardziej martwy ni� mama. Tomas powiedzia�, �e fiksacj� mo�na odwr�ci�. Ale Tomas potrzebowa� taty i innych fiksat�w takich, jacy byli teraz. Poza tym Tomas zosta� wychowany w �wiecie Emergent�w. Emergenci wykorzystywali fiksacj�, by czyni� z ludzi sw� w�asno��. Byli z tego dumni. Qiwi wiedzia�a, �e wielu Queng Ho uwa�a ca�e 1to gadanie o �odwracalnej fiksacji� za k�amstwo. Jak dot�d �adna z zafiksowanych os�b nie zosta�a przywr�cona do normalnego stanu. Tomas niek�ama�by w tak wa�nej sprawie.

A mo�e je�li tato i ona poradz� sobie wystarczaj�co dobrze, odzyska go wcze�niej. Bo to nie by�a �mier�, kt�ra trwa�a zawsze. Wsun�a si� na swe miejsce obok niego i podj�a przerwan� prac�. Procesory zacz�y podawa� jej pierwsze rezultaty, gdy k��ci�a si� z Ritserem Brughlem.

Tato b�dzie zadowolony.

Nau nadal spotyka� si� z Komisj� Zarz�dzaj�c� Floty przynajmniej raz na Msekund�. Oczywi�cie jej cz�onkowie zmieniali si� z wachty na wacht�. Dzi� by� w�r�d nich Ezr Vinh; Nau ciekaw by�, jak ch�opiec zareaguje na niespodziank�, kt�r� przygotowa� na spotkanie. Bra� w nim udzia� tak�e Ritser Brughel, Nau poprosi� wi�c Qiwi, by nie pokazywa�a si� w sali konferencyjnej. Nau u�miechn�� si� do siebie. Do diab�a, nieprzypuszcza�em, �e potrafi go tak upokorzy�.

Nau po��czy� narady komisji z zebraniami w�asnego sztabu i nazwa� to spotkaniami �zarz�du wachty�. Chcia� w ten spos�b podkre�li�, �e bez wzgl�du na dziel�ce ich r�nice musz� teraz trzyma� si� razem i wsp�pracowa�, bo tylko to zapewni im przetrwanie. Spotkania te nie mia�y takiego znaczenia jak prywatne konsultacje Naua z Ann� Reynolt czy z Ritserem i lud�mi bezpieki. Te cz�sto odbywa�y si� pomi�dzy regularnymi Wachtami. Mimo to nie k�ama�, twierdz�c, �e za�atwia na tych spotkaniach wa�ne sprawy.

��Przechodzimy teraz do ostatniego punktu zebrania; wyprawa Ann� Reynolt na s�o�ce. Ann�?

��Raport astrofizyk�w, grupmistrzu�� poprawi�a go Ann� bez u�miechu.�� Najpierw jednak chcia�abym za�atwi� pewn� spraw�. Potrzebujemy chocia� jednego niezafiksowanego specjalisty w tym regionie. Wiecie, jak trudno jest ocenia� wyniki�

Nau westchn��. M�wi�a mu o tym ju� wcze�niej na prywatnym spotkaniu.

��Ann�, nie mamy �rodk�w. Zosta�o nam tylko trzech specjalist�w w tej dziedzinie.�� A wszyscy byli fiksatami.

��A ja powtarzam, �e potrzebuj� analityka o zdrowym rozs�dku.�� Wzruszy�a ramionami.�� No dobrze. Kieruj�c si� waszymi rozkazami, od Wybuchu utrzymujemy sta�� Wacht� z�o�on� z dw�ch astrofizyk�w. Pami�tajcie, �e mieli pi�� lat na przygotowanie tego raportu.�� Reynolt machn�a r�k�, a w oknie ukaza� si� obraz zmodyfikowanej taks�wki Queng Ho. Po bokach mia�a dodatkowe zbiorniki z paliwem, a z przodu las czujnik�w. Jedna strona pojazdu by�a os�oni�ta srebrn� tarcz� rozpi�t� na rusztowaniu cienkich maszt�w.�� Tu� przed Wybuchem doktor Li i doktor Wen umie�cili ten pojazd na niskiej orbicie OnOff.�� Drugie okno ukazywa�o tor lotu i ostateczn� orbit�, odleg�� zaledwie o pi��set kilometr�w od powierzchni gwiazdy OnOff.�� Utrzymuj�c tarcz� pod odpowiednim k�tem, przez ca�y dzie� lecieli bezpiecznie na tej wysoko�ci.

W�a�ciwie to zafiksowani piloci Jau Xina wykonywali ten lot. Nau skin�� g�ow� na Xina.

��To by�a dobra robota, zarz�dco pilot�w.

Xin wyszczerzy� si� w u�miechu.

Dzi�kuj� panu. B�d� mia� o czym opowiada� dzieciom.

Reynolt zignorowa�a ten komentarz. W��czy�a kolejne okna ukazuj� ce zdj�cia s�o�ca wykonane z ma�ej wysoko�ci i pod r�nymi k�tami.

��Od samego pocz�tku mieli�my spore trudno�ci z analiz� danych.

S�yszeli teraz nagrane g�osy dw�ch twardog�owych. Li by� Emergentem, drugi g�os m�wi� jednak dialektem Queng Ho. To musia� by� Wen.

��Zawsze wiedzieli�my, �e OnOff ma mas� i g�sto�� normalnej gwiazdy G. Teraz mo�emy sporz�dzi� dok�adne mapy wewn�trznych temperatur i g�s�

Doktor Li przerwa� mu z typow� natarczywo�ci� dla twardog�owego:

���ale potrzebujemy wi�cej satelit�w� Do diab�a ze �rodkami. Potrzebujemy co najmniej dwustu, czynnych przez ca�y czas Wybuchu.

Reynolt zatrzyma�a na moment nagranie.

��Dali�my im sto mikrosatelit�w.

Pojawi�y si� kolejne okna. Li i Wen z powrotem w Hammerfest, ju� po Wybuchu, pogr��eni w dyskusji. Raporty Reynolt cz�sto wygl�da�y w�a�nie tak, zbitka obraz�w, tabel i d�wi�k�w.

Zn�w m�wi� Wen. Wydawa� si� bardzo zm�czony.

��Nawet w stanie spoczynku �rodkowe g�sto�ci by�y typowe dla gwiazdy G, a jednak nie dosz�o do kolapsu grawitacyjnego. Turbulencja powierzchniowa si�ga zaledwie dziesi�� tysi�cy kilometr�w w g��b. Jak?

Jak? Jak?

��I po Wybuchu g��boka struktura wewn�trzna nadal wygl�da tak samo�� odezwa� si� Li.

��Nie mamy co do tego pewno�ci; nie mo�emy podlecie� bli�ej.

��Nie, teraz wygl�da to ca�kiem normalnie. Mamy modele�

G�os Wena zn�w si� zmieni�. M�wi� szybciej, jakby w g��bokiej frustracji, niemal b�lu.

��Tyle danych, a nadal mamy te same problemy co przedtem. Pi�� lat bada�em drogi reakcji i nadal wiem tyle, co astronomowie z Epoki �witu. Co� musi si� dzia� na przed�u�onym rdzeniu, inaczej dosz�oby do kolapsu.

Drugi fiksat wydawa� si� rozdra�niony.

��Oczywi�cie, nawet w stanie spoczynku gwiazda nadal promieniuje, ale wypromieniowuje co�, co przekszta�ca si� w wolnej reakcji.

��Ale co? Co? A je�li nawet istnia�oby takie co�, to dlaczego wy�sze warstwy nie ulegaj� kolapsowi?

��Bo przekszta�cenie zachodzi u podstawy fotosfery, a ta ju� mu uleg�a! Stworzy�em ten model, korzystaj�c z twojego oprogramowania!

��Nie. Nonsens, nie lepszy ni� ten sprzed wiek�w,�� i Ale ja mam dane!

��No i co z tego? Twoje bazy danych s�.

Reynolt wy��czy�a nagranie.

��Rozmawiali tak przez wiele dni. Spora cz�� to specjalistyczny �ar gon, prywatny j�zyk, kt�ry cz�sto wymy�la sobie para blisko zwi�zanych twardog�owych.

Nau wyprostowa� si� w swoim krze�le.

��Skoro potrafi� rozmawia� tylko ze sob�, my nie mamy z tego �adnych korzy�ci. Stracili�my ich?

��Nie. Przynajmniej nie w zwyk�y spos�b. Doktor Wen by� tak sfrustrowany, �e zacz�� rozwa�a� sytuacje ekstremalne. U normalnego cz�owieka mo�e to prowadzi� do kreatywno�ci, ale�

Brughel roze�mia� si�, szczerze rozbawiony.

��Wi�c tw�j astronom ca�kiem zg�upia�, tak Reynolt?

Reynolt nawet na niego nie spojrza�a.

��Zamilcz�� rzuci�a. Nau zauwa�y�, �e Handlarze byli zdumieni jej reakcj�. Ritser by� zast�pc� dow�dcy, oczywistym sadyst� po�r�d w�adc�w�� a ona karci�a go jak dziecko. Ciekawe, kiedy Handlarze si� domy�la. Brughel zmarszczy� na moment brwi. Potem jego u�miech sta� si� jeszcze szerszy. Opad� na krzes�o i spojrza� z rozbawieniem w stron� Naua. Ann� kontynuowa�a spokojnie:�� Wen osadza� problem w coraz szerszym i szerszym kontek�cie. Pocz�tkowo mia�o to jaki� sens.

Zn�w rozleg� si� g�os Wena, ta sama pospieszna monotonia.

��Orbita galaktyczna OnOff. Wskaz�wka.�� W oknie pojawi� si� wy kres przypuszczalnej orbity galaktycznej OnOff. Ann� korzysta�a z nota tek obu naukowc�w. Wykres obejmowa� ponad p� miliarda lat: raz na dwie�cie milion�w lat OnOff penetrowa�a ukryte serce galaktyki. Potem oddala�a si� od niej coraz bardziej, a� inne gwiazdy stawa�y si� prawie niewidoczne na tle mi�dzygalaktycznej czerni. Tomas Nau nie by� astro nomem, wiedzia� jednak, �e gwiazdy tego typu nie maj� normalnych uk�ad�w planetarnych i dlatego te� rzadko bywaj� celem wizyt. Z pewno�ci� by�o to tylko jedno z pomniejszych dziwactw OnOff.

Po jakim� czasie Queng Ho zafiksowa� si� zupe�nie na orbicie galaktycznej OnOff.

��To co��� to nie mo�e by� gwiazda�� widzia�o J�dro Wszystkiego.

Setki, tysi�ce razy, raz za razem, raz za razem��� Reynolt opu�ci�a fragment, kt�ry dokumentowa� zapewne d�ug� p�tl� w my�leniu biednego Wena. Czasami g�os fiksata wydawa� si� spokojniejszy.�� Wskaz�wki. Ma my mn�stwo wskaz�wek, naprawd�. Zapomnijmy o fizyce; zastan�wmy si� tylko nad zakrzywieniem biegu �wiat�a. Przez dwie�cie pi�tna�cie z ka�dych dwustu pi��dziesi�ciu lat emituje mniej energii ni� br�zowy karze�.�� Okna towarzysz�ce my�lom Wena zmienia�y si� w zawrotnym tempie, zdj�cia br�zowych kar��w, znacznie szybsze oscylacje, kt�re fizycy ekstrapolowali z odleg�ej przesz�o�ci OnOff.�� Dziej� si� rzeczy, kt�rych nie widzimy. Wybuch, zakrzywienie biegu �wiat�a jak w przypadku periodycznej Q-nowej, po kilku Msekundach jego spektrum �wiadczy o reakcjach fuzji zachodz�cych w j�drze gwiazdy. A potem �wiat�o powoli ga�nie� albo zmienia si� w co�, czego nie widzimy. To wcale nie jest gwiazda! To magia. To magiczna maszyna, kt�ra zepsu�a si� dawno temu. Za�o�� si�, �e to by� kiedy� szybki generator fal prostok�tnych. To jest to! Magia z serca galaktyki, teraz zepsuta, wi�c dlatego jej nie rozumiemy.

Nagranie urwa�o si� nagle, kalejdoskop okien Wena znikn��.

��Doktor Wen utkn�� ca�kowicie w tym kr�gu pomys��w przez dziesi�� Msekund�� powiedzia�a Reynolt.

Nau wiedzia� ju�, do czego to prowadzi, mimo to jednak zrobi� zatroskan� min�.

��Wi�c co nam pozosta�o?

��Doktor Li radzi sobie ca�kiem nie�le. Wpada� we w�asny kr�g my�li, dop�ki nie oddzielili�my go od Wena. Ale teraz zafiksowa� si� na programie identyfikacji uk�ad�w. Opracowa� bardzo z�o�ony model, kt�ry pasuje do wszystkich obserwacji.�� Kolejne obrazy. Teoria nowej rodziny cz�stek subatomowych stworzona przez Li.�� Doktor Li rozci�ga to na kognitywne terytorium, kt�re zmonopolizowa� Hunte Wen, ale otrzymuje ca�kiem inne wyniki.

��Tak. Tak! M�j model dowodzi, �e tego rodzaju gwiazdy s� do�� powszechne w pobli�u j�dra galaktyki�� odezwa� si� Li.�� Bardzo rzadko wchodz� w interakcje, co prowadzi do gigantycznej eksplozji.�� Oczywi�cie zaproponowana przez Li trajektoria po hipotetycznej eksplozji by�a identyczna z t�, kt�r� wykre�li� wcze�niej Wen.�� Mog� dopasowa� do tego wszystkie parametry. Nie widzimy migaj�cych gwiazd w ob�oku rdzenia; nie s� do�� jasne. Ale raz na miliard lat mamy t� asymetryczn� destrukcj� i wyrzucenie.�� Obrazy hipotetycznej eksplozji hipotetycznego niszczyciela OnOff. Obrazy oryginalnego uk�adu s�onecznego OnOff po wybuchu�� zniszczeniu ulega wszystko pr�cz male�kiego cienia po drugiej stronie OnOff.

Ezr Vinh pochyli� si� do przodu.

��Bo�e, wyja�ni� praktycznie wszystko.

��Owszem�� przytakn�� Nau.�� Nawet pojedyncz� natur� uk�adu planetarnego.�� Odwr�ci� si� od okien i spojrza� na Ann�.�� Co o tym my�lisz? Reynolt wzruszy�a ramionami.

��Kto wie? W�a�nie dlatego potrzebujemy niezafiksowanego specjalisty, grupmistrzu. Doktor Li rozci�ga swoj� sie� coraz dalej i dalej. To mo�e by� symptom klasycznego zafiksowania. A ta teoria cz�stek jest naprawd� ogromna; to z kolei mo�e by� tautologia Shannona.�� Umilk�a na moment. Ann� Reynolt nie mia�a ani krzty talentu do tworzenia widowiska, budowania napi�cia. To Nau u�o�y� pytania tak, by prawdziwa bomba pojawi�a si� na ko�cu.�� Ta teoria jest jednak jego g��wn� specjalno�ci�. I ma powa�ne konsekwencje, by� mo�e szybszy nap�d strumieniowy.

Nikt nie odzywa� si� przez kilkana�cie sekund. Queng Ho doskonalili swoje nap�dy od tysi�cy lat, nim jeszcze pojawi� si� Pham Nuwen. Kradli pomys�y z setek cywilizacji. W ci�gu ostatnich tysi�cy lat nie uczynili praktycznie �adnych post�p�w.�� No, no, no��� Tomas Nau wiedzia�, jak cudownie czuje si� kto�, kto postawi� wielk� stawk� i wygra�. Nawet Handlarze u�miechali si� jak idioci. Pozwoli�, by dobry nastr�j rozni�s� si� po sali. To by�y bardzo dobre wie�ci, nawet je�li nagroda czeka�a ich dopiero na ko�cu Wygnania.�� To znaczy, �e nasz astrofizyk jest teraz niezwykle cenny. Czy mo�na zrobi� co� z Wenem?

��Obawiam si�, �e nie mo�emy go ju� wyleczy�.�� Otworzy�a okno z wykresem medycznym. Dla lekarza Queng Ho wygl�da�oby to jak prosta diagnostyka m�zgu. Dla Ann� Reynolt by�a to mapa strategiczna.�� Te dwa po��czenia, tutaj i tutaj, zwi�zane s� z jego prac� nad OnOff; zademonstrowa�am to przed chwil�. Je�li spr�bujemy wyci�gn�� go z tej fiksacji, wyma�emy ca�� jego prac� ostatnich pi�ciu lat, a tak�e mn�stwo innych po��cze� z og�ln� wiedz�. Pami�tajmy, �e chirurgia fiksacji to cz�sto zabiegi przeprowadzane na wyczucie, a granica b��du wynosi mniej ni� milimetr.

��Wi�c zostaje nam warzywo?

��Nie. Je�li cofniemy fiksacj�, zachowa osobowo�� i wi�kszo�� wspomnie� z wcze�niejszego okresu. Al� przestanie by� dobrym fizykiem.

��Hm��� mrukn�� Nau, zastanawiaj�c si�. Nie mogli wi�c po prostu zdefiksowa� tego Handlarza i mie� niezale�nego eksperta, kt�rego potrzebowa�a Reynolt. A na pewno nie zaryzykuj� defiksacji tego trzeciego fizyka. Istnia�o jednak pewne sprytne rozwi�zanie, kt�re pozwala�o wykorzysta� wszystkich trzech m�czyzn.�� Dobrze, Ann�. Moja propozycja jest nast�puj�ca. Obud� tego trzeciego fizyka, ale na razie niech pracuje w wolnym cyklu. Zahibernuj doktora Li na czas, kiedy tamten b�dzie ocenia� jego prac�. Nie b�dzie to tak dobre jak analiza defiksata, ale je�li zrobisz to sprytnie, powinni�my otrzyma� w miar� obiektywn� analiz�.

Kolejne wzruszenie ramionami. Reynolt nie bawi�a si� w fa�szyw� skromno��, ale nie zdawa�a sobie te� sprawy, jaka jest dobra.

��Co do Hunte Wena�� kontynuowa� Nau.�� Zrobi� dla nas wszystko, co m�g�, a my nie mo�emy go prosi� o wi�cej.�� 1 to dos�ownie, jak powiedzia�a mu Ann�.�� Chc�, �eby�my go zdefiksowali.

Ezr Vinh wpatrywa� si� we� z otwartymi ustami. Pozostali Handlarze byli niemal r�wnie zszokowani. To posuni�cie mog�o si� okaza� nieco ryzykowne; Hunte Wen nie by� najlepszym dowodem na odwracalno�� fiksacji. Z drugiej strony nic innego nie m�g� z nim zrobi�. Oka� trosk�.

��Korzystali�my z pracy doktora Wena przez pi�� lat, a widz�, �e jest ju� w �rednim wieku. Wykorzystajcie wszystkie dost�pne �rodki, by przy wr�ci� go do zdrowia.

By� to ju� ostatni punkt zebrania, kt�re wkr�tce potem dobieg�o ko�ca.

Nau obserwowa� ludzi opuszczaj�cych sal�, s�ucha�, jak rozmawiaj� z entuzjazmem o odkryciu Li i wyzwoleniu Wena. Ezr Vinh wyszed� ostatni, ale nie rozmawia� z nikim, zaj�ty w�asnymi my�lami. Tak, panie Vinh.

Sprawuj si� dobrze, a mo�e kt�rego� dnia uwolni� t�, na kt�rej ci zale�y.

Podczas wachty przej�ciowej w kwaterach panowa� niezwyk�y spok�j.

Wachty trwa�y zwykle kilka Msekund i zaz�bia�y si�, by ludzie mogli poinformowa� now� grup� o bie��cych problemach. Wachta przej�ciowa nie by�a �adn� tajemnic�, lecz Nau oficjalnie traktowa� j� jako odst�pstwo od rozk�adu, czterodniow� przerw�, kt�ra co jaki� czas pojawia�a si� mi�dzy regularnymi wachtami. W�a�ciwie by�o to co� na kszta�t brakuj�cego si�dmego pi�tra albo tego mitycznego dnia, kt�ry pojawia si� mi�dzy Pierwszakiem a Wt�rniakiem.

��Powiedzcie, czy nie by�oby cudownie, gdyby�my mieli takie wach ty przej�ciowe w domu?�� �artowa� Brughel, prowadz�c Naua i Kala Omo do sali z kapsu�ami.�� Zajmowa�em si� bezpiecze�stwem na Frenk przez pi�� lat�� by�oby mi znacznie �atwiej, gdybym od czasu do czasu usypia� wszystkich i uk�ada� sprawy wed�ug swoich potrzeb.�� Jego g�os rozbrzmiewa� g�o�nym echem dochodz�cym z kilku stron naraz. W�a�ciwie byli jedynymi aktywnymi lud�mi na pok�adzie �Suivire�. W Hammerfest zosta�a Reynolt z grup� twardog�owych. Ograniczona do minimum za�oga Queng Ho i Emergent�w pracowa�a przy stabilizacji diament�w.

Lecz w sumie tylko dziewi�� os�b zna�o ich najwa�niejsze sekrety. A te raz, pomi�dzy wachtami, mogli zrobi� wszystko, co konieczne, by chroni� misj�.

Wewn�trzne �ciany sali hibernacyjnej �Suivire� zosta�y wyburzone, zainstalowano kilkadziesi�t dodatkowych kapsu�. Spa�a tu ca�a wachta A, niemal siedmiuset ludzi. Wachty B i mieszana znajdowa�y si� na �Brisgo Gap�, a C i D na pok�adzie �Wsp�lnego dobra�. Lecz to wachta A mia�a przyst�pi� teraz do s�u�by.

Na �cianie pojawi�o si� czerwone �wiate�ko; system danych sali got�w by� do kontaktu. Nau na�o�y� wy�wietlacz i nagle przy wszystkich kapsu�ach pojawi�y si� nazwiska i specjalizacje. Wszystko by�o zielone. Bogudzi�ki. Nau odwr�ci� si� do swego grupsier�anta. Status Kala Omo i najwa�niejsze dane na jego temat wisia�y w powietrzu obok twarzy Naua; system danych wykonywa� swe obowi�zki bardzo dos�ownie.

��Kai, za kilka tysi�cy sekund pojawi� si� tutaj medycy Ann�. Nie wpuszczaj ich, dop�ki Ritser i ja nie sko�czymy.

��Tak jest.�� Na twarzy m�czyzny pojawi� si� lekki u�miech, kiedy ten odwr�ci� si� i ruszy� do wyj�cia. Kai Omo ju� to kiedy� widzia�; pomaga� zaaran�owa� katastrof� �Dalekiego skarbu�. Wiedzia�, czego si� spodziewa�.

Tomas Nau i Ritser Brughel zostali sami.

��No dobra, Ritser, znalaz�e� jeszcze jakie� zgni�e jab�ka?

Ritser u�miecha� si� od ucha do ucha; przygotowa� pewn� niespodziank�. Przep�yn�li wzd�u� szeregu kapsu�, o�wietleni blaskiem bij�cym z pod�ogi. Kapsu�y naprawd� du�o przesz�y, a jednak nadal dzia�a�y jak nale�y�� przynajmniej te Queng Ho. Handlarze byli sprytni; rozprowadzali swoj� technologi� po ca�ej Ludzkiej Przestrzeni, ale ich w�asny sprz�t by� znacznie lepszy od tego, o czym m�wili w Sieci. Ale teraz mamy bibliotek�floty� i ludzi, kt�rzy pomog� nam j� zrozumie�.

��Sprawdzi�em wszystko dok�adnie, grupmistrzu. Wachta A jest w�a�ciwie czysta, cho慠� przerwa� i zatrzyma� si�, opar�szy r�k� o jedn� z kapsu��� �cho� nie wiem, po co jeszcze trzymasz takie stare pr�chno.�� Postuka� w kapsu�� sw� bu�aw� grupmistrza.

Kapsu�y Handlarzy mia�y szerokie, p�okr�g�e okna i wewn�trzne o�wietlenie. Nawet bez opisu Nau rozpozna�by Phama Trinli. Starzec wydawa� si� jakby m�odszy, kiedy jego twarz pozostawa�a w bezruchu.

Ritser wzi�� jego milczenie za niezdecydowanie.

��On wiedzia� o spisku Diema.

Nau wzruszy� ramionami.

��Oczywi�cie. Wiedzia� te� Vinh. I kilku innych. A teraz jedz� nam z r�ki.

��Ale�

��Pami�taj, Ritser, uzgodnili�my co�. Nie mo�emy pozwoli� sobie wi�cej na mokr� robot�, chyba �e zajdzie taka konieczno��.�� Najwi�kszym b��dem, jaki pope�ni� w ca�ej tej przygodzie, by�y przes�uchania po zasadzce. Nau kierowa� si� sposobami stosowanymi po Pladze, okrutn� strategi�, o kt�rej zwykli obywatele nie mieli najmniejszego poj�cia. Ale pierwsi grupmistrzowie znajdowali si� w ca�kiem odmiennej sytuacji; mieli mn�stwo zasob�w ludzkich. W tej sytuacji� c�, w przypadku Queng Ho, kt�rych mo�na by�o zafiksowa�, przes�uchania nie stanowi�y �adnego problemu. Inni jednak byli zdumiewaj�co twardzi. Co najgorsze, nie reagowali na gro�by w racjonalny spos�b. Ritser troch� si� w�ciek�, a Tomas nie pozostawa� w tyle. Zabili ostatnich starszych Handlarzy, nim naprawd� zrozumieli psychik� drugiej strony. Ostatecznie przes�uchania zako�czy�y si� totalnym fiaskiem, ale pozwoli�y im te� nabra� do�wiadczenia. Tomas wiedzia� ju�, jak radzi� sobie z pozosta�ymi Queng Ho.

Ritser u�miechn�� si�.

��Dobra. Przynajmniej b�dzie nas roz�miesza�. Jak on pr�buje si� nam podliza� a jednocze�nie udaje, �e wcale mu o to nie chodzi!�� Machn�� r�k� na stos kapsu�.�� Zgoda. Obudzimy wszystkich zgodnie z planem.

I tak musimy wyja�ni� zbyt wiele �wypadk�w�.�� Odwr�ci� si� ponownie do Naua. Nadal si� u�miecha�, lecz �wiat�o bij�ce od do�u zamienia�o �w u�miech w grymas, kt�rym by� w rzeczywisto�ci.�� Wachta A nie stanowi problemu. Ostatnio odkry�em niesubordynacj� gdzie indziej.

Nau spogl�da� na� z lekkim zdziwieniem. Spodziewa� si� tego.

��Qiwi Lisolet?

��Tak! Poczekaj, wiem, �e widzia�e� t� wczorajsz� pysk�wk�. Ta suka powinna za to zgin��. Ale nie o tym chcia�em ci powiedzie�. Mam dowody, �e ona �amie Twoje Prawo. I nie dzia�a sama.

Tym razem Nau naprawd� by� zaskoczony.

��W jaki spos�b?

��Wiesz, �e przy�apa�em j� w parku Handlarzy z ojcem. Zamkn�a park, bo mia�a tak� zachciank�. To mnie tak rozz�o�ci�o. Ale potem� Zacz��em j� uwa�nie obserwowa�. Zwyk�y monitoring m�g� tego nie zauwa�y� jeszcze przez kilka wacht; ta ma�a zdzira korzysta ze wsp�lnych zasob�w. Ukrad�a materia�y z destylarni. Zmieni�a obiekt fiksacji jej ojca, �eby ten pom�g� w jej prywatnych planach.

Plaga. Qiwi nie powiedzia�a mu o tym wszystkim.

��Wi�c� co robi z tymi zasobami?

��Z tymi i innymi, grupmistrzu. Ma mn�stwo plan�w. I nie dzia�a sama� Chce wymieni� te skradzione towary z korzy�ci� dla siebie.

Przez chwil� Nau nie wiedzia�, co ma powiedzie�. Oczywi�cie handlowanie wsp�lnymi zasobami by�o przest�pstwem. Podczas Lat Plagi wi�cej ludzi zgin�o za handel wymienny i gromadzenie zapas�w ni� od samej choroby. Ale we wsp�czesnych czasach� C�, handel wymienny istnia� zawsze, w takiej czy innej formie, i on r�wnie� nie m�g� go ca�kowicie wyeliminowa�. Na Balacrei stanowi� czasem pretekst do wi�kszych czystek, ale tylko pretekst.

��Pos�uchaj, Ritser�� przem�wi� Nau ostro�nie, k�ami�c.�� Wiedzia�em o tych wszystkich sprawach. Z pewno�ci� jest to wykroczenie przeciwko literze Mojego Prawa. Ale pomy�l tylko. Jeste�my o dwadzie�cia lat �wietlnych od domu. Zadajemy si� z Queng Ho. Oni naprawd� s� Handlarzami. Wiem, �e trudno to zaakceptowa�, ale ca�e ich �ycie kr�ci si� wok� oszukiwania i wykorzystywania spo�eczno�ci. Nie mo�emy zak�ada�, �e natychmiast to wykorzenimy�

��Nie!�� Brughel odepchn�� si� od kapsu�y i podp�yn�� bli�ej Tomasa.�� Wszyscy Handlarze to �miecie, ale tutaj chodzi tylko o Lisolet i kilku bezczelnych konspirator�w�� a ja mog� ci powiedzie�, kto to jest, kto �amie Twoje Prawo!

Nau domy�la� si� ju�, jak do tego dosz�o. Qiwi Lin Lisolet nigdy nie przestrzega�a zasad, nawet w�r�d Queng Ho. Szalona matka pr�bowa�a uczyni� z dziewczyny obiekt manipulacji, ale ona i tak pozostawa�a poza bezpo�redni� kontrol�. Qiwi ponad wszystko lubi�a si� bawi�. Powiedzia�a mu kiedy�: �Zawsze �atwiej otrzyma� przebaczenie ni� pozwolenie�.

To proste twierdzenie opisywa�o chyba najdobitniej przepa��, jaka dzieli�a �wiatopogl�d Qiwi od pogl�d�w pierwszego grupmistrza.

Musia� wyt�y� ca�� si�� woli, by nie cofn�� si� przed napieraj�cym Brughlem. Co w niego wst�pi�o? Spojrza� prosto w oczy swego zast�pcy, ignoruj�c bu�aw�, kt�r� ten �ciska� kurczowo w d�oni.

��Jestem pewien, �e m�g�by� ich zidentyfikowa�. To twoja praca, wicegrupmistrzu. Moja za� polega tak�e na interpretacji Mojego Prawa.

Wiesz, �e Qiwi nigdy nie zwalczy�a ple�ni; w razie konieczno�ci mo�na j� �atwo� utemperowa�. Chc�, by� informowa� mnie o tych naruszeniach prawa, ale na razie wol� przymkn�� na nie oko.

��Wolisz przymkn�� na nie oko? Ty wolisz? Ja��� Brughel zaniem�wi� na sekund� ze zdumienia. Kiedy zn�w si� odezwa�, w jego g�osie pobrzmiewa�a t�umiona w�ciek�o��.�� Tak, jeste�my dwadzie�cia lat �wietlnych od domu. Dwadzie�cia lat �wietlnych od twojej rodziny. A tw�j wuj ju� nie rz�dzi.�� Wiadomo�� o zamordowaniu Alana Nau dotar�a do nich, gdy ekspedycja znajdowa�a si� jeszcze trzy lata �wietlne od OnOff.�� W domu mog�e� sobie �ama� wszystkie zasady, chroni� przest�pc�w tylko dlatego, �e byli dobrzy w ��ku.�� Uderzy� bu�aw� w otwart� d�o�.�� Tutaj i teraz jeste� bardzo osamotniony.

�miertelne rozgrywki pomi�dzy grupmistrzami nie podlega�y �adnemu prawu. By�a to zasada si�gaj�ca jeszcze Lat Plagi�� ale r�wnie� podstawowa prawda natury. Gdyby Brughel rozbi� mu teraz czaszk�, Kai Omo poszed�by za wicegrupmistrzem. Nau przem�wi� jednak cicho�� Ty jeste� nawet bardziej samotny, m�j przyjacielu. Ilu fiksat�w jest przypisanych do ciebie?

��Mam� mam pilot�w Xina i szpieg�w. M�g�bym zmusi� Reynolt, �eby przekierowa�a wszystkich, kt�rych b�d� potrzebowa�.

Ritser balansowa� na skraju przepa�ci, ale powoli si� uspokaja�.

��Chyba znasz Ann� na tyle, by wiedzie�, �e to nie takie proste.

Nagle gniew jakby zupe�nie opu�ci� Brughla.

��Tak, masz racj�. Masz racj�.�� Przygarbi� si� lekko.�� Po prostu ta misja wygl�da zupe�nie inaczej, ni� to sobie wyobra�a�em. Mieli�my do�� �rodk�w, by �y� tutaj jak wysocy grupmistrzowie. Mieli�my odkry� �wiat pe�en skarb�w. Teraz wi�kszo�� naszych twardog�owych nie �yje. Nie ma my sprz�tu ani zapas�w, �eby wr�ci� do domu. Utkn�li�my tu na ca�e dziesi�ciolecia.

Ritser by� bliski �ez. Nau z fascynacj� obserwowa� to gwa�townie przej�cie od przemocy do uleg�o�ci. Przem�wi� �agodnym, pocieszaj�cym tonem.

��Rozumiem to, Ritser. Znajdujemy si� w sytuacji ekstremalnej, to oczywiste. Je�li sprawia to b�l komu� tak silnemu jak ty, coraz bardziej obawiam si� o zwyk�ych cz�onk�w za�ogi.�� By�a to prawda, cho� wi�kszo�� za�ogi mia�a znacznie s�absze osobowo�ci ni� Ritser Brughel. Jak Ritser zostali na kilkadziesi�t lat uwi�zieni w �lepej uliczce, gdzie nie mogli nawet marzy� o za�o�eniu rodziny i wychowaniu dzieci. By� to nie bezpieczny problem, kt�rego nie m�g� przeoczy�. Wi�kszo�� zwyk�ych ludzi nie mia�a jednak k�opot�w z kontynuacj� starych zwi�zk�w i nawi�zywaniem nowych; �y�o za to prawie tysi�c niezafiksowanych os�b. Ritser mia� bardziej z�o�one potrzeby, kt�re w tych warunkach ci�ko by�o mu zaspokoi�. Zu�ywa� ludzi niczym przedmioty jednorazowego u�ytku, a ich zasoby by�y ju� bardzo ograniczone.

��Nadal jednak mo�emy liczy� na znalezienie skarbu, mo�e nawet wi�kszego, ni� przypuszczali�my. Pokonanie Queng Ho wiele nas kosztowa�o, ale teraz poznajemy ich sekrety. By�e� na ostatnim spotkaniu zarz�dzaj�cych wachty; odkryli�my fizyk�, kt�rej nie znali nawet Queng Ho. Naj lepsze jeszcze przed nami, Ritser. Paj�ki s� teraz prymitywne, ale �ycie nie mog�o powsta� tu samo; w tym uk�adzie s�onecznym panuj� zbyt ekstremalne warunki. Nie jeste�my pierwszym gatunkiem, kt�ry przyby� tu z gwiazd. Wyobra� sobie, Ritser, pozaludzka cywilizacja o wysoko rozwini�tej technologii. Jej tajemnice kryj� si� gdzie� tutaj, w ruinach przesz�o�ci.

Doprowadzi� swego zast�pc� na koniec szeregu kapsu� i ruszyli drug� alejk� w drog� powrotn�. Wy�wietlacz pokazywa� wsz�dzie ziele�, cho� jak zwykle kapsu�y Emergent�w nosi�y a� nazbyt wyra�ne �lady zu�ycia. Za kilka lat mo�e im zabrakn�� kapsu� do utrzymania normalnego harmonogramu wacht. Flota gwiezdna nie mog�a sama zbudowa� kolejnej floty ani nawet zapewni� sobie przez d�u�szy czas materia��w, kt�rych produkcja wymaga�a zaawansowanej technologii. By� to stary problem; do wytwarzania najbardziej zaawansowanych technicznie produkt�w potrzebna jest ca�a cywilizacja�� cywilizacja o rozwini�tej technologii i wszystkich ga��ziach przemys�u. Tu nie istnia�a �adna droga na skr�ty; ludzko�� cz�sto wyobra�a�a sobie samowystarczalny okr�t, lecz nigdy go nie stworzy�a.

Ritser wydawa� si� spokojniejszy, gniew ust�pi� miejsca zdrowemu rozs�dkowi.

��Zgoda. Po�wi�cimy wiele, ale wr�cimy do domu jako zwyci�zcy. Poradz� sobie z tym. Tylko� dlaczego to musi tyle trwa�? Powinni�my od razu wyl�dowa� w jakim� kr�lestwie Paj�k�w i przej��

��Oni dopiero powt�rnie wynale�li elektronik�, Ritser. Potrzebujemy czego� wi�cej�

Wicegrupmistrz potrz�sn�� niecierpliwie g�ow�.

��Tak, tak, oczywi�cie. Potrzebujemy solidnej bazy przemys�owej.

Znam ten problem r�wnie dobrze jak ty; by�em grupmistrzem w Stoczniach Lorbity. Uratowa� mo�e nas tylko solidny remont. Ale nie rozumiem, dlaczego musimy ukrywa� si� tutaj, w LI. Je�li podbijemy jaki� kraj Paj�k�w�� lub chocia� b�dziemy udawa�, �e si� z nim sprzymierzamy�� mo�emy to przyspieszy�.

��To prawda, ale najwa�niejszym problemem jest utrzymanie kontroli.

Tutaj wszystko zale�y od czasu. Wiesz, �e bra�em udzia� w podboju Gaspr.

A w�a�ciwie we wczesnej kolonizacji; gdybym przylecia� tam z pierwsz� flot�, teraz mia�bym miliony.�� Nau nie kry� zazdro�ci; Brughel 1doskonale rozumia� ten problem. Gaspr by� prawdziw� gratk� dla naje�d�c�w.�� Bo�e, co zrobi�a ta pierwsza flota. To by�y tylko dwa statki, Ritser! Wyobra� sobie. Mieli tylko pi�ciuset twardog�owych�� mniej ni� my teraz. Ale czaili si� w ukryciu, a kiedy Gaspr dotar� ponownie do Ery Informacji, kontrolowali wszystkie systemy danych na planecie. Skarb po prostu sam wpad� im w r�ce!�� Nau potrz�sn�� g�ow�, odganiaj�c od siebie t� wizj�.�� Tak. Mogliby�my podbi� Paj�ki ju� teraz. By� mo�e przyspieszyliby�my ich rozw�j. Ale by�oby to spore ryzyko, mieliby�my przeciwko sobie obce istoty, o kt�rych wiemy jeszcze bardzo niewiele. Gdyby�my pope�nili jaki� b��d, wda� si� w wojn� podjazdow�, mogliby�my bardzo szybko wszystko popsu� W ko�cu pewnie by�my �wygrali�, ale trzydzie�ci lat oczekiwania mog�oby zamieni� si� w pi��set. Istnieje ju� precedens takiej pora�ki, Ritser, chod� nie pochodzi z naszego Czasu Plagi. Znasz histori� Canberry?

Brughel wzruszy� ramionami. Canberra by�a najpot�niejsz� cywilizacj� w Ludzkiej Przestrzeni, znajdowa�a si� jednak zbyt daleko, by budzi� jego zainteresowanie. Podobnie jak wi�kszo�� Emergent�w Ritser nie zaprz�ta� sobie g�owy tym, co dzia�o si� w wielkim wszech�wiecie.

��Trzy tysi�ce lat temu Canberra tkwi�a jeszcze w �redniowieczu. Po dobnie jak Gaspr oryginalna kolonia popad�a w ca�kowite barbarzy�stwo, tyle �e Canberra dopiero zaczyna�a si� powt�rnie cywilizowa�. Przylecia�a tam ma�a flota Queng Ho; w wyniku jakiej� g�upiej pomy�ki Handlarze my�leli, �e Canberra nadal jest rozwini�tym �wiatem, z kt�rego mo�na czerpa� zyski. To by� ich pierwszy b��d. Drugim by�o pozostanie na Canberze; mimo wszystko pr�bowali handlowa� z tymi dzikusami. Queng Ho mieli ca�kowit� w�adz�, mogli robi� z nimi, co tylko chcieli.

Brughel chrz�kn��.

��Domy�lam si� ju�, do czego zmierzasz. Ale tamci tubylcy byli prymitywniejsi ni� ci tutaj.

��Tak, ale byli lud�mi. A Queng Ho mieli znacznie lepsze zasoby. Wracaj�c do opowie�ci; zostali na planecie i sprzymierzyli si� z kilkoma kr�lestwami. Popchn�li miejscow� technologi� najdalej, jak tylko mogli.

Przymierzali si� do podboju �wiata. I nawet im si� to uda�o. Tyle �e ka�dy krok coraz bardziej ich pogr��a�. Oryginalna za�oga do�y�a staro�ci w kamiennych zamkach. Nie mieli nawet kapsu� hibernacyjnych. Po��czona cywilizacja Handlarzy i tubylc�w w ko�cu sta�a si� pot�na i osi�gn�a wysoki poziom rozwoju, ale dla pierwszych kolonizator�w by�o ju� za p�no.

Grupmistrz i jego zast�pca dotarli ju� z powrotem do g��wnego wej�cia. Brughel lecia� z przodu, odwracaj�c si� tak, �e opar� stopy o �cian�.

Zatrzyma� si� przy drzwiach i spojrza� na nadlatuj�cego Naua.

Grupmistrz opad� na pod�og� i pozwoli�, by warstwa czepliwego materia�u pokrywaj�cego podeszwy jego but�w przytrzyma�a go w miejscu.

��Pomy�l o tym, co powiedzia�em, Ritser. To Wygnanie jest naprawd� konieczne, ale nagroda mo�e przekroczy� nasze naj�mielsze oczekiwania. A tymczasem spr�bujemy jako� zaradzi� twoim problemom. Nie mo�emy pozwoli�, �eby grupmistrz cierpia�.

. Brughel przyj�� te s�owa z zaskoczeniem i wdzi�czno�ci�.

��Dzi�kuj�. Potrzebuj� jedynie drobnej pomocy od czasu do czasu.

��Rozmawiali jeszcze przez kilka chwil, ustalaj�c konieczne kompromisy.

W drodze powrotnej z �Suivire� Tomas mia� czas na rozmy�lania. Z okien taks�wki widzia� l�ni�c� powierzchni� ska�, niebo poznaczone nieregularnymi kszta�tami kwater, magazyn�w i okr�t�w kr���cych po orbicie wok� diament�w. Teraz, w czasie wachty przej�ciowej, nie dostrzega� �adnych ludzkich postaci. Nawet za�oga Qiwi pozostawa�a niewidoczna, ukryta gdzie� w cieniu ska�. Daleko, za diamentowymi g�rami p�yn�a Arachna. Nad jej wielkim oceanami pokaza�y si� obszary wolne od chmur. �wiat Paj�k�w coraz bardziej przypomina� archetypiczn� Matk� Ziemi�, jeden z tysi�ca �wiat�w, na kt�rych ludzie mogli �y� i prosperowa�.

Arachna mia�a przypomina� raj jeszcze przez jakie� trzydzie�ci lat�� dop�ki jej s�o�ce zn�w nie wyga�nie. A wtedy b�dzie ju� nale�e� do nas.

W�a�nie przed chwil� zn�w przybli�y� si� o krok do ostatecznego sukcesu. Rozwi�za� zagadk� i oddali� niepotrzebne zagro�enie. Tomas wykrzywi� usta w nieweso�ym u�miechu. Ritser grubo si� myli�, s�dz�c, �e �ycie pierwszego bratanka Alana Nau jest �atwe. To prawda, Alan Nau faworyzowa� Tomasa. Od pocz�tku wiadomo by�o, �e to Tomas b�dzie kontynuowa� dominacj� Nau�w nad Emergencj�. I to tak�e stanowi�o pewien problem, Tomas stawa� si� bowiem zagro�eniem dla starszego Naua. Sukcesja�� nawet w rodzinach grupmistrz�w�� dokonywa�a si� zwykle poprzez morderstwo. Alan Nau by� jednak sprytny. Rzeczywi�cie chcia�, by jego bratanek przej�� po nim w�adz�, ale dopiero wtedy, gdy do�yje swych dni i umrze �mierci� naturaln�. Powierzaj�c Tomasowi Nau dow�dztwo ekspedycji do gwiazdy OnOff, przed�u�a� �ycie swoje i swojego nast�pcy. Tomas mia� znikn�� z politycznej sceny na ponad dwa stulecia, a po powrocie dysponowa� zasobami, kt�re pozwol� mu na kontynuacj� rz�d�w rodziny Nau.

Tomas zastanawia� si� cz�sto, czy Ritser Brughel nie jest subteln� form� sabota�u. Przed wypraw� wydawa� si� dobrym kandydatem na wicegrupmistrza. By� m�ody, wykaza� si� przy oczyszczaniu Stoczni Lorbity.

Pochodzi� z Frenk; jego rodzice jako jedni z pierwszych wsparli inwazj� Alana Nau. W miar� mo�liwo�ci Emergenci starali si� upodobni� ka�dy nowy podb�j do Czasu Plagi na Balacrei: masowe zgony, ple�� m�zgu, ustanowienie klasy grupmistrz�w. M�ody Ritser przystosowa� si� do wszystkich wymog�w nowego porz�dku.

Jednak od pocz�tku tego wygnania stwarza� problemy; niedba�y, niechlujny, bezczelny. W�a�ciwie tak mia�a wygl�da� jego rola, ale Ritser wcale nie udawa�. Zamkn�� si� w sobie, unika� towarzystwa. Konkluzja wydawa�a si� oczywista; wrogowie rodziny Nau byli na tyle sprytni, �e 1zdo�ali jako� przechytrzy� s�u�by bezpiecze�stwa wuja Alana i umie�cili w za�odze swojego cz�owieka.

Dzisiaj podejrzenia i tajemnica zderzy�y si� ze sob�. / nie znajduj�tu sabota�u ani nawet niekompetencji. Jego wicegrupmistrz mia� po prostu pewne niezaspokojone potrzeby, a by� zbyt dumny, by o nich rozmawia�. W domu spe�nienie tych zachcianek by�oby proste; to jeden z przywilej�w grupmistrz�w, cho� taki, o kt�rym nie m�wi�o si� g�o�no. Tutaj, w dziczy� Ritsera czeka�a naprawd� ci�ka pr�ba charakteru.

Taks�wka przemkn�a ponad najwy�szymi wie�ami Hammerfest i powoli opad�a w cie� poni�ej.

Zaspokojenie potrzeb Brughla b�dzie trudne; m�ody grupmistrz b�dzie musia� troch� si� ograniczy�. Tomas dokonywa� ju� w my�lach przegl�du cz�onk�w za�ogi i fiksat�w. Tak, m�g�bym to zaaran�owa�. A gra by�a warta �wieczki. Ritser Brughel by� pr�cz niego jedynym grupmistrzem w promieniu dwudziestu lat �wietlnych. Klasa grupmistrz�w cz�sto wyniszcza�a sam� siebie, potrafi�a jednak r�wnie� zachowywa� si� bardzo solidarnie. Wszyscy jej cz�onkowie znali tajne strategie. Wszyscy w�a�ciwie pojmowali prawdziwe cnoty Emergent�w. Ritser by� m�ody, nadal si� rozwija�. Je�li zdo�a odpowiednio u�o�y� sobie z nim stosunki, by� mo�e �atwiej przyjdzie mu rozwi�zywa� inne problemy.

Ich ostateczny sukces mo�e przewy�szy� nawet to, o czym m�wi� Ritser.

Niewykluczone, �e b�dzie wi�kszy, ni� wyobra�a� sobie wuj Alan. Ta wizja umkn�aby nawet Tomasowi, gdyby nie zetkn�� si� osobi�cie z Handlarzami.

Wuj Alan nie lekcewa�y� nawet bardzo odleg�ych zagro�e�, stara� si� zapobiega� nawet tym, kt�re dopiero mog�y powsta�. Lecz nawet wuj Alan nigdy nie zdawa� sobie sprawy, �e ich rz�dy obejmuj� �miesznie ma�y obszar: Balacrea, Frenk, Gaspr. Nau opowiedzia� w�a�nie Ritserowi Brughlowi o pocz�tkach Canberry. M�g� skorzysta� z lepszych przyk�ad�w, ten jednak nale�a� do jego ulubionych. Kiedy jego r�wie�nicy studiowali histori� Emergencji i dodawali jakie� trywialne niuanse do strategii, To mas Nau bada� histori� Ludzkiej Przestrzeni. Nawet tak wielka katastrofa jak Czas Plagi w szerszym uj�ciu nie by�a niczym nadzwyczajnym.

W por�wnaniu z opowie�ciami z przesz�o�ci scena polityczna Balacrei wy dawa�a si� nudna i trywialna. Tomas zna� tysi�ce s�ynnych strateg�w, od Aleksandra Macedo�skiego do Tarfa Lu� do Phama Nuwena. Spo�r�d nich wszystkich to w�a�nie Pham Nuwen by� dla Naua postaci� centraln�, najwi�kszym z Queng Ho.

W pewnym sensie Nuwen stworzy� wsp�czesnych Queng Ho. Audycje Handlarzy opisywa�y �ycie Nuwena ze szczeg�ami, by�y jednak grubo lukrowane. Istnia�y r�wnie� inne wersje, przekazywane szeptem mi�dzy gwiazdami. Ka�dy aspekt jego �ycia wart by� bli�szego badania. Pham Nuwen urodzi� si� na Canberze, tu� przed l�dowaniem Queng Ho. Nuwen przyszed� wi�c do Queng Ho z zewn�trz� i odmieni� ich. W ci�gu kilku stuleci stworzy� Imperium, najwi�ksze ze wszystkich, jakie dot�d istnia�y.

By� Aleksandrem ca�ej Ludzkiej Przestrzeni. I�� jak w przypadku Aleksandra�� jego imperium nie przetrwa�o pr�by czasu.

Ten cz�owiek by� geniuszem podboju i organizacji. Po prostu nie mia� wszystkich potrzebnych narz�dzi.

Nau rzuci� ostatnie spojrzenie na b��kitnobia�� Arachn�, kt�ra znika�a w�a�nie za wie�ami Hammerfest. Mia� teraz marzenie, cel niepor�wnywalnie donio�lejszy od tych, kt�re zaprz�ta�y umys�y poprzednich w�adc�w Emergencji. Jak dot�d przyznawa� si� do tego marzenia tylko przed sob�. Za kilka lat podbije pozaludzk� ras�, ras�, kt�ra kiedy� podr�owa�a mi�dzy gwiazdami. Za kilka lat zg��bi sekrety automatyki floty Queng Ho. Wtedy b�dzie m�g� dor�wna� Phamowi Nuwenowi. Wtedy b�dzie m�g� zbudowa� gwiezdne imperium. Marzenia Tomasa si�ga�y jednak dalej, mia� ju� bowiem narz�dzie, kt�rego brakowa�o Nuwenowi, Tarf Lu i wielu innym. Mia� fiksacj�.

Od spe�nienia tego snu dzieli�y go d�ugie lata Wygnania i niebezpiecze�stw, kt�rych nie m�g� sobie nawet jeszcze wyobrazi�. Czasami zastanawia� si�, czy marzenia te nie by�y szale�stwem. P�on�y jednak tak jasno w jego umy�le.

Dzi�ki fiksacji Tomas Nau b�dzie m�g� zatrzyma� wszystko, co zdob�dzie. Emergencja Tomasa Nau obejmie ca�� Ludzk� Przestrze�, stanie si� jednym wielkim imperium. Imperium, kt�re nigdy nie upadnie.

Oficjalnie salonik Benny�ego Wena nie istnia�. Benny wykorzysta� pust� przestrze� pomi�dzy wewn�trznymi balonami. Pracuj�c w wolnym czasie wraz z ojcem, stopniowo j� umeblowa�, wyposa�y� w gry i tapet� wideo. Tu i �wdzie na �cianach nadal widnia�y instalacje, lecz i te przykryto kolorow� ta�m�.

Kiedy s�u�b� pe�ni�a wachta Phama Trinlego, �w sp�dza� wi�kszo�� wolnego czasu w�a�nie tutaj. A odk�d sfuszerowa� stabilizacj� LI i przekaza� t� prac� Qiwi Lisolet, mia� naprawd� sporo wolnego.

Aromat chmielu i j�czmienia uderzy� w nozdrza Phama, gdy tylko ten przeszed� przez drzwi. Kilka kropel piwa przep�yn�o obok jego ucha i znikn�o w otworze kana�u oczyszczaj�cego przy drzwiach.

��Witaj, Pham, gdzie� ty si� podziewa�? Siadaj.�� Wi�kszo�� jego koleg�w zaj�a ju� miejsca na suficie saloniku. Pham pomacha� do nich i przemkn�� przez pok�j, by ulokowa� si� na zewn�trznej �cianie. W ten spos�b siedzia� odwr�cony bokiem do pozosta�ych, ale w pokoju nie by�o du�o przestrzeni.

Trud Silipan machn�� na Benny�ego, kt�ry wisia� nad barem.

��Gdzie to piwo, Benny? Hej, i do�� jeszcze jedno dla naszego geniusza wojskowo�ci!

Wszyscy si� roze�mieli, cho� Pham przyj�� t� uwag� oburzonym parskni�ciem. Pracowa� ci�ko nad tym, by uchodzi� za bufona i Magiera.

Chcesz us�ysze� opowie�� o bohaterskich czynach? Pos�uchaj tylko Phama Trinlego. Oczywi�cie, je�li sam masz cho� troch� obycia w �wiecie, od razu si� zorientujesz, �e te historie s� zmy�lone�� a je�li nawet nie, to bohaterem w rzeczywisto�ci by� kto� inny. Pham rozejrza� si� pokoju. Jak zwykle wi�kszo�� klienteli stanowili Emergenci ni�szych klas, cho� nie brakowa�o te� Queng Ho. Min�o ju� ponad sze�� lat od Wybuchu, od �zdrady Diema�. Dla wielu z nich by�y to prawie dwa lata �ycia. Pozostali przy �yciu Queng Ho uczyli si� i przystosowywali. Nie byli jeszcze zasymilowani, lecz jak Pham Trinli stali si� integraln� cz�ci� Wygnania.

Przez pok�j p�yn�� Hunte Wen. Ci�gn�� za sob� sie� pe�n� baniek z napojami i przek�sek, kt�re Benny odwa�y� si� przemyci� do saloniku.

Rozmowy przycich�y na chwil�, gdy rozdawa� zam�wione wcze�niej towary, otrzymuj�c w zamian papierowy kwitek, przyrzeczenie zap�aty jak�� inn� przys�ug�.

Pham wzi�� ba�k� z piwem. Pojemnik wykonany by� z nowego plastiku. Benny mia� jak�� umow� z za�ogami, kt�re pracowa�y na zewn�trz.

Ma�a przetw�rnia substancji lotnych ukryta w�r�d fragment�w lodu i �niegu powietrznego� St�d w�a�nie bra�y si� surowe materia�y, ��cznie z plastikiem na ba�ki, meblami i cz�ciami do gier. Nawet g��wna atrakcja saloniku by�a produktem destylarni�� dotkni�tym magi� bakterium.

Na ba�ce widnia� napis BROWAR L�D I DIAMENT i kolorowy rysunek przedstawiaj�cy diamenty pokryte pian�. Rysunek by� bardzo skomplikowany, z pewno�ci� skopiowany z jakiego� r�cznie wykonanego obrazu. Pham wpatrywa� si� we� przez chwil�. Powstrzyma� pytania cisn�ce mu si� na usta. Z pewno�ci� zadadz� je inni� na sw�j spos�b.

Trud i jego przyjaciele roze�miali si� g�o�no, gdy zauwa�yli rysunek.

��Hej, Hunte, ty to zrobi�e�?

Starszy Wen u�miechn�� si� nie�mia�o i skin�� g�ow�.

��Ca�kiem nie�le. Cho� nie tak, jak zrobi�by to zafiksowany artysta.

��My�la�em, �e zanim odzyska�e� wolno��, by�e� fizykiem?

��Astrofizykiem. Ja� niewiele ju� z tego pami�tam. Pr�buj� nowych rzeczy.

Emergenci gaw�dzili z Wenem jeszcze przez kilka minut. Wi�kszo�� traktowa�a go przyja�nie i�� z wyj�tkiem Truda Silipana�� szczerze mu wsp�czu�a. Pham pami�ta� Hunte Wena sprzed zasadzki, otwartego, dobrodusznego naukowca. C�, nadal by� dobroduszny. U�miecha� si� cz�sto, ale niepewnie, jakby przepraszaj�co. Jego osobowo�� przypomina�a kryszta�owe naczynie, kiedy� rozbite, a potem starannie sklejone z drobnych od�amk�w, funkcjonalne, lecz wyj�tkowo kruche.

Wen odebra� ostatni kwitek i ruszy� z powrotem w stron� baru. Zatrzyma� si� jednak w p� drogi, podlecia� do tapety i wbi� spojrzenie w rozgwie�d�one niebo. Wydawa�o si�, �e zapomnia� o nich wszystkich, zn�w poch�oni�ty wy��cznie tajemnic� gwiazdy OnOff. Trud Silipan zachichota� i pochyli� si� nad sto�em w stron� Trinlego.

��Dziwad�o, co? Wi�kszo�� defiksat�w trzyma si� znacznie lepiej.

Benny Wen wyszed� zza baru i odci�gn�� swego ojca od �ciany. Benny by� kiedy� jednym ze spiskowc�w Diema, chyba najaktywniejszym spo�r�d tych, kt�rzy prze�yli.

Rozmowa wr�ci�a do wa�niejszych spraw. Jau Xin chcia� znale�� kogo� z wachty A, kto zgodzi�by si� przenie�� do wachty B; dzi�ki temu m�g�by si� spotka� ze swoj� kobiet�. Tego rodzaju zmiany musia�y zosta� zatwierdzone przez grupmistrza, je�li jednak wszyscy s� ch�tni� Kto� zauwa�y�, �e niekt�re kobiety Queng Ho z Kwatermistrzostwa aran�uj� takie uk�ady w zamian za inne przys�ugi.

.�� Przekl�ci Handlarze, za wszystko ka�� sobie p�aci栗 mrukn�� Silipan.

Trinli zabawi� ich opowie�ci��� prawdziw�, cho� tak absurdaln�, �e s�uchacze z pewno�ci� uznali j� za zmy�lenie�� o misji d�ugich wacht, kt�r� rzekomo dowodzi�.�� Sp�dzili�my pi��dziesi�t lat tylko z czterema wachtami. W ko�cu musia�em z�ama� zasady i dopu�ci� do lotu dzieci. Ale do tego czasu mieli�my ju��

Pham zmierza� w�a�nie do puenty, kiedy Trud Silipan szturchn�� go w bok.

��Psst! M�j panie, przyby�a twoja nemezis.�� Ta uwaga wywo�a�a oczy wi�cie og�lne rozbawienie.� Pham spojrza� gniewnie na Silipana, a potem odwr�ci� si� do drzwi.

Do wn�trza sali wp�yn�a w�a�nie Qiwi Lin Lisolet. Podlecia�a do baru i zatrzyma�a si� obok Benny�ego Wena. Gwar rozm�w przycich� na moment i Trinli m�g� s�ysze� jej g�os.

��Benny! Masz te uk�ady? Gonie mo�e��� Jej s�owa ucich�y, gdy oboje przeszli za bar, a w sali zn�w podni�s� si� ha�as. Qiwi najwyra�niej rozkr�ca�a jaki� nowy interes zwi�zany z salonikiem Benny�ego.

��Czy to prawda, �e ona nadal zajmuje si� stabilizacj� ska�? My�la�em, �e to twoje zadanie, Pham.

Jau Xin skrzywi� si� niech�tnie.

��Daj spok�j, Trud.

Pham podni�s� r�k�, odgrywaj�c rol� zirytowanego starca, kt�ry pr�buje doda� sobie powagi.

��M�wi�em ci ju�, zosta�em awansowany. Lisolet zajmuje si� szczeg�ami, a ja nadzoruj� ca�� prac� dla grupmistrza Naua.�� Spojrza� w stron� Qiwi, stara� si� przybra� wrog� min�. Ciekawe, co ona znowu kombinuje. To dziecko by�o zdumiewaj�ce.

K�tem oka dojrza�, jak w odpowiedzi na karc�ce spojrzenie Jau Kina Silipan wzrusza przepraszaj�co ramionami. Wiedzieli, �e Pham jest oszustem, mimo to jednak cieszy� si� ich sympati�. Jego opowie�ci, cho� ich zdaniem w wi�kszo�ci zmy�lone, zawsze by�y interesuj�ce. Trud Silipan po prostu nie umia� si� czasami powstrzyma� od z�o�liwo�ci. Teraz zastanawia� si� zapewne, jak naprawi� sw�j nietakt.

��Tak.�� Pokiwa� g�ow�.�� Niewielu z nas kontaktuje si� bezpo�rednio z grupmistrzem. Ale ja powiem wam co� o Qiwi Lin Lisolet.�� Rozejrza� si� doko�a, by sprawdzi�, kto jeszcze siedzi w saloniku.�� Wiecie, �e zarz�dzam twardog�owymi dla Reynolt�� zapewniamy wsparcie szpiegom Ritsera Brughla. Rozmawia�em z tymi ch�opakami. Nasza panna Lisolet jest na ich czarnej li�cie. Ma na sumieniu wi�cej, ni� mo�ecie sobie wy obrazi�.�� Wskaza� na meble.�� Jak my�licie, sk�d pochodzi ten plastik?

Teraz, kiedy przej�a prac� Phama, przez ca�y czas siedzi na zewn�trz.

Potem przemyca r�ne produkty ludziom takim jak Benny.

Jeden ze s�uchaczy pomacha� do niego ba�k� z piwem.

��Zdaje si�, �e ty ch�tnie z tego korzystasz, Trud.

��Wiesz, �e nie o to chodzi. Pos�uchajcie, Lisolet, Benny i jemu podobni wykorzystuj� wsp�lne zasoby.�� Wszyscy pokiwali pos�pnie g�owami.�� Cho� przy okazji korzystaj� na tym i inni, nadal jest to kradzie� wsp�lnego dobra.�� Jego spojrzenie nagle stwardnia�o.�� W Czasach Plagi niewiele grzech�w mog�o si� z tym r�wna�.

��Tak, ale grupmistrz o tym wie. W sumie nikomu nie przynosi to wi�kszej szkody.

��To prawda. Na razie to toleruj�.�� Silipan u�miechn�� si� chytrze.�� Dop�ki ona sypia z grupmistrzem Nauem.�� By�a to kolejna plotka, kt�r� cz�sto powtarzano w�r�d cz�onk�w za�ogi.

��Pos�uchaj, Pham. Jeste� Queng Ho. Ale w zasadzie jeste� wojskowym. To szacowna profesja i stawia ci� bardzo wysoko, bez wzgl�du na twoje pochodzenie. Widzisz, w ka�dym spo�ecze�stwie istniej� warstwy moralne.�� Silipan najwyra�niej powtarza� cudze m�dro�ci.�� Na samej g�rze s� grupmistrzowie, wy nazwaliby�cie ich pewnie m�ami stanu. Potem id� przyw�dcy wojskowi, pod nimi s� zarz�dcy personelu*technicy i obro�cy.

Jeszcze ni�ej� robactwo r�nych kategorii; upadli cz�onkowie wy�szych warstw, ludzie, kt�rzy mog� jeszcze kiedy� powr�ci� do systemu. Pod nimi s� robotnicy i farmerzy. A na samym dnie, gdzie gromadz� si� najgorsze szumowiny, tam w�a�nie znajduj� si� Handlarze.�� Silipan u�miechn�� si� do Phama. Najwyra�niej by� przekonany, �e prawi mu komplementy, �e ustawi� Phama w�r�d najwy�szych kast spo�ecze�stwa.�� Handlarze �ywi� si� martwymi i umieraj�cymi, s� zbyt tch�rzliwi, by kra�� si��.

Nawet g�upawe alter ego Phama powinno si� oburzy� na t� analiz�.

Pham przybra� wi�c ura�on� min� i o�wiadczy�:

��Wiedz, �e Queng Ho istnieje w obecnej formie ju� od tysi�cy lat.

To chyba o czym� �wiadczy.

Silipan u�miechn�� si� serdecznie.

��Wiem, �e trudno to zaakceptowa�, Trinli. Jeste� dobrym cz�owiekiem, rozumiem, �e chcesz by� lojalny. Ale my�l�, �e i ty to rozumiesz.

Handlarze zawsze b�d� z nami, czy to na nielegalnych bazarach, czy ukryci mi�dzy gwiazdami. Ci ostatni nazywaj� siebie cywilizacj�, ale s� tylko paso�ytami, kt�re �eruj� na prawdziwych cywilizacjach.

Pham odchrz�kn�� niepewnie.

��Chyba nigdy jeszcze nie us�ysza�em tylu komplement�w i obelg jednocze�nie.

Wszyscy roze�mieli si� g�o�no, a Trud Silipan by� najwyra�niej przekonany, �e jego wyk�ad podni�s� Trinlego na duchu. Pham ju� bez przeszk�d doko�czy� swoj� opowie��. Potem rozmowa przesz�a na inne tematy, spekulacje dotycz�ce Arachny i Paj�k�w. Zazwyczaj Pham Trinli przys�uchiwa� si� takim dyskusjom ze starannie skrywanym entuzjazmem. Dzi� brak zainteresowania nie by� tylko poz�. Powr�ci� spojrzeniem do baru.

Benny i Qiwi, skryci do po�owy za blatem, spierali si� o szczeg�y jakiej� umowy. Cho� jego wyw�d by� w wi�kszo�ci stekiem bzdur, Trud Silipan mia� jednak racj� w kilku kwestiach. Przez ostatnie kilka lat rozkwita�o tu podziemie. Nie by�a to oczywi�cie klasyczna konspiracja w rodzaju tej, kt�r� zajmowa� si� Jimmy Diem. Dla Queng Ho w�a�ciwie wcale nie by�a to konspiracja, lecz zwyk�y handel. Benny, jego ojciec i wielu, wielu innych nagina�o prawo grupmistrza do swych potrzeb czy te� dzia�a�o zupe�nie wbrew temu prawu. Jak dot�d Nau nie pr�bowa� si� m�ci�, a poczynania Queng Ho poprawi�y sytuacj� niemal wszystkich przebywaj�cych na Wygnaniu. Pham widzia� ju� kiedy� co� podobnego�� kiedy Queng Ho nie mogli swobodnie handlowa�, nie mogli ucieka� ani walczy�.

W samym centrum tego wszystkiego znajdowa�a si� ma�a Qiwi Lin Lisolet. Pham spojrza� na ni� z zaciekawieniem. Na moment zapomnia� nawet, �e powinien robi� srog� min�. Qiwi straci�a tak wiele. Niekt�rzy mogliby jej te� zarzuci�, �e si� sprzeda�a. A jednak by�a tutaj, aktywna wachta po wachcie, prowadzi�a interesy na coraz szersz� skal�. Pham powstrzyma� u�miech, kt�ry cisn�� mu si� na usta, i zmarszczy� gniewnie brwi.

Gdyby Trud Silipan czy Jau Xin dowiedzieli si� kiedykolwiek, co naprawd� czuje do Qiwi Lisolet, uznaliby go za szale�ca. Gdyby zrozumia� to kto� tak bystry jak Tomas Nau, m�g�by dopowiedzie� sobie ca�� resztꠗ i to by�by koniec Phama Trinli.

Kiedy Pham patrzy� na Qiwi, widzia��� wyra�niej, ni� kiedykolwiek w �yciu�� siebie. To prawda, Qiwi by�a kobiet�, a seksizm nale�a� do tych dziwactw Phama, kt�rych nie musia� udawa�. Lecz podobie�stwa mi�dzy nimi si�ga�y g��biej ni� p�e�. Qiwi mia�a� ile, osiem lat?, kiedy wyruszy�a w t� podr�. Sp�dzi�a prawie p� dzieci�stwa w ciemno�ci pomi�dzy gwiazdami, a jej jedynym towarzystwem byli doro�li, kt�rzy w�a�nie pe�nili wacht�. Teraz znalaz�a si� w zupe�nie innej kulturze. A mimo to przetrwa�a, dzielnie stawi�a czo�o ka�demu nowemu wyznaniu. I wygrywa�a.

Pham popad� w g��bokie zamy�lenie. Nie s�ucha� ju� swoich kompan�w. Nie obserwowa� nawet Qiwi Lin Lisolet. Przypomina� sobie czasy sprzed ponad trzech tysi�cy lat, sprzed trzystu lat jego w�asnego �ycia.

Canberra. Pham mia� trzyna�cie lat, by� najm�odszym synem Trana Nuwena, Kr�la i Pana ca�ej P�nocnej Krainy. Pham wychowywa� si� w�r�d mieczy, trucizn i intryg, w kamiennych zamkach nad zimnym morzem. Bez w�tpienia pad�by w ko�cu ofiar� morderstwa�� albo zosta�by kr�lem ca�ej planety�� gdyby jego �ycie up�ywa�o nadal w �redniowiecznym �wiecie.

Lecz kiedy mia� trzyna�cie lat, wszystko si� zmieni�o. W �wiecie, kt�ry zna� radio i okr�ty powietrzne tylko z legend, pojawili si� mi�dzyplanetarni kupcy, Queng Ho. Pham nadal pami�ta� piekielny syk i k��by pary bij�ce z Wielkiego Bagna za zamkiem, na kt�rym wyl�dowa�y ich szalupy. W ci�gu roku polityka feudalna Canberry zosta�a postawiona na g�owie.

Queng Ho wys�ali trzy okr�ty w ekspedycj� na Canberr�. Mocno si� przeliczyli, zak�adaj�c, �e do momentu ich przybycia tubylcy b�d� si� znajdowa� na znacznie wy�szym poziomie rozwoju. Nawet zasobne kr�lestwo Trana Nuwena nie mog�o zapewni� im �rodk�w koniecznych do uzupe�nienia zapas�w. Dwa okr�ty zosta�y na planecie. M�ody Pham odlecia� z trzecim�� jako zak�adnik, kt�rego Tram Nuwen oddawa� im bez wi�kszych skrupu��w.

Ostatni dzie� Phama na Canberze by� zimny i mglisty. Podr� z zamku do moczar�w zaj�a prawie ca�y poranek. Ma�y Pham Nuwen po raz pierwszy m�g� obejrze� statki przybysz�w z bliska, co wprawi�o go w stan bliski euforii. Chyba nigdy wcze�niej ani p�niej w swym �yciu nie myli� si� co do tak wielu spraw; okr�ty gwiezdne majacz�ce we mgle by�y tylko �adownikami. Wysoki, dziwny kapitan, kt�ry przywita� ojca Phama, by� w rzeczywisto�ci drugim oficerem. Trzy kroki za nim sz�a m�oda kobieta, jej twarz wyra�a�a niech�� i dyskomfort�� kochanka? s�u��ca? Prawdziwy kapitan, jak si� p�niej okaza�o.

Ojciec Phama da� sygna� r�k�. Nauczyciel ch�opca i jego s�u��cy poprowadzili go przez b�ota, w stron� statku. D�onie s�u��cych trzyma�y go mocno, ale Pham nawet tego nie zauwa�y�. Patrzy� w g�r� zdziwiony, po�era� wzrokiem �gwiezdne okr�ty�, wodzi� nim po szerokich �ukach l�ni�cego metalu. Tak� perfekcj� widzia� dot�d tylko na obrazach lub w klejnotach, lecz to by� sen na jawie.

Wszed�by na pok�ad �adownika zupe�nie nie�wiadomy zdrady, gdyby nie Cindi. Cindi Ducanh, m�odsza c�rka kuzyna Trama. Jej rodzina by�a wystarczaj�co wa�na, by mieszka� na dworze, nie do�� wa�na jednak, by mie� jakie� znaczenie i wp�ywy. Cindi mia�a pi�tna�cie lat, by�a najdziwniejsz�, najdziksz� osob�, jak� Pham kiedykolwiek zna�, tak dzik�, �e nie zna� nawet s��w, kt�rymi m�g�by j� opisa栗 cho� �przyjaci�ka� w zupe�no�ci by wystarczy�o.

Nagle wybieg�a do przodu, stan�a pomi�dzy nimi i przybyszami z gwiazd.

��Nie! Tak nie mo�na. To jest pod�e. Nie��� Unios�a d�onie, jakby chcia�a ich zatrzyma�. Z boku dobieg� krzyk jakiej� kobiety. To matka Cindi �aja�a swoj� c�rk�.

To by� taki g�upi, beznadziejny gest. Eskorta Phama nawet nie zwolni�a. Jej nauczyciel zamachn�� si� szeroko swym kijem, mierz�c w nogi Cindi. Upad�a.

Pham odwr�ci� si�, chcia� do niej biec, lecz teraz mocne r�ce podnios�y go nad ziemi�, unieruchomi�y. Kiedy widzia� Cindi po raz ostatni, ta podnosi�a si� z b�ota, wci�� patrz�c w jego stron�, nie�wiadoma, �e ju� zmierzaj� do niej stra�nicy kr�la. Pham Nuwen nigdy nie dowiedzia� si�, jak� kar� ponios�a jedyna osoba, kt�ra mia�a do�� odwagi, by stan�� w jego obronie. Wieki p�niej powr�ci� na Canberr�, do�� bogaty, by kupi� ca�� planet�, nawet w jej nowej, cywilizowanej postaci. Przegl�da� stare ksi�gi, fragmentaryczne zapiski cyfrowe pozostawione przez Queng Ho, kt�rzy zostali wtedy na planecie. Nie by�o tam �adnej wzmianki o nast�pstwach czynu Cindi, nie znalaz� te� nic pewnego w kronikach jej rodziny z p�niejszych czas�w. To, co zrobi�a Cindi i to, co j� za to spotka�o, w oczach jej wsp�czesnych nie mia�o po prostu znaczenia.

Phama prowadzi�a w �elaznym u�cisku eskorta. Przez moment widzia� swych braci i siostry, m�odych m�czyzn i kobiety o zimnych, twardych twarzach. Dzi� zosta�o usuni�te jedno, niewielkie zagro�enie. S�u��cy zatrzymali si� przed ojcem Phama, kr�lem. Starzec�� w rzeczywisto�ci mia� wtedy zaledwie czterdzie�ci lat�� patrzy� na niego przez chwil�. Tran zawsze by� dla� istot� odleg��, kapry�n� i nieobliczaln�, zamkni�t� za grubym murem nauczycieli, dziedzic�w i dworzan. Jego usta �ci�gn�y si� teraz w cienk� lini�. Przez moment w jego twardych oczach pojawi� si� cie� wsp�czucia. Dotkn�� twarzy Phama.

��B�d� silny, ch�opcze. Nosisz moje nazwisko.

Tran odwr�ci� si�, powiedzia� co� do gwiezdnych przybysz�w. Pham znalaz� si� w obcych r�kach.

Jak Qiwi Lin Lisolet, Pham Nuwen zosta� wyrzucony w wielk� ciemno��. I jak Qiwi, Pham czu� si� tam kim� obcym.

Pami�ta� te pierwsze lata wyra�niej ni� jakikolwiek inny okres w swym �yciu. Bez w�tpienia za�oga chcia�a wsadzi� go do kapsu�y hibernacyjnej i wyrzuci� przy najbli�szym postoju. Co mo�na zrobi� z dzieciakiem, kt�ry my�li, �e istnieje tylko jeden �wiat i do tego p�aski, kt�ry przez ca�e �ycie uczy� si� tylko wymachiwania mieczem?

Pham Nuwen mia� jednak w�asne plany. Kapsu�y hibernacyjne �miertelnie go przera�a�y. �Repryza� nie opu�ci�a jeszcze orbity Canberry, kiedy ma�y Pham znikn�� ze swej kabiny. Zawsze by� ma�y jak na sw�j wiek, a do tej pory zorientowa� si� ju�, jak dzia�a zdalny nadz�r. Za�oga okr�tu szuka�a go przez ponad cztery dni. Oczywi�cie, w ko�cu Pham przegra�, a jaki� bardzo z�y Queng Ho zaci�gn�� go przed oblicze kapitana.

Wtedy wiedzia� ju�, �e jest nim �s�u��ca�, kt�r� widzia� na mokrad�ach. Lecz cho� wiedzia�, nadal trudno mu by�o w to uwierzy�. Jedna s�aba kobieta dowodzi�a okr�tem gwiezdnym i za�og� z�o�on� z tysi�ca os�b (cho� wkr�tce prawie wszyscy zeszli ze s�u�by, poddaj�c si� hibernacji).

Hm� Mo�e by�a kiedy� kochank� w�a�ciciela, ale otru�a go i przej�a w�adz�. By� to ca�kiem prawdopodobny scenariusz, cho� czyni� z niej bardzo niebezpieczn� osob�. W rzeczywisto�ci Sura by�a tylko m�odszym kapitanem, liderem frakcji, kt�ra sprzeciwia�a si� pozostaniu na Canberze. Ci, kt�rzy postanowili jednak zosta�, nazywali ich asekuranckimi tch�rzami.

Teraz zmierzali z powrotem do domu, ku nieuchronnemu bankructwu.

Pham dobrze pami�ta� wyraz jej twarzy, kiedy z�apali go w ko�cu i przyprowadzili na mostek. Spojrza�a gro�nie na ma�ego ksi�cia, ch�opca wci�� odzianego w aksamitne ubranie canberra�skiej arystokracji.

��Op�ni�e� pierwsz� wacht�, m�ody cz�owieku.

J�zyk, kt�rym pos�ugiwa�a si� kobieta, by� dla� dziwny, ledwie zrozumia�y. Ch�opiec opanowa� strach i poczucie samotno�ci, po czym odpowiedzia� jej r�wnie hardym spojrzeniem.

��Jestem twoim zak�adnikiem, a nie s�ug� czy ofiar�.

��Cholera, co on powiedzia�?�� Sura Vinh spojrza�a na swoich porucznik�w.�� Pos�uchaj, synu, ten lot b�dzie trwa� sze��dziesi�t lat. Musimy ci� u�pi�.

Ostatnie zdanie przebi�o si� jako� przez barier� j�zyka, brzmia�o jednak podejrzanie podobnie do tego, co powiedzia� stajenny, kiedy chcia� zabi� konia.

��Nie! Nie wsadzicie mnie do trumny.

Tym razem Sura Vinh tak�e go zrozumia�a.

Jeden z porucznik�w powiedzia� co� szybko do Vinh. Zapewne co� w rodzaju: �To, czego on chce, nie ma �adnego znaczenia�.

Pham przygotowa� si� wewn�trznie do walki, cho� wiedzia�, �e skazany jest na pora�k�. Sura jednak patrzy�a na� przez chwil�, a potem wyprosi�a wszystkich z biura. Obydwoje rozmawiali przez kilka Ksekund we wsp�lnym j�zyku. Pham zna� intrygi i strategie dworskie wystarczaj�co dobrze by zrozumie�, �e �adna z nich nie mia�a tu zastosowania. Nim sko�czyli, ch�opiec zanosi� si� p�aczem, a Sura trzyma�a r�ce na jego ramionach i pr�bowa�a go pocieszy�.

��To b�d� dziesi�tki lat�� m�wi�a.�� Rozumiesz to?

���ttak�

��Przyb�dziesz na miejsce jako starzec, je�li nie pozwolisz nam si� u�pi�.�� Zn�w u�y�a niew�a�ciwego s�owa.

��Nie, nie, nie! Wola�bym raczej umrze�.�� �adne zdroworozs�dkowe argumenty nie przemawia�y do Phama Nuwena.

Sura milcza�a przez chwil�. Wiele lat p�niej powiedzia�a Phamowi, jak to spotkanie wygl�da�o z jej strony.

��Tak, mog�am wsadzi� ci� si�� do kapsu�y. By�oby to roztropne i etyczne�� i oszcz�dzi�oby mi mn�stwa k�opot�w. Nigdy nie zrozumiem, dlaczego komisja floty Denga kaza�a mi ci� przyj��; w�ciekli si� na mnie, ale wtedy naprawd� przesadzili.

Wi�c by�e� tam ze mn�, ma�y ch�opiec sprzedany przez w�asnego ojca.

Nie chcia�am traktowa� ci� tak jak on i komisja. Poza tym gdyby� sp�dzi� ca�� podr� w u�pieniu, po przylocie na Namqem nadal by�by� zerem, bezradnym zwierzakiem w �wiecie rozwini�tej technologii. Wi�c dlaczego w�a�ciwie nie pozostawi� ci� aktywnym i nauczy� podstaw? Pomy�la�am, �e za jaki� czas sam si� przekonasz, jak d�ugie wydaj� si� lata w podr�y, i �e wtedy hibernacja nie b�dzie ju� wydawa�a ci si� taka okropna.

Nie by�o to jednak proste. Nale�a�o przeprogramowa� systemy bezpiecze�stwa okr�tu, przystosowa� je do obecno�ci nieodpowiedzialnej jednostki. Nie mogli sobie pozwoli� na wachty przej�ciowe, zupe�nie pozbawione aktywnych cz�onk�w za�ogi. W ko�cu jednak dokonano koniecznych zmian, a kilku Queng Ho zgodzi�o si� przed�u�y� swe wachty.

�Repryza� osi�gn�a pr�dko�� podr�n�, trzy dziesi�te pr�dko�ci �wiat�a, i p�yn�a nieustannie przez czarn� otch�a�.

A Pham Nuwen mia� mn�stwo czasu dla siebie. Kilku cz�onk�w za�ogi.

��Sura, przez pierwsze wachty�� pr�bowa�o go uczy�. Pocz�tkowo Pham by� bardzo oporny� ale czas sp�dzony w bezczynno�ci coraz bardziej mu si� d�u�y�. Nauczy� si� m�wi� j�zykiem Sury. Dowiedzia� si�, czym jest Queng Ho.

��Handlujemy mi�dzy gwiazdami�� powiedzia�a Sura. Siedzieli razem na mostku �Repryzy�. Okna pokazywa�y symboliczn� map� uk�ad�w pi�ciu gwiazd, w kt�rym kr��yli Queng Ho.

��Wi�c Queng Ho to imperium�� orzek� ch�opiec, patrz�c na gwiazdy i pr�buj�c wyobrazi� sobie, jak wygl�da ten obszar w por�wnaniu z kr�lestwem jego ojca.

Sura si� roze�mia�a.

��Nie, nie jeste�my imperium. �aden rz�d nie m�g�by utrzyma� si� na obszarze tylu lat �wietlnych. Wi�kszo�� rz�d�w nie trwa te� d�u�ej ni� kilkaset lat. Polityka mo�e si� zmienia�, ale handel jest wieczny.

Ma�y Pham Nuwen zmarszczy� brwi. Nawet teraz niekt�re wypowiedzi Sury wydawa�y mu si� nonsensowne.

��Nie. To musi by� imperium.

Sura nie spiera�a si� d�u�ej. Kilka dni p�niej zesz�a ze s�u�by, martwa w jednej z tych dziwnych, zimnych trumien. Pham niemal b�aga� j�, by si� nie zabija�a, a p�niej przez kilka Msekund op�akiwa� jej strat�. Otaczali go teraz obcy ludzie, kolejne dni up�ywa�y mu w samotno�ci. W ko�cu nauczy� si� czyta� nese.

A dwa lata p�niej Sura zmartwychwsta�a. Ch�opiec nadal nie chcia� schodzi� ze s�u�by, ch�tnie jednak przyjmowa� wszystko, czego chcieli go uczy�. Wiedzia�, �e Queng Ho dysponuj� w�adz� niedost�pn� dla lord�w z Canberry i �e on tak�e mo�e j� kiedy� posi���. W dwa lata nadrobi� to, czego dziecko w normalnej cywilizacji uczy si� przez pi��. Doskonale dawa� sobie rad� z matematyk�; umia� korzysta� z interfejs�w programowych Queng Ho pierwszego i drugiego stopnia.

Sura wygl�da�a niemal tak samo jak wtedy, gdy k�ad�a si� do trumny, cho� w pewien spos�b wydawa�a si� nawet m�odsza. Kt�rego� dnia zauwa�y�, �e Sura dziwnie mu si� przypatruje.

��O co chodzi?�� spyta�.

Sura u�miechn�a si� szeroko.

��Nigdy nie widzia�am dziecka w takim d�ugim locie. Ile masz teraz lat, pi�tna�cie? Bret m�wi� mi, �e sporo si� nauczy�e�.

��Tak, chc� zosta� Queng Ho.

��Hm��� Zn�w si� u�miechn�a, nie by� to jednak ten protekcjonalny, pe�en wsp�czucia u�miech, kt�ry Pham pami�ta� sprzed lat. By�a naprawd� zadowolona i powa�nie traktowa�a jego deklaracj�.�� Musisz si� jeszcze wiele nauczy�.

��Mam bardzo du�o czasu na nauk�.

Sura Vinh pozosta�a na wachcie przez cztery lata. Bret Trinli towarzyszy� jej przez pierwsze z tych lat, przed�u�aj�c swoj� wacht�. We troje zwiedzili wszystkie dost�pne metry sze�cienne przestrzeni w �Repryzie�; ambulatorium, sal� hibernacyjn�, pok�ad sterowniczy, zbiorniki z paliwem.

�Repryza� spali�a oko�o dw�ch milion�w ton wodoru, by osi�gn�� pr�dko�� podr�n�. W rezultacie okr�t by� teraz ogromn�, niemal ca�kiem pust� skorup�.

��Bez porz�dnego remontu po przylocie ten statek nigdy ju� nie poleci w kosmos.

��Mogliby�cie nape�ni� zbiorniki, wykorzystuj�c gazowe olbrzymy.

Nawet ja poradzi�bym sobie z odpowiednimi programami.

��Tak, i to w�a�nie zrobili�my na Canberze. Ale bez przegl�du nie zalecimy daleko, i nie b�dziemy mogli si� nigdzie ruszy�, kiedy dotrzemy ju� na miejsce.�� Sura umilk�a na moment i zakl�a pod nosem.�� Cholerni g�upcy. Dlaczego oni tam zostali?�� Sura pogardza�a Queng Ho, kt�rzy zdecydowali si� zosta� na Canberze, i jednocze�nie czu�a si� winna, �e ich opu�ci�a.

Bret Trinli przerwa� milczenie.

��Nie masz ich co �a�owa�. Sporo ryzykuj�, ale je�li wygraj�, b�d� mieli Klient�w, kt�rych wszyscy si� tam spodziewali�my.

��Wiem. A my przylecimy na Namqem z pustymi r�kami. Na pewno strac� �Repryz�.�� Wzdrygn�a si�, odsuwaj�c od siebie troski, kt�re ci�gle nie dawa�y jej spokoju.�� Dobrze, a my w tym czasie stworzymy jeszcze jednego pe�nowarto�ciowego cz�onka za�ogi.�� Sura odwr�ci�a si� do Phama z marsow� min�.�� Jakiego specjalisty potrzebujemy najbardziej, Bret?

Trinli przewr�ci� oczami.

��Chcesz powiedzie�, jaki specjalista przyniesie nam najwi�kszy zysk? To oczywiste; programista archeolog.

Powstawa�o pytanie, czy takie dzikie dziecko jak Pham Nuwen mo�e kiedykolwiek naprawd� zosta� specjalist�. Do tej pory ch�opiec potrafi� ju� u�ywa� prawie wszystkich standardowych interfejs�w. Nawet my�la� o sobie jako o programi�cie i potencjalnym kapitanie okr�tu. Korzystaj�c ze standardowych interfejs�w, mo�na by�o sterowa� �Repryz��, wchodzi� na orbit� planetarn�, kontrolowa� kapsu�y hibernacyjne�

��A je�li wydarzy si� co� nieprzewidzianego, b�dziesz martwy, martwy, martwy�� zako�czy�a Sura wyliczank� Phama.�� Ch�opcze, musisz nauczy� si� jednej rzeczy. To sprawa, kt�rej cz�sto nie rozumiej� tak�e dzieci wychowane w normalnych warunkach. Od pocz�tku cywilizacji mamy komputery i oprogramowanie, mieli�my je nawet jeszcze przed lotami kosmicznymi. Ale ich mo�liwo�ci s� ograniczone; nie potrafi� znale�� wyj�cia z jakiej� nieprzewidzianej sytuacji, nie potrafi� zrobi� niczego kreatywnego.

��Ale� przecie� to nieprawda. Gram z maszynami w r�ne gry. Je�li ustawi� odpowiednio wysoki poziom umiej�tno�ci, nigdy nie wygrywam.

��Komputery wykonuj� wtedy proste operacje, tyle �e bardzo szybko.

Bret Trinli parskn�� g�o�no.

��I wszystkie bzdury.

Sura wzruszy�a ramionami.

��Oczywi�cie. Pos�uchaj. Ilu cz�onk�w liczy nasza za�oga, kiedy wchodzimy do systemu i wszyscy s� aktywni?

��Tysi�c dwudziestu trzech�� odpar� Pham. Dawno ju� nauczy� si� wszystkich parametr�w fizycznych �Repryzy� i tej podr�y.

��Dobrze. Teraz za��my, �e znajdujemy si� o dziesi�tki lat �wietlnych od najbli�szej cywilizacji�

��Nie musimy tego zak�ada�, to czysta prawda�� wtr�ci� Trinli.

���i �e co� si� zepsuje. Do budowy statku gwiezdnego potrzeba oko�o dziesi�ciu tysi�cy specjalist�w i ogromnej bazy przemys�owej. To niemo�liwe, by za�oga wiedzia�a wszystko, co potrzebne jest do analizy spektrum gwiazdy czy stworzenia szczepionki przeciwko jakiej� dzikiej zarazie w bakterium, by zna�a wszystkie choroby, jakie mo�emy napotka�

��Tak!�� zgodzi� si� Pham.�� Dlatego mamy komputery i programy.

��Dlatego nie mo�emy bez nich prze�y�. Przez tysi�ce lat pami�ci maszyn wype�niano programami, kt�re mog�y nam pom�c. Lecz jak m�wi Bret, wiele tych program�w to k�amstwa, we wszystkich kryj� si� jakie� b��dy, i tylko te na najwy�szym poziomie s� �ci�le przystosowane do naszych potrzeb.�� Zrobi�a pauz� i spojrza�a na Phama znacz�co.�� Tylko inteligentny i dobrze wyszkolony cz�owiek potrafi sprawdzi�, co jest dost�pne, wybra� i zmodyfikowa� odpowiednie programy, a potem w�a�ciwie zinterpretowa� rezultaty.

Pham milcza� przez chwil�, wracaj�c my�l� do wszystkich tych sytuacji, gdy maszyny nie robi�y tego, czego od nich naprawd� chcia�. Nie zawsze by�a to wina Phama. Programy, kt�re pr�bowa�y przet�umaczy� canberra�ski na nese, do niczego si� nie nadawa�y.�� Wi�c� chcecie, �ebym nauczy� si� programowa� co� lepszego.

Sura wyszczerzy�a z�by w u�miechu, a Bret zachichota�.

��B�dziemy zadowoleni, je�li zostaniesz dobrym programist�, a potem nauczysz si� wykorzystywa� materia�, kt�ry ju� istnieje.

Pham Nuwen sp�dzi� lata na nauce programowania. Programowanie si�ga�o pocz�tk�w czasu. Przypomina�o nieco wysypisko �mieci za zamkiem jego ojca. Tam gdzie �ciana urwiska osun�a si� po ulewie, widnia�y zgniecione i zardzewia�e kad�uby maszyn�� lataj�cych maszyn, jak m�wili wie�niacy�� z wielkich dni oryginalnej ery kolonizacji planety. Ale zamkowe �mietnisko by�o czyste i �wie�e w por�wnaniu z tym, co znajdowa�o si� w miejscowej sieci �Repryzy�. By�y tam programy napisane przed pi�cioma tysi�cami lat, nim jeszcze ludzko�� opu�ci�a Ziemi�. W odr�nieniu jednak od bezu�ytecznych wrak�w z przesz�o�ci Canberry te programy nadal dzia�a�y! A poprzez miliony milion�w okr�nych dr�g dziedziczenia wiele najstarszych program�w nadal funkcjonowa�o w trzewiach uk�ad�w Queng Ho. Na przyk�ad system odmierzania czasu u�ywany przez Kupc�w. Poprawki nanoszone przez wieki by�y niezwykle z�o�one�� lecz na samym dole znajdowa� si� male�ki, prosty program odliczaj�cy. Sekunda po sekundzie Queng Ho liczyli czas od chwili, gdy cz�owiek po raz pierwszy postawi� stop� na Ksi�ycu Starej Ziemi. Je�li jednak przyjrze� si� temu programowi jeszcze dok�adniej� okazywa�o si�, �e moment pocz�tkowy w rzeczywisto�ci mia� miejsce jakie� sto milion�w sekund p�niej, w sekundzie zerowej kt�rego� z pierwszych komputerowych system�w operacyjnych ludzko�ci.

Za wszystkimi interfejsami najwy�szego poziomu kry�y si� liczne warstwy wsparcia. Niekt�re z tych program�w zosta�y zaprojektowane do zupe�nie innych sytuacji. Od czasu do czasu te niekonsekwencje stawa�y si� przyczyn� tragicznych wypadk�w. Pomimo romantyki otaczaj�cej loty kosmiczne wi�kszo�� wypadk�w spowodowana by�a po prostu przez stare, nieu�ywane programy, dla kt�rych nadchodzi� w ko�cu czas zemsty.

��Powinni�my to wszystko przepisa栗 rzek� Pham.

��Ju� to zrobiono�� odpar�a Sura, nie podnosz�c wzroku. Przygotowywa�a si� do zej�cia ze s�u�by i przez ostatnie cztery dni pr�bowa�a rozwi�za� pewien problem zwi�zany z automatyk� hibernacji.

��Pr�bowano to zrobi栗 poprawi� Bret, kt�ry wr�ci� w�a�nie z sali hibernacyjnej.�� Ale nawet najwy�sze poziomy kodu systemowego floty s� ogromne. Trzeba by tysi�cy programist�w i setek lat, by je przepisa�.�� Trinli u�miechn�� si� paskudnie.�� A wiesz, co w tym jest najzabawniejsze? �e nawet gdyby� to zrobi�, to na ko�cu sam mia�by� ju� ca�kiem sporo niezgodno�ci i niekonsekwencji. Poza tym twoje programy nie by�yby kompatybilne ze wszystkimi aplikacjami, kt�rych m�g�by� kiedy� potrzebowa�.

Sura przerwa�a na moment prac�.

��Ca�y ten galimatias nazywa si� dojrza�ym �rodowiskiem programowania. Kiedy mo�liwo�ci sprz�tu dotar�y ju� do nieprzekraczalnych granic, a programi�ci mieli kilkadziesi�t stuleci na tworzenie kod�w, dochodzisz do punktu, w kt�rym liczba znacz�cych kod�w jest tak ogromna, �e jeden cz�owiek nie potrafi ich ogarn��. Mo�esz jedynie zrozumie� najwy�sze warstwy i wiedzie�, jak szuka� przydatnych narz�dzi. We�my na przyk�ad tak� sytuacj� jak ta.�� Wskaza�a na tabel� zale�no�ci, nad kt�r� w�a�nie pracowa�a.�� Zaczyna nam brakowa� p�ynu do kapsu�. Na Canberze nie mogli�my go dosta�, podobnie jak miliona innych rzeczy. C�, najprostsze rozwi�zanie to przeniesienie kapsu� w pobli�e rufy i ch�odzenie ich bezpo�rednim promieniowaniem. Nie mamy odpowiedniego sprz�tu, by to przeprowadzi�, wi�c ostatnio sama zacz�am si� bawi� w archeologa. I dowiedzia�am si�, �e podobna historia przydarzy�a si� jakie� pi��set lat temu, po wojnie w uk�adzie Torma. Korzystaj�c ze starych program�w, stworzyli pakiet utrzymywania temperatury, czyli zrobili dok�adnie to, czego teraz potrzebujemy.

��Prawie dok�adnie.�� Bret zn�w si� u�miecha�.�� Z pewnymi drobnymi poprawkami.

��Tak, kt�re prawie sko�czy�am.�� Zerkn�a na Phama, dostrzeg�a dziwny grymas na jego twarzy.�� Aha. A ja my�la�am, �e wola�by� raczej umrze�, ni� skorzysta� z kapsu�y.

Pham u�miechn�� si� nie�mia�o, przypomniawszy sobie obawy ma�ego ch�opca sprzed sze�ciu lat.

��Nie, skorzystam z niej. Kiedy�.

Kilka dni p�niej rozpocz�� si� kolejny, pi�cioletni okres samotno�ci Phama. By�y to tak�e lata wyt�onej pracy. Bret i Sura zeszli ze s�u�by, a Pham nigdy nie zaprzyja�ni� si� z ich zmiennikami. Ca�a czw�rka gra�a na instrumentach muzycznych�� r�cznie, jak minstrele na dworze! Potrafili zajmowa� si� tym przez d�ugie Ksekundy; wsp�lne muzykowanie wynosi�o ich jakby na jaki� dziwny mentalny i spo�eczny poziom. Na Phamie muzyka nie robi�a jednak wi�kszego wra�enia, ale ci ludzie pracowali naprawd� ci�ko, by osi�gn�� zwyk�e rezultaty. Pham nie mia� do tego cierpliwo�ci.

�y� samotnie i naprawd� umia� zaj�� sobie czas. Musia� si� jeszcze naprawd� wiele nauczy�.

Im d�u�ej si� uczy�, tym lepiej rozumia�, co Sura Vinh rozumia�a przez okre�lenie �dojrza�e �rodowiska programowania�. W por�wnaniu z tymi cz�onkami za�ogi, kt�rych mia� okazj� pozna�, Pham sta� si� naprawd� doskona�ym programist�. �Prawdziwy geniusz�, tak nazwa�a go kiedy� Sura, nie wiedz�c, �e Pham j� s�yszy. M�g� zaprogramowa� wszystko, ale �ycie jest kr�tkie, a wi�kszo�� znacz�cych system�w ogromna. Pham nauczy� si� wi�c, jak radzi� sobie z lewiatanami przesz�o�ci. M�g� sprz�ga� kody broni z Eldritch Faerie z organizatorami pochodz�cymi jeszcze z czas�w przed podbojem kosmosu. Wiedzia� tak�e, jak i gdzie szuka� odpowiednich aplikacji ukrytych w sieci okr�tu.

�I dowiedzia� si� o dojrza�ych �rodowiskach programowania czego�, czego Sura nie powiedzia�a mu wprost. Kiedy systemy zale�ne s� od innych ukrytych g��biej system�w, te za� od rzeczy jeszcze starszych� nikt nie m�g� zna� wszystkich mo�liwo�ci system�w. G��boko we wn�trzu automatyki floty m�g� si� kry栗 musia� si� kry栗 labirynt pu�apek i ukrytych przej�� do ni�szych warstw. Wi�kszo�� autor�w nie �y�a ju� od tysi�cy lat, a ich tajne kody dost�pu przepad�y na zawsze. Inne skrytki zapewne zosta�y pozostawione przez rz�dy czy przedsi�biorstwa, kt�rym wydawa�o si�, �e przetrwaj� pr�b� czasu. Sura, Bret i zapewne jeszcze kilka os�b zna�o takie sekrety system�w �Repryzy�, kt�re dawa�y im przewag� nad innymi.

�redniowieczny ksi���, kt�ry nadal �y� w Phamie Nuwenie, by� g��boko poruszony tym odkryciem. Gdybym tylko m�g� znale�� si� na parterze kt�rego� z popularnych system�w. Gdyby ta nowa warstwa u�ywana by�a wsz�dzie, we wszystkich programach, to w�a�ciciel tych pu�apek sta�by si� kr�lem ca�ego cywilizowanego wszech�wiata.

Pierwsze dwa lata �ycia Ezra Vinha po zasadzce by�y rozci�gni�te niemal na osiem lat czasu obiektywnego. Niemal jak ka�dy dobry kapitan Queng Ho, Tomas Nau stara� si� dopasowa� ich dy�ury do aktualnych potrzeb. Qiwi i jej zesp� byli aktywni cz�ciej ni� ktokolwiek inny, jednak nawet oni zwalniali tempo.

Sporo pracy mieli tak�e astrofizycy Ann� Reynolt. OnOff ustawia�a si� wzd�u� zakrzywionego promienia �wiat�a, co obserwowano w poprzednich stuleciach; dla laika wygl�da�a, jak normalne, zasilane wodorem s�o�ce. Pocz�tkowo Reynolt trzyma�a wi�kszo�� innych naukowc�w w u�pieniu, czekaj�c, a� Paj�ki wznowi� aktywno��.

Ju� pierwszego dnia po Wybuchu, kiedy Arachn� smaga�y burze parowe, z jej powierzchni dochodzi�y wojskowe transmisje radiowe. Najwyra�niej okres dezaktywizacji s�o�ca przerwa� jak�� lokaln� wojn�. Po roku czy dw�ch uaktywni�o si� ju� kilkadziesi�t nadajnik�w na dw�ch kontynentach. Co dwie�cie lat Paj�ki musia�y odbudowywa� swoje struktury powierzchniowe niemal od podstaw, lecz najwyra�niej mia�y w tym ogromn� wpraw�. Kiedy w pokrywie chmur ukaza�y si� pierwsze przerwy, na powierzchni planety widnia�a ju� sie� nowych dr�g i miast.

Do ko�ca czwartego roku na Arachnie istnia�y ju� dwa tysi�ce sta�ych punkt�w nadawczych. Dla Trixii Bonsol i innych j�zykoznawc�w rozpocz�� si� okres wzmo�onej aktywno�ci. Po raz pierwszy mogli bada� ci�g�y i jednorodny przekaz audio.

Kiedy ich wachty zbiega�y si� ze sob��� a dzia�o si� tak coraz cz�ciej�� Ezr codziennie odwiedza� Trixi� Bonsol. Pocz�tkowo Trixia wydawa�a si� bardziej odleg�a ni� kiedykolwiek. W og�le nie zauwa�a�a jego obecno�ci; jej pok�j wype�nia�y transmisje z Arachny. Piskliwe d�wi�ki zmienia�y si� z dnia na dzie�, w miar� jak Trixia i inni zafiksowani j�zykoznawcy okre�lali z coraz wi�ksz� dok�adno�ci�, w kt�rym obszarze spektrum akustycznego kryje si� sens mowy Paj�k�w, i tworzyli system oznacze�, zar�wno wizualnych, jak i s�uchowych, do jej badania.

Potem zacz�a si� wreszcie prawdziwa praca translatorska. T�umacze Reynolt wykorzystywali ogromne ilo�ci materia�u, produkuj�c tysi�ce s��w i na wp� zrozumia�ych tekst�w dziennie. Trixia by�a najlepsza. Ale to nikogo nie zaskoczy�o. To jej prace nad tekstami fizycznymi doprowadzi�y do prze�amania impasu i to ona po��czy�a j�zyk pisany z j�zykiem u�ywanym w dw�ch trzecich przekaz�w radiowych. Trixia przewy�sza�a nawet j�zykoznawc�w Queng Ho; jaka� by�aby dumna, gdyby mog�a o tym wiedzie�. �Jest niezast�piona�. Reynolt wyg�osi�a t� opini� typowym dla siebie, beznami�tnym tonem, wolnym od zachwytu i od sadyzmu. By�o to zwyk�e stwierdzenie faktu. Trixia Bonsol nie mia�a szans na wcze�niejsze uwolnienie jak Hunte Wen.

Vinh pr�bowa� czyta� wszystko, co stworzyli t�umacze. Najpierw by�y to typowe teksty specjalistyczne, gdzie ka�de zdanie zawiera�o dziesi�tki odno�nik�w opisuj�cych inne znaczenia i struktury. Po kilku Msekundach przek�ady sta�y si� niemal czytelne. Tam w dole, na Arachnie, �y�y rozumne istoty, a to by�y ich s�owa.

Niekt�rzy spo�r�d zafiksowanych j�zykoznawc�w nigdy nie wyszli poza skomplikowane przek�ady pierwszego typu. Utkn�li na ni�szych poziomach znaczenia i nie pr�bowali nawet zrozumie� ducha obcych. Mimo to uda�o im si� stwierdzi�, �e Paj�ki nie wiedz� nic o poprzedniej cywilizacji.

��Nie widzimy �adnej wzmianki o z�otym wieku technologii.

Nau spojrza� na Reynolt sceptycznie.

��Co� mi si� tu nie podoba. Nawet na Starej Ziemi istnia�y przynajmniej mity o zaginionych cywilizacjach i przybyszach z kosmosu.�� A je�li kiedykolwiek istnia� ten pierwszy �wiat, to by�a to z pewno�ci� Stara Ziemia.

Reynolt wzruszy�a ramionami.

��M�wi� tylko, �e w przekazach, kt�re uda�o nam si� do tej pory przet�umaczy�, nie ma �adnej wzmianki o technicznych cywilizacjach z przesz�o�ci. O ile nam te� wiadomo, archeologia uwa�ana jest za nieistotn� ga��� nauki��� Zupe�nie inaczej ni� w typowych upad�ych koloniach, gdzie badania archeologiczne otoczone s� ogromnym zainteresowaniem.

��A niech to Flaga��� mrukn�� Ritser Brughel.�� Skoro nie ma tam nic, czego warto by szuka�, to ca�a ta wyprawa jest jedn� wielk� pomy�k�.

Szkoda, �e nie pomy�leli�cie o tym, zanim si� tu wybrali�cie, pomy�la� Ezr.

Nau by� zaskoczony i skonfundowany, nie zgodzi� si� jednak z Brughlem.

��Mamy jeszcze prace doktora Li.�� Zerkn�� na Queng Ho zgromadzonych przy stole konferencyjnym, a Ezr by� pewien, �e w rzeczywisto�ci Emergent pomy�la� o czym� innym. Mamy jeszcze bibliotek� Queng Hoi Handlarzy, kt�rzy zdradz� nam wszystkie jej tajemnice.

Trixia pozwala�a ju�, by Ezr jej dotyka�, czasami m�g� rozczesa� jej w�osy, czasami tylko poklepa� po ramieniu. Sp�dza� w tym pokoju tyle czasu, �e pewnie uwa�a�a go za mebel r�wnie bezpieczny, jak ka�da maszyna sterowana g�osem. Trixia pracowa�a zazwyczaj z wy�wietlaczem na g�owie; Ezr m�g� sobie wyobra�a�, �e czasami patrzy na niego. Niekiedy nawet odpowiada�a na jego pytania, je�li te dotyczy�y spraw pozostaj�cych w obr�bie jej fiksacji i nie przerywa�y konwersacji z maszynami i innymi t�umaczami.

Trixia sp�dza�a wi�kszo�� czasu w p�mroku, s�uchaj�c i t�umacz�c jednocze�nie. T�umacze, kt�rzy pracowali w ten spos�b�� a by�o ich co najmniej kilkunastu�� niewiele r�nili si� od automat�w. Vinh lubi� my�le�, �e Trixia jest inna; analizowa�a ka�dy tekst kilka razy, jednak nie po to, by doda� kolejne interpretacje pod ka�d� ze struktur syntaktycznych.

Przek�ady Trixii si�ga�y g��biej, pr�bowa�y odda� takie znaczenie tekstu, jakie rodzi�o si� w umys�ach Paj�kowi w umys�ach, dla kt�rych Arachna by�a normalnym, dobrze znanym miejscem. Przek�ady Trixii Bonsol by�y�

sztuk�.

Sztuka nie by�a jednak tym, czego szuka�a Ann� Reynolt. Pocz�tkowo mia�a tylko drobne zastrze�enia. T�umacze wybierali alternatywn� ortografi� dla danych wyj�ciowych; przedstawiali ikony x* i q* za pomoc� dwuznak�w. Ich przek�ady wygl�da�y wtedy bardzo oryginalnie, wr�cz 1malowniczo. Na szcz�cie to nie Trixia pierwsza u�y�a tej dziwnej metody.

Niestety p�niej stosowa�a j� a� nazbyt cz�sto.

Pewnego strasznego dnia Reynolt zagrozi�a, �e zabroni Ezrowi wst�pu do pokoju Trixii�� czyli zabroni mu w og�le si� z ni� widywa�.

��Nie wiem, co pan tam robi, panie Vinh, ale j� to rozprasza. Daje mi poetyckie przek�ady. Prosz� spojrze� tylko na te nazwiska: �Sherkaner Underhill�, �Jaybert Landers�. Odrzuca inne mo�liwo�ci, z kt�rymi zgadza si� reszta t�umaczy. Gdzie indziej, z kolei, wstawia jakie� nonsensowne sylaby.

��Robi dok�adnie to, co powinna robi�. Zbyt d�ugo pracowa�a pani z automatami.�� Ezr musia� przyzna� Reynolt jedno; cho� wydawa�a si� gburowata nawet wed�ug emergenckich standard�w, nigdy nie by�a m�ciwa.

Czasami dawa�o si� z ni� nawet podyskutowa�. Gdyby jednak zabroni�a mu odwiedza� Trixi�

Reynolt patrzy�a na� przez moment.

��Pan nie jest j�zykoznawc�.

��Jestem Queng Ho. By odnosi� sukcesy, musimy zrozumie� tysi�ce ludzkich kultur. Wy gnie�dzili�cie si� w tym zak�tku Ludzkiej Przestrzeni, znacie tylko j�zyki oparte na naszym przekazie. Zapewniam pani� jednak, �e istniej� tak�e j�zyki zupe�nie odmienne od standardowego.

��Tak. Dlatego w�a�nie nie mo�emy zaakceptowa� jej groteskowych uproszcze�.

��Nie! Potrzebujecie ludzi, kt�rzy naprawd� rozumiej� umys�y drugiej strony, kt�rzy mog� nam pokaza�, co jest istotne w odmienno�ci obcych.

Nazwiska, kt�re podaje Trixia, wydaj� si� g�upawe. Ale ta grupa Akord to m�oda cywilizacja. Wi�kszo�� ich nadal nosi znacz�ce nazwiska.

��Nie wszyscy, i tylko nazwiska, nie imiona. Rzeczywisty j�zyk Paj�k�w ��czy imiona z nazwiskami, to taka sztuczka interfonacyjna.

��Powtarzam pani, to, co robi Trixia, jest naprawd� dobre. Za�o�� si�, �e imiona pochodz� ze starszych i spokrewnionych j�zyk�w. Prosz� zauwa�y�, �e niekt�re maj� nawet jaki� sens.

��Tak, i to jest w�a�nie najgorsze. Niekt�re poj�cia wygl�daj� tak, jakby pochodzi�y z ladille czy aminese. Te ladillskie jednostki�� �godziny�, �cale�, �minuty��� to jest po prostu zbyt dziwaczne, by mog�o by� prawdziwe.

Ezr mia� w�asne problemy z dziwacznymi jednostkami z Ladille, lecz nie zamierza� przyznawa� si� do tego przed Reynolt.

��Jestem pewien, �e Trixia widzi rzeczy, kt�re odnosz� si� do jej g��wnego przek�adu tak, jak j�zyki aminese czy ladille odnosz� si� do nasze go j�zyka, do nese.

Reynolt milcza�a przez d�u�sz� chwil�, wpatrzona w przestrze�. Czasami oznacza�o to, �e dyskusja dobieg�a ju� ko�ca i �e powinien sobie ju� i��. Kiedy indziej pr�bowa�a po prostu zrozumie� argumenty przeciwnej strony.

��Wi�c chce pan powiedzie�, �e ona osi�gn�a wy�szy poziom prze k�adu, �e pr�buje prze�o�y� ich kultur� na nasz� samo�wiadomo��.

By�a to typowa analiza Reynolt, dziwaczna, lecz precyzyjna.

��Ot� to! Wy nadal chcecie przek�ad�w z wszystkimi odno�nikami i wyj�tkami, niemal matematycznej analizy. Lecz sercem dobrego prze k�adu jest zrozumienie potrzeb i oczekiwa� drugiej strony.

Reynolt przyj�a to wyja�nienie. Tak czy inaczej, takie przek�ady podoba�y si� Nauowi, nawet z ladillskimi dziwactwami. W miar� up�ywu czasu inne przek�ady przejmowa�y coraz wi�cej terminologii stosowanej przez Trixi�. Ezr w�tpi�, czy kt�rykolwiek z niezafiksowanych Emergent�w by� do�� kompetentny, by oceni� te prace. I wbrew temu, co z takim przekonaniem wyja�nia� Reynolt, coraz cz�ciej mia� w�tpliwo�ci; przek�ady Trixii zbyt mocno przypomina�y histori� Epoki �witu, kt�r� karmi� j� z takim upodobaniem przed zasadzk�. Nau, Brughel i Reynolt mogli tego nie dostrzega�, Ezr by� jednak specjalist� i znajdowa� zbyt wiele podejrzanych podobie�stw.

Trixia konsekwentnie ignorowa�a fizyczno�� Paj�k�w. Wzi�wszy pod uwag� obrzydzenie, jakie niekt�rzy ludzie czuj� do paj�k�w, nie by�o to mo�e takie z�e. Te stworzenia naprawd� radykalnie r�ni�y si� od ludzi, by�y bardziej odmienne zar�wno w swej postaci, jak i cyklu �yciowym ni� jakakolwiek forma inteligencji napotkana dot�d przez ludzko��. Niekt�re z ich ko�czyn pe�ni�y t� sam� funkcj� co ludzkie szcz�ki, Paj�ki nie mia�y tak�e odpowiednik�w r�k i palc�w, a do manipulowania przedmiotami wykorzystywa�y liczne odn�a. Wszystkie te r�nice by�y niemal niewidoczne w przek�adach Trixii. Od czasu do czasu pojawia�y si� wzmianki o spiczastej r�ce (by� mo�e chodzi�o o kszta�t, jaki mo�e przybra� zwini�ta przednia noga) lub r�kach �rodkowych czy przednich�� ale nic poza tym. W szkole Ezr widzia� ju� tak mi�kkie przek�ady, te dokonywane by�y jednak przez ekspert�w z wieloletnim do�wiadczeniem w kontaktach z kulturami Klient�w.

W �wiecie Paj�k�w pojawi� si� program radiowy przeznaczony specjalnie dla dzieci�� przynajmniej za taki uzna�a go Trixia. Audycja, kt�rej tytu� w dos�ownym przek�adzie brzmia� �Dzieci�ca godzina nauki�, by�a obecnie ich najlepszym �r�d�em wiedzy o Paj�kach. �Godzina�� zawiera�a idealn� mieszank� j�zyka naukowego�� kt�ry ludzie zd��yli ju� ca�kiem nie�le pozna栗 i kolokwialnego j�zyka codziennej kultury. Nikt nie wiedzia�, czy program ten ma naprawd� uczy� dzieci, czy tylko je zabawia�.

Nie mo�na by�o te� wykluczy�, �e by�a to audycja edukacyjna dla poborowych do wojska. Tytu� zaproponowany przez Trixi� szybko si� jednak przyj��, nadaj�c tre�ci program�w niewinny, mi�y charakter. Arachna Trixii przypomina�a bajkow� Epok� �witu. Czasami, kiedy Ezr sp�dza� z ni� ca�y dzie�, kiedy nie odzywa�a si� do� ani s�owem, kiedy jej fiksacja by�a tak w�ska, �e nie dopuszcza�a ani odrobiny cz�owiecze�stwa� czasami zastanawia� si�, czy te przek�ady nie s� dzie�em starej Trixii uwi�zionej w najbardziej efektywnej formie niewolnictwa, jak� zna ludzko��, a mimo to si�gaj�cej po nadziej�. �wiat Paj�k�w by� jedynym miejscem, na kt�re pozwala�a jej patrze� fiksacja. Mo�e zniekszta�ca�a to, co do niej dociera�o, tworz�c sen o szcz�ciu w jedyny dost�pny sobie spos�b.

Rozpocz�a si� ju� �rodkowa faza s�o�ca, a Princeton odzyska�o wiele ze swej urody. W nast�pnych latach mia�o wypi�knie� jeszcze bardziej, wzbogacone o nowe budynki, otwarte teatry, Pa�ac Lat Ga�ni�cia, uniwersyteckie szk�ki drzew. Lecz ju� w roku 60//19 uk�ad ulic by� kompletny, normalnie funkcjonowa�a centralna dzielnica biznesu, a na uniwersytecie odbywa�y si� zaj�cia dydaktyczne.

Pod innymi wzgl�dami rok 60//19 by� r�ny od roku 59//19 i bardzo r�ny od dziesi�tego roku wszystkich poprzednich pokole�. �wiat wkroczy� w Er� Nauki. Nadrzeczn� r�wnin�, na kt�rej rozci�ga�y si� niegdy� pola uprawne, zajmowa�o teraz lotnisko. Z najwy�szych wzg�rz miasta wyrasta�y maszty radiowe; czerwone lampki umieszczone na ich szczycie widoczne by�y w nocy z odleg�o�ci wielu mil.

W roku 60//19 wiele miast Akord przybra�o ju� podobny wygl�d, tak jak i wielkie miasta Tiefstadt i Kindred oraz, w mniejszym stopniu, miasta biedniejszych nacji. Lecz nawet wed�ug standard�w nowej ery Princeton nale�a�o do miejsc wyj�tkowych. Dzia�y si� tu rzeczy, kt�re, cho� niewidoczne dla przeci�tnego obywatela, by�y zal��kiem jeszcze wi�kszej rewolucji.

Hrunkner Unnerby przylecia� do Princeton w deszczowy, wiosenny poranek. Taks�wka, kt�ra zabra�a go z lotniska, jecha�a przez samo centrum miasta. Unnerby wychowa� si� w Princeton, tu te� znajdowa�a si� kiedy� jego firma budowlana. Wi�kszo�ci sklep�w jeszcze nie otwarto, s�u�by miejskie ko�czy�y w�a�nie czy�ci� ulice i chodniki. Krople deszczu mieni�y si� tysi�cami barw na drzewach i szklanych witrynach. Hrunkner lubi� stare centrum, gdzie wiele spo�r�d kamiennych fundament�w przetrwa�o ponad trzy czy cztery pokolenia. Nawet nowe budynki z betonu i ceg�y zosta�y wzniesione wed�ug projekt�w z odleg�ej przesz�o�ci.

Opu�ciwszy centrum, wjechali do nowej dzielnicy. Niegdy� by�a to w�asno�� kr�lewska, rz�d jednak sprzeda� j�, by sfinansowa� Wielk� Wojnꠗ konflikt, kt�ry nowa generacja nazywa�a po prostu wojn� z Tieferami. Niekt�re cz�ci nowej dzielnicy natychmiast zamieni�y si� w slumsy, inne�� po�o�one wy�ej�� zosta�y zaj�te przez eleganckie posiad�o�ci. Taks�wka pokonywa�a kolejne zakr�ty, pn�c si� mozolnie w stron� najwy�szego punktu nowej drogi. Szczyt wzg�rza przes�ania�y bujne, opadaj�ce paprocie, ale od czasu do czasu pokazywa�y si� mi�dzy nimi jakie� budynki. Wrota bramy rozsun�y si� bezszelestnie przed samochodem, cho� w pobli�u nie by�o �ywego ducha. Ho, ho. Za parkanem kry� si� prawdziwy pa�ac.

Sherkaner Underhill sta� przy parkingu na ko�cu podjazdu. Deszcz zamieni� si� w drobn� m�awk�, lecz Underhill roz�o�y� parasol, kiedy wyszed� Unnerby�emu na spotkanie.

��Witam, sier�ancie! Witam! Tyle lat namawia�em ci�, �eby� odwiedzi� m�j ma�y domek na wzg�rzu i wreszcie si� pojawi�e�.

Hrunkner wzruszy� ramionami.

��Mam ci tak wiele do pokazania� pocz�wszy od dw�ch ma�ych, ale wa�nych punkt�w.�� Przesun�� parasol do ty�u. Po chwili z futra na jego plecach wychyn�y dwie male�kie g��wki. By�a to dw�jka dzieci, trzymaj�cych si� mocno swego ojca. Niewiele starsze od normalnych dzieci we wczesnej Jasno�ci osi�gn�y w�a�nie najwdzi�czniejszy wiek.�� Dziewczynka ma na imi� Rhapsa, a ch�opiec to Hrunkner.

Unnerby podszed� do przodu, staraj�c si� zachowa� oboj�tn� min�.

Pewnie nazwali dziecko Hrunkner w imi� starej przyja�ni. Bo�e na g��boko�ciach.

��Bardzo mi�o was pozna�.�� Unnerby nigdy nie potrafi� obchodzi� si� z dzie�mi; najm�odszymi istotami, z jakimi utrzymywa� sta�y kontakt, byli poborowi. Mia� nadziej�, �e teraz usprawiedliwi to jego niezr�czne za chowanie.

Dzieci jakby wyczu�y jego niech�� i schowa�y si� szybko w futrze.

��Nie przejmuj siꠗ powiedzia� Sherkaner, kt�ry lekcewa�y� tego rodzaju niezr�czno�ci.�� Poka�� si� znowu, kiedy wejdziemy do �rodka.

Sherkaner wprowadzi� go do pa�acu, m�wi�c przez ca�y czas o tym, jak wiele ma mu do pokazania, i jak bardzo cieszy si� z jego wizyty. Lata zmieni�y Underhilla, przynajmniej fizycznie. Nie by� ju� tak chorobliwie chudy, futro na jego grzbiecie sta�o si� d�ugie i g�ste, nieprzystaj�ce do tej fazy s�o�ca. Dr�enie g�owy i przednich ko�czyn jakby pog��bi�o si�, odk�d Unnerby widzia� go po raz ostatni.

Przeszli przez ogromny hol i w d� szerokich, spiralnych schod�w prowadz�cych kolejno przez wszystkie skrzyd�a �ma�ego domku na wzg�rzu� Sherkanera. Kr�ci�o si� tu mn�stwo ludzi, mo�e by�a to s�u�ba, cho� nikt nie nosi� liberii, kt�rej wymagali zazwyczaj najwi�ksi bogacze. W�a�ciwie miejsce to przypomina�o u�ytkow� w�asno�� jakiej� korporacji lub rz�du.

Unnerby przerwa� nieustaj�cy monolog swego towarzysza:

��To wszystko jest tylko fasad�, prawda, Underhill? Kr�l nigdy nie sprzeda� tego wzg�rza, po prostu przekaza� je.�� S�u�bom wywiadowczym.

��Nie, ja naprawd� jestem w�a�cicielem tego gruntu, sam go kupi�em.

Ale, hm� przeprowadzam sporo konsultacji, a Victory�� to znaczy wywiad Akord�� uzna�a, �e ze wzgl�d�w bezpiecze�stwa lepiej b�dzie umie�ci� wszystkie laboratoria w�a�nie tutaj. Chcia�bym pokaza� ci kilka rzeczy.

��C�, taki jest cel mojej wizyty, Sherk. S�dz�, �e pracujesz nad niew�a�ciwymi rzeczami. Przekona�e� Koron� do ogromnych inwestycji� Zak�adam, �e mo�emy tu swobodnie rozmawia�?

��Tak, tak, oczywi�cie.

Zazwyczaj Unnerby nie przyj��by takiego zapewnienia, zaczyna� jednak u�wiadamia� sobie, jak pilnie strze�ony jest ten budynek. Jego projekt wyszed� zapewne spod r�ki Sherkanera�� �wiadczy� o tym cho�by logarytmiczny, spiralny uk�ad pomieszcze� zarz�dza�a nim jednak Victory; wsz�dzie czaili siꠗ dopiero teraz to zrozumia��� stra�nicy, �ciany i dywany by�y idealnie czyste. To miejsce by�o prawdopodobnie r�wnie bezpieczne jak laboratoria Unnerby�ego w Dow�dztwie L�dowym.

��No dobrze. Wi�c Korona wydaje ogromne kwoty na badania nad energi� atomow�. Zarz�dzam sprz�tem wartym miliardy, mam pod sob� ca�� armi� ludzi, w tym kilku niemal tak bystrych jak ty.�� Cho� Hrunkner Unnerby nadal by� sier�antem, zajmowa� stanowisko, kt�re nijak nie przystawa�o do tej rangi. M�g� �mia�o powiedzie�, �e rzeczywisto�� przeros�a jego naj�mielsze oczekiwania.

��To dobrze, bardzo dobrze. Victory bardzo w ciebie wierzy, wiesz o tym.�� Wprowadzi� swego go�cia do wielkiego, dziwacznego pokoju. Znajdowa�y si� w nim biblioteczki i biurko, za�o�one stert� raport�w, ksi��ek i notatek. Biblioteczki by�y jednak przymocowane do urz�dze� gimnastycznych dla koblik�w, a dzieci�ce ksi��ki przemieszane z instrumentami naukowymi. Dw�jka maluch�w zeskoczy�a z plec�w Sherkanera i wspi�a si� na urz�dzenia gimnastyczne. Teraz patrzy�y na nich spod sufitu.

Sherkaner zsun�� ksi��ki i czasopisma z ni�szej grz�dy, po czym zaprosi� Unnerby�ego do zaj�cia miejsca. Bogu dzi�ki, �e nie pr�bowa� zmieni� tematu.

��Tak, ale nie widzia�e� moich raport�w.

��Owszem, widzia�em. Victory mi je podsy�a, cho� nie mia�em czasu ich przeczyta�.

��A mo�e powiniene�!�� Przesy�aj� mu tajne raporty, a on nie ma czasuich przeczyta�, a przecie� to w�a�nie on rozpocz�� to wszystko.�� Pos�uchaj, Sherkaner, sprawy nie wygl�daj� najlepiej. Zasadniczo mo�liwo�ci energii atomowej s� niemal nieograniczone. W praktyce� c�, stworzyli�my kilka naprawd� gro�nych rodzaj�w trucizn. To rzeczy podobne do radu, ale znacznie �atwiejsze w produkcji. Mamy te� izotop uranu, bardzo trudny do wyizolowania; gdyby nam si� to jednak uda�o, stworzyliby�my piekieln� bomb�; mo�emy dostarczy� ci tak� ilo�� energii, kt�ra ogrza�aby miasto przez ca�� Ciemno��, ale skumulowan� w jednej sekundzie!

��Doskonale! To dobry pocz�tek.

��By� mo�e na tym pocz�tku si� sko�czy. Musia�em odda� trzy laboratoria facetom, kt�rzy pracuj� nad stworzeniem takiej bomby. Problem w tym, �e mamy teraz pok�j; informacje o takiej technologii wydostan� si� w ko�cu na zewn�trz, najpierw do kopal�, a potem do innych pa�stw.

Wyobra�asz sobie, co mo�e si� sta�, kiedy Kindred, Tieferzy i B�g wie kto jeszcze te� zaczn� produkowa� te rzeczy?

Ta ostatnia uwaga przebi�a si� wreszcie przez pancerz pogodnej nieuwagi, z jak� Underhill s�ucha� jego wywod�w.

��Tak, rzeczywi�cie, sytuacja by�aby nieciekawa. Nie czyta�em twoich raport�w, ale Victory cz�sto si� tutaj pokazuje. Technika daje nam cuda, lecz stwarza ogromne zagro�enie. Niestety jest to powi�zane. Ale jestem przekonany, �e nie przetrwamy, je�li nie b�dziemy zajmowa� si� tymi rzeczami. Ty widzisz tylko cz�� tego wszystkiego. Pos�uchaj, wiem, �e Victory mo�e za�atwi� ci wi�cej funduszy. Mo�emy urz�dzi� ci nowe laboratoria, co tylko zechcesz�

��Sherkaner, powiedzie� ci szczerze, co o tym my�l�?

��C�, hm��� Najwyra�niej domy�la� si�, co mo�e us�ysze�.

��Gdybym mia� teraz wszystkie pieni�dze �wiata, zapewne m�g�bym stworzy� system ogrzewania miasta. Co kilka lat dochodzi�oby do katastrofalnych awarii, a gdyby nawet system pracowa� �w�a�ciwie�, jego substancja przep�ywowa�� powiedzmy supergor�ca para�� by�aby tak radioaktywna, �e wszyscy mieszka�cy twojego miasta wymarliby w ci�gu pierwszych dziesi�ciu lat Ciemno�ci. Po przekroczeniu pewnego punktu wrzucanie kolejnych funduszy i technik�w do projektu po prostu niczego nie zmieni.

Sherkaner nie odpowiedzia� mu od razu. Unnerby mia� wra�enie, �e jego uwaga skupiona jest na dw�jce dzieci, kt�re bawi�y si� pod sufitem.

Ten pok�j by� naprawd� przedziwn� kombinacj� bogactwa, intelektualnego chaosu typowego dla starego Underhilla i ojcowskiej troski nowego Underhilla. Tu i �wdzie spod stert ksi��ek, czasopism i zabawek przeziera� puszysty dywan. �ciany pokrywa�a jedna z tych niezwykle drogich tapet iluzyjnych. Ogromne okna z kwarcowymi szybami ci�gn�y si� od pod�ogi a� po wysoki sufit. Teraz by�y lekko uchylone. Przez szpary s�czy� si� zapach paproci. Przy biurkach Underhilla i biblioteczkach sta�y lampy elektryczne, jednak wszystkie by�y wy��czone. Do pokoju wpada�o jedynie zielonkawe �wiat�o przefiltrowane przez paprocie, ale wystarczaj�co silne, by Unnerby m�g� odczyta� tytu�y najbli�szych ksi��ek.

Znajdowa�y si� tam dzie�a z zakresu psychologii, matematyki, elektroniki i astronomii�� oraz mn�stwo bajek i opowiada� dla dzieci. Ksi��ki u�o�ono w niskie sterty, wype�nia�y wi�kszo�� przestrzeni pomi�dzy zabawkami i sprz�tem. Hrunkner nie zawsze m�g� okre�li�, kt�re zabawki nale�a�y do dzieci, a kt�re do Underhilla. Niekt�re przedmioty wygl�da�y jak pami�tki z podr�y, by� mo�e z plac�wek wojskowych, kt�re odwiedza�a Victory; tieferski g�adzik do n�g, zasuszone kwiaty, kt�re mog�y by� kiedy� garlandem wyspiarza. A w rogu� to wygl�da�o jak rakieta artyleryjska Mark 7, na mi�o�� bosk�. G�owica zosta�a usuni�ta, a w miejscu materia��w wybuchowych znajdowa� si� dom dla lalek.

��Masz racj�, same pieni�dze niewiele zmieni��� odezwa� si� wreszcie Underhill.�� Trzeba czasu, by stworzy� maszyny, kt�re tworz� maszyny i tak dalej. Ale mamy jeszcze dwadzie�cia pi�� lat, a genera� m�wi mi, �e genialnie sobie radzisz z zarz�dzaniem tak wielkim projektem.

Ta pochwa�a nape�ni�a Hrunknera ogromn� dum�, znaczy�a dla� wi�cej ni� wszystkie medale, kt�re zgromadzi� podczas Wielkiej Wojny; gdyby jednak nie Smith i Underhill nigdy nie odkry�by w sobie takich talent�w.

��Dzi�kuj� ci bardzo�� odpar� burkliwie, staraj�c si� nie zdradzi�, jak bardzo ucieszy�a go ta opinia.�� Ale m�wi� ci, to wszystko i tak nie wystarczy. Je�li chcesz, �ebym dokona� tego w ci�gu najbli�szych dwudziestu lat, potrzebuj� czego� wi�cej.

��Czego?

��Ciebie, do diab�a! Twoich pomys��w! Od pierwszego roku projektu kryjesz si� tutaj, w Princeton, i B�g jeden wie, czym si� zajmujesz.

��Och� Pos�uchaj, Hrunkner, bardzo mi przykro, ale energia atomowa ju� mnie nie interesuje.

Znaj�c Underhilla od tylu lat, Unnerby nie powinien by� zaskoczony tym o�wiadczeniem. Mimo to mia� ochot� zagry�� r�ce. Oto cz�owiek, kt�ry porzuci� przedmiot bada�, kiedy inni nie wiedzieli jeszcze o jego istnieniu. Gdyby by� zwyk�ym szale�cem, Unnerby nie przejmowa�by si� tym specjalnie. W tej chwili jednak z przyjemno�ci� by go zabi�.

��Tak�� kontynuowa� Underhill.�� Potrzebujesz wi�cej zdolnych ludzi. Pracuj� nad tym, wiesz; mam ci kilka rzeczy do pokazania. Ale i tak�

��m�wi�, nie�wiadomie dolewaj�c oliwy do ognia�� intuicja podpowiada mi, �e problem energii atomowej oka�e si� stosunkowo �atwy w por�wnaniu z innymi wyzwaniami.

��Na przyk�ad?

Sherkaner si� roze�mia�.

��Na przyk�ad z wychowaniem dzieci.�� Wskaza� stary zegar z wahad�em wisz�cy na przeciwleg�ej �cianie.�� My�la�em, �e inne kobliki ju� tu b�d� o tej porze. Mo�e powinienem ci najpierw pokaza� instytut.�� Zeskoczy� ze swojej grz�dy i zacz�� macha� w ten g�upawy spos�b, w jaki rodzi ce machaj� do swych dzieci.�� Schod�cie ju�, schod�cie. Rhapsa, odejd� od zegara!�� Za p�no; dziecko zbieg�o z �erdzi, skoczy�o na wahad�o i ze�lizn�o si� po nim na pod�og�.�� Mam tutaj tyle rzeczy� Boj� si�, �e co� spadnie na dzieci i je rozgniecie.�� Maluchy przetruchta�y przez pok�j i wskoczy�y na swoje miejsca w futrze ojca. By�y niewiele wi�ksze od le�nych wr�ek.

Instytut Underhilla zosta� oficjalnie uznany za wydzia� Kr�lewskiej Szko�y. Budynek mie�ci� kilkana�cie sal dydaktycznych, z kt�rych ka�da zajmowa�a fragment zewn�trznego obwodu. I to nie Korona op�aca�a wi�kszo�� ich, a przynajmniej tak twierdzi� Underhill. Badania w g��wnej mierze sponsorowa�y firmy, na kt�rych Underhill wywar� ogromne wra�enie.

��M�g�bym zatrudni� najlepszych naukowc�w z Kr�lewskiej Szko�y, ale zawarli�my umow�. Ich ludzie nadal maj� zaj�cia w centrum, ale pracuj� tak�e tutaj, przy czym szko�a pokrywa cz�� naszych koszt�w. A tutaj licz� si� tylko rezultaty.

��Nie ma zaj��?

Kiedy Sherkaner wzruszy� ramionami, dzieciaki podskoczy�y na jego grzbiecie i wyda�y z siebie podekscytowane, piskliwe d�wi�ki, kt�re znaczy�y prawdopodobnie: �Zr�b to jeszcze raz, tato!�.

��Owszem, mamy zaj�cia� w pewnym sensie. Chodzi g��wnie o to, by ludzie rozmawiali mi�dzy sob�, specjali�ci z r�nych dziedzin. Studenci podejmuj� ryzyko, bo wiele rzeczy nie zosta�o jeszcze uj�tych w sztywne ramy. Mam tu kilka os�b, kt�re �wietnie si� przy tym bawi�, ale nie s� do�� dobre, �eby uzyska� jakie� konkretne wyniki.

W wi�kszo�ci klas przy tablicy sta�y dwie lub trzy osoby, kt�rych poczynaniom przygl�da� si� t�um zasiadaj�cy na niskich grz�dach. Trudno by�o okre�li�, kto jest profesorem, a kto studentem. Kilka razy Hrunkner nie wiedzia� nawet, jakiej dziedziny dotyczy dyskusja. Przystan�li na moment przy jednej z klas. Koblik z obecnego pokolenia wyk�ada� co� grupie starych kober�w. Rysunki na tablicy wygl�da�y jak po��czenie mechaniki nieba z elektromagnetyzmem. Sherkaner zatrzyma� si� i u�miechn�� do ludzi zgromadzonych w sali.

��Pami�tasz te dziwne �wiat�a na niebie, kt�re widzieli�my w Ciemno�ci? Mam tutaj studenta, kt�ry uwa�a, �e mog�y je emitowa� jakie� obiekty w kosmosie, wyj�tkowo ciemne obiekty.

��Nie by�y ciemne, kiedy je widzieli�my.

��Tak! Ale mo�e maj� co� wsp�lnego z pocz�tkiem Nowego S�o�ca.

Prawd� m�wi�c, nie jestem przekonany do tej hipotezy. Jaybert nie wie jeszcze zbyt wiele o mechanice nieba, ale za to �wietnie zna si� na elektromagnetyzmie. Pracuje nad urz�dzeniem, kt�re mo�e emitowa� fale d�ugo�ci zaledwie kilku cali.

��Tak? Kojarzy mi si� to raczej z nadczerwieni� ni� z radiem.

��Nie jest to co�, co mogliby�my kiedykolwiek zobaczy�, ale mo�e okaza� si� naprawd� przydatne. Jaybert chce wykorzysta� je jako echosond� do poszukiwania tych swoich ska� w kosmosie.

Ruszyli ponownie w d� korytarza. Hrunkner zauwa�y�, �e Underhill nagle zamilk�, jakby chcia� zmusi� go do zastanowienia si� nad tym pomys�em. Hrunkner Unnerby by� bardzo praktycznym cz�owiekiem; podejrzewa�, �e w�a�nie dlatego genera� Smith tak ch�tnie powierza�a mu nadz�r nad du�ymi projektami. Lecz nawet on potrafi� zapali� si� do pomys�u, kt�ry m�g� przynie�� niesamowite efekty. Nie wiedzia�, jak zachowuj� si� tak kr�tkie fale, lecz przypuszcza�, �e mo�na je bardzo precyzyjnie ukierunkowa栗 mieliby do�� zastosowa� dla takiej sondy tu, na ziemi, nim skierowaliby j� w kosmos. Hmm� Potrzeby wojska mog�y si� okaza� znacznie wa�niejsze ni� wszystko, co planowa� ten Jaybert�

��Czy kto� ju� zbudowa� taki nadajnik?

Jego zainteresowanie musia�o by� a� nadto widoczne; Underhill u�miecha� si� coraz szerzej.

��Tak, sam Jaybert. To naprawd� genialna rzecz, co�, co on nazywa oscylatorem wn�kowym. Zamontowa�em ma�� anten� na dachu; przypomina raczej lustro teleskopowe ni� maszt radiowy. Victory zainstalowa�a ca�y szereg przeka�nik�w ci�gn�cy si� przez Zachodnie Pasmo a� do Dow�dztwa L�dowego. S�yszymy si� r�wnie dobrze jak przez telefon. Jestem pewien, �e w ko�cu otrzymamy najbezpieczniejsz� form� przekazu bez przewodowego, jak� tylko mo�na sobie wyobrazi�.

Nawet je�li badania kosmiczne Jayberta nigdy nie dojd� do skutku. Sherkaner Underhill by� szalony jak zawsze, a Unnerby zaczyna� rozumie�, do czego zmierza i dlaczego nie chce porzuci� wszystkiego, by pracowa� nad energi� atomow�.

��Naprawd� uwa�asz, �e ta szko�a wyda geniuszy, kt�rych potrzebujemy w Dow�dztwie L�dowym?

��Na pewno ich znajdzie, a wydaje mi si�, �e my wydobywamy tutaj z ludzkiego materia�u to, co najlepsze. Nigdy w �yciu nie bawi�em si� lepiej.

Ale trzeba by� elastycznym, Hrunkner. Istot� prawdziwej kreatywno�ci jest pewna swoboda, p�ynne przechodzenie od pomys�u do pomys�u, tworzenie nieskr�powane jakimi� sta�ymi wytycznymi. Oczywi�cie, nie zawsze mo�na osi�gn�� to, do czego si� d��y. My�l� jednak, �e od tej pory to wynalazek b�dzie matk� potrzeby, a nie odwrotnie.

Sherkaner Underhill m�g� tak m�wi�. On nie musia� wciela� teorii w praktyk�.

Underhill zatrzyma� si� przy pustej klasie; spojrza� na tablic�. Zn�w jaki� niezrozumia�y naukowy �argon.

��Pami�tasz te urz�dzenia, kt�re Dow�dztwo L�dowe wykorzystywa�o w czasie wojny do sporz�dzania tabel balistycznych? Robimy teraz takie rzeczy z pr�niowymi lampami elektronowymi i magnetowodami.

S� milion razy szybsze od tamtych gad�et�w i mo�emy wprowadza� licz by jako ci�gi symboli. Twoi fizycy na pewno b�d� tym zachwyceni.�� Za chichota�.�� Zobaczysz, Hrunk. Cho� wszystkie patenty naszych wynalazk�w nale�� do sponsor�w, ty i Victory te� b�dziecie mieli powody do zadowolenia�

Kontynuowali marsz w g�r� spiralnych schod�w. Po chwili dotarli do atrium po�o�onego obok szczytu wzg�rza. Wok� Princeton nie brakowa�o wy�szych g�r, lecz widok z tego miejsca i tak by� jedyny w swoim rodzaju, nawet mimo zimnego deszczu. Unnerby widzia� trzysilnikowy samolot zni�aj�cy si� nad p�yt� lotniska. Drogi wytyczone niedawno po drugiej stronie doliny mia�y kolor wilgotnego grafitu i �wie�o po�o�onego asfaltu.

Unnerby zna� firm�, kt�ra wykonywa�a te prace. Wierzyli w pog�oski, �e wkr�tce pojawi si� �r�d�o energii pozwalaj�ce na �ycie w Ciemno�ci. Jak wygl�da�oby Princeton, gdyby rzeczywi�cie do tego dosz�o? Miasto pod gwiazdami, w g��bokiej pr�ni, a jednak wci�� �ywe. Najgorsze mog�y si� okaza� ostatnie Lata Ga�ni�cia, kiedy ludzie b�d� musieli si� zdecydowa�, czy sp�dzi� Ciemno�� w konwencjonalny spos�b, czy te� zaufa� dokonaniom in�ynier�w Hrunknera Unnerby�ego. Hrunkner obawia� si� najbardziej nie tyle pora�ki, ile cz�ciowego sukcesu.

��Tato, tato!�� Hrunkner ujrza� nagle dw�jk� pi�ciolatk�w p�dz�cych w ich stron�. Po chwili do��czy�o do nich kolejnych dwoje koblik�w, lecz ci byli niemal do�� duzi, by wygl�da� na urodzonych w fazie. Przez ponad dziesi�� lat Hrunkner Unnerby stara� si� nie zwraca� uwagi na zboczenia swej szefowej; genera� Victory Smith by�a najlepszym szefem wywiadu, jakiego m�g� sobie wyobrazi�, by� mo�e nawet lepszym od Struta Greenvala. Jej osobiste zwyczaje nie powinny mie� dla� znaczenia. Z pewno�ci� nigdy nie przeszkadza� mu fakt, �e urodzi�a si� poza faz�; nie mia�a na to �adnego wp�ywu. Ale dlaczego zacz�a budowa� rodzin� na pocz�tku Nowego S�o� ca, dlaczego skaza�a swoje dzieci na ten okrutny los? One nie s� nawet w tymsamym wieku. Dwa najmniejsze dzieciaki zeskoczy�y z grzbietu Underhilla.

Przebieg�y przez traw� i wspi�y si� na nogi dwojga najstarszych. Wygl�da�o to tak, jakby Smith i Underhill celowo prowokowali spo�ecze�stwo, szargali najwi�ksze �wi�to�ci i czekali na reakcj�. Wizyta, kt�rej tak d�ugo unika�, okazywa�a si� nawet trudniejsza, ni� m�g� przypuszcza�.

Dwaj ch�opcy�� najstarsze dzieci�� podnie�li maluchy i udawali przez moment, �e nios� je jak prawdziwi ojcowie. Oczywi�cie nie mieli jeszcze futra na grzbietach, dzieciaki ze�lizn�y si� wi�c z pancerza, ale chwyci�y brzegi ich ubra� i wspi�y si� ponownie, zanosz�c si� przy tym g�o�nym �miechem.

Underhill przedstawi� ca�� czw�rk� sier�antowi. Wszyscy razem ruszyli przez wilgotn� traw� w stron� markizy. By� to najwi�kszy plac zabaw, jaki Underhill widzia� poza szkolnym podw�rzem, a tak�e bardzo dziwny. Wyposa�enie normalnej szko�y stopniowo si� zmienia�o, dopasowuj�c si� do aktualnego wieku uczni�w. Zabawki w ogrodzie Underhilla przeznaczone by�y dla dzieci w r�nym wieku. Znajdowa�y si� tu pionowe urz�dzenia gimnastyczne, kt�rych mog� u�ywa� tylko dwulatki, piaskownice, kilka wielkich dom�w dla lalek i niskie stoliki z ilustrowanymi ksi��kami i grami.

��To przez Junior nie spotkali�my si� z tob� i panem Unnerby na do le, tato.�� Dwunastolatek wskaza� na jedno z pi�cioletnich dzieci�� Victory Junior?�� Chcia�a �ci�gn�� was na g�r�, �eby�my mogli pokaza� panu Unnerby�emu wszystkie nasze zabawki.

Pi�ciolatki nie potrafi� skrywa� uczu�. Victory Junior mia�a jeszcze dzieci�ce oczy. Cho� mo�na nimi obraca� o kilka stopni, jest ich tylko jedna para; dziewczynka musia�a wi�c obraca� si� zawsze w stron� obiektu, kt�ry chcia�a obserwowa�. Nietrudno by�o si� domy�li�, na czym skupiona jest aktualnie jej uwaga. Dwoje wielkich oczu spojrza�o najpierw na Underhilla i Unnerby�ego, a potem na starszego brata.

��Skar�ypyta!�� sykn�a na niego.�� Ty te� chcia�e�, �eby tu przyszli.

��Wykona�a jaki� obra�liwy gest pod jego adresem, po czym przysun�a si� bli�ej do Underhilla.�� Przepraszam, tato. Chcia�am pokaza� m�j dom dla lalek, a Brent i Gokna musieli jeszcze doko�czy� lekcje.

Underhill podni�s� przednie r�ce, by zamkn�� j� w u�cisku.

��C�, i tak chcieli�my tutaj przyj��.�� Potem zwr�ci� si� do Unnerby�ego.�� Podejrzewam, �e genera� przedstawi�a ci� jako wyj�tkow� posta�, Hrunkner.

��Tak, pan jest In�ynierem!�� powiedzia�a druga z pi�ciolatek.�� Gokna? Pomimo protest�w Junior to Brent i Jirlib mogli popisa� si� przed nim pierwsi. Hrunkner nie potrafi� oceni� rzeczywistego poziomu ich edukacji.

Obaj mieli jaki� podstawowy program nauczania, poza tym jednak mogli zajmowa� si� wszystkim, co tylko ich interesowa�o. Jirlib�� ch�opiec, kt�ry naskar�y� na Junior�� by� kolekcjonerem. Unnerby nie widzia� jeszcze dzieciaka, kt�ry z tak� pasj� zajmowa�by si� skamienia�o�ciami. Jirlib po�ycza� z biblioteki Szko�y Kr�lewskiej ksi��ki, kt�re stanowi�yby spore wyzwanie dla doros�ych student�w. Mia� kolekcj� diamentowych skamienia�o�ci, kt�re zgromadzi�, podr�uj�c ze swymi rodzicami do Dow�dztwa L�dowego. I podobnie jak jego ojciec mia� g�ow� nabit� szalonymi teoriami.

��Nie jeste�my tu pierwsi, wie pan. W warstwie sprzed stu milion�w lat, tu� pod diamentami, le�� fosylia Khelma. Wi�kszo�� naukowc�w uwa�a, �e to by�y zwyk�e zwierz�ta, ale to nieprawda. Oni mieli magiczn� cywilizacj�, a ja zamierzam dowiedzie� si�, jak wygl�da�a.�� W�a�ciwie wcale nie by�o to nowe szale�stwo, Unnerby jednak nieco si� dziwi�, �e Sherkaner pozwala swym dzieciom czyta� bzdurn� paleontologi� Khelma.

Brent, drugi dwunastolatek, pasowa� bardziej do stereotypu dziecka spoza fazy; zamkni�ty w sobie, troch� oci�a�y, by� mo�e cofni�ty w rozwoju. Zdawa�o si�, �e nie wie, co zrobi� z r�kami i stopami, i cho� mia� mn�stwo oczu, nadal korzysta� g��wnie z jednej pary, jakby by� znacznie m�odszy. Brent nie mia� �adnych specjalnych zainteresowa� pr�cz tego, co nazywa� �testami taty�. Mia� ca�e pojemniki zabawek budowlanych, l�ni�ce metalowe ko�ki i z��czki. Trzy spo�r�d czterech sto��w pokrywa�y skomplikowane struktury. Zmieniaj�c odpowiednio liczb� ko�k�w mocuj�cych w ka�dej z piast, kto� zbudowa� r�norodne, zakrzywione powierzchnie dla dziecka.

��Du�o my�la�em o testach taty. Jestem w tym coraz lepszy.�� Brent zacz�� gmera� przy wielkim p�okr�g�ym profilu, rozmontowuj�c starannie u�o�on� konstrukcj�.

��Testy?�� Unnerby spojrza� gro�nie na Sherkanera.�� Co ty robisz tym dzieciom?

Underhill jakby nie s�ysza� gniewu w jego g�osie.

��Czy� dzieci nie s� cudowne? To znaczy wtedy, kiedy nie s� niezno�ne� Obserwuj�c dorastaj�ce dziecko, widzisz, jak rozwijaj� si� kolejne mechanizmy my�lenia, krok po kroku.�� Przesun�� r�k� po plecach, poklepuj�c delikatnie dzieci, kt�re wr�ci�y do bezpiecznego schronienia.�� W pewnym sensie ta dw�jka jest mniej inteligentna ni� le�ny tarant. Pewne wzory, struktury my�li, po prostu nie istniej� w umy�le dziecka. Kiedy bawi� si� z nimi, niemal czuj� te bariery. Ale w miar� up�ywu lat umys� si� rozrasta, pojawiaj� si� nowe metody.�� Wyg�aszaj�c ten kr�tki monolog, Underhill przechadza� si� wzd�u� sto��w. Jedna z pi�ciolatek�� Gokna�� ta�czy�a o p� kroku przed nim, na�laduj�c jego gesty, nawet niekontrolowane drgawki. Underhill zatrzyma� si� przy stole zastawionym pi�knymi butelkami z dmuchanego szk�a w dziesi�tkach barw i kszta�t�w.

Kilka z nich nape�nionych by�o wod� owocow� i lodem, jakby kto� przygotowywa� tu dziwaczne przyj�cie w ogrodzie.�� Ale nawet w umys�ach pi�ciolatk�w istniej� jeszcze pewne ograniczenia. Maj� zdolno�ci j�zykowe, ale nadal nie rozumiej� podstawowych poj��

��I wcale nie chodzi o to, �e nie rozumiemy seksu!�� wtr�ci�a Gokna.

Cho� raz Underhill wydawa� si� nieco zak�opotany.

��Obawiam si�, �e s�ysza�a t� mow� ju� zbyt wiele razy. Starsi bracia powiedzieli jej ju�, co m�wi�, kiedy bawimy si� w pytania.

Gokna poci�gn�a go za nog�.

��Usi�d�my i pobawmy si�. Chc� pokaza� panu Unnerby�emu, co tu robimy.

��Dobrze, mo�emy to zrobi� gdzie jest twoja siostra?�� Jego g�os sta� si� nagle ostry i w�adczy.�� Viki! Zejd� stamt�d! To niebezpieczne.

Victory Junior by�a ju� na przyrz�dach gimnastycznych dla dzieci, tu� pod markiz�.

��Och, tato, nic mi si� nie stanie, przecie� jeste� tu z nami.

��To niczego nie zmienia. Prosz� natychmiast stamt�d zej��.

Pomrukuj�c gniewnie, Junior spe�ni�a polecenie ojca, by za chwil� popisywa� si� w zupe�nie inny spos�b.

Jedno po drugim dzieci pokazywa�y mu swoje projekty. Dwoje najstarszych bra�o udzia� w og�lnokrajowym programie radiowym, w kt�rym wyja�nia�y zawi�o�ci nauki m�odym ludziom. Najwyra�niej to Sherkaner zajmowa� si� produkcj� tej audycji, cho� Unnerby nie mia� poj�cia, dlaczego to robi.

Hrunkner znosi� wszystko cierpliwie, s�uchaj�c, u�miechaj�c si� i udaj�c. Dzieci Sherkanera by�y naprawd� cudowne, otwarte i bardzo inteligentne�� z wyj�tkiem Brenta. Wszystko to jeszcze bardziej przybi�o Unnerby�ego, kiedy wyobrazi� sobie, jak b�dzie wygl�da�o ich �ycie w normalnym �wiecie.

Victory Junior mia�a dom dla lalek, ogromn� budowl� si�gaj�c� niemal paproci. Kiedy nadesz�a jej kolej, dziewczynka uj�a go mocno za jedn� z przednich r�k i zaci�gn�a do otwartej strony domu.

��Widzi pan?�� powiedzia�a, wskazuj�c na ma�y otw�r w piwnicy zabawkowego domu. Otw�r podejrzanie przypomina� wej�cie do gniazda termit�w.�� M�j dom ma nawet w�asn� otch�a�. I spi�arni�, i jadalni�, i siedem sypialni��� Victory musia�a pokaza� go�ciowi ka�de pomieszczenie i wyt�umaczy� mu, do czego s�u�� poszczeg�lne meble. Kiedy otworzy�a �cian� sypialni, w jej wn�trzu porusza�y si� jakie� ma�e stworzenia.�� Mam nawet ludzi, kt�rzy mieszkaj� w moim domku. Prosz� zobaczy� aterkopy.

��Skala domu Viki by�a niemal idealnie dopasowana do ma�ych owad�w, przynajmniej w tej fazie s�o�ca. Za jaki� czas ich nogi mia�y zamieni� si� w kolorowe skrzyd�a. Wtedy b�d� to le�ne wr�ki i wcale nie b�d� pasowa� do tego miejsca. Na razie jednak rzeczywi�cie wygl�da�y jak mali ludzie, przechodz�cy z pokoju do pokoju.

��Bardzo mnie lubi�. Mog� wr�ci� do drzew, kiedy tylko chc�, ale ja zostawiam w pokojach ma�e kawa�eczki jedzenia, wi�c odwiedzaj� mnie codziennie.�� Poci�gn�a za ma�y mosi�ny uchwyt, a cz�� jednego pi�tra wysun�a si� jak szuflada. We wn�trzu znajdowa� si� skomplikowany labirynt zbudowany z cienkich drewnianych listewek.�� Przeprowadzam na wet z nimi eksperymenty, tak jak tata z nami, tyle �e o wiele prostsze.�� Jej oczy zwr�cone by�y w d�, nie mog�a wi�c widzie� reakcji Unnerby�ego.

��K�ad� krople miodu przy tym wej�ciu, a potem wpuszczam je z drugiej strony. Potem mierz� im czas� Och, zgubi�e� si�, prawda, maluszku? Siedzisz tu ju� od dw�ch godzin. Przepraszam.�� Si�gn�a do pude�ka i delikatnie wyj�a z niej aterkopa i usadzi�a go na p�ce obok paproci.�� Che, che��� Rechocik typowy dla Sherkanera.�� Niekt�re z nich s� znacznie g�upsze od pozosta�ych� a mo�e to tylko kwestia szcz�cia. No tak, ale jak mam policzy� jej czas, kiedy ona w og�le nie przesz�a przez labirynt?

��Ja� nie wiem.

Odwr�ci�a si� i podnios�a na niego swe pi�kne oczy.

��Mama m�wi, �e m�j braciszek zosta� nazwany na pa�sk� cze��.

Hrunkner?

��Tak. Chyba masz racj�.

��Mama m�wi, �e jest pan najlepszym in�ynierem na �wiecie. M�wi, �e potrafi pan nawet zrealizowa� szalone pomys�y taty. Mama chce, �eby pan nas lubi�.

W spojrzeniu tego dziecka by�o co� dziwnego. By�o tak bezpo�rednie.

Ten, na kogo patrzy�o, w �aden spos�b nie m�g� udawa�, �e nie chodzi o niego. Ca�y b�l i zak�opotanie zwi�zane z t� wizyt� skumulowa�y si� w tej jednej chwili.

��Lubi� was�� powiedzia�.

Victory Junior patrzy�a na� jeszcze przez chwil�, potem odwr�ci�a wzrok.

��Rozumiem.

W atrium zjedli lunch z dzie�mi. Zas�ona chmur ust�powa�a coraz szybciej, robi�o si� gor�co, przynajmniej jak na wiosenny dzie� dziewi�tnastego roku w Princeton. Nawet pod markiz� by�o tak ciep�o, �e wszystkie stawy Hrunknera pokry�y si� potem. Dzieciom wcale to nie przeszkadza�o.

Nadal fascynowa� je cz�owiek, kt�rego imi� nosi� ich brat. Z wyj�tkiem Viki wszystkie by�y weso�e i rozbrykane, a Unnerby stara� si� w miar� mo�liwo�ci spe�nia� ich zachcianki.

Kiedy ko�czyli je�� posi�ek, pojawili si� nauczyciele. Wygl�dali na student�w z instytutu. Dzieci nie musia�y wi�c chodzi� do prawdziwej szko�y. Czy to u�atwi im kiedy� �ycie?

Dzieciaki chcia�y, by Unnerby zosta� z nimi na lekcjach, ale Sherkaner kategorycznie odm�wi�.

��Skoncentrujcie si� na nauce�� powiedzia�.

Unnerby najgorsz� cz�� wizyty mia� ju� za sob��� przynajmniej tak mu si� wydawa�o. Po chwili sier�ant i Underhill ponownie znale�li si� w ch�odnym gabinecie na parterze budynku. Rozmawiali przez chwil� o konkretnych potrzebach Unnerby�ego. Nawet je�li Sherkaner nie chcia� pom�c mu osobi�cie, naprawd� mia� tutaj kilku bystrych kober�w.

��Chcia�bym, �eby� porozmawia� z kilkoma teoretykami. I �eby� zobaczy� si� z naszymi ekspertami od maszyn licz�cych. Wydaje mi si�, �e bez trudu upora�by� si� z niekt�rymi problemami, gdyby� tylko m�g� szybciej wykonywa� dzia�ania r�niczkowe.�� Underhill wyprostowa� si� na grz�dzie za swoim biurkiem. Jego oblicze przybra�o nagle zagadko wy wyraz.�� Hrunkner� osi�gn�li�my dzisiaj wi�cej, ni� przypuszcza�em, wi�cej, ni� mogliby�my osi�gn��, rozmawiaj�c godzinami przez telefon. Wiem, �e podoba�oby ci si� w instytucie. Ale ty by� do niego nie pasowa�! Mamy mn�stwo technik�w, ale nasi teoretycy uwa�aj�, �e mog� ich przestawia� wed�ug swojego widzimisi�, Ty nale�ysz do innej klasy. Ty jeste� cz�owiekiem, kt�ry m�g�by rz�dzi� teoretykami i wykorzystywa� ich pomys�y do osi�gni�cia w�asnych cel�w.

Hrunkner u�miechn�� si� s�abo.

��My�la�em, �e to wynalazek ma by� matk� potrzeby.

��Hm. Zwykle jest. Dlatego potrzebujemy ludzi takich jak ty, ludzi, kt�rzy potrafi� z�o�y� poszczeg�lne elementy w ca�o��. Przekonasz si� dzi� po po�udniu, o czym m�wi�. To ludzie, kt�rych bardzo ch�tnie by� wykorzysta� i vice versa� �a�uj� tylko, �e nie pojawi�e� si� tu znacznie wcze�niej.

Unnerby zacz�� ju� formu�owa� jak�� s�ab� wym�wk�, ale si� powstrzyma�. Nie m�g� ju� d�u�ej udawa�. Poza tym znacznie �atwiej rozmawia�o mu si� z Sherkanerem ni� z genera�em.

��Wiesz, dlaczego nie przyjecha�em wcze�niej, Sherk. Prawd� m�wi�c, w og�le by mnie tutaj nie by�o, gdyby genera� Smith nie wyda�a mi jednoznacznych rozkaz�w. Poszed�bym za ni� do piek�a, wiesz o tym. Ale ona chce czego� wi�cej. Chce, bym zaakceptowa� wasz� perwersj�. Ja�

Macie takie pi�kne dzieci, Sherk. Jak mogli�cie zrobi� im co� takiego?

Spodziewa� si�, �e Underhill go wy�mieje albo zareaguje lodowat� wrogo�ci�, kt�r� okazywa�a Smith przy najmniejszej wzmiance na ten temat. Tymczasem Underhill siedzia� przez chwil� w milczeniu, bawi�c si� star� dzieci�c� uk�adank�. Ma�e kawa�ki drewna klika�y g�o�no w ciszy gabinetu.

��Przyznajesz, �e dzieci s� zdrowe i szcz�liwe?

��Tak, cho� Brent wydaje si� oci�a�y.

��Nie uwa�asz, �e traktuj� je jak zwierz�ta do�wiadczalne?

Unnerby pomy�la� o Victory Junior i jej labiryncie w domu dla lalek.

C�, kiedy on by� w jej wieku, przypala� aterkopy za pomoc� szk�a powi�kszaj�cego.

��Hm, ty eksperymentujesz ze wszystkim, Sherk, taki ju� jeste�. My �l�, �e kochasz swoje dzieci jak ka�dy dobry ojciec. I tym trudniej przy chodzi mi zrozumie�, jak mogli�cie wyda� je na �wiat poza faz�. I co z te go, �e tylko jedno z nich nie jest w pe�ni sprawne umys�owo? Zauwa�y�em, �e nie wspomnia�y ani s�owem o jakich� kolegach, swoich r�wie�nikach.

Nie mo�esz znale�� normalnych dzieci w ich wieku, prawda?

S�dz�c po grymasie Sherkanera, by� to celny strza�.

��Sherk. Twoje biedne dzieci b�d� musia�y �y� w spo�ecze�stwie, kt�re postrzega je jako zbrodni� przeciw naturze.

��Pracujemy nad tymi sprawami, Hrunkner. Jirlib m�wi� ci o �Dzieci�cej godzinie nauki�, prawda?

��Zastanawia�em si�, o co w tym chodzi. Wi�c Jirlib i Brent naprawd� wyst�puj� w radiu? Ci dwaj mogliby uchodzi� za dzieci z fazy, ale w ko�cu kto� si� domy�li i�

��Oczywi�cie. Je�li nie, Victory Junior bardzo ch�tnie wyst�pi w tym programie. Ja chc�, by publiczno�� w ko�cu to zrozumia�a. Audycje b�d� dotyczy� r�nych dziedzin nauki, ale tematem przewodnim b�dzie biologia i ewolucja. Opowiemy, jak Ciemno�� zmusi�a nas do tego, by �y� w pewien okre�lony spos�b. Wyja�nimy te�, �e wraz z rozwojem techniki przyczyny spo�eczne, dla kt�rych wszyscy rodz� si� w tym samym okresie, stan� si� nieistotne.

��Nigdy nie przekonasz Ko�cio�a Ciemno�ci.

��Trudno. Mam nadziej�, �e przekonam miliony otwartych ludzi, takich jak Hrunkner Unnerby.

Unnerby nie wiedzia�, co powiedzie�. Argumenty Sherkanera wydawa�y si� rozs�dne, a jednak� Czy on naprawd� nie rozumia�? Wszystkie przyzwoite spo�ecze�stwa zgadzaj� si� z pewnymi podstawowymi zasadami, niezb�dnymi do przetrwania i zdrowego rozwoju ludzi. Wiele rzeczy mo�e si� zmieni�, g�upot� by�oby jednak odrzucanie tych zasad. Nawet je�li rzeczywi�cie b�d� �y� w Ciemno�ci, przyzwoity cykl �ycia pozostanie ten sam� Milczenie przeci�ga�o si� w niesko�czono��. Cisz� przerywa� jedynie stukot drewnianych klock�w Sherka.

Wreszcie Sherkaner przem�wi�:

��Genera� bardzo ci� lubi, Hrunk. By�e� jej najdro�szym towarzyszem broni� co wi�cej, pomaga�e� jej, kiedy zosta�a �wie�o upieczonym porucznikiem, a wszystko wskazywa�o na to, �e jej kariera sko�czy si� na �mietniku.

��Jest najlepsza. Nie ma przecie� wp�ywu na to, kiedy si� urodzi�a.

���Zgoda. Ale w�a�nie dlatego ostatnio tak zatruwa ci �ycie. My�la�a, �e ty, w�a�nie ty, najszybciej zaakceptujesz to, co robimy.

��Wiem, Sherk, ale nie mog�. Widzia�e� mnie dzisiaj. Robi�em, co mog�em, ale twoje dzieciaki i tak mnie przejrza�y. Przynajmniej Junior.

��Che, che, rzeczywi�cie. Ma�a Victory jest r�wnie bystra jak jej matka. Ale�� jak powiedzia�e��� b�dzie musia�a stawi� czo�o znacznie gorszym rzeczom� Pos�uchaj, Hrunk, porozmawiam o tym z genera�. Powinna zaakceptowa� to, co dostaje, nauczy� si� troch� tolerancji�� nawet je�li b�dzie to tolerancja dla twojej nietolerancji.

��Ja� by�bym bardzo zobowi�zany, Sherk. Dzi�ki.

��Tak czy inaczej, b�dziesz nas musia� teraz cz�ciej odwiedza�. Ale mo�esz to robi� na w�asnych warunkach. Dzieci chcia�yby ci� widzie�, ale to ty wyznaczysz odpowiedni dystans.

��Dobrze. Ja naprawd� je lubi�. Boj� si� tylko, �e nie mog� by� tym, kim chcia�yby, �ebym by�.

��Ha. W takim razie ustalenie w�a�ciwego dystansu b�dzie ich ma�ym eksperymentem.�� Sherkaner u�miechn�� si�.�� A zapewniam ci�, �e w razie potrzeby s� bardzo elastyczne.

Podczas okresu przygotowawczego przed wypraw� Pham Trinli by� dla Ezra Vinha odleg�� i ma�o istotn� ciekawostk�. Postrzega� go jako ponurego, leniwego i niekompetentnego faceta. By� �czyim� krewnym�; tylko to t�umaczy�o jego obecno�� w ekspedycji. Dopiero po zasadzce g�o�ne, prostackie zachowanie Phama Trinli mocniej dotkn�o Ezra. Czasami bywa� zabawny; znacznie cz�ciej Ezr po prostu nie m�g� go znie��. Wachta Trinli nak�ada�a si� na wacht� Ezra w sze��dziesi�ciu procentach. Kiedy Ezr lecia� do Hammerfest, Pham Trinli opowiada� spro�ne historyjki technikom Reynolt. Kiedy odwiedza� salonik Benny�ego, Trinli siedzia� w towarzystwie Emergent�w, g�o�ny i zarozumia�y, jak zawsze. Ju� od wielu lat�� dok�adnie od �mierci Jimmy�ego Diema�� nikt nie uzna�by jego zachowania za zdrad�. Queng Ho i Emergenci musieli ze sob� �y�, a w towarzystwie Trinlego by�o te� wielu Kupc�w.

Dzisiaj niech�� Ezra do tego cz�owieka zmieni�a si� w co� mroczniejszego. Sta�o si� to podczas spotkania zarz�du wachty, kt�remu jak zwykle przewodniczy� Tomas Nau. To nie by�a ju� pusta propaganda Komisji Zarz�dzania Flot� Ezra. Do�wiadczenie i wsp�praca obu stron stanowi�y warunek przetrwania. I cho� nikt nie mia� w�tpliwo�ci co do tego, kto podejmuje ostateczne decyzje, Nau cz�sto kierowa� si� radami, jakie pada�y podczas tych zebra�. Ritser Brughel pozostawa� aktualnie w u�pieniu, tote� zebranie mog�o przebiega� bez patologicznych podtekst�w. Z wyj�tkiem Phama Trinli zarz�dcami byli ludzie, kt�rzy naprawd� znali si� na swojej pracy.

Przez pierwsz� Ksekund� wszystko przebiega�o g�adko. Programi�ci Kala Omo przygotowali kilkadziesi�t wy�wietlaczy dla Queng Ho. Nowy interfejs by� ograniczony, ale lepszy ni� nic. Ann� Reynolt mia�a nowy harmonogram pracy dla fiksat�w. Pe�ny plan okrywa�a jeszcze tajemnica, lecz wygl�da�o na to, �e Trixi� czeka troch� mniej pracy. Gonie Fong zaproponowa�a pewne zmiany w uk�adzie wacht. Ezr wiedzia�, �e wi�kszo�� tych zmian to zap�ata za r�ne transakcje, kt�rych Gonie dokonywa�a po kryjomu, Nau jednak zaakceptowa� wszystkie bez s�owa sprzeciwu. Podziemna gospodarka, kt�r� kierowa�a ona i Benny, z pewno�ci� znana by�a Tomasowi Nau� mija�y jednak lata, a on konsekwentnie j� ignorowa�. Ikonsekwentnie na niej korzysta�. Ezr Vinh nigdy by nie przypuszcza�, �e wolny handel mo�e do tego stopnia usprawni� �ycie w tak ma�ym i zamkni�tym spo�ecze�stwie jak ich stacja na LI. Wi�kszo�� ludzi sp�dza�a wachty w towarzystwie swych ukochanych i przyjaci�. Wielu mia�o w swych pokojach male�kie bonsai Qiwi Lisolet. Alokacja sprz�tu odbywa�a si� bardzo sprawnie. Mo�e �wiadczy�o to tylko o tym, jak beznadziejny by� system alokacji Emergent�w. Ezr nadal �y� w prze�wiadczeniu, �e Tomas Nau jest najwi�kszym zbrodniarzem, jakiego kiedykolwiek zna�, morderc� setek ludzi. Ale Nau by� bardzo sprytny, uk�adny i mi�y. Tomas Nau wiedzia�, �e przyzwolenie na podziemny handel przyniesie mu wi�cej korzy�ci ni� szk�d.

��Dobrze, ostatni punkt.�� U�miechn�� si� serdecznie.�� Jak zwykle najbardziej interesuj�cy i najtrudniejszy punkt. Qiwi?

Qiwi Lisolet podnios�a si� i zatrzyma�a, opieraj�c r�k� o sufit. Grawitacja w Hammerfest by�a bardzo s�aba, wystarcza�a tylko do tego, by utrzyma� ba�ki z napojami na stole.

��Interesuj�cy? Te� tak s�dz�.�� Skrzywi�a si�.�� Ale to tak�e bardzo irytuj�cy problem.�� Qiwi otworzy�a g��bok� kiesze� i wyci�gn�a z niej gar�� wy�wietlaczy�� wszystkie opatrzone napisem �zatwierdzone do u�ytku Handlarzy�.�� Wypr�bujmy zabawki Kala Omo.�� Rozda�a je wszystkim zarz�dcom wachty. Ezr wzi�� jeden i u�miechn�� si� w odpowiedzi na jej nie�mia�y u�miech. Qiwi nadal by�a niewiele wy�sza od dziecka, lecz moc no zbudowana i niemal r�wnie wysoka jak przeci�tny doros�y mieszkaniec Strentmann. Nie by�a ju� ma�� dziewczynk� ani nawet zdruzgotan� sierot� Wybuchu. Qiwi s�u�y�a przez wszystkie kolejne wachty, prze�y�a wszystkie lata, jakie min�y od Wybuchu. Poniewa� aktywno�� OnOff znacznie ju� zmala�a, Qiwi mia�a wreszcie szans� na tymczasowe zej�cie ze s�u�by; Ezr dostrzeg�, �e w k�cikach jej oczu tworz� si� pierwsze, male�kie zmarszczki. Ile ona ma teraz lat? Jest starsza ode mnie. Nawet teraz zachowywa�a si� czasami jak dziecko, nie dokucza�a ju� jednak Ezrowi.

A on wiedzia�, �e opowie�ci o Qiwi i Tomasie Nau s� prawdziwe. Biedna, przekl�ta przez los Qiwi.

Qiwi Lin Lisolet sta�a si� jednak kim� wi�cej, ni� Ezr kiedykolwiek przypuszcza�. Teraz Qiwi stabilizowa�a g�ry.

Poczeka�a, a� wszyscy na�o�� wy�wietlacze. Potem zacz�a m�wi�:

��Wiecie, �e zajmuj� si� utrzymaniem naszej stacji na orbicie wok� LI.�� Nad �rodkiem sto�u zmaterializowa�y si� nagle dwa ogromne diamenty. Po stronie Ezra spo�r�d ska� wyrasta�o male�kie Hammerfest; jaka� taks�wka cumowa�a w�a�nie do wysokiej wie�y. Obraz by� wyra�ny, odcina� si� od �ciany i ludzi za nim. Kiedy jednak Ezr szybko odwr�ci� g�ow� do Qiwi i z powrotem, obraz lekko si� rozmy�. Automatyka nie nad��a�a do ko�ca za ruchem, a iluzja stawa�a si� wtedy niepe�na. Bez w�tpienia programi�ci Kala Orno musieli przeprowadzi� cz�ciow� optymalizacj�.

Mimo to urz�dzenie bliskie by�o jako�ci sprz�tu Queng Ho.

Na powierzchni ska� ukaza�y si� dziesi�tki male�kich, czerwonych punkt�w.

��To miejsca, w kt�rych umieszczone s� silniki��� potem obok czerwonych pojawi�y si� jeszcze liczniejsze ��te punkty��� a to siatka czujnik�w.�� Roze�mia�a si�, radosna i swobodna jak przed laty.�� W�a�ciwie to nie zwyk�e czujniki, ale elementy gromadz�ce i przetwarzaj�ce dane.

Wracaj�c do meritum; ja i moi ludzie mamy dwa problemy. Ka�dy z nich rozpatrywany oddzielnie wydaje si� stosunkowo �atwy do rozwi�zania; musimy utrzyma� ska�y na orbicie wok� LI.�� Ska�y zamieni�y si� w stylizowany symbol, kr���cy po krzywych Lissajous wok� ikonki LI. Po jednej stronie wisia�a Arachna; znacznie dalej, lecz na tej samej linii znajdowa�a si� OnOff.�� Ustawili�my j� tak, �e wzgl�dem obserwator�w z Arachny zawsze znajdujemy si� na tle s�o�ca. Minie jeszcze wiele lat, nim ich technika rozwinie si� na tyle, by mogli nas tu odkry�. Drugim celem stabilizacji jest utrzymanie Hammerfest i pozosta�ych zapas�w lodu i �niegu w cieniu.�� Powr�t do pierwszego widoku na diamenty, teraz jednak substancje lotne oznaczone by�y b��kitem i zieleni�. Z ka�dym rokiem ten cenny zapas mala�, po�erany przez ludzi i parowanie.�� Niestety, te dwa cele cz�ciowo nie dadz� si� ze sob� pogodzi�. Grupa skalna jest lu�na. Czasami utrzymanie stacji na orbicie LI wywo�uje moment obrotowy i ska�y si� przesuwaj�.

��Ska�y dr���� powiedzia� Jau Xin.

��Tak. Tutaj, w Hammerfest czujecie to dr�enie niemal bez przerwy. Bez sta�ego nadzoru sprawa wygl�da�aby jeszcze gorzej.�� Powierzchnia sto�u konferencyjnego sta�a si� modelem po��czenia Diamentu Pierwszego i Drugiego. Qiwi przesun�a d�oni� wzd�u� skalnych blok�w i czterdziestocentymetrowy fragment powierzchni przybra� r�owy odcie�.�� To zmiana, kt�ra omal nie wymkn�a nam si� spodkontroli.

Nie mamy jednak do�� ludzi, by�

Pham Trinli zachowywa� do tej pory milczenie, przygl�da� si� tylko Qiwi gniewnie spod przymru�onych powiek. To on pierwszy zosta� wyznaczony przez Nau do realizacji tego zadania, lecz zawi�d� na ca�ej linii. Teraz eksplodowa� nagle gniewem.

��Bzdury. My�la�em, �e chcecie po�wi�ci� troch� wody, roztopi� j� i sklei� powierzchnie obu Diament�w.

��Zrobili�my to. Odnotowali�my pewn� popraw�, ale�

��Ale nadal nie mo�ecie nad tym zapanowa�, prawda?�� Trinli odwr�ci� si� do Naua i uni�s� lekko ponad krzes�o.�� Grupmistrzu, m�wi�em ju�, �e to ja najlepiej nadaj� si� do tej pracy. Dziewczyna Lisolet�w wie, jak obs�ugiwa� programy dynamiczne i bardzo ci�ko pracuje, ale nie ma ani odrobiny do�wiadczenia.�� Ani odrobiny do�wiadczenia ? Ile lat mia�aby si� tym jeszcze zajmowa�, starcze?

Ale Nau tylko u�miechn�� si� do Trinlego. Bez wzgl�du na to, jak idiotyczne by�y uwagi tego bufona, Nau zawsze zach�ca� go do dyskusji.

Przez d�ugi czas Ezr podejrzewa�, �e jest to przejaw jakiego� sadystycznego poczucia humoru grupmistrza.

��C�, by� mo�e powinienem odda� to zadanie tobie, obro�co. We� jednak pod uwag�, �e nawet teraz oznacza�oby to przynajmniej jedn� trzeci� czasu na s�u�bie.�� Nau przemawia� uprzejmym tonem, ale Trinli wyczu� w nim prowokacj�. Ezr widzia�, jak w starym obro�cy ro�nie gniew.

��Jedn� trzeci�?�� powt�rzy� Trinli.�� M�g�bym to zrobi� przez jedn� pi�t� wachty, nawet gdybym mia� zesp� z�o�ony z samych nowicjuszy. Bez wzgl�du na to, jak wydajnie zostan� rozmieszczone silniki, sukces zale�y przede wszystkim od jako�ci sieci naprowadzaj�cej. Panna Lisolet nie zna wszystkich mo�liwo�ci lokalizator�w, kt�rych u�ywa do tej pracy.

��Prosz� nam to wyja�ni栗 powiedzia�a Ann� Reynolt.�� Lokalizator jest lokalizatorem. U�ywamy do tego projektu zar�wno waszych, jak i naszych modeli.�� Lokalizatory by�y podstawowym narz�dziem ka�dej cywilizacji technicznej. Male�kie urz�dzenia przesy�a�y do siebie zakodowane impulsy, wykorzystuj�c czas przelotu i roz�o�one algorytmy do precyzyjnego okre�lenia pozycji ka�dego z nich. Kilka tysi�cy lokalizator�w tworzy�o siatk� pozycyjn� na powierzchni ska�. Razem stanowi�y rodzaj sieci komputerowej dostarczaj�cej informacji o pozycji, ustawieniu i relatywnej pr�dko�ci silnik�w oraz masywu skalnego.

��Niezupe�nie.�� Trinli u�miechn�� si� protekcjonalnie.�� Nasze lokalizatory doskonale wsp�pracuj� z waszymi, ale to ogranicza ich naturalne mo�liwo�ci. Tak wygl�daj� podstawowe jednostki.�� Starzec postuka� w klawisze.�� Panno Lisolet, te interfejsy s� do niczego.

��Ja to zrobiꠗ wtr�ci� Nau i rzuci� w powietrze.�� Oto dwa typy lokalizator�w, kt�re tworz� siatk� pozycyjn�.

Krajobraz znikn��, a zamiast niego pojawi�y si� na stole dwa urz�dzenia elektroniczne przystosowane do pracy w pr�ni. Cho� Ezr nieraz ju� widzia� tego rodzaju demonstracj�, nadal nie m�g� do niej przywykn��.

Podczas prezentacji z przygotowan� wcze�niej okre�lon� sekwencj� obraz�w przywo�ywanie ich g�osem nie by�o niczym nadzwyczajnym. To, co zrobi� Nau, pozostawa�o jednak poza mo�liwo�ciami jakiegokolwiek interfejsu Queng Ho. Gdzie� na strychu Hammerfest kilku twardog�owych ws�uchiwa�o si� uwa�nie w ka�de s�owo, kt�re pada�o na tej sali, by w odpowiedniej chwili wyszuka� obraz potrzebny grupmistrzowi i przekaza� go do automatyki floty lub innego zafiksowanego specjalisty. I oto w ich wy�wietlaczach ukazywa�y si� odpowiednie obrazy, tak szybko, jakby umys� Naua zawiera� ca�� baz� danych floty.

Oczywi�cie Pham Trinli nie widzia� niczego nadzwyczajnego w tej magicznej sztuczce.

��Zgadza si�.�� Pochyli� si� ni�ej nad urz�dzeniami.�� Tyle �e to co� wi�cej ni� same lokalizatory.

��Nie rozumiem�� odezwa�a si� Qiwi.�� Potrzebujemy �r�d�a energii, czujnik�w.

Trinli u�miechn�� si� triumfalnie.

��Ty tak uwa�asz i pewnie tak by�o naprawd� w pierwszych latach po Wybuchu, kiedy OnOff wszystko pali�a. Ale teraz��� Si�gn�� dalej, a jego palce znikn�y w obudowie urz�dzenia.�� Czy m�g�by pan pokaza� wn�trze lokalizatora, grupmistrzu?

Nau skin�� g�ow�.

��Oczywi�cie.�� Obraz lokalizatora Queng Ho zosta� jakby rozci�ty, znika�y kolejne warstwy obudowy i elementy sk�adowe urz�dzenia. W ko�cu nie zosta�o z niego nic pr�cz male�kiego czarnego p�atka, szerokiego zaledwie na milimetr.

Ezr, kt�ry siedzia� obok Tomasa Nau, wyczu� w nim dziwne napi�cie, jakby starannie skrywane zainteresowanie. Po sekundzie wszystko wr�ci�o do normy, a Ezr nie zd��y� si� nawet upewni�, czy by�o to tylko z�udzenie.

��Ojej, jakie to ma�e. Przyjrzyjmy si� temu z bliska.

Obraz czarnego p�atka ur�s� do rozmiar�w jednego metra na czterdzie�ci centymetr�w. Automatyka wy�wietlaczy wyrysowa�a na nim odpowiednie odbicia i cienie.

��Dzi�kuj�.�� Trinli wsta�, by wszyscy mogli go widzie� ponad powi�kszonym obrazem urz�dzenia.�� To jest podstawowy lokalizator Queng Ho, zazwyczaj zamkni�ty w specjalnych os�onach. Ale w przyjaznym �rodo wisku�� nawet w cieniu na zewn�trz stacji�� jest zupe�nie samowystarczalny.

��Zasilanie?�� spyta�a Reynolt. Trinli machn�� lekcewa��co r�k�.

��Do zasilania wystarcz� mikrofale, impulsy wysy�ane jakie� dziesi�� razy na sekund�. Nie znam szczeg��w, ale widzia�em projekty, w kt�rych wykorzystywano je w znacznie wi�kszych ilo�ciach. Jestem pewien, �e to pozwoli�oby nam lepiej kontrolowa� ruchy ska�. Co do czujnik�w, to te zabawki maj� wbudowane kilka prostych rzeczy; mierz� temperatur�, nat�enie �wiat�a i d�wi�k�w.

��Ale jak to mo�liwe, �eby Qiwi i inni nic o tym nie wiedzieli?�� wtr�ci� Jau Xin.

Trinli wzruszy� ramionami. Nadal nie zdawa� sobie sprawy, jak daleko zaprowadzi�a go w�asna pr�no��.

��M�wi�em ju�, Qiwi Lin Lisolet jest m�oda i niedo�wiadczona. Lokalizatory ziarnowe nadaj� si� do wi�kszo�ci projekt�w. Poza tym ich ulepszone wersje s� bardzo przydatne w operacjach wojskowych i pewnie dlatego w tekstach, kt�re czyta Qiwi Lisolet, ta kwestia jest celowo pomijana. Ja pracowa�em zar�wno jako in�ynier, jak i obro�ca. Cho� normalnie jest to zabronione, lokalizatory to doskona�e urz�dzenia zwiadowcze.

��Na pewno�� zgodzi� si� z nim Nau.�� Lokalizatory i po��czone z nimi czujniki s� sercem ka�dego systemu ochrony.�� A te py�ki mia�y ju� czujniki i niezale�no��. Nie by�y wbudowanym na sta�e elementem systemu; same mog�y tworzy� system.

��Co o tym my�lisz, Qiwi? Czy wi�cej takich ziarenek u�atwi�aby ci prac�?

��By� mo�e. Prawd� m�wi�c, jestem ogromnie zaskoczona; nie przypuszcza�am, �e teksty techniczne mog� pomija� tak wa�ne zagadnienia.

��Zamy�li�a si� na moment.�� Ale owszem, gdyby�my mieli znacznie wi�cej lokalizator�w, prawdopodobnie mogliby�my ograniczy� ludzki personel.

��Doskonale. Chc�, by obro�ca Trinli zapozna� ci� ze szczeg�ami i pom�g� ci zainstalowa� rozszerzon� sie�.

��Ch�tnie przejm� t� prac�, grupmistrzu�� zaoferowa� si� Trinli.

Nau nie by� jednak g�upcem. Pokr�ci� g�ow�.

��Nie, znacznie cenniejsza b�dzie pa�ska pomoc przy nadzorowaniu tego projektu. Chcia�bym, �eby porozmawia� pan o tym z Ann�. My�l�, �e kiedy Ritser wr�ci na s�u�b�, te� go to zainteresuje. My�l�, �e te urz�dzenia znajd� jeszcze kilka innych zastosowa�, na przyk�ad w zakresie bezpiecze�stwa publicznego.

Pham Trinli wr�czy� wi�c Emergentom udoskonalone kajdany i �a�cuchy. Starzec wykrzywi� twarz w pos�pnym grymasie, jakby dopiero teraz zrozumia� sw�j b��d.

Ezr do ko�ca dnia unika� towarzystwa. Nigdy nie przypuszcza�, �e mo�e tak nienawidzi� tego g�upiego klauna. Pham Trinli nie by� masowym morderc�, ale jego g�upota i pr�no�� przejawia�y si� w ka�dym ge�cie i s�owie. I w�a�nie przez t� g�upot� zdradzi� tajemnic�, kt�rej istnienia wr�g nawet si� nie domy�la�, tajemnic�, o kt�rej nie wiedzia� sam Ezr, tajemnic�, kt�rej inni nie wydali Tomasowi Nau i Ritserowi Brughlowi nawet za cen� �ycia.

Do tej pory my�la�, �e Nau utrzymuje przy sobie Phama Trinli tylko dla zabawy. Teraz zna� ju� prawdziw� przyczyn�. Nigdy od czasu tamtej nocy w parku Ezr nie czu� takiej w�ciek�o�ci i ��dzy odwetu. Gdyby tylko przy jakiej� okazji Pham Trinli m�g� mie� �miertelny wypadek�

Po drugim posi�ku Ezr pozosta� w swojej kwaterze. Jego zachowanie nie powinno budzi� podejrze�. O tej porze w saloniku Benny�ego spotykali si� muzycy, a wsp�lne muzykowanie nale�a�o do jednego z tych zwyczaj�w Queng Ho, kt�rych Ezr nigdy nie lubi�, nawet gdy wyst�powa� w roli s�uchacza. Poza tym mia� jeszcze sporo pracy, kt�ra nie wymaga�a kontaktu z innymi lud�mi. Za�o�y� nowy wy�wietlacz i zajrza� do Biblioteki Floty.

W pewnym sensie zachowanie Biblioteki Floty w nietkni�tym stanie by�o jedn� z najwi�kszych pora�ek kapitana Parka. Ka�da flota podejmowa�a daleko id�ce �rodki ostro�no�ci, pozwalaj�ce w razie zagro�enia zniszczy� najwa�niejsze cz�ci lokalnej biblioteki. Oczywi�cie zniszczenie ca�o�ci by�o praktycznie niemo�liwe. Biblioteki znajdowa�y si� na wszystkich statkach floty. Poszczeg�lne fragmenty ulokowane w tysi�cach w�z��w, w zale�no�ci od potrzeb. Pojedyncze ko�ci�� te przekl�te lokalizatory�� zawiera�y obszerne teksty dotycz�ce obs�ugi i utrzymania urz�dze� floty. Lecz najwa�niejsze bazy danych powinny by� wyzerowane w bardzo kr�tkim czasie. Pozosta�e pozycje r�wnie� mog�y si� okaza� przydatne dla wroga, ale terabajty istotnych danych znikn�yby bezpowrotnie. Z nieznanych Ezrowi przyczyn nie dosz�o jednak do tego aktu destrukcji, nawet gdy sta�o si� ju� jasne, �e Emergenci pokonaj� flot� Parka.

A mo�e Park zrobi� wszystko, co powinien, ale wbrew wszelkim zasadom na statkach znajdowa�y si� w�z�y pozasieciowe albo kopie rezerwowe z pe�n� zawarto�ci� biblioteki.

Tomas Nau potrafi� doceni� taki skarb. Niewolnicy Ann� Reynolt analizowali zawarto�� biblioteki z nieludzk� precyzj� fiksat�w, by pr�dzej czy p�niej pozna� wszystkie sekrety Kupc�w. Proces ten jednak m�g� trwa� latami; twardog�owi nie wiedzieli, od czego zacz��. Nau korzysta� wi�c z pomocy niezafiksowanego personelu, kt�rego zadaniem by�o nakre�lenie og�lnego obrazu biblioteki. Ezr sp�dzi� nad tym ju� kilka Msekund. Nie by�o to �atwe zaj�cie, musia� bowiem wykaza� si� jakimi� konkretnymi osi�gni�ciami� a jednocze�nie stara� si� tak kierowa� pracami Emergent�w, by odci�gn�� ich uwag� od rzeczy, kt�re mog�y si� okaza� naprawd� przydatne. Wiedzia�, �e w ko�cu mo�e mu si� powin�� noga i Tomas Nau przejrzy jego gr�. Ten potw�r by� naprawd� sprytny; nieraz ju� Ezr zastanawia� si�, kto wykorzystuje kogo.

Lecz dzi�� Pham Trinli zdradzi� tak wiele.

Ezr zmusi� si� do zachowania spokoju. Zajmij si� tylko bibliotek�. Napisz jaki� g�upi raport. Si�gn�� do r�cznej kontrolki nowego, �usprawnionego� wy�wietlacza. Przynajmniej reagowa� na prostsze komendy; wy�wietlacz zast�pi� rzeczywisty obraz jego kabiny widokiem wn�trza biblioteki. Kiedy rozgl�da� si� doko�a, urz�dzenie �ledzi�o jego ruchy, a obrazy przesuwa�y si� przed oczami niemal tak g�adko, jakby dokumenty by�y rzeczywistymi obiektami. Ale� zn�w si�gn�� do kontrolki. Cholera.

Nie mo�na przeprowadzi� prawie �adnej regulacji. Okaleczyli interfejs albo zast�pili go jakim� emergenckim ch�amem. To niewiele si� r�ni�o od zwyk�ej tapety!

Podni�s� r�k�, by zerwa� wy�wietlacz z g�owy, zgnie�� go. Uspok�j si�.

Nadal by� zbyt poruszony idiotyczn� wpadk� Phama Trinli. Poza tym wy�wietlacze stanowi�y jednak znaczny post�p w por�wnaniu ze zwyk�ymi monitorami. U�miechn�� si� pod nosem, przypomniawszy sobie, jak przed laty rozw�cieczona Gonie Fong ciska�a klawiatur� o st�.

Czym wi�c m�g�by si� dzisiaj zaj��? Czym�, co nie budzi�oby podejrze� Naua, a jednocze�nie nie da�o mu nic ponadto, czym ju� dysponowa�. Ach tak, superlokalizatory Trinlego. Znajdzie je pewnie gdzie� na uboczu, w jakiej� bezpiecznej sekcji. Wybra� kilka oczywistych kierunk�w poszukiwa�. �aden zwyk�y kadet nie mia�by takiego widoku na bibliotek�. Nau uzyska��� w spos�b, kt�ry Ezr m�g� sobie tylko wyobrazi� i kt�ry powraca� do� w sennych koszmarach�� wszystkie has�a dost�pu i parametry bezpiecze�stwa. Teraz Ezr m�g� korzysta� z biblioteki r�wnie swobodnie jak kiedy� kapitan Park.

Na razie nie znalaz� nic ciekawego. Podstawowe informacje o lokalizatorach by�y og�lnie dost�pne. Ich niewielkie rozmiary nie stanowi�y tajemnicy, lecz �aden tekst nie wspomina� o tym, �e maj� wbudowane czujniki. Ezr nie znalaz� tak�e tych informacji w podr�cznikach. Hm� Zatem Trinli twierdzi�, �e w podr�cznikach istniej� ukryte przej�cia niewidoczne nawet z takiego poziomu dost�pu, jakim dysponowa� kapitan?

Ezr zapomnia� o gniewie, kt�ry pali� jego wn�trze. Wpatrywa� si� przez chwil� w otaczaj�cy go krajobraz danych, by wreszcie odetchn�� z ulg�. Tomas Nau nie b�dzie specjalnie zdziwiony t� sytuacj�. Prawdopodobnie te� �aden z Kupc�w pr�cz Ezra Vinha nie b�dzie zdawa� sobie sprawy, jak absurdalne musz� by� deklaracje Phama Trinli.

Ezr Vinh wychowa� si� w sercu wielkiej Rodziny kupieckiej. Jako dziecko cz�sto s�ucha� dyskusji o praktycznej realizacji strategii flot. Kapitan dysponowa� najwy�szym poziomem dost�pu do biblioteki, poziomem, kt�ry nie powinien ju� kry� �adnych sekret�w. Oczywi�cie, to i owo mog�o si� zgubi�; niekt�re aplikacje by�y tak stare, �e nikt nie m�g� do nich dotrze�. Je�li jednak w gr� nie wchodzi�y jakie� nadzwyczajne okoliczno�ci�� sabota�, niestandardowy kapitan�� biblioteka nie kry�a �adnych wyizolowanych sekret�w. Na d�u�sz� met� by�oby to prostu zbyt uci��liwe dla utrzymania systemu.

Ezr roze�mia�by si� g�o�no, gdyby nie podejrzewa�, �e te nowe wy�wietlacze przekazuj� ka�dy d�wi�k szpiegom Brughla. By�a to jednak pierwsza radosna my�l tego dnia. Trinli nagada� nam bzdur! Stary g�upiec cz�sto blefowa�, ale w obecno�ci Tomasa Nau stara� si� zachowa� ostro�no��. Kiedy b�dzie musia� poda� Reynolt szczeg�y, zacznie grzeba� w podr�cznikach� i niczego nie znajdzie. Ezr wcale mu jednak nie wsp�czu�; cho� raz stary dure� dostanie to, na co zas�u�y�.

Qiwi Lin Lisolet sp�dza�a wiele czasu na zewn�trz. Mia�a nadziej�, �e dzi�ki temu cudownemu urz�dzeniu, kt�re obiecywa� Pham Trinli, jej sytuacja wkr�tce si� poprawi. Qiwi lecia�a nisko nad skaln� rozpadlin� znacz�c� miejsce, w kt�rym Diament Pierwszy ��czy� si� z Diamentem Drugim. Teraz miejsce to zalewa� blask s�o�ca, a sk�adowane tu wcze�niej substancje lotne zosta�y przesuni�te albo wyparowa�y. Powierzchnia diamentu by�a jednolicie szara i g�adka, niemal opalizowa�a. �wiat�o spali�o milimetrow� warstw� ska�y, zamieniaj�c j� w grafit, rodzaj mikroregolitu skrywaj�cego kryszta�owe wn�trze. Co dziesi�� metr�w wzd�u� kraw�dzi migota� jasny, kolorowy punkt�� czujnik. Po obu stronach tej linii ustawiono silniki. Nawet z tak niewielkiej odleg�o�ci wydawa�y si� zupe�nie bezczynne, Qiwi jednak zna�a sw�j sprz�t; silniczki dzia�a�y w kr�tkich, milisekundowych impulsach, prowadzone programem, kt�ry gromadzi� i analizowa� dane z czujnik�w. Lecz nawet takie sterowanie nie by�o do�� precyzyjne.

Cho� Qiwi po�wi�ca�a ponad dwie trzecie czasu swej s�u�by na poprawianie pozycji silnik�w, drgania ska� nadal by�y niebezpiecznie du�e. Doskonalsza sie� czujnik�w i programy, o kt�rych m�wi� Trinli, mog�y zapewni� lepsze, bardziej precyzyjne sterowanie silnikami. Wtedy ka�dego dnia dochodzi�oby do milion�w drga�, by�yby one jednak tak ma�e, �e nikt nawet by ich nie zauwa�y�. A ona nie musia�aby wtedy tak cz�sto wychodzi� na zewn�trz. Qiwi zastanawia�a si�, jak b�dzie wygl�da� jej �ycie, kiedy przejdzie na wolniejszy cykl wacht jak wi�kszo�� ludzi. Pozwoli�oby to na wi�ksze oszcz�dno�ci, ale biedny Tomas sta�by si� jeszcze bardziej samotny.

Szybko jednak odsun�a od siebie t� my�l. S� rzeczy, kt�re mo�esz naprawi�, oraz te, kt�rych nie zmienisz. Powinna� si� cieszy� ka�d� zmian� nalepsze, jak� przynios� lokalizatory Trinlego. Wznios�a si� ponad skaln� szczelin� i skontaktowa�a z pozosta�ymi cz�onkami zespo�u.

��To, co zwykle�� rozbrzmia� w jej uchu g�os Florii Peres. Floria lecia�a nad �wy�szymi zboczami� Diamentu Trzeciego, czyli nad aktualn� powierzchni� zerow� bloku skalnego. Ka�dego roku tracili tam kilka silnik�w.�� Trzy obluzowane silniki� zd��yli�my je z�apa�.

��Doskonale. Po�l� tam potem Arna i Dima. Szybko nam dzisiaj posz�o.�� U�miechn�a si� do siebie. Wi�cej czasu na bardziej interesuj�ce sprawy. Prze��czy�a komunikator z publicznego kana�u.�� Hej, Floria, ty zajmujesz si� destylarni� podczas tej wachty, tak?

��Jasne.�� Floria zachichota�a.�� Zawsze staram si� dosta� t� robot�.

��Mam dla ciebie par� rzeczy. Mo�e ubijemy interes?

��Mo�e.�� Floria sp�dza�a na s�u�bie tylko dziesi�� procent obiektywnego czasu, ale zd��y�a ju� za�atwi� kilka interes�w z Qiwi. By�a przecie� Queng Ho.�� Spotkajmy si� w destylarni za kilka tysi�cy sekund. Napijemy si� herbaty.

Destylarnia znajdowa�a si� po ciemnej stronie bloku skalnego, obok sk�adowiska substancji lotnych. Budynek o pokrytych szronem wie�ach i retortach l�ni� w blasku Arachny; tam gdzie dochodzi�o do frakcjonowania i rekombinacji, rozpala� go czerwony blask. Produktami destylarni by�y proste materia�y przeznaczone do fabryki oraz organiczny szlam dla bakterii. Wi�kszo�� stosowanych tu urz�dze� pochodzi�a z floty Queng Ho. Emergenci tak�e przywie�li ze sob� podobny sprz�t, zosta� jednak zniszczony podczas bitwy. Bogu dzi�ki, �e to nasza destylarnia zosta�a ca�a.

Naprawy i budowa nowych konstrukcji zmusi�y ich do wykorzystania materia��w ze wszystkich okr�t�w. Gdyby rdze� destylarni wykonali Emergenci, ich sytuacja wygl�da�aby teraz znacznie gorzej.

Qiwi zacumowa�a sw� taks�wk� kilka metr�w od destylarni. Wy�adowa�a towar zamkni�ty w pojemniku termoizolacyjnym, i podci�gn�a si� po linach do wej�cia. Budynek destylarni otacza�y ha�dy lodu i �niegu powietrznego z Arachny. Du�a cz�� zapas�w, szczeg�lnie �niegu powietrznego, wyparowa�a podczas Wybuchu i przy kilku innych okazjach, kiedy pada�y na nie bezpo�rednio promienie s�o�ca. Cz�� pozosta�ego materia�u usuni�to w bezpieczne, zacienione rejony, cz�� stopiono podczas nieudanej pr�by sklejenia diament�w, cz�� za� wykorzystano do produkcji �rodk�w niezb�dnych do �ycia mieszka�com stacji. Tomas planowa� wydr��y� w powierzchni Diamentu Pierwszego dziur�, kt�ra stanowi�aby bezpieczny magazyn dla substancji lotnych. Qiwi uwa�a�a, �e nie b�dzie to konieczne. W miar� jak OnOff stopniowo przygasa�a, coraz �atwiej przychodzi�o im zachowa� reszt� zapas�w. Jednocze�nie destylarnia przesuwa�a si� powoli�� mniej ni� dziesi�� metr�w na rok�� w g��b ha�d lodu i �niegu, pozostawiaj�c za sob� czysty, l�ni�cy diament i �lady po kotwicach.

Kwatera Florii znajdowa�a si� u podstawy najdalej wysuni�tej do ty�u wie�y destylarni. Jako cz�� oryginalnego modu�u Queng Ho kwatera ta nie by�a niczym wi�cej ni� wype�nion� powietrzem skrzyni�, w kt�rej mo�na by�o je�� i spa�. Przez d�ugie lata Wygnania r�ni lokatorzy pokoju ubarwiali j� na sw�j spos�b. Wchodz�c do niego od do�u� Qiwi zatrzyma�a si� na moment. Wi�kszo�� �ycia sp�dzi�a albo w zamkni�tych pokojach czy tunelach, albo w otwartej przestrzeni kosmicznej. Ostatnie zmiany dokonane przez Flori� uczyni�y z tego miejsca co� po�redniego.

Wyobra�a�a sobie, co powiedzia�by o tym Ezr; to naprawd� wygl�da�o jak ma�a chatka, przeniesiona �ywcem z kart jakiej� bajki albo starej powie�ci, w kt�rej samotny farmer �y� u podn�y g�r pokrytych �niegiem, na skraju g�stego lasu.

Qiwi min�a wysi�gniki i liny cumownicze�� granic� magicznego lasu�� i zapuka�a do drzwi chaty.

Handel zawsze sprawia� jej ogromn� przyjemno��. Wiele razy pr�bowa�a wyt�umaczy� to Tomasowi. Biedak mia� dobre serce, ale pochodzi� z kultury, kt�ra po prostu nie mog�a tego zrozumie�.

Qiwi przynios�a cz�� zap�aty za ostatni towar Florii; we wn�trzu pojemnika znajdowa�o si� dwudziestocentymetrowe bonsai, co�, co ojciec Qiwi budowa� przez kilka Msekund. Mikroskopijne paprocie rozros�y si� w bujne krzewy. Floria podnios�a kul� do lampy umieszczonej na suficie pokoju i przyjrza�a si� dok�adnie temu arcydzie�u.

Liliputy!�� Submilimetrowe owady.�� Maj� kolorowe skrzyd�a1.

Qiwi stara�a si� zachowywa� oboj�tn� min�, w ko�cu jednak nie wy trzyma�a i wybuchn�a �miechem.

��Ciekawa by�am, czy zauwa�ysz.�� Bonsai by�o mniejsze od wi�kszo�ci dzie� jej taty, ale chyba najpi�kniejsze, lepsze od wszystkiego, co widzia�a do tej pory w bibliotece. Si�gn�a do pojemnika i wyj�a drug� cz�� zap�aty.

��A to jest od Gonie, osobi�cie. To stojak pod bonsai.

��To� to jest drewniane.�� Floria by�a oczarowana bonsai. Na widok drewnianej konstrukcji zareagowa�a raczej zdumieniem. Wyci�gn�a r�k�, by dotkn�� wypolerowanej powierzchni.

��Teraz mo�emy produkowa� to ca�ymi tonami, swego rodzaju odwrotno�� suchego murszu. Gonie hoduje to w kadziach, wi�c wygl�da troch� dziwnie.�� S�oje zast�powa�y biofale zamkni�te w ziarnie drewna.�� Potrzebowaliby�my wi�cej czasu i przestrzeni, �eby stworzy� prawdziwe s�oje.�� A mo�e nie; tato uwa�a�, �e mo�e tak ustawi� biofale, by do z�udzenia na�ladowa�y prawdziwe s�oje.

��To nie ma znaczenia�� odpar�a Floria z roztargnieniem.�� Gonie wygra�a nasz zak�ad� a mo�e wygra� go dla niej tw�j ojciec. Pomy�l tylko; prawdziwe drewno w du�ych ilo�ciach, nie tylko patyczki w kulach bonsai czy ga��zie w parku.�� Spojrza�a na u�miechni�t� Qiwi.�� Za�o�� si�, �e Gonie uwa�a to za co� wi�cej ni� tylko zap�at� za nasze poprzednie umowy.

��C� mia�y�my nadziej�, �e dzi�ki temu �atwiej si� dogadamy.�� Usiad�y, a Floria przynios�a obiecan� wcze�niej herbat� z farmy Gonie�� wcze�niej uzyskiwa�y j� bezpo�rednio z substancji lotnych otaczaj�cych destylarni�. Potem zacz�y przegl�da� razem list� przygotowan� przez Benny�ego i Gonie. Nie by�y to tylko ich zam�wienia, ale i towary, kt�rymi handlowano codziennie w saloniku Benny�ego. Wi�kszo�� stanowi�y przedmioty dla Emergent�w. Bo�e, by�y tam rzeczy, kt�rych Tomas m�g� po prostu za��da� i kt�rych z pewno�ci� za��da�by Ritser Brughel.

Zastrze�enia Florii dotyczy�y problem�w technicznych, potrzebowa�a kilku rzeczy do produkcji towar�w, o kt�re j� proszono. Oczywi�cie gotowa by�a zrobi� wszystko, co w jej mocy, lecz niekt�re rzeczy naprawd� trudno zdoby�. Kiedy�, podczas okresu przygotowawczego, gdy Qiwi mia�a dopiero siedem lat, tata zabra� j� do destylarni na Trilandzie.

��To w�a�nie od�ywia bakterie, tak jak bakterie utrzymuj� park. Ka� da warstwa jest pi�kniejsza od tej poni�ej, ale nawet najni�sza, destylarnia, jest form� sztuki.�� Ali uwielbia� swoj� prac� ponad wszystko, potrafi� jednak doceni� wysi�ek innych. Floria Peres by�a utalentowan� chemiczk� i wytwarza�a substancje najwy�szej jako�ci.

Cztery tysi�ce sekund p�niej uzgodni�y wreszcie, co Floria wyprodukuje do ko�ca swojej wachty i jak� otrzyma za to zap�at�. Potem siedzia�y przez chwil�, popijaj�c herbat� i gaw�dz�c leniwie o tym, czym zajm� si� w dalszej przysz�o�ci, kiedy osi�gn� ju� najbli�sze cele. Qiwi opowiedzia�a Florii o lokalizatorach, kt�rymi chwali� si� Trinli.

��To dobra wiadomo��, oczywi�cie, je�li ten stary pierdziel nie k�amie.

Mo�e teraz b�dziesz mog�a troch� cz�ciej odpoczywa�.�� Floria spojrza�a na Qiwi z zatroskaniem.�� By�a� ma�� dziewczynk�, a teraz jeste� starsza ode mnie. Nie powinna� tak wypala� �ycia tylko po to, by utrzyma� w ca�o�ci kilka kamyk�w.

��Nie jest tak �le. Musimy to robi�, nawet je�li nie mamy odpowiedniego wsparcia medycznego.�� Poza tym Tomas jest zawsze na wachcie i potrzebuje mojej pomocy.�� Poza tym wyd�u�ona s�u�ba ma swoje zalety. Mam dost�p prawie do wszystkiego. Wiem, gdzie mo�na ubi� dobry interes, gdzie za�atwi� to i owo. Dzi�ki temu ucz� si� handlu.

��Hmm��� Floria odwr�ci�a spojrzenie, by potem raptownie popatrzy� na Qiwi.�� To wcale nie jest handel! To g�upia zabawa!�� Jej g�os z�agodnia�.

��Przepraszam, Qiwi. Przecie� nie mo�esz wiedzie� ale ja wiem, jak wygl�da prawdziwy handel. By�am na Kielle. By�am na Canberze. To��� obj�a szerokim gestem ca�e LI�� jest tylko udawaniem. Wiesz, dlaczego zawsze prosz� o prac� w destylarni? Zrobi�am z tego pokoju co� w rodzaju domu, gdzie ja mog� udawa�. Mog� sobie wmawia�, �e jestem sama, daleko st�d.

Nie musz� mieszka� razem z Emergentami, kt�rzy udaj� przyzwoitych ludzi.

��Ale wielu z nich to naprawd� przyzwoici ludzie!

Peres pokr�ci�a g�ow�.

��Mo�e. I pewnie to jest w�a�nie najgorsze. Emergenci tacy jak Rita Liao i Jau Xin. Zwykli ludzie, co? A codziennie wykorzystuj� inne istoty ludzkie jak zwierz�ta, gorzej, jak� jak cz�ci maszyny. A na dodatek jest to ich spos�b na �ycie. Czy Liao nie jest �zarz�dc� programist�w�, a Xin �zarz�dc� pilot�w�? Najwi�ksze z�o we wszech�wiecie, a oni na tym �eruj�, a potem spokojnie siedz� z nami w saloniku Benny�ego. A my ich akceptujemy!�� Floria wykrzycza�a ostatnie s�owa piskliwym, niemal histerycznym g�osem i raptownie umilk�a. Zamkn�a oczy, a spod jej powiek wyp�yn�y �zy.

Qiwi si�gn�a do r�k Florii, nie wiedz�c, czy ta jej po prostu nie uderzy. Zna�a ten b�l, widzia�a go ju� u wielu ludzi. Do niekt�rych mog�a dotrze�, i wtedy ich pocieszy�. Inni, jak Ezr Vinh, skrywali go tak g��boko, �e wyczuwa�a jedynie pulsuj�c�, starannie kontrolowan� w�ciek�o��.

Floria milcza�a, zgi�ta wp�. Po chwili jednak pochwyci�a d�onie Qiwi i pochyli�a ku nim g�ow�, szlochaj�c.

���nie wini� ci� naprawdꅠ� wykrztusi�a pomi�dzy kolejnymi spazmami p�aczu.�� Wiem o twoim ojcu.�� Umilk�a na moment, pr�bowa�a si� uspokoi�.�� Wiem, �e kochasz tego Tomasa Nau. To nic z�ego. Nie po radzi�by sobie bez ciebie, a wtedy pewnie wszyscy byliby�my ju� martwi.

Qiwi obj�a sw� przyjaci�k�, przyci�gn�a j� do siebie.

��Ale ja go nie kocham�� odpar�a, zadziwiaj�c sam� siebie. Floria podnios�a na ni� wzrok, r�wnie zaskoczona.�� To znaczy, szanuj� go. Wspiera� mnie w najgorszych chwilach, kiedy Jimmy zabi� moj� matk�. Ale��� Czu�a si� dziwnie, rozmawiaj�c z Floria w ten spos�b, wypowiadaj�c g�o�no s�owa, kt�re dot�d formu�owa�a tylko w my�lach. Tomas jej potrzebo wa�. By� dobrym cz�owiekiem wychowanym w straszliwym, irracjonalnym systemie. Dowodem jego dobroci by� ogromny wysi�ek, z jakim ratowa� to, co zosta�o z ich ekspedycji. Tomas zrozumia� z�o i stara� si� po�o�y� mu kres. Qiwi w�tpi�a, czy potrafi�aby zrobi� a� tyle; prawdopodobnie przypomina�aby raczej Rit� i Jau, akceptowa�aby zaistnia�� sytuacj�, wdzi�cz na losowi, �e uda�o jej si� unikn�� sieci fiksacji. Tomas Nau naprawd� chcia� to zmieni�. Ale kocha� go? Cho� ceni�a jego inteligencj�, poczucie humoru, m�dro��, Tomas wydawa� jej si� odleg�y. Mia�a nadziej�, �e ni gdy nie domy�li si�, co naprawd� do niego Czuje. / mam nadziej�, �e Floria unieszkodliwi�a pluskwy Ritsera.

Qiwi odsun�a od siebie te my�li. Przez chwil� obie kobiety patrzy�y na siebie w milczeniu, zdumione, �e potrafi�y ods�oni� w�asne my�li i uczucia. Hmm. Qiwi poklepa�a Flori� po ramieniu.

��Sp�dzi�y�my ponad rok na wsp�lnych wachtach, ale do tej pory nie mia�am poj�cia, �e tak si� tym przejmujesz�

Floria wypu�ci�a d�o� Qiwi i otar�a zap�akane oczy. Kiedy przem�wi�a, jej g�os wydawa� si� niemal spokojny.

��Tak. Dot�d udawa�o mi si� nad tym panowa�. �Sied� cicho�� m�wi�am sobie�� i b�d� dobrym, pos�usznym Handlarzem�. Jeste�my w tym ca�kiem nie�li, nie uwa�asz? Mo�e dlatego, �e potrafimy dalekosi�nie planowa�. Ale teraz� Wiesz, �e mia�am we flocie siostr�?

��Nie.�� Przepraszam. Przed bitw� we flocie by�o tak wielu Queng Ho, �e Qiwi po prostu nie mog�a pozna� wszystkich.

��Luan dosta�a dzik� kart�, niezbyt bystra, ale bardzo sympatyczna, �atwo zjednywa�a sobie ludzi� M�dry kapitan zawsze do��cza do za�ogi kilka takich os�b.�� Floria u�miechn�a si� przelotnie, natychmiast jednak posmutnia�a, przyt�oczona ponurymi wspomnieniami.�� Mam doktorat 2z in�ynierii chemicznej, ale oni zafiksowali Luan, a mnie zostawili woln�.

To ja powinnam znajdowa� si� na jej miejscu.

Floria spu�ci�a wzrok, przej�ta nies�usznym poczuciem winy. Mo�e by�a odporna na zaka�enie ple�ni�, jak wielu Queng Ho. A mo�e nie. Tomas potrzebowa� r�wnie wielu zdrowych ludzi jak fiksat�w, inaczej system by umar�. Qiwi otworzy�a usta, by jej to wyja�ni�, ale Floria nie s�ucha�a.

���y�am z tym. I �ledzi�am losy Luan. Zafiksowali j� na sztuce. Wach ta po wachcie rze�bi�a razem ze swoj� grup� te fryzy na Hammerfest. Widzia�a� j� pewnie setki razy.

Tak, z pewno�ci�. Rze�biarze stanowili najni�sz� z grup fiksat�w. Nie by�a to wysublimowana, trudna tw�rczo�� Alego Lina czy t�umaczy. Wzory emergenckiej �sztuki legend� nie pozostawia�y miejsca na kreatywno��.

Rze�biarze pracowali w diamentowych korytarzach, wykuwali centymetr po centymetrze wzory i kszta�ty zaprojektowane przez Emergent�w. Wed�ug oryginalnego planu Ritsera projekt ten mia� wypali� �niepotrzebne zasoby ludzkie�, zmusza� ludzi do pracy bez opieki medycznej, a� do ca�kowitego wyczerpania.

��Ale oni nie pracuj� ju� wachta po wachcie, Florio.�� By� to jeden z pierwszych sukces�w Qiwi. Warunki pracy rze�biarzy znacznie si� polep szy�y, zapewniono im te� dost�p do zasob�w medycznych. Wszyscy mieli do�y� ko�ca Wygnania, obiecanej przez Tomasa wolno�ci.

Floria skin�a g�ow�.

��Zgadza si�, i cho� nasze wachty cz�sto si� rozmija�y, nadal pilnowa�am Luan. Kr�ci�am si� po korytarzach, czeka�am na ka�d� okazj�, by j� spotka�. Nawet rozmawia�am z ni� o tej plugawej robocie, kt�r� tak uwielbia�a; o niczym innym nie chcia�a m�wi�. ��mier� Frenkijskiej Bestii�.�� Floria skrzywi�a si� z obrzydzeniem, wypowiadaj�c ten tytu�. Potem jakby opad�a z si�.�� Mimo to mog�am j� widywa�, i gdybym by�a dobrym, ma�ym Handlarzem, kt�rego� dnia odzyska�aby wolno��. Ale teraz��� spojrza�a na Qiwi, a w jej g�osie zn�w pojawi�y si� histeryczne tony�� �teraz ju� jej nie ma, nawet w harmonogramie. Emergenci m�wi�, �e to awaria kapsu�y, �e umar�a w hibernacji. K�amliwe, pod�e gnojki�

Kapsu�y hibernacyjne Queng Ho, prawid�owo u�ytkowane i eksploatowane przez okresy nie d�u�sze ni� cztery Gsekundy, by�y tak bezpieczne, �e prawdopodobie�stwo awarii r�wna�o si� praktycznie zeru. Sprz�t Emergent�w nie by� ju� tak doskona�y, a od czasu bitwy w�a�ciwie wszystkie urz�dzenia mog�y ulec jakim� mikroskopijnym, lecz istotnym uszkodzeniom. Luan prawdopodobnie ponios�a �mier� w straszliwym wypadku, echu szale�stwa, kt�re niemal zabi�o ich wszystkich. Jak mog� przekona� otym biedn� Flori�?

��C�, nie mo�emy by� pewni wszystkiego, co nam m�wi�, Florio.

Emergenci �yj� w z�ym systemie. Ale� Przez d�ugi czas w og�le nie schodzi�am ze s�u�by. Teraz pracuj� przez pi��dziesi�t procent wachty, kilka razy d�u�ej ni� inni. I wiesz co? Przez ca�y ten czas ani razu nie przy�apa�am Tomasa na k�amstwie.

��No dobrze��� burkn�a Floria.

��I dlaczego ktokolwiek chcia�by zabi� Luan?

��Nie powiedzia�am �zabi�. I mo�e tw�j Tomas nic o tym nie wie. Widzisz, nie tylko ja kr�ci�am si� ko�o rze�biarzy. Dwa razy widzia�am tam Ritsera Brughla. Kiedy�, kiedy wszystkie kobiety znalaz�y si� w jednym miejscu, on stan�� za nimi i tylko si� przygl�da�. Drugim razem� drugim razem by� tylko on i Luan.

��Och��� Qiwi nie potrafi�a powiedzie� nic wi�cej.

��Nie mam �adnych dowod�w. Widzia�am tylko gest, postaw�, wyraz twarzy tego cz�owieka. Milcza�am, a teraz Luan znikn�a.

Qiwi siedzia�a nieruchomo. Paranoiczne l�ki Florii nie wydawa�y jej si� ju� tak niedorzeczne. Ritser Brughel by� potworem, kt�rego w ryzach trzyma� tylko system grupmistrz�w. Qiwi wci�� nie mog�a zapomnie� tamtego spotkania, okrutnych oczu, metalowego pr�tu uderzaj�cego rytmicznie o otwart� d�o�. Wtedy Qiwi by�a z siebie dumna, zadowolona, �e uda�o jej si� go upokorzy�. P�niej dopiero zrozumia�a, jak bardzo powinna si� przerazi�. Gdyby nie Tomas, na pewno by wtedy zgin�a� albo spotka�oby j� co� jeszcze gorszego. Ritser wiedzia�, co si� stanie, je�li Tomas przy�apie go na gor�cym uczynku.

Upozorowanie �mierci, nawet wykonanie nieusankcjonowanej egzekucji, by�o trudne. Grupmistrzowie mieli w�asne, troch� dziwaczne wymagania dotycz�ce dokumentacji. Je�li Ritser nie wykaza� do�� sprytu, powinna znale�� jakie� �lady jego oszustwa.

��Pos�uchaj, Florio. My�l�, �e mog� to sprawdzi�. Nie wiem, co sta�o si� z Luan, ale pr�dzej czy p�niej dotrzemy do prawdy. I je�li oka�e si�, �e masz racj� C�, Tomas na pewno nie b�dzie tolerowa� takich zbrodni. Potrzebuje pomocy wszystkich Queng Ho, bo tylko wtedy mamy szans� prze�y�.

Floria spojrza�a na ni� powa�nie, a potem mocno u�ciska�a. Qiwi czu�a, jak jej cia�em wstrz�saj� dreszcze, lecz tym razem przyjaci�ka powstrzyma�a si� od p�aczu. Wreszcie, po d�ugim milczeniu, Floria powiedzia�a:

��Dzi�kuj�. Bardzo ci dzi�kuj�. Przez te ostatnie Msekundy tak okropnie si� ba�am� i wstydzi�am.

��Wstydzi�a�? Czego?

��Kocham Luan, ale fiksacja zrobi�a z niej obcego cz�owieka. Powinnam jako� zareagowa�, kiedy znikn�a, wnie�� skarg�, kiedy zobaczy�am j� z Brughlem. Ale ba�am si� o siebie. Teraz��� Floria wypu�ci�a Qiwi z obj�� i spojrza�a na ni�, s�abo si� u�miechaj�c.�� Teraz by� mo�e narazi�am na niebezpiecze�stwo kogo� innego. Ale ty przynajmniej masz szans�. Wiesz, ca�kiem mo�liwe, �e ona jeszcze �yje. Je�li znajdziemy j� do�� szybko�

Qiwi podnios�a r�k�.

��Mo�e, mo�e. Zobaczymy, co uda mi si� odkry�.

��Tak.�� Doko�czy�y herbat�, rozmawiaj�c o wszystkim, co mog�o pom�c Qiwi w poszukiwaniu Luan. Floria stara�a si� zachowa� ca�kowity spok�j, lecz ulga i zdenerwowanie przejawia�y si� w zbyt zamaszystych gestach i niewyra�nej mowie.

Qiwi pomog�a jej umie�ci� bonsai w drewnianym uchwycie obok g��wnego �r�d�a �wiat�a w pokoju.

��Mog� ci za�atwi� znacznie wi�cej drewna. Gonie naprawd� bardzo chce, �eby� zaprogramowa�a te metakrylity. Mo�e wy�o�ysz �ciany swoje go domku drewnem, jak kapitanowie z dawnych czas�w.

Floria rozejrza�a si� po male�kim pokoiku, udaj�c ze �mierteln� powag�, �e naprawd� rozwa�a tak� propozycj�.

��Rzeczywi�cie, to niez�y pomys�. Powiedz jej to, pewnie dobijemy targu.

Qiwi zatrzyma�a si� przy wewn�trznych drzwiach �luzy i naci�gn�a kaptur. Przez moment na twarzy Florii zn�w pojawi� si� strach.

��B�d� ostro�na, Qiwi.

��B�d�.

Pham sun�� za Trudem Silipanem w g�r� centralnej wie�y Hammerfest, w stron� strychu. W pewnym sensie by�a to chwila, na kt�r� czeka� od wielu Msekund�� pretekst, by dosta� si� do wn�trza systemu fiksacji, by zobaczy� co� wi�cej ni� ostateczny rezultat. Bez w�tpienia m�g�by dosta� si� tu wcze�niej, Silipan ju� nieraz proponowa� mu tak� wycieczk�.

Podczas wsp�lnych wacht Pham wyg�osi� ju� do�� g�upich uwag o fiksacji, poczyni� te� sporo zak�ad�w z Silipanem i Xinem, kt�rzy g�o�no wy�miewali jego opinie; wizyta w tym miejscu by�a wi�c nieunikniona. Do tej pory jednak Pham nie czu� si� do ko�ca bezpiecznie. Nie oszukuj si�.

Po tej historii z lokalizatorami musisz uwa�a� na siebie bardziej ni� kiedykolwiek.

��No, wreszcie b�dziesz m�g� zajrze� za kulisy, staruszku. Mam nadziej�, �e potem zrezygnujesz ju� z tych swoich bzdurnych teorii.�� Silipan u�miecha� si� od ucha do ucha; najwyra�niej i on nie m�g� si� doczeka� tej chwili.

Lecieli w g�r�, mijaj�c w�skie tunele, kt�re rozwidla�y si� we wszystkich niemal kierunkach. To miejsce stanowi�o prawdziwy labirynt. Pham zr�wna� si� z Silipanem.

��Niby czego mam si� dowiedzie�? �e potraficie zamieni� ludzi w automaty? I co z tego? Nawet twardog�owy nie potrafi wykona� wi�cej ni� jedno czy dwa dzia�ania matematyczne na sekund�. Maszyny robi� to trylion razy szybciej. Macie t� przyjemno��, �e mo�ecie dyrygowa� twardog�owymi jak niewolnikami�� i co z tego? Najwolniejsza, najmniej wydajna automatyka w historii ludzko�ci.

��Tak, tak. Powtarzasz to od lat. Ale wci�� si� mylisz.�� Wystawi� nog�, przytrzymuj�c si� czubkiem stopy uchwytu.�� Staraj si� zachowa� cicho, dobrze?�� Stan�li przed prawdziwymi drzwiami, a nie jednym z tych ma�ych w�az�w ni�szych poziom�w. Silipan otworzy� je i obaj wp�yn�li do �rodka. Od razu ogarn�a ich wo� spoconych, st�oczonych ciasno cia�.

��Nie�le �mierdz�, co? Ale s� zdrowi. Dbam o to�� o�wiadczy� Trud z dum� technika.

Przez ca�� d�ugo�� sali ci�gn�y si� rz�dy siedze� u�o�onych w tr�jwymiarow� kratk�, kt�rej nie da�oby si� stworzy� przy normalnym ci��eniu. Wi�kszo�� miejsc by�a zaj�ta. Siedzieli tu m�czy�ni i kobiety w r�nym wieku, wszyscy ubrani na szaro. Wielu z nich mia�o na g�owach prawdziwe wy�wietlacze Queng Ho. Nie tego spodziewa� si� Pham Trinli.

��My�la�em, �e trzymacie ich w izolacji.�� W ciasnych celach, o kt�rych opowiada� czasem roz�alony Ezr Vinh w saloniku Benny�ego.

��Niekt�rych. To zale�y od zastosowania.�� Wskaza� na dy�urnych pokoju, dw�ch m�czyzn ubranych jak sanitariusze.�� Tak jest znacznie taniej. Dwaj faceci radz� sobie ze wszystkimi k��tniami i b�jkami.

��B�jkami?

��Powiedzmy, sporami profesjonalist�w.�� Silipan zachichota�.�� To zwyk�e pysk�wki. S� niebezpieczne tylko wtedy, kiedy naruszaj� r�wnowag� ple�ni.

Lecieli uko�nie do g�ry pomi�dzy ciasno zapakowanymi rz�dami.

Niekt�re wy�wietlacze by�y przezroczyste, Pham m�g� wi�c widzie�, jak poruszaj� si� oczy fiksat�w. Nikt jednak nie zauwa�y� Phama ani Truda; wzrok tych ludzi kierowa� si� gdzie indziej.

Ze wszystkich stron dochodzi�o ciche mamrotanie, po��czone g�osy wszystkich twardog�owych obecnych w pokoju. Wielu ludzi m�wi�o g�o�no, wyrzuca�o z siebie kr�tkie, urywane zdania w nese, ale pozbawione jakiegokolwiek sensu. Ca�o�� tworzy�a niemal hipnotyczny za�piew.

Fiksaci pisali co� bez przerwy na klawiaturach. Silipan wskaza� na ich r�ce z nieskrywan� dum�.

��Widzisz, mniej ni� dwadzie�cia procent z nich ma uszkodzone stawy; nie mo�emy sobie pozwoli� na marnotrawstwo. I tak jest za ma�o ludzi, a Reynolt nie mo�e ca�kowicie kontrolowa� wirusa. Ale ostatni wypadek �miertelny mieli�my ponad rok temu�� i w�a�ciwie nie mo�na go by�o unikn��. Nie wiem jakim cudem, ale fiksat mia� dziur� w jelicie i to zaraz po dok�adnych badaniach. By� odizolowanym specjalist�. Przez jaki� czas nie przesy�a� nam nic nowego, ale nie wiedzieli�my, �e pojawi� si� jaki� problem, dop�ki go�� nie zacz�� �mierdzie�.�� Wi�c niewolnik umar� od �rodka, zbyt oddany swemu zaj�ciu, by si� skar�y� i zbyt zaniedbany, by ktokolwiek to zauwa�y�.

Dotarli pod sam sufit pokoju, spojrzeli z g�ry na mamrocz�cy t�um.

��W jednej kwestii mia�e� racj�, panie obro�co Trinli. Gdyby ci ludzie mieli dokonywa� jakich� oblicze� albo co� porz�dkowa�, ca�a ta operacja by�aby idiotyzmem. Najmniejszy procesor w pier�cionku mo�e to zrobi� miliard razy szybciej ni� cz�owiek. Ale s�yszysz, jak oni gadaj� do siebie?

��Tak, ale to nie ma �adnego sensu.

��To ich wewn�trzny �argon; wchodz� w to bardzo szybko, kiedy pracuj� w zespo�ach. Ale najwa�niejsze jest to, �e oni nie wykonuj� najprostszych funkcji maszyn. Wykorzystuj� nasze zasoby komputerowe. Widzisz, dla nas, Emergent�w, twardog�owi to kolejna warstwa systemu nad oprogramowaniem. Mog� wykorzystywa� ludzk� inteligencj�, ale z uporem i cierpliwo�ci� maszyn. Dlatego te� tak wa�ni s� zafiksowani specjali�ci, szczeg�lnie technicy tacy jak ja. Fiksacja jest bezu�yteczna, je�li brakuje normalnych ludzi, kt�rzy mogliby ni� pokierowa� i utrzyma� r�wnowag� pomi�dzy sprz�tem, oprogramowaniem i fiksacja. Przy zachowaniu odpowiednich proporcji taka kombinacja przewy�sza wszystko, co osi�gn�li d� tej pory Queng Ho.

Pham wiedzia� o tym ju� od dawna, ale zaprzeczaj�c, prowokowa� Emergent�w pokroju Truda Silipana do bardziej szczeg�owych wyja�nie�.

��Wi�c co w�a�ciwie robi ta grupa?

��Zaraz to sprawdzimy.�� Gestem nakaza� Phamowi na�o�y� wy�wietlacz.�� Aha, widzisz? Podzielili�my ich na trzy grupy. Najwy�sza grupa wykonuje proste procesy, twardog�owi, kt�rych mo�na �atwo przeprogramowa�. �wietnie nadaj� si� do rutynowych zada�, takich jak bezpo�rednie pytania. Grupa �rodkowa zajmuje si� programowaniem. Jako programista bojowy powiniene� by� tym zainteresowany.�� Wy�wietli� jakie� tabele zale�no�ci. Na pierwszy rzut oka wydawa�y si� zupe�nie bezsensowne, ogromne bloki pozbawione jakiejkolwiek sp�jno�ci.�� To nowa wersja waszego kodu naprowadzaj�cego.

��Bzdura. Nigdy nie m�g�bym utrzyma� czego� takiego.

��Ty nie. Ale zarz�dca programist�w, kto� jak Rita Laio, mo�e, je�li tylko ma pod sob� zesp� zafiksowanych programist�w. W tej*chwili zajmuj� si� przestawianiem i optymalizacj� kodu. Zrobili to, na co zwykli ludzie nie potrafiliby si� zdoby�. Zmieniaj�c odpowiednio oprogramowanie, ci twardog�owi stworzyli kod o po�ow� mniejszy od waszego orygina�u i pi�� razy szybszy na tym samym sprz�cie. Wykryli te� ponad sto b��d�w.

Pham milcza� przez chwil�. Przegl�da� labirynt tabel. Od lat zajmowa� si� oprogramowaniem uzbrojenia. Pewnie, �e kry�y si� tam jakie� drobne niedor�bki, jak w ka�dym du�ym systemie. Ale kody uzbrojenia by�y przedmiotem tysi�cy lat pracy, nieustaj�cego d��enia do optymalizacji i usuni�cia b��d�w� Oczy�ci� wy�wietlacz i spojrza� na rz�dy niewolnik�w.

Taka straszna cena� za takie cudowne wyniki.

Silipan zachichota�.

��Nie oszukasz mnie, Trinli. Widz�, �e jeste� pod wra�eniem.

��Je�li to rzeczywi�cie dzia�a� A co robi trzecia grupa? Ale Silipan zmierza� ju� do wyj�cia.

��Ach, ci.�� Machn�� lekcewa��co na twardog�owych po swojej prawej stronie.�� To najnowszy projekt Reynolt. Przegl�damy korpus kodu systemowego waszej floty. Szukamy pu�apek, pluskiew, takich rzeczy.

By�o to beznadziejne przedsi�wzi�cie, kt�rego podejmowali si� tylko ob��kani administratorzy system�w, ale po tym, co dzisiaj zobaczy�� nagle Pham nie czu� si� ju� taki bezpieczny. Tle czasu minie, nim zauwa�� mojemodyfikacje?

Opu�cili sal� fiksat�w i ruszyli w drog� powrotn� w d� wie�y.

��Widzisz, Pham, wy wszyscy, mam na my�li Queng Ho, �yli�cie z klapkami na oczach. Po prostu wiecie, �e pewne rzeczy s� niemo�liwe.

Widz� to w waszej literaturze: �B��dy na wej�ciu daj� b��dy na wyj�ciu�.

�Problem z automatyk� polega na tym, �e wykonuje dok�adnie to, o co j� prosisz�. �Automatyka nigdy nie mo�e by� prawdziwie tw�rcza�. Ludzko�� przyjmowa�a takie twierdzenia od tysi�cy lat. Ale my, Emergenci, udowodnili�my, �e jest inaczej! Dzi�ki twardog�owym mog� otrzyma� w�a�ciwy sygna� wyj�ciowy z niejasnych danych na wej�ciu czy efektywne t�umaczenie j�zyka naturalnego. Ludzki os�d staje si� cz�ci� automatyki!

Lecieli w d� z pr�dko�ci� kilku metr�w na sekund�; niewiele os�b wznosi�o si� w przeciwnym kierunku. �wiat�a na dole wie�y b�yszcza�y coraz ja�niej.

��No tak, a co z kreatywno�ci�?�� Pham wiedzia�, �e Trud uwielbia rozwodzi� si� na ten temat.

��Nawet to, Pham. Oczywi�cie nie m�wi� o wszystkich formach kreatywno�ci. Jak ju� wspomina�em, niezb�dni s� prawdziwi zarz�dcy, tacy jak Rita i ja, no i grupmistrzowie nad nami. Ale powiem ci co� ciekawego o naprawd� tw�rczych ludziach, tych, kt�rzy przechodz� potem do historii.

Cz�sto s� to dziwacy, kt�rzy nie prowadz� normalnego �ycia, s� zafiksowani na jakim� jednym konkretnym temacie. Zdrowy psychicznie cz�owiek nie po�wi�ci�by przyjaci� czy rodziny dla jakiej� abstrakcji.

Oczywi�cie dzi�ki temu taki maniak mo�e odkry� lub stworzy� zupe�nie nowe, genialne rzeczy. Widzisz, w tym sensie niepe�na fiksacja zawsze by�a cz�ci� ludzko�ci. My, Emergenci, po prostu zinstytucjonalizowali�my to szale�stwo, by mog�a z niego korzysta� ca�a spo�eczno��.

Sihpan wyci�gn�� r�ce na boki, dotykaj�c lekko �cian i spowalniaj�c opadanie. Zosta� na moment w tyle, nim Pham tak�e zacz�� hamowa�.

��De czasu zosta�o ci do spotkania z Ann� Reynolt?�� spyta� Silipan.

��Troch� ponad Ksekund�.

��Dobrze, b�d� si� streszcza�. Nie mog� przecie� nara�a� szefowej na d�ugie oczekiwanie.�� Roze�mia� si�. Silipan najwyra�niej nie darzy� Ann� Reynolt szczeg�lnym szacunkiem. Gdyby rzeczywi�cie by�a niekompetentna, Pham mia�by znacznie �atwiejsze zadanie�

Przeszli przez drzwi ci�nieniowe do wn�trza czego�, co mog�o uchodzi� za ambulatorium. Le�a�o tu kilka kapsu� hibernacyjnych, wygl�da�y na czasowe pojemniki dla pacjent�w. Za nimi znajdowa�y si� kolejne drzwi, ze specjaln� piecz�ci� grupmistrza. Trud zerkn�� nerwowo w t� stron�, po czym szybko odwr�ci� g�ow�.

��Tak. Wi�c tutaj odbywa si� to wszystko, Pham. Prawdziwa magia fiksacji.�� Przeci�gn�� Phama przez pok�j, z dala od drzwi opatrzonych piecz�ci�. Jaki� technik pracowa� przy bezw�adnym ciele fiksata, pr�buj�c umie�ci� g�ow� �pacjenta� w jednym z wielkich pier�cieni, kt�re zajmowa�y wi�ksz� cz�� pokoju. Mog�y to by� aparaty diagnostyczne, cho� wygl�da�y jeszcze prymitywniej ni� wi�kszo�� sprz�tu Emergent�w.

��Znasz ju� podstawowe zasady, tak?

��Jasne.�� Wyt�umaczono je dok�adnie wszystkim Queng Ho podczas pierwszej wachty po �mierci Jimmy�ego.�� Macie tego specjalnego wirusa, ple�� m�zgu. Zarazili�cie nas wszystkich.

��Tak, tak. Ale to by�a operacja wojskowa. W wi�kszo�ci wypadk�w wirus nie przedosta� si� przez barier� krew/m�zg.�� Ale kiedy mu si� to uda� Wiesz, co to s� kom�rki neuroglejowe? Tak naprawd� jest w ich m�zgu znacznie wi�cej ni� neuron�w. Wi�c infekcja wykorzystuje te kom�rki glejowe jako rodzaj bulionu, zara�a niemal wszystkie. Po jakich� czterech dniach�

���Macie fiksata?

��Nie. Mamy surowy materia� na twardog�owego; wielu z Queng Ho zatrzyma�o si� na tym etapie�� niezafiksowani, zupe�nie zdrowi, ale z utrwalon� na sta�e infekcj�. U takich ludzi ka�dy neuron w m�zgu przylega do zainfekowanych kom�rek. A ka�da zara�ona kom�rka mo�e wydziela� wiele substancji neuroaktywnych. Ten facet��� Trud odwr�ci� si� do technika, kt�ry nadal pracowa� nad u�pionym fiksatem.�� Bil, czemu �ci�gn�li�cie tutaj tego go�cia?

Bil Phuong wzruszy� ramionami.

��Bi� si�. Al musia� go og�uszy�. Nie powinno doj�� do ucieczki wirusa, ale Reynolt chce, �ebym powt�rzy� podstawow� pi�tk� na sekwencji z�

Obaj technicy rozmawiali przez chwil�, przerzucaj�c si� fachowymi, medycznotechnicznymi okre�leniami. Pham spojrza� z udawan� oboj�tno�ci� na fiksata. W okresie przygotowawczym Egil by� obro�c� i weso�ym, towarzyskim cz�owiekiem. Teraz� teraz by� zapewne lepszym analitykiem ni� kiedykolwiek.

Trud kiwa� g�ow�, zastanawiaj�c si� g�o�no:

��Hm, nie rozumiem, dlaczego powt�rka pi�tki mia�aby tu w czym� pom�c. Ale to Reynolt jest szefem, nie?�� U�miechn�� si� do swego towarzysza.�� Hej, pozw�l mi to zrobi�. Chcia�bym pokaza� co� Phamowi.

��Ale ty si� pod tym podpiszesz.�� Phuong odsun�� si� na bok lekko znudzony. Silipan zaj�� miejsce obok szarego pier�cienia. Pham zauwa�y�, �e urz�dzenie ma oddzielne kable zasilaj�ce, ka�dy grubo�ci jednego centymetra.

��To rodzaj aparatu diagnostycznego, tak? Wygl�da jak jaki� rupie� wygrzebany ze �mietniska.

��Ha. Niezupe�nie. Pom� mi w�o�y� g�ow� tego go�cia do �rodka.

Uwa�aj, �eby nie dotyka� bok��� Ostry sygna� alarmowy przerwa� mu w p� s�owa.�� 1 na mi�o�� bosk�, daj Bilowi ten pier�cie�. Je�li staniesz w z�ym miejscu, magnesy urw� ci palec.

Nawet przy tak ma�ej sile ci��enia nie�atwo by�o im manewrowa� cia�em u�pionego fiksata. Wymaga�o to du�ej precyzji, a grawitacja by�a wystarczaj�co silna, by ci�gn�� g�ow� Egila ku ni�szej cz�ci otworu.

Trud odsun�� si� od pier�cienia i u�miechn��.

��Wszystko gotowe. Teraz zobaczysz, o co w tym wszystkim chodzi, staruszku.�� Wypowiedzia� jak�� komend�, a w powietrzu mi�dzy nimi pojawi� si� jaki� medyczny obraz, prawdopodobnie widok wn�trza g�owy Egila.

Pham rozpoznawa� niekt�re fragmenty, wi�kszo�� r�ni�a si� jednak znacznie od tego, co zna� do tej pory.

��Mia�e� racj�, Pham. To jest aparat do standardowego MRI, obrazowania rezonansem magnetycznym, stary jak �wiat. Ale wystarczaj�co dobry. Widzisz, harmonia podstawowej pi�tki jest generowana tutaj.�� Male�ka strza�ka przesun�a si� wzd�u� z�o�onego �uku tu� pod powierzchni� m�zgu.�� Teraz poka�� ci rzecz najciekawsz�, co�, co sprawia, �e ple�� m�zgu jest czym� wi�cej ni� tylko neuropatyczn� ciekawostk�.�� Na tr�jwymiarowym obrazie ukaza�a si� galaktyka male�kich, l�ni�cych punkt�w.

Mieni�y si� r�nymi barwami, cho� wi�kszo�� by�a r�owa. Punkty tworzy�y mniejsze i wi�ksze grupy lub pasma, wiele z nich migota�o w jednostajnym tempie.�� Widzisz tu zainfekowane kom�rki neuroglejowe, czyli znacz�ce grupy kom�rek.

��A kolory?

��Pokazuj�, jakiego typu substancje s� obecnie wytwarzane� Chcia�bym, �eby� teraz��� kolejne komendy i Pham m�g� po raz pierwszy zajrze� do instrukcji obs�ugi pier�cienia�� �zmienia� moc wyj�ciow� i cz�stotliwo�� wzd�u� tej �cie�ki.�� Ma�a strza�ka przesun�a si� wzd�u� pasma rozpalonych punkt�w. Trud u�miechn�� si� do Phama.�� Dlatego w�a�nie ten sprz�t to co� wi�cej ni� zwyk�y aparat diagnostyczny. Widzisz, wirus wydziela pewne para- i diamagnetyczne bia�ka, a te z kolei reaguj� w r�ny spos�b na pola magnetyczne i pobudzaj� produkcj� r�nych substancji neuroaktywnych. Podczas gdy wy, Queng Ho, i ca�a ludzko�� u�ywacie MRI jedynie do diagnostyki, my, Emergenci, potrafimy wykorzysta� go aktywnie i dokonywa� konkretnych zmian w strukturze m�zgu.�� Wystuka� co� na swojej klawiaturze; Pham us�ysza� g�o�ne skrzypienie, kiedy kable nadprzewodnika odsun�y si� od siebie. Egil drgn�� kilkakrotnie. Trud wyci�gn�� r�k�, by go przytrzyma�.�� Cholera, nie mog� wprowadzi� milimetrowych poprawek, kiedy on si� tak rzuca.

��Nie widz� �adnych zmian na mapie m�zgu.

��I nie zobaczysz, dop�ki nie wy��cz� trybu aktywnego. Nie mo�na rzuca� obrazu i modyfikowa� jednocze�nie.�� Zamilk� na chwil�, w skupieniu powtarzaj�c czynno�ci zapisane w instrukcji.�� Prawie gotowe� jest!

Dobrze, zobaczmy, jak to wygl�da.�� W powietrzu ukaza� si� nowy obraz.

B�yszcz�ce pasma �wiate� by�y teraz w wi�kszo�ci niebieskie, pulsowa�y w szalonym tempie.�� Trzeba troch� poczeka�, a� to si� uspokoi.

��Obserwuj�c model, m�wi� dalej:�� Widzisz, Pham. W�a�nie w tym jestem naprawd� dobry. Nie wiem, czy znalaz�by� w waszej kulturze jaki� odpowiednik tego zawodu. Jestem troch� jak programista, ale nie koduj�. Jestem te� po trosze neurologiem, tyle �e ja osi�gam konkretne rezultaty. Chyba najbli�ej mi do technika sprz�tu komputerowego. Utrzymuj� sprz�t, kt�ry wykorzystuj� potem jakie� wi�ksze szychy. Nast�pnie, rzecz jasna, przypisuj� ca�� zas�ug� sobie.�� Trud przerwa� i zmarszczy� brwi.�� Hm� Cholera.�� Spojrza� na przeciwn� stron� pokoju, gdzie pracowa� drugi technik.�� Bil, wsp�czynnik leptyndopu tego go�cia dalej jest za niski.

��Wy��czy�e� pole?

��Oczywi�cie. Podstawowa pi�tka powinna by� ju� w normie.

Bil nie podszed� do nich, patrzy� jednak z daleka na obraz m�zgu.

B�yszcz�ca linia nadal pulsowa�a chaotycznie. Trud kontynuowa�:

��To nic gro�nego, ale nie wiem, sk�d si� wzi�o. Zajmiesz si� tym?

��Wskaza� kciukiem na Phama, jakby chcia� powiedzie�, �e ma inne, wa�niejsze sprawy.

��Podpisa�e� si� pod tym?�� spyta� z pow�tpiewaniem Bil.

��Tak, tak. Wi�c co, doko�czysz to?

��Dobra.

��Dzi�ki.�� Silipan gestem zaprosi� Phama do wyj�cia. Model urz�dzenia do MRI znikn��.�� Ta Reynolt. Daje zawsze najtrudniejsze zadania.

Potem, cho�by� zrobi� wszystko jak najlepiej, i tak masz k�opoty.

Pham przep�yn�� za nim przez drzwi i w d� bocznego korytarza, wrzynaj�cego si� w g��b Diamentu Pierwszego. �ciany pokrywa�y niezwykle misterne p�askorze�by. By� to ten sam styl precyzyjnej sztuki, kt�ry zdumia� Phama przy pierwszej wizycie na okr�cie Emergent�w, podczas �bankietu powitalnego�. Nie wszyscy twardog�owi byli wysokiej klasy specjalistami; min�li kilkunastu niewolnik�w zgromadzonych przy �cianach tunelu. Pochylali si� nad szk�ami powi�kszaj�cymi, a w d�oniach trzymali male�kie d�uta. Pham odwiedzi� ju� kiedy� to miejsce, kilka wacht wcze�niej. Wtedy p�askorze�ba istnia�a tylko w og�lnych zarysach, g�rzysty krajobraz z grup� �o�nierzy zmierzaj�cych do jakiego� nieokre�lonego celu.

Nawet wtedy Pham domy�la� si� tylko owych kszta�t�w, zna� bowiem tytu� dzie�a; ��mier� frenkijskiej bestii�. Teraz wi�kszo�� postaci by�a ju� gotowa, sylwetki pot�nych wojownik�w i heros�w mieni�y si� t�cz� barw.

Celem ich wyprawy by� jaki� potw�r. Stworzenie to nie wydawa�o si� szczeg�lnie oryginalne, typowe cthulhonickie monstrum rozdzieraj�ce ludzi wielkimi szponami i po�eraj�ce ich cia�a. Emergenci bardzo si� pysznili swym zwyci�stwem nad Frenkami, Pham w�tpi� jednak, by potwory, z kt�rymi przysz�o im walczy�, rzeczywi�cie by�y tak niezwyk�e. Zwolni�, by przyjrze� si� lepiej p�askorze�bie, a Silipan wzi�� jego ciekawo�� za podziw.

��Rze�biarze posuwaj� si� tylko o pi��dziesi�t centymetr�w na Msekund�. Ale ta sztuka oddaje blask naszej przesz�o�ci.

Blask?

��Reynolt chce �adnych rzeczy?�� spyta� z g�upia frant.

��Ha. Reynolt wcale to nie obchodzi. Wykonanie tej pracy zleci� grupmistrz Brughel, z mojej rekomendacji.

��My�la�em, �e grupmistrzowie s� ca�kowicie niezale�ni na swoim terenie.�� Pham rzadko widywa� Reynolt na poprzednich wachtach, widzia� jednak, jak upokarza�a Ritsera Brughla podczas spotka� z Nauem.

Trud nie m�wi� nic przez kilka sekund. Na jego twarzy pojawi� si� g�upi u�mieszek, kt�rym kwitowa� niekt�re uwagi Phama podczas ich wsp�lnych posiedze� w saloniku Benny�ego. Tym razem jednak u�mieszek zamieni� si� w g�o�ny �miech.

��Grupmistrz? Ann� Reynolt? Pham, ubawi�em si� dzisiaj jak nigdy, patrz�c na twoj� min�, ale to przebija ju� wszystko.�� Przelecia� kolejnych kilka metr�w, chichocz�c g�o�no. Potem spojrza� na twarz Phama �ci�gni�t� w gniewnym grymasie.�� Przepraszam, Pham. Wy, Handlarze, macie takie osi�gni�cia w r�nych dziedzinach, ale je�li chodzi o podstawy kultury, jeste�cie jak dzieci� Pokaza�em ci klinik� fiksat�w; nie stanie si� chyba nic z�ego, je�li wyja�ni� ci jeszcze kilka rzeczy. Nie, Ann� Reynolt nie jest grupmistrzem, cho� prawdopodobnie kiedy� by�a, i to pot�nym. Reynolt jest po prostu jeszcze jedn� twardog�ow�.

Pham pozwoli�, by gniewna mina ust�pi�a miejsca zdumieniu, kt�re tym razem by�o prawdziwe.

��Ale� ona zarz�dza wieloma wa�nymi projektami. Wydaje ci rozkazy.

Silipan wzruszy� ramionami. Jego u�miech zmieni� si� w cierpki grymas.

��Tak. Wydaje mi rozkazy. To rzadka sytuacja, ale si� zdarza. Wola� bym pracowa� dla grupmistrza Brughla i Kala Omo, tyle �e oni graj� do�� ostro.�� W jego g�osie pojawi�o si� nerwowe dr�enie.

��Chyba rozumiem�� sk�ama� Pham.�� Kiedy specjalista zostaje zafiksowany, skupia si� wy��cznie na swojej specjalizacji. Artysta rze�bi dla was �ciany korytarzy, fizyk staje si� kim� takim jak Hunte Wen, a za rz�dca jest� hm, nie wiem, zarz�dc� z piek�a.

Trud pokr�ci� g�ow�.

��To nie tak. Widzisz, specjalno�ci techniczne daje si� �atwo zafiksowa�. Nawet w�r�d Queng Ho mamy siedemdziesi�cioprocentow� skuteczno��. Ale umiej�tno�ci zwi�zane z kontaktami mi�dzyludzkimi�� doradztwo, polityka, zarz�dzanie personelem�� te w�a�ciwie w og�le nie utrzymuj� si� w fiksacji. Widzia�e� ju� do�� wielu twardog�owych; jednym, co ��czy ich wszystkich, jest brak uczu�. Po prostu nie s� w stanie wyobrazi� sobie, co dzieje si� w g�owie normalnego cz�owieka. Mamy szcz�cie, �e uda�o nam si� zachowa� tylu dobrych t�umaczy; nigdy dot�d nie robili�my tego na tak� skal�. Ann� Reynolt jest wi�c kim� bardzo wyj�tkowym. Plotki m�wi�, �e by�a wysokim grupmistrzem w klice Xevalle. Wi�kszo�� ich zosta�a za bita albo wyczyszczono im m�zgi, ale Reynolt podobno naprawd� wkurzy�a klik� Naua. Zafiksowali j� dla �artu; mo�e chcieli z niej zrobi� zabawk� dla swoich m�czyzn. Ale wysz�o troch� inaczej. Przypuszczam, �e i tak by�a ju� niez�� maniaczk�. Prawdopodobie�stwo r�wna�o si� niemal zeru, a jednak umiej�tno�ci organizacyjne Reynolt przetrwa�y.

Daleko w g�rze majaczy� koniec tunelu. �wiat�o pada�o na prosty, pozbawiony ozd�b w�az. Trud zatrzyma� si� i odwr�ci� do Phama.

��Jest cudakiem, ale i najcenniejsz� w�asno�ci� grupmistrza Naua.

W�a�ciwie ona podwaja jego zasi�g��� Skrzywi� si�.�� Co wcale nie znaczy, �e �atwo mi przyjmowa� od niej rozkazy. Powiem ci co�. Osobi�cie uwa�am, �e grupmistrz j� przecenia. Rzeczywi�cie, jest kim� niezwyk�ym, dziwem natury� i co z tego? To tak jak pies, kt�ry pisze wiersze�� tylko nikt nie zauwa�a, �e te wiersze s� grafoma�skie.

��Zdaje si�, �e nie obchodzi ci� specjalnie, czy Reynolt zna twoje zdanie.

Trud zn�w si� u�miecha�.

��Oczywi�cie, �e nie. To jedyny plus mojej sytuacji. Praktycznie nie da si� jej oszuka� w kwestiach zwi�zanych z moj� prac�, ale poza tym jest jak ka�dy inny twardog�owy. Ba, zrobi�em jej nawet par� g�upich �ar.

��Urwa� raptownie.�� Niewa�ne. Powiedz jej, co kaza� ci zrobi� grupmistrz Nau, i wszystko b�dzie w porz�dku.�� Mrugn�� do� porozumiewawczo i ruszy� w d� korytarza, byle dalej od biura Reynolt.�� Obserwuj j� uwa�nie.

Zrozumiesz, o czym m�wi�.

Gdyby Pham wiedzia� o fiksacji Ann� Reynolt, od�o�y�by spraw� lokalizator�w na p�niej. Teraz siedzia� jednak w jej biurze i nie mia� wielkiego wyboru. Z drugiej strony cieszy� si�, �e sprawy nabra�y troch� tempa. Od �mierci Jimmy�ego ka�dy jego ruch by� tak wywa�ony, tak bardzo ostro�ny.

Najpierw Reynolt jakby w og�le nie zauwa�y�a jego obecno�ci. Pham usiad� nieproszony na krze�le po drugiej stronie biurka i rozgl�da� si� po pokoju. Zupe�nie nie przypomina� biura Naua. Tutaj �ciany by�y nagie, czysty diament. Nie zdobi�y ich �adne obrazy, nawet te brzydactwa, kt�re uchodzi�y za sztuk� Emergent�w. Biurko Reynolt zajmowa�y wy��cznie puste pojemniki i sprz�t komputerowy.

A sama Reynolt? Pham wpatrywa� si� w jej twarz intensywniej, ni� pozwoli�by sobie na to w innej sytuacji. Do tej pory sp�dzi� w jej obecno�ci mo�e jakie� dwadzie�cia Ksekund, przy czym Reynolt siedzia�a zazwyczaj przy drugim ko�cu sto�u. Zawsze ubiera�a si� bardzo prosto, nie nosi�a �adnych ozd�b, pr�cz tego srebrnego naszyjnika wpuszczonego w bluzk�.

Ze swymi rudymi w�osami i jasn� cer� mog�aby uchodzi� za siostr� Ritsera Brughla. Podobny typ fizyczny spotyka�o si� bardzo rzadko w tej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni, powstawa� zazwyczaj w wyniku lokalnych mutacji.

Ann� mog�a mie� trzydzie�ci lat, albo dwa wieki przy naprawd� dobrym wsparciu medycznym. W pewien szalony, egzotyczny spos�b by�a pi�kna.

Fizycznie pi�kna. Wi�c by�a� grupmistrzem.

Reynolt podnios�a wzrok, przez moment patrzy�a Phamowi w oczy.

��Dobrze. Przyszed� pan, �eby wyja�ni� mi szczeg�y zwi�zane z ty mi lokalizatorami.

Pham skin�� g�ow�. Dziwne. Patrzy�a na jego usta, gard�o, tylko przez moment na oczy. W jej spojrzeniu nie dostrzeg� �adnych uczu�, �adnej ch�ci nawi�zania kontaktu, Pham odni�s� jednak niepokoj�ce wra�enie, �e Reynolt przejrza�a jego mask�.

��Dobrze. Jakie s� ich parametry?

Udziela� mrukliwych, ma�o konkretnych odpowiedzi, twierdz�c, �e nie zna szczeg��w.

Reynolt nie przejmowa�a si� tym. Zadawa�a kolejne pytania tym samym, spokojnym i lekko pogardliwym tonem.

��To za ma�o. Potrzebuj� szczeg��w.

��Jasne. Po to tu jestem. Pe�n� instrukcj� obs�ugi mo�na znale�� na ko�ciach lokalizator�w, ukryt� mi�dzy tym, co mog� zobaczy� zwykli technicy.

Zn�w to przeci�g�e, dziwne spojrzenie.

��Szukali�my. Nic tam nie ma.

To by�a najryzykowniejsza cz�� planu. W najlepszym razie Nau i Brughel przyjrz� si� nieco uwa�niej osobie Phama Trinli. W najgorszym� je�li zrozumiej�, �e wyjawia sekrety, o kt�rych nie wiedz� nawet najwy�si rang� obro�cy, znajdzie si� w powa�nych tarapatach. Pham wskaza� na wy�wietlacz na biurku Reynolt.

��Pani pozwoli�� powiedzia�.

Reynolt nie zareagowa�a na ten arogancki gest, lecz sama na�o�y�a wy�wietlacz i przyj�a przekazany przeze� obraz. Pham kontynuowa�:

��Pami�tam kod dost�pu. Jest d�ugi, ale��� Pe�na wersja zakodowana by�a w jego w�asnym ciele, ale nie powiedzia� o tym. Spr�bowa� u�y� kilku nieprawid�owych kod�w i denerwowa� si�, kiedy zawodzi�y. Normalny cz�owiek, nawet Tomas Nau, wyrazi�by ju� zniecierpliwienie albo si� roze�mia�.

Reynolt nic nie m�wi�a. Siedzia�a nieruchomo. Potem o�wiadczy�a nagle:

��Nie mam do tego cierpliwo�ci. Prosz� nie udawa� niekompetencji.

Wiedzia�a. Przez ca�y ten czas, od podr�y z Trilandu a� do tej chwili, nikt nie przejrza� jego sztuczek. Liczy� na wi�cej czasu; kiedy zaczn� ju� u�ywa� nowych lokalizator�w, b�dzie m�g� sporz�dzi� dla siebie jaki� nowy kamufla�. Cholera. Potem przypomnia� sobie, co m�wi� Silipan. Ann� Reynolt co� wiedzia�a. Najprawdopodobniej uzna�a po prostu, �e Trinli jest zb�dn� informacj�.

��Przepraszam�� wymamrota� Pham. Wpisa� w�a�ciw� sekwencj�.

Z biblioteki floty nadesz�o proste potwierdzenie. Srebrne ikonki zawis�y w powietrzu mi�dzy nimi. Inwentarz tajnych danych, specyfikacje komponent�w.

��Dobrze.�� Reynolt skin�a g�ow�. Zrobi�a co� ze swoj� kontrolk�, a jej biuro nagle znikn�o. Obydwoje lecieli przez inwentarz danych, by zatrzyma� si� po�r�d specyfikacji lokalizator�w.

��Rzeczywi�cie, jest temperatura, akustyka, nat�enie �wiat�a� multispektrum. Ale to jest bardziej z�o�one, ni� m�wi� pan na spotkaniu.

��Powiedzia�em, �e lokalizator jest dobry. Reszta to szczeg�y.

Reynolt m�wi�a szybko, analizuj�c kolejne parametry lokalizator�w.

Teraz wydawa�a si� niemal podekscytowana. To urz�dzenie znacznie przewy�sza�o produkty Emergent�w.

��Niezale�ny lokalizator o doskona�ych parametrach i zewn�trznym zasilaniu.�� A widzia�a tylko t� cz��, kt�r� Pham chcia� jej pokaza�.

��Owszem, ale jednak trzeba je napromieniowywa� mikrofalami.

��No i dobrze. W ten spos�b ograniczymy ich u�ywanie, a� w pe�ni je zrozumiemy.

Wygasi�a iluzoryczny obraz i zn�w siedzieli w jej biurze o zimnych, diamentowych �cianach. Pham czu�, �e zaczyna si� poci�. Nawet ju� na niego nie patrzy�a.

��Wed�ug inwentarza mamy jeszcze kilkana�cie milion�w lokalizator�w, o kt�rych nie wiedzieli�my do tej pory.

��Jasne. Kiedy nie s� aktywne, zajmuj� obj�to�� kilku litr�w.

��Byli�cie g�upcami, nie wykorzystuj�c ich w systemie bezpiecze�stwa.

Pham spojrza� na ni� gniewnie.

��My, obro�cy, znali�my ich mo�liwo�ci. W sytuacji zagro�enia�

Te szczeg�y nie znajdowa�y si� ju� jednak w obr�bie fiksacji Ann� Reynolt. Uciszy�a go machni�ciem r�ki.

��Wygl�da na to, �e mamy ich nawet wi�cej, ni� potrzeba do realizacji naszych plan�w.

Pi�kna najemniczka zn�w popatrzy�a na twarz Phama. Przez moment ich spojrzenia si� spotka�y.

��Rozpocz�� pan now� er� nadzoru, obro�co.

Pham spojrza� w jej czyste b��kitne oczy i skin�� g�ow�; mia� nadziej�, �e nie pojmowa�a ca�ej prawdy tego, co powiedzia�a. On za� u�wiadomi� sobie w�a�nie, �e Reynolt jest kluczowym elementem jego plan�w. Ann� Reynolt zarz�dza�a niemal wszystkimi fiksatami. To poprzez ni� Tomas Nau sprawowa� kontrol� nad wi�kszo�ci� operacji. Ann� Reynolt wiedzia�a o Emergentach rzeczy, kt�re musia� wiedzie� rewolucjonista, by w og�le marzy� o powodzeniu swej misji. I Ann� Reynolt by�a fiksatem. Mog�a domy�li� si�, co knuje Pham albo sta� si� kluczem do zniszczenia Naua i Brughla.

W tymczasowej kwaterze nigdy nie panowa�a ca�kowita cisza. Budynek mieszkalny Kupc�w mia� zaledwie sto metr�w �rednicy; poruszaj�cy si� w nim ludzie tworzyli napr�enia, kt�rych nie da�o si� ca�kiem wyt�umi�.

Napr�enia termiczne wydawa�y od czasu do czasu g�o�ne, ostre trzaski. Teraz jednak wi�kszo�� za�ogi by�a pogr��ona w hibernacji; w kabinie Phama Nuwena panowa�a wi�c wzgl�dna cisza. Pham unosi� si� w p�mroku, udaj�c drzemk�. Jego sekretne �ycie mia�o w�a�nie wkroczy� w nowy, bardzo pracowity etap. Emergenci nie wiedzieli, �e zostali w�a�nie wci�gni�ci w pu�apk�, kt�ra si�ga�a g��biej ni� wiedza kt�regokolwiek z kapitan�w floty Queng Ho. By�a to jedna z dw�ch czy trzech sztuczek, kt�re Pham Nuwen zachowa� niemal wy��cznie dla siebie. Wiedzia�a o nich Sura i kilku innych, ale po Brisgo Gap ta wiedza nie sta�a si� og�lnym dziedzictwem Queng Ho.

Pham zawsze si� nad tym zastanawia�; Sura potrafi�a by� sprytna.

Ile czasu minie, nim ludzie Reynolt i Brughla naucz� si� obs�ugiwa� nowe lokalizatory? Mieli wystarczaj�co du�o tych gad�et�w, by nie tylko upro�ci� stabilizacj� LI, ale i zasypa� nimi ca�� przestrze� mieszkaln�.

Dziesi�� razy na sekund� przez kwatery przebiega� impuls mikrofal�� do�� bezprzewodowej energii, by zasili� wszystkie lokalizatory. Tu� przed pocz�tkiem okresu snu zauwa�y� pierwsze py�ki wp�ywaj�ce do pokoju przez wentylator. W tej chwili Brughel i Reynolt kalibrowali zapewne system. Ju� za moment Brughel i Nau b�d� gratulowali sobie jako�ci d�wi�ku i obrazu.

By� mo�e wy��cz� wreszcie te swoje prymitywne urz�dzenia szpiegowskie; nawet je�li szcz�cie a� tak mu nie dopisze� c�, za kilka Msekund b�dzie m�g� manipulowa� ich sygna�ami.

Co� niewiele ci�szego od py�ku kurzu osiad�o na jego policzku. Otar� twarz r�k�, jakby co� go dra�ni�o, i osadzi� py�ek tu� obok powieki. Kilka minut p�niej wsadzi� inny g��boko do prawego ucha. U�miechn�� si� w duchu ironicznie, przypomniawszy sobie, ile wysi�ku w�o�yli Emergenci w unieszkodliwienie urz�dze� 1/0.

Lokalizatory rzeczywi�cie spe�nia�y wszystkie funkcje, o kt�rych Pham powiedzia� Tomasowi Nau. Jak wszystkie tego typu urz�dzenia w ludzkiej historii, te okre�la�y nawzajem swoje po�o�enie w przestrzeni�� proste �wiczenie, nic ponad obliczanie czasu lotu. Wersje Queng Ho by�y wyj�tkowo ma�e, mog�y by� zasilane bezprzewodowo i mia�y prosty uk�ad czujnik�w. Stanowi�y �wietne urz�dzenia szpiegowskie, w�a�nie takie, jakich potrzebowa� grupmistrz Nau. Lokalizatory tworzy�y rodzaj sieci komputerowej, a w�a�ciwie nietypowy, rozproszony procesor. Ka�dy male�ki p�atek mia� niewielk� zdolno�� obliczeniow�, a wszystkie komunikowa�y si� ze sob�. Kilkaset tysi�cy takich drobin, rozsianych na ca�ej przestrzeni mieszkalnej Kupc�w, mia�o wi�ksz� moc obliczeniow� ni� ca�y sprz�t przywieziony przez Naua i Brughla. Oczywi�cie, wszystkie lokalizatory�� nawet emergenckie rupiecie�� mia�y taki potencja� obliczeniowy. Prawdziwym sekretem modelu Queng Ho by� fakt, �e nie potrzebowa� on �adnego dodatkowego interfejsu dla wej�cia i wyj�cia. Ka�dy, kto zna� ten sekret, m�g� uzyska� bezpo�redni dost�p do lokalizator�w, pozwoli�, by lokalizatory wyczu�y pozycj� jego cia�a, zinterpretowa�y w�a�ciwe kody i odpowiedzia�y wbudowanymi efektorami. Fakt, �e Emergenci usun�li z kwater Queng Ho wszystkie interfejsy czo�owe, nie mia� tutaj �adnego znaczenia. Teraz interfejs Queng Ho by� dost�pny dla ka�dego, kto zna� tajemnice.

To wymaga�o jednak specjalnej wiedzy i koncentracji. Nie by�o to co�, co mog�o wydarzy� si� przypadkiem czy pod przymusem. Pham u�o�y� si� wygodnie w hamaku, udaj�c, �e wreszcie zasn�� na dobre i przygotowuj�c si� do czekaj�cej go pracy. Potrzebowa� szczeg�lnego rytmu uderze� serca, szczeg�lnej kadencji oddechu. Czy ja to w og�le pami�tam, potylu latach? Irracjonalny strach wybi� go na moment z koncentracji. Jeden py�ek przy oku, drugi w uchu; to powinno wystarczy� do zestrojenia innych lokalizator�w unosz�cych si� w pokoju. To powinno wystarczy�.

Nadal jednak nie m�g� wprawi� si� we w�a�ciwy nastr�j. Wci�� powraca� my�lami do Ann� Reynolt i do tego, co pokaza� mu Silipan. By� pewien, �e fiksaci pr�dzej czy p�niej przejrz� jego plany. Fiksacja by�a cudem. Pham Nuwen m�g� stworzy� prawdziwe imperium Queng Ho�� pomimo zdrady Sury�� gdyby tylko mia� takie narz�dzia. Tak, cena by�a wysoka. Pham przypomnia� sobie rz�dy zombi na Strychu Hammerfest. Widzia� co najmniej kilka sposob�w, kt�re mog�yby uczyni� ten system �agodniejszym, ale tak czy inaczej wykorzystanie zafiksowanych narz�dzi wymaga�o pewnych po�wi�ce�.

Czy ostateczny sukces, prawdziwe imperium Queng Ho, warte by�o tej ceny? Czy m�g� j� zap�aci�?

Tak i jeszcze raz tak!

W tym tempie nigdy nie osi�gnie stanu koniecznego do dost�pu. Cofn�� si�, rozpocz�� od nowa ca�y proces relaksacyjny. Pozwoli�, by jego wyobra�nia si�gn�a do wspomnie�. Jak to wygl�da�o na samym pocz�tku?

Sura Vinh dostarczy�a �Repryz� i nadal bardzo naiwnego Phama Nuwena na ksi�yce miasta Namqem�

Pozosta� tam przez pi�tna�cie lat. To by�y najszcz�liwsze lata �ycia Phama Nuwena. Kuzyni Sury tak�e przebywali wtedy w uk�adzie Namqem�� i zakochali si� w pomys�ach, kt�re przedstawiali im Sura i jej m�ody barbarzy�ca; metoda mi�dzygwiezdnej synchronizacji, sprzeda� technologii bez szkody dla ich pozycji handlowej, sp�jna mi�dzygwiezdna kultura handlowa. (Pham nauczy� si� ju�, �e nie powinien m�wi� o planach si�gaj�cych poza ten punkt). Kuzyni Sury powr�cili w�a�nie z jakich� bardzo zyskownych wypraw, lecz i oni widzieli ograniczenia wyizolowanego handlu. Pozostawieni sami sobie, zbiliby fortuny, nawet utrzymali je przez jaki� okres� w ko�cu jednak przepadliby w czasie i mi�dzygwiezdnej ciemno�ci. Naprawd� mieli ogromne uznanie dla wielu z plan�w Phama.

W pewnym sensie jego pobyt z Sur� na Namqem przypomina� ich pierwsze dni na �Repryzie�. To jednak ci�gn�o si� i ci�gn�o bez ko�ca, wsp�lne marzenia i rado�ci. Pojawi�y si� te� cuda, kt�rych jego twarda g�owa, prze�adowana wielkimi planami i zamierzeniami, nawet nie bra�a pod uwagꠗ dzieci. Nigdy nie wyobra�a� sobie, jak r�na mo�e by� rodzina od tego, co zna� ze swego dzieci�stwa. Ratko, Butra i Qo byli ich pierwszymi dzie�mi. Mieszka� z nimi, uczy� je, bawi� si� z nimi, pokazywa� im cuda �wiatowego parku Namqem. Pham kocha� je znacznie mocniej ni� siebie i niemal tak mocno jak Sur�. Omal nie zrezygnowa� z Wielkiego Planu, by pozosta� z nimi. P�niej jednak m�g� to nadrobi�, a Sura mu przebaczy�a. Kiedy powr�ci� trzydzie�ci lat p�niej, Sura czeka�a na niego z wie�ciami o pomy�lnej realizacji innych cz�ci Planu. Wtedy ich pierwsze dzieci ju� same podr�owa�y po kosmosie i wnosi�y sw�j wk�ad w tworzenie nowego Queng Ho.

Pham dorobi� si� floty trzech okr�t�w. Spotyka�y go r�ne niepowodzenia i katastrofy. Do�wiadczy� zdrady. Zamle Eng zostawi� go niemal na pewn� �mier� w ob�oku komety Kielle. Sp�dzi� tam dwadzie�cia lat, dorabiaj�c si� wielkiej fortuny od zera, byle tylko uciec z tego miejsca.

Sura polecia�a z nim w kilka misji, za�o�yli nowe rodziny na kilku �wiatach. Min�� wiek. Trzy. Protoko�y misji, kt�re opracowali na starej �Repryzie�, dobrze im s�u�y�y, od czasu do czasu spotykali si� ze swoimi dzie�mi i dzie�mi dzieci. Niekt�re z nich by�y lepszymi przyjaci�mi ni� Ratko, Bura czy Qo, nigdy jednak nie kocha� ich tak bardzo. Pham widzia�, jak powoli tworzy si� nowa struktura. Na razie by� to tylko handel, czasami wzmocniony wi�zami rodzinnymi. Wiedzia�, �e kiedy� przerodzi si� to w co� znacznie wi�kszego.

Najtrudniejsz� rzecz� by�o zrozumienie, �e b�d� potrzebowali kogo� w centrum, przynajmniej w pierwszych wiekach. Coraz cz�ciej Sura pozostawa�a na planecie, koordynuj�c przedsi�wzi�cia Phama i innych.

Mimo to nadal mieli dzieci. Sura rodzi�a nowych syn�w i c�rki, kiedy Pham by� o lata �wietlne od domu. �artowa� z ni� z tego cudu, cho� w rzeczywisto�ci bola�o go, �e Sura ma innych kochank�w. Sura u�miechn�a si� �agodnie i pokr�ci�a g�ow�.

��Nie, Pham. Ka�de dziecko, kt�re nazywam swoim, jest tak�e twoje.�� W jej oczach pojawi� si� chytry b�ysk.�� Przez lata nape�ni�e� mnie tak, �e mog�abym urodzi� ci ca�� armi�. Nie mog� wykorzysta� tego daru w ca�o�ci, ale z pewno�ci� b�d� go wykorzystywa�.

��Tylko bez klon�w�� powiedzia� Pham ostrzej, ni� zamierza�.

��Bo�e, nie��� Odwr�ci�a wzrok.�� Ja� jeden wystarczysz mi zupe�no�ci.�� Mo�e by�a r�wnie przes�dna jak on. A mo�e nie.�� Nie, u�ywam naturalnych zygot. Nie zawsze jestem drugim dawc� albo jedynym dawc�.

Medycy z Namqem s� w tym bardzo dobrzy.�� Odwr�ci�a si� i zobaczy�a jego twarz.�� Przysi�gam, Pham, wszystkie twoje dzieci maj� rodziny.

Wszystkie s� kochane� Potrzebujemy ich, Pham. Potrzebujemy rodzin i Wielkich Rodzin. Potrzebuje ich Plan.�� Szturchn�a go �artobliwie, pr�buj�c przegna� wyraz dezaprobaty z jego twarzy.�� Hej, Pham! Czy� to nie senne marzenie ka�dego barbarzy�skiego zdobywcy? C�, powiem ci, �e przebi�e� ich wszystkich.

Tak. Tysi�ce dzieci z tysi�cy partnerek, wychowanie i opieka bez �adnych koszt�w z jego strony. Prowadz�c kampani� kr�lob�jstwa i konkubinatu w krajach P�nocnego Wybrze�a, jego ojciec bezskutecznie pr�bowa� zrealizowa� podobny plan, tyle �e na znacznie mniejsz� skal�. Pham obywa� si� bez morderstw, bez przemocy. A jednak� od jak dawna Sura uprawia�a ten proceder? Ile dzieci i ilu �dawc�w�? Wyobra�a� j� sobie teraz, jak planuje drzewa genealogiczne, umieszcza odpowiednie talenty w ka�dej z nowo utworzonych Rodzin, rozsiewa je po ca�ym Queng Ho.

Doznawa� przedziwnych, sprzecznych uczu�, kiedy analizowa� t� sytuacj�.

Jak powiedzia�a Sura, by�o to senne marzenie ka�dego barbarzy�cy� ale tak�e i swego rodzaju gwa�t.

��Powiedzia�abym ci na samym pocz�tku, Pham. Ale ba�am si�, �e b�dziesz przeciwny. A to jest takie wa�ne.�� W ko�cu Pham zaakceptowa� ten pomys�. Rzeczywi�cie, ten pomys� by� wa�ny dla realizacji Planu. Z b�lem jednak my�la� o wszystkich dzieciach, kt�rych nigdy nie b�dzie mu dane pozna�.

Przemieszczaj�c si� z pr�dko�ci� 0,3 c, Pham Nuwen podr�owa� daleko. Wsz�dzie byli Kupcy, cho� ci, kt�rzy �yli w odleg�o�ci wi�kszej ni� trzydzie�ci lat �wietlnych od centrum, rzadko nazywali siebie Queng Ho.

To nie mia�o znaczenia. Liczy�o si� tylko to, �e rozumieli Plan. Przekonani przez Phama nie�li jego idee coraz dalej. Gdziekolwiek polecia��� i dalej, bo niekt�rym Kupcom wystarcza�y tylko informacje przekazane drog� radiow��� rozprzestrzenia� ducha Queng Ho.

Pham zawsze powraca� na Namqem, naginaj�c Wielki Harmonogram niemal do granic mo�liwo�ci. Sura si� starza�a. Mia�a teraz dwie�cie lub trzysta lat. Jej cia�o nadal by�o j�drne i m�ode, lecz nieub�aganie zbli�a� si� czas, kiedy nawet najbardziej zaawansowana medycyna nie utrzyma jej w tym stanie. Nawet niekt�re spo�r�d ich dzieci zd��y�y si� ju� zestarze�, gdy� zbyt d�ugo przebywa�y w portach pomi�dzy kolejnymi podr�ami. Czasami Pham dostrzega� w oczach Sury starcz� m�dro��.

Zawsze, gdy wraca� na Namqem, zadawa� jej to pytanie. Wreszcie pewnej nocy, gdy le�eli obok siebie nasyceni po d�ugim, rozkosznym akcie mi�osnym, Pham wybuchn�� gwa�townie:

��To nie tak mia�o wygl�da�, Suro! Plan by� dla nas obojga. Le� ze mn�. Albo przynajmniej zacznij podr�owa� sama.�� A wtedy b�dziemymogli si� spotyka� jeszcze przez wiele lat, do ko�ca �ycia.

Sura odchyli�a si� od niego i wsun�a d�o� za jego kark. U�miecha�a si� smutno.

��Wiem. My�leli�my, �e oboje b�dziemy mogli swobodnie podr�owa�.

Zabawne, ale to najwi�ksza pomy�ka, jak� pope�nili�my w naszym oryginalnym Planie. Przyznaj uczciwie; wiedzia�e�, �e jedno z nas musi zosta� w jakim� centralnym miejscu, musi radzi� sobie z Planem niemal przez jedn�, nieprzerwan� wacht�.�� Podb�j wszech�wiata ni�s� ze sob� tryliony drobnych problem�w, kt�rymi musia� zajmowa� si� kto� aktywny.

��Tak, w pierwszych wiekach. Ale nie przez� nie przez ca�e twoje �ycie!

Sura pokr�ci�a g�ow�. Jej d�o� delikatnie g�adzi�a go po karku.

��Niestety� mylili�my si�.�� Dostrzeg�a b�l i niepok�j na jego twarzy, przyci�gn�a go do siebie.�� M�j biedny, barbarzy�ski ksi���.�� S�ysza� lekk� ironi� w jej g�osie.�� Stanowisz m�j wyj�tkowy, niepowtarzalny skarb. A wiesz dlaczego? Bo jeste� geniuszem. Jeste� op�tany. Ale kocham ci� z jeszcze innego powodu. W �rodku jeste� jedn� wielk� sprzeczno�ci�.

Ma�y Pham dorasta� na biednych przedmie�ciach piek�a. Widzia�e� zdrad� i sam zosta�e� zdradzony. Rozumiesz z�o r�wnie dobrze jak prawdziwy zbrodniarz. A mimo to ma�y Pham wierzy we wszystkie mity o rycersko�ci i honorze, mimo to poszukuje idea�u. Gdzie� w twojej g�owie te sprzeczno�ci �yj� obok siebie, a ty przez ca�e �ycie pr�bujesz je pogodzi�, pr�bujesz dopasowa� do nich ca�y wszech�wiat. B�dziesz bardzo bliski osi�gni�cia tego celu, wystarczaj�co bliski dla mnie, dla ka�dego rozs�dnego cz�owie ka�� ale mo�e nie do�� bliski, by� sam czu� si� usatysfakcjonowany. Musz� tu zosta�, je�li nasz Plan ma si� powie��. A ty, z tego samego powodu, musisz mnie opu�ci�. Niestety, dobrze o tym wiesz, prawda, Pham?

Pham spojrza� na prawdziwe okna otaczaj�ce apartament Sury. Znajdowali si� na szczycie ogromnego biurowca w kszta�cie wie�y, wyrastaj�cego z powierzchni najwi�kszego ksi�yca Namqem. Nieruchomo�ci na Tarelsku, szczeg�lnie biurowce, osi�ga�y niebotyczne wr�cz ceny, co przy takiej mocy komunikacji sieciowej wydawa�o si� zupe�nie niezrozumia�e.

Kiedy ta wie�a po raz ostatni by�a wystawiona na sprzeda�, warto�� rocznego wynajmu ostatniego pi�tra r�wna�a si� cenie statku kosmicznego.

Przez ostatnie siedemdziesi�t lat wie�a wraz z przyleg�o�ciami nale�a�a do rodzin Queng Ho, g��wnie potomk�w Phama i Sury. By�a to najmniejsza cz�� ich maj�tku, uk�on w stron� mody.

Teraz zbli�a� si� w�a�nie wiecz�r. Sierp Namqem wisia� nisko na niebie; �wiat�a dzielnicy biznesowej Tarelska skutecznie rywalizowa�y z blaskiem ojczystego �wiata. Za Ksekund� na niebie mia�y si� pojawi� stocznie Vinh & Mamso. By�y to prawdopodobnie najwi�ksze stocznie w Ludzkiej Przestrzeni. Lecz nawet one stanowi�y tylko drobn� cz�� maj�tku Rodzin.

Za ni� sta�o bogactwo ca�ego Queng Ho, z ka�dym rokiem coraz wi�ksze, si�gaj�ce w coraz bardziej odleg�e zak�tki Ludzkiej Przestrzeni. On i Sura za�o�yli najwi�ksz� kultur� kupieck� wszech czas�w. Tak widzia�a to Sura.

To by�o wszystko, co kiedykolwiek widzia�a. To by�o wszystko, czego kiedykolwiek chcia�a. Sura nie przejmowa�a si� tym, �e nie do�yje ery ich ostatecznego sukcesu� bo uwa�a�a, �e ten nigdy nie nadejdzie.

Pham powstrzyma� wi�c �zy, kt�re gromadzi�y si� pod jego powiekami. Obj�� Sur�, przyci�gn�� do siebie delikatnie i poca�owa� j� w szyj�.

��Tak, wiem�� powiedzia� wreszcie.

Pham op�ni� sw�j odlot z Namqem o dwa lata, o pi��. Zosta� tak d�ugo, �e nie m�g� ju� dotrzyma� Wielkiego Harmonogramu. Odwo�a� kilka wa�nych spotka�. Kolejne op�nienie stanowi�o zagro�enie dla ca�ego Planu. Kiedy wreszcie opu�ci� Sur�, co� w nim umar�o. Przetrwa�a ich przyja��, w pewnym abstrakcyjnym sensie przetrwa�a nawet ich mi�o��.

Otworzy�a si� jednak mi�dzy nimi przepa�� czasu, a Pham wiedzia�, �e ju� nigdy nie zdo�a jej zasypa�.

Nim Pham Nuwen prze�y� sto lat, zwiedzi� ju� ponad trzydzie�ci uk�ad�w s�onecznych, sto kultur. Istnieli Kupcy, kt�rzy widzieli wi�cej, ale nie by�o ich wielu. Z pewno�ci� Sura, zaj�ta planowaniem na Namqem, nigdy nie obejrza�a tego, co Pham. Sura mia�a tylko ksi��ki i opowie�ci, raporty z odleg�ych miejsc.

Dla rozumnych cywilizacji, nawet tych podr�uj�cych w kosmosie, nic nie trwa�o wiecznie. Z cudem graniczy� fakt, �e ludzka rasa przetrwa�a do�� d�ugo, by uciec z Ziemi. Ka�da inteligentna rasa mog�a si� unicestwi� na wiele r�nych sposob�w. Pu�apki i ucieczki, zarazy, katastrofy atmosferyczne, zderzenia�� to by�y najprostsze niebezpiecze�stwa.

Ludzko�� �y�a do�� d�ugo, by zda� sobie spraw� z zagro�enia. Jednak nawet przy zachowaniu najwi�kszych �rodk�w ostro�no�ci ka�da cywilizacja techniczna nosi w sobie zal��ek w�asnej zag�ady. Wcze�niej czy p�niej jej struktury kostniej�, a polityka doprowadza j� do upadku. Pham Nuwen urodzi� si� na Canberze w mrokach �redniowiecza. Teraz wiedzia�, �e tamtejsza sytuacja wcale nie by�a najgorsza�� w ko�cu rasa ludzka przetrwa�a, nawet je�li straci�a na jaki� czas rozwini�t� technik�. Podczas pierwszych stu lat swego �ycia Pham odwiedza� niekt�re �wiaty kilkakrotnie. Czasami pomi�dzy poszczeg�lnymi wizytami mija�y ca�e stulecia.

Widzia� wi�c, jak utopia Neumars staje si� przeludnion� dyktatur�, jak oceaniczne miasta zamieniaj� si� w slumsy dla miliard�w. Siedemdziesi�t lat p�niej powr�ci� do �wiata zamieszkanego przez kilkaset tysi�cy ludzi, �wiata ma�ych wiosek i dzikus�w o pomalowanych twarzach, kt�rzy znali wielk� przesz�o�� swej planety tylko z �a�obnych pie�ni. Wyprawa zako�czy�aby si� ca�kowitym niepowodzeniem, gdyby nie pie�ni Vilnios.

Ale Neumarowie i tak mieli szcz�cie w por�wnaniu z martwymi �wiatami.

Stara Ziemia by�a czterokrotnie rekolonizowana od zera, nim zacz�a si� diaspora.

Musia� istnie� jaki� lepszy spos�b, a wizyta na ka�dym nowym �wiecie upewnia�a Phama, �e on zna ten spos�b. Imperium. Rz�d tak wielki, �e upadek ca�ego uk�adu s�onecznego nie zachwia�by jego podstawami.

Kultura handlowa Queng Ho stanowi�a pocz�tek. Wkr�tce mia�a zamieni� si� w imperium handlowe Queng Ho� a kiedy� w prawdziwe imperium.

Queng Ho znajdowali si� bowiem w wyj�tkowej sytuacji. Ka�da cywilizacja Klient�w u szczytu swej �wietno�ci rozwin�a niezwyk�� naukꠗ a czasami poprawia�a nawet te rozwi�zania, kt�re do tej pory wydawa�y si� najlepsze i niedo�cignione. Zwykle te osi�gni�cia gin�y wraz z cywilizacj�.

Jednak Queng Ho trwali wiecznie, gromadz�c wszystko, co najlepsze. Dla Sury by�a to najwi�ksza przewaga Queng Ho nad innymi kulturami handlowymi.

Dla Phama Nuwena by�o to co� wi�cej. Dlaczego mamy sprzedawa�wszystko, czego si� nauczyli�my? Owszem, mo�emy odda� cze�� tej wiedzy.

Tak mi�dzy innymi zarabiamy na �ycie. Ale gromad�my najwspanialsze osi�gni�cia ludzkiego post�pu�� przechowujmy je dla dobra wszystkich.

St�d w�a�nie wzi�y si� lokalizatory Queng Ho. Pham wybra� si� po nie do Trygve Ytre, najbardziej odleg�ego od Namqem miejsca, jakie do tej pory odwiedzi�.

S�o�ce Trygve by�o jedn� z tych ma�ych, przy�mionych gwiazd M, robactwa tych cz�ci galaktyki, kt�re nadawa�y si� do kolonizacji. Na jedno s�o�ce przypominaj�ce S�o�ce Starej Ziemi przypada�y dziesi�tki takich gwiazd�� a wi�kszo�� mia�a planety. Miejsca te nie nadawa�y si� raczej do zamieszkania, ekosfera gwiezdna by�a tak cienka, �e cywilizacja bez wysoko rozwini�tej techniki nie przetrwa�aby tam nawet kilku lat. W pierwszych tysi�cleciach podboju kosmosu ludzko�� ignorowa�a ten fakt i zasiedli�a spor� liczb� podobnych �wiat�w. Naiwni, zbyt optymistyczni kolonizatorzy wierzyli, �e ich technika b�dzie trwa� wiecznie. A potem, po pierwszym Upadku, miliony ludzi zosta�y porzucone na �wiatach lodu lub �wiatach ognia, je�li planeta znajdowa�a si� po wewn�trznej stronie ekosfery gwiazdy.

Trygve Ytre stanowi�a nieco bezpieczniejszy wariant, do�� zreszt� powszechny; gwie�dzie towarzyszy�a planeta olbrzym, orbituj�ca nieco poza zasadnicz� ekosfera. Planeta mia�a dwa ksi�yce, jeden wielko�ci Ziemi. Oba by�y zamieszkane w czasie, gdy odwiedzi� je Pham. Lecz wi�kszy, Ytre, by� prawdziwym klejnotem. P�ywy i ciep�o wydzielane przez Trygve rekompensowa�y niedostatki s�o�ca. Ytre mia� l�dy, powietrze i p�ynne oceany. Ludzie z Trygye Ytre przetrwali ju� co najmniej jeden upadek swej cywilizacji.

W tej chwili dysponowali technik� dor�wnuj�c� najwi�kszym osi�gni�ciom ludzko�ci. Ma�a flota Phama zosta�a ciep�o przyj�ta, znalaz�a przyzwoite stocznie w pasie asteroid odleg�ym o miliard kilometr�w od s�o�ca. Pham zostawi� za�ogi na pok�adzie okr�t�w, sam za�, korzystaj�c z miejscowego transportu, uda� si� na Trygve i Ytre. Nie by�o to Namqem, ale ci ludzie widzieli ju� innych Kupc�w. Widzieli tak�e okr�ty Phama i jego wst�pn� list� handlow�. Wi�kszo�� oferowanych przez Phama towar�w nie mog�a mierzy� si� z osi�gni�ciami mieszka�c�w Ytre.

Nuwen pozosta� na Ytre przez jaki� czas, kilka tygodni, kt�re miejscowi nazywali jednostkami. Jednostka taka trwa�a jakie� sze��set Ksekund, czyli tyle, ile zajmowa�o Ytre jedno okr��enie olbrzyma Trygve. Samo Trygve okr��a�o s�o�ce w czasie sze�ciu Msekund. Kalendarz mieszka�c�w Ytre sk�ada� si� wi�c r�wno z dziesi�ciu tygodni.

Cho� �wiat ten balansowa� pomi�dzy ogniem i lodem, spora cz�� Ytre nadawa�a si� do zamieszkania.

��Nasz �wiat jest klimatycznie stabilniejszy ni� Stara Ziemia�� che�pili si� tubylcy.�� Ytre le�y g��boko w studni grawitacyjnej Trygve, nic nie zak��ca jej biegu.

Zabezpieczyli si� te� przed wszelkimi zagro�eniami. S�o�ce M3 mia�o niewiele ponad jeden stopie� szeroko�ci. Kto� nierozs�dny m�g�by spojrze� prosto na jego czerwony dysk, zobaczy� tam wiruj�ce gazy, wielkie i ciemne plamy. Kilka sekund takiej obserwacji mog�o spowodowa� powa�ne poparzenia, bo oczywi�cie gwiazda by�a znacznie ja�niejsza w podczerwieni ni� w �wietle widzialnym. Zalecane ochraniacze na oczy wygl�da�y jak zwyk�y, czysty plastik, ale Pham stara� si� ich nie u�ywa� bez wyra�nej potrzeby.

Jego gospodarze�� grupa miejscowych przedsi�biorc�w�� podejmowali go na w�asny koszt. Pham sp�dza� czas na nauce j�zyka, stara� si� te� znale�� w�r�d swoich towar�w co�, co mog�o by� warto�ciowe dla jego Klient�w. Ci r�wnie wytrwale d��yli do tego samego celu. Przypomina�o to szpiegostwo przemys�owe w odwr�conej, karykaturalnej postaci.

Elektronika mieszka�c�w Ytre by�a lepsza od wszystkiego, co dot�d widzia� Pham, cho� Queng Ho mogliby im podsun�� kilka usprawnie� w oprogramowaniu. Automatyka medyczna znajdowa�a si� z kolei na nieco ni�szym poziomie; tu w�a�nie Pham upatrywa� swojej szansy, punktu zaczepienia podczas dalszych negocjacji.

Pham i jego ludzie skatalogowali wszystkie korzy�ci, jakie mo�e przynie�� im to spotkanie. Zyski by�yby znacznie wi�ksze od koszt�w podr�y.

Pham s�ysza� jednak pewne plotki. Jego gospodarze reprezentowali grupꠗ �kartel�, bo tylko tak da�o si� przet�umaczy� to s�owo. Ukrywali przed sob� wiele rzeczy. Plotki m�wi�y o nowym typie lokalizatora, mniejszym od wszystkich, jakie skonstruowano do tej pory, i do tego niewymagaj�cym wewn�trznego �r�d�a zasilania. Wszystko, co dotyczy�o lokalizator�w, zw�aszcza jakie� istotne usprawnienia, by�o zyskownym przedsi�wzi�ciem; urz�dzenia te by�y spoiwem pozycyjnym, kt�re czyni�o wbudowane systemy tak pot�nymi. Lecz te superlokalizatory zawiera�y podobno czujniki i efektory. Je�li ta plotka mia�a potwierdzenie w rzeczywisto�ci, mog�a zawa�y� na przysz�o�ci ca�ego Ytre, zdestabilizowa� jego system polityczny i militarny.

Pham Nuwen wiedzia�, jak zbiera� informacje w spo�ecze�stwie technicznym, nawet je�li nie zna� biegle j�zyka tego spo�ecze�stwa, i nawet je�li pozostawa� pod sta�� obserwacj�. W ci�gu czterech tygodni dowiedzia� si�, kt�ry kartel mo�e by� posiadaczem tego niezwyk�ego wynalazku. Zna� nazwisko jego magnata: Gunnar Larson. Kartel Larsona nie wspomina� o nowym lokalizatorze podczas negocjacji handlowych, a Pham nie chcia� m�wi� o nim w obecno�ci innych. Zaaran�owa� wi�c prywatne spotkanie sam na sam z Larsonem. By�o to posuni�cie, kt�re zrozumieliby nawet wujkowie i ciotki Phama ze �redniowiecznej Canberry, cho� techniczne wybiegi konieczne do zorganizowania rozmowy pozosta�yby dla nich czarn� magi�.

Sze�� tygodni po l�dowaniu na Ytre Pham Nuwen spacerowa� samotnie wzd�u� najmodniejszej otwartej ulicy w Dirby. Rozproszone chmury przypomina�y o niedawnym deszczu. Mieni�y si� odcieniami r�u i szaro�ci w przedwieczornym blasku. S�o�ce skry�o si� w�a�nie za Trygve. �uk z�ota i czerwiem opasuj�cy kraw�d� planety by� jedynym widzialnym �ladem s�o�ca wchodz�cego w faz� za�mienia. Dysk olbrzyma zajmowa� dziesi�� stopni nieba. Bezg�o�ne b��kitne b�yskawice migota�y w okolicy jego biegun�w polarnych.

Powietrze by�o zimne i wilgotne, bryza nios�a s�odkie, naturalne zapachy. Pham szed� niespiesznym, lecz jednostajnym tempem, ci�gn�c mocno za smycz, kiedy jego psy chcia�y przyjrze� si� bli�ej czemu� z boku promenady. Rola, w kt�r� si� wcieli�, wymaga�a, by spacerowa� powoli, napawa� si� widokami, k�ania� uprzejmie przechodniom ubranym podobnie do niego. By� po prostu bogatym mieszka�cem tej dzielnicy, kt�ry wybra� si� na przechadzk�, by podziwia� wieczorne niebo i popisywa� si� swymi psami. Tak przynajmniej poucza� go cz�owiek, kt�ry wraz z nim aran�owa� spotkanie.

��Ochrona na Huskestrade jest bardzo czujna. Je�li jednak nie b�dzie pan mia� jakiego� pretekstu, �eby tamt�dy chodzi�, policja mo�e pana zatrzyma�. Prosz� zabra� ze sob� jakie� drogie psy. To wystarczaj�cy pow�d, by wyj�� na spacer.

Pham spogl�da� na os�oni�te drzewami pa�ace stoj�ce wzd�u� promenady. Dirby wygl�da�o na spokojne miejsce. Kr�ci�o si� tu sporo policji� gdyby jednak do�� wielu ludzi chcia�o co� zmieni�, wystarczy�aby jedna noc ognia i zamieszek. Kartele prowadzi�y tward�, handlow� gr�, ale ich cywilizacja prze�ywa�a w�a�nie sw�j rozkwit, najszcz�liwszy okres rozwoju. Mo�e s�owo �kartel� nie by�o nawet w�a�ciwym okre�leniem.

Niekt�rzy magnaci, w�r�d nich Gunnar Larson, pozowali na m�drc�w czerpi�cych pe�nymi gar�ciami ze skarbnicy staro�ytno�ci. Larson by� szefem, owszem, ale s�owo okre�laj�ce jego pozycj� znaczy�o co� wi�cej. Pham zna� termin �kr�l filozof�. Ale Larsem by� biznesmenem. Mo�e jego tytu� znaczy� �magnat filozof�. Hmm�

Pham dotar� do posiad�o�ci Larsona. Skr�ci� w prywatn� alejk�, kt�ra by�a niemal tak szeroka jak promenada. Obraz w jego wy�wietlaczu przygas�, a potem znikn�� zupe�nie; po kilku kolejnych krokach mia� ju� tylko naturalny widok. Pham by� poirytowany, ale nie zaskoczony. Szed� dalej pewnym krokiem, jakby to miejsce nale�a�o do niego, pozwoli� nawet psom za�atwi� si� za dwumetrow� rabatk� z kwiatami. Niech magnatfilozof zrozumie m�j g��boki szacunek dla ca�ej tej tajemnicy.

��Prosz� za mn��� odezwa� si� nagle g�os za jego plecami. Pham st�umi� nerwowy odruch, odwr�ci� si� i skin�� spokojnie g�ow�. W czerwonawym p�mroku nie widzia� �adnej broni. Wysoko na niebie, dwa miliony kilometr�w dalej, na powierzchni Trygve zamigota� �a�cuch b��kitnych b�yskawic. Pham przyjrza� si� uwa�niej swemu przewodnikowi i pozosta�ej tr�jce, ukrytej w ciemno�ci. Nosili ubrania korporacji, nie m�g� jednak nie zauwa�y� sztywnej, wojskowej postawy ani wy�wietlaczy na ich oczach.

Pozwoli� im zabra� psy. W�a�ciwie zrobi� to z ulg�. Cztery ogromne bestie o drapie�nym wygl�dzie nie budzi�y jego zaufania. Cho� nie sprawia�y mu �adnych k�opot�w, musia�by odby� jeszcze wiele podobnych przechadzek, by zapa�a� do nich sympati�.

Pham i pozostali stra�nicy przeszli jeszcze ponad sto metr�w. Pham widzia� ga��zie ko�ysane delikatn� bryz�, mech okrywaj�cy korzenie drzew. Zauwa�y� ju� wcze�niej, �e im wy�sz� pozycj� spo�eczn� zajmowa� dany biznesmen, tym wi�kszym by� mi�o�nikiem natury�� i tym wi�ksz� wag� przywi�zywa� do szczeg��w. Bez w�tpienia ta �le�na �cie�ka� piel�gnowana by�a od wiek�w, by mog�a upodobni� si� do prawdziwego szlaku w dzikim terenie.

�cie�ka prowadzi�a na niewielkie wzg�rze, gdzie nad strumykiem i niewielkim stawem znajdowa� si� ogr�d. W czerwonawym blasku wida� by�o wyra�nie zarysy sto��w i ludzkiej postaci, kt�ra podnios�a si�, by powita� Phama.

��Magnacie Larson.�� Pham wykona� lekki uk�on, kt�rym�� jak zaobserwowa��� pozdrawiali si� r�wni sobie. Larson odda� powitanie. Pham nie widzia� jego twarzy, by� jednak przekonany, �e magnat si� u�miecha.

��Kapitanie Nuwen� prosz� usi���.

W niekt�rych kulturach prawdziwy handel zaczyna si� dopiero wtedy, gdy wszyscy s� �miertelni znudzeni rozmow� o niczym. Pham nie przypuszcza�, �e spotka si� z tym i tutaj. Mia� wr�ci� do hotelu za dwadzie�cia Ksekund�� i dobrze by�oby dla nich obu, gdyby inni magnaci nie wiedzieli, gdzie poszed� i z kim rozmawia�. Lecz Gunnar Larson wcale si� nie spieszy�. Pham m�g� przyjrze� mu si� w tych kr�tkich chwilach, gdy oblewa� ich blask b�yskawic Trygve; wygl�da� jak typowy mieszkaniec Ytre, ale by� ju� bardzo stary�� jego blond w�osy wyra�nie si� przerzedzi�y, blador�ow� sk�r� przecina�y liczne zmarszczki. Siedzieli w czerwonawym p�mroku przez ponad dwie Ksekundy. Starzec gaw�dzi� o historii Phama i przesz�o�ci Trygve Ytre. Cholera, mo�e chce si� odegra� za te kwiatki. A mo�e by�a to jaka� niezbadana tajemnica Ytre. Pham m�g� si� tylko pociesza� faktem, �e Larson m�wi p�ynnym aminese, nie dzieli�a ich wi�c przynajmniej bariera j�zykowa.

Posiad�o�� Larsona by�a niesamowicie cicha. Miasto Dirby liczy�o niemal milion mieszka�c�w i cho� �aden z dom�w nie by� szczeg�lnie wysoki, zabudowa rozci�ga�a si� co najmniej na tysi�c metr�w od zat�oczonej Huskestrade. Tutaj jednak najg�o�niejszym d�wi�kiem by� g�os Gunnara Larsona i plusk ma�ego wodospadu u podn�y pag�rka. Oczy Phama przywyk�y ju� do p�mroku. Widzia� odbicie Trygve w stawie. Dostrzeg� zmarszczki na wodzie, kiedy jakie� wielkie, opancerzone stworzenie przep�ywa�o tu� pod jej powierzchni�. W�a�ciwie zaczyna mi si� podoba� cykl�wiat�a na Ytre. Trzy tygodnie temu Pham by� pewien, �e taki czas nigdy nie nadejdzie. Noce i dnie ci�gn�y si� w niesko�czono��, ale za�mienia przynosi�y chwilow� ulg�. Po jakim� czasie cz�owiek zaczyna� nawet zapomina�, �e niemal wszystkie kolory s� odcieniem czerwieni. Ten �wiat wydawa� si� wygodny i bezpieczny; jego mieszka�cy �yli w dobrobycie i pokoju niemal od tysi�ca lat. Wi�c mo�e jednak kry�a si� za tym jaka� m�dro��

Nagle, nie wypadaj�c wcale z rytmu rozmowy o niczym, Larson spyta�:

��Wi�c chcia�by pan pozna� sekret moich lokalizator�w?

Pham wiedzia�, �e wyraz zdumienia pojawi� si� tylko w jego oczach.

��Po pierwsze chcia�bym si� dowiedzie�, czy co� takiego w og�le istnieje. Plotki s� zadziwiaj�ce� i ma�o konkretne.

Z�by starca b�ysn�y w u�miechu.

��Och, istniej�, istniej�.�� Zatoczy� r�k� szeroki �uk.�� Pozwalaj� mi widzie� wszystko doko�a. Zmieniaj� t� ciemno�� w dzie�.

��Rozumiem.�� Starzec nie nosi� wy�wietlaczy. Czy widzia� sardoniczny grymas na twarzy Phama?

Larson roze�mia� si� cicho.

��O tak.�� Dotkn�� skroni tu� za okiem.�� Jeden znajduje si� tutaj.

Inne zestrajaj� si� z nim i bardzo precyzyjnie stymuluj� m�j nerw wzrokowy. Wymaga to d�ugich �wicze� i do�wiadczenia. Je�li jednak dysponuje si� odpowiedni� liczb� lokalizator�w Larsona, mog� ud�wign�� ten ci�ar. Mog� syntezowa� widok z dowolnie obranego przeze mnie kierunku.�� Uczyni� jaki� niewyra�ny gest r�kami.�� Widz� pa�sk� twarz wy ra�niej ni� w jasny dzie�, panie Nuwen. A dzi�ki lokalizatorom, kt�re osiad�y na pa�skich r�kach i szyi, mog� nawet zajrze� do pa�skiego wn�trza. S�ysz� bicie pa�skiego serca, pa�ski oddech. Przy odrobinie koncentracji��� przechyli� lekko g�owꅠ� mog� nawet oceni� przep�yw krwi w konkretnych obszarach pa�skiego m�zgu. Jest pan szczerze zdumiony, m�ody cz�owieku.

Pham zacisn�� z�by, z�y na samego siebie. Jego towarzysz sp�dzi� ponad Ksekund�, zestrajaj�c system wok� niego. Gdyby spotykali si� w biurze magnata, z dala od ogrodu i tego cichego mroku, Pham mia�by si� bardziej na baczno�ci. Wzruszy� ramionami.

��Pa�skie lokalizatory s� zdecydowanie najbardziej interesuj�cym elementem obecnego etapu rozwoju cywilizacji Ytre. Ch�tnie kupi�bym kilka pr�bek�� y cho� w tej chwili oczywi�cie bardziej interesuj� mnie parametry i podstawa oprogramowania.

��Dlaczego?

��To oczywiste i� niezwi�zane z tematem. Wa�ne jest to, co mog� da� panu w zamian. Wasza medycyna stoi na znacznie ni�szym poziomie ni� w Namqem czy Kielle.

Wydawa�o mu si�, �e Larson skin�� g�ow�.

��Jest gorsza ni� przed Upadkiem. Nigdy nie odzyskali�my straconych starych sekret�w.

��Nazwa� mnie pan �m�odym cz�owiekiem��� powiedzia� Pham.�� A ile w�a�ciwie pan ma lat? Dziewi��dziesi�t? Sto?�� Pham i jego ludzie przejrzeli uwa�nie sie� Ytre, oceniaj�c poziom nauk medycznych tubylc�w.

��Dziewi��dziesi�t jeden, w waszych Msekundowych latach�� odpar� Larson.

��Widzi pan, ja prze�y�em sto dwadzie�cia siedem lat. Nie licz� oczywi�cie hibernacji.�� I nadal wygl�dam jak m�ody cz�owiek.

Larson milcza� przez d�u�sz� chwil�, a Pham by� pewien, �e zdoby� w�a�nie wa�ny punkt. Mo�e ci �magnaci filozofowie� nie byli jednak tacy nieodgadnieni.

��Tak, chcia�bym zn�w by� m�ody. Miliony ludzi wyda�yby miliony na to samo. Co mo�e da� mi wasza medycyna?

��Wiek lub dwa w takiej formie, w jakiej ja obecnie si� znajduj�.

Kolejne dwa lub trzy wieki powolnego, lecz widocznego starzenia.

��Ach, to nawet odrobin� wi�cej, ni� my potrafiliby�my osi�gn�� przed Upadkiem. Lecz bardzo starzy b�d� wygl�da� i cierpie� tak samo jak zawsze. Istniej� wewn�trzne granice, kt�rych ludzkie cia�o nie mo�e przekroczy�.

Pham milcza� uprzejmie, u�miecha� si� jednak w duchu. Medycyna okaza�a si� w�a�ciwym haczykiem. Dostanie lokalizatory w zamian za przyzwoit� nauk� medyczn�. Obie strony ogromnie na tym skorzystaj�.

Magnat Larson prze�yje kilka dodatkowych stuleci. Je�li dopisze mu szcz�cie, obecny cykl jego cywilizacji potrwa nieco d�u�ej. Lecz za tysi�c lat, kiedy Larson obr�ci si� ju� w proch, a jego cywilizacja upadnie�� za tysi�c lat Pham i Queng Ho nadal b�d� podr�owa� mi�dzy gwiazdami. I nadal b�d� mie� lokalizatory Larsona.

Larson wydawa� z siebie dziwny, przyt�umiony d�wi�k. Po chwili Pham zrozumia�, �e to kaszl�cy �miech.

��Ach, prosz� mi wybaczy�. By� mo�e ma pan sto dwadzie�cia siedem lat, ale w swym umy�le nadal jest pan m�odym cz�owiekiem. Skrywa si� pan za ciemno�ci� i nieporuszon� twarz��� prosz� si� nie obrazi�. Nie wy�wiczy� pan jeszcze wszystkich odruch�w. Dzi�ki moim lokalizatorom widz� pa�ski puls i przep�yw krwi w pa�skim m�zgu� My�li pan, �e kiedy� zata�czy na moim grobie, tak?

��Ja��� Do diab�a. Ekspert korzystaj�cy z najlepszych czujnik�w inwazyjnych nie m�g� a� tak dalece pozna� my�li drugiego cz�owieka. Larson po prostu zgadywa� albo lokalizatory by�y jeszcze cenniejsze, ni� Pham przypuszcza�. Jego zdumienie i ostro�no�� zaprawione by�y gniewem. Larson kpi� sobie z niego. C�, trzeba wi�c m�wi� prawd�:

��W pewnym sensie, tak. Je�li dobijemy targu, b�dzie pan �y� tyle samo lat co ja. Ale ja jestem Queng Ho. Przesypiam ca�e dziesi�ciolecia drogi mi�dzy gwiazdami. Wasze cywilizacje to dla nas efemerydy.�� Prosz�.

To powinno podnie�� ci ci�nienie.

��Kapitanie, przypomina mi pan nieco Freda z tej sadzawki. Zn�w nie chcia�bym pana obrazi�. Fred to luksterfiske.�� M�wi� zapewne o stworzeniu, kt�re Pham zauwa�y� wcze�niej przy wodospadzie.�� Freda ciekawi wiele rzeczy. Przygl�da si� panu, odk�d pan tu przyszed�. Widzi pan, teraz siedzi na kraw�dzi stawu. Dwie opancerzone macki le�� w trawie jakie� trzy metry od pa�skich st�p.

Pham drgn�� zaskoczony. My�la�, �e to jakie� k��cza. Powi�d� wzrokiem wzd�u� d�ugich czu�ek, do samej wody� tak, teraz zauwa�y� cztery czu�ki, dwie pary nieruchomych oczu. B�yszcza�y ��to w bladym �wietle Trygve.

��Fred �yje ju� od bardzo dawna. Archeolodzy odnale�li jego rodow�d, to by� ma�y eksperyment z miejscow� faun�, przeprowadzony tu� przed Upadkiem. By� ulubie�cem jakiego� bogacza, inteligencj� dor�wnuje psu-Ale Fred jest bardzo stary. Przetrwa� Upadek. W tych stronach sta� si� czym� w rodzaju legendy. Ma pan racj�, kapitanie, je�li �yje si� do�� d�ugo, mo�na wiele zobaczy�. W �redniowieczu Dirby przez jaki� czas by�o ruin�, potem sta�o si� zal��kiem wielkiego kr�lestwa�� jego lordowie zg��biali sekrety wcze�niejszej epoki, oczywi�cie czerpi�c z tego ogromne zyski. Przez jaki� czas na tym wzg�rzu sta� senat tych w�adc�w. Podczas renesansu miejsce to zajmowa�y slumsy, a jeziorko przy wzg�rzu by�o otwartym �ciekiem. Nawet ta nazwa, �Huskestrade�, obecnie najmodniejsze miejsce w�r�d wy�szych klas Dirby�� znaczy�a kiedy� �Ulica ruder�.

Ale Fred prze�y� to wszystko. By� legend� �ciek�w, jeszcze przed trzema wiekami ludzie nie wierzyli w jego istnienie. Teraz �yje z pe�nymi honorami�� w najczystszej wodzie.�� W g�osie starca pobrzmiewa�y czu�e nuty.

��Wi�c Fred �yje ju� bardzo d�ugo i wiele widzia�. Nadal jest sprawny intelektualnie, na tyle, na ile mo�e by� luksterfiske. Prosz� tylko spojrze� na jego oczy. Lecz Fred wie znacznie mniej o �wiecie i w�asnej historii ni� ja, kt�ry czytam o tej historii.

��Nie uzna�bym tego za dobr� analogi�. Fred jest tylko zwierz�ciem.

��To prawda. Pan jest inteligentnym cz�owiekiem i podr�uje pan mi�dzy gwiazdami. Prze�y� pan ponad sto lat, ale te lata rozci�gni�te s� na przestrzeni r�wnie d�ugiej jak �ycie Freda. Czy rzeczywi�cie widzia� pan co� wi�cej? Cywilizacje powstaj� i gin�, lecz wszystkie cywilizacje techniczne znaj� ju� najwi�ksze sekrety. Wiedz�, kt�re mechanizmy spo�eczne zazwyczaj dzia�aj�, a kt�re szybko si� degeneruj�. Wiedz�, jak odsun�� katastrof� i jak unikn�� najg�upszych b��d�w. Zdaj� sobie te� spraw�, �e mimo to ka�da cywilizacja musi wcze�niej czy p�niej upa��.

Urz�dzenia, kt�re chce pan ode mnie kupi�, nie istniej� by� mo�e w �adnej innej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni, jestem jednak pewien, �e r�wnie dobry sprz�t zosta� ju� kiedy� wynaleziony przez ludzi i �e zostanie wynaleziony ponownie. To samo dotyczy technologii medycznych, kt�re, jak pan s�usznie zak�ada, chcieliby�my otrzyma� w zamian. Ludzko�� jako ca�o�� pozostaje w niezmiennym stanie, nawet je�li powoli powi�ksza si� obszar, kt�ry zamieszkujemy. Owszem, w por�wnaniu z panem jestem jak robak w lesie, �yj� przez jeden dzie�. Ale widz� tyle, co pan; �yj� r�wnie mocno jak pan. Mog� czyta� ksi��ki historyczne i s�ucha� informacji radiowych, kt�re w�druj� mi�dzy gwiazdami. Widz� wszystkie odmiany triumfu i barbarzy�stwa, kt�re dane jest widzie� wam, Queng Ho.

��My zbieramy najlepsze. Przy nas Queng Ho nigdy nie umiera.

��Ciekaw jestem. Kiedy by�em m�odym cz�owiekiem, na Trygve Ytre przylecia�a inna flota handlowa. Byli zupe�nie niepodobni do was. Inny j�zyk, inna kultura. Mi�dzygwiezdni Kupcy to po prostu nisza, nie kultura.�� Sura m�wi�a to samo. Tutaj, w tym starym ogrodzie, te ciche s�owa wydawa�y si� mie� wi�ksz� wag�, ni� gdy wypowiada�a je Sura Vinh; g�os Gunnara Larsona by� niemal hipnotyczny.�� Tamci Kupcy mieli te� inne cele. Chcieli zbi� maj�tek, by kiedy� osiedli� si� gdzie� i za�o�y� cywilizacj� planetarn�.

��Wtedy nie byliby ju� Kupcami.

��To prawda; by� mo�e byliby kim� wi�cej. Odwiedzi� pan wiele uk�ad�w planetarnych. Wiem, �e sp�dzi� pan sporo lat na Namqem, by� pan tam do�� d�ugo, by doceni� cywilizacj� planetarn�. My mamy kilkaset milion�w ludzi �yj�cych w obr�bie kilku sekund �wietlnych. Miejscowa sie� Trygve Ytre daje niemal ka�demu obywatelowi taki widok na Ludzk� Przestrze�, kt�ry wy mo�ecie uzyska� dopiero po przybyciu do jakiego� portu� Pa�skie �ycie po�r�d gwiazd to nic innego jak Rurytania Umys�u.

Pham nie rozpozna� tego por�wnania, zrozumia� jednak sens ca�ej wypowiedzi.

��Magnacie Larson, zastanawiam si�, dlaczego w og�le chce pan �y� d�ugo. Zrozumia� pan ju� wszystko�� wszech�wiat wolny od post�pu, gdzie wszystko umiera i niczego nie da si� zatrzyma�.�� Pham po cz�ci ironizowa�, po cz�ci by� naprawd� zdumiony. Gunnar Larson mia� otwarte okna, ale widok by� ponury.

Ledwie s�yszalne westchnienie.

��Nie czytasz zbyt wiele, prawda, synu?

Dziwne. Pham mia� wra�enie, �e Larson ju� nie pr�buje go wybada�.

W jego g�osie pojawi�o si� co� na kszta�t smutnego rozbawienia.

��Czytam wystarczaj�co du�o.�� Sura narzeka�a nawet, �e Pham sp�dza zbyt wiele czasu na studiowaniu podr�cznik�w. Pham zacz�� jednak p�no i przez ca�e �ycie stara� si� nadrobi� zaleg�o�ci. No i co z tego, �e jego edukacja by�a nieco wypaczona?

��Pyta pan, jaki jest w�a�ciwie sens tego wszystkiego, C�, ka�dy musi wybra� w�asn� drog� w tej kwestii, znale�� w�asne odpowiedzi. R�ne �cie�ki maj� swoje zalety i wady, korzy�ci i zagro�enia. Lecz dla w�asnego, ludzkiego dobra� powinien pan to rozwa�y�: Ka�da cywilizacja ma sw�j czas. Ka�da nauka ma swe ograniczenia. I ka�dy z nas musi umrze�, prze�ywszy mniej ni� p� tysi�ca lat. Je�li naprawd� rozumie pan te ograniczenia� wtedy got�w jest pan do rozwoju, do zrozumienia tego, co naprawd� si� liczy.�� Milcza� przez chwil�.�� Tak� prosz� tylko ws�ucha� si� w spok�j.

Taka umiej�tno�� to prawdziwy dar. Zbyt du�o czasu sp�dzamy w szalonym po�piechu. Prosz� pos�ucha� wiatru w lestras. Spojrze� na Freda, kt�ry wci�� nie mo�e nam si� nadziwi�. Pos�ucha� �miechu swoich dzieci i wnuk�w. Trzeba cieszy� si� danym nam czasem, bez wzgl�du na to, jak go otrzymali�my i na jak d�ugo.

Larson odchyli� si� na oparcie swego krzes�a. Wpatrywa� si� w bezgwiezdn� ciemno��, �rodek dysku Trygve. �uk czerwonego �wiat�a obejmowa� ju� ca�y kr�g planety jednolitym, bladym pier�cieniem. B�yskawice dawno ju� znikn�y; Pham przypuszcza�, �e mo�na je zobaczy� tylko przy odpowiednim ustawieniu Ytre wzgl�dem macierzystej planety.

��Przyk�ad, kapitanie Nuwen. Prosz� rozsi��� si� wygodnie i popa trze�; czasami, w samym �rodku za�mienia, dane nam jest ujrze� co� nie zwykle pi�knego. Prosz� obserwowa� �rodek dysku Trygve.�� Mija�y sekundy. Pham siedzia� z zadart� g�ow�. Ni�sze szeroko�ci Trygve by�y zazwyczaj ciemne� lecz teraz pojawi� si� tam czerwony blask, tak s�aby, �e Pham wzi�� go pocz�tkowo za z�udzenie optyczne. �wiat�o przybiera�o powoli na sile, by�o g��boko czerwone, niczym ostrze miecza zbyt jeszcze zimne, by bi� w nie m�otem. Tu i �wdzie przecina�y je pasma ciemno�ci.

���wiat�o pochodzi z wn�trza samego Trygve. Wie pan, �e ta planeta nas ogrzewa. Czasami, kiedy doliny mi�dzy chmurami ustawione s� pod odpowiednim k�tem, a w g�rnej warstwie nie szalej� burze, mamy bardzo dobry widok�� mo�emy zobaczy� ten blask go�ym okiem.�� �wiat�o sta�o si� jeszcze ja�niejsze. Pham rozejrza� si� po ogrodzie. Wszystko pokrywa�y r�ne odcienie czerwieni, ale teraz widzia� wi�cej ni� w blasku b�yskawic. Wysokie drzewa nad stawem stanowi�y cz�� wodospadu, tworzy�y dodatkowe wiry i sadzawki. Mi�dzy ich ga��ziami przelatywa�y chmury jakich� ptak�w, po chwili zacz�y �piewa�. Fred wyszed� ze stawu. Przysiad� na swych rozlicznych odn�ach i p�etwach i wzni�s� kr�tsze czu�ki ku rozpalonemu niebu.

Patrzyli w milczeniu. Pham obserwowa� Trygve podczas podr�y z asteroid, a to, co widzia� teraz, nie zaskoczy�o go. Ca�y ten spektakl by� wynikiem odpowiedniego u�o�enia cia� niebieskich* zbiegiem okoliczno�ci.

A jednak� nie dziwi� si�, �e kto� przywi�zany do jednego miejsca mo�e wpada� w zachwyt, gdy wszech�wiat ods�oni przed nim jedn� ze swych tajemnic. To zabawne, ale sam czu� w tej chwili dziwne uniesienie.

Po chwili serce Trygve zn�w okry�o si� ciemno�ci�, a �piew w drzewach umilk�; ca�e przedstawienie trwa�o nie d�u�ej ni� sto sekund.

To Larson przerwa� w ko�cu milczenie.

��Jestem pewien, �e mo�emy dobi� targu, m�j m�ody stary cz�owieku. W pewnej mierze, a nie chcia�bym ujawnia� jakiej, zale�y nam na waszej technologii medycznej. Mimo to by�bym wdzi�czny, gdyby zechcia� pan odpowiedzie� na moje pierwsze pytanie. Co zrobicie z lokalizatorami Larsona? Te urz�dzenia to marzenie ka�dego szpiega. Nadu�ywane, mog� prowadzi� do wszechobecnego terroru i szybkiego ko�ca cywilizacji. Komu je sprzedacie?

Z jakiego� niezrozumia�ego powodu Pham odpowiedzia� mu szczerze.

Kiedy wschodnia kraw�d� Trygve powoli ja�nia�a, Pham przedstawi� swoj� wizj� imperium ca�ej ludzko�ci. By�o to co�, czego nigdy nie wyjawi� zwyk�emu Klientowi, co�, o czym m�wi� tylko tym nielicznym Queng Ho, kt�rzy wydawali mu si� do�� inteligentni i elastyczni. Mimo to wi�kszo�� nie potrafi�a zaakceptowa� ca�ego planu. Podobnie jak Sura odrzucali rzeczywisty i ostateczny cel Phama, gotowi jednak czerpa� korzy�ci z oryginalnej kultury Queng Ho�

��Zatrzymamy lokalizatory dla siebie. Zrezygnujemy z ogromnych zysk�w, musimy mie� jednak pewn� przewag� nad cywilizacjami Klient�w.

Wsp�lny j�zyk, zsynchronizowane plany podr�y, publiczne bazy danych�� wszystkie te rzeczy dadz� nam sp�jn� kultur�. Lecz sekrety takie jak te lokalizatory zabior� nas o krok dalej. W ko�cu nie b�dziemy tylko przypadkowymi mieszka�cami �niszy handlowej�, staniemy si� trwa�� kultur� ludzko�ci.

Larson milcza� przez d�u�szy czas.

��Masz wspania�e marzenia, synu�� przem�wi� wreszcie powa�nym, pozbawionym cienia ironii g�osem.�� Liga ludzko�ci, kt�ra z�ama�aby wreszcie ko�o czasu. Przykro mi, ale nie wierz�, by�my kiedykolwiek do tarli na szczyt tych marze�. Lecz ich podn�a, ni�sze zbocza� s� czym� cudownym i by� mo�e osi�galnym. Jasne czasy mog�yby okaza� si� ja�niejsze i zapewne trwa�yby d�u�ej�

Larson by� niezwyk�ym cz�owiekiem, cho� Klientem. Lecz z jakiego� niezrozumia�ego powodu by� tak samo za�lepiony jak Sura Vinh. Pham opad� bezw�adnie na oparcie mi�kkiej drewnianej �awki. Po chwili Larson przem�wi� ponownie:

��Jest pan rozczarowany. Szanuje mnie pan i mia� pan nadziej� na co� wi�cej. Ma pan s�uszno�� w wielu, bardzo wielu sprawach, kapitanie. Widzi pan zadziwiaj�co wyra�nie jak na kogo� z � Rurytanii.�� W jego g�osie kry�a si� dobrotliwo��.�� Wie pan, m�j r�d liczy sobie dwa tysi�ce lat. W oczach Kupca to ledwie chwila, lecz tylko dlatego, �e Kupcy sp�dzaj� wi�kszo�� czasu w u�pieniu. Poza wiedz�, kt�r� zgromadzili�my bezpo�rednio, ja i ci przede mn�, czytali�my o innych miejscach i czasach, o setkach �wiat�w, tysi�cach cywilizacji. Niekt�re z pa�skich idei mog� si� zi�ci�. Niekt�re nios� wi�cej nadziei ni� cokolwiek od czas�w Epoki Niespe�nionych Marze�. My�l�, �e mam kilka pomys��w, kt�re mog�yby okaza� si� pomocne�

Rozmawiali przez ca�� reszt� za�mienia, kiedy dysk s�o�ca wynurzy� si� znad wschodniej kraw�dzi Trygve i wspi�� wysoko na niebosk�on. Niebo ponownie pokry�o si� b��kitem. A oni nadal rozmawiali. Teraz to Gunnar Larson mia� najwi�cej do powiedzenia. Pr�bowa� wyra�a� si� jasno i tre�ciwie, a Pham notowa� w pami�ci wszystkie jego s�owa. Mo�e jednak aminese nie by� tak doskona�ym j�zykiem, jak wydawa�o mu si� wcze�niej; Pham nigdy nie zrozumia� wielu rzeczy, o kt�rych m�wi� Larson.

Po drodze dobili targu i ustalili warunki wymiany lokalizator�w Larsona na technologi� medyczn� Queng Ho. Do listy nabytk�w do��czy�y jeszcze inne�� na przyk�ad grupa stworze�, kt�re �piewa�y podczas za�mienia�� og�lnie jednak wszystko odby�o si� wyj�tkowo sprawnie. Obie strony czerpa�y z tego tak wielkie korzy�ci� Phama przyt�oczy�y inne rzeczy, kt�re mia� mu do powiedzenia Gunnar Larson, rady, kt�re mog�y okaza� si� bezwarto�ciowe, lecz nios�y ziarno prawdziwej m�dro�ci.

Podr� do Trygve Ytre by�a jedn� z najbardziej zyskownych w handlowej karierze Phama, lecz to rozmowa z Gunnarem Larsonem, biznesmenem i filozofem, najmocniej utkwi�a mu w pami�ci. P�niej by� pewien, �e Larson odurzy� go jakimi� psychoaktywnymi �rodkami; inaczej Pham nigdy nie poddawa�by si� tak �atwo jego sugestiom. Ale� mo�e to by�o nieistotne. Gunnar Larson mia� dobre pomys�y�� przynajmniej te, kt�re zrozumia� Pham. Tamten ogr�d i wype�niaj�ca go atmosfera spokoju, wyciszenia to by�o co� pot�nego i znacz�cego. Wracaj�c z Trygve Ytre, Pham poj��, �e ten spok�j pochodzi� z �ywego ogrodu, zrozumia� te� moc, jak� kry� w sobie cho�by poz�r m�dro�ci. Mo�na by�o po��czy� te dwie warto�ci. �ywe materia�y zawsze stanowi�y wa�n� pozycj� handlow�� teraz jednak mia�y sta� si� czym� wi�cej. Etyka �ywych istot mia�a znale�� si� w sercu nowego Queng Ho. Ka�dy okr�t, kt�ry umie utrzyma� park, powinien taki mie�. Queng Ho powinni gromadzi� najlepsze z �ywych rzeczy r�wnie skrupulatnie i zapami�tale jak najlepsz� technologi�. Ta rada starca z Ytre by�a ca�kowicie zrozumia�a. Dzi�ki temu Queng Ho mieli zyska� reputacj� mi�o�nik�w natury, jej stra�nik�w i opiekun�w.

Tak w�a�nie narodzi�a si� tradycja park�w i bonsai. Za�o�enie i utrzymanie park�w by�o bardzo kosztowne, lecz w ci�gu tysi�cleci, jakie min�y od wizyty Phama na Trygve Ytre, to w�a�nie ten element kultury Queng Ho zdoby� sobie najwi�ksz� i najg��bsz� mi�o�� Kupc�w.

A Trygve Ytre i Gunnar Larson? Larson nie �y� ju� od tysi�cleci. Cywilizacja Ytre prze�y�a go zaledwie o kilkadziesi�t lat. Ytre zamieni� si� w jedno wielkie pa�stwo policyjne, wszechobecny terror doprowadzi� w ko�cu do chaosu i zniszczenia. Najprawdopodobniej to w�a�nie lokalizatory Larsona przyspieszy�y ten proces. Ca�a jego m�dro�� i przenikliwo�� nie pomog�y zbyt wiele jego �wiatu.

Pham zmieni� nieco swoj� pozycj� w hamaku. My�li o Ytre i Larsonie zawsze wprawia�y go w dziwny nastr�j. To by� zawsze stracony czas�

pr�cz dzisiejszego wieczoru. Dzisiaj potrzebowa� w�a�nie atmosfery tamtego spotkania. Potrzebowa� kinestetycznej pami�ci zarz�dzania lokalizatorami. W jego pokoju z pewno�ci� by�o ich ju� co najmniej kilkadziesi�t.

Jak wygl�da� ruch i stan cia�a, kt�ry pozwoli�by mu kontaktowa� si� z nimi? Pham ukry� r�ce pod nakryciem. Zacisn�� d�onie w pi�ci i naciska� palcami niewidzialne klawisze. Oczywi�cie to by�oby zbyt proste. To nie mog�o zadzia�a� w ten spos�b. Pham westchn��, ponownie zmieni� rytm oddechu i puls� i poczu� ten sam podziw i zdumienie, kt�re towarzyszy�y mu przy pierwszych �wiczeniach z lokalizatorami Larsona, Blade niebieskie �wiat�o, bardziej niebieskie ni� b��kitne, b�ysn�o raz na skraju jego pola widzenia. Pham uchyli� lekko powieki. W pokoju panowa�a ciemno��. �wiat�o wydobywaj�ce si� z nocnego pulpitu by�o zbyt s�abe, by ods�oni� barwy. Jego hamak dryfowa� powoli w delikatnym podmuchu wentylatora. B��kitne �wiat�o nie pochodzi�o z �adnego zewn�trznego �r�d�a, lecz z wn�trza jego nerwu wzrokowego. Pham opu�ci� powieki, skoncentrowa� si� ponownie na oddechu. Po chwili zn�w ujrza� b��kitne, migotliwe �wiat�o. By� to efekt zsyntetyzowanego promienia uk�adu lokalizator�w prowadzonego od tych, kt�re umie�ci� na skroni i w uchu.

Na razie komunikacja ta nie ukazywa�a mu niczego pr�cz migoc�cych iskierek. System by� tak zaprogramowany, by nie mia�y do� dost�pu osoby niepowo�ane, bez odpowiedniego przygotowania. Tym razem Pham trzyma� oczy zamkni�te, nie zmieni� rytmu oddechu ani pulsu. Z�o�y� dwa palce i przycisn�� je do d�oni. Min�a sekunda. �wiat�o zn�w rozb�ys�o, reaguj�c na jego ruch. Pham zakas�a�, odczeka� moment, poruszy� r�k�. B��kitne �wiat�o zamigota�o: raz, dwa, trzy� by� to ci�g impuls�w odliczaj�cych w systemie dw�jkowym. Odpowiedzia� tym samym, wykorzystuj�c kody, kt�re ustali� wiele lat temu.

Przeszed� przez kod wprowadzaj�cy. By� w �rodku! �wiat�a, kt�re migota�y pod jego powiekami, nie tworzy�y na razie �adnej sp�jnej ca�o�ci.

Potrzebowa� jeszcze wielu Ksekund, by ustawi� tak precyzyjny obraz, jaki mog�a mu zapewni� sie� lokalizator�w. Nerw wzrokowy by� po prostu zbyt du�y, zbyt skomplikowany, by natychmiast przedstawi� mu czysty, wyra�ny widok. Niewa�ne. Liczy�o si� tylko to, �e mia� kontakt z sieci�. Lokalizatory ustali�y ju� jego parametry fizyczne; m�g� komunikowa� si� z nimi na wiele sposob�w. Pozosta�y mu jeszcze prawie trzy Msekundy obecnej wachty. Mia� do�� czasu, by zrobi� to, co konieczne, wej�� do sieci floty i stworzy� sobie nowy kamufla�. C� by to mog�o by�? Co� wstydliwego, tak. Jaki� haniebny pow�d, dla kt�rego Pham Trinli musia� przez wszystkie te lata odgrywa� bufona. Historia, do kt�rej mogliby si� odnie�� Nau i Brughel i kt�r� mogliby go szanta�owa�. Co?

Pham czu�, jak chytry u�mieszek pojawia mu si� na twarzy. ZamleEng, niech twoja pod�a dusza handlarza niewolnik�w gnije po wsze czasyw piekle. Wyrz�dzi�e� mi wiele krzywd. Mo�e cho� po �mierci przydasz mi si�do czego�.

�Dzieci�ca godzina nauki�. Taka niewinna nazwa. Ezr powr�ci� po d�ugiej przerwie do s�u�by, by zrozumie�, �e ten program sta� si� jego osobistym koszmarem. Qiwi obieca�a; jak mog�a do tego dopu�ci�? Lecz ka�de kolejne przedstawienie by�o jeszcze gorsze od poprzedniego.

A dzisiejsze mog�o sta� si� najgorszym. Przy odrobinie szcz�cia mog�o sta� si� tak�e ostatnim.

Ezr wlecia� do saloniku Benny�ego tysi�c sekund przed rozpocz�ciem programu. A� do ostatniej chwili zamierza� ogl�da� go ze swego pokoju, masochizm wygra� jednak kolejn� rund�. Usiad� w t�umie i przys�uchiwa� si� rozmowom.

Salonik Benny�ego sta� si� centralnym miejscem spotka� na LI. Min�o ju� szesna�cie lat od jego powstania. Benny sp�dza� na s�u�bie dwadzie�cia pi�� procent obiektywnego czasu; prowadzi� salon na zmian� z Gonie Fong i innymi. Stara tapeta zniszczy�a si� ju� w kilku miejscach, tr�jwymiarowy widok straci� nieco ze swej iluzoryczno�ci. Wszystko by�o tutaj nieoficjalne, albo sprowadzone z innych miejsc stacji, albo wyprodukowane z diamentu, lodu i �niegu powietrznego. Ali Lin stworzy� nawet grzybni�, kt�ra pozwala�a na wyhodowanie niemal doskona�ego drewna ze s�ojami. Podczas d�ugiej nieobecno�ci Ezra bar i �ciany zosta�y wy�o�one ciemnym, wypolerowanym drewnem. By�o to mi�e i przytulne miejsce, czasami pozwala�o nawet zapomnie� na chwil�, �e nie stworzyli go wolni Queng Ho�

Podczas nieobecno�ci Ezra Benny do�o�y� do tabeli nowy element�� aktualn� dat� Paj�k�w, wed�ug notacji Trixii; 60//21. Dwudziesty pierwszy rok obecnego pokolenia Paj�k�w, czyli sze��dziesi�tego cyklu s�onecznego od czas�w za�o�enia jakiej� tam dynastii. Stare przys�owie Queng Ho m�wi�o: �Je�li zaczynasz u�ywa� kalendarza tubylc�w, to znak, �e jeste� tam ju� zbyt d�ugo�. 60//21. Dwadzie�cia jeden lat od Wybuchu, od �mierci Jimmy�ego i pozosta�ych. Po cyfrach oznaczaj�cych pokolenie i rok nast�powa� numer kolejnego dnia i aktualny czas w ladillskich �godzinach� i �minutach�, systemie, kt�rego t�umacze do tej pory nie usprawnili. Teraz wszyscy przychodz�cy do baru mogli odczytywa� te informacje r�wnie �atwo jak czasomierz Queng Ho. Wiedzieli co do sekundy, kiedy zacznie si� przedstawienie Trixii.

Przedstawienie Trixii. Ezr zgrzytn�� z�bami. Przedstawienie odgrywane przez niewolnik�w; a najgorszy by� fakt, �e nikomu to specjalnie nie przeszkadza�o. Powoli, kawa�ek po kawa�ku, upodabniamy si� do Etnergent�w.

Jau Xin, Rita Liao i kilka innych par�� w�r�d nich czworo Queng Ho�� siedzia�o przy swych ulubionych stolikach, gaw�dz�c o tym, co mo�e si� wydarzy� podczas dzisiejszej audycji. Ezr siedzia� z boku grupy, zafascynowany i zdegustowany jednocze�nie. Teraz ju� nawet niekt�rzy z Emergent�w byli jego przyjaci�mi. Jau Xin, na przyk�ad. Xin i Liao byli �lepi na wiele problem�w moralnych, jak typowi Emergenci, mieli jednak tak�e wzruszaj�ce, ludzkie problemy. A czasami, kiedy nikt inny nie m�g� tego dostrzec, Ezr widzia� co� w oczach Xina. Jau by� bystry, mia� natur� naukowca. Gdyby nie dopisa�o mu szcz�cie w emergenckiej loterii, zako�czy�by sw� uniwersyteck� karier� jako fiksat. Wi�kszo�� nie przejmowa�a si� takimi dylematami moralnymi; Jau tego nie potrafi�.

���obawiam si�, �e to b�dzie ju� ostatnie przedstawienie.�� Rita Liao wygl�da�a na szczerze zmartwion�.

��Nie przejmuj si� tak, Rito. Nie wiemy nawet, czy to jaki� powa�ny problem.

��To pewne.�� Gonie Fong nadlecia�a z g�ry, g�ow� w d�. Rozda�a wszystkim ba�ki z piwem i napojami.�� My�l�, �e twardog�owi��� spojrza�a przepraszaj�co na Ezra�� ��e t�umacze w ko�cu si� w tym pogubili. Nawet zapowiedzi tej audycji nie maj� sensu.

��Ale� sk�d. S� ca�kiem jednoznaczne.�� To jeden z Emergent�w, kt�ry w ca�kiem rozs�dny spos�b pr�bowa� wyt�umaczy�, co znaczy okre�lenie �perwersja spoza fazy�. Problem nie le�a� tutaj w t�umaczeniu, lecz w ludzkiej niezdolno�ci do akceptacji czego� zupe�nie Odmiennego.

�Dzieci�ca godzina nauki� by�a jedn� z pierwszych audycji radiowych, jakie przet�umaczy�a Trixia i inni. Samo dopasowanie g�osu do prze�o�onych wcze�niej form pisanych by�o ogromnym triumfem. Pierwsze audycje�� nadane pi�tna�cie obiektywnych lat wcze�niej�� t�umaczone by�y tylko na pi�mie. Dyskutowano nad nimi w saloniku Benny�ego z tym samym abstrakcyjnym zainteresowaniem, z jakim traktowano najnowsze teorie twardog�owych o pochodzeniu i naturze gwiazdy OnOff. W miar� up�ywu lat audycja zyskiwa�a coraz wi�ksz� popularno��. �wietnie. Tyle �e gdzie� podczas ostatnich pi��dziesi�ciu Msekund Qiwi Lin zawar�a umow� z Trudem Silipanem. Co dziewi�� lub dziesi�� dni Trixia i inni wystawiani byli na widok publiczny i odgrywali przedstawienie na �ywo. Podczas obecnej wachty Ezr nie zamieni� z Qiwi wi�cej ni� dziesi�� s��w. Obieca�a,�e b�dzie opiekowa� si� T�xi�. Co mo�na powiedzie� komu�, kto nie dotrzymuje takiej obietnicy? Nawet teraz jednak nie wierzy�, �e Qiwi jest zdrajczyni�. Ale sypia�a z Tomasem Nau. Mo�e wykorzystywa�a t� pozycj�, by broni� interes�w Queng Ho. Mo�e. Na razie jednak wydawa�o si�, �e to Nau czerpie z tego najwi�cej korzy�ci.

Ezr widzia� do tej pory cztery �spektakle�. Ka�dy z fiksat�w anga�owa� w t� interpretacj� taki �adunek emocji, na jaki nie zdoby�by si� �aden zwyk�y t�umacz ani �aden sztuczny system.

Zdaniem twardog�owych gospodarz programu nazywa� si� Rappaport Digby. �Sk�d oni bior� te dziwaczne nazwiska?��� pytali wci�� ludzie. Ezr wiedzia�, �e wi�kszo�� pochodzi od Trixii. By�a to jedna z niewielu rzeczy, o kt�rych m�g� naprawd� porozmawia� z Trixi�, tu wreszcie przydawa�a mu si� jego znajomo�� Pierwszego Klasycyzmu. Czasami Trixia prosi�a go o nowe s�owa. W�a�ciwie to Ezr zaproponowa� nazwisko �Digby�, wiele lat temu. Trixia uzna�a, �e pasuje do czego�, co widzia�a w charakterze tego konkretnego Paj�ka. Ezr zna� t�umacza, kt�ry gra� Rappaporta Digby. Poza przedstawieniem Zinmin Broute by� typowym twardog�owym, zafiksowanym, niekomunikatywnym, �atwo popadaj�cym w z�o��. Teraz jednak, kiedy pojawi� si� jako Paj�k Rappaport Digby, by� mi�y i rozmowny, cierpliwie wyja�nia� dzieciom jakie� problemy naukowe�

Wygl�da�o to tak, jakby cia�o zombi zosta�o na chwil� o�ywione przez dusz� innego cz�owieka.

Ka�da nowa wachta widzia�a dzieci Paj�k�w nieco inaczej. W ko�cu wi�kszo�� pracowa�a w dwudziestopi�cioprocentownym cyklu na rok �ycia ka�dego z cz�onk�w za�ogi przypada�y cztery lata czasu obiektywnego�� �ycia Paj�k�w. Rita z grup� przyjaci� pr�bowa�a dopasowa� do g�os�w wizerunki ludzkich dzieci. Ich zdj�cia rozsiane by�y po ca�ej wideotapecie w saloniku. Obrazy wyimaginowanych ludzkich dzieci, z imionami wybranymi przez Trixi�. � Jirlib� by� niski, mia� rozczochrane w�osy i �obuzerski u�miech na twarzy. �Brent� by� wi�kszy, wydawa� si� jednak spokojniejszy i skromniejszy od swego brata. Benny powiedzia� Ezrowi, �e Ritser Brughel zamieni� kiedy� u�miechni�te twarze na podobizny prawdziwych Paj�k�w; niskich, przera�liwie chudych, opancerzonych�� tak w�a�nie wygl�dali mieszka�cy Arachny na pomniku, kt�ry Ezr widzia� podczas rekonesansu w dolinie, i na zdj�ciach wykonanych z satelit�w szpiegowskich.

Ten wybryk niczego jednak nie zmieni�; Brughel nie rozumia�, co kryje si� za tak du�� popularno�ci� �Dzieci�cej godziny nauki�. Tomas Nau z pewno�ci� rozumia� i by� zadowolony, �e klienci saloniku Benny�ego mog� w ten spos�b poznawa� najwi�kszy czysto ludzki problem, jaki sta� przed jego male�kim kr�lestwem. Nawet bardziej ni� cz�onkowie ekspedycji Queng Ho, Emergenci pragn�li �ycia w luksusie. Spodziewali si�, �e znajd� w uk�adzie OnOff niewyczerpane zasoby, �e ma��e�stwa zawarte i zaplanowane w domu doczekaj� si� tutaj dzieci i rodzin�

Teraz wszystko to zosta�o przesuni�te w bli�ej nieokre�lon� przysz�o��. Nasze pozafazowe tabu. Pary takie jak Xin i Liao mia�y teraz tylko marzenie o przysz�o�ci�� i dzieci�ce s�owa i my�li zawarte w t�umaczeniu �Dzieci�cej godziny nauki�.

Nim jeszcze rozpocz�y si� te spektakle na �ywo, ludzie zauwa�yli, �e wszystkie dzieci Paj�k�w s� w tym samym wieku. Mija� rok za rokiem, kiedy jednak do programu trafia�y nowe dzieci, by�y w tym samym wieku co ich poprzednicy. Najwcze�niejsze przek�ady dotyczy�y magnetyzmu i elektryczno�ci statycznej, pomija�y przy tym zupe�nie matematyczn� stron� zagadnienia. Dopiero p�niejsze lekcje wprowadzi�y analiz� i metody ilo�ciowe.

Jakie� dwa lata temu w programie zasz�a subtelna zmiana, o kt�rej wspomnieli w swych pisemnych raportach wszyscy fiksaci i kt�r� natychmiast instynktownie wyczuli Jau Xin i Rita Liao: prowadz�cymi zostali �Jirlib� i �Brent�. Przedstawiono ich jak wszystkie inne dzieci, lecz wed�ug przek�adu Trixii byli m�odsi od pozosta�ych. Gospodarz Digby nigdy nie wspomnia� o tej r�nicy, a matematyka i inne nauki wyk�adane w programie wkracza�y na coraz wy�sze poziomy zaawansowania.

�Victory Junior� i �Gokna� do��czy�y do programu ca�kiem niedawno, ju� podczas obecnej wachty. Ezr widzia�, jak przedstawia je Trixia.

Czasami podnosi�a g�os jak zniecierpliwione dziecko, niekiedy za� dusi�a si� od t�umionego �miechu. Obrazy Rity ukazywa�y t� dw�jk� jako roze�miane siedmiolatki. Wszystko to wydawa�o si� Ezrowi podejrzane, jakby przygotowane na ich zam�wienie. Dlaczego przeci�tny wiek dzieci w programie mia�by si� obni�a�? Benny uwa�a�, �e pow�d jest oczywisty.

Zmieni�o si� po prostu kierownictwo �Dzieci�cej godziny nauki�. Pisanie nowych lekcji powierzono wszechobecnemu Sherkanerowi Underhillowi, kt�ry najwyra�niej by� ojcem wszystkich nowych dzieci w audycji.

Kiedy Ezr powr�ci� na s�u�b�, przedstawienie sta�o si� ju� tak popularne, �e salonik Benny�ego z trudem mie�ci� wszystkich ch�tnych. Ezr widzia� dot�d cztery spektakle, a ka�dy by� dla niego prawdziwym koszmarem. A potem�� przerwa. �Dzieci�ca godzina nauki� nie by�a nadawana ju� od dwudziestu dni. Zamiast niej na antenie pojawia� si� surowy komunikat: �Po licznych interwencjach s�uchaczy w�a�ciciele tej stacji 2nadawczej uznali, �e rodzina Sherkanera Underhilla praktykuje pozafazow� perwersj�. Kierownictwo stacji postanowi�o jednocze�nie, �e do czasu podj�cia ostatecznych decyzji w tej kwestii emisja �Dzieci�cej godziny nauki� zostaje wstrzymana�. Broute odczytywa� to o�wiadczenie g�osem zupe�nie niepodobnym do g�osu Rappaporta Digby. Ten by� zimny i odleg�y, pe�en oburzenia.

Cho� raz Arachna sta�a si� na powr�t obcym, zupe�nie im nieznanym �wiatem. Tradycja Paj�k�w pozwala�a rodzi� dzieci tylko na pocz�tku Nowego S�o�ca. Kolejne pokolenie by�y od siebie wyra�nie oddzielone, ka�de maszerowa�o przez �ycie w tej samej grupie wiekowej. Ludzie mogli si� tylko domy�la�, co jest przyczyn� takiego stanu rzeczy, najwyra�niej jednak �Dzieci�ca godzina nauki� by�a przykrywk� dla powa�nego naruszenia tego tabu. Audycja nie pojawi�a si� o ustalonej porze po raz pierwszy, potem po raz drugi. W saloniku Benny�ego panowa�o og�lne przygn�bienie, pojawia�o si� w nim coraz mniej ludzi; Rita zacz�a przeb�kiwa� co� o usuni�ciu g�upawych obrazk�w. A Ezr zacz�� �udzi� si� nadziej�, �e b�dzie to koniec cyrku.

Liczy� jednak na zbyt wiele. Cztery dni temu salonik zn�w wype�ni� si� radosnym t�umem, cho� tajemnica nie zosta�a jeszcze ostatecznie rozwi�zana. Wszystkie stacje radiowe w �Akord� poda�y, �e rzecznik Ko�cio�a Ciemno�ci spotka si� z Sherkanerem Underhillem i odb�dzie z nim publiczn� debat� na temat �przyzwoito�ci� jego programu radiowego. Trud Silipan obieca�, �e twardog�owi b�d� gotowi do przet�umaczenia audycji w tym nowym formacie.

Teraz zegar Benny�ego odlicza� sekundy do tego specjalnego wydania �Dzieci�cej godziny nauki�.

Trud Silipan zajmowa� swe ulubione miejsce po drugiej stronie saloniku, jakby zupe�nie ignorowa� to napi�cie. Przyciszonym g�osem rozmawia� o czym� z Phamem Trinlim. Ci dwaj ci�gle trzymali si� razem, planowali przedsi�wzi�cia, kt�rych nigdy nie wcielali potem w �ycie. Zabawne,zawsze mia�em T�nlego za g�o�nego bufona. Opowie�ci o �magicznych lokalizatorach� Trinlego wcale nie by�y blefem; Ezr dostrzega� male�kie py�ki we wszystkich pomieszczeniach stacji. Nau i Brughel wykorzystywali ju� te urz�dzenia. Pham Trinli zna� sekret, o kt�rym nie wspomina�y nawet najg��biej ukryte sekcje biblioteki floty. By� mo�e tylko Ezr Vinh zdawa� sobie z tego spraw�, �e Pham Trinli wcale nie by� takim bufonem, za jakiego uchodzi�. Coraz cz�ciej dociera�a do Ezra �wiadomo��, �e ten starzec wcale nie jest g�upi. W bibliotece floty kry�o si� wiele tajemnic; musia�y istnie� w czym� tak starym i tak rozleg�ym. Ale �eby ten cz�owiek wiedzia� o sprawie tak wa�nej� Pham Trinli musia� urodzi� si� naprawd� bardzo dawno temu.

��Hej, Trud!�� krzykn�a Rita, wskakuj�c na zegar.�� Gdzie s� twoi fiksaci?�� Tapeta w saloniku nadal przedstawia�a g�sty las w jakim� balacrea�skim rezerwacie przyrody.

Trud Silipan wsta� od swego stolika i przelecia� przed t�um zgromadzony na sali.

��Wszystko jest w porz�dku. W�a�nie dosta�em wiadomo��. Radio Princeton rozpocz�o wst�p do �Dzieci�cej godziny nauki�. Dyrektor Reynolt przyprowadzi za chwil� twardog�owych. W tej chwili synchronizuj� si� jeszcze ze strumieniem s��w.

Liao wyra�nie si� uspokoi�a.

���wietnie! Dobra robota, Trud.

Silipan uk�oni� si� nisko, przyjmuj�c pochwa�y za co�, do czego nie przy�o�y� r�ki.

��Wi�c za kilka minut powinni�my si� dowiedzie�, jakie� to dziwne rzeczy ten Underhill robi� ze swoimi dzie�mi��� Trud przechyli� lekko g�ow�, s�uchaj�c wiadomo�ci na prywatnym kanale.�� Ju� s�!

Znikn�� soczysty, niebieskozielony krajobraz. �ciana za barem otworzy�a si� nagle na jedn� z sali konferencyjnych w Hammerfest. Z prawej strony wysun�a si� Ann� Reynolt, jej r�ka by�a zniekszta�cona przez ostry k�t perspektywy; cz�� tapety po prostu nie mog�a poradzi� sobie z tr�jwymiarowym obrazem. Za Reynolt sun�o dw�ch technik�w i pi�cioro twardog�owych� zafiksowanych os�b. Jedn� z nich by�a Trixia.

W tym miejscu Ezr mia� ochot� krzycze� albo uciec, schowa� si� w jakim� ciemnym miejscu i udawa�, �e �wiat nie istnieje. Zazwyczaj Emergenci ukrywali fiksat�w g��boko w swoich systemach, jakby wiedzeni resztkami wstydu. Zazwyczaj Emergenci woleli otrzymywa� wyniki z komputera i wy�wietlaczy, dane u�o�one starannie w tabelkach i wykresach.

Benny powiedzia� mu, �e na pocz�tku do saloniku transmitowano tylko g�osy t�umaczy. Potem Trud opowiedzia� wszystkim o spektaklu odgrywanym przez twardog�owych i do g�osu do��czy� tak�e przekaz wideo. Z pewno�ci� fiksaci nie mogli odczyta� ruch�w cia�a z audycji radiowej. Nie to by�o jednak istotne; cho� poczynania twardog�owych mog�y by� ca�kowicie nonsensowne, w�a�nie tego chcia�y upiory zgromadzone w saloniku.

Trixia by�a ubrana w lu�ny skafander. Cz�ciowo spl�tane w�osy unosi�y si� wok� g�owy. Ezr wyczesa� je dok�adnie nieca�e czterdzie�ci Ksekund wcze�niej. Zniecierpliwionym gestem odegna�a od siebie technik�w i przytrzyma�a si� kraw�dzi sto�u. Rozgl�da�a si� nieprzytomnie na boki, mamrocz�c co� pod nosem. Otar�a twarz r�kawem i przypi�a si� do krzes�a.

Inni fiksaci, r�wnie nieprzytomni jak Trixia, poszli w jej �lady. Wi�kszo�� mia�a na g�owach wy�wietlacze. Ezr wiedzia�, co widz� i s�ysz� w tej chwili, transdukcj� j�zyka Paj�k�w na �rednim poziomie. To by� ca�y �wiat Trixii.

��Mamy synchronizacj�, pani dyrektor�� powiedzia� jeden z technik�w do Reynolt.

Dyrektor zasob�w ludzkich przelecia�a wzd�u� rz�du niewolnik�w, zamieniaj�c miejscami niekt�rych z nich�� Ezr nie mia� poj�cia, dlaczego to robi�a. Wiedzia� jednak, �e ta kobieta ma wyj�tkowy talent. By�a 2suk� o zimnych oczach, ale wiedzia�a, co robi�, by fiksaci osi�gali jak najlepsze rezultaty.

��Dobrze, zaczynamy��� Podlecia�a w g�r�, znikaj�c z oczu publiczno�ci zgromadzonej w saloniku. Zinmin Broute wsta� ze swego miejsca i przemawia� ju� donios�ym g�osem:

��Nazywam si� Rappaport Digby, a s�uchacie pa�stwo audycji �Dzieci�ca godzina nauki��

Tego dnia tata zabra� ich wszystkich do stacji radiowej. Jirlib i Brent zaj�li miejsca na najwy�szym pok�adzie samochodu�� zachowywali si� powa�nie i odpowiedzialnie, a przy tym wygl�dali niemal jak dzieci urodzone w fazie, nie wywo�ywali wi�c sensacji na ulicy. Rhapsa i Ma�y Hrunk byli jeszcze na tyle mali, �e mogli skry� si� w futrze taty; musieli poczeka� jeszcze co najmniej rok, by przestano ich nazywa� maskotkami rodziny.

Gokna i Victory siedzia�y z ty�u, ka�da na osobnej grz�dzie. Victory patrzy�a przez przyciemnion� szyb� na ulice Princeton. To wszystko sprawia�o, �e czu�a si� troch� jak kr�lewskie dziecko. Przechyli�a lekko g�ow� w stron� swej siostry; mo�e Gokna by�a jej s�u��c�.

Gokna parskn�a wynio�le. By�y do siebie tak podobne, �e obie z pewno�ci� my�la�y o tym samym�� i obie widzia�y siebie w roli kr�lowych.

��Tato, skoro nie b�dziemy dzisiaj wyst�powa�, to po co z tob� jedziemy?

Ojciec si� roze�mia�.

��Och, nigdy nie wiadomo. Ko�ci� Ciemno�ci uwa�a, �e ma monopol na prawd�. Ale ciekaw jestem, czy ta ich rzecznik zna w og�le jakie� dzieci spoza fazy. Mo�e oka�e si�, �e w gruncie rzeczy jest ca�kiem sympatyczna. Kiedy staniecie przed ni�, nie b�dzie chyba dysze� na was ogniem tylko dlatego, �e jeste�cie spoza fazy.

To by�o mo�liwe. Victory pomy�la�a o wuju Hrunku, kt�ry nigdy nie akceptowa� ich rodziny� a jednocze�nie bardzo ich kocha�.

Samoch�d jecha� przez zat�oczone ulice w g�r� �r�dmiejskiej alei prowadz�cej do wzg�rz radiowych. Stacja Princeton by�a najstarsz� rozg�o�ni� w mie�cie�� tata m�wi�, �e zacz�a nadawa� przed ostatni� Ciemno�ci�, gdy by�a jeszcze stacj� wojskow�. W tym pokoleniu w�a�ciciele wznie�li j� na starych fundamentach. Mogli mie� studia w mie�cie, bardziej zale�a�o im jednak na podtrzymaniu tradycji. Podr� do stacji by�a bardzo ekscytuj�ca, droga wi�a si� wok� najwy�szej g�ry w mie�cie, znacznie wy�szej nawet od tej, na kt�rej znajdowa� si� ich dom. Ziemi� na zewn�trz wci�� pokrywa� poranny szron. Victory przesz�a na grz�d� Gokny i obie przysun�y si� do okna, by mie� lepszy widok. By� �rodek zimy, a s�o�ce wchodzi�o ju� w �rodkowe lata Jasno�ci, lecz one dopiero drugi raz widzia�y szron. Gokna wyci�gn�a r�k� w stron� wschodu.

��Sp�jrz, jak jeste�my wysoko� wida� st�d Poszarpa�ce!

��A na szczytach le�y �nieg!�� wykrzykn�y obie zgodnym ch�rem.

Lecz widoczna w oddali biel by�a tylko porannym szronem. Pierwszy �nieg m�g� zawita� do regionu Princeton dopiero za kilka lat, i to je�li zimy b�d� do�� ostre. Ciekawe, jakie to uczucie chodzi� po �niegu? Albo wpada� w zasp�? Przez chwil� obie si� nad tym zastanawia�y, zapominaj�c o innych wydarzeniach dnia, przede wszystkim debacie radiowej, kt�ra zaprz�ta�a umys�y wszystkich, nawet pani genera�, przez ostatnie dziesi�� dni. Najpierw wszystkie kobliki, a szczeg�lnie Jirlib, obawia�y si� tej debaty.

��To koniec audycji�� powiedzia� ich starszy brat.�� Teraz ludzie wiedz� o nas.�� Genera� przyjecha�a specjalnie z Dow�dztwa L�dowego, by oznajmi� im, �e nie ma si� czym martwi�, �e tata zajmie si� wszystkimi skargami. Nie powiedzia�a jednak, �e wr�c� do programu. Genera� Victory Smith by�a przyzwyczajona do spotka� z �o�nierzami, cz�onkami sztabu. Nie umia�a pociesza� dzieci. Gokna i Victory uwa�a�y w skryto�ci ducha, �e ca�a ta historia z radiem przera�a�a mam� bardziej ni� wszystkie wojenne przygody z przesz�o�ci.

Tylko tata nie traci� dobrego humoru.

��W�a�nie na to czeka�em od samego pocz�tku�� powiedzia� mamie po jej powrocie z Dow�dztwa L�dowego.�� Czas ju� wyj�� z tym do ludzi.

Ta debata ods�oni wiele rzeczy.�� By�y to te same argumenty, kt�re powtarza�a mama, ale w ustach taty brzmia�y one rado�niej. Przez ostatnie, dziesi�� dni bawi� si� z nimi nawet cz�ciej ni� zwykle.�� Jeste�cie moimi specjalnymi ekspertami w tej debacie, wi�c mog� sp�dza� z wami ca�y czas i mimo to by� obowi�zkowym pracownikiem.�� Chodzi� bokiem to tu, to tam, udaj�c, �e zajmuje si� jak�� niewidzialn� prac�. Dzieciaki to uwielbia�y i nawet Jirlib i Brent podzielali optymizm swego ojca. Genera� wyjecha�a na po�udnie poprzedniej nocy; jak zwykle mia�a na g�owie wi�ksze zmartwienia ni� problemy rodzinne.

Szczyt Wzg�rza Radiowego wznosi� si� ponad wierzcho�kami drzew.

Niskie janowce okrywa�y ziemi� wok� parkingu. Dzieci wysiad�y z samochodu, dziwi�c si� mro�nemu powietrzu. Ma�a Victory czu�a dziwne pieczenie we wszystkich drogach oddechowych, jakby� jakby i tam tworzy� si� szron. Czy to mo�liwe?

��Chod�cie, dzieci. Gokna, nie gap si� tak.�� Tata i jego starsi synowie wprowadzili je na stare szerokie stopnie stacji. Schody by�y szorstkie, nadpalone w kilku miejscach, jakby w zamy�le w�a�cicieli mia�y sprawia� wra�enie, �e reprezentuj� jak�� starodawn� tradycj�.

�ciany we wn�trzu budynku obwieszone by�y portretami w�a�cicieli i wynalazc�w radia (w tym wypadku byli to ci sami ludzie). Pr�cz Rhapsy i Hrunka wszyscy ju� tu kiedy� byli. Jirlib i Brent prowadzili program przez dwa lata, przejmuj�c go od dzieci z fazy, kiedy tata kupi� koncesj� 2na ten program. Obaj ch�opcy sprawiali wra�enie starszych, ni� byli w rzeczywisto�ci, a Jirlib przewy�sza� inteligencj� wielu doros�ych. Wydawa�o si�, �e nikt nie podejrzewa nawet, ile maj� lat. Tata troch� si� denerwowa� z tego powodu.

��Chc�, �eby ludzie sami si� domy�lili, ale s� zbyt g�upi, by u�wiadomi� sobie prawd�!�� Wi�c w ko�cu do programu do��czy�y Victory i Gokna. �wietnie si� bawi�y, udaj�c o wiele starsze osoby, odgrywaj�c rol� z g�upiego scenariusza, kt�ry wykorzystywa�y podczas audycji. A pan Digby by� dla nich bardzo mi�y, nawet je�li nie by� prawdziwym naukowcem.

G�osy Gokny i Junior brzmia�y jednak bardzo m�odo. W ko�cu kto� straci� wiar� w czysto�� moraln� wszystkich audycji radiowych i zrozumia�, �e publiczno�� zosta�a nara�ona na kontakt ze straszliw� perwersj�. Radio Princeton by�o jednak prywatn� rozg�o�ni�, a co wa�niejsze, mia�o wykupione w�asne pasmo cz�stotliwo�ci. W�a�ciciele nale�eli do pokolenia 58, kt�re nadal liczy�o si� z ka�dym groszem. Tylko skuteczny bojkot s�uchaczy zorganizowany przez Ko�ci� Ciemno�ci m�g� powstrzyma� Radio Princeton od nadawania �Dzieci�cej godziny nauki�. St�d te� ta debata.

��Ach, doktor Underhill, jak�e si� ciesz�!�� Madame Subtrime wy pad�a pospiesznie ze swej budki. Kierownik stacji wygl�da�a tak, jakby sk�ada�a si� wy��cznie z przera�liwie chudych, d�ugich r�k i n�g, a jej cia�o by�o niewiele wi�ksze od g�owy. Gokna i Viki u�mia�y si� nieraz do �ez, na�laduj�c jej ruchy.�� Nie uwierzy pan, jakie zainteresowanie wzbudzi�a ta debata. Nadajemy a� na Wschodnie Wybrze�e. Bez przesady mog� twierdzi�, �e mamy s�uchaczy z ca�ego �wiata!

Bez przesady mog� twierdzi� Ukryta przed pani� kierownik Gokna porusza�a ustami w rytm jej s��w. Victory zachowa�a powa�n� min� i udawa�a, �e niczego nie zauwa�a.

Tata sk�oni� lekko g�ow� przed madame Subtrime.

��Ciesz� si�, �e jeste�my tacy popularni, madame.

��O tak, w istocie! Sponsorzy dos�ownie bij� si� o czas reklamowy w przerwach programu. M�wi� panu, bij� si�!�� U�miechn�a si� do dzieci.�� Wy b�dziecie mog�y ogl�da� wszystko z kabiny in�yniera.

Wprawdzie orientowali si�, gdzie to jest, ale pos�usznie ruszyli za pani� kierownik, s�uchaj�c jej nieustaj�cego monologu. Nikt nie wiedzia�, co naprawd� my�li o nich madame Subtrime. Jirlib twierdzi�, �e wcale nie jest g�upia i �e pod t� fasad� gadu�y kryje si� zimny licznik pieni�dzy.

��Wie dok�adnie, co do grosza, ile mo�e zarobi� na ca�ej tej awanturze.

��Mo�e, ale Viki i tak j� lubi�a, wybacza�a jej nawet piskliwy g�os i g�upi� paplanin�. Zbyt wielu ludzi by�o tak za�lepionych sw� wiar�, �e nic nie obudzi�oby w nich cho� odrobiny tolerancji.

��Didi ma dzisiaj dy�ur. Znacie j�.�� Madame Subtrime zatrzyma�a si� przy wej�ciu do kabiny in�yniera d�wi�ku. Dopiero teraz zauwa�y�a dzieci�ce g��wki wystaj�ce z futra na grzbiecie Sherkanera.

��Och, ma pan te� i takie male�stwa? Ja� czy mog� zosta� z pa�skimi dzie�mi? Nie wiem, kto inny m�g�by si� nimi zaj��.

��Nie ma problemu, madame. Zamierzam przedstawi� Rhaps� i Ma�ego Hrunkera reprezentantowi Ko�cio�a.

Madame Subtrime zamar�a. Wszystkie jej nogi i r�ce znieruchomia�y jednocze�nie na ca�� sekund�. Po raz pierwszy Viki widzia�a j� naprawd� zaskoczon�. Potem jej cia�o rozlu�ni�o si� i pojawi� si� szeroki u�miech.

��Doktorze Underhill! Czy kto� m�wi� ju� panu, �e jest pan geniuszem?

Tata odpowiedzia� jej r�wnie szerokim u�miechem.

��Owszem, ale nikt nigdy nie mia� do tego r�wnie dobrych podstaw�

Jirlib, dopilnuj, �eby wszyscy zostali w pokoju Didi. Je�li zechc�, �eby�cie wyszli, dam wam zna�.

Dzieciaki wspi�y si� do kabiny in�yniera. Didire Ultmot siedzia�a na swej grz�dzie przed konsol�. Gruba szyba oddziela�a jej pok�j od studia nagraniowego. Tafla szk�a nie przepuszcza�a d�wi�k�w i nie by�a ca�kiem przezroczysta. Dzieci podesz�y bli�ej do szklanej �ciany. Na grz�dzie w studiu ju� kto� siedzia�.

Didire machn�a r�k� w tamt� stron�.

��To przedstawicielka Ko�cio�a. Przysz�a o godzin� za wcze�nie.�� Didi by�a bardzo atrakcyjn�, pogodn� i nieco impulsywn� dwudziestojednolatk�. Nie dor�wnywa�a mo�e inteligencj� niekt�rym spo�r�d student�w taty, ale by�a bardzo bystra. Pracowa�a na stanowisku g��wnego technika Radia Princeton. W wieku czternastu lat zosta�a g��wnym operatorem i zna�a si� na in�ynierii elektrycznej r�wnie dobrze jak Jirlib.

W�a�ciwie chcia�a zosta� in�ynierem w�a�nie w tej dziedzinie. Powiedzia�a o tym Jirlibowi i Brentowi przy ich pierwszym spotkaniu, kiedy naj starsi bracia zacz�li prowadzi� audycj�. Viki pami�ta�a dziwne zachowa nie Jirliba, kiedy ten opowiada� im o tej rozmowie; wydawa�o si�, �e Didire kompletnie go zauroczy�a. Mia�a wtedy dziewi�tna�cie lat, a Jirlib tylko dwana�cie� ale by� du�y jak na sw�j wiek. Dopiero po kolejnych dw�ch programach zorientowa�a si�, ze Jirlib jest spoza fazy. Odebra�a to jako celow�, osobist� obraz�. Biedny Jirlib przez kilka dni po tym wy darzeniu snu� si� jak w�asny cie�. W ko�cu poradzi� sobie z tym jako� wiedzia�, �e w przysz�o�ci czekaj� go wi�ksze rozczarowania.

Didire te� jako� przez to przesz�a. Dop�ki Jirlib trzyma� si� od niej z dala, by�a mi�a. A czasami, kiedy si� zapomina�a, by�a najzabawniejsz� i najciekawsz� osob� z obecnego pokolenia, jak� Viki kiedykolwiek pozna�a.

Gdy nie wyst�powa�y w studiu, pozwala�a Viki i Goknie siada� przy swojej grz�dzie i obserwowa�, jak manewruje dziesi�tkami prze��cze�. Didire by�a bardzo dumna ze swej tablicy kontrolnej. W�a�ciwie�� pr�cz faktu, �e obudow� wykonano z drewna, a nie l�ni�cego metalu�� tablica wygl�da�a niemal r�wnie profesjonalnie, jak niekt�re urz�dzenia w Domu na Wzg�rzu.

��Wi�c jaka jest ta kober z ko�cio�a?�� spyta�a Gokna. Podobnie jak Viki przycisn�a swe g��wne oczy do szklanej �ciany. Szyba by�a tak gruba, �e wiele barw nie mog�o si� przez ni� przebi�.

Didi wzruszy�a ramionami.

��Wo�aj� na ni� wielebna Pedure. Dziwnie m�wi. My�l�, �e jest Tieferem. Sp�jrzcie tylko na ten jej kap�a�ski szal. To nie tylko kwestia kiep skiego widoku z tego miejsca; on naprawd� jest ciemny we wszystkich pasmach pr�cz nadczerwieni.

Hmm. Drogi. Mama mia�a taki mundur, ale prawie nikt jej w nim nie widzia�.

Didi u�miechn�a si� z�o�liwie.

��Jestem pewna, �e zwymiotuje, kiedy zobaczy dzieciaki w futrze waszego taty.

Niestety, nie mieli a� tyle szcz�cia. Kiedy jednak kilka sekund p�niej Sherkaner Underhill wszed� do studia, wielebna Pedure zesztywnia�a z oburzenia. Sekund� p�niej Rappaport Digby wpad� w po�piechu do studia i pochwyci� s�uchawki. Digby prowadzi�.�Dzieci�c� godzin� nauki� od samego pocz�tku, na d�ugo przed tym, nim w programie pojawili si� Brent i Jirlib. By� starym poczciwin�, a Brent twierdzi�, �e jest te� jednym z w�a�cicieli stacji. Viki nie bardzo w to wierzy�a, widz�c, z jakim lekcewa�eniem traktuje go Didi.

��Uwaga wszyscy w studiu�� rozleg� si� wzmocniony g�os Didi. Tato i wielebna Pedure wyprostowali si� na swych grz�dach.�� Za pi�tna�cie se kund wchodzimy na anten�. B�dzie pan gotowy, panie Digby, czy mam pu�ci� troch� ciszy?

Digby spojrza� na ni� znad grubego pliku jakich� notatek.

��Mo�e si� pani �mia�, panno Ultmot, ale czas antenowy to pieni�dz.

Tak czy inaczej, b�d�

��Trzy, dwa, jeden��� Didi przerwa�a mu bezceremonialnie i wyci� gn�a w jego stron� d�ug�, spiczast� r�k�.

Kober natychmiast przeszed� do rzeczy, jakby czeka� na ten sygna� w cierpliwym skupieniu. Powoli, z namaszczeniem wypowiada� s�owa, kt�re od ponad pi�tnastu lat stanowi�y znak rozpoznawczym tego programu:

��Nazywam si� Rappaport Digby, a s�uchacie pa�stwo audycji �Dzie ci�ca godzina nauki��

Kiedy Zinmin Broute rozpocz�� t�umaczenie, jego ruchy przesta�y by� nerwowe i chaotyczne. Patrzy� prosto przed siebie i u�miecha� si� lub krzywi� twarz w zupe�nie naturalny spos�b, jakby emocje wywo�uj�ce te grymasy by�y rzeczywiste. I mo�e by�y rzeczywiste�� dla jakiego� opancerzonego paj�ka na powierzchni Arachny. Czasami zdarza�y mu si� kr�tkie chwile wahania. Jeszcze rzadziej Broute si� odwraca�, zapewne gdy z boku jego wy�wietlacza ukazywa�a si� jaka� wa�na informacja. Pomijaj�c jednak te drobne potkni�cia, w�a�ciwie niedostrzegalne dla laika, fiksat m�wi� r�wnie p�ynnie jak ka�dy ludzki spiker czytaj�cy z notatek zapisanych w jego ojczystym j�zyku.

Broute jako Digby zacz�� od kr�tkiej historii programu i pochwa� na jego cze��, potem opisa� cie�, jaki pad� na niego w ostatnich dniach. �Spoza fazy�, �perwersja narodzin��� Broute wypowiada� te okre�lenia z tak� swobod�, jakby zna� je od dziecka.

��Dzi�, zgodnie z obietnic�, powracamy na anten�. Zarzuty, jakie wy suni�to w ostatnich dniach, s� bardzo powa�ne. Panie i panowie, zarzuty te s� prawdziwe.�� Na trzy sekundy w studiu zapad�a dramatyczna cisza, potem zn�w przem�wi� prowadz�cy:�� Zastanawiacie si� pa�stwo zapew ne, dlaczego mieli�my w takim razie odwag� lub czelno�� powr�ci�. Od powiedzi� b�dzie dzisiejsze, specjalne wydanie �Dzieci�cej godziny na uki�. Przysz�o�� programu zale�y w g��wnej mierze od pa�stwa reakcji na to, co us�yszycie dzisiaj�

Silipan parskn�� g�o�no.

��Co za hipokryta.�� Xin zgromi� go spojrzeniem. Trud przeni�s� si� wi�c na miejsce obok Ezra. Taka sytuacja zdarza�a si� ju� wcze�niej; Si lipan my�la� zapewne, �e skoro Ezr siedzi na skraju grupy, to chce s�u cha� jego analiz.

Tymczasem Broute przedstawia� uczestnik�w dyskusji. Silipan przymocowa� do kolana komputer i otworzy� go. By�o to prymitywne urz�dzenie Emergentow, ale wsparcie fiksatow czyni�o je bardziej wydajnym ni� cokolwiek, co stworzy�a do tej pory ludzko��. Trud wcisn�� klawisz z napisem �wyja�nienie�, a cichy, kobiecy g�os poinformowa� go: �Oficjalnie wielebna Pedure reprezentuje tradycyjny Ko�ci�. W rzeczywisto�ci��� g�os umilk� na chwil�, prawdopodobnie czekaj�c na wyniki analizy z bazy danych�� � nie pochodzi z Akord. Prawdopodobnie jest agentem rz�du Kindred.

Xin obejrza� si� na nich, zapominaj�c na moment o Broucie-Digbym.

��Niech to Plaga, ci ludzie to prawdziwi fundamentali�ci. Czy Underhill o tym wie?

G�os z podr�cznego komputera Truda odpowiedzia�:

��To mo�liwe. �Sherkaner Underhill� ma silne powi�zania z ��czno �ci� wywiadu Akord� Jak dot�d nie natrafili�my na �adn� informacj� wojskow� dotycz�c� tego wywiadu, ale cywilizacja Paj�k�w nie dysponu je jeszcze zaawansowan� automatyk�. Mogli�my co� przeoczy�.

Trud przem�wi� do urz�dzenia:

��Mam dla was ma�e zadanie. Co Kindred chcia�oby zyska� na tej debacie?�� Podni�s� wzrok na Jau i wzruszy� ramionami.�� Nie wiem, czy dostaniemy jak�� odpowied�. Teraz maj� tam urwanie g�owy.

Broute ko�czy� ju� przedstawia� rozm�wc�w. Rol� wielebnej Pedure mia�a odgrywa� Xopi Reung. Xopi by�a drobn�, szczup�� Emergentk�.

Ezr zna� jej imi� tylko z tabel i rozm�w z Ann� Reynolt. Ciekawe, czy ktokolwiek inny wie, jak si� nazywa ta kobieta? Z pewno�ci� nie Jau i Rita.

Trud musia� to wiedzie�, musia� zna� nazwiska swych podopiecznych, tak jak kiedy� pasterz zna� wszystkie zwierz�ta ze swego stada. Xopi Reung by�a m�oda; zosta�a obudzona, by zast�pi� jakiego� zmar�ego fiksata. Reung pracowa�a ju� od czterdziestu Msekund. To ona by�a w g��wnej mierze odpowiedzialna za ostatnie post�py w nauce j�zyk�w Paj�k�w, w szczeg�lno�ci j�zyka �Tieferow�. Niemal r�wnie dobrze pos�ugiwa�a si� te� �standardowym j�zykiem Akord�. Ezr wcale nie wyklucza� mo�liwo�ci, �e kiedy� mo�e by� nawet lepsza od Trixii. W normalnym �wiecie Xopi by�aby wspania�ym naukowcem, znanym w ca�ym swym uk�adzie s�onecznym.

Lecz Xopi Reung zosta�a wybrana w Loterii grupmistrza. Podczas gdy Xin, Liao i Silipan prowadzili w pe�ni �wiadome �ycie, Xopi by�a cz�ci� automatyki, pozbawion� ludzkich odruch�w i uczu�. Xopi Reung przem�wi�a:

��Dzi�kuj� panu, panie Digby. Radio Princeton zapewnia sobie s�aw�, umo�liwiaj�c nam t� rozmow�.�� Podczas przyd�ugiego wst�pu Broute�a, Reung wierci�a si� nerwowo, kr�ci�a g�ow� na wszystkie strony niczym ptak. By� mo�e jej wy�wietlacz by� rozregulowany, a mo�e lubi�a rozmieszcza� wa�ne informacje w r�nych cz�ciach pola widzenia. Kiedy jednak zacz�a m�wi�, w jej oczach pojawi� si� jaki� drapie�ny b�ysk.

��Niezbyt udane t�umaczenie�� poskar�y� si� kto�.

��Ona jest nowa, pami�taj�� odpar� Trud.

��A mo�e ta Pedure naprawd� dziwnie m�wi. Powiedzia�e�, �e jest cudzoziemk�.

Reung jako Pedure pochyli�a si� nad sto�em. Jej g�os by� niski i jedwabisty.

��Dwadzie�cia dni temu wszyscy odkryli�my �r�d�o zepsucia w czym�, co miliony ludzi przyjmowa�y w dobrej wierze w swych domach, co s�czy�o si� do uszu ich m��w i dzieci.�� M�wi�a przez kilka chwil, formu�uj�c dziwne, niezdarne i pe�ne frazes�w zdania.�� �S�uszne wi�c wydaje mi si�, �e Radio Princeton daje nam teraz okazj�, by oczy�ci� atmosfer�. Jaja��� Reung umilk�a nagle, jakby nie mog�a znale�� w�a�ciwych s��w. Przez moment zn�w wygl�da�a jak fiksat, kr�ci�a nerwowo g�ow�. Potem uderzy�a otwart� d�oni� o blat sto�u i opad�a na krzes�o, zaciskaj�c mocno usta.

��M�wi�em wam, kiepski z niej t�umacz.

Opieraj�c r�ce i przednie nogi na �cianie, Viki i Gokna mog�y trzyma� g��wne oczy przy szybie. By�a to niewygodna pozycja i obie dziewczynki co chwila przemieszcza�y si� wzd�u� szyby.

��Dzi�kuj�, panie Digby. Radio Princeton zapewnia sobie s�aw�, umo�liwiaj�c t� rozmowꅠ� ple, ple,�ple.

��Dziwnie m�wi�� rzuci�a Gokna.

��M�wi�am ci to ju�. Jest cudzoziemk��� odpar�a z roztargnieniem Didi, zaj�ta realizacj� programu. Wydawa�o si�, �e nie zwraca szczeg�lnej uwagi na tre�� dyskusji, kt�ra toczy�a si� w studiu. Brent przys�uchiwa� jej si� ze spokojn� fascynacj�, podczas gdy Jirlib na przemian podchodzi� do okna, to zn�w pr�bowa� przysun�� si� bli�ej Didi. Po kilku przykrych do�wiadczeniach nauczy� si� ju�, �e nie powinien udziela� jej �adnych rad, ale nadal lubi� sta� blisko. Czasami zadawa� odpowiednio naiwne pytanie.

Kiedy Didi nie by�a akurat zaj�ta, dawa�a si� wci�gn�� w rozmow�.

Gokna u�miechn�a si� do Viki.

��Nie, chodzi mi o to, �e wielebna Pedure m�wi jak idiotka.

��Hm.�� Viki nie wiedzia�a, co ma o tym s�dzi�. Ubranie Pedure rzeczywi�cie by�o dziwne. Do tej pory Viki widzia�a kap�a�skie szaty tylko w ksi��kach. Obszerna peleryna okrywa�a niemal ca�e cia�o Pedure pr�cz g�owy i paszczy. Wydawa�o si� jednak, �e kryje w sobie wielk� si��. Viki wiedzia�a, co wi�kszo�� ludzi my�li o takich dzieciach jak ona. Pedure by�a tylko wyrazicielem tych pogl�d�w, prawda? Otacza�a j� jednak niepokoj�ca, z�owroga aura,��� My�lisz, �e naprawd� wierzy w to, co m�wi?

��Jasne, �e wierzy. Dlatego jest taka zabawna. Widzisz, jak tato si� u�miecha?�� Sherkaner Underhill siedzia� po drugiej stronie studia, delikatnie g�aszcz�c swoje dzieci. Nie powiedzia� dot�d ani s�owa, lecz po jego obliczu b��dzi� lekki u�mieszek. Z futra wygl�da�y l�kliwie dwie pary dzieci�cych oczu. Rhapsa i Hrunk nie mogli rozumie� wszystkiego, co si� wok� nich dzieje, wygl�dali jednak na przera�onych.

Gokna te� to zauwa�y�a.

��Biedne dzieci. Tylko one si� jej boj�. Patrz! Poka�� wielebnej Pe dure Dziesi�tk�.�� Odwr�ci�a si� od okna i podbieg�a do bocznej �ciany�� a potem w g�r� rega�u z ta�mami audio. Dziewczynki mia�y siedem lat, by �y ju� za du�e na takie akrobacje. O-o. Rega� odchyli� si� od �ciany, ta�my przesun�y si� niebezpiecznie blisko kraw�dzi p�ek. Gokna dotar�a jed nak na szczyt, nim ktokolwiek pr�cz Viki zrozumia�, co chce zrobi�. St�d wyskoczy�a i pochwyci�a g�rn� ram� d�wi�koszczelnego okna. Jej cia�o za toczy�o szeroki �uk i przylgn�o do szyby z g�o�nym plaskiem. Przez se kund� Gokna by�a idealn� Dziesi�tk� rozpostart� na oknie. Pedure za siadaj�ca po drugiej stronie szyby patrzy�a na ni� w os�upieniu. Obie dziewczynki rykn�y �miechem. Niecz�sto udawa�o si� zrobi� tak idealn� Dziesi�tk� i b�ysn�� bielizn� prosto w oczy ofiary.

��Przesta�cie!�� sykn�a Didi. Jej r�ce przesun�y si� przez pulpit kontrolny.�� Ostatni raz weszli�cie do mojego pokoju! Jirlib, chod� tutaj!

Pilnuj swoich siostrzyczek, bo zaraz wszystkich was st�d wyrzuc�.

��Tak, tak! Przepraszam bardzo.�� Jirlib naprawd� wygl�da� na skruszonego. Podbieg� do szyby i �ci�gn�� z niej Gokn�. Po sekundzie do��czy� do niego Brent, kt�ry zaj�� si�Yictory.

Jirlib nie by� z�y, raczej zasmucony. Przytrzyma� Gokn� bardzo blisko swej g�owy.

��Musicie si� uspokoi�. Cho� raz b�d�cie powa�ne.�� Viki pomy�la�a, �e bardziej ni� ich wyg�upy poruszy� go gniew Viki. Ale to nie mia�o wi�kszego znaczenia. Gokna natychmiast spowa�nia�a, dotkn�a r�k� po�ywiaj�c� paszczy brata i powiedzia�a cicho:

��Tak. B�d� grzeczna do ko�ca audycji. Obiecuj�.

Viki spojrza�a na Didire, kt�ra m�wi�a w�a�nie co� do Digby�ego.

Viki nie s�ysza�a jej s��w, ale widzia�a, jak stary kober kiwa g�ow�. Uspokoi� rozsierdzon� Pedure i zwr�ci� si� do taty. Ich szalone wyg�upy nie mia�y wi�c �adnego wp�ywu na to, co dzia�o si� po drugiej stronie szyby.

Viki by�a pewna, �e kiedy� wpakuj� si� z Gokn� w porz�dne tarapaty, ale chyba ten czas jeszcze nie nadszed�.

Xopi usiad�a powoli, jakby zdumiona w�asnym zachowaniem. Zazwyczaj fiksaci pr�bowali odgrywa� te spektakle w czasie realnym. Silipan twierdzi�, �e jest to tylko cz�ciowo jego zas�uga�� zafiksowani t�umacze naprawd� lubili pozostawa� w synchronizacji ze strumieniem s��w. W pewnym sensie naprawd� lubili gra�. Dzi� po prostu nie wychodzi�o im to najlepiej.

Wreszcie Broute pozbiera� si� jako� i udzieli� g�osu Sherkanerowi Underhillowi.

Sherkaner Underhill. T�umaczy�a go Trixia Bonsol. Kt� inny m�g�by to robi�? Trixia pierwsza rozszyfrowa�a j�zyk m�wiony Paj�k�w. Jau powiedzia� Ezrowi, �e pocz�tkowo Trixia odgrywa�a wszystkie role, t�umaczy�a g�osy dzieci, doros�ych, pytania od s�uchaczy audycji. Kiedy inni twardog�owi nabrali ju� wprawy i przej�li poszczeg�lne partie, Trixia nadal t�umaczy�a te najtrudniejsze.

Sherkaner Underhill; by� to prawdopodobnie pierwszy Paj�k znany im z imienia i nazwiska. Nazwisko Underhill przewija�o si� zreszt� w niezliczonej ilo�ci audycji radiowych. Pocz�tkowo wydawa�o si�, �e to on jest autorem dw�ch trzecich wynalazk�w, kt�re nadawa�y rozp�d rewolucji przemys�owej. Dopiero po jakim� czasie t�umacze zrozumieli sw�j b��d; �Underhill� by�o bardzo rozpowszechnionym nazwiskiem, je�li za� m�wiono o tym Sherkanerze Underhillu, chodzi�o zazwyczaj o prac� kt�rego� z jego student�w. Ten facet musia� by� wi�c jakim� urz�dnikiem, za�o�ycielem Instytutu Princeton, gdzie znajdowa�a si� wi�kszo�� jego student�w. Odk�d jednak Paj�ki wynalaz�y przeka�niki mikrofalowe, satelity szpiegowskie zbiera�y mn�stwo tajnych, lecz �atwych do rozszyfrowania informacji. Imi� i nazwisko �Sherkaner Underhill� pojawia�o si� niemal w dwudziestu procentach �ci�le tajnych wiadomo�ci przekazywanych na terenie Akord. Najwyra�niej by�a to nazwa jakiej� instytucji.

Najwyra�niej dop�ki nie dowiedzieli si�, �e ten �Sherkaner Underhill� ma dzieci, kt�re wyst�puj� w programie radiowym. Cho� nie do ko�ca rozumieli istot� �Dzieci�cej godziny nauki�, wiedzieli, �e audycja ma du�e znaczenie polityczne. Tomas Nau bez w�tpienia ogl�da� to wydanie ze swojej kwatery w Hammerfest. Ciekawe, czy Qiwi jest z nim. M�wi�a Trixia:

��Dzi�kuj� panu, panie Digby. Bardzo si� ciesz�, �e mog� by� tu dzi siaj z pa�stwem. Czas ju� porozmawia� otwarcie o pewnych problemach.

Mam nadziej�, �e m�odzi ludzie, zar�wno ci urodzeni w fazie, jak i poza ni�, s�uchaj� nas uwa�nie. Wiem, �e moje dzieci to robi�.

Trixia spojrza�a na Xopi ze spokojem i pewno�ci� siebie. W jej g�osie s�ycha� by�o jednak delikatne dr�enie. Ezr patrzy� na jej twarz. Ile lat mia�a teraz Trucia? Harmonogramy wacht fiksat�w obj�te by�y tajemnic��� mo�e dlatego, �e tak wielu z nich pracowa�o bez przerwy. Normalny cz�owiek uczy�by si� przez ca�e �ycie tego, czego Trixia dowiedzia�a si� w ci�gu kilkunastu lat. Przynajmniej na pocz�tku Ezr spotyka� j� na ka�dej wachcie, nic te� nie wskazywa�o na to, by schodzi�a ze s�u�by w tym samym czasie co on. Wygl�da�a dziesi�� razy starzej ni� Trixia przed fiksacj�. A kiedy gra�a Underhilla, sprawia�a wra�enie jeszcze starszej.

��Chcia�bym sprostowa� jedn� rzecz, o kt�rej m�wi�a pani Pedure�� kontynuowa�a Trixia.�� Nie by�o �adnego spisku, kt�ry mia�by na celu za chowanie w tajemnicy wieku moich dzieci. Moi najstarsi synowie prowa dzili program przez d�ugi czas. To chyba ca�kiem naturalne, �e brali w nim udzia�, a z list�w, kt�re wtedy otrzymywali, wiem, �e cieszyli si� popular no�ci� zar�wno w�r�d dzieci z obecnego pokolenia, jak i w�r�d ich rodzi c�w.

Xopi spojrza�a z ukosa na Trixi�.

��Oczywi�cie dzia�o si� tak tylko dlatego, �e nie przyznawali si� g�o �no do swojego wieku. W radiu trudno dostrzec tak niewielk� r�nic�.

W radiu pewne� nieprzyzwoito�ci� przechodz� niezauwa�one.

Trixia si� roze�mia�a.

��Rzeczywi�cie. Chcia�bym jednak, by nasi s�uchacze zastanowili si� nad jedn� spraw�. Wi�kszo�� lubi Jirliba, Brenta, Gokn� iViki. Poznaj�c moje dzieci, nie�wiadomi s�uchacze zrozumieli by� mo�e prawd�, kt�ra inaczej umkn�aby ich uwadze; dzieci spoza fazy s� r�wnie przyzwoite jak wszystkie inne. Powtarzam jednak, �e niczego celowo nie ukrywa�em. W ko�cu� c�, w ko�cu fakty sta�y si� tak oczywiste, �e nikt nie m�g� ich zignorowa�.

��Tak ra��ce, chcia� pan powiedzie�. Pa�skie c�rki maj� niewiele ponad siedem lat. Takiej nieprzyzwoito�ci nie da si� ukry� nawet w radiu. A gdy spotkali�my si� dzi� w studiu, zauwa�y�am, �e nosi pan na grzbiecie dwoje niemowlak�w. Prosz� mi powiedzie�, czy istniej� jakie� granice z�a i krzywd, przed kt�rymi pan si� w ko�cu zatrzyma?

��Jakiego z�a, jakich krzywd, pani Pedure? Nasza publiczno�� s�ucha�a moich dzieci przez ponad dwa lata. Znaj� Jirliba, Brenta, Viki i Gokn� jako prawdziwych i sympatycznych ludzi. Widzi pani Ma�ego Hrunka 2i Rhaps�, kt�rzy zerkaj� na pani� z moich ramion��� Trbda przerwa�a na moment, jakby pokazuj�c co� swojemu rozm�wcy.�� Wiem, �e niepokoi pani�, mo�e nawet przera�a widok ma�ych dzieci urodzonych tak p�no po Latach Ga�ni�cia. Jednak za rok lub dwa b�d� ju� umia�y m�wi�, a ja chcia�bym, by w �Dzieci�cej godzinie nauki� wyst�powa�y dzieci w r�nym wieku, tak�e te najm�odsze. Na pewno z programu na program nasza publiczno�� b�dzie nabiera� coraz wi�kszego przekonania, �e te ma�e kobliki s� r�wnie warto�ciowe jak dzieci urodzone pod koniec �at Ga�ni�cia.

��Absurd! Ten plan powiedzie si� tylko wtedy, je�li b�dzie pan podkrada� si� krok po kroku, przekonywa� ludzi, by zaakceptowali t� perwersj� i tamt�, a�� a��

��A� co?�� spyta�a Trixia, u�miechaj�c si� dobrotliwie.

��A�� a���� Ezr widzia�, jak Xopi patrzy dzikim wzrokiem na Trixi�.�� A� przyzwoici ludzie b�d� ca�owa� takie niewyd�rzone larwy, jakie nosi pan na plecach!�� Xopi poderwa�a si� z krzes�a, wymachuj�c gwa�townie r�kami.

Trixia nadal si� u�miecha�a.

��Odpowiem kr�tko, pani Pedure�� tak. Nawet pani widzi, �e mo �emy to zaakceptowa�. A dzieci spoza fazy nie s� larwami. Nie potrze buj� Pierwszej Ciemno�ci, by otrzyma� dusz�. S� stworzeniami, kt�re za s�uguj� na mi�o�� i kt�re potrafi� dawa� mi�o�� innym. W miar� up�ywu lat �Dzieci�ca godzina nauki� u�wiadomi to wszystkim, by� mo�e na wet pani.

Xopi usiad�a. Wygl�da�a jak zawodnik, kt�ry chwilowo zosta� pokonany i szuka innej linii ataku.

��Widz�, �e apele do przyzwoito�ci nie robi� na panu wra�enia, panie Underhill. W�r�d naszej publiczno�ci mog� znajdowa� si� s�abi ludzie, kt�rzy prowadzeni przez pana krok po kroku zaakceptuj� w ko�cu to zboczenie. Ka�dy z nas ma sk�onno�ci do z�a, to nie ulega w�tpliwo�ci.

Ale ka�dego z nas poci�ga te� dobro, niewinno��. Tradycja pomaga nam dokona� w�a�ciwego wyboru� widz� jednak, �e dla pana i panu podobnych tradycja znaczy niewiele. Jest pan naukowcem, prawda?

��Hm, tak.

��I jednym z czworga tych, kt�rzy chodzili w Ciemno�ci?

���Tak.

��Nasza publiczno�� by� mo�e nie zdaje sobie sprawy, �e za �Dzieci�c� godzin� nauki� stoi osoba tak wyr�niona przez los. Jest pan jednym z czworga, kt�rzy widzieli na w�asne oczy Najg��bsz� Ciemno��. Nic nie jest ju� dla pana tajemnic�.�� Trixia zacz�a odpowiada�, lecz Xopi jako Pedure zag�uszy�a jej s�owa.�� My�l�, �e to wyja�nia wiele pa�skich b��d�w. Jest pan �lepy na wysi�ki i dokonania poprzednich pokole�, na powoln� nauk� tego, co jest bezpieczne, a co gro�ne w paj�czych sprawach.

Prawo moralne ma racjonalne podstawy, prosz� pana! Bez prawa moralnego pod koniec Lat Ga�ni�cia pracowici zbieracze byliby okradani przez leniwych. Bez prawa moralnego niewinni ludzie w swych otch�aniach padaliby ofiar� tych, kt�rzy zbudzili si� pierwsi. Wszyscy chcemy wielu rzeczy, lecz niekt�re z nich niszcz� pozosta�e marzenia.

��To prawda, pani Pedure, ale do czego w�a�ciwie pani zmierza?

��Chc� powiedzie�, �e istniej� konkretne, racjonalne powody, dla kt�rych nale�y przestrzega� zasad moralnych, szczeg�lnie zasad dotycz�cych pozafazowo�ci. Trywializuje pan wiele rzeczy, lecz nawet pan musi wiedzie�, �e Ciemno�� dokonuje wielkiego oczyszczenia. S�ucha�am pa�skich dzieci. Dzi� przed audycj� obserwowa�am ich zachowanie. W pa�skim sekrecie kryje si� pewien skandal, niezbyt jednak zaskakuj�cy. Przynajmniej jedno z pa�skich dzieci�� zdaje si�, �e ma na imi� Brent?�� jest kretynem, prawda?

Xopi zamilk�a, lecz Trixia wcale jej nie odpowiada�a. Patrzy�a nieruchomo w jeden punkt; nie pr�bowa�a �ledzi� strumienia danych. I nagle Ezr do�wiadczy� przedziwnej zmiany punktu widzenia. Zmiany tej nie wywo�a�y s�owa t�umaczy czy nawet emocje zawarte w tych s�owach. Wywo�a�o je� milczenie. Po raz pierwszy Ezr u�wiadomi� sobie z ca�� moc�, �e Paj�k jest osob�, kt;�r� mo�na zrani�.

Milczenie przeci�ga�o si� jeszcze przez kilka sekund.

��Ha�� odezwa� si� Silipan.�� To potwierdza wiele z naszych wcze �niejszych domys��w. Paj�ki s� bardzo p�odne, a potem Matka Natura za bija te najs�absze podczas Ciemno�ci. Sprytne.

Liao skrzywi�a si� lekko.

��Tak, chyba tak.�� Si�gn�a d�oni� do ramienia m�a.

Zinmin Broute gwa�townie przerwa� cisz�.

��Panie Underhill, czy zamierza pan odpowiedzie� na pytanie wielebnej Pedure?

��Tak.�� G�os Trixii dr�a� jeszcze mocniej ni� poprzednio.�� Brent nie jest kretynem. Jest ma�om�wny i uczy si� inaczej ni� inne dzieci.�� W jej g�osie zn�w pojawi� si� entuzjazm i cie� u�miechu.�� Inteligencja to taka niezwyk�a rzecz. W Brencie widz�

Xopi przerwa�a jej w p� zdania.

��Ja widz� w Brencie klasyczny przyk�ad nieszcz�liwego dziecka spoza fazy. Moi drodzy, wiem, �e si�a Ko�cio�a znacznie ucierpia�a w tym pokoleniu. Zmienia si� tyle rzeczy, stare struktury cz�sto uwa�ane s� za przejaw tyranii. Dawniej dzieci takie jak Brent pojawia�y si� tylko w mia steczkach i wsiach ukrytych gdzie� w g�uszy, gdzie zawsze istnia�o barba rzy�stwo i perwersja. Dawniej tak� rzecz �atwo by�o wyt�umaczy�; rodzi ce nie zwa�ali na Ciemno��, niepodobni w tym nawet do zwierz�t. Wyda li biednego Brenta na �wiat, skazali go na kilka lat �ycia w poniewierce i zas�u�yli sobie w ten spos�b na pogard� przyzwoitych ludzi. Lecz w na szych czasach to intelektuali�ci tacy jak Underhill��� skinienie g�ow� w stron� Trixii�� dopuszczaj� si� tego grzechu. Wy�miewaj� si� z tradycji, a ja muse� z nimi walczy�, u�ywaj�c ich w�asnych argument�w. Prosz� tylko spojrze� na to dziecko, panie Underhill. Ilu jeszcze takich Brent�w ukrywa pan przed nami? Trixia:

��Wszystkie moje dzieci�

��Ach, tak. Z pewno�ci� by�y te� inne ofiary. Znamy sze�cioro pa�skich dzieci. Ile jeszcze zosta�o w domu? Czy zabija pan te najbardziej upo�ledzone? Je�li �wiat podda si� pa�skiej perwersji, cywilizacja zginie jeszcze przed nadej�ciem kolejnej Ciemno�ci, zalana hordami �le pocz�tych i niedo��nych koblik�w.�� Pedure jeszcze przez d�u�sz� chwil� perorowa�a w tym duchu. W�a�ciwie jej zarzuty by�y bardzo konkretne; zdeformowane dzieci, przeludnienie, zamieszki w otch�aniach na pocz�tku Ciemno�ci�� tak w�a�nie mog�y wygl�da� nast�pstwa powszechnego p�du ku rodzeniu dzieci poza faz�. Xopi m�wi�a tak d�ugo, a� niemal zabrak�o jej tchu.

Broute odwr�ci� si� do Trixii jako Underhilla.

-.Jak brzmi pa�ska odpowied�?

Trixia:

��Ach, jak to mi�o, �e mog� jednak co� powiedzie�.�� Trixia zn�w si� u�miecha�a, ton jej g�osu by� niemal tak lekki, jak na pocz�tku programu.

Je�li atak na jego syna wyprowadzi� Underhilla z r�wnowagi, to d�ugie przem�wienie Pedure pozwoli�o mu t� r�wnowag� odzyska�.�� Po pierw sze, wszystkie moje dzieci �yj�. Jest ich tylko sze�cioro. To nie powinno nikogo dziwi�. Bardzo trudno jest pocz�� dzieci poza faz�. Jestem pewien, �e wszyscy o tym wiedz�. Nie�atwo te� piel�gnowa� pier�cienie niemow l�ce spoza fazy do�� d�ugo, by dzieciom wykszta�ci�y si� oczy. Natura rze czywi�cie woli, by kobliki poczynane by�y tu� przed Ciemno�ci�.

Xopi zerwa�a si� z miejsca, przemawiaj�c g�o�no:

��S�uchajcie uwa�nie, przyjaciele! Underhill przyznaje w�a�nie, �e pope�nia zbrodni� przeciw naturze!

��Wcale nie. Ewolucja zmusi�a nas do tego, by�my �yli zgodnie z rytmem natury. Lecz czasy si� zmieniaj��

��Czasy si� zmieniaj�?�� powt�rzy�a Xopi z sarkazmem.�� Nauka pozwoli�a panu chodzi� w Ciemno�ci, a teraz jest pan wi�kszy od natury?

Trixia zn�w si� roze�mia�a.

��Och, nadal jestem tylko jej cz�ci�. Lecz nawet przed er� zaawansowanej technologii� czy wie pani, �e dziesi�� milion�w lat temu d�ugo�� cyklu s�onecznego wynosi�a mniej ni� jeden rok?

��Fantazja. Jak �ywe stworzenia mog�y przetrwa�

��No w�a�nie, jak?�� Trixia u�miechn�a si� szeroko, a w jej g�osie pobrzmiewa�y triumfalne nuty.�� Lecz skamienia�o�ci dowodz� tego niezbicie.

Dziesi�� milion�w lat temu cykl by� znacznie kr�tszy, a rozpi�to�� temperatur i nat�enia �wiat�a znacznie mniejsze. �ywe stworzenia nie potrzebowa�y otch�ani i hibernacji. Potem, zmuszone okoliczno�ciami, przystosowa�y si� do coraz d�u�szego cyklu i ekstremalnych warunk�w. Przypuszczam, �e by� to bardzo trudny proces, wymaga� wielu powa�nych zmian.

A teraz�

Xopi przerwa�a mu energicznym gestem. Wymy�la�a je sama czy te� przekaz radiowy w jaki� spos�b je implikowa�?

��Fantazja czy nie, nadal nie zosta�o to udowodnione. Prosz� pana, nie b�d� spiera� si� z panem o ewolucj�. Niekt�rzy przyzwoici ludzie w ni� wierz�, lecz nadal jest to tylko hipoteza i nie mo�e stanowi� podstawy do czynienia istotnych wybor�w, stanowi�cych o �yciu i �mierci.

��Ha! Punkt dla taty.�� Viki i Gokna, kt�re przysiad�y na grz�dzie ponad Brentem i Jirlibem, wymienia�y p�g�osem komentarze. Kiedy Didire ich nie widzia�a, stroi�y te� r�ne miny do wielebnej Pedure. Po tej pierwszej, niezr�wnanej Dziesi�tce nic ju� nie robi�o na niej wra�enia, ale dziewczynki czu�y si� lepiej, pokazuj�c wielebnej, co o niej my�l�.

��Nie martw si�, Brent. Tato dopadnie t� Pedure.

Brent by� jeszcze bardziej milcz�cy ni� zazwyczaj.

��Wiedzia�em, �e kiedy� do tego dojdzie. I tak nie by�o �atwo. Teraz tato musi t�umaczy� si� te� ze mnie.

W�a�ciwie tata omal nie przegra�, kiedy Pedure nazwa�a Brenta kretynem. Viki nigdy jeszcze nie widzia�a go tak zagubionego. Teraz jednak odzyskiwa� utracony grunt. Viki mia�a wcze�niej nadziej�, �e Pedure b�dzie kompletnym ignorantem, lecz ona najwyra�niej sporo wiedzia�a o tym, co m�wi� do niej tato. To nie mia�o wi�kszego znaczenia. Wielebna Pedure mimo wszystko nie mog�a si� r�wna� z nim wiedz�. Poza tym tata mia� racj�. Teraz nabra� rozp�du i przeszed� do kontrataku.

��Dziwne, �e tradycja nie interesuje si� jeszcze bardziej odleg�� prze sz�o�ci�, pani Pedure. Ale to niewa�ne. Zmiany, kt�rych nauka dokonuje w obecnym pokoleniu, s� tak wielkie, �e aby w�a�ciwie je unaoczni�, po s�u�� si� konkretnym przyk�adem. Natura zmusi�a nas do przyj�cia pew nych okre�lonych schemat�w�� jednym z nich jest cykl pokole�, zgoda.

Gdyby�my nie poddali si� temu rytmowi, pewnie ju� by�my nie istnieli.

Prosz� jednak pomy�le� o stratach, droga pani. Wszystkie nasze dzieci znajduj� si� na tym samym poziomie rozwoju. Ka�dego roku odrzucaj� za bawki i przyrz�dy szkolne, kt�re le�� bezu�yteczne a� do nast�pnego po kolenia. Takie marnotrawstwo nie jest ju� konieczno�ci�. Dzi�ki nauce�

Wielebna Pedure gwizdn�a przeci�gle, jakby ogromnie czym� zaskoczona, po czym u�miechn�a si� sarkastycznie.

��Wi�c przyznaje pan to otwarcie! Chce pan, by ta pozafazowa perwersja by�a sposobem na �ycie, a nie tylko pa�skim wyizolowanym grzechem.

��Oczywi�cie!�� o�ywi� si� jeszcze bardziej tata.�� Chc�, by ludzie wiedzieli, �e �yjemy w epoce radykalnie odmiennej od wszystkich poprzednich. Chc�, by ludzie mogli mie� dzieci w ka�dej fazie s�o�ca.

��Tak. Chce pan zarazi� tym zboczeniem nas wszystkich. Prosz� mi powiedzie�, panie Underhill, czy prowadzi pan ju� tajne szko�y dla dzieci spoza fazy? Gzy ukrywa pan gdzie� setki, tysi�ce takich stworze�, czekaj�c na nasz� akceptacj�?

��Nie. Jak dot�d nie uda�o mi si� znale�� r�wie�nik�w moich dzieci.

Od lat bardzo chcieli znale�� jakich� r�wie�nik�w, z kt�rymi mogliby wsp�lnie bawi� si� i uczy�. Szuka�a ich tak�e mama, na razie bez powodzenia. Gokna i Viki uzna�y wi�c, �e inne dzieci spoza fazy musz� by� bardzo dobrze ukryte� albo jest bardzo niewiele. Czasami Viki zastanawia�a si�, czy naprawd� nie s� przekl�ci.

Wielebna Pedure odchyli�a si� do ty�u na swej grz�dzie i u�miechn�a niemal przyjacielsko.

��To jest dla mnie najwi�kszym pocieszeniem, panie Underhill. Nawet w naszych czasach wi�kszo�� ludzi jest przyzwoita, a pa�ska perwersja nadal pozostaje zjawiskiem wyj�tkowo rzadkim. Niemniej �Dzieci�ca godzina nauki� nadal jest popularna, cho� dzieci urodzone w fazie maj� ju� ponad dwadzie�cia lat. Pa�ska audycja jest przyn�t�, kt�ra nie istnia�a nigdy wcze�niej. I dlatego te� nasza dzisiejsza dyskusja jest bardzo wa�na.

��Tak, ja te� tak uwa�am.

Wielebna Pedure przekrzywi�a g�ow�. Co za pech. Zrozumia�a, �e tata naprawd� tak my�li. Je�li wci�gnie go w spekulacje, sprawy mog� wygl�da� nieweso�o. Nast�pne pytanie Pedure zosta�o wypowiedziane niewinnym tonem szczerego zaciekawienia.

��Wydaje mi si�, panie Underhill, �e rozumie pan prawo moralne.

Czy uwa�a je pan mo�e za co� podobnego do prawa kreatywnej sztuki, prawa, kt�re mo�e by� �amane przez najwi�kszych my�licieli, takich jak pan?

��Najwi�kszych my�licieli, fuj.�� Pytanie najwyra�niej jednak poruszy�o wyobra�ni� taty, odci�gn�o go od perswazyjnej retoryki.�� Wie pani, pani Pedure, nigdy nie patrzy�em w ten spos�b na zasady moralne. Co za interesuj�cy pomys�! Sugeruje pani, �e mo�e ono by� ignorowane przez tych, kt�rzy maj� jaki� wewn�trzny� co? Talent do dobroci? Z pewno�ci� nie. Cho� przyznam, �e jestem zupe�nym analfabet�, je�li chodzi o spory moralne. Lubi� si� bawi� i lubi� my�le�. Spacer w Ciemno�ci by� wydarzeniem istotnym dla wysi�ku wojennego, a tak�e wielk� przygod�. Nauka doprowadzi do cudownych zmian w najbli�szej przysz�o�ci rodzaju paj�czego. Wspaniale si� bawi�, opracowuj�c te nowe wynalazki, i chcia�bym, by publiczno�栗 ��cznie z tymi, kt�rzy s� ekspertami od zasad moralnych�� zrozumia�a konsekwencje tych zmian.

��Rozumiem�� odpar�a wielebna Pedure. Sarkazm w jej g�osie m�g� us�ysze� tylko kto�, kto s�ucha� jej r�wnie uwa�nie jak Ma�a Victory.�� A pan chce, by nauka zaj�a miejsce Ciemno�ci jako czasu wielkiego oczyszczenia i tajemnicy?

Underhill machn�� lekcewa��co r�kami po�ywiaj�cymi. Najwyra�niej zapomnia�, �e wyst�puje w radiu.

��Nauka uczyni Ciemno�� r�wnie nieszkodliw� i znan� jak noc, kt� ra przychodzi po ka�dym dniu.

Didi krzykn�a ze zdumienia. Viki po raz pierwszy widzia�a, by m�oda in�ynier zareagowa�a jako� na tre�� audycji, kt�r� realizowa�a. Tymczasem po drugiej stronie szyby Rappaport Digby usiad� idealnie prosto, jakby kto� wbi� mu w��czni� w odw�ok. Tato nawet tego nie zauwa�y�, a odpowied� wielebnej Pedure by�a tak swobodna, jakby rozmawiali o nadchodz�cym deszczu.

��Wi�c twierdzi pan, �e b�dziemy �y� i pracowa� przez ca�� Ciemno��, jakby by�a to jedna, d�uga noc?

��Tak! Jak pani my�li, do czego prowadz� badania nad energi� atomow�?

��Wi�c wszyscy b�dziemy chodzi� w Ciemno�ci, ba, nie b�dzie �adnej Ciemno�ci, �adnej tajemnicy, �adnej otch�ani dla umys�u paj�czo�ci. Nauka zabierze wszystko.

��Nonsens. Na tym jednym ma�ym �wiecie nie b�dzie ju� prawdziwej Ciemno�ci. Ale Ciemno�� b�dzie istnie� zawsze. Prosz� wyj�� dzi� wieczorem na dw�r, pani Pedure, spojrze� na niebo. Jeste�my otoczeni Ciemno�ci�, i zawsze b�dziemy. I tak jak nasza Ciemno�� ko�czy si� z pocz�tkiem Nowego S�o�ca, tak wi�ksza Ciemno�� ko�czy si� na obrze�ach milion�w milion�w gwiazd. Prosz� tylko pomy�le�! Je�li kiedy� cykl naszego s�o�ca trwa� kr�cej ni� rok, to jeszcze wcze�niej �wieci�o by� mo�e bez �adnych przerw. Niekt�rzy spo�r�d moich student�w uwa�aj�, �e wi�kszo�� gwiazd wygl�da tak, jak nasze s�o�ce, tyle �e znacznie m�odziej, i �e wiele z nich ma planety, �wiaty podobne do naszego. Chce pani ciemno�ci, kt�ra nigdy ustaje, Ciemno�ci, na kt�rej mo�e polega� paj�czo��? Droga pani Pedure, w niebie jest otch�a�, kt�ra nigdy si� nie ko�czy.�� Tata g�adko przeszed� do swojej ulubionej koncepcji podr�y kosmicznych. Nawet najlepsi studenci tracili w�tek, kiedy tata zaczyna� o tym m�wi�; tylko gar�� szale�c�w specjalizowa�a si� w astronomii. Wszystko wydawa�o si� tu poprzewracane do g�ry nogami. Dla wi�kszo�ci ludzi twierdzenie, �e �wiat�a r�wnie sta�e jak gwiazdy mog� by� s�o�cami, by�o znacznie abstrakcyjniejsze ni� wi�kszo�� religii.

Digby i wielebna Pedure s�uchali z otwartymi paszczami wywod�w taty, kt�ry z coraz wi�kszym zapa�em rozwija� swoj� teori�. Digby zawsze lubi� cz�� audycji po�wi�con� nauce, a teraz siedzia� jak zahipnotyzowany.

Pedure z kolei� szybko otrz�sn�a si� z szoku. Albo s�ysza�a to ju� wcze�niej, albo uzna�a za pomys� niedorzeczny i niegodny jej uwagi.

Wskaz�wki zegara zawieszonego na �cianie sali nagraniowej odmierza�y ostatnie minuty dziel�ce ich od orgii reklam, kt�rymi zawsze ko�czy�a si� audycja. Wygl�da�o na to, �e to tata b�dzie mia� ostatnie s�owo� Viki by�a jednak pewna, �e wielebna Pedure obserwuje zegar uwa�niej 2ni� ktokolwiek inny w studiu, czekaj�c na jak�� strategiczn�, starannie wybran� chwil�.

I rzeczywi�cie, kilkana�cie sekund p�niej Pedure pochwyci�a mikrofon i przem�wi�a na tyle g�o�no, by zag�uszy� s�owa Sherkanera.

��Bardzo interesuj�ce, ale kolonizacja przestrzeni mi�dzy gwiazda mi z pewno�ci� le�y poza mo�liwo�ciami obecnego pokolenia.

Tata machn�� lekcewa��co r�kami.

��By� mo�e, ale�

Wielebna Pedure kontynuowa�a, pytaj�c z akademickim zaciekawieniem:

��Wi�c wielka zmiana naszych czas�w polega jedynie na podboju nast�pnej Ciemno�ci, tej, kt�ra ko�czy obecny cykl s�o�ca?

��Zgadza si�. My wszyscy�� r�wnie� wszyscy, kt�rzy s�uchaj� tej audycji�� nie b�dziemy potrzebowali ju� otch�ani. Wszystkie wielkie miasta otrzymaj� do�� energii, by utrzyma� odpowiedni� temperatur� przez ponad dwa wieki�� przez ca�� Ciemno��. Wi�c�

��Rozumiem. Wi��e si� to z wielkimi projektami budowlanymi, jakimi� kopu�ami, w kt�rych zamkni�to by miasta?

��Tak. Potrzebne b�d� te� odpowiednio du�e farmy i�

��I to jest tak�e jeden z powod�w, dla kt�rego chce pan stworzy� dodatkowe pokolenie doros�ych. Dlatego propaguje pan narodziny poza faz�.

��Och, niezupe�nie. To po prostu jedna z cech nowej sytu�

��Zatem Akord wkroczy w nadchodz�c� Ciemno�� z setkami milion�w �ywych ludzi. A co z reszt� �wiata?

Tata zrozumia� wreszcie, �e mo�e mie� powa�ne k�opoty.

��Hm, ale inne zaawansowane technicznie kraje mog� zrobi� to sa mo. Biedniejsze nacje b�d� mia�y swoje konwencjonalne otch�anie, a ich przebudzenie nadejdzie p�niej.

Teraz g�os Pedure d�wi�cza� twardo, jakby ta pewna ju� by�a wygranej.

���Ich przebudzenie nadejdzie p�niej�. Podczas Wielkiej Wojny cztery osoby pokona�y najpot�niejszy kraj �wiata. W czasie nast�pnej Ciemno�ci b�d� ich miliony. To wygl�da jak przygotowania do najwi�kszej masakry w historii.

��Nie, to wcale nie tak. Nie zrobiliby�my�

��Przykro mi, ale nasz czas dobieg� ju� ko�ca.

��Ale�

Digby nie zwa�a� na protesty taty.

��Dzi�kuj� pa�stwu za wizyt� w studio��� ple, ple, ple.

Pedure wsta�a z miejsca, gdy tylko Digby oficjalnie zako�czy� audycj�.

Mikrofony zosta�y ju� wy��czone, Viki nie mog�a wi�c s�ysze� jej s��w.

Wielebna najwyra�niej wymienia�a uprzejmo�ci z prowadz�cym. Tata mia� bardzo niewyra�n� min�. Kiedy wielebna Pedure przechodzi�a obok niego, poderwa� si� z grz�dy i ruszy� za ni�, co� jej t�umacz�c i �ywo gestykuluj�c.

Jedyn� reakcj� Pedure by� u�miech wy�szo�ci.

Tymczasem Didi Ultmot przesuwa�a d�wignie, nag�a�niaj�c najwa�niejsz� cz�� programu, reklamy. Wreszcie odwr�ci�a si� od pulpitu. Jej oblicze wyra�a�o zdumienie i zak�opotanie zarazem.

��Wiecie co, wasz tata ma naprawd� dziwne� pomys�y.

W g�o�nikach rozbrzmia�y g�o�ne akordy�� prawdopodobnie paj�cza muzyka�� potem do��czy�y do nich s�owa.

��Ostre r�ce to szcz�liwe r�ce. U�ywajcie cynowych�

Reklamy by�y czasami najciekawszym punktem program�w Radia Princeton. Od�wie�acz pancerza, g�adzik do oczu, nogawice�� nazwy niekt�rych produkt�w mia�y nawet jaki� sens, w odr�nieniu od punkt�w sprzeda�y. Inne wydawa�y si� bezsensownymi zbitkami s��w, szczeg�lnie je�li by� to jaki� nieznany do tej pory produkt, a przek�adu dokonywa� podrz�dny t�umacz.

Tak w�a�nie by�o dzisiaj. Reung, Broute iTrbda siedzieli nieruchomo, odci�ci od strumienia s��w. Opiekunowie biegli ju�, by sprowadzi� ich ze sceny. Dzi� tak�e t�um zgromadzony w saloniku Benny�ego zupe�nie ignorowa� reklamy.

��Dzieci by�y zabawniejsze, ale�

��S�yszeli�cie, co m�wi� o lotach kosmicznych? Ciekawe, czy to wp�y nie jako� na harmonogram. Je�li�

Ezr nie zwraca� uwagi na rozmowy. Nadal wpatrywa� si� w �cian�, nie�wiadom tego, co dzieje si� wok�. Trucia wygl�da�a gorzej ni� zwykle.

Wydawa�o mu si�, �e widzi na jej twarzy z�o�� i rozpacz. Cz�sto mia� takie wra�enie, ale Reynolt twierdzi�a, �e to zachowanie to nic innego, jak pragnienie szybkiego powrotu do pracy.

��Ezr?�� Kto� dotkn�� delikatnie jego ramienia. Qiwi. Podczas programu musia�a w�lizn�� si� niezauwa�enie do saloniku. Robi�a to ju� wcze�niej, ogl�da�a program zaszyta gdzie� w k�cie, milcz�ca. Teraz mia�a czelno�� zachowywa� si� jak przyjaci�ka.�� Ezr, ja�

��Poczekaj.�� Ezr odwr�ci� si� od niej.

Patrzy� wi�c prosto na Trixi�, kiedy to si� wydarzy�o; opiekunowie usun�li Broute�a z pokoju. Kiedy prowadzili Xopi Reung obok Trixii, ta krzykn�a przera�liwie, poderwa�a si� z krzes�a i zacisn�wszy pi�ci, uderzy�a m�odsz� kobiet� w twarz. Xopi odlecia�a do ty�u, wyrywaj�c si� z u�cisku opiekuna. Przez moment wpatrywa�a si� w os�upieniu w krew p�yn�c� z jej nosa, potem otar�a twarz wierzchem d�oni. Tymczasem drugi technik pochwyci� rozkrzyczan� Trixi�, nim ta mog�a zn�w zrobi� komu� krzywd�. S�owa Trixii przedosta�y si� jako� na og�lny kana� audio.

��Z�a Pedure! Gi�! Gi�!

��O Bo�e.�� Trud Silipan poderwa� si� z miejsca i przepycha� przez t�um w stron� wyj�cia.�� Reynolt si� w�cieknie. Musz� wraca� do Hammerfest.

��Id� z tob�.�� Ezr min�� Qiwi i zanurkowa� do drzwi. W saloniku jeszcze przez moment panowa�a pe�na zdumienia cisza, potem wszyscy zacz�li m�wi� jednocze�nie�

�ale Ezr by� ju� wtedy daleko, �ciga� Silipana. Szybko pokonali korytarz, zmierzaj�c do �luz taks�wek. Silipan zatrzyma� si� przy wej�ciu, wystuka� co� na planerze, potem odwr�ci� si� do Ezra.

��A wy dwaj czego chcecie?

Ezr obejrza� si� przez rami�, zobaczy� Phama Trinli, kt�ry tak�e opu�ci� salonik Benny�ego, i ruszy� za nimi.

��Musz� tam p�j��, Trud�� powiedzia� Ezr.�� Musz� zobaczy� Trixi�.

Trinli tak�e wygl�da� na zmartwionego.

��Czy to wp�ynie jako� na nasz� umow�, Silipan? B�dziemy musieli upewni� si�

��O cholera. Tak, trzeba si� b�dzie nad tym zastanowi�. Dobrze.

Chod�.�� Spojrza� na Ezra.�� Ty nie. I tak w niczym nie pomo�esz.

��Id� tam, Trud.�� Ezr uni�s� zaci�ni�te pi�ci, napar� ca�ym cia�em na Silipana.

��Dobra, ju� dobra! Tylko nie wchod� nam w drog�.�� Po chwili zamek �luzy zamruga� na zielono i wszyscy znale�li si� we wn�trzu pojazdu.

��Taks�wka!�� zawo�a� g�o�no Silipan.

��S�ucham pana?

��Jak najszybciej do Hammerfest.�� Normalnie musieliby poda� najpierw kody dost�pu i cel podr�y�� najwyra�niej jednak automatyka rozpozna�a g�os i ton Truda.

��Tak jest.�� Taks�wka ruszy�a gwa�townie z pr�dko�ci� r�wn� niemal jednej dziesi�tej grawitacji. Silipan i jego towarzysze przypi�li si� do swych miejsc.

��Wpakowa�em si� w niez�e k�opoty. Reynolt powie, �e by�em nieobecny na posterunku.

��A nie by�o tak?�� Trinli siedzia� obok Silipana.

��Oczywi�cie, ale to nie powinno mie� znaczenia. Do diab�a, jeden opiekun powinien wystarczy� dla ca�ej tej bandy t�umaczy. Ale teraz wszystko spadnie na mnie.

��Czy Trixii co� si� sta�o?

��Dlaczego Bonsol to zrobi�a?�� spyta� Trinli.

��Nie mam poj�cia. Wiesz, �e oni si� k��c� i bij�, szczeg�lnie je�li s� specjalistami w tej samej dziedzinie. Ale to przysz�o znik�d.�� Silipan umilk� raptownie. Przez d�u�sz� chwil� wpatrywa� si� w sw�j wy�wietlacz.

Wreszcie o�wiadczy�:�� Wszystko b�dzie w porz�dku, wszystko b�dzie w porz�dku. Za�o�� si�, �e dostawali jeszcze jaki� sygna� z do�u. Wiecie, w��czony mikrofon, b��d in�yniera d�wi�ku. Mo�e Underhill uderzy� tego drugiego Paj�ka. Wtedy zachowanie Bonsol by�oby po prostu �odpowiednim przek�adem�� Cholera!

Tym razem Silipan naprawd� si� zaniepokoi�, g�o�no rozwa�a� r�ne mo�liwo�ci i wyja�nienia. Trinli zachowywa� si� tak, jakby w og�le tego nie zauwa�y�. U�miechn�� si� szeroko i poklepa� Emergenta po ramieniu.

��Nie przejmuj si�. Wiesz, �e Qiwi Lisolet te� ma w tym udzia�. To znaczy, �e grupmistrz Nau te� chce szerzej wykorzystywa� fiksat�w. Powiemy, �e by�e� w kwaterach, bo musia�e� mi pom�c przy realizacji.

Taks�wka zakr�ci�a ostro, podchodz�c do l�dowania. Ska�y i Arachna przesun�y si� po niebie.

Nie widzieli wielebnej Pedure, wychodz�c z gmachu radia. Tata by� troch� przybity, u�miecha� si� jednak i �mia�, kiedy dzieciaki m�wi�y mu, jak bardzo podoba�o im si� jego wyst�pienie. Nie zbeszta� nawet Gokny za Dziesi�tk�. W drodze powrotnej do Domu na Wzg�rzu Brent siedzia� z przodu, obok taty.

Gokna i Victory nie rozmawia�y zbyt wiele w samochodzie. Obie wiedzia�y, �e wszyscy si� oszukuj�.

Kiedy wr�cili do domu, do kolacji zosta�y jeszcze dwie godziny. S�u�ba kuchenna twierdzi�a, �e genera� Smith wr�ci�a ju� z Dow�dztwa L�dowego i �e powinna by� na kolacji. Gokna i Viki wymieni�y porozumiewawcze spojrzenia. Ciekawe, co mama powie tacie. Oczywi�cie nie zrobi tego przy wszystkich. Emm. Wi�c co zrobimy z reszt� popo�udnia? Siostry rozdzieli�y si�, penetruj�c samodzielnie spiralne korytarze Domu na Wzg�rzu. Zna�y je na pami��, wiedzia�y te�, �e cz�� pomieszcze� ca�kiem spora cz�栗 pozostaje zawsze zamkni�ta. Niekt�re by�y tak pilnie strze�one, �e nigdy nie uda�o im si� ukra�� do nich kluczy. Genera� mia�a tam swoje biura, cho� najwa�niejsze rzeczy znajdowa�y si� w Dow�dztwie L�dowym.

Viki zajrza�a do gabinetu taty na parterze i do kafejki technik�w, nie zatrzyma�a si� tam jednak d�ugo. Przekonywa�a Gokn�, �e tata nie b�dzie si� ukrywa�, ale teraz u�wiadomi�a sobie, �e nie znaczy to jeszcze, i� �atwo go b�dzie znale��. Odwiedza�a wi�c kolejne laboratoria, znajduj�c w nich typowe objawy jego bytno�ci, student�w w r�nych fazach zamy�lenia i nag�ego, zaskakuj�cego ol�nienia. (Studenci nazywali to �za�lepieniem Underhilla�; je�li cz�owiek odchodzi� zamy�lony i zaintrygowany, to tata prawdopodobnie powiedzia� mu co� warto�ciowego. Je�li doznawa� nag�ego ol�nienia, to prawdopodobnie tata oszuka� jego i siebie jakimi� fa�szywymi wnioskami).

Nowe laboratorium sygna�owe znajdowa�o si� na samym szczycie domu, pod dachem naje�onym eksperymentalnymi antenami. Viki natkn�a si� na Jayberta Landersa, kt�ry w�a�nie stamt�d wraca�. Kober nie przejawia� �adnych oznak �za�lepienia Underhilla�. Niedobrze.

��Cze��, Jaybert. Widzia�e� moich�

��Tak, oboje s� w laboratorium�� odpar�, wskazuj�c r�k� za siebie.

Aha! Viki nie ruszy�a jednak od razu w tamt� stron�. Je�li genera� ju� tam by�a, to mo�e uda jej si� wcze�niej zdoby� jakie� cenne informacje.

��Wi�c co si� dzieje, Jaybert?

Oczywi�cie, Jaybert by� przekonany, �e Viki pyta o jego prac�.

��Fatalna sprawa. Za�o�y�em dzi� rano now� anten� na ��cze z Do w�dztwem L�dowym. Najpierw wszystko �adnie si� zestroi�o, ale potem pojawi�y si� te pi�tnastosekundowe fragmenty, jakby na linii optycznej by�y dwie stacje. Chcia�em spyta� twojego ojca��� Viki sz�a z nim w d� schod�w, przytakuj�c jakim� niezrozumia�ym uwagom o stopniach wzmoc nienia i k�opotach z zestrojeniem. Jaybert na pewno bardzo si� ucieszy�, �e tak szybko uda�o mu si� zdoby� zainteresowanie taty, ale Underhill musia� ucieszy� si� jeszcze bardziej, mia� bowiem wym�wk�, by zaszy� si� w laboratorium sygna�owym. A wtedy pojawi�a si� mama�

Viki zostawi�a Jayberta przy jego gabinecie, sama za� wspi�a si� na schody, tym razem podchodz�c do bocznego wej�cia laboratorium. Na ko�cu korytarza widnia�a jasna kolumna �wiat�a. Ha! Drzwi by�y uchylone.

Viki s�ysza�a g�os mamy. Podkrad�a si� ostro�nie do drzwi.

���po prostu nie rozumiem tego, Sherkaner. Jeste� bardzo inteli gentnym cz�owiekiem. Jak mog�e� zachowa� si� jak ostatni idiota?

Victory Junior zawaha�a si� na moment, omal nie wycofa�a si� z ciemnego korytarza. Nigdy jeszcze nie s�ysza�a mamy tak rozgniewanej. To�

bola�o. Z drugiej strony, Gokna da�aby wszystko, by us�ysze� jej relacj�, yiki przesun�a si� odrobin� do przodu, przechyli�a g�ow�, by zajrze� do wn�trza pokoju. Laboratorium wygl�da�o niemal dok�adnie tak, jak je zapami�ta�a, pe�ne oscyloskop�w i nagrywarek. Z kilku urz�dze� Jayberta zdj�to obudowy, najwyra�niej jednak mama pojawi�a si� w laboratorium, nim tata i jego ucze� zd��yli przyst�pi� do jakich� powa�niejszych prac.

Mama sta�a przed tat�, zas�aniaj�c mu widok na drzwi.

���naprawd� by�o tak a� tak �le?�� m�wi� tata.

-Tak!

Sherkaner Underhill jakby skuli� si� pod twardym spojrzeniem genera�.

��Nie wiem. Da�em si� podej��. Ta uwaga o ma�ym Brencie. Wiedzia �em, �e powinienem si� tego spodziewa�. Rozmawiali�my o tym wcze�niej.

Rozmawia�em o tym nawet z Brentem. I mimo wszystko straci�em g�ow�.

Mama machn�a r�k�, zbywaj�c t� uwag�.

��To nie by� wcale najwi�kszy problem, Sherk. Zareagowa�e� w�a�ciwie, jak zachowa�by si� ka�dy kochaj�cy ojciec. A kilka minut p�niej da�e� si� zwie��

��Pr�cz astronomii m�wi�em tylko o rzeczach, kt�re i tak mieli�my zamie�ci� w audycji w przysz�ym roku.

��Ale powiedzia�e� o wszystkich naraz!

���wiem. Pedure zachowywa�a si� jak inteligentna, szczerze zaciekawiona osoba. Jak Hrunk albo ludzie z Domu na Wzg�rzu. Zada�a kilka interesuj�cych pyta�, a mnie ponios�o. Ale wiesz co? Nawet teraz, w gruncie rzeczy ta Pedure jest bystra i elastyczna. My�l�, �e gdybym mia� do�� czasu, m�g�bym j� przekona�.

Genera� roze�mia�a si� ponuro.

��Bo�e w G��biach, jaki� z ciebie g�upiec! Sherk��� Mama wyci�gn� �a r�k� i delikatnie dotkn�a taty.�� Przepraszam. Zabawne, ale nie z�osz cz� si� tak nawet na swoich podw�adnych.

Tata przem�wi� do niej �agodnym tonem, jakim zwraca� si� do Rhapsy czy Ma�ego Hrunka.

��Wiesz, dlaczego tak jest, kochanie. Kochasz mnie r�wnie mocno jak siebie sam�. I wiem, �e te� bardzo si� martwisz.

��Tylko w �rodku, cicho i w �rodku.�� Milczeli przez chwil�, a Viki po�a�owa�a, �e jednak nie zdecydowa�a si� wcze�niej wycofa�. Kiedy jednak mama zn�w przem�wi�a, jej g�os by� ca�kiem normalny.�� Oboje to popsuli�my.�� Otworzy�a swoj� walizk� podr�n� i wyj�a jakie� papiery.�� W nast�pnych latach �Dzieci�ca godzina nauki� mia�a przedstawi� mo�liwo�ci i zalety �ycia Ciemno�ci. Wiedzieli�my, �e musimy si� liczy� z konsekwencjami militarnymi, nie przypuszczali�my jednak, �e nast�pi to tak szybko.

��Konsekwencje militarne?

��Na pewno z pogorszeniem sytuacji politycznej. Wiesz, �e ta Pedure jest z Tiefstadtu.

��Jasne. Trudno nie rozpozna� jej akcentu.

��Dobrze si� skrywa, po cz�ci dlatego, �e to prawda. Wielebna Pedure jest klerykiem w Ko�ciele Ciemno�ci. Ale jest tak�e agentem wywiadu Akcji Bo�ej.

��Kindred.

��Zgadza si�. Od ko�ca wojny mieli�my dobre uk�ady z Tieferami, ale Kindred zaczyna to zmienia�. Maj� ju� pod kontrol� kilka mniejszych stan�w. S� legalnym od�amem Ko�cio�a, ale�

Daleko, w g��bi korytarza kto� zapali� �wiat�o. Mama podnios�a r�k� i zamar�a w bezruchu. Oj. Mo�e nie zauwa�y�a drobnej sylwetki. Nie ruszaj�c si� z miejsca, Smith wyci�gn�a d�ug� r�k� w stron� Viki.

��Junior! Zamknij drzwi i wracaj do swojego pokoju.

��Tak, mamo�� odpar�a Victory potulnie.

Kiedy zamyka�a drzwi, s�ysza�a jeszcze ostatnie s�owa mamy:

��Cholera. Wydaj� pi��dziesi�t milion�w rocznie na systemy bezpie cze�stwa, a daj� si� podej�� w�asnej c�rce�

W klinice w Hammerfest w tej chwili panowa� straszny t�ok. Podczas poprzednich wizyt Phama by� tutaj tylko Trud, czasami jeszcze jaki� inny technik i jeden lub dw�ch �pacjent�w�. Dzisiaj�� c�, wi�ksze zamieszanie m�g�by wywo�a� tylko granat r�czny wrzucony mi�dzy fiksat�w, cho� r�nica nie by�aby zbyt wielka. Obie jednostki MRI by�y zaj�te. Jeden z opiekun�w przygotowywa� Xopi Reung do badania; kobieta j�cza�a, pr�bowa�a mu si� wyrwa�. W k�cie siedzia� zwi�zany Dietr Li�� fizyk?�� i mamrota� co� do siebie.

Reynolt wisia�a g�ow� w d�, zaczepiona czubkiem stopy u uchwyt na suficie, mia�a wi�c dobry widok na MRI, a nie przeszkadza�a przy tym technikom. Nie odwr�ci�a g�owy, kiedy weszli do �rodka.

��Dobrze, indukcja zako�czona. Zwi��cie jej r�ce.�� Technik wysun�� swego pacjenta na �rodek pokoju. By�a to Trixia Bonsol; rozgl�da�a si� doko�a, najwyra�niej nikogo nie rozpoznaj�c, po czym nagle wybuchn�a p�aczem.

��Zdefiksowali�cie j�!�� krzykn�� Vinh, przepychaj�c si� obok Truda i Trinlego. Pham zaczepi� but w �cianie i pochwyci� go, wykonuj�c wszystko jednym p�ynnym ruchem. Vinh zakr�ci� si� w miejscu i uderzy� o �cian�.

Reynolt spojrza�a w jego stron�.

��Milcz albo wyjd��� powiedzia�a. Potem zwr�ci�a si� do Bila Phuonga.�� Prosz� wprowadzi� doktor Reung. Chcꅠ� Pozosta�a cz�� wypo wiedzi stanowi�a �argon naukowy, kt�rego nie rozumia� nawet Pham. Nor malny biurokrata wyrzuci�by ich na zewn�trz. Ann� Reynolt wcale to nie obchodzi�o, dop�ki nie wchodzili jej w drog�.

Silipan powr�ci� do Phama i Vinha. Wydawa� si� przybity i pos�pny.

��Tak, zamknij si� Vinh.�� Spojrza� na wy�wietlacz MRI.�� Bonsol na dal jest zafiksowana. Przyt�umili�my tylko troch� jej zdolno�ci lingwi styczne. �atwiej b�dzie nad ni� zapanowa�.�� Zerkn�� niepewnie na Bon sol. Kobieta zgi�a si� wp� na tyle, na ile pozwoli�y jej wi�zy. Nadal szlo cha�a rozpaczliwie.

Vinh pr�bowa� przez chwil� wyrwa� si� z uchwytu Phama, potem znieruchomia�, a jego cia�em wstrz�sa�y tylko ledwie wyczuwalne dreszcze.

Przez sekund� wydawa�o si�, �e zacznie histerycznie krzycze�. W ko�cu jednak odwr�ci� tylko g�ow� od Bonsol i mocno zacisn�� powieki.

W pokoju rozleg� si� dono�ny g�os Tomasa Nau.

��Ann�? Straci�em trzy nici analityczne, odk�d zacz�� si� ten prze st�j. Nie wiesz, czy�

Reynolt odpowiedzia�a mu niemal takim samym tonem, jakim zwraca�a si� doVinha.

��Daj mi Ksekund�. Mam tu co najmniej pi�� przypadk�w ucieczki wirusa�

��Bo�e� informuj mnie o wszystkim, Ann�.

Reynolt rozmawia�a ju� z kim� innym.

��Horn! Co si� dzieje z doktorem Li?

��Zachowuje si� racjonalnie, s�ucha�em go. Co� musia�o si� wyda rzy� podczas audycji i�

Reynolt przep�yn�a przez pok�j do Li, omijaj�c jako� wszystkich technik�w, fiksat�w i urz�dzenia.

��To dziwne. Fizycy nie powinni otrzymywa� bezpo�redniego prze kazu audycji.

Technik postuka� w kart� przypi�t� do bluzki Li.

��Z jego logu wynika, �e s�ysza� t�umaczenie.

Pham zauwa�y�, �e Silipan prze�kn�� ci�ko. Czy�by to on by� temu winny? Do diab�a. Je�li odsun� go od tej pracy, Pham straci kontakt z centrum fiksacji.

Reynolt jednak nadal nie dostrzega�a swego technika. Pochyli�a si� nisko nad doktorem Li, s�ucha�a przez chwil� jego mamrotania.

��Masz racj�. Utkn�� na tym, co Paj�ki m�wi�y o OnOff. W jego przy padku to nie jest ucieczka wirusa. Obserwujcie go uwa�nie i dajcie mi zna�, kiedy zacznie si� zap�tla�.

Rozleg�y si� kolejne g�osy ze �cian, g�osy fiksat�w:

���Laboratorium na Strychu w dwudziestu procentach niesprawne�

prawdopodobna przyczyna: mi�dzyspecjalistyczne reakcje na strumie� audio ID2738 �Dzieci�ca godzina nauki�� Niestabilno�ci nie zosta�y jeszcze wyt�umione�

��S�ysz� was, Strych. Przygotujcie si� do szybkiego zamkni�cia.�� Reynolt wr�ci�a do Trixii Bonsol. Patrzy�a przez chwil� na p�acz�c� kobiet�, a jej spojrzenie wyra�a�o jednocze�nie ogromne zainteresowanie i nieludzk� oboj�tno��. Odwr�ci�a si� nagle i odszuka�a wzrokiem Truda Silipana.�� Ty! Chod� tutaj.

Trud natychmiast ruszy� w stron� swej szefowej.

��Tak, prosz� pani!�� Cho� raz w jego g�osie nie kry� si� cho�by cie� pogardy czy ironii. Reynolt oczywi�cie nie zna�a takiego poj�cia jak ze msta, lecz jej werdykty stanowi�y wytyczne dla Brughla i Naua.�� Spraw dza�em efektywno�� t�umacze�, prosz� pani, jak dobrze rozumiej� je oso by postronne�� czyli klienci saloniku Benny�ego.

Reynolt nie s�ucha�a jego t�umacze�.

��Sprowad� drugi zesp�. Chc� sprawdzi� log doktor Bonsol.�� Pochy li�a si� ni�ej nad Trixi� i przyjrza�a jej badawczo. Kobieta przesta�a ju� p�aka�. Jej cia�em wstrz�sa�y spazmatyczne drgawki.�� Nie wiem, czy uda nam si� j� uratowa�.

Ezr Vinh poruszy� si� w u�cisku Phama, przez moment zn�w wydawa�o si�, �e zacznie krzycze�. Potem spojrza� dziwnie na Phama i uspokoi� si�.

Pham rozlu�ni� u�cisk i poklepa� go �agodnie po ramieniu.

Obaj patrzyli w milczeniu na to, co dzia�o si� w pokoju. Wprowadzano i wyprowadzano kolejnych �pacjent�w�. Zdolno�ci kilku z nich zosta�y sztucznie przyt�umione, jak w przypadku Trixii. Po od��czeniu od MRI Xopi Reung zachowywa�a si� podobnie jak ona. Przez kilka ostatnich wacht Pham mia� mn�stwo okazji, by obserwowa� Silipana przy pracy i wyci�ga� od niego r�ne po�yteczne informacje. Uda�o mu si� nawet zajrze� do pocz�tkowego rozdzia�u podr�cznika dotycz�cego fiksacji. Dzi� po raz pierwszy m�g� zobaczy�, jak pracuje Reynolt i inni technicy.

Wydarzy�o si� tutaj co� naprawd� gro�nego. Ucieczka wirusa. Zmagaj�c si� z tym problemem, Reynolt by�a bli�sza prawdziwych ludzkich emocji ni� kiedykolwiek w obecno�ci Phama. Niekt�re cz�ci zagadki zosta�y rozwi�zane niemal natychmiast. Pytanie zadane przez Truda na pocz�tku debaty rozpocz�o poszukiwania w�r�d r�nych specjalno�ci. Dlatego tak wielu twardog�owych s�ucha�o t�umaczenia na �ywo. Ich analizy rozwija�y si� normalnie przez kilkaset sekund, kiedy jednak przekazano wyniki, dosz�o do przepi�cia w komunikacji pomi�dzy t�umaczami. Zazwyczaj s�u�y�a ona wzajemnej konsultacji, zestrajania s��w, kt�re wypowiadali g�o�no. Tym razem by�y to jakie� chaotyczne bzdury. Najpierw Trijria, a potem pozostali t�umacze zacz�li dryfowa�, chemia ich m�zgu wskazywa�a na niekontrolowany wyciek wirusa. Do powa�nych zniszcze� ju� dosz�o, nim Trbria zaatakowa�a Xopi Reung, to wydarzenie oznacza�o jednak pocz�tek masowej ucieczki ple�ni. Ka�da wiadomo�� przekazywana w sieci fiksat�w wywo�ywa�a lawin� podobnych wyciek�w. Nim technicy w pe�ni zdali sobie spraw� z powagi sytuacji, oko�o dwudziestu procent fiksat�w zosta�o ju� dotkni�tych ucieczk�, w ich m�zgach dosz�o do niekontrolowanego rozrostu wirusa, kt�ry zalewa� je psychoaktywnymi i toksycznymi substancjami.

Twardog�owi z nawigacji byli ca�kowicie zdrowi. Szpiedzy Brughla zaatakowani zostali w umiarkowanym stopniu. Pham obserwowa� wszystkie poczynania Reynolt, stara� si� zapami�ta� ka�dy szczeg�, ka�d� wskaz�wk�. Gdybym m�g� zrobi� co� podobnego z sieci� wspierania LI, gdybymm�g� unieszkodliwi� ludzi Brughla�

Ann� Reynolt jakby by�a wsz�dzie. Wszyscy technicy zasi�gali jej opinii. To ona uratowa�a wi�kszo�� fiksat�w Ritsera; to ona doprowadzi�a do ponownego wznowienia dzia�alno�ci Strychu. Pham u�wiadomi� sobie, �e bez Ann� Reynolt by� mo�e nie uda�oby si� niczego ocali�. W rodzimym uk�adzie s�onecznym tego rodzaju sytuacje stanowi�y zapewne normaln� rzecz. Tam istnia�y uniwersytety, z kt�rych czerpano materia� ludzki, setki klinik, w kt�rych fiksowano nowo stworzonych specjalist�w. Tutaj, dwadzie�cia lat �wietlnych od cywilizacji Emergent�w, sytuacja wygl�da�a ca�kiem inaczej. Drobne niepowodzenia mog�y nabra� niebezpiecznych rozmiar�w� a bez pomocy jakiego� nieprawdopodobnie kompetentnego zarz�dcy, bez Ann� Reynolt, operacja Tomasa Nau mog�a zako�czy� si� fiaskiem.

M�zg Xopi Reung przesta� funkcjonowa� wkr�tce po tym, jak wyci�gni�to j� z MRI. Reynolt przerwa�a na chwil� prac� przy ponownym uruchamianiu Strychu, pr�bowa�a ratowa� t�umaczk�. Bez powodzenia. Sto sekund p�niej ple�� zaatakowa�a pie� m�zgu Reung� a reszta nie mia�a ju� znaczenia. Reynolt jeszcze przez sekund� patrzy�a na nieruchome cia�o, marszcz�c brwi. Potem kaza�a technikom wynie�� je na zewn�trz.

Pham patrzy�, jak technicy wynosz� z kliniki Trixi� Bonsol. Nadal �y�a, odprowadza�a j� sama Reynolt.

Trud Silipan ruszy� za ni� do drzwi. Nag�e jakby przypomnia� sobie o dw�jce towarzyszy. Gestem przywo�a� ich do wyj�cia.

��Dobra, Trinli, koniec przedstawienia.

Twarz Silipana by�a blada i pos�pna. Bezpo�rednia przyczyna ucieczki ple�ni nadal pozostawa�a nieznana; musia�a to by� jaka� niejasna interakcja mi�dzy fiksatami. Wykorzystanie sieci twardog�owych przez Silipana�� pytanie zadane przeze� na pocz�tku debaty�� powinno by�o by� r�wnie nieszkodliwe jak wykorzystanie zasob�w informacyjnych. Trud mia� jednak wyj�tkowego pecha. Nawet je�li jego pytanie nie wywo�a�o wycieku, to by�o z nim mocno zwi�zane. Gdyby to Queng Ho badali t� spraw�, post�pek Silipana by�by tylko dodatkow� wskaz�wk�. Niestety Emergenci definiowali grzech i win� w zupe�nie inny spos�b.

��Nic ci nie b�dzie, Trud?

Silipan wzruszy� ramionami i gestem wyprosi� ich z kliniki.

��Wracajcie do kwater� a ty dopilnuj, �eby Vinh da� na razie spok�j swojej fiksatce.�� Potem odwr�ci� si� i ruszy� za Reynolt.

Pham i Vinh przemierzali puste korytarze Hammerfest, �ledzeni przez wszechobecne oczy szpieg�w. Vinh milcza�. W pewnym sensie dzisiejszy dzie� by� dla� najtragiczniejszy od wielu lat, prawdopodobnie od �mierci Jimmy�ego Diema. Jak na potomka w ntym pokoleniu Ezr Vinh mia� niepokoj�co znajom� twarz. Przypomina� Phamowi m�odego Ratko; mia� te� sporo cech Sury. Nie by�a to mi�a my�l. Mo�e pod�wiadomo�� pr�bujemi co� powiedzie� Tak. Nie tylko w klinice, ale przez ca�� wacht�. Ten dzieciak cz�sto zerka� na niego� a spojrzenia te raczej wyra�a�y zaciekawienie ni� pogard�. Pham si�gn�� my�l� wstecz, przypominaj�c sobie zachowanie Trinlego. Z pewno�ci� troch� ryzykowa�, tak mocno interesuj�c si� fiksacj�. Podejrzane uk�ady z Trudem stanowi�y jednak dobry pretekst. Nie, nawet wtedy gdy stali w klinice, a umys� Phama by� ca�kowicie skoncentrowany na Reynolt i Bonsol�� nawet wtedy wygl�da� tylko jak nieco oszo�omiony, stary szarlatan, kt�ry martwi si� jedynie o swoje interesy. A jednak ten m�ody Vinh jako� go przejrza�. Jak? I co z tym zrobi�?

Wyszli z g��wnego korytarza pionowego i ruszyli w d� korytarza, do �luz taks�wek. P�askorze�by stworzone przez fiksat�w by�y wsz�dzie, na sufitach, �cianach, pod�ogach. Miejscami diamentowe �ciany mia�y zaledwie kilka centymetr�w grubo�ci. B��kitne �wiat�o�� �wiat�o Arachny�� s�czy�o si� �agodnie przez kryszta�, mocniejsze lub s�absze w zale�no�ci od g��boko�ci rze�by. Poniewa� diamenty w LI zawsze zwr�cone by�y t� sam� stron� do Arachny, nat�enie �wiat�a nie zmienia�o si� od lat. By� mo�e w innych okoliczno�ciach Pham Nuwen zachwyca�by si� t� sztuk�, lecz wiedzia�, jak j� stworzono. Wachta po wachcie przemierza� ten korytarz wraz z Trudem Silipanem i widzia� rze�biarzy pochylonych nad sw� prac�. Nau i Brughel marnowali �ycie zwyk�ych fiksat�w, by stworzy� to dzie�o. Pham przypuszcza�, �e co najmniej dwoje z nich umar�o ju� ze staro�ci. Pozostali tak�e byli dzi� nieobecni, by� mo�e ko�czyli rze�by w mniejszych korytarzach.

Kiedy ja to przejm�, wszystko si� zmieni. Fiksacja by�a straszliwym narz�dziem, kt�rego nale�a�o u�ywa� tylko w naprawd� krytycznych sytuacjach.

Przeszli bocznym korytarzem o �cianach wy�o�onych drewnem. Korytarz ten prowadzi� do prywatnych kwater Tomasa Nau.

By�a tam Qiwi Lin Lisolet. Us�ysza�a ich z dala czy widzia�a, jak wychodz� z kliniki? Tak czy inaczej, musia�a czeka� ju� od d�u�szego czasu, sta�a bowiem stopami na pod�odze, jak przy normalnej grawitacji planetarnej.

��Ezr, prosz�. Mo�emy porozmawia� przez chwil�? Nigdy nie przy puszcza�am, �e te audycje�

Vinh lecia� przed Phamem, zatopiony w my�lach. Poderwa� gwa�townie g�ow�, us�yszawszy Qiwi. Przez moment wydawa�o si�, �e nie zauwa�y jej i poleci dalej. Wtedy Qiwi przem�wi�a. Vinh odepchn�� si� od �ciany, nurkuj�c szybko w jej kierunku. By� to gest r�wnie brutalny i wrogi, jak uderzenie pi�ci� w twarz.

��Hej, spokojnie!�� krzykn�� Pham i zmusi� si� do pozostania w miej scu, jakby nie potrafi� podj�� szybko decyzji. Ju� raz zasadzi� si� dzisiaj na tego ch�opca, a tym razem sytuacja by�aby dla szpieg�w a� nazbyt jed noznaczna. Poza tym Pham widzia�, jak Qiwi pracuje na zewn�trz. Mia�a lepsz� kondycj� ni� ktokolwiek inny na LI, a do tego by�a urodzon� akrobatk�. Mo�e Vinh powinien dosta� od niej porz�dn� nauczk� i zrozumie�, �e nie mo�e wy�adowa� gniewu na innych.

Lecz Qiwi nie broni�a si�, nawet nie drgn�a. Vinh wzi�� szeroki zamach i wymierzy� jej siarczysty policzek, kt�ry odsun�� ich od siebie na moment.

��O tak, porozmawiamy!�� powiedzia� chrapliwym g�osem. Zn�w ode pchn�� si� od �ciany, dogoni� Qiwi i uderzy� j� po raz drugi. I zn�w Qiwi si� nie broni�a, nie podnios�a nawet r�ki, by os�oni� twarz.

A Pham Nuwen lecia� do przodu, nim zd��y� nawet pomy�le� o tym, co robi. Jaka� cz�� jego umys�u �mia�a si� ze�, kpi�a ze starego g�upca, kt�ry ryzykowa� lata maskarady, by obroni� jedn� dziewczyn�. Lecz ta sama cz�� zagrzewa�a go do czynu.

Lot Phama zamieni� si� w pozornie niekontrolowany korkoci�g, rozp�dzony m�czyzna przypadkowo uderzy� ramieniem w brzuch Vinha i rzuci� go na �cian�. Pewien, �e pozostaje w tej chwili poza zasi�giem kt�rejkolwiek z kamer, Pham wbi� �okie� w �o��dek przeciwnika. U�amek sekundy p�niej Vinh uderzy� ty�em g�owy o �cian�. Gdyby nadal znajdowali si� w korytarzu o �cianach z rze�bionego diamentu, takie uderzenie mog�oby sko�czy� si� tragicznie. Tu jednak Vinh by� tylko lekko oszo�omiony, bezw�adnie odsun�� si� od �ciany. Ma�e krople krwi odrywa�y si� od jego g�owy.

��Na przysz�y raz wybierz kogo� r�wnego sobie, Vinh! Tch�rzliwe, n�dzne robactwo. Wszystkie wasze Wielkie Rodziny s� takie.�� Gniew Phama by� prawdziwy, lecz w du�ej mierze Pham z�o�ci� si� na samego siebie za to, �e narazi� na szwank sw�j kamufla�.

Vinhowi powoli powraca� rozs�dek. Spojrza� na Qiwi, dryfuj�c� cztery metry dalej w g��b korytarza. Dziewczyna tak�e na� patrzy�a, a jej twarz wyra�a�a dziwn� mieszank� zdumienia i determinacji. Potem Vinh przesun�� wzrok na Phama, a ten poczu� zimny dreszcz. Mo�e kamery Brughla nie wychwyci�y wszystkich szczeg��w walki, ten dzieciak jednak dobrze wiedzia�, jak precyzyjnie obliczony by� atak Phama. Przez moment obaj m�czy�ni patrzyli sobie w oczy, potem Vinh odwr�ci� si� gwa�townie i ruszy� w stron� �luz. By�a to ucieczka zawstydzonego i pobitego cz�owieka. Pham widzia� w jego oczach co� jeszcze; b�dzie musia� co� zrobi� z EzremVinhem.

Qiwi ruszy�a za nim, ale zatrzyma�a si� po kilku sekundach. Zawis�a na skrzy�owaniu korytarzy, patrz�c w kierunku, w kt�rym odszed� Vinh.

Pham zbli�y� si� do niej. Wiedzia�, �e powinien si� st�d wynosi�. Z pewno�ci� obserwowa�o go ju� kilka kamer, a on nie by� odpowiednim towarzyszem dla Qiwi. Co powiedzie�, by m�c bezpiecznie odej��?

��Nie martw si�, dzieciaku. Vinh nie jest tego wart. Nie b�dzie ci� ju� niepokoi�; obiecuj�.

Dopiero po kilku sekundach dziewczyna drgn�a i odwr�ci�a si� do niego. Bo�e, by�a tak podobna do swojej matki; Nau niemal przez ca�y czas trzyma� j� na s�u�bie. Jej oczy wype�nia�y �zy. Nie widzia� �adnych skalecze� ani krwi, ale na jej ciemnej sk�rze tworzy�y si� ju� siniaki.

��Naprawd� nie chcia�am zrobi� mu krzywdy. Bo�e, nie wiem, co zro bi�, je�li Trixia umrze.�� Qiwi przejecha�a d�oni� po kr�tko przyci�tych ciemnych w�osach. Doros�a czy nie, wygl�da�a na r�wnie zagubion� jak pod czas pierwszych dni po �zdradzie� Diema. By�a tak samotna, �e zwierza�a si� nawet takiemu bufonowi jak Pham Trinli.�� Kiedy� kiedy by�am ma�a, podziwia�am Ezra Vinha bardziej ni� kogokolwiek we wszech�wiecie, z wy j�tkiem moich rodzic�w.�� Spojrza�a na Phama i u�miechn�a si� bole�nie.

��Tak bardzo chcia�am, by dobrze o mnie my�la�. A gdy zaatakowali nas Emergenci, kiedy Jimmy Diem zabi� moj� mam� i wszystkich innych�

Wszyscy jeste�my w bardzo ma�ej szalupie. Nie mo�emy pozwoli� sobie na wi�cej ofiar.�� Potrz�sn�a lekko g�ow�.�� Wiedzia�e�, �e Tomas nie scho dzi ze s�u�by od czasu masakry Diema? Prze�y� wszystkie te lata, co do se kundy. Tomas jest taki powa�ny, taki pracowity. Wierzy w fiksacj�, ale jest otwarty na nowe pomys�y.�� M�wi�a mu to, co chcia�a powiedzie� Ezrowi.�� Salonik Benny�ego nie istnia�by bez Tomasa. Nie istnia�by handel ani �ad ne bonsai. Krok po kroku uczymy Emergent�w zrozumienia dla naszego sposobu na �ycie. Kt�rego� dnia Tomas b�dzie m�g� uwolni� mojego tat�, Trixi� i wszystkich fiksat�w. Kt�rego� dnia�

Pham chcia� wyci�gn�� do niej r�ce i pocieszy� j�. Pham Nuwen by� by� mo�e jedyn� �yj�c� osob��� oczywi�cie pr�cz samych morderc�w�� kt�ra wiedzia�a, co naprawd� sta�o si� z Jimmym Diemem, i kt�ra wiedzia�a, co Nau i Brughel robi� z Qiwi Lin Lisolet. Powinien by� po�egna� j� jak�� prostack� odzywk� i odej��, ale nie potrafi� tego zrobi�. Wisia� tylko w miejscu, zak�opotany i zasmucony. Tak. Kt�rego� dnia. Kt�rego� dnia, moje dziecko, zostaniesz pomszczona.

Kwatery Ritsera Brughla i jego stanowisko dowodzenia znajdowa�y si� na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�. Cz�sto zastanawia� si�, sk�d Handlarze wzi�li tak� doskona�� nazw�, wyra�aj�c� w dw�ch s�owach istot� s�u�by bezpiecze�stwa. �Niewidzialna r�ka� by�a najmniej uszkodzonym spo�r�d wszystkich okr�t�w Queng Ho i Emergent�w. Kwatery za�ogi pozosta�y praktycznie nietkni�te. G��wny nap�d m�g� prawdopodobnie podtrzyma� przez kilka dni ci�g r�wny 0,1 g. Po bitwie systemy ��czno�ci i zarz�dzania zosta�y przystosowane do standard�w fiksacji. Tutaj, na �Niewidzialnej r�ce�, Brughel czu� si� jak B�g.

Niestety, izolacja fizyczna nie zapewnia�a ochrony przed ucieczk� wirusa. Wyciek zosta� wywo�any emocjonalnym zachwianiem umys�u fiksat�w.To oznacza�o, �e m�g� przenosi� si� poprzez sie� komunikacyjn�, cho� zwykle dotyka� tylko �ci�le wsp�pracuj�cych ze sob� twardog�owych. W domu takie wypadki by�y na porz�dku dziennym, dlatego te� musieli mie� sta�y zapas nowych specjalist�w. Tutaj, na tym zapomnianym przez Boga odludziu, wyciek stwarza� �miertelne zagro�enie. Ritser zda� sobie z tego spraw� niemal r�wnie szybko jak Reynolt, lecz nie m�g� sobie pozwoli� na wyeliminowanie tylu twardog�owych naraz. Reynolt jak zwykle potraktowa�a jego ludzi jak towar drugiej klasy, ale jako� sobie poradzi�.

Podzieli� szpieg�w na ma�e grupy zarz�dzane niezale�nie. Przekazywane przez nich informacje by�y poszatkowane, wymaga�y g��bszej analizy. Nie przeoczyli jednak nic wa�nego� a Brughel by� pewien, �e wkr�tce nadrobi� zaleg�o�ci.

W ci�gu pierwszych dwudziestu Ksekund straci� trzech szpieg�w. Kaza� Omo wyrzuci� ich cia�a, pozosta�ych za� nie odrywa� od pracy. Polecia� do Hammerf est, odby� d�ug� narad� z Tomasem Nau. Wygl�da�o na to, �e Reynolt straci co najmniej sze�cioro ludzi, w tym du�� cz�� dzia�u t�umacze�. Starszy grupmistrz by� pod wra�eniem sprawno�ci, z jak� Brughel opanowa� ucieczk� wirusa w�r�d swego personelu.

��Trzymaj swoich ludzi w pogotowiu, Ritser. Ann� uwa�a, �e t�umacze zbyt uto�samiali si� z Paj�kami podczas tej przekl�tej debaty, �e wyciek by� eskalacj� normalnych spor�w twardog�owych. Mo�e, ale debata tematycznie do�� odbiega�a od centrum fiksacji t�umaczy. Kiedy wszystko si� ju� ustabilizuje, sprawdzisz wszystkie nagrania, sprawdzisz je co do sekundy. Mo�e znajdziesz co� ciekawego.

Po kolejnych sze��dziesi�ciu Ksekundach Brughel i Nau uznali, �e kryzys min��, przynajmniej dla fiksat�w ze s�u�by bezpiecze�stwa. Grupsier�ant Omo ponownie po��czy� szpieg�w z lud�mi Reynolt, tym razem jednak poprzez buforowane ��cze. Zabra� si� te� do szczeg�owej analizy zapis�w z krytycznych chwil. Przest�j rzeczywi�cie zak��ci� prac� ludzi dzia�u Ritsera, cho� tylko na kr�tk� chwil�. Przez jakie� tysi�c sekund zupe�nie stracili kontrol� nad baz�. Bli�sze badania wykaza�y, �e �aden sygna� nie wydosta� si� poza baz�; nadal pozostawali w ukryciu.

W ko�cu Ritser musia� przyzna�, �e wyciek by� po prostu nieszcz�liwym wypadkiem. Analizuj�c jednak materia� zwi�zany z t� spraw�, znale�li kilka interesuj�cych drobiazg�w.

Ritser sp�dza� wi�kszo�� czasu na mostku �Niewidzialnej r�ki�, sk�d mia� doskona�y widok na ca�y masyw skalny LI i na Arachn�. Poniewa� jednak Ciret i Marli pomagali przywr�ci� porz�dek w Hammerfest, Brughel musia� do��czy� do osamotnionych Tana i Kala Omo, kt�rzy zawiadywali ponad setk� szpieg�w.

��Vinh trzykrotnie przekroczy� poziom alarmowy podczas tej wach ty, grupmistrzu. Dwa razy podczas ucieczki wirusa.

Podlatuj�c do Omo, Ritser zerkn�� w d� na fiksat�w pe�ni�cych s�u�b�. Mniej wi�cej jedna trzecia z nich spa�a w swych miejscach. Pozostali byli zanurzeni w strumieniach danych, przegl�dali zapisy i konsultowali je z twardog�owymi Reynolt zamkni�tymi w Hammerfest.

��Dobra, wi�c co na niego macie?

��To jest analiza nagrania z kamery w laboratorium Reynolt i w korytarzu obok rezydencji grupmistrza Naua.�� Poszczeg�lne sceny przemyka�y szybko przed jego oczami, podkre�lone tam, gdzie szpiedzy widzieli jakie� interesuj�ce przejawy j�zyka cia�a.

��Nic konkretnego?

W�ska twarz Omo wykrzywi�a si� w ponurym u�miechu.

��Gdyby�my byli w domu, by�oby tego a� nadto, ale tutaj, przy tym regulaminie�

��Jasne.�� Regulamin stosowany przez grupmistrza na LI w Emergencji ju� dawno doprowadzi�by do jego upadku. Przez ponad dwadzie�cia lat Tomas Nau pozwala� Handlarzom na �amanie prawa, co stanowi�o te� gorsz�cy przyk�ad dla jego podw�adnych. Pocz�tkowo doprowadza�o to Ritsera do w�ciek�o�ci. Teraz� Teraz zaczyna� go rozumie�. Tomas mia� racj� w wielu sprawach. Nie mogli pozwoli� sobie na dalsze straty. Daj�c ludziom wi�cej swobody, pozwalaj�c im spokojnie rozmawia�, zbierali cenne informacje, kt�re mogli wykorzysta� w przysz�o�ci, kiedy wszystko wr�ci do normy.�� Wi�c co tu macie ciekawego?.

��Analitycy Siedem i Osiem zwracaj� uwag� na ostatnie dwa wydarzenia.�� Siedem i Osiem siedzieli na skraju pierwszego rz�du. Jako dzieci mieli pewnie normalne imiona, ale to by�o dawno temu, nim jeszcze znale�li si� w Akademii Policyjnej. Cywile mogli si� bawi� w jakie� frywolne imiona i tytu�y, tutaj jednak nikt nie mia� czasu na podobne bzdury.�� Vinh interesuje si� czym�, co wzbudza u niego wi�ksze emocje ni� zazwyczaj. Prosz� spojrze� na ten wykres.

Kolorowe wykresy nic nie m�wi�y Ritserowi, ale te� jego zadaniem by�o kierowanie prac� policji, a nie wg��bienie si� w jakie� analizy medyczne. Omo kontynuowa�:

��Przygl�da si� Trinlemu z wielk� podejrzliwo�ci�. To samo powta rza si� w korytarzu przy �luzach taks�wek.

Brughel przejrza� szybko zapis wizyty Vinha w Hammerfest.

��Dobra. Bi� si� z Trinlim. Grozi� Trudowi Silipanowi. Bo�e��� Brughel nie m�g� powstrzyma� �miechu�� �napad� na dziwk� Tomasa Nau. Ale m�wi�e�, �e przekroczenie poziom�w alarmowych dotyczy�o j�zyka cia�a i kontaktu wzrokowego?

Omo wzruszy� ramionami.

��Widoczne zachowanie Vinha pasuje do jego problem�w. I nie pod pada pod regulamin.

Wi�c Qiwi Lisolet zosta�a spoliczkowana i to dos�ownie na progu kwatery Tomasa. Ritser u�miecha� si� od ucha do ucha. Od tylu ju� latTomas oszukiwa� t� ma�� zdzir�. Okresowe czyszczenie pami�ci Lisolet sta�o si� jasnym punktem w �yciu Ritsera, szczeg�lnie odk�d zobaczy� jej reakcj� na pewne nagranie wideo. Musia� jednak przyzna�, �e troch� zazdro�ci Tomasowi. On, Ritser Brughel, nie m�g�by d�ugo bawi� si� w tak� maskarad�, nawet przy tych �rodkach. Kobiety Ritsera po prostu szybko si� zu�ywa�y. Kilka lat temu musia� co jaki� czas prosi� Tomasa o kolejne zabawki. W ko�cu wykorzysta� wszystkie najatrakcyjniejsze spo�r�d tych, kt�re nie by�y im naprawd� potrzebne. Czasami dopisywa�o mu szcz�cie, jak w przypadku Flori Peres. Na pewno zauwa�y�aby luki w pami�ci Qiwi; in�ynier czy nie, musieli j� zabra�. Niestety, takie sytuacje nale�a�y do rzadko�ci� a Wygnanie mia�o si� ci�gn�� jeszcze przez d�ugie lata. Brughel szybko odsun�� od siebie te ponure my�li.

��Dobrze. Chcesz powiedzie�, �e zdaniem Si�dmego i �smego Vinh ukrywa co�, co wcze�niej nie by�o obecne w jego �wiadomo�ci, przynaj mniej nie na tym poziomie intensywno�ci.

W domu, w Emergencji, nie mieliby z tym �adnego problemu. Po prostu zaj�liby si� powa�niej tym dupkiem i wyci�gn�li z niego wszystkie odpowiedzi. Tutaj� c�, mieli ju� szans�, by troch� go przycisn��; nie dowiedzieli si� prawie niczego. Za du�o Queng Ho mia�o efektywne bloki, zbyt wielu nie da�o si� w�a�ciwie zainfekowa� ple�ni�.

Brughel jeszcze raz obejrza� wyr�nione fragmenty.

��Hmm. My�licie, �e domy�la si�, �eTrinli to naprawd� Zamle Eng?

��Handlarze byli naprawd� szaleni; tolerowali r�ne formy zepsucia, nie nawidzili jednak jednego ze swych ludzi tylko dlatego, �e ten handlowa� �ywym towarem. Ritser skrzywi� si� z niesmakiem. O Plaga. Jak dalekoupadli�my. Szanta� to bro�, kt�ra przystoi grupmistrzom, ale dla ludzi takichjak Pham Trinli powinien wystarczy� zwyk�y terror. Raz jeszcze obejrza� materia� zgromadzony przez Omo. Nie by� zbyt przekonuj�cy.

��Czasami zastanawiam si�, czy nie ustawili�my zbyt nisko progu czujno�ci u naszych ludzi.

Omo sugerowa� to ju� od dawna. Grupsier�ant by� jednak zbyt inteligentny, by przypomina� teraz o tym Brughlowi.

��To mo�liwe. Z drugiej strony, gdyby zarz�dcy nie mieli �adnych problem�w do analizy, normalni ludzie staliby si� niepotrzebni.�� Wizja jednego grupmistrza rz�dz�cego wszech�wiatem fiksat�w by�a czyst� fantazj�.�� Wie pan, czego bym naprawd� chcia�, grupmistrzu Brughel?

��Czego?

���eby�my mogli sprowadzi� do Hammerfest lokalizatory Queng Ho.

W tej chwili mamy gorszy sprz�t w naszych w�asnych kwaterach ni� w przestrzeni Queng Ho. Gdyby to wszystko wydarzy�o si� tam, znaliby�my ci�nienie krwi Vinha, jego puls� ba, gdyby lokalizatory znalaz�y si� na jego g�owie, mieliby�my nawet EEG. Wykorzystuj�c procesory sygna�owe Handlarzy i naszych fiksat�w, mogliby�my praktycznie czyta� w jego my�lach.

��Tak, wiem.�� Lokalizatory Queng Ho stanowi�y gigantyczny post�p w stosunku do poprzednich standard�w bezpiecze�stwa. W kwaterach Handlarzy kr��y�y setki tysi�cy tych miniaturowych urz�dze� prawdopodobnie setki znajdowa�y si� tak�e w otwartych przestrzeniach Hammerfest. Musieli tylko przeprogramowa� system Hammerfest na impulsy mikrofal, a zasi�g lokalizator�w natychmiast zosta�by znacznie powi�kszony. Mogliby wreszcie zapomnie� o �mudnej analizie nagra� z ukrytych kamer i innych r�wnie prymitywnych metodach.�� Porozmawiam o tym jeszcze raz z grupmistrzem Nauem.�� Programi�ci Ann� badali lokalizatory Handlarzy od ponad dw�ch lat, bezskutecznie szukaj�c jakich� ukrytych pu�apek.

A tymczasem�

��No tak, Vinh jest ju� w kwaterach Queng Ho, wi�c mo�ecie wyko rzysta� lokalizatory.�� U�miechn�� si� chytrze do Omo.�� Niech zajmie si� nim jeszcze kilku twardog�owych. Zobaczymy, co wyka�e szczeg�owa ana liza.

Ezr dotrwa� ju� spokojnie do ko�ca kryzysu. Z Hammerfest dociera�y regularne meldunki o aktualnej sytuacji. Wyciek ple�ni zosta� zahamowany.

Pr�cz Xopi Reung zmar�y jeszcze trzy zafiksowane osoby. Trzy kolejne by�y �powa�nie uszkodzone�. Ale Trixia zosta�a oznaczona jako �nieuszkodzona,przywr�cona do s�u�by�.

W saloniku Benny�ego toczy�a si� za�arta dyskusja na temat przyczyn ucieczki. Rita twierdzi�a, �e to przypadek losowy.

��W naszym sklepie na Balacrei takie wypadki zdarza�y si� co kilka lat; tylko raz uda�o nam si� znale�� przyczyn�. To cena, kt�r� p�acimy za 2utrzymywanie du�ej grupy fiksat�w.�� Rita i Jau Xin obawiali si� jednak, �e ucieczka oznacza koniec transmisji t�umacze� �Dzieci�cej godziny nauki� i to w jakiejkolwiek formie.�� Gonie Fong twierdzi�a, �e to nie ma znaczenia, �e Sherkaner Underhill przegra� sw� dziwn� debat� z Pedure, i �e i tak nie b�dzie ju� czego t�umaczy�. Trud Silipan nie uczestniczy� w dyskusji; nadal przebywa� w Hammerfest, cho� raz naprawd� pracuj�c. Pham Trinli godnie go jednak zast�powa�, rozwijaj�c teori� Silipana, �e Trixia na�ladowa�a prawdziw� walkꠗ i �e to w�a�nie by�o przyczyn� wycieku. Ezr s�ucha� wszystkiego w milczeniu, ot�pia�y i oboj�tny.

Nast�pny dy�ur mia� dopiero za czterdzie�ci Ksekund, ale wr�ci� wcze�niej do swej kwatery. Wiedzia�, �e minie sporo czasu, nim zn�w b�dzie mia� ochot� odwiedzi� salonik Benny�ego. Wydarzy�o si� tak wiele rzeczy, a wszystkie by�y wstydliwe, bolesne albo niebezpiecznie tajemnicze. Unosi� si� w p�mroku swego pokoju, dr�czony obrazami z niedawnej przesz�o�ci. My�la� o jednym problemie� potem ucieka� do czego� innego, r�wnie straszliwego, ucieka� znowu� by wreszcie wr�ci� do pocz�tku.

Qiwi. To by�o najgorsze. Uderzy� j� dwa razy. Mocno. Gdyby PhamTrinli mnie nie powstrzyma�, bi�bym j� nadal? Otwiera�a si� przed nim straszliwa otch�a�, kt�rej nigdy sobie nawet nie wyobra�a�. Jasne, zawsze si� ba�, �e kt�rego� dnia pope�ni b��d, �e mo�e nawet zachowa si� jak tch�rz, ale� dzisiaj znalaz� w sobie co� nowego, co� pod�ego i ha�bi�cego.

Qiwi pomog�a wprowadzi� Trixi� do przedstawie�. Jasne. Ale nie ona jedyna. Owszem, Qiwi korzysta�a z opieki Tomasa Nau� ale, Bo�e, przecie� by�a jeszcze dzieckiem, kiedy to wszystko si� zacz�o. Wi�c dlaczegona ni� napad�em? Bo kiedy� wydawa�o si�, �e naprawd� jej na tym zale�y?

Bo wiedzia�, �e nie b�dzie si� broni�? To w�a�nie powtarza� nieub�agany g�os w g��bi jego umys�u. W gruncie rzeczy Ezr Vinh mo�e wcale nie by� niekompetentny czy s�aby, mo�e by� po prostu pod�y. Umys� Ezra ta�czy� wok� tej konkluzji, zbli�a� si� do niej coraz bardziej i bardziej, a� uciek� na bok, do�

Pham Trinli. To by�a prawdziwa tajemnica. Trinli dwukrotnie powstrzyma� go dzisiaj od pope�nienia jeszcze wi�kszego g�upstwa i pod�o�ci. Bolesna rana na g�owie przypomina�a mu o uderzeniu spowodowanym �nieudolnym� blokiem Trinlego. Ezr widzia� wcze�niej Trinlego w publicznej si�owni. Stary obro�ca �wiczy� do�� cz�sto, ale jego cia�o nie by�o w najlepszej kondycji. Nie mia� te� szczeg�lnie dobrego refleksu. A jednak wiedzia�, jak si� porusza�, jak odpowiednio kierowa� zdarzeniami. Wracaj�c my�lami do przesz�o�ci, Ezr przypomina� sobie sytuacje, w kt�rych Trinli zawsze znajdowa� si� na w�a�ciwym miejscu� Park w kwaterach Queng Ho tu� po masakrze. Co on w�a�ciwie wtedy powiedzia�? Nie zdradzi� �adnego sekretu przed kamerami, nie przyci�gn�� nawet uwagi Ezra, a jednak obudzi� w nim jako� pewno��, �e Jimmy Diem zosta� zamordowany, �e nie pope�ni� wcale zbrodni, o kt�r� oskar�a� go Nau. Pham robi� wszystko g�o�no, dla siebie, nieudolnie, a jednak� Ezr analizowa� wszystkie szczeg�y, drobne zdarzenia, kt�re mog�y uj�� uwagi innych. Mo�e zrozpaczony poddawa� si� jakim� z�udzeniom. Kiedy nie ma �adnej nadziei na pomy�lne rozwi�zanie, zaczyna si� szale�stwo. A wczoraj co� w nim p�k�o�

Trixia. To w�a�nie by�a przyczyna b�lu, w�ciek�o�ci i strachu. Wczoraj Trixia by�a bardzo bliska �mierci, jej cia�o udr�czone i poskr�cane jak cia�o Xopi Reung. Mo�e nawet gorzej� Przypomnia� sobie jej twarz, kiedy wysz�a z MRI. Trud powiedzia�, �e przyt�umiono czasowo jej zdolno�ci lingwistyczne. Ale niewykluczone, �e k�ama�, tak jak k�amali Reynolt, Brughel i Nau. Mo�e Trixia zosta�a jednak zdefiksowana na jaki� czas, ujrza�a wreszcie rzeczywisty �wiat, zobaczy�a, jak si� postarza�a, zrozumia�a, �e skradziono jej �ycie. A ja pewnie nigdy si� tego nie dowiem. B�d� obserwowa� j� rok po roku, ws�ciek�y, bezsilny� i bezczynny. Musia� przecie� w kogo� uderzy�, ukara�

I zn�w powr�ci� do Qiwi.

Min�y dwie Ksekundy, cztery. Do�� czasu, by powraca� wielokrotnie do nierozwi�zywalnych problem�w i pyta�. Kilkakrotnie do�wiadcza� ju� wcze�niej podobnego stanu. Czasami sp�dza� ca�� noc na pr�nych i bolesnych rozmy�laniach. Czasami tak si� tym m�czy�, �e po prostu zasypia��� i to by� koniec udr�ki. Dzi�, wr�ciwszy po raz enty do tematu Phama Trinlego, Ezr rozz�o�ci� si� na samego siebie. By� mo�e oszala�, i co z tego? Je�li m�g� si� tylko �udzi� nadziej� ratunku, to dlaczego nie mia�by tego robi�? Vinh wsta� i na�o�y� wy�wietlacz. Kilkadziesi�t sekund zaj�o mu spe�nienie wszystkich procedur dost�pu do biblioteki. Nadal nie m�g� przyzwyczai� si� do prymitywnych interfejs�w Emergent�w. Po chwili jednak zapali�y si� wok� niego okna z tekstem ostatniego raportu, kt�ry sporz�dza� dla Nau.

Co wi�c wiedzia� o Phamie Trinli? A w�a�ciwie co takiego wiedzia� on, a nie wiedzieli Nau i Brughel? Trinli by� niezwykle sprawny w walce wr�cz. I ukrywa� t� umiej�tno�� przed Emergentami, prowadzi� z nimi jak�� gr� A po dzisiejszym dniu musia� zrozumie�, �e Vinh wie o tym.

Mo�e Trinli by� po prostu podstarza�ym przest�pc�, kt�ry pr�buje wtopi� si� w otoczenie i przetrwa�. Sk�d w takim razie wiedzia�by o lokalizatorach? Trinli ujawni� ten sekret Tomasowi Nau, daj�c mu tym samym niesamowit� w�adz�. Male�kie urz�dzenia znajdowa�y si� wsz�dzie. Cho�by ta kropka na jego d�oni�� mog�a to by� kropelka potu, ale i lokalizator.

Mikroskopijne p�atki donosi�y szpiegom o pozycji jego ramion i palc�w, o ka�dym ruchu g�owy. Nic nie mog�o si� teraz ukry� przed lud�mi Nau.

W bibliotece nie znalaz� najmniejszej wzmianki o tych niezwyk�ych urz�dzeniach, nawet na najwy�szych poziomach dost�pu. PhamTrinli zna� wi�c sekrety pochodz�ce z odleg�ej przesz�o�ci Queng Ho. I prawdopodobnie to, co powiedzia� Tomasowi Nau, by�o tylko przykrywk� dla� no w�a�nie, dla czego?

Ezr zastanawia� si� nad tym pytaniem przez d�u�sz� chwil�, lecz nie znalaz� �adnej odpowiedzi. My�l o cz�owieku. Pham Trinli. Stary wyjadacz. Zna� wa�ne tajemnice sponad poziomu tajemnic floty Queng Ho.

Najprawdopodobniej by� �wiadkiem pocz�tk�w wsp�czesnego Queng Ho, kiedy to Pham Nuwen, Sura Vinh i Rada Brisgo Gap dokonywali swego dzie�a. Trinli by� wi�c niezwykle stary w latach obiektywnych. Nie by�o to niemo�liwe ani nawet szczeg�lnie rzadkie. D�ugie podr�e mog�y przenosi� Kupca przez tysi�c lat obiektywnego czasu. Rodzice Ezra mieli kilku przyjaci�, kt�rzy chodzili jeszcze po Starej Ziemi. Jednak nieprawdopodobne wydawa�o si�, by kt�rykolwiek z nich mia� dost�p do najni�szych poziom�w automatyki Queng Ho.

Nie, je�li szalone rozumowanie Ezra tworzy�o jak�� logiczn� ca�o��, to Trinli musia� by� postaci� znan� mu z kart historii. Kim?

Palce Vinha uderza�y o klawiatur�. Jego obecne zadanie stanowi�o dobry pretekst do pyta�, kt�re chcia� zada�. Nau ��dny by� wszelkich informacji o Queng Ho. Vinh mia� pisa� dla� streszczenia i proponowa� kierunki bada� prowadzonych przez twardog�owych. Cho� Nau zawsze by� mi�y i uk�adny, Ezr dawno ju� zrozumia�, �e ten cz�owiek jest nawet bardziej szalony ni� Brughel. Nau uczy� si�, by kiedy� rz�dzi�.

B�d� ostro�ny. Miejsca, do kt�rych chcia� naprawd� zajrze�, musia�y jako� wi�za� si� z tematem jego raportu. Przede wszystkim jednak powinien prowadzi� poszukiwania chaotycznie, by szpiedzy Brughla nie mogli si� domy�li�, co jest prawdziwym obiektem jego zainteresowania.

Potrzebowa� listy m�czyzn Queng Ho buduj�cych podstawy wsp�czesnej floty, kt�rzy �yli jeszcze w czasie, gdy ekspedycja kapitana Parka opu�ci�a Triland. Lista skurczy�a si� znacznie, kiedy wyeliminowa� tych, kt�rzy z pewno�ci� znajdowali si� wtedy z dala od tej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni. Sta�a si� jeszcze kr�tsza, gdy pozostawi� tylko tych, kt�rzy byli obechi w Brisgo Gap. Po��czenie pi�ciu zmiennych boole�owskich, kilka komend lub uderze� w klawiaturꠗ Ezr nie m�g� sobie jednak pozwoli� na tak� prostot�. Ka�da zmienna by�a cz�ci� innych poszukiwa�, dotyczy�a rzeczy, kt�rych naprawd� potrzebowa� do raportu. Wyniki rozsiane by�y na d�ugich stronach analiz, nazwisko tutaj, nazwisko tam. Czasomierz zawieszony pod sufitem wskazywa�, �e zosta�o jeszcze pi�tna�cie Ksekund do chwili, gdy �ciany jego kwatery rozpal� si� blaskiem �witu� ale mia� ju� swoj� list�. Csy m�g� z niej cokolwiek wywnioskowa�? Gar�� nazwisk, niekt�re zupe�nie mu nieznane, inne nieprawdopodobne. Mi�dzygwiezdna sie� Queng Ho stanowi�a ogromny tw�r, w pewnym sensie najwi�ksz� struktur� w ca�ej historii ludzko�ci. By�a jednak r�wnie� nieaktualna, zawarte w niej dane pochodzi�y sprzed dziesi�tek, czasami setek lat. Nawet Queng Ho czasami ok�amywali si� nawzajem, szczeg�lnie gdy chodzi�o o niewielkie odleg�o�ci, a zam�t w danych m�g� przynie�� du�e korzy�ci handlowe. Gar�� nazwisk. Ilu i jakich? Nawet zwyk�e przegl�danie listy musia�o by� bardzo powolne, inaczej szpiedzy z pewno�ci� by to zauwa�yli.

Niekt�re nazwiska rozpoznawa� od razu; Tran Vinh.21, wnuk Sury Vinh i m�ski za�o�yciel tej ga��zi Rodziny Vinh, z kt�rej pochodzi� Ezr; King Xen.03, g��wny obro�ca Sury w Brisgo Gap. Xen nie m�g� by� Trinlim, mia� bowiem tylko sto dwadzie�cia centymetr�w wzrostu i niemal tyle samo szeroko�ci. Inne nazwiska nale�a�y do ludzi, kt�rzy nigdy nie byli s�awni. Jung, Trap, Park� Park?

Vinh nie potrafi� ukry� zdumienia. Je�li szpiedzy Brughla nadal go obserwowali, z pewno�ci� nie usz�o to ich uwagi. Te przekl�te lokalizatory wyczuwa�y prawdopodobnie jego puls, mo�e nawet ci�nienie krwi. Skoro itak to widz�, odegraj komedi�.

��Bo�e Wszelkiego Handlu�� wyszepta� Vinh, przywo�uj�c na okna obraz i bioinformacje. Wygl�da�o na to, �e rzeczywi�cie by� to S.J. Park, kapitan floty i dow�dca wyprawy na gwiazd� OnOff. Ezr powr�ci� my�lami do wspomnie� z dzieci�stwa, do swego pierwszego spotkania z kapitanem; tamten Park nie wydawa� si� bardzo stary� W�a�ciwie niekt�re biodane by�y do�� niejasne. A zapis DNA nie pasowa� do p�niejszego Parka. Hmm. To mog�o zwie�� Naua i Reynolt, ludzi spoza Queng Ho. Ezr zna� jednak dobrze stosunki panuj�ce w kupieckich Rodzinach i wiedzia�, �e dzieje si� tam wiele na poz�r niewyt�umaczalnych rzeczy. S.J. Park z Brisgo Gap�� sprzed dw�ch tysi�cy lat�� by� kapitanem okr�tu. Por�ni� si� potem z Ratko Vinh. Dosz�o wtedy do jakiego� skandalu zwi�zanego z nieudanym kontraktem ma��e�skim. Dane nie m�wi�y nic konkretnego o tym, co dzia�o si� p�niej z S.J. Parkiem.

Vinh sprawdzi� kilka oczywistych trop�w, potem zrezygnowa� z poszukiwa�, jakby znudzony ju� t� zaskakuj�c�, lecz nie sensacyjn� wiadomo�ci�. Pozosta�e nazwiska na li�cie� sprawdzenie ich zaj�o mu kilka kolejnych Ksekund, �adne jednak nie wygl�da�o znajomo. Wci�� powraca� my�lami do S.J. Parka i omal nie wpad� w panik�. Jak dok�adnie wr�g mo�eodczytywa� moje reakcje? Spojrza� na zdj�cia Trixii, podda� si� dobrze znanemu b�lowi; robi� to cz�sto przed p�j�ciem do ��ka. Tym razem �zy by�y tylko zas�on� dla gor�czkowych rozmy�la�. Je�li Park rzeczywi�cie by� tym, za kogo go uwa�a�, musia� mie� bardzo d�ug� przesz�o��. Nic dziwnego, �e rodzice Ezra traktowali go znacznie powa�niej ni� jakiego� m�odego kapitana. Bo�e, on m�g� nawet bra� udzia� w wyprawie Phama Nuwena na drug� stron�. Po Brisgo Gap, kiedy Nuwen sta� si� bajecznie bogaty, wyruszy� z wielk� flot� na drugi koniec Ludzkiej Przestrzeni. By�o to typowe zagrania Nuwena. Drugi kraniec Ludzkiej Przestrzeni odleg�y by� co najmniej o czterysta lat �wietlnych. Informacje handlowe dotycz�ce tego obszaru zdezaktualizowa�y si�, nim flota dotar�a na miejsce. Trasa podr�y wiod�a przez najstarsze rejony Ludzkiej Przestrzeni. Jeszcze przez d�ugie stulecia sie� Queng Ho informowa�a o post�pach floty ksi�cia Canberry, kt�ra na przemian rozrasta�a si�, to zn�w kurczy�a. P�niej wiadomo�ci nadchodzi�y coraz rzadziej, cz�sto by�y niejasne lub wr�cz nieprawdziwe.

Nuwen prawdopodobnie nigdy nie dotar� do celu swej podr�y. Jako dziecko Ezr cz�sto bawi� si� z przyjaci�mi w Zaginionego Ksi�cia. Ta historia mog�a mie� wiele r�nych zako�cze�, zar�wno radosnych, jak 3i tragicznych. Najprawdopodobniej uczestnicy wyprawy po prostu si� zestarzeli, zagro�eni bankructwem sprzedali okr�ty gdzie� w odleg�ym punkcie przestrzeni. Tak czy inaczej flota Nuwena nigdy nie wr�ci�a.

Ale mogli wr�ci� niekt�rzy jej cz�onkowie. By� mo�e cz�� os�b zniech�ci�a si� do tak d�ugiej podr�y, kt�ra na zawsze oddali�aby ich od ich w�asnych czas�w. Kto zna� to�samo�� tych w�a�nie ludzi? Prawdopodobnie S.J. Park. Prawdopodobnie S.J. Park wiedzia�, kim naprawd� jest Pham Trinli�� i stara� si� zachowa� to w tajemnicy. Kto z ery Brisgo Gap m�g� by� tak wa�ny, tak dobrze znany? S.J. Park by� lojalny wzgl�dem tego cz�owieka. Kto?

I wtedy Ezr przypomnia� sobie, �e kapitan Park osobi�cie wybra� nazw� dla swego okr�tu flagowego. �Pham Nuwen�.

Pham Trinli. Pham Nuwen. Zaginiony ksi��� Canberry.

Wi�c jednak oszala�em. Wystarczy�o sprawdzi� kilka informacji z biblioteki, by definitywnie wykluczy� tak� mo�liwo��. Tak, ale to niczego by nie dowodzi�o; gdyby mia� racj�, sama biblioteka stanowi�aby subtelne k�amstwo. Tak, jasne. W�a�nie takich rozpaczliwych halucynacji musi strzec si� najbardziej. Przy zbyt du�ych oczekiwaniach mo�na wyci�ga� b��dne wnioski z niepewnych przes�anek. Ale przynajmniej troch�si� uspokoi�em!

Zrobi�o si� bardzo p�no. Jeszcze przez chwil� patrzy� na zdj�cia Trixii zatopiony w smutnych wspomnieniach. Wraca� te� my�lami do ostatnich Ksekund. Wiedzia�, �e b�d� jeszcze inne fa�szywe alarmy, lecz mia� przed sob� wiele lat, ca�e �ycie spokojnych poszukiwa�. Znajdzie w ko�cu jaki� wy�om w murze, a wtedy nie b�dzie si� musia� zastanawia�, czy nie jest to tylko wytw�r jego chorej wyobra�ni.

-Ale to pierwszy �nieg. Nie chcesz zobaczy�?�� Victory uderzy�a w b�agalny ton, kt�ry nie robi� wra�enia na nikim pr�cz tego jednego starszego brata.

��Ju� si� bawi�a� w �niegu.

Jasne, kiedy tata zabra� ich w podr� na dalek� p�noc.

��Ale Brent! To pierwszy �nieg w Princeton. W radiu m�wili, �e po kry� ca�e Poszarpa�ce.

Brent poch�oni�ty by� swoj� prac�, budowaniem coraz bardziej skomplikowanych konstrukcji z rurek, piast i profili. Sam nigdy by nawet nie pomy�la� o wymkni�ciu si� z domu. Pracowa� jeszcze przez kilkadziesi�t sekund, ignoruj�c Viki. W�a�ciwie Brent traktowa� tak wszystkie nieoczekiwane zdarzenia. Dobrze radzi� sobie z r�kami, my�lenie przychodzi�o mu jednak powoli. Poza tym by� bardzo nie�mia�y�� gburowaty, m�wili czasem doro�li. Nie poruszy� g�ow�, Viki wiedzia�a jednak, �e na ni� patrzy. Jego r�ce porusza�y si� nieprzerwanie wok� modelu, buduj�c nowe struktury lub zmieniaj�c stare. Wreszcie Brent powiedzia�:

��Mieli�my nigdzie nie wychodzi� bez pozwolenia taty.

��Oj tam. Wiesz, �e on jeszcze �pi. Ten poranek jest wyj�tkowo zimny, ale nic nie zobaczymy, je�li nie wyjdziemy ju� teraz. A o tat� si� nie martw, zostawi� mu wiadomo��.

Gokna d�ugo by si� z ni� spiera�a, zbija�a ka�dy jej argument r�wnie logicznym i sprytnym uzasadnieniem. Jirlib rozgniewa�by si�, s�ysz�c tak� propozycj�. Brent nie spiera� si� jednak ani nie z�o�ci�. Jeszcze przez kilka minut pracowa� nad swoim modelem, cz�� jego uwagi zaj�ta by�a Viki, cz�� konstrukcj� rosn�c� pod jego r�kami, cz�� widokiem za oknem, gdzie ci�gn�y si� o�nie�one g�rskie szczyty. Ze wszystkich jej braci i si�str tylko on naprawd� nie chcia�by tam p�j��. Z drugiej strony by� jedynym, kt�rego uda�o jej si� dzisiaj znale��, a wygl�da� nawet powa�niej ni� Jirlib.

Po kilku kolejnych minutach o�wiadczy� wreszcie:

��C�, dobrze, skoro tego chcesz.�� Victory u�miechn�a si� w duchu; od pocz�tku pewna by�a zwyci�stwa. Przechytrzenie kapitana Downinga mog�o by� trudniejsze, cho� i tu nie spodziewa�a si� wi�kszych proble m�w.

By� wczesny ranek. Promienie s�o�ca nie dotar�y jeszcze do ulic po�o�onych poni�ej Domu na Wzg�rzu. Victory smakowa�a kryszta�owo czyste, zimne powietrze, ka�dy oddech, kt�ry przenika� jej klatk� piersiow� delikatnym k�uciem. Kwiaty i le�ne wr�ki nadal le�a�y zwini�te ciasno w ga��ziach drzew; by� mo�e w og�le nie zamierza�y wyj�� dzisiaj na zewn�trz. W szronie najzimniejszych zag��bie� pojawi�y si� kryszta�owe robaki. Ci odwa�ni, mali pionierzy nie mieli przed sob� d�ugiego �ywota�� w zesz�ym roku Viki przygotowywa�a audycj� radiow� na ich temat, wiedzia�a wi�c, jak wygl�da ich rozw�j. Te najmniejsze robaki mog�y �y� tylko wtedy, gdy przez ca�y dzie� temperatura utrzymywa�a si� na odpowiednio niskim poziomie. Nawet gdy taka sytuacja stawa�a si� norm�, musia�o min�� jeszcze sporo czasu, by si� przystosowa�y.

Viki maszerowa�a szybko przez zimny poranek, bez trudu dotrzymuj�c kroku starszemu bratu. O tak wczesnej porze ulice by�y niemal ca�kiem puste. Gdyby nie odg�osy dalekiej budowy mog�aby sobie wyobrazi�, �e s� zupe�nie sami, �e miasto zosta�o opuszczone przez wszystkich mieszka�c�w. Pr�bowa�a wyobrazi� sobie, jak b�dzie to wygl�da� w przysz�o�ci, kiedy b�d� mogli wychodzi� na zewn�trz w najgorszych nawet warunkach, jak ich tata podczas wojny z Tieferami. Przez ca�� drog� w d� wzg�rza Viki rozwija�a t� ide�, dopasowuj�c ka�dy element mro�nego poranka do swej fantastycznej wizji. Brent s�ucha� jej z uwag�, podsuwaj�c od czasu do czasu pomys�y, kt�re zdumia�yby wi�kszo�� doros�ych przyjaci� taty. Brent wcale nie by� taki t�py i mia� naprawd� bujn� wyobra�ni�.

Poszarpa�ce znajdowa�y si� w odleg�o�ci trzydziestu mil od Domu na Wzg�rzu, za wysokim zamkiem kr�la, po drugiej stronie miasta. Nie mogli nawet marzy� o tym, by dotrze� tam na piechot�. Dzi� jednak wielu ludzi wybiera�o si� w g�ry najbli�sze Princeton. Pierwszy �nieg zawsze stanowi� okazj� do zabaw i festyn�w, cho� oczywi�cie trudno by�o przewidzie�, kiedy nadejdzie. Viki wiedzia�a, �e gdyby synoptycy spodziewali si� dzisiaj tak du�ych opad�w, tata wsta�by wcze�niej, a mama przylecia�aby z Dow�dztwa L�dowego. Wycieczka w g�ry sta�aby si� wa�nym rodzinnym wydarzeniem, ale nie by�aby ani w po�owie tak ekscytuj�ca jak wyprawa na w�asn� r�k�.

Przedsmak przygody czeka� ich ju� na dole wzg�rza. Brent mia� teraz szesna�cie lat i by� do�� du�y jak na sw�j wiek. M�g� uchodzi� za dziecko z fazy. Cz�sto ju� wcze�niej wychodzi� sam do miasta. Powiedzia�, �e wie, gdzie zatrzymuj� si� autobusy ekspresowe. Dzisiaj jednak nie kursowa�y �adne autobusy, na ulicach z rzadka tylko pojawia�y si� jakiekolwiek samochody. Czy�by wszyscy ju� wyjechali w g�ry?

Brent maszerowa� od przystanku do przystanku, coraz mocniej poirytowany. Viki sz�a za nim w milczeniu, cho� raz nie czyni�c �adnych sugestii; Brent mia� o sobie tak niskie mniemanie, �e rzadko przejawia� jak�kolwiek inicjatyw�. Viki by�o bardzo przykro, gdy w takich sytuacjach okazywa�o si�, �e pope�ni� jaki� b��d. Po trzecim falstarcie Brent przysiad� w miejscu. Przez moment Viki my�la�a, �e zamierza czeka� na pustym przystanku a� do skutku�� nie by�a to szczeg�lnie mi�a perspektywa. Znajdowali si� na zewn�trz ju� od godziny, a nie widzieli jeszcze nawet autobusu miejskiego. Mo�e powinna jednak zaj�� si� tym problemem� Po minucie jednak Brent wsta� i ruszy� na drug� stron� ulicy.

��Za�o�� si�, �e robotnicy z Wielkiej Budowy nie dostali dzisiaj wolnego. To tylko o mil� na po�udnie st�d. Tam zawsze je�d�� autobusy.

Ha. W�a�nie to mia�a zaproponowa� Viki. Chwa�a cierpliwym.

Na ulicy nadal zalega� poranny cie�. Tu i tam, w co ciemniejszych zag��bieniach szron by� tak g��boki, �e m�g� w�a�ciwie uchodzi� za �nieg. Szli przez zaniedbany, zapuszczony tereny na kt�rym ros�y tylko jakie� k��cza i chwasty. W gor�ce, wilgotne dni pomi�dzy sztormami roi�oby si� tutaj od muszek i pijak�w.

Po drugiej stronie ulicy ci�gn�y si� wielopi�trowe magazyny. Panowa�y tu cisza i bezruch, tylko ziemia dr�a�a lekko, wstrz�sana wielkimi maszynami Kopaczy. Przez bram� budowy wje�d�a�y i wyje�d�a�y ci�ar�wki. Po jakim� czasie Viki i Brent stan�li przed ogrodzeniem, za kt�rym mogli przebywa� tylko pracownicy budowy. Viki poci�gn�a starszego brata za r�k�, namawiaj�c go, by przeczo�gali si� pod ogrodzeniem.

��Hej, bez naszego taty nie by�oby tego wszystkiego. Mamy prawo to zobaczy�!�� Brent nigdy nie przyj��by takiej argumentacji, ale jego ma�a siostra by�a ju� po drugiej strome ogrodzenia. Musia� i��, by j� ochrania�.

Przeczo�gali si� obok wysokich stos�w stali zbrojeniowej i stert kamieni. To miejsce wydawa�o si� dziwnie obce i niebezpieczne. W Domu na Wzg�rzu wszystko by�o tak bezpieczne, tak uporz�dkowane�Tutaj znajdowa�y si� setki intryguj�cych miejsc, w kt�rych kto� nieostro�ny m�g�by straci� nog� czy oko. Ba, gdyby przewr�ci� jedn� z tych wielkich p�yt, zgniot�aby cz�owieka na miazg�. Wszystkie te przera�aj�ce i� ekscytuj�ce wizje rysowa�y si� jasno w umy�le Viki. Ostro�nie podkradli si� na skraj kesonu, unikaj�c spojrze� robotnik�w i okazji do spowodowania gro�nego wypadku.

Kraw�d� kesonu zabezpieczona by�a tylko prowizorycznym sznurkowym ogrodzeniem. Je�li chcesz jeszcze po�y�, nie spadaj st�d! Viki i jej brat przylgn�li mocniej do gruntu i wysun�li g�owy ponad skraj przepa�ci.

Musieli odczeka� chwil�, a� ich wzrok przywyknie do ciemno�ci. Fale rozgrzanego powietrza w�druj�ce w g�r� otch�ani nios�y ze sob� zapach palonego oleju i gor�cego metalu, tak intensywny, �e Viki kr�ci�o si� od niego w g�owie. I d�wi�ki; krzyki robotnik�w, zgrzyt metalu o metal, dziwne syczenie. Viki przesun�a si� jeszcze troch� do przodu, opuszczaj�c ni�ej g�ow�. W p�mroku jarzy�y si� dziwne, niesamowite �wiat�a. Viki widzia�a ju� kiedy� ma�e lampy �ukowe w laboratorium taty. Te by�y ogromne; rozpalone kolumny �wiat�a emitowa�y kolory, kt�re mo�na ujrze� wyra�nie tylko na dysku s�o�ca. Blask odbija� si� od zakapturzonych robotnik�w, lekko przygasa�, to zn�w przybiera� na sile� Obok p�on�y tak�e lampy elektryczne, kt�re rzuca�y kr�gi jednolitych barw w r�nych punktach otch�ani. Do Ciemno�ci zosta�o jeszcze dwana�cie lat, a tam w dole budowano ca�e miasto. Viki widzia�a kamienne aleje, ogromne tunele wydr��one w �cianach szybu. Wydawa�o jej si� tak�e, �e od tych tuneli odchodz� mniejsze korytarze� przej�cia do innych budowli? Domy i ogrody mia�y powsta� dopiero w nast�pnej kolejno�ci, ale wi�kszo�� jaski� zosta�a ju� wykopana. Spogl�daj�c w d�,Viki doznawa�a ca�kiem nowego uczucia, naturalnej t�sknoty do bezpiecznego schronienia otch�ani. Lecz to, co tworzyli ci robotnicy, by�o tysi�c razy wi�ksze od jakiejkolwiek zwyk�ej otch�ani. Do przespania ca�ej Ciemno�ci wystarczy�a odrobina miejsca w sadzawce i zapasy na pierwsze lata Jasno�ci. Takie miejsca istnia�y ju� w miejskiej otch�ani pod centrum starego miasta�� i to istnia�y tam ju� niemal od dwudziestu pokole�. Ta nowa konstrukcja mia�a s�u�y� do �ycia, do aktywno�ci. W niekt�rych miejscach, gdzie mo�na by�o zapewni� odpowiedni� izolacj� termiczn� i dop�yw powietrza, miasto powstawa�o 3na poziomie gruntu. Gdzie indziej si�ga�o setki st�p w g��b ziemi, tworz�c jakby odwr�cony obraz budynk�w, kt�re wznosi�y si� teraz na powierzchni Princeton.

Viki patrzy�a i patrzy�a, pogr��aj�c si� w marzeniach. Do tej pory by�a to dla niej tylko odleg�a, niezbyt rzeczywista przysz�o��. Ma�a Victory czyta�a o tym, s�ysza�a rozmowy rodzic�w i audycje radiowe na ten temat.

Wiedzia�a, �e wielu ludzi w�a�nie dlatego nienawidzi ich rodziny.

Nienawidzono ich tak�e za �pozafazow� perwersj�, jak nazywali to ich najzagorzalsi przeciwnicy. Z tych dw�ch powod�w nie mogli wychodzi� sami do miasta. Tata cz�sto m�wi� o ewolucji dokonuj�cej si� w ich czasach, o tym, jak wa�ne dla rozwoju cywilizacji jest stwarzanie nowych szans i zada� ma�ym dzieciom. Problem w tym, �e wcale nie stosowa� tego w praktyce. Zawsze gdy Viki chcia�a podj�� jakie� ryzyko, tata stawa� si� nadopieku�czy i otacza� jej projekt kordonem bezpiecze�stwa.

Viki u�wiadomi�a sobie nagle, �e chichocze z satysfakcj�.

��Co?�� spyta� Brent.

��Nic. Pomy�la�am tylko, �e dzisiaj zobaczymy wreszcie prawdziwy �wiat, czy tacie si� to podoba, czy nie.

Brent by� wyra�nie zak�opotany. Ze wszystkich jej braci i si�str on traktowa� zasady ustalane przez tat� najpowa�niej i bardzo nie lubi� ich �ama�.

��Chyba powinni�my ju� st�d i��. Na powierzchni s� robotnicy i id� w nasz� stron�. Poza tym, jak d�ugo jeszcze b�dzie le�a� ten �nieg?

Viki niech�tnie podporz�dkowa�a si� bratu i ruszy�a jego �ladem przez labirynt cudownie wielkich i masywnych rzeczy, kt�re wype�nia�y sk�ad przy placu budowy. W tej chwili nawet perspektywa jazdy po �niegu nie wydawa�a jej si� taka kusz�ca.

Kiedy dotarli wreszcie na przystanek autobusowy, czeka�o ich tam spore zaskoczenie; w niewielkim oddaleniu od t�umu pasa�er�w stali Jirlib i Gokna. Nic dziwnego, �e nie mog�a znale�� ich dzisiaj rano. Wymkn�li si� bez niej! Viki sz�a spokojnie w ich kierunku, staraj�c si� zachowa� oboj�tn� min�. Gokna u�miecha�a si� przem�drzale, jak to ona, Jirlib mia� do�� przyzwoito�ci, by wygl�da� na zak�opotanego. On i Brent, jako najstarsi z rodze�stwa, powinni zapobiec temu wyj�ciu. Wszyscy czworo zbili si� w ciasn� grupk�, odwr�cili si� od pe�nych pot�pienia spojrze� t�umu.

��Co tak p�no? Nie mogli�cie wymkn�� si� stra�nikom Downinga?

��ciche mamrotanie panny Przem�drzalskiej.

Viki:

��Nie przypuszcza�am, �e ty w og�le o�mielisz si� spr�bowa�. I tak sporo ju� dzisiaj zrobili�my.

Panna Przem�drzalska:

��Na przyk�ad co?

Viki:

��Na przyk�ad byli�my w Nowym Podziemiu.

Panna Przem�drzalska:

��Phi�

Jirlib:

��Zamknijcie si� obie. W og�le nie powinno was tu by�.

��Ale� my jeste�my gwiazdami radia, Jirlib�� o�wiadczy�a z dum� Gokna.�� Ludzie nas kochaj�.

Jirlib przysun�� si� jeszcze bli�ej i zni�y� g�os.

��Przesta�. To prawda, �e sporo ludzi lubi �Dzieci�c� godzin�, ale znacznie wi�cej ch�tnie uciszy�oby was na zawsze.

Prowadzenie audycji radiowej by�o najwspanialsz� rzecz�, jak� robi�a do tej pory Viki, ale od dyskusji z wielebn� Pedure nie by�a ju� taka sama.

Teraz, gdy wszyscy znali ich wiek, Viki czu�a si� tak, jakby nieustannie musia�a co� udowadnia�. Znale�li nawet inne dzieci spoza fazy, ale �adne z nich nie nadawa�o si� do radia. Viki i Gokna nie zaprzyja�ni�y si� z innymi koblikami, nawet z par� w ich wieku. To by�y dziwne, nieprzyjazne istoty, doskonale pasuj�ce do stereotypu pozafazowych dzieci. Tata m�wi�, �e to wina ich wychowania, lat sp�dzonych w ukryciu. To w�a�nie by�o najbardziej przera�aj�ce; Viki rozmawia�a o tym tylko z Gokn�, i to szeptem w �rodku nocy. A je�li to Ko�ci� mia� racj�? Mo�e ona i Gokna tylko sobie wyobra�a�y, �e maj� dusze.

Przez chwil� wszyscy czworo stali w milczeniu, my�l�c o tym, co powiedzia� Jirlib. Potem Brent spyta�:

��Wi�c co tutaj robisz, Jirlib?�� To pytanie zadane przez kogokolwiek innego by�oby zaczepk�, wezwaniem do k��tni. S�owne utarczki pozosta wa�y jednak poza obszarem zainteresowa� Brenta. On pyta� ze zwyk�ej ciekawo�ci, po prostu chcia� zna� przyczyn�.

Dlatego w�a�nie jego s�owa ugodzi�y Jirliba mocniej, ni� mog�aby to zrobi� jakakolwiek z�o�liwo��.

��Um, ee� Jad� do centrum. W Muzeum Kr�lewskim jest wystawa fosyli�w Khelma� Ale to nie ja jestem tu problemem. Wygl�dam do�� powa�nie, by uchodzi� za doros�ego.�� Tak by�o w istocie. Jirlib nie by� mo�e tak du�y jak Brent, ale w szparach jego kurtki pojawia�o si� ju� ojcowskie futro. Viki nie zamierza�a jednak pozwoli�, by tak �atwo wykr�ci� si� od odpowiedzi. Wyci�gn�a r�k� w stron� Gokny.

��Wi�c co to jest? Tw�j oswojony tarant?

Ma�a panna Przem�drzalska u�miechn�a si� s�odko. Jirlib przeszy� j� w�ciek�ym spojrzeniem.

��Wy dwie jeste�cie chodz�cymi katastrofami, wiecie o tym?�� Cie kawe, jak Gokna nam�wi�a Jirliba, by wzi�� j� ze sob�? Pytanie to rozbu dzi�o profesjonaln� ciekawo�� Viki. Bez w�tpienia to w�a�nie ona i Gok na w ca�ej rodzinie potrafi�y najlepiej manipulowa� lud�mi. Dlatego te� czasem tak trudno by�o im si� porozumie�.

��Nasza podr� ma przynajmniej powa�ny, naukowy cel�� powiedzia �a Gokna.�� A wy dok�d si� wybieracie?

Viki machn�a r�kami po�ywiaj�cymi przed twarz� siostry.

��My jedziemy zobaczy� �nieg. To bardzo pouczaj�ce do�wiadczenie.

��Ha! Przyznaj lepiej, �e chcia�a� si� w nim wytarza�.

��Zamknijcie si�.�� Jirlib uni�s� g�ow� i ogarn�� spojrzeniem innych ludzi stoj�cych na przystanku.�� Wszyscy powinni�my wraca� do domu.

Gokna przybra�a bardziej pojednawczy ton.

��Ale Jirlib, to by�oby jeszcze gorsze. Mamy kawa� drogi do domu.

Pojed�my autobusem do muzeum� o popatrz, ju� jest.�� Autobus nadjecha� w idealnym momencie.�� Kiedy tam dotrzemy, wszyscy ci �niegowi maniacy wr�c� ju� do miasta i b�dziemy mogli pojecha� autobusem prosto do domu.

��Hej, nie przysz�am tu po to, �eby ogl�da� jakie� podrabiane skamienia�o�ci! Chc� zobaczy� �nieg.

Gokna wzruszy�a ramionami.

��No to masz pecha, Viki. Zawsze mo�esz wsadzi� g�ow� do zamra�alnika, kiedy wr�cimy do domu.

��Ja��� Viki widzia�a, �e cierpliwo�� Jirliba ju� si� wyczerpuje, poza tym nie mia�a �adnego dobrego argumentu. Wystarczy�o teraz jedno s�owo Brenta, a chc�c nie chc�c, musia�aby wraca� do domu.�� �ee, doskona�y dzie� na wycieczk� do muzeum.

Jirlib u�miechn�� si� kwa�no.

��Tak, a kiedy tam przyjedziemy, Rhapsa i Ma�y Hrunk ju� pewnie b�d� na nas czeka�.�� Gokna i Viki roze�mia�y si� g�o�no. Rhapsa i Hrunk nie byli ju� ma�ymi dzie�mi, nadal jednak niemal przez ca�y dzie� prze bywali w towarzystwie taty. Wizja dw�ch maluch�w przechytrzaj�cych ochroniarzy mamy by�a zarazem zabawna i nieprawdopodobna.

Wszyscy czworo zbli�yli si� do t�umu pasa�er�w i ostatni wsiedli do autobusu� A niech tam. We czw�rk� na pewno byli bezpieczniejsi ni� tylko we dwoje, a w Muzeum Kr�lewskim nic im nie grozi�o. Nawet je�li tata ich z�apie, powiedz�, �e nie podejmowali niepotrzebnego ryzyka. A b�dzie mia�a jeszcze wiele okazji, by zobaczy� z bliska �nieg.

Przystanek znajdowa� si� obok Muzeum Kr�lewskiego, tak �e po wyj�ciu z autobusu Viki i jej rodze�stwo stan�li tu� pod schodami prowadz�cymi do starego gmachu.

Przez chwil� Viki i Gokna milcza�y jak zakl�te, wpatruj�c si� w wielki kamienny �uk. Robi�y kiedy� audycj� o tym miejscu, nigdy jednak go nie widzia�y. Muzeum Kr�lewskie mia�o tylko trzy pi�tra, nie dor�wnywa�o wysoko�ci� nowoczesnym budynkom. Lecz ten gmach by� czym� wi�cej ni� wszystkie drapacze chmur. Obok fortyfikacji muzeum nale�a�o do najstarszych, nienaruszonych konstrukcji na powierzchni Princeton. Ju� od pi�ciu pe�nych cykl�w s�o�ca pe�ni�o funkcj� najwa�niejszego muzeum Rodziny Kr�lewskiej. Oczywi�cie w tym czasie budynek powi�kszy� si� o kilka mniejszych pomieszcze�, lecz zgodnie z tradycj� og�lna forma musia�a pozosta� wierna wizji kr�la D�ugor�kiego. Z zewn�trz budynek przypomina� fragment odwr�conego skrzyd�a samolotu. Ten aerodynamiczny �uk by� wynalazkiem architekt�w, kt�rzy �yli dwa pokolenia przed er� nauki. Stare budynki w Dow�dztwie L�dowym nie wyr�nia�y si� przy tym niczym szczeg�lnym, chroni�y je przecie� �ciany g��bokiej doliny.

Przez chwil� Viki pr�bowa�a sobie wyobrazi�, jak wygl�da�o to miejsce tu� po przebudzeniu s�o�ca; budynek tuli� si� do ziemi, smagany 3wiatrami p�dz�cymi z szybko�ci� d�wi�ku, s�o�ce pra�y�o go piekielnie gor�cymi promieniami o barwach si�gaj�cych od ultrado nadczerwieni. Wi�c dlaczego kr�l D�ugor�ki budowa� na powierzchni, w tak ods�oni�tym miejscu? By rzuci� wyzwanie Ciemno�ci i S�o�cu, oczywi�cie. By wznie�� si� ponad g��bi� ma�ych kryj�wek i rz�dzi�.

��Hej, wy dwie, zasn�y�cie czy co?�� poderwa� je nagle g�os Jirliba, kt�ry wraz z Brentem sta� ju� przy wej�ciu do budynku. Dziewczynki szybko, bez s�owa wspi�y si� na schody.

Jirlib szed� dalej, mrucz�c do siebie co� o roztargnionych smarkulach.

Brent zosta� nieco z ty�u, utrzymywa� jednak sta�� odleg�o��.

Weszli do mrocznego wej�cia, zostawiaj�c za sob� odg�osy miasta.

Dwaj �o�nierze z gwardii kr�lewskiej pe�nili stra� w ciemnych niszach po bokach wej�cia. Z przodu czeka� prawdziwy stra�nik�� bileter. Staro�ytne �ciany holu obwieszone by�y plakatami reklamuj�cymi aktualne wystawy.

Jirlib nic ju� nie m�wi�, kr�ci� si� tylko podekscytowany wok� �artystycznej wizji� fosyli�w Khelma. Teraz iViki zrozumia�a, jakim to sposobem taka bzdura trafi�a do Kr�lewskiego Muzeum. Tematem sezonu w muzeum by�y �Pseudonauka we wszystkich swych odmianach�. Plakaty zaprasza�y wi�c na wystawy dotycz�ce szamanizmu otch�annego, samospalania, wideomancji ita da!�� fosyli�w Khelma. Jirlib jednak jakby nie zauwa�a�, w jakim towarzystwie znalaz�o si� jego ukochane hobby.

Wystarcza� mu tylko fakt, �e muzeum wreszcie je uhonorowa�o.

Wystawy czasowe znajdowa�y si� w nowym skrzydle. Sale mia�y tutaj bardzo wysokie sufity, a lustrzane rury rzuca�y na marmurowe pod�ogi z�ote odbicia s�onecznego �wiat�a. W tej chwili byli ca�kiem sami, co jeszcze wzmacnia�o aur� niesamowito�ci, kt�ra wype�nia�a te wielkie, jasne pomieszczenia. Kiedy nie rozmawiali, nawet odg�osy ich krok�w odbija�y si� echem od �cian. Odnosi�o to wi�kszy skutek ni� wszystkie tabliczki z pro�bami o zachowanie ciszy. Viki z fascynacj� przygl�da�a si� wszystkim dziwacznym eksponatom. Tata uwa�a�, �e takie rzeczy s� zabawne�� �jak religia, cho� nie tak gro�ne�. Niestety Jirliba interesowa�y tylko jego w�asne dziwactwa. Niewa�ne, �e Gokna zapomnia�a niemal o ca�ym �wiecie, poch�oni�ta wystaw� dotycz�c� samospalania. Niewa�ne, �e Viki chcia�a zobaczy� l�ni�ce lampy obrazowe w sali wideomancji. Jirlib szed� prosto na wystaw� fosyli�w i nie zamierza� pozwoli� swym siostrom na jakie� samodzielne wycieczki.

Ach, c� W�a�ciwie fosylia zawsze intrygowa�y Viki. Odk�d si�ga�a pami�ci�, Jirlib by� nimi zafascynowany; tutaj wreszcie mogli zobaczy� prawdziwe eksponaty.

Przy wej�ciu do sali znajdowa�a si� ogromna wystawa diamentowych otwornic, si�gaj�ca od sufitu a� do pod�ogi. Ile ton py�u skalnego trzeba przesia�, by znale�� tak doskona�e pr�bki? Typy skamienia�o�ci starannie oznaczono zgodnie z r�nymi teoriami naukowymi, lecz same kryszta�owe szkielety zosta�y umieszczone na p�ytkach za szk�ami powi�kszaj�cymi; w blasku s�o�ca iskrzy�y si� i migota�y niczym diademy, bransolety i zdobione klejnotami peleryny. W por�wnaniu z tym zbiorem kolekcja Jirliba by�a niczym. Po�rodku sali znajdowa� si� st� z mikroskopami, dzi�ki kt�rym ka�dy zainteresowany m�g� przyjrze� si� lepiej diamentom. Viki popatrzy�a przez okular. Widzia�a ju� takie rzeczy wiele razy, lecz te skamienia�o�ci znajdowa�y si� w idealnym stanie, a ich r�norodno�� wydawa�a si� wr�cz przyt�aczaj�ca. Wi�kszo�� by�a symetryczna w sze�ciu p�aszczyznach, wiele jednak mia�o ma�e haczyki i wypustki, kt�re zapewne pomaga�y �ywym stworzeniom porusza� si� w ich mikroskopijnym �rodowisku. �adna z tych istot nie �y�a ju� od ponad pi��dziesi�ciu milion�w lat. Lecz w niekt�rych ska�ach osadowych warstwa diamentowych skamienia�o�ci mia�a setki st�p grubo�ci; na wschodzie diament by� paliwem ta�szym od w�gla. Najwi�ksze spo�r�d tych stworze� by�o niewiele wi�ksze od muchy, kiedy� jednak to w�a�nie one rz�dzi�y �wiatem. Potem, przed jakimi� pi��dziesi�cioma milionami lat�� ba. Zosta�y po nich jedynie szkielety. Wuj Hrunkner m�wi�, �e warto o tym pami�ta�, kiedy realizuje si� szalone pomys�y taty.

��Chod�cie, chod�cie.�� Jirlib m�g� ca�ymi godzinami przegl�da� w�a sn� kolekcj� skamienia�o�ci. Dzi� jednak po�wi�ci� kr�lewskiej wysta wie nieca�e trzydzie�ci sekund; napis na kolejnych drzwiach zaprasza� do obejrzenia fosyli�w Khelma. Wszyscy czworo w milczeniu ruszyli pospiesz nym krokiem w tamt� stron�. Pojedynczy snop �wiat�a pada� na sto�y usta wione po�rodku sali. �ciany ton�y w ciemno�ciach rozpraszanych tylko tu i �wdzie przez ma�e, kolorowe lampki.

Weszli cicho do sali. Gokna pisn�a ze strachu. W mroku majaczy�y jakie� postacie� o wiele wy�sze ni� nawet najwi�ksi doro�li. Sta�y na trzech d�ugich nogach, wznosz�c r�ce i przednie nogi niczym ga��zie drzewa. W�a�nie tak wyobra�a� sobie istoty sprzed tysi�cleci Chundra Khelm�� wydawa�o si�, �e wystawa spe�ni wi�c wszelkie oczekiwania zwolennik�w jego teorii.

Viki przeczyta�a pod�wietlone napisy pod figurami i u�miechn�a si� lekko.

��Nie�le, co?�� zwr�ci�a si� do swej siostry.

��Tak, nigdy nie przypuszcza�am��� Potem i ona przeczyta�a opis.�� Och, to tylko kuk�y.

��Nie kuk�y�� odpar� Jirlib�� ale rekonstrukcja oparta na wykopaliskach.

��Viki s�ysza�a jednak rozczarowanie w jego g�osie. Szli powoli przez ciemn� sal�, przygl�daj�c si� kolejnym postaciom. Przez kilka minut te dziwne kszta�ty wydawa�y si� kusz�c� tajemnic�, niedost�pn� zwyk�ym �miertelnikom. Znajdowa�y si� tu wszystkie rasy opisane przez Khelma, w sumie ponad pi��dziesi�t modeli. Wi�kszo�� wykonano jednak do�� nieudolnie, jakby zajmowa� si� tym jaki� niedo�wiadczony lalkarz. Entuzjazm Jirliba przygasa� coraz bardziej przy ka�dym kolejnym opisie. Niekt�re z nich by�y do�� obszerne. �Rasy starsze od naszej o d�ugie tysi�clecia� stworzenia, kt�re prze�ladowa�y Arachnan staro�ytno�ci� Najciemniejsze otch�anie by� mo�e nadal kryj� ich potomstwo, z kt�rych kiedy� wyro�nie zguba naszej cywilizacji�. Ten ostatni napis znajdowa� si� obok figury przypominaj�cej ogromnego taranta szykuj�cego si� do ataku na zwiedzaj�cych. Wszystko to by�o jedn� wielk� kpin�, czego domy�li�by si� nawet najmniejszy braciszek i siostrzyczka Viki. Chundra Khelm przyznawa�, �e �lady jego �zaginionej cywilizacji� znajduj� si� pod warstw� skamienia�o�ci. Gdyby tak by�o, te legendarne istoty wygin�yby co najmniej przed pi��dziesi�cioma milionami lat�� na d�ugo przed tym, nim pojawili si� najstarsi proto-Arachnanie.

��My�l�, �e oni si� z tego wy�miewaj�, Jirl�� powiedzia�a Viki. Tym razem jednak wcale nie chcia�a dokuczy� starszemu bratu. Nie lubi�a, kiedy obcy ludzie kpili z jej rodziny, nawet je�li robili to nie�wiadomie.

Jirlib westchn�� ci�ko.

��Tak, masz racj�. Im dalej w g��b sali, tym bardziej staraj� si� by� zabawni. Cha, cha.�� Zatrzyma� si� przy ostatnim napisie.�� Ba, nawet przy znaj� si� do tego! Patrz, co tu napisali: Je�li doszli�cie do tego miejsca, rozumiecie ju�, jak niedorzeczne s� hipotezy Chundry Khelma. Czym jed nak s� fosylia Khelma? Mistyfikacj� na niespotykan� dot�d skal�? Czy jakim� rzadkim fenomenem ska� metamorficznych? Os�d nale�y do was��.

��Jirlib umilk� raptownie, ujrzawszy jasno o�wietlon� grup� ska� po�rod ku sali, zakryt� do tej pory przez rega� z eksponatami.

Jirlib znalaz� si� przy niej jednym d�ugim skokiem. Dr��c z podniecenia, ogl�da� wielkie kryszta�y. Ka�dy z nich wystawiony by� oddzielnie, doskonale widoczny we wszystkich kolorach �wiat�a s�onecznego. W�a�ciwie te od�amki skalne wygl�da�y jak nieoszlifowane kawa�ki marmuru.

Jirlib westchn��, tym razem jednak z podziwu.

��To s� prawdziwe fosylia, chyba najlepsze pr�cz tych, kt�re znalaz� sam Chundra Khelm.

Gdyby je wyszlifowa�, niekt�re kryszta�y nawet sta�yby si� �adne.

Kry�y si� w nich ciemniejsze plamy i wst�gi przypominaj�ce barw� raczej podstawow� form� w�gla ni� marmur. Wysiliwszy odrobin� wyobra�ni�, mo�na by�o ujrze� w nich regularne kszta�ty, nieco powykr�cane i wykrzywione. Nadal jednak nie przypomina�y niczego, co kiedy� mog�o �y�.

Po drugiej stronie wystawy znajdowa� si� kryszta� poci�ty starannie na plastry grubo�ci jednej dziesi�tej cala, tak cienkie, �e prze�wieca�o przez nie s�o�ce. Ponad setk� takich plastr�w, ustawionych w odleg�o�ci kilku dziesi�tnych cala od siebie, umocowano na stalowej ramie. Obserwator stoj�cy tu� obok ramy i przesuwaj�cy g�ow� w g�r� i w d� m�g� si� przekona�, jak �w ciemny kszta�t u�o�ony jest we wn�trzu kryszta�u. By�o to naprawd� pi�kne. Jirlib sta� z g�ow� przy ramie, przesuwaj�c si� tylko na boki, by zajrze� do wszystkich szpar.

��To by�o kiedy� �ywe. Wiem to, wiem to na pewno�� powtarza�.�� Milion razy wi�ksze od jakiegokolwiek owada, ale oparte na tych samych zasadach. Gdyby�my tylko mogli zobaczy�, jak to wszystko wygl�da�o wtedy, przed katastrof�.�� Powtarzali to wszyscy zwolennicy teorii Khelma�� ale ta rzecz by�a prawdziwa. Nawet Gokna nie mog�a si� od niej oderwa�; Viki musia�a d�ugo czeka� na swoj� kolej. Obesz�a powoli ca�� grup� ska�, obejrza�a kilka widok�w pod mikroskopem, przeczyta�a pozosta�e opisy.

Wed�ug autor�w wystawy te kryszta�y stanowi�y jedne z najlepszych pr�bek fosyli�w na ca�ym �wiecie. Viki pomy�la�a, �e to powinno zniech�ci� biednego Jirliba bardziej ni� idiotyczne figurki i prze�miewcze napisy.

Nawet je�li rzeczywi�cie by�y to kiedy� �ywe stworzenia, to z pewno�ci� nie pozostawi�y �adnego �ladu swej inteligencji. Je�li istoty sprzed milion�w lat mia�y by� tym, czym chcia� je widzie� Jirlib, ich osi�gni�cia powinny zdumiewa�. Wi�c gdzie si� podzia�y ich maszyny, ich miasta?

Westchnienie. Viki odsun�a si� cicho od Gokny i Jirliba. Oddali�a si� od nich kilkana�cie krok�w, ci jednak byli tak poch�oni�ci przezroczystym kamieniem, �e w og�le tego nie zauwa�yli. Mo�e uda�oby jej si� wymkn�� do s�siedniej sali, by obejrze� wystaw� wideomancji. Wtedy zobaczy�a Brenta. Ten wcale nie zaprz�ta� sobie g�owy wystaw�. Przyczai� si� za wielkim sto�em w rogu sali, tu� obok wyj�cia, do kt�rego zmierza�a Viki.

Nie zauwa�y�aby go, gdyby nie jego oczy b�yszcz�ce w kolorowym �wietle lamp. Ze swej kryj�wki Brent m�g� widzie� oba wej�cia i jednocze�nie obserwowa� ich poczynania przy g��wnych sto�ach.

Viki pomacha�a do� i ruszy�a do drzwi. Brent nie poruszy� si� ani jej nie zawo�a�. Mo�e bawi� si� w jakie� podchody albo rozmy�la� o swoich zabawkach budowlanych. Mo�e nie b�dzie pr�bowa� jej zatrzyma�, a� zniknie mu z widoku. Viki przesz�a pod wysoko sklepionym �ukiem do sali wideomancji.

Wystawa zaczyna�a si� od obraz�w i mozaik sprzed wielu pokole�. Idee zwi�zane z wideomancj� si�ga�y daleko w przesz�o��, do staro�ytnych przes�d�w, kt�re g�osi�y, �e je�li kto� stworzy doskona�y obraz swego przeciwnika, zdob�dzie nad nim w�adz�. To przekonanie inspirowa�o wielu artyst�w, doprowadzi�o do stworzenia nowych barwnik�w i nowych sposob�w mieszania farb. Lecz nawet teraz najdoskonalsze obrazy by�y tylko cieniem tego, co mog�y zobaczy� oczy Paj�k�w. Wsp�czesna wideomancj� g�osi�a, �e nauka mo�e stworzy� obraz doskona�y i zrealizowa� w ten spos�b odwieczne marzenia.

Tata uwa�a�, �e wideomancj� to jedna wielka bzdura.

Viki sz�a mi�dzy wysokimi stojakami ze �wiec�cymi lampami obrazowymi. Setki krajobraz�w, zamglonych i niewyra�nych� lecz najbardziej zaawansowane technicznie lampy pokazywa�y kolory, kt�jre mo�na zobaczy� tylko w s�o�cu i najlepszych laboratoriach. Z roku na rok lampy ulepszano. Ludzie zaczynali nawet m�wi� o radiu obrazkowym. Ten pomys� naprawd� fascynowa� Ma�� Victory�� cho� oczywi�cie ca�a ta gadanina o kontrolowaniu umys��w to absurd.

Gdzie� z drugiej strony sali dobieg�y j� strz�py jakiej� rozmowy, dzieci�cy szczebiot przypominaj�cy g�osy Rhapsy i Ma�ego Hrunka. Viki znieruchomia�a ze zdumienia. Min�o kilka sekund� a w przeciwleg�ym wyj�ciu ukaza�a si� dw�jka dzieci. Viki przypomnia�a sobie sarkastyczn� prognoz� Jirliba, �e spotkaj� tu r�wnie� Rhaps� i Hrunka. Przez moment my�la�a, �e rzeczywi�cie mia� racj�. Lecz nie, do sali wesz�a dw�jka nieznanych jej doros�ych, a dzieci by�y nieco m�odsze ni� jej ma�y brat i siostrzyczka.

Viki pisn�a co� w podnieceniu i ruszy�a w g��b sali, w stron� dzieci.

Doro�li�� rodzice?�� zastygli na moment, potem porwali dzieciaki i ruszyli pospiesznie do wyj�cia.

��Prosz� zaczeka�! Halo, prosz� zaczeka�! Chc� tylko porozmawia�.

��Viki zwolni�a krok i podnios�a r�ce w przyjaznym u�miechu. Widzia�a, �e Gokna i Jirlib oderwali si� wreszcie od wystawy fosyli�w i patrz� ze zdumieniem w jej stron�.

Rodzice zatrzymali si�, powoli ruszyli z powrotem. Zar�wno Gokna, jak i Viki na pierwszy rzut oka wygl�da�y na dzieci spoza fazy. To chyba o�mieli�o nieznajomych bardziej ni� cokolwiek innego.

Rozmawiali przez kilka minut, wymieniaj�c uprzejmo�ci. Trenchet Suabisme zajmowa�a si� planowaniem w przedsi�biorstwie buduj�cym Nowe Podziemie; jej m�� by� tam badaczem.

��Wydawa�o nam si�, �e dzi� jest dobry dzie� na wycieczk� do muzeum, bo prawie wszyscy wyjechali w g�ry, na �nieg. Wy te� mieli�cie taki plan?

��O tak�� odpar�a Gokna; w przypadku jej i Jirliba by�a to mo�e nawet prawda.�� Cieszymy si� jednak bardzo, �e mogli�my pozna� pa�stwa i� i pa�stwa dzieci. Jak si� nazywaj�?�� Czuli si� naprawd� przedziwnie, poznawszy ludzi, kt�rzy wydawali im si� bli�si ni� ktokolwiek pr�cz cz�onk�w w�asnej rodziny. Trenchet i Alendon najwyra�niej do�wiadczali tego samego uczucia. Dzieci kr�ci�y si� zniecierpliwione w ich ramionach, nie chc�c powr�ci� na grzbiet Alendona. Po kilku minutach rodzice posadzili je z powrotem na pod�odze. Dzieci natychmiast wskoczy�y na r�ce Gokny i Viki. Bez ustanku wydawa�y z siebie jakie� niezrozumia�e d�wi�ki, rozgl�da�y si� doko�a z podnieceniem swymi dzieci�cymi oczyma. To, kt�re wspi�o si� na Viki�� by�a to zdaje si� Ale�uere�� nie mog�o mie� wi�cej ni� dwa lata. Viki stwierdzi�a z zaskoczeniem, �e Rhapsa i Ma�y Hrunk nie wydawali jej si� kiedy� tacy s�odcy. Ale kiedy oni mieli dwa lata, Viki mia�a dopiero lat siedem i nadal stara�a si� ca�kowicie zajmowa� sob� rodzic�w. Ta para w niczym nie przypomina�a ponurych, gburowatych dzieci spoza fazy, kt�re poznawali do tej pory.

W najwi�ksze zak�opotanie wprawi�a jednak Viki reakcja doros�ych, kiedy ci dowiedzieli si�, kim s� ich rozm�wcy. Trenchet Suabisme by�a naprawd� zszokowana.

��W�a�ciwie powinnam si� by�a tego domy�li�. Kim innym mogliby�cie by�?� Wiecie, kiedy by�am nastolatk�, s�ucha�am waszych program�w radiowych. Wydawa�y�cie si� tak okropnie m�ode, jedyne dzieci spoza fazy, jakie kiedykolwiek s�ysza�am. Naprawd� bardzo lubi�am ten program.

��Tak�� zgodzi� si� z ni� Alendon. U�miechn�� si�, kiedy Ale�uere wsun�a si� do bocznej kieszeni w kurtce Viki.�� Dzi�ki temu, �e wiedzie li�my o waszym istnieniu, sami zdecydowali�my si� z Trenchet na dzieci.

Nie by�o �atwo; stracili�my pierwsze pier�cienie. Ale kiedy wyrastaj� im ju� oczy, s� naprawd� cudowne.

Dziecko popiskiwa�o rado�nie, badaj�c zakamarki ubrania Viki.

Wreszcie wysun�o g�ow�, wymachuj�c r�kami po�ywiaj�cymi. Viki odwr�ci�a si� do ty�u, by po�askota� male�kie r�ce. �wiadomo��, �e kto� jednak s�ucha� ich audycji i zrozumia� przes�anie taty, nape�nia�a j� ogromn� dum�, ale�

��To smutne, �e nadal musicie pa�stwo unika� t�um�w. Chcia�abym, �eby takich ludzi jak wy by�o znacznie wi�cej.

Nieoczekiwanie Trenchet zachichota�a.

��Czasy si� zmieniaj�. Coraz wi�cej ludzi wierzy w to, �e nie b�dzie my spa� podczas Ciemno�ci. Zaczynaj� rozumie�, �e niekt�re zasady mu sz� si� zmieni�. B�dziemy potrzebowa� doros�ych dzieci, kt�re pomog� nam doko�czy� budow�. Znamy jeszcze dwie pary w Nowym �wiecie, kt� re chc� mie� dzieci spoza fazy.�� Poklepa�a m�a po ramionach.�� Nie b� dziemy sami.

Viki ogarn�� ogromny entuzjazm. Ale�uere i drugi koblik�� Birbop?�� byli r�wnie mili jak Rhapsa i Ma�y Hrunk, ale tak�e inni. Teraz mo�e wreszcie poznaj� wi�cej normalnych dzieci w swoim wieku. Viki czu�a si� tak, jakby otworzy�a okno w ciemnym pokoju i ujrza�a wszystkie kolory s�o�ca.

Szli powoli w d� sali wideomancji, zatopieni w rozmowie. Gokna uwa�a�a, �e Dom na Wzg�rzu powinien sta� si� miejscem spotka� rodzin z dzie�mi spoza fazy. Viki podejrzewa�a, �e pomys� ten nie przypadnie do gustu tacie ani mamie, cho� z r�nych powod�w. Og�lnie jednak� mo�na opracowa� jaki� plan; by�oby to po��dane z wielu wzgl�d�w. Viki zosta�a nieco w tyle, nie zwraca�a ju� wi�kszej uwagi na dyskusj�. Poch�ania�o je zabawianie ma�ej Ale�uere. Musia�a przyzna�, �e opiekowanie si� koblikiem to zaj�cie znacznie przyjemniejsze od jazdy na �niegu.

Potem us�ysza�a stukot licznych st�p o marmur, kroki kilku os�b.

Czterech? Pi�ciu? Zbli�a�y od strony tych samych drzwi, przez kt�re przesz�a przed chwil� Viki. Ktokolwiek by to by�, czeka� go interesuj�cy widok�� sze�cioro dzieci spoza fazy, od niemowl�t do niemal doros�ych nastolatk�w.

Czterej spo�r�d nowo przyby�ych, doro�li z obecnego pokolenia, dor�wnywali postur� pot�nym ochroniarzom mamy. Nie zatrzymali si� ani nawet nie okazali zaskoczenia, ujrzawszy wszystkie dzieci. Ich ubrania utrzymane by�y w tym samym, trudnym do okre�lenia fasonie i barwie, kt�re Viki widzia�a codziennie w domu na wzg�rzu. Przewodzi�a im szczup�a, surowa kober z poprzedniego pokolenia. Viki powinna czu� ulg�; to musieli by� ludzie, kt�rych zauwa�y� przedtem Brent. Nie rozpoznawa�a ich jednak�

Dow�dca ogarn�a wszystkich jednym spojrzeniem, po czym zwr�ci�a si� do Trenchet Suabisme.

��Przejmujemy je. Genera� Smith chce widzie� wszystkie dzieci z powrotem w domu.

��C-co? Chyba czego� tu nie rozumiem��� Suabisme unios�a r�ce skonfundowana.

Pi�tka obcych nadal sz�a naprz�d, a przyw�dca grupy kiwa�a g�ow� z przyjaznym u�miechem. Jej wyja�nienia by�y jednak absurdalne.

��Dwoje stra�nik�w to po prostu za ma�o na tyle dzieci. Po waszym wyje�dzie dowiedzieli�my si�, �e mog� by� problemy.�� Dw�ch spo�r�d �o�nierzy stan�o pomi�dzy dzie�mi i ma��e�stwem Suabisme. Viki po czu�a, jak kto� pchn�� j� lekko w stron� Jirliba i Gokny. Ludzie mamy ni gdy nie zachowywali si� w ten spos�b.�� Przepraszam, ale sytuacja jest wyj�tkowa�

Potem wydarzy�o si� kilka rzeczy naraz, zupe�nie bezsensownych.

Trenchet i Alendon krzyczeli ze z�o�ci i strachu. Dwaj najwi�ksi stra�nicy odpychali ich od dzieci. Jeden si�ga� do torby.

��Hej, zgubili�my jednego!�� Brent.

Wysoko pod sufitem co� si� poruszy�o. Wystawa wideomancji sk�ada�a si� z wysokich p�ek z lampami obrazowymi. Najbli�sza z nich przewraca�a si� w�a�nie na ziemi�, przy akompaniamencie zgrzytu metalu i syku tryskaj�cych na wszystkie strony iskier. Viki dojrza�a Brenta zeskakuj�cego z g�ry, tu� przed upadaj�c� konstrukcj�.

Pod�oga zadr�a�a pod jej stopami, kiedy metalowy rega� uderzy� o marmur. Wsz�dzie doko�a rozlega� si� huk imploduj�cych lamp obrazowych, buczenie pr�du o wysokim napi�ciu. Rega� spad� dok�adnie pomi�dzy ni� i ma��e�stwem Suabisme�� na dw�ch nieznajomych ochroniarzy.

Viki widzia�a krew tryskaj�c� na marmur. Spod metalu wystawa�y dwie nieruchome r�ce; tu� obok nich le�a� karabin o kr�tkiej lufie.

Potem czas ruszy� gwa�townie z miejsca. Kto� pochwyci� Viki wp� i odci�gn�� od zniszczonej konstrukcji. S�ysza�a krzyki Gokny i Jirliba, nast�pnie g�uchy odg�os uderzenia. Gokna wrzasn�a przera�liwie, a Jirlib umilk�.

��Dow�dco, co z�

��Niewa�ne! Mamy ca�� sz�stk�. Szybko, szybko!

Nim wyniesiono j� z sali, Viki spojrza�a jeszcze za siebie. Obcy zostawili jednak swych martwych towarzyszy, a wysoka metalowa konstrukcja zas�ania�a dalsz� cz�� sali, w kt�rej powinni znajdowa� si� Trenchet i Alendon.

To popo�udnie mia�o na zawsze wry� si� w pami�� Hrunknera Unnerby�ego. Pracowa� z Victory Smith od wielu lat, lecz nigdy jeszcze nie widzia�, by by�a tak bliska za�amania. Tu� po po�udniu zacz�o si� prawdziwe szale�stwo, Sherkaner Underhill z�ama� wszystkie zasady wojskowej ��czno�ci, by poinformowa� ich przez ��cze mikrofalowe o porwaniu dzieci.

Genera� Smith zdj�a go z linii, po czym natychmiast zwo�a�a zebranie swojego sztabu. Nagle Hrunkner Unnerby zamieni� si� z dyrektora projektu w kogo� w rodzaju� w rodzaju sier�anta. Przygotowa� samolot do lotu.

Wraz z ni�szym personelem sprawdzi� bezpiecze�stwo na ziemi. Nie chcia�, by genera� nara�a�a si� na niepotrzebne ryzyko. Wr�g lubi� stwarza� takie w�a�nie sytuacje, by w chwili gdy wydaje si�, �e nie ma ju� nic wa�niejszego, uderzy� w prawdziwy cel.

Podr� z Dow�dztwa L�dowego do Princeton zajmowa�a nieca�e dwie godziny. Samolot nie by� jednak lataj�cym centrum dowodzenia; takie rzeczy nie mie�ci�y si� w obecnym bud�ecie. Przez dwie godziny genera� skazana by�a tylko na ��czno�� bezprzewodow� o ma�ej wydajno�ci. Przez dwie godziny pozostawa�a z dala od centrum dowodzenia w Dow�dztwie L�dowym czy jego odpowiednika w Princeton. Przez dwie godziny mog�a s�ucha� tylko fragmentarycznych raport�w i pr�bowa� koordynowa� odpowiedzi. Przez dwie godziny mog�a si� tylko zamartwia� i bi� z my�lami.

Wyl�dowali w Princeton po po�udniu, kolejne p� godziny zaj�a im droga do Domu na Wzg�rzu.

Samoch�d nie zd��y� si� jeszcze dobrze zatrzyma�, kiedy Sherkaner Underhill otwiera� ju� drzwi i wyci�ga� ich na zewn�trz. Pochwyci� Unnerby�ego za rami�, zwracaj�c si� jednocze�nie do genera�.

��Dzi�ki, �e przywioz�a� Hrunknera. Potrzebuj� was obojga.�� Potem przeprowadzi� ich przez foyer i zaci�gn�� do swojego biura na parterze.

Unnerby mia� okazj� obserwowa� Sherkanera w wielu trudnych sytuacjach: kiedy pr�bowa� przekona� go do swego pomys�u podczas wojny z Tieferami, kiedy prowadzi� wypraw� przez pr�ni� Najg��bszej Ciemno�ci, kiedy negocjowa� umowy handlowe. Sherk nie zawsze wygrywa�, ale zawsze by� pe�en wyobra�ni i niespodzianek. Wszystko by�o dla� wielkim eksperymentem i cudown� przygod�. Nawet kiedy ponosi� pora�k�, zastanawia� si� od razu, jak wykorzysta� j� do bardziej interesuj�cych eksperyment�w. Lecz dzisiaj� dzisiaj Sherkaner podda� si� rozpaczy.

Wyci�gn�� dr��ce r�ce ku Smith, jakby szukaj�c u niej pocieszenia.

��Znajdziemy ich, musi by� przecie� jaki� spos�b. Musi by�. Mam komputery i mikrofalowe po��czenie z Dow�dztwem L�dowym.�� Wszyst kie �rodki, kt�re dot�d tak dobrze mu s�u�y�y.�� Mog� je tu bezpiecznie sprowadzi�, wiem, �e mog�.

Smith przez chwil� trwa�a w bezruchu. Potem przysun�a si� bli�ej do 3Sherkanera, po�o�y�a r�k� na jego ramionach, pieszcz�c jego futro. Przemawia�a �agodnym, cho� stanowczym g�osem, niemal jak �o�nierze pocieszaj�cy innego po utracie towarzyszy broni.

��Kochanie, na pewno zrobisz wszystko, co w twojej mocy.�� Na ze wn�trz zrobi�o si� nagle ciemno. Wiatr uderza� w uchylone okna, li�cie paproci ko�ysa�y si� gwa�townie. Do pokoju wpada� tylko nik�y blask przefiltrowany przez warstw� burzowych chmur i g�ste krzewy paproci.

Genera� sta�a obok Sherkanera, oboje patrzyli na siebie w milczeniu.

Unnerby czu� niemal fale strachu i wstydu przep�ywaj�ce mi�dzy nimi.

Nagle Sherkaner post�pi� do przodu i obj�� mocno sw� �on�. Do �wistu wiatru do��czy� cichy szelest jego p�aczu. Po chwili Smith unios�a jedn� z tylnych r�k, gestem prosz�c Hrunknera, by opu�ci� pok�j.

Unnerby odpowiedzia� jej skinieniem g�owy. Gruby dywan zas�any by� zabawkami�� Sherkanera i dzieci�� sier�ant st�pa� jednak ostro�nie i wymkn�� si� bezszelestnie na korytarz.

Kiedy ukryte za burzowymi chmurami s�o�ce zacz�o chyli� si� ku zachodowi, p�mrok zamieni� si� niemal w ca�kowit� ciemno��. Unnerby nie widzia�, co dzieje si� na zewn�trz, gdy� stanowisko dowodzenia w Domu na Wzg�rzu mia�o tylko male�kie, w�skie okna. Smith pojawi�a si� tam prawie p� godziny po Unnerbym. Przyj�a skinieniem g�owy honory, kt�re oddali jej podw�adni, po czym zaj�a miejsce na grz�dzie obok Hrunknera.

Ten pomacha� pytaj�co r�kami.

��Sherk sobie poradzi�� odpar�a.�� Jest teraz ze studentami, pr�bu je co� zrobi�. No dobrze, jak wygl�da sytuacja?

Unnerby pchn�� w jej stron� stert� raport�w.

��Kapitan Downing i jego zesp� nadal tu s�, je�li chce pani z nimi porozmawia�, ale wszyscy��� wszyscy, kt�rzy przylecieli tu z Dow�dztwa L�dowego�� �uwa�amy, �e to nie ich wina. Dzieciaki by�y po prostu zbyt sprytne.�� Dzieci o�mieszy�y zesp� profesjonalnych ochroniarzy. Oczywi �cie �y�y z nimi ju� od d�u�szego czasu, zna�y ich zwyczaje, przyja�ni�y si� z niekt�rymi cz�onkami zespo�u. I a� do tej pory zewn�trzne zagro�enie pozostawa�o tylko w sferze teorii i plotek. Wszystko pracowa�o na korzy�� koblik�w, kiedy te zdecydowa�y si� wybra� na wycieczk� Lecz ten ze sp� ochroniarzy wywodzi� si� z personelu genera� Victory Smith, jego cz�onkowie byli inteligentnymi, oddanymi lud�mi; to, co si� wydarzy�o, bola�o ich niemal tak samo jak Sherkanera Underhilla.

Smith odsun�a raporty.

��Dobrze. Niech Daram i jego zesp� wracaj� do pracy. Zajmij ich czym�. Co z wynikami bada�?�� Gestem przyzwa�a do siebie pozosta�ych wsp�pracownik�w.

Punkt dowodzenia w domu mia� bardzo dobre mapy, prawdziwy st� sytuacyjny. Dzi�ki ��czu mikrofalowemu m�g� praktycznie zast�pi� centrum dowodzenia w Dow�dztwie L�dowym.

Przez pok�j przewijali si� ci�gle jacy� ludzie. Wielu z nich przylecia�o niedawno z Dow�dztwa L�dowego i nie zd��y�o jeszcze zarazi� si� ponur� atmosfer� panuj�c� w Domu na Wzg�rzu; wnosili do� powiew �wie�o�ci i podnosili nieco na duchu tych, kt�rzy poddawali si� rozpaczy. Mieli pewne tropy, dokonywali pewnych post�p�w� nios�cych zar�wno nadziej�, jak i z�owieszcze oznaki kl�ski.

Szef dzia�u zajmuj�cego si� inwigilacj� Kindred przyby� godzin� p�niej. Rechner Thract zajmowa� to stanowisko od niedawna, by� m�odym koberem i imigrantem z Tiefstadtu. Hrunkner dziwi� si� pocz�tkowo, �e to w�a�nie jemu powierzono tak odpowiedzialne zadanie. Rechner by� bardzo inteligentny, ale wydawa� si� raczej typem naukowca ni� �o�nierza. Mo�e jednak to w�a�nie czyni�o go w�a�ciw� osob� na w�a�ciwym miejscu; ogromnie potrzebowali ludzi naprawd� rozumiej�cych Kindred. Podczas Wielkiej Wojny Kindred nale�a� oficjalnie do Imperium Tief stadtu, potajemnie jednak wspiera� Akord. Victory Smith uwa�a�a, �e w�a�nie to pa�stwo b�dzie nast�pnym wielkim zagro�eniem�� cho� mo�e by�o to tylko wynikiem podejrzliwo�ci, jak� �ywi�a do wszystkich tradycjonalist�w.

Thract zawiesi� p�aszcz przeciwdeszczowy na wieszaku i otworzy� sw�j kosz. Wyj�� z niego plik dokument�w i po�o�y� je przed Smith.

��To sprawka Kindred, generale.

��Czemu mnie to nie dziwi?�� mrukn�a Smith. Unnerby wiedzia�, �e musi by� ogromnie zm�czona, lecz wydawa�a si� �wie�a i niemal normalna.

Niemal. By�a r�wnie spokojna, r�wnie uprzejma jak na ka�dej naradzie. Jak zawsze zadawa�a rzeczowe, inteligentne pytania. Unnerby dostrzega� jednak r�nic�, lekkie rozproszenie. Nie przypomina�o to niepokoju czy strachu; wydawa�o si� raczej, �e umys� genera� jest gdzie� indziej, jej my�li kr��� wok� innego tematu.�� Ale jeszcze dzi� rano wcale nie byli�my tego tacy pewni. Co si� zmieni�o, Rachner?

��Mamy dwa wa�ne zeznania i wyniki sekcji zw�ok. Koberzy, kt�rzy zgin�li w muzeum, byli bardzo wysportowani, ale nie wygl�dali na atlet�w; ich pancerze by�y mocno poobijane, w jednym znale�li�my nawet zasklepiony otw�r po kuli.

Victory wzruszy�a ramionami.

��To oczywiste, �e zajmowali si� tym profesjonali�ci. Jak wiesz, otrzymywali�my r�ne gro�by od zorganizowanych grup tradycjonalist�w. Mogli kogo� wynaj��.

��Tak, ale to by� Kindred, nie miejscowi tradycjonali�ci.

��Mamy jakie� konkretne dowody?�� spyta� Unnerby, oddychaj�c w duchu z ulg� i wstydz�c si� jednocze�nie tego uczucia.

��Hm��� Thract zastanawia� si� nie tylko nad odpowiedzi�, ale i nad osob� pytaj�cego. Kober nie m�g� zdecydowa�, jakie miejsce zajmuje Unnerby�� cywil nazywany �sier�antem��� w hierarchii dowodzenia. Przyzwyczaj si� do tego, synu.�� Kindred przywi�zuje wielk� wag� do swych religijnych korzeni, ale do tej pory starali si� nie miesza� do naszych spraw wewn�trznych, co najwy�ej wspierali skrycie lokalne grupy tradycjonalist�w.

Ale� dzisiaj zdecydowali si� na radykalny krok. To byli profesjonali�ci z Kindred. Zrobili wszystko, co w ich mocy, �eby to ukry�, nie wiedzieli jednak, jak zaawansowana jest nasza medycyna s�dowa. Pom�g� nam test wymy�lony przez jednego ze student�w pani m�a. Py�ek, jaki znale�li�my w drogach oddechowych obu cia�, jest obcy; mog� pani nawet powiedzie�, z kt�rej bazy Kindred wylecieli ci ludzie. Ci dwaj nie byli u nas d�u�ej ni� przez pi�tna�cie dni. Smith skin�a g�ow�.

��Gdyby byli d�u�ej, py�ek by znikn��?

��Zgadza si�, zosta�by przechwycony przez ich uk�ad odporno�ciowy i wyrzucony. Ale i tak poznaliby�my wi�ksz� cz�� prawdy.

Widzi pani, druga strona mia�a dzisiaj wi�kszego pecha ni� my. Zostawili dw�ch �ywych �wiadk�w.�� Thract zawaha� si� na moment, najwyra�niej przypomniawszy sobie, �e nie jest to zwyczajne zebranie sztabu, �e to, co on nazwie sukcesem operacyjnym, dla Smith mo�e okaza� si� tragiczn� pora�k�.

Genera� jakby tego nie zauwa�a�a.

��Tak, ta para. Ma��e�stwo, kt�re przyprowadzi�o dzieci do muzeum.

��W�a�nie. Po cz�ci to przez nich nie powi�d� si� pierwotny plan nieprzyjaciela. Ludzie pu�kownik Underville�� szefowej s�u�b wewn�trznych�� rozmawiali z nimi przez ca�e popo�udnie; bardzo chc� nam pom�c.

Zna pani ich pierwsze zeznania, jeden z pani syn�w przewr�ci� rega� i zabi� dw�ch porywaczy.

��Wszystkie dzieci by�y �ywe, kiedy je porywano.

��Tak. Ale pu�kownik Undeirille dowiedzia�a si� czego� jeszcze. Jeste�my ju� niemal ca�kiem pewni. Porywacze zamierzali zabra� wszystkie pani dzieci. Kiedy zobaczyli maluchy Suabisme, byli przekonani, �e to pani kobliki. Na �wiecie nie ma zbyt wielu dzieci spoza fazy, nawet teraz.

Zak�adali wi�c, ca�kiem logicznie, �e ma��e�stwo Suabisme to nasi ochroniarze.

Bo�e w zimnych g��biach ziemi. Unnerby wyjrza� przez w�skie okno.

Wydawa�o si�, �e jest tam teraz ja�niej ni� przedtem, �wiat�o pochodzi�o jednak z aktynicznych lamp stra�nik�w. Wiatr wci�� przybiera� na sile, ciskaj�c kroplami deszczu o szyb� i ko�ysz�c li��mi paproci. Czeka�a ich niespokojna, burzowa noc.

Wi�c Kindred pope�nili b��d, bo mieli zbyt dobr� opini� o ochronie Akord. No tak, to oczywiste, �e kto� powinien by� z dzie�mi.

��Sporo si� dowiedzieli�my od tych dwojga, generale; wiemy, co m� wili porywacze, kiedy weszli do sali i gdy sytuacja wymkn�a im si� spod kontroli� Ci ludzie nie zamierzali zostawia� �adnych �wiadk�w. Suabi sme mieli dzisiaj niezwyk�e szcz�cie, cho� oni zapewne tak nie uwa�a j�. Ta dw�jka, kt�r� zabi� pani syn, oddziela�a ich od dzieci. Jeden trzy ma� w r�ce odbezpieczony karabin. Pu�kownik Undeirille przypuszcza, �e napastnicy mieli za zadanie porwa� wszystkie dzieci i nie zostawi� �adnych �wiadk�w. W�a�ciwie martwi cywile i rozlew krwi nawet pasowa� do ich scenariusza, bo win� mo�na by obarczy� nasze grupy tradycjonalist�w.

��W takim razie dlaczego nie mieliby te� zostawi� kilku martwych dzieci? To u�atwi�oby im ucieczk�.�� Victory zada�a to pytanie spokojnym, niemal oboj�tnym tonem, ale Unnerby wyczuwa� w nim ogromne napi�cie.

��Nie wiemy, prosz� pani. Pu�kownik Underville przypuszcza jednak, �e porywacze nadal s� w kraju, by� mo�e nawet w Princeton.

��Och?�� Sceptycyzm walczy� z nadziej�.�� Wiem, �e Belga zareagowa�a bardzo szybko, a druga strona te� mia�a swoje problemy. Dobrze. To b�dzie twoja pierwsza du�a akcja w kraju, Rachner, ale chc�, �eby� �ci�le wsp�pracowa� z wywiadem wewn�trznym. B�dziesz te� musia� wci�gn�� do tego policj� miejsk� i handlow�.�� Klasyczna anonimowo�� wywiadu Akord mia�a zosta� w najbli�szym czasie wystawiona na ci�k� pr�b�.�� Staraj si� by� mi�y dla ludzi z miasta i handlu. Nie jeste�my w stanie wojny.

Oni mog� narobi� Koronie sporo k�opot�w.

��Tak, prosz� pani. Wraz z pu�kownik Underville uruchomili�my ju� wsp�lne patrole z policj� miejsk�. Kiedy zainstalujemy telefony, b�dziemy mieli tutaj wsp�lny punkt dowodzenia.

��Doskonale� Zdaje si�, �e pomy�la�e� o wszystkim wcze�niej ni� ja, Rachner.

Thract u�miechn�� si� lekko, wstaj�c z miejsca.

��Uratujemy pani dzieci, generale.

Smith zacz�a odpowiada�, zauwa�y�a jednak dwie ma�e g��wki wygl�daj�ce zza drzwi.

��Wiem, �e to zrobicie, Rachner. Dzi�kuj� ci.

Thract odsun�� si� od sto�u, a w pokoju zapanowa�a na moment niezr�czna cisza. Dwoje najm�odszych dzieci Underhilla�� mo�e jedyne, jakie pozosta�y przy �yciu�� wesz�o nie�mia�o do pokoju. Tu� za nimi post�powa� dow�dca ochrony i trzech �o�nierzy. Kapitan Downing ni�s� z�o�ony parasol, najwyra�niej jednak ani Rhapsa, ani Ma�y Hrunk nie korzystali z tej os�ony. Ich kurtki by�y przemoczone, a na czarnych pancerzach b�yszcza�y krople deszczu.

Victory nie u�miechn�a si� do dzieci. Ogarn�a spojrzeniem mokre ubrania i parasol.

��Biegali�cie po podw�rzu?

Odpowiedzia�a jej Rhapsa; Hrunkner nigdy jeszcze nie widzia� tej ma�ej diablicy tak potulnej i skruszonej.

��Nie, mamo. Byli�my z tat�, ale on jest teraz zaj�ty. Zostali�my wi�c z kapitanem Downingiem��� Umilk�a, spogl�daj�c niepewnie na swego stra�nika.

M�ody kapitan natychmiast stan�� na baczno��, wygl�da� jednak jak �o�nierz, kt�ry by� �wiadkiem straszliwej kl�ski swych wojsk.

��Przepraszam, pani genera�. Postanowi�em nie korzysta� z parasola.

Chcia�em mie� dobry widok na wszystkie strony.

��S�usznie, Daram. I� dobrze, �e je tutaj przyprowadzi�e�.�� Umilk�a, wpatruj�c si� w swe dzieci. Rhapsa i Ma�y Hrunk stali przez chwil� w bezruchu, tak�e odpowiadaj�c jej niemym spojrzeniem. Nagle, jakby pchni�te tym samym impulsem, rzuci�y si� przez pok�j ku matce. Chlipi�c g�o�no i popiskuj�c, wspi�y si� na Smith, obejmuj�c j� jak ojca. Teraz, kiedy p�k�a wreszcie tama ich uczu�, p�aka�y g�o�no i zasypywa�y matk� pytaniami. Czy wiadomo ju� co� o Goknie, Viki, Jirlibie i Brencie? Co si� teraz stanie? Nie chcia�y by� same.

Uspokoi�y si� dopiero po d�u�szej chwili. Smith patrzy�a na nie, przechylaj�c lekko g�ow�. Unnerby ciekaw by�, o czym teraz my�li. Nadal mia�a dwoje dzieci. Przedziwnym zbiegiem okoliczno�ci napastnicy porwali dwoje innych maluch�w. Podnios�a r�k� w stron� Unnerby�ego.

��Hrunkner, mam do ciebie pro�b�. Znajd� ma��e�stwo Suabisme.

Popro� ich� zaoferuj im moj� go�cin�. Je�li chc� to przeczeka� w Domu na Wzg�rzu� b�d� zaszczycona.

Byli bardzo wysoko, w jakim� pionowym szybie wentylacyjnym.

��Nie, to nie jest szyb wentylacyjny!�� zaoponowa�a Gokna.�� W praw dziwym szybie pe�no jest jakich� rur i kabli.

Nie s�yszeli szumu wentylator�w, tylko �wist wiatru dochodz�cy gdzie� z g�ry. Viki skierowa�a spojrzenie w�a�nie w tamt� stron�. Dojrza�a zakratowane okienko pod sufitem, na wysoko�ci jakich� pi��dziesi�ciu st�p.

W�ska smuga �wiat�a wpadaj�ca przez okno odbija�a si� od metalowych �cian szybu. Tu, w dole, panowa� p�mrok, by�o jednak do�� jasno, by mogli dojrze� maty do spania, chemiczn� toalet� i metalow� pod�og�. W miar� up�ywu czasu w ich wi�zieniu robi�o si� coraz cieplej. Gokna mia�a racj�. Znali si� wystarczaj�co dobrze na technice, by wiedzie�, jak wygl�daj� pomieszczenie u�ytkowe, takie jak szyb wentylacyjny. Lecz czym w takim razie by� ten dziwny pok�j?

��Sp�jrzcie na to.�� Wskaza�a na metalowe dyski przyspawane niechlujnie w r�nych punktach �cian.�� Mo�e to miejsce zosta�o porzucone�

albo nie, jest jeszcze w budowie!

��Tak�� zgodzi� si� z ni� Jirlib.�� To wszystko jest jeszcze bardzo �wie�e. Zaspawali prowizorycznie otwory wej�ciowe, nie zaj�o im to pewnie wi�cej ni� godzin�.�� Gokna skin�a g�ow�, nie pr�buj�c nawet zatrzyma� dla siebie ostatniego s�owa. Tak wiele zmieni�o si� od dzisiejszego ranka.

Jirlib nie by� ju� wynios�ym, zirytowanym rozjemc� ich spor�w. Znajdowa� si� teraz pod ogromn� presj�, musia� te� mie� paskudne poczucie winy.

Wraz z Brentem byli przecie� najstarsi z ca�ego rodze�stwa, a pozwoli�, by do tego dosz�o. Nie okazywa� jednak otwarcie b�lu ani zmartwienia, by� tylko bardziej cierpliwy ni� zwykle.

A kiedy m�wi�, jego siostry s�ucha�y. I to nie ze wzgl�du na jego wiek, po prostu by� najinteligentniejszy z nich wszystkich.

��Wydaje mi si�, �e wiem ju�, gdzie jeste�my.�� Przerwa�y mu dzieci, kt�re zn�w zacz�y si� wierci� na jego grzbiecie. Futro Jirliba by�o jeszcze o wiele za kr�tkie, by zapewni� im odpowiednie warunki, a on sam ju� zaczyna� �mierdzie�. Ale�uere i Birbop na przemian p�akali za swymi rodzicami, to zn�w niepokoj�co milczeli, przywieraj�c ciasno do grzbietu biednego Jirliba. Wygl�da�o na to, �e teraz zn�w zaczn� ha�asowa�. Viki wyci�gn�a r�ce, zapraszaj�c do siebie ma�� Ale�uere.

��To znaczy gdzie?�� spyta�a Gokna zadziwiaj�co pokojowym tonem.

��Widzisz te sieci aterkop�w?�� odpar� Jirlib, wskazuj�c na g�r�. Sieci by�y �wie�e, male�kie kawa�ki jedwabiu powiewaj�ce na wietrze obok zakratowanego okna.�� Ka�dy podgatunek ma w�asny wz�r. Ten wyst�puje w okolicach ca�ego Princeton, ale gnie�d�� si� tylko w najwy�szych miejscach. Szczyt Domu na Wzg�rzu jest dla nich prawie za niski. Wi�c�

Przypuszczam, �e nadal jeste�my w mie�cie i to w miejscu tak wysokim, �e musi by� widoczne z odleg�o�ci wielu mil. Jeste�my albo w dzielnicy wzg�rz, albo w tym nowym drapaczu chmur w centrum.

Ale�uere zn�w zacz�a p�aka�. Viki poko�ysa�a j� �agodnie. Zawsze potrafi�a uciszy� w ten spos�b Ma�ego Hrunka, ale� Cud! P�acz Ale�uere usta�. Mo�e by�a po prostu tak przybita, �e nie mia�a ju� si�y ha�asowa�.

Lecz nie, po kilku sekundach dziewczynka u�miechn�a si� do niej i odwr�ci�a tak, by mog�a wszystko widzie�. Dobry ma�y koblik! Viki ko�ysa�a j� jeszcze przez chwil�, po czym przem�wi�a:

��Zgoda. Mo�e wozili nas w k�ko� ale centrum miasta? S�yszeli�my kilka samolot�w, ale co z ha�asem ulicznym?

��S�ycha� go wsz�dzie doko�a.�� By�y to niemal pierwsze s�owa, kt�re wypowiedzia� Brent od chwili porwania. T�py i powolny, taki by� Brent. I by� te� jedynym spo�r�d nich, kt�ry zrozumia� we w�a�ciwym czasie, co mia�o si� wydarzy� tego ranka. To on od��czy� si� od pozosta�ych i ukry� w ciemno�ci. Brent by� r�wnie du�y jak doros�y�� wspinaczka na p�k� z lampami obrazowymi mog�a przyprawi� go o kalectwo. Kiedy wyci�gni�to ich z budynku muzeum, Brent utyka�. Nie powiedzia� ani s�owa podczas podr�y do ich obecnego wi�zienia, macha� tylko r�k�, kiedy Jirlib i Gokna pytali go, czy dobrze si� czuje.

Wygl�da�o na to, �e z�ama� jedn� przedni� nog� i zrani� jeszcze co najmniej jedn� inn�, nie pozwoli� im jednak obejrze� obra�e�. Viki dobrze go rozumia�a. Brent czu� si� r�wnie zawstydzony jak Jirlib�� i nawet bardziej bezu�yteczny. Niemal przez godzin� le�a� nieruchomo, milcz�cy i ponury, wreszcie wsta� i zacz�� ku�tyka� po wi�zieniu, opukuj�c �ciany. Od czasu do czasu przypada� do pod�ogi, jakby udawa� martwego albo dr�czy�a go rozpacz. W�a�nie tak teraz wygl�da�.

��Nie s�yszycie ich?�� spyta� ponownie.�� Pos�uchajcie brzuchem.

Viki nie bawi�a si� w to od lat. Podobnie jednak jak wszyscy pozostali u�o�y�a si� zupe�nie p�asko, przywieraj�c do pod�ogi. Ale�uere wyskoczy�a z jej ramion. Birbop do��czy� do siostry. Maluchy biega�y mi�dzy starszymi dzie�mi, poszturchuj�c je i zaczepiaj�c. Po chwili zacz�y chichota�.

��Szsz��� poprosi�a Viki cicho. To tylko jeszcze bardziej roz�mieszy �o dzieciaki. Jak d�ugo Viki modli�a si�, by ci dwoje odzyskali humor? Te raz zn�w chcia�a, by zamilkli cho� na moment. Zamkn�a przed nimi umys� i skoncentrowa�a si�. Hm� Nie by� to w�a�ciwie d�wi�k, a przynajmniej nie by� przeznaczony dla uszu. Czu�a go jednak pod ca�ym tu�owiem. Jed nostajne, lekkie dr�enie� i inne wibracje, kt�re pojawia�y si� i znika�y.

Ha! To samo czu�a w czubkach st�p, spaceruj�c po centrum miasta! O, i to! Dr�enie, kt�re pojawia�o si� zawsze przy gwa�townym hamowaniu ci�szych samochod�w.

Jirlib chichota� cicho.

��To chyba wszystko wyja�nia! My�leli, �e s� tacy sprytni, kiedy zamk n�li nas w tej klatce, ale my jeste�my sprytniejsi.

Viki podnios�a si� do wygodniejszej pozycji i wymieni�a porozumiewawcze spojrzenia z Gokn�. Jirlib by� m�drzejszy, sprytem jednak nigdy nie dor�wnywa� swym siostrom. Gokna odpar�a �agodnym tonem, cz�ciowo z grzeczno�ci, a cz�ciowo dlatego, �e ton zgodny z tre�ci� jej s��w ponownie przestraszy�by maluchy.

��Jirlib, oni chyba wcale nie pr�bowali ukrywa� tego przed nami.

Jirlib poruszy� g�ow�, powtarzaj�c niemal dok�adnie tak dobrze im znany gest �brat wie lepiej�. Potem wychwyci� jej ton.

��Gokna, mogli zawie�� nas tutaj w ci�gu pi�ciu minut. A jechali�my przez ponad godzin�. Dlaczego�

��My�l�, �e zrobili to, by zmyli� ludzi mamy�� przerwa�a mu Viki.�� Ci koberzy mieli kilka samochod�w, dwa razy si� zmieniali, pami�tasz? Mo�e nawet rzeczywi�cie pr�bowali wyjecha� z miasta, ale zobaczyli, �e nie mog� tego zrobi�.�� Viki ogarn�a gestem ich wi�zienie.�� Nie s� g�upcami i wiedz�, �e widzieli�my ju� o wiele za du�o.�� Stara�a si� m�wi� swobodnym tonem. Birbop i Ale�uere podesz�y do Brenta, kt�ry nadal le�a� na pod�odze, i zagl�da�y do jego kieszeni.�� Mogliby�my ich zidentyfikowa�, Jirlib.

Widzieli�my te� kierowc� i t� kobiet� przy tylnym wyj�ciu z muzeum.

Powiedzia�a mu o. karabinie, kt�ry dostrzeg�a na pod�odze w muzeum.

Jirlib spojrza� na ni� z przera�eniem.

��Wi�c uwa�acie, �e to nie s� tradycjonali�ci, kt�rzy tylko chc� na straszy� tat� i genera�a?

Viki i Gokna jednocze�nie zaprzeczy�y. Gokna o�wiadczy�a g�o�no:

��My�l�, �e to �o�nierze, Jirl, bez wzgl�du na to, co nam m�wi�.�� Kiedy porywacze pojawili si� w sali wideomancji, twierdzili, �e s� ochroniarzami mamy. Nim przywie�li ich do tego miejsca, m�wili jak tradycjonali�ci; te dzieci s� straszliwym przyk�adem dla przyzwoitych ludzi. Nie zrobi� im krzywdy, ale �wiat przekona si� wreszcie, jakimi zbocze�cami s� ich rodzice. Powtarzali tak bez przerwy, ale i Gokna i Viki zauwa�y�y, �e robi� to bez przekonania. Wi�kszo�� tradycjonalist�w wyst�puj�cych w radiu wr�cz dysza�a nienawi�ci�; ci, kt�rych Viki i Gokna pozna�y osobi�cie, wpadali we w�ciek�o�� na ich widok. Porywacze byli spokojni, dla nich dzieci stanowi�y tylko towar. Pod mask� profesjonalizmu Viki zauwa�y�a tylko gniew wywo�any tym, co sta�o si� z dw�jk� ich towarzyszy w muzeum, a od czasu do czasu� �lad wsp�czucia dla samych dzieci.

Jirlib wzdrygn�� si�, wyci�gn�wszy odpowiednie wnioski z tego, co powiedzia�a mu Gokna, ale zachowa� milczenie. Z ponurego zamy�lenia wyrwa�y go radosne okrzyki dzieci. Ale�uere i Birbop nie zwracali uwagi na Gokn�, Viki ani Jirliba. Odkryli w�a�nie sznurek, kt�ry Brent trzyma� w kieszeni kurtki. Ale�uere odskoczy�a do ty�u, rozci�gaj�c sznurek w obszernym �uku. Birbop pochwyci� drugi koniec i obieg� Brenta doko�a, jakby chcia� zwi�za� mu nogi.

��Hej, Brent, my�la�am, �e wyros�e� ju� z takich zabaw�� powiedzia �a Gokna, sil�c si� na swobodny ton.

Brent by� nieco zmieszany, lecz odpowiedzia� spokojnie:

��Kiedy jestem d�ugo poza domem i nie mam swoich rur i piast, okropnie si� nudz�. Sznurkiem mo�na bawi� si� wsz�dzie.�� Cho� umie j�tno�ci te nie mog�y przyda� mu si� do niczego w doros�ym �yciu, Brent uwielbia� tworzy� r�ne wzory ze sznurka i by� w tym prawdziwym eksper tem. Kiedy by� m�odszy, cz�sto przewraca� si� na grzbiet i u�ywa� wszyst kich r�k i n�g�� nawet r�k po�ywiaj�cych�� do tworzenia jeszcze bardziej skomplikowanych wzor�w. By�o to jedno z tych dziwacznych hobby, w kt� rych si� lubowa�.

Birbop, kt�ry nadal trzyma� w r�ce koniec sznurka, wbieg� jakie� dziesi�� lub pi�tna�cie st�p po �cianie, zr�cznie wykorzystuj�c wszystkie punkty zaczepienia. Tylko bardzo m�ode dzieci potrafi�y dokona� takiej sztuki. Poci�gn�� za sznurek, prowokuj�c siostr�, by zrobi�a to samo. Kiedy zatrzyma�a si� obok niego, wspi�� si� kolejne pi�� st�p. By� r�wnie zr�czny jak niegdy� Rhapsa, mo�e nawet bardziej.

��Nie tak wysoko, Birbop, spadniesz!�� Viki zachowywa�a si� teraz jak tata.

�ciany pi�y si� pionowo w g�r�. Jakie� pi��dziesi�t st�p ponad dzie�mi znajdowa�o si� male�kie okno. Viki zauwa�y�a, �e Gokna wpatruje si� z napi�ciem w to w�a�nie miejsce.

��My�lisz o tym, co ja?�� spyta�a Viki.

��Chyba tak. Kiedy Rhapsa by�a taka ma�a, mog�a wspi�� si� na sam� g�r�.�� Ich porywacze nie byli tacy sprytni, jak im si� wydawa�o. Ka�dy, kto opiekowa� si� kiedy� ma�ymi dzie�mi, zachowa�by wi�ksz� ostro�no��. Lecz obaj m�czy�ni, kt�rzy brali udzia� w porwaniu, byli jeszcze zbyt m�odzi, by co� o tym wiedzie�.

��Ale je�li spadnie�

Gdyby tak si� sta�o, upadku nie zamortyzowa�aby sie� gimnastyczna ani nawet mi�kki dywan. Dwulatki wa�y�y od pi�tnastu do dwudziestu funt�w. Uwielbia�y si� wspina�, jakby przeczuwa�y, �e kiedy� b�d� du�e i ci�kie, skazane wy��cznie na wspinaczk� po schodach i ma�e, ostro�ne skoki. Dzieci mog�y spa�� ze znacznie wi�kszej wysoko�ci ni� doro�li, nie wyrz�dzaj�c sobie przy tym krzywdy, lecz nawet ich wytrzyma�o�� mia�a swoje granice. Dwulatki rzecz jasna o tym nie wiedzia�y. Wystarczy�o kilka s��w, by Birbop ruszy� w g�r�, a� do okna. Wydawa�o si�, �e ma spore szanse, by tam dotrze�

Normalnie Viki i Gokna bez wahania podj�yby ryzyko, tutaj jednak chodzi�o o �ycie kogo� innego� Dziewczynki patrzy�y na siebie przez chwil�.

��No� nie wiem, Viki.

A je�li nie zrobi� nic? Dzieci prawdopodobnie zgin� wraz z nimi. Ka�dy wyb�r m�g� przynie�� straszliwe konsekwencje. Nagle Viki ogarn�� ogromny strach; podesz�a do �ciany i stan�a pod u�miechni�tym Birbopem. Jej r�ce niemal same wyci�gn�y si� w g�r�, by �ci�gn�� dzieciaka na pod�og�. Zmusi�a si� do ich opuszczenia i spyta�a swobodnym, niezobowi�zuj�cym tonem:

��Hej, Birbop, my�lisz, �e mo�esz wynie�� t� ni� a� do samego okna?

Birbop przechyli� g�ow�, zwr�ci� swe dzieci�ce oczy ku g�rze.

��Jasne.�� 1 ju� ruszy� w drog�, przemieszczaj�c si� od jednego punk tu zaczepienia do drugiego, pokonuj�c kolejne przeszkody. Jestem twoimd�u�nikiem, maluchu, nawet je�li tego nie wiesz.

Tymczasem Ale�uere z�o�ci�a si�, �e to Birbop, a nie ona skupia na sobie uwag� wszystkich. Poci�gn�a za sznurek, omal nie odrywaj�c swego brata od �ciany, gdy ten znajdowa� si� ju� na wysoko�ci dwudziestu st�p.

Gokna wzi�a j� na r�ce, odsun�a od sznurka i poda�a Jirlibowi.

Viki stara�a si� st�umi� strach, kt�ry j� opanowa�; patrzy�a, jak dziecko wspina si� coraz wy�ej i wy�ej. A kiedy dostanie si� do okna, co wtedy?

Wyrzuci� jaki� list? Ale nie mieli nic do pisania i nie wiedzieli, gdzie w�a�ciwie si� znajduj� ani gdzie wiatr zaniesie ich wiadomo�� I nagle zrozumia�a, jak jedna rzecz mo�e rozwi�za� oba te problemy.

��Brent, twoja kurtka.�� Gestem poprosi�a Gokn�, by pomog�a mu j� zdj��.

��Tak!�� Gokna ci�gn�a za r�kawy i nogawki, nim jeszcze Viki przedstawi�a jej sw�j pomys�. Przez moment Brent patrzy� na nie ze zdumieniem, potem jednak zrozumia� i sam zacz�� im pomaga�. Jego kurtka by�a niemal r�wnie du�a jak kurtka Jirliba, ale nie mia�a rozci�� na grzbiecie. We tr�jk� rozci�gn�li j� mocno mi�dzy sob� i przesuwali si� o krok to w jedn�, to w drug� stron�, pr�buj�c nad��y� za ruchami Birbopa. Mo�e, gdyby spad��

Takie rozwi�zanie zawsze sprawdza�o si� w ksi��kach przygodowych. Teraz jednak, stoj�c tu na dole i �ciskaj�c kurtk�, Viki nie mog�a sobie wyobrazi� podobnego sukcesu.

Ale�uere nadal wrzeszcza�a, pr�buj�c wyrwa� si� z u�cisku Jirliba.

Birbop �mia� si� z niej. By� bardzo zadowolony, �e znajduje si� w centrum zainteresowania, robi�c przy tym co�, za co normalnie dosta�by porz�dne lanie. Czterdzie�ci st�p. Teraz porusza� si� ju� wolniej. Coraz trudniej by�o mu znale�� oparcie dla r�k i n�g; dotar� ju� ponad mocowania g��wnego wentylatora. Kilkakrotnie omal nie wypu�ci� sznurka, przek�adaj�c go z r�k do r�k. Przystan�� na nieprawdopodobnie w�skiej p�ce i jednym skokiem pokona� trzy stopy dziel�ce go od okna. Pochwyci� kraty jedn� r�k� i ju� po sekundzie sta� na kraw�dzi okna.

Wyposa�one tylko w dwoje oczu, i to z przodu, dzieci musia�y niemal obr�ci� si� doko�a, by zobaczy�, co znajduje si� za nimi. Birbop po raz pierwszy spojrza� w d�. Triumfalny �miech zamieni� si� nagle w grymas przera�enia, kiedy zobaczy�, jak wysoko zaszed�. Nawet jego dzieci�ce instynkty podpowiada�y mu, �e powinien si� ba�. Nie bez powodu rodzice zabraniali wspina� si� zbyt wysoko. Birbop uchwyci� si� kurczowo krat wszystkimi r�kami i nogami.

Potem nie mogli go przekona�, �e nikt nie mo�e wej�� na g�r�, by mu pom�c, i �e potrafi sam zej�� z powrotem. Viki nie przypuszcza�a, �e b�d� mieli z tym problem. Kiedy Rhapsa czy Ma�y Hrunk wspinali si� czasem na niebezpieczne wysoko�ci, bez k�opotu schodzili potem na d�.

Kiedy wydawa�o si� ju�, �e nic nie wyrwie Birbopa ze stanu parali�uj�cego przera�enia, jego siostra przesta�a p�aka� i zacz�a si� z niego �mia�. Wtedy ju� bez trudu przekonali go, by przesun�� ni� pomi�dzy kratami okna, a potem wykorzysta� j� jako rodzaj windy podczas w�dr�wki w d�.

Wi�kszo�� dzieciak�w sama wpada�a na ten pomys�, ze�lizguj�c si� po nici z niezwyk�� zr�czno�ci�; mo�e by�a to pozosta�o�� jakich� zwierz�cych umiej�tno�ci. Birbop ruszy� powoli w d�, obejmuj�c ni� pi�cioma ko�czynami, trzema za� przytrzymuj�c si� �ciany i hamuj�c spadanie. Kiedy jednak przeby� pi�� st�p i zrozumia�, jak �atwa i przyjemna jest taka jazda, trzyma� ni� ju� tylko trzema r�kami�� a potem dwoma. Odbija� si� stopami od �ciany, lec�c w d� jak atakuj�cy tarant. Viki, Gokna i Brent skakali tymczasem z miejsca na miejsce, bezskutecznie pr�buj�c utrzyma� prowi-� zoryczn� sie� prosto pod nim� a Birbop by� ju� na dole.

Przez moment wszyscy patrzyli na l�ni�c�, podw�jn� ni� ci�gn�c� si� od pod�ogi a� po zakratowane okno.

Gokna i Viki spiera�y si� o to, kt�ra z nich wykona nast�pny krok. Viki wygra�a ten pojedynek; wa�y�a nieca�e osiemdziesi�t funt�w, mniej ni� Gokna, nie m�wi�c ju� o Brencie czy Jirlibie. Poci�gn�a mocno za ni� i podci�gn�a si� na niej na pr�b�. Tymczasem Brent i Gokna odrywali jedwabn� podszewk� z jego kurtki. Podszewka mia�a czerwone i niebieskie plamy. Co wa�niejsze, sk�ada�a si� z kilku z�o�onych razem warstw.

Po rozpruciu szw�w otrzymali wi�c flag� lekk� jak dym i d�ug� na pi�tna�cie st�p. Kto� musia� j� zauwa�y�.

Gokna z�o�y�a p��tno w kostk� i poda�a je Viki.

��Jeste� pewna, �e ta ni� wytrzyma?

��Jasne.�� Mo�e. Ni� by�a mocna i rozci�gliwa, czy mog�a jednak utrzyma� ci�ar jej cia�a?

To, co powiedzia� Brent, pocieszy�o j� bardziej ni� wszystkie pobo�ne �yczenia:

��My�l�, �e wytrzyma. Lubi� zawiesza� r�ne rzeczy w moich projek tach. Zabra�em t� ni� z laboratorium mechanicznego.

Viki zdj�a kurtk�, pochwyci�a flag� w r�ce po�ywiaj�ce i ruszy�a do g�ry. Widzia�a, jak wszyscy zgromadzeni na dole przygl�daj� jej si� z przej�ciem, rozci�gaj�c mocno kurtk� Brenta. Viki u�miechn�a si� w duchu sarkastycznie; gdyby spad�a, ta prowizoryczna �siatka bezpiecze�stwa� z pewno�ci� by jej nie uratowa�a. Ko�ysz�c si� lekko, wchodzi�a coraz wy�ej i wy�ej. W�a�ciwie by�o to ca�kiem �atwe. Nawet doros�a osoba nie mia�aby z tym k�opot�w�� oczywi�cie pod warunkiem, �e mog�aby podtrzymywa� si� dw�ch lin, tak jak ona. Viki obserwowa�a jednocze�nie ni� i �cian� oraz wej�cie do ich wi�zienia. Do tej pory nie martwi�a si�, �e kto� im mo�e przerwa�. Sukces by� jednak tak blisko. Wszystko posz�oby na marne, gdyby jeden z porywaczy postanowi� zajrze� do nich w�a�nie teraz. Jeszcze kilka st�p�

Wsun�a przednie r�ce mi�dzy kraty i zawis�a przy oknie. Nie mia�a gdzie postawi� st�p, a kraty znajdowa�y si� tak blisko siebie, �e nawet dziecko nie przecisn�oby si� na zewn�trz� ale co za widok! Znajdowali si� na szczycie jednego z tych gigantycznych, nowych budynk�w, co najmniej trzydzie�ci pi�ter nad ziemi�. Niebo zasnu�o si� chmurami, wiatr wia� z ogromn� pr�dko�ci� wzd�u� �ciany. Widok zas�ania�y jej cz�ciowo skrzyd�a budynku, ale Princeton rozci�ga�o si� pod ni� jak jaki� wielki, pi�kny model. Widzia�a jedn� z g��wnych ulic na ca�ej jej d�ugo�ci, widzia�a autobusy, samochody i ludzi. A gdyby kto� spojrza� w jej stron� Viki rozwin�a flag� i wysun�a j� przez okno. Wiatr omal nie wyrwa� jej z r�ki.

Pochwyci�a j� mocniej, rozdzieraj�c tkanin� czubkami r�k. By�a taka cienka! Powoli, ostro�nie wci�gn�a flag� z powrotem, przywi�zuj�c jej ko�ce w czterech r�nych miejscach. Tkanina rozwin�a si� na ca�ej d�ugo�ci, kolorowy kwadrat trzepota� na wietrze, czasami przywiera� do okna albo opada� na �cian� poza zasi�giem jej wzroku.

Ostatnie spojrzenie na wolno��; tam gdzie zachmurzone niebo spotyka�o si� z ziemi�, miasto gin�o w mroku. Viki widzia�a jednak do�� du�o, by okre�li� swoje po�o�enie. Odszuka�a te� pewne wzg�rze, nie tak wysokie jak inne, lecz ze spiralnym uk�adem ulic i budynk�w. Dom na Wzg�rzu!

Widzia�a st�d dom!

Viki zjecha�a na d�, ogromnie rozradowana. Mogli jeszcze wygra�!

Wraz z pozosta�ymi �ci�gn�a b�yszcz�c� ni� i ukry�a j� w kurtce Brenta.

Siedzieli razem w g�stniej�cym mroku, zastanawiaj�c si�, kiedy przyjd� porywacze i co si� w�wczas stanie. Na zewn�trz zrobi�o si� prawie ca�kiem ciemno, zacz�� te� pada� deszcz. Odg�os tkaniny trzepocz�cej na wietrze nadal jednak przynosi� im pocieszenie.

Gdzie� po p�nocy porywisty wiatr zerwa� flag� i poni�s� j� w ciemno��.

Prawo sk�adania petycji do grupmistrza by�o wygodnym zwyczajem.

Opiera�o si� nawet na jakim� historycznym fakcie, cho� Tomas Nau by� pewien, �e wiele lat temu, w Czasach Plagi, spe�niano jedynie pro�by o znaczeniu propagandowym. W czasach bardziej mu wsp�czesnych manipulowanie petycjami stanowi�o jeden z ulubionych �rodk�w sprawowania w�adzy; jego wuj Alan utrzymywa� w ten spos�b popularno�� i os�abia� nieprzyjazne mu frakcje.

By� to bardzo inteligentny zabieg, cho� nale�a�o si� wystrzega� b��du, kt�ry pope�ni� wuj Alan, i nie dopuszcza� do siebie zab�jc�w podaj�cych si� za petent�w. W ci�gu dwudziestu czterech lat, jakie min�y od ich przybycia do OnOff, Tomas Nau spe�ni� ponad dziesi�� takich oficjalnych pr�b. Dzisiejsza po raz pierwszy opatrzona by�a klauzul� �pilne�.

Nau spojrza� przez st� na pi�tk� petent�w. Poprawka; przedstawicieli petent�w. Mieli za sob� poparcie ponad stu innych os�b, i to zebrane w ci�gu zaledwie o�miu Ksekund. Nau u�miechn�� si� i zaprosi� ich gestem do zaj�cia miejsc.

��Zarz�dco pilot�w Xin. Zdaje si�, �e pan jest tutaj najstarszy rang�.

Prosz� wyja�ni� mi, na czym polega wasza pro�ba.

��Tak, grupmistrzu.�� Xin zerkn�� na sw� dziewczyn�, Rit� Liao. Oboje pochodzili ze �wiata Emergent�w, z rodzin, kt�re wspiera�y fiksat�w i grupmistrz�w od ponad trzystu lat. Tak wygl�dali typowi przedstawiciele wy�szych warstw Emergent�w, a kierowanie nimi nie powinno sprawia� mu �adnych trudno�ci. Lecz tutaj, w odleg�o�ci dwudziestu lat �wietlnych od domu, nic nie by�o �atwe. Xin milcza� jeszcze przez sekund�. Zerkn�� ukradkiem na Kala Omo. Omo odpowiedzia� mu lodowato zimnym spojrzeniem, a Nau po�a�owa� nagle, �e nie wypyta� wcze�niej grupsier�anta o t� spraw�. Brughel pozostawa� obecnie w u�pieniu, gdyby wi�c musia� odm�wi� pro�bie Xina, nie mia�by na kogo zrzuci� winy.

��Jak pan wie, grupmistrzu, wielu z nas pracuje przy analizie materia��w z Arachny. Wielu z nas te� interesuj� Paj�ki, kt�re obserwujemy�

Nau u�miechn�� si� do� �agodnie.

��Wiem. Przesiadujecie u Benny�ego i s�uchacie t�umacze�.

��Tak. Lubimy �Dzieci�c� godzin� i t�umaczenia niekt�rych opowie�ci. Bardzo nam pomagaj� w analizie. I��� Xin zamilk� na moment, 3odbiegaj�c gdzie� my�lami.�� Sam nie wiem� Paj�ki maj� tam na dole ca�y �wiat, nawet je�li nie s� lud�mi. W por�wnaniu z nami wydaj� si� czasami bardziej��� Rzeczywiste, doko�czy� w my�lach Nau.�� To znaczy� bardzo polubili�my niekt�re z dzieci Paj�k�w.

Zgodnie z planem. T�umaczenia na �ywo by�y teraz mocno buforowane. Nigdy nie odkryli, co w�a�ciwie spowodowa�o ucieczk� wirusa ani nawet, czy by�o to jako� zwi�zane z przedstawieniem na �ywo. Ann� uwa�a�a, �e ryzyko nie jest wi�ksze ni� przy innych operacjach, kt�re obecnie prowadzili. Nau si�gn�� na prawo, delikatnie dotkn�� d�oni Qiwi. Qiwi odpowiedzia�a mu u�miechem. Dzieci Paj�k�w by�y bardzo wa�ne. Nigdy by tego nie zrozumia�, gdyby nie Qiwi Lisolet. Qiwi bardzo mu si� przydawa�a. Obserwuj�c j�, rozmawiaj�c z ni�, oszukuj�c j�, uczy� si� wielu rzeczy. Ze wzgl�du na ograniczone �rodki nie mogli pozwoli� sobie na dzieci, musieli jednak da� ludziom jak�� namiastk�. Qiwi, jej plany i jej marzenia pokaza�y mu, jak mo�e to zrobi�.

��Wszyscy lubimy te kobliki, zarz�dco pilot�w. Czy wasza petycja ma co� wsp�lnego z porwaniem?

��Tak. Od porwania min�o ju� siedemdziesi�t Ksekund. Paj�ki z Akord wykorzystuj� sw�j najlepszy sprz�t i ludzi intensywniej ni� kiedykolwiek. Oni nie maj� na razie �adnych rezultat�w, ale nasi twardog�owi sporo si� z tego dowiedzieli. ��cza mikrofalowe Akord pe�ne s� przej�tych wiadomo�ci Kindred. Wi�kszo�� szyfr�w Kindred to szyfry algorytmiczne.

Akord nie mo�e sobie z tym poradzi�, ale my rozszyfrowujemy je bez trudu. Przez ostatnie czterdzie�ci Ksekund korzystali�my z pomocy naszych t�umaczy i analityk�w. My�l�, �e wiemy ju�, gdzie przetrzymywane s� dzieci. Pi�ciu analityk�w potwierdzi�o, �e�

��Pi�ciu analityk�w, trzech t�umaczy i cz�� sprz�tu szpiegowskiego na �Niewidzialnej r�ce��� przerwa�a mu Reynolt twardo.�� W dodatku zarz�dca Xin u�ywa� prawie jednej trzeciej sprz�tu wspieraj�cego.

Orno przy��czy� si� do niej�� Nau chyba po raz pierwszy widzia�, by Reynolt i szef bezpiecze�stwa m�wili tak zgodnym g�osem.

��Co wi�cej, nie by�oby to mo�liwe, gdyby zarz�dca pilot�w i kilku innych uprzywilejowanych zarz�dc�w nie wykorzystali kod�w zasob�w specjalnych.�� Sier�ant Orno zwr�ci� si� do petent�w. Ci skurczyli si� pod jego spojrzeniem, Emergenci wystraszeni bardziej ni� Queng Ho. Wykorzystanie zasob�w spo�eczno�ci. Najci�szy grzech. Nau u�miechn�� si� w du chu. Brughel przerazi�by ich jeszcze bardziej, ale i Omo nie�le sobie ra dzi�.

Nau podni�s� r�k�, a w pokoju zapad�a absolutna cisza.

��Rozumiem, grupsier�ancie. Chc�, by sporz�dzi� pan razem z dyrek tor Reynolt raport, w kt�rym okre�licie szkody, jakie mog�yby wynikn�� z tej��� nie, nie u�yje tych s��w�� �aktywno�ci.�� Milcza� jeszcze przez chwil�, przybieraj�c min� sprawiedliwego cz�owieka, kt�rym targa we wn�trzny konflikt, kt�ry pr�buje pogodzi� pragnienia poszczeg�lnych ludzi z potrzebami spo�eczno�ci. Czu�, jak Qiwi �ciska jego r�k�.�� Zarz�dco pilot�w, rozumie pan, �e nie mo�emy si� jeszcze ods�oni�? Xin wygl�da� na kompletnie zastraszonego.

��Tak, grupmistrzu.

��Pan powinien wiedzie� najlepiej, w jak trudnej znajdujemy si� sytuacji. Po bitwie brakowa�o nam fiksacji i personelu. Nasze zasoby ludzkie skurczy�y si� jeszcze bardziej po ucieczce wirusa kilka wacht temu. Nie mamy dobrego sprz�tu, dobrej broni ani wewn�trzsystemowego transportu.

By� mo�e potrafiliby�my zastraszy� jedn� frakcj� Paj�k�w lub sprzymierzy� si� z inn�, ale podj�liby�my wtedy ogromne ryzyko. Musimy kierowa� si� t� sam� strategi�, kt�r� przyj�li�my po masakrze Diema, i czeka� w ukryciu. Zaledwie za kilka lat ten �wiat wkroczy w Er� Informacji. W ko�cu zainstalujemy ludzk� automatyk� w sieci Paj�k�w.

Wreszcie doczekamy si� cywilizacji, kt�ra pomo�e odbudowa� nasze statki i kt�r� b�dziemy mogli bezpiecznie kierowa�. Do tej pory� do tej pory nie mo�emy podejmowa� �adnych bezpo�rednich dzia�a�.

Nau spojrza� kolejno na wszystkich petent�w: Xin, Liao, Fong. Trinli siedzia� w pewnym oddaleniu, jakby chcia� zaznaczy�, �e pr�bowa� odwie�� pozosta�ych od tego pomys�u. Ezr Vinh pozostawa� obecnie w u�pieniu, inaczej z pewno�ci� by tu by�. Wszyscy ci ludzie wed�ug standard�w Ritsera Brughla byli wywrotowcami. Z ka�d� wacht� ta grupka coraz bardziej narusza�a normy spo�eczno�ci Emergent�w. Cz�ciowo stanowi�o to wynik trudnych warunk�w i okoliczno�ci, cz�ciowo asymilacji z Queng Ho. Nawet pokonani Handlarze zara�ali innych swymi chorymi ideami. Tak, wed�ug cywilizowanych standard�w ci ludzie byli wywrotowcami�� lecz to w�a�nie oni, wraz z Qiwi, utrzymywali t� misj� w stanie r�wnowagi.

Przez d�u�sz� chwil� nikt si� nie odzywa�. Z oczu Rity Liao ciek�y �zy.

Mikroskopijna grawitacja Hammerf est by�a zbyt s�aba, by utrzyma� je na policzkach. Jau Xin zwiesi� pokornie g�ow�.

��Rozumiem, grupmistrzu. Wycofujemy petycj�.

Nau skin�� �askawie g�ow�. Nie zamierza� nikogo kara�, to zepsu�oby wizerunek wspania�omy�lnego w�adcy.

Wtedy Qiwi poklepa�a go po d�oni. U�miecha�a si�!

��A mo�e wykorzystamy t� sytuacj� na pr�b�. To prawda, nie mo�e my si� ujawni�, ale sp�jrz tylko na to, co zrobi� Jau. Po raz pierwszy na prawd� w pe�ni u�ywamy systemu komunikacyjnego i informatycznego Paj�k�w. Minie jeszcze wiele lat, nim ich automatyka osi�gnie poziom Ery Informacji, ale eksploatuj� komputery nawet intensywniej ni� ludzie w czasie Epoki �witu. Skoro t�umacze Ann� i tak maj� kiedy� wprowa dza� informacje do ich systemu, to dlaczego nie zacz�� teraz? Z ka�dym rokiem powinni�my przeprowadza� coraz wi�cej pr�b, coraz wi�cej eks peryment�w.

W oczach Xina pojawi�a si� nadzieja, nadal jednak zachowywa� ostro�no��.

��Ale czy ich technika jest wystarczaj�co zaawansowana? Te stwo rzenia dopiero co wystrzeli�y w kosmos pierwszego satelit�. Nie maj� przenikliwych sieci lokalizator�w�� nie maj� �adnych sieci lokalizator�w.

Pr�cz tego �a�osnego po��czenia Princeton z Dow�dztwem L�dowym nie maj� te� sieci komputerowej. Jak mo�emy wprowadzi� informacje do ich systemu?

W�a�nie, jak?

Qiwi jednak nadal si� u�miecha�a. Wygl�da�a teraz tak m�odo, niemal jak podczas pierwszych lat, kiedy z nim by�a.

��Powiedzia�e�, �e Akord przechwyci� wiadomo�ci Kindred zwi�zane z porwaniem?

��Tak. Tylko dzi�ki temu wiemy, co si� tam dzieje. Ale wywiad Akord nie mo�e z�ama� szyfru Kindred.

��A pr�buj� to zrobi�?

��Oczywi�cie. Kilka ich najwi�kszych komputer�w, wielkich jak domy, pracuje razem poprzez ��cze mikrofalowe mi�dzy Princeton i Dow�dztwem L�dowym. Min� miliony lat, nim trafi� na w�a�ciwy klucz do szyfru� Och��� Xin otworzy� szerzej oczy.�� Mo�emy to zrobi� niepostrze�enie? Nau zrozumia� plan Qiwi niemal w tej samej chwili. Rzuci� pytanie w powietrze:

��Jak Paj�ki generuj� klucze testowe?

Po sekundzie odpowiedzia� mu g�os fiksata:

��Pseudolosowa �cie�ka zmodyfikowana przez to, co ich matematy cy wiedz� o algorytmach Kindred.

Qiwi czyta�a co� na swoim wy�wietlaczu.

��Najwyra�niej Akord eksperymentuje z obliczeniami roz�o�onymi w sieci. To �mieszne, bo w ca�ej sieci nie ma nawet dziesi�ciu komputer�w. Mamy jednak kilkana�cie satelit�w szpiegowskich, kt�re przecinaj� linie optyczne ich ��cza mikrofalowego. Bez trudu wci�niemy co� pomi�dzy poszczeg�lne przeka�niki� przecie� tak w�a�nie zamierzali�my na pocz�tku wprowadza� nasze informacje. W tym wypadku dokonamy tylko kilku drobnych zmian, kiedy b�d� przesy�a� pr�bne klucze. To b�dzie tylko kilkaset bit�w, licz�c nawet ramk�.

��Zgoda�� wtr�ci�a Reynolt.�� Nawet je�li b�d� to p�niej analizowa�, uznaj� tak� zmian� za przypadkowy b��d. Ale je�li zmienicie wi�cej ni� jeden klucz, sprawa stanie si� podejrzana.

��Jeden klucz wystarczy, je�li damy go we w�a�ciwej sesji.

Qiwi spojrza�a na grupmistrza.

��Tomas, to si� mo�e uda�. Ryzyko jest niewielkie, a tak czy inaczej powinni�my ju� eksperymentowa� z tego rodzaju interwencjami. Wiesz, �e Paj�ki coraz bardziej interesuj� si� dzia�aniami w kosmosie. By� mo �e wkr�tce b�dziemy zmuszeni wprowadza� znacznie wi�ksze zmiany w ich ��czno�ci.�� Poklepa�a go po ramieniu, przymilaj�c si� publicznie bardziej ni� kiedykolwiek dot�d. Cho� wydawa�a si� swobodna i radosna, Qiwi zaanga�owa�a w t� spraw� ogromny �adunek uczu�.

Ale mia�a racj�. To by�a idealna okazja, by po raz pierwszy wypr�bowa� fiksat�w Ann�. Czas okaza� wspania�omy�lno��. Nau odpowiedzia� Qiwi u�miechem.

��Dobrze, panie i panowie. Przekonali�cie mnie. Ann�, ods�onisz je den klucz. My�l�, �e zarz�dca Xin poka�e ci w�a�ciw� sesj�. Przez nast�p ne czterdzie�ci Ksekund to b�dzie nasza priorytetowa operacja� i przez poprzednie czterdzie�ci.�� Xin i Liao zostali wi�c oficjalnie rozgrzeszeni.

Nie okazywali g�o�no rado�ci, Nau wyczuwa� jednak ich entuzjazm i wdzi�czno��, kiedy podnie�li si� z miejsc i wylecieli z pokoju.

Qiwi ruszy�a ich �ladem, potem jednak odwr�ci�a si� szybko i poca�owa�a Nau w czo�o.

��Dzi�kuj�, Tomas.�� 1 do��czy�a do pozosta�ych.

Nau odwr�ci� si� do jedynego go�cia, kt�ry zosta� jeszcze w sali, Kala Omo.

��Miej ich na oku, sier�ancie. Obawiam si�, �e teraz sytuacja jesz cze bardziej si� skomplikuje.

W czasie Wielkiej Wojny zdarza�o si�, �e Hrunkner Unnerby nie spa� przez kilka nocy z rz�du, pozostaj�c przez ca�y czas pod ostrza�em nieprzyjaciela. Ta jedna noc by�a gorsza. B�g jeden wiedzia�, jak prze�yli j� Sherkaner i genera�. Gdy tylko uruchomiono linie telefoniczne, Unnerby sp�dza� wi�kszo�� czasu we wsp�lnym punkcie dowodzenia. Pracowa� z miejscowymi policjantami i zespo�em ��czno�ci Underville, pr�buj�c zbiera� i porz�dkowa� wszystkie wiadomo�ci nap�ywaj�ce z miasta. Genera� pojawia�a si� co jaki� czas w sali, na poz�r skupiona i opanowana.

Unnerby widzia� jednak, �e jego dawna zwierzchniczka jest bliska za�amania. Zajmowa�a si� zbyt wieloma rzeczami, pracowa�a na wszystkich poziomach jednocze�nie. Teraz na przyk�ad ju� od trzech godzin by�a w terenie, dowodz�c jednym z zespo��w.

Raz tylko poszed� sprawdzi�, co dzieje si� u Underhilla. Sherk siedzia� w laboratorium sygna�owym, tu� pod szczytem wzg�rza. Rozpacz i poczucie winy okrywa�y go niczym rdza, t�umi�c radosny geniusz, kt�ry wykorzystywa� do rozwi�zywania wszystkich problem�w. Lecz kober nadal pr�bowa�, zmieniaj�centuzjazm w obsesyjny up�r. Pochylony nad klawiatur� komputera pracowa� bez ustanku, testowa� nowe rozwi�zania. Dla Unnerby�ego jego poczynania nie mia�y �adnego sensu.

��To matematyka, nie in�ynieria, Hrunk.

��Tak, teoria liczb.�� Te s�owa wypowiedzia� jaki� niechlujny doktor, do kt�rego nale�a�o to laboratorium.�� Nas�uchujemy��� Pochyli� si� do przodu, najwyra�niej poch�oni�ty tajemnicami w�asnego programu.�� Pr�bujemy z�ama� szyfr Kindred.

M�wi� zapewne o sygna�ach, kt�re kto� zacz�� nadawa� z terenu Princeton tu� po porwaniu.

��Przecie� nie wiemy nawet, czy to pochodzi od porywaczy�� powie dzia� Unnerby. A gdyby to by� Kindred, u�ywaliby zwyk�ego kodu, nie jakich� wymy�lnych szyfr�w.

Jaybert jaki�tam wzruszy� ramionami i kontynuowa� sw� prac�. Sherkaner tak�e milcza�, ale wydawa� si� Unnerby�eimi jeszcze bardziej ponury ni� przed chwil�. Nie m�g� zrobi� nic wi�cej.

Unnerby uda� si� wi�c do wsp�lnego punktu dowodzenia, gdzie m�g� znale�� przynajmniej iluzj� post�pu.

Smith wr�ci�a jak�� godzin� po wschodzie s�o�ca. Przejrza�a szybko wszystkie raporty.

��Zostawi�am Belg� w mie�cie z policjantami. A niech to, jej ��cz no�� jest niewiele lepsza od tego, co maj� gliniarze.

Unnerby potar� oczy, nadaremnie pr�buj�c nada� im po�ysk, kt�ry m�g� przywr�ci� tylko d�ugi sen.

��Obawiam si�, �e pu�kownik Underville po prostu nie lubi tego no woczesnego sprz�tu.�� W ka�dym innym pokoleniu Belga nie mia�aby z tym �adnych problem�w. W tym� c�, Belga Underville nie by�a jedy n� osob�, kt�ra nie mog�a poradzi� sobie z wynalazkami nowej ery.

Victory Smith przysiad�a obok swego starego sier�anta.

��Ale przynajmniej nie dopu�ci�a do nas dziennikarzy. Jakie� wiadomo�ci od Rachnera?

��Jest w centrum bezpiecze�stwa.�� Prawd� m�wi�c, m�ody major nie informowa� o niczym Unnerby�ego.

��Jest taki pewny, �e to wy��cznie operacja Kindred. Nie wiem. Na pewno brali w tym udzia�, ale� wiesz, �e bileter z muzeum jest tradycjonalist�? A kober, kt�ra pracowa�a przy tylnym wyj�ciu, znikn�a bez �ladu. Belga dowiedzia�a si�, �e ona te� jest tradycjonalistk�. My�l�, �e lokalni tradycjonali�ci brali w tym udzia�.�� Jej g�os by� spokojny, niemal zamy�lony. P�niej, o wiele za p�no, Hrunkner u�wiadomi� sobie: g�os genera� Smith by� spokojny, lecz wszystkie jej ko�czyny nerwowo si� napina�y.

Niestety, Hrunkner Unnerby znajdowa� si� we w�asnym �wiecie.

Przez ca�� noc przegl�da� raporty i wpatrywa� si� w wietrzn� ciemno��.

Przez ca�� noc modli� si� do najzimniejszych g�£bi ziemi, modli� si� o ratunek dla Ma�ej Victory, Gokny, Brenta i Jirliba. Przem�wi� smutno, niemal tylko do siebie:

��Patrzy�em, jak wyrastaj� na prawdziwych ludzi, kobliki, kt�re ka�dy by pokocha�. Oni naprawd� maj� dusze.

��Co masz na my�li?�� Ch��d w g�osie Victory nie przenikn�� przez warstw� jego zm�czenia. Potem przez d�ugie lata wraca� my�lami do tej rozmowy, do tej jednej chwili, w kt�rej m�g� jeszcze unikn�� katastrofy.

��To nie ich wina, �e urodzili si� poza faz�.

��To nie ich wina, �e zabi�y ich moje zboczone wsp�czesne idea�y?

��G�os Smith zamieni� si� w przenikliwy syk, co�, czego nawet zm�czenie i smutek nie mog�y ukry� przed jego uwag�. Dopiero teraz zobaczy�, �e genera� dr�y na ca�ym ciele.

Shynkrette kr��y�a nerwowo po swym �punkcie dowodzenia�. Sama nie wiedzia�a, czy mieli wi�cej szcz�cia, czy pecha. Przygotowanie do tej akcji mia�y trwa� prawie sto dni. Tymczasem uda�o im si� osi�gn�� cel zaledwie dziesi�� dni po zrzucie. Ca�a operacja stanowi�a nieprawdopodobn� mieszank� przypadku, szcz�cia i pecha. I co w tym nowego?

Drog� do awansu by�y sukcesy odnoszone w rzeczywistych sytuacjach, a Shynkrette wychodzi�a ju� ca�o z gorszych opa��w. �mier� Barkera i Fremma to wynik nieszcz�liwego zbiegu okoliczno�ci i chwili nieuwagi. Mo�e najgorszym b��dem by�o pozostawienie �ywych �wiadk�w�� przynajmniej najgorszym b��dem, za kt�ry mo�na j� obwinie. Z drugiej strony mieli sze�cioro dzieci, a co najmniej czworo z nich by�o pierwotnym celem akcji. Ewakuacja z muzeum przebiega�a bez przeszk�d, nie zdo�ali jednak przebi� si� na lotnisko. Miejscowa ochrona Akord dzia�a�a odrobin� za szybko�� mo�e w�a�nie dzi�ki tym pozosta�ym przy �yciu �wiadkom. To biuro znajdowa�o si� w budynku Pla�a Spar, na dwudziestym pi�tym pi�trze. Mieli st�d doskona�y widok na miasto�� tylko nie bezpo�rednio w d�. W pewnym sensie siedzieli tu zamkni�ci jak w pu�apce�� kto ukrywa si� niemal na dachu wie�owca? Z drugiej strony� Shynkrette zatrzyma�a si� przy sier�ancie swojej grupy.

��Co m�wi Trivelle, Denni?

Sier�ant odsun�� s�uchawk� od ucha.

��W holu na dole przeci�tny ruch. Ma jakich� interesant�w. Stary pierdziel i jacy� koberzy z ostatniego pokolenia. Chc� wynaj�� powierzchni� biurow�.

��Dobrze. Mog� obejrze� pomieszczenia na trzecim pi�trze. Je�li chc� zobaczy� co� innego, niech wr�c� jutro.�� Jutro, je�li G��bia da, Shynkrette i jej zesp� b�d� ju� daleko st�d. Wylecieliby ju� w nocy, gdyby nie burza.

Wojskowi Akord nawet nie przypuszczali, co potrafi� helikoptery oddzia��w specjalnych Kindred. Je�li nie pope�ni� �adnego b��du i nadal b�dzie dopisywa� im szcz�cie, wr�c� do domu z cenn� zdobycz�.

Podr�czniki szpiegowskie Kindred zawsze po�wi�ca�y wiele miejsca zab�jstwom. Przy okazji tej operacji wielebna Pedure dopisywa�a nowy, eksperymentalny rozdzia�. G��bio, co Pedure chcia�a zrobi� z tymi dzieciakami. Shynkrette wzdrygn�a si� na sam� my�l. Pracowa�a dla Pedure od Wielkiej Wojny i wraz z ni� pi�a si� po szczeblach kariery. Zdecydowanie jednak wola�a wykonywa� zadania w terenie, ni� przebywa� z ni� w komnatach tortur Kindred. W komnatach ludzkie cia�a� tak �atwo�

zmienia�y kszta�t. A �mier� przychodzi�a tam bardzo powoli.

Shynkrette obserwowa�a ulice przez lornetk� Cholera, konw�j policyjny, migocz�ce �wiat�a. Rozpozna�a specjalny sprz�t na samochodach.

To by� policyjny zesp� �ci�kiego uzbrojenia�. Ich taktyka polega�a g��wnie na zastraszaniu przest�pc�w, kt�rzy sami oddawali si� w ich r�ce. Te �wiat�a�� i syreny, kt�re mia�a zapewne us�ysze� za moment�� stanowi�y cz�� owej strategii zastraszania. W tym wypadku policja pope�ni�a jednak powa�ny b��d. Shynkrette bieg�a ju� z powrotem wok� pier�cienia biur, �ci�gaj�c po drodze z grzbietu sw�j karabin.

��Sier�ancie! Idziemy na g�r�.

Denni uni�s� g�ow�, zdumiony.

��Trivelle m�wi, �e s�yszy syreny, ale jad� chyba gdzie� indziej. Zbieg okoliczno�ci? Mo�e policjanci chcieli postraszy� kogo� innego swoimi pukawkami? Shynkrette przystan�a niezdecydowana. Denni podni�s� tymczasem r�k�, kontynuuj�c:

��Ale m�wi te�, �e znikn�li ci trzej interesanci, mo�e poszli do ubi kacji. Sprawa by�a wi�c przes�dzona; Shynkrette poderwa�a sier�anta z miejsca.

��Powiedz Trivelle�owi, �eby si� stamt�d zmywa�.�� Je�li mo�e.�� Prze chodzimy do planu pi�tego.�� Zawsze istnieje jaki� inny plan, jak powta rzano p�artem w oddzia�ach specjalnych. Zostali ostrze�eni. Prawdopo dobnie mogli jeszcze wydosta� si� z budynku, wmiesza� w t�um cywil�w.

Kapral Trivelle mia� mniejsze szanse, ale wiedzia� tak ma�o� Misja nie by�a jeszcze stracona. Je�li nie pope�ni� teraz �adnego b��du, b�dzie j� nawet mo�na uzna� za cz�ciowy sukces.

Kiedy wbiegali na centralne schody, Denni wyci�ga� sw�j karabin i n� bojowy. Sukces oznacza� w przypadku planu pi�tego chwilow� zw�ok�, ale na tyle d�ug�, by zd��yli zabi� wszystkie dzieci. Na tyle d�ug�, by wygl�da�o to naprawd� paskudnie. Pedure chcia�a najwyra�niej, by w Akord kto� dosta� za to porz�dnie po g�owie. Shynkrette wydawa�o si� to nonsensowne, ale nie zna�a przecie� wszystkich fakt�w. Niewa�ne. Pod koniec wojny pomaga�a przy masakrze w pewnej otch�ani. Nic nie mog�o by� gorsze od tego, ale skradzione dobra sfinansowa�y odrodzenie Kindred.

Do diab�a, prawdopodobnie wy�wiadcza�a tym dzieciom przys�ug�; dzi�ki niej mia�a je omin�� randka z wielebn� Pedure.

Prawie przez ca�y ranek Brent le�a� p�asko na metalowej pod�odze. Wygl�da�o na to, �e by� r�wnie zniech�cony jak Viki i Gokna. Jirlib zajmowa� si� pocieszaniem dw�jki dzieci. Maluchy by�y teraz okropnie nieszcz�liwe i nie chcia�y mie� do czynienia z Viki i Gokn�. �adne z nich nic nie jad�o od poprzedniego popo�udnia.

Niewiele te� mogli ju� zrobi�, by poprawi� swoj� sytuacj�. W �wietle poranka ujrzeli, �e ich flaga znikn�a. Spr�bowali jeszcze raz, ale druga flaga nie trzyma�a si� nawet przez p� godziny. Potem Gokna i Viki sp�dzi�y trzy godziny na rozsnuwaniu nici przed jedynym wej�ciem do pokoju.

Brent bardzo im w tym pom�g��� naprawd� doskonale zna� si� na r�nych w�z�ach i sieciach. Gdyby jaki� nieprzyjaciel przeszed� przez te drzwi, natkn��by si� na naprawd� nieprzyjemn� niespodziank�. Je�li jednak ten kto� b�dzie uzbrojony, to czy sie� w czymkolwiek im pomo�e? Gdy zacz�li si� o to spiera�, Brent ponownie wycofa� si� w r�g pokoju i u�o�y� na pod�odze.

Tymczasem w�ski pas �wiat�a s�onecznego przesuwa� si� powoli po �cianach ich wi�zienia. Zbli�a�o si� ju� zapewne po�udnie.

��S�ysz� syreny�� odezwa� si� nagle Brent po godzinie milczenia.�� Po��cie si� i pos�uchajcie.

Gokna i Viki pos�usznie przywar�y do pod�ogi. Jirlib pr�bowa� uciszy� dzieci.

��Tak, s�ysz� je.

��To syreny policyjne, Viki. S�yszysz tupot?

Gokna zerwa�a si� z miejsca i ruszy�a biegiem do drzwi. Viki zosta�a jeszcze przez moment na pod�odze.

��Ucisz si�, Gokna!

Nawet dzieci zamilk�y. Viki s�ysza�a teraz inne d�wi�ki; ci�ki warkot wentylator�w gdzie� ni�ej w budynku, ha�as ulicy, kt�ry s�yszeli ju� wcze�niej� teraz do��czy�o do nich jednak staccato wielu st�p wbiegaj�cych na schody.

��S� blisko�� powiedzia� Brent.

��Id� po nas.

��Tak. � Brent umilk� na moment.�� S�ysz� te� innych. S� dalej albo zachowuj� si� ciszej.

To nie mia�o ju� wi�kszego znaczenia. Viki podbieg�a do drzwi, zaj�a miejsce obok Gokny. Ich plan przedstawia� si� do�� �a�o�nie, lecz nie mieli �adnego wyboru. Wcze�niej Jirlib spiera� si� z nimi, twierdz�c, �e to on powinien zaatakowa� napastnik�w z g�ry, uczepiony nici. Tak, ale on stanowi� tylko jeden cel, a kto� musia� trzyma� dzieci z dala od linii ognia. Teraz wi�c Viki i Gokna sta�y przytulone do �ciany po obu stronach drzwi, pi�� st�p nad wej�ciem. Obie przytrzymywa�y si� sieci uplecionej przez Brenta.

Brent wsta� i stan�� po prawej stronie drzwi. Jirlib ustawi� si� nieco dalej. Mocno tuli� do siebie Birbopa i Ale�uere, ale ju� nie pr�bowa� ich pociesza�. Te jednak przesta�y p�aka�. Mo�e rozumia�y, a mo�e kierowa� nimi instynkt.

Viki czu�a przez �cian� dr�enie wywo�ane tupotem n�g. Dwoje ludzi.

Jeden powiedzia� co� cicho do drugiego. Viki nie s�ysza�a s��w, rozpozna�a jednak g�os przyw�dczyni porywaczy. W zamku zazgrzyta� klucz. Jirlib postawi� dzieci na pod�odze. Wszyscy trwali w absolutnej ciszy i bezruchu�� a Jirlib odwr�ci� si� do drzwi, got�w do skoku. Viki i Gokna przywar�y mocniej do �ciany. Naci�gn�y lin� do granic wytrzyma�o�ci. Wymieni�y porozumiewawcze spojrzenia. To one wpakowa�y wszystkich w t� kaba��.

�ci�gn�y �miertelne niebezpiecze�stwo na niewinnych ludzi. Teraz nadszed� czas zap�aty.

Drzwi uchyli�y si� lekko, metal zazgrzyta� o metal. Brent wypr�y� si�, gotowy do skoku.

��Prosz�, nie r�bcie mi krzywdy�� powiedzia� tym samym, monotonnym g�osem co zawsze. Brent po prostu nie umia� gra�, cho�by zale�a�o od tego jego �ycie, lecz w tym akurat wypadku przemawia� dok�adnie jak kto�, kto straci� ze strachu zmys�y.

��Nikt nie zamierza was skrzywdzi�. Chcemy przenie�� was do jakiego� lepszego miejsca i da� wam co� do jedzenia. Wychod�cie.�� Przyw�dczyni porywaczy m�wi�a spokojnym, rzeczowym tonem.�� No wychod�cie�� powt�rzy�a nieco ostrzej. Naprawd� my�la�a, �e mo�e zabi� ich wszystkich, nie ruszaj�c si� nawet z miejsca? Min�a sekunda, dwie� Viki us�ysza�a ciche westchnienie irytacji. Potem kto� si� poruszy�.

Gokna i Viki run�y w d�. Gdyby nie trzyma�y si� nici, roztrzaska�yby sobie czaszki na pod�odze. Elastyczne w��kno poci�gn�o je jednak z powrotem, przez otwarte drzwi.

Strumie� pocisk�w wystrzeli� w bok, w stron�, z kt�cej dobiega� g�os Brenta.

Viki dojrza�a g�ow�, ramiona i jaki� karabin. Uderzy�a prosto w tyln� cz�� grzbietu przyw�dczyni, powalaj�c j� na pod�og� i wytr�caj�c jej karabin z r�ki. Lecz drugi kober sta� kilka st�p dalej. Gokna trafi�a go 3mi�dzy ramiona, pr�bowa�a przytrzyma� si� jego grzbietu. Porywacz odrzuci� j� od siebie. Seria pocisk�w z jego karabinu uderzy�a prosto w tu��w Gokny. Fragmenty pancerza i krew zbryzga�y �cian� za jej grzbietem.

Wtedy dopad� go Brent.

Tymczasem rywalka Viki zerwa�a si� na r�wne nogi i uderzy�a ni� w g�rn� ram� drzwi. Ciemno�� zasnu�a �wiat wok� niej. Jeszcze przez moment s�ysza�a dobiegaj�ce z dala strza�y i inne g�osy.

Viki nie by�a powa�nie ranna, mia�a tylko niewielkie wewn�trzne krwawienie, kt�re lekarze zatamowali bez wi�kszych problem�w. Jirlib mia� powykr�cane r�ce i kilka wgniece� w pancerzu. Biedny Brent znajdowa� si� w znacznie gorszym stanie.

Kiedy ten dziwny major Thract sko�czy� ju� zadawa� im pytania, Viki i Jirlib odwiedzili Brenta w domowym lazarecie. Tata ju� tam by�, przycupn�� obok ��ka. Uwolniono ich ponad trzy godziny temu; tata nadal nie otrz�sn�� si� z szoku.

Brent le�a� spowity grub� warstw� banda�y, w zasi�gu r�ki mia� syfon z wod�. Przechyli� g�ow�, kiedy weszli, i u�miechn�� si� s�abo.

��Hej, nic mi nie jest.�� Tylko dwie z�amane nogi i kilka ran postrza �owych.

Jirlib poklepa� go po ramionach.

��Gdzie jest mama?�� spyta�a Viki.

G�owa taty zachwia�a si� niepewnie.

��Jest gdzie� w budynku. Obieca�a, �e zobaczy si� z wami dzi� wie czorem. Po prostu zbyt wiele si� dzisiaj wydarzy�o. Wiecie, �e nie zrobili tego jacy� szale�cy?

Viki skin�a g�ow�. W domu by�o wi�cej ochroniarzy ni� kiedykolwiek, a po podw�rzu kr�cili si� nawet umundurowani �o�nierze. Ludzie majora Thracta zadawali im mn�stwo pyta�, chcieli wiedzie�, jak zachowywali si� porywacze, jak m�wili, jak si� poruszali. Pr�bowali nawet zahipnotyzowa� Viki, by wycisn�� z niej absolutnie wszystko, co zapami�ta�a.

Mog�aby oszcz�dzi� im k�opotu. Viki i Gokna przez wiele lat bezskutecznie pr�bowa�y zahipnotyzowa� si� nawzajem.

Nie prze�y� �aden z porywaczy; Thract da� im do zrozumienia, �e co najmniej jeden z nich zabi� si� sam, by unikn�� niewoli.

��Genera� musi dowiedzie� si�, kto stoi za tym porwaniem i jak zmieni to stosunek Akord do naszych nieprzyjaci�.

��To by� Kindred�� o�wiadczy�a Viki beznami�tnie. Nie mia�a na to �adnych dowod�w pr�cz wojskowego zachowania porywaczy. Ale jak wszyscy czyta�a gazety, a tata cz�sto m�wi� o ryzyku, jakie niesie ze sob� podb�j Ciemno�ci.

Underhill wzruszy� ramionami.

��Najprawdopodobniej. Dla nas wa�ne jest tylko to, co zmieni�o si� w naszej rodzinie.

��Tak.�� G�os Viki za�ama� si� nagle.�� Tato! Zmieni�o si� tak wiele�

ju� nigdy nie b�dziemy tacy sami.

Jirlib opu�ci� g�ow� i opar� j� o grz�d� Brenta.

Underhill jakby skurczy� si� w sobie.

��Dzieci, tak mi przykro. Nie chcia�em, by kiedykolwiek sta�a wam si� krzywda. Nie chcia�em�

��Tata, to Gokna i ja wymkn�y�my si� z domu� Sied� cicho, Jirlib.

Wiem, �e jeste� najstarszy, ale my zawsze potrafi�y�my ci� odpowiednio urobi�.�� Tak by�o w istocie. Czasami siostry wykorzystywa�y pr�no�� starszego brata, czasami jego naukowe zainteresowania�� jak w wypadku wystawy fosyli�w. Czasami za� gra�y na jego braterskiej mi�o�ci do m�odszych si�str. Brent tak�e mia� swoje s�abe punkty.�� To Gokna i ja doprowadzi�y�my do tej sytuacji. Gdyby nie to, co Brent zrobi� w muzeum, wszyscy byliby�my ju� martwi.

Underhill gwa�townie zaprzeczy�.

��Och, Ma�a Victory, bez ciebie i Gokny nasi ludzie przybyliby o minut� za p�no. Wszyscy ju� by�cie nie �yli. Gokna�

��Ale Gokna nie �yje!�� Nagle pancerz udawanej oboj�tno�ci, za kt�rym skrywa�a si� do tej pory, p�k� na drobne kawa�ki, porwa�a j� fala rozpaczy. Viki krzykn�a przera�liwie i wypad�a z pokoju. Bieg�a przez korytarz, omijaj�c umundurowanych stra�nik�w i zwyk�ych mieszka�c�w domu.

Kilka os�b pr�bowa�o stan�� jej na drodze, kto� jednak zawo�a� co� od drzwi lazaretu i puszczono j� wolno.

Viki bieg�a w g�r� schod�w, coraz wy�ej i wy�ej, mija�a laboratoria i sale wyk�adowe, atrium, w kt�rym zawsze si� bawili, w kt�rym poznali Hrunknera Unnerby�ego.

Na szczycie znajdowa� si� ma�y strych, kt�ry tak pragn�y mie� z Gokna. Niekt�rzy lubi� najg��bsze kryj�wki, inni najwy�sze. Tata zawsze si�ga� jak najwy�ej, a jego dwie c�rki uwielbia�y patrze� na �wiat z g�ry. Nie by� to najwy�szy punkt w Princeton, ale im wystarcza�.

Viki wbieg�a do �rodka, zatrzasn�a za sob� drzwi. Przystan�a na moment, czekaj�c, a� ust�pi� zawroty g�owy wywo�ane gwa�townym wysi�kiem. A potem� rozejrza�a si� wok� siebie. Sta� tutaj domek aterkop�w, kt�ry bardzo si� rozr�s� przez ostatnie pi�� lat. Kiedy zimy sta�y si� ostrzejsze, straci� sw�j dawny urok; nie mo�na ju� by�o udawa�, �e to mali ludzie, kiedy zacz�y wyrasta� im skrzyd�a. Dziesi�tki owad�w wlatywa�y do karmnik�w i wylatywa�y na zewn�trz. B��kit skrzyde� przypomina� wzory na �cianach ich domu. Viki i Gokna k��ci�y si� od lat, kt�ra z nich jest pani� tego miniaturowego kr�lestwa.

K��ci�y si� niemal o wszystko. Pod �cian� sta� dom dla lalek zbudowany z �uski po pocisku artyleryjskim, kt�ry Gokna przynios�a z piwnicy.

Pocisk bezsprzecznie nale�a� do Gokny, a mimo to k��ci�y si� o niego bardzo.

�lady Gokny by�y wsz�dzie. A Gokna mia�a tu ju� nigdy nie wr�ci�.

Ojcowie i matki stanowili bardzo r�ne kategorie ludzi. Dzieci zd��y�y si� ju� zorientowa�, �e ta prawda dotyczy tak�e normalnych rodzin. Tata zawsze by� przy nich, mia� niewyczerpane pok�ady cierpliwo�ci, zawsze mogli go te� uprosi� o jakie� dodatkowe przywileje. Sherkaner Underhill mia� jednak niezwyk�� osobowo��, kt�ra z pewno�ci� znacznie odbiega�a od og�lnie przyj�tej normy; uwa�a� ka�d� zasad� natury i kultury za przeszkod�, nad kt�r� warto si� zastanowi� i z kt�r� warto poeksperymentowa�.

Mama nie zawsze przebywa�a w pobli�u, nie spe�nia�a te� tak ch�tnie wszystkich dzieci�cych zachcianek. Genera� Victory Smith widywa�a si� ze swymi dzie�mi do�� cz�sto, przynajmniej raz na dziesi�� dni w Princeton i znacznie cz�ciej, kiedy przyje�d�ali do Dow�dztwa L�dowego. Pojawia�a si� w domu tak�e wtedy, gdy musia�a ustali� prawdziwe regu�y, kt�rych nie wa�y� si� �ama� nawet Sherkaner Underhill. I wtedy, gdy sta�o si� co� naprawd�, naprawd� niedobrego.

Viki nie wiedzia�a, jak d�ugo le�y ju� na pod�odze, kiedy us�ysza�a czyje� kroki na schodach. Z pewno�ci� nie min�o wi�cej ni� p� godziny; za oknem nadal by�o ch�odne pi�kne popo�udnie.

Kto� zapuka� cicho do drzwi.

��Junior? Mo�emy porozmawia�?�� Mama.

Viki do�wiadczy�a dziwnego pomieszania uczu�: strachu i� ulgi, a nawet rado�ci. Tata m�g� jej przebaczy�, tata zawsze przebacza�� ale mama rozumia�a, jak straszliwe si� zachowa�a.

Viki otworzy�a drzwi i odsun�a si� do ty�u ze zwieszon� g�ow�.

��My�la�am, �e jeste� dzisiaj zaj�ta.�� Dopiero wtedy zauwa�y�a, �e Victory Smith ubrana jest w mundur: czarn� marynark� i r�kaw z b��kit nymi i czerwonymi naszywkami na ramionach. Nigdy nie widzia�a, by ge nera� nosi�a ten mundur tutaj, w Princeton, a nawet w Dow�dztwie L�do wym zarezerwowany by� na specjalne okazje, spotkania z bardzo wa�ny mi go��mi.

Genera� wesz�a cicho do pokoju.

��Uzna�am, �e to jest wa�niejsze.�� Poprosi�a gestem Ma�� Victory, by ta usiad�a obok niej. Viki spe�ni�a jej pro�b� i po raz pierwszy od kilku godzin poczu�a prawdziwy spok�j. Genera� �agodnie po�o�y�a dwie r�ce na jej ramionach.�� Wszyscy pope�nili�my kilka powa�nych� b��d�w. Wiesz, �e wasz tata i ja zgadzamy si� co do tego?

Viki pokiwa�a g�ow�.

��Tak, tak!

��Nie mo�emy przywr�ci� Goknie �ycia. Ale mo�emy j� pami�ta�, kocha� j� i naprawi� b��dy, kt�re doprowadzi�y do tej tragedii.

-Tak!

��Tw�j ojciec� i ja� uwa�ali�my, �e powinni�my trzyma� was z dala od powa�niejszych problem�w, dop�ki nie doro�niecie. Do pewnego momentu mieli�my zapewne racj�. Teraz jednak widz�, �e narazili�my was na ogromne ryzyko.

��Nie!� Mamo, czy ty nie rozumiesz? To ja i� i Gokna z�ama�y�my regu�y. To my oszuka�y�my kapitana Downinga. Po prostu nie wierzy�y�my w to, przed czym przestrzegali�cie nas z tat�.

Genera� delikatnie poklepa�a j� po ramionach. Mama by�a zaskoczona albo rozgniewana. Viki nie mia�a poj�cia, kt�re z tych przypuszcze� jest prawdziwe, a jej mama przez d�ugi czas milcza�a. Wreszcie przem�wi�a �agodnym tonem:

��Masz racj�. Sherkaner i ja pope�nili�my b��d� ale pope�ni�a� go tak�e ty i Gokna. Nikt z was nie mia� z�ych zamiar�w� ale wiesz, �e to czasami nie wystarcza. W niekt�rych grach ka�da pomy�ka mo�e mie� tragiczne konsekwencje. Ale sp�jrz na to z innej strony, Victory. Kiedy ju� wiedzieli�cie, co wam grozi, zachowali�cie si� bardzo dobrze, lepiej, ni� zachowa�oby si� na waszym miejscu wielu profesjonalist�w. Uratowali�cie dzieci pa�stwa Suabisme�

��Narazili�my ma�ego Birbopa, �eby�

Smith przerwa�a jej gniewnym wzruszeniem ramion.

��Tak. To b�dzie dla ciebie trudna lekcja, c�rko. Ja przez ca�e �ycie ucz� si� �y� z podobn� �wiadomo�ci�.�� Zn�w umilk�a, jakby odbiegaj�c my�lami gdzie� bardzo daleko od tego miejsca. Nagle Viki u�wiadomi�a sobie, �e przecie� nawet mama musi pope�nia� b��dy; nie m�wi�a o tym tylko z czystej uprzejmo�ci. Przez ca�e �ycie dzieci podziwia�y genera�. Ona sama nigdy nie m�wi�a im o tym, co robi, wiedzia�y jednak do��, by domy�la� si�, �e jej wyczyny mog�yby stanowi� tre�� dziesi�tek powie�ci przygodowych. Teraz Viki zrozumia�a nieco lepiej, jak naprawd� mo�e wygl�da� jej �ycie. Przysun�a si� troch� bli�ej matki.

��Viki, kiedy nadszed� decyduj�cy moment, ty i Gokna zrobi�y�cie to, co nale�a�o wtedy zrobi�. Wszyscy czworo zachowali�cie si� naprawd� wspaniale. Zap�acili�cie straszliw� cen�, ale je�eli nie wyci�gniemy� nie wyci�gniecie z tego odpowiedniej nauki, to b�dzie prawdziwa kl�ska, dla nas wszystkich.�� To Gokna uma�a na darmo.

��Zmieni� si�. Zrobi� wszystko, co trzeba. Powiedz mi.

��Zewn�trzne zmiany nie b�d� takie du�e. Zajmiesz si� troch� powa�niej wojskowo�ci�, mo�e do��czymy do tego jakie� �wiczenia fizyczne.

Ale ty i m�odsze dzieci musicie zdoby� jeszcze wiele wiedzy teoretycznej, ksi��kowej. Tw�j rozk�ad zaj�� nie zmieni si� zbytnio. Najwi�cej zmieni si� w twojej g�owie, b�dziemy te� traktowa� ci� zupe�nie inaczej 3ni� dotychczas. Nauka b�dzie oczywi�cie bardzo wa�na, ale musisz te� pozna� pewne ogromne, �miertelne zagro�enia. Mam nadziej�, �e nigdy nie doprowadz� do sytuacji tak krytycznej, jak ta sprzed kilku godzin, ale na d�u�sz� met� te niebezpiecze�stwa s� niepor�wnywalnie wi�ksze. Przykro mi, ale �yjemy w wyj�tkowo trudnych czasach.

��Ale i wyj�tkowo ciekawych.�� Tata zawsze to powtarza�. Ciekawe, co powie na to genera�?

��Tak. To prawda. I dlatego zrobili�my z twoim ojcem to, co zrobili�my. Lecz trzeba czego� wi�cej ni� nadziei i optymizmu, by osi�gn�� to, co zamierza Sherkaner, a ka�dy up�ywaj�cy rok b�dzie ze sob� ni�s� coraz wi�ksze zagro�enia. To, co wydarzy�o si� dzisiaj, jest tylko pocz�tkiem.

By� mo�e najtrudniejsze chwile nadejd�, kiedy b�d� ju� bardzo stara. A tw�j ojciec jest starszy ode mnie o p� pokolenia� Powiedzia�am przedtem, �e wszyscy czworo wspaniale si� dzisiaj zachowali�cie. Co wi�cej, tworzyli�cie zesp�. Czy kiedykolwiek my�la�a� o tym, �e nasza ca�a rodzina jest jak zesp�? Posiadamy jedn�, szczeg�ln� przewag� nad wszystkimi innymi; nie pochodzimy wszyscy z jednego pokolenia, ani nawet dw�ch. Przychodzili�my na �wiat w r�ny czasie. Jeste�my lojalni wzgl�dem siebie. I my�l�, �e jeste�my te� bardzo utalentowani.

Viki u�miechn�a si� do matki.

��Na pewno nikt z nas nie jest tak m�dry jak tata.

Victory si� roze�mia�a.

��No tak. Sherkaner rzeczywi�cie jest� wyj�tkowy.

Viki kontynuowa�a:

��W�a�ciwie nikt z nas, mo�e poza Jirlibem, nie mo�e si� nawet r�w na� ze studentami taty. Z drugiej strony ja i� i Gokna odziedziczy�y�my wi�cej po tobie. Potrafimy� potrafi� manipulowa� lud�mi i planowa� na wi�ksz� skal�. My�l�, �e Rhapsa i Ma�y Hrunk, kiedy ju� dorosn�, wpa suj� si� gdzie� po�rodku, mi�dzy mnie i Jirliba. A Brent wcale nie jest g�upi, jego umys� pracuje tylko w dziwny spos�b. Nie umie wsp�y� z in nymi lud�mi, ale jest najostro�niejszy z nas wszystkich. Zawsze stara si� nas ochrania�.

Genera� u�miechn�a si� do niej.

��My�l�, �e i on doskonale sobie poradzi. Zosta�o was teraz pi�cioro, Viki. Siedmioro, je�li liczy� mnie i Sherkanera. Zesp�. Twoje oceny s� bardzo trafne. Nie mo�esz jednak wiedzie�, jak wypadacie w por�wna niu z reszt� �wiata. Pozw�l, �e podam ci moj� ch�odn�, obiektywn� oce n� profesjonalisty: mo�ecie by� najlepsi. Chcieli�my da� wam jeszcze kil ka lat swobody, dzi� jednak wszystko si� zmieni�o. Chc�, by�cie wiedzie li, co si� dzieje, kiedy nadejd� czasy, kt�rych tak bardzo si� obawiam.

Chc�, by�cie mogli skutecznie dzia�a� nawet w�wczas, gdy wszyscy inni strac� ju� g�ow� i nadziej�.

Victory Junior by�a ju� do�� du�a, by wiedzie�, co to wierno�� s�u�bie i hierarchia dowodzenia.

��Wszyscy? Ja��� Wskaza�a na pagony na ramionach jej matki.

��Tak, zawsze kieruj� si� dobrem Korony. Chc� tylko powiedzie�, �e by� mo�e nadejd� jeszcze czasy� m�wi�c kr�tko, s�u�ba Koronie oznacza czasem wykonywanie innych rzeczy ni� te, kt�re wynikaj� z hierarchii.�� U�miechn�a si� do swej c�rki.�� Niekt�re ksi��ki przygodowe m�wi� prawd�, Viki. Szef wywiadu ma pewne specjalne prerogatywy� Och, chyba si� troch� zasiedzia�am. Wkr�tce porozmawiamy znowu, wszyscy razem.

Kiedy genera� ju� wysz�a, Viki jeszcze przez d�u�szy czas przechadza�a si� po swej ma�ej sypialni na szczycie wzg�rza. Nadal by�a oszo�omiona, nie czu�a ju� jednak przygniataj�cej grozy. Zawsze istnia�a jaka� nadzieja, zawsze by�o co� nowego do zrobienia. Viki cz�sto bawi�a si� z Gokn� w szpieg�w. Mama jednak nigdy nie m�wi�a im o tym, co robi, a na dodatek tak nie przypomina�a na co dzie� �o�nierza, �e dziewczynki nawet nie marzy�y, by kiedykolwiek mog�y p�j�� w jej �lady. Prowadzenie firm zwi�zanych z prac� wywiadu, takich, jakie za�o�y� kiedy� Hrunkner Unnerby, wydawa�o si� bardziej realistyczne. Teraz�

Viki bawi�a si� przez chwil� domkiem dla lalek Gokny. Pomy�la�a, �e ju� nigdy nie pok��ci si� z Gokn� o te plany. Zesp� mamy poni�s� pierwsz� strat�. Teraz jednak wiedzieli ju�, �e s� zespo�em: Jirlib i Brent, Rhapsa, Ma�y Hrunk, Viki, Victory i Sherkaner. Naucz� si� robi� wszystko, co w ich mocy. A to powinno wystarczy�.

Dla Ezra Vinha lata p�yn�y szybko i to nie tylko ze wzgl�du na kr�tkie wachty. Czas, jaki up�yn�� od zasadzki, stanowi� niemal jedn� trzeci� jego �ycia. Przez wszystkie te lata zachowywa� si� niemal dok�adnie tak, jak to sobie kiedy� obieca�; by� wr�cz nieludzko cierpliwy, nie poddawa� si� rozpaczy i wci�� my�la� o tym, jak zniszczy� Tomasa Nau i odebra� mu to, co jeszcze przetrwa�o. Kiedy� ba� si�, �e to oczekiwanie zamieni si� w udr�k�, kt�rej nie b�dzie ko�ca.

Tak. Zachowywa� ogromn� cierpliwo��. Do�wiadcza� te� b�lu� i wstydu. Nie obawia� si� ju� jednak o przysz�o��. I cho� nadal nie zna� szczeg��w, sama �wiadomo��, �e pracuje dla Phama Nuwena, dawa�a mu pewno��, �e kiedy� jednak zatriumfuj�. Najwi�ksz� niespodziank� by�o jednak spostrze�enie, kt�re czyni� coraz cz�ciej, kiedy zastanawia� si� nad przesz�o�ci�; w pewnym sensie te lata przynosi�y mu wi�cej satysfakcji ni� wszystkie poprzednie. Dlaczego?

Grupmistrz Nau umiej�tnie wykorzystywa� dost�pny sprz�t medyczny i utrzymywa� najpotrzebniejszych specjalist�w, takich jak t�umaczy, niemal w nieustaj�cej aktywno�ci. Trixia mia�a teraz ponad czterdzie�ci 3lat. Ezr widywa� j� niemal codziennie, kiedy by� na wachcie, a ma�e zmiany, jakie dostrzega� na jej twarzy, rozdziera�y mu serce.

W Trixii zachodzi�y jednak r�wnie� inne zmiany, kt�re pozwala�y mu wierzy�, �e jego cz�ste odwiedziny i up�ywaj�ce lata zbli�aj� ich do siebie.

Kiedy przychodzi� o zwyk�ej porze do jej male�kiej celi na Strychu Hammerfest,Trixia go ignorowa�a. Kiedy� jednak przyby� o jakie� sto sekund p�niej ni� zwykle. Trixia siedzia�a zwr�cona do drzwi.

��Sp�ni�e� siꠗ powiedzia�a tym samym oboj�tnym, a jednocze�nie zniecierpliwionym tonem, kt�rego u�ywa�a czasem Reynolt. Wszyscy fiksaci byli bardzo czuli na punkcie punktualno�ci. Ale � Trixia zauwa�y�a jego nieobecno��.

A on zauwa�y�, �e Trixia zaczyna sama dba� o siebie. Kiedy przychodzi� na ich sesje, w�osy Trixii by�y zaczesane do ty�u, niemal ca�kiem g�adko. Coraz cz�ciej te� ich rozmowy nie by�y tak bardzo monotematyczne�

przynajmniej je�li odpowiednio dobiera� tematy.

Tego dnia Ezr przyby� do jej celi punktualnie, lecz przemyci� ze sob� drobny upominek�� dwa delikatne ciasteczka z saloniku Benny�ego.

��Dla ciebie�� powiedzia�, wysuwaj�c w jej stron� jedno z ciastek.

Smakowity zapach wype�ni� ca�� cel�. Trixia patrzy�a na� przez moment, jakby zdumiona tym �mia�ym gestem. Potem zby�a go machni�ciem r�ki.

��Mia�e� przynie�� mi zam�wienia z innych dzia��w.

Westchn��. Zostawi� jednak ciastko przymocowane do wysi�gnika obok jej r�ki.

��Tak, mam je.�� Ezr usiad� na swym zwyk�ym miejscu obok drzwi.

Dzisiejsza lista nie by�a zbyt d�uga. Fiksacja mog�a czyni� cuda, ale bez spoiny normalnego, zdrowego rozs�dku wyniki prac prowadzonych przez r�ne grupy specjalist�w nie ��czy�yby si� ze sob� w �aden spos�b. Ezr i inni normalni ludzie zbierali te wyniki i starali si� wyszuka� w nich co�, co mog�oby zainteresowa� badaczy innych specjalno�ci. Rezultaty ich po szukiwa� wysy�ane by�y do g�ry, do Naua, i z powrotem na d�, jako te maty kolejnych zada�.

Dzisiaj Trixia nie mia�a �adnych problem�w z przek�adem nades�anych tekst�w, cho� przy niekt�rych mrucza�a gniewnie:

��Strata czasu�

��Rozmawia�em te� z Rit� Liao. Jej programi�ci s� bardzo zadowoleni z materia��w, kt�re im podsy�asz. Zaprojektowali pakiet aplikacji finansowych i oprogramowanie sieci, kt�re powinno si� doskonale sprawdzi� w nowych mikroprocesorach Paj�k�w.

Trixia kiwa�a g�ow�.

��Tak, tak, rozmawiam z nimi codziennie.�� T�umacze zaskakuj�co dobrze wsp�pracowali z programistami niskiego poziomu i specjalistami od prawa i finans�w. Zdaniem Ezra dzia�o si� tak dlatego, �e t�umacze nie mieli poj�cia o tych dziedzinach, tak jak programi�ci i prawnicy nie mie li poj�cia o t�umaczeniu.

��Rita chce utworzy� na planecie firm� zajmuj�c� si� sprzeda�� program�w. Powinna pokona� miejscow� konkurencj�, ale potrzebujemy materia��w j�zykowych.

��Tak, tak, wymy�li�am ju� nawet nazw�. Ale na razie jest za wcze�nie.

Jeszcze przez d�u�szy czas rozmawia� z ni� na ten temat, pr�buj�c cho� w przybli�eniu okre�li� dat� rozpocz�cia projektu, kt�r� m�g�by potem poda� Ricie Liao. Trixia wsp�pracowa�a r�wnie� z twardog�owymi zajmuj�cymi si� wstawianiem, wi�c ich wsp�lna opinia stanowi�a prawdopodobnie wiarygodny punkt odniesienia. Jako�� wstawie� dokonywanych poprzez sie� komputerow��� nawet przy ogromnej wiedzy i doskona�ym planowaniu�� zale�a�a g��wnie od jako�ci tej sieci. Musieli czeka� jeszcze co najmniej pi�� lat na rozw�j prawdziwego rynku oprogramowania i nieco d�u�ej na pocz�tki prawdziwej sieci publicznej Paj�k�w. Do tej pory praktycznie nie mogli przeprowadza� �adnych wi�kszych operacji na powierzchni planety. Nawet teraz mogli wp�ywa� na rozw�j Paj�k�w jedynie poprzez sie� wojskow� Akord.

Ezr szybko�� zbyt szybko�� dotar� do ostatniego punktu na li�cie. Osobie postronnej m�g� wydawa� si� on nieistotny, Ezr wiedzia� jednak z do�wiadczenia, �e b�dzie to spory k�opot.

��Nowy temat, Trixio, a w�a�ciwie problem translatorski; chodzi o kolor, kt�ry nazywasz �kraciasty�. Zauwa�y�em, �e nadal u�ywasz tego okre�lenia w opisach scen wizualnych. Fizjolog�

��Kakto.�� Trixia zmru�y�a lekko oczy. Wsp�pracuj�cych ze sob� fiksat�w ��czy�a niemal telepatyczna blisko�� albo te� dzieli�a ogromna nienawi��, spotykana tylko romantycznych powie�ciach o �rodowisku akademickim. Norm Kakto i Trixia oscylowali pomi�dzy tymi dwoma stanami.

��Tak. Hm, wi�c doktor Kakto wyg�osi� przy mnie d�ugi wyk�ad o naturze wzroku i spektrum elektromagnetycznego i zapewni� mnie, �e okre�lenie �kraciasty� w odniesieniu do koloru w�a�ciwie nic nie znaczy.

Trixia zmarszczy�a brwi i przez moment wygl�da�a znacznie starzej, ni� chcia�by j� widzie� Ezr.

��To realne s�owo. Ja je wybra�am. Kontekst wskazywa���� Bruzda przecinaj�ca jej czo�o pog��bi�a si� jeszcze bardziej. Cz�sto to, co pocz�t kowo uwa�ano za pomy�k� t�umacza, okazywa�o si� p�niej mo�e.nie do s�ownie prawd�, ale przynajmniej kluczem do jakiego� nierozpoznanego aspektu rzeczywisto�ci Paj�k�w. Lecz zafiksowani t�umacze, nawet Trixia, mogli si� myli�. W pierwszych przek�adach, kiedy wraz z innymi wci�� bada�a dopiero nieznan� rzeczywisto�� obcej rasy, u�ywa�a wielu �atwych i nieprecyzyjnych okre�le�; wiele z nich musia�a p�niej odrzuci�.

Problem polega� na tym, �e fiksaci nie�atwo zmieniali pogl�dy. Trixii niewiele brakowa�o do prawdziwego wybuchu. Nie przejawia�o si� to w jaki� ekstremalny spos�b. Cz�sto marszczy�a brwi, cho� nie 3tak mocno. I nawet kiedy milcza�a, bez ustanku pisa�a co� na swojej klawiaturze. Wyniki jej analizy rzuca�y jasne plamy �wiat�a na �ciany. Oddycha�a coraz szybciej, z coraz wi�kszym zdenerwowaniem analizuj�c krytyk� w g�owie i w po��czonej z ni� sieci. Nie znajdowa�a �adnego kontrargumentu.

Ezr wyci�gn�� r�k�, dotkn�� jej ramienia.

��To nie wszystko, Trixio. Odby�em z Kakto d�u�sz� rozmow� na ten temat.�� W rzeczywisto�ci Ezr omal nie zadr�czy� fizjologa pytaniami. Cz�sto tylko w ten spos�b mo�na by�o porozumie� si� z zafiksowanym naukowcem: skoncentrowa� si� na jego specjalno�ci oraz konkretnym problemie i zadawa� pytania na r�ne sposoby. Taka technika stosowana nieumiej�tnie mog�a szybko doprowadzi� do ko�ca rozmowy. Nawet po siedmiu latach sp�dzonych na wachcie Ezr nie by� ekspertem w tej dziedzinie, w ko�cu uda�o mu si� jednak sprowokowa� Kakto do sformu�owania alternatywnego wyja�nienia:

��Zastanawiali�my si�, czy Paj�ki nie maj� takiej nadwy�ki metod wizualnych, �e ich m�zg musi mie� wielowarstwowy dost�p, to znaczy, przez u�amek sekundy Paj�k widzi w jednym zakresie widmowym, przez kolejny u�amek w innym. By� mo�e przynosi to efekt� marszczenia, nachodzenia na siebie poszczeg�lnych obraz�w.

W�a�ciwie Kakto uzna� t� hipotez� za niedorzeczn�, twierdzi�, �e nawet je�li m�zg Paj�k�w m�g�by niemal jednocze�nie postrzega� r�ne zakresy widma, to na poziomie �wiadomej percepcji zachowany zosta�by ci�g�y, niezm�cony obraz.

�Kiedy wypowiada� te s�owa, Trixia zamar�a niemal w ca�kowitym bezruchu, tylko jej palce nadal stuka�y w klawiatur�. Jej spojrzenie, kt�re do tej pory bezustannie w�drowa�o z miejsca na miejsce, przez d�ug� sekund� spocz�o� prosto na oczach Ezra. M�wi� co�, co by�o wa�ne i zawiera�o si� w obr�bie jej fiksacji. Potem odwr�ci�a wzrok, zacz�a co� mamrota� pod nosem i jeszcze szybciej uderza� w klawiatur�. Oczy zn�w zacz�y �ledzi� obrazy widoczne tylko na jej wy�wietlaczu. Wreszcie wykrzykn�a:

��Tak! To wszystko t�umaczy. Nigdy si� nad tym nie zastanawia�am.

wybiera�am to s�owo ze wzgl�du na kontekst, ale��� Na �cianach pojawi �y si� daty i nazwy miejsc. Ezr pr�bowa� nad��y� za Trixi�, kt�ra odnosi �a si� po kolei do poszczeg�lnych przypadk�w, lecz jego wy�wietlacz na dal by� odizolowany od sieci Hammerfest, musia� wi�c polega� tylko na jej gestach.

Ezr u�miechn�� si� do siebie. W tej chwili Trixia zachowywa�a si� niemal normalnie, nawet je�li nieco za gwa�townie�

��Sp�jrz! Pr�cz tego jednego przypadku przeci��enia b�lu wszyst kie u�ycia s�owa �kraciasty� zwi�zane by�y z niskim poziomem wilgotno �ci i szerokim pasmem �wiat�a. W tych sytuacjach ca�y kolor� vetmoot3�

��U�ywa�a teraz wewn�trznego �argonu, niezrozumia�ego j�zyka, kt�rym porozumiewali si� zafiksowani t�umacze.�� Zmieni� si� tryb j�zyka. Potrzebowa�am specjalnego okre�lenia, a �kraciasty� wydaje si� najtrafniejsze.

S�ucha� i obserwowa� Trixi�. Niemal widzia�, jak zrozumienie rozprzestrzenia si� po jej umy�le, ustala nowe po��czenia, bez w�tpienia poprawia wszystkie poprzednie przek�ady. Tak, to musia�a by� prawda. Twardog�owi nie mogli narzeka� na okre�lenie �kraciasty�.

W sumie by�a to bardzo udana sesja. Na koniec Trbda sprawi�a mu cudown� niespodziank�. Nie przerywaj�c ani na chwil� rozmowy, si�gn�a jedn� r�k� po ciastko, oderwa�a je od zamocowania i przez moment patrzy�a na delikatn� pian� i ciasto, jakby nagle rozpozna�a, czym jest ciastko, i przypomina�a sobie przyjemno�� zwi�zan� z jedzeniem takich rzeczy. Potem wetkn�a je do ust, a delikatna pianka rozprysn�a si� kolorowymi kroplami na jej wargach. Przez moment Ezr my�la�, �e Trixia si� krztusi, ale w rzeczywisto�ci by� to radosny �miech. Pogryz�a, prze�kn�a� i po chwili westchn�a z ukontentowaniem. Ezr po raz pierwszy widzia�, by by�a zadowolona z czego�, co nie wi�za�o si� w �aden spos�b z jej fiksacj�.

Nawet jej d�onie znieruchomia�y na kilka sekund. Potem spyta�a:

��No dobrze, co� jeszcze?

Dopiero po chwili pytanie dotar�o do oszo�omionego Ezra.

��Hm��� W�a�ciwie by� to ostatni punkt na jego li�cie. Ale co za ra do��! Ciastko uczyni�o cud.�� Jeszcze jedna rzecz, Trixio. Co�, o czym po winna� wiedzie�.�� Mo�e co�, co wreszcie zrozumiesz.�� Nie jeste� maszyn�, jeste� ludzk� istot�.

Te s�owa nie wywar�y na niej jednak �adnego wra�enia. Mo�e ich nawet nie s�ysza�a. Jej palce zn�w uderza�y w klawiatur�, oczy �ledzi�y obrazy widoczne tylko na wy�wietlaczu. Ezr odczeka��kilka sekund, ale Trixia nie zwraca�a na� ju� uwagi. Westchn�� i odwr�ci� si� do drzwi celi.

Nast�pnie, dziesi��, mo�e pi�tna�cie sekund po tym, jak do niej m�wi�, Trixia podnios�a nagle wzrok. Tym razem na jej twarzy pojawi� si� wyraz zdumienia.

��Naprawd�? Nie jestem maszyn�?

��Nie. Jeste� osob�.

��Och.�� Zn�w zupe�ny brak zainteresowania. Powr�ci�a do pracy, porozumiewaj�c si� przez ��cze audio z jej niewidzialnymi zafiksowanymi wsp�pracownikami. Ezr wymkn�� si� cicho na zewn�trz. Kilka lat temu czu�by si� zdruzgotany albo przynajmniej zniech�cony tak ch�odn� reakcj�.

Teraz wiedzia�, �e to normalna rzeczywisto�� twardog�owych. A on przebi� si� przez ni� na moment. Lecia� powoli przez labirynt korytarzy. Zazwyczaj te kr�te, w�ski tunele dzia�a�y mu na nerwy. Co dwa metry drzwi do kolejnych cel, z prawej strony, u g�ry, z lewej i na dole. A gdyby wybuch�a tu panika? Gdyby trzeba by�o ewakuowa� wszystkich w po�piechu? Ale dzisiaj� wr�ci�o do niego echo, i nagle u�wiadomi� sobie, �e gwi�d�e.

Ann� Reynolt czeka�a na niego przy wyj�ciu do g��wnego pionowego korytarza Hammerfest. Wskaza�a na pojemnik, kt�ry ci�gn�� za sob�.

��Zabior� to.

Cholera. Mia� przecie� zostawi� drugie ciastko Trijrii. Odda� pojemnik Reynolt.

��Wszystko posz�o dobrze. Napisz� o tym w raporcie�

��My�l�, �e wys�ucham tego raportu ju� teraz�� przerwa�a mu Reynolt, wskazuj�c w d� tunelu. Przytrzyma�a si� �ciennego uchwytu, zmieni�a pozycj� cia�a i ruszy�a w d�. Ezr lecia� za ni�. Kiedy mijali otwory w kesonie, blask OnOff prze�wieca� przez cienk� warstw� diamentu. Potem zn�w wr�cili do sztucznego �wiat�a, gdy w�drowali coraz dalej w g��b Diamentu Pierwszego. Kryszta�owe p�askorze�by wygl�da�y r�wnie �wie�o jak w dniu, w kt�rym zosta�y wykonane, tu i �wdzie jednak pojawi�y si� zabrudzenia pozostawione przez stopy i r�ce ludzi przechodz�cych korytarzem. Na LI by�o ju� niewielu niewykwalifikowanych fiksat�w, z pewno�ci� nie do�� wielu, by utrzyma� emergenck� perfekcj�. Na dnie korytarza skr�cili w prawo, nadal posuwaj�c si� lekko w d� i mijaj�c po drodze biura i laboratoria�� wszystkie dobrze ju� znane Ezrowi. Klinika fiksat�w. Tu Ezr by� tylko raz. Klinika by�a pilnie strze�ona i monitorowana, lecz nie ca�kiem niedost�pna. Pham, wielki przyjaciel Truda Silipana, cz�sto tutaj go�ci�. Ezr unika� jednak tego miejsca; tutaj kradziono ludziom dusze.

Biuro Reynolt znajdowa�o si� tam, gdzie zawsze, na ko�cu korytarza, za prostymi drzwiami. Dyrektor zasob�w ludzkich usiad�a w swoim krze�le i otworzy�a pojemnik, kt�ry odebra�a Ezrowi.

Vinh udawa�, �e wcale nie przejmuje si� t� wizyt�, rozgl�da� si� spokojnie po pokoju. Nic nowego, fe same nagie �ciany, skrzynie i na poz�r chaotycznie u�o�ony sprz�t�� po kilkudziesi�ciu latach, jakie Reynolt sp�dzi�a na wachcie, nadal by�o to jedyne umeblowanie jej biura. Nawet gdyby nie wiedzia� o tym od Phama, Ezr ju� dawno temu domy�li�by si�, �e Ann� Reynolt jest fiksatem. Przedziwnym, zorientowanym na ludzi, ale jednak fiksatem.

Reynolt najwyra�niej nie by�a zaskoczona zawarto�ci� pojemnika.

Pow�cha�a ciastko z min� technika bakterium oceniaj�cego stopie� fermentacji szlamu.

��Bardzo aromatyczne. Ciastka i przek�ski nie nale�� do diety zafiksowanych specjalist�w, panie Vinh.

��Przepraszam. To mia�a by� tylko taka� ma�a nagroda. Nie robi� tego cz�sto.

��To prawda. W�a�ciwie nie robi� pan tego nigdy do tej pory.�� Spojrza�a mu w twarz, potem odwr�ci�a wzrok.�� Min�o trzydzie�ci lat, panie Vinh. Siedem lat pa�skiej aktywno�ci. Wie pan, �e twardog�owi nie reaguj� na takie �nagrody�; ich system motywacyjny mie�ci si� w obr�bie ich fiksacji. Nie� my�l�, �e nadal pr�buje pan skrycie obudzi� mi�o�� w doktor Bonsol.

��Za pomoc� ciasteczek?

Reynolt u�miechn�a si� do� kwa�no. Zwyk�y fiksat nie zauwa�y�by sarkazmu w tym pytaniu. Reynolt wyczu�a go natychmiast, cho� oczywi�cie nie zrobi�o to na niej �adnego wra�enia.

��Mo�e raczej za pomoc� zapachu. Przypuszczam, �e zaliczy� pan nie kt�re kursy z neurologii Queng Ho i dowiedzia� si� pan z nich, �e szlaki bod�c�w w�chowych maj�,bezpo�redni dost�p do wy�szych o�rodk�w.

Hm?�� Przez chwil� przygl�da�a mu si� badawczo niczym dziwnemu oka zowi owada.

W�a�nie tego uczono mnie na kursach. A ciastko by�o czym�, czego Trixia nie w�cha�a, odk�d zosta�a zafiksowana. Przez moment �ciany otaczaj�ce prawdziw� Trixi� sta�y si� cienkie jak jedwab. Przez moment Ezr jej dotyka�.

Ezr wzruszy� ramionami. Reynolt by�a naprawd� bardzo inteligentna.

Gdyby kiedykolwiek chcia�a przyjrze� mu si� z bliska, z pewno�ci� nie zdo�a�by ukry� przed ni� niczego. Prawdopodobnie starczy�oby jej inteligencji, by zdemaskowa� Phama Nuwena. Ratowa� ich jedynie�f akt, �e obaj pozostawali na skraju jej fiksacji. Gdyby Ritser Brughel mia� szpiegacho� w po�owie tak dobrego jak ona, Pham i ja ju� by�my nie �yli.

Reynolt odwr�ci�a si� od niego i przez moment patrzy�a na obrazy na swym wy�wietlaczu.

��Pa�skie zachowanie nie wyrz�dzi�o �adnych szk�d�� przem�wi�a wreszcie.�� W pewnym sensie fiksacja to bardzo silny stan. Mo�e wydaje si� panu, �e dostrzega jakie� zmiany w zachowaniu doktor Bonsol, ale prosz� pomy�le� o tym: przez ostatnie kilka lat wszyscy najlepsi t�uma cze zacz�li przybiera� sztuczne pozy. Je�li wp�ynie to w ujemny spos�b na ich wydajno��, zabierzemy ich do kliniki i poddamy przestrojeniu�

Je�li jednak zn�w spr�buje pan aktywnie manipulowa� doktor Bonsol, zabroni� panu kolejnych wizyt.

By�a to ca�kiem realna gro�ba, ale Ezr pr�bowa� obr�ci� j� w �art:

��C� to, nie b�dzie mi pani grozi� �mierci�?

��Moja ocena, panie Vinh�� pa�ska wiedza o Epoce �witu Ludzko�ci jest bardzo cenna. ��czy pan efektywnie co najmniej cztery moje grupy, wiem te�, �e grupmistrz cz�sto korzysta z pa�skich rad. Niech pan jednak nie pope�ni b��du; dzia� t�umacze� poradzi sobie i bez pana. Je�li jeszcze raz mnie pan zirytuje, nie zobaczy pan doktor Bonsol a� do zako�czenia misji.

Pi�tna�cie lat? Dwadzie�cia?

Ezr wpatrywa� si� w ni� przez moment, wiedz�c, �e musi ca�kiem powa�nie traktowa� jej gro�b�. Ta kobieta by�a naprawd� nieub�agana. Nie po raz pierwszy zastanawia� si�, jaka by�a przedtem. Nie on jeden. Trud Silipan raczy� wszystkich klient�w salonu Benny�ego swymi domys�ami w tej kwestii. Klika Xevalle by�a kiedy� drug� co do wielko�ci si�� na politycznej arenie Emergencji; Trud twierdzi�, �e Reynolt zajmowa�a w niej bardzo wysok� pozycj�. Kiedy� by�a mo�e nawet wi�kszym potworem ni� Tomas Nau. Przynajmniej niekt�rzy z nich zostali ukarani; zgnieceni przez w�asnych pobratymc�w. Ann� Reynolt upad�a bardzo nisko, zmieniaj�c si� z szatana w jego nie�wiadome narz�dzie.

Bez wzgl�du na to, czy czyni�o j� to kim� lepszym, czy gorszym, zagra�a�o mu.

Tej nocy, kiedy le�a� sam w ciemno�ci swego pokoju, Ezr opisa� to spotkanie Phamowi.

��Mam wra�enie, �e gdyby Reynolt zosta�a kiedykolwiek przeniesio na do dzia�u Brughla, zdemaskowa�aby nas w ci�gu kilku Ksekund.

Chichot Nuwena dociera� do Ezra jako chrapliwe buczenie.

��Ale do takiego przeniesienia nigdy nie dojdzie. Tylko ona utrzymuje w ca�o�ci dzia� twardog�owych. Przed bitw� mia�a do dyspozycji czterystu niezafiksowanych specjalist�w, teraz musi bzz zzzt.

��Powt�rz to ostatnie.

��Powiedzia�em, �e teraz musi polega� na niedo�wiadczonym i niedouczonym personelu.

Czasami Ezr musia� prosi� nawet trzy lub cztery razy o powt�rzenie.

Lecz i tak by� to du�y post�p w stosunku do j�zyka migoc�cych �wiate�, kt�rym pos�ugiwali si� na pocz�tku. Teraz, kiedy Ezr udawa�, �e k�adzie si� spa�, mia� wsuni�ty g��boko do ucha milimetrowy lokalizator. S�ysza� g��wnie buczenie i szum, jednak przy odpowiedniej wprawie m�g� te� rozr�ni� ukryte w owym szumie s�owa. Lokalizatory znajdowa�y si� w ca�ym pokoju i we wszystkich kwaterach Kupc�w. Sta�y si� tug��wnym narz�dziem szpiegowskim Brughla i Naua.

��Mo�e jednak nie powinienem pr�bowa� tej sztuczki z ciastkiem.

���Mo�e. Ja nie robi�bym czego� tak oczywistego.�� AlePham Nuwennie by� zakochany w Trbcii Bonsol.�� Rozmawiali�my ju� o tym Fiksaci Brughla s� pot�niejszym narz�dziem, ni� mogli�my sobie wyobrazi�. W�sz� przez ca�y czas i potrafi� przejrze� takich��� Ezr nie zrozumia� tego s�owa:

�naiwnych�? �niewinnych�?, wola� jednak nie pyta� o wyja�nienie�� �ludzi jak ty. Musisz zdawa� sobie z tego spraw�. Z pewno�cji� domy�laj� si�, �e nie wierzysz w ich historyjk� o masakrze Diema. Wiedz�, �e jeste� wrogo nastawiony. Orientuj� si�, �e co� knujesz albo przynajinniej chcia�by�.

Twoje uczucia dla Bonsol zapewniaj� ci pewn� os�on�; mniejsze k�amstwo, kt�re kryje wi�ksze. Jak moja sprawa z Zamle Eng.

��Tak.�� Ale chyba b�d� musia� uspokoi� si� na jaki� czasl�� Wi�c uwa�asz, �e Reynolt nie stanowi du�ego zagro�enia?

Przez chwil� s�ysza� tylko buczenie i syki; mo�e Pham riic nie m�wi�.

��Wr�cz przeciwnie,Vinh. Na d�u�sz� met� to w�a�nie oifa jest dla nas najwi�kszym zagro�eniem.

��Ale nie pracuje w s�u�bie bezpiecze�stwa.

��Nie, ale opiekuje si� szpiegami Brughla, poprawia ich biedne m�zgi, kiedy zaczynaj� dryfowa�. Phuong i Hom mog� si� zajmowa� tylko prostszymi przypadkami; Trud udaje, �e mo�e zrobi� wszystko, ale wykonuje tylko jej polecenia. O�miu zafiksowanych programist�w Reynolt bez przerwy bada kody naszej floty. Trzech z nich wci�� pr�buje rozgry�� lokalizatory. W ko�cu odkryje, jak ich przechytrzy�em. Bzz be�kot Bo�e! W�adz�, jak� ma Nau.�� G�os Phama umilk� raptownie, Ezr s�ysza� tylko buczenie i trzaski.

Wyci�gn�� r�k� spod koca i w�o�y� palec do ucha, wpychaj�c g��biej male�ki lokalizator.

��Powt�rz. Jeste� tam jeszcze?

bzzt

��Jestem. Reynolt jest �miertelnie niebezpieczna. Wcze�niej czy p�niej b�dziemy musieli j� usun��.

��Zabi� j�?�� S�owa te uwi�z�y Ezrowi w gardle. Cho� szczerze nienawidzi� Naua, Brughla i ca�ego systemu fiksacji, nie potrafi� nienawidzi� Ann� Reynolt. Na sw�j ograniczony spos�b opiekowa�a si� niewolnikami.

Nie wiedzia�, kim by�a kiedy�, lecz teraz stanowi�a tylko narz�dzie.

��Mam nadziej�, �e nie! Mo�e� gdyby Nau po�kn�� przyn�t�, gdyby zacz�� u�ywa� lokalizator�w w Hammerfest. Wtedy byliby�my tam r�wnie bezpieczni jak tutaj. Je�li dojdzie do tego, nim twardog�owi Reynolt zrozumiej�, �e to pu�apka�

��Ale przecie� w�a�nie dlatego wszystko op�niamy, �eby jej ludzie mogli lepiej zbada� lokalizatory.

��Tak. Nau nie jest g�upcem. Nie martw si�. Trzymam r�k� na pulsie.

Je�li Reynolt zanadto si� zbli�y� zajm� si� ni�.

Przez chjwil� Ezr pr�bowa� wyobrazi� sobie, co mo�e zrobi� Pham, potem jednak odsun�� od siebie te my�li. Nawet po dw�ch tysi�cach lat pami�� o Phamie Nuwenie zajmowa�a szczeg�lne miejsce w uczuciach Rodziny Vin�i. Ezr przypomnia� sobie zdj�cia, kt�re widzia� w gabinecie swego ojca, historie, kt�re opowiada�y mu ciotki. Nie wszystkie znajdowa�y si� w archiwach Queng Ho. Oznacza�o to, �e opowie�ci te nie s� prawdziwe albo �e to bardzo osobiste wspomnienia, prawdziwe opinie babci Sury i jej dzieci� o Phamie Nuwenie. Kochali go nie tylko za to, �e stworzy� wsp�czesne Queng Ho, nie tylko za to, �e by� Dziadkiem dla wszystkich Rodzin Vinhi Niekt�re z tych opowie�ci ukazywa�y inne, drapie�ne oblicze Nuwena.

Ezr otworzy� oczy, rozejrza� si� po ciemnym pokoju. Delikatny blask lampki o�wietla� jego kombinezon zamkni�ty w szafie, ciastko spoczywaj�ce na jego biurku. Rzeczywisto��.

��Pham, a co naprawd� mo�esz zrobi� za pomoc� lokalizator�w?

Milczenie. Odleg�y szum.

��Co mog� zrobi�? C�, na pewno nie mog� zabi� nie bezpo�rednio. Ale nadaj� si� do czego� wi�cej ni� to beznadziejne ��cze audio. To wymaga praktyki, ale zdziwi�by� si�, widz�c, jakich sztuczek mog� dokona� te male�stwa.�� D�uga pauza.�� Do diab�a, musisz si� ich nauczy�. Mo�e si� zdarzy� tak, �e nie nawi��esz ze mn� ��czno�ci, a tylko one b�d� mog�y uratowa� ci� przed zdemaskowaniem. Powinni�my si� spotka� osobi�cie�

��Co? Twarz� w twarz? Jak?�� Dziesi�tki, mo�e ju� setki razy rozmawiali z Phamem tak jak teraz, niczym wi�niowie stukaj�cy w �ciany lochu.

Publicznie widywali si� rzadziej ni� podczas poprzednich wacht. Nuwen m�wi�, �e Ezr nie potrafi jeszcze do�� dobrze kontrolowa� swoich oczu i j�zyka cia�a, �e szpiedzy mogliby si� czego� domy�li�. Teraz�

��Tu, w kwaterach, Brughel i jego fiksaci polegaj� na lokalizatorach.

Pomi�dzy balonami s� miejsca, w kt�rych ich stare kamery ju� nie dzia�aj�.

Je�li spotkamy si� tam, otrzymaj� tylko ten sygna�, kt�ry ja przeka�� im przez lokalizatory. Problem w tym, �e szpiedzy na pewno opieraj� si� te� na statystyce. Kiedy� zajmowa�em si� dzia�em bezpiecze�stwa floty, co� w rodzaju operacji prowadzonych przez Brughla, tyle �e znacznie �agodniejsze. Istnia�y programy, kt�re wychwytywa�y podejrzane zachowania�� kto chowa� si� w jakich� zakamarkach i kiedy, dziwne rozmowy, awarie sprz�tu. Dzia�a�o to naprawd� nie�le, nawet je�li nie mog�em z�apa� winowajc�w na gor�cym uczynku. Fiksaci i komputery musz� by� tysi�c razy skuteczniejsi. Za�o�� si�, �e maj� analizy si�gaj�ce pocz�tk�w LI.

Zbieraj� wszystkie dane, pozornie niewinne zachowania kumuluj� si�, a� kt�rego� dnia Ritser Brughel ma w r�ku poszlaki, a p�niej i dowody. A my ju� nie �yjemy.

Bo�e Handlu.

��Ale mo�emy przecie� ukry� prawie wszystko!�� Dop�ki Emergenci b�d� polega� na lokalizatorach Queng Ho.

��Prawie. Kiedy� si� o tym przekonaj�.�� Nawet poprzez buczenie i szum Ezr s�ysza� chichot Phama.

��Kiedy mo�emy si� spotka�?

��Spr�bujmy zrobi� to tak, �eby analitycy Brughla niczego nie zauwa�yli. Chwileczk� Schodz� z wachty za nieca�e dwie�cie Ksekund.

Kiedy ty zn�w wr�cisz, ja b�d� ju� aktywny. My�l�, �e spotkamy si� w�a�nie wtedy.

Ezr westchn��. Za p� roku �ycia. Ale jako� wytrzyma.

Salonik Benny�ego by� pocz�tkowo nielegalnym przedsi�wzi�ciem, jawnym dowodem istnienia wielkiego czarnego rynku�� jednej z najwi�kszych zbrodni w poj�ciu Emergent�w; w czystym nese Queng Ho termin �czarny rynek� istnia�, ale oznacza� �handel, kt�ry trzeba prowadzi� w ukryciu ze wzgl�du na niech�� miejscowych Klient�w�. W ma�ej spo�eczno�ci LI prowadzenie handlu w ukryciu by�o praktycznie niemo�liwe.

Podczas pierwszych lat dzia�alno�ci saloniku tylko wstawiennictwo Qiwi Lisolet chroni�o go przed likwidacj�. Teraz� Benny Wen u�miechn�� si� do siebie, ustawiaj�c napoje i jedzenie pod barem. Teraz sp�dza� tu wszystkie wachty. Co wa�niejsze, by�o to zaj�cie, z kt�rym jego ojciec m�g� radzi� sobie niemal sam, kiedy on i Gonie pozostawali w u�pieniu. Hunte Wen nadal by� cichym, mi�ym, lekko roztargnionym cz�owiekiem, nigdy te� nie powr�ci� do swych naukowych zainteresowa�. Uwielbia� za to zarz�dza� salonikiem. Kiedy robi� to sam, w salonie dzia�y si� czasem dziwne rzeczy.

Czasami mia� �mieszne i niepraktyczne pomys�y, niekiedy przeprowadza� doskona�e usprawnienia. Kiedy� na przyk�ad wy�ebra� perfumowany lakier z rafinerii substancji lotnych. Lakier w niewielkich ilo�ciach wydziela� przyjemny zapach, ale po�o�ony na �cianach saloniku straszliwie cuchn��.

Przez jaki� czas �ycie towarzyskie kwater toczy�o si� w najwi�kszej �wietlicy. Innym zn�w razem�� cztery lata p�niej�� kiedy ojciec Qiwi wynalaz� przystosowan� do zerowego ci��enia winoro�l i po��czony z ni� ekosystem, Hunte Wen udekorowa� ni� �ciany i meble salonu, zamieniaj�c go w pi�kn�, przypominaj�c� park przestrze�.

Winoro�le i kwiaty nadal tu pozostawa�y, cho� Hunte nie by� na wachcie ju� od dw�ch lat.

Benny odepchn�� si� od baru, rozpoczynaj�c d�ugi obch�d sali. Roznosi� napoje i jedzenie do poszczeg�lnych stolik�w, przyjmuj�c w zamian papierowe kwitki. Postawi� w�a�nie ba�k� piwa i pojemnik z jedzeniem przed Trudem Silipanem. Silipan poda� mu kwitek z t� sam� co zawsze cwan� min�. Najwyra�niej uwa�a�, �e obietnica nie ma �adnego znaczenia, �e p�aci tylko dla formalno�ci.

Benny u�miechn�� si� i ruszy� dalej. Kim by�, �eby spiera� si� z Silipanem�� i w pewnym sensie Trud mia� racj�. Lecz od pierwszych wacht bardzo ma�o os�b odm�wi�o wprost spe�nienia danej wcze�niej obietnicy.

Owszem, wielu pr�bowa�o si� jako� wykr�ci�. Jedyne przys�ugi, jakie m�g� wy�wiadcza� Trud, dotyczy�y us�ug fiksat�w. Oczywi�cie zawsze wynajdywa� jakie� trudno�ci�� nie m�g� znale�� odpowiednichspecjalist�w, nie mia� do�� czasu, by wydoby� od twardog�owych najlepsze odpowiedzi i tak dalej. Ale nawet Trud pr�bowa� si� zwykle jako� odwdzi�czy�, nak�aniaj�c cho�by Alego Lina do zaprojektowania winoro�li do saloniku.

Wszyscy wiedzieli bowiem, �e za fars� papierowych obietnic kryje si�Tomas Nau, kt�ry�� ze wzgl�du na w�asny interes czy te� z mi�o�ci do Qiwi�� chroni� podziemn� gospodark� Queng Ho.

��Hej, Benny, tutaj!�� Jau Xin macha� do� od g�rnego sto�u, sto�u �k�ka dyskusyjnego�. Wydawa�o si�, �e wachta po wachcie siedz� tu ludzie tego samego pokroju. Oczywi�cie poszczeg�lne wachty zachodzi�y na siebie i to zapewne podczas tych okres�w przej�ciowych ustali� si� zwyczaj, �e klienci, kt�rzy chc� porozmawia� o tym, �kiedy to wszystko wreszcie si� sko�czy�, siadali przy tym w�a�nie stoliku. Podczas tej wachty by� to Xin i oczywi�cie Rita Liao, pi�� czy sze�� innych, dobrze mu znanych twarzy i�� aha, kto�, kto naprawd� zna� si� na swojej pracy.

��Ezr! My�la�em, �e pojawisz si� tu najwcze�niej za czterysta Ksekund.�� Do diab�a, ch�tnie zosta�by tutaj i pos�ucha� ich rozmowy.

��Cze��, Benny!�� Na twarzy Ezra pojawi� si� przyjazny u�miech. Zabawne, kiedy nie widzi si� kogo� przez d�u�szy czas, wszystkie zmiany w jego wygl�dzie wydaj� si� nagle ostrzejsze. Ezr�� podobnie jak Benny�� nadal by� m�odym cz�owiekiem, ale ju� nie dzieckiem. W k�cikach jego oczu pojawi�y si� delikatne zmarszczki. Zachowywa� si� te� i m�wi� z pewno�ci� siebie, jakiej Benny nigdy u niego nie widzia�, gdy pracowali razem w zespole Jimmy�ego Diema.

��Dla mnie co� lekkiego, Benny. M�j �o��dek nadal nie mo�e pogodzi� si� z tak gwa�town� zmian� temperatury. Przesun�li mnie w harmonogramie o cztery dni.�� Wskaza� na tabel� wacht wy�wietlon� na �cianie przy barze. Rzeczywi�cie, zmiana zosta�a tam zaznaczona, cho� gin�a w nat�oku innych drobnych poprawek.�� Zdaje si�, �e Ann� Reynolt potrzebuje mojej obecno�ci.

Rita Liao u�miechn�a si� do�.

��Ju� to jest wystarczaj�cym powodem, �eby�my zebrali si� przy tym stoliku.

Benny rozda� ba�ki i pojemniki, kt�re ci�gn�� za sob�. Potem skin�� g�ow� na Ezra.

��Przygotuj� ci co� na tw�j podra�niony �o��dek.

Ezr obserwowa� Benny�ego, kiedy ten wr�ci� do baru i zacz�� przygotowywa� mu jedzenie. Benny z pewno�ci� m�g� znale�� co� odpowiedniego dla jego rozstrojonego uk�adu trawiennego. Kto by pomy�la�, �e tak b�dzie wygl�da�a jego przysz�o��? Kto by pomy�la�, �e tak b�dzie wygl�da�a ich przysz�o��. Benny przynajmniej nadal by� Kupcem, cho� na �a�o�nie ma�� skal�. A ja jestem� kim? Spiskowcem zakonspirowanym tak g��boko, �e czasem sam zapomina�, kim jest naprawd�. Siedzia� tutaj z trzema Queng Ho i czworgiem Emergent�w, a niekt�rzy Emergenci byli jego lepszymi przyjaci�mi ni� Queng Ho. Nic dziwnego, �e Tomas Nau radzi� sobie tak dobrze. Skaptowa� ich wszystkich, nawet je�li wydawa�o im si�, �e wierni s� kupieckim tradycjom. Nau sprawi�, �e zoboj�tnieli na tak pod�� form� niewolnictwa, jak� by�a fiksacja. Mo�e i lepiej. Przyjaciele Ezra nie byli nara�eni na okrucie�stwo Naua i Brughla�� a Nau i Brughel nie wierzyli, by kt�rykolwiek z Queng Ho m�g� jeszcze dzia�a� przeciwko nim.

��Wi�c czemu tak wcze�nie wyci�gn�li ci� z lod�wki, Ezr?

Vinh wzruszy� ramionami.

��Nie mam poj�cia. Za kilka Ksekund lec� do Hammerfest.�� Mamnadziej�, �e to nie przeszkodzi mi w spotkaniu z Phamem.

Trud Silipan podlecia� do ich stolika, zaj�� miejsce na wolnym krze�le.

��To nic takiego, sprzeczka mi�dzy t�umaczami i twardog�owymi na ukowcami. Za�atwili�my to ju� dzi� rano.

��Wi�c dlaczego Reynolt zmieni�a harmonogram Ezra?

Silipan przewr�ci� oczami.

��Ach, znacie Reynolt. Bez urazy, Ezr, ale ona uwa�a, �e poniewa� je ste� specjalist� od Epoki �witu, nie mo�emy sobie poradzi� bez ciebie.

W�tpi�, pomy�la� Ezr, przypomniawszy sobie ostatnie spotkanie z dyrektor zasob�w ludzkich.

��Za�o�� si�, �e to ma co� wsp�lnego z zatok� Calorica. Wiesz, tam s� teraz dzieci.�� Kiedy Rita m�wi�a o dzieciach, mia�a na my�li Paj�ki z �Dzieci�cej godziny nauki�.

��To ju� nie s� dzieci�� poprawi� j� Xin �agodnie.�� Victory Junior jest teraz m�od� ko� jest ju� doros�a.

Liao wzruszy�a ramionami z irytacj�.

��Ale Rhaps� i Ma�ego Hrunka nadal mo�na uwa�a� za dzieci. Wszys cy przenie�li si� do Caloriki.

Przy stole zapad�a niezr�czna cisza. Przygody tej konkretnej rodziny Paj�k�w by�y dla wielu nieko�cz�cym si� dramatem�� a w miar� up�ywu lat coraz �atwiej przychodzi�o im zdobywa� informacje na ich temat.

Oczywi�cie mieszka�cy kwater �ledzili tak�e losy innych paj�czych rodzin, lecz Uderhillowie nadal cieszyli si� najwi�ksz� popularno�ci�. Rita by�a z pewno�ci� ich najwi�ksz� mi�o�niczk�, a czasami przyczyny tak ogromnego zaanga�owania stawa�y si� a� nazbyt oczywiste.

Trud Silipan jak zwykle niczego nie zauwa�y�.

��Nie, Calorica to bzdura.

Xin roze�mia� si�.

��Hej, Trud, na po�udnie od Caloriki naprawd� jest wyrzutnia. Paj�ki wystrzeliwuj� stamt�d satelity.

��Nie, nie, chcia�em powiedzie�, �e ta historia z kaworytem to bzdura.

To w�a�nie z tego powodu obudzono Ezra tak wcze�nie.�� Zauwa�y� reakcj� Ezra i u�miechn�� si� chytrze.�� Znasz ten termin.

��Tak, to�

Trud jednak m�wi� dalej, nie interesuj�c si� klasycznymi odniesieniami.

��To jeszcze jeden z tych dziwnych termin�w wymy�lonych przez t�umaczy, tyle �e wyj�tkowo niejasny. Jaki� rok temu niekt�re Paj�ki wykorzystywa�y opuszczone kopalnie na p�askowy�u na po�udnie od Caloriki do eksperyment�w, za pomoc� kt�rych chcia�y okre�li� r�nic� mi�dzy mas� grawitacyjn� a mas� inercyjn�. Kiedy cz�owiek s�yszy o czym� takim, zaczyna si� zastanawia�, czy to naprawd� inteligentne stworzenia.

��Ten pomys� wcale nie jest g�upi�� zaoponowa� Ezr.�� Trzeba dopiero przeprowadzi� odpowiednie eksperymenty, �eby przekona� si�, �e to 3nieprawdopodobna teoria.�� Przypomnia� sobie ju� �w projekt. Zajmowali si� nim naukowcy z Tiefstadtu. Ich raporty pozostawa�y w wi�kszo�ci niedost�pne. Ludzcy t�umacze nigdy nie nauczyli si� j�zyka Tief er�w tak dobrze, jak poznali j�zyki Akord. Xopi Reung mog�a zosta� specjalistk� w tej dziedzinie, ale podobnie jak kilku innych badaczy tieferskiego umar�a podczas wycieku ple�ni.

Trud zby� jego sprzeciw machni�ciem r�ki.

��G�upie jest to, �e te Paj�ki w ko�cu znalaz�y r�nic�. I og�osi�y pu blicznie t� swoj� g�upot�. Twierdz�, �e odkry�y na p�askowy�u antygrawitacj�.

Ezr zerkn�� na Jau Xin.

��S�ysza�e� o tym?

��Chyba tak��� Jau zamy�li� si� na moment. Najwyra�niej a� do tej pory spraw� trzymano w tajemnicy.�� Reynolt sprowadza�a mnie kilka razy na narady twardog�owych. Chcieli wiedzie� wszystko o anomaliach orbitalnych w naszych satelitach szpiegowskich.�� Wzruszy� ramionami.�� Oczywi�cie, �e takie anomalie istniej�. Tak sporz�dza si� mapy g�sto�ci podpowierzchniowe j.

��Wi�c��� kontynuowa� Trud.�� Paj�ki cieszy�y si� s�aw� przez jak�� Msekund�, dop�ki nie odkry�y, �e nie mog� powt�rzy� tego cudownego eksperymentu.�� Og�osi�y to publicznie przed kilkoma Ksekundami.�� Zachichota�.�� Co za idioci. W ludzkiej cywilizacji takie bzdury nie osta�yby si� nawet przez jeden dzie�.

��Paj�ki nie s� g�upie�� zaprotestowa�a Rita.

��I nie s� te� niekompetentne�� zgodzi� si� z ni� Ezr.�� To prawda, wi�kszo�� ludzkich spo�ecze�stw bardzo sceptycznie przyj�aby takie odkrycie. Ale ludzie maj� osiem tysi�cy lat do�wiadczenia z nauk�. Nawet upad�a cywilizacja, do�� zaawansowana, by bada� takie zagadnienia, mia�aby do dyspozycji resztki bibliotek zawieraj�cych tak� wiedz�.

��Tak, jasne. �Paj�ki robi� wszystko po raz pierwszy�.

��Ale to prawda, Trud! Wiemy, �e tak w�a�nie jest. My mamy tylko jeden przypadek, kt�ry naprawd� mo�na by z tym por�wna栗 nasz� Star� Ziemi�. Nawet nie wiesz, ile b��d�w pope�nili ludzie z pierwszej cywilizacji.

��Zatem w�a�ciwie wy�wiadczymy im wielk� przys�ug�, kiedy ich podbijemy�� odezwa� si� Queng Ho Ario Dinh. Wypowiedzia� te s�owa z zadufaniem i poczuciem wy�szo�ci, w�a�ciwym Emergentom.

Ezr skin�� niech�tnie g�ow�.

��Tak, nasi przodkowie z Epoki �witu mieli ogromne szcz�cie, �e uda�o im si� wydosta� z pu�apki jednej planety. A paj�czy geniusze nie s� lepsi od tych z pocz�tk�w ludzko�ci. Sp�jrzcie cho�by na tego Underhilla.

Jego studenci wymy�lili wiele po�ytecznych rzeczy, ale�

��Ale on pe�en jest przes�d�w�� wtr�ci� Trud.

��Zgadza si�. Nie ma poj�cia o ograniczeniach oprogramowania i ograniczeniach, jakie nak�ada to na sprz�t. Wydaje mu si�, �e nie�miertelno�� i komputery podobne do bog�w s� na wyci�gni�cie r�ki, �e wystarczy tylko niewielki post�p. Ten facet to chodz�cy katalog niespe�nionych marze�.

��Widzisz! Dlatego w�a�nie Reynolt tak na tobie zale�y. Znasz fantazje, w kt�re mog� wierzy� Paj�ki. Kiedy przyjdzie czas na przej�cie, to mo�e okaza� si� bardzo wa�ne.

��Kiedy przyjdzie czas��� Jau Xin u�miechn�� si� krzywo. Na przeciwleg�ej �cianie, przy tabeli wacht, Benny stworzy� okno dla zak�ad�w dotycz�cych daty interwencji. Okre�lanie przybli�onej daty wyj�cia z ukrycia, ko�ca Wygnania zawsze stanowi�o interesuj�cy temat dla bywalc�w saloniku.�� Min�o ju� ponad trzydzie�ci lat od wybuchu. Sp�dzam du�o czasu na zewn�trz, niemal tyle samo co Qiwi Lisolet i jej za�ogi. Teraz s�o�ce zaczyna ju� przygasa�. Zosta�o nam jeszcze tylko kilka lat do czasu, kiedy zn�w w og�le przestanie �wieci�. To wa�ny termin tak�e dla Paj�k�w. Zak�adam, �e wkrocz� w Er� Informacji ju� za kilka lat.

��To nie wystarczy, �eby�my zd��yli dokona� g�adkiego przej�cia�� powiedzia� Ario.

��Zgoda. Ale mo�e si� okaza�, �e ze wzgl�du na inne okoliczno�ci b�dziemy musieli rozpocz�� ca�� akcj� jeszcze wcze�niej. Paj�ki maj� ju� plany programu kosmicznego. By� mo�e za dziesi�� lat nie da si� ju� ukry� naszych dzia�a� ani naszej obecno�ci tutaj, na LI.

��No i co z tego? Jak zaczn� si� panoszy�, przywalimy im, i tyle�� odezwa� si� Trud.

��I poder�niemy w�asne gard�a, cz�owieku�� odpar� Jau.

��Obaj wygadujecie bzdury�� wtr�ci� Ario.�� Za�o�� si�, �e zosta�o nam nie wi�cej ni� dziesi�� g�owic atomowych. Wykorzystali�my wszystkie przeciw sobie�

��Mamy bro� laserow�.

��Tak, ale mo�emy jej u�y� tylko z niskiej orbity. M�wi� wam, mogliby�my to dobrze rozegra�, ale�

��Mogliby�my zrzuci� zniszczone statki na te robale.

Ezr wymieni� porozumiewawcze spojrzenia z Rit� Liao. W�a�nie tego rodzaju argumenty wprawia�y j� we w�ciek�o��. Rita�� tak jak Jau i wi�kszo�� obecnych przy stole�� uwa�a�a Paj�ki za rozumne i czuj�ce istoty, za ludzi. To by� prawdziwy triumf Trixii. Emergenci, przynajmniej ci poni�ej klasy grupmistrz�w, odnosili si� z niech�ci� do pomys�u megamorderstwa. Tak czy inaczej Jau Xin z pewno�ci� mia� racj�; bez wzgl�du na to, czy Emergenci mieli odpowiedni� bro�, czy nie, zasadniczym celem oczekiwania by�o stworzenie Klient�w, kt�rzy mogliby przywr�ci� misji pe�n� zdolno�� dzia�ania. Tylko szale�cy pokroju Ritsera Brughla uwa�ali zabijanie Paj�k�w za dobre rozwi�zanie.

Ezr odchyli� si� do ty�u, wy��czaj�c si� z rozmowy. Widzia� nazwisko Phama w tabeli wacht; jeszcze tylko kilka dni i po raz pierwszy spotkaj� si� 3naprawd�. Musisz zachowa� spok�j i cierpliwo��, �adnego po�piechu. Dobrze.

Mia� nadziej�, �e �k�ko dyskusyjne� przejdzie do jakich� ciekawszych temat�w, ale nawet te nonsensowne rozmowy stanowi�y przyjemne, swojskie t�o. Nie po raz pierwszy Ezr u�wiadomi� sobie, �e czuje si� tu niemal jak w rodzinie, kt�ra spiera�a si� wci�� o te same problemy. Dogadywa� si� nawet z Emergentami, a oni z nim. Prawie normalne �ycie� Spojrza� na koronkowy g�szcz winoro�li, wype�niaj�cy przestrze� w saloniku. Ro�liny wydziela�y md�y, nieprzyjemny zapaszek�� daleko im by�o jednak do smrodu owego lakieru, kt�rym Hunte pomalowa� �ciany salonu. Ach. Pomi�dzy kwiatami i li��mi otwiera� si� widok na bar Benny�ego ustawiony na pod�odze. Ezr zacz�� macha� do Benny�ego. Mo�e prze�kn��by jednak jakie� normalne jedzenie. Potem dostrzeg� kolorowe spodnie i zwiewn� bluzk�.

Qiwi.

Zapewne omawiali z Bennym jaki� kontrakt. Benny wskaza� na zniszczony fragment tapety ci�gn�cy si� przez doln� �cian� saloniku. Qiwi skin�a g�ow�, zagl�daj�c do jakiej� listy. Potem jakby poczu�a na sobie jego spojrzenie. Odwr�ci�a si� i pomacha�a do grupy Ezra siedz�cej pod sufitem.

Jest taka pi�kna. Ezr odwr�ci� wzrok, czerwieni�c si� mimowolnie. Kiedy� Qiwi by�a niezno�nym dzieciakiem, kt�ry tylko gra� mu na nerwach. Kiedy� Qiwi wydawa�a mu si� zdrajczyni�, wykorzystuj�c� fiksat�w. Kiedy� Ezr uderzy� j� raz i drugi� Ezr przypomnia� sobie t� w�ciek�o��, pami�ta�, jak dobrze si� czu�, mog�c pom�ci� Jimmy�ego Diema i Trixi� Bonsol. Lecz Qiwi nie by�a zdrajczyni�, tylko ofiar�, cho� sama o tym nie wiedzia�a. Je�li to, co m�wi� Pham o czyszczeniu umys�u, stanowi�o prawd�, wszystko zbyt dobrze pasowa�o do fakt�w�� Qiwi straszliwie cierpia�a, cierpia�a ponad ludzk� miar�. Bij�c Qiwi, Ezr dowiedzia� si� tak�e czego� o sobie.

Zrozumia�, �e przyzwoito�� Ezra Vinha musi by� bardzo p�ytka. T� �wiadomo�� potrafi� od siebie odepchn�� przez wi�kszo�� czasu. Nadal m�g� czyni� dobro, nawet je�li na dnie jego duszy kry�o si� co� pod�ego�

Kiedy jednak ujrza� Qiwi i gdy ona ujrza�a jego� w tej chwili nie potrafi� zapomnie� o tym, co zrobi�.

��Cze��, Qiwi!�� Rita zauwa�y�a pozdrowienie Qiwi.�� Masz sekun d�? Chcieliby�my zada� ci jedno pytanie.

Qiwi u�miechn�a si� szeroko.

��Zaraz tam przyjd�.�� Odwr�ci�a si� ponownie do Benny�ego. Ten kiwa� g�ow�, a potem wr�czy� jej gar�� papierowych przys�ug. Potem ru szy�a w g�r�, ci�gn�c za sob� sie� Benny�ego wype�nion� kolejnymi ba� kami piwa i jedzeniem. W efekcie wykonywa�a po prostu cz�� jego pra cy. Taka w�a�nie by�a Qiwi. Stanowi�a cz�� podziemnej gospodarki, uk�a d�w, kt�re czyni�y �ycie zno�niejszym. Podobnie jak Benny nie waha�a si�, gdy trzeba by�o pom�c, pracowa�. A jednocze�nie mia�a wp�yw na grupmistrza; �agodzi�a re�im Naua, czego Emergenci tacy jak Jau Xin nie mogli otwarcie przyzna�. Wida� to by�o jednak w oczach Jau i Rity; obo je niemal uwielbiali Qiwi Lisolet.

Qiwi u�miechn�a si� do niego.

��Cze��, Ezr. Benny pomy�la�, �e mo�esz chcie� jeszcze.�� Przymoco wa�a pojemnik do stolika przed nim. Ezr skin�� g�ow�, nie znajduj�c w so bie do�� odwagi, by spojrze� jej w oczy.

Rita ju� co� do niej m�wi�a; mo�e nikt nie zauwa�y� jego niezr�czno�ci.

��Nie chc� ci� wypytywa� o jakie� tajemnice, ale jakie s� ostatnie prognozy co do daty Wyj�cia?

Qiwi si� u�miechn�a.

��Moje przypuszczenia? Co najwy�ej dwana�cie lat. Post�py Paj�k�w w technologii kosmicznej mog� jeszcze znacznie przyspieszy� ten termin.

��Tak.�� Rita zerkn�a na Jau.�� Po prostu zastanawiali�my si� tu razem. Za��my, �e nie b�dziemy mogli przechwyci� wszystkiego przez ich sie� komputerow�. Za��my, �e b�dziemy musieli stan�� po czyjej� stronie, wesprze� jednych przeciwko drugim. Kogo wybierzemy?

Diament Pierwszy mia� ponad dwa tysi�ce metr�w d�ugo�ci i niemal tyle samo szeroko�ci, by� bez w�tpienia najwi�ksz� ska�� spo�r�d zgromadzonych w LI. Przez lata w krysztale bezpo�rednio pod Hammerfest wydr��ono labirynt korytarzy i jaski�. Na wy�szych poziomach mie�ci�y si� laboratoria i biura, ni�ej�� prywatne pokoje Tomasa. Jeszcze ni�ej znajdowa� si� ostatni element podziemnej architektury; owalna jaskinia szeroko�ci ponad dwustu metr�w. Do wydr��enia tej ogromnej sali zu�yto wi�kszo�� g�owic termicznych, ale Qiwi wcale si� nie sprzeciwia�a; w�a�ciwie by� to po cz�ci jej pomys�.

Trzy ludzkie postacie niemal gin�y w tej ogromnej przestrzeni.

��No i jak, podoba ci si�?�� spyta�a Qiwi, u�miechaj�c si� do To masa.

Nau patrzy� prosto do g�ry, a na jego twarzy malowa� si� szczery podziw. Nie zdarza�o si� to cz�sto. Nie zauwa�y� tego jeszcze, ale straci� r�wnowag� i powoli przewraca� si� do ty�u.

��Ja� tak. Nawet symulacja na wy�wietlaczu nie mog�a tego odda�.

Qiwi roze�mia�a si� i poklepa�a go po plecach, stawiaj�c na powr�t w pozycji pionowej.

��No dobrze, przyznaj�, �e w symulacji nie pokaza�am �wiate�.�� �u ki aktyniczne ukryte by�y w zag��bieniach w suficie. Lampy zamienia�y niebo w po�yskuj�cy klejnot. Reguluj�c moc lamp, uzyskiwa�o si� nie zwyk�e efekty, od pot�nych b�yskawic do blasku t�czy.

Ojciec, kt�ry sta� po jej prawej stronie, tak�e przygl�da� si� jaskini, cho� bez wi�kszego zachwytu. Ali Lin sta� na r�kach. Ignoruj�c zupe�nie 3szcz�tkow�, lecz wyczuwaln� grawitacj�, bada� powierzchni� jaskini pokryt� drobnymi kamykami, kt�re zosta�y po pracy koparek.

��Tu nie ma nic �ywego, zupe�nie nic.�� Jego twarz skrzywi�a si� w grymasie rozczarowania.

��To b�dzie najwi�kszy park, jaki kiedykolwiek zbudowa�e�, tato.

Stworzysz wszystko od podstaw, wszystko tu nale�y do ciebie.�� Ali Lin wyra�nie si� rozpogodzi�. B�dziemy pracowa� nad tym razem, tato. Nauczyszmnie nowych rzeczy. Ten park powinien by� wystarczaj�co du�y dla prawdziwych zwierz�t, mo�e nawet lataj�cych kot�w. By� to raczej sen ni� wspomnienie z czas�w, kt�re Qiwi sp�dzi�a wraz z mam� i tat� w kwaterach przy Trilandzie.

��Tak si� ciesz�, �e mnie do tego nam�wi�a�, Qiwi�� powiedzia� Tomas.

��Chcia�em tylko troch� wy�szego poziomu bezpiecze�stwa, a ty da�a� mi co� cudownego.�� Westchn�� i u�miechn�� si� do niej. Jego d�o� przesun�a si� po plecach Qiwi, zatrzymuj�c si� na wysoko�ci bioder.

��To b�dzie bardzo du�y park, Tomasie, nawet wed�ug standard�w Queng Ho. Nie najwi�kszy, ale�

��Ale prawdopodobnie najlepszy.�� Pochyli� si�, by poklepa� Alego po ramieniu.

��Tak.�� Tak, prawdopodobnie b�dzie najlepszy. Ojciec zawsze by� najlepszym konstruktorem park�w. A teraz, ju� od pi�tnastu lat swego �ycia zafiksowany by� na swojej specjalno�ci. Co roku tworzy� nowe cuda. Jego bonsai i mikroparki przewy�sza�y ju� s�ynne arcydzie�a z Namquem.

Nawet zafiksowani biolodzy Emergent�w dzi�ki dost�powi do biblioteki floty dor�wnywali teraz najlepszym specjalistom Queng Ho.

A kiedy sko�czy si� Wygnanie, tato, kiedy b�dziesz wreszcie wolny, przekonasz si�, jakie wspania�e rzeczy stworzy�e�.

Nau przesuwa� spojrzeniem po pustej, roziskrzonej jaskini. Wyobra�a� sobie zapewne, jakie krajobrazy mog�aby pomie�ci�; sawann�, ch�odny las, ��k� w g�rach. Nawet magia Alego nie mog�a tu stworzy� wi�cej ni� jednego systemu, mieli jednak spory wyb�r� Qiwi u�miechn�a si� do Naua.

��A co by� powiedzia� na jezioro?

-Co?

��Kod �mokrawoda� w mojej bibliotece projektowej.�� Qiwi prze��czy�a sw�j wy�wietlacz na ten w�a�nie projekt.

��Och� nic mi o tym nie m�wi�a�.

Na diamentow� rzeczywisto�� jaskini na�o�ono jeden z le�nych wzor�w Alego, tyle �e centrum jaskini stanowi�o jezioro si�gaj�ce daleko w g��b krajobrazu, a� do g�r, kt�re wydawa�y si� odleg�e o kilka kilometr�w. Z przystani u podn�a g�r wyp�ywa�a w�a�nie ��d� �aglowa.

Tomas milcza� przez chwil�.

��Bo�e. To przecie� posiad�o�� mojego wuja na p�nocy. Wyje�d�a �em tam na lato.

��Wiem. Wzi�am to z twojej biografii.

��To pi�kne, Qiwi, nawet je�li niemo�liwe.

��Nie niemo�liwe! Mamy na g�rze jeszcze ca�kiem sporo wody, mo�emy potraktowa� to miejsce jako drugi magazyn*�� Machn�a r�k� w stron� iluzji g�r.�� Wydr��yli�my troch� drug� stron� jaskini, jezioro mo�e wi�c si�ga� po sam� �cian�. Mo�emy te� wy�o�y� t� �cian� tapet� wideo i stworzy� realistyczny obraz g�r.�� To mog�o okaza� si� trudne. Spora cz�� tapety wideo ze zrujnowanych statk�w uleg�a zniszczeniu. Tomas nie przejmowa� si� tym zbytnio. Lubi� nosi� wy�wietlacze, a ten m�g� tworzy� iluzj� r�wnie skutecznie jak tr�jwymiarowa tapeta.

��Nie to mia�em na my�li. Nie mo�emy stworzy� prawdziwego jeziora, nie w mikrograwitacji. Ka�de, nawet najmniejsze trz�sienie ska�, wypycha�oby je pod sam sufit.

Qiwi wyszczerzy�a z�by w u�miechu.

��To jest w�a�nie prawdziwa niespodzianka. Mog� to zrobi�, Tomasie! Mamy tysi�ce si�ownik�w ze zniszczonych statk�w, a z pewno�ci� nie b�dziemy potrzebowa� a� tylu do �adnego innego projektu. Zainstaluje my je na dnie jeziora i pod��czymy do sieci lokalizator�w. W ten spos�b utrzymamy wod� w jednym miejscu.

Tomas si� roze�mia�.

��Ty naprawd� lubisz stabilizowa� to, co wewn�trznie niestabilne, prawda, Qiwi! C� poradzi�a� sobie ze ska�ami, mo�e poradzisz sobie i tutaj.

Qiwi wzruszy�a ramionami.

��Oczywi�cie, �e sobie poradz�. Przy kr�tszej linii brzegowej mog�a bym to zrobi� nawet za pomoc� emergenckich lokalizator�w.

Tomas odwr�ci� si�, by na ni� spojrze�. Teraz nie widzia� ju� �adnych wizji, lecz steryln� rzeczywisto�� diamentowej jaskini. Qiwi wiedzia�a jednak, �e to, co ujrza� przed chwil�, sprawi�o mu ogromn� rado��.

��To by�oby cudowne� cho� wymaga wielu �rodk�w i ogromnej pracy.�� Mia� na my�li prac� wykonywan� przez niefiksat�w. Nawet Tomas nie my�la� o twardog�owych jak o prawdziwych ludziach.

��Nie przeszkodzi nam to w �adnym z wa�niejszych projekt�w. Mamy nadwy�k� si�ownik�w i lokalizator�w, a ludzie s� mi winni wiele przys�ug.

Chwil� p�niej Nau wyprowadzi� swoj� kobiet� i fiksata z jaskini.

Wci�� by� pod wra�eniem niespodzianki, jak� zrobi�a mu Qiwi. By� to te� jeszcze jeden pow�d, dla kt�rego potrzebowali lokalizator�w Hammerfest.

Ludzie Reynolt nadal jeszcze nie zbadali do ko�ca tych urz�dze�; czy naprawd� by�y a� takie skomplikowane? Zostaw to na p�niej. Qiwi powiedzia�a, �e mogliby utrzyma� mniejsze jezioro nawet za pomoc� emergenckich lokalizator�w.

Wracali do g�ry, mijaj�c kolejne poziomy, odpowiadaj�c na pozdrowienia Emergentow i Queng Ho. Zostawili Alego Lina w parku, kt�ry by� jednocze�nie jego warsztatem. Ojca Qiwi ju� nie zamykano na Strychu Hammerfest. Jego specjalno�� wymaga�a otwartej przestrzeni i �ywych stworze�. Przynajmniej tak przedstawia� Qiwi t� kwesti� Tomas Nau. By�o to ca�kiem racjonalne wyt�umaczenie, dzi�ki kt�remu dziewczyna nie by�a nara�ona na ci�g�y kontakt z fiksatem, to za� pozwala�o utrzyma� j� d�u�ej w nie�wiadomo�ci.

��Musisz wraca� do kwater, Qiwi?

��Tak, mam tam kilka spraw do za�atwienia. Musz� zobaczy� si� z przyjaci�mi.�� Qiwi oczywi�cie mia�a na my�li r�ne interesy, obietnice, kt�re chcia�a zebra�, wykonawszy w�asne zobowi�zania.

��Dobrze.�� Przygarn�� j� do siebie i uca�owa�, nie dbaj�c o to, �e przygl�daj� im si� wszyscy obecni na korytarzu.�� Doskonale si� spisa�a�, najdro�sza!

��Dzi�ki.�� Obdarzy�a go ol�niewaj�cym u�miechem. Cho� mia�a ponad trzydzie�ci lat, nadal cieszy�a si� z jego aprobaty jak dziecko.�� Do zobaczenia wieczorem.

Ruszy�a w g�r� centralnego korytarza, nabieraj�c coraz wi�kszej pr�dko�ci i omijaj�c innych ludzi jak tyczki. Qiwi nadal �wiczy�a codziennie w wir�wce przyspieszeniowej z podw�jn� si�� ci��enia, nadal trenowa�a sztuki walki. By� to jedyny �lad wp�yw�w jej matki, przynajmniej jedyny widoczny. Bez w�tpienia spora cz�� rozpieraj�cej j� energii bra�a si� z pod�wiadomej ch�ci zadowolenia nie�yj�cej matki.

Nau spojrza� w g�r�, nie zwa�aj�c na omijaj�cych go szerokim �ukiem ludzi. Nie rusza� si� z miejsca, patrzy�, jak jej posta� staje si� coraz mniejsza i mniejsza.

Po Ann� Reynolt Qiwi by�a dla niego najcenniejsza. Tyle �e Ann� odziedziczy� po kim� innym, Qiwi za� to jego osobisty triumf, b�yskotliwa niezafiksowana osoba, kt�ra dobrowolnie pracowa�a dla niego ju� tyle lat. Manipulowanie Qiwi stanowi�o nieustaj�ce wyzwanie. Zawsze musia� si� mie� na baczno�ci. Qiwi by�a wystarczaj�co silna i szybka, by zabi� go go�ymi r�kami. Na pocz�tku nie zdawa� sobie z tego sprawy. Wtedy jednak nie wiedzia� r�wnie�, jak cenna mo�e si� okaza� w przysz�o�ci.

Tak, Qiwi by�a jego triumfem, ale Tomas Nau mia� te� �wiadomo��, �e w tym wypadku wyj�tkowo dopisa�o mu szcz�cie. Kiedy po raz pierwszy posiad� Qiwi, sprzyja�y mu wszystkie okoliczno�ci�� dziewczynka by�a ju� wystarczaj�co du�a, by wch�on�� g��bi� nauk Queng Ho, a jednocze�nie na tyle m�oda i naiwna, by po Masakrze Diema m�g� j� kszta�towa� na sw�j spos�b. Podczas pierwszych dziesi�ciu lat Wygnania tylko trzykrotnie przejrza�a jego k�amstwa.

U�miechn�� si� lekko do siebie. Qiwi my�la�a, �e to ona zmienia jego, �e pokaza�a mu, jak wiele korzy�ci daje wolno��. C�, w pewnym sensie mia�a racj�. Pocz�tkowo przyzwolenie na podziemny handel by�o tylko cz�ci� gry, jak� prowadzi� z Qiwi, chwilow� s�abo�ci�. P�niej jednak okaza�o si�, �e owa nielegalna gospodarka naprawd� przynosi efekty. Nawet eksperci Queng Ho twierdzili, �e wolny rynek nie oddzia�uje w �aden znacz�cy spos�b na spo�eczno�� tak ma�� i tak zamkni�t� jak ta. A jednak rok po roku Handlarze systematycznie poprawiali sytuacj� ca�ej za�ogi, podejmowali nawet dzia�ania, kt�rych on sam, wcze�niej czy p�niej, i tak by od nich za��da�. Teraz wi�c, gdy powiedzia�a mu, �e ludzie winni s� jej wiele przys�ug i �e b�d� naprawd� ci�ko pracowali, by stworzy� park w jaskini�� Niech to Plaga, naprawd� zale�y mi na tym jeziorze�� Tomas nie �mia� si� z tego za jej plecami. Mia�a racj�; ludzie�� nawet Emergenci�� gotowi byli bardziej przy�o�y� si� do pracy dlatego, �e byli co� winni Qiwi, ni� z tego powodu, �e grupmistrz Tomas Nau mia� nad nimi w�adz�.

Qiwi by�a ju� male�k� figurk� na samej g�rze szybu. Odwr�ci�a si� i pomacha�a do niego. Tomas odda� jej pozdrowienie, a wtedy znikn�a w bocznym korytarzu prowadz�cym do �luz taks�wek.

Tomas sta� jeszcze przez chwil�, patrz�c w g�r� i u�miechaj�c si� do siebie. Qiwi nauczy�a go, jakie korzy�ci daje zr�cznie kontrolowana wolno��. Wuj Alan i klika Nauly podarowali mu pot�g� zaf iksowanych niewolnik�w. A gwiazda OnOff� Im wi�cej wiedzieli o tej gwie�dzie i jej planecie, tym mocniej Nau wierzy�, �e kryj� si� tu wielkie skarby i cuda, mo�e znacznie wi�ksze od tych, kt�rych si� spodziewali. Biologia, fizyka, galaktyczna orbita OnOff� nast�pstwa tych wszystkich odkry� pozostawa�y poza zasi�giem analityk�w, rozbudza�y coraz mocniej wyobra�ni� Tomasa.

A za kilka lat Paj�ki podaruj� mu ekologi� industrialn�, kt�ra pozwoli mu zbada� wszystkie te cuda.

Nigdy jeszcze w ca�ej historii ludzko�ci jeden cz�owiek nie mia� tylu atut�w w r�ce. Dwadzie�cia pi�� lat temu m�odszego Tomasa Naua dr�czy�o wiele w�tpliwo�ci, l�ka� si� pora�ki. Mija�y jednak kolejne lata, i krok po kroku Tomas rozwi�zywa� problemy. Teraz by� ju� pewien, �e Arachna da mu w�adz�, jakiej nie mia�a jeszcze �adna ludzka dynastia.

B�dzie potrzebowa� czasu, by j� umocni�, by� mo�e kolejnego stulecia czy nawet dw�ch, lecz wed�ug standard�w Queng Ho nie przekroczy wtedy jeszcze nawet wieku �redniego. Zgniecie wszystkie kliki Emergent�w. Ta cz�� Ludzkiej Przestrzeni ujrzy najwi�ksze imperium wszech czas�w.

Legenda Phama Nuwena zblednie w blasku rzucanym przez Tomasa Nau.

A Qiwi? Zerkn�� jeszcze raz do g�ry. Mia� nadziej�, �e przetrwa chocia� do ko�ca Wygnania. Mog�aby pom�c mu wtedy w tak wielu sprawach.

Coraz trudniej jednak przychodzi�o mu utrzyma� j� w nie�wiadomo�ci.

Czyszczenie umys�u nie by�o zabiegiem doskona�ym; Qiwi dochodzi�a teraz do prawdy znacznie szybciej ni� w pierwszych latach. Ann� nie mog�a wyeliminowa� tego, co nazywa�a �szcz�tkow� mas� nerwow��, nie niszcz�c przy tym du�ych ilo�ci tkanki m�zgowej. Oczywi�cie powstawa�y tak�e pewne sprzeczno�ci, kt�rych nie mog�a wyt�umaczy� nawet amnezja pohibernacyjna. W ko�cu nawet przy najzr�czniejszej manipulacji�

Jak m�g� wyt�umaczy� si� z niespe�nionych obietnic, jak m�g� przekona� Qiwi, �e wielu ludzi nadal musi pozosta� fiksatami? By� pewien, �e Qiwi nie zaakceptuje r�wnie� dzia�a�, kt�re podejmie w ostatecznej rozgrywce z Paj�kami, ani program�w rozrodczych, kt�re b�dzie musia� kiedy� uruchomi� na LI. Nie. Likwidacja Qiwi to smutna, lecz nieunikniona konieczno��. Mimo to mog�a mu s�u�y� nawet po �mierci. Przecie� nawet wtedy b�dzie m�g� mie� z ni� dzieci. A kiedy� na pewno zapragnie dziedzica.

Jakie� dwa tysi�ce sekund p�niej Qiwi pojawi�a si� u Benny�ego.

Podczas tej wachty to w�a�nie Benny zarz�dza� salonikiem. Doskonale.

Qiwi lubi�a ubija� z nim interesy. Przez chwil� omawiali kolejne punkty z listy zam�wie� Benny�ego.

��Bo�e, Benny! Potrzebujesz jeszcze wi�cej tapety? Wiesz chyba, �e potrzebna jest te� do innych projekt�w.�� Na przyk�ad do budowy pewne go parku w Hammerfest.

Benny wzruszy� ramionami.

��Nam�w grupmistrza, �eby zgodzi� si� na og�lne u�ycie wy�wietlaczy, to nie b�d� potrzebowa� tapety. Ale ta stara ju� si� mocno zu�y�a. Widzisz?�� Wskaza� na pod�og�, gdzie znajdowa� si� obraz Arachny. Qiwi dostrzeg�a burz� �nie�n�, kt�ra za kilka Ksekund mia�a prawdopodobnie dotrze� do Princeton; z pewno�ci� sterowniki tapety nadal dzia�a�y. Widzia�a jednak r�wnie� zniekszta�cenia i przebarwione smugi.

��Dobra, �ci�gniemy co� z �Niewidzialnej r�ki�, ale b�dzie ci� to sporo kosztowa�o.�� Qiwi wiedzia�a, �e Ritser Brughel w�cieknie si�, kiedy ka�� mu odda� cz�� zapasu tapety, cho� sam wcale jej nie u�ywa�. Ritser uwa�a� �Niewidzialn� r�k� za sw� prywatn� w�asno��. Przejrza�a szybko pozosta�e punkty na li�cie Benny�ego. Gotowe jedzenie pochodzi�o z bakterium i minif arm w kwaterach�� Gonie Fong na pewno chcia�aby si� tym zaj��.

Substancje lotne, aha. Jak zwykle Benny pr�bowa� omin�� po�rednictwo Gonie, korzystaj�c bezpo�rednio z surowc�w zmagazynowanych na ska�ach. Jak na par� najlepszych przyjaci� ci dwoje traktowali to handlowe wsp�zawodnictwo niezwykle powa�nie.

K�tem oka Qiwi dostrzeg�a jaki� ruch. Spojrza�a do g�ry. Pod sufitem jak zwykle przesiadywa�a paczka Xina. Ezr! Szeroki u�miech wyp�yn�� na twarz Qiwi. Ezr odwr�ci� si� od pozosta�ych, patrzy� w jej stron�. Pomacha�a do niego. Ezr jakby nagle zamkn�� si� w sobie, odwr�ci� od niej.

Przez moment zn�w czu�a ten stary, dotkliwy b�l. Nawet teraz, kiedy widzia�a Ezra, ogarnia�a j� niewyt�umaczalna rado��, jakby spotyka�a starego, drogiego przyjaciela, kt�remu ma tak wiele do powiedzenia. Lecz mija�y kolejne lata, a on zawsze si� od niej odwraca�. Nie chcia�a przecie� skrzywdzi� Trbrii Bonsol; pomaga�a Tomasowi, bo ten by� dobrym cz�owiekiem, cz�owiekiem, kt�ry robi� wszystko, co w jego mocy, by doprowadzi� ich do ko�ca Wygnania.

Zastanawia�a si�, czy Ezr da jej kiedy� szans�, by wyja�ni�a mu to wszystko. Mo�e. Mieli przed sob� jeszcze wiele lat. Na pewno jej wybaczy na ko�cu Wygnania, kiedy b�dzie pomaga�a im ca�a cywilizacja, aTrixia powr�ci wreszcie do niego.

Przestrze� pomi�dzy zewn�trzn� pow�ok� kwater a w�a�ciwymi pomieszczeniami mieszkalnymi stanowi�a warstw� zabezpieczaj�c� przed skutkami nag�ego rozszczelnienia balonu czy wycieku powietrza. Przez lata Gonie Fong wykorzystywa�a t� przestrze� do r�norodnych przedsi�wzi�� rolniczych; nag�a zmiana ci�nienia zabi�aby jej trufle czy kwiaty pochodz�ce z Canberry. Nawet teraz mimfarmy Fong zajmowa�y tylko cz�� pustego obszaru. Pham spotka� si� z Ezrem Vinhem z dala od tych male�kich poletek. Powietrze by�o tu zimne i nieruchome, a ciemno�� rozprasza� jedynie blady blask OnOff s�cz�cy si� przez zewn�trzn� pow�ok�.

Pham zakotwiczy� stop� w uchwycie na �cianie i czeka�. Ju� wcze�niej upewni� si�, �e i to miejsce kontrolowane by�o przez lokalizatory Queng Ho. Znajdowa�y si� na �cianach i w powietrzu wok� niego, zna� dok�adnie ich pozycje, cho� nawet w jasnym �wietle by�yby widoczne tylko jako male�kie py�ki kurzu. Ukryty w p�mroku Pham stanowi� jednoosobowe stanowisko dowodzenia. Widzia� i s�ysza� wszystko, co dzia�o si� w miejscu, kt�rym w�a�nie dowodzi��� w tej chwili przestrzeni� pomi�dzy pow�okami. Kto� zbli�a� si� powoli. Korzystaj�c z lokalizator�w, widzia� go niemal r�wnie dobrze jak w wy�wietlaczu Queng Ho. To by� m�ody Vinh, wyra�nie podenerwowany i bardzo ostro�ny.

He lat mia� teraz Vinh, trzydzie�ci? Z pewno�ci� nie by� ju� dzieckiem. Nadal jednak zachowywa� si� w ten charakterystyczny, pe�en powagi spos�b� dok�adnie tak, jak Sura. Nie by� kim�, komu Pham m�g�by w pe�ni zaufa�, o nie. Ale niewykluczone, �e da si� go wykorzysta�.

Vinh ukaza� si� wreszcie jego oczom, wychodz�c zza kraw�dzi wewn�trznego balonu. Pham podni�s� r�k�, a Ezr zatrzyma� si� gwa�townie, zaskoczony. Cho� zachowywa� najwi�ksz� ostro�no��, nie zauwa�y� Phama ukrytego w zag��bieniu zewn�trznej pow�oki.

��Ja� witaj�� wyszepta� Ezr.

Pham odsun�� si� od �ciany, wchodz�c w obszar, w kt�rym �wiat�o OnOff by�o nieco ja�niejsze.

��Wi�c spotkali�my si� w ko�cu�� powiedzia�, u�miechaj�c si� do m�odzie�ca.

��T-tak� Rzeczywi�cie.�� Ezr odwr�ci� si�, patrzy� przez chwil�, a potem�� Bo�e!�� uk�oni� mu si� lekko. Jego twarz�� twarz Sury�� rozci�gn�a si� w nie�mia�ym u�miechu.�� Przyznam, �e czuj� si� do�� dziwnie, patrz�c na pana, a nie Phama Trinli.

��Nie dostrzegam �adnej r�nicy.

��Och, bo pan nie patrzy na to z boku. Kiedy jest pan Trinlim, wszystko wydaje si� inne. Nawet tu, w tym �wietle, wygl�da pan inaczej. Gdyby Nau albo Reynolt zobaczyli pana cho�by przez dziesi�� sekund, te� by to dostrzegli.

Ch�opak mia� wybuja�� wyobra�ni�.

��C�, przez najbli�sze dwa tysi�ce sekund b�d� widzieli tylko k�amstwa, kt�re podsun� im moje lokalizatory. Mam nadziej�, �e to nam wystarczy�

��Tak! Naprawd� mo�na widzie� dzi�ki lokalizatorom, wydawa� im komendy?

��Przy odpowiedniej wprawie.�� Pokaza� ch�opcu, jak umie�ci� male�kie drobiny wok� orbity oka i przystosowa� pobliskie lokalizatory do wsp�pracy.�� Nie r�b tego przy ludziach. Zsyntezowany promie� jest bardzo w�ski, ale kto� m�g�by go zauwa�y�.

Vinh sta� nieruchomo, jakby wpatruj�c si� w swoje wn�trze.

��Aha, czuj� delikatne k�ucie z ty�u oczu.

��Lokalizatory dra�ni� bezpo�rednio tw�j nerw wzrokowy. Pocz�tkowo mo�esz widzie� bardzo dziwne obrazy. By nauczy� si� sterowa� innymi lokalizatorami, musisz wykona� tylko kilka prostych �wicze�, lecz by widzie� dzi�ki nim� c�, to tak jakby� od nowa uczy� si� patrze�.�� Pham przypuszcza�, �e podobnych trudno�ci do�wiadczaj� niewidomi ludzie, kt�rzy ucz� si� korzysta� z protez wizualnych. Niekt�rzy potrafi� to zrobi�, inni pozostaj� �lepi. Nie powiedzia� tego g�o�no. Pokaza� Ezrowi kilka �wicze�, kt�re ten m�g� potem powtarza� sam.

Przed tym spotkaniem Pham zastanawia� si� d�ugo, jak� cz�� mo�liwo�ci lokalizator�w pokaza� Vinhowi. Ale Ezr wiedzia� ju� do�� du�o, by go zdradzi�. Gdyby zechcia� to zrobi�, Pham m�g�by powstrzyma� go tylko w jeden spos�b�� zabijaj�c go. Zostawi�em tyle �lad�w, kt�re powinny naprowadzi� go na histori� Zamle Enga, a on i tak domy�li� si� prawdy. Na pewnouda�o mu si� to tylko dlatego, �e pochodzi z takiej, a nie innej Rodziny. Pham przez wiele lat trzyma� Ezra w nie�wiadomo�ci, sprawdzaj�c, czy ten nie jest zdrajc�, badaj�c jego umiej�tno�ci. Z tych obserwacji wy�oni� si� obraz inteligentnego i nie�mia�ego ch�opca, kt�ry dorasta� pod rz�dami tyrana, a mimo to zachowa� godno�� i zdrowy rozs�dek.

Pham wiedzia�, �e kiedy nadejdzie wreszcie odpowiednia chwila, kiedy uderzy w Naua i Brughla, b�dzie potrzebowa� kogo� do pomocy. Musia� wi�c nauczy� ch�opca kilku sztuczek� czasami jednak zgrzyta� z�bami na my�l o w�adzy, jak� dawa� cz�owiekowi z rodziny Vinh�w.

Ezr bardzo szybko nauczy� si� zestawu komend. Teraz nie powinien ju� mie� �adnych problem�w z opanowaniem innych technik, kt�re ujawni� przed nim Pham. Musia� jeszcze du�o pracowa�, by doj�� do pe�nej wizji, ale�

��Tak, wiem, �e w tej chwili widzisz tylko migocz�ce �wiate�ka. Na razie staraj si� jak najcz�ciej powtarza� wzory testowe. Za kilka Msekund b�dziesz w tym r�wnie dobry jak ja.�� Niemal r�wnie dobry. To zapewnienie wyra�nie uspokoi�o ch�opca.

��Dobrze, b�d� �wiczy� jak najcz�ciej, ale tylko w moim pokoju, tak jak pan powiedzia�. Dzi�ki temu, co mi pan pokaza�, czuj� si� nie wiem, jakbym w ci�gu kilku chwil osi�gn�� wi�cej ni� przez ostatnie kil ka lat.

Zosta�o im jeszcze sto sekund. Niewa�ne. Po prostu musi si� zachowywa� naturalnie. Prawi� komuna�y.

��W przesz�o�ci te� nie pr�nowa�e�. Razem dowiedzieli�my si� sporo o tym, co dzieje si� w Hammerfest.

��Tak, ale to zupe�nie co innego� Jak b�dzie wygl�da�o nasze �ycie za kilka lat, kiedy ju� odzyskamy wolno��?

��Za kilka lat?�� Czego nie powiedzie�?�� B�dzie� wspaniale. B�dziemy mieli technologi� Queng Ho i cywilizacj� planetarn� zdoln� przyj�� tak� technologi� i korzysta� z niej. �aden Queng Ho nie mia� jeszcze tak dogodnej pozycji handlowej. Ale my p�jdziemy dalej. Za jaki� czas zbudujemy silniki, w kt�rych wykorzystamy wszystko, czego dowiedzieli�my si� o fizyce OnOff. Wiemy r�wnie�, �e na Arachnie wyst�puje ogromna r�norodno�� DNA. To tak�e ogromny skarb, pude�ko z niespodziankami, kt�re mo�e nam da�

��A wszyscy zafiksowani zostan� uwolnieni.

��Tak, tak. Oczywi�cie. Nie martw si�, Vinh, uwolnimy Trixi�.�� By�a to kosztowna obietnica, ale Pham zamierza� jej dotrzyma�. Je�li Trixia Bonsol zyska wolno��, niewykluczone, �e Vinh wyka�e wi�cej zrozumienia dla innych przypadk�w. Niewykluczone.

Pham u�wiadomi� sobie, �e ch�opak dziwnie mu si� przygl�da; m�g� opacznie zrozumie� t� niepotrzebn� pauz�.

��No dobrze, my�l�, �e na dzisiaj wystarczy. �wicz j�zyk komend i wizualne wzory testowe. Czas ju� ko�czy�.�� Dzi�ki Bogu Wszelkiego Handlu.�� Ty wr�cisz pierwszy, t� sam� drog�, kt�r� tu przyszed�e�. Gdyby kto� pyta� ci�, gdzie by�e�, powiesz, �e poszed�e� do �luz taks�wek, ale potem si� rozmy�li�e� i wr�ci�e� na �niadanie.

��Dobrze.�� Vinh zawaha� si� na moment, jakby chcia� powiedzie� co� jeszcze. Potem odwr�ci� si� i ruszy� w drog� powrotn�, by po chwili znikn�� za kraw�dzi� wewn�trznego balonu.

Pham obserwowa� czasomierz umieszczony w rogu swego pola widzenia. Za dwadzie�cia sekund oddali si� w przeciwnym kierunku. Lokalizatory przekaza�y szpiegom Brughla dwa tysi�ce sekund starannie zaplanowanych k�amstw. P�niej Pham wyszuka wszystkie niezgodno�ci z tym, co naprawd� dzia�o si� w innych cz�ciach kwater. Bez w�tpienia b�dzie musia� dokona� jakich� poprawek. Nie przejmowa�by si� tym zbytnio, gdyby mia� do czynienia ze zwyk�ymi analitykami. Pozostaj�c jednak pod obserwacj� zafiksowanych szpieg�w, musia� uwa�a� na ka�dy drobiazg.

Dziesi�� sekund. Wpatrywa� si� w ciemno��, w kt�rej znikn�� przed chwil� Ezr Vinh. Pham Nuwen mia� za sob� dziesi�tki lat do�wiadczenia w dyplomacji i oszukiwaniu. Wi�c dlaczego, do jasnej cholery, nie by�emmilszy dla tego dzieciaka? Duch Sury Vinh zn�w niebezpiecznie si� do� zbli�y� i �mia� mu si� w twarz.

��Powinni�my znowu si� spotka�.

���Dobrze. Pos�uchaj, Pham, nie wierz� w te wszystkie k�amstwa, kt�re przekaza� mi Nau.

��C�, ka�dy pisze w�asn� wersj� historii. Ale nie w tym s�k. Chcia�bym pokaza� ci, jak radzi� sobie z takimi przes�uchaniami.

��Przepraszam. Przez kilka sekund my�la�em, �e on o nas wie.�� Ezr Vinh ju� ca�kiem dobrze radzi� sobie z ich sekretnym ��czem; na tyle dobrze, �e Pham s�ysza� oszo�omienie w jego g�osie.

��Posz�o ci ca�kiem nie�le. Ale poradzisz sobie lepiej, je�li naucz� ci� kilku innych sztuczek.�� Rozmawiali jeszcze przez chwil�, ustalaj�c miejsce i czas spotkania. Potem roz��czyli si�, a Pham zosta� sam na sam ze swymi my�lami.

Cholera. Dzi� niemal cudem unikn�li katastrofy� ale mo�e odsun�li j� tylko w czasie. Pham le�a� w ciemnym pokoju, lecz jego wzrok si�ga� wiele kilometr�w dalej, do Diamentu Pierwszego i Hammerf est. Lokalizatory dzia�a�y teraz wsz�dzie, cho� jednostki MRI w klinice fiksat�w niemal natychmiast pali�y wszystkie pobliskie urz�dzenia. Uruchomienie lokalizator�w w Hammerf est by�o prze�omem, na kt�ry Pham czeka� od lat, ale� Gdybym nie zmieni� dzisiaj informacji przekazywanych przezszpieg�w, mogliby�my straci� wszystko. Pham wiedzia�, �e grupmistrz wykorzysta kiedy� swoje nowe zabawki; podobne, cho� mniej szczeg�owe analizy wykonywano w kwaterach od lat. Nie przypuszcza� jednak, �e Nau b�dzie mia� takie piekielne szcz�cie w doborze s��w. Przez ca�e dziesi�� sekund ch�opak by� pewien, �e Nau wszystkiego si� domy�li�. Pham zmieni� raport szpieg�w dotycz�cy tej reakcji, a Vinh szybko doszed� do siebie, ale�

Nigdy nie przypuszcza�em, �e Tomas Nau tak du�o o mnie wie. Grupmistrz od lat powtarza�, �e podziwia �gigant�w historii� i zawsze zalicza� do ich grona Phama Nuwena. Wydawa�o si�, �e to tylko jeden z wielu zabieg�w, kt�re mia�y zjedna� mu sympati� Queng Ho, ale teraz Pham nie by� ju� tego tak pewien. Podczas gdy Tomas Nau zaj�ty by� �czytaniem� Ezra Vinha, Pham analizowa� w podobny spos�b reakcje grupmistrza. Tomas Nau naprawd� podziwia� Phama Nuwena, przynajmniej w takiej postaci, w jakiej przedstawia�y go jego �r�d�a historyczne. Ten potw�r uwa�a�, �e ma wiele wsp�lnego z Nuwenem. Nazwa� mnie �or�downikiem nowego �adu�.

To okre�lenie obudzi�o w nim dziwne sentymenty. Cho� Pham nigdy sam si� tak nie nazywa�, w�a�nie tak chcia� o sobie my�le�. Ale w niczym niejeste�my do siebie podobni. Tomas Nau zabija bez skrupu��w i robi to tylkodla w�asnej korzy�ci. Ja chcia�em zawsze po�o�y� kres zabijaniu, po�o�y� kresbarbarzy�stwu. Jeste�my zupe�nie inni! Pham nie zamierza� zaprz�ta� sobie d�u�ej g�owy tym absurdem. Zdumiewa� go jednak fakt, �e Nau wiedzia� tak wiele o jego prawdziwej historii. Przez ostatnie dziesi�� Ksekund Pham zagl�da� Vinhowi przez rami�, kiedy ten czyta� materia�y dostarczone mu przez grupmistrza. Nawet w tej chwili kopiowa� ca�� baz� danych Vinha i przenosi� j� do rozproszonej pami�ci sieci lokalizator�w. W ci�gu nast�pnej Msekundy przejrzy ca�o�� tego materia�u.

To, co zobaczy� do tej pory, nawet go� zainteresowa�o. Du�a cz�� pokrywa�a si� z prawd�. Z pewno�ci� nie by�a to ta lukrowana mitologia, kt�r� Sura Vinh pozostawi�a w archiwach Queng Ho, ani k�amstwo, kt�re kry�o ostateczn� zdrad� Sury. Jak przyjmie to Ezr Vinh ? Pham i tak by� ju� zbyt szczery z m�odym Vinhem. Ezr mia� obsesj� na punkcie fiksacji; nie dopuszcza� nawet my�li, �e mogliby ich wykorzysta�. To dziwne. Pham wiele razy ok�amywa� bez skrupu��w zbrodniarzy, szale�c�w, Klient�w i nawet innych Queng Ho� nie mia� jednak si�y, by zmaga� si� z Vinhem.

Ten ch�opak nie rozumia� po prostu, jakie cuda mo�e zdzia�a� fiksacja.

A w archiwach Naua znajdowa�y si� rzeczy, kt�re mog�y utrudni� Phamowi ukrycie przed ch�opcem jego prawdziwych plan�w i zamierze�.

Pham powr�ci� do materia��w Nau, przejrza� jeden fragment, potem inny, przeklina� k�amstwa, kt�re czyni�y ze� potwora� krzywi� si�, gdy historie by�y prawdziwe, nawet je�li robi� wtedy wszystko, co w jego mocy.

Czu� si� do�� dziwnie, widz�c zn�w sw� prawdziw� twarz. Niekt�re z tych nagra� musia�y by� autentyczne. Pham czu� niemal, jak s�owa tych przem�wie� przep�ywaj� przez jego gard�o i usta, przywo�uj� wspomnienia: najwspanialsze lata, kiedy podczas ka�dej podr�y spotyka� Kupc�w, kt�rzy rozumieli, czym mo�e sta� si� mi�dzygwiezdna kultura handlowa.

Poprzedza�y go sygna�y radiowe, kt�re nios�y w odleg�e cz�ci kosmosu jego przes�anie, przygotowywa�y grunt. Nieca�e tysi�c lat po tym, jak ma�y ksi��� Pham zosta� oddany podr�uj�cym Kupcom, niewiele brakowa�o do spe�nienia jego marze�, urzeczywistnienia �yciowego planu. Idea prawdziwego Queng Ho rozprzestrzeni�a si� w wi�kszej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni. Od �wiat�w z Dalekiej Strony, kt�rych nigdy nie pozna�, do serca Ludzkiej Przestrzeni�� nawet na Starej Ziemi�� wsz�dzie s�yszano jego przes�anie, wsz�dzie rozumiano wizj� organizacji do�� wytrzyma�ej i silnej, by powstrzyma� ko�o losu. Owszem, wielu z nich widzia�o tylko tyle, co Sura. By�y to te �praktyczne umys�y�, zainteresowane jedynie gromadzeniem bogactw, zapewnieniem zysku sobie i swoim Rodzinom. Pham uwa�a� jednak wtedy�� i, Bo�e, nadal chc� w to wierzy栗 �e wi�kszo�� wierzy�a w cele, o kt�rych m�wi� on sam.

Pham zostawi� na przestrzeni tysi�ca lat realnego czasu wiadomo��, plan Spotkania wi�kszego i bardziej spektakularnego od jakiegokolwiek spotkania, do jakiego dosz�o w historii ludzko�ci. W�a�nie w tym czasie i miejscu Queng Ho mieli og�osi� Pok�j dla Ludzkiej Przestrzeni, mieli poprzysi�c s�u�b� temu celowi. Sura Vinh osobi�cie wyznaczy�a miejsce spotkania:

Namqem.

To prawda, Namqem znajdowa�o si� nieco na uboczu Ludzkiej Przestrzeni, ale jednocze�nie stanowi�o centrum aktywno�ci Queng Ho. Kupcy, kt�rzy z pewno�ci� chcieliby wzi�� udzia� w spotkaniu, znajdowali si� stosunkowo blisko; nie potrzebowali a� tysi�ca lat, by otrzyma� wiadomo�� i przyby� punktualnie na miejsce. Takie powody podawa�a mu Sura. I przez ca�y czas u�miecha�a si� z niedowierzaniem, jakby robi�a to tylko dlatego, by sprawi� przyjemno�� biednemu Phamowi. Pham wierzy� jednak, �e w Namqem otrzyma swoj� szans�.

Istnia� te� inny pow�d, dla kt�rego Pham zgodzi� si�, by do spotkania dosz�o w Namqem. Sura bardzo ma�o podr�owa�a, zawsze zajmowa�a si� realizacj� plan�w Phama w centrum aktywno�ci Queng Ho. Mija�y dekady i stulecia. Nawet je�li Sura Vinh korzysta�a od czasu do czasu z hibernacji i najlepszej techniki medycznej w ca�ej Ludzkiej Przestrzeni, by�a ju� bardzo s�aba i bardzo stara, mia�a jakie� pi��set? sze��set lat? Wiadomo�ci, kt�re otrzymywa� od niej Pham, ukazywa�y kobiet� nieprawdopodobnie star�, coraz bli�sz� �mierci. Gdyby nie spotkali si� w Namqem, Sura prawdopodobnie nigdy nie ujrza�aby zwie�czenia tysi�cletnich stara� Phama. Mo�e nigdy nie przekona�aby si�, �e Pham mia� racj�. Tylko jejufa�em bezgranicznie. Odda�em si� w jej r�ce.

Pham podda� si� wspomnieniom, na nowo rozpalaj�c w sobie stary gniew�

Matka wszystkich spotka�. W pewnym sensie ca�a metoda i mitologia wymy�lone przez Phama i Sur� prowadzi�y do tej jednej chwili. Nic wi�c dziwnego, �e wszyscy przybyli na miejsce dok�adnie o wyznaczonym czasie. Zamiast zbiera� si� przez dekad� czy dwie, pi�� tysi�cy okr�t�w z ponad trzystu �wiat�w pojawi�o si� w uk�adzie Namqem w przeci�gu jednej Msekundy.

Niekt�re opu�ci�y sw�j macierzysty port zaledwie przed kilkudziesi�ciu laty, jak okr�ty z Canberry i Tormy. Przyby�y okr�ty ze Strentmann i Kielle, ze �wiat�w o spo�eczno�ciach, kt�re teraz stanowi�y ju� niemal odr�bne gatunki. Niekt�rzy przylecieli z miejsc tak odleg�ych, �e s�yszeli o Spotkaniu tylko przez radio. Pojawi�y si� tak�e trzy okr�ty ze Starej Ziemi.

Nie wszyscy Uczestnicy nale�eli do Kupc�w, niekt�rzy byli przedstawicielami rz�d�w, kt�re chcia�y wprowadzi� w �ycie rozwi�zania proponowane przez Phama. Oko�o jednej trzeciej cywilizacji, kt�re przys�a�y swych reprezentant�w na spotkanie, prawdopodobnie mia�o si� rozpa�� w czasie, jakie zajmowa�a podr� do Namqem i z powrotem.

Takie spotkanie nie mog�o zosta� prze�o�one czy op�nione. Wszystkie moce piekielne nie da�yby rady temu zapobiec. Jednak jeszcze na kilkadziesi�t lat przed przybyciem do celu Pham wiedzia�, �e przed mieszka�cami Namqem otwieraj� si� bramy Piek�a.

Kapitan flagowy Phama mia� zaledwie czterdzie�ci lat. Widzia� ju� dziesi�tki �wiat�w i powinien lepiej zna� �ycie. Z drugiej strony jednak, urodzi� si� na Namqem�

��Mieli kwitn�c� cywilizacj�, nim pan po raz pierwszy wy�oni� si� z Ciemno�ci. Wiedz�, jak radzi� sobie w takich sytuacjach. Jak mogli do tego dopu�ci�?�� Patrzy� z niedowierzaniem na analiz�, kt�r� otrzymali wraz z ostatni� transmisj� Sury Vinh.

��Usi�d�, Sammy.�� Pham odsun�� krzes�o od �ciany, gestem poprosi� kapitana, by zaj�� na nim miejsce.�� Ja te� czyta�em raporty. To klasyczne objawy. W ci�gu ostatniej dekady tempo d�awienia uk�ad�w Namqem systematycznie wzrasta�o. Widzisz, trzydzie�ci procent komunikacji mi�dzy zewn�trznymi ksi�ycami jest nieustannie blokowane.�� Ca�y sprz�t by� sprawny, lecz oprogramowanie systemu tak bardzo si� rozros�o, �e ten nie m�g� sobie z nim poradzi�.

Sammy Park by� jednym z najlepszych ludzi Phama. Rozumia� powody, jakie sta�y za wszystkimi syntetycznymi wierzeniami nowych Queng Ho�� i akceptowa� je. W przysz�o�ci m�g� zosta� godnym nast�pc� Phama i Sury�� mo�e lepszym od najstarszych dzieci Phama, kt�re cz�sto wykazywa�y si� tak� ostro�no�ci� jak ich matka. Teraz Sammy by� jednak naprawd� wystraszony.

��Rz�d Namqem chyba rozumie zagro�enie? Wiedz� wszystko, cze go ludzko�� nauczy�a si� dot�d o stabilizacji�� i maj� automatyk� lepsz� ni� my! Z pewno�ci� za kilka Msekund dowiemy si�, �e dokonali reoptymalizacji.

Pham wzruszy� ramionami, nie zaprzeczy� mu jednak wprost. Namqem by�o naprawd� dobre, ale wszystko musi si� kiedy� sko�czy�. G�o�no powiedzia�:

��Mo�e. Ale wiemy te�, �e mieli trzydzie�ci lat, by nad tym zapano wa�.�� Machn�� r�k� na raport Sury.�� A sytuacja tylko si� pogarsza.�� Spojrza� na Parka i z�agodnia� nieco.�� Sammy, Namqem cieszy�o si� po kojem i wolno�ci� prawie przez cztery tysi�ce lat. �adna inna cywiliza cja Klient�w w Ludzkiej Przestrzeni nie mo�e powiedzie� tego o sobie. Ale w tym w�a�nie le�y problem. Bez pomocy nawet oni nie mog� trwa� wiecz nie. Sammy przygarbi� si� lekko.

��Unikn�li gigantycznych katastrof. Nie prowadzili wielkich wojen.

Rz�d nadal jest sprawny i elastyczny. To tylko te przekl�te problemy techniczne.

��To techniczne objawy problem�w, kt�re rz�d z pewno�ci� doskonale rozumie.�� I kt�rym nie mo�e w �aden spos�b zaradzi�. Przypomnia� sobie cyniczne uwagi Gunnara Larsona. W pewnym sensie ta rozmowa prowadzi�a ich do tej samej, �lepej uliczki. Pham Nuwen mia� jednak ca�e �ycie, by zastanawia� si� nad rozwi�zaniami.�� Elastyczno�� rz�du to sprawa �ycia i �mierci. Wiele wiek�w temu podj�li dzia�ania optymalizuj�ce. Geniusz, wolno�� i znajomo�� historii zapewnia�y im bezpiecze�stwo, ale w ko�cu optymalizacje doprowadzi�y ich do punktu krytycznego. Ksi�ycemiasta pozwoli�y im stworzy� najwi�ksz� sie� w Ludzkiej Przestrzeni, sta�y si� jednak tak�e w�skim gard�em�

��Ale wiedzieli�my� to znaczy oni wiedzieli o tym wcze�niej. Zawsze istnia� jaki� margines bezpiecze�stwa.

Namqem by�o triumfem rozdzielonej automatyki, kt�ra z ka�d� dekad� stawa�a si� coraz lepsza, coraz wydajniejsza. Ka�da dekada elastyczno�ci rz�du prowadzi�a do optymalizowania alokacji zasob�w, a margines bezpiecze�stwa coraz bardziej si� kurczy�. Spirala upadku by�a znacznie 3subtelniejsza ni� pesymizm my�licieli z Epoki �witu, Karola Marksa czy Hana Su, i tylko w niewielkim stopniu odpowiada�a prognozom Mancura Olsona. Rz�d stara� si� nie ingerowa� bezpo�rednio w rozw�j Namqem.

Wolny rynek i indywidualne planowanie by�y znacznie bardziej efektywne.

Jednak nawet je�li uda si� unikn�� klasycznych pu�apek korupcji, centralnego planowania i szalonych wynalazk�w��� W ko�cu zawsze dochodzi do jakich� wypacze�, a rz�d musi podj�� bezpo�rednie dzia�ania.�� Nawet �wiat, kt�ry unikn�� innych zagro�e�, pada� w ko�cu ofiar� w�asnego sukcesu.

��Tak, wiem.�� Sammy odwr�ci� wzrok, a Pham zsynchronizowa� sw�j wy�wietlacz z tym, co widzia� m�ody kapitan: Tarelsk i Maresk, dwa najwi�ksze ksi�yce. Dwa miliardy ludzi na ka�dym z nich. Dwa migoc�ce dyski miejskich �wiate� przesuwa�y si� powoli na tle ich macierzystej planety�� kt�ra sama w sobie by�a najwi�kszym parkiem w Ludzkiej Przestrzeni. Pham wiedzia�, �e kiedy nadejdzie w ko�cu kres Namqem, b�dzie to szybki, gwa�towny upadek. Uk�ad s�oneczny Namqem nie by� z natury tak ja�owy jak asteroidalne kolonie pierwszych wiek�w Ery Kosmicznej� lecz by utrzyma� miliardy swych mieszka�c�w, ksi�ycemiasta potrzebowa�y bardzo zaawansowanych technologii. Jakie� powa�niejsze awarie mog�y szybko zamieni� si� w wojn� obejmuj�c� ca�y uk�ad. Tego rodzaju konflikty zniszczy�y ju� wiele ludzkich kolonii. Sammy patrzy� przez chwil� na ten obraz, spokojny i cudowny�� i nieaktualny od wielu lat. Potem powiedzia�:

��Wiem. M�wi�e� o tym wszystkim wiele razy, Queng Ho wiedz� to od stuleci. Przepraszam, Pham. Zawsze wierzy�em� Nie przypuszcza�em, �e m�j w�asny dom umrze, i to tak szybko.

��Hm� Zastanawiam siꅠ� Pham obj�� spojrzeniem pok�ad dowodzenia swego okr�tu i pomy�la� o podobnych miejscach na pozosta�ych trzydziestu statkach jego floty. Teraz, w �rodku podr�y, na ka�dym mostku pracowa�o tylko troje lub czworo ludzi. By�a to wyj�tkowo nudna praca.

Flota Nuwena nale�a�a jednak do jednej z najwi�kszych, jakie przybywa�y na Spotkanie. Ponad dziesi�� tysi�cy Queng Ho spa�o w kabinach hibernacyjnych jego okr�t�w. Opu�cili Terneu r�wno sto lat temu i lecieli w najbardziej skupionej formacji, na jak� pozwala�y �rodki bezpiecze�stwa.

Ostatni z okr�t�w by� oddalony zaledwie o cztery tysi�ce sekund �wietlnych od okr�tu flagowego Phama.

��Dotrzemy do Namqem za jakie� dwadzie�cia lat. To du�o czasu, je�li zdecydujemy si� sp�dzi� go na wachcie. Mo�e� Tak, to b�dzie dobra okazja, by udowodni�, �e wszystko, o czym m�wi�em, naprawd� dzia�a. Za dwadzie�cia lat w Namqem prawdopodobnie zapanuje kompletny chaos. Ale my jeste�my pomoc� spoza ich planetarnej pu�apki i jest nas do�� du�o, by�my mogli odmieni� ich los.

Siedzieli na pok�adzie dowodzenia okr�tu Sammy�ego, �Rewerencji�.

Pracowa�o tu dzisiaj wyj�tkowo du�o ludzi, kilkana�cie os�b obs�ugiwa�o pi�� spo�r�d trzydziestu stanowisk dowodzenia. Sammy przenosi� wzrok od stanowiska do stanowiska, wreszcie spojrza� na Phama Nuwena.

Jego oczy rozb�ysn�y ja�niej, jakby powr�ci�a do nich nadzieja.

��Tak� Idea Spotkania mo�e zosta� zilustrowana.�� Nie czekaj�c na reakcj� Phama, uruchomi� program kalkulacyjny, zapalaj�c si� coraz moc niej do tego pomys�u.�� Je�li wykorzystamy w pe�ni nasze zasoby, mo�e my utrzyma� w aktywno�ci prawie po sto os�b na ka�dym statku przez ca�� drog� do Namqem. Zd��ymy wtedy zbada� sytuacj� i przygotowa� plan dzia�ania. Ba, za dwadzie�cia lat b�dziemy mogli te� wsp�pracowa� z innymi flotami.

Sammy Park zn�w by� teraz przede wszystkim kapitanem flagowym.

Wpatrzony w obliczenia, rozwa�a� r�ne mo�liwo�ci.

��Tak. Flota Starej Ziemi jest teraz mniej ni� �wier� roku �wietlnego od nas. Po�owa wszystkich Uczestnik�w znajduje si� w promieniu sze�ciu lat �wietlnych od naszej floty, a ta odleg�o�� oczywi�cie si� zmniejsza. Co z Sur� i Queng Ho z uk�adu?

��Sura i jej towarzysze maj� w�asne zasoby. Przetrwaj�.�� Sura doskonale wiedzia�a, jak dzia�a ko�o losu, nawet je�li nie wierzy�a, �e mo�na je z�ama�. Przenios�a swoj� siedzib� z Tarelsk� ju� przed stuleciem; �kwatery� SuryYinh mie�ci�y si� teraz w starym pa�acu w pasie asteroid. Z pewno�ci� domy�la�a si�, co zamierza Pham. Wyniki jej analiz prawdopodobnie lecia�y ju� w ich stron�. Mo�e naprawd� istnia� B�g Wszelkiego Handlu. Z pewno�ci� istnia�a Niewidzialna R�ka. Spotkanie w Namqem mog�o znaczy� wi�cej, ni� sobie wyobra�a�.

Rok za rokiem flota flot zbli�a�a si� do Namqem. Pi�� tysi�cy nitek �wiat�a, jasnych punkt�w widocznych z odleg�o�ci lat �wietlnych�� tysi�cy lat �wietlnych, je�li kto� u�ywa� dobrego teleskopu. Z roku na rok p�omienie silnik�w hamuj�cych stawa�y si� ja�niejsze, delikatne kulki puchu w oknach ka�dego z okr�t�w przybywaj�cych na Spotkanie.

Pi�� tysi�cy okr�t�w; ponad milion ludzkich istnie�. Okr�ty by�y wyposa�one w maszyny, kt�re mog�y zniszczy� ca�e �wiaty, wioz�y na swych pok�adach ogromne biblioteki i sieci komputerowe. I wszystkie razem nadal wydawa�y si� puchow� kulk� w por�wnaniu z moc� i zasobami Namqem. Jak male�ki puszek ostu m�g�by uratowa� upadaj�cego kolosa?

Pham udziela� odpowiedzi na to pytanie osobi�cie i poprzez sie� Queng Ho.

Ka�da cywilizacja planetarna to odizolowana pu�apka. Mo�e j� zniszczy� jedna katastrofa�� ale te� mo�e j� uratowa� niewielka pomoc z zewn�trz.

R�wnie� bardziej skomplikowane przypadki�� jak Namqem, gdzie pokolenia zr�cznej optymalizacji doprowadzi�y w ko�cu do samozniszczenia�� wynika�y z zamkni�tej natury rozumnej cywilizacji. Rz�d mia� zbyt ma�y wyb�r, zbyt wielkie d�ugi, i w ko�cu musia� pa�� ofiar� barbarzy�stwa.

Spojrzenie z zewn�trz, nowa automatyka�� w�a�nie to mogli im da� Queng Ho. W�a�nie to, zdaniem Phama, stanowi�o o ich sile. Teraz mia� okazj�, by udowodni� swoj� teori�, nie tylko o niej dyskutowa�. Mia� dwadzie�cia lat na przygotowania i wcale nie by� pewien, czy mu to wystarczy.

W ci�gu dwudziestu lat �agodna r�wnia pochy�a, po kt�rej stacza�o si� Namqem, przybra�a raczej form� urwiska. Upad�y ju� kolejne trzy rz�dy, za ka�dym razem zast�powa� je re�im, kt�ry mia� by� �bardziej efektywny�, a kt�ry w rzeczywisto�ci otwiera� drog� coraz bardziej radykalnym spo�ecznym i technicznym rozwi�zaniom, ideom, co nie sprawdzi�y si� na setkach innych �wiat�w. I przy ka�dym kroku w d� plany nadlatuj�cej floty stawa�y si� coraz precyzyjniejsze.

W uk�adzie umierali ludzie. Ludzie przybywaj�cy na statkach widzieli z odleg�o�ci miliona kilometr�w od �wiata Namqem pocz�tki pierwszej wojny w uk�adzie. Widzieli je bez pomocy teleskop�w, go�ym okiem; eksplozje gigatonowych bomb, destrukcj� opozycyjnego rz�du, kt�ry przyw�aszczy� sobie dwie trzecie zautomatyzowanego przemys�u planet zewn�trznych. Po detonacjach pozosta�a tylko jedna trzecia tego przemys�u, znajdowa�a si� jednak pod �cis�� kontrol� re�imu.

Kapitan flagowy Sammy Park relacjonowa� na spotkaniu:

��Al�in pr�buje ewakuowa� si� na powierzchni� planety. Mieszka�com Mareska grozi kl�ska g�odu; dostawy z zewn�trznego uk�adu zostan� wyczerpane na kilka dni przed naszym przybyciem.

��Rz�d naTarelsku uwa�a, �e nadal panuje nad sytuacj�. Oto nasza analiza��� Nowy m�wca w�ada� biegle nese; mieli dwadzie�cia lat, by zsynchronizowa� wsp�lny j�zyk. Ten Kapitan by� m�odym� m�czyzn��

ze Starej Ziemi. W ci�gu o�miu tysi�cy lat Stara Ziemia czterokrotnie zosta�a ca�kowicie wyludniona. Gdyby nie istnienie �wiat�wc�rek, ludzka rasa wymar�aby ju� dawno temu. To, co �y�o teraz na Ziemi, by�o dziwne.

Nikt spo�r�d tej rasy nie zaw�drowa� jeszcze tak daleko od centrum Ludzkiej Przestrzeni. Lecz teraz, kiedy floty dociera�y wreszcie do uk�adu Namqem, okr�ty Starej Ziemi znajdowa�y si� zaledwie o dziesi�� sekund �wietlnych od okr�tu Phama. Podobnie jak inni Uczestnicy, delegaci z Ziemi zaanga�owali si� mocno w projekt, kt�rzy wszyscy nazywali teraz Ratunkiem.

Sammy odczeka� grzecznie kilkana�cie sekund, by upewni� si�, �e jego rozm�wca sko�czy�. Tego rodzaju dyskusja, w kt�rej sygna� dociera� do poszczeg�lnych uczestnik�w ze sporym op�nieniem, wymaga�a specjalnej dyscypliny. Wreszcie Sammy skin�� g�ow�.

��Na Tarelsku prawdopodobnie wkr�tce dojdzie do masowej zag�a dy, cho� nie jeste�my jeszcze pewni, co j� spowoduje.

Pham siedzia� w tej samej sali co Sammy. Wykorzysta� swoj� pozycj�, by wtr�ci� si�, nim min�� czas przeznaczony na wypowied� jego kapitana.

��Przedstaw nam pokr�tce sytuacj� Sury, Sammy.

��Sura Vinh nadal przebywa w g��wnym pasie asteroid. Znajduje si� jakie� dwa tysi�ce sekund �wietlnych od naszej obecnej pozycji.�� Jeszcze przez jaki� czas Sura nie mog�a wi�c uczestniczy� w ich naradach.�� Dostarczy�a nam sporo u�ytecznych informacji, ale straci�a swoj� kwater� i wiele okr�t�w.�� Sura by�a w�a�cicielk� licznych posiad�o�ci w pasie asteroid; bez w�tpienia znalaz�a ju� sobie jakie� bezpieczne schronienie.

��Sura proponuje, by�my przenie�li miejsce Wielkiego Spotkania do Brisgo Gap.

Sekundy mija�y powoli, kiedy czekali na odpowied� drugiej strony.

Dwadzie�cia sekund. �adnej odpowiedzi od floty Starej Ziemi; ale to mog�a by� uprzejmo��. Czterdzie�ci sekund. G�os zabra� kapitan floty ze Strentmann, prawdopodobnie kobieta.

��Brisgo Gap? Nigdy nie s�ysza�am o tym miejscu.�� Podnios�a r�k�, wskazuj�c w ten spos�b, �e nie sko�czy�a jeszcze wypowiedzi.�� Aha, ro zumiem. Przerwa w ich pasie asteroid.�� Roze�mia�a si� cierpko.�� Przy puszczam, �e ten wyb�r nie wzbudzi �adnych sprzeciw�w. Dobrze, spotka my si� w pobli�u kwater Sury Vinh, ale� dopiero po realizacji planu Ra tunku.

Przybyli z miejsc odleg�ych o dziesi�tki, czasami setki lat �wietlnych.

A teraz proponowano im, by Wielkie Spotkanie odby�o si� w pustej prze-, strzeni. Na tyle, na ile pozwala�a na to dziel�ca ich odleg�o��, Pham spiera� si� z Sur� o t� propozycj�. Spotkanie w nic nieznacz�cym miejscu by�o przyznaniem si� do pora�ki. Kiedy zn�w nadesz�a kolej �Rewerencj�, przem�wi� Pham:

��Oczywi�cie Sura Vinh ma racj�, wybieraj�c na miejsce spotkania odleg�y zak�tek uk�adu Namqem. Ale mieli�my wiele lat, by przygotowa� Ratunek. Dysponujemy pi�cioma tysi�camy okr�t�w. Przygotowali�my rozwi�zania dla ka�dej z populacji ksi�yc�wmiast i dla tych, kt�re prze nios�y si� ju� na Namqem. Proponuj�, by�my spotkali si� dopiero wtedy, gdy zrealizujemy nasz plan.

W systemie Namqem toczy�a si� wojna. Zagro�one by�y trzy r�ne populacje ksi�yc�w-miast. Zasoby niemal tysi�ca statk�w przeznaczono do st�umienia chaotycznych walk, kt�re toczy�y si� na sporym obszarze uk�adu. �adowniki z zapasami z ponad dwustu statk�w zosta�y wys�ane na powierzchni� samego Namqem. �wiat ten przez kilka tysi�cy lat by� starannie piel�gnowanym parkiem�� teraz mia� sta� si� domem miliard�w ludzi. Cz�� populacji ksi�yc�w znajdowa�a si� ju� na jego.powierzchni.

Ponad dwa tysi�ce okr�t�w zmierza�o na Maresk. Tamtejszy re�im praktycznie ju� nie istnia� nad mieszka�cami wisia�o jednak widmo g�odu. Uratowa� ich mog�y subtelne dzia�ania flot w po��czeniu z ogromnymi transportami �ywno�ci.

Tarelsk nadal mia� aktywny rz�d, kt�ry nie przypomina� jednak �adnego rz�du z historii uk�adu Namqem. Przypomina� raczej ponur� przesz�o�� z innych �wiat�w, gdzie w�adcy m�wili g�o�no o pojednaniu, a jednocze�nie zabijali miliony ludzi. Rz�d Tarelska by� grup� niepohamowanych szale�c�w. � Jeden z analityk�w Sammy�ego powiedzia�:

��Je�li ich pokonamy, to b�dzie prawie jak zbrojny podb�j.

��Prawie?�� Pham podni�s� na� wzrok; ka�dy cz�onek za�ogi mia� na sobie kompletny skafander z kapturem.�� Do diab�a, to jest zbrojny podb�j.

-W najprostszej sytuacji misja ratunkowa Queng Ho mia�a przyj�� form� trzech skoordynowanych zamach�w stanu. Gdyby im si� powiod�o, potomno�� nie zapami�ta�aby tego w ten spos�b. Gdyby im si� powiod�o, ka�da operacja by�aby ma�ym cudem, zbawieniem, kt�rego tubylcy nie mogli zapewni� sobie sami. W ca�ej historii ludzko�ci co najwy�ej dziesi�� razy dochodzi�o do mi�dzygwiezdnej wojny, obejmuj�cej przestrze� wi�ksz� ni� kilka lat �wietlnych. Pham zastanawia� si�, co pomy�la�by jego ojciec, gdyby wiedzia�, do czego doszed� odrzucony przeze� syn. Odwr�ci� si� ponownie do mapy. Najszybszy z okr�t�w mia� dolecie� do Tarelska za pi��dziesi�t Ksekund.�� Jakie wie�ci?

��Tak jak przypuszczali�my, rz�d Tarelska nie przyjmuje naszych argument�w. Uwa�aj� nas za naje�d�c�w, nie ratownik�w. I nie przekazuj� tego, co m�wimy, populacji Tarelska.

��Ale ludzie chyba znaj� prawd�?

��Niekoniecznie. Mieli�my trzy udane rekonesanse.�� Roboty zosta�y zrzucone cztery Msekundy wcze�niej, pojazdy rozpoznawcze, kt�re mog�y si� porusza� nawet z pr�dko�ci� r�wn� jednej dziesi�tej pr�dko�ci �wiat�a.�� Dostali�my tylko kilka obraz�w, ale to, co zobaczyli�my, nie zgadza si� z informacjami przekazywanymi przez szpieg�w Sury. Przypuszczamy, �e rz�d zastosowa� stan powszechnego zagro�enia.

Pham gwizdn�� cicho. Teraz ka�dy system obliczeniowy, nawet dzieci�ce zabawki, pracowa� dla rz�du. By�a to najbardziej ekstremalna forma kontroli spo�ecznej, jak� kiedykolwiek wymy�lono.

��Wi�c teraz maj� w�adz� nad wszystkim.�� Marzenie ka�dego dyk tatora� Tyle �e �aden dyktator nie m�g� zaplanowa� ka�dego szczeg� �u zachowania swego spo�ecze�stwa. W�adcy Tarelska upadli naprawd� bardzo nisko. Pham odchyli� si� w swym fotelu.�� No dobrze. To u�atwia spraw�, ale i zwi�ksza ryzyko. Musimy dzia�a� jak najszybciej; ci face ci zabij� wszystkich, je�li zostawimy ich samym sobie. Przechodzimy do planu dziewi�tego.�� Oznacza�o to kolejne fale zrzut�w samosteruj�cych urz�dze�. Pierwsze by�y bomby pulsacyjne o ograniczonym polu ra�enia, kt�re mia�y o�lepi� oczy i automatyk� Tarelska. W nast�pnej fali znaj dowa�y si� kopiarki zalewaj�ce miejskie obszary ksi�yca automatyk� Queng Ho. Gdyby plan Phama si� powi�d�, automatyka Tarelska skon frontowana zosta�aby z innym, zupe�nie obcym systemem, kt�rego nie m�g�by obj�� stan powszechnego zagro�enia wprowadzony przez miejscowy rz�d.

Flota Phama przelecia�a na ma�ej wysoko�ci obok �wiata Namqem.

Ten manewr utrzyma� ich przez kilka tysi�cy sekund poza zasi�giem bezpo�redniego ognia Tarelska, jednocze�nie jednak by� powa�nym wykroczeniem. Cywilizowane uk�ady nie dopuszcza�y w pobli�e zamieszkanych teren�w du�ych rakiet, a tym bardziej okr�t�w z nap�dem mi�dzygwiezdnym. Z�amanie tego zakazu karano wysokimi grzywnami, ostracyzmem, a czasem nawet konfiskat� okr�tu. Mi�o by�o cho� raz wcale si� tym nie przejmowa�. Trzydzie�ci okr�t�w Phama hamowa�o maksymalnym ci�giem przy ponad 1 g, i to od kilku Ksekund. Przelecia�y nad �rodkowop�nocnymi szeroko�ciami Namqem, na wysoko�ci nieca�ych dwustu kilometr�w, i przy pr�dko�ci dwustu kilometr�w na sekund�.

Widzieli z tej wysoko�ci wypiel�gnowane lasy i pustynie, tymczasowe miasta, w kt�rych mieszkali uchod�cy z Alqin. Potem zacz�li oddala� si� ponownie, trajektori� zakrzywion� przez mas� planety. Przypomina�o to dzieci�cy rysunek, planeta dos�ownie przemkn�a przed ich oczami.

Tymczasem przestrze� przed nimi b�yszcza�a diabelskim �wiat�em, i tylko niewielk� jego cz�� stanowi� ogie� obrony. W�a�nie z tego powodu szybki lot ponad zamieszkan� powierzchni� stanowi� szale�stwo. Przestrze� wok� �wiata Namqem by�a kiedy� uporz�dkowan� scen� dzia�ania zoptymalizowanego systemu. Zastanawiano si� nawet nad budow� wie� orbitalnych. Tej optymalizacji skutecznie sprzeciwi� si� rz�d, lecz mimo to przestrze� na mniejszych wysoko�ciach roi�a si� od tysi�cy pojazd�w i satelit�w. Nawet w najlepszych dla Namqem czasach mikrokolizje tworzy�y tak wiele �mieci, �e ich zbi�rka i utylizacja stanowi�a najwi�kszy i najbardziej dochodowy biznes w okolicach Namqem.

Teraz jednak ju� od wielu Msekund nikt nie zajmowa� si� porz�dkowaniem przestrzeni oko�oplanetarnej. Flota Queng Ho nie spodziewa�a si� a� takiego chaosu, ale torowa�a sobie drog� za pomoc� sterowanych eksplozji si�gaj�cych setki kilometr�w naprz�d i na boki. Okr�t Phama niszczy� miliony ton �mieci, transportowc�w i pojazd�w wojskowych rz�du�

Przybycie floty zosta�o jednak og�oszone znacznie wcze�niej; mo�e oby�o si� bez przypadkowych i niewinnych ofiar. Armada okr�t�w Queng Ho pozostawia�a za sob� tylko spalone i zgniecione szcz�tki.

Tarelsk le�a� dok�adnie przed nimi. Miliony �wiate�, kt�re rozpala�y powierzchni� ksi�yca w lepszych czasach, zosta�y teraz zgaszone albo dekretem rz�du, albo przez bomby pulsacyjne Phama. Ale Namqem nie by�o wcale martwe. Za nieca�e pi��dziesi�t sekund okr�ty Phama mia�y wygasi� silniki. Nikt nie wiedzia�, co mo�e sta� si� potem-Bez silnik�w nie dzia�a�o pole ochronne� a bez pola nawet drobny fragment metalu lec�cy z du�� pr�dko�ci� m�g� powa�nie uszkodzi� statek.

��Czterdzie�ci sekund do wygaszenia.�� P�omienie ju� przygasa�y, by nie zniszczy� powierzchni Tarelska.

Pham przejrza� szybko raporty pozosta�ych flot; �adowniki na Namqem, dwa tysi�ce okr�t�w spiesz�cych na ratunek g�oduj�cym mieszka�com Mareska. Maresk p�yn�� majestatycznie przez przestrze�, niczym lewiatan otoczony �awic� drobnych ryb. Wiele spo�r�d dw�ch tysi�cy statk�w zd��y�o ju� przycumowa� do powierzchni ksi�yca. Reszta kr��y�a po orbicie. Ostatni z frachtowc�w z zewn�trznego uk�adu widoczny by� jeszcze poza kraw�dzi� Mareska. Ten powolny kolos zosta� wystrzelony wiele Msekund wcze�niej, kiedy farmami po�o�onymi z dala od centrum uk�adu zarz�dza�a jeszcze sprawna automatyka. Frachtowiec by� wielki jak okr�t mi�dzygwiezdny, lecz brakowa�o mu skomplikowanego osprz�tu. Na pok�adzie znajdowa�o si� dziesi�� milion�w ton ziarna, kt�re mog�y jeszcze przez jaki� czas utrzyma� mieszka�c�w Mareska przy �yciu.

��Dwadzie�cia sekund do wygaszenia.

Pham jeszcze przez chwil� patrzy� na obraz Mareska. Wok� okr�t�w Queng Ho a� roi�o si� od mniejszych pojazd�w, nikt jednak nie mia� wrogich zamiar�w. Mieszka�cy Mareska nie oddali w�adzy szale�com jak ci z Tarelska.

Nagle przed oczami Phama pojawi�y si� srebrne ikonki, mro��ce krew w �y�ach od�amki lodu. Wiadomo�� pochodzi�a od agent�w Sury na Maresku; Sabota� iv zacumowanych okr�tach. Ucieka�! Ucieka�! Obraz Mareska znikn�� z wy�wietlacza Phama. Przez chwil� patrzy� ponownie na �wiat Namqem. Blask s�o�ca ogarnia� dwie trzecie zwr�conej ku niemu powierzchni planety. W rzeczywisto�ci Maresk ukryty by� za �wiatem Namqem.

Nagle kraw�d� atmosfery Namqem zap�on�a �wiat�em innego, nowego s�o�ca, kt�re narodzi�o si� gdzie� poza planet�. Dwie sekundy p�niej pojawi� si� kolejny b�ysk, potem jeszcze jeden.

Jeszcze przed momentem za�oga �Rewerencji� by�a ca�kowicie poch�oni�ta odliczaniem przed wygaszeniem silnik�w i przygotowaniami do tego, co mia�o nast�pi� p�niej. Teraz wszyscy zwr�cili si� ku �wiat�om rozpalaj�cym kraw�d� Namqem.

��Gigatonowe eksplozje wok� Mareska.�� Analityk stara� si� przema wia� opanowanym g�osem.�� Nasze floty w pobli�u powierzchni� Bo�e, wszystkie znikn�y!�� Wraz z ponadmiliardow� populacj� ksi�ycamiasta.

Sammy Park siedzia� nieruchomo, wpatrzony w przestrze�. Pham zrozumia�, �e by� mo�e b�dzie musia� przej�� dowodzenie. Wtedy jednak Sammy pochyli� si� do przodu i zakomenderowa� ostrym, stanowczym g�osem:

��Tran, Lang, wracajcie na pozycje. Zajmijcie si� nasz� flot�!

Inny g�os:

��Wygaszenie� teraz.

Pham dozna� znajomego uczucia lekko�ci, kiedy g��wny silnik �Rewerencji� zosta� ca�kowicie wygaszony. Na wy�wietlaczu widzia�, �e wszystkie okr�ty floty wygasi�y silniki w przeci�gu stu milisekund od wyznaczonego czasu. Nieca�e czterysta kilometr�w przed nimi le�a� Tarelsk, tak bliski, �e nie wydawa� si� ju� ksi�ycem czy planet�, lecz krajobrazem rozci�gaj�cym si� wok� statk�w. Przed nadej�ciem Ludzko�ci Tarelsk by� jeszcze jednym martwym i zimnym ksi�ycem, niewiele wi�kszym od pierwszej Luny. Lecz podobnie jak w przypadku ziemskiego Ksi�yca, gospodarka transportowa da�a mu szans� na rozw�j. W �wietle �wiata Namqem Tarelsk mieni� si� pastelowymi barwami, szczytami wynios�ych, sztucznych g�r. W odr�nieniu od starej Luny ten �wiat nigdy nie zazna� katastrofy spowodowanej przez ludzi� a� do tej pory.

��Pr�dko�� pi��dziesi�t pi�� metr�w na sekund�. Odleg�o�� trzysta pi��dziesi�t kilometr�w.�� Celowo zako�czyli wygaszanie tak blisko, by druga strona nie mog�a zaatakowa� ich, nie ponosz�c przy tym strat w�asnych. Ale ten szalony rz�d zabi� w�a�nie miliard ludzi.�� Sammy, l�duj gdziekolwiek, byle szybko!

��Co��� Sammy pochwyci� jego spojrzenie i zrozumia�. Ale by�o ju� za p�no.

Wszystkie systemy przesta�y nagle dzia�a�, na wy�wietlaczu Phama zapanowa�a pustka i cisza. Po raz pierwszy w �yciu Pham Nuwen poczu� szarpni�cie okr�tu. Milion ton kad�uba i pancerza poch�on�o i z�agodzi�o si�� uderzenia, kt�re musia�o by� pot�ne. Pham rozejrza� si� po mostku.

Dochodzi�y go dziesi�tki g�os�w, raporty ze wszystkich stron, niepoddane jednak filtracji ani analizie.

��Pociski atomowe, Bo�e!

Jeden po drugim w��cza�y si� urz�dzenia alarmowe. Obraz przesuwa� si� w jednostajnym tempie po krajobrazie Tarelska i niebie. �Rewerencja� obraca�a si� z pr�dko�ci� kilku stopni na sekund�. Kilku m�odszych analityk�w pr�bowa�o wsta� ze swoich miejsc.

��Stosowa� si� do procedur!�� hukn�� Sammy.

Na jedynym dzia�aj�cym jeszcze monitorze ponownie pojawi� si� krajobraz Tarelska, wie�e i przezroczyste kopu�y nad farmami. Tarelsk by� tak du�y, �e m�g� niemal przetrwa� bez pomocy z upraw pozasystemowych.

Teraz lecieli prosto na ten obszar z pr�dko�ci�� pi�tnastu metr�w na sekund�? Bez wy�wietlacza Pham nie m�g� oceni� pr�dko�ci zbli�ania.

��Jak szybko, Sammy?

Kapitan flagowy pokr�ci� g�ow�.

��Nie wiem. Pocisk trafi� nas od strony Tarelska, niemal w sam �ro dek. Na pewno nie spadamy szybciej ni� dwadzie�cia metr�w na sekun d�.�� Lecz w wiruj�cym wraku, kt�rym sta�a si� �Rewerencja�, nie mogli ju� w �aden spos�b zmniejszy� tej pr�dko�ci.

Za�oga Sammy�ego pr�bowa�a skontaktowa� si� z pozosta�� cz�ci� okr�tu i odzyska� ��czno�� z innymi statkami. Pham przygl�da� si� temu 3w milczeniu. Trafione zosta�y wszystkie okr�ty jego floty. �Rewerencja� nie by�a zniszczona ani najbardziej, ani te� najmniej spo�r�d nich. W miar� jak nap�ywa�y kolejne raporty, krajobraz Tarelska widziany na �ciennym ekranie stawa� si� coraz wi�kszy. Pham dostrzega� ju� skutki wybuchu.

Szale�cy z rz�du zniszczyli cz�� w�asnych farm podczas tego ataku.

Niemal dok�adnie na wprost przed nimi� Bo�e� to by�a ta stara wie�a, kt�r� kupili z Sur� w pierwszym wieku.

Kolizje okr�t�w bywa�y bardzo r�norodne, od otar� przy pr�dko�ci jednego milimetra na sekund�, kt�re interesowa�y g��wnie policj� a� po ogromne wybuchy niszcz�ce nie tylko statki, ale i pobliskie planetoidy.

Zderzenie �Rewerencji� z Tarelskiem plasowa�o si� gdzie� po�rodku tej skali. Milion ton okr�tu gwiezdnego wbija�o si� w kopu�y ci�nieniowe i wielopoziomowe rezydencje, poruszaj�c si� jednak nie szybciej ni� cz�owiek biegn�cy w normalnym polu grawitacyjnym.

Milion ton nie zatrzymuje si� �atwo. Okr�t par� naprz�d, niszczy� wszystko, co napotka� na drodze. Kolejne poziomy miasta gniot�y si� szybciej ni� metalowy kad�ub i os�ona nap�du, ale w ko�cu statek i miasto wok� niego utworzy�y jedn�, zmasakrowan� ruin�.

Wszystko to nie mog�o trwa� d�u�ej ni� dwadzie�cia sekund, ale kiedy dobieg�o ko�ca, Pham i pozostali wisieli na pasach swych foteli w 0,2 grawitacji panuj�cej na powierzchni Tarelska. �wiat�a z zakrzywionych �cian przygasa�o, to zn�w rozpala�o si� mocniej, po monitorach przep�ywa�y jakie� bezkszta�tne plamy. Pham wypi�� si� ze swojej uprz�y i ze�lizn�� na sufit. Przy kratkach wentylator�w wirowa�y drobiny kurzu, ale jego skafander ci�nieniowy opina� go mocniej ni� przed chwil�. Do okr�tu wdziera�a si� pr�nia. Korzystaj�c z kana�u audio, Sammy pr�bowa� zebra� informacje od swych podw�adnych i oceni� straty. Na pok�adzie �Rewerencji� �y�o pi�� tysi�cy ludzi� jeszcze przed chwil�.

��Stracili�my ca�y dzi�b, kapitanie. Wydobycie cia� zajmie kilka Ksekund. Potrzebujemy�

Pham wspi�� si� po �cianie do w�azu i uchyli� go lekko.

��Nasze grupy desantowe, Sammy, co z nimi?

��S� cali, ale�

��Zbierz ich. Mo�esz zostawi� kilku jako grup� ratunkow�, ale ca�a reszta wychodzi.�� 1 skopie komu� ty�ek.

Nast�pne Ksekundy zachowa�y si� w pami�ci Phama jako totalny chaos. Dzia�o si� tak wiele rzeczy, i to jednocze�nie. Pomimo tylu lat planowania nikt nie wierzy�, �e operacja mo�e si� w ko�cu zako�czy� walk� na powierzchni kt�rego� z ksi�yc�w. A nawet obro�cy Queng Ho nie byli prawdziwymi wojownikami. Pham Nuwen widzia� wi�cej krwi, cierpienia i �mierci w �redniowiecznej Canberze, ni� wi�kszo�� ich ogl�da�a przez ca�e swoje �ycie.

Ich przeciwnicy tak�e nie byli prawdziwymi �o�nierzami. Szalony rz�dTarelska nawet nie ostrzeg� mieszka�c�w wy�szych poziom�w o nadchodz�cej kolizji. Dzia�aj�c na w�asn� r�k�, wi�kszo�� ludzi przenios�a si� ni�ej, lecz mimo to miliony zgin�y w d�ugiej, gigantycznej katastrofie.

Grupy Phama kierowa�y si� w d�, na drugi poziom super tramwaj �w.

Pham mia� ju� po��czenie z innymi statkami. Mieszka�cy Tarelska pozostawali tylko o kilka lat w tyle za najlepsz� technologi� i edukacj� ca�ej Ludzkiej Przestrzeni. Oni rozumieli katastrof�; w wi�kszo�ci rozumieli te� to, czego nie pojmowa� ich szalony rz�d. Byli jednak bezradni wobec system�w, kt�rych ich w�adcy u�yli przeciwko nim.

W s�uchawkach Pham s�ysza� g�osy grupy desantowej z innego okr�tu, oddalonego o trzydzie�ci kilometr�w. Zetkn�li si� ju� ze skutkami stanu powszechnego zagro�enia.

��Wszystko tu dzia�a� przeciwko nam. Straci�em pi�tnastu ludzi na przystanku tramwajowym.

��Przykro mi, David. Masz bomby pulsacyjne. Wykorzystaj je, a potem zalej wszystko nasz� automatyk�.

Grupa Sammy�ego oddala�a si� coraz bardziej od Phama. Wyszli przez te same p�kni�cia w metalowym kad�ubie, lecz na ka�dym zakr�cie Sammy szed� w drug� stron�. Pocz�tkowo nie mia�o to �adnego znaczenia.

�ciany nie przeszkadza�y im w komunikacji, a rozproszeni stanowili trudniejszy cel dla wroga� Ale do diab�a, Sammy by� ju� o dwa kilometry na wsch�d od niego. Jego grupa zosta�a otoczona przez tubylc�w. Niekt�rzy twierdzili, �e s� zarz�dcami system�w miejskich, i �e mog� im pokaza�, gdzie znajduj� si� kluczowe w�z�y system�w.

��Poczekaj, Sammy!

��cze polowe przekazywa�o obraz tylko z jednego kierunku, Pham nie wiedzia� wi�c, co zamierza grupa Sammy�ego. Nadal jednak oddalali si� od siebie.

��Pham! Przebili�my si� przez gruzy i jeste�my teraz� w kampusie uniwersyteckim. Mamy tu przeciek i��� Na wy�wietlaczu Phama pojawi� si� obraz widziany przea grup� Sammy�ego. Przez rozleg�y trawnik w stro n� kamery bieg�o kilkudziesi�ciu tubylc�w�� �aden z nich nie mia� na so bie skafandra ci�nieniowego. Lecz wysoko, pod sufitem wirowa�y lu�ne papiery i piach. W s�uchawkach da� si� s�ysze� �wist powietrza uciekaj� cego przez jaki� du�y otw�r.

Po chwili Pham ujrza� tak�e ludzi Sammy�ego przy pracy. Oblega� ich coraz wi�kszy t�um, w kt�rym pojawia�y si� tak�e dzieci�� musia�a to by� jedna z tych odwr�conych wie�. W s�uchawkach zn�w rozleg� si� g�os Sammy�ego.

��To moi ludzie, Pham!

Pham przypomnia� sobie, �e krewni Sammy�ego Parka z Tarelska byli akademikami. Cholera.

��Nie rozpraszaj si�, Sammy. Tarelsk ma wi�ksz� powierzchni� ni� 3wszystkie miasta na przeci�tnej planecie. Prawdopodobie�stwo, �e trafili�my akurat w to miejsce, jest praktycznie r�wne zeru�

��Wcale nie��� Jego g�os ucich� na chwil�, przyt�umiony jakimi� trza skami��� �nie m�wi�em ci, my�la�em, �e to niewa�ne� Stara�em si�, �e by �Rewerencja� upad�a obok politechniki.

Tym bardziej, cholera.

��Pos�uchaj, Pham, mo�emy ich uratowa�! Co wi�cej, oni na nas cze kali� S� tu te� ludzie Sury. Maj� ze sob� plany system�w� i niekt�re zmiany w oprogramowaniu wprowadzone przez re�im. Pham, oni twier dz�, �e wiedz�, gdzie s� ukryte pu�apki!

Mo�e sta�o si� lepiej, �e Sammy spotka� swych krewniak�w; Queng Ho nie umieli bi� si� wr�cz, a dzi�ki planom systemu mogli trzyma� w szachu rz�d i jego sie� kontroln�.

Dziesi�� Ksekund p�niej Pham uzyska� po��czenie z szale�cami, kt�rzy nazywali siebie rz�dem, sz�stk� spanikowanych ludzi o czerwonych oczach. Ich przyw�dca mia� na sobie mundur, kt�ry nale�a� kiedy� zapewne do kogo� ze s�u�b ochrony parku. Byli �ywym �wiadectwem ko�ca cywilizacji.

��Jedyne, co mo�ecie teraz zrobi�, to pogorszy� swoj� sytuacjꠗ powiedzia� im Pham.

��Bzdura. Mamy Tarelsk. Zgnietli�my was i tych �ar�ok�w z Mareska.

Mamy do�� zasob�w, by utrzyma� ca�y Tarelsk. Kiedy ju� st�d znikniecie, zaprowadzimy nowy porz�dek.�� Obraz zachwia� si� i znikn��; Pham nigdy nie dowiedzia� si�, czy by�o to celowe posuni�cie, czy te� awaria zu�ytego systemu.

To nie mia�o znaczenia. Rozmowa trwa�a wystarczaj�co d�ugo, by mogli zidentyfikowa� po�rednie w�z�y. A si�y Phama Nuwena mia�y sprz�t i oprogramowanie pochodz�ce spoza uk�adu Namqem. Dzi�ki temu i dzi�ki pomocy mieszka�c�w szalony rz�d nie m�g� przetrwa� d�u�ej ni� kilka Ksekund.

Kiedy ju� samozwa�czy w�adcy Tarelska sko�czyli swe panowanie, zacz�a si� najtrudniejsza cz�� operacji Ratunek.

Wielkie Spotkanie Queng Ho odby�o si� dwadzie�cia Msekund p�niej. Uk�ad s�oneczny Namqem nadal by� obszarem katastrofy. Mieszka�cy opustosza�ego Al�in obozowali w �wiecie Namqem, mieli zapewnione schronienie i �ywno��. Maresk by� radioaktywnym wrakiem; odbudowa najmniejszego z ksi�yc�w zajmie d�ugie stulecia. Zgin�o tam niemal miliard ludzi. Na szcz�cie ocala� ostatni transport z �ywno�ci�, a po ponownym uruchomieniu zewn�trznego systemu farm dwa miliardy mieszka�c�w Tarelska nie musia�y ju� obawia� si� widma g�odu. Automatyka na Namqem zosta�a powa�nie uszkodzona, dzia�a�a teraz na poziomie dziesi�ciu procent poprzedniej wydajno�ci. Odbudowa systemu stanowi�a kolejne zadanie dla tych, kt�rzy przetrwali katastrof�. Wszyscy mogli mie� ju� jednak pewno��, �e kryzys dobieg� ko�ca i �e jego nast�pstwem nie b�dzie okres ciemno�ci i powr�t �redniowiecza. Wnuki obecnych mieszka�c�w Namqem mia�y na powr�t �y� w normalnym, rozkwitaj�cym �wiecie.

Nadal jednak nie mieli �adnego przyzwoitego miejsca na Wielkie Spotkanie. Pham musia� wi�c przysta� na pierwotn� propozycj� Sury.

Spotkanie mia�o odby� si� w Brisgo Gap, na kompletnym pustkowiu w �rodku uk�adu. Tutaj przynajmniej nie musieli patrze� na dzie�o zniszczenia dokonane przez szale�c�w z Tarelska ani zajmowa� si� rozwi�zywaniem lokalnych problem�w. Z Brisgo Gap �wiat Namqem i jego ksi�yce wygl�da�y tylko jak b��kitnozielony dysk i trzy punkty �wiat�a.

Sura Vinh wykorzysta�a ostatnie zasoby zgromadzone w pasie asteroid, by wybudowa� kwatery dla uczestnik�w Spotkania. Pham mia� nadziej�, �e Sura b�dzie pod wra�eniem sukcesu, jaki przyni�s� Plan Queng Ho.

��Uratowali�my cywilizacj�, Suro. Teraz chyba mi ju� wierzysz. Mo �emy by� czym� wi�cej ni� korporacj� kupieck��

Sura Vinh by�a ju� jednak bardzo stara. W czasach �witu cywilizacji nauki medyczne obiecywa�y nie�miertelno��. Rzeczywi�cie, w pierwszych tysi�cleciach post�py by�y osza�amiaj�ce. Ludzie �yli coraz d�u�ej, przeci�tnie po dwie�cie, potem po trzysta lat. P�niej jednak ka�dy krok naprz�d by� coraz mniejszy i coraz dro�szy. I tak ludzko�� stopniowo traci�a wiar� w jeszcze jeden ze swych naiwnych sn�w. Hibernacja mog�a przesun�� �mier� o tysi�ce lat, lecz nawet przy najlepszym wsparciu medycznym cz�owiek nie m�g� prze�y� wi�cej ni� pi��set lat realnego czasu. By�a to g�rna granica wytrzyma�o�ci ludzkiego cia�a, a jej osi�gni�cie wymaga�o ogromnych koszt�w i wysi�ku.

Ruchome krzes�o Sury przypomina�o raczej przeno�ny szpital ni� mebel. Wzruszy�a ramionami, cho� nawet w zerowym ci��eniu by� to dla niej spory wysi�ek.

��Nie, Phamie�� odpar�a. Jej oczy by�y czyste i zielone jak zawsze�� z pewno�ci� transplanty lub protezy. G�os mia� ju� wyra�nie syntetyczne brzmienie, ale Pham wyczuwa� w nim znajom� weso�o��.�� To Wielkie Spo tkanie musi o tym zadecydowa�, pami�tasz? Nigdy nie zgodzili�my si� ostatecznie na twoje plany. Zebrali�my si� tu w�a�nie po to, �eby podda� je g�osowaniu.

Sura powtarza�a mu to od pierwszych stuleci, odk�d tylko zrozumia�a, �e Pham nigdy nie zrezygnuje ze swoich marze�. Och, Suro, nie chc� ci� zrani�, ale je�li moja wizja musi wyra�nie zwyci�y� twoj�, to niech si� tak stanie.

Kwatery wybudowane przez Sur� w Brisgo Gap by�y ogromne, nawet wed�ug standard�w sprzed katastrofy. Mog�y przy nich zacumowa� wszystkie ocala�e okr�ty, a system ochronny zapewniony przez Sur� si�ga� ponad dwa miliony kilometr�w poza Gap.

Centralnym punktem kwater by�a sala obrad o zerowym ci��eniu�� prawdopodobnie najwi�ksza sala w ca�ej historii ludzko�ci, za du�a nawet jak na potrzeby Spotkania. Przez wiele Msekund przed samym Spotkaniem gromadzili si� tu Kupcy, korzystaj�c z najwi�kszego dot�d�� i by� mo�e najwi�kszego w og�le�� zjazdu Queng Ho. Pham wykorzystywa� ka�d� woln� chwil�, by si� tam znale��. Ka�dego dnia nawi�zywa� nowe kontakty, poznawa� wi�cej ludzi ni� kiedykolwiek wcze�niej. Musia� przecie� przekona� wszystkich w�tpi�cych i niepewnych. A znalaz�oby si� ich wielu. W zasadzie byli to przyzwoici ludzie, ale bardzo ostro�ni i inteligentni.

Znalaz� w�r�d nich wielu w�asnych potomk�w. Ich podziw i oddanie wydawa�y si� szczere, lecz nigdy nie by� pewien, ilu naprawd� przekona� do swych pogl�d�w. Po jakim� czasie zauwa�y�, �e denerwuje si� bardziej ni� podczas jakiejkolwiek walki czy nawet trudnych negocjacji handlowych. Niewa�ne, powtarza� w my�lach. Czeka� na to przez ca�e �ycie. Nic dziwnego, �e jest zdenerwowany, kiedy od ostatecznej rozgrywki dziel� go ju� tylko Msekundy.

Ostatnie Msekundy przed Spotkaniem up�yn�y na gor�czkowym uzupe�nianiu i reorganizacji harmonogram�w. W uk�adzie Namqem nadal nie dzia�a�a przyzwoita automatyka. Pham podejrzewa�, �e jeszcze przez najbli�sz� dekad� potrzebna tu b�dzie zewn�trzna pomoc, kt�ra zapobiegnie awariom na du�� skal� i powstrzyma oportunist�w chc�cych wykorzysta� trudn� sytuacj� do w�asnych cel�w. Zale�a�o mu jednak na tym, by wszyscy jego ludzie byli obecni na Spotkaniu. Sura nie pr�bowa�a przeciwstawia� si� jego �yczeniom. Razem u�o�yli harmonogram, kt�ry pozwala� sprowadzi� ludzi Phama do kwater, a jednocze�nie nie nara�a� na niebezpiecze�stwo nowego rz�du Namqem.

Wreszcie nadszed� czas Phama, chwila, w kt�rej m�g� urzeczywistni� swoje marzenia. Popatrzy� zza zas�ony okrywaj�cej wej�cie na wielk� przestrze� sali. Sura sko�czy�a w�a�nie zapowiada� jego wyst�pienie i opuszcza�a podest m�wcy. Ze wszystkich stron dobiega�y rz�siste oklaski.

��Bo�e��� mrukn�� Pham.

��Zdenerwowany?�� spyta� Sammy Park zza jego plec�w.

��I to jak.�� W�a�ciwie do tej pory tylko raz do�wiadczy� podobnego strachu� kiedy jako ma�y ch�opiec wszed� na pok�ad okr�tu gwiezdnego i po raz pierwszy spotka� Kupc�w z Queng Ho. Odwr�ci� si�, by spojrze� na swego kapitana flagowego. Sammy si� u�miecha�. Odk�d uratowali Tarelsk, wydawa� si� szcz�liwszy ni� kiedykolwiek. Niedobrze. By� mo�e ju� nigdy nie b�d� razem podr�owa�. Ludzie, kt�rych uratowa�a jego grupa, naprawd� byli jego krewnymi. A ta jego �liczniutka prawnuczka by�a dobrym cz�owiekiem, ale najwyra�niej mia�a inne plany co do przysz�o�ci Sammy�ego. Kapitan wyci�gn�� r�k� do Phama.

��P-powodzenia.

I nagle Pham znalaz� si� na sali. W drodze na m�wnic� min�� Sur�.

Nie mieli czasu na rozmow�. Jej krucha d�o� musn�a jego policzek. Wznosi� si� ku centralnej platformie przy akompaniamencie og�uszaj�cego aplauzu. Spokojnie. Mia� jeszcze jakie� dwadzie�cia sekund na zebranie my�li i uspokojenie rozdygotanych nerw�w. Dziewi�tna�cie, osiemna�cie�

Wielki Hol mia� prawie siedemset metr�w szeroko�ci, zbudowany zosta� zgodnie ze staro�ytn� tradycj�. Jego publiczno�� tworzy�a niemal kompletn�, �yw� kul�, wszyscy ludzie ustawieni wzd�u� wewn�trznej powierzchni sali patrzyli na male�ki podest m�wcy. Pham rozgl�da� si� na wszystkie strony i wsz�dzie widzia� twarze zwr�cone ku sobie. Poprawka; w powierzchni kuli znajdowa�a si� spora wyrwa, niemal sto tysi�cy pustych siedze� przeznaczonych dla Queng Ho, kt�rzy zgin�li na Maresku. Sura upiera�a si� przy takim zagospodarowaniu przestrzeni, by uczci� pami�� zmar�ych. Pham przysta� na to, cho� wiedzia�, �e w ten spos�b Sura chce tak�e przypomnie� wszystkim o straszliwej cenie, jak� mog�a nie�� jego propozycja.

Pham uni�s� r�ce, dotar�szy do m�wnicy. Widzia�, jak wszyscy Queng Ho odpowiadaj� na jego gest. Po sekundzie ich oklaski sta�y si� jeszcze g�o�niejsze. Przez czysty wy�wietlacz nie widzia� poszczeg�lnych twarzy. Z tej odleg�o�ci rozr�nia� tylko sylwetki i m�g� domy�la� si�, kto jest m�czyzn�, a kto kobiet�. W niekt�rych miejscach kobiety stanowi�y zdecydowan� mniejszo��, w innych�� Queng Ho ze Strentmann�� przyt�aczaj�c� wi�kszo��, og�lnie proporcje by�y wyr�wnane. Mo�e powinien zwraca� si� przede wszystkim do nich; od pobytu w Strentmann przekona� si�, �e kobiety maj� szersze spojrzenie na wiele spraw, s� bardziej przewiduj�ce.

Uprzedzenia ze �redniowiecznej Canberry nadal jednak �y�y ukryte gdzie� g��boko w jego wn�trzu i Pham nigdy nie nauczy� si� sterowa� kobietami.

Odwr�ci� d�onie na zewn�trz, czekaj�c, a� wrzawa ucichnie. S�owa przem�wienia wisia�y w postaci srebrnych liter przed jego oczami. Przygotowywa� t� mow� od wielu lat, a przez ostatnie Msekundy, kiedy mia� wi�cej czasu dla siebie, szlifowa� ka�dy niuans znaczeniowy, ka�de s�owo.

Nagle jednak okaza�o si�, �e wcale nie potrzebuje srebrnych ikon.

Oczy Phama patrzy�y poza nie, na ludzko�� zgromadzon� doko�a, a s�owa same wyp�ywa�y z jego ust.

��Moi drodzy!

Na sali zapanowa�a absolutna cisza. Milion twarzy zwr�ci�o si� w jego stron�, milion ludzi wbi�o we� spojrzenia.

��M�j g�os dociera do was ledwie z sekundowym op�nieniem. Tu taj, podczas tego Spotkania, mo�emy bezpo�rednio s�ucha� naszych przy jaci� Queng Ho, nawet tych z dalekiej Ziemi. Po raz pierwszy, i by� mo �e jedyny, mo�emy ujrze�, kim naprawd� jeste�my. I zdecydowa�, kim b� dziemy.

M�j ludu, sk�adam wam serdeczne gratulacje. Przybyli�my tu z miejsc odleg�ych o dziesi�tki i setki lat �wietlnych, uratowali�my wielk� cywilizacj�. Dokonali�my tego pomimo straszliwej zdrady.�� Umilk� na moment, wskazuj�c puste miejsca.�� Tu, w Namqem, zatrzymali�my ko�o historii. Ludzko�� na tysi�cach �wiat�w i od tysi�cy lat walczy ze sob�, wyniszcza sam� siebie. Jedyn� rzecz�, kt�ra ratuje nasz� ras� przed wygini�ciem, jest czas i przestrze� a� do tej pory te same rzeczy decydowa�y tak�e o tym, �e ludzko�� bezustannie powtarza�a b��dy z przesz�o�ci.

Stare prawdy pozostaj� niezmienne; bez sta�ej, wspieraj�cej cywilizacji �adna odizolowana grupa okr�t�w i ludzi nie odbudowuje podstaw swej technologii. Ale, jednocze�nie, bez pomocy z zewn�trz �adna cywilizacja nie mo�e trwa� wiecznie.�� Pham zn�w umilk� na moment. Czu�, jak na jego twarz wyp�ywa przekorny u�miech.�� Tu w�a�nie kryje si� nasza szansa, nasza nadzieja. Dwie po��wki tego, czym sta�a si� ludzko��, mog� stworzy� trwa��, wieczn� ca�o��.�� Rozejrza� si� doko�a, powi�kszaj�c w wy�wietlaczu obraz poszczeg�lnych twarzy. S�uchali go. Czy ostatecznie przyznaj� mu racj�?�� Ca�o�� mo�e �y� wiecznie� je�li tylko Queng Ho stan� si� czym� wi�cej ni� Kupcami, kt�rzy dbaj� tylko o sw�j zysk.

Pham nie pami�ta� potem, jak wyg�asza� swoje przem�wienie; wszystkie idee i wizje ju� wiele ju� lat temu g��boko wry�y si� w jego umys�.

Pami�ta� raczej poszczeg�lnych ludzi, nadziej�, kt�r� widzia� na wielu twarzach�� i rezerw�, sceptycyzm, kt�rych nie kry�a wi�kszo�� uczestnik�w spotkania. Na ko�cu przypomnia� im o g�osowaniu, ostatecznym rozstrzygni�ciu wszystkiego, o czym m�wi� podczas przem�wienia.�� Bez waszej pomocy z pewno�ci� przegramy, zostaniemy zgniecieni przez to samo ko�o historii, kt�re niszczy cywilizacje Klient�w. Je�li jednak zechcecie spojrze� dalej, poza chwilowe korzy�ci, je�li dokonacie tej inwestycji w przysz�o��, �adne marzenie nie b�dzie poza naszym zasi�giem.

Gdyby na sali panowa�o normalne ci��enie, Pham z pewno�ci� przewr�ci�by si�, schodz�c z m�wnicy. Sammy Park i tak musia� �ci�gn�� go ukradkiem do korytarza, kiedy zamroczony mija� zas�ony przy wej�ciu.

Tymczasem oklaski przybiera�y na sile, wype�nia�y og�uszaj�cym hukiem ca�� sal�.

Sura pozosta�a w przedpokoju, przy wej�ciu powita�y go jednak nowe twarze� Ratko, Butra i Qo. Jego pierwsze dzieci, teraz starsze od niego.

��Sura!

Jej krzes�o wyda�o z siebie lekkie sapni�cie, kiedy podlecia�a w jego stron�.

��Nie pogratulujesz mi przem�wienia?�� Pham u�miechn�� si� szero ko, wci�� nieco oszo�omiony. Wyci�gn�� r�ce, delikatnie uj�� d�onie Sury.

By�a tak krucha, tak stara. Och, Suro! To powinien by� nasz wsp�lny triumf.

Sura musia�a przegra� t� rozgrywk�. By�a tak stara, �e z pewno�ci� nie mog�a ju� zobaczy� tego inaczej ni� jako pora�ki. Nie mog�a ujrze� pe�nego rozkwitu tego, co sami stworzyli.

Oklaski uczestnik�w zgromadzonych na sali przybiera�y na sile. Sura podnios�a na� wzrok.

��Tak. Poradzi�e� sobie lepiej, ni� kiedykolwiek przypuszcza�am. Ale zawsze radzi�e� sobie lepiej, ni� przypuszczali inni.�� W jej syntetycznym g�osie pojawi� si� smutek i duma. Gestem poprosi�a, by opu�cili przedpok�j. Pham ruszy� za ni�, oddalaj�c si� od wrzawy dobiegaj�cej z sali.

��Ale wiesz, �e mia�e� te� przy tym niesamowite szcz�cie?�� kontynuowa�a.�� Nie mia�by� �adnych szans, gdyby Namqem nie rozpad�o si� w�a�nie wtedy, nie gdy przyby�a flota flot.

Pham wzruszy� ramionami.

��Rzeczywi�cie, mia�em troch� szcz�cia. Ale to tylko dowiod�o mo jej s�uszno�ci, Suro! Oboje wiemy, �e taki kryzys mo�e sko�czy� si� total n� kl�sk��� a my uratowali�my tych ludzi.

Widoczne cz�ci cia�a Sury okryte by�y pikowanym kostiumem, kt�ry nie m�g� ukry� w�t�o�ci jej ko�czyn. Jej umys� i wola wci�� jednak dzia�a�y sprawnie, podtrzymywane przy �yciu przez aparatur� medyczn� ukryt� w krze�le. Kiedy Sura pokr�ci�a g�ow�, gest ten wydawa� si� niemal r�wnie naturalny i silny jak przed laty.

��Uratowali�cie ich? Zmienili�cie sytuacj�, z ca�� pewno�ci�, ale i tak zgin�y miliardy ludzi. Przyznaj uczciwie, Pham. Przygotowanie tego Spo tkania zaj�o nam tysi�c lat. Takiej operacji nie da si� przeprowadzi� za ka�dym razem, kiedy jaka� cywilizacja znajdzie si� na kraw�dzi zag�ady.

A gdyby nie �mier� Mareska, nie wystarczy�oby nawet te pi�� tysi�cy wa szych okr�t�w. Ca�y uk�ad nie by�by do�� wydajny, a w przysz�o�ci czeka �yby go jeszcze gorsze kl�ski.

Pham zna� ju� te wszystkie argumenty; analizowa� je i przygotowywa� obron� przez d�ugie Msekundy przed spotkaniem.

��Ale Namqem to najtrudniejszy przypadek, na jaki mogli�my si� natkn��, Suro. Stara, okopana cywilizacja, wykorzystuj�ca wszystkie za soby swojego uk�adu s�onecznego. By�oby nam znacznie �atwiej, gdyby �my mieli ratowa� �wiat zagro�ony zaraz� biologiczn� czy nawet totalitar n� religi�.

Sura zn�w kr�ci�a g�ow�. Nawet teraz ignorowa�a argumenty Phama.

��Nie. W wielu sytuacjach rzeczywi�cie mo�ecie co� zdzia�a�, ale naj cz�ciej wszystko odb�dzie si� tak jak na Canberze�� niewielka zmiana na lepsze okupiona krwi� Kupc�w. Masz racj�, bez floty flot cywilizacja uk�adu Namqem przesta�aby istnie�. Lecz przetrwa�aby cho� cz�� ludzi zamieszkuj�cych �wiat Namqem i niekt�re osiedla w pasie asteroid. Hi storia zatoczy�aby pe�ne ko�o i kt�rego� dnia zn�w pojawi�aby si� tu cy wilizacja, nawet je�li stworzona przez kolonizator�w z zewn�trz. Zasypa �e� t� przepa�� i miliardy ludzi s� ci za to wdzi�czne*., ale trzeba jeszcze d�ugich lat starannego planowania, by przywr�ci� porz�dek w uk�adzie.

Niewykluczone, �e my wszyscy��� wskaza�a r�k� na salꠗ tego dokonamy, a mo�e jednak nie. Ale wiem z ca�� pewno�ci�, �e nie mo�emy robi� tego dla ca�ego wszech�wiata, przez ca�� wieczno��.�� Sura uczyni�a jaki� minimalny gest d�oni�, a jej krzes�o zatrzyma�o si� z sapni�ciem.

Odwr�ci�a si� i wyci�gn�a r�ce, by dotkn�� ramion Phama. A Pham do�wiadczy� nagle przedziwnego uczucia, niemal kinestetycznej pami�ci dotyku jej r�k, jej spojrzenia. By�o to wspomnienie z czas�w, nim jeszcze zostali partnerami, nim zostali kochankami. Wspomnienie z pierwszych lat na pok�adzie �Repryzy�; Sura Vinh, powa�na, m�oda kobieta. Czasami tak bardzo z�o�ci�a si� na ma�ego Phama Nuwena. Czasami chwyta�a go za ramiona, pr�bowa�a przytrzyma� w miejscu do�� d�ugo, by zrozumia� to, co jego barbarzy�ski umys� chcia� ignorowa�.

��Synu, nie widzisz tego? Ogarniamy ca�� Ludzk� Przestrze�, ale nie mo�emy zarz�dza� ca�ymi cywilizacjami. Potrzebowa�by� do tego rasy �le po oddanych niewolnik�w. A my, Queng Ho, nigdy si� nimi nie staniemy.

Pham zmusi� si� do spojrzenia w oczy Sury. Powtarza�a mu to od pocz�tku i nigdy nie zachwia�a si� w swym przekonaniu. Powinienem wiedzie�, �e kiedy� do tego dojdzie. Wi�c teraz Sura mia�a przegra�, a Pham nie m�g� jej w �aden spos�b pom�c.

��Przykro mi, Suro. Kiedy b�dziesz wyg�asza� swoje przem�wienie, mo�esz powiedzie� to milionowi ludzi. Wielu z nich uwierzy. Potem przyj dzie czas na g�osowanie. A potem��� Z tego, co widzia� przed chwil� w Wielkiej Sali, i z tego, co widzia� w oczach Sury� po raz pierwszy Pham wiedzia�, �e wygra�.

Sura odwr�ci�a si� i przem�wi�a �agodnym g�osem.

��Nie. Nie b�d� wyg�asza� przem�wienia. G�osowanie? Zabawne, �e uzale�niasz wszystko w�a�nie od tego� S�yszeli�my, jak zako�czy�e� Po grom w Strentmann.

Zmiana tematu by�a absurdalna, ale ten komentarz poruszy� czu�� nut�.

��Zosta� mi tylko jeden okr�t, Suro. Co ty by� zrobi�a?�� Uratowa�emt� ich przekl�t� cywilizacj�, a przynajmniej t� cz��, kt�ra by�a tego warta.

Sura podnios�a r�ce.

��Przepraszam� Pham, ty masz po prostu za du�o szcz�cia, jeste� za dobry.�� Wydawa�o si�, �e teraz m�wi tylko do siebie.�� Niemal przez tysi�c lat pracowali�my razem, by doprowadzi� do tego Spotkania. Dla mnie to zawsze by�o bzdur�, ale po drodze stworzyli�my kultur� handlow�, kt�ra mo �e trwa� tak d�ugo jak twoje optymistyczne marzenia. I zawsze wiedzia�am, �e w ko�cu, kiedy wszyscy spotkamy si� twarz� w twarz na Wielkim Spotka niu, zwyci�y zdrowy rozs�dek.�� Pokr�ci�a g�ow� i u�miechn�a si� s�abo.�� Nigdy jednak nie przypuszcza�am, �e los podsunie ci katastrof� Namqem w najlepszym dla ciebie momencie ani �e tak dobrze sobie z ni� poradzisz.

Pham, je�li p�jdziemy twoj� drog�, prawdopodobnie w ci�gu dekady b� dziemy mieli w Namqem kolejn� katastrof�. Za kilka wiek�w Queng Ho podzieli si� na dziesi�tki sk��conych frakcji, kt�re b�d� uwa�a� si� za �mi�dzygwiezdne rz�dy�. A nasze wsp�lne marzenie zostanie zniszczone. Masz racj�, Phamie. M�g�by� wygra� to g�osowanie� I dlatego nie b�dzie �adnego g�osowania, a przynajmniej nie w takiej formie, o jakiej my�la�e�.

Przez moment sens tych s��w nie dociera� do jego umys�u. Pham Nuwen nara�ony by� na zdrad� setki razy. Zna� j� dobrze na d�ugo przed tym, jak ujrza� statek kosmiczny. Ale� Sura? Sura by�ajedynym cz�owiekiem, kt�remu m�g� zawsze ufa�, jego zbawc�, jego kochank�, najlepsz� przyjaci�k�, z kt�r� pracowa� przez ca�e �ycie. A teraz�

Pham rozejrza� si� pokoju, dokonuj�c przewarto�ciowania g��bszego ni� kiedykolwiek w �yciu. Obok Sury stali jej pomocnicy, sze�ciu m�czyzn. Byli tam tak�e Ratko, Butra i Qo. Spo�r�d jego asystent�w zosta� tylko Sammy Park. Sammy sta� nieco na uboczu, wygl�da� na chorego.

Wreszcie Pham spojrza� ponownie na Sur�.

��Nie wiem, jak� prowadzisz tu gr�, ale nie mo�esz w �aden spos�b zmieni� g�osowania. S�ysza�o mnie milion ludzi.

Sura westchn�a.

��S�yszeli ci� i w uczciwym g�osowaniu zdoby�by� pewnie wi�kszo��. Ale wielu spo�r�d tych, kt�rych uwa�a�e� za swoich ludzi� jest teraz ze mn�.

Zawaha�a si�, a Pham przeni�s� wzrok na swoje dzieci. Ratko unika� jego spojrzenia, ale Butra i Qo patrzyli na� z ponur� stanowczo�ci�.

��Nigdy nie chcieli�my ci� skrzywdzi�, tato�� powiedzia� wreszcie Ratko, podnosz�c wzrok.�� Kochamy ci�. Ca�a ta szarada ze Spotkaniem mia�a ci pokaza�, �e Queng Ho nie mog� by� tacy, jak sobie wymarzy�e�.

Ale sprawy potoczy�y si� nie po naszej my�li�

S�owa Ratka nie mia�y znaczenia. Wa�ny by� wyraz twarzy jego dzieci. By�a to ta sama kamienna oboj�tno��, kt�r� widzia� u swych braci i si�str pewnego ch�odnego poranka na Canberze. A ca�a mi�o�� po�rodku�

szarada?

Spojrza� na Sur�.

��Wi�c jak zamierzasz to wygra�? Poprzez nag�� i przypadkow� �mier� p� miliona ludzi? Czy tylko przez selektywne zabijanie trzydzie stu tysi�cy wiernych poplecznik�w Nuwena? To si� nie uda, Suro. Tu jest zbyt wielu dobrych, uczciwych ludzi. Mo�e zwyci�ysz dzisiaj, ale �wiat pozostanie, i wcze�niej czy p�niej dojdzie do wojny domowej.

Sura zn�w pokr�ci�a g�ow�.

��Nie zamierzamy nikogo zabija�, Phamie. A �wiat o niczym si� nie dowie. Twoje przem�wienie zostanie zapami�tane przez tych obecnych na sali, ale ich nagrywarki� Wi�kszo�� u�ywa naszych urz�dze�. Nasza hojna go�cinno��, pami�tasz? Ostatecznie twoje przem�wienie zostanie przerobione na co�� bezpieczniejszego. Przez nast�pne dwadzie�cia Ksekund b�dziesz na spotkaniu z opozycj��� kontynuowa�a Sura.�� Potem, po spotkaniu, og�osisz kompromis; Queng Ho zaanga�uj� si� znacznie bardziej w rozw�j og�lnodost�pnej sieci informacyjnej, kt�ra pozwoli na 4szybsz� odbudow� upad�ych cywilizacji. Wycofasz jednak propozycj� mi�dzygwiezdnego rz�du, przekonany argumentami innych. Szarada.

��Zgoda. Mo�esz to wszystko urz�dzi�. Ale w ko�cu i tak b�dziesz musia�a zabi� wielu ludzi.

��Nie. Jednocze�nie zapowiesz sw�j nowy projekt, wypraw� do odleg�ej cz�ci Ludzkiej Przestrzeni. Wszyscy domy�la si�, �e kieruje tob� rozgoryczenie, ale przecie� nadal b�dziesz nam dobrze �yczy�. Twoja flota jest ju� prawie gotowa, Pham, czeka jakie� dwadzie�cia stopni dalej wzd�u� Brisgo Gap. Zapewnili�my ci bogate wyposa�enie. Automatyka twojej floty jest wyj�tkowo nowoczesna, o wiele lepsza od tego, co sami zabraliby�my na tak� wypraw�. Nie b�dziesz potrzebowa� ci�g�ej wachty, a po raz pierwszy obudzisz si� dopiero za kilka stuleci.

Pham patrzy� od twarzy do twarzy. Zdradziecki plan Sury m�g� si� powie��, ale tylko wtedy, je�li wi�kszo�� kapitan�w floty, kt�rych uwa�a� za swych przyjaci�, oka�e si� podobna do Ratka, Butry i Qo. A i to tylko wtedy, je�li uda im si� zr�cznie oszuka� swoich podw�adnych.

��Od� od jak dawna to planowa�a�?

��Odk�d byli�my jeszcze m�odzi, Pham. Przez wi�kszo�� �ycia. Ale mia�am nadziej�, �e nigdy do tego nie dojdzie.

Pham skin�� g�ow� ot�pia�y. Je�li planowa�a to tak d�ugo, z pewno�ci� nie pope�ni�a �adnego b��du. Teraz i tak nie mia�o to znaczenia.

��Moja flota ju� czeka, powiadasz?�� U�miechn�� si� drwi�co.�� A wszyscy niepoprawni Nuweni�ci b�d� z pewno�ci� jej za�og�. Ilu? Trzydzie�ci tysi�cy?

��Znacznie mniej, Pham. Bardzo uwa�nie badali�my wszystkich twoich zwolennik�w.

W obliczu takiego wyboru kt� chcia�by wybiera� si� w drog� bez powrotu? Postarali si�, by �aden z tych, kt�rzy jednak wytrwali, nie znalaz� si� w tym pokoju. Pr�cz Sammy�ego.

��Sammy?

Kapitan flagowy spojrza� mu w twarz, lecz jego usta dr�a�y.

��Tak� tak mi przykro. Jun chce dla mnie innego �ycia. My� nadal jeste�my Queng Ho, ale nie mo�emy lecie� z panem.

Pham pochyli� g�ow�.

-Ach.

Sura podlecia�a bli�ej, a Pham zrozumia�, �e gdyby odepchn�� si� mocno, pochwyci�by prawdopodobnie por�cz jej krzes�a i uderzy� pi�ci� w jejchud� pier�. I rozbi� sobie przy tym pi��. Serce Sury ju� od wiek�w by�o maszyn�.

��Synu? Pham? To by�o cudowne marzenie, uczyni�o nas tym, kim te raz jeste�my. Ale w ko�cu to tylko marzenie. Niespe�nione marzenie.

Pham odwr�ci� si� bez s�owa. Przy drzwiach czekali ju� stra�nicy, kt�rzy mieli go eskortowa�. Nie spojrza� nawet na swoje dzieci. Min�� Sammy�ego Parka bez s�owa. Gdzie� w zimnej, nieporuszonej g��bi serca �yczy� dobrze swojemu kapitanowi flagowemu. Sammy zdradzi� go, to prawda, ale inaczej ni� pozostali. Bez w�tpienia tak�e Sammy wierzy� w te k�amstwa o flocie gotowej do wyprawy. Pham mia� nadziej�, �e m�ody kapitan nigdy nie pozna prawdy. Kto zap�aci�by za tak� flot�, jak� opisa�a Sura? �aden sprytny kupiec jak Sura Vinh, jej dzieci o kamiennych twarzach czy ktokolwiek z pozosta�ych spiskowc�w. Znacznie taniej i znacznie bezpieczniej jest wybudowa� flot� prawdziwych trumien. M�j ojciec doskonale by to rozumia�. Najlepsi wrogowie to tacy, kt�rzy ju� nigdy si� nie obudz�.

Potem Pham znalaz� si� w d�ugim korytarzu, otoczony przez nieznanych mu ludzi. Nadal mia� przed oczami twarz Sury. W oczach starej kobiety b�yszcza�y �zy. Ostatnie oszustwo.

Male�ka kajuta, prawie ca�kiem ciemna. Pok�j, jaki m�g�by zajmowa� m�odszy oficer w tymczasowych kwaterach. W zamkni�tej torbie unosi�y si� ubrania robocze. Napis przed jego oczami g�osi�: Pham Trinli.

Jak zawsze, kiedy Pham dawa� si� ponosi� starej z�o�ci, wspomnienia stawa�y si� bardziej wyraziste ni� obraz na wy�wietlaczu, a powr�t do tera�niejszo�ci wydawa� si� swego rodzaju drwin�. �Flota� Sury nie by�a jednak flot� trumien. Nawet teraz, dwa tysi�ce lat po zdradzie, Pham nie potrafi� tego wyja�ni�. Najprawdopodobniej inni zdrajcy, ludzie o du�ych wp�ywach i nie pozbawieni ca�kiem sumienia, obstawali przy tym, by jednak nie zabija� Phama i tych, kt�rzy nie chcieli go zdradzi�. �Flota� sk�ada�a si� ze starych barek, kt�re mie�ci�y jedynie cz�onk�w za�ogi i ich kapsu�y hibernacyjne. Ka�dy z okr�t�w �floty� mia� jednak zaprogramowan� inn� trajektori� lotu. Tysi�c lat p�niej wszystkie fozrzucone by�y na ca�ej szeroko�ci i d�ugo�ci Ludzkiej Przestrzeni.

Nie zostali zabici, ale Pham odebra� swoj� lekcj�. Rozpocz�� powoln�, cich� podr� powrotn�. Sura by�a ju� poza jego zasi�giem. Nadal jednak �yli Queng Ho, kt�rych stworzyli we dwoje, Queng Ho, kt�rzy go zdradzili.

Nadal mia� swoje marzenie.

�I umar�by z nim na Trilandzie, gdyby nie znalaz� go Sammy. Teraz czas i los da�y mu jeszcze jedn� szans�; obietnic� fiksacji.

Pham otrz�sn�� si� ze wspomnie� i poprawi� lokalizatory w uchu i na skroni. Mia� przed sob� ogrom pracy. Powinien cz�ciej spotyka� si� z Vinhem. Odpowiednio wyszkolony Vinh m�g�by sam radzi� sobie z takimi trudno�ciami, jak ta rozmowa z Nauem. Tak, to by�o stosunkowo proste.

Znacznie trudniej b�dzie utrzyma� przed nim w tajemnicy ostateczny cel plan�w Phama.

Pham odwr�ci� si� w �piworze, pozwoli�, by jego oddech zamieni� si� w ciche chrapanie. Z ty�u oczu widzia� ostatnie poczynania Reynolt i szpieg�w Brughla. Zn�w ich oszuka�. Na jak d�ugo�? Mia� nadziej�, �e w najbli�szym czasie obejdzie si� bez jakich� nieprzyjemnych niespodzianek, a w tej sytuacji najwi�ksze zagro�enie nadal przedstawia�a Ann� Reynolt.

Hrunkner Unnerby przylecia� do zatoki Calorica Pierwszego Dnia Ciemno�ci. Unnerby przebywa� w zatoce ju� kilkakrotnie. Ba, by� tutaj w �rodku Jasno�ci, kiedy dno krateru wygl�da�o jak kocio� z wrz�c� wod�. Wkr�tce potem na skraju g�r wyros�o ma�e miasteczko zamieszkane przez in�ynier�w budowlanych. W �rodku Jasno�ci nawet na du�ych wysoko�ciach panowa�y tu i�cie piekielne warunki, ale robotnikom wyj�tkowo dobrze p�acono; wyrzutnie budowane wy�ej, na p�askowy�u finansowa�a Korona, a tak�e prywatni inwestorzy, a po tym, jak Hrunk zamontowa� tam klimatyzacj�, miejsce to wcale nie nale�a�o do najgorszych.

Bogaci ludzie zacz�li pokazywa� si� tu dopiero w Latach Ga�ni�cia, osiedlaj�c si�, jak to robili ju� od pi�ciu pokole�, w �cianach kaldery.

Jednak ze wszystkich wizyt, jakie sk�ada� tu Hrunk, ta zrobi�a na nim najwi�ksze wra�enie. Pierwszy Dzie� Ciemno�ci�� granica obecna przede wszystkim w umys�ach, i by� mo�e w�a�nie dlatego najwa�niejsza. Unnerby polecia� samolotem z Wysokiej Ekwatorii, nie by� to jednak samolot turystyczny. Wysoka Ekwatoria le�a�a co prawda zaledwie pi��set mil od zatoki, lecz by�o to najbardziej odleg�e miejsce, sk�d mo�na si� by�o dosta� do zatoki podczas Pierwszego Dnia Ciemno�ci. Unnerby i jego dwaj asystenci�� a w�a�ciwie, ochroniarze�� poczekali, a� inni pasa�erowie zejd� po schodkach. Potem �ci�gn�li kurtki, ciep�e nogawice i dwie torby, kt�re stanowi�y zasadniczy pow�d tej wyprawy. Tu� przed klap� wyj�ciow� Hrunkner straci� na moment r�wnowag�, a jedna z toreb upad�a u st�p stewarda. Gruba tkanina ochronna rozpi�a si� w jednym miejscu, ods�aniaj�c zawarto�� torby�� proszek koloru gliny zapakowany starannie w plastikowe woreczki.

Hrunkner zeskoczy� ze schodk�w i zapi�� ponownie torb�. Steward roze�mia� si�, szczerze ubawiony.

��S�ysza�em, �e najlepszym produktem eksportowym Wysokiej Ekwa torii s� kruszone ska�y, ale nigdy nie przypuszcza�em, �e kto� potraktuje to serio.

Unnerby wzruszy� ramionami z zak�opotaniem. Zarzuci� torb� na rami� i zapi�� kurtk�.

��Ach, hm��� Wydawa�o si�, �e steward chce powiedzie� co� jeszcze, ale odst�pi� do ty�u i uk�oni� si� na po�egnanie. Wszyscy trzej zeszli na dro g� i nagle zrozumieli, co jeszcze chcia� im powiedzie� steward. Godzin� te mu, kiedy opuszczali Wysok� Ekwatori�, temperatura powietrza si�ga�a osiemdziesi�ciu stopni poni�ej punktu zamarzania, a wiatr wia� z pr�dko �ci� dwudziestu mil na sekund�. Potrzebowali aparat�w oddechowych podgrzewaj�cych powietrze, by przej�� od terminalu Ekwatorii do samo lotu.

Tutaj�

��A niech mnie, przecie� tu jest gor�co jak w piecu!�� Brun Soulac, m�odsza agentka ochrony, odstawi�a torb� i zdj�a kurtk�.

Starsza agentka roze�mia�a si� g�o�no, cho� i ona pope�ni�a ten sam b��d.

��A czego� ty si� spodziewa�a, Brun! Przecie� to Calorica.

��Tak, ale dzi� mamy Pierwszy Dzie� Ciemno�ci!

Niekt�rzy z pozosta�ych pasa�er�w okazali si� r�wnie bezmy�lni. Tworzyli groteskowy obraz, zrzucaj�c w po�piechu kurtki, aparaty oddechowe i nogawk�. Mimo to Unnerby zauwa�y�, �e gdy Brun zaj�ta by�a zdejmowaniem ubra�, Aria Undergate mia�a wolne r�ce i rozgl�da�a si� uwa�nie doko�a. Brun by�a r�wnie ostro�na, kiedy to Aria pozbywa�a si� zb�dnej odzie�y. Jakim� cudem �adna z nich ani na moment nie ods�oni�a s�u�bowego pistoletu. Mog�y zachowywa� si� jak idiotki, ale w rzeczywisto�ci Aria i Brun by�y r�wnie dobrymi �o�nierzami jak ci, kt�rych Unnerby zna� podczas Wielkiej Wojny.

Misja do Wysokiej Ekwatorii wbrew pozorom mia�a ogromne znaczenie, ale �rodki ostro�no�ci, jakie im zapewniono, wydawa�y si� wystarczaj�ce. Torby ze zmielon� ska�� przewiezione zosta�y w wozach opancerzonych; najbardziej jednak zaimponowa� Unnerby�emu fakt, �e major dowodz�cy operacj� nie wspomnia� s�owem ani gestem o jej bezsensie.

W ci�gu trzydziestu minut Hrunk i jego niepotrzebni ju� ochroniarze znale�li si� na ulicy.

��Jak to, niepotrzebni?�� Aria wymachiwa�a ramionami w przeryso wanym ge�cie zdumienia.�� Niepotrzebne by�o przewo�enie tego� mate ria�u przez kontynent.�� Aria i Brun nie mia�y poj�cia, jak wa�na by�a ta ska�a, obie te� nie kry�y pogardy dla takiego �adunku. By�y dobrymi agent kami, nie mia�y jednak podej�cia, do kt�rego przyzwyczajony by� Hrunk.

��Teraz mamy co� naprawd� wa�nego do pilnowania.�� Wskaza�a r�k� na Unnerby�ego, a za tym �artobliwym gestem kry�a si� prawdziwa troska.

��Dlaczego nie u�atwi�e� nam �ycia i nie poszed�e� z lud�mi majora?

Hrunkner odpowiedzia� jej u�miechem.

��Do spotkania z szefem zosta�a mi jeszcze ponad godzina. Do�� cza su, �eby przej�� ten odcinek na piechot�. Nie jeste� ciekawa, Aria? Ilu zwyk�ych ludzi ma okazj� zobaczy� Caloric� w Pierwszy Dzie� Ciemno �ci?

Aria i Brun przyj�y t� uwag� ze zdumieniem i irytacj�, w typowej reakcji podoficer�w maj�cych do czynienia z g�upim zachowaniem, na kt�re nie maj� wp�ywu. Unnerby cz�sto do�wiadcza� podobnego uczucia, cho� zazwyczaj nie okazywa� dezaprobaty tak otwarcie. Kindred ju� niejednokrotnie udowodnili, �e potrafi� by� bezwzgl�dni tak�e na terenie innego kraju. Ale ja prze�y�em ju� siedemdziesi�t pi�� lat, jest tyle rzeczy, kt�rych powinienem si� ba�. Nie czekaj�c na reakcj� agentek, ruszy� w stron� �wiate� otaczaj�cych skraj wody. Dotychczasowi ochroniarze Unnerby�ego, kt�rzy towarzyszyli mu podczas wszystkich zagranicznych wyjazd�w, powstrzymaliby go si��. Aria i Brun pilnowa�y go w zast�pstwie i nie wiedzia�y, na co mog� sobie pozwoli�. Po chwili ruszy�y po�piesznie jego �ladem. Aria m�wi�a co� do swego ma�ego telefonu. Unnerby u�miechn�� si� do siebie. Nie, te dwie nie by�y g�upie. Ciekawe, czy zauwa�� agent�w,do kt�rych dzwoni.

Zatok� Calorica zawsze uwa�ano za cud �wiata. By� to jeden z trzech znanych wulkan�w, pozosta�e dwa skrywa�y si� pod lodem i oceanem. Sama zatoka w istocie stanowi�a krater wygas�ego wulkanu, a wody oceanu zalewa�y wi�ksz� cz�� centralnego zag��bienia.

W pierwszych latach Nowego S�o�ca by�o to prawdziwe piek�o piekie�, cho� nikt nie obserwowa� w�wczas tego miejsca. Strome, wkl�s�e �ciany kaldery skupia�y �wiat�o s�oneczne, a temperatura we wn�trzu krateru przekracza�a punkt topnienia o�owiu. Najwyra�niej to prowokowa�o lub pozwala�o na szybki wyp�yw lawy i bezustanne serie eksplozji, kt�re pod koniec �rodkowej Jasno�ci doprowadzi�y do powstania nowych �cian krateru. Nawet wtedy tylko najodwa�niejsi i najbardziej lekkomy�lni badacze zapuszczali si� poza kraw�d� misy.

Kiedy jednak s�o�ce wchodzi�o w Lata Ga�ni�cia, pojawili si� tu zupe�nie inni go�cie. Gdy p�nocne i po�udniowe ziemie zmaga�y si� z coraz bardziej surowymi zimami, najwy�ej po�o�one obszary misy by�y ciep�e i go�cinne. W miar� jak �wiat si� ozi�bia�, coraz ni�sze cz�ci wulkanu zamienia�y si� w prawdziwy raj. W ci�gu ostatnich pi�ciu pokole� zatoka Calorica sta�a si� najekskluzywniejszym kurortem Lat Ga�ni�cia, miejscem odwiedzanym t�umnie przez bogatych ludzi, kt�rzy nie musieli oszcz�dza� i pracowa�, by przygotowa� si� do Ciemno�ci. W samym �rodku Wielkiej Wojny, kiedy Unnerby przedziera� si� przez �nie�ne zaspy na Wschodnim Froncie, i nawet p�niej, kiedy wi�kszo�� walk toczy�a si� w tunelach�� pami�ta� obrazy przedstawiaj�ce leniwe, obfituj�ce w przyjemno�ci �ycie, kt�re bogacze p�dzili na dnie misy Caloriki.

W pewnym sensie Calorica na pocz�tku Ciemno�ci by�a jak �wiat, kt�ry nowoczesna in�ynieria i energia atomowa mia�y udost�pni� rasie Paj�k�w na okres ca�ej Ciemno�ci. Unnerby szed� powoli w stron� muzyki i �wiate�, ciekaw, co tam zobaczy.

R ezydencje po�o�one na wi�kszej wysoko�ci wygl�da�y przewa�nie jak solidne fortece z drewna i kamienia, po��czone z naturalnymi jaskiniami w �cianach krateru. Hrunkner oczekiwa� czego� w rodzaju Po�udniowego Domu na Wzg�rzu, rozczarowa� si� jednak mocno, ujrzawszy posiad�o�� Underhilla. Wygl�da�o to raczej jak dom go�cinny, stanowi�cy fragment wi�kszego maj�tku, w dodatku spor� jego cz�� zajmowali funkcjonariusze ochrony, szczeg�lnie liczni teraz, kiedy w rezydencji przebywa�a genera�.

Unnerby zosta� poinformowany, �e jego cenny �adunek trafi� ju� na miejsce i �e wkr�tce b�dzie si� m�g� spotka� z gospodarzem. Aria i Brun odebra�y potwierdzenie wykonanego zadania, a Hrunkner zosta� wprowadzony do niezbyt przestronnego salonu. Popo�udnie sp�dzi� na czytaniu bardzo starych czasopism.

��Sier�ancie?�� W drzwiach sta�a genera� Smith.�� Przepraszam za to op�nienie.�� Ubrana by�a mundur bez dystynkcji, podobny do tego, jaki lubi� nosi� Strut Greenval. By�a szczup�a i delikatna jak zawsze, cho� jej gesty wydawa�y si� nieco sztywne. Hrunkner przeszed� za ni� przez korytarz i wspi�� si� na kr�te drewniane schody.

��Mia� pan sporo szcz�cia, sier�ancie, �e uda�o si� panu z�apa� mnie i Sherka tak blisko tego odkrycia.

��Tak, generale. To Rachner Thract u�o�y� harmonogram.�� Sch�dy pi�y si� coraz wy�ej i wy�ej pomi�dzy jadeitowymi �cianami. Od czasu do czasu mijali zamkni�te drzwi i zaciemnione pokoje.

��Gdzie s� dzieci?�� spyta� Hrunk odruchowo i natychmiast tego po�a�owa�.

Smith milcza�a przez moment, jakby doszukuj�c si� w jego s�owach jakiego� wyrzutu.

���Junior zaci�gn�a si� rok temu.

S�ysza� o tym. Dawno ju� nie widzia� Ma�ej Victory. Ciekaw by�, jak wygl�da w mundurze. Zawsze wydawa�a si� twardym dzieciakiem, cho� nie pozbawionym odrobiny odziedziczonego po ojcu szale�stwa. Zastanawia� si�, czy Rhapsa i Ma�y Hrunk s� gdzie� w pobli�u.

Schody wynurzy�y si� ze �ciany krateru. Ta cz�� posiad�o�ci istnia�a zapewne ju� na pocz�tku Lat Ga�ni�cia. Tam gdzie niegdy� by�y otwarte podw�rka i patio, od Ciemno�ci odgradza�y teraz mieszka�c�w okna o potr�jnych kwarcowych szybach. Wygasza�y nieco odleg�e �wiat�a i barwy, lecz mimo to widok by� rozleg�y i wyra�ny. Na dnie krateru migota�y �wiat�a miasta, kt�re okr��a�y rozpalone do czerwono�ci jezioro w centrum.

Nad wod� wisia�a zimna mg�a, w kt�rej odbija�y si� �wiat�a z do�u. Genera� zaci�gn�a zas�ony na oknach, kiedy podeszli w stron� czego�, co musia�o by� grz�d� pierwotnego w�a�ciciela budynku.

Gestem zaprosi�a go do du�ego, jasno o�wietlonego pokoju.

��Hrunk!�� Sherkaner Underhill wsta� z wielkich, mocno wypcha nych poduch, kt�re stanowi�y cz�� umeblowania pokoju. Z pewno�ci� i one nale�a�y do dawnego w�a�ciciela. Unnerby nie m�g� sobie wyobra zi�, by genera� czy Underhill sami wybrali takie ozdoby.

Underhill truchta� niezgrabnie przez pok�j, niesiony entuzjazmem przerastaj�cym jego si�y. Trzyma� na smyczy robaka przewodnika, kt�ry cierpliwie naprowadza� go na w�a�ciwy kierunek i ci�gn�� �agodnie w stron� drzwi.

��Niestety Rhapsa i Ma�y Hrunk wyjechali kilka dni temu. Nie masz nawet poj�cia, jak ci dwoje zmienili si�, odk�d widzia�e� ich ostatnio; ma j� teraz siedemna�cie lat! Ale genera� uzna�a, �e tutejsza atmosfera im nie s�u�y i wys�a�a ich z powrotem do Princeton.

Hrunkner widzia�, jak genera� spogl�da z dezaprobat� na swego m�a, ale powstrzyma�a si� od komentarza. Sz�a powoli od okna do okna, zaci�gaj�c kolejne zas�ony, odgradzaj�c si� od Ciemno�ci. Kiedy� pok�j ten by� otwart� altan�, teraz znajdowa�o si� w nim mn�stwo okien. Po chwili wszyscy usiedli. Sherkaner wci�� opowiada� Unnerby�emu o dzieciach.

Genera� milcza�a. Kiedy jednak Sherk zag��bi� si� w opowie�� o ostatnich przygodach Jirliba i Brenta, przerwa�a mu �agodnie:

��Jestem pewna, �e sier�anta nie interesuje a� tak bardzo �ycie naszych dzieci.

��Och, ale��� zacz�� Unnerby, potem jednak dostrzeg� napi�cie w postawie genera�.�� Ale mamy te� sporo innych temat�w do om�wienia, prawda?

Sherk zawaha� si�, a potem pochyli� do przodu, by pog�aska� futro na pancerzu swego robaka. Zwierz� by�o du�e, musia�o wa�y� co najmniej siedemdziesi�t funt�w, wygl�da�o jednak na �agodne i inteligentne. Po chwili robak zacz�� mrucze�.

��Szkoda, �e nie wszystkich da si� tak �atwo zadowoli� jak Mobiya.

Tak, rzeczywi�cie mamy o czym rozmawia�.�� Si�gn�� pod stolik�� deli katny mebel wygl�da� jak orygina� z czas�w dynastii Treppen, kt�ry prze trwa� kilka pokole� w otch�ani jakiej� bogatej rodziny�� i wyci�gn�� jed n� z plastikowych toreb, kt�re Hrurik przywi�z� z Wysokiej Ekwatprii, po czym po�o�y� j� z rozmachem na blacie. Sproszkowana ska�a rozsypa�a si� d�ugimi wst�gami na ciemnym drewnie.

��A niech ci�, Hrunk! Tw�j magiczny skalny proszek! Co ci� na to naprowadzi�o? Robisz sobie jedn� ma�� wycieczk� i przywozisz tajemnic�, o kt�rej nasz wywiad nie mia� najmniejszego poj�cia.

��Chwileczk�, chwileczk�. M�wisz tak, jakby kto� tu czego� nie dopilnowa�.�� Hrunk wiedzia�, �e niekt�rzy ludzie mog� mie� spore k�opo-� ty, je�li wszystkiego teraz nie wyja�ni.�� Za�atwia�em to zewn�trznymi kana�ami, ale Rachner Thract wsp�pracowa� ze mn� w stu procentach. Po�yczy� mi te dwie agentki, kt�re tu ze mn� przylecia�y. Co wa�niejsze, to jego ludzie w Wysokiej Ekwatorii� znasz ju� t� histori�?�� Czw�rka agent�w Thracta przesz�a przez p�askowy�, by dostarczy� skalny mia� z wewn�trznej rafinerii Kindred.

Smith skin�a g�ow�.

��Tak. Nie ma si� czego obawia�, tylko ja jestem temu winna. Byli �my zbyt pewni siebie, za bardzo uwierzyli�my w nasz� przewag� tech niczn�.

Sherkaner zachichota�.

��Ot� to.�� Rozgrzeba� kupk� skalnego py�u. O�wietlenie w pokoju by�o znacznie lepsze od tego w sali przylot�w na lotnisku. Lecz nawet tu taj proszek nie wygl�da� na nic wi�cej ni� piasek w kolorze gliny, a w�a �ciwie �upk�w�� �upk�w z okolic r�wnika, je�li kto� zna� si� dobrze na mi neralogii.�� Ale nadal nie rozumiem, jak na to wpad�e�.

Unnerby odchyli� si� do ty�u. C�, w por�wnaniu z siatkami samolotu pasa�erskiego trzeciej klasy poduszki by�y naprawd� bardzo wygodne.

��Pami�tasz pewnie wsp�ln� wypraw� Akord i Kindred na �rodek p�askowy�u, jakie� pi�� lat temu? Kilku tamtejszych fizyk�w twierdzi�o, �e natrafili tam na anomalie grawitacyjne.

��Tak. Uwa�ali, �e szyby opuszczonej kopalni b�d� dobrym miejscem, by ustali� now� ni�sz� granic� zasady r�wnowa�no�ci; zamiast tego znale�li ogromne r�nice, zale�ne od pory dnia. Otrzymali jakie� przedziwne wyniki, ale wycofali si� ze wszystkiego po powt�rnym wzorcowaniu.

��Ot� to. Kiedy jednak budowa�em elektrowni�, pozna�em pewn� pani� fizyk z Akord, kt�ra bra�a udzia� w tej ekspedycji. Triga Deepdug to solidny in�ynier, nawet je�li naukowiec, pozna�em j� ca�kiem dobrze. Tak czy inaczej Triga twierdzi�a, �e metoda eksperymentu, jakiej u�ywali podczas tej pierwszej wyprawy, by�a dobra, i �e p�niej odsuni�to j� od bada� Zacz��em si� wi�c zastanawia�, czemu w�a�ciwie s�u�� te wielkie wykopaliska, kt�re Kindred zacz�� na p�askowy�u nieca�y rok po ekspedycji. Znajduj� si� niemal w tym samym miejscu, gdzie prowadzono tamte do�wiadczenie, i musieli zbudowa� lini� kolejow� d�ugo�ci pi�ciuset mil, �eby to obs�u�y�.

��Znale�li mied��� wtr�ci�a Smith.�� Du�e z�o�e. Wiem, �e to prawda.

Unnerby u�miechn�� si� do niej.

��Oczywi�cie. Gdyby tak nie by�o, ju� dawno sami by�cie na to wpa dli. Mimo wszystko� Wydobycie miedzi to tylko uboczna dzia�alno��.

A moja przyjaci�ka fizyk zna si� na rzeczy. Im wi�cej o tym my�la�em, tym bardziej nabiera�em przekonania, �e warto by sprawdzi�, co si� tam w�a�ciwie dzieje.�� Wskaza� na torebk� z proszkiem.�� To, co tu widzicie, to produkt po trzecim stopniu oczyszczania. G�rnicy Kindred przekopuj� kilkaset ton �upk�w r�wnikowych, �eby odfiltrowa� tak� ma�� paczuszk�.

Przypuszczam, �e oczyszczaj� j� jeszcze sto razy, nim otrzymaj� produkt finalny.

Smith skin�a g�ow�.

��A ja jestem pewna, �e przetrzymuj� ten produkt w sejfach twardszych od tych, kt�re kryj� �wi�te klejnoty Tiefer.

��Jasne. Grupa Thracta nie mog�a nawet marzy� o tym, �eby si� tam dosta�.�� Hrunkner postuka� w paczuszk� czubkiem d�oni.�� Mam nadziej�, �e to wystarczy, by udowodni�, �e znale�li�my co� warto�ciowego.

��O tak, oczywi�cie!

Unnerby spojrza� na Sherka ze zdumieniem.

��.Przecie� dosta�e� to ledwie kilka godzin temu!

��Znasz mnie, Hrunk. Calorica to kurort, ale ja mam swoje hobby.�� I laboratorium, w kt�rym mo�na je rozwija�.�� Przy odpowiednim o�wietleniu ten proszek wa�y niemal p� procent mniej ni� normalnie� Gratulacje, sier�ancie, odkry� pan antygrawitacj�.

��Ja��� Triga Deepdug by�a tego pewna, ale a� do tej pory Unnerby nie chcia� jej wierzy�.�� No dobrze, panie B�yskawiczna Analiza, jak to dzia�a?

��Nie mam poj�cia!�� odpar� rado�nie Sherk.�� Znalaz�e� co� ca�ko wicie nowego. Ba, nawet nie��� Umilk� na moment, jakby szukaj�c w�a �ciwych s��w, wreszcie zdecydowa� si� na co� innego.�� Ale to delikatna materia. Zmieli�em cz�� proszku na jeszcze drobniejsze okruchy, ale nic nie unosi si� nad reszt�; nie mo�na wydzieli� �cz�stki antygrawitacyjnej�. My�l�, �e jest to jakie� zjawisko grupowe. W tym laboratorium nie mog� zrobi� nic wi�cej, dlatego jutro wracam do Princeton. Aha, odkry �em jeszcze jedn� ciekaw� w�a�ciwo�� tego proszku. Te �upki z p�askowy �u zawsze zawieraj� odrobin� diamentowych skamienia�o�ci, ale w tej pr�bce najmniejsze skamienia�o�ci�� hekseny �rednicy jednej miliono wej cala�� s� wzbogacone tysi�c razy. Chc� poszuka� �lad�w klasycznych p�l w tym proszku. Mo�e one tworz� o�rodek po�rednicz�cy. Mo�e��� Sherkaner Underhill zag��bi� si� w teoretycznych rozwa�aniach, snu� pla ny i obmy�la� dziesi�tki test�w, za pomoc� kt�rych chcia� dotrze� do praw: dy. Wydawa�o si�, �e w miar� jak si� rozp�dza, ubywa mu lat. Nadal do kucza�o mu niekontrolowane dr�enie ko�czyn, wypu�ci� jednak z r�k smycz robaka przewodnika, a jego g�os przepe�nia�a rado��. To w�a�nie ten entuzjazm pchn�� jego student�w, Unnerby�ego i Victory Smith do stwoYzenia nowego �wiata. Kiedy m�wi�, Victory wsta�a ze swojej grz�dy i usiad�a obok niego. Prawymi r�kami obj�a go za ramiona i u�cisn�a mocno, gwa�townie.

Unnerby czu�, �e u�miecha si� szeroko do Sherkanera, zafascynowany jego wizjami.

��Pami�tasz, jakich narobi�e� sobie k�opot�w, kiedy opowiada�e� o tym w radiu, kiedy m�wi�e�, �e �ca�e niebo mo�e by� nasz� otch�ani��? Na Boga, Sherk, je�li uda nam si� to zrobi�, kto b�dzie potrzebowa� rakiet?

Mo�emy wysy�a� prawdziwe okr�ty w kosmos. Mo�emy dowiedzie� si� wreszcie, co wywo�a�o te �wiat�a w Ciemno�ci! Mo�e nawet znajdziemy tam inne �wiaty.

��Tak, ale��� zacz�� Sherkaner, dziwnie przygaszony, jakby ujrzawszy u Hrunka odbicie w�asnego entuzjazmu, u�wiadomi� sobie, ile jeszcze problem�w stoi pomi�dzy marzeniem i rzeczywisto�ci�.�� Ale, hm�

najpierw musimy poradzi� sobie jako� z wielebn� Pedure i Kindred.

Hrunkner przypomnia� sobie sw�j spacer przez las. I najpierw musimynauczy� si� �y� xv Ciemno�ci.

Wydawa�o si�, �e dla Sherkanera cofn�� si� czas. Wyci�gn�� r�k�, by pog�aska� Mobiya, dwoma innymi uj�� smycz.

��Tak, mamy jeszcze wiele innych problem�w.�� Wzruszy� ramiona mi, jakby godz�c si� ze swym wiekiem i dystansem dziel�cym go od reali zacji marze�.�� Ale nie mog� zrobi� nic wi�cej, by uratowa� �wiat, nim wr�c� do Princeton. Dzi� mam okazj�, by zobaczy�, jak t�um reaguje na Ciemno��. Co my�lisz o Pierwszym Dniu Ciemno�ci, Hrunk?

Hrunk powr�ci� gwa�townie z wy�yn nadziei do przyziemnych ogranicze� rodzaju paj�czego.

��To by�o� przera�aj�ce, Sherk. Rezygnowali�my stopniowo ze wszystkich zasad, a ja zobaczy�em dzi�, co nam zosta�o. Nawet� nawet je �li wygramy z Pedure, nie wiem, co nam zostanie.

Na obliczu Sherka pojawi� si� znajomy, pewny siebie u�miech.

��Nie b�dzie tak �le, Hrunk.�� Powoli podni�s� si� z miejsca, a Mobiy zaprowadzi� go do drzwi.�� Wi�kszo�� tych, kt�rzy zostali w Calorice, to bo gaci, g�upi rozpustnicy� Nie oczekiwa�bym od nich niczego nadzwyczaj nego. Mimo to mo�na si� czego� nauczy�, obserwuj�c ich zachowanie.�� Machn�� r�k� na genera�.�� Moja droga, id� na d�, troch� pospacerowa�.

Ci m�odzi ludzie mog� mie� jednak jakie� interesuj�ce spostrze�enia.

Smith wsta�a z poduszek i obesz�a Mobiya, by u�ciska� swego m�a.

��We�miesz ze sob� ochron�? �adnych sztuczek?

��Oczywi�cie.�� Hrunkner mia� wra�enie, �e jej pro�ba by�a �mier telnie powa�na, �e od wydarze� sprzed dwunastu lat Sherkaner i wszyst kie jego dzieci doskonale rozumia�y potrzeb� ochrony.

Drzwi zamkn�y si� cicho za Sherkanerem, a Unnerby i genera� zostali sami. Smith powr�ci�a na swoj� grz�d�. Zapad�o niezr�czne milczenie. Ile to ju� lat min�o, odk�d po raz ostatni rozmawia� z genera� na osobno�ci, bez towarzystwa jej podw�adnych? Nieustannie wymieniali ze sob� poczt� elektroniczn�. Unnerby nie nale�a� oficjalnie do personelu Smith, lecz program budowy elektrowni j�drowych by� najwa�niejsz� cywiln� cz�ci� jej planu, on za� traktowa� jej rady jako rozkazy, przemieszcza� si� z miasta do miasta zgodnie z jej harmonogramem, uwzgl�dnia� poprawki jej specjalist�w, stosowa� si� do jej termin�w�� a przy tym wszystkim dba� o interesy swoje i podwykonawc�w. Niemal codziennie Unnerby kontaktowa� si� z jej sztabem. Kilka razy w roku spotykali si� na wi�kszych naradach.

Od czasu porwania� rozdzielaj�ca ich bariera sta�a si� fortecznym murem. Bariera ta istnia�a ju� wcze�niej, ros�a z ka�dym rokiem, w miar� jak dorasta�y dzieci Smith; lecz przed �mierci� Gokny zawsze potrafili j� przekroczy�. Teraz U�nerby czu� si� bardzo dziwnie, siedz�c sam na sam z pani� genera�.

Milczenie przeci�ga�o si� w niesko�czono��, oboje patrzyli na siebie, udaj�c, �e tego nie robi�. Powietrze by�o st�ch�e i zimne, jakby nie wietrzono pokoju od d�ugiego czasu. Hrunkner stara� si� skupi� ca�� uwag� na barokowych sto�ach i szafkach, pokrytych kilkoma warstwami kolorowego lakieru. Praktycznie wszystkie meble w pokoju wygl�da�y tak, jakby przetrwa�y ju� kilka pokole�. Nawet poduszki i ich haftowane pow�oczki wykonano w stylu Pokolenia 58. Mimo to wida� by�o tu �lady pracy Sherka. Obok grz�dy po prawej stronie Unnerby�ego sta�o biurko zawalone papierami i r�nego rodzaju gad�etami. Rozpozna� dr��cy charakter pisma Underhilla w jednym z tytu��w: �Wideomancja w steganografii�.

Nagle genera� przerwa�a napi�t� cisz�.

��Dobrze si� pan spisa�, sier�ancie.�� Wsta�a i przesz�a przez pok�j, by usi��� bli�ej niego, na grz�dzie przy biurku Sherka.�� Przeoczyli�my zupe�nie to, co odkryli tam Kindred. I nadal nie mieliby�my o tym poj�cia, gdyby pan nie poruszy� tej sprawy z Thractem.

��To Rachner zorganizowa� ca�� operacj�. Okaza� si� bardzo dobrym oficerem.

��Tak� Je�li nie ma pan nic przeciwko, to on poprowadzi dalej t� spraw�.

��Jasne.

Zn�w zapad�a niezr�czna cisza. Wreszcie Hrunkner wskaza� na stert� poduszek, z kt�rych najmniejsza zapewne warta by�a wi�cej ni� roczna pensja sier�anta. Pr�cz papier�w na biurku Sherka nie dostrzeg� tu �adnego znaku bytno�ci przyjaci�.

��Nie przyje�d�acie tutaj zbyt cz�sto, prawda?

��Nie�� odpar�a kr�tko.�� Sherk chcia� zobaczy�, jak ludzie �yj� w Ciemno�ci� P�niej nie mieliby�my ju� okazji przekona� si� o tym inaczej, jak na w�asnym pancerzu. Poza tym wydawa�o si�, �e to bezpieczne schronienie dla naszych najm�odszych dzieci.�� Spojrza�a na� wyzywaj�co.

Jak nie doprowadzi� do k��tni?

��Tak. Ciesz� si�, �e odes�ali�cie je do domu, do Princeton. To� to 4dobre kobliki, ale to nie jest dla nich odpowiednie miejsce. Czu�em si� przedziwnie tam, na dole. Ludzie byli przera�eni, jak w tych starych opowie�ciach o koberach, kt�rzy nie my�leli o przysz�o�ci i zostali sami w Ciemno�ci. Oni nie maj� �adnego celu, wiedzieli, �e nadchodzi Ciemno��, ale nadal nie mog� tego zrozumie�.

Smith usiad�a nieco ni�ej na swojej grz�dzie.

��Musimy zmaga� si� z milionami ewolucji, niekiedy to problem trud niejszy ni� energia atomowa czy wielebna Pedure. Ale z czasem ludzie si� przyzwyczaj�.

To w�a�nie powiedzia�by Sherkaner Underhill, u�miechni�ty i nie�wiadomy otaczaj�cego go zak�opotania. Smith przypomina�a jednak raczej �o�nierza w okopach, powtarzaj�cego zapewnienia dow�dztwa o s�abo�ci wroga. Nagle Hrunk uzmys�owi� sobie, jak starannie zas�ania�a wszystkie okna.

��Tak naprawd� czujesz to samo co ja i oni, prawda?

Przez moment obawia� si�, �e genera� wybuchnie gniewem, ale ona siedzia�a w milczeniu. Wreszcie�

��Tak. Masz racj�, sier�ancie. Jak ju� powiedzia�am, musimy zma ga� si� z w�asnym instynktem.�� Wzruszy�a ramionami.�� Sherkaner jako� wcale si� tym nie przejmuje. A w�a�ciwie dostrzega strach, ale ten strach go fascynuje, jeszcze jedna cudowna uk�adanka. Codziennie schodzi do krateru, przygl�da si�, obserwuje. Pr�buje nawet wchodzi� w t�um, pomi mo ochrony i robaka� Musia�by� to zobaczy�, �eby uwierzy�. Siedzia�by tam dzi� ca�y dzie�, gdyby� nie przyjecha� z fascynuj�c� zagadk� innego rodzaju.

Unnerby u�miechn�� si� lekko.

��Ca�y Sherk.�� Mo�e to by� bezpieczny temat.�� Widzia�a�, jak si� zapali�, kiedy rozmawiali�my o moim �magicznym proszku skalnym�? Nie mog� si� doczeka�, �eby zobaczy�, co z tym zrobi. Co si� dzieje, kiedy da jesz cud cudotw�rcy?

Smith przez chwil� jakby szuka�a w�a�ciwej odpowiedzi.

��Dowiemy si� wszystkiego o tym proszku, z ca�� pewno�ci�. Wcze�niej czy p�niej. Ale� do diab�a, Hrunkner, ty powiniene� o tym wiedzie�. Znasz Sherka r�wnie d�ugo jak ja. Zauwa�y�e�, �e coraz mocniej dr�� mu r�ce? Prawd� m�wi�c, nie starzeje si� tak dobrze, jak wi�kszo�� ludzi z waszego pokolenia.

��Zauwa�y�em, �e jest s�aby, ale sp�jrz tylko na wszystkie te badania, kt�re wykonuje si� w Princeton. Robi teraz wi�cej rzeczy ni� kiedykolwiek.

��Tak. Po�rednio. Przez wszystkie te lata gromadzi� wok� siebie coraz wi�ksz� grup� genialnych student�w. S� ich teraz setki, rozsianych po ca�ej sieci komputerowej.

���ale wszystkie te prace �Toma Lurksalot�? My�la�em, �e to Sherk i jego studenci pod pseudonimem.

��To? Nie. To� to tylko jego studenci, pod pseudonimem. Bawi� si� w sieci, chc�, by inni zgadywali, kto jest tw�rc� danego wynalazku. To tyl ko� zabawa.

Zabawa czy nie, studenci ukryci pod pseudonimem �Tomas Lurksalot� byli niezwykle produktywni, w ci�gu ostatnich kilku lat dokonali prze�omu niemal we wszystkich dziedzinach nauki, od fizyki j�drowej, poprzez informatyk�, a� do standard�w przemys�owych.

��Trudno w to uwierzy�. Przed chwil� wydawa� si� taki jak zawsze�

umys�owo, oczywi�cie. Mia� mn�stwo r�nych pomys��w.�� Tuzin pomys��wna minut�, kiedy si� rozp�dzi. Unnerby u�miechn�� si� do siebie na t� my�l.

Niesta�o�ci, twe imi� to Underhill�

Genera� westchn�a ci�ko, a jej g�os by� �agodny i odleg�y. Zdawa�o si�, �e m�wi o postaciach z ksi��ek, a nie o swym osobistym dramacie.

��Sherk mia� tysi�ce szalonych idei, realizowa� setki �wietnych pomy s��w. Ale� to si� zmieni�o. M�j drogi Sherkaner od trzech lat nie wymy �li� nic nowego. Zaj�� si� teraz wideomancj�, wiedzia�e� o tym? Nie bra kuje mu werwy, pod tym wzgl�dem si� nie zmieni�, ale��� Smith ucich�a, przygn�biona.

Niemal przez czterdzie�ci lat Victory Smith i Sherkaner Underhill tworzyli wspania�y zesp�. Underhill produkowa� nieustaj�c� lawin� pomys��w, a Smith wybiera�a najlepsze spo�r�d nich i podsuwa�a mu je z powrotem. Sherk opisywa� kiedy� ten proces znacznie barwniej, w czasach gdy uwa�a�, �e sztuczna inteligencja to przysz�o�� �wiata:

��Ja jestem generatorem idei, a Victory to detektor bzdur; razem tworzymy inteligencj� wi�ksz� od czegokolwiek, co chodzi na dziesi�ciu nogach.

Ci dwoje naprawd� zmienili �wiat.

Lecz teraz� Co stanie si�, je�li po�owa zespo�u naprawd� straci�a sw�j geniusz? B�yskotliwe pomys�y Sherka utrzymywa�y genera� na fali, tak jak jemu pomaga� jej zdrowy rozs�dek. Bez Sherka Victory pozostan� tylko jej w�asne zalety: odwaga, si�a, wytrwa�o��. Czy to wystarczy?

Victory przez d�u�szy czas milcza�a. Hrunkner mia� ochot� podej�� do niej i po�o�y� r�ce na jej ramionach� lecz sier�anci, nawet starzy sier�anci, nie czyni� takich gest�w wobec genera��w.

Mija�y lata, a zagro�enie stawa�o si� coraz wi�ksze. Z uporem, na kt�ry nie zdoby�by si� �aden normalny cz�owiek, Reynolt kontynuowa�a swe poszukiwania. W miar� mo�liwo�ci Pham pr�bowa� nie manipulowa� fiksatami. Postara� si� nawet, by jego dzia�ania by�y realizowane tak�e w czasie, gdy nie przebywa� na wachcie; nios�o to spore ryzyko, ale eliminowa�o oczywisty zwi�zek. Okaza�o si�, �e i to nie wystarcza. Teraz Reynolt mia�a ju� konkretne podejrzenia. Dane Phama pokazywa�y, �e intensyfikuje poszukiwania i zamyka kr�g podejrze� na jednej osobie�� prawdopodobnie na Phamie Nuwenie. Nie m�g� nic na to poradzi�. Cho� by�o to ryzykowne przedsi�wzi�cie, musia� wyeliminowa� Ann�. Uroczysto�� wie�cz�ca otwarcie nowego �biura� Naua mog�a stanowi� do tego najlepsz� okazj�.

Nau nazywa� je P�nocn� �ap�. Prawie wszyscy inni�� z pewno�ci� Queng Ho, kt�rzy pomagali w budowie�� nazywali to miejsce po prostu parkiem. Teraz wszyscy przebywaj�cy na wachcie mogli zobaczy� ostateczny rezultat ich stara� i wysi�k�w.

Ostatni go�cie wchodzili jeszcze do jaskini, kiedy Nau pojawi� si� na ganku swej drewnianej chaty. Mia� na sobie b�yszcz�c� srebrn� kurtk� i zielone spodnie.

��Trzymajcie stopy na ziemi. Moja Qiwi wymy�li�a ca�� now� etykie t� dla P�nocnej �apy.�� U�miechn�� si�, a t�um odpowiedzia� mu �mie chem. Grawitacja na Diamencie Pierwszym by�a w zasadzie �ladowa. �Zie mia� wok� chaty pokryta by�a zr�cznie zamaskowanym, czepliwym ma teria�em. Wszyscy wi�c rzeczywi�cie trzymali stopy na ziemi, ale poj�cie pionu by�o raczej kwesti� umown�. Qiwi chichota�a pod nosem, widz�c setki ludzi chwiej�cych si� na r�ne strony niczym rzesza pijak�w. Na ko ronce jej bluzki le�a� zwini�ty w k��bek czarny kot.

Nau zn�w podni�s� r�ce.

��Moi drodzy przyjaciele. Dzi� macie okazj� cieszy� si� tym, co sami zbudowali�cie, podziwia� wyniki w�asnej pracy. Pomy�lcie tylko. Trzydzie �ci osiem lat temu omal nie zniszczyli�my si� sami. Dla wi�kszo�ci was okres ten nie jest a� tak d�ugi, to tylko dziesi�� czy dwana�cie lat sp�dzo nych na wachcie. Jak pami�tacie, m�wi�em wtedy, �e ten czas przypomi na Lata Plagi na Balacrei. Zniszczyli�my wi�kszo�� zasob�w, kt�re przy wie�li�my tutaj ze sob�, zniszczyli�my nasze okr�ty. By przetrwa�, m�wi �em, musimy zapomnie� o wszelkich animozjach i pracowa� razem bez wzgl�du na to, jak bardzo r�nimy si� od siebie. C�, przyjaciele, doko nali�my tego. Nie twierdz�, �e nie grozi nam ju� �adne fizyczne niebezpie cze�stwo; nasza przysz�o�� nadal jest wielk� niewiadom�. Rozejrzyjcie si� jednak doko�a, a zobaczycie, jak si� uleczyli�my. Wy wszyscy zbudowali�cie to z go�ej ska�y, lodu i �niegu. P�nocna �apa, ten park, nie jest mo�e ogromny, z pewno�ci� jednak jest dzie�em sztuki. Sp�jrzcie na� tylko. Zbu dowali�cie co�, co mo�e rywalizowa� z najwi�kszymi osi�gni�ciami ca�ych cywilizacji. Jestem z was dumny.�� Po�o�y� r�k� na ramionach Qiwi, a wy straszony tym gestem kot wcisn�� si� g��biej pod jej pach�. Kiedy� zwi� zek Naua i Lisolet stanowi� tylko temat brzydkich plotek. Teraz� Pham widzia�, jak ludzie doko�a u�miechaj� si� na ten widok.�� To co� wi�cej ni� Park, co� wi�cej ni� ulubione miejsce grupmistrza. To, co tu widzicie, jest dowodem nowej jako�ci we wszech�wiecie, po��czenia tego, co najlepsze w kulturze Queng Ho i Emergent�w. Zafiksowani ludzie��� Pham zauwa�y�, �e Nau nadal nie m�wi o niewolnikach tak otwarcie, jak m�g�by to robi栗 �przygotowali szczeg�owy plan Parku. Handel Queng Ho i dzia�ania jednostek zamieni�y ten plan w rzeczywisto��. Ja osobi�cie nauczy�em si� jednej rzeczy; na Balacrei, Frenk i Gaspr, my, grupmistrzowie, rz�dzimy dla dobra og�u, rz�dzimy jednak w du�ej mierze poprzez osobiste kierownictwo� i cz�sto przy wsparciu si� prawa. Tutaj, pracuj�c z by�ymi Queng Ho, dostrzeg�em tak�e inn� drog�. Wiem, �e praca przy moim parku by�a zap�at� za te g�upie, r�owe papierki, kt�re ukrywali�cie przede mn� od tak dawna.�� Podni�s� r�k�, a w powietrzu zawis�o kilkana�cie banknot�w. Przez t�um zn�w przebieg� �miech.�� My�l�, �e po��czenie rz�d�w grupmistrz�w i wydajno�ci Queng Ho mo�e jeszcze przynie�� wiele dobrego, kiedy ju� zako�czymy nasz� misj�!

Uk�oni� si�, przyjmuj�c z u�miechem entuzjastyczny aplauz. Qiwi przesun�a si� przed niego, staj�c obok por�czy�� a oklaski sta�y si� jeszcze g�o�niejsze. Kot, kt�ry najwyra�niej mia� ju� do�� ha�asu i gwa�townych ruch�w, odepchn�� si� od Qiwi i wylecia� ponad t�um. Rozwin�� delikatne skrzyd�a, wyhamowuj�c lot, i zatoczy� szeroki kr�g, by powr�ci� do swej pani.

��Zauwa�cie�� m�wi�a Qiwi.�� Miraow mo�e tutaj lata�. Ale ona ma skrzyd�a!�� Tymczasem kot przelecia� nad dachem i znikn�� w lesie pora staj�cym grunt za chat� Naua.�� Teraz zapraszam wszystkich na praw� stron� chaty grupmistrza, na drobny pocz�stunek.

Niekt�rzy go�cie ju� tam byli, inni t�oczyli si� na w�skich �cie�kach prowadz�cych do sto��w. Grube blaty lekko si� ugina�y, jakby pod ci�arem ustawionego na nich jedzenia. Pham szed� razem ze wszystkimi, pozdrawiaj�c g�o�no ka�dego, kto chcia� z nim rozmawia�. Chcia�, by jak najwi�cej os�b zapami�ta�o jego obecno�� w tym miejscu. Tymczasem z ty�u jego oczu male�cy szpiedzy budowali taktyczny obraz parku i lasu.

Przy sto�ach zetkn�y si� ze sob� dwie r�ne kultury, ale do tej pory w saloniku Benny�ego utar�y si� ju� pewne regu�y jedzenia. Po chwili ci, kt�rzy mieli ju� wiaderka pe�ne jedzenia i ba�ki z napojami, zacz�li wraca� na otwart� przestrze�. Pham podszed� do Benny�ego i uderzy� go w plecy.

��Benny! Bardzo dobre �arcie! Ale my�la�em, �e to ty zajmujesz si� dostaw�.

Benny Wen zakas�a� i prze�kn�� ci�ko.

��Oczywi�cie, �e jest dobre. I oczywi�cie jest moje�� i Gonie.�� Wska za� g�ow� na by�� kwatermistrz, kt�ra sta�a obok niego.�� Ojciec Qiwi wy hodowa� nowe ro�liny, kt�re znale�li�my w bibliotece. Mamy je ju� od p� roku, ale czekali�my specjalnie na t� okazj�.

Pham nad�� si� dumnie.

��Ja pracowa�em na zewn�trz. Kto� musia� nadzorowa� dodatkowe wiercenia i topienie lodu do jeziora grupmistrza.

Gonie Fong zaprezentowa�a sw�j przebieg�y u�miech. Bardziej ni� jakikolwiek Queng Ho�� bardziej ni� sama Qiwi�� uto�samia�a si� z wizj� 4�wsp�pracy� roztoczon� przez Naua.�� Wszyscy na tym jako� skorzystali�my. Moje farmy s� teraz oficjalnie nadzorowane przez grupmistrza.

I mam prawdziw� automatyk�.

��Masz co� lepszego od klawiatury?�� spyta� Pham uszczypliwie.

��Ba. A dzisiaj odpowiadam za obs�ug�.�� Unios�a dramatycznie r�k� i w tej samej chwili podlecia�a do nich taca z jedzeniem. Kr�ci�a si� powoli pod jej d�oni�, potem uk�oni�a si� grzecznie, gdy Fong wybra�a ki�� przyprawionych wodorost�w. Potem taca przep�yn�a do Benny�ego i Phama. Male�cy szpiedzy Phama patrzyli na ni� ze wszystkich stron. Taca manewrowa�a dzi�ki ma�ym silniczkom gazowym, niemal ca�kowicie wyg�uszonym. Pod wzgl�dem mechanicznym by�o to bardzo proste urz�dzenie, porusza�o si� jednak z niezwyk�� gracj� i inteligencj�. Benny tak�e to zauwa�y�.

��Kieruje tym fiksat?�� spyta�, lekko zasmucony.

��Eem� tak. Grupmistrz uwa�a�, �e ze wzgl�du na rang� wydarzenia warto zaanga�owa� w to kilku fiksat�w.

Pham obserwowa� przez chwil� inne tace. Zatacza�y szerokie kr�gi, z dala od sto��w, wybieraj�c tych go�ci, kt�rzy nie mieli jeszcze jedzenia.

Sprytne. Niewolnicy pozostawali w ukryciu, ludzie mogli wi�c udawa�, �e zgadzaj� si� z tym, co Nau tak cz�sto powtarza�; �e fiksacja wynosi cywilizacj� na wy�szy poziom. Ale on ma racj�! Niech go diabli.

Pham po�egna� Gonie Fong odpowiednio prostack� uwag�, kt�ra mia�a pokaza�, �e ten �stary pierdzielTrinli� jest naprawd� pod wra�eniem, ale nie chce tego przyzna�. Wyszed� z t�umu, kieruj�c si� ku sto�om z jedzeniem. Hmm. Ritser Brughel pozostawa� obecnie w u�pieniu�� kolejne sprytne posuni�cie Tomasa Nau. Wielu ludzi uwierzy�o ostatnio w �wizj� grupmistrza, a Ritser Brughel m�g�by skutecznie zburzy� w nich t� wiar�. Skoro jednak Brughel nie by� na wachcie, a Nau i Reynolt zatrudniali twardog�owych do obs�ugi przyj�cia� nadarza�a si� okazja lepsza, ni� przypuszcza�. Wi�c gdzie jest Reynolt? �ledzenie tej kobiety by�o zadziwiaj�co trudnym zadaniem; czasami znika�a z bezpo�redniego nadzoru Brughla nawet na kilka Ksekund. Pham skierowa� sw� uwag� na zewn�trz. W parku unosi�y si� miliony male�kich lokalizator�w. Te, kt�re s�u�y�y do stabilizacji jeziora i sterowania wentylatorami, by�y w wi�kszo�ci zaj�te, nadal jednak mia� do dyspozycji ogromn� moc przetwarzania. Oczywi�cie nie m�g� kontrolowa� jednocze�nie wszystkich obraz�w i danych. Kiedy jego umys� przegl�da� kolejne obszary parku, cia�o ko�ysa�o si� lekko w ledwie wyczuwalnym ci��eniu. Aha, jest! Nie by� to precyzyjny obraz, lecz przez moment widzia� rude w�osy Reynolt i jej r�ow� sk�r� we wn�trzu chaty Naua. Tak jak przypuszcza�, Ann� nie bra�a udzia�u w uroczysto�ciach. Sta�a pochylona nad jak�� konsol�, a jej oczy zakrywa� czarny wy�wietlacz. Wygl�da�a tak samo jak zawsze. Skupiona, poch�oni�ta sw� prac�, jakby zbli�a�a si� w�a�nie do jakiego� wa�nego odkrycia. I najprawdopodobniej tak w�a�nie jest.

Kto� uderzy� go w rami�, r�wnie mocno jak przed chwil� on uderzy� Benny�ego.

��No i co, staruszku, co o tym my�lisz?

Pham oderwa� si� od wewn�trznego obrazu i spojrza� na intruza; Trud Silipan wystroi� si� od�wi�tnie na t� okazj�. Jego ubranie przypomina�o stroje, jakie Pham widzia� tylko w podr�cznikach historii Emergent�w: b��kitny jedwab, malowniczo postrz�piony i poszarpany, imituj�cy rozdarte, poplamione �achmany. By�o to ubranie Pierwszych Kolonizator�w, jak powiedzia� mu kiedy� Trud. Pham zareagowa� przesadnie podkre�lonym zaskoczeniem.

��Co my�l� o czym�� twoim ubraniu czy widoku?

��O widoku, o widoku! W�o�y�em ten str�j, bo to wyj�tkowa okazja.

S�ysza�e� przem�wienie grupmistrza. No, po�wi�� mi jeszcze chwilk�, popatrz na park i powiedz mi, co o tym s�dzisz.

W wewn�trznym obrazie Pham zobaczy� Ezra Vinha, zmierzaj�cego w ich stron�. Cholera.

��No c�

��Tak, co o tym my�lisz, obro�co Trinli?�� Vinh stan�� przed Phamem i przez moment patrzy� mu prosto w oczy.�� Ze wszystkich Queng Ho tu obecnych ty jeste� najstarszy, musia�e� te� widzie� najwi�cej. Jak wypada P�nocna �apa w por�wnaniu z wielkimi parkami Queng Ho?

S�owa Vinha mia�y ukryte znaczenie, kt�rego Trud Silipan oczywi�cie nie m�g� zauwa�y�, a kt�re obudzi�y w Phamie zimn� w�ciek�o��. To tak�eprzez ciebie musz� zabi� Ann� Reynolt, ty ma�y cudaku. �Prawdziwa� wersja historii Phama Nuwena, jak� podsun�� ch�opcu Nau, odcisn�a na nim wyra�ne pi�tno. Ju� co najmniej od roku wiedzia�, co naprawd� wydarzy�o si� w Brisgo Gap. I domy�la� si�, czego naprawd� Pham spodziewa si� po fiksacji. Coraz mocniej domaga� si� gwarancji i zapewnie�.

Lokalizatory pokrywa�y r�nymi barwami twarz Vinha, pokazywa�y ci�nienie krwi i temperatur� sk�ry. Czy dobry szpieg m�g� dzi�ki tym danym odgadn��, �e ch�opiec prowadzi jak�� gr�? Mo�e. Nienawi��, jak� Ezr �ywi� do Naua i Brughla, nadal by�a silniejsza od uczu� skierowanych przeciwko Phamowi Nuwenowi: Pham wci�� m�g� go wykorzystywa�. Tak�e z powodu Vinha musia� usun�� Reynolt.

Kiedy te my�li przemyka�y przez umys� Phama, jego usta wykrzywia�y si� ju� w pr�nym u�miechu.

��Masz zupe�n� racj�, m�j ch�opcze. Wiedza ksi��kowa nie mo�e r�w na� si� z prawdziwymi podr�ami i z tym, co widzia�o si� na w�asne oczy.

��Odwr�ci� si� od nich i patrzy� przez chwil� na chat�, przysta� i jezioro.

Udawaj, �e si� nad tym zastanawiasz.

Przez ostatnie Msekundy niemal nieustannie bada� z ukrycia t� konstrukcj�; bez trudu powinien odegra� teraz w�a�ciw� scen�. Teraz jednak, kiedy by� tu fizycznie obecny, czu� delikatny przep�yw powietrza w�druj�cego od lasu za jego plecami. By�o wilgotne i ch�odne, nios�o ze sob� 4aromat tysi�cy kilometr�w lasu ci�gn�cego si� w g��b l�du. Spomi�dzy bia�ych k��biastych chmur sp�ywa� na nich ciep�y, �agodny blask s�o�ca.

Oczywi�cie, to tak�e tylko poz�r. W tej chwili prawdziwe s�o�ce by�o bledsze od przeci�tnego ksi�yca. Jednak systemy �wietlne zamontowane w diamentowym sklepieniu mog�y imitowa� prawie ka�dy efekt wizualny.

Jedyny �lad fa�szerstwa stanowi�y ledwie dostrzegalne t�cze b�yszcz�ce w oddali�

W dole, na dnie jaskini, le�a�o jezioro. By� to niezaprzeczalny triumf Qiwi. Woda by�a prawdziwa, miejscami g��boko�� jeziora dochodzi�a nawet do trzydziestu metr�w. Sie� si�ownik�w i lokalizator�w zaprojektowana przez Qiwi utrzymywa�a je w jednym miejscu. P�aska, g�adka powierzchnia wody odbija�a chmury i b��kit sztucznego nieba. Chata grupmistrza sta�a ponad miejscem cumowania przy ko�cu zatoki. Wiele kilometr�w dalej�� w rzeczywisto�ci jakie� dwie�cie metr�w�� dwie wynios�e ska�y, otoczone lekk� mgie�k�, strzeg�y drugiego brzegu jeziora.

Park by� prawdziwym arcydzie�em.

��To tresartnis�� o�wiadczy� wreszcie Pham, wypowiadaj�c to s�owo tak, jakby by�o obelg�.

Silipan zmarszczy� brwi.

��Co�?

��To okre�lenie z �argonu budowniczych park�w�� wyja�ni� Ezr.�� Oznacza�

��Och tak, s�ysza�em je; park albo bonsai o ekstremalnych rozmiarach.

-Trud parskn�� z oburzeniem.�� O tak, to jest ekstremalne, w�a�nie tego chcia� grupmistrz. Sp�jrz tylko! Ogromny park z mikrograwitacj�, idealna imitacja powierzchni planetarnej. �amie mn�stwo regu� estetycznych, ale umiej�tne �amanie takich regu� jest w�a�nie �wiadectwem wielko�ci grupmistrza.

Pham wzruszy� ramionami i zaj�� si� przek�skami przygotowanymi przez Gonie. Prze�uwaj�c, odwr�ci� si� leniwie i spojrza� na las. Kraw�d� wzg�rza dopasowano do prawdziwej �ciany jaskini�� standardowa sztuczka budowniczych park�w. Drzewa mia�y od dziesi�ciu do dwudziestu metr�w wysoko�ci, na ich d�ugich pniach b�yszcza� wilgotny i zimny mech. Ali Lin wyhodowa� te drzewa w inkubatorze na powierzchni Diamentu Pierwszego.

Rok temu by�y to zaledwie trzycentymetrowe sadzonki. Teraz, dzi�ki magicznym zabiegom Alego Lina, wygl�da�y tak, jakby mia�y co najmniej kilkadziesi�t lub nawet kilkaset lat. Tu i �wdzie w�r�d b��kitu i zieleni le�a�y martwe drzewa �starszych� pokole�. Dzie�a najlepszych budowniczych park�w wygl�da�y tak naturalnie zazwyczaj tylko z jednej strony. Ukryte oczy Phama patrzy�y jednak na las ze wszystkich kierunk�w. Park grupmistrza by� arcydzie�em na ka�dym poziomie, ka�dy metr sze�cienny zosta� dopracowany tak idealnie, �e m�g�by konkurowa� z najlepszymi bonsai Namqem.

��Wi�c��� kontynuowa� Silipan.�� My�l�, �e rozumiesz, dlaczego mam powody do dumy! Grupmistrz Nau da� nam wizj�, podsun�� genialny pomys�, ale to dzi�ki mojej pracy z automatyk� systemu uda�o si� go zrealizowa�.

Pham wyczuwa� gniew rosn�cy w Vinhu. M�odzieniec z pewno�ci� m�g� nad nim zapanowa�, ale dobry szpieg i tak by co� zauwa�y�. Pham uderzy� Ezra w rami� i wybuchn�� rubasznym �miechem.

��S�ysza�e� to, Ezr? Trud, chcia�e� chyba powiedzie�, �e zrobili to fiksaci, kt�rych nadzorowa�e�.�� �Nadz�r� by� w tym wypadku zbyt mocnym okre�leniem. Silipan pe�ni� raczej funkcj� stra�nika, ale gdyby kto� go tak nazwa�, uzna�by to za �mierteln� obraz�.

��No tak, twardog�owi. Czy nie to w�a�nie powiedzia�em?

Od strony t�umu oblegaj�cego sto�y nadesz�a Rita Liao. Nios�a jedzenie dla dw�ch os�b.

��Czy kto� z was widzia� mo�e Jau? Ten park jest tak wielki, �e mo�na si� pogubi�.

��Ja go nie widzia�em�� o�wiadczy� Pham.

��Zarz�dca pilot�w? Chyba poszed� za dom�� powiedzia� jaki� Emergent, kto�, kogo Pham nie powinien zna�. Z okazji otwarcia parku Qiwi i Nau u�o�yli harmonogram tak, by przez jaki� czas kilka wacht zachodzi�o na siebie, dlatego te� w t�umie kr�ci�o si� wiele os�b niemal zupe�nie obcych Phamowi.

��Cholera. Powinnam po prostu podlecie� pod sufit i rozejrze� si�.�� Lecz nawet w tych okoliczno�ciach Rita Liao by�a dobrym, pos�usznym Emergentem. Trzymaj�c obie stopy na ziemi, odwr�ci�a �l�, szukaj�c w dumie Xina.

��Qiwi!�� krzykn�a.�� Widzia�a� mojego Jaua?

Qiwi oderwa�a si� od grupy ludzi otaczaj�cych Tomasa Nau i ruszy�a w ich stron�.

��Tak�� odpar�a. Pham zauwa�y�, �e Ezr Vinh wycofa� si� pospiesznie i przy��czy�.do innej grupy.�� Jau nie wierzy�, �e molo jest prawdziwe, wi�c zaproponowa�am, �eby przyjrza� mu si� z bliska.

��Jest prawdziwe? I ��dka te�?

��Jasne. Chod�cie na d�, poka�� wam.�� Ruszyli ca�� pi�tk� w d� �cie�ki. Trud Silipan przywo�ywa� g�o�no tak�e innych:�� Chod�cie z nami, zobaczycie, co tam zrobili�my!

Pham patrzy� ju� na molo za pomoc� lokalizator�w, przygl�da� si� uwa�nie ska�om i krzewom zanurzonym cz�ciowo w wodzie. Ta balacrea�ska ro�linno�� by�a pi�kna; surowe, wyrazista kszta�ty pasowa�y do zimnego powietrza. Wej�cie do tunelu technicznego ukryto w urwisku, za niebieskozielonymi li��mi. To mo�e by� moja najlepsza szansa. Pham podszed� do Qiwi, zadaj�c pytania, kt�re�� jak mia� nadziejꠗ potwierdz� p�niej jego obecno�� w tym miejscu.

��Naprawd� mo�na na niej �eglowa�?

��Sami si� przekonajcie�� odpar�a Qiwi z u�miechem.

��Brrr.�� Rita Liao uda�a, �e trz�sie si� z zimna.�� Jest tak zimno, �e rzeczywi�cie wszystko mog�oby by� prawdziwe. P�nocna �apa to bardzo �adne miejsce, ale nie mogliby�cie przeprogramowa� tego na jakie� tropiki?

��Nie.�� Silipan stan�� przed nimi, got�w do wyg�oszenia d�u�szego wyk�adu.�� Park jest na to zbyt rzeczywisty. Ali Lin stara� si�, �eby wszystko by�o jak najbardziej zbli�one do rzeczywisto�ci i dopracowane w szczeg�ach.�� Teraz, kiedy obok sta�a Qiwi, m�wi� o twardog�owych jak o normalnych ludziach.

�cie�ka wi�a si� po zboczu, prowadz�c ich ku skalnej �cianie zatoki.

Wi�kszo�� go�ci sz�a za nimi, ciekawa, jak naprawd� wygl�da zatoka.

��Ta woda jest okropnie p�aska1-powiedzia� kto� z t�umu.

��Tak.�� Qiwi skin�a g�ow�.�� Stworzenie prawdziwych fal to najtrudniejsae zadanie. Pracuj� nad tym niekt�rzy z przyjaci� mego ojca.

Je�li zdo�amy uformowa� powierzchni� wody na ma�� skal�, zar�wno w czasie��� przerwa� jej zdumiony �miech, kiedy tu� nad g�owami go�ci przelecia�y trzy skrzydlate koty. Zwierzaki przemkn�y nad powierzchni� wody i wzbi�y si� ku niebu.

��Za�o�� si�, �e tego nie maj� w prawdziwej P�nocnej �apie!

��Zgadza si�, to m�j pomys�!�� Qiwi u�miechn�a si� do Phama.�� Pami�tasz te kociaki, kt�re mieli�my w kwaterach przy Trilandzie? Kiedy by�am ma�a��� Rozejrza�a si� doko�a, szukaj�c jakiej� twarzy wt�umie.

��Kiedy by�am ma�a, kto� podarowa� mi takiego kotka.

W Qiwi nadal �y�a ma�a dziewczynka, kt�ra pami�ta�a inne czasy.

Pham udawa�, �e nie s�yszy t�sknoty w jej g�osie. Jak zawsze przemawia� g�o�no i protekcjonalnie:

��Lataj�ce koty do niczego si� nie przydaj�. Powinna� raczej wyhodowa� lataj�ce �winie.

���winie?�� Trud potkn�� si�, omal nie przelecia� poza szereg go�ci.

��Och tak, �szlachetne skrzydlate �winie�.

��Zgadza si�, duch programowania. We wszystkich najwi�kszych kwaterach s� skrzydlate �winie.

��Tak, jasne� tylko przynie�cie mi parasol!�� Trud kr�ci� g�ow�, a kilka os�b �mia�o si� g�o�no. Symbolika lataj�cych �wi� nigdy nie przyj�a si� na Balacrei.

Qiwi u�miecha�a si�, s�uchaj�c tej rozmowy.

��Mo�e rzeczywi�cie powinni�my to zrobi� Raczej nie uda mi si� przekona� kot�w, �eby jad�y lataj�ce w powietrzu �mieci.

W ci�gu nieca�ych dwustu sekund t�um ustawi� si� wzd�u� brzegu.

Pham opu�ci� Qiwi, Truda i Rit�. Porusza� si� tak, jakby szuka� najlepszego punktu obserwacyjnego. W rzeczywisto�ci stara� si� podej�� jak najbli�ej zas�ony niebieskozielonego listowia. Mia� nadziej�, �e t�um za chwil� skoncentruje si� na czym� innym. Z pewno�ci� jaki� g�upiec oderwie si� od gruntu. Pham zacz�� jeszcze raz sprawdza� sie� lokalizator�w�

Rita Liao nie by�a wcale g�upia, kiedy jednak zobaczy�a, gdzie jest Jau Xin, zapomnia�a o ostro�no�ci.

��Jau, do ci�kiej Plagi, co ty wyprawiasz��� Wr�czy�a jedzenie i picie komu�, kto sta� za ni� i ruszy�a w stron� mola. ��d� zerwa�a si� z uwi�zi i wyp�ywa�a �agodnie na wody zatoki. Podobnie jak chat� i molo wykonano j� z ciemnego drewna. To drewno pokryto jednak smo��, wypolerowano oraz pomalowano na dziobie i rufie. Na jedynym maszcie wisia� balacrea�ski �agiel. Jau Xin siedzia� na �awce po�rodku �odzi i szczerzy� z�by do t�umu.

��Jau Xin, wracaj tu natychmiast! To ��d� grupmistrza. B�dziesz��� Rita zacz�a biec po molu. Szybko zrozumia�a sw�j b��d i pr�bowa�a si� zatrzyma�. Kiedy jej stopy oderwa�y si� od gruntu, sun�a z pr�dko�ci� zaledwie kilku centymetr�w na sekund�. Zlecia�a z platformy, kr�c�c si� powoli wok� w�asnej osi, zak�opotana i w�ciek�a. Wiedzia�a, �* je�li kto� nie zd��y jej z�apa�, przeleci nad g�ow� m�a i wpadnie do jeziora kilkaset sekund p�niej.

Czas na mnie. Dzi�ki danym nap�ywaj�cym z sieci lokalizator�w wiedzia�, �e nie patrzy teraz na� nikt z t�umu ani �aden ze szpieg�w Naua.

Upewni� si�, czy Reynolt nadal pracuje nad czym� w chacie. O�lepi� na moment lokalizatory i wszed� mi�dzy li�cie. Kilka drobnych przer�bek w zapisie cyfrowym i zyska dow�d, �e przebywa� tutaj ca�y czas. Zrobi to, co konieczne, i wr�ci przez nikogo niezauwa�ony. Mimo to ca�e przedsi�wzi�cie by�o diabelnie ryzykowne, nawet je�li szpiedzy Brughla nie �ledzili go w tej chwili. Ale usuni�cie Reynolt jest konieczne.

Pham szed� na palcach po �cianie urwiska, klucz�c tak, by przez ca�y czas zakrywa�y go krzewy. Nawet tutaj przejawia�a si� maestria Alego Lina.

Urwisko mog�o zosta� wykonane z surowego diamentu, lecz Ali sprowadzi� ska�y z ha�d na powierzchni LI. By�y bezbarwne, jakby obmywane falami jeziora od tysi�cy lat. B��kit wody przypomina� ten z najwspanialszych pejza�y. Jeszcze przed ekspedycj� do OnOff Alego Lina uznawano za jednego z najlepszych budowniczych park�w. Sammy Park w�a�nie dlatego wybra� go do za�ogi. Lecz w ci�gu lat sp�dzonych w fiksacji Ali sta� si� kim� wi�kszym, kim�, kim mo�e by� tylko cz�owiek skupiony ca�kowicie na jednym celu, jednej mi�o�ci. To, co zrobili Ali Lin i je-, go wsp�pracownicy, by�o subtelne i g��bokie� i bardziej ni� cokolwiek innego udowadnia�o moc, jak� daje danej kulturze fiksacja. Kulturze, kt�ra odpowiednio j�wykorzystuje.

Wej�cie do tunelu znajdowa�o si� jeszcze kilka metr�w wy�ej. Pham wyczu� kilka lokalizator�w unosz�cych si� w pobli�u, odtworzy� w my�lach kszta�t drzwi.

Ma�y u�amek jego uwagi pozosta� z t�umem w przystani. Nikt nie patrzy� w jego stron�. Co zr�czniejsi uczestnicy przyj�cia weszli na molo i utworzyli �ywy �a�cuch si�gaj�cy sze�� czy siedem metr�w w g�r�. Kobiety i m�czy�ni z��czeni w �a�cuchu ustawili si� w wielu r�nych kierunkach, przyjmuj�c klasyczne pozycje stosowane podczas takich operacji.

Oczywi�cie niszczy�o to iluzj� normalnej grawitacji, a niekt�rzy Emergenci odwracali wzrok, poj�kuj�c. Do tej pory wydawa�o si�, �e jezioro le�y p�asko pod ich stopami, na dole. Ujrzawszy je nagle jako sufit lub pionowe urwisko, doznawali zawrotu g�owy.

Wtedy jednak �ywy �a�cuch rozci�gn�� si� na ca�� sw� d�ugo��, a ostatnie jego ogniwo pochwyci�o Rit� za nog�. �a�cuch zacz�� si� skraca�, przyci�gaj�c Rit� ku ziemi. Pham stukn�� palcem w d�o�, a d�wi�ki dobiegaj�ce z do�u sta�y si� g�o�niejsze. Jau Xin wyra�nie si� zawstydzi�.

Przeprasza� swoj� �on�.

��Ale Qiwi powiedzia�a, �e mog� to zrobi�. Poza tym jestem przecie� pilotem.

��Zarz�dc� pilot�w, Jau. To nie to samo.

��Prawie. Umiem radzi� sobie bez pomocy twardog�owych.�� Jau usiad� przy maszcie i przekr�ci� lekko �agiel. ��d� zatacza�o ko�o wok� molo. Utrzymywa�a si� przez ca�y czas poziomo na wodzie. Mo�e utrzymywa�a j� lepko�� cieczy. Lecz woda za �odzi� wznosi�a si� na p� metra w g�r�, by opa�� w powykr�canych, d�ugich warkoczach, podobnie jak woda w obecno�ci normalnego ci��enia. T�um przyj�� ten widok okrzykami aprobaty, do kt�rych do��czy�a si� nawet Rita, a Jau skr�ci� ��dk� jeszcze mocniej, pr�buj�c jak najszybciej powr�ci� do zatoki.

Tymczasem Pham znalaz� si� ju� przy wej�ciu do tunelu. Jego mikroskopijni szpiedzy ju� zajmowali si� zamkiem� Dzi�ki Bogu wszystko w tym parku wsp�dzia�a�o z lokalizatorami. Drzwi otworzy�y si� bezg�o�nie. Kiedy wp�yn�� do tunelu, nie mia� �adnych k�opot�w z ich zamkni�ciem.

Zosta�o mu jakie� dwie�cie sekund.

Ruszy� szybko w g�r� w�skiego tunelu. Tu nie by�o ju� �adnej iluzji.

Nikt nie pr�bowa� przykrywa� czym� �cian korytarza wydr��onego pod powierzchni� Diamentu Pierwszego. Pham lecia� jeszcze szybciej. Mapy przesuwaj�ce si� przed jego oczami ukazywa�y to, co widzia� ju� wcze�niej.

Tomas Nau zamierza� uczyni� z parku sw� centraln� siedzib�; po tym uroczystym otwarciu grupmistrz zamierza� radykalnie ograniczy� liczb� go�ci. Nau zu�y� do dr��enia tych tunelfostatnie g�owice termiczne, ale uzyska� w ten spos�b bezpo�redni dost�p do najwa�niejszych pomieszcze� w Hammerf est.

Dane z lokalizator�w m�wi�y Phamowi, �e od nowego wej�cia do kliniki fiksat�w dzieli go jeszcze trzydzie�ci metr�w. Nau i Reynolt przebywali nadal na przyj�ciu. Byli tam tak�e wszyscy aktywni technicy MRI. B�dzie mia� do�� czasu i swobody, by dokona� w klinice aktu sabota�u. Pham przekr�ci� cia�o, przesuwaj�c stopy do przodu, i wyci�gn�� r�ce na boki, hamuj�c nimi o �ciany.

Sabota�? Przyznaj uczciwie. To by�o morderstwo. Me, to egzekucja. Albo �miertelna walka z wrogiem. Pham zabi� ju� w walce wielu ludzi, i to nie zawsze za pomoc� dalekosi�nej broni. To nic innego. C� z tego, �e Reynolt by�a teraz zafiksowanym automatem, niewolnikiem Naua? Kiedy� czyni�a z�o �wiadomie. Pham zbada� histori� kliki Xevalle wystarczaj�co dok�adnie, by wiedzie�, �e jej zbrodnie nie by�y tylko wymys�em tych, kt�rzy j� zniszczyli. Jaki� czas temu Ann� Reynolt przypomina�a Ritsera Brughla, cho� bez w�tpienia cechowa�a j� znacznie lepsza skuteczno��.

��czy�y ich tak�e podobie�stwa zewn�trzne; oboje mieli blad� sk�r�, rude w�osy, zimne, bezwzgl�dne oczy. Pham stara� si� zatrzyma� ten obraz, wzmocni� go. My�la� o tym, �e kiedy� obali re�im Naua i Brughla.

Kt�rego� dnia wejdzie na pok�ad �Niewidzialnej r�ki� i po�o�y kres zbrodniom, kt�rych dokonywa� tam Brughel. W�a�nie to samo chc� zrobi�teraz z Ann� Reynolt.

Pham u�wiadomi� sobie nagle, �e stoi nieruchomo przed wej�ciem do kliniki. He czasu straci�em? Gdy sprawdzi� czas, okaza�o si�, �e by�y to tylko dwie sekundy.

Rozz�oszczony, wystuka� na d�oni odpowiedni� komend�. Drzwi rozsun�y si� przed nim, a on wlecia� do pustego pomieszczenia. Klinika by�a jasno o�wietlona, lecz obraz z ty�u jego oczu nagle znikn��, wype�niony ciemno�ci�. Porusza� si� ostro�nie, niczym cz�owiek pozbawiony nagle wzroku. Lokalizatory, kt�re wlecia�y za nim z tunelu i kt�re przyni�s� ze sob� na ubraniu, rozlatywa�y si� w r�nych kierunkach, przywracaj�c mu powoli wewn�trzny wzrok. Podlecia� szybko do konsoli sterowniczej MRI, staraj�c si� nie zwraca� uwagi na puste pola w obrazie, kt�ry otrzymywa� od lokalizator�w. Klinika by�a jedynym miejscem, w kt�rym urz�dzenia te nie mog�y utrzyma� si� przez d�u�szy czas. Pole wytwarzane przez pot�ne magnesy wypala�o wszystkie podzespo�y elektroniczne w lokalizatorach.

Trud oczy�ci� z nich klinik�, kiedy jaki� martwy okruch metalu skaleczy� go w ucho.

Pham Nuwen nie zamierza� jednak uruchamia� magnes�w, a jego mikroskopijni szpiedzy mieli �y� do�� d�ugo, by zd��y� zastawi� pu�apk�.

Przelecia� przez ca�� sal�, przegl�daj�c szybko zgromadzony w niej sprz�t.

Klinika, jak zawsze, stanowi�a uporz�dkowany labirynt szafek. Tutaj nie mog�o by� mowy o zdalnym sterowaniu. �wiat�owody i lasery ��czy�y automatyk� z magnesami. SuperpYzewodniki doprowadzaj�ce zasilanie kry�y si^ cz�ciowo w obszarach, kt�rych nie m�g� jeszcze zobaczy�. Ach. Lokalizatory dotar�y do urz�dzenia steruj�cego. Wszystkie ustawienia pozosta�y niezmienione od czasu, gdy pracowa� tu ostatnio Trud. Podczas ka�dej wachty Pham sp�dza� z nim wiele Ksekund w�a�nie w klinice. Pham Trinli nigdy nie okazywa� szczeg�lnego zainteresowania dzia�aniem sprz�tu f iksacyjnego, ale Trud lubi� si� przechwala�, a Pham dzi�ki temu poznawa� coraz wi�cej istotnych informacji.

Fiksacja mog�a �atwo zabi�. Pham unosi� si� przez chwil� nad cewkami koryguj�cymi. Wewn�trzny obszar MRI mia� nie wi�cej ni� pi��dziesi�t centymetr�w �rednicy, nie pozwala� nawet na diagnostyk� ca�ego cia�a. To urz�dzenie obejmowa�o jednak tylko g�ow�, a diagnostyka by�a tylko jedn� z jego funkcji. W rzeczywisto�ci by� to bank modulator�w wysokiej cz�stotliwo�ci. Sterowane odpowiednimi programami�� przygotowywanymi g��wnie przez Ann� Reynolt, wbrew temu, co twierdzi� Trud�� modulatory mog�y zmienia� i stymulowa� wirusa w g�owie ofiary.

Ka�dy milimetr sze�cienny ple�ni by� tutaj stymulowany tak, by wydziela� tylko po��dane substancje psychoaktywne. Nawet w�a�ciwie zainfekowana i wykalibrowana choroba musia�a by� kontrolowana co kilka Msekund, inaczej bowiem fiksat m�g� przej�� w stan katatonii lub hiperaktywno�ci.

Drobne b��dy cz�sto prowadzi�y do powa�nych dysfunkcji�� co czwartego pacjenta Truda poddawano ponownej kalibracji. Nieco powa�niejsze b��dy mog�y zniszczy� pami��, a te najwi�ksze wywo�a� wylew i zabi� ofiar� szybciej, ni� sta�o si� to w przypadku Xopi Reung.

Ann� Reynolt mia�a ulec takiemu w�a�nie wypadkowi przy powrocie na kolejn� wacht�.

Opu�ci� towarzystwo w parku przed stu sekundami. Jau Xin przewozi� ma�e grupki w �odzi grupmistrza. Kto� wreszcie wpad� do jeziora. Dobrze.

B�d� mia� wi�cej czasu.

Pham �ci�gn�� pokryw� z urz�dzenia steruj�cego. Tu znajdowa�y si� interfejsy superprzewodnik�w. Takie rzeczy czasami si� psuj�, nie ma w tym nic dziwnego. Obluzowa� prze��cznik, zmieni� program tak, by rozpozna� Reynolt, kiedy ta u�yje sprz�tu na samej sobie�

Odk�d wszed� do kliniki, aktywne lokalizatory, kt�re przyni�s� ze sob�, opanowywa�y coraz wi�kszy obszar, odkrywa�y przed nim coraz wi�ksz� przestrze�, niczym �wiat�o rozpraszaj�ce mrok, docieraj�ce do coraz dalszych zak�tk�w pokoju. Przez chwil� nie zwraca� wi�kszej uwagi na obrazy przekazywane przez te lokalizatory, zaj�ty szczeg�owym badaniem prze��cznik�w.

Jaki� ruch. Dostrzeg� odziane w spodnie nogi poruszaj�ce si� w tle jednego z obraz�w. Kto� ukrywa� si� pomi�dzy szafkami. Pham przeorientowa� lokalizatory i zanurkowa� gwa�townie w otwart� przestrze� pomi�dzy meblami.

��Zatrzymaj si�!�� rozleg� si� kobiecy g�os.

To by�a Ann� Reynolt. Wysun�a si� spomi�dzy szafek, tu� poza jego zasi�giem. Trzyma�a w r�ku wska�nik skierowany w jego stron�, jakby to by�a jaka� bro�.

Reynolt zatrzyma�a si� pod sufitem.

��Wr�� do �ciany, poma�u, r�ka za r�k�.

Pham waha� si� przez u�amek sekundy, got�w do frontalnego ataku.

Wska�nik m�g� by� tylko blefem, a je�li nawet rzeczywi�cie miota� pociski, to jakie mia�o to teraz znaczenie? Gra by�a sko�czona. Jedyne, co mu pozosta�o, to szybki, przygniataj�cy atak tutaj i�� poprzez lokalizatory�� w ca�ym Hammerfest. A mo�e nie� Pham pos�usznie cofn�� si� pod �cian�.

Reynolt wysz�a spomi�dzy szafek i zaczepi�a stop� o uchwyt. Wska�nik w jej r�ce nie zachwia� si� ani na moment.

��Tak. Pan PhamTrinli. Mi�o wreszcie wiedzie�.�� Woln� r�k� odgarn�a w�osy z twarzy. Jej wy�wietlacz by� czysty, tote� dobrze widzia� jej oczy. Wyczuwa� co� dziwnego w jej zachowaniu. Mia�a blad� i zaci�t� twarz, jak zawsze, lecz ponad niecierpliwo�ci� i oboj�tno�ci� g�rowa� triumf, �wiadoma arogancja. A na jej ustach� pojawi� u�miech, ledwie dostrzegalny, ale najprawdziwszy.

��To by�a pu�apka, prawda, Ann�?�� Po�wi�ci� kr�tk� chwil�, by sprawdzi� lepiej, co naprawd� znajduje si� we wn�trzu chaty Naua. By� to kawa�ek wideotapety rzucony na ��ko. Oszuka�a go prost� sztuczk�.

Ann� skin�a g�ow�.

��Nie wiedzia�am, �e to b�dziesz akurat ty, ale rzeczywi�cie, zastawi�am pu�apk�. Od dawna ju� wiedzia�am, �e kto� manipuluje moimi systemami. Pocz�tkowo my�la�am, �e to Ritser albo Kai Omo bawi� si� w jakie� polityczne rozgrywki. Ty by�e� tylko jedn� z mo�liwo�ci, cz�owiekiem, kt�ry zbyt cz�sto znajduje si� w centrum wydarze�. Najpierw by�e� tylko starym g�upcem, potem starym handlarzem niewolnik�w, kt�ry udaje g�upca. Teraz widz�, �e jeste� kim� wi�cej, pani Trinli. Naprawd� my�la�e�, �e mo�esz oszukiwa� systemy grupmistrza bez ko�ca?

��Ja��� Pham przeni�s� wewn�trzny wzrok poza pok�j, nad jezioro. W parku nadal trwa�a zabawa. Do Jau Xina do��czy� teraz samTomas Nau i Qiwi. Pham zrobi� zbli�enie na twarz Naua; grupmistrz nie mia� wy�wietlacza. Nie wygl�da� jak kto�, kto kontroluje wa�n�, sekretn� operacj�. Onnie wie!

��Wr�cz przeciwnie, bardzo si� obawia�em, �e nie mog� bez ko�ca oszukiwa� jego system�w� a szczeg�lnie ciebie.

Ann� skin�a g�ow�.

��Wiedzia�am, �e wcze�niej czy p�niej stan� si� celem ataku. Jestem krytycznym elementem.�� Zerkn�a na odkryty sterownik.�� Wiedzia�e�, �e wracam za kilka Msekund, prawda?

��Tak.�� 1 potrzebujesz tego bardziej, ni� przypuszcza�em. Ros�a w nim coraz wi�ksza nadzieja. Reynolt zachowywa�a si� jak posta� z g�upawej opowie�ci przygodowej. Nie powiedzia�a swojemu szefowi, co zamierza zrobi�. Prawdopodobnie nie mia�a �adnego wsparcia. A teraz, zamiast szybko przej�� do czynu, ucina�a sobie z nim pogaw�dk�! Przytrzymaj j� jaknajd�u�ej, niech m�wi.

��Pomy�la�em, �e poluzuj� prze��czniki superprzewodnik�w. Gdyby� wr�ci�a na wacht� i skorzysta�a z tego urz�dzenia�

��Zgin�abym? Okrutny, bezlitosny i prymitywny plan, panie Trinli.

Nie jest pan do�� inteligentny, �eby wprowadzi� konkretne zmiany w programie?

��Nie.�� Jak bardzo jest rozstrojona? Zagraj na uczuciach.�� Poza tym chcia�em, �eby� umar�a. Ty i Brughel jeste�cie tu jedynymi prawdziwymi potworami. Na razie mog� dosi�gn�� tylko ciebie.

U�miechn�a si� szerzej.

��Jeste� szalony.

��Nie, to ty jeste� szalona. Kiedy� by�a� grupmistrzem, tak jak oni.

Tyle tylko, �e ty przegra�a�. A, mo�e ju� nie pami�tasz? Klika Xevalle?

U�miech znikn�� z jej twarzy, kt�ra na moment przybra�a sw�j normalny, oboj�tny wyraz. Potem zn�w si� u�miechn�a.

��Pami�tam bardzo dobrze. Masz racj�, przegra�am, ale to by�o sto lat przed Xevalle, a ja walczy�am ze wszystkimi grupmistrzami.�� Ruszy �a powoli przez pok�j. Wci�� trzyma�a wska�nik wymierzony w pier� Phama.�� Emergenci napadli na Frenk. Ja pracowa�am wtedy na Uniwersyte cie Arnham. Nauczy�am si� te� innych rzeczy. Walczyli�my z nimi przez pi�tna�cie lat. Oni mieli technik�, fiksacj�. My na pocz�tku tylko wielu ludzi. Przegrywali�my kolejne bitwy, ale ka�da wygrana sporo ich koszto wa�a. W ko�cu to my byli�my lepiej uzbrojeni, ale zosta�o nas ju� bardzo niewielu. I nadal walczyli�my.

W jej oczach pojawi�a si� rado��. Oto s�ysza� histori� Frenk z ust drugiej strony.

��To ty� ty by�a� Frenkijsk� Besti�!

Reynolt u�miechn�a si� szerzej, kiedy podesz�a jeszcze bli�ej Phama, dumnie wyprostowana.

��Tak. Grupmistrzowie postanowili zmieni� nieco histori�. Frenkij sk� Bestia brzmi lepiej ni� �Ann� z Arnham�. Uratowanie Frenk�w przed zmutowanymi potworami przynosi wi�cej chwa�y ni� masakra i fiksacja.

Bo�e. Jaka� cz�� jego umys�u nadal jednak pami�ta�a, po co tu przyszed�. Przesun�� lekko stopy, przygotowuj�c si� do kopni�cia.

Reynolt zatrzyma�a si� raptownie i opu�ci�a lekko wska�nik, mierz�c w jego kolana.

��Nie pr�buj tego, panie Trinli. Ten wska�nik kieruje programem w sterowniku MRI. Gdyby� mia� troch� wi�cej czasu, zauwa�y�by� niklo wy �rut, kt�ry umie�ci�am w obszarze celowniczym magnesu. To prowizo ryczna bro�, ale do�� dobra, by urwa� ci nogi. A potem i tak musia�by� przej�� przez normalne przes�uchanie.

Pham zajrza� poprzez lokalizatory do aparatu MRI. Rzeczywi�cie by�y tam metalowe drobiny. Kierowane impulsem magnetycznym o odpowiedniej sile mog�y zamieni� si� w pociski. Lecz program, je�li by� w sterowniku� Przyjrza� si� uwa�nie ��czu superprzewodnika. Mia� do�� du�o lokalizator�w, by dotrze� do sterownika przez ��cze optyczne i wymaza� ten program. Ona nadal nie wie, co mog� z nimi zrobi�! Nadzieja rozb�ysn�a jak jasny p�omie�.

Postuka� palcami we wn�trze d�oni, naprowadzaj�c urz�dzenia na miejsce. Mia� nadziej�, �e Reynolt we�mie to za nerwowy odruch.

��Przes�uchanie? Wci�� pracujesz dla Naua?

��Oczywi�cie. Jak mog�oby by� inaczej?

��Ale dzia�asz za jego plecami.

��Tylko po to, by s�u�y� mu lepiej. Gdyby okaza�o si�, �e to Ritser Brughel knuje przeciwko niemu, chcia�am zamkn�� spraw� i dopiero wtedy odda� j� mojemu grupmis�

Pham odepchn�� si� z ca�ej si�y od �ciany. S�ysza�, jak Reynolt bezskutecznie pr�buje w��czy� wska�nik, potem w ni� uderzy�. Oboje polecieli do ty�u, na szafki. Reynolt walczy�a w milczeniu, pr�bowa�a kopn�� go kolanem, ugry�� w szyj�. Pham trzyma� j� jednak mocno, a kiedy przelatywali obok obudowy magnesu, obr�ci� si� i uderzy� jej g�ow� o metalow� pokryw�.

Cia�o Reynolt zawis�o bezw�adnie na jego r�kach. Pham przytrzyma� si� uchwytu, got�w uderzy� raz jeszcze.

My�l. Przyj�cie w P�nocnej �apie toczy�o si� dalej, zupe�na idylla.

Odk�d opu�ci� zatok�, min�o ledwie 250 sekund. To mo�e si� jeszcze uda�!

Oczywi�cie, musia� dokona� pewnych zmian. Podczas sekcji zw�ok z pewno�ci� odnaleziono by �lady uderzenia na jej g�owie� Ale�� cud!�� jej ubrania nie nosi�y �adnych �lad�w walki. Si�gn�� do obszaru celowniczego MRI i zmi�t� niklowe drobiny do pojemnika na �mieci. M�g� jeszcze zrealizowa� sw�j pierwotny plan, oczywi�cie z drobnymi zmianami. Za��my, �e Reynolt chcia�a skalibrowa� sterownik i mia�a wypadek�

Pham u�o�y� jej cia�o we w�a�ciwej pozycji. Trzyma� j� ciasno przy sobie, got�w podj�� walk�, gdyby odzyska�a przytomno��.

Potw�r. Frenkijska Bestia. Oczywi�cie Ann� Reynolt nie by�a ani jednym, ani drugim. By�a wysok� szczup�� kobiet��� cz�owiekiem jak Pham Nuwen czy ktokolwiek z potomk�w mieszka�c�w Ziemi.

Teraz legendy przedstawione na p�askorze�bach w Hammerfest nabiera�y innego znaczenia. Przez lata Ann� Reynolt walczy�a przeciwko fiksacji, jej ludzie spychani byli krok po kroku z g�ry, a� do tej ostatniej twierdzy. Ann� z Arnham. Teraz pozosta� po niej jedynie mit o odra�aj�cym potworze� i prawdziwe potwory, jak Ritser Brughel, potomkowie pozosta�ych przy �yciu Frenk�w, pokonani i fiksaci.

Lecz Ann� z Arnhem nie umar�a. Jej geniusz zosta� zafiksowany i stanowi� teraz �miertelne zagro�enie dla Phama i jego plan�w. Ann� musi wi�c umrze�

�Trzysta sekund. Obud� si�. Pham wystuka� odpowiednie instrukcje.

Pomyli� si�. Wystuka� raz jeszcze. Teraz, kiedy poluzowa� ��cza superprzewodnik�w, ten ma�y program wystarczy. Kilka prostych komend, zakodowany wz�r impuls�w o wysokiej cz�stotliwo�ci, kt�re zamieni�yby pluskwy w g�owie Ann� w ma�e fabryki, zalewaj�ce jej m�zg substancjami zw�aj�cymi naczynia, tworz�cymi miliony male�kich t�tniak�w. To b�dzie szybka �mier�. A Trud powtarza� ju� tyle razy, �e �adna z ich operacji nie powoduje fizycznego b�lu.

Nieprzytomna Ann� Reynolt wygl�da�a tak, jakby spa�a, wyraz jej twarzy z�agodnia�, odpr�y�a si�. Na ciele nie wida� by�o �adnych siniak�w czy zadrapa�. Nawet delikatny z�oty �a�cuszek wok� jej szyi przetrwa� walk� w ca�o�ci, cho� wysun�� si� spod jej bluzki. Na �a�cuszku zwisa� klejnot wspomnie�. Pham nie m�g� si� powstrzyma�. Si�gn�� za jej rami� i zacisn�� d�o� na zielonym klejnocie, dostarczaj�c w ten spos�b energii potrzebnej do o�ywienia obrazu. Klejnot zmieni� barw�, a w jego wn�trzu ukaza�o si� zbocze g�ry. Patrzy� na ni� z miejsca pilota jakiego� prymitywnego pojazdu. Na zboczu znajdowa�o si� ju� kilka podobnych pojazd�w, smok�w uzbrojonych w pot�ne miotacze, kt�rych lufy kierowa�y si� teraz na jakie� ruiny i wej�cie do jaskini. Przed nimi sta�a wysoka posta�, rudow�osa kobieta. Trud m�wi�, �e klejnoty wspomnie� przechowuj� chwile wielkiego szcz�cia lub ostatecznego triumfu. Mo�e Emergent, kt�ry robi� to zdj�cie, uwa�a�, �e to w�a�nie taka chwila. Dziewczyna na wzg�rzu�� by�a to bez w�tpienia Ann� Reynolt�� przegra�a. Za moment mia�a straci� to, co kry�o si� w jaskini za jej plecami, to, czego strzeg�a z takim po�wi�ceniem. Mimo to sta�a prosto, wpatrzona w tego, kto robi� jej zdj�cie. Wiedzia�a, �e za moment zostanie pojmana, mo�e zg�adzona, a mimo to nie poddawa�a si�.

Pham wypu�ci� klejnot z d�oni i przez d�ug� chwil�wpatrywa� si� t�po w przestrze�. Potem powoli, ostro�nie, wystuka� d�ug� komend�. To b�dzie znacznie bardziej skomplikowane. Zmieni� sk�ad substancji, zawaha� si� na kilka sekund� potem ustali� dawk�. Reynolt mia�a straci� pami�� z ostatnich trzydziestu, czterdziestu Msekund. A potem zn�wspr�bujesz mnie dopa��.

Uruchomi� program. Kable zatrzeszcza�y i odsun�y si� od siebie, przewodz�c do magnes�w MRI pr�dy o ogromnym nat�eniu. Min�a sekunda.

Pham straci� wewn�trzny obraz. Reynolt wypr�y�a si� gwa�townie w jego r�kach. Trzyma� j� mocno, nie pozwalaj�c, by g�ow� dotkn�a obr�czy.

Po kilku sekundach spazmy usta�y, oddech Ann� sta� si� spokojny i r�wny. Pham odsun�� si� od niej. Wyci�gnij j� z magnes�w. Dobrze. Dotkn�� jej w�os�w, odgarn�� je z jej twarzy. Na Canberze nikt nie mia� takich w�os�w� ale Ann� Reynolt przypomina�a mu kogo�, kto pewnego mglistego poranka na Canberze stan�� w jego obronie.

Uciek� na �lepo z pokoju, w d� tunelu, do t�umu go�ci nad jeziorem.

Przyj�cie w Parku Nad Jeziorem by�o najja�niejszym punktem tej wachty, a w�a�ciwie i wszystkich dotychczasowych wacht. Wszyscy wiedzieli, �e a� do ko�ca Wygnania nie wydarzy si� nic r�wnie spektakularnego. Nawet Queng Ho, kt�rzy budowali ten park, byli zdumieni, �e mo�na osi�gn�� tak wiele przy tak ograniczonych �rodkach. Mo�e Nau mia� jednak troch� racji, m�wi�c o idealnym po��czeniu systemu fiksacji i inicjatywy Queng Ho.

Przyj�cie ci�gn�o si� jeszcze przez kilka Ksekund po wybryku Jau Xina. Co najmniej trzy osoby wpad�y do wody. Przez chwil� nad jeziorem wisia�y krople metrowej �rednicy. Grupmistrz poprosi� swych go�ci, by przeszli ponownie do chaty i pozwolili wodzie wr�ci� na swoje miejsce. Kwity, kt�re Qiwi zbiera�a od setek ludzi przez ostatni rok, zosta�y zamienione na jedzenie i picie, a najwi�ksi idioci�� w�r�d kt�rych szczeg�ln� pozycj� zapewni� sobie PhamTrinli�� upili si� niemal do nieprzytomno�ci.

Wreszcie wszyscy go�cie wyszli na zewn�trz, a drzwi w zboczu wzg�rza zamkn�y si� za nimi. Ezr przypuszcza�, �e by� to ostatni raz, kiedy posp�lstwo zosta�o zaproszone do prywatnej siedziby grupmistrza. To w�a�nie posp�lstwo by�o w g��wnej mierze tw�rc� tego przyj�cia, a Qiwi doskonale si� na nim bawi�a, lecz pod koniec zabawy Tomas Nau najwyra�niej zaczyna� ju� traci� cierpliwo��. Ezr musia� przyzna�, �e Nau jest naprawd� sprytnym �ajdakiem. Za cen� jednego m�cz�cego popo�udnia grupmistrz zyska� wi�cej sympatii ni� kiedykolwiek dot�d. Kilka dekad tyranii nie mog�o sprawi�, by Queng Ho zapomnieli o swoim dziedzictwie� lecz Nau zamieni� ich sytuacj� w dwuznaczny rodzaj nietyranii. Fiksacja toniewolnictwo. Lecz Tomas Nau przyrzek� uwolni� wszystkich fiksat�w pod koniec Wygnania. Ezr nie powinien nienawidzi� Queng Ho za to, �e zaakceptowali t� sytuacj�. Wiele wolnych spo�ecze�stw zgadza�o si� na r�ne formy niewolnictwa. Tak czy inaczej obietnica Naua jest k�amstwem.

Cia�o nieprzytomnej Ann� Reynolt zosta�o odnalezione cztery Ksekundy po zako�czeniu przyj�cia. Przez ca�y nast�pny dzie� wszyscy �yli tylko tym tematem, pojawia�y si� r�ne plotki i domys�y; tak naprawd� Reynolt ju� nie �yje, m�wili niekt�rzy, a oficjalne wiadomo�ci maj� nas tylko uspokoi�. Ritser Brughel wcale nie zszed� z wachty, twierdzili inni, i to w�a�nie on upozorowa� ten wypadek. Ezr mia� swoj� w�asn� teori�. Powszystkich tych latach Pham Nuwen wreszcie przyst�pi� do akcji.

Po dwudziestu Ksekundach pracy zosta�o zablokowane wsparcie twardog�owych dla dw�ch zespo��w badawczych, drobny konflikt, kt�ry Reynolt zlikwidowa�aby w ci�gu kilku sekund. Phuong i Silipan m�czyli si� nad tym przez sze�� Ksekund, po czym o�wiadczyli, �e twardog�owi z tych grup nie b�d� ju� pracowa� do ko�ca dnia. Na szcz�cie nie byli to t�umacze, Trixia wsp�pracowa�a jednak z jednym z nich, jakim� geologiem. Ezr pr�bowa� dosta� si� do Hammerfest.

��Nie ma ci� na mojej li�cie, kolego�� o�wiadczy� stra�nik przy �luzie taks�wek, jeden z ludzi Omo.�� Wst�p do Hammerfest tylko dla upowa�nionych.

��Do kiedy?

��Nie wiem. Poczytaj og�oszenia, to si� dowiesz.

W ko�cu Ezr trafi� do saloniku Benny�ego, gdzie bawi� ju� spory dum go�ci. Przecisn�� si� jako� do stolika Jau i Rity. Znajdowa� si� tam te� Pham, kt�ry najwyra�niej nie doszed� jeszcze do siebie po szale�stwach poprzedniego dnia.

Jau Xin mia� w�asne powody do narzeka�.

��Reynolt mia�a dostroi� moich pilot�w. Niby nic wielkiego, ale wszystko sz�o nam dzisiaj jak po grudzie.

��Czym ty si� martwisz? Twoi ludzie nadal pracuj�, prawda? My pr�bowali�my zrobi� analiz� technologii kosmicznej Paj�k�w, a teraz stracili�my wsparcie twardog�owych. Znam si� troch� na chemii i in�ynierii, ale na pewno nie umia�bym�

Pham j�kn�� g�o�no. Trzyma� si� za g�ow� obiema r�kami.

��Przesta�cie ju� pieprzy�. Kiedy was tak s�ucham, to zastanawiam si�, gdzie jest ta �wy�szo�� Emergent�w. Jedna osoba traci przytomno��, a ca �y wasz system rozpada si� jak domek z kart. Gdzie w tym jest wy�szo��?

Zazwyczaj Rita Liao by�a �agodna i uprzejma, teraz jednak obdarzy�a Phama jadowitym spojrzeniem.

��To wy, Queng Ho, zniszczyli�cie nasz� wy�szo��, nie pami�tasz?

Kiedy tu przylecieli�my, mieli�my dziesi�� razy wi�cej sprz�tu i ludzi.

Gdyby nie wy, wszystko dzia�a�oby jak nale�y.

Przy stole zapad�o niezr�czne milczenie. Pham spojrza� ze z�o�ci� na Rit�, ale nie pr�bowa� si� z ni� k��ci�. Po chwili wzruszy� szybko ramionami w ge�cie, kt�rzy wszyscy dobrze ju� znali; Trinli zosta� pokonany, nie chcia� jednak przyzna� si� do pora�ki ani przeprosi�.

Wreszcie cisz� przerwa� g�os od s�siedniego stolika:

��Hej, Trud!

Silipan sta� tu� przy wej�ciu i przygl�da� im si� w milczeniu. Nadal mia� na sobie od�wi�tne ubranie Emergent�w, poznaczone teraz nowymi, prawdziwymi plamami.

Ludzie natychmiast zasypali go pytaniami, zapraszali do siebie. Trud wspi�� si� poprzez winoro�l do stolika Jau Xina. Nie by�o tu ju� miejsca, szybko dostawili wi�c drugi st�. Teraz Ezr siedzia� niemal twarz� w twarz z Silipanem. T�um go�ci z innych stolik�w t�oczy� si� wok� nich, uczepiony winoro�li.

��Wi�c kiedy prze�amiesz ten impas, Trud? Moi fiksaci czekaj� na odpowiedzi.

��Tak, dlaczego jeste� tutaj, skoro�

���samym sprz�tem niewiele zdzia�amy, a�

��Na Boga Wszelkiego Handlu, dajcie mu co� powiedzie�!�� hukn�� Pham, zirytowany. By�a to typowa zagrywka Trinlego, kt�ry zawsze stara� si� uchodzi� za osob� stanowcz� i wojownicz�, a przy tym kierowa� swe ataki tam, gdzie m�g� zyska� najwi�cej korzy�ci. Ezr musia� jednak przyzna�, �e ta bufonada okaza�a si� skuteczna i uciszy�a t�um.

Silipan spojrza� na Phama z wdzi�czno�ci�. Technik z kliniki fiksar t�w wyra�nie nie by� dzisiaj w formie. Mia� podkr��one oczy, a jego r�ka dr�a�a lekko, kiedy podnosi� nap�j przyniesiony mu przez Benny�ego.

��Jak ona si� czuje, Trud?�� spyta� Jau troskliwym, wyciszonym to nem.�� S�yszeli�my� s�yszeli�my, �e jej m�zg jest ju� martwy.

��Nie, nie.�� Trud pokr�ci� g�ow� i u�miechn�� si� s�abo.�� Reynolt wr�ci prawdopodobnie do zdrowia, straci tylko pami�� z ostatniego roku.

B�dziemy mieli troch� k�opot�w, nim wr�ci do pracy. Przepraszam za t� awari�. Poradzi�bym sobie z tym��� w jego g�osie pojawi�a si� na moment tak typowa dla� pewno�� siebie.�� �ale musia�em zaj�� si� czym� wa�niejszym.

��Go si� z ni� w�a�ciwie sta�o?

Przy stole pojawi� si� Benny z wiaderkiem krewetek, swoim popisowym daniem. Silipan rzuci� si� �apczywie na jedzenie, jakby w og�le nie s�ysza� pytania. Nigdy jeszcze nie mia� publiczno�ci, kt�ra s�ucha�aby go tak ch�tnie, dos�ownie wstrzymywa�a oddech, by us�ysze� jego opini�. Ezr widzia�, �e Trud dobrze o tym wie, �e napawa si� swoj� rol�. Jednocze�nie by� tak zm�czony, �e ledwie patrzy� na oczy. Jego eleganckie ubranie zaczyna�o �mierdzie�. Widelec dr�a� w jego d�oni, kiedy ni�s� jedzenie do ust. Po chwili spojrza� niewidz�cym wzrokiem w stron� cz�owieka, kt�ry zada� mu pytanie.

��Co si� sta�o? Sami dobrze tego nie wiemy. Przez ostatni rok Reynolt dryfowa�a, oczywi�cie nadal by�a zafiksowana, ale nie do ko�ca dostrojona.

To bardzo subtelna rzecz, co�, co mo�e zauwa�y� tylko profesjonalista. Ja sam omal tego nie przeoczy�em. Wydawa�o si�, �e jest zaj�ta jakim� pobocznym projektem; wiecie, jak twardog�owi potrafi� si� zapami�ta�.

Tyle �e Reynolt sama si� dostraja, tote� nie mog�em nic zrobi�. M�wi� wam, czasem naprawd� mnie to denerwuje. Chcia�em powiedzie� o tym grupmistrzowi, kiedy��� Trud zawaha� si�, u�wiadomiwszy sobie, �e takie przechwa�ki mog� mie� dla� nieprzyjemne konsekwencje.�� Niewa�ne.

Wygl�da na to, �e Reynolt chcia�a poprawi� jeden z obwod�w kontrolnych MRI. Mo�e wiedzia�a, �e potrzebuje dostrojenia. Nie wiem. Zdj�a pokryw� i zacz�a kalibracj�. Wygl�da na to, �e w oprogramowaniu kontrolnym by� jaki� b��d; ci�gle go szukamy. Tak czy inaczej dosta�a impuls kontrolny prosto w twarz. Znale�li�my ma�y fragment sk�ry z jej g�owy na magnesach, tam gdzie dosta�a drgawek. Na szcz�cie zaprogramowana substancja nie by�a gro�na dla jej �ycia� Tak jak m�wi�em, nie jest to nic, czego nie mo�na by naprawi�. Jeszcze ze czterdzie�ci dni i nasza kochana Reynolt wr�ci do pracy.�� Roze�mia� si� s�abo.

��Bez wspomnie� z ostatnich kilku miesi�cy.

��Oczywi�cie. Twardog�owi to nie maszyny; nie mam zapasowych pami�ci.

Kilka os�b kr�ci�o g�owami i wymienia�o p�g�osem jakie� uwagi. Rita Liao wypowiedzia�a g�o�no ich obawy:

��To wszystko zbyt pi�knie si� uk�ada. Wygl�da to tak, jakby kto� celowo zamkn�� jej usta.�� Zawaha�a si�. Wcze�niej, w ci�gu dnia, to w�a �nie Rita rozpowszechnia�a plotki o Ritserze Brughlu. Fakt, �e Emergenci wtykali nosy w konflikt grupmistrz�w, �wiadczy� o tym, jak dalek� dro g� przebyli w ci�gu ostatnich kilkudziesi�ciu lat.�� Czy grupmistrz Nau sprawdzi�, co naprawd� robi wicegrupmistrz?

��I jego agenci?�� Ta uwaga pochodzi�a od Queng Ho stoj�cego za plecami Ezra.

Trud z trzaskiem od�o�y� widelec na st� i przem�wi� gniewnym, piskliwym g�osem:

��Co wy sobie wyobra�acie! Grupmistrz sprawdza wszystkie mo�liwo �ci� bardzo uwa�nie.�� Wzi�� g��boki oddech, jakby u�wiadamiaj�c sobie, �e cena s�awy jest zbyt wysoka.�� Mo�ecie by� pewni, �e grupmistrz trak tuje t� spraw� bardzo powa�nie. Ale pomy�lcie, dosta�a tylko zwi�kszon� dawk� retroksu, co�, czego mo�na by si� w�a�nie spodziewa� po takim wy padku. Z amnezj� mo�na sobie poradzi�. Sabota�ysta, kt�ry post�pi�by w ten spos�b, by�by g�upcem. Reynolt mog�aby pa�� trupem, a ca�a spra wa i tak wygl�da�aby na wypadek.

Przez chwil� wszyscy milczeli. Pham toczy� po nich gniewnym spojrzeniem.

Silipan podni�s� widelec, po czym od�o�y� go ponownie. Przez moment wpatrywa� si� w opr�nione do po�owy wiaderko z krewetkami.

��Bo�e, jestem taki zm�czony. Wracam na s�u�b� za dwadzie�cia�

cholera, pi�tna�cie Ksekund.

Rita poklepa�a go po ramieniu.

��C�, ciesz� si�, �e przyszed�e� tutaj i opowiedzia�e� nam o tym wszystkim.�� Przez t�um przebieg� pomruk aprobaty dla jej s��w.

��Bil i ja b�dziemy przez jaki� czas zajmowa� si� twardog�owymi.

Wszystko zale�y teraz od nas.�� Trud przenosi� spojrzenie z twarzy na twarz, szukaj�c na nich pocieszenia. W jego g�osie pobrzmiewa�a jednocze�nie duma i strach.

Spotkali si� p�niej tego samego dnia w pustej przestrzeni pod zewn�trznym okryciem kwater. Umawiali si� na to spotkanie jeszcze na d�ugo przed przyj�ciem w parku. Ezr oczekiwa� go ze strachem i niecierpliwo�ci��� dzi� chcia� szczerze porozmawia� z Phamem Nuwenem o fiksacji. Mamgotowe przem�wienie, mam sw�j ma�y szanta�. Czy to wystarczy?

Ezr min�� minifarmy Fong, zostawiaj�c za sob� jasne �wiat�a i zapach ro�linno�ci. Ciemno�ci zalegaj�ce dalej pomi�dzy wewn�trzn� i zewn�trzn� pow�ok� by�y zbyt g��bokie dla zwyk�ych ludzkich oczu. Osiem lat temu, kiedy po raz pierwszy spotka� si� tu z Nuwenem, o�wietla� ich blady blask s�o�ca. Dzi� najmniejszy promie� �wiat�a nie przenika� przez warstw� plastiku.

Ale teraz Ezr m�g� widzie� w inny spos�b� Wys�a� sygna� do lokalizatora, kt�ry umocowa� wcze�niej na skroni. Za jego oczami pojawi� si� widmowy obraz. Wszystkie kolory by�y tylko odcieniami ��ci, przypomina�y obraz, jaki mo�na zobaczy�, gdy przyci�nie si� mocno palce z boku oka. Ezr d�ugo i ci�ko �wiczy� wed�ug wskaz�wek Phama. Teraz ��te �wiat�o ods�ania�o przed nim koliste �ciany wewn�trznej i zewn�trznej pow�oki balonu. Czasami obraz ulega� zniekszta�ceniu. Niekiedy widzia� wszystko spod swoich st�p, a czasami zza g�owy. Je�li jednak odpowiednio si� skoncentrowa�, widzia� miejsca niewidoczne dla innych os�b. Pham itak radzi sobie z tym lepiej. W ci�gu ostatnich kilku lat Ezr wiele razy m�g� si� o tym przekona�. Nuwen uczyni� z lokalizator�w swe prywatne imperium.

Pham Nuwen czeka� dalej, za wypuk�o�ci� �ciany, widoczny tylko dla unosz�cych si� wok� niego lokalizator�w. Kiedy Ezr pokona� ostatnie metry dziel�cego ich dystansu, obraz za jego oczami zako�ysa� si� mocno; to Pham u�o�y� swe male�kie s�ugi w inn� konstelacj�.

��No dobra, za�atwmy to szybko.�� Pham wysun�� si� do przodu i zatrzyma� przed nim. W ��tym pseudo�wietle jego twarz wydawa�a si� wymizerowana i �ci�gni�ta b�lem. Zapomnia� zrzuci� mask� Trinlego? Nie, to wygl�da�o raczej jak kac, kt�ry Pham prezentowa� wszystkim w saloniku, lecz kry�o si� za nim co� g��bszego.

��Ale� obieca�e� mi dwa tysi�ce sekund.

��Tak, tyle �e od tej pory sporo si� zmieni�o. Chyba zauwa�y�e�?

��Zauwa�y�em wiele rzeczy. My�l�, �e nadszed� czas, by�my wreszcie o nich porozmawiali. Nau naprawd� ci� podziwia� wiesz o tym, prawda?

��Nau jest pe�en fa�szu.

��Zgoda. Ale cz�� tych historii, kt�re mi pokaza�, jest prawdziwa.

Pham, wsp�pracujemy ju� od kilku wacht. My�la�em o rzeczach, kt�re m�wili o tobie moi wujkowie i ciotki. Przeszed�em ju� przez etap uwielbienia dla legendarnego bohatera. W ko�cu zrozumia�em, jak bardzo musi ci si� podoba� fiksacja. Sk�ada�e� mi wiele obietnic, ale zawsze starannie dobiera�e� s�owa. Chcesz pokona� Naua i odebra� to, co stracili�my� ale bardziej ni� czegokolwiek chcesz fiksacji, prawda?

Cisza ci�gn�a si� przez kilka sekund. Co odpowie na bezpo�rednie pytanie? Wreszcie Pham przem�wi� chrapliwym, wibruj�cym od emocji g�osem:

��Fiksacja to klucz do stworzenia cywilizacji obejmuj�cej ca�� Ludzk� Przestrze�, cywilizacji, kt�ra nigdy nie umrze.

��Fiksacja to niewolnictwo�� odpar� Ezr �agodnie.�� Oczywi�cie dobrze o tym wiesz; my�l�, �e w g��bi serca jej nienawidzisz. Podszy�e� si� pod Zamle Enga; uwa�am, �e zadzia�a�a tu twoja pod�wiadomo��.

Pham zn�w milcza� przez sekund�, spogl�daj�c na� gniewnie. Potem wykrzywi� usta w drwi�cym u�miechu.

��Jeste� g�upcem. Przeczyta�e� historie Naua i nadal nic nie rozu miesz. Kiedy� zosta�em zdradzony przez Vinha. To si� ju� nie powt�rzy.

My�lisz, �e pozwol� ci �y�, je�li wejdziesz mi w drog�.

Pham przysun�� si� bli�ej. Obraz przekazywany przez lokalizatory znikn�� nagle sprzed oczu Ezra; Pham zablokowa� wszystkie sygna�y. Ezr podni�s� r�ce.

��Nie wiem. Ale jestem Vinhem,. potomkiem Sury i tak�e twoim.

W naszej rodzinie kryje si� wiele sekret�w; kt�rego� dnia pozna�bym prawd� o Brisgo Gap. Ale nawet jako dziecko s�ysza�em r�ne uwagi, aluzje. Rodzina nie zapomnia�a o tobie. Mamy nawet swoje motto, kt�rego nigdy nie powtarzamy na zewn�trz: �Wszyscy jeste�my d�u�nikami Phama Nuwena, b�d�cie dla niego mili�.�� Ezr wpatrywa� si� w ciemno��. Teraz nie wiedzia� nawet, gdzie jest Pham.�� A po tym, co zdarzy�o si� wczoraj�

My�l�, �e mnie pos�uchasz. My�l�, �e nie mam czego si� ba�.

��Po tym, co zdarzy�o si� wczoraj?�� Pham musia� sta� gdzie� blisko, w jego g�osie pobrzmiewa�y gniewne nuty.�� M�j ma�y Vinhu, co ty mo�esz o tym wiedzie�?

Ezr patrzy� w kierunku, z kt�rego dobiega� g�os. Kry�o si� w nim co� dziwnego, jaka� niewyt�umaczalna nienawi��. Co sta�o si� z Reynolt? Sytuacja stawa�a si� coraz gro�niejsza, Ezr nie wiedzia�, co odrzec.

��Nie zabi�e� jej. Wierz� w to, co powiedzia� Trud. Mog�e� j� bez tru du zabi�, a wszystko i tak wygl�da�oby na wypadek. Dlatego te� my�l�, �e wiem, w kt�rym momencie historie, kt�re przekaza� mi Nau, s� prawdzi we, a gdzie k�ami�.�� Ezr wyci�gn�� obie r�ce do przodu, a jego d�onie opad�y na ramiona Phama. Wpatrywa� si� intensywnie w ciemno��, jak by chcia� rozpali� j� sam� si�� woli.�� Pham! Ca�e twoje �ycie by�o pod porz�dkowane jednej idei. To w�a�nie dzi�ki niej i dzi�ki twojemu geniu szowi stali�my si� tym, czym teraz jeste�my. Ale ty chcia�e� czego� wi�cej.

Archiwa Queng Ho nie wspominaj� o tym ani s�owem, ale badaj�c opo wie�ci Naua, mog�em domy�li� si� wszystkiego. Mia�e� cudowne marze nia, Pham. Fiksacja mog�aby je zrealizowa� ale cena jest zbyt wysoka.

Przez chwil� w ciemno�ci panowa�a absolutna cisza, przerwana wreszcie j�kiem straszliwego, zwierz�cego niemal b�lu. Nagle Pham odtr�ci� r�ce Ezra na boki i pochwyci� go za szyj�, zamkn�� j� w �elaznym u�cisku. Ezr czu� tylko ogromne zdumienie, coraz s�absze, ton�ce powoli w wewn�trznym mroku�

Potem d�onie zwolni�y u�cisk. Wsz�dzie doko�a b�yska�y male�kie race, dziesi�tki male�kich urz�dze� p�ka�y z trzaskiem. Ezr otworzy� usta, zdumiony, pe�en niedowierzania. Pham niszczy� wszystkie pobliskie lokalizatory! W kr�tkich rozb�yskach �wiat�a Ezr m�g� dostrzec twarz Phama.

Jego oczy p�on�y szale�stwem, kt�rego Ezr nigdy tam nie widzia�.

Mikroskopijne eksplozje oddala�y si� od nich, dzie�o zniszczenia zatacza�o coraz szerszy kr�g. Ezr wydoby� z siebie pe�en przera�enia skrzek:

��Pham. Nasz kamufla�. Bez lokalizator�w�

Ostatnie b�yski ukaza�y drwi�cy u�miech na jego twarzy.

��Bez lokalizator�w zginiemy! Umrzemy, ma�y Vinhu. Teraz ju� mnie to nie obchodzi.

Ezr s�ysza�, jak odwraca si� i oddala. Zosta�a tylko ciemno�� i cisza�� i �mier� odleg�a nie wi�cej ni� o kilka Ksekund. Bo cho� bardzo si� stara�, Ezr nie m�g� odnale�� �adnego �ladu wsparcia lokalizator�w.

Co robisz, kiedy umiera twoje marzenie? Pham unosi� si� w mroku swego pokoju i my�la� o tym pytaniu z nik�ym zaciekawieniem, niemal z oboj�tno�ci�. Gdzie� w zak�tku jego umys�u czai�a si� �wiadomo�� zniszcze�, jakie poczyni�, ogromnej dziury wypalonej w sieci lokalizator�w.

Mimo to sie� nadal dzia�a�a, a uszkodzenie nie zosta�o jeszcze zauwa�one przez szpieg�w Brughla. Jednak przy pierwszym uwa�nym przegl�dzie musz� domy�li� si� prawdy. Pham wiedzia�, �e Ezr Vinh stara si� desperacko zatrze� jako� �lady zniszczenia. Co zaskakuj�ce, ch�opak nie pogarsza� sytuacji, lecz umia� jeszcze zbyt ma�o, by naprawd� co� naprawi�.

Jeszcze kilkaset sekund i Kai Omo zaalarmuje Ritsera Brughla� i gra dobiegnie ko�ca. Teraz naprawd� nie mia�o to ju� dla� �adnego znaczenia.

Co robisz, kiedy umiera twoje marzenie?

Marzenia umieraj� w �yciu ka�dego. Ka�dy si� starzeje. Na pocz�tku drogi nadzieja p�onie jasno, ca�e �ycie wydaje si� wielk� obietnic�. Wszystko blaknie, gdy lata staj� si� coraz kr�tsze.

Lecz nie marzenie Phama. Walczy� o nie przez trzy tysi�ce lat obiektywnego czasu na przestrzeni pi�ciuset lat �wietlnych. By� to sen o jednej ludzko�ci, o rzeczywisto�ci, w kt�rej sprawiedliwo�� nie by�aby p�omykiem rozpalaj�cym si� tylko na chwil� w r�nych cz�ciach wszech�wiata, lecz niegasn�cym blaskiem obejmuj�cym ca�� Ludzk� Przestrze�.

Marzy� o cywilizacji, w kt�rej nigdy nie p�on�yby kontynenty i gdzie kr�lowie nie oddawaliby swych dzieci jako zak�adnik�w. Kiedy Sammy wyci�gn�� go z hospicjum w Lowcinder, Pham umiera�, ale nie jego marzenie. Ono p�on�o tak mocno jak zawsze, z�era�o go.

Tu wreszcie znalaz� co�, co mog�o urzeczywistni� ten sen; fiksacj�, automatyk� do�� zaawansowan� i wydajn�, by utrzyma�a mi�dzygwiezdne imperium. Mog�a stworzy� �oddanych niewolnik�w�, o kt�rych m�wi�a Sura.

I co z tego, �e by�a to forma niewolnictwa? Fiksacja na zawsze po�o�y�aby kres znacznie wi�kszym pod�o�ciom.

Mo�e.

Odwraca� wzrok od Egila Manrhi, kt�ry by� teraz tylko �yw� maszyn� analizuj�c�. Odwraca� wzrok od Trixii Bonsol i innych, zamkni�tych przez lata w male�kich celach. Wczoraj jednak musia� spojrze� na Ann� Reyrtolt, walcz�c� w samotno�ci z ca�� pot�g� fiksacji, gotow� po�wi�ci� �ycie tej walce. Te szczeg�y wielce zaskoczy�y Phama, ale do tej pory oszukiwa� si�, k�ama� przed samym sob�, �e nie jest to cz�ci� ceny za spe�nienie jego marze�.

A dzi� Ezr Vinh i ta jego przemowa. Cena jest zbyt wysoka! Ezr Vinh!

Pham m�g�by zrealizowa� sw�j sen gdyby zrezygnowa� z wszystkiego, co by�o jego przyczyn�.

Kiedy� ju� cz�onek Rodziny Vinh�w stan�� pomi�dzy nim a jego marzeniami. Mech zginie ten w��. Niech zgin� oni wszyscy. Niech zgin� j�.

Pham zwin�� si� w k��bek. Nagle u�wiadomi� sobie, �e p�acze. Nie licz�c tych chwil, kiedy udawa�, nie p�aka� ju� od� nie pami�ta�� by� mo�e od tamtych dni na drugim kra�cu jego �ycia, kiedy wszed� na pok�ad �Repryzy�.

Co robisz, kiedy umiera twoje marzenie?

Kiedy umiera twoje marzenie, rezygnujesz z niego.

Co w�wczas zostaje? Przez d�ugi czas umys� Phama zastanawia� si� nad tym pytaniem. I wtedy raz jeszcze do jego �wiadomo�ci dotarty obrazy przekazywane z sieci lokalizator�w; zafiksowani niewolnicy, st�oczeni w labiryncie Hammerfest, Ann� Reynolt.�pi�ca w male�kiej celi.

Zas�ugiwali na co� wi�cej. Zas�ugiwali na los lepszy od tego, jaki zgotowa� im Tomas Nau. Ann� zas�ugiwa�a na wi�cej.

Si�gn�� do sieci, delikatnie dotkn�� Ezra Vinha i odsun�� go na bok.

Podj�� wysi�ki ch�opca i zacz�� odbudowywa� sie�, �ata� wypalon� w niej dziur�. My�la� ju� o szczeg�ach; siniaki na szyi Vinha, dziesi�� tysi�cy nowych lokalizator�w potrzebnych w przestrzeni pomi�dzy pow�okami.

M�g� sobie z tym poradzi�, a na d�u�sz� met�

Wiedzia�, �e Ann� Reynolt wr�ci w ko�cu do zdrowia, nadrobi szkody, jakiej jej wyrz�dzi�. Kiedy to si� stanie, zabawa w kotka i myszk� zacznie si� od nowa, tym razem jednak b�dzie chroni� j� i innych niewolnik�w.

B�dzie o wiele trudniej ni� dot�d. Ale mo�e z Ezrem Vinhem, je�li b�d� pracowa� jak prawdziwy zesp� W g�owie Phama tworzy�y si� ju� nowe plany. C�, z pewno�ci� nie m�g� w ten spos�b z�ama� ko�a historii, czu� jednak, �e realizacja czego� naprawd� prawego i s�usznego przynosi mu coraz wi�ksz� satysfakcj�.

P�niej, nim zapad� w sen, przypomnia� sobie Gunnara Larsona, jego dobrotliwe drwiny i rad�, by Pham zrozumia� ograniczenia naturalnego �wiata i nauczy� si� je akceptowa�. Wi�c mo�e jednak mia� racj�. Przez wszystkie te lata, kiedy le�a� w tym pokoju, zgrzyta� z�bami ze z�o�ci, snu� plany, marzy� o tym, czego mo�e dokona� dzi�ki fiksacji. Teraz, kiedy si� podda�, nadal mia� plany, nadal my�la� o tym, jak unikn�� �miertelnych zagro�e� lecz po raz pierwszy od wielu lat ogarn�� go� spok�j.

Tej nocy �ni� o Surze. I nie czu� b�lu.

Z ka�dej sytuacji mo�na wyci�gn�� jakie� korzy�ci. Gonie Fong zawsze �y�a zgodnie z t� zasad�. Wyprawa do gwiazdy OnOff by�a przedsi�wzi�ciem d�ugofalowym, czym�, co przyci�ga�o g�ownie naukowc�w. Ale Gonie widzia�a korzy�ci i zyski. Potem by�a zasadzka Emergent�w, a d�ugofalowe przedsi�wzi�cie zamieni�o si� w s�u�b� i wygnanie. Wi�zienie zarz�dzane przez bandyt�w. Ale nawet i tu mo�na by�o znale�� jakie� plusy. Przez niemal dwadzie�cia lat �ycia wykorzystywa�a dost�pne jej �rodki i prosperowa�a�� cho� oczywi�cie by�y to sukcesy na miar� tych ograniczonych mo�liwo�ci.

Teraz sytuacja zacz�a si� powoli zmienia�. Jau Xin by� nieobecny ju� od ponad czterech dni, co najmniej od pocz�tku jej wachty. Pocz�tkowo plotki g�osi�y, �e Jau i Rita zostali nieoficjalnie przeniesieni na wacht� C i �e nadal s� zahibernowani. Taka zmiana popsu�aby wszystkie interesy, jakie planowa�y z Rit��� a poza tym by�a czym� bardzo niezwyk�ym.

Potem Trinli doni�s� im, �e w Strychu Hammerfest brakuje dw�ch twardog�owych pilot�w. No tak. Rita mo�e rzeczywi�cie znajdowa�a si� jeszcze w kapsule, ale Jau Xin i jego fiksaci byli� gdzie indziej. Pojawi�y si� nowe plotki; Jau wyruszy� na ekspedycj� do wygas�ego s�o�ca, Jau wyl�dowa� na �wiecie Paj�k�w. Trud Silipan puszy� si� jak paw, obnosz�c jaki� wielki sekret, kt�rego cho� raz nie zdradzi� nikomu. Ten fakt dowodzi� bardziej ni� cokolwiek innego, �e dziej� si� jakie� dziwne i wa�ne rzeczy.

Gonie przyjmowa�a zak�ady dotycz�ce owych tajemniczych wydarze�, sama jednak r�wnie� p�on�a z ciekawo�ci. Wcale nie by�a rozczarowana, kiedy szefostwo postanowi�o wreszcie dopu�ci� ich wszystkich do tego sekretu.

Tomas Nau zaprosi� kilka ma�o znacz�cych os�b do swej posiad�o�ci.

Gonie by�a tu po raz pierwszy od czasu uroczystego otwarcia. Nau obnosi� si� wtedy ze swoj� go�cinno�ci�, p�niej jednak park zosta� zamkni�ty dla ludzi z zewn�trz�� cho� prawd� m�wi�c, mog�o sta� si� tak ze wzgl�du na wypadek, jaki spotka� Ann� Reynolt podczas przyj�cia.

Kiedy Gonie wraz z trzema innymi reprezentantami mieszka�c�w LI sz�a �cie�k� do chaty Naua, wyg�osi�a krytyczn� uwag� o otoczeniu:

��Zatem nauczyli si� w ko�cu robi� deszcz.�� By�a to raczej niesiona wiatrem mg�a, tak delikatna, �e osiada�a niczym rosa na w�osach i rz�sach, tak delikatna, �e brak ci��enia w niczym nie zmienia� jej charakteru.

Pham Trinli zachichota� cynicznie.

��Za�o�� si�, �e to raczej spos�b oczyszczania. Swego czasu widzia�em mn�stwo takich park�w, budowanych zazwyczaj przez Klient�w, kt�rzy mieli wi�cej pieni�dzy ni� rozumu. �miecie nie odr�niaj� sztucznego nieba od ziemi i powoli osiadaj� na wszystkim, wi�c po jakim� czasie masz niebo pe�ne �mieci.

Trud Silipan, kt�ry szed� obok niego, zauwa�y�:

��Niebo wygl�da na ca�kiem czyste.

Trinli spojrza� w g�r�. Szare chmury sun�y nisko nad ziemi� w stron� drugiego brzegu jeziora. Cz�� tego efektu by�a rzeczywista, cz�� widoczna tylko na wideotapecie, oba elementy jednak ��czy�y si� ze sob� tak doskonale, �e Pham nie potrafi� ich od siebie rozr�ni�. Gonie Fong nie bawi�a ta scena, wydawa�a si� jednak naturalna i czysta.

��Tak�� powiedzia� po chwili.�� Musz� ci to przyzna�, Trud. Tw�j Ali Lin to prawdziwy geniusz.

Silipan nad�� si� troch�.

��Nie tylko on. Liczy si� koordynacja. Nad tym projektem pracuje ca �a grupa twardog�owych. Z ka�dym rokiem s� coraz lepsi. Za jaki� czas nauczymy si� nawet robi� sztuczne fale na jeziorze.

Gonie spojrza�a na Ezra Vinha i przewr�ci�a oczami. �aden z tych bufon�w nie chcia� przyzna�, jak wiele zale�a�o tu od wsp�pracy wszystkich mieszka�c�w stacji�� bardzo intratnej wsp�pracy. Nawet je�li grupmistrz nie wpuszcza� tu ju� posp�lstwa, to w�a�nie ono dostarcza�o jedzenia, gotowego drewna i �ywych ro�lin.

Mg�a tworzy�a drobne wiry wok� chaty, a iluzja grawitacji zosta�a poddana ci�kiej pr�bie, kiedy go�cie chwiali si� na wszystkie strony, sztucznie utrzymywani przy gruncie. Potem znale�li si� we wn�trzu chaty, ogrzewanej przez drwa p�on�ce w wielkim kominku Tomasa Nau; Pham zn�w musia� przyzna�, �e i to zjawisko do z�udzenia przypomina prawdziwy ogie�. Grupmistrz zaprosi� ich gestem do sto�u konferencyjnego. Byli tam Nau, Brughel i Reynolt. Na tle okien i s�cz�cego si� przez nie szarego �wiat�a sta�y jeszcze trzy postacie. Jedn� z nich by�a Qiwi.

��Witaj, Jau�� powiedzia� Ezr.�� Mi�o ci� widzie� z powrotem.

Rzeczywi�cie, byli to Jau i Rita.Tomas Nau rozja�ni� �wiat�a w pokoju.

By�o tu r�wnie jasno i ciep�o jak w ka�dej cywilizowanej kwaterze, lecz ze wzgl�du na ch��d i p�mrok utrzymywany tak wielkim kosztem na zewn�trz ten wewn�trzny blask dawa� radosne poczucie bezpiecze�stwa.

Grupmistrz poczeka�, a� zajm� miejsca, potem sam usiad�. Jak zwykle Nau wygl�da� jak wcielenie szlachetnego i hojnego przyw�dcy. Ale mnie nie oszuka, pomy�la�a Gonie. Kiedy zdecydowa�a si� wzi�� udzia� w tej misji, mia�a ju� spore do�wiadczenie, handlowa�a z kilkunastoma 4kulturami Klient�w na trzech �wiatach. Klienci r�nili si� od siebie rozmiarami, kolorem sk�ry, wszystkim, co kry�a w sobie ludzko��. Ich systemy spo�eczne by�y jeszcze bardziej zr�nicowane�� tyranie, demokracje, demarchie. Zawsze jednak mo�na by�o ubi� z nimi interes. Wielki szef Nau by� �ajdakiem, ale �ajdakiem, kt�ry rozumia�, �e musi prowadzi� interesy.

Qiwi dopilnowa�a tego jeszcze przed laty. Szkoda, �e mia� nad nimi przewag� fizyczn��� to nie by�o cz�ci� standardowego �rodowiska pracy Queng Ho. Handel stawa� si� ryzykowny, kiedy nie mo�na uciec przed z�ymi lud�mi. Ale na d�u�sz� met� nawet to nie mia�o znaczenia.

Grupmistrz przywita� ka�dego z nich skinieniem g�owy.

��Dzi�kuj�, �e zechcieli�cie tu przyj��. Powinni�cie wiedzie�, �e to spotkanie transmitowane jest na �ywo w naszej sieci, mam jednak na dziej�, �e p�niej podzielicie si� z przyjaci�mi wra�eniami z pierwszej r� ki.�� U�miechn�� si� szeroko.�� Jestem pewien, �e to b�dzie �wietny te mat do rozm�w w saloniku Benny�ego. To, co chc� wam przekaza�, to wia domo�� niezwykle pomy�lna, ale i stanowi�ca wielkie wyzwanie. Ot� za rz�dca pilot�w Xin powr�ci� w�a�nie z niskiej orbity Arachny.�� Przerwa� na moment. Za�o�� si�, �e u Benny�ego jest teraz cicho jak w grobie.�� A to, co tam odkry�, jest� interesuj�ce. Jau, prosz�. Opowiedz nam o tej mi sji. Jau podni�s� si� z miejsca odrobin� za szybko. �ona w por� z�apa�a go za r�k�, usta� wi�c na pod�odze i zwr�ci� si� do nich. Gonie bezskutecznie pr�bowa�a pochwyci� spojrzenie Rity, ta jednak by�a skupiona wy��cznie na swoim m�u. Za�o�� si�, �e trzymali j� wikapsule a� do powrotu Jau; tylkow ten spos�b mogli zamkn�� jej usta. Na twarzy Rity malowa� si� wyraz ogromnej ulgi. Wiadomo�ci, kt�re mia� przekaza� im Jau, nie mog�y by� z�e.

��Tak jest. Zgodnie z pa�skimi instrukcjami wr�ci�em wcze�niej na wacht�, by poprowadzi� wypraw� na nisk� orbit� Arachny.�� Kiedy Jau m�wi�, Qiwi rozdawa�a wszystkim wy�wietlacz jako�ci Queng Ho. Gonie nie przepu�ci�a takiej okazji i gdy Qiwi podesz�a do niej, z�o�y�a jej gestem ofert� kupna. Qiwi u�miechn�a si� i wyszepta�a:

��Wkr�tce!

Szefowie nie pozwalali zwyk�ym ludziom posiada� takich rzeczy. Mo�e wreszcie i to si� zmieni. Przez sekund� wy�wietlacze synchronizowa�y si� na wsp�lnym obrazie. Przestrze� nad sto�em zafalowa�a i zmieni�a w widok LI. Daleko, za pod�og�, znajdowa� si� dysk �wiata Paj�k�w.

��Moi piloci i ja wykorzystali�my do tego ostatni� sprawn� szalup�.

��Z powierzchni Diament�w podnios�a si� z�ota ni�, rysuj�c obszerny �uk na niebie; jej czubek przesuwa� si� z coraz wi�ksz� pr�dko�ci� do g�ry, by po osi�gni�ciu po�owy drogi zacz�� stopniowo zwalnia�. Potem w wy �wietlaczu pojawi� si� widok z wn�trza szalupy; przed ich oczami r�s� po woli dysk Arachny. �wiat Paj�k�w wydawa� si� niemal r�wnie martwy i zimny jak wtedy, gdy przybyli tu pierwsi ludzie. Istnia�a jednak jedna zasadnicza r�nica, na p�nocnej p�kuli migota�y �wiat�a miast, siatka jasnych punkt�w r�nej wielko�ci.

Z ciemno�ci dobieg� dono�ny g�os Phama Trinli.

��Za�o�� si�, �e was zauwa�yli!

��Owszem, namierzyli nas. Poka� radary obrony i satelity�� rzuci� Jau w powietrze. Wok� planety pojawi�a si� chmura niebieskich i zielonych kropek. Na ziemi rozkwit�y kr�gi bia�ego �wiat�a, oznaczaj�ce miejsca omiatane przez radary wojskowe Paj�k�w.�� W przysz�o�ci b�dzie to wi�kszy problem. My�l�, �e�

G�os Ann� Reynolt przerwa� zarz�dcy pilot�w w p� s�owa.

��Moi ludzie wymazali wszystkie zapisy. Warto by�o podj�� to ryzyko.

��Ho, ho! To rzeczywi�cie musia�o by� co� strasznie wa�nego.

��O tak, Pham. Zdecydowanie tak.�� Jau stan�� z boku obrazu i wsadzi� r�k� g��boko w chmur� satelit�w, oznaczaj�c jednego z nich napisem SATELITA ROZPOZNAWCZY KINDRED 543 oraz danymi okre�laj�cymi jego pozycj� na orbicie. Zerkn�� w stron� Phama, a na jego twarzy pojawi� si� lekki u�miech, jakby oczekiwa� jakiej� reakcji. Numery opisuj�ce pozycj� satelity nic nie m�wi�y Gonie. Przechyli�a si� na bok, spojrza�a na Trinlego zza kraw�dzi obrazu. Wygl�da�o na to, �e stary oszust tak�e nic nie rozumie, i �e wcale nie bawi go u�miech na twarzy Jau czy chichot Silipana.

Trinli spojrza� na obraz spod przymru�onych powiek.

��No dobrze. Wi�c zszed�e� na t� sam� orbit� co satelita 543.�� Ezr Vinh, kt�ry siedzia� obok Trinlego, wci�gn�� g�o�no powietrze, jakby uj rza� co� nieprawdopodobnego. To jeszcze bardziej zirytowa�o Trinlego.�� Wystrzelony siedemset Ksekund temu, wspomaganie chemiczne, okres synchroniczny, wysoko�慠� Trinli zad�awi� si� nagle w�asnym g�osem.�� Wysoko�� dwana�cie tysi�cy kilometr�w! To musi by� b��d.

. Jau u�miechn�� si� jeszcze szerzej.

��Nie, to nie jest b��d. W�a�nie dlatego postanowi�em przyjrze� si� temu bli�ej.

Znaczenie tego odkrycia powoli zacz�o dociera� do Gonie Fong. W dziale zaopatrzenia i us�ug zajmowa�a si� g��wnie handlem i inwentaryzacj�. Transport zawsze w du�ej mierze decydowa� o cenie, a ona nale�a�a przecie� do Queng Ho. Arachna by�a planet� terrestroidaln�, z dob� d�ugo�ci dziewi��dziesi�ciu Ksekund. Orbita synchroniczna powinna znajdowa� si� znacznie wy�ej ni� na poziomie dwunastu tysi�cy kilometr�w.

Nawet laik rozumia�, �e ten satelita dokonuje cudu.

��Czy to sztuczna stabilizacja?�� spyta�a.�� Ma�e rakiety?

��Nie. Nawet rakiety strumieniowe nie mog�yby robi� t�go tak d�ugo.

��Kaworyt�� przem�wi� Ezr cichym, pe�nym zdumienia g�osem.

Jau skin�� g�ow�.

��Zgadza si�.�� Wyda� jak�� komend� i wszyscy zn�w ujrzeli widok z wn�trza jego szalupy.�� Bli�sze badanie by�o do�� trudne, zw�aszcza �e 4nie chcia�em pokazywa� p�omienia g��wnego silnika. Spali�em wi�c kamery satelity, a potem natychmiast uruchomi�em symulacj�. Mo�ecie to zobaczy� w obszarze wska�nika. Pr�dko�� zbli�eniowa spad�a z pi��dziesi�ciu metr�w na sekund� do warto�ci, przy kt�rej zatrzymali�my si� wzgl�dem siebie. Teraz jest jakie� pi�� metr�w nad nami.�� W obszarze wska�nika by�o co� kanciastego i czarnego, co porusza�o si� w g�r� i w d�, niczym jojo. Tajemniczy przedmiot zwolni�, zatrzyma� si� jakie� pi�� metr�w pod nimi, i ponownie ruszy� do g�ry. G�rna cz�� satelity nie by�a czarna, lecz ciemnoszara.�� Dobrze, zatrzyma� obraz. Teraz macie dobry widok. P�aska budowa, prawdopodobnie �yrostabilizowana. Pancerz wielo�cienny kryje go przed radarami. Opr�cz tej niesamowitej orbity ca�o�� nie r�ni si� niczym od typowego satelity szpiegowskiego z tego okresu rozwoju cywilizacji��� Satelita zn�w zacz�� si� wznosi�, tym razem jednak zosta� przechwycony przez wysi�gniki szalupy.�� Tu w�a�nie zabrali�my go na pok�ad. I wywo�ali�my eksplozj�, kt�ra mia�a wyt�umaczy� znikni�cie satelity.

��Dobra robota�� o�wiadczy� Pham Trinli, przyznaj�c �askawie, �e Jau jest niemal r�wnie dobry jak on.

��Ha. To by�o nawet trudniejsze, ni� si� wydaje. Przez ca�y czas musia�em uwa�a� na moich fiksat�w. Cz�� z nich omal nie wpad�a w panik�. Po prostu nie potrafili zrozumie� tych sprzeczno�ci w dynamice.

��To si� zmieni�� przerwa� mu Silipan rado�nie.�� Przeprogramujemy wszystkich pilot�w.

Jau zgasi� obraz i spojrza� gro�nie na Silipana.

��Je�li co� zepsujecie, w og�le nie b�dziemy mieli pilot�w.

Gonie nie mia�a ochoty wys�uchiwa� ich bezsensownych k��tni.

��Ten satelita. Masz go tu? Jak Paj�ki to zrobi�y?

Zauwa�y�a, �e Nau u�miechn�� si� do niej.

��My�l�, �e panna Fong trafi�a w sedno sprawy. Pami�tacie te anomalie grawitacyjne na p�askowy�u? Kr�tko m�wi�c, tamte informacje by�y prawdziwe. Wojskowi Kindred odkryli co� w rodzaju nazwijmy to antygrawitacj�. Najwyra�niej zajmuj� si� tym ju� od dziesi�ciu lat. Nie wiedzieli�my o tym, bo spraw� przeoczy� te� wywiad Akord, a rozpoznanie Kindred nigdy nie sz�o nam najlepiej. Masa tego ma�ego satelity wynosi�a osiem ton, ale prawie dwie tony to ok�adzina kaworytowa. Paj�ki z Kindred wykorzystuj� t� niezwyk�� substancj� tylko po to, by zwi�kszy� mas� wystrzeliwanych rakiet. Przygotowa�em ma�� demonstracj�

��Zga�cie ogie�, wy��czcie wentylacjꠗ rzuci� w powietrze.�� Umilk�, a w pokoju zapanowa�a nagle g��boka cisza. Qiwi zamkn�a okno, przez kt�re do pokoju wpada�a wilgo� znad jeziora. Sztuczne s�o�ce prze�wieca�o przez szpary mi�dzy chmurami, od wody odbija�y si� smugi z�otego �wiat�a. Gonie zastanawia�a si� przez moment, czy twardog�owi Naua s� tak dobrzy, by wywo�a� ten efekt specjalnie na t� okazj�. Prawdopodobnie.

Grupmistrz wyj�� z koszuli ma�e pude�ko, otworzy� i wzi�� do r�ki jaki� b�yszcz�cy przedmiot. By�a to ma�a, kwadratowa p�ytka, pob�yskuj�ca r�nymi barwami w �wietle sztucznego s�o�ca.

��To jedna z p�ytek, kt�rymi ob�o�ono satelit�. By�a tam te� warstwa diod elektroluminescencyjnych, ale zdarli�my j�. To, co zosta�o, to fragmen ty diamentu zanurzone w �ywicy epoksydowej.�� Po�o�y� p�ytk� na stole i skierowa� na ni� �wiat�o r�cznej latarki. Wszyscy czekali w napi�ciu. A po chwili ma�y kwadracik uni�s� si� ponad st�. Najpierw wygl�da�o to jak ruch ka�dego przedmiotu umieszczonego w �rodowisku mikrograwitacji, lu�ny kawa�ek papieru niesiony przez strumie� powietrza. Ale powietrze w poko ju sta�o. A w miar� jak up�ywa�y kolejne sekundy, p�ytka porusza�a si� co raz szybciej, lecia�a prosto do g�ry. Uderzy�a w sufit�� i ju� tam pozosta�a.

Przez kilkana�cie sekund nikt si� nie odzywa�.

��Panie i panowie, przybyli�my do OnOff w nadziei, �e znajdziemy tu skarb. Jak dot�d poznali�my nowe zasady astrofizyki, opracowali�my nie co lepszy nap�d okr�t�w kosmicznych. Biologia Paj�k�w to kolejny skarb, tak�e wystarczaj�co cenny, by pokry� koszty tej wyprawy i zapewni� nam godziwy zysk. Na pocz�tku jednak oczekiwali�my czego� wi�cej. Mieli �my nadziej�, �e znajdziemy tu pozosta�o�ci rasy kosmicznej podr�uj� cej mi�dzy gwiazdami. C�, po czterdziestu latach wydaje si�, �e odnie �li�my sukces. Spektakularny sukces.

Mo�e rzeczywi�cie lepiej si� sta�o, �e Nau nie zorganizowa� wi�kszego spotkania. Nagle wszyscy zacz�li m�wi� jednocze�nie. B�g jeden wiedzia�, jak wygl�da to w saloniku Benny�ego. Wreszcie EzrowiVinhowi uda�o si� zada� pytanie:

��My�licie, �e to Paj�ki stworzy�y t� substancj�?

Nau pokr�ci� g�ow�.

��Nie. Kindred musieli wydoby� tysi�ce ton rudy, �eby wyprodukowa� tyle materia�u.

��Wiedzieli�my od lat, �e Paj�ki ewoluowa�y tutaj, �e nigdy nie mia�y techniki na wy�szym poziomie�� powiedzia� Trinli.

��Zgadza si�. Ich archeolodzy nie maj� �adnych solidnych dowod�w na istnienie jakich� wcze�niejszych cywilizacji. Ale to� ta substancja jest artefaktem, nawet je�li tylko my tak j� postrzegamy. Automatyka Ann� sp�dzi�a nad tym kilka dni. To skoordynowana matryca przetwarzaj�ca.

��M�wili�cie, �e to produkt rafinacji miejscowych rud.

��Tak. Dlatego te� wnioski wydaj� si� jeszcze bardziej nieprawdopodobne. Przez czterdzie�ci lat my�leli�my, �e diamentowy py� z Arachny to albo naturalne minera�y, albo biologiczne szkielety. Teraz wydaje si�, �e to skamienia�e urz�dzenia przetwarzaj�ce. I przynajmniej cz�� z nich ponownie podejmuje sw� misj�, kiedy znajduje si� w wi�kszym skupieniu. W pewnym sensie przypominaj� nasze lokalizatory, tyle �e s� znacznie mniejsze i maj� inny cel� zmieniaj� prawa fizyki w spos�b, kt�rego nawet nie zaczynamy rozumie�.

Trinli wygl�da� tak, jakby kto� uderzy� go w twarz, jakby opad� nagle z si� i zapomnia� o swej napuszonej pozie.

��Nanotechnika�� powiedzia� cicho.�� Marzenie.

��Co? Tak, jedno z Niespe�nionych Marze�. Do dzisiaj.�� Grupmistrz spojrza� w g�r�, na p�ytk� przyklejon� do sufitu. U�miechn�� si�.�� Istoty, kt�re odwiedzi�y to miejsce, opu�ci�y je miliony albo miliardy lat temu.

W�tpi�, czy kiedykolwiek znajdziemy ich namioty albo worki ze �mieciami� ale �lady ich techniki s� wSz�dzie.

��Szukali�my kosmicznych podr�nik�w, ale byli�my zbyt mali i zobaczyli�my tylko ich kostki.�� Vinh oderwa� spojrzenie od sufitu.�� Mo�e nawet to��� Machn�� r�k� w stron� okna, a Gonie zrozumia�a, �e m�wi o ogromnych diamentach.�� Mo�e nawet to s� artefakty.

Brughel przesun�� si� na swym krze�le.

��Nonsens.To tylko diamentowe ska�y.�� W agresywnym spojrzeniu, jakim potoczy� po obecnych przy stole, kry�a si� jednak niepewno��.

Nau zawaha� si� na moment, a potem zachichota�, uciszaj�c swego zast�pc� machni�ciem r�ki.

��Wszyscy zaczynamy si� zachowywa� jak postaci z bajki z Epoki �witu. Fakty s� naprawd� niezwyk�e, nie trzeba dodawa� do nich jakich� fantastycznych teorii. Dzi�ki temu, co ju� zdobyli�my, nasza ekspedycja mo�e okaza� si� najwa�niejsz� w historii ludzko�ci.

I najbardziej zyskown�. Gonie poruszy�a si� na swym krze�le i pr�bowa�a skatalogowa� wszystkie rzeczy, jakie mogliby wyprodukowa� przy u�yciu tego b�yszcz�cego materia�u na suficie. W jaki spos�b sprzedawa�najlepiej co� takiego? Ile lat monopolu mo�na by z tego wyci�gn��?

Grupmistrz wr�ci� jednak do praktyczniejszych spraw.

��Tak wi�c w�a�nie wygl�daj� te fantastyczne wie�ci. Na d�u�sz� met� jest to co�, co przekracza nasze naj�mielsze marzenia. Na kr�tsz�� c�, sprawia troch� zamieszania w harmonogramie. Qiwi?

��Tak. Jak wiecie, Paj�ki dopiero za pi�� lat b�d� mia�y dojrza��, planetarn� sie� komputerow�, poprzez kt�r� mogliby�my skutecznie na nich wp�ywa�.

Co� na tyle zaawansowanego, by�my mogli to wykorzysta�. Do dzisiaj Gonie Fong uwa�a�a, �e b�dzie to najwi�kszy skarb, jaki vywioz� z tych d�ugich lat Wygnania. Co tam jakie� drobne poprawki w nap�dzie rakietowym czy nawet materia� biologiczny. Tam na dole by� ca�y uprzemys�owiony �wiat, o kulturze zupe�nie odmiennej od innych rynk�w. Gdyby sprawowali nad nim kontrol� albo nawet cieszyli si� uprzywilejowan� pozycj� handlow�, przeszliby do legendy Queng Ho. Gonie doskonale to rozumia�a. Z pewno�ci� rozumia� to tak�e Nau. No i Qiwi, cho� w tej chwili m�wi�a o idea�ach:

��Do tej pory my�leli�my te�, �e dopiero za jakie� pi�� lat Paj�ki b� d� potrzebowa�y naszej pomocy. Zak�adali�my, �e nie dojdzie wcze�niej do wojny pomi�dzy Kindred i Akord. C� Mylili�my si�. Kindred brak przyzwoitej sieci komputerowej, ale maj� kopalnie kaworytu. Ich satelity pozostaj� w ukryciu, ale tylko dla chwilowej korzy�ci. Wkr�tce unowocze�ni� pociski. Widzimy tak�e, �e dzia�aj� intensywnie na arenie politycznej, podporz�dkowuj� sobie mniejsze kraje i pchaj� je do konfrontacji z Akord. Nie mo�emy czeka� z interwencj� przez nast�pne pi�� lat.

��S� te� inne powody, by przyspieszy� termin operacji�� doda� Jau.

��Ze wzgl�du na kaworyt nie b�dziemy ju� mogli d�u�ej utrzymywa� na szych dzia�a� w sekrecie. Paj�ki wkr�tce opanuj� przestrze� oko�oplanetarn�. Je�li maj� wi�ksze ilo�ci tego��� wskaza� kciukiem na b�yszcz�c� p�ytkꠗ �mog� by� nawet sprawniejsi od nas.

Rita coraz bardziej si� niepokoi�a.

��Chcesz powiedzie�, �e ta Pedure mo�e wygra�? Skoro musimy zmie ni� harmonogram, to czas przesta� bawi� si� w ciuciubabk�. Musimy wy korzysta� nasz potencja� militarny i stan�� po stronie Akord.

Grupmistrz kiwa� pos�pnie g�ow�.

��Tak, masz troch� racji, Rito. Tam na dole s� istoty, kt�re darzymy szacunkiem, mo�e nawet��� Machn�� r�k�, jakby odpychaj�c od siebie sentymenty i skupiaj�c si� na rzeczywisto�ci.�� Ale jako wasz grupmistrz musz� trzyma� si� priorytet�w. A najwa�niejszym priorytetem jest przetrwanie wszystkich ludzi w naszej ma�ej grupie. Nie przeceniajcie tego, co tu stworzyli�my. W rzeczywisto�ci dysponujemy bardzo niewielkim potencja�em militarnym.�� Zachodz�ce s�o�ce nada�o wodzie barw� z�ota, odbite od jego powierzchni promienie wype�ni�y pok�j �agodnym ciep�em.�� W rzeczywisto�ci jeste�my niemal wyrzutkami, oddalonymi od ludzko�ci bardziej ni� ktokolwiek w historii. Naszym drugim priorytetem�� zwi�zanym nierozerwalnie z tym pierwszym�� jest zachowanie zaawansowanej cywilizacji przemys�owej Paj�k�w, a wi�c tak�e tworz�cych j� istot i ich kultury. Musimy dzia�a� bardzo ostro�nie. Nie mo�emy kierowa� si� jedynie uczuciami� Ja te� s�ucham przek�ad�w. My�l�, �e ludzie tacy jak Victory Smith i Sherkaner Underhill doskonale by nas zrozumieli.

��Ale oni mog� nam pom�c!

��Mo�e. Skontaktowa�bym si� z nimi natychmiast, gdyby�my mieli wi�cej informacji i lepszy dost�p do sieci. Je�liby�my jednak ujawnili si� niepotrzebnie, mogliby�my zjednoczy� ich wszystkich przeciwko nam albo sprowokowa� Pedure do natychmiastowego ataku na Akord. Musimy ich uratowa�, ale nie po�wi�ca� przy tym siebie.

Rita nadal nie by�a przekonana. Ritser Brughel, ukryty w cieniu obok grupmistrza, spojrza� na ni� gro�nie. M�odszy grupmistrz nigdy nie zrozumia� do ko�ca faktu, �e stare emergenckie zasady musz� si� zmieni�. Fakt, �e kto� o�miela� si� spiera� z grupmistrzem, wprawia� go we w�ciek�o��.

Bogu dzi�ki, �e to nie on tu przewodzi. Nau by� twardzielem, przebieg�ym i bezwzgl�dnym pomimo wszystkich tych mi�ych s��w, ale mo�na by�o si� z nim dogada�.

Nikt nie przemawia� w obronie pozycji Rity, ta jednak spr�bowa�a raz jeszcze.

��Wiemy, �e Sherkaner Underhill jest geniuszem. On by to zrozu mia�. M�g�by nam pom�c.

Tomas Nau westchn��.

��Tak, Underhill. Wiele mu zawdzi�czamy. Bez niego musieliby�my czeka� na ostateczny sukces jeszcze dwadzie�cia, a nie pi�� lat. Ale oba wiam siꅠ� Spojrza� przez st� na Ezra Vinha.�� Ezr, ty wiesz o Underhillu i technologii Epoki �witu wi�cej ni� ktokolwiek inny. Co o tym my �lisz?

Gonie omal si� nie roze�mia�a. Vinh do tej pory �ledzi� konwersacj� niczym mecz tenisowy, teraz pi�ka uderzy�a go prosto mi�dzy oczy.

��Um. Tak. Underhill to niezwyk�a posta�. Jest jak von Neumann, Einstein, Minsky, Zhang, kilkunastu geniuszy Epoki �witu w jednym cie le. Ale by� mo�e jest tylko geniuszem w doborze absolwent�w, kt�rych zatrudnia w swoim instytucie.�� Vinh u�miechn�� si� smutno.�� Przykro mi, Rito. Dla ciebie i dla mnie Wygnanie trwa�o dziesi�� czy pi�tna�cie lat.

Underhill prze�y� ca�y ten czas, sekunda po sekundzie. Wed�ug standar d�w Paj�k�w i ludzkich sprzed Ery Techniki jest ju� starszym cz�owie kiem. Obawiam si�, �e wkr�tce wkroczy w wiek starczy. Przez ca�e �ycie odnosi� coraz wi�ksze sukcesy, ale teraz trafi� w �lep� uliczk�To, co kie dy� by�o elastyczno�ci�, teraz zamieni�o si� w g�szcz zabobon�w. Je�li chcemy zrezygnowa� z przewagi, jak� daje nam ukrycie, powinni�my chy ba skontaktowa� si� z rz�dem Akord i za�atwi� to jak zwyk�y interes.

Vinh m�g�by kontynuowa�, ale grupmistrz powiedzia�:

��Rito, szukamy rozwi�zania najbezpieczniejszego dla wszystkich stron. Je�li oznacza to, �e b�dziemy musieli zda� si� na �ask� Paj�k�w, c�, zrobimy to. Obiecuj�.�� Zerkn�� na prawo, a Gonie zrozumia�a, �e wia domo�� ta skierowana by�a przede wszystkim do Brughla. Nau milcza� przez moment, ale nikt nie mia� ju� nic do powiedzenia. Jego g�os sta� si� bardziej rzeczowy.�� Tak wi�c termin naszej interwencji przesun�� si� znacznie do przodu. Zostali�my do tego zmuszeni, ale musz� przyzna�, �e ciesz� si� z tego wyzwania.�� Jego u�miech rozb�ysn�� w �wietle sztuczne go s�o�ca.�� Tak czy inaczej Wygnanie sko�czy si� za rok. Mo�emy sobie pozwoli� na wi�ksze zu�ycie zapas�w. Ba, musimy to zrobi�. Od tej pory a� do zako�czenia operacji w �wiecie Paj�k�w prawie wszyscy b�d� na wachcie.

Nareszcie.

��Rafineria zacznie pracowa� w pe�nym cyklu.�� Wszystkie g�owy przy stole unios�y si� raptownie.�� Pami�tajcie, je�li za rok nadal b�dzie my jej potrzebowa�, to znaczy, �e przegrali�my. Mamy przed sob� ogrom n� prac�, wiele przygotowa�, musimy wykorzysta� do maksimum nasz po tencja�. �Podziemna� gospodarka b�dzie mia�a dost�p do wszystkiego pr�cz najwa�niejszych element�w automatyki systemu bezpiecze�stwa.

Tak! Gonie u�miechn�a si� przez st� do Qiwi, ta r�wnie� odpowiedzia�a jej u�miechem. Wi�c to mia�a na my�li, m�wi�c �wkr�tce�! Nau m�wi� jeszcze przez jaki� czas, nie tyle czyni�c jakie� szczeg�owe plany, ile znosz�c r�ne g�upie zakazy, kt�re przez tyle lat ogranicza�y ich dzia�alno��. Gonie czu�a, jak z ka�dym zdaniem ro�nie w niej entuzjazm. Mo�euda mi si� rozwin�� jaki� dochodowy biznes na planecie.

Spotkanie zako�czy�o si� w niezwykle radosnej atmosferze. W drodze do wyj�cia Gonie serdecznie u�ciska�a Qiwi.

��Dzieciaku, uda�o ci si�!�� powiedzia�a cicho.

Qiwi tylko u�miechn�a si� do niej, ale takiego szerokiego u�miechu Gonie nie widzia�a na jej twarzy od lat.

P�niej wszyscy czworo wspinali si� z powrotem na wzg�rze, o�wietlani ostatnimi promieniami s�o�ca. Gonie obejrza�a si� jeszcze raz za siebie, nim weszli mi�dzy drzewa. Efekciarski ten park. Ale mimo wszystko by� pi�kny, a ja mia�am sw�j udzia� w jego stworzeniu. Za dalekimi chmurami wida� by�o jeszcze skrawek zachodz�cego s�o�ca. Mog�a to by� manipulacja Naua albo przypadkowe dzia�anie automatyki parku. Tak czy inaczej wygl�da�o to na dobr� wr�b�. Nau my�la�, �e mo�e manipulowa� wszystkim. Gonie wiedzia�a, �e z tej nag�ej liberalizacji grupmistrz b�dzie chcia� wycofa� si� p�niej, gdy wyobra�nia i wolny handel wydadz� mu si� zbyt ryzykowne. Ale Gonie by�a Queng Ho. Przez lata ona, Qiwi i Benny podkopywali powoli t� ma�� tyrani�, a� niemal wszyscy Emergenci zostali �zepsuci� przez podziemny handel. Nau nauczy� si� ju�, �e dzi�ki interesom mo�na zwyci�a�. Po otwarciu rynku Paj�k�w przekona si� te� z pewno�ci�, �e powr�t do tyranii nie przyniesie mu �adnych korzy�ci.

Drugie spotkanie Tomasa Nau odby�o si� p�niej tego samego dnia, na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�.Tutaj mogli rozmawia� spokojnie, z dala od niewinnych uszu.

��Dosta�em raport Kala Omo, grupmistrzu. Od szpieg�w. Oszuka�e� prawie wszystkich.

��Prawie?

��C�, znasz Vinha. Ale i tak nie przejrza� wszystkiego, o czym m�wi�e�. A Jau Xin wydaje si� niepewny.

Nau spojrza� pytaj�co na Ann� Reynolt.

Odpowied� Reynolt by�a szybka.

��Potrzebujemy xTna, grupmistrzu. To nasz jedyny zarz�dca pilot�w.

Gdyby nie on, przepad�aby ta szalupa. Zafiksowani piloci stracili g�ow�, kiedy zobaczyli t� orbit� kaworytow�. Nagle zmieni�y si� wszyitkie zasady, a oni po prostu nie radzili sobie z now� sytuacj�.

��Dobrze, mamy wi�c jednego niedowiarka.�� Rzeczywi�cie, nie mogli temu zaradzi�. Xin by� zbyt blisko wielu kluczowych operacji. Prawdopodobnie domy�la� si� prawdy o Masakrze Diema.�� Nie mo�emy go u�pi�, nie mo�emy go oszuka�, a potrzebujemy go tam, gdzie poleje si� 4najwi�cej krwi. Ale� my�l�, �e Rita Liao b�dzie dobrym haczykiem. Ritser. Dopilnuj, by Jau wiedzia�, �e jej zdrowie i �ycie zale�y od jako�ci jego s�u�by.

Ritser u�miechn�� si� lekko i skin�� g�ow�.

Nau sam przejrza� raport Orno.

��Tak, posz�o nam ca�kiem nie�le. Ale te� m�wienie ludziom tego, co chc� us�ysze�, to �adna sztuka. Chyba nikt nie zrozumia�, jakie s� konse kwencje przesuni�cia harmonogramu o pi�� lat. Nie mo�emy przej�� kon troli nad Arachn� poprzez sie� komputerow�, a potrzebujemy nietkni� tej ekologii przemys�owej na planecie. Ale przecie� nie musz� w tym uczestniczy� wszyscy mieszka�cy. W tej chwili��� Nau zerkn�� do ostat nich raport�w fiksat�w Reynolt�� siedem pa�stw na Arachnie dysponuje broni� atomow�. Cztery maj� ca�kiem spore arsena�y, a trzy systemy na prowadzaj�ce.

Reynolt wzruszy�a ramionami.

��Sprowokujemy wi�c wojn�.

��Tak, precyzyjnie ograniczon� wojn�, tak�, kt�ra pozostawi �wiatowy system finans�w nietkni�ty i pod nasz� kontrol�.�� �wiczenia w zarz�dzaniu katastrof�.

��A Kidnred?

��Chcemy, �eby przetrwali, oczywi�cie, ale tak s�abi, by�my mogli ich w pe�ni kontrolowa�. Powiedzmy, �e nieco bardziej �dopisze im szcz�cie�.

Reynolt kiwa�a g�ow�.

��Tak. Mo�emy to wszystko urz�dzi�. Kraje z po�udnia �maj� pociski dalekiego zasi�gu, ale poza tym zostaj� w tyle; wi�kszo�� ich mieszka� c�w hibernuje si� podczas Ciemno�ci. Boj� si� tego, co mog� im zrobi� zaawansowane pot�gi. Wielebna Pedure zamierza to wykorzysta�. Mo�e my jej troch� pom�c��� Ann� m�wi�a przez d�u�szy czas o tym, jakie oszu stwa i podst�py nale�y zastosowa�, kt�re miasta mo�na bezpiecznie znisz czy�, jak zachowa� te zasoby Akord, kt�rymi nie dysponowa�o Kindred.

Wi�kszo�� zniszcze� zostanie dokonana przez same Paj�ki, co ze wzgl� du na �a�osny stan uzbrojenia Emergent�w by�o bardzo po��dane� Brughel obserwowa� Reynolt z rozbawieniem i podziwem. Beznami�tna i spo kojna jak zawsze, ale tak jak i jego cechowa�o j� okrucie�stwo.

Ann� Reynolt by�a m�od� kobiet�, kiedy Emergenci przybyli na Frenk.

Gdyby histori� tej wojny spisywa�a druga strona, jej imi� przesz�oby do historii. Po kapitulacji armii frenkijskiej partyzanci Ann� Reynolt walczyli jeszcze przez d�ugie lata i wyrz�dzili wiele szk�d. Nau widzia� szacunki wywiadu; dzia�ania Reynolt potroi�y koszty inwazji. To ona stworzy�a od podstaw ruch oporu na Frenk i o ma�y w�os nie pokona�a emergenckich si� ekspedycyjnych. A gdy wreszcie ponios�a ostateczn� kl�sk� c�, takich wrog�w nale�y pozbywa� si� jak najszybciej. Alan Nau zauwa�y� jednak, �e ten wr�g by� kim� wyj�tkowym. Fiksacja umiej�tno�ci zwi�zanych z zarz�dzaniem lud�mi stanowi�a zazwyczaj beznadziejne przedsi�wzi�cie. Fiksacja ze swej natury wyklucza�a wra�liwo�� i wyczucie potrzebne do umiej�tnego kierowania zasobami ludzkimi. A jednak� Reynolt by�a m�oda, niezwykle inteligentna, oddana bez reszty jednej idei. Jej fanatyczny op�r przypomina� zachowanie twardog�owego skupionego wy��cznie na swojej specjalno�ci. A gdyby tak uda�o si� j� zafiksowa�?

Pomys� wuja Alana okaza� si� strza�em w dziesi�tk�. Jedyn� specjalno�ci� akademick� Reynolt by�a literatura staro�ytna, ale fiksacja obj�a subtelniejsze umiej�tno�ci jej przypadkowej kariery: dowodzenie, planowanie, strategi�. Alan nie chwali� si� nikomu swoim odkryciem, ale wykorzystywa� t� wyj�tkow� fiksatk� przez kolejne dekady. To w�a�nie jej umiej�tno�ci pomog�y Alanowi umocni� si� na pozycji dominuj�cego grupmistrza re�imu. Ann� by�a bardzo wyj�tkowym prezentem dla ulubionego bratanka�

Cho� Tomas nigdy nie przyzna�by si� do tego Ritserowi Brughlowi, czasami, gdy patrzy� w bladoniebieskie oczy Reynolt� przechodzi� go zimny dreszcz. Przez sto lat swego �ycia Ann� Reynolt pracowicie niszczy�a wszystko, co by�o dla niej najwa�niejsze, nim zosta�a fiksatk�. Gdyby chcia�a wyrz�dzi� mu krzywd�, zrobi�aby to bez trudu. Na tym w�a�nie jednak polega�o pi�kno fiksacji i dlatego w�a�nie Emergencja musia�a zwyci�y�. Dzi�ki fiksacji mo�na by�o wykorzystywa� umiej�tno�ci danej osoby, nie troszcz�c si� przy tym o ni� sam�. Przy odpowiednim zarz�dzaniu, zainteresowania i lojalno�� twardog�owego skupia�y si� wy��cznie na jego specjalno�ci i w�a�cicielu.

��Dobrze, niech twoi ludzie si� tym zajm�, Ann�. Masz rok. Prawdopodobnie podczas ostatnich Ksekund b�dzie nam potrzebny jeden du�y okr�t na orbicie.

��Trzeba przyzna�, �e na Arachnie wszystko uk�ada si� po naszej my�li�� zauwa�y� Ritser.�� W Kindred ca�ym pa�stwem kieruj� dwie czy trzy osoby. B�dziemy wiedzie�, do kogo si� zwraca�, kiedy zaczniemy wydawa� rozkazy. W tym przekl�tym Akord�

��To prawda. W Akord jest zbyt wiele autonomicznych o�rodk�w w�adzy; ten ich niesuwerenny kr�l to jeszcze wi�ksza g�upota ni� demokracja.�� Nau wzruszy� ramionami.�� To nie tyle szcz�cie, ile rozs�dny wyb�r.

Musimy bra� to, co b�dziemy mogli skutecznie kontrolowa�. Bez kaworytu mieliby�my jeszcze pi�� lat. Do tego czasu Akord dorobi�by si� ju� dojrza�ej sieci, a my mogliby�my przej�� wszystko bez jednego wystrza�u.

Oczywi�cie oficjalnie nadal mam nadziej�, �e uda nam si� to zrobi�.

Ritser pochyli� si� do przodu.

��To w�a�nie b�dzie nasz najwi�kszy problem. Kiedy ludzie zorientuj� si�, �e chcemy usma�y� troch� Paj�k�w i �e ich najlepsi przyjaciele b�d� g��wnym daniem�

��Oczywi�cie. Ale je�li umiej�tnie to zaaran�ujemy, wszystko b�dzie wygl�da� jak nieunikniona tragedia, co�, co bez nas sko�czy�oby si� jeszcze gorzej.

��To b�dzie trudniejsze nawet ni� ta historia z Diemem. �a�uj�, �e zwi�kszy�e� Handlarzom dost�p do zasob�w.

��To nieuniknione, Ritser. Potrzebujemy ich geniuszu logistycznego.

Ale nie dam im pe�nego dost�pu do sieci. Obudzimy wszystkich twoich szpieg�w, b�dziemy prowadzi� bardzo intensywny monitoring. W razie potrzeby mo�e doj�� do kilku �miertelnych wypadk�w.�� Spojrza� na Ann�.

��A skoro m�wimy o wypadkach� Czy jest jaki� post�p w twoim �ledztwie?�� Min�� ju� niemal rok, odk�d Ann� mia�a wypadek w klinice MRI.

Rok i �adnego �ladu dzia�alno�ci wroga. Oczywi�cie dowody zgromadzone przed tym czasem te� nie by�y szczeg�lnie przekonuj�ce.

Ale Ann� Reynolt by�a nieugi�ta.

��Kto� manipuluje naszymi systemami, grupmistrzu, zar�wno lokalizatorami, jak i twardog�owymi. Dowody to wiele drobnych wydarze�, co�, czego nie da si� uj�� w s�owa. Ale ten kto� jest coraz agresywniej szy� A ja jestem ju� bardzo blisko rozwi�zania tej sprawy, mo�e r�wnie blisko jak wtedy, gdy mnie uciszy�.

Ann� nigdy nie wierzy�a w teori�, �e to g�upia pomy�ka spowodowa�a jej wypadek. Rzeczywi�cie jednak by�a wtedy rozstrojona, tyle �e tak lekko, i� umkn�o to nawet jego kontroli. Jak bardzo mam by� podejrzliwy? Ann� oczy�ci�a Ritsera z wszelkich zarzut�w zwi�zanych z t� histori�.

��Wi�c kto to mo�e by�?

��Znasz list� podejrzanych. Pham Trinli nadal jest na pierwszym miejscu. Przez wszystkie te lata wyci�ga� informacje od moich technik�w. I to on zdradzi� nam sekret lokalizator�w Queng Ho.

��Ale mia�a� dwadzie�cia lat, �eby je zbada�.

Ann� zmarszczy�a brwi.

��Ich zachowanie jest niezwykle z�o�one, do tego dochodz� kwestie budowy fizycznej. Daj mi jeszcze trzy lub cztery lata.

Nau zerkn�� na Brughla.

��Twoje zdanie?

Wicegrupmistrz u�miechn�� si� szeroko.

��Ju� to przerabiali�my. Trinli jest u�yteczny, a my mamy na niego ha ka. To spryciarz, ale nasz spryciarz.

To prawda. Trinli m�g� wiele zyska� przy Emergentach i straci� jeszcze wi�cej, gdyby Queng Ho poznali kiedykolwiek jego zdradzieck� przesz�o��. Wachta po wachcie stary lis przechodzi� pomy�lnie wszystkie testy Naua, i przez to stawa� si� tak�e coraz bardziej przydatny. Analizuj�c przesz�o��, Nau przekona� si�, �e Trinli zawsze by� niezwykle przebieg�y.

Oczywi�cie to stanowi�o najsilniejszy dow�d przeciwko niemu. A niech toPlaga�

��Dobrze. Ritser, chc�, �eby� razem z Ann� ustawi� wszystko tak, by �my w razie potrzeby mogli natychmiast dopa�� Trinlego i Vinha. Jau Xin musi pozosta� �ywy bez wzgl�du na okoliczno�ci. A gdyby pr�bowa� zro bi� co� g�upiego, zawsze mo�emy przypomnie� mu o Ricie.

��A co z Qiwi Lisolet?�� Twarz Ritsera pozostawa�a oboj�tna, grupmistrz wiedzia� jednak, �e pod t� mask� kryje si� u�mieszek satysfakcji.

��Och, jestem pewien, �e Qiwi wkr�tce wszystkiego si� domy�li; b�dziemy musieli czy�ci� jej pami�� jeszcze kilkakrotnie, nim dojdzie do ostatecznego kryzysu.�� Je�li jednak dopisze im szcz�cie, b�d� mogli wykorzystywa� j� do samego ko�ca.�� No dobrze. To by�y szczeg�lne wypadki, ale je�li b�dziemy mieli pecha, prawie ka�dy domy�li si� prawdy. Dlatego nadz�r i gotowo�� do natychmiastowej akcji s� teraz naszymi priorytetami.�� Skin�� g�ow� na wicegrupmistrza.�� Zapowiada si� trudny i pracowity rok. Handlarze to kompetentni, energiczni ludzie. B�dziemy potrzebowali ich wszystkich a� do rozpocz�cia akcji�� i wielu z nich, kiedy ju� j� zako�czymy. Zrezygnujemy z ich pomocy tylko podczas samego przej�cia. Wtedy pozostan� tylko obserwatorami.

��A my opowiemy ich historyjk� o tym, jak bardzo starali�my si� zapobiec wojnie pomi�dzy Paj�kami.�� Ritser u�miechn�� si� zadowolony z tego wyzwania.�� Podoba mi si� to.

Przygotowali og�lny plan. Ann� i jej fiksaci mieli zaj�� si� szczeg�ami. Ritser mia� racj�; to by�o trudniejsze ni� Masakra Diema. Z drugiej strony, je�li uda im si� utrzyma� t� iluzj� do samego przej�cia� to mo�e wystarczy�. Kiedy przejmie ju� kontrol� nad Arachn�, b�dzie m�g� wybiera� spo�r�d Paj�k�w i Queng Ho, zatrzymywa� tylko tych najlepszych z obu �wiat�w. Potem pozb�dzie si� reszty. Ta perspektywa by�a ch�odn� oaz� na kra�cu jego d�ugiej podr�y.

Zn�w ogarn�a ich Ciemno��. Hrunkner niemal czu� na ramionach ci�ar tradycyjnych warto�ci. Dla tradycjonalist�w�� a w g��bi serca zawsze do nich nale�a��� by� czas narodzin i czas �mierci; rzeczywisto�� zawiera�a si� w cyklach. A najwi�kszym cyklem by� zawsze cykl s�o�ca.

Hrunkner prze�y� ju� dwie Jasno�ci. By� starym koberem. Gdy nasta�a poprzednia Ciemno��, czu� si� jeszcze m�ody. Toczy�a si� wtedy wojna, nikt nie wiedzia�, czy ich kraj przetrwa do nast�pnej Jasno�ci. A teraz? Na ca�ym �wiecie dochodzi�o do mniejszych wojen. Nie wybuch�a jednak ta najwi�ksza. Gdyby tak si� sta�o, cz�� odpowiedzialno�ci spad�aby na Hrunknera. A gdyby mia�o do niej nie doj�栗 c�, lubi� my�le�, �e i to jest po cz�ci jego zas�ug�.

Tak czy inaczej wielkie cykle nale�a�y ju� do przesz�o�ci. Hrunkner skin�� na kaprala, kt�ry otworzy� przed nim drzwi. Wyszed� na pokryte szronem kamienie. Nosi� ci�kie buty, dodatkowe narzuty i r�kawy. Mr�z gryz� go w czubki r�k, pali� drogi oddechowe, cho� u�ywa� ogrzewacza powietrza. Wzg�rza otaczaj�ce Princeton chroni�y miasto przed najwi�kszymi opadami �niegu; dzi�ki temu oraz dzi�ki po�o�eniu w g��bokiej dolinie rzeki Princeton odradza�o si� cykl po cyklu. To by�o jednak p�ne popo�udnie letniego dnia, a Hrunkner musia�by si� mocno natrudzi�, by odszuka� na niebie blady dysk s�o�ca. �wiat po�egna� ju� �agodne Lata Ga�ni�cia, a nawet Wczesn� Ciemno��. Sta� teraz na kraw�dzi termicznego za�amania, coraz s�absze burze kr���ce w atmosferze wyci�ga�y z powietrza resztki wody�� otwieraj�c drog� jeszcze wi�kszym mrozom i ostatecznej martwocie.

Podczas poprzednich pokole� wszyscy pr�cz �o�nierzy byliby ju� w swoich otch�aniach. Nawet podczas jego generacji, w trakcie Wielkiej Wojny, tylko najbardziej wytrwali wojownicy walczyli jeszcze w tunelach.

Tym razem�� c�, doko�a a� roi�o si� od �o�nierzy. Hrunkner mia� w�asn� eskort� wojskow�. Nawet ochroniarze wok� domu Underhilla nosili teraz mundury. Lecz nie byli to stra�nicy strzeg�cy rezydencji przed z�odziejami zapas�w. W Princeton roi�o si� od ludzi. Nowe osiedla Czas�w Ciemno�ci by�y zaj�te do ostatniego miejsca. Miasto �y�o intensywniej ni� kiedykolwiek.

A nastroje? Strach bliski paniki, dziki entuzjazm, cz�sto jednocze�nie u tych samych ludzi. Interesy kwit�y. Zaledwie dwa dni wcze�niej Prosperity Software zakupi�o pakiet kontrolny akcji Banku Princeton. Bez w�tpienia przej�cie to powa�nie nadw�tli�o rezerwy finansowe Prosperity i rzuci�o ich na zupe�nie nieznane wody�� sk�d programi�ci mieli zna� si� na bankowo�ci? By�o to szalone przedsi�wzi�cie, a jednocze�nie odzwierciedla�o ducha tych czas�w.

Ochroniarze Hrunknera musieli przepycha� si� przez t�um przed wej�ciem do Domu na Wzg�rzu. Nawet na granicach wytyczonych przez ochron� stali reporterzy z ma�ymi, czterobarwnymi kamerami zawieszonymi pod balonami z helem. Nie mieli poj�cia, kim jest Hrunkner, widzieli jednak stra�nik�w i kierunek, w kt�rym zmierza.

��Prosz� pana, czy mo�e nam pan powiedzie�

��Czy Zjednoczona Republika Po�udnia zerwie traktaty?�� Ten poci�gn�� za sznurek balonu, �ci�gaj�c kamer� tak, �e zawis�a tu� nad oczami Hrunknera.

Unnerby ostentacyjnie wzruszy� ramionami.

��Sk�d mam wiedzie�? Jestem tylko zwyk�ym sier�antem.�� Rzeczy wi�cie, nadal by� sier�antem, lecz w jego przypadku ranga nie mia�a �ad nego znaczenia. Unnerby by� jedn� z tych tajemniczych postaci bez ran gi i nominalnej w�adzy, kt�re mia�y na swe us�ugi ca�� machin� wojsko wej biurokracji. Jako m�ody cz�owiek styka� si� czasem z takimi lud�mi.

Wydawali mu si� r�wnie odlegli i nieosi�galni jak sam Kr�l. Teraz� teraz by� tak zaj�ty, �e musia� liczy� ka�d� minut� wizyty u przyjaciela, dbaj�c, by odwiedziny nie zaburzy�y napi�tego harmonogramu, od kt�rego mo g�y zale�e� fosy jego kraju.

O�wiadczenie powstrzyma�o reporter�w na tyle skutecznie, �e jego zesp� zd��y� wybiec na g�r� schod�w. Mimo to nie m�g� liczy�, �e o nim zapomn�. Unnerby widzia�, jak reporterzy zn�w gromadz� si� pod schodami. Jutro jego nazwisko znajdzie si� ju� na ich li�cie. Ach, gdzie� te czasy, kiedy wszyscy my�leli, �e Dom na Wzg�rzu jest tylko plac�wk� uniwersytetu. W ostatnich latach nie uda�o si� zachowa� tajemnicy. Prasa uwa�a�a, �e wie teraz wszystko o Sherkanerze.

Za drzwiami z pancernego szk�a nie by�o ju� intruz�w. Nagle zrobi�o si� cicho i zdecydowanie za ciep�o na kurtki i nogawice. Kiedy Unnerby �ci�ga� ubranie, zobaczy� Underhilla i jego robaka przewodnika stoj�cych tu� za rogiem, poza zasi�giem wzroku reporter�w. Dawniej Sherk wyszed�by przed dom, by go przywita�. Nawet kiedy by� u szczytu swej radiowej s�awy, bez wahania wychodzi� na zewn�trz. Teraz jednak to ochrona dyktowa�a mu, co ma robi�.

��Witaj Sherk, przyjecha�em.�� Zawsze przyje�d�am, kiedy mnie wzywasz. Przez dziesi�ciolecia ka�dy nowy pomys� Sherka wydawa� si� bardziej szalony od poprzedniego�� i raz za razem zmienia� �wiat. Powoli jednak zmienia� si� i sam Sherk. Genera� przekaza�a mu pierwsze ostrze�enie, w Calorice, pi�� lat temu. Potem pojawia�y si� plotki. Sherkaner wycofa� si� z aktywnych bada�. Najwyra�niej jego prace nad antygrawitacj� utkn�y w martwym punkcie, a tymczasem Kindred wystrzeliwali kolejne satelity, na mi�o�� Bosk�!

��Dzi�ki, Hrunk.�� U�miechn�� si� szybko, nerwowo.�� Junior powiedzia�a mi, �e b�dziesz w mie�cie i�

��Ma�a Victory? Jest tutaj?

��Tak! Gdzie� w budynku. Spotkasz si� z ni�.�� Sherk poprowadzi� Hrunknera i jego ochroniarzy w g��b korytarza, opowiadaj�c po drodze o Ma�ej Victory i innych dzieciach, o badaniach Jirliba i podstawowym szkoleniu najm�odszej dw�jki. Hrunkner pr�bowa� wyobrazi� sobie, jak teraz wygl�daj�. Min�o siedemna�cie lat od porwania� odk�d po raz ostatni widzia� kobliki.

Tworzyli dziwaczny poch�d zmierzaj�cy w d� holu; robak przewodnik prowadzi� Sherkanera, ten za� Unnerby�ego i jego ochroniarzy. Underhill mia� tendencj� do skr�cania w lewo, Mobiy musia� wi�c stale naprowadza� go na w�a�ciwy kierunek. Boczna dysbadyzja Sherka nie by�a chorob� umys�ow�; podobnie jak dr�enie ko�czyn stanowi�a zaburzenie nerwowe. Spacer w Ciemno�ci uczyni� z niego jeszcze jedn� ofiar� Wielkiej Wojny. Teraz Sherk wygl�da� i m�wi� jak kto� starszy o jedno pokolenie.

Sherkaner zatrzyma� si� przy windzie; Unnerby nie widzia� jej tutaj podczas poprzednich wizyt�

��Patrz teraz, Hrunk� Naci�nij dziewi�tk�, Mobiy.�� Robak wyci� gn�� jedn� ze swych d�ugich, ow�osionych przednich n�g. Przez sekund� trzyma� j� w powietrzu, niezdecydowany, potem wcisn�� guzik z cyfr� �9� przy drzwiach windy.�� M�wi�, �e �adnego robaka nie mo�na nauczy� li czy�. Mobiy i ja pracujemy nad tym.

Hrunkner zostawi� sw� asyst� przy drzwiach, Tylko we dw�jkꠗ w tr�jk�, licz�c Mobiya�� wyjechali na g�r�. Sherkaner wyra�nie si� odpr�y�, dr�enie nieco zel�a�o. Poklepa� Mobiya po grzbiecie, zwalniaj�c nieco smycz.

��To, co chc� ci powiedzie�, musi zosta� tylko mi�dzy nami, sier�ancie.

Unnerby zamieni� si� w s�uch.

��Moi asystenci to ludzie godni zaufania, Sherk. Widzieli rzeczy, kt�rych�

Underhill podni�s� r�k�. Jego oczy b�yszcza�y w �wietle lampy. Te oczy wydawa�y si� pe�ne tego samego geniuszu, kt�ry niegdy� nieustannie zaskakiwa� Hrunka.

��To jest� co� innego. To co�, co chcia�em powiedzie� ci ju� dawno.

Teraz sytuacja jest ju� tak napi�ta�

Winda zwolni�a i zatrzyma�a si�, drzwi rozsun�y si� bezszelestnie.

Sherkaner wywi�z� ich na sam szczyt wzg�rza.

��Mam tu swoje biuro. Kiedy� u�ywa�a go Junior, ale teraz zosta�a powo�ana do wojska i wspania�omy�lnie zgodzi�a si� mi je odst�pi�!

Korytarz znajdowa� si� kiedy� na dworze; Hrunkner pami�ta� go jako �cie�k� z widokiem na ma�y park dla dzieci. Teraz przej�cie okrywa�o grube szk�o, do�� silne, by utrzyma� ci�nienie nawet wtedy, kiedy atmosfera ulegnie zestaleniu.

Zaszumia�y cicho silniki elektryczne, a drzwi rozsun�y si� przed nimi na boki. Sherkaner zaprosi� przyjaciela do �rodka. Z wysokich okien rozci�ga� si� widok na miasto. Ma�a Victory mia�a bardzo przyjemny pok�j, teraz zamieniony w rupieciarni� Sherkanera. W rogu sta� pocisk przerobiony na dom dla lalek i grz�da dla Mobiya. Najwi�cej miejsca zajmowa�y jednak obudowy procesor�w i wysokiej jako�ci monitory. Wy�wietlane na nich obrazy ukazywa�y pejza�e z Mountroyal w kolorach, kt�re Hrunk widzia� dot�d tylko w naturze. A mimo to obrazy te wydawa�y si� surrealistyczne; ocienione le�ne doliny z kraciastymi p�tonami. �nie�na burza i erupcja g�ry lodowej, wszystko w kolorach lawy. To by�o graficzne szale�stwo� g�upia wideomancja. Hrunkner zatrzyma� si� i machn�� na monitory.

��Jestem pod wra�eniem, ale te obrazy chyba nie s� dobrze wykalibrowanc, Sherk.

��Och, s�, i to bardzo dobrze��� Sherk wszed� na grz�d� i patrzy� przez chwil� na obrazy.�� He. Te kolory rzeczywi�cie s� dziwne; po jakim� czasie przestajesz zwraca� na to uwag� Hrunkner, czy nie wydawa�o ci si� nigdy, �e nasze obecne problemy s� powa�niejsze ni� powinny?

��Sk�d mia�bym to wiedzie�? Wszystko jest teraz nowe.�� Unnerby westchn�� ci�ko.�� Tak, wydaje si�, �e ca�y �wiat zmierza prosto do piek�a.

Ta historia z Po�udniem to spe�nienie naszych najgorszych koszmar�w.

Maj� bro� j�drow�, co najmniej dwie�cie g�owic, i systemy naprowadzaj�ce.

Doprowadzili si� do bankructwa, pr�buj�c dotrzyma� kroku bogatszym pa�stwom.

��Doprowadzili si� do bankructwa tylko po to, by zabi� ca�� reszt�?

Trzydzie�ci pi�� lat temu Sherk ogarnia� ca�� sytuacj�, przynajmniej w og�lnym zarysie. Teraz zadawa� g�upie pytania.

��Nie�� odpar� Unnerby, niemal udzielaj�c mu wyk�adu.�� Przynajmniej nie tak to si� zacz�o. Pr�bowali stworzy� przemys�ow� i rolnicz� baz�, kt�ra mog�aby pozosta� aktywna przez ca�� Ciemno��. Nie uda�o im si�.

Maj� jedynie do�� �rodk�w, by utrzyma� kilka miast i jedn� czy dwie dywizje wojska. W tej chwili na Po�udniu jest tak zimno, jak w reszcie �wiata b�dzie dopiero za pi�� lat. Na biegunie po�udniowym ju� powstaj� suche huragany.�� Republika Po�udnia nigdy nie by�a dobrym miejscem do �ycia; jedynie przez kilka lat �rodkowej Jasno�ci panowa�y tam warunki umo�liwiaj�ce upraw� roli. Kontynent ten kry� jednak ogromne z�o�a mineralne. Przez ostatnie pi�� pokole� Po�udniowcy wykorzystywali p�nocne korporacje g�rnicze, z ka�dym cyklem na coraz wi�ksz� skal�.

Lecz podczas tego pokolenia na Po�udniu powsta�o suwerenne pa�stwo, kt�rego w�adcy bardzo obawiali si� P�nocy i nadchodz�cej Ciemno�ci.�� Wydali tyle na pr�by stworzenia elektrowni j�drowych, �e nie maj� nawet zapas�w w swoich otch�aniach.

��A Kindred torpeduje wszelkie pr�by porozumienia.

��Oczywi�cie.�� Pedure by�a geniuszem. Morderstwa, szanta�, umiej�tne podsycanie l�k�w i fobii. Mistrzyni wszelkich odmian z�a. Teraz rz�d Po�udnia uzna�, �e to Akord planuje napa�� na nich podczas Ciemno�ci.

��Dziennikarze maj� racj�, Sherk. Po�udniowcy mog� nas zaatakowa�.

Hrunkner spojrza� poza kolorowe monitory Sherkanera. Rozci�ga� si� st�d widok na ca�e Princeton. Niekt�re budynki�� takie jak Dom na Wzg�rzu�� nadawa�y si� do zamieszkania przez ca�� Ciemno��, nawet wtedy, gdy powietrze ulega�o kondensacji. Mog�y utrzyma� ci�nienie, mia�y te� odpowiednio przygotowane ��cza zasilaj�ce. Wi�kszo�� miasta kry�a si� pod ziemi�. Wymaga�o to pi�tnastu lat budowlanego szale�stwa, ale teraz wszystkie miasta Akord by�y przygotowane do Ciemno�ci, a ich mieszka�cy mogli prowadzi� normalne �ycie. �yli jednak tu� pod powierzchni�; wojna j�drowa zabi�aby wszystkich w ci�gu kilku minut.

Przedsi�biorstwa, w kt�rych tworzeniu mia� sw�j udzia� Hrunkner, czyni�y cuda� A teraz jeste�my nara�eni na kl�sk� bardziej ni� kiedykolwiek. Potrzebowali kolejnych cud�w. Hrunkner i miliony innych zmagali si� z tymi niemo�liwymi do spe�nienia ��daniami. Przez ostatnie trzydzie�ci dni Hrunkner sypia� po trzy godziny na dob�. By spe�ni� pro�b� Underhilla i przyjecha� do� z wizyt�, musia� zrezygnowa� z jednego spotkania i jednej inspekcji. Przyszed�em tu, bo jestem lojalny� czy mo�e mam nadziej�, �eSherk uratuje nas wszystkich?

��Czy nie my�la�e� kiedy�, �e mo�e� �e mo�e kto� inny jest odpowiedzialny za nasze problemy?

��Do diab�a, Sherk, niby kto?

Sherkaner usadowi� si� lepiej na grz�dzie i przyciszonym g�osem powiedzia� szybko:

��Obcy z zewn�trznej przestrzeni. S� tutaj od Nowego S�o�ca. Wi dzieli�my ich w Ciemno�ci, Hrunkner. Te �wiat�a na niebie, pami�tasz?

M�wi� dalej, tonem tak niepodobnym do tonu Underhilla z dawnych czas�w. Underhill sprzed lat przedstawia� swe teorie z przebieg�� lub wyzywaj�c� min�. Teraz m�wi� w po�piechu, jakby ba� si�, �e kto� go powstrzyma� albo mu zaprzeczy? Ten Underhill m�wi� jak cz�owiek� zdesperowany, chwytaj�cy si� fantazji.

Po chwili Sherk zrozumia�, �e straci� swoj� publiczno��.

��Nie wierzysz mi, prawda, Hrunk?

Hrunkner skuli� si� na swojej grz�dzie. Jakie �rodki utopiono ju� w tej straszliwej bzdurze? Istnienie innych �wiat�w�� �ycia na innych �wiatach�� by�o jednym z najstarszych, najbardziej szalonych pomys��w Underhilla.

Teraz, po latach milczenia, zn�w do niego wraca�. Hrunk zna� dobrze genera� Smith, wiedzia�, �e zareagowa�aby na te opowie�ci podobnie jak on.

�wiat sta� na kraw�dzi katastrofy. Nie by�o czasu ani miejsca na spe�nianie zachcianek biednego Sherkanera. Z pewno�ci� genera� nie pozwala�a, by zawraca� jej g�ow� g�upstwami.

��To jak wideomancja, prawda, Sherk?�� Przez ca�e �ycie czyni�e� cuda. Teraz potrzebujesz ich bardziej ni� kiedykolwiek. A jedyne, co ci zosta�o,to zabobony.

��Nie, nie, Hrunk. Wideomancja to tylko �rodek, przykrywka, by obcy si� nie zorientowali. Poka�� ci co�!�� R�ce Sherkanera uderza�y w klawiatur�. Obrazy na monitorach zadr�a�y, zacz�y zmienia� si� kolory. Na jednym z krajobraz�w zima zast�powa�a powoli lato.�� To zajmie tylko chwil�.�� Underhill przechyli� g�ow� w stron� male�kich monitor�w, niewidocznych dla Hrunknera. Jego r�ce stuka�y niecierpliwie w klawiatur�.�� Ty bardziej ni� ktokolwiek zas�ugujesz, by o tym wiedzie�, Hrunk. Zrobi�e� dla nas tak wiele�� m�g�by� zrobi� znacznie wi�cej, gdyby�my ci� wcze�niej wtajemniczyli. Ale genera��

Obraz na monitorze zmienia� si� coraz szybciej, pejza� znikn�� w chaosie barw. Min�o kilka sekund.

Nagle Sherkaner wyda� z siebie okrzyk zdumienia i rozczarowania.

Obraz widoczny na monitorze by� rozpoznawalny, cho� obejmowa� mniejsze pasmo ni� poprzednio. Wygl�da�o to na standardowy o�miobarwny strumie� wideo. Mieli przed sob� widok z kamery umieszczonej w biurze Victory Smith w Dow�dztwie L�dowym. Po sekundzie mogli si� przekona�, �e cho� nie najlepszej jako�ci, by� to ca�kiem rzeczywisty obraz; genera� Smith patrzy�a na nich zza swojego biurka. Wok� niej pi�trzy�y si� papiery. Gestem wyprosi�a z pokoju swego asystenta i ponownie spojrza�a na Underhilla i Unnerby�ego.

��Sherkaner� przyprowadzi�e� Hrunknera Unnerby�ego do swojej pracowni.�� M�wi�a ostrym, gniewnym g�osem.

��Tak, ja�

��My�la�am, �e ju� o tym rozmawiali�my, Sherkaner. Mo�esz bawi� si� swoimi zabawkami, ile tylko chcesz, ale nie przeszkadzaj ludziom, kt�rzy maj� prawdziw� prac� do wykonania.

Hrunkner nigdy nie s�ysza�, by genera� u�ywa�a takiego tonu w rozmowie z Underhillem. Odda�by wszystko, byle nie by� �wiadkiem tej roznfowy.

Underhill jakby nie wiedzia�, co ze sob� zrobi�. Kr�ci� si� na grz�dzie, sk�ada� r�ce w b�agalnym ge�cie. Wreszcie wyj�ka�:

��Tak, kochanie.

Genera� Smith skin�a g�ow� i zwr�ci�a si� do Hrunknera.

��Przepraszam za k�opot, sier�ancie. Je�li potrzebuje pan transportu�

��Dzi�kuj�, pani genera�, niewykluczone, �e b�d� musia� skorzysta� z tej propozycji. Skontaktuj� si� z lotniskiem i oddzwoni� do pani.

��Dobrze.�� Obraz z Dow�dztwa L�dowego znikn��.

Sherkaner pochyli� g�ow� i opar� j� na konsoli. R�ce i nogi trzyma� nieruchomo przyci�gni�te do siebie. Robak przysun�� si� bli�ej, tr�ci� go pytaj�co.

Unnerby podszed� do niego.

��Sherk?�� spyta� cicho.�� Wszystko w porz�dku? Underhill milcza� przez chwil�. Potem podni�s� g�ow�.

��Nic mi nie b�dzie. Przepraszam, Hrunk.

��Ja� um, Sherk� musz� ju� i��. Mam wa�ne spotkanie��� Nie by �o to do ko�ca prawd�. Tak czy inaczej nie zd��y�by ani na spotkanie, ani na inspekcj�. Prawda przedstawia�a si� tak, �e mia� wiele innych wa� nych spraw do za�atwienia. Dzi�ki pomocy Smith by� mo�e uda mu si� wydosta� z Princeton do�� szybko, by nadgoni� harmonogram.

Underhill zszed� niezdarnie ze swojej grz�dy i pozwoli�, by Mobiy prowadzi� go za sier�antem. Kiedy rozsun�y si� przed nimi drzwi, Sherkaner wyci�gn�� r�k� i lekko poci�gn�� Hrunknera za r�kaw. Zn�w jakie�bzdury?

��Nigdy si� nie poddawaj, Hrunk. Zawsze jest jakie� wyj�cie, jak dawniej. Zobaczysz.

Unnerby skin�� g�ow�, wymamrota� jakie� przeprosiny i uciek� z pokoju. Kiedy szed� oszklonym korytarzem w stron� windy, Sherkaner sta� z Mobiyem przy wej�ciu do swej pracowni. Dawniej odprowadzi�by go na d�, do samego wyj�cia. Teraz jednak jakby zrozumia�, �e co� si� mi�dzy nimi zmieni�o. Kiedy zamyka�y si� drzwi windy, Unnerby widzia�, jak jego stary przyjaciel u�miecha si� do� nie�mia�o.

Potem znikn�� mu z oczu, a winda ruszy�a w d�. Unnerby podda� si� na moment smutkowi i w�ciek�o�ci. Zabawne, jak cz�sto te dwa uczucia ��cz� si� ze sob�. S�ysza� r�ne plotki o Sherkanerze, wola� im jednak nie dowierza�. Podobnie jak Sherkaner chcia�, by pewne rzeczy by�y prawd� i ignorowa� objawy �wiadcz�ce o czym� przeciwnym. W odr�nieniu od 4Sherka Hrunkner Unnerby nie umia� ignorowa� ich obecnej sytuacji. Tak wi�c ten najgorszy kryzys trzeba b�dzie rozwi�za� bez Sherkanera Underhilla�

Unnerby pr�bowa� uciec my�lami od Sherkanera. Mia� nadziej�, �e nadejdzie jeszcze chwila, kiedy wspomni lepsze czasy, a nie to popo�udnie.

Na razie� gdyby wylecia� wkr�tce z Princeton, zd��y�by jeszcze spotka� si� w Dow�dztwie L�dowym ze swoimi zast�pcami.

Na poziomie starego parku koblik�w winda zwolni�a. Unnerby my�la�, �e to prywatna winda Sherkanera. Kto to m�g� by�?

Drzwi rozsun�y si� powoli�

��No prosz�! Sier�ant Unnerby! Mog� si� do pana przy��czy�?

M�oda porucznik, ubrana w kwatermistrzowski kombinezon. Victory Smith m�odsza o kilkadziesi�t lat. Roztacza�a wok� siebie t� sam� radosn� aur�, jej ruchy mia�y w sobie ten sam wdzi�k. Przez moment Unnerby wpatrywa� si� w os�upieniu w ducha za drzwiami.

Zjawa wkroczy�a do windy, a Unnerby odruchowo cofn�� si� o krok, wci�� zszokowany. Potem m�oda kobieta jakby zapomnia�a na moment o wojskowej postawie. Pochyli�a nie�mia�o g�ow�.

��Wujku Hrunk, nie poznajesz mnie? To ja, Viki, jestem tylko tro ch� starsza.

Oczywi�cie. Unnerby roze�mia� si� s�abo.

��Ja� ju� nigdy nie nazw� ci� Ma�� Victory.

Viki obj�a go czule dwoma r�kami.

��Nie. Tobie wolno. Co� mi si� zdaje, �e nigdy nie b�d� wydawa� ci rozkaz�w. Tata m�wi�, �e wpadniesz dzi� do nas� Widzia�e� si� z nim?

Masz chwil�, �eby ze mn� porozmawia�?

Winda zwalnia�a przed przystankiem na poziomie foyer.

��Owszem� widzia�em si� z nim. S�uchaj, troch� si� spiesz�, musz� by� jak najszybciej w Dow�dztwie L�dowym.�� Po tym, co us�ysza� na g�rze, po prostu nie wiedzia�, co m�g�by powiedzie� Viki.

��Nie szkodzi. Ja te� jestem do ty�u z czasem. Pojedziemy razem na lotnisko.�� U�miechn�a si� szelmowsko.�� Z podw�jna ochron�, oczywi�cie.

Porucznicy zarz�dzaj� czasem ochron�, ale rzadko bywaj� jej obiektem. Grupa M�odej Victory by�a mniej liczna, lecz�� s�dz�c po wygl�dzie�� co najmniej r�wnie kompetentna. Kilku stra�nik�w wygl�da�o na zaprawionych w boju weteran�w. Facet na najwy�szej grz�dzie za kierowc� by� jednym z najwi�kszych �o�nierzy, jakich Unnerby kiedykolwiek widzia�. Gdy weszli do samochodu, przywita� Unnerby�ego przyjaznym machni�ciem r�ki, zupe�nie niepodobnym do wojskowego salutu. Ha! To by� Brent!

��Wi�c co tata mia� do powiedzenia?�� Ton pytania by� swobodny, Unnerby wyczu� w nim jednak pewien niepok�j. Viki nie by�a doskona�ym, nieprzeniknionym oficerem wywiadu. Uzna�by to mo�e za wad�, gdyby nie zna� jej od czas�w, kiedy mia�a jeszcze niemowl�ce oczy. Tym trudniej przysz�o mu wyzna� prawd�.

��Musisz to wiedzie�, Viki. On nie jest ju� sob�. M�wi tylko o przy byszach z kosmosu i wideomancji. Dopiero genera� kaza�a mu si� zamk n��.

M�oda Victory milcza�a, lecz jej ramiona �ci�gn�y si� w gniewnym grymasie. Przez moment my�la�, �e jest z�a na niego. Potem us�ysza� jednak, jak mruczy cicho:

��Stary uparciuch.�� Westchn�a ci�ko i przez chwil� jechali w mil czeniu.

Ruch na powierzchni by� niewielki, przewa�a�y samochody kober�w podr�uj�cych pomi�dzy poszczeg�lnymi dzielnicami. �wiat�a latarni rozsiewa�y doko�a kr�gi b��kitu, odbija�y si� od szronu pokrywaj�cego rynny i �ciany budynk�w. Blask z wn�trza budynk�w prze�wieca� przez szron, przybieraj �c zielony odcie� tam, gdzie do lodu przylgn�y p�atki �nie�nego mchu. Kryszta�owe robaki rozros�y si� w milionach na �cianach, ich korzenie bez ustanku szuka�y cho� odrobiny ciep�a. Tutaj, w Princeton, �wiat przyrody m�g� przetrwa� niemal do g��bokiej Ciemno�ci. Miasto ci�gn�ce si� doko�a i pod spodem by�o �ywe i ciep�e. Za tymi �cianami i pod powierzchni� wszystko toczy�o si� intensywnjej ni� kiedykolwiek w historii Princeton. Nowe budynki dzielnicy handlowej rozsiewa�y blask z dziesi�tek tysi�cy okien, jakby pyszni�c si� swoj� moc�, k�ad�c pasy �wiat�a na starszych konstrukcjach� I nawet stosunkowo niewielki atak atomowy zabi�by tu wszystkich.

Viki dotkn�a jego ramienia.

��Przepraszam� za tat�.

Ona z pewno�ci� wiedzia�a lepiej, jak nisko upad� Sherkaner.

��Jak d�ugo ju� w tym siedzi? Pami�tam, jak zastanawia� si� kiedy� nad istnieniem obcych istot w kosmosie, ale nigdy nie zajmowa� si� tym powa�nie.

Viki wzruszy�a ramionami. Najwyra�niej wola�aby nie odpowiada� na to pytanie.

���Zacz�� bawi� si� w wideomancj� po porwaniu.

Ju� wtedy? Potem przypomnia� sobie rozpacz Sherkanera, kiedy ten zrozumia�, �e ca�a jego wiedza i pomys�owo�� nie mog� uratowa� dzieci.

Rozpacz zasia�a w nim ziarno szale�stwa.

��Dobrze, Viki. Twoja mama ma racj�. Najwa�niejsze, �eby te bzdu ry nikomu nie przeszkadza�y. Tw�j ojciec cieszy si� mi�o�ci� i podziwem wielu ludzi��� ��cznie ze mn�, mimo wszystko.�� Nikt w to nie uwierzy, ale obawiam si�, �e znajdzie si� wielu ch�tnych, kt�rzy b�d� pr�bowali mu pom�c przesun�� �rodki, wykona� zaproponowane eksperymenty. Nie mo �emy sobie na to pozwoli�, nie teraz.

��Oczywi�cie.�� Viki zawaha�a si� jednak na moment, wyprostowa�a 4czubki r�k. Gdyby Unnerby nie znal jej jako dziecka, z pewno�ci� by tego nie zauwa�y�. Nie m�wi�a mu wszystkiego i czu�a si� zak�opotana tym oszustwem. Ma�a Victory by�a �wietn� k�amczucha, nie lubi�a jednak robi� tego, gdy czu�a si� winna.

��Genera� spe�nia jego zachcianki, prawda? Nawet teraz.

���Pos�uchaj, to nic wielkiego. Kilka monitor�w, kilka procesor�w.

��Przetwarzaj�cych co? Bzdurne obliczenia Sherka? Mo�e to nie mia�o znaczenia, mo�e genera� chcia�a w ten spos�b zaj�� czym� swego m�a i nie pozwoli�, by przeszkadza� przy realizacji wa�niejszych projekt�w.

Niech B�g ma w swojej opiece t� biedn� kobiet�. Victory Smith i Underhill tworzyli jedn� ca�o��; trac�c go, genera� traci�a cz�� swojej duszy.

��Rozumiem.�� Cho�by Sherk wydawa� na swoje fanaberie grube pieni�dze, Hrunkner Unnerby i tak nie m�g�by nic na to poradzi�. Spojrza� na mundur M�odej Victory. Plakietka z nazwiskiem znajdowa�a si� po drugiej stronie ko�nierza Viki, poza zasi�giem jego wzroku. Nazywa�a si� yictory Smith (ha, ciekawe, jak reagowaliby na to jej prze�o�eni!), Victory Underhill czy jak?

��No wi�c, poruczniku, jak ci si� wiedzie w wojsku?

Viki u�miechn�a si� zadowolona ze zmiany tematu.

��To wielkie wyzwanie, sier�ancie. Prawd� m�wi�c, nigdy nie czu�am si� lepiej. Szkolenie podstawowe by�o� hm, dobrze wiesz, jak to wygl�da. Prawd� m�wi�c, to w�a�nie sier�anci czyni� z tego tak �czaruj�ce� do�wiadczenie. Ale ja mia�am pewn� przewag� nad innymi; kiedy przechodzi�am przez szkolenie podstawowe, prawie wszyscy rekruci byli z fazy, o wiele starsi ode mnie. Cha, cha. Nie mia�am wi�kszych problem�w, �eby wypa�� dobrze w por�wnaniu z nimi. Teraz� c�, widzisz, �e to nie wygl�da jak pierwsza plac�wka przeci�tnego m�odego oficera.�� Ogarn�a gestem samoch�d i ochroniarzy wok� nich.�� Brent jest teraz starszym sier�antem, pracujemy razem. Rhapsa i Ma�y Hrunk p�jd� do szko�y oficerskiej, ale najpierw musz� przej�� szkolenie. Mo�e spotkamy si� z nimi na lotnisku.

��Wszyscy pracujecie razem?�� Unnerby stara� si� ukry� zdumienie.

��Tak. Jeste�my zespo�em. Kiedy genera� potrzebuje szybkiej inspekcji i absolutnego zaufania, wysy�a nasz� czw�rk�.�� Wszystkie dzieci pricz Jirliba. Na moment ta wiadomo�� pog��bi�a jeszcze bardziej depresj� Unnerby�ego. Zastanawia� si�, co my�l� sobie ludzie z otoczenia genera�, kiedy widz� grup� jej dzieci grzebi�cych w �ci�le tajnych dokumentach. Ale�

Hrunkner Unnerby tak�e zajmowa� si� kiedy� wywiadem. Stary Strut Greenval r�wnie� kierowa� si� w�asnymi zasadami. Kr�l obdarza� szefa wywiadu specjalnymi prerogatywami. Wielu ludzi ze �redniego szczebla wywiadu uwa�a�o to tylko za g�upi� tradycj�, je�li jednak Victory Smith uzna�a, �e potrzebuje zespo�u inspekcyjnego z w�asnej rodziny, to mo�e rzeczywi�cie by�o to najlepsze rozwi�zanie.

Na lotnisku Princeton panowa� chaos. Obs�uga musia�a radzi� sobie z niesamowit� liczb� lot�w, rejsowych i czarterowanych, dr��ono nowe sekcje lotniska. Genera� Smith by�a jednak ponad tym; na Unnerby�ego czeka� ju� odrzutowiec gotowy do lotu. Samochody Viki przepuszczono natychmiast do wojskowej cz�ci lotniska. Jechali ostro�nie po wyznaczonych pasach, pod skrzyd�ami ko�uj�cych samolot�w. Niekt�re pasy by�y rozdarte pracami budowlanymi, co kilkaset st�p otwiera� si� w ziemi ogromny d�. Do ko�ca roku obs�uga lotniska mia�a przeprowadza� wszystkie operacje w�a�nie spod ziemi. Za jaki� czas te urz�dzenia mia�y tak�e s�u�y� pojazdom lataj�cym nowego typu, przystosowanym do braku powietrza i ekstremalnego zimna.

Viki wysadzi�a go przy odrzutowcu. Nie powiedzia�a, dok�d wybiera si� tego wieczora. Unnerby przyj�� to z zadowoleniem. Cho� jej obecna sytuacja by�a naprawd� bardzo dziwna, Viki przynajmniej wiedzia�a, jak dochowa� tajemnicy s�u�bowej.

Wysz�a za nim na zewn�trz. Nie wia� wiatr, tote� Hrunkner zaryzykowa� spacer bez ogrzewacza powietrza. Ka�dy oddech pali� go �ywym ogniem. By�o tak zimno, �e widzia� ob�oczki szronu otaczaj�ce ods�oni�te stawy r�k.

Mo�e Viki by�a zbyt m�oda i zbyt jsilna, by to zauwa�y�. Odprowadzi�a go pod same drzwi samolotu, m�wi�c bez ustanku. Gdyby nie wszystkie z�e znaki zwi�zane z t� wizyt�, spotkanie z Viki by�oby ogromn�, niczym niezm�con� rado�ci�. Cho� urodzona poza faz� wyros�a na prawdziw� pi�kno��, cudown� inkarnacje swej matki�� przy czym twarda natura Smith zosta�a z�agodzona w niej przez najlepsze cechy Sherkanera. Do diab�a, mo�e by�o tak w�a�nie dlatego, �e urodzi�a si� poza faz�! Pora�ony t� my�l�, omal nie zatrzyma� si� na �rodku pasa startowego. Ale� tak, ca�e �ycie Viki toczy�o si� jakby z boku, pozwala�o jej spojrze� na r�ne sprawy z nowej perspektywy. To dziwne, ale patrz�c na ni�, jakby mniej obawia� si� o przysz�o��.

Viki odst�pi�a na bok, kiedy dotarli do os�ony przy jego odrzutowcu.

Wyprostowa�a si� i odda�a mu prawdziwy �o�nierski salut. Unnerby zrobi� to samo. I wtedy zobaczy� plakietk� z jej nazwiskiem.

��C� za interesuj�ce nazwisko, poruczniku. Nie nazwa profesji, nie jaka� zapomniana otch�a�. Gdzie�?

��C�, nazwisko mojej matki jest a� nazbyt popularne. Nikt te� nie wie, z kt�rych Underhill�w pochodzi m�j tata. Ale sp�jrz za siebie��� Wskaza�a na jakie� miejsce.

Za nimi ci�gn�o si� lotnisko, setki jard�w p�askiej powierzchni poznaczonej pracami budowlanymi. Viki wskazywa�a jednak wy�ej, ponad nadrzeczn� r�wnin�. Wzd�u� horyzontu ci�gn�y si� �wiat�a Princeton, od b�yszcz�cych wie� do podmiejskich wzg�rz.

��Jakie� pi�� stopni na prawo od wie�y radiowej. Wida� to nawet st�d.�� Wskazywa�a dom Underhilla. By� to najja�niejszy punkt w tym 4kierunku, wie�a �wiat�a we wszystkich barwach, jakie mog�y wytworzy� wsp�czesne lampy fluorescencyjne.

��Tata dobrze zaprojektowa� nasz dom. Nie musieli�my dokonywa� prawie �adnych przer�bek. Nawet kiedy zamarznie powietrze, jego �wia t�o nadal b�dzie tam, na wzg�rza. Wiesz, co m�wi tata; mo�emy i�� w d�, coraz g��biej� albo sta� na wysokich miejscach i si�ga� dalej. Ciesz� si�, �e w�a�nie tam dorasta�am, i chc�, by to miejsce by�o moim nazwi skiem.�� Podnios�a plakietk� tak, by ta b�yszcza�a w �wiat�ach samolotu.

PORUCZNIK VICTORY LIGHTHILL. Lighthill, wzg�rze �wiat�a.

��Nie martw si�, sier�ancie. To, co rozpocz�li�cie z tat� i mam�, b�dzie trwa� jeszcze przez d�ugi czas.

Belga Undendlle mia�a ju� do�� Dow�dztwa L�dowego. Sp�dza�a tutaj co najmniej dziesi�� procent swego czasu, a sp�dza�aby znacznie wi�cej, gdyby nie korzysta�a cz�sto z systemu tele��czno�ci. Pu�kownik Underville by�a szefow� wywiadu wewn�trznego od 60//15, ponad po�ow� minionej Jasno�ci. Truizmem�� przynajmniej w obecnych czasach�� by�o twierdzenie, �e koniec Jasno�ci jest pocz�tkiem najkrwawszych wojen. Spodziewa�a si�, �e b�dzie ci�ko, nie przypuszcza�a jednak, �e a� tak.

Undendlle przysz�a na spotkanie sztabu wcze�niej ni� zwykle. Denerwowa�a si� tym, co musia�a zrobi�; nie mia�a zamiaru z�o�ci� szefowej, ale tak w�a�nie wygl�da�a jej petycja. Rachner Thract by� ju� na miejscu, przygotowywa� w�asne wyst�pienie. Na �cianie za jego grz�d� widnia�y ziarniste zdj�cia satelitarne w dziesi�ciu kolorach. Najwyra�niej znalaz� kolejne wyrzutnie Po�udniowc�w�� kolejne dowody pomocy Kindred dla �potencjalnych ofiar zdrady Akord�. Thract skin�� uprzejmie g�ow�, kiedy Belga i jej asystenci zaj�li miejsca. Pomi�dzy wywiadem zewn�trznym i wewn�trznym zawsze dochodzi�o do jakich� tar�. Ci z zewn�trznego dzia�ali wed�ug zasad, kt�re w wywiadzie wewn�trznym by�y nie do przyj�cia, zawsze jednak znale�li jak�� wym�wk�, by wkr�ci� si� tam, gdzie nikt ich nie potrzebowa�. Przez kilka ostatnich lat stosunki mi�dzy Thract i Underville by�y wyj�tkowo napi�te. Odk�d jednak Thract pokpi� spraw� w Republice Po�udnia, sta� si� znacznie elastyczniejszy. Koniec �wiata mo�e mie� swoje zalety, pomy�la�a Belga cierpko.

Underville przejrza�a program spotkania. Bo�e, zn�w te g�upoty.

A mo�e nie.

��Co my�lisz o tych tajemniczych satelitach, Rachner?�� Nie zamie rza�a wcale rozpoczyna� w ten spos�b k��tni; Thract nie powinien mie� k�opot�w, gdy chodzi�o o obron� powietrzn�.

Thract uni�s� r�ce w bezradnym ge�cie.

��Po ca�ym tym zamieszaniu Obrona Powietrzna przyznaje si� tylko do trzech obserwacji. Obserwacje, niech mnie� Nawet teraz, kiedy wie my ju�, jak Kindred wykorzystuje antygrawitacj�, oni nadal nie potrafi� ich namierzy�. Teraz dyrektor Obrony Powietrznej twierdzi, �e Kindred ma jak�� wyrzutni�, o kt�rej nie wiemy. Szefowa ka�e mi j� teraz znale��

Cholera!�� Undendlle nie wiedzia�a, czy by�o to kr�tkie podsumowanie je go wypowiedzi, czy te� zauwa�y� co� irytuj�cego w swoich notatkach. Tak czy inaczej, Thract nie mia� ju� nic wi�cej do powiedzenia.

Do sali wchodzili ju� kolejni cz�onkowie sztabu; dyrektor Obrony Powietrznej, Dugway (usiad� jak najdalej od Rachnera Thracta), dyrektor Ofensywy Rakietowej, dyrektor ds. Kontakt�w ze Spo�ecze�stwem. Potem wesz�a sama szefowa, za ni� za� kr�lewska minister finans�w.

Genera� Smith przywo�a�a wszystkich do porz�dku i powita�a oficjalnie minister finans�w. Teoretycznie minister Nizhnimor by�a jej jedynym zwierzchnikiem pr�cz samego Kr�la. W rzeczywisto�ci Aberdon Nizhnimor od dawna bardzo si� przyja�ni�a z genera� Smith.

Pierwszym punktem zebrania by�y satelity, przy czym wszystko potoczy�o si� zgodnie z oczekiwaniami Thracta. Obrona Powietrzna zbada�a dok�adniej dane z trzech obserwacji. Analizy komputerowe Dugwaya potwierdzi�y, �e by�y to pojazdy Kindred, satelity rozpoznawcze albo nawet testy antygrawitacyjnych pocisk�w manewruj�cych. Tak czy inaczej �adnego z nich nie zaobserwowano powt�rnie. I �aden nie zosta� wystrzelony ze znanych wywiadowi wyrzutni Kindred. Dyrektor Obrony Powietrznej domaga� si� stanowczo dok�adnego rozpoznania naziemnego na terytorium Kindred. Je�li nieprzyjaciel ma ruchome wyrzutnie, powinni jak najszybciej si� o nich dowiedzie�. Underville obawia�a si�, �e Thract wybuchnie, s�ysz�c te niewybredne aluzje do kompetencji jego s�u�b, lecz pu�kownik z zaskakuj�cym spokojem przyj�� sarkazm dyrektora i nowe rozkazy genera� Smith. Thract wiedzia�, �e jest to najmniejszy z jego problem�w; prawdziwy k�opot sprawi ostatni punkt dzisiejszego programu.

Nast�pny g�os zabra� dyrektor ds. Kontakt�w ze Spo�ecze�stwem.

��Przykro mi, ale nie damy rady przeprowadzi� teraz Plebiscytu Wo jennego, a tym bardziej go wygra�. Ludzie s� bardziej przera�eni ni� kie dykolwiek, ale po prostu nie mamy na to czasu.�� Belga skin�a g�ow�.

Nie potrzebowa�a jakiego� m�drali, �eby to wiedzie�. Sam w sobie, rz�d Kr�la by� do�� autokratycznym cia�em. Lecz przez ostatnie dziewi�tna �cie pokole�, od czasu konwencji Akord, jego w�adza cywilna zosta�a straszliwie ograniczona. Korona zachowa�a wy��czne prawo w�asno�ci do swych dziedzicznych posiad�o�ci, takich jak Dow�dztwo L�dowe, mia�a te� ograniczone prawo do nak�adania podatk�w, straci�a jednak wy��cz ne prawo do drukowania pieni�dzy czy te� do wcielania swych poddanych do s�u�by wojskowej. W czasie pokoju Przymierze dzia�a�o wystarczaj�co skutecznie. S�dy finansowane by�y z systemu op�at, lokalne si�y policyj ne wiedzia�y, �e nie mog� by� zbyt pob�a�liwe, je�li chc� zachowa� jak�kolwiek prawdziw� w�adz�. W czasie wojny� c�, w�a�nie tego mia� dotyczy� Plebiscyt�� chodzi�o o zawieszenie Przymierza na pewien okres. Rozwi�zanie takie okaza�o si� skuteczne podczas Wielkiej Wojny. Tym razem wszystko dzia�o si� tak szybko, �e sama dyskusja nad Plebiscytem mog�a przyspieszy� wybuch wojny. A konflikt j�drowy trwa�by zapewne nie d�u�ej ni� jeden dzie�.

Genera� Smith cierpliwie wys�ucha�a tych komuna��w. Potem przysz�a kolej na sprawy wewn�trzne. Belga zda�a kr�tkie sprawozdanie z obecnych zagro�e� w kraju. Wszystkie w pewnym stopniu kontrolowano. Najwi�cej k�opot�w mog�y im sprawi� mniejszo�ci, kt�re nie mog�y pogodzi� si� z rozwojem techniki i zmian� sposobu �ycia. Niekt�rzy z tradycjonalist�w na szcz�cie nie stanowili ju� zagro�enia, zahibernowani we w�asnych otch�aniach. Inni zakopali si� w g��bokich kryj�wkach, wcale jednak nie zamierzali tam spa�; ci w�a�nie niepokoili wywiad wewn�trzny.

Przedsi�biorstwa budowlane zarz�dzane przez Hrunknera Unnerby�ego zdzia�a�y nowe cuda. Nawet najstarsze miasta na p�nocnym wschodzie mia�y ju� energi� z elektrowni atomowych i�� co r�wnie wa�ne�� os�oni�t�, przystosowan� do �ycia przestrze�.

��Ale oczywi�cie tylko niewiele tych miejsc jest opancerzonych. Na wet lekkie uderzenie atomowe zabi�oby wi�kszo�� tych ludzi, reszta za� nie mia�aby �rodk�w do przeprowadzenia skutecznej hibernacji.�� Lwia cz�� tych �rodk�w zosta�a wykorzystana do budowy elektrowni i pod ziemnych farm.

Genera� Smith zwr�ci�a si� do pozosta�ych:

��Jakie� uwagi?

Dyrektor ds. Kontakt�w ze Spo�ecze�stwem zaproponowa� wykup udzia��w w przedsi�biorstwach zabezpieczonych przed uderzeniem j�drowym; planowa� ju� �ycie po ko�cu �wiata, chciwy cwaniaczek. Szefowa skin�a tylko g�ow� i zaproponowa�a, by Belga z cwaniaczkiem zbadali bli�ej ten problem. Potem skre�li�a z programu zebrania raport wywiadu wewn�trznego, uznaj�c t� spraw� za zamkni�t�.

��Pani genera�?�� Belga Underville podnios�a r�k�.�� Chcia�abym poruszy� jeszcze jedn� spraw�.

��Oczywi�cie, prosz�.

Underville otar�a nerwowo usta. Teraz nie mog�a si� ju� wycofa�.

Cholera. Gdyby tylko nie by�o tu ministra finans�w.

��Ja� pani genera�, do tej pory by�a pani bardzo, hm, wspania�omy�l na w zarz�dzaniu podrz�dnymi operacjami. Pani zleca nam zadanie i po zwala je wykonywa�. By�am pani za to bardzo wdzi�czna. Ostatnio jednak i�� jak przypuszczam�� cz�sto bez pani wiedzy ludzie z pani wewn�trznych s�u�b sk�adaj� niezapowiedziane wizyty��� nocne najazdy, tak nale�a�o by to nazwa栗 �w plac�wkach podleg�ych mojemu dow�dztwu.

Genera� Smith skin�a g�ow�.

��Zesp� Lighthill.

��Tak jest, pani genera�.�� Twoje w�asne dzieci. Rz�dz� si�, jakby by�yinspektorami samego Kr�la. Mia�y mn�stwo szalonych, irracjonalnych wymaga�, likwidowa�y dobre projekty, wyrzuca�y niekt�rych spo�r�d jej najlepszych ludzi. To w�a�nie, bardziej ni� cokolwiek innego, kaza�o Beldze przypuszcza�, �e szalony m�� szefowej nadal ma na ni� du�y wp�yw. Belga przysiad�a ni�ej na swojej grz�dzie. Nie musia�a m�wi� ju� nic wi�cej.

Victory Smith zna�a j� do�� dobrze, by zrozumie�, �e jest zirytowana.

��Czy porucznik Lighthill znalaz�a podczas tych wizyt co� istotnego?

��W jednym przypadku.�� Jeden do�� powa�ny problem, na kt�ry Belga z pewno�ci� natrafi�aby sama w ci�gu najbli�szych dziesi�ciu dni.

Widzia�a, �e wi�kszo�� zgromadzonych przy stole ludzi jest zaskoczonych jej skarg�. Dwoje skin�o lekko w jej stron�. Thract nerwowo wystukiwa� na stole jaki� szalony rytm; wydawa�o si�, �e zaraz sprowokuje k��tni�. Nikt nie dziwi� si� temu, �e to w�a�nie jego s�u�by sta�y si� celem dzia�a� nepotycznej za�ogi Smith, ale na mi�o�� Bosk�, niech trzyma g�b� na k��dk�. Thract ju� mia� tak kiepskie notowania, �e jego wsparcie tylko pogorszy�oby jej sytuacj�.

Szefowa przechyli�a lekko g�ow�, milcza�a uprzejmie przez chwil�, czekaj�c na komentarze innych. Wreszcie przem�wi�a:

��Pu�kowniku Underville, rozumiem, �e pani ludzie mog� czu� si� ura�eni. Znajdujemy si� jednak w bardzo trudnej sytuacji,*nacznie trud niejszej ni� otwarta wojna. Potrzebuj� specjalnych asystent�w, ludzi, kt� rzy mog� dzia�a� bardzo szybka i z kt�rymi doskonale si� rozumiem. Ze sp� Lighthill dzia�a bezpo�rednio dla mnie. Prosz� da� mi zna�, je�li ich zachowanie przekroczy ustalone normy, lecz prosz� tak�e, by szanowa� nadane im przeze mnie uprawnienia.�� Wydawa�o si�, �e m�wi ze szcze rym �alem, ale jej s�owa by�y jednoznaczne; Smith zmienia�a ustalone od dziesi�cioleci sposoby post�powania. Belga mia�a wra�enie, �e szefowa wie o wszystkich post�pkach jej koblik�w.

Do tej pory minister finans�w wygl�da�a na znudzon�. Nizhnimor by�a bohaterk� wojenn�; sz�a przez Ciemno�� ze Sherkanerem Underhillem.

Patrz�c na ni�, mo�na by�o �atwo o tym zapomnie�; Aberdon Nizhnimor przez wszystkie dekady tego pokolenia wspina�a si� po szczeblach dworskiej kariery, jako polityk i jako arbiter. Ubiera�a si� i porusza�a jak stara idiotka; Nizhnimor wygl�da�a jak gazetowa karykatura ministra finans�w. Wielka, chuda, s�abowita. Teraz pochyli�a si� do przodu. Jej dychawiczny g�os wydawa� si� r�wnie nieszkodliwy jak ona.

��Obawiam si�, �e ta sprawa wykracza nieco poza moje kompetencje, ale mam pewn� rad�. Cho� nie mo�emy przeprowadzi� Plebiscytu, prak tycznie jeste�my ju� w stanie wojny. Normalne schematy dzia�a� admini stracyjnych zostaj� zawieszone. Ze wzgl�du na t� niezwyk�� sytuacj� po winni�cie pa�stwo zdawa� sobie spraw�, �e zar�wno ja, jak i�� co wa�niej sze�� Kr�l darzymy genera� Smith pe�nym zaufaniem. Wszyscy wiecie, �e 4szef wywiadu ma specjalne prerogatywy. Panie i panowie, to nie jest jaka� niemodna, przebrzmia�a tradycja. To przemy�lana, rozwa�na polityka Kr�la i wszyscy pa�stwo musicie j� zaakceptowa�.

Ha. Mia�a swoj� �s�abowit�� minister finans�w. Wszyscy zgromadzeni wok� sto�u kiwali powa�nie g�owami. Nikt�� a szczeg�lnie Belga Underville�� nie mia� ju� nic do dodania. W pewien spos�b Belga poczu�a si� lepiej, otrzymawszy tak radykaln� i jednoznaczn� odpowied�. By� mo�e wszyscy zmierzali prosto do piek�a, ale ona nie musia�a si� martwi� tym, kto siedzi na grz�dzie kierowcy.

Po chwili genera� Smith wr�ci�a do porz�dku zebrania.

��Zosta� nam jeszcze jeden punkt. To tak�e najwa�niejszy problem, przed jakim obecnie stoimy. Pu�kowniku Thract, zechce pan opowiedzie� nam o sytuacji w Republice Po�udnia?�� Smith m�wi�a uprzejmym, nie mal przyjacielskim tonem, ale tak czy inaczej biedny Thract zosta� przy party do muru.

M�ody pu�kownik pokaza� jednak, �e nie poddaje si� tak �atwo. Zeskoczy� z grz�dy i dziarskim krokiem wmaszerowa� na podium.

��Pani minister. Generale.�� Skin�� g�ow� Nizhnimor i szefowej.�� Uwa�amy, �e sytuacja ustabilizowa�a si� nieco w ci�gu ostatnich pi�tna stu godzin.�� Odwr�ci� si� do zdj��, kt�ra Belga zauwa�y�a jeszcze przed spotkaniem. Wi�kszo�� Po�udnia kry�a si� pod wirem �nie�nej burzy, lecz wyrzutnie rozmieszczono wysoko w G�rach Suchych i wida� je nawet przy tak z�ej pogodzie. Thract odwr�ci� si� do zdj�� i przeszed� do om�wienia aktualnej sytuacji.�� Rakiety dalekiego zasi�gu Po�udniowc�w nap�dza ne s� p�ynnym paliwem, to bardzo delikatne urz�dzenia. Od kilku dni ich parlament wydaje si� wr�cz irracjonalnie agresywny, we�my cho�by Ul timatum Wsp�lnego Przetrwania, ale s�dzimy, �e w rzeczywisto�ci nie wi�cej ni� jedna dziesi�ta ich rakiet jest gotowa do wystrzelenia. Potrze buj� trzy do czterech dni, �eby nape�ni� wszystkie zbiorniki.

��To czysta g�upota z ich strony�� mrukn�a Belga.

Thract skin�� g�ow�.

��Pami�tajmy jednak, �e system parlamentarny znacznie op�nia ich reakcje, nie mog� dzia�a� tak szybko jak my czy Kindred. Ci ludzie zostali otumanieni, wm�wiono im, �e musz� rozpocz�� teraz wojn� albo zostan� wymordowani w czasie snu. Ultimatum pojawi�o si� mo�e za wcze�nie, ale by� to tak�e celowy zabieg cz�ci parlamentarzyst�w, kt�rzy chcieli tak wystraszy� swych koleg�w perspektyw� wojny, by ci jak najszybciej si� wycofali.

��Wi�c uwa�a pan, �e wojna z pewno�ci� nie wybuchnie do czasu, a� wszystkie zbiorniki zostan� nape�nione?�� odezwa� si� dyrektor Obrony Powietrznej.

��Tak. Decyduj�ce b�dzie spotkanie parlamentu za cztery dni. Wtedy w�a�nie b�d� dyskutowa� nad nasz� odpowiedzi� na Ultimatum. Je�li im tak� damy, oczywi�cie.

Cwaniaczek od Kontakt�w ze Spo�ecze�stwem spyta�:

��Dlaczego po prostu nie spe�ni� ich ��da�? Nie chc� przecie� na szego terytorium. Jeste�my tak silni, �e uznanie ich pretensji mo�e nas kosztowa� jedynie utrat� cz�ci presti�u.

Ze wszystkich stron sto�u dobieg�y pomruki oburzenia. Genera� Smith odpowiedzia�a w tonie znacznie �agodniejszym, ni� zas�ugiwa�o na to pytanie:

��Niestety, nie jest to tylko kwestia presti�u. Republika Po�udnia domaga si�, by�my os�abili kilka naszych armii. Prawd� m�wi�c, w�tpi�, czy to zapewni�oby wi�ksze bezpiecze�stwo Po�udniowcom u�pionym w otch�aniach�� z pewno�ci� jednak zwi�kszy�oby szanse Kindred na zwyci�stwo przy pierwszym du�ym ataku.

��Rzeczywi�cie�� wtr�ci� si� Chezny Neudep, dyrektor Ofensywy Rakietowej.�� Po�udniowcy s� teraz jedynie marionetkami Kindred. Pedure i jej krwiopijcy musz� by� zadowoleni. Bez wzgl�du na to, jak sko�czy si� ta awantura, oni wygraj�.

��Mo�e nie�� odpar�a minister Nizhnimor.�� Znam wielu wysoko postawionych Po�udniowc�w; nie s� podli, szaleni ani niekompetentni. W tej chwili jest to przede wszystkim kwestia zaufania. Kr�l got�w jest polecie� do Gwiazdy Po�udnia na nast�pne zebranie Parlamentu Republiki i pozosta� tam do ko�ca sesji. Trudno wyobrazi� sobie wi�ksz� manifestacj� zaufania z naszej strony. My�l�, �e Po�udniowcy zrozumiej� to i zaakceptuj�, bez wzgl�du na to, czego �yczy sobie Pedure.

Oczywi�cie, od tego w�a�nie byli kr�lowie. Mimo to o�wiadczenie minister zszokowa�o zgromadzonych, nawet stary zabijaka Neudep wydawa� si� zdumiony.

��Pani wybaczy� Wiem, �e Kr�l w�adny jest dokonywa� takich rze czy, nie zgodz� jednak z twierdzeniem, �e jest to tylko kwestia zaufania.

Oczywi�cie wiele wa�nych stanowisk w Republice zajmuj� uczciwi, god ni szacunku ludzie. Rok temu Po�udnie by�o niemal naszym sprzymie rze�cem. Mieli�my sympatyk�w na wszystkich szczeblach rz�dowych. Pu� kownik Thract powiedzia� nam, �e mieli�my, m�wi�c bez ogr�dek, szpie g�w we wszystkich kluczowych instytucjach. My�l�, �e gdyby nie to, ge nera� Smith nie wspiera�aby rozwoju technicznego Po�udnia� Lecz w ci�gu nieca�ego roku stracili�my tam wszystkie wp�ywy. ZRP to w tej chwili pa�stwo ca�kowicie infiltrowane przez Kindred. Nawet je�li w par lamencie zasiadaj� prawie wy��cznie uczciwi i rozs�dni ludzie, to nie ma to znaczenia. Pa�ska analiza, pu�kowniku?

Czas krytyki. Ostatnio by�a to sta�a cz�� ka�dego spotkania sztabu i za ka�dym razem Thract obrywa� coraz mocniej.

Thract uk�oni� si� lekko w stron� starego zabijaki.

��Pa�ska ocena jest, og�lnie rzecz bior�c, prawid�owa, cho� nie wi dz� szczeg�lnej infiltracji si� rakietowych Po�udnia, per se. Mieli�my tam przyjazny rz�d, �sterowany� do pewnego stopnia przez agent�w Akord. Potem, krok po kroku, tracili�my grunt. Najpierw by�y to przechwycone meldunki, potem �miertelne wypadki, p�niej zab�jstwa, kt�rym nie zd��yli�my zapobiec. Ostatnio dosz�y do tego nag�a�niane przez tamtejszych dziennikarzy afery kryminalne� Nasz nieprzyjaciel jest bardzo sprytny.

��Wi�c wielebna Pedure jest geniuszem znajduj�cym si� poza na szym zasi�giem?�� spyta� dyrektor Obrony Powietrznej. Jego g�os ocieka� sarkazmem.

Thract milcza� przez moment. Jego r�ce po�ywiaj�ce porusza�y si� w jednostajnym, nerwowym rytmie. Podczas poprzednich spotka� przechodzi� w tym momencie do kontrataku, zasypywa� oponenta danymi i nowymi projektami. Teraz� wydawa�o si�, �e co� w nim p�k�o. Belga Underville uwa�a�a Thracta za biurokratycznego wroga od czasu porwania dzieci szefowej, teraz jednak szczerze mu wsp�czu�a. Kiedy wreszcie Thract przem�wi�, jego g�os dr�a� od t�umionych emocji:

��Nie! Czy�by pan nie wiedzia�� tam zgin�li moi przyjaciele; straci �em wielu innych, bo przesta�em im ufa�. Przez d�ugi czas my�la�em, �e agent Kindred musi kry� si� w�r�d moich najbli�szych wsp�pracowni k�w. Najwa�niejszymi informacjami dzieli�em si� z coraz mniejszym kr� giem ludzi, czasami nie podawa�em ich nawet zwierzchnikowi��� Wska za� g�ow� na genera� Smith.�� W ko�cu do wroga zacz�y trafia� sekrety, kt�re zna�em tylko ja i kt�re przekazywa�em za pomoc� w�asnego sprz� tu szyfruj�cego.

W pokoju panowa�a kompletna cisza, kiedy w g�owach zgromadzonych formowa�y si� oczywiste wnioski. Wydawa�o si�, �e Thract ca�� uwag� kieruje do swego wn�trza, jakby nie przejmowa� si� faktem, �e inni mog� uwa�a� go za Ojca Wszystkich Zdrajc�w. Spokojniej ju� kontynuowa�:

��Je�li jeden cz�owiek mo�e by� op�tany obsesj� zdrady i stara� si� by� wsz�dzie jednocze�nie, to w�a�nie ja taki jestem. U�ywa�em r�nych �cie�ek komunikacyjnych, r�nych szyfr�w� I mog� wam powiedzie� tylko tyle, �e nasz wr�g to kto� wi�cej ni� jaka� jedna wielebna Pedure. Nie wiem, jak to si� dzieje, ale ca�a ta nasza sprytna nauka pracuje przeciwko nam.

��Nonsens!�� �achn�� si� dyrektor Obrony Powietrznej.�� M�j wydzia� u�ywa wi�cej tej, jak to pan nazywa, sprytnej nauki ni� ktokolwiek inny, a jeste�my ca�kowicie zadowoleni z rezultat�w. Wykorzystywane przez kompetentnych ludzi komputery, sieci i satelity zwiadowcze mog� by� nieprawdopodobnie pot�nymi narz�dziami. Zobaczcie tylko, czego dokonali�my, analizuj�c niezidentyfikowane obserwacje radarowe. Oczywi�cie sieci mog� by� wykorzystywane do z�ych cel�w. Jeste�my jednak �wiatowym liderem w projektowaniu, produkcji i zastosowaniu tych technologii. I cho�by wszystko inne zawiod�o, mamy ca�kowicie bezpieczn� technik� szyfruj�c�� A mo�e twierdzi pan, �e wr�g mo�e z�ama� nasz szyfr?

Thract zachwia� si� lekko na swym miejscu na podium.

��Nie, to by�o jedno z moich pierwszych podejrze�, ale spenetrowa li�my dok�adnie �rodowisko najlepszych deszyfrant�w Kindred�� byli�my tam jeszcze ca�kiem niedawno. Je�li wierz� jeszcze w cokolwiek, to w�a �nie w to, �e nie z�ami� naszych szyfr�w.�� Machn�� r�k�.�� Nie rozumie cie tego, prawda? M�wi� wam, w naszych sieciach jest jaka� si�a, co�, co aktywnie nam si� sprzeciwia. Bez wzgl�du na to, co zrobimy, to wie wi� cej i wspiera naszych nieprzyjaci�

By�o to �a�osne widowisko, rodzaj publicznej egzekucji. Thract nie potrafi� wyja�ni� swej pora�ki inaczej, jak poprzez obecno�� jakich� zjaw.

Mo�e rzeczywi�cie Pedure cechowa�a niewyobra�alna inteligencja, ale znacznie bardziej prawdopodobne wydawa�o si�, �e Thract jest zdrajc�.

Belga obserwowa�a szefow� zuwag�. Genera� Smith cieszy�a si� ogromnym zaufaniem Kr�la. Bez w�tpienia mog�a przetrwa� upadek Thracta, po prostu aresztuj�c go i pozbawiaj�c stanowiska.

Smith skin�a na sier�anta stoj�cego przy drzwiach.

��Prosz� odprowadzi� pu�kownika Thracta do biura. Pu�kowniku, spotkam si� z panem za kilka minut. Do tej pory nadal pozostaje pan na s�u�bie.

Sens tych s��w dopiero po sekundzie dotar� do przera�onego Thracta.

Zosta� wyproszony z pokoju, nie grozi� mu jednak natychmiastowy areszt ani przes�uchania.

��Tak jest, generale.

Wyprostowa� si� dumnie i wyszed� za sier�antem na zewn�trz.

Po wyj�ciu Thracta w pokoju zapad�a kompletna cisza. Wszyscy spogl�dali po sobie, a ich g�owy wype�nia�y czarne my�li. Wreszcie genera� Smith powiedzia�a:

��Moi drodzy, pu�kownik ma racj�. Bez w�tpienia w naszych szere gach kryj� si� g��boko zakonspirowani agenci Kindred. Ich dzia�ania ma j� jednak o wiele za szeroki zasi�g, dotycz� wszystkich departament�w.

Nasz system bezpiecze�stwa jest wadliwy, na razie jednak nie mamy po j�cia, co jest tego przyczyn�� Teraz rozumiecie ju�, dlaczego powo�a�am do �ycia zesp� Lighthill.

Min�o czterdzie�ci lat, odk�d gwiazda OnOff obudzi�a si� ostatnio do �ycia. Ritser Brughel nie by� na wachcie przez ca�y ten czas, lecz mimo to Wygnanie poch�on�o spor� cz�� jego �ycia. Teraz wreszcie zbli�a�o si� do ko�ca. To, na co czeka� przez lata, sta�o si� kwesti� Ksekund. Za nieca�e cztery dni mia� zosta� wicekr�lem �wiata.

Brughel zawis� nad g�ow� fiksata kieruj�cego zdalnie sterowanym �adownikiem i obserwowa� w ciszy sygna�y nap�ywaj�ce od male�kiego urz�dzenia. Kilka sekund wcze�niej �adownik sko�czy� hamowanie i rozpostar� szerokie na metr skrzyd�a. Cho� od ziemi dzieli�o go jeszcze czterdzie�ci kilometr�w, przekazywa� obraz nieko�cz�cego si� morza �wiate�. Twardog�owi nazywali to miejsce Kingston. Paj�cze supermiasto. Ten �wiat by� przera�liwie zimny i stawa� si� coraz zimniejszy, nie by� jednak ziemi� ja�ow�. Paj�cze metropolie przypomina�y niemal te z Frenk. To by�a prawdziwa cywilizacja, owoc czterdziestoletniego starannie podtrzymywanego rozwoju. Najwy�sze osi�gni�cia miejscowej techniki nadal nie dor�wnywa�y standardom ludzko�ci, ale przy pomocy fiksat�w mo�na by�o to naprawi� w ci�gu dekady czy dw�ch. Przez czterdzie�ci lat by�em zaledwie PanemDziesi�tek, a wkr�tce b�d� Panem Dziesi�tek Milion�w. A p�niej� je�li �wiat Paj�k�w naprawd� kry� w sobie tajemnice Wy�szej Technologii� kt�rego� dnia on i Tomas Nau wr�c� na Frenk i Balacre�, by rz�dzi� i tam.

Nagle, w ci�gu trzech sekund, obraz podzieli� si� na dziesi�tki kopii, a potem na dziesi�tki dziesi�tek.

��Co�

���adownik w�a�nie dokona� samopodzia�u, grupmistrzu�� wyja�ni�a Reynolt ch�odnym, niemal drwi�cym tonem.�� Niemal dwie�cie ruchomych sond� Niekt�re powinny dosta� si� do Gwiazdy Po�udnia.�� Odwr�ci�a si� od monitora i niemal spojrza�a mu w oczy.�� Ciekawe, dlaczego tak nagle zacz�� si� pan interesowa� szczeg�ami operacyjnymi, grupmistrzu.

Ta bezczelno�� rozpali�a w nim na moment p�omie� dawnego gniewu, lecz by�a to reakcja bardzo �agodna w por�wnaniu z tym, co czu� kiedy��� dzi� nie wp�ywa�a nawet na jego oddech. Wzruszy� lekko ramionami. Dzi�potrafi� wytrzyma� nawet z Reynolt. Mo�e Tomas Nau mia� racj�; pewnie rzeczywi�cie dorasta�.

��Chcia�bym zobaczy�, jak naprawd� wygl�daj� te stworzenia.�� Po zna� swoich niewolnik�w. Wkr�tce b�d� sma�y� setki milion�w Paj�k�w, musi jednak nauczy� si� jako� tolerowa� tych, kt�rzy pozostan�.

Male�kie sondy opada�y powoli na zamarzni�ty glob. Kilka kr�ci�o si� jeszcze w powietrzu, przekazuj�c obraz chmur, najwy�szej cz�ci� huraganu? Dwie�cie drobinek mniejszych od kciuka. W ci�gu nast�pnej Ksekundy wszystkie dotar�y do powierzchni, niekt�re wpad�y g��boko w �nieg, inne na skalne pustkowie. Nie zabrak�o jednak i sukces�w.

Kilkana�cie sond wyl�dowa�o na jakiej� drodze zalanej b��kitnym �wiat�em latarni. Jeden z widok�w ukazywa� odleg�e przykryte �niegiem ruiny. Obok przeje�d�a�y ci�kie, zamkni�te pojazdy. Fiksat Reynolt skierowa� swoje sondy na drog�, pr�bowa� przyczepi� kt�r�� z nich do pojazdu.

Po chwili jednak jedna po drugiej przerywa�y transmisje, rozgniecione na miazg�. Ritser zerkn�� na okno z danymi.

��Lepiej, �eby to si� uda�o, Ann�. Zosta� nam tylko jeden multil�downik.

Reynolt nie zaszczyci�a go odpowiedzi�. Ritser opu�ci� si�, by postuka� jednego z jej specjalist�w w rami�.

��No i co, uda wam si� wprowadzi� cho� jeden do �rodka?

By� przygotowany na to, �e i teraz nie otrzyma odpowiedzi; umys� fiksata skupiony na konkretnym zadaniu jest zwykle nieosi�galny. Po chwili jednak ten skin�� g�ow�.

��Sonda 132 dobrze sobie radzi. Zosta�o nam tylko kilka metr�w do bocznego w�azu. Ten jest ju� prawie��� Fiksat pochyli� si� nisko na tabli c� sterownicz�. Potem zacz�� ko�ysa� si� do przodu i do ty�u, niczym na �ogowiec poch�oni�ty gr� symulacyjn��� bo tym w�a�nie by�a ta operacja.

Jeden z obraz�w przemieszcza� si� gwa�townie w g�r� i w d�, kiedy ope rator pr�bowa� w��czy� sond� do ruchu.

Brughel spojrza� ponownie na Reynolt.

��Przekl�te op�nienie. Jak w og�le mo�emy�

��Sterowanie tak� sond� nie jest jeszcze najgorsze. Melin��� zafiksowany operator�� ma doskona�� koordynacj� czasow�. Najwi�kszy problem to operacje w sieciach komputerowych Paj�k�w. Mo�emy si� nie spieszy�, kiedy chodzi o �ci�ganie zwyk�ych danych, ale wkr�tce b�dziemy musieli dzia�a� w czasie rzeczywistym. Dziesi�� sekund to wi�cej ni� czas oczekiwania w niekt�rych sieciach.

Kiedy wypowiada�a ostatnie zdanie, obok male�kiej kamery sondy przesun�a si� b�yszcz�ca ni�. Kierowany jak�� niesamowit� intuicj� Melin przymocowa� urz�dzenie do boku pojazdu. Obraz kr�ci� si� przez moment jak szalony, kiedy Melin synchronizowa� rotacj� z przekazem wideo.

Wreszcie zobaczyli, jak otwieraj� si� przed nimi wielkie drzwi w �cianie.

Wjechali do �rodka. Min�o trzydzie�ci sekund. Wydawa�o si�, �e �ciany przesuwaj� si� do g�ry. Jaka� winda? Je�li jednak informacje przekazywane przez sond� by�y prawdziwe, znajdowali si� w pomieszczeniu wi�kszym od sali do rocketbolla.

Mija�y kolejne sekundy. Brughel siedzia� nieruchomo, wpatrzony w monitor. Od lat wszystko, co wiedzia� o Paj�kach, pochodzi�o z drugiej r�ki, od twardog�owych t�umaczy Reynolt. Spora cz�� tych informacji musia�a by� czyst� fantazj��� zbyt przypomina�a jak�� bajkow� rzeczywisto��. Ritser potrzebowa� prawdziwych zdj��. Obrazy przekazywane przez mikrosatelity zwiadowcze mia�y kiepsk� jako��. Przez kilka lat Ritser my�la�, �e kiedy Paj�ki wprowadz� wreszcie do u�ycia przekaz wideo wysokiej rozdzielczo�ci, przyjrzy im si� lepiej. Okaza�o si� jednak, �e ludzka zdolno�� postrzegania zbyt r�ni si� od paj�czej. Teraz oko�o pi�ciu procent paj�czej ��czno�ci wojskowej stanowi�y te obrazy o niezwykle wysokiej rozdzielczo�ci, kt�re Trixia Bonsol nazywa�a wideomancj�. Dla cz�owieka by�a to tylko niesk�adna zbieranina kolor�w i kszta�t�w. Brughel podejrzewa�by, �e to steganograficzna przykrywka dla jakich� wa�nych informacji, lecz t�umacze udowodnili szpiegom Kala Omo, �e wideomancj� to tylko niewinne obrazy�� bardzo interesuj�ce dla kogo� o paj�czym wzroku.

Teraz jednak ju� za kilka sekund mia� ujrze� te potwory z ludzkiego punktu widzenia.

Nie dostrzega� �adnego ruchu. Je�li by�a to winda, to jechali naprawd� g��boko pod ziemi�. Wydawa�o si� to ca�kiem rozs�dne, wzi�wszy pod uwag� warunki panuj�ce na biegunie po�udniowym.

��Nie stracimy sygna�u?

Reynolt nie odpowiedzia�a mu od razu.

��Nie wiem. Melin pr�buje wprowadzi� przeka�niki do szybu windy.

Bardziej boj� si�, �e nas odkryj�. Nawet je�li zadzia�a samodestrukcja�

Brughel si� roze�mia�.

��Kogo to obchodzi? Nie rozumiesz, Reynolt? Jeszcze nieca�e cztery dni, a to wszystko i tak b�dzie nasze.

��Akord zaczyna panikowa�. Wyrzucili w�a�nie jednego ze starszych zarz�dc�w. Mam raporty ze spotka� sztabu Akord. Victory Smith podejrzewa, �e kto� manipuluje ich sieci�.

��Szefowa ich wywiadu?�� Brughel by� ogromnie zaskoczony t� wiadomo�ci�. Musia�o si� to wydarzy� bardzo niedawno.�� Maj� mniej ni� cztery dni. Co mog� jeszcze zrobi�?

Reynolt obrzuci�a go swym typowym, twardym spojrzeniem.

��Mog� podzieli� sie�, a nawet w og�le przesta� z niej korzysta�. W ten spos�b odebraliby nam mo�liwo�� manewru.

��I przegrali wojn� z Kindred.

��Tak. Chyba �e pokazaliby im jakie� niezbite dowody na istnienie �potwor�w z kosmosu�.

To nieprawdopodobne. Ta kobieta naprawd� by�a obsesyjnie podejrzliwa. Ritser u�miechn�� si� do zas�pionej Reynolt. Oczywi�cie. W�a�nie tak�ci� uczynili�my.

Otworzy�y si� drzwi windy. Kamera przekazywa�a im tylko jeden obraz na sekund�, i to obraz o bardzo niskiej rozdzielczo�ci. Cholera.

��Jest!�� wykrzykn�� triumfalnie Melin.

Wprowadzi� przeka�nik do szybu.

Obraz nabra� p�ynno�ci, sta� si� ca�kiem wyra�ny. Kiedy sonda wysun�a si� zza drzwi windy, Melin skierowa� jej oczy w d�, na nieprawdopodobnie strome schody, przypominaj�ce raczej drabin�. Kto wie, czym w�a�ciwie by�o to pomieszczenie, mo�e jak�� stacj� prze�adunkow�? Na razie ma�a kamera chowa�a si� po k�tach i patrzy�a z ukrycia na Paj�ki.

Dzi�ki umieszczonej w rogu obrazu skali Brughel m�g� si� przekona�, jakie rozmiary osi�gaj� w rzeczywisto�ci mieszka�cy Arachny. Doros�y osobnik si�ga� Brughlowi do uda. Stworzenia te porusza�y si� nisko nad ziemi�, dok�adnie tak, jak przedstawiono to na rysunkach z biblioteki odnalezionej przed Wybuchem. W bardzo ma�ym stopniu przypomnia�y obraz wywo�any w ludzkich umys�ach przez t�umaczy. Czy nosi�y ubrania? Niepodobne do ludzkich. Potwory spowite by�y w co�, co wygl�da�o jak chor�giew z guzikami. Wiele z nich nosi�o po bokach wielkie kosze lub torby.

Przemieszcza�y si� szybkimi, nerwowymi ruchami, od czasu do czasu badaj�c drog� d�ugimi przednimi nogami, kt�re przypomina�y w�skie ostrza jakiej� staro�ytnej broni. K��bi� si� tam ca�y t�um Paj�k�w, morze chitynowych grzbiet�w, okrytych r�nobarwnymi ubraniami. Ich g�owy b�yszcza�y niczym wielkie, p�askie klejnoty. Paj�cze oczy. Co do paj�czych ust�� tutaj cho� raz t�umacze u�yli w�a�ciwego s�owa: paszcza. Wype�niony k�ami otw�r, otoczony przez male�kie kleszcze�� czy to w�a�nie te ko�czyny Bonsol i sp�ka nazywali r�kami po�ywiaj�cymi?�� kt�re wykonywa�y bez ustanku drobne, nerwowe ruchy.

W masie Paj�ki wydawa�y si� jeszcze bardziej obrzydliwe, ni� sobie to wyobra�a�, przypomina�y obraz z sennego koszmaru, drapie�niki, kt�re napieraj� na ciebie nieprzeliczon� mas�, i cho� zabijasz i zabijasz je bez ko�ca, wci�� pojawiaj� si� nast�pne. Ritser g�o�no wci�gn�� powietrze.

Pociesza� si� tylko my�l�, �e je�li wszystko p�jdzie dobrze, za nieca�e cztery dni te potwory b�d� martwe.

Po raz pierwszy od czterdziestu lat przez uk�ad OnOff mia� przelecie� okr�t kosmiczny. Wed�ug cywilizowanych standard�w trudno by�o to nazwa� lotem, skok na odleg�o�� nieca�ych dw�ch milion�w kilometr�w, zmiana miejsca cumowania w tym samym porcie. Z pewno�ci� jednak by� to najwi�kszy wysi�ek, na jaki m�g� si� zdoby� kt�rykolwiek z ocala�ych okr�t�w.

Jau Xin nadzorowa� przygotowania do lotu �Niewidzialnej r�ki�. Jednostka ta zawsze by�a jakby lennem Ritsera Brughla, Jau wiedzia� jednak, �e jest to tak�e jedyny okr�t, kt�ry nie zosta� ca�kowicie wyeksploatowany w ci�gu minionych lat.

Podczas przygotowa� do lot Jau opr�ni� ca�kowicie destylerni� LI z wodoru. By�o to zaledwie kilka tysi�cy ton, kropla w ogromnych zbiornikach okr�tu gwiezdnego, lecz wystarczaj�co du�o, by przenie�� ich do �wiata Paj�k�w.

Jau i Pham Trinli dokonali�� ostatniej inspekcji dyszy nap�du statku.

Jau zawsze czu� si� do�� dziwnie, spogl�daj�c w t� dwumetrow� szpar�.

Tutaj przez dziesi�ciolecia p�on�� piekielny ogie�, nap�dzaj�cy okr�t Queng Ho do pr�dko�ci r�wnej jednej trzeciej pr�dko�ci �wiat�a. Wewn�trzna powierzchnia dyszy by�a niemal idealnie g�adka, wszelkie nier�wno�ci nie przekracza�y mikrometra. Jedynym �wiadectwem ognistej przesz�o�ci tego miejsca by�a delikatna sie� z�ota i srebra po�yskuj�ca w �wietle ich lamp.

By�a to mikrosie� ukrytych za t� �cian� procesor�w, kt�re sterowa�y polem; cho� gdyby podczas lotu �ciana dyszy uleg�a kawitacji, nie uratowa�yby ich najszybsze procesory we wszech�wiecie. Pham Trinli z wielkim namaszczeniem zabra� si� do pomiar�w laserowych, po czym skwitowa� rezultaty pogardliwym parskni�ciem.

��Na lewej burcie jest wkl�s�o�� g��boko�ci dziewi��dziesi�ciu mikron�w. Ale co z tego. M�g�by� na tej �cianie wyry� swoje nazwisko, i tak nie mia�oby to znaczenia podczas tego lotu. Kilka Ksekund przy u�amku g to drobiazg.

��Zaczniemy od delikatnego, d�ugiego pchni�cia, ale hamowanie b� dzie trwa�o tysi�c sekund przy pe�nej grawitacji.�� B�d� hamowa� dopie ro wtedy, gdy znajd� si� nisko nad otwartym oceanem. Inaczej rozpalili by niebo Arachny ja�niej ni� s�o�ce i staliby si� widoczni dla wszystkich Paj�k�w po tej stronie planety.

Trinli machn�� r�k� z lekcewa�eniem.

��Nie przejmuj si� tym. Cz�sto ryzykowa�em jeszcze bardziej pod czas lot�w wewn�trzuk�adowych.�� Wyszli pf zez dziobow� cz�� dyszy; g�adka powierzchnia rozszerza�a si� tu coraz bardziej, przechodzi�a w pro jektory przedniego pola. Przez ca�y czas Trinli opowiada� swoje zmy�lo ne historie. Nie. Wi�kszo�� mog�a by� prawdziwa, cho� starannie odizolo wana od prawdziwych przyg�d, w jakich bra� udzia� Pham. Ten facet naprawd� zna� si� troch� na nap�dach okr�t�w gwiezdnych. Problem po lega� na tym, �e nie mieli nikogo, kto zna�by si� lepiej. Wszyscy in�ynie rowie lotu Queng Ho zgin�li podczas bitwy, a ostatni zafiksowany in�y nier pad� ofiar� wycieku ple�ni.

Wynurzyli si� z dzioba �Niewidzialnej r�ki� i wspi�li po linie cumowniczej do swojej taks�wki. Trinli przystan�� jeszcze na moment i odwr�ci� si�.

��Zazdroszcz� ci, Jau, m�j ch�opcze. Sp�jrz tylko na sw�j okr�t! Pra wie milion ton! Nie b�dziesz lecia� daleko, ale poprowadzisz �R�k� do skarbu i Klient�w, dla kt�rych pokona�a pi��dziesi�t lat �wietlnych.

Jau pow�drowa� spojrzeniem za jego gestem. W ci�gu wielu lat sp�dzonych na wachcie Jau zorientowa� si� ju�, �e teatralne gesty i pozy Trinlego to tylko przykrywka� czasami jednak naprawd� nios�y w sobie g��bszy sens i chwyta�y, za serce. �Niewidzialna r�ka� rzeczywi�cie prezentowa�a si� wspaniale, ob�y, kilkusetmetrowy kad�ub przyt�acza� swym ogromem, przypomina�, �e zaprojektowano go po to, by przemierza� kosmos z najwi�ksz� pr�dko�ci�, jak� uda�o si� do tej pory osi�gn�� ludzko�ci. A za pier�cieniami rufowymi, p�tora miliona kilometr�w dalej, widnia� blady dysk Arachny. Pierwszy Kontakt, a ja b�d� zarz�dc� pilot�w.

Jau powinien czu� wielk� dum�

Dzie� przed wylotem by� dla Jau bardzo pracowity, wype�niony ostatnimi kontrolami i uzupe�nianiem zapas�w. Na pok�adzie mia�o si� znale�� ponad stu twardog�owych i niezafiksowany personel. Jau nie wiedzia�, jakie specjalizacje b�d� najliczniej reprezentowane, przypuszcza� jednak, �e grupmistrz chce inteijsywnie manipulowa� sieciami Paj�k�w bez dziesi�ciosekundowego op�nienia, na kt�re skazani byli, dzia�aj�c z LI.

Stanowi�o to ca�kiem rozs�dne rozwi�zanie. Ratowanie Paj�k�w przed nimi samymi z pewno�ci� wi��e si� z licznymi oszustwami, by� mo�e nawet trzeba b�dzie przej�� ca�y system broni strategicznej.

Jau schodzi� ju� ze s�u�by, kiedy w drzwiach jego male�kiego biura na mostku �Niewidzialnej r�ki� ukaza� si� Kai Omo.

��Jeszcze jedno zadanie, zarz�dco pilot�w.�� W�ska twarz Omo wy krzywi�a si� w ponurym u�miechu.�� Nazwijmy to nadgodzinami.

Wsiedli razem do taks�wki, wkr�tce okaza�o si� jednak, �e wcale nie lec� do Hammerfest. Za kraw�dzi� Diamentu Pierwszego, ukryte g��boko w lodzie i diamencie, znajdowa�o si� wej�cie do Ll-A. Dwie inne taks�wki cumowa�y ju� przy drzwiach arsena�u.

��Zapozna�e� si� ju� z uzbrojeniem na �R�ce�, zarz�dco pilot�w?

��Tak.�� Xin zbada� dok�adnie wszystkie urz�dzenia i zakamarki jednostki, pr�cz prywatnych kwater Brughla.�� Z pewno�ci� jednak Queng Ho wiedzia�by znacznie lepiej�

Omo pokr�ci� g�ow�.

��To nie jest odpowiednie zaj�cie dla Handlarza, nawet dla pana Trinli.�� Otworzenie g��wnego zamka zaj�o im kilkana�cie sekund, ale kiedy znale�li si� w �rodku, mogli bez przeszk�d dotrze� do g��wnego sk�adu broni. Tu przywita� ich ha�as maszyn. Grube, owalne przedmioty u�o�one na p�kach mia�y srebrn� ikonkꠗ stary symbol Queng Ho ozna czaj�cy bro� atomow� i laserow�. Przez lata wszyscy spekulowali, ile bro ni zosta�o jeszcze w Ll-A. Teraz Jau m�g� si� o tym przekona�.

Omo prowadzi� go wzd�u� szeregu nieoznaczonych szafek. W Ll-A nie dzia�a�y wy�wietlacze. By�o to tak�e jedno z niewielu miejsc na LI, gdzie nie u�ywano lokalizator�w Queng Ho. Tutaj kr�lowa�a prosta, niemal niezniszczalna automatyka. Min�li Rei Ciret, nadzoruj�cego grup� fiksat�w, kt�rzy budowali cz�� jakiej� wyrzutni.

��Wi�kszo�� tej broni przeniesiemy na �Niewidzialn� r�k�, panie Xin.

Podczas Wygnania naprawiali�my wszystko, co mo�na by�o naprawi�, pr�bowali�my wytworzy� jak najwi�cej sprawnych urz�dze�. Zrobili�my wszystko, co w naszej mocy, ale w tych warunkach nie mog�o by� tego za wiele.�� Wskaza� na jednostki naprowadzaj�ce Queng Ho przystosowane do taktycznej broni j�drowej Emergent�w.�� Prosz� policzy�. Osiemna�cie pocisk�w atomowych bliskiego zasi�gu. W magazynie mamy jeszcze kilkana�cie laser�w bojowych.

��Ja� nie rozumiem, grupsier�ancie. To pan jest obro�c�. Pan ma w�asnych specjalist�w. Dlaczego�

���zarz�dca pilot�w mia�by si� zajmowa� takimi rzeczami?�� Zn�w ten ponury u�miech.�� Chcemy uratowa� cywilizacj� Paj�k�w i niewykluczone, �e b�dziemy musieli u�y� tej broni z pok�adu �Niewidzialnej r�ki� kr���cej po niskiej orbicie. Pa�scy piloci powinni umie� obchodzi� si� z tym sprz�tem.

Xin skin�� g�ow�. Zna� ju� te argumenty. Pocz�tkiem wyniszczaj�cej planet� wojny stanie si� prawdopodobnie kryzys na biegunie po�udniowym.

Po wej�ciu na orbit� b�d� przelatywa� nad tym miejscem co 5300 sekund, a sta�� kontrol� zapewni� im mniejsze pojazdy. Tomas Nau m�wi� ju� o u�yciu laser�w. Co do broni atomowej� mo�e tak�e zagro�enie zapewni im mocniejsz� pozycj� w negocjacjach.

Grupsier�ant kontynuowa� obch�d, omawiaj�c po drodze ograniczenia odremontowanych urz�dze�. Wi�kszo�� nowych element�w stanowi�y prymitywne pociski i bomby.

���na �Niewidzialnej r�ce� b�dzie te� wi�kszo�� fiksat�w zajmuj� cych si� sieci�. Zajm� si� dostarczaniem informacji koniecznych do wy konywania manewr�w; w zale�no�ci od celu b�dziemy musieli zmienia� pozycj� na orbicie.

Omo m�wi� z entuzjazmem artylerzysty i wkr�tce pozbawi� Jau ostatnich w�tpliwo�ci. Od roku ju� Jau obserwowa� przygotowania do interwencji z rosn�cym przera�eniem; niekt�rych szczeg��w po prostu nie da�o si� przed nim ukry�. Zawsze jednak znajdowa� jakie� wyja�nienie dla zdradzieckich poczyna� zwierzchnik�w. Do tej pory trzyma� si� kurczowo tych �rozs�dnych wyja�nie�. Dzi�ki temu zachowa� resztki przyzwoito�ci, m�g� ze �miechem rozmawia� z Rit� o przysz�o�ci, kontaktach z Paj�kami, dzieciach, kt�rych nie mogli si� ju� doczeka�.

Jaka� cz�� tego przera�enia musia�a znale�� odbicie na jego twarzy. Omo przerwa� ten pokaz morderczych rewelacji i przyjrza� mu si� uwa�nie.

��Dlaczego�?�� spyta� Jau.

��Dlaczego musz� ci to wszystko powiedzie�?�� Omo d�gn�� Jau palcem w pier� i przygwo�dzi� go do �ciany. Na jego twarzy wida� by�o gniew i oburzenie. By�o to s�uszne oburzenie emergenckiej w�adzy, co�, z czym Jau musia� dorasta� na Balacrei.�� To nie powinno by� potrzebne, prawda? Ale ty za bardzo przypominasz wielu ludzi z naszej grupy. Zepsu�e� si� w �rodku, zosta�e� Handlarzem. Innym mo�emy pozwoli� dryfowa� troch� d�u�ej, ale kiedy �R�ka� zejdzie na nisk� orbit�, b�dziemy potrzebowali twojego pos�usze�stwa i inteligentnej wsp�pracy.�� Omo ponownie d�gn�� go w pier�.�� Rozumiesz teraz?

��T-tak. Tak!�� Och, Rito! Zawsze b�dziemy cz�ci� Emergencji.

Ponad setka fiksat�w opuszcza�a Strych Hammerfest. Geniusz organizacyjny, Trud Silipan, zaplanowa� to jako jedn� du�� operacj�. Kiedy Ezr zmierza� do celi Trixii, musia� ust�powa� miejsca ludzkiemu strumieniowi. Fiksaci prowadzeni byli w grupach po cztery, pi�� os�b, najpierw z male�kich tuneli, prowadz�cych do ich cel, potem do wi�kszych korytarzy i wreszcie do g��wnego hallu.

Przewodnicy grup starali si� traktowa� ich �agodnie, nie by�o to jednak �atwe zadanie.

Ezr przywar� do �ciany, pozwalaj�c przep�yn�� ludzkiej rzece. Mijali go ludzie, kt�rych nie widzia� od lat. Byli to specjali�ci Queng Ho i z Trilandu, zafiksowani tu� po zasadzce jak Trixia. Kilku przewodnik�w by�o przyjaci�mi twardog�owych, kt�rych teraz prowadzili. Wachta po wachcie przychodzili odwiedza� utraconych przyjaci�. Na pocz�tku by�o wielu takich ludzi. Mija�y jednak kolejne lata, a nadzieje s�ab�y. Mo�e kiedy��

Nau obiecywa� przecie� uwolnienie wszystkich fiksat�w. Na razie twardog�owi wcale nie doceniali ich troski; wizyty innych ludzi co najwy�ej ich kytowa�y. Tylko nieliczni g�upcy nadal starali si� regularnie ich odwiedza�.

Ezr nigdy nie widzia� tylu fiksat�w naraz. Wentylacja na korytarzu nie by�a tak wydajna jak w celach; wsz�dzie unosi� si� zapach niemytych cia�.

Ann� dba�a o zdrowie swoich podopiecznych, ale to nie oznacza�o, �e ci s� czy�ci i pachn�cy.

Bil Phuong wisia� przypi�ty do �ciany u zbiegu dw�ch korytarzy i kierowa� stamt�d prac� poszczeg�lnych przewodnik�w. Wi�kszo�� grup mia�a wsp�ln� specjalizacj�. Do uszu Vinha dolecia�y strz�py jakiej� o�ywionej rozmowy. Czy�by fiksat�w obchodzi� los Paj�k�w?� Nie, to by�o tylko zniecierpliwienie i techniczny �argon. Jaka� starsza kobieta�� specjalistka od sieci komputerowych�� odepchn�a swego przewodnika i zwr�ci�a si� bezpo�rednio do niego.

��Wi�c kiedy?�� Wydawa�a si� bliska histerii.�� Kiedy wr�cimy do pracy?

Inna kobieta z jej zespo�u wykrzykn�a co� w rodzaju:

��Tak, chcemy wraca� do pracy!�� i ruszy�a na przewodnika z drugiej strony. Oderwani od swojej pracy nieszcz�liwcy tracili zmys�y. Ca�y zesp� zacz�� krzycze� na przewodnika. Zbuntowana grupa powstrzymywa�a swo bodny przep�yw kolejnych fiksat�w. Nagle Ezr zrozumia�, �e co� takiego jak rewolta niewolnik�w naprawd� mog�o si� wydarzy栗 gdyby oderwa� niewolnik�w od pracy! Emergencki przewodnik najwyra�niej tak�e rozu mia� to niebezpiecze�stwo. Przesun�� si� na bok i zarzuci� sznur og�uszacza na dwoje najg�o�niejszych fiksat�w. Ci dostali drgawek, potem zawi �li bezw�adnie w powietrzu. Pozbawieni przyw�dc�w pozostali twardog�o wi ograniczyli si� tylko do gniewnych pomrukiwa�.

Bil Phuong podlecia� bli�ej, by uspokoi� ostatniego z wojowniczo nastawionych fiksat�w. Potem spojrza� spode �ba na przewodnika grupy.

��To nast�pna dw�jka do przestrojenia.

Przewodnik otar� krew z policzka i odpowiedzia� mu r�wnie gniewnym spojrzeniem.

��Powiedz to Trudowi.�� Pochwyci� sznur i odci�gn�� na bok nieprzy tomnych fiksat�w. T�um ruszy� naprz�d i ju� po chwili Vinh m�g� spokoj nie przedosta� si� na koniec korytarza.

T�umacze nie przenosili si� na �Niewidzialn� r�k�. W ich sekcji Strychu powinien wi�c panowa� spok�j. Kiedy Ezr tam przyby�, zasta� jednak pootwierane cele i t�umaczy blokuj�cych w�skie przej�cie. Przecisn�� si� mi�dzy st�oczonymi, rozkrzyczanymi fiksatami. Nigdzie nie widzia� Trixii. Kilka metr�w dalej wpad� jednak na Rit� Liao, kt�ra zmierza�a w�a�nie w przeciwnym kierunku.

��Rita! Gdzie s� przewodnicy?

Liao podnios�a obie r�ce w ge�cie irytacji.

��Zaj�ci wsz�dzie indziej, oczywi�cie! A teraz jaki� idiota otworzy� drzwi t�umaczy!

Trud naprawd� przeszed� samego siebie, cho� tu akurat musia� zawini� kto� inny. Ja*k na ironi� losu, t�umacze, kt�rzy nie mieli nigdzie wyje�d�a�, sami opu�cili swoje cele i teraz domagali si� g�o�no przewodnika.

��Chcemy lecie� na Arachn�! Chcemy by� blisko!

Gdzie by�a Trixia? Kolejne krzyki dobieg�y go z g�rnego korytarza.

Podlecia� wy�ej i zobaczy� j�, w towarzystwie innych t�umaczy. Trixia wydawa�a si� mocno zdezorientowana; po prostu nie by�a przyzwyczajona do �wiata poza sw� cel�. Natychmiast jednak rozpozna�a Ezra.

��Zamknijcie si�, zamknijcie si�!�� krzykn�a, a gwar wok� niej przy cich�. Spojrza�a w stron� Vinha.�� Numerze Czwarty, kiedy polecimy na Arachn�?

Numerze Czwarty?

��Hm. Wkr�tce, Trudo. Ale jeszcze nie teraz, nie na �Niewidzialnej r�ce�.

��Dlaczego nie? Nie lubi� tego op�nienia!

��Na razie grupmistrz chce, by�cie zostali na miejscu.�� Tak rzeczywi�cie brzmia�a oficjalna wersja: na orbicie Arachny potrzebni byli tylko specjali�ci od sieci komputerowych. Pham i Ezr znali jednak prawdziwe wyja�nienie. Nau stara� si�, by kiedy �R�ka� rozpocznie sw� mordercz� misj�, na jej pok�adzie przebywa�o jak najmniej ludzi.�� Polecisz tam, kiedy to b�dzie bezpieczne, Trixio. Obiecuj�.�� Wyci�gn�� do niej r�k�. Trixia nie pr�bowa�a ucieka�, trzyma�a si� mocno uchwytu i nie pozwala�a, by Ezr zaci�gn�� j� z powrotem do celi.

Ezr spojrza� przez rami� na Rit� Liao.

��No i co teraz zrobimy?

��Poczekaj.�� Dotkn�a ucha i s�ucha�a przez chwil�.�� Phuong i Silipan wr�c� tu, �eby zagna� ich z powrotem do cel, kiedy tylko przewioz� wszystkich na �R�k�.

Bo�e, to mog�o potrwa� jeszcze �adn� chwil�. A tymczasem dwudziestu t�umaczy b�dzie b��ka� si� po labiryncie Strychu. Delikatnie poklepa� Trixi� po ramieniu.

��Wracajmy do twojego pokoju, Trixio. Pomy�l, im d�u�ej jeste� tu taj, tym wi�cej tracisz informacji. Za�o�� si�, �e zostawi�a� sw�j wy�wie tlacz w pokoju. Mog�aby� skontaktowa� si� przez niego z sieci� floty.�� Trixia zapewne zostawi�a sw�j wy�wietlacz, bo straci�a ��czno�� z sieci�.

W tej chwili jednak stara� si� tylko zam�ci� jej w g�owie.

Niezdecydowana Trixia odbija�a si� od �ciany do �ciany. Nagle odepchn�a si� mocniej i przelecia�a obok niego, kieruj�c si� ku swej celi. Ezr ruszy� za ni�.

Cela zareagowa�a na powr�t Trixii, �wiat�a zap�on�y przyt�umionym blaskiem. Trucia pochwyci�a sw�j wy�wietlacz, a Ezr szybko si� z nim zsynchronizowa�. Niekt�re ��cza nadal by�y aktywne. Ezr widzia� te same co zawsze rysunki i fragmenty tekst�w; nie by� to sygna� przekazywany z planety na �ywo, ale i tak wi�kszo�� informacji musia�a by� dla Trixii nowo�ci�. Przeskakiwa�a spojrzeniem z monitora na monitor, jej palce stuka�y nieustannie w klawiatur�, wydawa�o si� jednak, �e zapomnia�a nawi�za� ��czno�� ze s�u�b� informacyjn� floty. Sam widok stanowiska pracy przyci�gn�� j� z powrotem do centrum jej fiksacji. Na �cianach pojawi�y si� nowe okna z tekstem. Symbole zmienia�y si� tak szybko, �e musia�a by� to prezentacja jakiej� rozmowy Paj�k�w, jakiej� audycji radiowej albo�� wzi�wszy pod uwag� obecn� sytuacj� na planecie�� zaszyfrowanych tekst�w wojskowych.

��Po prostu nie mog� znie�� tego op�nienia. To niesprawiedliwe.�� Zn�w d�uga chwila ciszy. Otworzy�a kolejny ekran. Przep�ywa�y przeze� kolorowe kszta�ty, jeden z format�w wideo Paj�k�w. Nie przypomina�o to �adnego normalnego obrazu, ale Ezr rozpoznawa� ju� ten wz�r; widzia� go do�� cz�sto w ma�ym pokoju Trixii. By� to paj�czy dziennik informacyjny, t�umaczony codziennie przez Trixi�.

��Myl� si�. Genera� Smith poleci do Gwiazdy Po�udnia zamiast Kr�la.

��Nadal wydawa�a si� spi�ta, by�o tu ju� jednak jej normalne, zafiksowane zachowanie.

Kilka sekund p�niej w wej�ciu pojawi�a si� Rita Liao. Jej twarz wyra�a�a zdumienie i rozbawienie zarazem.

��Jeste� czarodziejem, Ezr. Jak ci si� uda�o uspokoi� ich wszystkich?

��Ja� my�l�, �e Trixia po prostu mi ufa.�� By� to raczej wyraz jego nadziei ni� szczere przypuszczenie.

Rita cofn�a g�ow�, by rozejrze� si� po pustym korytarzu.

��Tak. Ale wiesz, co si� sta�o, kiedy nam�wi�e� j�, �eby wr�ci�a do pracy? Wszyscy inni potulnie udali si� do swoich pokoj�w. Ci t�umacze s� bardziej pos�uszni ni� wojskowi. Wystarczy tylko przekona� najwa�niejszego cz�onka, a wszyscy inni robi� to samo.�� U�miechn�a si� szeroko.�� Ale widzieli�my ju� wcze�niej, jak t�umacze potrafi� kierowa� innymi twardog�owymi. S� najwa�niejszym elementem tego uk�adu, bez dw�ch zda�.

��Trixia jest cz�owiekiem!�� Wszyscy fiksaci s� lud�fhi!

��Wiem, Ezr. Przepraszam. Naprawd�, rozumiem� Trixia i inni t�umacze naprawd� wydaj� si� inni. Trzeba by� kim� wyj�tkowym, �eby t�umaczy� naturalne j�zyki. Ze wszystkich� ze wszystkich fiksat�w oni wydaj� si� najbli�si zwyk�ym ludziom� Pos�uchaj, zajm� si� reszt� i dam zna� Bilowi Phuongowi, �e wszystko jest pod kontrol�.

��Dobrze�� odpar� Ezr sztywno.

Rita wycofa�a si� z pokoju, cicho zasuwaj�c za sob� drzwi. Po chwili Ezr us�ysza� trzask zamykanych drzwi innych pokoj�w.

Trixia siedzia�a pochylona nad klawiatur�, zupe�nie nie�wiadoma opinii, kt�re przed momentem dotar�y do jej uszu. Ezr obserwowa� j� przez chwil�, my�l�c o przysz�o�ci, o tym, jak j� wreszcie uratuje. Nawet po czterdziestu latach Wygnania t�umacze nie potrafiliby podszy� si� pod Paj�ki i utrzymywa� ��czno�ci audio w czasie rzeczywistym. Tomas Nau niczego by nie zyska�, sprowadzaj�c t�umaczy na powierzchni� Arachny�

na razie. Po udanym podboju Trixia i inni zostaliby g�osem w�adcy.

Ale ten czas nie nadejdzie. Plan Phama i Ezra rozwija� si� zgodnie z harmonogramem. Lokalizatory Queng Ho mia�y niemal ca�kowit� kontrol� nad systemami Emergent�w, tylko kilka starych element�w, uk�ad�w elektromechanicznych, pozostawa�o poza ich zasi�giem. Pham i Ezr przygotowywali si� wreszcie do prawdziwego sabota�u�� najwa�niejszym punktem by�o odci�cie zasilania bezprzewodowego w Hammerfest. Ten prze��cznik by� niemal ca�kowicie mechanicznym urz�dzeniem, odpornym na wszelkie elektroniczne subtelno�ci. Pham znalaz� jednak jeszcze jedno zastosowanie dla lokalizator�w. Mog�y tworzy� po prostu zwyk�y piasek. Przez ostatnie kilka Msekund budowali kolejne warstwy piachu obok tego prze��cznika, podobn� sztuczk� przygotowali te� w innych starych systemach i na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�. Ostatnie sto sekund wi�za�o si� z ogromnym ryzykiem. Mogli wykorzysta� t� sztuczk� tylko raz, kiedy Naua i jego band� poch�onie ich zadanie.

Je�li sabota� si� powiedzie�� kiedy si� powiedzie�� lokalizatory Queng Ho b�d� niepodzielnie rz�dzi� na LI i na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�. Iwtedy nadejdzie nasz czas.

Hrunkner Unnerby sp�dzi� mn�stwo czasu w Dow�dztwie L�dowym; zasadniczo by�a to baza wypadowa dla wszystkich jego operacji budowlanych. Co najmniej dziesi�� razy w roku odwiedza� wewn�trzne sanktuarium wywiadu Akord. Codziennie kontaktowa� si� z genera� Smith za pomoc� poczty elektronicznej; widywa� si� z ni� na naradach sztabu. Ich spotkanie w Calorice�� czy to by�o ju� pi�� lat temu?�� nie przebiega�o w serdecznej atmosferze, ale przynajmniej dawa�o okazj� do uczciwej i szczerej wymiany my�li. Lecz przez siedemna�cie lat� przez ca�y ten czas, jaki up�yn�� od �mierci Gokny� nigdy nie by� w prywatnym biurze genera� Smith.

Genera� mia�a nowego asystenta, kogo� m�odego, spoza fazy. Hrunkner nawet tego nie zauwa�y�. Wszed� w cisz� gabinetu szefa. Pomieszczenie to by�o tak du�e, jak zapami�ta�, z otwartymi niszami i oddzielnymi grz�dami. Przez moment wydawa�o si�, �e jest sam. Kiedy�, nim wprowadzi�a si� tu Smith, mie�ci�o si� tu biuro Struta Greenvala. Funkcj� osobistego gabinetu szefa wywiadu pomieszczenie to pe�ni�o zreszt� jeszcze przez dwa poprzednie pokolenia. �wcze�ni lokatorzy zapewne z trudem rozpoznaliby to miejsce. Znajdowa�o si� tu wi�cej sprz�tu komputerowego ni� w biurze Sherka w Princeton. Jedn� ze �cian pokoju zajmowa� ogromny monitor, r�wnie z�o�ony jak wideomancja. W tej chwili pokazywa� obraz z kamer umieszczonych na zewn�trz; Kr�lewskie Wodospady zastyg�y ponad dwa lata temu. Okoliczne wzg�rza by�y nagie i pos�pne, w wy�szych partiach pokrywa� je szron utworzony z zamarzni�tego dwutlenku w�gla.

Ale bli�ej� z budynk�w wylewa�a si� nadczerwie�, b�yszcza�a jasno w gazach wypluwanych przez pojazdy na ulicach. Przez moment Hrunk wpatrywa� si� w ten obraz, my�l�c o tym, jak wygl�da� �wiat dok�adnie pokolenie wcze�niej, pi�� lat w Ciemno�ci. Do diab�a, ten pok�j by� ju� wtedy pusty. Ludzie Greenvala siedzieli upchni�ci w ma�ej jaskini, wdychali �mierdz�ce powietrze i s�uchali ostatnich wiadomo�ci radiowych, zastanawiaj�c si� przy tym, czy Hrunk i Sherk przetrwaj� w swych podwodnych otch�aniach. Za kilka dni Greenval mia� zako�czy� wszystkie operacje, a Wielka Wojna zapa�� w lodowaty sen.

Lecz w tym pokoleniu nie my�limy nawet o odpoczynku, zmierzaj�c kunajstraszliwszej wojnie wszech czas�w.

Widzia�, jak do pokoju wchodzi cicho genera�.

��Sier�ancie, prosz� usi���.�� Smith zaprosi�a go gestem do zaj�cia miejsca na grz�dzie przed jej biurkiem.

Unnerby oderwa� spojrzenie od monitora i usiad�. Na p�kolistym biurku Smith le�a�y sterty raport�w, wi�kszo�� miejsca zajmowa�o jednak sze�� ma�ych monitor�w. Trzy z nich ukazywa�y abstrakcyjne wzory, podobne do tych, w jakich zagubi� si� Sherkaner. Wi�c nadal pozwala musi� tym bawi�.

U�miech genera� wydawa� si� sztywny i wymuszony, dlatego w�a�nie m�g� by� szczery.

��Nazywam pana sier�antem. Zabawne. Ale� dzi�kuj� za przybycie.

��To m�j obowi�zek.�� Dlaczego mnie tu wezwa�a? Mo�e jego szalony plan dla p�nocnego wschodu mia� jakie� szanse powodzenia. Mo�e��� Widzia�a pani moje projekty, generale? Za pomoc� eksplozji j�drowych mogliby�my wykopa� os�oni�te, g��bokie jaskinie, i to szybko. P�nocnowschodnie �upki by�yby idealne. Dajcie mi bomby, a w ci�gu stu dni zapewni� schronienie wszystkim mieszka�com i do tego jeszcze miejsce pod uprawy.�� Te s�owa same mu si� wyrwa�y. Koszty podobnej operacji przekracza�yby mo�liwo�ci Korony czy prywatnych inwestor�w. Genera� musia�aby wprowadzi� stan wyj�tkowy, bez wzgl�du na ustalenia Przymierza. Nawet wtedy nie mogliby by� pewni ostatecznego sukcesu. Lecz gdyby wybuch�a wojna�� kiedy by wybuch�a�� jego plan uratowa�by �ycie milion�w.

Victory Smith unios�a r�k�.

��Hrunk, nie mamy stu dni. Jestem przekonana, �e wszystko rozstrzy gnie si� w ci�gu trzech.�� Wskaza�a na jeden z ma�ych monitor�w.�� Dowiedzia�am si� w�a�nie, �e wielebna Pedure jest w Gwie�dzie Po�udnia i osobi�cie pilnuje swoich spraw.

��Do diab�a z ni�. Je�li sprowokuje atak na Gwiazd�, sama zginie.

��Dlatego prawdopodobnie jeste�my bezpieczni, dop�ki stamt�d nie odleci.

��S�ysza�em r�ne plotki. Nasz wewn�trzny wywiad jest w rozsypce?

Thract zosta� zdymisjonowany?�� Pojawi�y si� straszliwe podejrzenia, �e w samym sercu wywiadu grasuj� agenci Kindred. Szyfrowano teraz nawet zwyk�e, rutynowe transmisje. Cho� nieprzyjaciel nie pokona� ich gro�bami i prowokacj�, teraz m�g� wygra� dzi�ki panice i zamieszaniu, jakie panowa�y w szeregach Akord.

Smith poderwa�a gniewnie g�ow�.

��To prawda. Zostali�my wymanewrowani na Po�udniu. Nadal mamy tam jednak swoich ludzi, ludzi, kt�rzy polegali na mnie� ludzi, kt�rych zawiod�am.�� To ostatnie zdanie wypowiedziane zosta�o niemal szeptem, ale Hrunk przypuszcza�, �e i tak nie by�o skierowane do niego. Smith milcza�a przez chwil�, potem wyprostowa�a si�.�� Jest pan ekspertem od substruktur Gwiazdy Po�udnia, prawda, sier�ancie?

��Ja je zaprojektowa�em i nadzorowa�em wi�kszo�� prac przy ich budowie.�� Dzia�o si� to w czasach, gdy Akbrd i Republika Po�udnia by�y ze sob� bardzo zaprzyja�nione.

Genera� buja�a si� nerwowo na grz�dzie. Jej ramiona dr�a�y.

��Sier�ancie� nawet teraz nie mog� znie�� twojego widoku. My�l�, �e wiesz o tym.

Hrunk pochyli� g�ow�. Wiem. O tak.

��Ufam ci jednak w prostych sprawach. Ba, na G��bi�, teraz ci� po trzebuj�! Rozkaz nie mia�by tu �adnego znaczenia� ale czy pomo�esz mi w Gwie�dzie?�� Wydawa�o si�, �e wydobywa z siebie te s�owa z najwi�k szym trudem.

Musisz prosi�? Hrunkner uni�s� r�ce.

��Oczywi�cie.

Najwyra�niej Smith nie spodziewa�a si� tak szybkiej odpowiedzi.

Przez moment milcza�a zaskoczona.

��Rozumiesz, na co si� godzisz? To si� wi��e z ogromnym ryzykiem.

��Tak, tak. Zawsze chcia�em pom�c.�� Zawsze chcia�em wszystko naprawi�.

Genera� patrzy�a na� przez chwil�. Wreszcie powiedzia�a cicho:

��Dzi�kuj�, sier�ancie.�� Wystuka�a co� na klawiaturze.�� Tim Downing��� ten nowy, m�ody asystent?�� �dostarczy ci p�niej szczeg�ow� analiz�. Kr�tko m�wi�c, jest tylko jeden pow�d, dla kt�rego Pedure mog�a przyjecha� do stolicy Po�udnia; sprawa nie jest jeszcze przes�dzona. Pedure nie ma jeszcze kontroli nad wszystkimi kluczowymi cz�onkami Parlamentu.

Kilku z nich poprosi�o mnie, bym tam przyjecha�a.

��Ale� to Kr�l powinien zajmowa� si� takimi sprawami.

��Tak. Zdaje si�, �e w tej Ciemno�ci nie po raz pierwszy i ostatni mu simy zerwa� z tradycj�.

,.�� Nie mo�e tam pani jecha�, generale.�� Unnerby nie m�g� si� powstrzyma�, cho� wiedzia�, �e tego rodzaju uwagi s� pogwa�ceniem wojskowej etykiety.

��Nie jeste� jedyn� osob�, kt�ra mi to odradza� Ostatnia rzecz, jak� powiedzia� mi Strut Greenval, nieca�e dwie�cie jard�w od miejsca, w kt�rym teraz siedzimy, brzmia�a podobnie.�� Umilk�a, wracaj�c my�lami do wspomnie�.�� Zabawne. Strut przewidzia� tyle rzeczy. Wiedzia�, �e trafi� na jego miejsce. Wiedzia�, �e nieraz b�d� mia�a ochot� osobi�cie wkroczy� do akcji. Przez pierwsze dekady Jasno�ci co najmniej kilkana�cie razy mog�am uratowa� sytuacjꠗ a nawet ludzkie �ycie�� gdybym tylko wysz�a na zewn�trz i sama zrobi�a to, co konieczne. Ale to, co powiedzia� mi Greenval, by�o raczej rozkazem ni� rad�, a ja do tej pory stosowa�am si� do tego i �y�am, by walczy� dalej.�� Roze�mia�a si� nagle, powracaj�c uwag� do tera�niejszo�ci.�� Teraz jestem ju� starsz� pani� uwik�an� w sie� intryg. Nadszed� wreszcie czas, by z�ama� zasad� Struta.

��Ale�� rada genera�a Greenvala odnosi si� do tej sytuacji tak samo jak do wszystkich poprzednich. Pani miejsce jest tutaj.

��To ja pozwoli�am, by dosz�o do tego ba�aganu. To by�a moja decyzja, konieczna decyzja. Je�li jednak polec� teraz do Gwiazdy osobi�cie, by� mo�e uda mi si� uratowa� wielu ludzi.

��Ale je�li si� nie uda, pani zginie, a my z pewno�ci� przegramy!

��Nie. Je�li zgin�, wojna b�dzie bardziej krwawa, ale w ko�cu i tak przetrwamy.�� Wy��czy�a wszystkie monitory.�� Wylatujemy za trzy godziny, z czw�rki. Prosz� tam by�.

Hrunkner mia� ochot� krzycze� z frustracji.

��Prosz� przynajmniej zabra� specjaln� ochron�. M�od� Victory i�

��Zesp� Lighthill?�� Genera� u�miechn�a si� lekko.�� Dorobili si� niez�ej reputacji, co?

Hrunkner tak�e odpowiedzia� jej u�miechem.

��Tak. Nikt nie wie, czego si� w�a�ciwie po nich spodziewa� Ale na pewno mo�na na nich polega� w ka�dej sytuacji.�� Hrunkner s�ysza� ju� r�ne opowie�ci o wyczynach M�odej Victory i jej rodze�stwa. Niekt�rzy ich chwalili, inni nie cierpieli, nikt jednak nie zarzuca� im braku profesjonalizmu.

��Ty naprawd� ich lubisz, co Hrunk?�� Smith wydawa�a si� tym szczerze zdumiona.�� W ci�gu najbli�szych siedemdziesi�ciu pi�ciu godzin maj� inne, wa�niejsze zadania do wykonani*� Sherkaner i ja przez lata �wiadomie tworzyli�my obecn� sytuacj�, to by� nasz wyb�r. Znali�my zagro�enia. Teraz nadszed� czas zap�aty.

Po raz pierwszy, odk�d wszed� do pokoju, wymieni�a imi� Sherkanera. Wsp�praca, kt�ra zaprowadzi�a ich tak daleko, dobieg�a ko�ca, teraz genera� by�a zdana tylko na siebie.

Pytanie to nie mia�o wi�kszego sensu, ale musia� je zada�.

��Rozmawia�a� o tym z Sherkiem? Co on robi?

Smith milcza�a przez chwil�, jakby zastanawiaj�c si� nad odpowiedzi�.

��Wszystko, co w jego mocy, sier�ancie�� odpar�a wreszcie.�� Wszyst ko, co w jego mocy.

Noc by�a czysta nawet wed�ug standard�w Raju. Obret Nethering spacerowa� ostro�nie wok� wie�y na szczycie wyspy, sprawdzaj�c sprz�t przed wieczorn� sesj�. Jego podgrzewane nogawice i kurtka by�y stosunkowo lekkie i wygodne, gdyby jednak zepsu� si� ogrzewacz powietrza albo przerwa� ci�gn�cy si� za nim kabel zasilaj�cy� Wcale nie k�ama�, kiedy m�wi� swoim asystentom, �e mog� odmrozi� r�k� czy p�uca w ci�gu kilku minut. Mija� ju� pi�ty rok Ciemno�ci. Nethering zastanawia� si�, czy nawet podczas Wielkiej Wojny o tej porze jacy� ludzie byli jeszcze aktywni.

Przerwa� na moment obch�d; w ko�cu mia� jeszcze sporo czasu. Sta� po�r�d martwego, zamarzni�tego krajobrazu i patrzy� w g�r�, na niebo.

Dwadzie�cia lat temu, kiedy Nethering zaczyna� studia w Princeton, chcia� zosta� geologiem. Geologia by�a matk� wszystkich nauk, a w tym pokoleniu, gdy prowadzono prace wykopaliskowe na tak wielk� skal�, nabiera�a jeszcze wi�kszego znaczenia. Astronomia z kolei stanowi�a domen� nielicznych dziwak�w. Rozs�dni ludzie interesuj� si� przecie� tym, co na dole, szukaj� najbezpieczniejszej otch�ani, w kt�rej mogliby przetrwa� kolejn� Ciemno��. Co mo�na zobaczy� na niebie? S�o�ce, oczywi�cie, �r�d�o �ycia i wszystkich problem�w. Poza tym jednak nic si� nie zmienia�o. Gwiazdy by�y tylko male�kimi, niezmiennymi punktami �wiat�a, nie da�o ich si� por�wna� ze s�o�cem ani z niczym innym.

Potem, ju� jako student drugiego roku, Nethering pozna� starego Sherkanera Under�iilla, a jego �ycie odmieni�o si� na zawsze�� cho� pod tym wzgl�dem Nethering nie by� wyj�tkiem. W Princeton uczy�o si� dziesi�� tysi�cy student�w drugiego roku, ale Underhill zdo�a� jako� wybra� spo�r�d nich tylko tych najlepszych. A mo�e by�o odwrotnie; Underhill stanowi� tak pot�ne �r�d�o niesamowitych pomys��w, �e niekt�rzy studenci ci�gn�li do niego niczym le�ne wr�ki do ognia. Underhill twierdzi�, �e ca�a matematyka i fizyka rozwija�y si� do tej pory bardzo powoli, bo nikt nie rozumia� prostoty ruchu �wiata po orbicie wok� s�o�ca ani wewn�trznych ruch�w gwiazd. Gdyby pr�cz Arachny wok� s�o�ca kr��y�a jeszcze cho� jedna planeta, kt�ra zmusza�aby co �wiatlejsze umys�y do analiz i kalkulacji, rachunek zosta�by wynaleziony nie dwa, lecz dziesi�� pokole� wcze�niej. A szalony rozw�j technologii, do kt�rego dosz�o podczas tego pokolenia, m�g�by roz�o�y� si� na wi�cej cykli Jasno�ci i Ciemno�ci.

Oczywi�cie tezy g�oszone przez Sherkanera nie nale�a�y do ca�kiem nowych. Pi�� pokole� temu dzi�ki wynalazkowi teleskopu astronomia gwiazd podw�jnych zrewolucjonizowa�a paj�cze rozumienie czasu. Underhill potrafi� jednak po��czy� stare idee w jedn� sp�jn� ca�o��. M�ody Nethering odchodzi� coraz dalej i dalej od bezpiecznej i rozs�dnej geologii, a� Pustka Na G�rze sta�a si� jego najwi�ksz� pasj�. Im lepiej rozumia�, czym naprawd� s� gwiazdy, tym lepiej zdawa� sobie spraw� z tego, jak naprawd� musi wygl�da� wszech�wiat. Teraz, je�li kto� tylko wiedzia�, gdzie patrze� i przez jakie instrumenty, m�g� zobaczy� na niebie wszystkie kolory. Tutaj, na Rajskiej Wyspie, nadczerwie� gwiazd b�yszcza�a ja�niej ni� gdziekolwiek na �wiecie. Suche i zimne powietrze by�o ca�kowicie nieruchome, a dzi�ki ogromnym nowoczesnym teleskopom Nethering m�g� si�gn�� wzrokiem dalej ni� kiedykolwiek. Czasami wydawa�o mu si�, �e mo�e ujrze� nawet koniec wszech�wiata.

A to co? Nisko nad p�nocnowschodnim horyzontem rozb�ysn�a zorza polarna, kt�ra rozszerza�a si� powoli na po�udnie. Nad Morzem P�nocnym wisia�a sta�a p�tla magnetyczna, ale pi�� lat po nadej�ciu Ciemno�ci zorze zdarza�y si� wyj�tkowo rzadko. Tury�ci, kt�rzy zostali jeszcze na dole, w Rajskim Mie�cie, wznosili teraz zapewne zbiorowe okrzyki zachwytu. Dla Obreta Netheringa by�o to tylko niespodziewane utrudnienie.

Przygl�da� si� jednak aurorze z rosn�c� ciekawo�ci�. �wiat�o by�o niezwykle skupione, szczeg�lnie na p�nocnym kra�cu, gdzie zw�a�o si� niemal do jednego punktu. Hm. Gdyby to co� mia�o zak��ci� im wieczorn� sesj�, to mo�e powinni wystrzeli� sond� i przyjrze� si� temu z bliska.

U�miech losu, przypadkowe odkrycie i takie tam.

Nethering odwr�ci� si� i ruszy� w stron� schod�w. W tej samej chwili dobieg� go rumor, kt�ry m�g�by zwiastowa� nadej�cie ca�ej kompanii �o�nierzy�� bardziej prawdopodobne wydawa�o si� jednak, �e to Shepry Tripper i jego ci�kie buciory. Po chwili na powierzchni� wyskoczy� Shepry Tripper. Shepry mia� zaledwie pi�tna�cie lat i oczywi�cie urodzi� si� poza faz�. Kiedy� Nethering nie potrafi� nawet wyobrazi� sobie, �e m�g�by rozmawia栗 a co dopiero pracowa栗 z takim wybrykiem natury. By�a to jeszcze jedna ze zmian, jakie dokona�y si� w nim w Princeton. Teraz�� c�, Shepry by� jeszcze dzieckiem, nie�wiadomym tylu rzeczy. Rozpala� go jednak niesamowity entuzjazm, ogromna ��dza wiedzy. Nethering zastanawia� si�, ile lat bada� zmarnowano pod koniec Lat Ga�ni�cia tylko dlatego, �e najm�odsi badacze wkraczali ju� w wiek �redni, zak�adali rodziny i byli zbyt zaj�ci innymi sprawami, by z zapa�em bra� si� do pracy.

��Doktorze Nethering! Prosz� pana!�� G�os Shepry�ego nieco t�u mi� ogrzewacz powietrza. Ch�opiec dysza� ci�ko, trac�c ca�y ten czas, kt�ry zyska� dzi�ki szalonemu biegowi w g�r� schod�w.�� Mamy k�opo ty. Straci�em ��czno�� radiow� z P�nocnym Punktem��� pi�� mil dalej, na drugim ko�cu interferometru.�� Na wszystkich zakresach s�ycha� tyl ko coraz g�o�niejsze trzaski.

M�g� wi�c zapomnie� o planach na dzisiejszy wiecz�r.

��Zadzwoni�e� do Sama przez lini� podziemn�? Co��� urwa� raptownie, gdy powoli zacz�� do� dociera� sens s��w Shepry�ego: corazg�o�niejsze trzaski. Tymczasem dziwna �strza�a� �wiat�a przesuwa�a si� jednostajnie na po�udnie. Irytacja zacz�a miesza� si� ze strachem. Obret Nethering wiedzia�, �e �wiat stoi na kraw�dzi wojny. Wszyscy o tym wiedzieli. Gdyby dosz�o do wymiany j�drowych uderze�, �wiat zosta�by zniszczony w ci�gu kilku godzin. Nawet le��ce na uboczu miejsca, takie jak Rajska Wyspa, nie by�y bezpieczne. A to �wiat�o? Przygasa�o teraz, jasny punkt znikn��. Eksplozja nuklearna w polu magnetycznym mog�a przypomina� zorz�, ale z pewno�ci� nie by�aby tak asymetryczna i nie mia�aby tak d�ugiego czasu wznoszenia. A mo�e jacy� sprytni fizycy zbudowali co� subtelniejszego ni� zwyk�a bomba atomowa. Ciekawo�� i przera�enie miesza�y si� w g�owie Netheringa.

Odwr�ci� si� i poci�gn�� Shepry�ego w stron� schod�w. Zwolnij. Ile razy dawa� t� rad� Shepry�emu?

��Krok po kroku, Shepry, uwa�aj na przew�d zasilaj�cy. Czy uk�ad radarowy jest w��czony?

��Tak.�� Ci�kie buciory Shepry�ego stuka�y za nim na schodach.�� Ale w zapisie b�d� tylko same szumy.

��Mo�e.�� Odbicie mikrofal od smug jonizacyjnych to tylko jeden z projekt�w, kt�rymi zarz�dzali Nethering i Tripper. Niemal wszystkie powracaj�ce sygna�y mo�na by�o przypisa� konkretnym satelitom, ale mniej wi�cej raz na rok widzieli co�, czego nie mogli wyja�ni�, tajemnic� z Wielkiej Pustki. Mia� ju� niemal gotowy artyku� na ten temat. Potem ci przekl�ci recenzenci�� wszechobecny T. Lurksalot�� przeprowadzili w�asne programy badawcze i nie zgodzili si� z jego konkluzjami. Dzi� m�g� wykorzysta� uk�ad do innego celu. To dziwne pod�u�ne �wiat�o�� a gdyby to by� jaki� obiekt materialny?

��Shepry, jeste�my jeszcze w sieci?�� Ze sta�ym l�dem ��czy� �wiat�ow�d przeci�gni�ty� po zamarzni�tym oceanie; zamierza� wykorzysta� komputery z kontynentu do realizacji dzisiejszych bada�. Teraz�

��Zaraz sprawdz�.

Nethering roze�mia� si� cicho.

��Zdaje si�, �e b�dziemy mogli pokaza� Princeton co� bardzo inte resuj�cego!�� Usiad� przed komputerem i zacz�� przegl�da� zapis z rada ru. Czy to wojna, czy natura m�wi�y do nich dzi� wiecz�r? Tak czy inaczej, wiadomo�� by�a wa�na.

Hrunkner Unnerby nie lubi� podr�owa� nowoczesnymi samolotami; czu� si� wtedy bardzo stary. Pami�ta� jeszcze czasy, gdy silniki spalinowe kr�ci�y drewnianymi �mig�ami, a skrzyd�a budowano z drewna pokrytego tkanin�.

Samolot Victory Smith nie by� nawet zwyk�ym odrzutowcem; lecieli na wysoko�ci niemal stu tysi�cy st�p i przemieszczali si� na po�udnie z trzykrotn� pr�dko�ci� d�wi�ku. Dwa silniki pracowa�y niemal bezg�o�nie, do wn�trza samolotu dociera�o tylko niskie, g��bokie buczenie. �wiat�o gwiazd i s�o�ca na zewn�trz by�o na tyle jasne, �e Hrunkner rozr�nia� kolory w chmurach poni�ej. �wiat ukrywa� si� pod kilkoma warstwami chmur. Z tej wysoko�ci nawet te najwy�sze wydawa�y si� niemal przylepione do ziemi. Od czasu do czasu w warstwie ob�ok�w otwiera�a si� jaka� szczelina, mogli wtedy zobaczy� �nieg i l�d na dole. Za kilka minut mieli dolecie� do po�udniowej cie�niny i opu�ci� przestrze� powietrzn� Akord.

Oficer komunikacyjny lotu powiedzia� im, �e pozostaj� pod eskort� eskadry my�liwc�w Akord, kt�ra b�dzie im towarzyszy� a� do l�dowiska ambasady w Gwie�dzie Po�udnia. Jedynym dowodem na to, �e oficer m�wi� prawd�, by�y stalowe b�yski pojawiaj�ce si� od czasu na niebie ponad nimi.

Hrunkner westchn��. Jak wszystko, co wa�ne w obecnych czasach, my�liwce porusza�y si� zbyt szybko i znajdowa�y si� zbyt daleko, by m�g� je zobaczy� zwyk�y �miertelnik.

Prywatny samolot genera� Smith by� w rzeczywisto�ci ponadd�wi�kowym bombowcem rozpoznawczym, czym�, co w miar� rozwoju satelit�w wychodzi�o powoli z u�ycia.

��Praktycznie dostali�my go ,od Obrony Powietrznej w prezencie�� zauwa�y�a Smith, kiedy weszli na pok�ad.�� 1 tak zamieni si� w kup� z�omu, kiedy zacznie zamarza� powietrze.

Wtedy b�d� ju� istnia�y ca�kiem nowe �rodki transportu. Mo�e pojazdy balistyczne? Albo antygrawitacyjne? Ale to bez znaczenia. Je�eli ich obecna misja si� nie powiedzie, nie b�dzie ju� �adnego przemys�u, tylko nieko�cz�ca si� walka w�r�d ruin.

�rodek kad�uba wype�nia�y komputery i sprz�t komunikacyjny. Unnerby widzia� generatory laserowe i mikrofalowe, kiedy wchodzili na pok�ad. ��cze z sieci� wojskow� Akord by�o niemal r�wnie bezpiecznie jak to w Dow�dztwie L�dowym. Na pok�adzie tego samolotu nie by�o �adnych steward�w, a Unnerby i genera� Smith siedzieli na ma�ych grz�dach, kt�re po kilku godzinach lotu sta�y si� okropnie niewygodne. Mimo to zapewne i tak by�o im znacznie wygodniej ni� �o�nierzom wisz�cym na siatkach z ty�u samolotu. Dziesi�cioosobowy zesp�l; ca�a ochrona genera� Smith.

Victory Smith pracowa�a w milczeniu. Jej asystent, Tim Downing, wni�s� do samolotu ca�y sprz�t komputerowy: ci�kie, niepor�czne pud�a, kt�re albo musia�y mie� wielk� moc, albo by�y mocno opancerzone, albo po prostu przestarza�e. Przez ostatnie trzy godziny genera� siedzia�a w kr�gu sze�ciu monitor�w. Patrz�c na blask odbijaj�cy si� w jej oczach, Hrunkner zastanawia� si�, co te� tam widzi. Wojskowe sieci w po��czeniu z wszystkimi og�lnodost�pnymi sieciami musia�y dawa� jej niesamowity widok.

Monitor Unnerby�ego pokazywa� ostatni raport o podziemnych budowach Gwiazdy. W du�ej cz�ci by�y to k�amstwa, Unnerby zna� jednak do�� dobrze oryginalne plany, by domy�li� si� prawdy. Po raz enty zmusi� si� do czytania. To dziwne; kiedy by� m�ody, w czasach Wielkiej Wojny, potrafi� bez trudu koncentrowa� si� tak, jak robi�a to teraz genera�. Dzi� jednak jego my�li wci�� wraca�y do sytuacji i katastrofy, kt�rej nie mogli ju� chyba zapobiec.

Byli ju� nad cie�nin�; z tej wysoko�ci pop�kany morski l�d wygl�da� jak misterna mozaika szczelin.

��Hej!�� krzykn�� nagle jeden z technik�w ��czno�ci.�� Widzieli �cie to?

Hrunkner niczego nie widzia�.

��Tak! Sprawd� to.

��Tak jest.

Technicy zajmuj�cy miejsca na grz�dach ponad g�ow� Unnerby�ego pochylili si� teraz nad swymi monitorami i wystukiwali co� szybko na klawiaturach. �wiat�a na ekranach zmienia�y si� raz za razem, ale Unnerby nie m�g� odczyta� ani s�owa.

Widzia�, jak Victory Smith wstaje ze swojej grz�dy i przygl�da si� z uwag� poczynaniom technik�w. Najwyra�niej jej sprz�t nie by� po��czony z ich komputerami. No tak. Wi�c wcale nie mia�a tak niesamowitego widoku, jak przypuszcza�.

Po chwili unios�a r�k�, przyzywaj�c jednego z technik�w.

��Wygl�da na to, �e kto� zrzuci�bomb� atomow��� wyja�ni� ten natychmiast.

��Hm��� mrukn�a Smith. Na monitorze Unnerby�ego nic si� nie zmieni�o.

��To by�o bardzo daleko, prawdopodobnie gdzie� nad Morzem P�nocnym. Otworz� dla pani dodatkowe okno.

��I dla sier�anta Unnerby�ego, prosz�.

��Tak jest.�� Raport z Gwiazdy na monitorze Hrunknera zast�pi�a nagle mapa P�nocnego Wybrze�a. Kolorowe kontury rozrasta�y si� koncentrycznie wok� punktu po�o�onego osiemset mil na p�nocny wsch�d od Rajskiej Wyspy. Tak, stary magazyn paliw Tiefer�w, bezu�yteczna podwodna g�ra, chyba �e kto� chcia� j� wykorzysta� jako wyrzutni�. Rzeczywi�cie, by�o to bardzo daleko st�d, niemal po drugiej stronie globu.

��Tylko jeden wybuch?�� spyta�a Smith.

��Tak, bardzo wysoko. Atak pulsacyjny� tyle �e nie wi�kszy od megafony. T� map� tworzymy na podstawie danych z satelit�w i analiz naziemnych z P�nocnego Wybrze�a i Princeton.�� Na monitorze pojawi�y si� odpowiednie informacje, odno�niki bibliograficzne do tych miejsc w sieci, kt�re bra�y udzia� w tworzeniu mapy. Ha. Znalaz� si� tu nawet raport naocznego �wiadka z Rajskiej Wyspy, naukowca z obserwatorium astronomicznego.

��Co stracili�my?

��Brak strat wojskowych, generale. Nie dzia�aj� dwa satelity komercyjne, ale to mo�e by� tylko jaka� drobna usterka. To by�o tylko szturchni�cie.

Wi�c po co? Test? Ostrze�enie? Unnerby wpatrywa� si� w monitor.

Jau Xin by� tutaj przed rokiem, wtedy dowodzi� jednak sze�cioosobow� szalup� i zakrad� si� na orbit� Arachny ledwie na kilka godzin. Dzi� dowodzi� �Niewidzialn� r�k��, statkiem kosmicznym o masie miliona ton.

Przybywali na planet� jak prawdziwi zdobywcy�� nawet je�li wi�kszo�� tych zdobywc�w wierzy�a, �e niesie Paj�kom ratunek. Obok Jau, na miejscu zajmowanym niegdy� przez kapitana Handlarzy, siedzia� Ritser Brughel. Grupmistrz wyrzuca� z siebie nieustaj�cy strumie� rozkaz�w�� mo�na by pomy�le�, �e sam pr�bowa� zarz�dza� pilotami. Zbli�yli si� do Arachny nad biegunem p�nocnym, utrzymuj�c sta�� wysoko�� tu� ponad atmosfer�. Hamowali jednym, d�ugiem ci�giem, niemal tysi�c sekund przy ponad 1 g. Dokonali tego nad otwartym oceanem, z dala od miejsc zamieszkanych przez Paj�ki, lecz powsta�a przy hamowaniu zorza musia�a by� doskonale widoczna dla tych niewielu, kt�rzy znajdowali si� w pobli�u.

Jau widzia� blask odbity w lodzie i �niegu na dole.

Brughel patrzy� na martwy krajobraz przesuwaj�cy si� pod okr�tem.

Jego twarz �ci�ga�y jakie� intensywne emocje. Niesmak wywo�any widokiem tak ogromnej przestrzeni, kt�ra wydawa�a si� kompletnie bezwarto�ciowa? Czy te� triumf zwi�zany z przybyciem na �wiat, kt�rym b�dzie wsp�rz�dzi�? Prawdopodobnie jedno i drugie. Tutaj, na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�, zar�wno poczucie triumfu, jak i ��dza krwi coraz cz�ciej pojawia�y si� w g�osie Brughla, czasem nawet w jego s�owach. Tomas Nau stara� si� nadal zachowywa� pozory na LI, ale Ritser Brughel nie potrafi� ju� d�u�ej gra�. Jau widzia� kiedy� korytarze prowadz�ce do prywatnych kwater Brughla. �ciany pokrywa� wiruj�cy r�, zmys�owy, ci�ki i przera�aj�cy. Nikt spoza najbli�szego otoczenia grupmistrza nie mia� wst�pu do tego miejsca. Podczas podr�y z LI Jau s�ysza�, jak Brughel opowiada grupkapralowi Anlangowi o specjalnym daniu, kt�re zamierza� wyci�gn�� z lod�wki, by uczci� zwyci�stwo nad Paj�kami. Me, nie my�l otym. I tak wiesz ju� za du�o.

Xin s�ysza� g�osy swych pilot�w, potwierdzaj�ce to, co widzia� na monitorze. Spojrza� na Brughla i wiedz�c, jak bardzo ten lubi wszelkie wojskowe formalno�ci, przem�wi� oficjalnym tonem:

��Ci�g zako�czony, grupmistrzu. Jeste�my na orbicie polarnej, wyso ko�� sto pi��dziesi�t kilometr�w.�� Gdyby zeszli jeszcze ni�ej, potrzebo waliby �niegowc�w.�� Byli�my widoczni z odleg�o�ci wielu tysi�cy kilome tr�w.�� Xin przybra� zatroskan� min�. Przez ca�� podr� od LI udawa� na iwnego idiot�. By�a to ryzykowna gra, ale jak dot�d dawa�a mu troch� 4wi�kszy margines wolno�ci. / mo�e, moicuda mi si� zapobiec w jaki� spos�bmasakrze.

Brughel u�miechn�� si� z wy�szo�ci�.

��Oczywi�cie �e byli�my widoczni, panie Xin. W�a�nie o to nam cho dzi�o; pozwolili�my im nas zobaczy�, a teraz odpowiednio zmienimy in formacje, jakie b�d� do nich dociera�.�� Skontaktowa� si� z pok�adem fiksat�w.�� Panie Phuong! Czy zamaskowa� pan nasze przybycie?

Kiedy Jau by� ostatnio na pok�adzie twardog�owych, miejsce to wygl�da�o jak dom wariat�w, Phuong przemawia� jednak z ch�odnym spokojem:

��Ca�kowicie panujemy nad sytuacj�, grupmistrzu. Trzy zespo�y przy gotowuj� w tej chwili sygna�y z satelit�w. LI twierdzi, �e wygl�daj� do brze.�� Bil mia� na my�li zesp� Rity. Rita mia�a lada moment zej�� ze s�u�by, by�� jak twierdzi� Nau�� odpocz�� przed ci�k� prac�. Jau wiedzia� jednak doskonale, �e ta �przerwa� mia�a odbywa� si� w czasie, gdy na planecie dojdzie do masakry Paj�k�w. Tymczasem Phuong kontynuowa�:

��Musz� pana jednak ostrzec, grupmistrzu. W ko�cu Paj�ki domy�la si� prawdy. Ten kamufla� przetrwa tylko jakie� sto Ksekund, mo�e kr�cej, je�li kto� tam na dole b�dzie wystarczaj�co sprytny.

��Dzi�kuj�, panie Phuong. To powinno nam w zupe�no�ci wystarczy�.

��Brughel u�miechn�� si� �askawie do Jau.

Cz�� widoku planety znikn�a z ich monitor�w, ust�puj�c miejsca Tomasowi Nau na LI. Starszy grupmistrz siedzia� z Ezrem Vinhem i Phamem Trinlim w chacie w parku. S�oneczny blask odbija� si� od wody za ich plecami. Mia�a to by� publiczna rozmowa, transmitowana do kwater na LI i na �Niewidzialn� r�k�. Nau rozejrza� si� po mostku okr�tu, potem jego wzrok spocz�� na Ritserze Brughlu.

��Gratulacje, Ritser. Dobrze wam posz�o. Rita m�wi mi, �e osi�gn� li�cie ju� blisk� synchronizacj� z sieciami naziemnymi. My te� mamy do bre wiadomo�ci. Szef wywiadu Akord wizytuje Gwiazd� Po�udnia. Jej g��wny oponent z Kindred ju� tam jest. Je�li nie dojdzie do jakich� nie przewidzianych wydarze�, jeszcze przez jaki� czas na Arachnie powinien panowa� pok�j.

Nau wydawa� si� szczerze zatroskany losem Paj�k�w. Co zdumiewaj�ce, Ritser Brughel k�ama� niemal r�wnie g�adko.

��Tak jest. Przygotowujemy si� do przej�cia sieci i wydania pierw szego oficjalnego o�wiadczenia. Mam nadziej�, �e dojdzie do tego za ja kie���� przerwa� na moment, jakby konsultuj�c si� z harmonogramem�� �pi��dziesi�t Ksekund.

Oczywi�cie Nau nie odpowiedzia� mu od razu. Sygna� z �Niewidzialnej r�ki� musia� przeby� pi�� sekund �wietlnych dziel�cych okr�t od LI.

Odpowied� mog�a wi�c nadej�� najwcze�niej za dziesi�� sekund.

R�wno dziesi�� sekund potem Nau u�miechn�� si� dobrotliwie.

��Doskonale. Postaramy si�, by wszyscy tutaj mogli troch� odpocz��, nim rozpocznie si� najci�sza praca. �yczymy wam wszystkim powodzenia, Ritser. Wierzymy w was.

Obaj grupmistrzowie wymienili jeszcze kilka podobnych w tonie uwag, potem Nau si� roz��czy�. Brughel sprawdzi�, czy komunikacja odbywa si� teraz tylko w obr�bie statku.

��Lada moment powinni�my dosta� kody cel�w, panie Phoung�� oznajmi� wreszcie z u�miechem.�� Jeszcze tylko dwadzie�cia Ksekund i usma�ymy troch� Paj�k�w.

Shepry Tripper wpatrywa� si� z niedowierzaniem w ekran radaru.

��Jest� jest dok�adnie tak, jak pan m�wi�. Osiemdziesi�t osiem mi nut i zn�w nadlatuje od p�nocy!

Shepry by� ca�kiem dobrym matematykiem i pracowa� z Netheringiem ju� prawie od roku. Z pewno�ci� rozumia� zasady lotu satelit�w. Jak wi�kszo�� ludzi nadal mia� jednak k�opoty z uwierzeniem w �kamie�, kt�ry raz podrzucony nigdy nie spada�. Dzieciak niemal skaka� z rado�ci, kiedy jaki� satelita meteorologiczny pojawia� si� na horyzoncie w miejscu i czasie, kt�ry przewidzia�a matematyka.

To, co Nethering robi� tego wieczora, r�ni�o si� znacznie od zwyk�ych oblicze�, a on sam by� r�wnie zdumiony jak jego asystent i znacznie bardziej przera�ony. Tylko dwa czy trzy razy uda�o im si� dok�adnie namierzy� w�szy koniec zorzy. Tajemniczy obiekt wci�� zwalnia�, cho� znajdowa� si� ponad atmosfer�. Pracownicy Obrony Powietrznej z Princeton przyj�li jego raport bez entuzjazmu. Nethering zna� tych ludzi ju� od dawna, ale dzi� traktowali go jak natr�ta, podzi�kowali za informacj� i zapewnili, �e zajm� si� t� spraw�. Tymczasem w �wiatowej sieci�nie m�wi�o si� niczym innym, jak tylko o pocisku atomowym kr���cym po orbicie. Ale to nie by� �aden pocisk. Kiedy odlatywa� na po�udnie, wydawa�o si�, �e jest na niskiej orbicie� teraz wraca� od p�nocy, dok�adnie o czasie.

��My�li pan, �e teraz go zobacz�? Przeleci niemal dok�adnie nad nami.

��Nie wiem. Nie mamy sondy, kt�ra mog�aby to dogoni�.�� Ruszy� z powrotem w stron� schod�w.�� Mo�e wykorzystamy dziesi�ciocal�wk�.

��Tak!�� Shepry ju� podrywa� si� do biegu�

��Zapnij ogrzewacz! Uwa�aj na kable!

�i znikn�� mu z oczu, p�dz�c w g�r� schod�w.

Ale dzieciak mia� racj�! Do momentu kiedy obiekt znajdzie si� dok�adnie nad wysp�, zosta�y nieca�e dwie minuty, p�niej zn�w zniknie za horyzontem. Ba. Mo�e nie mieli nawet czasu na wystrzelenie sondy. Nethering przystan�� na moment, pochwyci� lornetk� ze swego biurka. Potem bieg� ju� w g�r� schod�w za Sheprym.

Na g�rze wia� lekki wiatr, mr�z k�sa� niczym k�y taranta nawet przez elektryczne nogawice. S�o�ce mia�o wzej�� za jakie� siedemdziesi�t minut; cho� jego �wiat�o by�o bardzo s�abe, i tak znacznie pogarsza�o jako�� 4obrazu, dzi� wi�c nie mia� ju� szans na udan� obserwacj�. Cho� raz wcale si� tym nie przejmowa�. Dzi� los u�miecha� si� do niego w inny spos�b.

Tajemniczy obiekt mia� nadlecie� za nieca�� minut�. W tej chwili powinien znajdowa� si� nad horyzontem i zmierza� na po�udnie, w ich stron�.

Nethering przesun�� si� nieco dalej wzd�u� kolistej �ciany g��wnej kopu�y i wbi� wzrok w p�nocne niebo. S�ysza�, jak Shepry zmaga si� z upchni�t� w magazynie dziesi�ciocal�wk�, ma�ym wska�nikiem radarowym, kt�ry pokazywali turystom. W�a�ciwie powinien pom�c dzieciakowi, ale naprawd� nie mia� na to czasu.

Znajome uk�ady gwiezdne b�yszcza�y jasno w kryszta�owo czystym powietrzu. W�a�nie ze wzgl�du na t� przejrzysto�� powietrza Obret Nethering czu� si� tu jak w raju. W tej chwili szuka� plamki odbitego �wiat�a s�onecznego, kt�ra powinna wznosi� si� powoli po niebie. By�a, rzecz jasna, bardzo niewielka, bo i s�o�ce teraz wyj�tkowo blado �wieci�o. Nethering patrzy� i patrzy�, szukaj�c cho�by najmniejszego ruchu �wiat�a� Nic. Mo�e powinien by� jednak u�y� radaru, mo�e marnowali w�a�nie jedyn� szans� na zebranie jakich� konkretnych danych. Shepry wyci�gn�� ju� dziesi�ciocal�wk� z magazynu. Teraz pr�bowa� j� pod��czy�.

T Prosz� pana, prosz� mi pom�c!

Obaj si� pomylili. Los mo�e u�miecha� si� do niego, ale by� to u�miech szyderczy. Obret odwr�ci� si� do Shepry�ego nieco zawstydzony, �e ignorowa� go do tej pory. Oczywi�cie nadal patrzy� tak�e na niebo, na �w fragment tu� nad horyzontem, gdzie powinna znajdowa� si� male�ka plamka. Plama czerni przemkn�a przez b�yszcz�cy gwiazdozbi�r Robbera.

Plama czerni. Co�� ogromnego.

Zapominaj�c o godno�ci naukowca, Nethering przewr�ci� si� na bok i przytkn�� lornetk� do mniejszych oczu. Dzi� jednak nie mia� nic wi�cej�

Obraca� si� powoli, obserwuj�c miejsce, w kt�rym powinien znale�� tajemniczy obiekt.

��Prosz� pana? O co chodzi?

��Shepry, sp�jrz w g�r� sp�jrz w g�r�.

Kob�ik milcza� przez chwil�.

��Och!

Obret Nethering nie s�ucha�. Obserwowa� to przez lornetk� i ca�a jego uwaga skupia�a si� utrzymaniu tego czego� w polu widzenia i zapami�tywaniu. Nie widzia� natomiast �wiat�a, tylko ciemny kszta�t sun�cy przez rozgwie�d�one niebo. Mia� prawie �wier� stopnia d�ugo�ci. W przerwie pomi�dzy ob�okami gwiezdnymi by� niewidoczny� a potem zn�w widzia� go przez kilka sekund. Potrafi� ju� nawet okre�li� kszta�t�� przysadzisty walec, skierowany w d�, otoczony prawdopodobnie jakimi� skomplikowanymi urz�dzeniami na �r�dokr�ciu.

Na �r�dokr�ciu.

Obiekt przesuwa� si� ze sta�� pr�dko�ci� na po�udnie. Nethering pr�bowa� przez ca�y czas �ledzi� jego tras�, okaza�o si� jednak, �e jest to praktycznie niewykonalne. Gdyby nie patrzy� w odpowiednim momencie na gwiazdozbi�r Robbera, zapewne w og�le nic by nie zauwa�y�. O dzi�ki ci,Losie!

Opu�ci� lornetk� i wsta�.

��Zostaniemy tu jeszcze przez kilka minut.�� Kto wie, mo�e temu okr�towi towarzyszy�y jeszcze jakie� inne obiekty?

��Och, niech mi pan pozwoli p�j�� na d� i wrzuci� to do sieci!�� b�aga� koblik.�� Ponad dziewi��dziesi�t mil nad ziemi� i taki wielki, �e widzia�em jego kszta�t. Musi mie� z p� mili d�ugo�ci!

��Dobrze, id�.

Shepry znikn�� na schodach. Min�y trzy minuty. Cztery. Nad po�udniowym horyzontem przesuwa� si� jaki� punkt, prawdopodobnie satelita komunikacyjny. Nethering schowa� lornetk� do kieszeni i ruszy� w d� schod�w. Tym razem Obrona Powietrzna b�dzie musia�a go wys�ucha�.

Spora cz�� pieni�dzy, jakie zgodnie z kontraktem otrzymywa� Nethering, pochodzi�a od wywiadu Akord; wiedzia� o satelitach antygrawitacyjnych, jakie wystrzeliwa� ostatnio Kindred. To nie jest ani nasz statek, ani Kindred. A w obliczu tego wydarzenia ca�a nasza wojna staje si� tylko bzdurn�k��tni�. �wiat sta� na kraw�dzi wojny j�drowej. A teraz� co? Przypomnia� sobie, co stary Underhill m�wi� o �otch�ani w niebie�. Ale anio�y powinny przychodzi� z dobrej, zimnej ziemi, a nie z pustego nieba.

Shepry�ego spotka� przy drzwiach.

��Nie jest dobrze, prosz� pana. Nie mog�

����cze z l�dem nie dzia�a?

��Nie. Dzia�a. Ale Obrona Powietrzna zby�a mnie tak samo jak za pierwszym razem.

��Mo�e ju� wiedz�.

Shepry wzruszy� ramionami.

��Mo�e. Ale co� dziwnego pojawi�o si� te� w plotkach. Przez te ostat nie dni obudzi�y si� chyba wszystkie �wirusy na �wiecie. Co chwila kt� ry� przysy�a� jak�� rewelacj�, wie pan, zapowiedzi ko�ca �wiata, wizyty �nie�nych trolli. Do tej pory mo�na si� by�o z tego �mia�; nawet ja si� tro ch� wyg�upia�em i do�o�y�em swoj� historyjk�. Ale dzisiaj to ju� jest prawdziwe szale�stwo.�� Shepry umilk�, jakby zabrak�o mu s��w. Nagle wyda� si� bardzo m�ody i zagubiony.�� To� to nie jest normalne, prosz� pana. Znalaz�em dwa opisy tego, co w�a�nie widzieli�my, ca�kiem kon kretne i rzeczowe. Ale w tej masie idiotyzm�w nikt nie we�mie ich na po wa�nie.

Hmm. Nethering przeszed� przez pok�j i usiad� na swojej starej grz�dzie obok urz�dze� badawczych. Shepry kr�ci� si� nerwowo w miejscu, czekaj�c na jego opini�. Kiedy przyjecha�em tu po raz pierwszy, kontrolki iwska�niki zajmowa�y trzy �ciany, prawie wszystkie by�y jeszcze analogowe.

Teraz w wi�kszo�ci by�y to male�kie i precyzyjne urz�dzenia cyfrowe.

Czasami �artowa� sobie z Sheprym, pyta� go, czy naprawd� mog� ufa� wszystkiemu, czego nie mog� obejrze� od �rodka. Shepry nigdy nie rozumia� jego braku wiary w automatyk� komputerow�.

Do dzisiaj.

��Wiesz, Shepry, mo�e powinni�my zadzwoni� w kilka miejsc.

�lrunkner by� ju� kiedy� w suchym huraganie podczas Wielkiej Wojny. Wtedy jednak znajdowa� si� na ziemi�� a w�a�ciwie, przez wi�kszo�� czasu, pod ziemi��� i pami�ta� tylko nieustaj�cy wiatr i male�kie drobiny �niegu wciskaj�ce si� w ka�d� szczelin� i otw�r.

Tym razem przebywa� w powietrzu, zlatywa� z wysoko�ci czterdziestu tysi�cy st�p. W bladym blasku s�o�ca widzia� �nie�ne wiry rozci�gni�te na przestrzeni setek mil. Cho� wiatr kr�ci� nimi z pr�dko�ci� sze��dziesi�ciu mil na godzin�, z tej odleg�o�ci wydawa�y si� niemal nieruchome. Suchy huragan nie m�g� r�wna� si� z furi� wodnego huraganu Czasu Jasno�ci. To zjawisko mia�o jednak trwa� przez lata. R�wnowaga cieplna �wiata zatrzyma�a si� na jaki� czas na termicznym p�askowy�u, energii krystalizacji wody. Po przej�ciu przez ten p�askowy� temperatura zn�w mia�a stopniowo spada� na nast�pny, znacznie ni�szy poziom, kiedy to zamarza�o ju� nawet powietrze.

Odrzutowiec sun�� ku �cianie chmur, podskakuj�c i ko�ysz�c si� w niewidzialnych turbulencjach. Jeden z pilot�w zauwa�y�, �e ci�nienie powietrza jest teraz znacznie ni�sze ni� na wysoko�ci pi��dziesi�ciu tysi�cy st�p ponad cie�nin�. Hrunkner przysun�� g�ow� do okna, patrzy� teraz niemal prosto do przodu. W oku huraganu migota� blask s�o�ca odbity od �niegu i lodu. By�y tam tak�e inne �wiat�a, gor�ca czerwie� przemys�u Po�udnia ukrytego tu� pod powierzchni�.

Daleko przed nimi poszarpane kraw�dzie g�r przebija�y chmury. Widnia�y tam barwy i kszta�ty, kt�rych Hrunk nie widzia� od czasu pami�tnego spaceru w Ciemno�ci z Sherkanerem.

Wbrew wszelkiemu prawdopodobie�stwu Rachner Thract zachowa� sw�j stopie�, co nie znaczy�o wcale, �e jego koledzy powierzyliby mu jakiekolwiek zadanie poza sprz�taniem latryn. Genera� Smith potraktowa�a go bardzo �agodnie. Nie mogli udowodni�, �e jest zdrajc�, a genera� najwyra�niej nie chcia�a poddawa� go upokarzaj�cym przes�uchaniom.

Wi�c pu�kownik Thract, dawniej funkcjonariusz tajnych s�u�b kr�lewskich, zachowa� swoj� pensj� i pe�n� dni�wk�, ale nie mia� najmniejszego poj�cia, co ze sob� zrobi�.

Min�y cztery dni od tego straszliwego�spotkania w Dow�dztwie L�dowym, lecz Thract ju� od roku widzia� coraz wyra�niejsze oznaki nadchodz�cej kl�ski. Kiedy wreszcie nadesz�a� poczu� ogromn� ulg�. Jedynym niefortunnym szczeg�em by� fakt, �e prze�y�, sta� si� �ywym duchem.

Oficerowie starej daty, szczeg�lnie Tieferzy, uci�liby sobie g�ow�, doznawszy takiej ha�by. Rachner Thract by� w po�owie Tief erem, nie pozbawi� si� jednak g�owy. Zamiast tego otumani� sw�j umys� pi�cioma dniami pija�stwa i w��czy� si� bez celu po Calorice. Idiota do samego ko�ca. Na ca�ym �wiecie tylko tu by�o zbyt ciep�o, by m�g� zapa�� w pijack� �pi�czk�.

S�ysza� wi�c wiadomo�ci o tym, �e kto��� Smith, to musia�a by� Smith�� lecia� do Gwiazdy Po�udnia, spr�bowa� odzyska� cho� cz�� tego, co straci� Thract. W miar� jak zbli�a�a si� pora przylotu Smith do Gwiazdy, Rachner by� coraz bardziej zamroczony. Siedzia� w knajpie i ogl�da� wiadomo�ci w telewizji. Siedzia� i modli� si�, by wyprawa Victory Smith zako�czy�a si� sukcesem, by dokona�a tego, czego on dokona� nie potrafi�.

Wiedzia� jednak, �e jej si� to nie uda. Nikt nie wierzy� RachnerowiThractowi i nawet on sam nie zna� przyczyn swej pora�ki. Jednego by� jednak pewien, co� wspiera�o Kindred. Nawet Kindred o tym nie wiedzia�o, ale to co� z pewno�ci� tam by�o, wykorzystywa�o ka�d� z przewag technologicznych Akord i obraca�o j� przeciwko nim.

W telewizji pokazywano tymczasem bezpo�redni� relacj� z Gwiazdy Po�udnia. Victory Smith przesz�a w�a�nie przez Wielkie Drzwi Parlamentu.

Nawet tutaj, w najg�o�niejszym lokalu zatoki, klientela nagle ucich�a.

Thract opar� g�ow� na barze, czuj�c, �e powoli traci kontakt z rzeczywisto�ci�.

I wtedy rozdzwoni� si� jego telefon. Rachner wyci�gn�� go z kieszeni kurtki, po czym odsun�� od siebie i wbi� we� zdumione spojrzenie. Musiby� zepsuty. Albo kto� przesy�a� mu jak�� reklam�. Nic wa�nego nie mog�o przej�� przez ten niezabezpieczony z�om.

Mia� ju� rzuci� go na pod�og�, kiedy kober z s�siedniej grz�dy uderzy� go w grzbiet.

��Przekl�ty wojskowy nierobie! Wyno� si� st�d!�� krzykn��.

Thract zszed� ze swojej grz�dy, nie do ko�ca pewien, czy zamierza spe�ni� ��danie natr�ta, czy te� broni� honoru Smith i wszystkich innych, kt�rzy starali si� nie dopu�ci� do wojny.

Ostatecznie kwestia ta zosta�a rozstrzygni�ta przez ochron� lokalu; Thract znalaz� si� na ulicy, odci�ty od telewizji, kt�ra mog�a pokaza� mu, co zamierza jego szefowa. A telefon wci�� dzwoni�. Odebra� po��czenie i warkn�� co� niezrozumia�ego do mikrofonu:

��Pu�kowniku Thract, to pan?�� S�owa pada�y szybko, ale g�os wy dawa� mu si� znajomy.�� Pu�kowniku? Czy pa�ski telefon jest zabezpie czony?

Thract zakl�� g�o�no.

��Do stu diab��w, nie!

��Och, Bogu dzi�ki!�� odpowiedzia� znajomy g�os.�� W takim razie mamy jakie� szanse. Oni na pewno nie mog� pods�uchiwa� wszystkich rozm�w na �wiecie.

Oni. To s�owo, wypowiedziane z wyra�nym naciskiem, przebi�o si� przez ob�ok zamroczenia spowijaj�cy jego umys�. Przybli�y� mikrofon do ust, a jego nast�pne s�owa zabrzmia�y niemal normalnie.

��Kto m�wi?

��O przepraszam. Obret Nethering. Prosz�, niech pan si� nie roz��cza.

Pew�ie mnie pan nie pami�ta. Pi�tna�cie lat temu prowadzi�em kurs o zdalnych czujnikach. W Princeton. Bra� w nim pan udzia�.

��Ach, tak, pami�tam.�� By� to ca�kiem dobry kurs.

��Pami�ta pan? Och, �wietnie, �wietnie! W takim razie wie pan, �e nie jestem szale�cem. Wiem, �e musi pan by� w tej chwili okropnie zaj�ty, ale prosz� po�wi�ci� mi jedn� minutk�. Prosz�.

Thract u�wiadomi� sobie nagle, gdzie si� znajduje, zobaczy� otaczaj�ce go budynki i ulic�. Calorica ci�gn�a si� wok� dna wulkanicznej misy i by�a w tej chwili prawdopodobnie najcieplejszym miejscem na powierzchni planety. Jednocze�nie jednak by�a teraz ledwie bladym wspomnieniem z czas�w, gdy stanowi�a ulubiony kurort superbogaczy. Hotele i bary umiera�y. Nawet opady �niegu dawno ju� usta�y. Zaspa �nie�na pod �cian� baru mia�a ju� dwa lata, poznaczona by�a wymiocinami pijak�w i strumieniami moczu. Moje centrum dowodzenia.

Thract przysiad� ni�ej, chroni�c si� przed wiatrem.

��Tak, my�l�, �e mog� po�wi�ci� panu chwil�.

��Och, dzi�kuj�! Jest pan moj� ostatni� nadziej�. Wszystkie moje telefony do profesora Underhilla zosta�y zablokowane. Nic dziwnego, teraz ju� to rozumiem��� Thract s�ysza� niemal, jak kober zbiera my�li, stara si� u�o�y� wszystko w kilku rzeczowych zdaniach.�� Jestem astronomem, pracuj� w obserwatorium na Rajskiej Wyspie. Ostatniej nocy widzia�em�

okr�t kosmiczny wielki jak miasto, jego silniki rozpala�y ca�e niebo�

Obrona Powietrzna zupe�nie mnie zignorowa�a, w sieci te� nie ma s�owa na ten temat.�� Nethering opisa� pokr�tce wygl�d statku i swoj� obecn� sytuacj�.�� Nie jestem szale�cem, m�wi� panu. Naprawd� to widzia�em! Z pewno�ci� s� jeszcze setki innych �wiadk�w, ale Obrona Powietrzna pozostaje g�ucha i �lepa. Pu�kowniku, musi mi pan uwierzy�.�� Nethering umilk� nagle, jakby u�wiadamiaj�c sobie, �e nikt przy zdrowych zmys�ach nie potraktuje go powa�nie.

��Och, wierz� panu�� odpar� Rachner cicho. By�a to szalona, nieprawdopodobna wizja� i wyja�nia�a wszystko.

��Co pan powiedzia�, pu�kowniku? Przepraszam, nie mog� przes�a� panu �adnych konkretnych dowod�w. Zablokowali nam ��czno�� z l�dem jak�� godzin� temu. U�ywam kieszonkowego radia, �eby��� kilka sylab zla�o si� w niezrozumia�y be�kot.�� Musia�em to panu przekaza�. Mo�e to jaki� spisek ze strony Obrony Powietrznej. Je�li nie mo�e pan nic powie dzie�, zrozumiem to. Ale musia�em kogo� o tym poinformowa�. Ten okr�t by� taki wielki i�

Przez moment Thract my�la�, �e jego rozm�wca zrobi� pauz� i szuka w�a�ciwych s��w. Cisza trwa�a jednak przez kilka sekund, a potem z g�o�niczka dobieg� go automatyczny g�os:

��Wiadomo�� 305. B��d sieci. Prosz� spr�bowa� p�niej.

Rachner powoli schowa� telefon do kieszeni. Paszcza i r�ce po�ywiaj�ce mu zdr�twia�y, ale nie tylko z zimna. Kiedy� jego specjali�ci od sieci komputerowych przeprowadzili badania dotycz�ce szpiegowania w sieci.

We wnioskach stwierdzili, �e przy odpowiedniej mocy obliczeniowej teoretycznie mo�liwe jest monitorowanie ca�ej ��czno�ci, odczytywanie wszystkich szyfr�w i przesy�anie fa�szywych odpowiedzi. Teoretycznie. W rzeczywisto�ci rozw�j potrzebnych do tego komputer�w zawsze pozostawa� w tyle za rozrostem wsp�czesnych publicznych sieci. Teraz wygl�da�o jednak na to, �e kto� dysponowa� tak� moc�.

Spisek Obrony Powietrznej? Ma�o prawdopodobne. W ci�gu ostatniego roku Rachner Thract obserwowa� bezsilnie, jak tajemnicze b��dy i niewyt�umaczalne zbiegi okoliczno�ci niszcz� wszystko, co stworzy� do tej pory. Nawet gdyby wywiad Akord, Pedure i s�u�by wywiadowcze wszystkich kraj�w �wiata wsp�pracowa�y ze sob�, nie mog�y wyprodukowa� tak doskona�y k�amstw. Nie. To, przed czym teraz stan�li, stanowi�o z�o pot�niejsze od czegokolwiek, co mog�a stworzy� paj�czo��.

Teraz mia� przynajmniej co� konkretnego. Jego umys� powinien by� w pe�ni sprawny, gotowy do walki, tymczasem wype�nia� go tylko strach i chaotyczne, rozbiegane my�li. Cholerny pijak. Skoro stali przed tak pot�n�, tak inteligentn� si��, to jakie znaczenie mia� fakt, �e Obret Nethering i Rachner Thract znali prawd�? Co mogli zrobi�? Ale Nethering mia� z nim ��czno�� niemal przez dwie minuty. Wypowiedzia� kilka kluczowych zda�, nim po��czenie zosta�o przerwane. Obcy z pewno�ci� dysponowali lepsz� technik� od Paj�k�w, ale nie byli bogami.

Ta my�l otrze�wi�a Thracta na moment. Nie byli bogami. Wie�� o ich monstrualnym okr�cie musi rozchodzi� si� po cywilizowanym �wiecie, spowolniona i ograniczona do kontakt�w pomi�dzy pojedynczymi lud�mi pozbawionymi w�adzy. Ale prawda za kilka godzin wyjdzie na jaw. To za� znaczy�o, �e cokolwiek jest celem tej gigantycznej maskarady, zostanie zrealizowane w ci�gu kilku nast�pnych godzin. W tej chwili genera� ryzykowa�a �ycie w Gwie�dzie Po�udnia, pr�buj�c zapobiec katastrofie, kt�ra w rzeczywisto�ci stanowi�a pu�apk�. Gdybym tylko m�g� si� z ni�skontaktowa�, z Belga, z kimkolwiek na g�rze�

Ale telefony i poczta elektroniczna by�y teraz bezu�yteczne. Potrzebowa� bezpo�redniego kontaktu. Chwiejnym krokiem przemierza� opustosza�� ulic�. Za rogiem powinien znajdowa� si� przystanek. Kiedy odjedzie najbli�szy autobus? Mia� jeszcze sw�j prywatny helikopter, zabawk� bogatego kobera� to niebezpieczny �rodek transportu. Obcy mog� go po prostu przechwyci� i zniszczy�. Odsun�� od siebie te my�li. W tej chwili �mig�owiec by� jego jedyn� nadziej�. Dzi�ki niemu m�g� szybko dotrze� do ka�dego miejsca w promieniu dwustu mil. Co m�g� znale�� na tym obszarze? Wybieg� zza rogu. Wielki Bulwar ci�gn�� si� w dal pod szpalerem latarni, przez ca�y las Caloriki. Las dawno ju� usech�. Grunt by� tutaj cieplejszy ni� gdzie indziej, wi�c nie zosta�y nawet li�cie. Po�rodku martwego lasu znajdowa� si� heliport. Stamt�d m�g� polecie� do� Ogarn�� spojrzenieni wielk� mis� wulkanu. �wiat�a bulwaru mala�y w oddali do rozmiar�w male�kich iskierek. Kiedy� wspina� si� na �ciany kaldery w drodze do rezydencji Lat Ga�ni�cia. Lecz prawdziwi bogacze porzucili ju� swe pa�ace. Do nielicznych zamieszkanych jeszcze dom�w i tak nie mo�na by�o dotrze� z do�u.

Jest tam Sherkaner Underhill, wr�ci� z Princeton. Przynajmniej tak wygl�da�a sytuacja, kiedy mia� jeszcze dost�p do raport�w, w dniu, gdy zako�czy�a si� jego kariera. S�ysza� plotki o Underhillu, wiedzia�, �e staruszek podobno oszala�. Niewa�ne. Thract potrzebowa� jakiej� drogi dost�pu do Dow�dztwa L�dowego, mo�e poprzez c�rk� szefowej, drogi, kt�ra nie przechodzi�a przez sie�.

Minut� p�niej za Thractem zatrzyma� si� autobus. Thract wskoczy� po�piesznie do �rodka. By� jedynym pasa�erem, cho� dochodzi�o dopiero po�udnie.

��Ma pan szcz�cie.�� Kierowca si� u�miechn��.�� Nast�pny b�dzie dopiero za cztery godziny.

Dwadzie�cia mil na godzin�, trzydzie�ci. Autobus toczy� si� powoli przez Wielki Bulwar, w stron� heliportu w martwym lesie. Mog� by� u niego za dziesi�� minut. Nagle Rachner u�wiadomi� sobie, �e jego paszcza, r�ce po�ywiaj�ce i fragmenty munduru pokryte s� sztywn� skorup� wymiocin. Otar� g�ow�, nie m�g� jednak wyczy�ci� munduru. Szaleniec odwiedza zdziecinnia�ego starca. Mo�e to i dobrze. Mo�e to ostatnia szansa, jak� da� im obu los.

Dziesi�� lat wcze�niej, w latach przyjaznej wsp�pracy, Hrunkner Unnerby pomaga� Po�udniowcom projektowa� now�, podziemn� Gwiazd�.

W pewnym sensie poczu� si� wi�c bardziej u siebie, kiedy opu�cili ju� ambasad� Akord i weszli na terytorium Republiki Po�udnia. By�o tu mn�stwo wind. Zgodnie z �yczeniem Po�udniowc�w siedziba parlamentu zosta�a zaprojektowana tak, by mog�a przetrwa� uderzenie atomowe. Unnerby ostrzega� ich, �e rozw�j broni j�drowej prawdopodobnie uczyni ten cel niemo�liwym do zrealizowania, Po�udniowcy jednak nie chcieli go s�ucha� i po�wi�cili ogromne �rodki, kt�re mog�yby zosta� przeznaczone na rozw�j podziemnego rolnictwa.

G��wna winda by�a tak wielka, �e mogli do niej wej�� nawet reporterzy, czego te� nie omieszkali zrobi�. Dziennikarze stanowili na Po�udniu klas� uprzywilejowan�, chronion� prawem�� nawet w obiektach rz�dowych!

Genera� doskonale radzi�a sobie z pras�. Mo�e nauczy�a si� tego, obserwuj�c poczynania Sherkanera. Jej ochroniarze czekali dyskretnie z ty�u.

Smith wyg�osi�a kilka og�lnych uwag, a potem uprzejmie ignorowa�a pytania dziennikarzy, pozwalaj�c, by policja Po�udnia nie dopuszcza�a do niej zbyt natr�tnych reporter�w.

Tysi�c st�p pod ziemi� winda zacz�a porusza� si� poziomo na zasilanej pr�dem szynie. Wysokie okna windy wychodzi�y na jasno o�wietlone jaskinie przemys�owe. Po�udniowcy sporo zrobili tu i na wybrze�u, lecz nie mieli do�� podziemnych farm, by utrzyma� to wszystko.

Dwaj Wybrani Reprezentanci, kt�rzy powitali j� na lotnisku, mieli kiedy� ogromne wp�ywy na Po�udniu. Czacy si� jednak zmieni�y; poplecznik�w Akord dziesi�tkowa�y zab�jstwa, przekupstwa, wszystkie sztuczki typowe dla Pedure�� a ostatnio niezwyk�e, niemal magiczne szcz�cie sprzyjaj�ce stronie Kindred. Teraz ci dwaj byli jedynymi�� przynajmniej publicznie�� przyjaci�mi Akord. W Republice uwa�ano ich za marionetki Kr�la. Obaj stali blisko genera�, jeden tak blisko, �e m�g� dyskretnie z ni� rozmawia�. Teoretycznie tylko genera� i Hrunkner mogli s�ysze� jego s�owa. Nie licz na to, pomy�la� Hrunk.

��Bez urazy, pani genera�, ale mieli�my nadziej�, �e wasz Kr�l przy leci tu osobi�cie.�� Polityk nosi� elegancko skrojon� marynark� i nogawice, a jego r�ce po�ywiaj�ce u�o�one by�y w ura�onym grymasie.

Genera� skin�a uspokajaj�co g�ow�.

��Rozumiem pana. Jestem tu, by nada� sprawom w�a�ciwy, bezpieczny bieg. Czy b�d� mog�a przem�wi� do parlamentu?�� Hrunk przypuszcza�, �e w obecnej sytuacji nie ma ju� �adnego �wewn�trznego kr�gu�, do kt�rego mog�aby si� zwr�ci� Smith. G�osowanie w parlamencie mog�o jednak wiele zmieni�, jako �e strategiczne si�y rakietowe nadal stosowa�y si� do jego postanowie�.

��T-tak. Zadbali�my o to. Ale sprawy zasz�y za daleko.�� Machn�� r�k�.�� Nie wiem, czy to mo�e jeszcze cokolwiek zmieni�

��Dopu�cili nas a� tutaj. My�l�, �e je�li przem�wi� w parlamencie, uda mi si� doprowadzi� do ugody.�� Genera� Smith u�miechn�a si� porozumiewawczo do Po�udniowca, jakby dzieli�a z nim jak�� tajemnic�.

Pi�tna�cie minut p�niej winda zatrzyma�a si� przy g��wnej esplanadzie. Trzy �ciany i sufit po prostu unios�y si�, wypuszczaj�c ich na otwart� przestrze�. Czego� takiego Unnerby jeszcze nie widzia�. Ciekawo�� in�yniera kaza�a mu zatrzyma� si� na moment i spojrze� w g�r�, gdzie pr�bowa� odszuka� mechanizm dzia�aj�cy tak efektownie i cicho.

Potem t�um policjant�w, polityk�w i reporter�w zepchn�� go z platformy�

�i ju� wchodzili na schody parlamentarnej Sali Obrad.

Na szczycie ochrona Po�udniowc�w oddzieli�a ich ostatecznie od reporter�w i ochroniarzy Smith. Przeszli przez pot�ne pi�ciotonowe drzwi�

i wkroczyli do sali. Pomieszczenie to istnia�o tutaj od dawna, w poprzednich pokoleniach pod jego pod�og� kry�a si� miejscowa otch�a�. Pierwsi w�adcy Po�udnia byli w�a�ciwie bandytami (albo bojownikami o wolno��, w zale�no�ci od �r�d�a informacji), kt�rzy podczas Jasno�ci przemierzali wzd�u� i wszerz ten g�rzysty kraj.

Hrunkner pomaga� projektowa� obecne wcielenie Sali Obrad. Przy wznoszeniu sali g��wny nacisk po�o�ono na jej wyj�tkowy wygl�d. By� mo�e Sala Obrad w rzeczywisto�ci nie by�a odporna na atak bombowy, ale wygl�da�a naprawd� imponuj�co.

Pod�oga przypomina�a kszta�tem p�ytk� mis� u�o�on� z wielu p�askich poziom�w. Wzd�u� ka�dego z nich ci�gn�� si� rz�d biurek i grz�d, a poszczeg�lne poziomy ��czy�y 6zerokie, wygodne schody. Kamienne �ciany nachyla�y si� ku sobie, tworz�c ogromn� kopu��, pod kt�r� zawieszono lampy fluorescencyjne i kilka innych rodzaj�w o�wietlenia. Razem �wiat�a te dawa�y niemal ca�� gam� kolor�w. Schody, alejki i proscenium pokrywa� dywan tak gruby i delikatny jak ojcowskie futro. Na wypolerowanych �cianach wisia�y obrazy o tysi�cach odcieni i barw, wykonane przez malarzy, kt�rzy wiedzieli, jak wyzyska� ka�d� iluzj�. Cho� ich kraj nie nale�a� do najbogatszych, Po�udniowcy wydali na to miejsce ca�� fortun�. Ale parlament by� ich najwi�ksz� dum�, wynalazkiem, kt�ry po�o�y� kres bandytyzmowi i zale�no�ci, kt�ry przyni�s� im pok�j. A� do teraz.

Drzwi zamkn�y si� za nimi. G�uchy trzask odbi� si� echem od kopu�y i odleg�ych �cian. W �rodku zostali tylko Wybrani, ich go�cie i�� wysoko w g�rze Hrunkner dostrzeg� ca�� gromad� obiektyw�w�� kamery reporterskie.

Niemal wszystkie miejsca na sali by�y zaj�te. Unnerby wyczuwa� skupienie i uwag� pi�ciuset Wybranych.

Smith, Unnerby i Tim Downing ruszyli w d� schod�w prowadz�cych do proscenium. Wybrani obserwowali ich w milczeniu. W tej ciszy kry� si� szacunek, wrogo�� i nadzieja. Mo�e Smith uda si� jednak zachowa� pok�j.

Tomas Nau za�yczy� sobie, by w ten dzie� triumfu w P�nocnej �apie panowa�a ciep�a s�oneczna pogoda, mi�e letnie popo�udnie ci�gn�ce si� przez wiele godzin. Ali Lin nie by� tym zachwycony, ale dokona� koniecznych zmian. Teraz Ali pieli� ogr�dek za chat� Naua, zapomniawszy ca�kiem o z�o�ci. No i co z tego, �e naturalna r�wnowaga w parku mog�a zosta� zachwiana? Przywr�cenie jej b�dzie nowym zadaniem Alego Lina.

A moim zadaniem jest realizacja ca�ego planu, pomy�la� Tomas. Po drugiej stronie sto�u siedzieli Vinh i Trinli, zaj�ci monitorowaniem operacji naziemnej, kt�r� to prac� Tomas zleci� im osobi�cie. Trinli stanowi� istotn� cz�� planu�� by� jedynym Handlarzem, kt�ry z pewno�ci� pom�g�by mu ukry� prawd� przed innymi. Vinh� c�, w krytycznym momencie m�g� odwo�a� go do jakiego� innego zadania, a to, co widzia� do tej pory, potwierdzi�oby tylko wersj� Trinlego. Nie by�o to �atwe, ale w razie jakich� niespodzianek� c�, wtedy do akcji wkroczy�by Kai i jego ludzie, sprowadzeni tu specjalnie na t� okazj�.

P�aski monitor ukazywa� Ritsera siedz�cego na miejscu kapitana na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki�. �adne z jego s��w nie mog�o dotrze� do niewinnych uszu.

��Tak, grupmistrzu! Za chwil� b�dziemy mieli obraz. Mamy sprawn� sond� na Sali Obrad. Hej, Reynolt, tw�j Melin dobrze si� spisa�.

Ann� zosta�a w Strychu Hammerfest. W parku by�a obecna tylko jako obraz w wy�wietlaczu Tomasa i g�os w jego uchu. W tej chwili skupia�a uwag� na trzech r�nych rzeczach. Koordynowa�a prac� fiksat�w, czyta�a przek�ad Trijrii Bonsol wy�wietlany na �cianie nad jej g�ow� i analizowa�a strumie� danych p�yn�cych z �Niewidzialnej r�ki�. Sytuacja twardog�owych by�a jak zawsze bardzo skomplikowana. Ann� nie odpowiedzia�a na s�owa Ritsera.

��Ann�? Kiedy dostaniesz ju� obraz z sondy Ritsera, przeka� go bez po�rednio do Benny�ego. Trixia mo�e nak�ada� t�umaczenie, ale daj te� troch� g�osu z sali.�� Tomas widzia� ju� cz�� transmisji z sondy. Niech lu dzie u Benny�ego zobacz� �ywe Paj�ki z bliska i w ruchu. Mo�e dzi�ki te mu ch�tniej uwierz� w k�amstwa, jakie zamierza� podsun�� im po inter wencji.

Ann� nie odwr�ci�a g�owy od ekran�w.

��Tak jest. Widz�, wszystko, co pan m�wi, s�ysz� Vinh i Trinli.

��Zgadza si�.

��Doskonale. Chc� tylko, �eby pan wiedzia�� nasi wewn�trzni wrogowie przyspieszyli tempo. Manipuluj� prawie ca�� nasz� automatyk�.

Prosz� uwa�a� na Trinlego. Za�o�� si�, �e siedzi tam i bawi si� swoimi lokalizatorami.�� Ann� podnios�a na moment wzrok, dostrzegaj�c nieme pytanie w oczach Naua. Wzruszy�a ramionami.�� Nie, nadal nie jestem pewna, �e to on. Ale jestem bardzo blisko. Niech pan b�dzie gotowy.

Min�a sekunda. Ann� zn�w przem�wi�a, teraz jednak jej g�os s�yszalny by� tutaj i w kwaterach Handlarzy.

��Uwaga. Mamy bezpo�redni przekaz wideo z Sali Obrad parlamen tu w Gwie�dzie Po�udnia. Oto, co zobaczy�by i us�ysza� cz�owiek stoj�cy w tym miejscu.

Nau spojrza� w lewo, gdzie jego wy�wietlacz pokazywa� widok z miejsca, w kt�rym siedzia�a Qiwi. Monitory w salonie Benny�ego migota�y gwa�townie. Przez chwil� nie wiadomo by�o, co w�a�ciwie pokazuj�. Wreszcie plamy czerwieni, zieleni i b��kitu znikn�y, ukazuj�c prawdziwy obraz.

Patrzyli na wn�trze jakiej� jaskini. W stromych �cianach wykuto kamienne drabiny. Ze ska� wyrasta� mech albo jakie� w�ochate futro. Paj�ki t�oczy�y si� jak czarne karaluchy.

Ritser Brughel podni�s� spojrzenie znad monitora i pokr�ci� g�ow� z niedowierzaniem.

��To wygl�da jak wizja piek�a opisywana przez jakiego� frenkijskiego proroka.

Nau skin�� g�ow�. Przy dziesi�ciosekundowym op�nieniu nale�a�o unika� takich pogaduszek. Ale Brughel mia� racj�; widok tylu Paj�k�w zebranych w jednym miejscu by� jeszcze gorszy ni� poprzednie obrazy przekazywane przez sond�. Przytulne, ucz�owieczone t�umaczenia fiksat�w dawa�y bardzo odrealniony obraz Paj�k�w. Ciekawe, czego jeszcze nie wiemy o ich umys�ach. Przywo�a� oddzielny obraz tej sceny, zsyntetyzowany przez twardog�owych t�umaczy z telewizyjnych relacji Paj�k�w. Tutaj stroma jaskinia zamieni�a si� w p�ytki amfiteatr, brzydkie plamy kolor�w by�y eleganckimi mozaikami, kt�re komponowa�y si� w jedn� ca�o�� z dywanem (ten nie wygl�da� ju� jak rozczochrane w�osy). Wsz�dzie pe�no by�o drewnianych zdobie�, wypolerowanych i pokrytych lakierem (a nie poplamionych i nier�wnych). Same Paj�ki wydawa�y si� nieco spokojniejsze, ich gesty jakby nabra�y znaczenia, zbli�y�y si� znacznie do ludzkiego j�zyka cia�a.

Na obu obrazach przy wej�ciu do parlamentu pojawi�y si� trzy postacie. Zesz�y z kamiennych stopni (drabiny). Na sali s�ycha� by�o syki i pstrykanie, prawdziwe odg�osy wydawane przez te stworzenia.

Trzy Paj�ki znikn�y na moment w dolnej cz�ci jaskini. Po chwili pojawi�y si� znowu, wchodz�c na przeciwleg�� �cian�. Ritser zachichota�.

��Ten z przodu to pewnie szef ich szpieg�w, tak jak j� nazywa Bonsol, Victory Smith.�� Zgadza� si� jeden szczeg� z opis�w twardog�owych; ubranie Paj�ka by�o czarne, cho� przypomina�o raczej stert� zachodz� cych na siebie �at ni� mundur.�� Ten w�ochaty, za Smith, to pewnie in�y nier Hrunkner Unnerby. Te� mi imiona dla potwor�w.

Trzy Paj�ki wspi�y si� na kamienny sto�ek. Czwarty, kt�ry czeka� ju� na g�rze, odsun�� si� na bok.

Nau oderwa� wzrok od Sali Obrad, by spojrze� na ludzi zgromadzonych w salonie Benny�ego. Wszyscy milczeli zaszokowani. Nawet pomocnicy Benny�ego Wena zastygli w bezruchu, wpatrzeni w obrazy ze �wiata Paj�k�w.

��M�wca parlamentarny przedstawia go�ci�� wyja�ni� fiksat, po czym zacz�� t�umaczy� s�owa paj�czego oficjela:�� Mam zaszczyt��� G�os t�uma cza nak�ada� si� na rzeczywisty obraz, syki, trzaski oraz gwa�towne gesty przednich n�g zako�czonych paskudnymi ostrzami. Te stworzenia rzeczy wi�cie wygl�da�y jak pos�gi, kt�re Queng Ho widzieli w Dow�dztwie L� dowym. Porusza�y si� jednak z przera�aj�c� gracj� drapie�nik�w, niekt� re gesty wykonywa�y powoli, inne bardzo szybko. Co najdziwniejsze, cho� dysponowa�y niezwyk�ym wzrokiem, trudno by�o okre�li�, gdzie w�a�ciwie znajduj� si� ich oczy. ��obion� powierzchni� g�owy pokrywa�o w kilku miejscach g�adkie szkliwo. Tu i �wdzie substancja ta przybiera�a p�koli sty kszta�t, gdzie indziej wyrasta�y z niej jakie� czu�ki, odbieraj�ce by� mo�e obrazy w podczerwieni. Przednia cz�� cia�a Paj�k�w by�a koszmar n� maszyn� do jedzenia. Ostre jak brzytwy szcz�ki i ko�czyny pomocnicze w kszta�cie kleszczy znajdowa�y si� w nieustannym ruchu. G�owa Paj�ka pozostawa�a jednak prawie zupe�nie nieruchoma w stosunku do tu�owia.

M�wca opu�ci� szczyt sto�ka, a jego miejsce zaj�a genera� Smith. Smith sta�a przez chwil� w milczeniu. Jej przednie nogi kr�ci�y ma�e spirale, jakby zach�caj�c naiwnych, by zbli�yli si� do jej paszczy. Potemdo tych ruch�w do��czy� syk i trzaski. Na �przet�umaczonym� obrazie pojawi� si� napis, obja�niaj�cy jej zachowanie: �U�miecha si� �agodnie do publiczno�ci�.

��Panie i panowie. Wybrani Parlamentu Zjednoczonej Republiki Po �udnia.�� G�os by� mocny i pi�kny�� g�os Trixii Bonsol. Nau zauwa�y�, �e EzrVinh drgn�� lekko. Wykresy opisuj�ce jego stan emocjonalny ukazy wa�y t� sam� co zawsze w takiej sytuacji mieszahk� uczu�. B�dzie mi s�u �y� jeszcze wystarczaj�co d�ugo, pomy�la� Nau.

��Przyby�am tutaj z pe�nomocnictwa mego Kr�la, by przemawia� do was w jego imieniu. Przyby�am tu w nadziei, �e moja propozycja spotka si� z wasz� przychylno�ci� i zdob�dzie wasze zaufanie.

��Panie i panowie. Wybrani Parlamentu Zjednoczonej Republiki Po�udnia.�� Wszyscy zgromadzeni patrzyli teraz niemal wy��cznie na Victory Smith. Hrunkner wyra�niej ni� kiedykolwiek odczuwa� te� niezwyk�� si�� osobowo�ci genera�.�� Przyby�am tutaj z pe�nomocnictwa mego Kr�la, by przemawia� do was w jego imieniu. Przyby�am tu w nadziei, �e moja propozycja spotka si� z wasz� przychylno�ci� i zdob�dzie wasze zaufanie.

Dotarli�my do takiego punktu w historii, gdzie mo�emy zniszczy� wszystko, co do tej pory zbudowali�my�� albo wykorzysta� w pe�ni wysi�ki z przesz�o�ci i stworzy� prawdziwy raj na ziemi. Tak w�a�nie wygl�daj� dwie drogi wyj�cia z naszej obecnej sytuacji. W�a�ciwy wyb�r zale�y od tego, czy potrafimy obdarzy� si� wzajemnie zaufaniem.

Tu i �wdzie na sali rozleg�y si� szydercze pohukiwania i �miech poplecznik�w Kindred. Unnerby zastanawia� si�, czy wszyscy maj� ju� bilety z Po�udnia. Musieli chyba zdawa� sobie spraw�, �e je�li misja Smith si� nie powiedzie, zgin� wraz z ca�ym swoim krajem.

Genera� powiedzia�a mu, �e do Gwiazdy Po�udnia przylecia�a sama Pedure. Ciekawe� Unnerby rozgl�da� si� po ca�ej sali, szczeg�ln� uwag� zwracaj�c na mroczne zakamarki i grupy ochroniarzy. Jest. Pedure siedzia�a na proscenium, nieca�e sto st�p od Smith. Po wszystkich tych latach by�a bardziej pewna siebie ni� kiedykolwiek. Poczekaj jeszcze troch�, wielebna.

Mo�e moja genera� czym� ci� zaskoczy.

��Mam propozycj�. Jest prosta, ale rzeczowa�� i mo�e by� bardzo szybko zrealizowana.�� Poprosi�a gestem Tima Downinga, by rozda� po mocnikom przewodnicz�cego parlamentu broszury z danymi.�� My�l�, �e wiecie pa�stwo, jak� zajmuj� pozycj� w strukturach wojskowych Akord.

Nawet najbardziej podejrzliwi spo�r�d was przyznaj�, �e dop�ki tu je stem, Akord musi okaza� wstrzemi�liwo��, kt�r� wcze�niej publicznie obiecywa�. W imieniu Kr�la i za jego wiedz� proponuj� pa�stwu przed�u �enie tego stanu. Wy, jako cz�onkowie parlamentu Republiki Po�udnia, mo�ecie wybra� trzy dowolne osoby z Akord�� ��cznie ze mn� i samym Kr�lem�� kt�re na czas nieokre�lony zamieszkaj� w naszej ambasadzie w stolicy.�� By�a to prymitywna strategia pokojowa, cho� hojniejsza ni� kiedykolwiek w historii Akord, jako �e Smith oferowa�a drugiej stronie wyb�r zak�adnik�w. By�o to te� rozwi�zanie niezwykle praktyczne. Am basada Akord w Gwie�dzie Po�udnia by�a tak du�a, �e mog�aby pomie �ci� ca�e miasto, a wsp�czesny sprz�t komunikacyjny umo�liwia� normal ne funkcjonowanie pa�stwa nawet wtedy, gdy w�adca przebywa� poza je go granicami. Je�li parlament nie by� ca�o�ci op�tany przez Pedure, ta propozycja mog�a powstrzyma� nadci�gaj�c� katastrof�.

Wszyscy Wybrani milczeli, nawet poplecznicy Pedure. Zaszokowani?

Zastanawiali si� nad mo�liwo�ciami wyboru? S�uchali instrukcji swojej szefowej? Co� si� dzia�o. Hrunkner widzia�, jak Pedure rozmawia o czym� �ywo ze swoim pomocnikiem.

Kiedy przem�wienie Victory Smith dobieg�o ko�ca, salon Benny�ego zahucza� od braw. Na pocz�tku wszyscy doznali szoku, ujrzawszy, jak naprawd� wygl�daj� �ywe Paj�ki. S�owa przem�wienia pasowa�y jednak do osobowo�ci Victory Smith, a w�a�nie to zna�a dot�d wi�kszo�� ludzi na LI.

Do reszty trzeba si� b�dzie przyzwyczai�, ale�

Rita Liao z�apa�a Benny�ego za r�kaw, kiedy ten lecia� z napojami do �awki pod sufitem.

��Nie powiniene� zostawia� Qiwi samej i to tak na widoku. Znajdzie si� dla niej miejsce i tutaj, mi�dzy lud�mi.

��Um� dobrze.�� To grupmistrz zasugerowa�, by Qiwi siedzia�a sama w pierwszym rz�dzie, ale teraz kiedy wszystko tak dobrze si� uk�ada�o, nie mia�o to chyba wi�kszego znaczenia. Benny ponownie ruszy� w g�r�, przys�uchuj�c si� po drodze radosnym rozmowom go�ci.

���tym przem�wieniu i naszej interwencji powinni by� bezpieczni jak kwatery w Trilandzie�

��Hej, mogliby�my by� na planecie za nieca�e dwie Msekundy! Po wszystkich tych latach�

��Orbita czy planeta, co za r�nica? B�dziemy mieli do�� �rodk�w, �eby znie�� zakaz narodzin�

Tak, zakaz narodzin. Nasza w�asna, ludzka wersja pozafazowego tabu.

Mo�e w ko�cu m�g�bym poprosi� Gonie� Benny uciek� przed t� my�l�. Nie powinien jeszcze kusi� losu. Mimo to ogarn�a go rado��, jakiej nie czu� ju� od wielu, wielu lat. Benny przemyka� szybko mi�dzy stolikami, zmierzaj�c w stron� Qiwi.

Ta przyj�a propozycj� Rity skinieniem g�owy.

��Bardzo ch�tnie.�� U�miecha�a si� niepewnie, ani na moment nie odrywaj�c przy tym wzroku od monitor�w. Genera� Smith schodzi�a w�a�nie z m�wnicy.

��Qiwi, wszystko uk�ada si� zgodnie z planem grupmistrza. Wszyscy chc� ci pogratulowa�!

Qiwi pog�aska�a delikatnie kota, kt�rego nadal trzyma�a na r�ku, cho� gest ten kry� w sobie jakie� dziwne napi�cie. Wreszcie podnios�a na� wzrok.

��Tak, wszystko idzie zgodnie z planem�� powt�rzy�a mechanicznie, jakby wcale o tym nieprzekonana, po czym wsta�a i ruszy�a za Bennym.

��Musz� z nim porozmawia�, kapralu. Natychmiast.�� Rachner wyprostowa� si�, wypowiadaj�c te s�owa, pr�bowa� zawrze� w swej postawie ca�y autorytet, jakim cieszy� si� przez pi�tna�cie lat bycia pu�kownikiem.

Po chwili m�ody kapral jakby straci� nieco pewno�ci siebie. Potem koblik spoza fazy musia� zauwa�y� �lady wymiocin na szcz�ce Thracta i op�akany stan jego munduru. Wzruszy� ramionami, ostro�ny i nieprzejednany.

��Przykro mi, prosz� pana, nie ma pana na li�cie go�ci.

Rachner czu�, �e s�abnie w nim duch.

��Kapralu, prosz� do niego zadzwoni�. Prosz� powiedzie� mu, �e przy szed� Rachner i �e to sprawa� �ycia i �mierci.�� Gdy tylko wypowiedzia� te s�owa, Thract po�a�owa�, �e uciek� si� do tak wy�wiechtanego frazesu.

Koblik patrzy� na� przez chwilꠗ zastanawiaj�c si�, czy go nie wyrzuci�.

Potem na jego obliczu pojawi�o si� co� na kszta�t wsp�czucia; uruchomi� ��cze komunikacyjne i zacz�� rozmawia� z kim� we wn�trzu budynku.

Min�a minuta. Dwie. Rachner przechadza� si� nerwowo po pocze kalni. Tu przynajmniej nie by�o wiatru; odmrozi� sobie czubki dw�ch r�k, cho� przebywa� na zewn�trz tylko kilkadziesi�t sekund, kiedy przecho dzi� od helikoptera do domu Underhilla. Ale� zewn�trzna ochrona i po czekalnia? Nie spodziewa� si� zasta� tu a� takich �rodk�w ostro�no�ci.

Mo�e jego nieszcz�cie przynios�o jednak jakie� korzy�ci, obudzi�o czuj no�� innych.

��Rachner, to pan?�� G�os dochodz�cy z komunikatora by� s�aby i dr��cy. Underhill.

��Tak. Prosz�, musz� z panem porozmawia�.

��Wygl�da pan� okropnie, pu�kowniku. Przepraszam, ale��� Jego g�os ucich� nagle. W tle s�ycha� by�o jakie� mamrotanie, kto� powiedzia�:

�Przem�wienie wypad�o bardzo dobrze� sporo czasu�. Potem zn�w przem�wi� Underhill, tym razem jednak jego g�os wydawa� si� znacznie mocniejszy.�� Pu�kowniku, spotkam si� z panem za kilka minut.

��Doskona�e przem�wienie. Nawet my nie napisaliby�my lepszego

��m�wi� Ritser Brughel, wyra�nie zadowolony z siebie. Nau skin�� tylko g�ow�, u�miechni�ty. Propozycja pokojowa Smith by�a wystarczaj�co atrakcyjna, by powstrzyma� na jaki� czas si�y wojskowe Paj�k�w. W�a �nie w tym czasie ludzie mieli og�osi� swoj� obecno�� i zaproponowa� wsp�prac�. Tak wygl�da�a oficjalna wersja, ryzykowny plan, kt�ry da�by grupmistrzowi drugorz�dn� pozycj�. W rzeczywisto�ci za siedem Ksekund f iksaci Ann� mieli zainicjowa� atak ze strony Akord. Sprowokowany w ten spos�b �kontratak� Kindred mia� doko�czy� dzie�a zniszczenia. A potemmy pozbieramy resztki.

Nau udawa�, �e patrzy na popo�udniowe s�o�ce P�nocnej �apy, w rzeczywisto�ci jednak jego wy�wietlacz wype�nia� obraz Trinlego i Vinha, siedz�cych zaledwie kilka metr�w od niego. Trinli mia� lekko rozbawion� 5min�, ale jego palce pracowa�y nieustannie nad realizacj� planu, czyli monitorowaniem zbrojnych dzia�a� na terytorium Kindred. Vinh? Vinh wygl�da� na zdenerwowanego; s�dz�c po wykresach opisuj�cych jego uczucia, Vinh domy�la� si�, �e na co� si� zanosi, lecz nie wiedzia� dok�adnie na co. Nadszed� ju� czas, by odsun�� go od akcji, zleci� mu jak�� nieistotn� prac� przy innym projekcie� a Trinli zostanie tu, by potem potwierdzi� wersj� grupmistrza.

W uchu Naua odezwa� si� zn�w g�os Ann� Reynolt.

��Grupmistrzu, mamy problem.

��Tak, s�ucham�� odpar� Nau swobodnym tonem, nie odwracaj�c wzroku od jeziora. W �rodku jednak poczu� ch��d. Nigdy jeszcze nie s�ysza�, by Ann� przemawia�a takim tonem.

��Nasz wewn�trzny wr�g znacznie przyspieszy� tempo. Teraz ju� nawet specjalnie si� nie kryje. Przejmuje wszystko, co mo�e. Jeszcze kilka Ksekund i zablokuje wszystkich naszych fiksat�w� To Trinli, grupmistrzu, na dziewi��dziesi�t procent.

Ale Trinli siedzi tutaj, widz� go dok�adnie! I powinien tu zosta�, �eby potem potwierdzi� moj� wersj� zdarze�.

��No, nie wiem, Annꠗ powiedzia� g�o�no. Mo�e Ann� dryfowa�a. By �o to mo�liwe, cho� ostatnio bardzo szczeg�owo sprawdza� jej zestrojenie.

Ann� wzruszy�a ramionami, nie odpowiadaj�c. By� to typowy gest fiksata. Zrobi�a wszystko co w jej mocy, a skoro on ignorowa� jej rad� i sam skazywa� si� na kl�sk�, to ju� jego sprawa.

Nau nie mia� zamiaru przejmowa� si� takimi g�upstwami w chwili, gdy bliski by� zwie�czenia czterdziestu lat pracy. I w�a�nie dlatego wr�g m�g� wybra� ten moment na decyduj�cy atak.

Kai Omo sta� tu� za Nauem, on tak�e s�ysza� jego rozmow� z Reynolt.

Z pozosta�ych trzech stra�nik�w tylko Rei Ciret przebywa� w chacie. Nau westchn��.

��Dobrze, Ann�.�� Da� Omo dyskretny sygna�, by ten wprowadzi� do chary reszt� swego zespo�u. Zamrozimy tych dw�ch i zajmiemy si� nimip�niej.

Nau w �aden spos�b nie ostrzeg� swych ofiar, a jednak k�tem oka dostrzeg�, jak Trinli co� szybko rzuca. Kai Omo wyda� z siebie przera�aj�cy, chrapliwy wrzask.

Nau zanurkowa� pod st�. Co� uderzy�o w grub� desk� tu� nad nim. W tym samym momencie rozleg�y si� strza�y z pistoletu i kolejny krzyk.

��On ucieka!

Nau prze�lizn�� si� tu� nad pod�og� i wzlecia� pod sufit po drugiej stronie pokoju. Rei Ciret wisia� w powietrzu, zaj�ty walk� z Ezrem Vinhem.

��Przepraszam, grupmistrzu, zaskoczy� mnie!�� Odepchn�� od siebie krwawi�ce cia�o; Vinh kupi� Trinlemu czas, kt�rego ten potrzebowa� do ucieczki.

��Marli i Tung go dopadn�!

Rzeczywi�cie, pr�bowali to zrobi�. Pokryli ogniem z karabin�w maszynowych ca�e wzg�rze. Trinli by� ju� jednak w lesie, podlatywa� od drzewa do drzewa. Potem znikn��, zostawiaj �cTunga i Marlego w po�owie drogi do lasu.

��St�jcie!�� rykn�� Nau przez g�o�niki ukryte w parku. Nauczeni ab solutnego pos�usze�stwa Tung i Marli natychmiast przerwali po�cig. Po chwili ruszyli w drog�<powrotn�, rozgl�daj�c si� uwa�nie doko�a i wypa truj�c zagro�enia. Na ich twarzach malowa�a si� w�ciek�o�� i zdumienie.

Nau m�wi� dalej ju� spokojniejszym g�osem:

��Wejd�cie do �rodka. Pilnujcie chaty.�� By�y to proste rozkazy, kt� re wydawa� powinien grupsier�ant, ale Kai Orno by�� Nau podlecia� do sto�u, rezygnuj�c na jaki� czas z zasad, kt�re sam kiedy� ustali� i kt�re nakazywa�y porusza� si� w parku wy��cznie po gruncie. Jaki� ostry l�ni� cy przedmiot wbity by� w �cian� dok�adnie tam, gdzie znajdowa�a si� je go g�owa, nim zanurkowa� pod st�. Podobne ostrze przebi�o gard�o Omo; koniec r�koje�ci wystawa� jeszcze z tchawicy grupsier�anta. Cia�o Omo przesta�o ju� drga�. Wok� niego wisia�a chmura krwi, opadaj�ca powoli ku pod�odze. Bro� sier�anta do po�owy by�a wysuni�ta z kabury.

Omo by� przydatnym cz�owiekiem. Czy mam czas, �eby go teraz hibernowa� Nau zastanawia� si� jeszcze przez sekund�, analizuj�c sytuacj� i Kai Omo przegra�.

Dwaj stra�nicy stali przy oknie, lecz ich spojrzenia powraca�y nieustannie do grupsier�anta. Nau pospiesznie dostosowywa� w my�lach plan do nowej sytuacji.

��Ciret, zwi�� Vinha. Marli, znajd� Alego Lina.

Vinh j�kn�� cicho, kiedy sadzali go na krze�le. Nau zbli�y� si� do sto�u, by przyjrze� si� uwa�niej Handlarzowi. Zosta� postrzelony w rami�. Rana krwawi�a obficie, wygl�da�o jednak na to, �e nie zosta�a naruszona �adna t�tnica. Vinh m�g� jeszcze po�y� wystarczaj�co d�ugo.

��A niech to, ten Trinli jest naprawd� szybki�� m�wi� Tung z przesadn� swobod�, jakby chcia� ukry� strach.�� Przez wszystkie te lata udawa� starego pierdziela, a teraz�� bam�� za�atwi� grupsier�anta. Poder�n�� mu gard�o i jeszcze zd��y� uciec.

��Nie uciek�by, gdyby ten tu nie wlaz� mi w drog�.�� Ciret szturchn�� luf� g�ow� Vinha.�� Obaj byli szybcy.

Zbyt szybcy. Nau �ci�gn�� z oczu wy�wietlacz, patrzy� na� przez chwil�. Wy�wietlacz Queng Ho, zasilany datami z sieci lokalizator�w. Zgni�t� go w d�oni i wyj�� telefon przewodowy, kt�ry zgodnie z sugesti� Reynolt mia� zapewnia� ��czno�� w razie jakiej� awarii.

��Ann�, s�yszysz mnie? Widzia�a�, co si� sta�o?

��Tak. Trinli zaatakowa� w chwili, gdy da� pan sygna� Ka�owi Omo.

��On wiedzia�. S�ysza� nasz� rozmow�.�� Niech to Plaga! Jak Ann� mog�a wykry� sabota� i nie zauwa�y�, �e Trinli ich pods�uchuje?

���Tak. Odkry�am tylko cz�� jego plan�w.�� Czyli lokalizatory by�y specjaln� broni� Trinlego. Pu�apk� budowan� przez tysi�clecia. Z kim jawalcz�?

��Ann�. Chc�, �eby� wy��czy�a bezprzewodowe zasilanie wszystkich lokalizator�w.�� Ale lokalizatory by�y kr�gos�upem wielu niezb�dnych system�w. Lokalizatory stabilizowa�y jezioro w parku.�� Zostaw tylko te w parku. Niech twoi fiksaci kieruj� nimi bezpo�rednio przez kabel.

��Zrobione. Nie b�dzie �atwo, ale jako� sobie poradzimy. Co z operacjami planetarnymi?

��Skontaktuj si� z Ritserem. Sytuacja jest zbyt skomplikowana, �eby bawi� si� w subtelno�ci. Musimy przyspieszy� dzia�ania na Arachnie.

S�ysza�, jak Ann� wydaje instrukcje swoim ludziom. Nie widzia� ju� jednak rozkaz�w ani danych okre�laj�cych post�p prac nad poszczeg�lnymi projektami. Czu� si� tak, jakby musia� walczy� na o�lep. Mogli przegra�.

Sto sekund p�niej Ann� zn�w odezwa�a si� do niego.

��Ritser rozumie. Moi ludzie pomagaj� mu przygotowa� prosty atak.

Potem b�dziemy mogli dopracowa� reszt�.�� M�wi�a ze sw� typow�, ch�odn� niecierpliwo�ci�. Ann� Reynolt toczy�a bitwy trudniejsze ni� ta, wygrywa�a dziesi�tki razy w sytuacjach pozornie beznadziejnych. Gdyby wszystkich przeciwnik�w mo�na tak wykorzystywa�

��Doskonale. Znalaz�a� ju� Trinlego? Za�o�� si�, �e jest gdzie� w tunelach.�� Je�li nie wraca tutaj, by zastawi� drug� pu�apk�.

��Tak, tak mi si� wydaje. S�yszymy jaki� ruch w starych geofonach.�� Sprz�t Emergent�w.

��Dobrze. Na razie przygotuj jaki� syntetyczny g�os, �eby nie alarmowa� ludzi u Benny�ego.

��Zrobione�� nadesz�a natychmiastowa odpowied�. Ju� zrobione.

Nau odwr�ci� si� do swych stra�nik�w i Ezra Vinha. Zosta�o im bardzo ma�o czasu, wystarczaj�co jednak, by wyda� nowe rozkazy Ritserowi i dowiedzie� si�, kto jest w�a�ciwie jego wrogiem.

Vinh odzyska� przytomno��. Jego oczy wype�nia� b�lu i nienawi��.

Nau u�miechn�� si� do niego. Gestem nakaza� Ciretowi, by ten wykr�ci� zranione rami� Vinha.

��Potrzebuj� kilku odpowiedzi, Ezr.

Handlarz zacz�� krzycze�.

Pham p�dzi� coraz szybciej w g�r� diamentowego korytarza, prowadzony zielonymi obrazami, kt�re chwia�y si�, rozmazywa�y� i wreszcie znikn�y w ca�kowitej ciemno�ci. Przez kilka sekund sun�� po omacku, nie zwalniaj�c tempa. Poklepa� si� po skroniach, sprawdzaj�c, czy nie zgubi� lokalizator�w. By�y na miejscu, a on wiedzia�, �e w korytarzu s� jeszcze tysi�ce innych. Ann� musia�a odci�� bezprzewodowe zasilanie pulsacyjne, przynajmniej w tym tunelu.

Ta kobieta jest niesamowita! Przez lata Pham stara� si� nie manipulowa� bezpo�rednio systemem twardog�owych. A mimo to Ann� co� zauwa�y�a. Amnezja spowolni�a na moment jej post�py, ale w ci�gu ostatniego roku zaciska�a p�tl� coraz mocniej i mocniej, a�� Byli�my tak bliskounieruchomienia systemu, a teraz stracili�my wszystko. Prawie wszystko.

Ezr umar�, by da� mu jeszcze jedn� szans�.

Gdzie� z przodu tunel ostro zakr�ca�. Pham si�gn�� w ciemno��, dotykaj�c lekko �cian, potem mocniej, wyhamowuj�c p�d i obracaj�c si� stopami do przodu. Wykona� ten manewr o u�amek sekundy za p�no. Stopy, kolana i d�onie uderzy�y w niewidoczn� powierzchni�, niczym przy z�ym upadku na ziemiꠗ tyle �e teraz odlecia� do ty�u, wpadaj�c na przeciwleg�� �cian�.

Wyhamowa� upadek i na palcach r�k powr�ci� do zakr�tu. Korytarz rozga��zia� si� tutaj na cztery strony. Odszukawszy w ciemno�ci wszystkie cztery, Pham ruszy� w d� drugiego, tym razem bardzo cicho. Ann� domy�li�a si� dopiero kilkadziesi�t sekund temu. Pakunek, kt�ry zostawi� w tym tunelu, nadal powinien znajdowa� si� na swoim miejscu.

Po kilku metrach natrafi� d�oni� na torb� przymocowan� do �ciany. Ha.

Przygotowuj�c t� kryj�wk�, podejmowa� wielkie ryzyko, ale pod koniec gry niemal ka�dy ruch jest ryzykowny, a ten si� op�aci�. Wsun�� r�k� do �rodka, odszuka� pier�cie� latarki. Kr�g ��tego �wiat�a otoczy� jego d�o�. Teraz ju� szybciej wyci�ga� pozosta�e przedmioty, a ka�dy jego ruch rzuca� na �ciany rozedrgane cienie. W jednej z paczuszek znajdowa�y si� ma�e kulki. Rzuci� jedn� w boczny tunel. Przez chwil� lecia�a cicho, potem zacz�a obija� si� g�o�no o �ciany. Fa�szywy trop dla fiksat�w Ann�.

Wi�c zdemaskowano nas o kilka Ksekund za wcze�nie. Cz�sto jednak w zderzeniu z rzeczywisto�ci� misterne plany ko�cz� si� fiaskiem. Gdyby wszystko posz�o po ich my�li, nie potrzebowa�by tej paczki�� i w�a�nie dlatego j� tu zostawi�. Pham sprawdza� po kolei zawarto�� torby: respirator, odbiornik wzmacniaj�cy, apteczka, pistolet strza�kowy.

Nau i sp�ka mogli spr�bowa� kilku rozwi�za�. Mogli wype�ni� tunele truj�cym gazem albo wytworzy� w nich pr�ni�, cho� ta zniszczy�aby mn�stwo cennego sprz�tu. Mog� spr�bowa� go tu �ciga�. To by�aby niez�a zabawa; bandziory Naua przekona�yby si�, jak niebezpieczne mog� by� ich w�asne tunele� Pham czu�, jak budzi si� w nim stary entuzjazm, gor�czka, kt�ra ogarnia�a go zawsze, gdy nadchodzi� czas ostatecznej rozgrywki, kiedy plany i zamierzenia przechodzi�y w czyn. Pouk�ada� przedmioty z torby w kieszeniach, obmy�laj�c jednocze�nie kolejne posuni�cia. Ezr,wygramy, obiecuj�. Wygramy pomimo Ann� i dla niej.

Bezszelestnie niczym ob�oczek mg�y ruszy� w g�r� tunelu, o�wietlaj�c tylko kilka najbli�szych metr�w. Musia� wreszcie z�o�y� Ann� wizyt�.

�Niewidzialna r�ka� sun�a sto pi��dziesi�t kilometr�w nad �wiatem Paj�k�w. Byli tak nisko, �e bezpo�rednio mog�y ich zobaczy� tylko 5nieliczne Paj�ki przebywaj�ce na powierzchni planety, ale we w�a�ciwym czasie mieli znale�� si� dok�adnie nad wyznaczonymi celami. I bez wzgl�du na to, jakie k�amstwa m�wiono Ricie i innym na LI, na pok�adzie �Niewidzialnej r�ki� paj�cze miasta nazywano �celami�.

Jau Xin siedzia� w fotelu zarz�dcy pilot�w�� kiedy�, gdy okr�t ten nale�a� do Queng Ho, by�o to miejsce oficera zarz�dzaj�cego�� i kontrolowa� parametry lotu. Teoretycznie mia�o mu w tym pomaga� jeszcze trzech zafiksowanych pilot�w, lecz tylko jeden z nich pozostawa� do jego dyspozycji. Dwaj pozostali zostali pod��czeni do systemu zarz�dzania Bila Phuonga. Jau stara� si� ignorowa� s�owa, kt�re dobiega�y od strony fotela kapitana. Ritser Brughel doskonale si� bawi�, zdaj�c swemu szefowi w Hammerfest relacj� z tego, co dzia�o si� na dole.

Brughel przerwa� swoj� obrzydliw� analiz�, lito�ciwie milcz�c przez kilka sekund. Nagle wicegrupmistrz zakl�� paskudnie.

��Grupmistrzu! Co� Phuong!�� krzykn��.�� W parku kto� strzela. Omo nie �yje i� straci�em ��czno��. Phuong!

Xin odwr�ci� si� w fotelu, widzia�, jak Brughel wali pi�ci� w konsol�.

Blada zazwyczaj twarz wicegrupmistrza by�a teraz czerwona. Przez chwil� s�ucha� czego� na swym prywatnym kanale.

��Ale grupmistrz prze�y�? Dobrze, dawaj w takim razie Reynolt.

W��cz j�!

Najwyra�niej nie mogli po��czy� si� z Reynolt. Min�o sto sekund.

Dwie�cie. Brughel gotowa� si� z w�ciek�o�ci, nawet jego zbiry odst�pi�y ode� o krok. Jau odwr�ci� si� ponownie do swych monitor�w, lecz nie potrafi� si� skupi� na strumieniu danych. Tego nie by�o w planie Tomasa Nau.

��Ty suko, gdzie by�a�!? Co��� Potem Brughel zn�w umilk�. Pomru kiwa� od czasu do czasu, nie przerywa� jednak czyjego� monologu. Kiedy zn�w przem�wi�, wydawa� si� raczej zamy�lony ni� w�ciek�y.�� Rozumiem.

Powiedz grupmistrzowi, �e mo�e na mnie liczy�.

Rozmowa na prywatnym kanale trwa�a jeszcze przez kolejne kilkadziesi�t sekund, a Jau zacz�� si� domy�la�, jaka b�dzie jej konkluzja. Nie m�g� si� powstrzyma�, spojrza� w bok, w stron� wicegrupmistrza. Ten patrzy� prosto na niego.

��Zarz�dco pilot�w, nasza obecna pozycja?

��Lecimy na po�udnie, jeste�my nad oceanem jakie� sze��set kilometr�w od Gwiazdy Po�udnia.

Brughel zerkn�� na sw�j wy�wietlacz, czekaj�c, a� pojawi si� dok�adniejszy opis ich po�o�enia.

��Rozumiem. Wi�c przy tym okr��eniu przelecimy nad wyrzutniami rakietowymi Akord.

Xin prze�kn�� ci�ko. Wiedzia�, �e ta chwila musi nadej��. Ale my�la�em, �e b�d� mia� wi�cej czasu�

��Przelecimy kilkaset kilometr�w na wsch�d od tego miejsca, grup mistrzu.

Brughel zby� te s�owa machni�ciem r�ki.

��Wystarczy zmieni� odrobin� kurs� Phuong, s�uchasz nas? Tak, przy spieszamy wszystko o siedem Ksekund. No i co z tego? Mo�e nas i zauwa ��, ale i tak b�dzie za p�no, �eby to mia�o jakie� znaczenie. Niech twoi lu dzie przygotuj� nowy harmonogram. Oczywi�cie b�dziemy musieli bezpo �rednio si� zaanga�owa�. Reynolt oddaje wszystkich swoich wolnych fiksat�w do twojej dyspozycji. Zsynchronizuj ich najlepiej, jak mo�esz� Dobrze.

Brughel opad� na oparcie fotela i u�miechn�� si�.

��W�a�ciwie nic si� nie sta�o, szkoda tylko, �e nie zd��ymy wyci�gn�� Pedure z Gwiazdy. Mieli�my j� rozpracowan�, by�aby dobrym namiestnikiem� Ale, wiesz, ja to nie lubi� �adnego z tych robali.�� Zauwa�y�, �e Jau s�ucha jego s��w z nieskrywanym przera�eniem.�� Spokojnie, spokojnie, zarz�dco pilot�w. Zbyt d�ugo przebywa�e� ze swoimi przyjaci�mi Queng Ho. Cokolwiek knuli przeciwko nam, nie uda�o im si�. Zrozumia�e�?

Grupmistrz prze�y� i nadal dysponuje wszystkimi zasobami.�� Podni�s� wzrok, ujrzawszy co� na swoim wy�wietlaczu.�� Zsynchronizuj swoich pilot�w� z fiksatami Bila Phuonga. Za kilka sekund dostaniesz dok�adne dane. Na razie nie b�dziemy u�ywa� naszej broni. Znajdziesz za to i odpalisz rakiety kr�tkiego zasi�gu, kt�re Kindred ma przy brzegu, to b�dzie �zdradziecki atak Akord�, kt�ry wcze�niej zaplanowali�my. Ale najwa�niejsze zacznie si� dopiero kilkaset sekund p�niej. Twoi ludzie zniszcz� wyrzutnie rakietowe Akord.�� To oznacza�o u�ycie tych niewielkich ilo�ci broni atomowej i laserowej, kt�rymi jeszcze dysponowali. Jednak nawet te �rodki wystarcza�y w zupe�no�ci do zniszczenia prymitywnej obrony przeciwrakietowej Paj�k�w� a potem tysi�ce pocisk�w Kindred zniszcz� miasta na po�owie planety.

��Ja��� Xin nie m�g� wydoby� z siebie g�osu, przej�ty groz�. Wiedzia�, �e je�li tego nie zrobi, zabij� Rit�. Brughel zabije Rit�, a potem jego. Je�li jednak wykona rozkazy� Wiem zbyt wiele.

Brughel przygl�da� mu si� z uwag�. Jau nigdy nie widzia� u niego takiego spojrzenia� kry�a si� w nim ch�odna kalkulacja, kt�r� dot�d dostrzega� tylko u Naua. Brughel przechyli� lekko g�ow� i przem�wi� �agodnie:

��Te rozkazy nie dotycz� ciebie osobi�cie, nie masz si� czego ba�. Och, mo�e tylko troch� wyczy�cimy ci pami��, stracisz par� wspomnie�. Ale po trzebujemy ci�, Jau. Ty i Rita mo�ecie nam s�u�y� jeszcze przez wiele lat, mo�ecie wie�� dobre �ycie. Je�li tylko wykonasz teraz nasze rozkazy.

Nim wszystko si� zepsu�o, Reynolt przebywa�a na Strychu. Pham przypuszcza�, �e jest tam tak�e i teraz, �e stara si� wykorzysta� wszelkie dost�pne �rodki ��czno�ci, chroni� swoich ludzi i zarz�dza� nimi w ja)c najlepszy spos�b� i wykorzysta� ich zbiorowy geniusz, by spe�ni� wol� Naua.

Pham lecia� do g�ry, przeciska� si� przez ciemne tunele szeroko�ci ledwie osiemdziesi�ciu centymetr�w. Korytarze te dr��one by�y przez maszyny, kiedy budowano na Diamencie Pierwszym baz� Emergent�w, Hammerfest. Gdzie� w trzeciej dekadzie Wygnania Pham przejrza� uwa�nie programy architektoniczne Emergent�w. Znalaz� wtedy korytarze, kt�re po rozbudowie Hammerfest sta�y si� bezu�yteczne, a potem zapomnieli o nich nawet budowniczowie. By� pewien, �e Ann� nie zna wszystkich przej�� i zakamark�w, w kt�rych m�g�by si� ukry�.

Na ka�dym zakr�cie zwalnia�, delikatnie przyk�adaj�c d�onie do �cian, i zapala� na moment latark�. Szukanie, kalkulacje. Bez zewn�trznego �r�d�a zasilania lokalizatory te� mog�y dokonywa� szybkich, kr�tkich oblicze�.

Dzi�ki odbiornikowi wzmacniaj�cemu wci�� m�g� korzysta� z ich pomocy�� wiedzia�, �e jest wysoko w wie�y Hammerfest, po tej samej stronie co sala twardog�owych.

Mo�liwo�ci najbli�szych lokalizator�w by�y ju� jednak coraz bardziej ograniczone. Wylecia� powoli zza rogu, obieraj�c najbardziej prawdopodobny kierunek. �wiat�o latarki rozszczepia�o si� w g�adkich diamentowych �cianach. Jeszcze kilka metr�w. Jest! Ledwie widoczny kr�g wydr��ony w diamentowej p�aszczy�nie. Podlecia� bli�ej i delikatnie wystuka� kod dost�pu na powierzchni. Rozleg� si� cichy trzask. Dysk odsun�� si� na bok, ods�aniaj�c wej�cie do zalanego �wiat�em magazynu. Pham w�lizn�� si� szybko do �rodka. Sta� mi�dzy p�kami z �ywno�ci� i �rodkami higienicznymi.

Obszed� p�ki, by� ju� niemal przy wej�ciu do g��wnej sali�� kiedy kto� otworzy� te w�a�nie drzwi. Pham uskoczy� na bok, a kiedy ten kto� wlecia� do �rodka, si�gn�� do jego g�owy i �ci�gn�� mu wy�wietlacz. Trud Silipan.

��Pham!�� Silipan by� bardziej zaskoczony ni� przera�ony.�� Co ty do diab�a� wiesz, �e Ann� jest na ciebie w�ciek�a? Oszala�a, m�wi, �e zabi �e� Kala Omo i zaj��e� P�nocn� �ap�.�� Zamilk� nagle, u�wiadomiwszy so bie, �e obecno�� Phama w tym pokoju by�a r�wnie nieprawdopodobna.

Pham u�miechn�� si� szeroko do Silipana i zamkn�� za nim drzwi.

��Och, to wszystko prawda, Trud. Przyszed�em odebra� moj� flot�.

��Twoj�� flot�.�� Trud wpatrywa� si� we� przez moment, zaciekawiony i wystraszony.�� Do diab�a, Pham. Co ty kombinujesz? Wygl�dasz bardzo dziwnie.�� Odrobina adrenaliny, odrobina wolno�ci. Zdumiewaj�ce, jakie mog� by� efekty. Silipan skurczy� si� odruchowo, widz�c u�miech wype�zaj�cy na twarz Phama.�� Oszala�e�, cz�owieku. Wiesz, �e nie mo�esz wygra�. Jeste� tu uwi�ziony. Poddaj si�. Powiemy im, �e to napad sza�u, �e nie by�e� sob�.

Pham pokr�ci� g�ow�.

��Jestem tu, �eby wygra�, Trud.�� Podni�s� wy�ej pistolet strza�ko wy, kt�ry trzyma� w d�oni.�� A ty mi pomo�esz. Wejdziemy do sali, a ty odetniesz ca�e wsparcie fiksat�w.

Silipan spojrza� z irytacj� na bro� Nuwena.

��To niemo�liwe. W tej chwili bardzo ich potrzebujemy, wspieraj� wszystkie operacje naziemne.

��Wspieraj�c program eksterminacji Paj�k�w przygotowany przez Naua? Wi�c tym bardziej powinni�my ich natychmiast odci��. To powinno mie� te� interesuj�cy wp�yw na jezioro grupmistrza.

Pham widzia� niemal, jak Emergent analizuje w my�lach swoj� sytuacj�: Pham Trinli, jego kompan od kieliszka i przem�drza�y chwalipi�ta, uzbrojony w pistolet, kt�ry wygl�da� na atrapꠗ przeciwko ca�ej mocy grupmistrza.

��Nie ma mowy, Pham. Sam si� w to wpakowa�e�, wi�c nie pr�buj wci�ga� jeszcze mnie.

Wy�wietlacz, kt�ry Pham trzyma� w prawej r�ce, wydawa� z siebie gniewne, przyt�umione odg�osy. Po chwili zako�czy� je pe�en irytacji krzyk i niemal w tej samej chwili otworzy�y si� drzwi pokoju.

��Co si� z tob� dzieje, Silipan? M�wi�am ci, �e potrzebujemy��� Do magazynu wlecia�a Ann� Reynolt. Natychmiast zrozumia�a ca�� sytuacj�, ale nie mia�a si� od czego odbi�.

A Pham by� r�wnie szybki jak ona. Bro� wypali�a, a Reynolt drgn�a gwa�townie. Po chwili jej cia�em wstrz�sn�y dziwne spazmy. Pham odwr�ci� si� do Truda, a jego u�miech sta� si� jeszcze szerszy.

��Strza�ki z �adunkiem wybuchowym, widzia�e�? Dostaj� si� do �rod ka, a potem, bum, twoje wn�trzno�ci to jeden wielki hamburger.

Trud zblad� jak �ciana.

��Uh�uh��� Wpatrywa� si� przera�ony w cia�o swej by�ej szefo wej/niewolnika, najwyra�niej z trudem powstrzymuj�c wymioty.

Pham d�gn�� go w pier� luf� pistoletu. Trud spojrza� na ma�y pistolet, ledwie �ywy ze strachu.

��Trud, m�j przyjacielu, czemu tak posmutnia�e�? Jeste� przecie� dobrym Emergentem. Reynolt by�a tylko fiksatem, zwyk�ym meblem.�� Wskaza� na znieruchomia�e cia�o Reynolt.�� Zabierzmy st�d tego trupa, a potem poka�esz mi, jak od��czy� twardog�owych.�� U�miechn�� si� i podlecia� do cia�a Ann�. Trud wyra�nie si� trz�s�, kiedy ruszy� w stro n� drzwi.

Gdy tylko Silipan odwr�ci� si� od niego, Pham uj�� Ann� delikatniej, niemal czule. Bo�e, to brzmia�o jak prawdziwy pistolet, a nie zwyk�y og�uszacz. Min�o ju� wiele, wiele lat, odk�d po raz ostatni u�ywa� tej sztuczki; a je�li co� zepsu�? Po raz pierwszy, odk�d zacz�a si� ca�a akcja, ogarn�� go strach. Po�o�y� d�o� na jej szyi� i znalaz� mocny, r�wnomierny puls. Ann� by�a tylko nieprzytomna i nic wi�cej.

Pham ponownie przywo�a� na twarz drapie�ny u�miech i wszed� za Trudem do sali fiksat�w.

Ostatnie s�owo nale�a�o jednak do dziennikarzy. I co z tego, �e s�u�by bezpiecze�stwa Akord nie pozwoli�y im pokaza�, kto wysiada z samolotu?

Po kilku minutach by�a ju� na terenie Po�udnia, a miejscowi reporterzy nie musieli si� przejmowa� �adnymi zakazami i pokazywali nie tylko Victory Smith, ale i ca�� jej �wit�. Przez kilka minut kamery znajdowa�y si� tak blisko, �e Viki widzia�a po�ywiaj�ce r�ce genera�. Mama wydawa�a si� r�wnie spokojna i zdyscyplinowana jak zawsze� lecz przez te kilka chwil Victory Lighthill czu�a si� raczej jak ma�a dziewczynka, a nie jak porucznik s�u�b wywiadowczych. Uparcie wraca�y do niej wspomnienia z tego poranka, kiedy zgin�a Gokna. Mamo, dlaczego tak ryzykujesz? Ale Viki zna�a odpowied� na to pytanie. Genera� nie by�a ju� potrzebna do realizacji planu, kt�ry stworzy�a wraz z tat�; teraz mog�a pom�c tym, kt�rych narazi�a na najwi�ksze niebezpiecze�stwo.

W klubie oficerskim k��bi� si� t�um kober�w, kt�rzy zazwyczaj odsypiali o tej porze nocne dy�ury albo szukali innych rozrywek. Klub by� miejscem, w kt�rym mogli poczu� si� niemal jak w pracy. A dzi� �praca� by�a z pewno�ci� najwa�niejsz� rzecz�, jak� m�g� zajmowa� si� ka�dy z nich.

Victory przesz�a obok kabin komputerowych, dyskretnie da�a swym ludziom sygna�, �e wszystko jest w porz�dku. Wreszcie wskoczy�a na grz�d� obok Brenta. Jej brat nie zdj�� swego he�mu do gier. Bez ustanku porusza� r�kami, kt�re trzyma� na konsoli. Postuka�a go w rami�.

��Mama b�dzie zaraz przemawia栗 powiedzia�a cicho.

��Wiem�� odpar� Brent.�� Numer dziewi�ty widzi nasze operacje, ale nadal nie mo�e dzia�a�. To chyba jaki� lokalny problem.

Viki omal nie �ci�gn�a mu he�mu z g�owy. Cholera. R�wnie dobrze mog�abym by� g�ucha i �lepa. Wyci�gn�a z kieszeni telefon i wybra�a numer.

��Tato? Mama zaczyna przemawia�.

Przem�wienie by�o kr�tkie i dobre. Zablokowa�o zagro�enie z Po�udnia. I co z tego? Wyprawa do Gwiazdy i tak by�a zbyt ryzykowna. Monitory zawieszone nad barem pokazywa�y, jak genera� prosi Tima, by ten przekaza� Wybranym dokumenty zawieraj�ce pe�n�, oficjaln� wersj� jej propozycji. Mo�e to rzeczywi�cie przyniesie efekt. Mo�e warto by�o zaryzykowa�. Min�o kilka minut. Na Sali Obrad panowa� coraz wi�kszy zam�t.

Mama i wujek Hrunk opu�cili podium. Zbli�y� si� do nich jaki� ma�y kober w czarnym ubraniu. Pedure. K��cili si�

I nagle wszystko to przesta�o mie� jakiekolwiek znaczenie. Brent szturchn�� j� lekko.

��Z�e wie�ci�� powiedzia�, nadal nie �ci�gaj�c z g�owy he�mu.�� Stra ci�em ich wszystkich. Nawet nasz� star� przyjaci�k�.

Lighthill zeskoczy�a z grz�dy i da�a znak zespo�owi. Jej gest podzia�a� na pozosta�ych niczym g�o�ny gwizd. Wszyscy cz�onkowie zespo�u zerwali si� z miejsc, podnie�li baga�e i ruszyli do wyj�cia. Brent �ci�gn�� he�m i pod��y� �ladem Lighthill.

Viki widzia�a, jak odprowadzaj� ich zaciekawione spojrzenia, jednak wi�kszo�� klient�w by�a zbyt poch�oni�ta tym, co dzia�o si� na Sali Obrad, by zwr�ci� na nich uwag�.

Zesp� Viki pokona� dwa pi�tra, nim zawy�y syreny alarmowe.

��Jak to, stracili�my wsparcie f iksat�w? Kto� przeci�� kabel?�� Czy�by Trinli znalaz� jako� wszystkie przewody?

��N-nie, grupmistrzu. Przynajmniej tak mi si� wydaje.�� Grupkapral by� kompetentny, jednak nie tak kompetentny jak Kai Omo.�� Mo�emy przes�a� sygna�, ale kana�y kontrolne nie odpowiadaj�. Grupmistrzu� to wygl�da tak, jakby kto� po prostu zdj�� twardog�owych z linii.

��Hm. Tak.�� To mog�a by� kolejna niespodzianka Trinlego albo na Strychu ukry� si� kolejny zdrajca. Tak czy inaczej� Nau spojrza� na Ezra Vinha. Oczy Handlarza zasnuwa�a mg�a b�lu. Za tymi oczami kry�y si� wa�ne tajemnice, ale Vinh by� r�wnie twardy jak wielu spo�r�d tych, kt�rych zam�czy� wraz z Ritserem na �mier�. Potrzebowa� czasu albo jakich� specjalnych �rodk�w, by wydoby� z niego informacje. Nie mieli czasu. Odwr�ci� si� ponownie do Marlego.

��Mo�emy skontaktowa� si� z Ritserem?

��Chyba tak. Mamy podziemne po��czenie ze stacj� laserow� na zewn�trz.�� Wystuka� co� niepewnie na konsoli. Nau st�umi� gniewny odruch wywo�any jego niezdarno�ci�. Lecz bez wsparcia fiksat�w wszystko by�o znacznie trudniejsze ni� dotychczas. R�wnie dobrze mogliby�my by� QuengHo.

Marli u�miechn�� si� szeroko.

��Mamy po��czenie z �Niewidzialn� r�k��, grupmistrzu! Prze��czy�em g�os do pa�skiego mikrofonu.

��Doskonale� Ritser! Nie wiem, co z tego zrozumia�e�, ale��� Nau zda� mu szybko relacj� z ostatnich wydarze�.�� Przez nast�pne kilka sekund nie b�d� mia� z tob� ��czno�ci; ewakuuj� si� do Ll-A�� o�wiadczy� na koniec.�� Zasadnicze pytanie brzmi: czy bez wsparcia fiksat�w nadal mo�esz prowadzi� operacje naziemne?

Odpowied� mog�a nadej�� najwcze�niej za dziesi�� sekund. Nau zerkn�� na drugiego ze swych stra�nik�w.

��Ciret, zabieraj Tunga i fiksata. Idziemy do arsena�u.

Tam mieliby w�adz� nad �yciem i �mierci� wszystkich w LI, bez po�rednictwa jakiejkolwiek automatyki. Nau otworzy� ukryt� za nim szafk� i wcisn�� odpowiedni guzik. Cz�� pokrytej parkietem pod�ogi rozsun�a si� na boki, ods�aniaj�c wej�cie do tunelu. Tunel prowadzi� prosto do arsena�u.

Nau nigdy nie wprowadzi� do jego wn�trza lokalizator�w, nie przecina�y go te� �adne inhe korytarze. Zamki po obu stronach zaprogramowane by�y na odcisk jego kciuka. Przy�o�y� palec do czytnika. Male�kie �wiate�ko pozosta�o czerwone. Jak Trinli m�g� to zepsu�? Nau st�umi� paniczny strach i spr�bowa� po raz drugi. Bez rezultatu. Jeszcze raz. �wiate�ko zmieni�o powoli kolor na zielony, a zamek otworzy� si� z cichym trzaskiem. Program bra� zapewne pod uwag� ci�nienie jego krwi i uzna�, �e Nau dzia�a po przymusem. Zostaje jeszcze druga strona. Przy�o�y� kciuk do czytnika otwieraj�cego zamek po drugiej stronie. Potrzebowa� jeszcze dw�ch pr�b, ale i tu w ko�cu zapali�a si� zielona lampka.

Do chaty wr�cili Ciret i Tung, pchaj�c przed sob� Alego Lina.

���amiecie regu�y�� �aja� ich starzec.�� Powinni�my chodzi�, o tak, ze stopami na ziemi.�� Twarz Alego wyra�a�a irytacj� i zak�opotanie. Twardog�owi nigdy nie lubi�, by odrywa� ich od pracy. Prawdopodobnie pielenie ogrodu grupmistrza wydawa�o si� Alemu r�wnie wa�ne, jak tworzenie nowych �a�cuch�w genetycznych. Teraz zmuszono go nagle, by opu�ci� ogr�d, a w dodatku na jego oczach �amano wszystkie zasady obowi�zuj�ce w parku.

��Zamknij si� i st�j spokojnie. Ciret, rozwi�� Vinha. Jego te� zabieramy.

Ali sta� nieruchomo, wsparty obiema stopami na pod�odze. Nie zachowa� jednak milczenia. Wpatrywa� si� w co� za plecami Naua z typowym dla fiksat�w, nieobecnym wyrazem twarzy, i narzeka� dalej:

��Wszystko zniszczysz, nie rozumiesz?

Nagle jaskinia wype�ni�a si� g�osem Ritsera Brughla.

��Grupmistrzu, sytuacja pod pe�n� kontrol�. Fiksaci na pok�adzie �R�ki� pracuj� normalnie. Pomoc z zewn�trz b�dzie nam potrzebna do piero po zrzuceniu bomb. Phuong m�wi, �e teraz poradzimy sobie nawet lepiej bez LI. Tu� przed wy��czeniem wsparcia niekt�rzy twardog�owi Reynolt zacz�li si� dziwnie zachowywa�. Tak wygl�da harmonogram ope racji; Gwiazda spali si� za siedemset sekund. Zaraz potem �R�ka� b�dzie przelatywa� nad wyrzutniami antyrakietowymi Akord. Zniszczymy je�

Odpowied� Brughla zamienia�a si� w raport, jakby ten chcia� uprzedzi� wszystkie kolejne pytania. Lin umilk�. Nau poczu� ch��d na karku, jakby s�o�ce zasz�o nagle za chmury. Chmury? Odwr�ci� si� i zobaczy�, co tak naprawd� zirytowa�o Lina. Tung podlecia� do okien wychodz�cych na jezioro.

��O cholera�� powiedzia� cicho.

��Ritser! Mamy problemy. Skontaktuj� si� z tob� p�niej.

G�os z �Niewidzialnej r�ki� nie przerywa� raportu, nikt go ju� jednak nie s�ucha�.

Niczym jaka� nimfa z balacrea�skiego mitu wody P�nocnej �apy unosi�y si� powoli i rozci�ga�y ponad lini� brzegow� zaprojektowan� przez Alego Lina. Promienie �s�o�ca� za�amywa�y si� w milionach ton wody, kt�re nadci�ga�y w ich stron�. Nawet bez zewn�trznej kontroli jezioro powinno zosta� na swoim miejscu. Ale nieprzyjaciel wprawi� si�owniki na dnie jeziora w jednostajny rytm� i woda p�yn�a.

Nau zanurkowa� w stron� w�azu. Zapar� si� o pod�og� i pr�bowa� podnie�� ci�k� klap�. �ciana wody dotkn�a chaty. Budynek j�kn�� ci�ko, zachwia� si� w posadach, szyby w oknach rozprys�y si� na drobne kawa�ki, ust�puj�c przed g�r� wody sun�c� z pr�dko�ci� jednego metra na sekund�.

Jednolita masa wody zamieni�a si� w tysi�c ramion si�gaj�cych ku niemu przez p�kaj�ce �ciany, op�ywaj�cych jego cia�o lodowatym ch�odem, odrywaj�cych go od w�azu. Okrzyki przera�enia szybko ucich�y, przez chwil� Nau znalaz� si� ca�kowicie pod wod�. Jedynym d�wi�kiem, jaki dociera� do jego uszu, by� trzask rozrywanej na drobne kawa�ki chaty. Po raz ostatni widzia� swoje biurko i marmurowy kominek. Potem powolne tsunami odbi�o si� od przeciwleg�ej �ciany, wci�gaj�c Naua w wir.

Wci�� by� zanurzony, zaczyna�o mu brakowa� powietrza. Lodowata woda parali�owa�a, odbiera�a czucie w cz�onkach. Nau okr�ci� si� w miejscu, pr�bowa� okre�li� jako� swoje po�o�enie. Zobaczy� ziele� lasu pod sob�, za resztkami chaty. Pop�yn�� w t� stron�, byle na powierzchni�.

Wyp�yn�� wreszcie na otwart� przestrze�, rozsiewaj�c doko�a warkocze wody. Przez chwil� lecia� sam, do�� szybko, by pozosta� przed �cian� dryfuj�cego jeziora. Powietrze wype�nia�y d�wi�ki, jakich do tej pory nawet nie potrafi�by sobie wyobrazi�, huk milion�w ton wody obracaj�cych si� w miejscu, uderzaj�cych w ska��. Fala dotar�a do sufitu, teraz wraca�a w d�, a on znajdowa� si� pod ni�. Motyle w lesie porastaj�cym dno jaskini cho� raz siedzia�y cicho. Zbite w ciasne gromady chowa�y si� pod ga��ziami. Ale daleko, po drugiej stronie, co� by�o w powietrzu. Male�kie kropki kr��y�y w pobli�u nacieraj�cego jeziora. Skrzydlate koty! Wcale nie wygl�da�y na przestraszone�� no tak, Qiwi m�wi�a, �e to stara rasa. Nau widzia�, jak jeden z nich zanurkowa� w wodzie, znikn�� na chwil�, potem wylecia�, by zaczerpn�� powietrza, i zn�w zanurkowa�. Te przekl�te koty by�y tak zr�czne, �e mog�y nawet przetrwa� t� katastrof�.

Odwr�ci� si� i spojrza� w stron� sztucznego s�o�ca parku. Roz�wietla�o z�ocistym blaskiem wod� i ludzkie postaci uwi�zione w niej niczym muchy w bursztynie. Wszyscy p�yn�li w t� stron�, niekt�rzy resztk� si�, inni szybko, energicznie. Po chwili z wody wystrzeli� Marli. Kilka sekund p�niej do��czy� do� Tung, p�niej Cirit, kt�ry ci�gn�� za sob� Alego Lina.

�wietnie!

Pozosta�a jeszcze jedna osoba, Ezr Vinh. Handlarz wynurzy� si� do po�owy z wody jakie� dziesi�� metr�w od nich. Oszo�omiony, kas�a� i plu� wod�, lecz wygl�da� na znacznie trze�wiejszego ni� podczas przes�uchania.

Spojrza� na drzewa, ku kt�rym wszyscy opadali, i roze�mia� si� chrapliwie.

��Jeste� uwi�ziony, grupmistrzu. Pham Nuwen ci� przechytrzy�.

��Pham kto?

Handlarz skrzywi� si� lekko, jakby zrozumiawszy, �e powiedzia� w�a�nie co�, czego nie chcia� zdradzi� nawet podczas najgorszych m�czarni.

Nau skin�� na Marlego.

��Przyprowad� go tutaj.

Ale Marli nie mia� si� od czego odepchn��. Vinh odwr�ci� si� i zanurzy� ponownie w wodzie, wybieraj�c jedyn� dost�pn� drog� ucieczki.

Marli wypu�ci� kr�tk� seri� w stron� lasu, nabieraj�c w ten spos�b p�du i wracaj�c ku wodzie. Nau widzia� sylwetk� Ezra Vinha przebieraj�c� s�abo r�kami i nogami. Handlarz zanurzy� si� ju� na kilka metr�w w opadaj�cym jeziorze.

Tymczasem oni dotarli do czubk�w drzew. Marli rozgl�da� si� doko�a przera�ony.

��Musimy ucieka�, grupmistrzu!

��No dobrze, wi�c po prostu go zabij.�� Nau chwyta� si� ju� czubk�w drzew. Marli, kt�ry unosi� si� kilka metr�w nad nim, strzeli� w wod�. Pociski Emergent�w zaprojektowane by�y tak, by rozrywa� i zgniata� cia�o; w wodzie ich zasi�g by� praktycznie r�wny zeru. Marli mia� jednak szcz�cie.

Cia�o Handlarza otoczy�a czerwona mg�a.

A potem nie mieli ju� wi�cej czasu. Nau lecia� od drzewa do drzewa, nurkowa� w otwart� przestrze� pod dachem lasu. Zewsz�d dobiega� trzask �amanych ga��zi, gdy woda wdziera�a si� pomi�dzy drzewa. �ciana rozdziela�a si� na miliony mniejszych palc�w, przekr�ca�a, wirowa�, ��czy�a z powrotem w jedn� ca�o��. Dotkn�a kraw�dzi motylej gromady, kt�ra nagle wyda�a z siebie przera�liwy pisk, by potem poch�on�� j� w u�amku sekundy.

Marli wylecia� przed niego.

��Woda odci�a nam drog� do wyj�cia, grupmistrzu.

Uwi�ziony, dok�adnie tak, jak powiedzia� Handlarz.

Wszyscy czterej poruszali si� r�wnolegle do �ciany jaskini. Kopu�a wody nad ich g�owami stale si� obni�a�a, min�a ju� koron� lasu. Rozproszony blask s�o�ca o�wietla� ich ze wszystkich stron, przenika� przez dziesi�tki metr�w wody. Jezioro mia�o jednak przecie� ograniczon� obj�to��. W parku musia�y znajdowa� si� ogromne b�ble powietrza, lecz im nie dopisa�o szcz�cie. Znajdowali si� w niewielkiej jaskini powietrznej, otoczeni wod� z czterech stron.

Tung musia� ci�gn�� Alego od ga��zi do ga��zi. Fiksat wydawa� si� zafascynowany ruchom� mas� wody i zupe�nie nie�wiadomy niebezpiecze�stwa.

Mo�e�

��Ali!�� krzykn�� Nau ostro.

Ali Lin odwr�ci� si� do niego. Tym razem jednak nie z�o�ci� si�, lecz u�miecha�.

��M�j park jest zrujnowany, ale teraz widz� co� lepszego, co�, czego nikt jeszcze nie robi�. Mo�emy stworzy� prawdziwe jezioro mikrograwitacyjne, krople i ba�ki powietrza walczy�yby ze sob� o dominacj�. M�g�bym przystosowa� niekt�re ro�liny i zwierz�ta�

��Ali. Tak! Zbudujemy lepszy park, obiecuj�. Teraz musz� wiedzie�, czy mo�na si� st�d jako� wydosta� i nie utopi� wcze�niej?

Dzi�ki Bogu m�g� mu odpowiedzie�. W ci�gu ostatnich kilkuset sekund Ali prze�y� powa�ny wstrz�s psychiczny. Niewiele rzeczy mog�o zachwia� lojalno�ci� fiksata, je�li jednak uwa�a�, �e kto� nie pozwala mu zajmowa� si� jego specjalno�ci�� Po chwili Ali wzruszy� ramionami i powiedzia�:

��Oczywi�cie. Za tym g�azem jest �luza. Nigdy jej nie zaspawa�em.

Marli podlecia� do ska�y. �luza, tutaj? Bez wy�wietlacza Nau nie m�g� tego sprawdzi�. Wiedzia� jednak, �e na terenie parku jest wiele kana��w, kt�rymi sprowadzali do jaskini l�d z powierzchni.

��Fiksat ma racj�, grupmistrzu! Kody dost�pu dzia�aj�.

Nau i pozostali okr��yli g�az, zajrzeli do tunelu otwartego przez Marlego. Tymczasem �ciany ich powietrznej jaskini�� ich ba�ki�� przysuwa�y si� coraz bli�ej. Za jakie� trzydzie�ci sekund mia�y zakry� i to miejsce. Marli spojrza� na Naua. Triumfalny u�miech, kt�ry jeszcze przed chwil� go�ci� na jego twarzy, znikn�� bez �ladu.

��Grupmistrzu, uciekniemy tu przed wod�, ale�

��Ale st�d nigdzie nie mo�na wyj��. Racja. Wiem.�� Kana� ko�czy� si� uszczelnion� klap�, za kt�r� znajdowa�a si� ju� tylko pr�nia. To by�a �lepa uliczka.

Obracaj�cy si� powoli stalaktyt wody opad� na g�ow� Naua, zmusi� go, by przykucn�� obok Marlego. Potem g�ra wody cofn�a si� na moment.

Krok po kroku, straci�em prawie wszystko. Niewiarygodne. Nagle Tomas Nau zrozumia�, �e Ezr Vinh m�wi� prawd�. Pham Trinli to nie Zamle Eng; to by�o tylko wygodne k�amstwo spreparowane specjalnie dla Tomasa Naua. Przez wszystkie te lata jego najwi�kszy bohater�� i dlatego najgro�niejszy ze wszystkich mo�liwych wrog�w�� przebywa� tu� obok niego.

Trinli by� Phamem Nuwenem. Po raz pierwszy od czas�w dzieci�stwa Naua ogarn�� parali�uj�cy strach.

Lecz nawet Pham Nuwen ma swoje s�abo�ci, te same co przed wielu laty. Bada�em karier� tego cz�owieka przez ca�e �ycie, przyswaja�em sobie to,co godne uwagi. Lepiej ni� ktokolwiek inny znam jego s�abo�ci. I wiem, jakje wykorzysta�. Ogarn�� spojrzeniem wszystko, co mu zosta�o: stary cz�owiek, kt�rego kocha�a Qiwi, troch� sprz�tu komunikacyjnego, troch� broni, trzech �o�nierzy. Powinno wystarczy�.

��Ali, czy w tych �luzach s� telefony przewodowe? Ali!

Fiksat oderwa� spojrzenie od �ciany wody.

��Tak, tak. Potrzebowali�my dobrej koordynacji, kiedy �ci�gali�my tu l�d.

Nau da� Marlemu sygna�.

��Wchodzimy. Powinno si� uda�.

Jeden po drugim przeciskali si� przez w�skie przej�cie. Otaczaj�ca ich do tej pory ba�ka powietrzna oderwa�a si� od dna. Grunt przykrywa�a ju� p�metrowa warstwa wody. Tung i Ali Lin wpadli do tunelu wraz ze strumieniem wody. Cirit w�lizn�� si� ostatni i zatrzasn�� w�az. Do korytarza wp�yn�o te� kilkadziesi�t litr�w cieczy. S�yszeli, jak po drugiej stronie w�azu wzrasta masa wody.

Nau odwr�ci� si� do Marlego.

��Przejdziemy na drugi koniec korytarza, kapralu. Ali Lin pomo�e mi zadzwoni�.

Pham Nuwen by� bliski zwyci�stwa, ale Nau nie wykorzysta� jeszcze wszystkich swoich atut�w. Kiedy lecieli w g�r� �luzy, zastanawia� si�, co powinien powiedzie� Qiwi Lin Lisolet.

Genera� Smith zesz�a z m�wnicy. Tim rozda� ju� wszystkim Wybranym dokumenty z informacjami i teraz pi��set g��w zastanawia�o si� nad umow�. Hrunkner Unnerby sta� w cieniu za grz�d� i rozmy�la�. Smith dokona�a kolejnego cudu. W sprawiedliwym �wiecie jej dzia�ania z pewno�ci� przynios�yby efekt. Co wymy�li Pedure, by nie dopu�ci� do zawarcia pokoju?

Smith cofn�a si� jeszcze o kilka krok�w, by zr�wna� si� z Unnerbym.

��Prosz� i�� ze mn�, sier�ancie. Jest tu kto�, z kim chcia�am porozma wia� ju� od d�u�szego czasu.�� Za kilka godzin mia�o si� odby� g�osowa nie. Wcze�niej Wybrani mogli zadawa� Smith pytania. Pozostawa�o wi�c mn�stwo czasu na polityczne manewry. Unnerby i Downing przesun�li si� z genera� na drugi koniec proscenium, blokuj�c wyj�cie. W ich stron� szed� jaki� drobny kober w ekstrawaganckich nogawicach. Pedure. Czas nie obszed� si� z ni� �askawie, a mo�e opowie�ci o nieudanych zamachach nie by�y tylko prowokacj� z jej strony. Pedure pr�bowa�a obej�� Smith, ta jednak zast�pi�a jej drog�.

Genera� u�miechn�a si� do niej.

��Witaj, wielebna. Mi�o wreszcie pozna� ci� osobi�cie.

Pedure sykn�a ze z�o�ci�.

��Tak. Ale je�li nie zejdziesz mi z drogi, z przyjemno�ci� ci� zabij�.

-Wydawa�o si�, �e to tylko czcze pogr�ki, lecz w jej d�oni b�yszcza� ma �y n�.

Smith roz�o�y�a szeroko ramiona w ge�cie, kt�ry �ci�ga� uwag� wszystkich obecnych na sali.

��Na oczach tych wszystkich ludzi, wielebna Pedure? Nie s�dz�. Je ste��

Smith zawaha�a si�, podnios�a dwie r�ce do g�owy, jakby czego� s�uchaj�c. Swego telefonu?

Pedure patrzy�a tylko na ni�, a ca�a jej postawa wyra�a�a podejrzliwo��. Pedure by�a drobn� kobiet� o powyginanym pancerzu i nerwowych, szybkich gestach. Z pewno�ci� nie nale�a�a do os�b wzbudzaj�cych zaufanie swym wygl�dem. Musia�a by� tak przyzwyczajona do zabijania na odleg�o��, �e osobisty czar i umiej�tno�� zjednywania sobie ludzi wydawa�y jej si� drobiazgami bez wi�kszego znaczenia. Z pewno�ci� zmuszona do bezpo�redniego dzia�ania czu�a si� bardzo nieswojo. Dzi�ki temu Unnerby nabra� pewno�ci siebie.

Co� zapiszcza�o w kieszeni Pedure. Schowa�a n� i wyci�gn�a telefon. Przez moment dwie antagonistki wygl�da�y jak przyjaci�ki, wspominaj�ce stare, dobre czasy.

��Nie!�� zach�ysn�a si� nagle Pedure. Pochwyci�a telefon r�kami po �ywiaj�cymi, omal nie w�o�y�a go do swej paszczy.�� Nie tutaj! Nie teraz!

Genera� Smith odwr�ci�a si� do Unnerby�ego.

��Wszystkie plany i uk�ady mo�emy w tej chwili wyrzuci� do �mieci, sier�ancie. W nasz� stron� lec� trzy pociski atomowe wystrzelone spod lodu. Zosta�o nam jeszcze jakie� siedem minut.

Przez moment Unnerby wpatrywa� si� w kopu�� sufitu. Znajdowali si� na g��boko�ci tysi�ca st�p, gruba warstwa ska� mia�a chroni� ich przed wybuchami j�drowymi. Wiedzia� jednak, �e flota Kindred przygotowywa�a si� do znacznie powa�niejszych uderze�. Trzy pociski mog�y prawdopodobnie si�gn�� nawet g��biej ni� tu. Mimo to� Projektowa�em to miejsce. W pobli�u znajdowa�y si� schody prowadz�ce do znacznie g��bszych miejsc. Pochwyci� Smith za rami�.

��Generale, prosz� za mn�.�� Ruszyli ponownie ku tylnej cz�ci pro scenium.

Unnerby nieraz ociera� si� o �mier�, wiedzia�, �e strach dotyka zar�wno �ajdak�w, jak i uczciwych ludzi. Pedure� c�, wielebna Pedure po prostu oszala�a ze strachu. Biega�a z miejsca na miejsce, wykrzykuj�c do telefonu jakie� tieferskie przekle�stwa. Nagle zatrzyma�a si� i odwr�ci�a do Smith. Przera�enie ust�pi�o na moment miejsca zdumieniu.

��Pociski s� wasze! Ty��� Z histerycznym wrzaskiem rzuci�a si� na Smith, wyci�gaj�c w jej stron� srebrne ostrze.

Unnerby wskoczy� pomi�dzy nie, nim Smith mog�a si� odwr�ci�.

Pchn�� pot�nie Pedure, zrzucaj�c j� ze sceny. Doko�a zapanowa� totalny chaos. Ludzie Pedure zerwali si� z miejsc, niemal natychmiast jednak na ich drodze stan�li ochroniarze Smith, kt�rzy zeskoczyli z galerii dla go�ci.

Parlamentarzy�ci podnosili g�owy znad dokument�w i ze zdumieniem patrzyli na to, co dzieje si� pod m�wnic�. Nagle z ty�u sali rozleg� si� przera�liwy krzyk:

��Patrzcie! Wiadomo�ci z sieci! Akord wystrzeli� w nas pociski!

Unnerby wyprowadzi� genera� i jej ludzi bocznym wyj�ciem. Zbiegali w d� schod�w, ku szybom prowadz�cym na ni�sze poziomy. Siedem minut �ycia? Mo�e. Nagle jednak Unnerby�ego ogarn�a ogromna rado��. To, co zosta�o, by�o tak cudownie proste jak przed laty. �ycie i �mier�, kilku dobrych �o�nierzy i kilka minut, kt�re mia�y zdecydowa� o wszystkim.

Belga Undendlle by�a najstarsza stopniem w Centrum Dowodzenia i Kontroli. Nie mia�o to jednak wi�kszego znaczenia; Underville pracowa�a w wywiadzie wewn�trznym. To, co dzia�o si� w tym miejscu, mog�o na zawsze zmieni� jej pozycj�, na razie jednak pozosta�a poza hierarchi� dowodzenia, by�a tylko ��cznikiem pomi�dzy obron� cywiln� i dworem kr�lewskim. Belga obserwowa�a Elno Coldhavena, nowego dyrektora wywiadu zewn�trznego, oficera dowodz�cego Centrum. Coldhaven wiedzia�, jak sko�czy�a si� kariera jego poprzednika. Wiedzia�, �e Rachner Thract nie 5by� g�upcem i prawdopodobnie nie zdradzi�. Teraz Elno zajmowa� jego pozycj�, a szefowa przebywa�a poza krajem. Dzia�a� niemal wy��cznie na w�asn� odpowiedzialno��. Kilkakrotnie w ci�gu ostatnich dni odci�ga� Underville na stron� i prosi� j� o rad�. Podejrzewa�a, �e w�a�nie dlatego wola�, by zosta�a tutaj, a nie wraca�a do Princeton.

Centrum Dowodzenia i Kontroli mie�ci�o si� w skalnym cyplu Dow�dztwa L�dowego, przesz�o mil� pod powierzchni�, tu� pod star� Otch�ani� Kr�lewsk�. Dziesi�� lat temu Centrum by�o prawdziwym molochem, pracowa�y tu dziesi�tki technik�w wyposa�onych w zabawne monitory lampowe z tamtych czas�w. Za nimi mie�ci�y si� oszklone pokoje narad i stanowiska dla oficer�w. Z roku na rok jednak technika czyni�a coraz wi�ksze post�py, systemy i sieci komputerowe stawa�y si� coraz nowocze�niejsze. Teraz wywiad Akord mia� lepsze oczy, uszy i automatyk�, a samo Centrum by�o niewiele wi�ksze od sali konferencyjnej. Dziwna, cicha sala konferencyjna, ledwie z kilkoma grz�dami. Powietrze by�o �wie�e, zawsze w lekkim ruchu; jasne o�wietlenie nie pozostawia�o �adnych cieni. Nadal mieli na wyposa�eniu monitory, lecz teraz nawet najprostsze z nich mog�y wy�wietla� co najmniej dwana�cie kolor�w, Nadal pracowali tu tak�e technicy, ka�dy z nich zarz�dza� jednak tysi�cami w�z��w rozsianych po ca�ym kontynencie i w przestrzeni oko�oplanetarnej. Ka�dy z nich mia� dost�p do setek specjalist�w, kt�rzy w razie potrzeby interpretowali dane.

O�miu technik�w, czterech oficer�w, jeden oficer dowodz�cy. Tylko tyle os�b musia�o przebywa� w Centrum.

Na centralnym monitorze genera� Smith rozpoczyna�a w�a�nie swoje przem�wienie w parlamencie Po�udnia. By�a to ta sama relacja, kt�r� widzia� ca�y �wiat�� zewn�trzny wywiad postanowi� nie wprowadza� do sali obrad specjalnej kamery. Na ekranie pojawi�a si� jaka� chuda, niechlujnie odziana posta�. Genera� Coldhaven, kt�ry siedzia� obok Belgi, powiedzia� cicho:

��Pedure we w�asnej osobie� Nie umie dobrze gra�, kiedy musi sa ma nadstawia� karku.

Underville s�ucha�a go bez wi�kszego zainteresowania. Dzia�o si� tak wiele zdumiewaj�cych rzeczy� Przem�wienie genera� by�o nawet bardziej szokuj�ce ni� obecno�� Pedure na sali. Kiedy Smith zaprezentowa�a swoj� propozycj�, kilku technik�w znieruchomia�o na moment z wra�enia.

��Bo�e!�� mrukn�� Elno Coldhaven.

��Tak�� odpar�a Belga szeptem.�� Ale je�li na to p�jd�, mo�e uda nam si� unikn�� wojny.

��Je�li wybior� Kr�la. Ale je�li zdecyduj� si� na genera� Smith��� Gdyby Smith musia�a zosta� na Po�udniu, sytuacja w dow�dztwie mocno by si� skomplikowa�a, szczeg�lnie dla Elno Coldhavena. Coldhaven nie potrafi� ukry� zdenerwowania. Wi�c dla niego to te� jest nowo��.

��Poradzimy sobie�� o�wiadczy� Kred Dugway, dyrektor Obrony Powietrznej. Dugway by� ostatnim z trojga genera��w obecnych w Centrum.

Dyrektor OP nale�a� do najwi�kszych krytyk�w biednego Thracta, by� te� poprzednio zwierzchnikiem Coldhavena. Najwyra�niej wydawa�o mu si�, �e wci�� ma nad nim w�adz�.

Tymczasem genera� Smith schodzi�a w�a�nie z parlamentarnej m�wnicy. Wr�czy�a Timowi Downingowi oficjaln� wersj� swojej propozycji, ten za� zacz�� rozdawa� dokumenty Wybranym. Kamera odprowadza�a Smith schodz�c� z proscenium.

��Idzie do Pedure!

Dugway zachichota�.

��To b�dzie ciekawe!

Cholera. Kamera opu�ci�a Smith, by pokaza� majora Downinga rozdaj�cego kopie propozycji.

��Mo�ecie da� jaki� widok na szefow�? Mamy jeszcze ��czno�� audio?

��Przykro mi, ale nie.

Nagle monitory Obrony Powietrznej zap�on�y kolorem alarmowym.

Technik pochyli� si� nad konsol�, sykn�� co� do mikrofonu.

��Generale, nie rozumiem do ko�ca, co si� dzieje, ale��� odezwa� si�.

Dugway wyci�gn�� r�k� ku mapie sytuacyjnej Po�udnia.

��To s� wyrzutnie!

Tak. Nawet Belga rozpozna�a ten kod. Krzy�yki oznacza�y miejsca, w kt�rych prawdopodobnie kry�y si� wyrzutnie rakietowe.

��Trzy pociski. Nie s� z Po�udnia; wystrzelono je spod lodu. To mu sz� by慠� To musia�y by� pociski Kindred. Tylko Akord i Kindred mia�y podziemne wyrzutnie.

Na monitorze pojawi�y si� wyniki pierwszych oblicze� okre�laj�cych miejsce uderzenia. Wszystkie trzy kr�gi znajdowa�y si� w pobli�u bieguna po�udniowego.

Coldhaven odwr�ci� si� do technik�w zarz�dzaj�cych atakiem rakietowym.

��Przechodzimy do kodu Najja�niejszego.�� Na g��wnym ekranie ka mery wci�� pokazywa�y reakcje cz�onk�w parlamentu na przem�wienie genera� Smith.

Jeden z technik�w podni�s� si� ze swojej grz�dy.

��Generale! To nasze pociski z Si�demki, z �Lodo�amacza� i �Metamorfozy�!

��Sk�d wiesz?�� Genera� Coldhaven ubieg� swego by�ego szefa, kt�ry ju� chcia� co� powiedzie�.

��Autologi z samych okr�t�w. Pr�buj� skontaktowa� si� teraz z ich kapitanami�

Dugway pokr�ci� g�ow�.

��I dop�ki z nimi nie porozmawiam, nie uwierz�. Znam tych ludzi.

Tam dzieje si� co� dziwnego.

��Mamy prawdziwe wyrzutnie i prawdziwe cele.�� Technik postuka� w krzy�yki i k�ka.

��Macie tylko kolorowe �wiate�ka!�� rzuci� Dugway.

��To dane z sieci bezpiecze�stwa, generale, bezpo�rednio z satelit�w.

Coldhaven uciszy� ich obu stanowczym gestem.

��To przypomina troch� problemy, kt�re mia� m�j poprzednik. Dugway spojrza� gro�nie na swego by�ego protegowanego� i powoli zaczyna� ogarnia� prawd�.�� Tak. Coldhaven odchrz�kn��.

��To nie tylko my. Kto� m�wi� o tym przez stare analogowe radio.�� Niekt�rzy ludzie nadal u�ywali takich rzeczy; Underville mia�a w tere nie agent�w, kt�rzy nie zgadzali si� na jakiekolwiek unowocze�nienia.

Zdumiewaj�cy by� fakt, �e kto� w Dow�dztwie L�dowym pos�ugiwa� si� jeszcze czym� takim. Coldhaven zauwa�y� min� Belgi.�� Moja �ona pra cuje w muzeum techniki.�� U�miechn�� si� lekko.�� Twierdzi, �e jej staro modni przyjaciele wcale nie s� szale�cami. Teraz i my widzimy niemo�li we. Dawniej wszystkie b��dy i sprzeczno�ci mo�na by�o zrzuci� na czyj�� g�upot�. Teraz��� Pociski mia�y uderzy� w wyznaczone cele za trzy minu ty. Dane nap�ywaj�ce z satelit�w wyra�nie ju� okre�la�y to miejsce: Gwiaz da Po�udnia.

Underville przez d�u�sz� chwil� nie mog�a si� otrz�sn�� ze zdumienia.

Ca�a ta paranoja Rachnera to prawda?

��Wi�c mo�e to fa�szywy atak. Mo�e wszystko, co widzimy�

��Przynajmniej wszystko, co widzimy w sieci�

���jest k�amstwem.�� Spe�nienie najgorszych koszmar�w technofoba.

Dugway zrozumia� wreszcie groz� ich po�o�enia. Misterna budowla wznoszona przez dwadzie�cia lat rozpada�a si� w gruzy.

��Ale wszystkie szyfry, �rodki ostro�no�ci� Co mo�emy teraz zrobi�, Elno? Coldhaven jakby nagle opad� z si�. Jego teoria zosta�a zaakceptowana, a to nie zostawia�o im �adnego pola manewru.

��Mo�emy� mo�emy wszystko zamkn��. Wy��czy� Centrum z sieci.

Widzia�em tak� opcj� w grze strategicznej� tyle �e to te� by�o w sieci!

Belga po�o�y�a r�k� na jego ramieniu.

��Zr�bmy to. Mo�emy u�ywa� analogowego radia z muzeum. Mam te� ludzi, kurier�w. To b�dzie bardzo wolne, ale��� Znacznie za wolne, ale przynajmniej dowiedz� si�, z kim walcz�.

Poprzez sie� mogli natychmiast skontaktowa� si� z innymi�� z Nizhnimor, z samym Kr�lem�� teraz jednak nie ufali ju� niczemu. Dugway siedzia� tu� obok, ale to Elno Coldhaven by� oficerem dowodz�cym. Coldhaven waha� si�, nie spyta� jednak Dugwaya ani Underville o rad�. Zawo�a� swojego sier�anta.

��Plan Awaria Sieci. Chc�, �eby kto� zani�s� osobi�cie wiadomo�� do muzeum.

��Tak jest!�� Technik, kt�ry przys�uchiwa� si� dot�d rozmowie swych zwierzchnik�w, natychmiast przyst�pi� do dzia�ania, jakby czeka� tylko na ten rozkaz. Do uderzenia pocisk�w zosta�y dwie minuty. Tymczasem na Sali Obrad panowa� totalny chaos. Przez moment Undendlle nie mog�a oderwa� wzroku od monitora. Biedni koberzy. Do tej pory wojna by�a tylko z�owieszcz� chmur� na horyzoncie�� teraz Wybrani Po�udnia znale�li si� w samym jej �rodku, skazani na zag�ad�. Niekt�rzy siedzieli w bezruchu, patrzyli w g�r�, sk�d mia�a nadej�� �mier�. Inni biegali w panice po wy�o�onej dywanami sali, szukaj�c jakiego� wyj�cia, drogi ratunku. Gdzie� za nimi kry�a si� genera� Smith, skazana na ten sam los.

Jakim� cudem starszy sier�ant mia� gotowe kopie Planu Awaria Sieci.

Rozda� je swoim technikom i rozpocz�� procedur� otwierania drzwi Centrum Dowodzenia i Kontroli.

Ale drzwi ju� si� otwiera�y. Belga zesztywnia�a. Nikt rtie m�g� tu wej�� przed sko�czeniem zmiany. Stra�nik Centrum wszed� do �rodka ty�em, trzymaj�c bro� opuszczon� ku ziemi.

��Widzia�em pani przepustk�, ale nikomu nie wolno�

Odpowiedzia� mu dziwnie znajomy g�os.

��Bzdura. Mamy przepustki, a sam widzia�e�, �e drzwi si� otworzy�y.

Prosz�, zejd� nam z drogi.

Do pokoju wkroczy�a m�oda porucznik. Jednolity czarny mundur, szczup�a, gro�na sylwetka. Wygl�da�o to tak, jakby Victory Smith nie tylko uciek�a z Po�udnia, ale powr�ci�a tak m�oda, gdy Belga widzia�a j� po raz pierwszy. Za porucznik szed� ogromny kapral i oddzia� �o�nierzy. Wi�kszo�� mia�a karabiny maszynowe.

Genera� Dugway nad�� si� jak balon, oburzony na m�od� porucznik.

Dugway by� g�upcem. To wygl�da�o na ostatni, decyduj�cy cios�� ale dlaczego nie strzelali? Elno Coldhaven przysun�� si� bli�ej do swego biurka, jego r�ce szuka�y jakiej� niewidocznej szuflady. Belga stan�a pomi�dzy nim i intruzami, m�wi�c:

��Pani jest c�rk� Smith.

Porucznik zasalutowa�a zamaszy�cie.

��Tak jest. Victory Lighthill, a to m�j zesp�. Dzia�amy z pe�nomoc nictwa genera� Smith i mo�emy przeprowadza� inspekcj� tam, gdzie uzna my to za konieczne. Z ca�ym szacunkiem, pani genera�, w�a�nie po to tu przyszli�my.

Lighthill przesz�a obok gotuj�cego si� ze z�o�ci dyrektora Obrony Powietrznej; stary Dugway by� tak w�ciek�y, �e nie m�g� wydoby� z siebie g�osu. Elno Coldhaven, ukryty za Belga, wypisywa� kody komend.

Lighthill szybko domy�li�a si� wszystkiego.

��Prosz� odej�� od swojej konsoli, generale Coldhaven.�� Wielki kapra� skierowa� karabin w stron� Coldhavena. Undendlle ju� go rozpozna�a.

Upo�ledzony syn Smith. Cholera.

Elno Coldhaven odsun�� si� od biurka i uni�s� lekko r�ce, uznaj�c tym samym, �e wizyta ta wykracza daleko poza ramy jakiejkolwiek �inspekcji�.

Dwaj technicy pracuj�cy w pobli�u drzwi rzucili si� do ucieczki. Ale ci �o�nierze byli szybcy. B�yskawicznie dopadli obu technik�w i wci�gn�li ich do �rodka.

Drzwi zamkn�y si� powoli.

Coldhaven podj�� jeszcze jedn� desperack� i naiwn� pr�b�.

��Poruczniku, w naszej automatyce pojawi�y si� powa�ne zak��ce nia. Musimy wy��czy� Centrum z sieci.

Lighthill podesz�a bli�ej do monitor�w. Jeden z nich nadal przekazywa� obraz z Sali Obrad, lecz nikt nie sta� ju� za kamer�; obraz przekr�ca� si� powoli ku g�rze, wreszcie zatrzyma� si� na suficie. Tymczasem na innych stanowiskach zapala�y si� kolejne najja�niejsze �wiat�a, pytania do Centrum Dowodzenia, wiadomo�ci z Kr�lewskich Si� Rakietowych. �wiat chyli� si� ku ostatecznej zag�adzie.

Wreszcie Lighthill przem�wi�a:

��Wiem, generale. Jeste�my tu po to, by waf przed tym powstrzyma�.

��Jej �o�nierze rozstawili si� doko�a sali. Teraz mieli pod kontrol� ca�y personel Centrum. Wielki kapral otworzy� swoj� torb� podr�n�, wyjmo wa� z niej dodatkowy sprz�t� monitory do gier?

Dugway odzyska� wreszcie g�os.

��Szukali�my wysoko postawionego agenta. My�la�em, �e to Rachner Thract. Jakimi byli�my g�upcami. Przez ca�y czas by�a to Victory Smith pracuj�ca dla Pedure i Kindred.

Zdrajca na szczycie. To wyja�nia wszystko, ale� Belga spojrza�a na monitory, raporty z wyrzutni rakietowych Akord.

��Co z tego jest prawd�, poruczniku? Czy to wszystko jest k�am stwem, nawet atak na Gwiazd� Po�udnia?

Przez moment Undendlle my�la�a, �e porucznik jej nie odpowie. Kr�gi oznaczaj�ce cele pocisk�w w Gwie�dzie skurczy�y si� do punkcik�w.

Widok z kamery umieszczonej na Sali Obrad utrzymywa� si� sekund� d�u�ej. Potem kamienny sufit wybrzuszy� si� nagle, z ty�u rozb�ys�o o�lepiaj�ce �wiat�o�� i ekran zgas�. Victory Lighthill drgn�a, a gdy w ko�cu odpowiedzia�a Beldze, m�wi�a g�osem cichym, lecz stanowczym:

��Nie. Ten atak by� bardzo rzeczywisty.

��Jeste� pewien, �e mnie zobacay?

Marli podni�s� wzrok znad swoich gad�et�w.

��Tak, grupmistrzu.

Zaczynaj, grupmistrzu. Najwi�ksze przedstawienie twojego �ycia.

��Qiwi! Jeste� tam?

��Tak, odebra�am��� S�ysza�, jak Qiwi wci�ga g�o�no powietrze. S�ysza�. Nie odbiera� �adnego sygna�u wideo; sytuacja by�a naprawd� trudna, wcale nie musia� udawa� tego przed Qiwi.�� Tato!

Nau trzyma� na r�kach g�ow� i ramiona Alego Lina. Rany fiksata by�y g��bokie, krew s�czy�a si� przez prowizoryczne bandaie. Niech to Plaga, mam nadziej�, �e ten facet jeszcze �yje. Przede wszystkim musia�o to wygl�da� bardzo realnie; Marli zrobi� co m�g�.

��To Vinh, Qiwi. Napadli na nas z Trinlim, zabili Kala Orno. Zabiliby Alego, gdybym� gdybym nie pozwoli� im uciec.�� S�owa nasun�y mu si� same, powodowane szczer� w�ciek�o�ci� i taktycznymi potrzebami. Dziki atak zdrajc�w w chwili, gdy najbardziej potrzebowali spokoju, gdy wa�y�y si� losy ca�ej cywilizacji. Zniszczenie P�nocnej �apy.

��Widzia�em, jak uton�y dwa kotki, Qiwi. Przykro mi, nie mogli�my si� do nich dosta慠� Zabrak�o mu s��w, na szcz�cie w najbardziej odpowiednim momencie.

S�ysza�, jak Qiwi �apczywie chwyta powietrze, krztusi si�. Robi�a to tylko wtedy, gdy by�a czym� naprawd� wstrz��ni�ta. Cholera, to mog�o wywo�a� kaskad� pami�ci. Odsun�� od siebie strach i powiedzia�:

��Qiwi, nadal mamy szanse. Czy zdrajcy pokazali si� u Benny�ego?�� Czy Pham Nuwen przedosta� si� do salonu?

��Nie. Ale wiemy, �e wydarzy�o si� co� niedobrego. Stracili�my obraz z P�nocnej �apy, a na Arachnie prawdopodobnie wybuch�a wojna. To prywatne ��cze, ale wszyscy widzieli, jak wychodzi�am od Benny�ego.

��Dobrze. Dobrze, Qiwi. Je�li Vinh i Trinli mieli jakich� wsp�lnik�w, to nie zd��yli si� z nimi skontaktowa�. Mamy jeszcze szans�, my dwoje�

��Ale chyba mo�emy ufa慠� Qiwi umilk�a, nie znajduj�c �adnego argumentu. Dobrze. Tak szybko po czyszczeniu umys�u Qiwi nie by�a jeszcze zbyt pewna siebie.�� Dobrze. Mog� ci pom�c. Gdzie si� ukrywasz?

W kt�rej� ze �luz?

��Tak, jeste�my uwi�zieni za zewn�trznym w�azem. Ale je�li uda nam si� st�d wydosta�, mo�emy jeszcze uratowa� ca�� sytuacj�. LI-A ma�

��Kt�ra �luza?

��Hm��� Spojrza� na klap� w�azu. Numer by� ledwie widoczny w bladym �wietle latarki Marlego.�� S siedem cztery siedem. Czy to�

��Wiem, gdzie to jest. B�d� tam za dwie�cie sekund. Nie martw si�, Tomas.

Bo�e. Qiwi wraca�a do siebie w osza�amiaj�cym tempie. Nau odczeka� chwil�, potem spojrza� pytaj�co na Marlego.

��Po��czenie zosta�o zamkni�te.

��Dobrze. Spr�buj teraz po��ciy� si� z Ritserem Brughlem.�� By� mo�e by�a to ostatnia szansa, by sprawdzi�, jak przebiegaj� operacje naziemne, nim wszystko si� rozstrzygnie w taki czy inny spos�b.

�Niewidzialna r�ka� znajdowa�a si� za horyzontem, kiedy pociski uderzy�y w Gwiazd�. Mimo to monitory Jau pokaza�y b�yski w wy�szych warstwach atmosfery. Satelity przekaza�y po chwili szczeg�ow� analiz� zniszcze�. Wszystkie trzy pociski trafi�y w cel.

Ritser Brughel nie by� jednak ca�kiem zadowolony.

��Nie zgrali�my ich w czasie. Mog�y dotrze� jeszcze g��biej. Z g�o�nik�w dobieg� g�os Bila Phuonga.

��Tak jest. To zale�a�o od LI.

��Dobrze, ju� dobrze. Jako� sobie poradzimy. Xin!

��Tak?�� Jau podni�s� wzrok znad konsoli.

��Czy twoi ludzie gotowi s� do ataku na wyrzutnie rakietowe?

��Ci�g, kt�ry w�a�nie zako�czyli�my, zaniesie nas prosto do tego miejsca. Zniszczymy wi�ksz� cz�� si� rakietowych Akord.

��Zarz�dco pilot�w, chc�, �eby� osobi�cie nad��� Jakie� po��czenie przerwa�o Brughlowi w p� s�owa. Na monitorach nie pojawi� si� �aden obraz, ale wicegrupmistrz s�ucha� czego� uwa�nie. Po chwili powiedzia�:�� Tak jest. Mo�emy to nadrobi�. Jak wygl�da wasza sytuacja?

Co �� tam dzieje? Co si� dzieje z Rit�? Jau stara� si� nie zwraca� uwagi na t� rozmow� i spojrza� na monitory. Zmusza� swych fiksat�w do maksymalnego wysi�ku. Nie bawili si� ju� w subtelno�ci. W �aden spos�b nie mogli ukry� tej operacji przed sieciami Paj�k�w. Wyrzutnie rakietowe Akord ci�gn�y si� na ogromnym obszarze p�nocnego kontynentu i tylko cz�ciowo zbiega�y si� z torem lotu �Niewidzialnej r�ki�. Piloci Jau koordynowali prac� kilkunastu twardog�owych. Lasery bojowe �R�ki� mog�y zniszczy� urz�dzenia ukryte p�ytko pod powierzchni�, ale musia�y utrzyma� si� w celu co najmniej pi��dziesi�t milisekund. Trafienie we wszystkie wyrzutnie graniczy�o z cudem. Niekt�re z najg��biej ukrytych cel�w mia�y by� zniszczone przez bomby. Te zosta�y ju� wyrzucone i zmierza�y ku powierzchni planety.

Jau zrobi� wszystko, co m�g�, by do tego doprowadzi�. Nie mia�em wyboru. Co kilka sekund s�owa te wraca�y do jego �wiadomo�ci jako uzupe�nienie innej, r�wnie upartej mantry: Nie jestem rze�nikiem.

Lecz teraz� teraz m�g� w bezpieczny spos�b unikn�� wykonania straszliwych rozkaz�w Brughla. Nie oszukuj si�, i tak jeste� morderc�. Ale setek, nie milion�w.

Bez szczeg�owej mapy i pomocy z LI mogli pope�ni� wiele drobnych b��d�w. Uderzenie na Gwiazd� Po�udnia by�o tego najlepszym dowodem.

Palce Jau b��dzi�y po klawiaturze, wysy�a�y ostatnie rady zespo�owi. B��d by� bardzo niewielki. Wprowadza� jednak wiele r�nych odchy�ek w planie ataku na wyrzutnie pocisk�w antyrakietowych Akord. Wiele uderze� �Niewidzialnej r�ki� nie trafi w cel. Akord b�dzie mia� szans� w atomowym starciu z Kindred.

Rachner kr��y� nerwowo po poczekalni. Jak d�ugo b�dzie jeszcze musia� czeka�? Mo�e Underhill po prostu zmieni� zdanie albo zapomnia�, co mia� robi�. Stra�nik te� wygl�da� na zaniepokojonego. Rozmawia� z kim� przez wewn�trzne ��cze, ale jego s�owa nie dociera�y do Thracta.

Wreszcie dobieg� go przyt�umiony j�k starych silnik�w. Sekund� p�niej stare drewniane drzwi rozsun�y si� na boki. Wyszed� zza nich Sherkaner Underhill prowadzony przez swego robaka przewodnika. Stra�nik wybieg� zza swojego stanowiska.

��Przepraszam, czy m�g�bym zamieni� z panem s�owo? Dostaj�

��Tak, ale najpierw prosz� mi pozwoli� porozmawia� z pu�kownikiem.

��Wydawa�o si�, �e ci�ar kurtki przygina Underhilla do ziemi, a ka�dy krok �ci�ga go nieco na bok. Stra�nik porusza� nerwowo r�kami, nie wiedz�c, co robi� w tej sytuacji. Robak cierpliwie naprowadza� Underhilla na w�a�ciwy tor, prowadz�c go do Thracta.

Underhill stan�� wreszcie przed nim.

��Mam tylko kilka minut, pu�kowniku. Bardzo mi przykro, �e straci� pan prac�. Chcia�bym�

��Teraz to niewa�ne! Musz� panu co� powiedzie�.�� To by� prawdziwy cud, �e w og�le uda�o mu si� dosta� do Underhilla. Je�li tylko zdo�am goprzekona�^ nim stra�nik zbierze si� na odwag� i wyrzuci mnie st�d.�� Nasza automatyka jest kontrolowana z zewn�trz. Mam dowody!�� Underhill podnosi� r�ce, protestuj�c, ale Rachner nie przerywa�. To by�a jego ostatnia szansa.�� Wiem, �e to brzmi niewiarygodnie, ale wyja�nia wszystko; w naszym�

�wiat wok� nich eksplodowa�. Kolor za kolorem. B�l za najja�niejszym s�o�cem, jakie Thract m�g� sobie wyobrazi�. Przez moment istnia� tylko ten kolor, kolor b�lu, kt�ry przes�ania� �wiadomo��, strach, nawet zdumienie.

Potem wr�ci� do siebie. Obola�y, ale chocia� prrytomny. Le�a� na �niegu po�r�d gruz�w. Oczy� oczy go bola�y. W jego umy�le zosta�y wypalone powidoki piek�a. Nadal widzia� jasne sylwetki na tle ca�kowitej ciemno�ci�� stra�nik, Sherkaner Underhill.

Underhill! Thract zerwa� si� na r�wne nogi, odepchn�� przygniataj�ce go deski. Teraz dociera� do� b�l z innych cz�ci cia�a. Ca�y grzbiet go bola�.

Kiedy eksplozja wypycha ci� przez �ciany, tak to si� zwykle ko�czy. Zrobi� kilka dr��cych krok�w. Chyba niczego sobie nie z�ama�.

��Profesorze Underhill? Halo?�� Wydawa�o mu si�, �e jego w�asny g�os dochodzi do niego z wielkiej odleg�o�ci. Rachner odwraca� g�ow� na r�ne strony, niczym dziecko z niemowl�cymi oczyma. Nie mia� wyboru; przednie oczy nadal wype�nia�y pal�ce powidoki. W dole, wzd�u� �uku kaldery, ci�gn�� si� szereg dymi�cych otwor�w. Tutaj jednak dzie�o znisz czenia by�o znacznie wi�ksze. Nie osta� si� �aden z budynk�w zajmowa nych przez Underhilla, ogie� po�era� to, co jeszcze nadawa�o si� do spa lenia. Rachner zrobi� krok w stron� miejsca, w kt�rym jeszcze przed chwil� sta� stra�nik. Teraz by�a to jednak kraw�d� stromego, dymi�cego 5krateru. Zbocze powy�ej zosta�o wysadzone w powietrze. Thract widzia� ju� kiedy� co� podobnego, ale to by� straszliwy wypadek, pocisk artyleryjski uderzy� w sk�ad amunicji. A co uderzy�o w nas? Co Underhill trzyma� pod domem? Te pytania zadawa�a jaka� g��boko ukryta cz�� jego umys�u, lecz on nie mia� teraz �adnych odpowiedzi, za ta pojawi�y si� problemy wymagaj�ce jak najszybszego rozwi�zania.

Z do�u, niemal spod samych jego n�g, dobieg� Rachnera zwierz�cy syk.

Odwr�ci� si� w t� stron�. By� to robak Underhilla. Jego r�ce ustawione by�y do walki, lecz poskr�cane cia�o le�a�o nieruchomo w�r�d gruz�w. Biedny zwierzak musia� mie� po�amany pancerz. Kiedy Rachner pr�bowa� go obej��, robak sykn�� g�o�niej i pr�bowa� wyci�gn�� swe okaleczone cia�o spomi�dzy desek.

��Mobiy! Spokojnie. Spokojnie, Mobiy.�� Underhill! Jego g�os wyda wa� si� przyt�umiony, ale teraz wszystkie d�wi�ki dociera�y do Thracta jakby zza grubej �ciany. Kiedy prze�lizn�� si� obok robaka, ten wydoby� si� wreszcie spod gruz�w i ruszy� za nim w stron� g�osu Underhilla. D�wi� ki, kt�re wydawa�, nie przypomina�y ju� teraz gr�b, lecz raczej �a�osne poj�kiwanie.

Thract szed� wzd�u� kraw�dzi krateru. Wznosi�y si� tu sterty gruz�w wyrzuconych w g�r� podczas eksplozji. W niekt�rych miejscach urwisko zsuwa�o si� do �rodka. Nadal nie widzia� Underhilla.

Robak wyprzedzi� Thracta. Tam, na wprost, z ha�dy wystawa�o pojedyncze rami� Paj�ka. Robak zapiszcza� i zacz�� powoli rozkopywa� ha�d�.

Rachner natychmiast przy��czy� si� do niego, odci�ga� na bok lu�ne deski, zsuwa� ciep�� ziemi�. Ciep��? By�a gor�ca jak dno zatoki Calorica�. My�l o pogrzebaniu kogo� �ywcem w ciep�ej ziemi wyda�a mu si� wyj�tkowo przera�aj�ca. Zacz�� kopa� szybciej.

Underhill le�a� tyln� cz�ci� cia�a w d�, jego g�owa znajdowa�a si� ledwie stop� pod powierzchni�. Po kilku sekundach odkopali go ju� do ramion. Ziemia drgn�a, zacz�a zsuwa� si� wraz z kraw�dzi� krateru. Thract wyci�gn�� r�ce, w�o�y� je pod r�ce Underhilla�� i poci�gn��. Cal, stopa�

Obaj opadli na ziemi�, kiedy gr�b Underhilla zsun�� si� do wn�trza krateru.

Robak czo�ga� si� wok� nich, ani na moment nie odst�puj�c swego pana. Underhill poklepa� go �agodnie. Potem odwr�ci� si�, przekr�caj�c g�ow� tak samo jak Thract. Kryszta�owe powierzchnie jego oczu pokrywa�y p�cherze. Sherkaner Underhill zas�oni� oczy Thracta przed j�drem eksplozji; sam by� bezpo�rednio wystawiony na uderzenie.

Underhill patrzy� prawdopodobnie w stron� krateru.

��Jaybert? Nizhnimor?�� m�wi� cicho, z niedowierzaniem. Podni�s� si� z ziemi, ruszy� w stron� urwiska. Thract i robak przytrzymali go w miej scu. Przez chwil� Underhill pozwoli� im prowadzi� si� w drug� stron�.

Ci�kie ubrania skrywa�y jego ruchy, wydawa�o si� jednak, �e ma z�ama ne co najmniej dwie nogi.

��Victory? Brent? S�yszycie mnie? Straci�em��� Odwr�ci� si� i zn�w ruszy� w stron� krateru. Tym razem Rachner musia� z nim walczy�. Biedny kober ulega� napadom szale�stwa. My�l! Rachner Thract spojrza� w d� zbocza. L�dowisko dla helikopter�w by�o lekko przechylone, zbocze g�ry zas�oni�o je jednak przed skutkami eksplozji. Jego �mig�owiec nadal tam sta� i wygl�da� na nieuszkodzony.

��Ach! Profesorze, w moim helikopterze jest telefon. Chod�my, mo�emy stamt�d zadzwoni� do genera�.�� By�a to dosy� s�aba argumentacja, ale te� jedyna, jak� m�g� w tej chwili zastosowa�. Underhill zachwia� si�, omal nie przewr�ci� na ziemi�. Potem jakby odzyska� na chwil� �wiadomo��.�� Helikopter? Tak� m�g�by mi si� przyda�.

��Dobrze. Chod�my tam.�� Thract ruszy� w stron� pozosta�o�ci schod�w, ale Underhill nadal si� waha�.�� Nie mo�emy zostawi� Mobiya. Nizhnimor i resztꠗ tak. Oni na pewno nie �yj�. Ale Mobiy�

M�biy umiera. Thract nie powiedzia� tego jednak g�o�no. Robak przesta� pe�za�, tuli� si� tylko do boku Underhilla.

��To zwierz�, profesorze�� wyszepta� Thract.

Underhill zani�s� si� szalonym chichotem.

��Ach, to tylko kwestia podej�cia, pu�kowniku.

Thract zdj�� wierzchni� kurtk� i sporz�dzi� z niej prowizoryczne nosze dla robaka. Zwierz� wa�y�o co najmniej osiemdziesi�t funt�w, lecz teraz szli na d�, a Sherkaner Underhill nie pr�bowa� ju� wraca� do krateru i tylko od czasu do czasu potrzebowa� pomocy przy schodzeniu. Co lepszegom�g�by� teraz robi�, h�, pu�kowniku? Ukryty wr�g wreszcie uderzy�. Thract spojrza� na kalder�, na dymi�ce leje po bombach. Prawdopodobnie tak samo wygl�da� p�askowy�, zniszczone wyrzutnie. Bez w�tpienia zniszczone zosta�o tak�e Najwy�sze Dow�dztwo. Je�li nawet mog�em tu cokolwiekzrobi�, przyby�em za p�no.

Taks�wka wznios�a si� nad powierzchni� LI. Pod nimi zosta�a otwarta gardziel �luzy S745. Gdyby nie Qiwi, nadal siedzieliby uwi�zieni we wn�trzu ciasnego korytarza. L�dowanie obok �luzy i wykonana przez Qiwi prowizoryczna komora powietrzna�� to by�o co�. Tego nie dokonaliby nawet dobrze zarz�dzani fiksaci.

Nau u�o�y� delikatnie Alego Lina na przednim siedzeniu obok Qiwi.

Ta odwr�ci�a si� od tablicy sterowniczej zatroskana.

��Tato? Tato?�� Si�gn�a do jego r�ki, by zbada� puls, i po chwili odetchn�a z ulg�.

��My�l�, �e Ali z tego wyjdzie, Qiwi. W Ll-A mamy serwis medyczny i�

Qiwi opad�a ponownie na swoje siedzenie.

��Arsena���� Nie odrywa�a jednak spojrzenia od swego ojca, a wy raz troski na jej twarzy ust�powa� zamy�leniu. Wreszcie podnios�a wzrok i skin�a g�ow�.�� Tak.

Taks�wka przyspieszy�a gwa�townie, rzucaj�c Naua ijego ludzi na �ciany. Qiwi przesz�a na r�czne sterowanie.

��Co si� sta�o, Tomas? Mamy jakie� szanse?

��Tak s�dz�. Je�li tylko uda nam si� dosta� do Ll-A.�� Zda� jej relacj� z ostatnich wydarze�, opowiadaj�c niemal sam� prawdꠗ pr�cz tego, co sta�o si� z Alim Linem.

Qiwi zwolni�a �agodnie, szykuj�c si� do l�dowania. Jej g�os bliski by� jednak p�aczu.

��To zn�w Masakra Diema, prawda? Ale je�li ich nie powstrzymamy, tym razem zginiemy wszyscy. I Paj�ki.

Bingo. Gdyby pami�� Qiwi nie zosta�a wyczyszczona ledwie kilka godzin wcze�niej, to por�wnanie by�oby bardzo niebezpieczne. Kilka dni wi�cej, a Qiwi dostrzeg�aby dziesi�tki drobnych niekonsekwencji i sprzeczno�ci; domy�li�aby si� ca�ej prawdy. Teraz jednak jeszcze przez kilka Ksekund analogia do Masakry Diema dzia�a�a na jego korzy��.

��Tak! Ale tym razem mamy szans� ich powstrzyma�, Qiwi.

Taks�wka zbli�a�a si� do powierzchni Diamentu Pierwszego. S�o�ce wygl�da�o jak blady, czerwony ksi�yc, jego blask odbija� si� tu i �wdzie w resztkach skradzionego z Arachny �niegu. Hammerfest znikn�o za kraw�dzi� Diamentu. Najprawdopodobniej Pham Nuwen zosta� uwi�ziony na Strychu. Ten cz�owiek by� geniuszem, ale osi�gn�� na razie tylko p� zwyci�stwa. Odci�� ��czno�� z twardog�owymi, ale nie zatrzyma� dzia�a� na Arachnie i nie dotar� do swych sprzymierze�c�w.

A w tej grze po�owiczne zwyci�stwo r�wna�o si� przegranej. Za kilkaset sekund b�d� mia� do dyspozycji ca�� bro� z Ll-A. Wtedy s�abo�� moralna Phama Nuwena przechyli szal� zwyci�stwa na korzy�� Tomasa Nau.

Ezr ani na chwil� nie straci� przytomno�ci; gdyby tak si� sta�o, ju� nigdy by si� nie obudzi�. Przez jaki� czas jednak koncentrowa� si� wy��cznie na sobie, na parali�uj�cym zimnie, rozdzieraj�cym b�lu w ramieniu i r�ce.

Teraz pragn�� jedynie zaczerpn�� powietrza. Gdzie� w pobli�u musia�o by� powietrze; obj�to�� wody i gazu w parku pozostawa�a przecie� taka sama jak przed katastrof�. Ale gdzie? Obr�ci� si� tam, gdzie �wiat�o sztucznego s�o�ca by�o najja�niejsze. Resztki rozs�dku podpowiada�y mu, �e woda nadlecia�a w�a�nie z tamtego kierunku. Teraz powinna spada�.

P�y� do �wiat�a. Zacz�� porusza� s�abo nogami, zdrow� r�k� nadaj�c cia�u w�a�ciwy kierunek.

Woda. Jeszcze wi�cej wody. Woda bez ko�ca. Czerwonawa w blasku s�o�ca.

Przebi� si� przez powierzchni�, kaszl�c i wymiotuj�c, i wreszcie nabra� powietrza. Woda ci�gn�a si� wok� niego, zmienia�a kszta�t, wirowa�a, wznosi�a si� i opada�a. Przypomina�o mu to historie o piratach z Canberry, kt�re ogl�da� jako dziecko; by� �eglarzem zaskoczonym przez sztorm na otwartym morzu. Spojrza� w g�r�. Woda zamyka�a si� nad jego g�ow�.

Tkwi� w ba�ce powietrza �rednicy jakich� pi�ciu metr�w.

Wraz z orientacj� w przestrzeni odzyska� zdolno�� racjonalnego my�lenia. Odwr�ci� si�, spojrza� w d� i za siebie. Nikt go nie �ciga�. Ale mo�e nie mia�o to �adnego znaczenia. Woda wok� niego czerwienia�a od krwi, jego krwi, czu� jej smak. Ch��d, kt�ry spowolni� up�yw krwi i przyt�pi� b�l, parali�owa� nogi i zdrow� r�k�.

Ezr wpatrywa� si� w wod�, pr�buj�c oceni�, jak daleko powietrzna ba�ka znajduje si� od powierzchni. Woda po stronie s�o�ca nie wydawa�a si� g��boka, ale� Spojrza� w d�, tam gdzie przedtem rozci�ga� si� las. Widzia� zarysy po�amanych ga��zi i pni. Woda nigdzie nie mia�a wi�cej g��boko�ci ni� kilka, co najwy�ej kilkana�cie metr�w. Jestem poza g��wn� mas�.

Jego ba�ka by�a cz�ci� kropli dryfuj�cej powoli pod niebem P�nocnej �apy. Dryfuj�cej w d� dzi�ki po��czeniu si� mikrograwitacji i zderzeniu jeziora z sufitem jaskini. Ezr obserwowa� oboj�tnie, jak grunt powoli zbli�a si� do niego. Wiedzia� ju�, �e spadnie na dno jeziora tu� obok zatoki.

Uderzy� w dno powoli, niczym we �nie. Woda odbita od twardej powierzchni ruszy�a ponownie ku g�rze, otoczy�a go zimnym wachlarzem.

Upad� na nogi i po�ladki, odbi� si� i wraz z rozedrganymi kroplami i strumieniami wody wzlecia� nad skaliste dno. Zewsz�d dociera�o do� metaliczne klaskanie, jednostajny mechaniczny d�wi�k. Od brzegu jeziora dzieli� go nieca�y metr. Wyci�gn�� r�k�, prawie uda�o mu si� zatrzyma�.

Potem uderzy� postrzelonym ramieniem w ska�� i wszystko znikn�o w ob�oku b�lu.

By� nieprzytomny tylko przez sekund�, co najwy�ej dwie� Kiedy odzyska� �wiadomo��, znajdowa� si� jakie� pi�� metr�w nad dnem jeziora.

Pobliskie kamienie pokrywa� mech i glony, wyznaczaj�ce dawn� lini� brzegow� zbiornika. A g�o�ne klaskanie� Spojrza� w d�. Widzia� setki stabilizuj�cych si�ownik�w, kt�re wypchn�y jezioro z jego �o�a.

Ezr wspi�� si� na kamienny brzeg jeziora. Tylko kilka metr�w dzieli�o go od chaty� od tego, co zosta�o z chaty. Z fundament�w wystawa�y resztki drewnianych �cian. Milion ton wody, nawet poruszaj�cej si� bardzo powoli, zmiot�o budynek z powierzchni. Tu i �wdzie ko�ysa�y si� jakie� gruzy osadzone w g��bszym rumowisku.

Ezr szed� powoli w g�r�, zdrow� r�k� przytrzymuj�c si� ruin. Gruba warstwa wody okrywa�a las i przeciwleg�� �cian� jaskini. Wci�� przesuwa�a si� i zmienia�a kszta�t. Pod niebem p�yn�y krople �rednicy dziesi�ciu metr�w. Wi�kszo�� tej wody prawdopodobnie sp�yn�aby w ko�cu z powrotem do swego pierwotnego zbiornika, ale arcydzie�o Alego Lina zosta�o ju� zniszczone.

Ezr u�wiadomi� sobie, �e �wiat przed jego oczami zaciera si�, ciemnieje. Nie czu� te� takiego b�lu jak przedtem. Gdzie� w zatopionym lesie tkwi� Tomas Nau ze swymi lud�mi, uwi�ziony pod w�asnym jeziorem. Ezr przypomnia� sobie uczucie triumfu, jakie ogarn�o go, gdy widzia� ich paniczn� ucieczk� mi�dzy drzewa. Pham, wygrali�my. Ale to nie by� ich pierwotny plan. Nau przejrza� ich zamiary, omal obydw�ch nie zabi�. By� mo�e wcale nie by� teraz uwi�ziony. Gdyby zdo�a� wydosta� si� z jaskini, odszuka�by Phama albo polecia� do Ll-A.

Strach by� jednak czym� odleg�ym, nieistotnym. Otacza�y go wst��ki czerwonej, kleistej wody. Pochyli� g�ow�, by spojrze� na swoje rami�.

Pocisk Marlego roztrzaska� mu �okie�, otworzy� t�tnic�. Poprzednia rana i wywo�any ni� b�l w pewnym sensie przygotowa�y go do tego, ale ja si�wykrwawiam. W�a�ciwie my�l ta powinna wzbudzi� w nim paniczny strach, ale teraz pragn�� jedynie po�o�y� si� na ziemi i chwil� odpocz��. Wtedyumrzesz, a Tomas Nau mo�e w ko�cu wygra�.

Ezr zmusi� si� do dzia�ania. Gdyby tylko powstrzyma� krwawienie�

Nie m�g� jednak w �aden spos�b �ci�gn�� nawet w�asnej kurtki. Coraz trudniej przychodzi�o mu zebra� my�li. �wiat okrywa�a szara mg�a. Co mog� zrobi� przez te sekundy, kt�re mi jeszcze zosta�y? Ponownie podj�� w�dr�wk� przez gruzy, pochylony nisko nad ziemi�. Gdyby tylko znalaz� stanowisko Naua, jego sprz�t komunikacyjny. Przynajmniej m�g�bym ostrzecPhama. Nie widzia� jednak nic pr�cz sterty gruz�w. Drewno wyhodowane przez Fong zosta�o rozbite na drobne drzazgi.

Spod zgniecionej szafki wystawa�o nagie bia�e rami�. Ezr patrzy� na nie przez chwil�, bardziej zaskoczony ni� przera�ony. Kogo tu zostawili�my? Orno, tak. Ale ta r�ka by�a naga, b�yszcz�ca, bezkrwi�cie bia�a. Dotkn�� martwej d�oni. Zadr�a�a, owin�a si� wok� jego palc�w. Ach, to wcale nie by�y zw�oki, lecz jeden z tych ulubionych skafandr�w ci�nieniowych Nau�. Przez szar� mg�� przebi�a si� my�l, mo�e zatrzyma� krwawienie.

Poci�gn�� r�kaw skafandra. Przesun�� si� nieco, utkn�� na moment, potem wylecia� do g�ry. Ezr straci� kontakt z pod�o�em, przez chwil� ta�czy� ze skafandrem. Wreszcie wsun�� lew� r�k� do r�kawa, a ten otuli� j� szczelnie.

Przeci�gn�� skafander na plecy, potem u�o�y� lu�no prawy r�kaw na zranionym ramieniu. Teraz m�g� si� wykrwawi� na �mier�, a nikt nie zauwa�y�by nawet kropli krwi. Zaci�nij to mocniej. Poruszy� ramieniem.

Jeszcze mocniej, prawdziwy opatrunek uciskowy. Si�gn�� lew� r�k� do rannego ramienia, przeci�gn�� d�oni� po skafandrze, otulaj�c nim rozerwan� ko�czyn�. Specjalna tkanina zareagowa�a wreszcie, zesztywnia�a. S�ysza� w�asny j�k. Straci� na moment przytomno��, obudzi� si� z g�ow� opart� o grunt.

Teraz jego prawe rami� zosta�o unieruchomione, skafander ci�nieniowy opina� je z maksymaln� si��. Wierno�� modzie kosztowa�a go sporo b�lu, ale niewykluczone, �e dzi�ki temu utrzyma si� przy �yciu.

Napi� si� przelatuj�cej obok wody i pr�bowa� zebra� my�li.

Nagle gdzie� z g�ry dobieg�o go �a�osne miauczenie. Skrzydlaty kot zlecia� do niego, usiad� mu na piersi i zdrowym ramieniu. Ezr dotkn�� d�oni� jego dr��cego cia�a.

��Ty te� masz k�opoty?�� spyta� zachrypni�tym, skrzekliwym g�osem.

Kociak spojrza� na� swymi wielkimi, czarnymi oczyma i wtuli� si� g��biej pomi�dzy jego rami� i bok. Dziwne. Zazwyczaj chore koty chowa�y si� w jakich� trudno dost�pnych zakamarkach; Ali Lin mia� z tym sporo problem�w, cho� wszystkie zwierzaki by�y przecie� monitorowane. Skrzydlaty kot by� przemoczony, wygl�da� jednak na zdrowego.

��Przylecia�e� mnie pocieszy�, maluszku?

Czu� teraz ciep�o drobnego cia�a, ciche mruczenie. U�miechn�� si� do siebie; sama obecno�� innej �ywej istoty podnios�a go na duchu.

Trzepot skrzyde�. Kolejne dwa koty. Trzy. Zawis�y nad nim i miaucza�y z irytacj�, jakby chcia�y powiedzie�: �Co zrobi�e� z naszym parkiem� albo �Chcemy je��. Kr��y�y wok� niego, ale nie pr�bowa�y przegna� kotka, kt�ry skry� si� pod jego pach�. Potemnajwi�kszy z nich, kocur zabijaka o poszarpanych uszach, odlecia� nieco dalej i usiad� na najwy�szym punkcie ruin. Spojrza� gro�nie na Ezra i zacz�� czy�ci� skrzyd�a. Sprytne stworzenie nie by�o nawet mokre.

Najwy�szy punkt w ruinach� diamentowa rura �rednicy dw�ch metr�w, przykryta metalow� klap�. Ezr u�wiadomi� sobie nagle, na co patrzy; wej�cie do tunelu ukrytego w chacie Naua, najprawdopodobniej bezpo�rednie po��czenie z Ll-A. Podlecia� w g�r� wzg�rza do diamentowej kolumny. Kocur wcale nie rusza� si� z metalowego w�azu. Nawet teraz zwierzaki pilnowa�y tego, co uwa�a�y za swoje.

Kontrolki przy zamku �wieci�y si� na zielono.

Ezr spojrza� na kocura zabijak�.

��Wiesz, �e siedzisz na kluczu do wszystkiego, prawda?

Delikatnie �ci�gn�� najmniejszego kotka ze swego skafandra i odgoni� wszystkie od w�azu. Klapa otworzy�a si� bezszelestnie. Czy te ma�e g�uptasy nie spr�buj� polecie� za nim? Pomacha� im na po�egnanie.

��Pewnie macie ochot� i�� ze mn�, ale dobrze wam radz�, nie r�bcie tego. To mo�e by� bardzo bolesne.

Najwi�ksza sala na Strychu by�a zastawiona dodatkowymi fotelami; Pham przeciska� si� mi�dzy nimi z najwy�szym trudem. Gdy tylko Trud pozbawi� fiksat�w ��czno�ci, sala zamieni�a si� w istny dom wariat�w. Trud ucieka� przed wyci�gni�tymi ku niemu r�kami, wycofa� si� na swoje stanowisko pod sufitem.

��Oni naprawd� nie lubi�, �eby odrywa� ich od pracy.

Pham nie przypuszcza�, �e reakcja twardog�owych b�dzie a� tak gwa�towna. Gdyby nie byli przywi�zani do foteli, zaatakowaliby jego i Truda.

Spojrza� ponownie na Emergenta.

��Musia�em to zrobi�. To podstawa w�adzy Naua, a teraz zosta� jej pozbawiony. Przejmujemy ca�e LI, Trud.

Silipan patrzy� na� ot�pia�ym wzrokiem. Prze�y� tego dnia ju� zbyt wiele wstrz�s�w.

��Ca�e LI? To niemo�liwe� Zabi�e� nas wszystkich, Pham. Zabi�e� mnie.�� Trud jakby nieco otrze�wia�; wyobra�a� sobie zapewne, jak po traktuj� go Nau i Brughel.

Pham po�o�y� d�o� na jego ramieniu.

��Nie. Zamierzam wygra�. Je�li mi si� uda, prze�yjesz. Prze�yj� te� Paj�ki.

��Co?�� Trud zagryz� wargi.�� Tak, bez wsparcia Ritser nie poradzi sobie tak �atwo. Mo�e te przekl�te Paj�ki b�d� mia�y jakie� szanse.�� Na moment zapatrzy� si� w dal, potem powr�ci� spojrzeniem do twarzy Phama.�� Kim ty jeste�, Pham?

Pham odpar� spokojnie, wznosz�c g�os tylko odrobin� ponad wrzaski rozw�cieczonych twardog�owych.

��W tej chwili jestem twoj� jedyn� nadziej�.�� Wyci�gn�� z kieszeni wy �wietlacz, kt�ry zabra� wcze�niej Silipanowi, i odda� mu go.

Trud rozprostowa� ostro�nie zgnieciony materia� i na�o�y� wy�wietlacz. Milcza� przez chwil�, wreszcie powiedzia�:

��Mamy ich wi�cej. Mog� przynie�� ci par�.

Na twarzy Phama pojawi� si� chytry u�miech, kt�ry Silipan zobaczy� tam po raz pierwszy dopiero przed jakimi� dwustoma sekundami.

��W porz�dku. Ale mam co� lepszego.

.�� Och��� odpar� s�abo Trud.

��Chc�, �eby� oszacowa� teraz straty. Czy mo�esz jako� zmusi� tych ludzi do pracy tu i teraz, bez po�rednictwa Naua?

Trud wzruszy� gniewnie ramionami.

��Wiesz, �e to niemo���� Spojrza� ponownie na Phama.�� No mo�e ja kie� proste zadania. Robimy obliczenia peryferyjne. Spr�buj� podej�� fiksat�w numerycznych�

��Doskonale. Uspok�j tych ludzi, sprawd�, czy kt�ry� z nich nam pomo�e.

Rozeszli si�. Silipan zlecia� do twardog�owych, przemawia� do nich uspokajaj�cym tonem, uprz�tn�� wymiociny, rezultat nag�ego wstrz�su, jakim by�o dla fiksat�w przerwanie ��czno�ci. Ci jednak krzyczeli jeszcze g�o�niej:

��Potrzebuj� aktualnych danych!

��Gdzie s� t�umaczenia odpowiedzi Kindred?

��G�upcy, stracili�cie ��czno��!

Pham przemyka� si� pod sufitem, patrz�c w d�, na rz�dy fiksat�w, s�uchaj�c ich narzeka�. Pod przeciwleg�� �cian� wisia�o bezw�adne cia�o Ann� i jej asystenta. Powinna wyj�� z tego ca�a i zdrowa. Teraz toczy si�w�a�nie twoja ostateczna bitwa, wiele lat po tym, gdy my�la�a�, �e wszystkoju� stracone.

Obraz za oczami Phama znika� i pojawia� si� na nowo. Uda�o mu si� ponownie uruchomi� zasilanie pulsacyjne w wi�kszej cz�ci Strychu. Mia� dost�p do oko�o stu tysi�cy dzia�aj�cych lokalizator�w, zapewniaj�cych fragmentaryczny widok Strychu, wsz�dzie tam, gdzie chmura lokalizator�w wr�ci�a do �ycia i mog�a znale�� ni� ��czno�ci prowadz�c� do niego.

Status, status. Pham przeczyta� szybko dane dotycz�ce fiksat�w obecnych na sali i poza ni�. Tylko nieliczni pozostali zamkni�ci w swych celach, specjali�ci, kt�rych pomoc nie by�a potrzebna podczas obecnych operacji.

Wielu z nich dosta�o napadu konwulsyjnej z�o�ci, kiedy zablokowano strumie� ich pracy. Pham przedosta� si� do systemu kontroli i odebra� niekt�re z nadchodz�cych komunikat�w. Musia� dowiedzie� si� kilku rzeczy, poza tym mog�o to zmniejszy� nieco dyskomfort fiksat�w. Trud spojrza� na� z wyrzutem; wiedzia�, �e kto� manipuluje przy jego systemie.

Pham si�gn�� poza Strych, szukaj�c jakiego� obrazu z lokalizator�w na powierzchni Diament�w. Jest! Jeden czy dwa wyizolowane widoki, czarnobia�e, o kiepskiej rozdzielczo�ci. Dostrzeg� taks�wk� l�duj�c� na nagiej skale, obok Hammerfest. A niech to, �luza S745. Je�li Nau zdo�a� si� stamt�d jako� wydosta�, jego kolejny krok by� oczywisty.

Przez kr�tk� chwil� Pham przerazi� si�, �e oto trafi� na niezwyci�onego przeciwnika. Ach, czuj� si�, jakbym zn�w by� m�ody. Nau m�g� dotrze� do Ll-A za jakie� trzysta sekund. Nie ma czasu na rozmy�lania. Pham postanowi� wykorzysta� wszystkie dost�pne lokalizatory�� nawet te bez zasilania. Umiej�tnie nimi kieruj�c, m�g� otrzyma� ca�kiem przyzwoit� ilo�� 1/0.

Za jego Oczami powoli formowa�y si� obrazy, fragment za fragmentem.

Pham przemyka� si� pod �cianami, pozostaj�c ca�y czas poza zasi�giem twardog�owych, uchylaj�c si� od czasu do czasu przed klawiatur� czy ba�k� rzucon� w jego stron�. Lecz przywr�cenie strumienia danych przynosi�o ju� pierwsze efekty. W sekcji t�umaczy panowa� ju� niemal ca�kowity spok�j, fiksaci rozmawiali tylko ze sob�. Pham zatrzyma� si� przy Trixii Bonsol. Pochylona nad klawiatur� wydawa�a si� czym� bez reszty poch�oni�ta. Pham pod��czy� si� do strumienia danych nap�ywaj�cych z �Niewidzialnej r�ki�. Powinien znale�� tu jakie� dobre wie�ci. Ritser i jego kompania zostali pozbawieni wsparcia w chwili, gdy szykowali si� masowego morderstwa�

Potrzebowa� kilku sekund, by zorientowa� si� w strumieniu r�norodnych danych. By�y tam informacje dla t�umaczy, opisy trajektorii, kody wyrzutni. Kody wyrzutni? Brughel nadal realizowa� plan Naua! Nie radzi� sobie z tym jednak najlepiej; spora cz�� broni Akord mia�a pozosta� nienaruszona. Kolejne pociski wzbija�y si� w niebo, co najmniej kilkana�cie na sekund�.

Przez moment Pham nie m�g� si� otrz�sn�� z przera�enia. Nau chcia� zabi� po�ow� mieszka�c�w planety. Ritser robi� co w jego mocy, by osi�gn�� ten cel. Pham przejrza� logTrixii Bonsol z ostatnich kilkuset sekund.

W miejscu, gdzie odci�to jej strumie� danych, log zamienia� si� w istny �mietnik, metaforyczny be�kot. Ca�e strony zapisane by�y jakimi� nonsensami, niekt�re pliki mog�y pochodzi� nawet sprzed wielu lat. Uwag� Phama przyci�gn�� fragment, kt�ry wydawa� si� ca�kiem sensowny:

�Twierdzenie, �e �wiat jest najprzyjemniejszy w latach Gasn�cego S�o�ca, to wy�wiechtany frazes. Lecz rzeczywi�cie pogoda jest wtedy �agodniejsza ni� zwykle, wszystko toczy si� jakby w wolniejszym tempie, w wi�kszo�ci miejsc lata nie s� bardzo gor�ce, a zimy nie nazbyt surowe. To klasyczny czas romans�w. To czas, kiedy natura namawia wszystkich do odpoczynku, do uspokojenia. To ostatnia szansa, by przygotowa� si� do ko�ca �wiata.

�lepym zrz�dzeniem losu Sherkaner Underhill wybra� najpi�kniejsze dni Lat Ga�ni�cia na sw� pierwsz� podr� do siedziby Dow�dztwa L�dowego�.

By� to najwyra�niej jeden z przek�ad�w Trixii, rodzaj �ucz�owieczonego� opisu, kt�re tak bardzo irytowa�y Ritsera Brughla. Ale �pierwsza podr� Underhilla do Dow�dztwa L�dowego�? To musia�o by� jeszcze przed ostatni� Ciemno�ci�. Dziwne, �e Tomas Nau si�ga� a� tak daleko w przesz�o��.

��Wszystko si� pogmatwa�o.

��Co?�� Pham powr�ci� do rzeczywisto�ci, do sali na Strychu, zirytowanych g�os�w fiksat�w. S�owa, kt�re wyrwa�y go z zamy�lenia, zosta�y wypowiedziane przez Trixi� Bonsol. Jej spojrzenie wbite by�o gdzie� w dal, a palce nadal uderza�y w klawiatur�.

Pham westchn�� ci�ko.

��Tak, masz racjꠗ odpowiedzia�. Nie wiedzia�, o czym w�a�ciwie m� wi�a Bonsol, jej komentarz jednak doskonale pasowa� do obecnej sytuacji.

Synteza pozbawionych zasilania lokalizator�w zosta�a zako�czona; mia� ju� widok na Ll-A. Gdyby tylko uda�o mu si� poprawi� nieco ��czno��, dosi�gn��by silnik�w w pobli�u Ll-A. Moc przetwarzania nie wzros�aby znacznie, ale to miejsce przy��czone by�o do sieci zasilania silnik�w stabilizuj�cych� i co wa�niejsze�� mogliby�my wykorzysta� same silniki!

Gdyby tylko uda�o si� skierowa� kilka z nich na grupmistrza�

��Trud! Uda�o ci si� zrobi� co� z numerycznymi?

Helikopter Rachnera Thracta bez najmniejszych problem�w wzni�s� si� ponad przechylone l�dowisko. Silnik i �mig�a pracowa�y r�wno, bez zak��ce�. Odwracaj�c g�ow� raz w jedn�, raz w drug� stron�, Thract m�g� obserwowa� teren. Lecia� na wsch�d wzd�u� �ciany krateru. Przed nimi ci�gn�y si� dymi�ce kratery, linia zniszczenia nikn�ca za szczytem przeciwleg�ej �ciany. W mie�cie poni�ej p�on�y �wiat�a alarmowe, karetki i wozy s�u�b ratowniczych zmierza�y w stron� lej�w znacz�cych miejsca, w kt�rych jeszcze przed chwil� wznosi�y si� domy mieszkalne.

Underhill, kt�ry siedzia� na grz�dzie za Rachnerem, stara� si� wyci�gn�� co� z toreb przymocowanych do grzbietu robaka przewodnika.

Zwierz� pr�bowa�o mu pom�c, by�o jednak w znacznie gorszym stanie ni� jego pan.

��Musz� co� zobaczy�, Rachner. Pomo�e mi pan?

��Chwileczk�, profesorze. Dolecimy tylko do lotniska.

Underhill podni�s� si� lekko na swojej grz�dzie.

��Niech pan w��czy automatycznego pilota, pu�kowniku. Prosz�, mu si mi pan pom�c.

W helikopterze Thracta kry�y si� dziesi�tki wbudowanych na sta�e procesor�w, po��czonych z kontrol� powietrzn� i sieciami informacyjnymi.

Kiedy� by� bardzo dumny z tego urz�dzenia. Nie u�ywa� automatyki od czasu ostatniego spotkania w Dow�dztwie L�dowym.

��Profesorze� nie ufam automatyce.

Underhill roze�mia� si� cicho, �miech jednak szybko zamieni� si� w wilgotny kaszel.

��Rozumiem, Rach. Prosz�, musz� wiedzie�, co si� dzieje. Pom� mi.

Tak! Na Ciemno��, jakie to teraz mia�o znaczenie! Rachner wbi� cztery r�ce w gniazdka kontrolne i uruchomi� automatycznego pilota. Potem odwr�ci� si� do swych pasa�er�w i szybko rozsun�� torb� na zmasakrowanym grzbiecie Mobiya.

Underhill si�gn�� do �rodka i wyj�� jaki� przedmiot z takim namaszczeniem, jakby by�y to klejnoty rodziny kr�lewskiej. Rachner odwr�ci� g�ow�, by przyjrze� si� temu lepiej. Co� do diab�a, to by� he�m do gier komputerowych!

��Uff, chyba nic mu si� nie sta�o�� powiedzia� Underhill cicho. Za cz�� nak�ada� he�m na oczy, ale sykn�� z b�lu i przesta�. Rachner widzia� dlaczego; na oczach kobera pe�no by�o p�cherzy. Lecz Underhill si� nie poddawa�. Przytrzyma� he�m tu� nad g�ow�, po czym w��czy� zasilanie.

Spod he�mu wytrysn�y nagle smugi jasnego �wiat�a. Rachner cofn�� si� odruchowo. Kabina helikoptera wype�ni�a si� tysi�cami barw, kolorowe promienie migota�y bez ustanku, zmienia�y odcienie, nik�y, to zn�w pojawia�y si� w innych miejscach. Thract przypomnia� sobie plotki o szalonym hobby Underhilla, wideomancji. Wi�c to wszystko by�o prawd�; ten �he�m do gier� musia� kosztowa� fortun�.

Underhill mrucza� co� do siebie, co chwil� przesuwa� he�m, jakby chcia� spojrze� na kolejne jego fragmenty zdrowymi cz�ciami oczu. Tyle �e zdaniem Rachnera nie by�o tu na co patrze�, pi�kny, hipnotyzuj�cy spektakl �wietlny nie mia� �adnego sensu, nie przekazywa� �adnej informacji. Sherkaner Underhill wygl�da� jednak na zadowolonego. Patrzy� i patrzy�, g�aszcz�c woln� r�k� robaka.

��Ach� rozumiem�� powiedzia� cicho.

Turbiny helikoptera nagle zawy�y, a wska�nik obrotomierza przesun�� si� na czerwone pole. Silnik m�g� to wytrzyma� nie d�u�ej ni� godzin�, najwy�ej dwie. Dlatego w�a�nie �aden rozs�dny pilot nie pozwoli�by sobie na co� podobnego.

��Co do diab�a��� S�owa uwi�z�y Rachnerowi w gardle, kiedy obroty dotar�y do p�at�w �mig�a i zakr�ci�y nimi gwa�townie. Helikopter nagle oszala�, zacz�� wznosi� si� coraz wy�ej i wy�ej ponad kraw�d� kaldery.

Turbiny zwolni�y na chwil�, kiedy helikopter przelecia� nad szczytem, wzbi� si� na wysoko�� pi�ciuset, tysi�ca st�p ponad p�askowy�em. Rachner spojrza� w d�, na ziemi�. Pojedyncze zniszczenia, kt�re widzia� w Calorice, by�y tylko cz�ci� wi�kszej sieci. Na po�udniu i zachodzie ci�gn�y si� setki dymi�cych krater�w. Wyrzutnie antyrakietowe. Ale obcy chybili! Z podziemnych silos�w na p�askowy�u startowa�y kolejne fale pocisk�w przechwytuj�cych. Setki rakiet, szybkich i smuk�ych niczym pociski artyleryjskie�� tyle �e te od celu dzieli�y jeszcze dziesi�tki mil. P�omienie silnik�w odrzutowych pcha�y w g�r� �adunki, kt�re mia�y powstrzyma� atak wroga. By�o to zdumiewaj�ce i wspania�e widowisko, niepor�wnywalne ze wszystkimi symulacjami, kt�re przedstawia�a dot�d Obrona Powietrzna. Oznacza�o to tak�e, �e Kindred rzuci�o do walki ca�y sw�j arsena�. Sherkaner Underhill jakby tego nie widzia�. Porusza� g�ow� do ty�u i do przodu, obserwuj�c �wietlny spektakl w swym he�mie.

��Musimy si� jako� po��czy�. Musimy.�� Jego r�ce porusza�y kontrolkami na konsoli do gier. Mija�y sekundy.

��Wszystko si� pogmatwa�o�� wyj�cza�.

Trud zostawi� swoich fiksat�w numerycznych i do��czy� do Phama Trinlego, kt�ry obserwowa� prac� t�umaczy.

��Z numerycznymi jako� sobie poradz�, Pham. To znaczy, mog� wy ci�gn�� od nich odpowiedzi. Ale co do kontroli�

Trinli skin�� tylko g�ow�, jakby wcale go nie s�ucha�. Tri�li wygl�dadzisiaj zupe�nie inaczej. Znam go od tylu lat, a teraz jest zupe�nie innym cz�owiekiem. Stary Pham Trinli by� g�o�nym, aroganckim hulak�, z kt�rym mo�na by�o pogada� i po�artowa�. Ten Pham by� ma�om�wny i �miertelnie gro�ny. Dla nas wszystkich. Trud zerkn�� mimowolnie na cia�o Ann� Reynolt zawieszone na �cianie niczym kawa� mi�sa. Nawet gdyby zdo�a� w jaki� spos�b przechytrzy� Phama, prawdopodobnie i tak by go to nie uratowa�o. Nau i Brughel byli grupmistrzami, a Trud wiedzia�, �e nie mo�e ju� liczy� na ich przebaczenie.

���jeszcze szans�, Trud�� dotar� do niego g�os Phama.�� Mo�e uda�oby si� nam rozkr�ci� to troch� bardziej, oszuka� fiksat�w i wci�gn�� ich do�

Silipan wzruszy� ramionami. Nie �eby mia�o to dla niego jakie� znaczenie, ale�

��Zr�b to, a grupmistrz zaraz nas dopadnie. Dostaj� od Naua i Brughla pi��dziesi�t zlece� na sekund�.

Pham potar� skronie i zamy�li� si� g��boko.

��Tak, rozumiem, o czym m�wisz. Dobrze. Wi�c co mamy? Kwatery�

��Ludzie u Benny�ego s� zdezorientowani, Lepiej, �eby zostali tam, gdzie s�.�� A p�niej grupmistrz nie b�dzie mia� powod�w, by si� na nich m�ci�.

Jedna z fiksat�w�� Bonsol�� przerwa�a im nagle, wypowiadaj�c, zwyczajem twardog�owych, uwag� zupe�nie niezwi�zan� z tematem rozmowy.

��Na planecie s� miliony ludzi. Za kilkadziesi�t sekund zaczn� umie ra�.

Pham wyra�nie przej�� si� tymi s�owami. Nawet ten nowy PhamTrinli by� zupe�nym amatorem, gdy chodzi�o o kontakty z twardog�owymi.

��Tak�� powiedzia�, bardziej do siebie ni� do Silipana czy Bonsol.�� Ale Paj�ki maj� przynajmniej jakie� szanse. Bez naszych fiksat�w Ritser nie mo�e ju� zniszczy� ca�ej planety.�� Oczywi�cie Bonsol zignorowa �a t� odpowied� i nadal pisa�a co� na swojej klawiaturze.

Trinli zwr�ci� si� ponownie do Silipana.

��Pos�uchaj, Nau jest w taks�wce, leci do Ll-A. Na tym terenie pe� no jest silnik�w stabilizuj�cych. Gdyby�my tylko nam�wili kilku fiksa t�w, �eby si� nimi zaj�li�

Trud czu�, jak ogarnia go ogromny gniew. Pham Trinli nadal by� g�upcem.

��A niech ci� Plaga we�mie! Po prostu nie rozumiesz lojalno�ci twar dog�owych! Musimy�

Bonsol zn�w im przerwa�a.

��Ritser nie mo�e zniszczy� planety, ale my nie mo�emy te� go po wstrzyma�.�� Roze�mia�a si� cicho.�� Co za intryguj�ca sytuacja. Utkn� li�my w martwym punkcie.

Trud da� mu znak, by wr�cili pod sufit i nie s�uchali ju� wi�cej idiotycznych komentarzy fiksata.

��Oni tak mog� nawija� bez ko�ca.

Ale Pham odwr�ci� si� do Bonsol, po�wi�caj�c jej nagle ca�� swoj� uwag�.

��Co chcesz przez to powiedzie�?�� spyta� cicho.

��Do diab�a z tym, Pham! Jakie to ma znaczenie!�� Trinli podni�s� jednak r�k�, nakazuj�c mu milcze�. W tym ge�cie kry�a si� ogromna pewno��, autorytet starszego grupmistrza�� a s�owa protestu zamar�y Silipanowi na ustach. Ogarnia� go coraz wi�kszy strach. Koniec z cudami. Je�li mieli jakiekolwiek szanse, by powstrzyma� Naua przed wej�ciem do Ll-A, to w�a�nie bezpowrotnie je tracili. A Silipan wiedzia�, co mie�ci si� w Ll-A. O tak. Przejmuj�c arsena�, grupmistrz odzyska w�adz� absolutn�. Zegar w rogu pola widzenia Truda bezlito�nie odlicza� kolejne sekundy, te nieliczne sekundy �ycia, kt�re mu jeszcze zosta�y. Oczywi�cie twardog�owa wcale nie zwraca�a uwagi na Phama, a tym bardziej na jego pytanie.

Cisza przeci�ga�a si� przez kolejne sekundy, dziesi��, mo�e pi�tna�cie.

Nagle Bonsol podnios�a g�ow� i spojrza�a Phamowi prosto w oczy�� fiksaci robili to tylko wtedy, gdy grali rol� kogo� innego.

��To znaczy, �e wy blokujecie nas, a my was�� powiedzia�a.�� Moja Victory my�la�a, �e wszyscy jeste�cie potworami, �e nie mo�emy zaufa� ni komu z was. Teraz wszyscy p�acimy za ten b��d.

By�y to typowe bzdury fiksat�w, mo�e nieco bardziej sk�adne ni� zazwyczaj. Pham jednak przysun�� si� bli�ej do krzes�a Bonsol. Wpatrywa� si� w ni�, rozchyliwszy lekko usta, jakby oniemia�y ze zdumienia, cz�owiek, kt�rego �wiat rozlecia� si� w�a�nie na drobne kawa�ki i kt�ry stoi na skraju szale�stwa. A kiedy wreszcie przem�wi�, jego s�owa tak�e by�y szalone.

��Ja� wi�kszo�� nas nie jest potworami. Gdyby�my przerwali jako� ten impas, mogliby�cie zaj�� si� wszystkim? A potem� potem zdani by liby�my na wasz� �ask�. Mo�emy wam zaufa�?

Bonsol odwr�ci�a wzrok. Milcza�a, a jej d�onie stuka�y w klawiatur�.

Zn�w mija�y sekundy ciszy, ale tym razem Silipan zaczyna� domy�la� si� niesamowitej prawdy. Nie.

Dok�adnie po dziesi�ciu sekundach Trixia Bonsol przem�wi�a:

��Je�li przywr�cicie pe�ny dost�p, mo�emy kontrolowa� najwa�niejsze rzeczy. Przynajmniej taki by� plan. Co do zaufania��� Twar? Bonsol wykrzywi�a si� w dziwnym u�miechu, drwi�cym i smutnym jednocze�nie.�� C�, wy znacie nas znacznie lepiej ni� my was. Sami musicie wybra� swoje potwory.

��Tak�� odpar� Pham. Potar� skronie i skrzywi� si� lekko, ujrzawszy co� niewidocznego dla Truda. Odwr�ci� si� do niego, a na jego twarzy zn�w zago�ci� drapie�ny u�miech kogo�, kto ryzykuje wszystko�� i spodziewa si� wygranej.

��Przywracamy pe�n� ��czno��, Trud. Czas da� Nau i Brughlowi wsparcie fiksat�w, na kt�re zas�uguj�.

Nau przygl�da� si� ukradkiem Qiwi, kiedy ta sprowadza�a taks�wk� na ziemi�; przed nimi wznosi�y si� ha�dy �niegu zakrywaj�ce wej�cie do Ll-A.

Korzystaj�c jedynie z automatyki na pok�adzie taks�wki, Qiwi znalaz�a �luz�, otworzy�a w�az i uratowa�a ich�� wszystko w ci�gu kilkuset sekund.

Gdyby tylko wytrwa�a jeszcze kilkaset sekund, m�g�by by� niemal pewny zwyci�stwa. Je�li tylko wytrwa jeszcze kilkaset sekund� Widzia�, jak patrzy na swego ojca. Widok Alego przybli�a� j� jako� do zrozumienia. Plaga! Sprowad� nas bezpiecznie na d�, tylko o to ci� prosz�. Potem b�dzie m�g� j� zabi�.

Marli podni�s� wzrok znad konsoli. Jego twarz wyra�a�a ulg� i zdumienie.

��Grupmistrzu! Dostaj� potwierdzenia z kana��w twardog�owych. Za kilka sekund powinni�my mie� pe�n� automatyk�.

��Ach.�� Wreszcie jakie� dobre wie�ci. Teraz m�g� ograniczy� zniszczenia konieczne do odzyskania kontroli. Tyle �e walczysz z Phamem Nuwenemi niemal wszystko jest mo�liwe. To mog�a by� jaka� niewiarygodna maskarada.�� Doskonale, grupkapralu. Na razie jednak nie korzystaj z automatyki.

��Tak jest.�� Marli wydawa� si� jeszcze bardziej zdumiony ni� przed chwil�.

Nau wyjrza� przez okno taks�wki. Dawno ju� nie patrzy� na to miejsce bez po�rednictwa automatyki. Wej�cie do Ll-A znajdowa�o si� jakie� siedemdziesi�t metr�w dalej, ukryte g��boko w cieniu. Dziwne� kraw�d� metalu �wieci�a na czerwono. Ale ja nie mam wy�wietlacza.

��Qiwi�

��Widz�. Kto� do�

G�o�ny trzask przerwa� jej w p� s�owa. Marli krzykn�� przera�liwie.

P�on�y jego w�osy. Kad�ub obok jego fotela �arzy� si� na czerwono.

��Cholera!�� Qiwi poderwa�a taks�wk� do g�ry.�� Oni wykorzystuj� moje silniki!�� Obr�ci�a taks�wk� w miejscu, podrywaj�c j�jednocze�nie gwa�townie do przodu. Nau czu�, jak �o��dek podchodzi mu do gard�a. Mc nie powinno tak lata�.

Blask na w�azie Ll-A, uszkodzony kad�ub�� nieprzyjaciel wykorzystywa� zapewne wszystkie pobliskie silniki. Ka�dy z osobna nie stanowi� wi�kszego zagro�enia. Nuwen zdo�a� jednak jako� kierowa� kilka jednocze�nie dok�adnie w ten sam punkt.

Marli wci�� krzycza�. Manewr Qiwi zawiesi� Naua w pasach, potem posadzi� go ponownie na fotelu. Widzia�, �e grupkapral znalaz� si� w ramionach swych koleg�w. Przynajmniej ju� si� nie pali�. Pozostali stra�nicy patrzyli na� szeroko otwartymi oczyma.

��Promieniowanie�� powiedzia� jeden z nich. Strumie� elektron�w m�g� zabi� ich wszystkich. Tym jednak m�g� zaj�� si� p�niej, kiedy upo ra si� ju� z bezpo�rednim zagro�eniem.

Wci�� wyczyniaj�c taks�wk� szalone ewolucje, Qiwi zbli�y�a si� do powierzchni Diamentu Pierwszego. Taks�wka skr�ca�a si� w kolejnej nieprawdopodobnej akrobacji. Nieprzyjaciel z pewno�ci� nie m�g� trzyma� silnik�w w jednym miejscu. A jednak po ka�dym manewrze blask na �cianie stawa� si� coraz silniejszy. Mech to Plaga. W jaki� niepoj�ty spos�b Nuwen wykorzystywa� automatyk� przeciw niemu.

Dzi�b, a potem ty� taks�wki uderzy�y o grunt, wzbijaj�c ob�ok �niegu.

Kad�ub zaj�cza� na ca�ej d�ugo�ci, ale wytrzyma�. Teraz, poprzez k��by �niegu, Nau widzia� promienie silnik�w. L�d i powietrze na ich drodze 5rozpala�y si� gwa�townie. Pi�� wi�zek, mo�e dziesi��, niekt�re odpada�y i zbli�a�y si� ponownie przy obrotach taks�wki, kilka jednak nie odrywa�o si� od kad�uba.

Ob�ok �niegu i powietrza wok� taks�wki g�stnia� z ka�d� chwil�.

Roz�arzony kr�g na kad�ubie zacz�� przygasa�, gdy opadaj�ce substancje lotne rozprasza�y mordercze promienie silnik�w. Qiwi ustabilizowa�a taks�wk� czterema precyzyjnymi manewrami, pchaj�c j� jednocze�nie w stron� wej�cia do Ll-A.

Nau widzia�, jak w�az zbli�a si� do nich z zawrotn� pr�dko�ci�. Wydawa�o si�, �e nie unikn� zderzenia, ale Qiwi panowa�a nad sytuacj�. W ostatniej chwili poderwa�a taks�wk�, wciskaj�c ko�nierz dokuj�cy w pier�cie� �luzy. Rozleg� si� zgrzyt gniecionego metalu i taks�wka znieruchomia�a.

Qiwi wcisn�a kontrolk� otwieraj�c� w�az, po czym wyskoczy�a z fotela i skierowa�a si� do przedniego wyj�cia.

��W�az si� zaci��, Tomas! Pom� mi!

Zatem utkn�li w uszkodzonej taks�wce, zamkni�ci niczym psy w siatce hycla. Tomas rzuci� si� do przodu, zapar� nogami o �cian� i wraz z Qiwi poci�gn�� za w�az. By� zablokowany. Nie do ko�ca. Razem uda�o im si� go lekko uchyli�. Tomas wylecia� na zewn�trz pierwszy, straci� kilka sekund na otwarcie zamk�w przy wej�ciu do Ll-A. Uda�o si�!

Spojrza� ponad g�ow� Qiwi na kad�ub, kt�ry zostawili za sob�. Czerwony punkt wygl�da� teraz jak oko byka, kr�g czerwieni, kr�g ��ci i gor�ca biel po�rodku. Zupe�nie jakby sta� przed otwartym piecem.

Bia�y kr�g po�rodku wybrzuszy� si� na zewn�trz i znikn��. Doko�a rozleg� si� szum uchodz�cej atmosfery.

Nigdy jeszcze Belga Underville nie widzia�a, by grupa ludzi reagowa�a na jedno wydarzenie tak wielk� rado�ci� i tak silnym strachem jednocze�nie. Technicy Coldhavena powinni byli skaka� z rado�ci, kiedy kolejne fale rakiet Kindred pada�y ofiar� pocisk�w przechwytuj�cych, a setki innych niszczy�y si� same lub przerywa�y zadanie. 2 mapy sytuacyjnej znikn�o ju� niemal dziewi��dziesi�t dziewi�� procent symboli oznaczaj�cych bro� nieprzyjaciela. Na terytorium Akord mia�o wi�c wlecie� nie wi�cej jak trzydzie�ci g�owic j�drowych. Tak wygl�da�a r�nica pomi�dzy zag�ad� i wyizolowan� katastrof�� A technicy zagryzali r�ce po�ywiaj�ce, staraj�c si� powstrzyma� te ostatnie zagro�enie.

Coldhaven spacerowa� wzd�u� szeregu technik�w. Towarzyszy�a mu jedna z podw�adnych Lighthill, m�oda kapral. Genera� s�ucha� uwa�nie ka�dego s�owa Rhapsy Lighthill, upewniaj�c si� jednocze�nie, czy jego technicy wykorzystuj� wszystkie nowe dane sp�ywaj�ce do ich stanowisk. Belga odsun�a si� na bok. I tak nie mog�a im w niczym pom�c. Victory Lighthill by�a zatopiona w jakiej� dziwnej rozmowie z obcymi, po ka�dej kwestii robi�a d�ug�, kilkunastosekundow� przerw�, podczas kt�rej konsultowa�a si� ze swoim bratem i Coldhavenem. Gdy wreszcie umilk�a na chwil� czekaj�c na odpowied� obcych, u�miechn�a si� nie�mia�o do Belgi.