poetryNizamiGəncəviLeyli və Məcnun

"Leyli və Məcnun" � "Xəmsə"nin ���nc� poemas�d�r. Nizami Gəncəvi bu qədim məhəbbət əfsanəsinə ustad qələmilə bəzək vurmu�, onu bədii y�ksəkliyə qald�rm��d�r. �airin yaratd��� bu məhəbbət dastan� d�nya ədəbiyyat� xəzinəsinin ən qiymətli incisinə �evrilmi�dir. Nizaminin "Leyli və Məcnun" poemas� 1188-ci ildə yaz�lm��d�r. �irvan h�kmdar� Axistan�n sifari�i ilə yaz�lm�� "Leyli və Məcnun" poemas�nda Nizami Yax�n və Orta �ərq xalqlar� aras�nda geni� yay�lm�� məhəbbət əfsanəsini ilk dəfə ədəbiyyata gətirmi�, vicdan və sevgi azadl��� haqq�nda �lməz bir dastan yaratm��d�r. �air qad�n h�quqsuzlu�undan, qad�n�n ə�ya kimi sat�l�b al�nmas�ndan, feodal adət-ənənələrindən s�hbət a��r, insan ad�n� uca tutma�a, ali məqsədlərə qulluq etməyə, mərd və m�bariz olma�a �a��r�r.

2010-08-15azfaHaereticusdoc2fb, FictionBook Editor RC 2.5, ImageFB2, fb2cut 2.5.4, fb2cut 2.6.22010-08-15FC035E20-153E-41E4-9DD9-A2DBE9AC65B52Leyli və MəcnunL�DER NƏ�R�YYATBak�2004
<p>Nizami Gəncəvi</p><p>Leyli və Məcnun</p>

�L�DER NƏ�R�YYAT�

Bak� � 2004

<p>Leyli və Məcnun</p>Ey ad� ən g�zəl ba�lan��c olan,Ad�nla ba�lan�r yazd���m dastan.Sən, ey xatirəsi k�nl�mə həmdəm,Ad�n d��məmi�dir dilimdən bir dəm.B�t�n varl�qlar� �z�n yaratd�n,Ba�l� qap�lara a�ard�r ad�n.Ad�n�n qərar� olmadan əvvəlQələm tutmam��d�r d�nyada bir əl.Ey b�t�n varl���n həyat təməli,Yetməz dərgah�na bir insan əli.Sənin tərifindir �təbarəkallah�Alq�� cəlal�na, feyzinə, allah!Yeddi q�z, doqquz taxt qap�nda səninOlmu�dur daima pərdə �əkənin.Ey �z varl��� da bilinməz hekmət,Zahirə, batinə bir sənsən bələd.B�t�n bu canl�lar, cans�zlar ki, var,�Yaran� deməyinlə yarand� onlar.H�km�nlə ruh al�r, əql al�r bədən,Yaradan da sənsən, �ld�rən də sən.Ey sirr aləminin ulu məhrəmi,Dolduran, bo�aldan sənsən aləmi.Sənin sifətində �z tərifin var,Yox s�z�n yox olur, var s�z�n də var.Əmri m�tləq olan, ey b�y�k h�nər,Kainat əmrinlə iki b�l�nər.Sən, ey m�htaclar�n �rək dirəyi,B�y�k vicdanlar�n sənsən diləyi.Ən iti g�zlərə sən s�rmə �əkdin,Ba�l� qap�lara �z�n ba� �əkdin.Ey ustad, g�stərir yazd���n əsər,Zaman� əvvəldən ax�ra qədər.A�asan, qulundur hər �ey d�nyada,Sultan sən �z�nsən, ba�qas� gəda.Yolun, i����d�r əbədiyyətin,�əriksiz yaranm�� b�t�n niyyətin.Says�z yaratd���n nemətlər durur,Bu sirri tapma�a acizdir ��ur.L�tf�nlə hər �eyin qeydinə qald�n,D�nyan� ən yarar bir �əklə sald�n.Ax�am�n qapqara, səhərin ala,At�na g�yləri yaratd�n tovla.Yeddi d�y�m vurdun g�ylərə, birdənYetmi�i a��ld�, bu q�drətindən.Bir k�l qald�raraq torpaqdan həmən,Onunla y�z ayna təmizlədin sən.Hans� bir vara�� yazd�nsa əgər,Ikicə hərf ilə dedin m�xtəsər.Bir da� �apmad�sa bu kaf ilə nun,G�y adl� bir b�y�k Bis�tun qurdun.Hardasa d�nyan�n d�vləti, var�,Bu iki hərfdir onun a�ar�.Yanl�� bir hərf də yazmad�n yenə,Qoydun hər n�qtəni sən �z yerinə.Sənin sənətinlə yarand� aləm,Yoxdur bu sənətdə ba�qa bir qələm.L�tf etmən yaz��a, s���nd�m sənə,Bir s�z xəzinəsi ba���la mənə.Xəzinən bu payla he� də azalmaz,Ba�qa xəzinədə bu kərəm olmaz.�ahl���n, qullu�un �z qismətindənHər kəsə bir d�vlət, nemət verirsən.Hər z�lm�n alovu, məzlumun ahi.Bir sənə məlumdur, b�y�k ilahi!Hələ yaz�lmam�� kitablar� sənOxuyub aləmə xəbər verirsən.Əql b�drəmədə, kuyinsə-z�lmat,Yol da ki, t�k kimi nazikdir, heyhat!K�məyim olmasan, ya pərvərdigar,Bu d�y�m əql ilə necə a��lar?Əql i��q al�r sənin qap�ndan,Yanar dərgah�na girdiyi zaman�Ey mənim əqlimə mənalar verən,Mən axtar����yam, sən yol g�stərən.Yollar�m qorxulu olsa da bu dəm,Sən ki, rəhbərimsən qorxan deyiləm.Y�k�m �ox a��rd�r d��m��əm g�cdən,T�kənmi� taqətim, de, neyləyim mən,Nə qorxu, yoxsa da can�mda q�drət,Sənin k�məyinlə i�lərəm, əlbət.L�tf�n ki, qəhrindən ayr� deyildir,Yan�nda �ərbət də, zəhər də birdir.Əsirəm, ��bhəsiz, h�zurunda mən,L�tf�nlə ya�aram, �lləm qəhrindən.Qoy, i�im mərhəmət �ərbətlərindən,Qəzəb badəsini mənə vermə sən.Qəzəbin layiqsə əzəldən bizə,Rəhmin də d��m��d�r qismətimizə.Nə qədər nəfəsim ��xmam�� candan,Əlim ətəyində gəzirəm hər an.Bir g�n can evimdən ��xsa nəfəsim,Dualar deyəcək ad�na səsim.�l�m səfərinə qoyarsam ayaq,Ad�n v�cuduma h�nut olacaq.Tozlara d�nsə də bu aciz bədən,Hər yerdə, hər zaman məbədim sənsən.Ilahi, nə qədər d�nyada sa�am,Sənin xatirənlə ya�ayaca�am.B�y�k dərgah�na girdiyim zaman,Neylər bu dərgahdan qovulmu� �eytan.Boynuma asd�msa tilsimini mən,Qorxmuram divlərin b�y�kl�y�ndən.Mənəm dərgah�nda bir dilsiz ehram,Sənin sora��nda ləbbeyk vuraram.Ehram s�nd�ranlar �oxdur d�nyada,Bu �ərdən məni gəl saxla, ey xuda!Bəlalar gizlidir, bikəsəm, allah!Varm� səndən �zgə mənə bir pənah?!Bir sənsən d�nyada əlimdən tutan,Nə versən qailəm, b�y�k yaradan.O saf c�vhərindən alsa bədənim,Misim q�z�l olar d�nyada mənim.L�tf�ndən bir i��q g�stərsən, əgər,Torpaq q�z�l olar, su d�rrə d�nər.Bir g�vhər də olsam, bir saxs� da mən,H�sn�m bəzənmi�dir sənin h�sn�ndən.Libas�m ətrinlə qoquyar m�dam,Buyam ya �dirəmnə� ya da �ud� olsam.Qar��nda nə dinim, nə taətim var,Qap�nda bo� əlim �əfaət umar.Gəmim qərq olmam�� qanl� sularda,Rəhm et, əlimdən tut, qalmay�m darda.Qald�r y�x�lm��� bu qara yerdən,Məni cəhl at�ndan �z�n d���r sən,Ilahi, dar g�ndə sən ol həmdəmim,Istədiyin yerə �ats�n qədəmim.A� mənim �z�mə nur xəzinəni,Z�lmətlər i�indən xilas et məni.Qorxuyla, umudla bax�b d�nyaya,Bir pərvanə olum g�nə�ə, aya.S�ylə, nə vaxtadək bir tikə ���n�aha və gədaya yalvar�m hər g�n.S�frəndən nemətli bir �ey olarm�?Səndən səxavətli d�nyada varm�?�z x�rman�ndan ver zəkat�m� sən,Qəbzinlə gəzməyim qap�-qap� mən.Bir əkin yeriyəm hər yan� bərbad,Bu, suyla, torpaqla olacaq abad.Mənə �z qap�ndan ver torpaqla su,Ax�ts�n yolumda olan kol-kosu.Məni mənliyimdən ay�ran zamanSən �z c�vhərini alma can�mdan.Məni qaytaranda �z�mə, dərhal,Mərhəmət k�lgəni gəl, �st�mə sal.Bu sayən olmas�n ��raqdan uzaq,G�n kimi parlas�n i��� sa�araq.Taki i����nla həmdəm olum mən,Nur kimi kənarda durum k�lgədən.Ba�qa həmdəmləri almay�m dilə,Unudum nə varsa bu g�ndən belə,Vəfas�z yaranm�� b�t�n qap�lar,Bir sənin qap�nda vəfa tap�lar.Ancaq həyatdad�r vəfa, etibar,�l�mlə da��l�b məhv olur onlar.Yaln�z sənin əhdin əbədi qal�r,�l�m də, dirim də səndən əhd al�r.Qiyamət g�n�n� g�rmədikcə mənAyr�lan deyiləm sənin əhdindən.Bir səni �a��r�r cahanda səsim,Xatirən olmasa batar nəfəsim.Əzəl yer �z�nə mən gəlməmi�dən,Qurdu�un nizam� g�rməmi�dim mən.Torpaqdan yaratd�n mayəmi mənim,Torpaqdan yem ald� b�t�n bədənim.Tanr�! Varl���y�n g�zəlliyindənB�t�n kainata zinət vermisən.L�tf�n ki, olmu�dur mənə m�yəssər,Varl���m ��r�y�b gedənə, qədər��Harda otur desən, oturaca�am,Qar��nda qul kimi lal duraca�am.G�rd�y�n bu yoldan �ox ke�mi�əm mən,Gah quyu dibindən, gah taxt �st�ndən.Istər qoca olum, istərsə cavan,Yollar m�xtəlifdir, mən isə haman.Bir haldan bir hala ke�səm də dəm-dəm,Yenə ilk �əklimlə hərəkətdəyəm.M�htac yaratmad�n sən məni əzəl,D�nyada he� məni mətəl qoyma gəl.Zərrəcə qorxmuram gələn əcəldən,Bu yol dərgah�na gedir əzəldən.Ba�, bostan yoludur �l�m�n izi,Dostlar saray�na apar�r bizi.�l�m ki, səndəndir nə q�ssə, nə qəm,Qoy �l�m, �l�mdən mən dad �əkmərəm.Hər�əndi d�nyada �l�m ger�əkdir,�l�m, �lmək deyil, yer dəyi�məkdir.O, yemək yerindən yataq yerinə,Ordan �ah yan�na bir yoldur yenə.Sənin məclisinə gedən bu yoldan,Əbədi yuxudan qa�maram, inan.Sənin ��vqin ki, var, mən bəxtiyaram,�ad yat�b, hər zaman �ad da qalxaram.Əgər dərd �z�ndən qulun NizamiSənə yalvard�sa, tut ilticami.Dəryandan y�ksələn bulut bil məni,Ya�sam da, bo�altma bu xəzinəni.Y�z l��ət yarad�b, yazsa y�z əsər,Hər s�z�n ba��nda səni təriflər.O, y�z min �zr ilə qap�nda durar,Bilir ki, boynunda min g�nah� var.O, b�t�n dərdini dan��maz ki, sənLallar�n dilini yax�� bilənsən.Xəmirəm qarasa, sən yo�urmusan,Xəttim qar���qsa, �z�n qurmusan.Sən �z xətlərinin hams�n� yusan,�m�rl�k ba�laram a�z�m�, inan.Bir daha versən də mənə ixtiyar,Hakimlər hakimi, ixtiyar�n var.�l�m pəncəsiylə d�y��məmi� mən,Ruzgar�n cilovu ��xmam�� əldən,Sən mənə rəhm edib, yol g�stər yenə,Pey�əmbər qəbrinin ziyarətinə.
<p>SONUNCU PEY�ƏMBƏR�N TƏR�F�</p>Ey varl�q m�lk�nə b�y�k �ahs�var,Əqlin sultan�san, zəkavətin var.Sonusan o m�rsəl pey�əmbərlərinSonun halvas�san, duzu əvvəlin.Varl�q ba��as�n�n ilk g�l� sənsən,Zaman�n sonuncu sərkərdəsisən.Kifayət m�lk�nə sənsən h�km�dar,Vilayət h�km�d�r verdiyin qərar.Hər kəs lov�al�qla ��xsa qar��na,Bir ədəb q�l�nc� enər ba��na.G�zlər i��q al�r ayaq tozundan,Aləm i��qlan�r daima ondan.Səndən i����n� almayan bir �amS�nər �z yeliylə, qaralar m�dam.Ey qəbilələrlə ayd�n dil tapanVazeh dəlillərlə zərbə vuransanAllah�n h�ccəti b�t�n səndədir,Səhərin sirri də o sinəndədir.Ey iki d�nyan�n saray a�as�,O qabe-q�vseynin mahir ustas�,Ey sonsuz g�yləri gəzib bac alan,Yetmi� min pərdənin �stə ucalan,Ey əqlin və can�n f�vqində duran,Sənə səcdə q�l�r yerlə asiman.Yer g�yə d�nm��d�r dininlə, ger�ək,Yox-yox, d��əməndir bu sonsuz fələk.Ey alt� cəhəti heyrətləndirən,At�n� �ap�rsan yeddi g�yə sən.Alt�-yeddi min il ke�ir o andanKi, bu dəbdəbəni e�itmi� cahan.Hər əqlə s�frəndə bir nemətin varQap�nda qul kimi dayanar ruhlar.A��l sənsiz olsa, nə ��xar ondan?Sənsiz ya�ayarsa �l�d�r hər can.�z ad�n o�luyun ad�ylə birdir.Aləm �Əb�lqas�m Məhəmməd� deyir.A��l ki, g�r�nməz bir xəlifədir,Q�vvəti, q�drəti s�zlərindədir.Məhəmməd e�qiylə yanmasa �rək,E�qin �əmənində a��lmaz �i�ək.Tanr� dostlar�na sənsən �ahs�var,Yeddi g�y �st�ndə bir məclisin var.Səxavət m�lk�n�n sənsən a�as�,D�nya məqsədisən, məqsəd d�nyas�.Mənalar m�lk�n�n ilk qayna��san,Dirilik suyunun ba� bula��san.Sənin torpa��nla bəzəndi Adəm,Nurinlə parlad� hər iki aləm.Sən ki, �z �at�n�� s�rd�n d�vrana,O, yeddi at�yla �atmad� sana.G�nə� can at�rd� səcdənə, ger�ək,Ona bəhanəydi mə�ribə getmək.Ulduzlar ba��na dolan�r dəm-dəm,Yaln�z bu arzuyla f�rlan�r aləm.Varl�q b�sat�nda varm� bir insan,Qar��nda olmas�n yer ilə yeksan?Sənin iksirinlə rəngləndi torpaq,Bu d�nya sənin�in yaranm�� ancaq.B�y�ksən, qar��nda ki�ikdir ham�,B�t�n m�htaclar�n sənsən ilham�.Kainat taxt�n�n padi�ah�san,Həyat �lkəsinin �ahlar �ah�san.Ya��l g�y sənin�in bir ordugahd�r,Qəmzən bir fərmand�r, h�r�y�n �ad�r.Bu be� vaxt namazd�r əsli t�vbənin,Be� n�vbə təblidir qap�nda sənin.Quruldu diniyin be� bin�vrəsi,Y�z min z�lm evinin kəsildi səsi.Bu evə yeddi səqf yaratd�n yenə,Tap��rd�n onu da d�rd xəlifənə.Siddiq sədaqətə olmu�dur rəhbər,Faruqi fərq-dən uzaq bildilər.O, allahdan qorxan həyal� qoca,Tanr�n�n �iriylə həmdərs olunca,D�rd� də bir yolun sarban� oldu,D�rd� də bir ləkin reyhan� oldu.Bu d�rd xəlifəylə g�ld� məmləkət,Hər ev d�rd divarla qurular, əlbət.Bu d�rdl�k birlə�di qoca d�nyada,Bu d�rdbucaq evi gətirdi dada.Sən, dinin evinə d�rd dirək vurdun,Ona bu qaydayla d�rd �atma qurdun.Sənin qa��n kimi haman d�rd nəfərGah ayr� d��d�lər, gah birlə�dilər.Yerin əl ba�layan bu halqas�ndanBircə s��ray��la ər�ə qalx�rsan.
<p>PEY�ƏMBƏR�N MERACI</p>Sən, ey mənalar�n merac� olan,Sənin merac�nd�r sonsuz asiman.Yeddi xəzinəni a�araq bir dəm,D�rd g�vhər �st�nə basm�san qədəm.S��mad�n zaman�n dar sinəsinə,Ucald�n g�ylərin son zirvəsinə.Gecə qara bayraq tutdu�u zamanOldu qara at�n mənzilə rəvan.O vaxt qanad a�d� sənin aya��n,G�y�n xəlvət yeri oldu daya��n.Bu fani d�nyadan sən y�ksələndə,Sən, �mmi-Haniyə qonaq gələndə,Cəbray�l gətirdi sənə �ad xəbər,Dedi: � Qullu�una haz�rd�r g�ylər,G�ylərdə mələklər səf-səf d�zəlmi�,B�t�n g�y aləmi seyrinə gəlmi�.Oyan, yuxu vaxt� deyildir, haray,Sənin tək g�nə�ə m�ntəzirdir ay.Yerini �tarid bilməyəcəkdir,Sənin d��ərgah�n daha y�ksəkdir.�aba� sinisini qald�rm�� Z�hrə,Deyir: ��ərq batacaq al �əfəqlərə�.G�nə� də incəlib olmu�dur hilal.Yolundan �əkilmi� sanki bir xəyal.Mərrix qulluq�udur yataq evinə,�zəngidən tutan u�aqd�r sənə.M��təri yoluna do�andan bəriYan�b qama�d�r�r yaman g�zləri.Keyvan qula��na halqa taxaraq,Qul kimi qald�rm�� bir qara bayraq.Bu c�rə qullar�n k�məyilə sənGetdiyin yollar� xo� ke�əcəksən.Qədr gecəsidir bu gecə, tələsOnun qədrini bil, gecikmə əbəs.Bu gecə h�sn�d�r əbədiyyətin,Merac gecəsidir bu Məhəmmədin.O gecə nə qədər xo�bəxtdi, bilsən,G�nd�z tək parlad� ilk qədəmindən.Bu qara torpa�a qoyub da pərgar,Gəzdin g�y �z�n� sən diyar-diyar.Ild�r�m �Buraq��, mindin d�nyada,Sənin gedi�indən yum�ald� o da.O bakir yaranan taxt �st�ndə sənBir səadət kimi a�m��d�n yelkən.Minib bu tək ata g�ylərdə �axd�n,C�t atl� ruzgar� dalda buraxd�n.Fələklər ba��na girən zaman sən,A�l�, q�rm�z�l� xo� meyvələrdənQap�na minlərcə salx�m yolland�,Sənin g�z�ndəydi e�qin son and�.Qalxanda g�ylərin yeddi qat�na,Nə pər�əm, nə də bir tac qurdun ona,Y�rt�ld� g�ylərin bulut qaba��,S�n�b par�aland� ay�n taba��.Tovus qanadl�lar ��x�b g�ylərdən,Qar��nda qol-qanad t�kd�lər birdən.Cəbray�l səninlə gedə bilmədi.Allaha tap��r�b, yax�� yol, dedi.Mikay�l yer verdi sənə ba��nda,Israfil qul kimi durub qar��nda,�z�n� k�lgə tək aya�a sald�,O da yar� yolda yorulub qald�.Bir �Rəfrəf� səninlə mənzilə vard�,O, �Sidrə� taxt�na səni apard�.�Sidrə�nin �st�ndən ke�ən zaman sənHədis dəftərini yazd�n əlinlən.Yeddi qat g�ylərdən ke�ib y�ksəldin,Y�ksəlib ən uca zirvəyə gəldin.�S�bbuh� s�yləyərək g�y sakinləri,K�lgəyin nurində �imdi min pəri.Ər�in �ad�r�ndan u�dun yenə sən,�z�n� g�stərdin yetmi� pərdədən.��xd�n tərəflərin z�lmətlərindən,Y�ksəyin, al�a��n zəhmətlərindən.Qurtard�n paltar�n a��rl���ndan,Tac� da, taxt� da atd�n o zaman;Xeyməni g�t�r�b iki aləmdən,Tanr� gərdəyini eylədin vətən.Həm b�y�k allah� ziyarət etdin,Həm də haqq s�z�n�n sirrinə yetdin.Sənin e�itməyin, bir də g�rməyinA��ldan, idrakdan uzaqd�r, yəqin.A�d�n �rəyini sən sərin-sərin,Ad�na layiqdir istədiklərin.Verdi istəyini b�y�k yaradan,S ən raz� qay�td�n tanr� yan�ndan.Aln�n nar g�l� tək a��ld� yenə,Kərəm fərman�n� ald�n əlinə.Sənin xatirinə o b�y�k tanr�Əfv etdi biz kimi g�nahkarlar�.�ah�m�z, k�lgəndə tutmu�uq qərar,Bizim bu d�nyada nə dərdimiz var!Sən bizə ruh verən g�nə�sən art�q.Daima parlasan, biz də solmar�q.Vicdan�n m�r�vvət dənizidir, bil,N�b�vvət g�yləri sənin yerindir.Sənsiz m�r�vvət də, g�ylər hakimi,Xalqa g�r�nməzdi n�b�vvət kimi.Səndən uzaq d��ən hər kəs, hər nəfərSəadət �st�ndən bir qələm �əkər.Vəfa kəmərini belə ba�layanD��məz əbədiyyət taxt�ndan bir an.Bax�b Irəm ba�� bu v�qar�na,Ətir xərac verir ruzigar�na.G�ylər barat�n� yaz�b g�ylərə,Bir xəzinə kimi qay�td�n yerə.G�yləri ke�diyin o s�rətlə sən,Nolar, Nizamiyə bir s�z s�yləsən.�oxmu qalacaqsan sən bu niqabda?�oxmu yatacaqsan o rəxti-xabda?Bir oyan, �z�ndən bu �rt�n� at,�ah�n� �ahmat�n taxt�nda oynat.O y�k dal�ndak� s�frəni g�stər,Xəyal�m aləmi pərdəsiz istər.Iki a�-qaran�n rəngini sil sən,Qald�r ziddiyyəti d�rd təbiətdən.Iki vəfas�z�n əhdini bir et,Bu d�rd ayaql�n� �z�n əlbir et.Həyat� kəmalə verəndən bəriHəll etdin aləmdə �ətinlikləri.Nafəndən k�ləyə bir ətir versən,Bizə də pay d��ər bu nemətindən.Əzəl l�vhəsini bilirsən əzbər,Ondan bir ayə də bizim�in g�ndər.Zəhmətsiz tapd���n elmdən bir azBizim də dəftərə �z əlinlə yaz.Biz kimik, nə�iyik, a� g�stər art�q,B�t qay�ranm�y�q, b�t q�ranm�y�q.Ey mənim i�imi d�zəldən q�drət,Sənsən Nizaminin qəlbinə q�vvət.K�n�l, gəl bununla qənaət elə!O b�y�k tanr�dan �əfaət dilə!Taki bu pərdəni almas�n bizdən,Bu pərdə qalxmas�n he� �z�m�zdən.
<p>H�KMƏT VƏ MO�ZƏ HAQQINDA</p>Ellik məclisinə verəndə ehsan,�əhərdə badəsiz qalmas�n insan.Səxavət buludu ya�s�n aləmə,B�t�n v�cudlar� gətirsin dəmə.Mey kimi t�k�ls�n m�zayiqəsiz.G�l kimi a��l�b g�ls�n pərdəsiz.Parlas�n aləmdə bir g�nə� qədər.Ondan i��q als�n sonsuz �f�qlər.Hər �eyi elliyə ba���la, ger�ək,El borclu qalsa da, bu borcdan əl �ək.B�t�n insanlara sual ver bu dəm:Nə yolla yarand� bo�luqdan aləm?Bir s�z laz�md�r ki, ba�l� sirrlərA��ls�n q�n�ə tək, �adlans�n səhər.Bax�n əlimdəki �irin �əkərə,Onu paylay�ram nazəninlərə.D�nyaya səpirəm bu �irnini mən,O�lum qulaq ass�n buna �rəkdən.Mən b�t�n bədənə yem verən zaman�z ciyər param da pay alar ondan.Ey varl�q nəq�inin naziri olan,Qald�r əngəlləri idrak yolundan.Yolunda nə qədər canl�lar vard�r,Sənin varl���na pərəsti�kard�r.Bo� təbli d�yərək, hay-haray salma,He� kəsin səsinə biganə qalma.Bir toz g�r�nsə də hər zərrə əgər,D�nya pərdəsində o da i� g�rər.G�ylərə y�ksələn bu yeddi hasarZarafat deyildir, �z mənas� var.Pərdə alt�ndak� bu yeddi rəvaqLov�al�q deyildir, hekmətə bir bax.Q�sa s�z, d�nyada nə sən, nə də mənOyuncaq deyilik xilqətimizdən.Nə �əhvət, nə yuxu, nə də ki, yeməkHəyat�n mənas� olmas�n gərək.Yatma��, yeməyi bu aləmdə sən,E��ək, �k�zdə də g�rə bilərsən.Təbiət quranda xilqətimizi,Ba�qa səhifədə yazm��d�r bizi.Anlay�b, d���nək hər �eyi gərək,Hər sirri a�maqla h�nər g�stərək.Yerləri, g�yləri �yrənək bir-bir,Qalmas�n bizim�in a��lmam�� sirr.G�rək, kim yaratm�� bu təbiəti,O kimdir, i�inin nədir hikməti?Bu varaq �st�ndə �əkilən hər xəttSənətkar əliylə yaranm��, əlbət.Qur�usu d�z olan bu �eylər bir-birMahir bir ustada canl� �ahiddir.Səni, �z ad�yla d�z yol g�stərənO b�y�k allaha and verirəm mən,De, g�r�m, d�nyada bir aynam� varKi, seyqəl verməsin ona sənətkar?Seyqəlsiz bir ayna olmaz d�nyada,Hər sənət bir ustad gətirir yada.Həqiqət g�z�ylə xəyala varsan,Hər �eydə q�drətdən ni�an taparsan.Baxma ki, nə yolla yaranm�� onlar,Sənin g�zlərində bu q�drətmi var?!Hər �ey �z-�z�nə necə d�zəldi,Bax, nə c�r kainat əmələ gəldi?Qoy, sənə ��bhəsiz olsun a�ikar,Onun ba�qas�na ehtiyac� var.Rəsm i�i rəssama d��d�y� zamanMən qax�ncdan ��xd�m, sən avaml�qdan.D�nyada g�rd�y�n hər incə sənətAllah əsəridir, ondad�r q�drət.Bax, bu ipək rəngli yeddi pərdədən�zsən aya��n�, da� yeyəcəksən.Bu pərdə dal�nda o sirrlər ki, var,Zənn etmə, �al��san məlumun olar.Xilqətin sirrini az ara, az gəz,O, adi g�zlərlə g�r�nə bilməz.Elə toxunmam�� bu ip əzəldənKi, onun ucunu tapa biləsən.Tanr� q�drətiylə d�y�m ba�layanBu ipi a�mam��, a�ammaz insan.Bu tanr� dastan� necə dastand�r?A��l sahibləri ona heyrand�r.Xilqətin sirrini bilsə bir nəfər,Bu qoca d�nyan� o da xəlq edər.Acizik aləmi yaratma�a biz,Onun əslini də tapmaz əqlimiz.G�y�n sirr pərdəsi ki, bərqərard�r,G�zə g�r�nməyən bir sirri vard�r.Nə qədər oraya at �apsam da mən,Bir xəbər �yrənmək gəlmir əlimdən.G�y�n l�vhəsində yan�r rəqəmlər,O saf ulduzlar� mən birər-birərNə qədər oxuyub �yrəndim, heyhat,Yenə də qəlbimi g�rmədim rahat.Bilirəm, yaranm�� hər b�y�k əsərOnun q�drətiylə a��la bilər.O �ey ki, bizlərə lap a�ikard�r,Orda da gizli bir xəzinə vard�r.�al��, xəzinənin b�y�k a�ar����ə yox, poladdan qayr�ls�n bar�,Taki xəzinəyə �atd���n zamanSən orda zəhər yox, �ərbət tapasan.Bilirsən, harda ki, bir xəzinə var,Qoynunda zəhər də, dərman da saxlar.Musa g�vhər tapd� xəzinələrdə,Qarun da bo�uldu ləli-g�vhərdə.Arada ixtilaf, dava oldusa,Yenə Qarun �ld�, qazand� Musa.Varl�q cədvəlini quran sənətkarBilinməz �eylərə �əkmi�dir hasar.Ən uca n�qtəni a�arsa bir xətt,�z əski hal�na meyl edər fəqət.Fikir nə zaman ki, son xəttə �atar,Dayana bilməyib geri qay�dar.Pərgar dolansa da �z d�vrəsinə,Birinci n�qtəyə qay�dar yenə.D�nya d�vrəsində bu həlqə ki var,Onu bu məqsədlə ba�lam��d�rlar.Ki, hər kəs ba��n� ��xartsa ondan,Qap� həlqəsi tək qala sərgərdan,Əl vurma fələyin bu zəncirinə,Bil ki, bu zəncirin sonu var yenə.Baxma ki, nə h�k�m vermi� təbiət,Onun da bir sonu olacaq, əlbət.Bundan xaricdə də bir dərgah durur,A�lay�b s�zlamaq onun yoludur.Elə bir pərdədən nəfəs al ki, sən,Hər �ey d�z qurulmu� haman pərdədən.Bu yeddi fələyə nəzər yetir bir,Xəyal�n rəqsinə pərdə d�zəldir.Olmaz o pərdəylə səslə�mək bir az,Onu �z-�z�nə tan�maq olmaz.Sən haman pərdəni axtarsan əgər,Bil ki, �z pərdən də yad�ndan gedər.�al�b oxumaqda Barb�d olsan da,Pərdəsiz bu saza toxunma əslaPərdəsi y�rt�lm�� xudbinlə yəqin,Dal�nda durma sən he� bir pərdənin.Sən də Nizami tək bir pərdə axtar,O vaxt yax��l�qla ��hrətin artar.* * *Yenəmi al�alaq biz torpaq kimi,Ruzgara ba� əyək bir yarpaq kimi?Yenəmi yel olub torpaq sovuraq,Xəzəllə, tikanla oynay�b duraq?Torpaqdan nə qədər xərc alsa ruzgar,Ald��� torpaqla �uxur doldurar.Bundan ald���n� ona verərək,Ald��� mayan� qaytar�r k�lək.Bu qat-qat yerlərə diqqətlə bir bax,Torpaqdan qurulmu� bu yerlər ancaq,Gah zəlzələ qopar, gah sellər axar,Torpaq tuta bilməz bir yerdə qərar.Zəlzələ bat�rar, su yuyar onu,Sonra d�zəngaha �evrilər sonu.O vadi, zaman�n h�k�mləriyləD�n�b q��laq olur obaya, elə.Bu fani torpaqdan hər arx� bir su,Bir də k�lək qazm��, s�z�n do�rusu.Yerin h�dudundan o tərəfdə dəBulutlar, fələklər qa����r yenə.Onlar bir-birinə sar�lm�� bərk-bərk,Hams� top kimidir, gəzir k�rə tək.Bu k�rə �əklində yaln�z yer deyil,Hər xətt ki, hərlənir yuvarlaqd�r, bil.T�st� bu dərədən qalxar yuxar�,Iki-�� cidal�q gəzər ruzgar�,Sonra əyilərək, geriyə d�nər,Bu yer k�rəsinin ba��na enər.Pərgar xətti kimi dolanan fələkYaln�z bu qaydayla d�vr edir, ger�ək.Səhradan bir bulut qalxarsa əgər,Ucalar m�əyyən n�qtəyə qədər.U�ar ucal���n son zirvəsinə,Lakin o sərhəddi a�ammaz yenə.O da dairədə dolan�b qalar,O da bir dairə �əklini alar.�ad�r tək �ataraq bulut qa��n�,Yerin �f�q�nə qoymu� ba��n�.Onun qo�ununa yetirsən nəzər,Dairə olma�a o da meyl edər.Hər sadə damc�n�n əsil c�vhəriDəryaya meyl edir əzəldən bəri.Bax, yeddi dal�al� bu �ərxi-fələkGetdikcə y�ksəlir, hey y�ksələrək.�f�qdə də olsa, g�ydə də olsa,Həmi�ə y�ksəlmək adətdir ona.Onun bu u�u�u bənzər xəyala,O da ucald�qca yetər kamala.Fələkdən yuxar� dola�ma art�q,Ondan da yuxar� yoxdur ucal�q.Hələ a��lmam�� elm ilə g�ylər,Lakin hər elm də g�l�r bir səhər.Bir qara pul olsun, bir arpa əgər,Onda d�rd g�vhərdən tap�lar əsər.Toxum g�yərsə də torpaqdan, sudan,Bu sirri axtar�b tapmam�� insan.Toxumu bəsləyən torpaqd�r ancaq.Ona �əkil də mi verir bu torpaq?Nizams�z olsayd� yeralt� bir an,Salx�m olard�m�, deyin, toxumdan?Tutaq, salx�m olur bir dənin sonu,�əkil qal�b�na kim sal�r onu?Fikri dola�d�ran bu pərdə də bir,Hallar� dəyi�ən səbəb gizlənir.O səbəb nədirsə sənin yan�nda,A�, s�ylə, gizləmə onu can�nda.Bir səbəb g�rd�kdə arif olanlarAnlar ki, yaratm�� onu səbəbkar.Nizami, uzaqla� bu fikirlərdən,D��mə bu d�nyan�n tələsinə sən.
<p>K�TABIN YAZILMASININ SƏBƏB�</p>Bir g�n nə�əliydim, aləm �ad kimi,Dəmlər i�indəydim Keyqubad kimi.Qa�lar�m a��qd�, sanki bir kaman,Qar��mda dururdu yazd���m divan.�z�mə tutmu�du g�zg�s�n� baxt,S əadət sa��m� darard�, o vaxt,Dəstə ba�lam��d� g�llərdən səhər,Səhəri ox�ard� yaqut �əfəqlər.K�n�l pərvanəsi əlində ��raq,Mən b�lb�l olmu�dum, məst olmu�du ba�.Bayraq qald�rm��d�m s�z zirvəsinə,H�nər l�vhəsini yaz�rd�m yenə.Qələm dimdik olub de�irdi ləli,Turaca d�nm��d� təbimin dili.Qəlbim deyirdi ki, s�z əməyimdir,Səadət yolda��m, bəxt k�məyimdir.Yenəmi d�nyada bo� nəfəs al�m?Yenəmi aləmdən kənarda qal�m?D�vran �adl�q bəzmi qurandan bəriQovdu məclisindən bo� gəzənləri.Mədəsi ac olan i�siz bir k�pəkBo�-bo� oturmaqla taparm� ��rək?Bu d�nya səsiylə səslə�ənindir,D�vranla d�z gəlsən, d�vran sənindir.Ba��n� yuxar� tutmaq istəsən,Hava tək ham�yla sazi�ə gir sən.G�zg� tək hər yerə qoyulsa əgər,Yalandan �z�ndə bir �ey g�stərər.Sənətin ziddinə s�z dan��anlarƏyri pərdə kimi yanl�� �alarlarSən ey pad�ah�m, b�y�ksən əgər,Iltimas edərsən məndən bir h�nər.Bu fala mən q�rrə atd���m andaUlduzlar ke�irmi� eyni zamanda.Hər zəhmət sonunda bir səadət var,Bəxti olanlar da xəzinə tapar.Bu zaman bir el�i gəldi eyvana,�ah�n məktubunu gətirdi manaOn-on be� sətirdi �ah�n bu s�z�G�zəl xətti ilə yazm��d� �z�.Hər hərfi ba� kimi g�llər a�m��d�,Bir �əb��raq kimi �əfəq sa�m��d�:�Ey s�z d�nyas�na hakim Nizami,Qullu�a məhrəmsən tut ilticam�.Səhər yuxusunun pərdəsini at,Yenə s�z oynad�b bir sehir yarat.Əqli heyran qoyan s�z meydan�ndaMin �irinlik g�stər hər dastan�nda.Istərəm Məcnunun b�y�k e�qinəBir s�z xəzinəsi a�asan yenə.Bakirə Leyli tək, ey b�y�k ustad!�erdə iki-�� bakir s�z yarat.Deyim, bu �əkərdir, deyildir ac�,Deyim ki, bu s�zd�r ba��m�n tac�.Min e�q kitab�ndan y�ksək və təzə,Sən �z qələminlə bir dastan bəzə.Bu m�vzu �ah�d�r b�t�n s�zlərin,Layiqdir bu s�zə sənin h�nərin.Bu təzə gəlinə, �əkəndə zəhmət,Fars, ərəb diliylə vur ona zinət.S�z�n sərraf�yam, sən ki, bilirsən,Təzəni k�hnədən tez se�ərəm mən.Q�drətin b�y�kd�r ona-on yarat,Onda be� verməyi bir dəfəlik at!Kamal c�vhərinin xəzinəsindənG�r, kimin sap�na inci d�z�rsən.T�rk dili yaramaz �ah nəslimizə,Əskiklik gətirər t�rk dili bizə.Y�ksək olmal�d�r bizim dilimiz,Y�ksək yaranm��d�r bizim nəslimiz�.Qulluq halqas�na d��d� qula��m,Qan vurdu beynimə, əsdi doda��m.Nə c�rətim vard� ki, evdən qa�am.Nə də g�z�m vard�, xəzinə a�am.�mr�m viran oldu, solub sarald�m,Bu əmrin �n�ndə cavabs�z qald�m.Sirrimi deməyə bir məhrəm han�?Ona s�yləyəydim bu macəran�.Qəlbimdə can kimi əzizim olanMəhəmməd Nizami o�lum bu zamanBu g�zəl m�vzuya k�n�l verərək,Oturdu yan�mda o bir k�lgə tək.�pd� aya��m� xeyli mehriban.Dedi: �Ey g�ylərə meydan oxuyan,�Xosrovi-�irini� yaz�b yaratd�n,Hər duyan k�n�ldə bir z�vq oyatd�n.Leyli-Məcnundan da yarat bir əsər,C�t olsun yazd���n qiymətli g�vhər.Bu g�zəl m�vzuda b�y�k sənət var,Xo�dur qo�a gəzsə cavan tovuzlar.Bir də ki, �irvan�ah, o ba� h�km�dar�irvana, Irana olmu� �əhriyar.O r�tbə verəndir, nemət verəndir,�erə, sənətə də qiymət verəndir.O səndən bir əsər edir iltimas,Sən də h�nər g�stər o əsəri yaz�.Dedim: �Ayna�zl�m, s�z�ndə m�hkəm,S�z�n yerindədir, haql�san bu dəm.Lakin, iki səmtə əsir bu ruzgar,Fikir �ox geni�dir, k�n�l m�lk� dar.Əfsanə dəhlizi dar olsa əgər,Sənətin s�z� də yolda ləngiyər.Gərək s�z meydan� gen olsun m�dam,At�n� d�rd nala səyirtsin ilham.Bu ayə olsa da aləmə bəlli,Qəlbə gətirməyir �adl�q, təsəlli.�adl�qd�r, eyhamd�r s�z�n ar�ac�,Bunlarla d�zəlir s�z ehtiyac�.Kədərlə, zəncirlə ba�lansa dastan,S�zlər ��lpaq olar, can s�xar, inan.Onu həddən art�q bəzəsən əgər,Dastan�n �z�nə ləkələr d��ər.Yoxsa ��x�� yolu bu vəziyyətdən,M�tləq bir ne�ə s�z deməliyəm mən.Bu dastanda nə ba�, nə ucal�q var,Nə �al��, nə �ərab, nə xo�baxtl�q var.Qumsala, da�l��a ilham gedərmi?Getsə də, torpa�a təsir edərmi?Hər �er �adl�qla gəlsə nəfəsə,Beyit hadisəylə ba�layar rəqsə,Odur ki, d�nyada əzəl zamandanKədərdən, q�ssədən qa�m��d�r insan.Dərd yazan �airlər qanad salm��d�r,�Leyli və Məcnun� sa s�zs�z qalm��d�r..Indi �ah dil t�k�r bu təmtəraqla,Deyir: �Bu kitab� ad�ma ba�la�.Mənzil dar olsa da, bu g�ndən beləMən Leyli-Məcnunu incəliyiləBəzəyib bir zinət vurum ki, ona,G�vhərlər səpilsin �ah�n yoluna.Oxucu pəri�an olsa da bundan,Qoy e�qə can versin onda varsa can.Yenə də �z o�lum dinlədi məni,O a�d� �z�mə bu xəzinəni,�mr�m�n ilk g�l� o təkcə balam,O a��z ləzzətim, o son piyalamDedi: �Ey kəlam� ekizim ata,Əsəri qarda��m, əzizim ata,Yarat bu dastan� rəngli, boyal�,Qoyma ki, s�stlə�ə nəzmin xəyal�.Harda ki, e�q əli bir s�frə a�ar,Bu g�zəl hekayə ona duz sa�ar.B�t�vsə, par�asa hələ bu duzlar,S�frədə bi�məmi� �iy kabab da var.Sənin q�drətinlə duz əziləcək,Kabab da səyinlə bi�ə biləcək.Bu qədər nazəndə, incə bir dilbərNədən ��lpaq qals�n bu vaxta qədər.Onu bəzəməmi� arif əlləri,Odur ki, ��lpaqd�r o g�zəl pəri.O, cand�r, can ���n �al��mayanlarHəmi�ə borc geyər əyninə paltar.Can bəzənməlidir can bəzəyilə,Can�ndan ke�məmi� bir insan hələ.Nəfəsin can verir xalqa cahanda,Sənin məhrəmindir bu g�zəl can da.Səndən s�z yaratmaq g�zlənsin gərək,Məndən dua etmək, bəxtdən də k�mək�,Dan���b qurtard� o ciyərparam,Onun xatirinə s�z ald� ilham.G�vhər axtarma�a ba�lad�m yenə,Kimyalar a�araq girdim mədənə.Təbim də ən q�sa bir yol axtard�,Yol uzunlu�undan qorxum da vard�.Nə bundan q�saca yol var hələlik,Nə də bundan q�vraq, iti bir minik.Bəhrin suyu y�ng�l, �z� axard�r,Canl�, nəfəs alan bal��� vard�r.�ox bu �irinlikdə s�z deyən olar,Sanma ki, onlarda bu təzəlik var.Hələ �z�c�lər qəlb dənizindənBelə saf bir inci tapmam��, bilsən.Hər beyti, sapdak� incilər kimi,Parlay�r eybsiz bir h�nər kimi.Mən bu inciləri gəzəndə bir-bir,Aya��m t�k qədər s�r��məmi�dir.Qəlb cavab- verirdi mənə �rəkdən,Bulaq su verirdi yer qazd�qca mən.Əqildən ald���m bu gəlir, d�vlətYaln�z əsərimə vururdu zinət.D�rd min beytdən də �oxdur bu dastan,D�rd aydan az vaxta yazm��am, inan!Əgər ba�qa i�lər olsayd� haram,Bu, on d�rd gecəyə olard� tamam.Bu azad gəlini g�rən �ad olsun,Ona abad deyən, qoy abad olsun.S. F. D. ili idi rəcəbin sonu,�ox g�zəl �əkildə bəzədim onu.Əgər tarixini s�yləsəm əyan,D�rd il ke�mi� idi be� y�z hə�taddan.Sənətin əlilə tutdum bəzəyə,Gətirib oturtdum bu kəcavəyə.�ah�m�n m�barək g�z�ndən ba�qa,Kimsənin nəzəri dəyməsin ona.
<p>AXS�TANIN TƏR�F�</p>Sən �ahl�q taxt�n�n �ahs�var�san,Qaran�n və a��n h�kmdar�san.Tac sahiblərinin ba���s�san sən,�ahlar ordusunun sərkərdəsisən.Ey �ahlar i�ində m�tləq olan �ah!Ey d�nya xaqan�, b�y�k padi�ah!��hrətin tutmu�dur b�t�n mahal�,Dinin və d�vlətin sənsən calal�.�ahl���n taxt�n� sənsən saxlayan,H�km�nə ba� əyir bu yer, bu �mman.�ahlar�n tac�san, Əb�lm�zəffər,Yeddi məmləkətə sən oldun zivər.K�lgən bir g�nə�dir, sən alov kimi,Keyqubad r�tbəli Keyxosrov kimi.Ad�n Axsitand�r, �z�n s�z bilən,G�ydəki g�nə�in a�as�san sən.Sən ki, padi�ahsan, a��q, a�ikar,Gizli xəlifəsən, b�y�k h�km�dar.Bu Bəhram nəsəbli, �lkər �zl� sən,Məlik Mənu�ehrin sədəf d�rr�sən.Bu tayfa �ahl��� nəsildən-nəslə,Gəlib ke�ə-ke�ə oldu silsilə.Onun �ah əcdad� aransa əgər,�ahdan-�aha gedir Adəmə qədər,Istərəm, bu b�y�k �ahda daima,Q�l�nc uzun olsun, qələmsə q�sa.Daimi bir taxtda o bərqərard�r.A��l tək n�qsans�z bir h�km�dard�r.O, yeddi g�ylərə boyun əyməyənYeddi ərənlərə qiblədir, bilsən.Ruzi verən deyil, ruzi g�y�d�r,D�nyan�n sərdar�, həm b�y�y�d�r,Mənalar �e�məsi g�z�ndə qaynar,Qəlbində g�ylərin gizli sirri var.On iki elmin də sirrləri b�t�nƏlində mum kimi yum�al�r hər g�n.Bu yeddi �rt�kl�, alt� barmaql�,Bir g�zl�, d�rd əlli, doqquz ayaql�,Onun �əmbərindən ��xmas�n deyə,Qal�b �əmbərində d�nm�� həlqəyə.Ad� �irin sulu bir kainatd�r,Varl��� aləmə abi-həyatd�r.Da��lm�� mədənlər onun əliylə,Artm�� kərəmindən dənizlər belə.Bir yandan d�nyan� tutur zəfəri,Bir yandan əfv edir kərəm əlləri.C�vhərli q�l�ncdan tutaraq �apar,Yax�ndan �təni vurar, qam��lar.Bəxtinin burnunda k�vsər suyu var,Onun toppuzundan alovlar qalxar.O, d�nya m�lk�nə b�y�k i��qd�r,Məclisə, meydana bir yara��qd�r.Mərrixdə bir q�l�nc, Z�hrədə bir cam,Sa��nda, solunda durmu�lar m�dam.Z�hrə �ərab verir cam ilə ona,Mərrix silah al�b d���r ard�na.Q�l�nc� qald�r�r bir ləl da��,Cam�ndan t�k�l�r ləl bula��.Bu iki qan rəngli lələ baxanda,Ləlin rəngindədir �ərab da, qan da.S�bh�n saqisidir onun kərəmi,L�tf� �ox ya�as�n, tutsun aləmi.D��məni qəhr edən zərbələri var,Ondan uzaq olsun yaman bax��lar.L�tf�-səhər yeli, əsər hər yerə,Əsər, nəfəs verər a�ciyərlərə.Elə bil zərbəsi odlu �im�əkdir,Toxunsa hər kəsə qəhr edəcəkdir.Sabah yeli kimi l�tf� can verər,Hicran ax�am� tək zərbi �ld�rər.Gəlsə hərəkətə �ahl�q sanca��,De�ər polad kimi d���ndən da��.Bayraq qotazlar� titrəsə əgər,Zəlzələ g�r�nər bir arpa qədər.Belə bir qanun da vard�r d�nyada:Od y�ksəkdə durur, su a�a��da.At� oda bənzər, �z� suya, bax,Bulut od �st�ndə qərar tutaraq.Onun qap�s�nda mehtərdir Qeysər,Fə�fur o qap�da gəlib dilənər.Nə qədər parlasa g�nə�in �z�,�ah�n məclisində s�n�kd�r, d�z�.Ay ki, bədirlənib, nura b�r�nər,O da qap�s�nda sol�un g�r�nər.U�arm�� Arə�in oxu deyirlər,Ad qəbiləsinin nizəsi qədərO, ox �ah�m�zla yar��sa əgər,Kamandan ��xmam�� torpa�a d��ərDeyirlər, Pərvizin h�sn�, cəmal�Baxd�qca ox�arm�� qəlbi, xəyal�,At�n�n tozuyla tutu�sa Pərviz.Qalmaz camal�ndan zərrə qədər iz.Kimə �ah q�l�nc� dəydisə bir əl,Qurtulu� yolunu ba�lad� əcəl.Hans� bir zirehə dəydi nizəsi,Par�a-par�a oldu b�t�n həlqəsi.Atd��� zubinin hər ni�an�ndanIkiyə b�l�nd� bu iki cahan.L�tf� parlaq olan bir g�nə� kimi,Qəhr edər tufan tək qəzəbi, kini.Q�l��� bir səhər yelidir, ger�ək,Qəzəbi �ir tutur g�ydə g�nə� tək.Alt� hərfi olan ad�yla bilsən,D�nyan� ba�lam�� alt� tərəfdən.Bu alt� hərf ki, �e� atd� yenə,D��d� nərd oyunu �ah�n xeyrinə.D��məni mil�ək tək qaynasa belə,Tab etməz qəhrindən əsən bir yelə.G�nə�in ordusu boy versə əgər,Xəlvətə �əkilər qa�ar k�lgələr.At�n�n d�rna�� dəyən yerlərdəPələnglər, aslanlar g�r�nməz bir də.�l�m�n barat� ya�sa oxundan,Həyat naməsini olmaz oxuyan.Q�n�ndan q�l�nc� ��xarsa bir əl,Da�lar�n ba�r�nda qana d�nər ləl.A�z�n� a�arsa q�l�nc� bir an,On-on ba� itirər �n�ndə d��man.D��mən qar��s�nda Əfrasiyabd�r,Təkbətək d�y��də g�nə�ə babd�r,Qo�un kəmərini ba�lamam��dan,D��məni məhv edər bu mərd Axsitan.Qo�unu arxadan gələnə qədərD��mən ordusundan qoymaz bir nəfər.Onun rikab�nda y�z R�stəm durar,Yenər qar��s�nda b�y�k ordular.�ahl�q məclisini a��b quranda,Ilk bahar bulutu g�r�nər onda.Nə qədər �ox olsa orda sim�-zər,Ba���lar hams�n� sonuna qədər.Bir g�nl�k xərcinə qoydu�u mayaUzun illər boyu al�nmaz saya.Bu �ah �anaq-�anaq pullar ba���lar,Bir də dəstə-dəstə qullar ba���lar.O camdan ki, Cəm�id q�ymaz �z�nə,Bəx� edər qullardan hər g�n y�z�nə.Hələ yer �z�ndə yoxdur bir insanOnun xələtindən geyməsin ni�an.O, m��g� q�r kimi paylar hər yana,�ini bir hədiyyə verər mərdana.O, bircə fərmanla bir qala alar,Bircə qəsidəyə �lkə ba���lar.Hesabs�z, �l��s�z nemətləri var,Dərya quca��na s����maz onlar.Qəlbi �ox geni�dir, ora nəzər q�l,��nq�llar kimidir əlində q�z�l.Kimin xəzinəsi artsa d�nyada,�irvan�ah puluyla �oxal�r o da.Mil�əyi doydursa bizim h�km�dar,Mahmudun filindən q�vvətli olar.Fil boyda təxtinin sayəsində, bil,I�ilən qədəhi g�t�rməz bir fil.�ah�m�z dənizdir, Fəratd�r, lakin,Dəryas� axand�r, Fərat� sakin.O g�n ki, bar verər b�y�k h�km�dar.Ən b�y�k bir novruz bayram� olar.Səyindən, bəxtindən yazd�m g�rmədən,Nə yaz�m təxtdəki əzəmətindən?O, da� arxas�ndan ��xan bir ayd�r,Yan�nda ulduzlar alay-alayd�r.G�nə� �e�məsidir b�y�k h�km�dar,Onunla canlan�r bizim �əmənzar.G�y�n yerə enmi� bir səhəridir,Allah�n mərhəmət �əfəqləridir.Hər g�z ki, o nuru g�rər cahanda,O yaman g�zlərdən olar amanda.Yarəb mən ki, �veys ad�n� ald�m,Məhəmməd e�qinə mən sadiq qald�m.Məhəmməd sifətli o �ah həzrətiVersin xəyal�mda olan neməti.
<p>PAD�AHA X�TAB</p>Sən, ey can aləmi, ey aləmə can!Ey insan qəlbini g�ld�rən insan!G�nə�in taxt�ndan tac�n ucad�r,Cəm�idin taxt�ndan taxt�n qocad�r.S ənin idrak�nla d�nya abadd�r,Sənə qul olmaqla insan azadd�r.Sənin fərman�nla b�t�n �lkələrAzad nəfəs al�r, d�zd�r bu xəbər.Bir sən əzizlədin b�t�n d�nyan�,Sənindir d�nyan�n h�km�, fərman�,Islam�n bəzəyi olmu�dur x�tbən,Xəlifə puludur sənin bu sikkən.Biz sənin duanla �psək torpa��.Q�z�l g�llər a�ar qanqal yarpa��.Bir sənin sikkəni vursalar da�a,Q�z�l-g�m�� olar yer ba�dan-ba�a.Nədir o səndəki �anl� əzəmət?Ke�ik�in olmu�dur sənin səadət.Mehtərin olmu�dur fələk, hər zaman,Arpa-saman al�r o anbar�ndan.Nədir, mən dediyim bu arpa-saman?Bu arpa-s�nb�ld�r, saman-kəhkə�an.Sən səhər yelinin ətrini �ald�n,Bu xo� təbiəti havadan ald�n.Həyat �e�məsidir bu səxavətin,D�nyan� doydurur sənin d�vlətin.Bu əlvan �i�əkli nazənin baharSənin aya��n� �pmək arzular.Mə�riqi, mə�ribi alan k�n�llərSənin h�zurunda qul olmaq dilər.Zəfər əli kimi tac ba���larsan,G�nah�, tanr� tək, sən ba���larsanBu d�nya səninlə olmu� bərqərar,Sənə b�t�n aləm ke�ik�i durar.Sən qabaqda getsən, yol ��ra��san,Arxada qalanda el daya��san.���qsan yollara mə�əllər kimi,�əfəqin ayd�nd�r son səhər kimi.Səndədir i�lərin h�km�, divan�,H�km�n doland�r�r b�t�n d�nyan�.Kimsə bu d�nyada ən ba� h�km�ran�z�n� qul say�r qar��nda, inan.A�l�n, iradənin g�c� var səndə,Onlar i� apar�r sənin �lkəndə.Məqsəd ni�anəsi yaranm��sa vaxt,Bir sənə inan�b, s���n�r hər vaxt,Qələbəm d��məni qa��ra bilir,Bu, sənin sayəndə əldə edilir.Səndəki g�z nuru say�lan sancaqD�vlətdən, n�srətdən yaranm�� ancaqHər kimlə d�y��sən, onu da�larsan,Min igid belinə qur�aq ba�larsan.Onun v�cudundan t�k�lməmi� qan,Ba��n� qar��nda yerə salarsan.Cahanda hər kimə yetirsən nəzər,Səadət taxt�nda gəlib, əylə�ər.Onun taleini sən �ad edərsən,Xarab �lkəsini abad edərsən.B�y�kl�k, ucal�q səndədir deyə,Xo�bəxtlik gətirdin bu Nizamiyə.O da saray�n�n ke�ik�isidir,Sayəndə �z�n� bəxtiyar bilir.G�r, h�ma qu�unun g�l�r varl���,Sonsuzdur bu qu�un bəxtiyarl���.Bu qu� ki, e�qinlə qidalan�r, bil,Sənin k�lgəndədir, pəri�an deyil.Səba qu�lar� ki, �t�r hər səhər,�ah�n duas�d�r dilində əzbər.B�y�kd�r cahanda ��hrətin, nam�n,Zəfərdir, fəthdir yaln�z məqam�n.Ucals�n calal�n, a� olsun baxt�n,Zəfərlə bəzənsin saray�n, taxt�n.Il boyu �adlan�r sayəndə aləm,Aləm ayr�lmas�n sayəndən bir dəm.Səadət daima sənə yar olsun,Səninlə bir yerdə o da var olsun.Verirəm dostlara �ad xəbəri mən,�ah�n, �ahzadənin mərhəmətindən.
<p>�AHZADƏN�N TƏR�F� VƏ O�LUMUN ONA TAP�IRILMASI</p>Səhərin q�rm�z� g�vhəri erkənZ�lmətdən bir i��q zahir edərkən,Mənim xəzinəmin g�vhəri olan,O belimdən gələn, qəlbimə sultan�z ata tac�na g�vhərlər sa�d�,�irvan�ah o�lundan mənə s�z a�d�,Dedi: � Adams�zam, q�r�lmaz ba�laMəni �ah o�lunun l�tf�nə ba�la.Qoy onun əhdinə ba�lan�m bu dəm,O gənc bir ustadd�r, mən �yrənənəm.Kərəmi kamala yeti�ən zamanDərs als�n o sənin kəlamlar�ndan.O az ya�l�d�rsa, bir h�km�dard�r,Onda yenilməyən iradə vard�r.Vətən g�ylərinin ulduzudur bu,�ah�n v�cududur-�lkənin ruhu.Yerlərin, g�ylərin Yusifidir tək,Zaman vəliəhdi bir odur, ger�ək.Məclisi, b�sat�, sevdas� yeni,Pad�ah Mənu�ehrin, bəlkə də, eyni.Bu iki d�nyan�n o can sirda��,A��lda, idrakda �ahlar�n ba��.Bu yeddi �lkəyə varis qəhrəman,Bu d�rd g�vhərin də sirrini a�an.B�y�k insanlar�n g�zlərinə nur,�ahlar namaz�n�n qibləsi odur.O, taca fəxrdir, taxta da zinət,�z�nə m�htacd�r onun səadət.�ahzadə, g�ld�kcə �ərəfin, �an�n,A��ld� g�vhəri �ah Axsitan�n.S�bh�n iki �alan rəngidir rəngin,Səndə �ah qan� var iki �lkənin.�ahl���n ba��nda əkilən budur,Keyqubad nəslinin bir toxumudur.�irvan bəzənmi�dir əzəmətinlə,Xozan abadla�m�� ədalətinlə.Yeddi dairənin mərkəzində tək,Durub əylə�irsən, sən bir n�qtə təkTanr� sayəsində ya�ay�rsan sən.O səni saxlas�n yaman g�zlərdən.Mənim �midim var b�y�k allaha,�z zehnin, a�l�nla səni bir dahaG�ylərə qald�rs�n o g�lə-g�lə,�atasan d�nyada hər təkam�lə.�ah kitablar�n� �yrən dərindən,Dərs al aqillərin dediklərindən.Sand�qda gizlənmi� xəzinəni sənG�ydə on d�rd g�nl�k ay tək g�rəsənBil ki, bu gəlinə yoxdur bir əvəz,Bu can� he� bir əhd yarada bilməz.Onun atas�n� g�rə bilməsən,Bar� qarda��na h�rmət saxla sən.Min bir nəvazi�lə gətir yad�na,Əbədi bir h�rmət bəslə ad�na.Qoy o�lum he� kəsə m�htac olmas�n,He� kəsin əlində g�z� qalmas�n.Bununla qurtard�m bu hekayəti,Olsun səadətin �ah�n d�vləti.O g�z, bu i��qla parlas�n ancaq,Bu sərv o �əməndən d��məsin uzaq.�aha arxalanm�� sənin surətin,D��mənin belini q�rm�� q�vvətin.Həyat bula��yla X�z�r ya�ad�,Səninlə ya�as�n �ahl���n ad�.G�ydə nə qədər ki, səyyarələr var,Bu iki v�cuddan i��q als�nlar.
<p>MƏN� �NKAR EDƏNLƏRDƏN ��KAYƏT</p>Co�maq zaman�d�r, co�, ey k�n�l, sən,D�nyaya dil verən dinməyir nədən?Gəldi s�z meydan�, mənəm sənətkar,Bu g�n məndən g�zəl s�z deyənmi var?Əlimin muzduyla dolan�ram mən,Calal�m yaran�r s�z xəzinəmdən.Bu səhər sehrini yaradan zaman,B�t�n yeddi fəsli dedim qurandan.Bu halal, bu a��q sehrə bax�n siz,G�nahd�r bu sehri danmaq, ��bhəsiz.Bu s�z sənətində elə kamiləmKi, qeyb ayinəsi ad�md�r bu dəm.Mənim dil q�l�nc�m iti f�sunkar,Isa m�c�zundən onda ni�an var.Nəzmimdə nə qədər mənim əsər varLal gər e�idərsə onu, dil a�ar.Al��ar g�z kimi s�z�m q�zanda,Barmaq toxundurma, alov var onda.Arx�mdan su i�di �erlə sənət,Mənlə ��hrət tapd� s�zdəki q�vvət.Bu qar�n otaran duzsuz �airlərSayəmdə d�nyan� bas�b yedilər.�ikar� tutma�a aslan gərəkdir,T�lk�n�n i�i də m�ftə yeməkdir.Mənim �z nəfsimə yeməyimdənsə,Qoy məndən yesinlər, verib səs-səsə.Pax�l! G�z yumaraq a��q nemətə,Saqq�z �eynəyirsən, girib xəlvətə.Ey mənim yaz�m�n o�rusu insan,Qar��mda k�lgə tək �ox al�al�rsan.Mən qəzəl deməyi edəndə pe�ə,O da zurnas�n� �alar həmi�ə.Mən hər g�n d�zəndə xo� qəsidələr,O da qura�d�r�r bo� qəlidələr.Hədərən-pədərən dilinə bax bir,Yenə də nəzm ilə hekayə deyir.Mən yax�� qal�bda sikkə vururam,O da, d�yə�dəyir, qəlp ��x�r m�dam.Meymun da yams�lar, bu deyil h�nər,Bulanl�q suda da ulduz g�r�nər.G�zlər i��qlan�r hər əsərimdən,Lakin o incikdir k�lgələrimdən.Bəllidir, insan� k�lgə yams�lar,K�lgədən də betər k�lgələrim var.Yams�lar, yams�lar utanmaz bir az,��nki g�z� g�rməz, �z� utanmaz.K�lgəsi olmayan pey�əmbər beləTəqib edilmi�dir bu k�lgələrlə.M�hit dənizində pakd�rsa sular,Itin seliyindən nə qorxusu var.Sar� qulaqlar� d���nd�kcə mənCo�ub q�z�ramsa bəzən hirsimdən,Sahili yusam da, sanki bir dəniz,Bunu ac���mdan zənn etməyiniz.��raq tək ald���m sərt bir zərbədən�am tək g�l�msəyib s�n�rəm bəzən,Mən ki, ayna kimi dəmir deyiləm,�rəyi da�lara olmaram həmdəm.Xəzinə qazsam da, bir ki�iyəm mən,D��mən can �əki�ir mənim dərdimdən.Sənətimi danan bir də sa�almaz,�ar�ənbə cinlisi a��ll� olmaz.Qap�m�n o�rusu haqq əvəzinəMənim qeybətimi dan���r yenə.Evin sahibini g�rən o�rularHaray qopardaraq deyir: �O�ru var�.Mal�m doyursa da ac o�rular�,Pis s�z deməsinlər haqq�mda bar�.H�nəri g�rsə də etiraf etməz,Pis yolu burax�b yax��ya getməz.O, g�zs�z ya�as�n g�zs�zsə əgər,Korsa a��lmas�n bir də o g�zlər.O�urlayan odur, utanansa mən,O�urluq ��hrətdir ona əzəldən.Yox, yox, al�aql��a qur�and� murdar,Qap�n� a� ona de ki: �Gəl, apar�.Onun ki, qazanc� o�urluqdur tək,Neylərdim, olsayd�m mən də onun tək.Bu iki aləmin xəznəsi məndə,Nolar bir m�flisə bir pay verəndə;Borcumdur gədaya sada�a vermək,A��q almayanda, o �als�n gərək.Xəzinəm yer alt�, d�rr�msə �mman,Nə ���n inciyim la��m atandan?Xəzinə sand�qda saxlana bilər,G�zəl �zərliklə bəslənib g�lər.Mənə anam verdi bu xəzinəni,�zərlik �st�ndə mərd do�du məni.Baxsan Nizaminin �izgisinə sən,Min bir ad say�n� orda g�rərsən.Ilyas�n �əlf�ini, �lam��ndan kəssən.Yenə doxsan doqquz tam� g�rərsən.Dayanm�� d�vrəmdə bu minbir hasar,Y�zdən də bir əskik qaravul�um var.Zəhmətə d��məkdən azadam hər an,Qorxmay�r xəzinəm he� bir o�rudan.Bir xəzinənin ki, bu hasar� var,Ona neyləyəcək la��m atanlar?Lakin, xəzinələr olmaz ilans�z,Yoxdur bu d�nyada bir g�l tikans�z.Kim ki, ad qoymu�dur qoca d�nyada,Onu �z dostlar� vermi�dir bada.Ay �zl� Yusifi yad edin bar�,Ona quyu qazd� �z qarda�lar�.�sa ki, insanl�q elmində təkdi,Hər bir yəhudidən cəfalar �əkdi.Əhməd ki, rəhbəri oldu ərəbinG�rd� cəfas�n� Əb�ləhəbinƏzəldən d�nyan�n bir qaydas� var:Bal tutan barma�� ar�lar sancar.
<p>��KAYƏT�N �ZR�</p>Mən, mən olan g�ndən, �ahiddir aləm,Bir qar��qan� da incitməmi�əm.D�rr�m� �əkmədim �zgə suyuna,Pislik yaratmad�m, d��mənəm buna.Təmizdir vicdan�m, ucad�r ad�m,Itin də haqq�nda pis dan��mad�m.�ir kimi q�zd�rsa məni k�pəklər,�Eyb etməz� deyərəm, bas�lmaz h�nər.Yax��yd� hirsimi gizləsəydim mən,Bu dediklərimi deməsəydim mən.Lakin, ariflərin zəndinə bax bir,Dilsizlik, d�nyada qeyrətsizlikdir.Bir insan �əhərdən olsa xəbərdar,Bilər ki, hardand�r bizim mətahlar.Kim ki, mənə qar�� bir əl qald�rar,Onun məndən ba�qa d��məni də var.Ey k�n�l! Bu kəskin s�zlərdən əl �ək,Qəm piyaləsini �z ba��na �ək!G�l kimi, k��məyin təblini vur sən,Kim qoparsa səni, �p əllərindən.Qan�n� ��rəynə yavanl�q elə,Papa�� dik saxla, ba� getsə belə.Z�lmə d�z, incitmə he� də �zgəni,Ellər qəm �əkincə, dərd als�n səni.
<p>O�LUM MƏHƏMMƏDƏ NƏS�HƏT</p>Sən, ey on d�rd ya�l�m, hər elmə yetkin!G�z�ndə əksi var iki aləmin!Yeddi ya�ar oldun o zaman ki, sən,A��ld�n g�l kimi, g�ləndə �əmən.Indi ki, �atm��d�r ya��n on d�rdə,Ba��n sərv kimi durur g�ylərdə.Qəflətdə oynama, qeyrət vaxt�d�r,Indi h�nər vaxt�, ��hrət vaxt�d�r.Ucalmaq istəsən, bir kamala �at,Kamala ehtiram g�stərər həyat.U�aqkən əslini sorsalar bir az,A�ac bar verəndə cinsi sorulmaz!Elə ki, b�y�d�n, belədir qayda,Atan�n ad�ndan sənə nə fayda?Sən, aslanlar kimi, ke� cəbhələrdənYaln�z h�nərinin balas� ol sən!Səadət kamalla yeti�ir ba�a,Xalqa h�rmət elə, ədəblə ya�a.Ba��na əfsanə d��d�y� zamanAllah qorxusunu unutma bir an.�z ad�na layiq i�lər g�r ki, sənAx�rda utanma xəcalətindən.O�ul, s�zlərimə yax�� qulaq as!Ata nəsihəti faydas�z olmaz.G�r�rəm, ��hrətdə ləyaqətin var,�erdə, sənətdə məharətin var.�airlik eləmə! D�vrə bax ki, bir,Tərif əvəzinə pislənir �er.�erdən ucal�q umma d�nyada,��nki Nizamiylə qurtard� o da.Hər�əndi sənətin �ox r�tbəsi var,Həyata faydal� bir elim axtar.Bu əyri �izgilər cədvəlində sən�z�n� �ərh edib, �z�n� �yrən!Ol �z vicdan�n�n sirrinə a�ar,��nki bu mərifət qəlbə nur sa�ar.Elmlər elmidir demi� pey�əmbərDin elmi, təbabət elmi m�xtəsər.G�bəkdəki ətri bu iki elminFəqihlə təbibdir bunu bil yəqin.Fəqih olsan əgər itaətkar ol,Hiylədən, riyadan daim kənar ol.�sa mərifətli həkim ol, amma,�nsan� �ld�rən bir həkim olma.Həm həkim, həm fəqih olsan sən, əgər,Ham�n�n yan�nda ad�n y�ksələr.Həyat da, �l�m də qul olar sana,Səadət və ��hrət d��ər pay�na.Bir elim �yrənmək istədikdə sən�al�� ki, hər �eyi kamil biləsən.Kamil bir palan�� olsa da insan,Yax��d�r yar�m��q papaq��l�qdan.Məndən s�yləməkdir, səndən e�itmək,Bir insan əlibo� gəzməsin gərək.
<p>AZ DANI�MAGIN G�ZƏLL�Y�</p>S�z�n də su kimi lətafəti var,Hər s�z� az demək daha xo� olar.Bir inci safl��� varsa da suda,Art�q i�iləndə dərd verir su da.Inci tək s�zlər se�, az dan��, az din,Qoy az s�zlərinlə d�nya bəzənsin.Az s�z�n inci tək mənas� solmaz,�ox s�z�n kərpic tək qiyməti olmaz.Əsli təmiz olan saf mirvar�larSuya və torpa�a min bəzək vurar.Mədənlə dolsa da hər bir xəzinə,Hər ki�ik zərrəsi dərmand�r yenə.�rəyi ox�ayan bir dəstə �i�əkY�z x�rman otundan yax��d�r ger�ək!Y�z ulduz yansa da g�ylərdə, inan,Bir g�nə ba� əymək xo�dur onlardan.G�ydə parlasa da nə qədər �ld�z,G�nə�dir nur verən aləmə yaln�z.
<p>�LƏN QOHUMLARIMDAN XAT�RƏLƏR</p>Saqi, harda qald�n? Mən meypərəstəm!Doldur piyaləni, onsuz da məstəm!O, g�z ya��m kimi saf olan �ərabA�iq məzhəbində say�l�r səvab!Onu bu umudla i�irəm ki, mən,Qurtara k�nl�m� dərddən, ələmdən.Yolumun �st�ndə duran �irə bax,O �ir-qəm �iridir, onu azd�raq.Əzəllər həmdəmim olard� �adl�q,O adam deyiləm, deyiləm art�q.Bu g�n də əlimdən ��xsa o dildar,Daha da pis g�nlər qismətim olar.Saqi, ver �ərab�, dərdimə bir qal!S�z mənim oduma nal atm��d�r, nal!Ver o �ərab� ki, a�ard�r, i�ə,Ruh ilə ruh kimi girir sazi�ə!
<p>ATAMIN XAT�RƏS�</p>Atam Yusif ibni Zəki M�əyyidBabam tək d�nyan� tərk edib getdi.D�vran�n i�idir nə etməliyəmNə ���n a�lay�m, deyildir sitəm.Atalar yolunu �ox g�rd�y�mdən,�z ata qəlbimi qopard�m ki, mən,�l�m tikan�ndan s�z�lən zəhərCan�ma yerisin, ərisin qəmlər.Saqi! �ərab ver ki, �irindir candan,X�lt� təmizləsin, ��xars�n qandan.Bir �ərab gətir ki, onu i�sə lal,O da nitqə gəlsin, dil a�s�n dərhal.
<p>ANAM RƏ�SƏN�N XAT�RƏS�</p>K�rd q�z� anam da bizi tərk etdi,Bir ana qəlbiylə d�nyadan getdi.Nə qədər a�lay�b, yansa da �rək,Anama dil verən varm�d�r, g�rək?�əkməklə qurtarmaz bu dərdi insan,Bu girdab dərindir insan boyundan.Da�m��d�r ələmin, qəmin kasas�,Bu qəm min nəfəsə i�ilər, az�.Bu ucsuz, bucaqs�z dərd �lkəsinəDərdi unutmaqd�r bir əlac yenə.Saqi! �ərab ver ki, mənzil uzaqd�r,Xəyal�m bu yolda yorulacaqd�r.Bir �ərab gətir ki, ba�a �ur gəlsin,Hər add�m ba��nda min ba� y�ksəlsin.
<p>DAYIM XACƏ �MƏR�N XAT�RƏS�</p>Xacə �mər day�m �l�b gedəndə,D��d�m m�sibətə, bəlaya mən də.Bu ac� tikənin ac�l���ndanAh�m bo�az�mda qurudu, inan.A�lamam, fələkdən qorxum var, deyə,Qorxuram, day�m�n ruhu inciyə.Saqi! Meyxanan�n �ərab k�p�ndənNargilə rəngində �ərab ver ki, sən,Onda dəniz boyda səxavət olsun,Behi�t �ərbəti tək bir �ərbət olsun.
<p>KE�M�� M�SAH�BLƏR�N XAT�RƏS� VƏ BA�QALARI �LƏ M�SAH�BL�K</p>Yetməzmi dostlardan vurdu�um dəmlər?Han� o mən deyən dostlar, həmdəmlər?Xurman�n �irəylə �adlanma�� var,Xurma yolda�l�qla �irə yaradar.Bir də ipək tacl� barama qurduTac�n� yolda�l�q əliylə qurdu.Qar��qa birliklə g�stərər h�nər,�z�ndən �ox b�y�k �eylər s�r�yər.Dostluqda hər kimlə səslə�ə bilsən,Onun pərdəsində nə�məni �al sən.Bu dar nə�məciyin �z pərdəsi var,Ahəngi bilməsən, dola��q �alar.Yaln�z ipək deyil �ində toxunan,Gah quma�, gah həsir toxuyur insan.I�ə k�mək etsə təmkinlik, əgər,Sonunda daima i�lər d�zələr.Bir �al�� tutmasa nə�məyə ahəng,Nə�mə �al�nsa da tez kəsiləcək.Saqi! Ətir iyli �ərab gətir sən,Gəl a� bu zənciri mən �arəsizdən.Bir �ərab gətir ki, can �irəsidir,Gənclik k�zəsinin yetirməsidir.
<p>V�CUDU UNUTMAQ</p>Torpaqla �rt�lən bir ev ���n sən�oxmu qan udaraq, ah �əkəcəksən?H�r�m�ək torudur o a��q-a�kar,Gah yara ba�layar, gah da qanadar.Bəzən bir mil�əyin yolunu kəsər,Bəzən də bir əlin qan�n� kəsər.Ba�lasan bu evi baramalar tək,Rahatca yatarsan yata��nda tək.G�nahla doludur bu can evi, bil,Onun da d�vran� �ox s�rən deyil�Saqi! Nə �ərabdan, nə kefdən əl �ək!Bu ac� �ərabla �irin kef �əkək!Bir �ərab gətir ki, i�əndə dərhalBilinsin kimdədir idrakla kamal!
<p>��HRƏT� UNUTMAQ</p>�lan tək dikba�l� gəzmə, ey insan!A�acaq d�nyan�n seli ba��ndan.Yeddi ba��n olsa, ə�dəhalar tək,Onun yeddisi də yerə d��əcək.�ox da y�ksəkliyə ucalma ki, sənTorpa�a d��əndə inciməyəsən.Nə qədər al�aqdan y�x�lsa adam,O qədər a�r�s� az olur m�dam.D�nyada yer kimi a��r dolansan,�� g�vhər arxanda qalacaq, inan!B�t�n g�vhərlərin rəngi parlaqd�r,Hams�ndan xo� gələn yenə torpaqd�r,Torpaqda gizlidir o �� yolda� da,Yenə də torpaq var o �� yolda�da.Saqi, lalə rəngli bir �ərab yetir!Qar��ma �əng ilə bir badə gətir!Onunla sabah�n �z� �ad olur,Onunla ruh evi tez abad olur.
<p>KE�ƏN �MR� UNUTMAQ</p>Yenəmi dərd �əkim sabahki qəmdən?G�r�b bildiyimi dan��may�m mən?Ke�ən g�nlərin də ad�n� az tut,Yax��s� budur ki, bir dəfə unut!Bir qəlyanalt�yd� ke�ən �m�rlər.Indi o ke�mi�dən qalmam�� əsər.Onlar� k�hnə bir səhifə d���n,D�nən yaz�lm��lar yaz�lmaz bu g�n.Tutaq ki, yeddi g�y, yeddi yeri sənYeddi min il qal�b, bildin əzbərdən;Ax�ra �atsa da bu yeddi min il,D�nyan�n ax�r� g�r�nən deyil.Uzun da, q�sa da olsa qəddimiz,Yenə də �lməyə yaranm���q biz.Saqi, piyaləni ver səhər-səhər!��məmi� məst olum, mən �z�g�lər.O �ərab g�n kimi ��lələr sals�n,Qurumu� �e�mələr ondan su als�n.
<p>AL�AQLIGI VƏ YALTAQLIGI RƏDD ETMƏK</p>Buz kimi donmaqdan gəl g�t�r sən əl,�l� si�an kimi suda axma gəl.G�l kimi yum�aql�q g�stərmə, ger�ək,Olma iki�zl�, bənəf�ələr tək.Tikan olma��n da �z məqam� var,Yerli dəlilik də i�ə yarayar.Bir k�rd�n e��əyi Kəbədə itdi,K�rd haray qopar�b bir sual etdi:�Bura ki, insans�z bo� səhralard�r,E��ək yoxa ��xd�, nə hekmət vard�r?�Deyib, arxas�na baxd��� zamanG�rd� e��əyini, g�ld� �adl�qdan.Dedi: �Ortal�qda itmi�di e��ək,Mənim hay-k�y�mdən tap�ld� bi�ək!�K�rd qoparmasayd� hay-haray, əgər,Nə e��ək qalard�, nə y�kdən əsər.Hu�suzlar qalas� d�nyaya bax bir,Daima zal�ma m�kafat verir.�mr� ba�a vurar �ir �rəklilər,�k�z �rəklidə olmaz bir h�nər.Saqi, �ərab� ver, sən ol k�məyim!Bir su t�k, od tutub yans�n �rəyim!Ver o �ərab� ki, yuduqca da��Parlad�b eyləsin bir yaqut qa��.
<p>Z�LMƏ QATLA�MAMAQ</p>Ne�in al�aqlara boyun əyirsən?Oyuncaq olursan namərdlərə sən?Nə ���n boynuna min y�k al�rsan?Zal�m�n z�lm�ndən raz� qal�rsan?Qəlbi yum�aql��� bir dəfə unut,�iynini da� kimi ucal�qda tut!Sən də s�sən kimi ipəkdən olsan,Səni saf torpaq da yaralar, inan!Zəlillik �rəyə a�r�lar salar,Z�lmə d�zənlərin sonu olar xar.Tikan tək �iynində tut yara��n�,O vaxt qucaqlarsan g�l buda��n�.�nsan� sars�dar g�z ya��, nalə,Ah �əkib, of deyən yetməz kəmalə!Saqi, zaman ke�ir, durma, qarda��m!�ərab ver, doludur fikirlə ba��m!O, bir ��raq olsun yol�u ke�əndə,Gənclə�sin qocalar onu i�əndə.
<p>PAH�AHLARIN QULLUGUNU TƏRK ETMƏK</p>Bir-iki rind ilə get m�sahib ol,Axtar bu d�nyada q�rursuz bir yol.Zərrəylə dur otur, g�n i���� tək,Cəm�id saray�n�n fikrindən əl �ək!Padi�ah puluna tikmə g�z�n�,Qanun kəməndinə salma �z�n�!�ahlar məclisindən kənar ol, kənar!Pamb�q od g�rəndə al���b yanar.O od doludursa i��qla əgər,Ondan uzaq olan asudə gəzər.I��q al�rd�sa pərvanə �amdan,Yand� məclisinə d��d�y� zaman.Saqi! �ərab gətir, k�n�ldə qəm var,�ərabla qəmləri da��tmaq olar.Ver o �ərab� ki, safd�r g�m�� tək,Onunla qəmlərdən qurtar�r �rək.
<p>�NSANLARIN ���NƏ VƏ RUZ�S�NƏ ƏL UZATMAMAQ</p>Raz� qal cahanda �z qismətindən,�zgənin haqq�n� �eynəmə gəl sən.Bir də aya��n� �z yor�an�ndanArt�q uzadanlar bədbəxtdir, inan.Bir qu� ki, həddindən art�q ucalar,�z�n� fəlakət yoluna salar.Ilan d�z getməsə yoluyla əgər,�z�nə sar�l�b, dola��q d��ər.Silaha sar�lsa bir zahid axmaq.Onun qazand��� sillə olacaq.Aslanla d�y��ə ��xsa t�lk�lər,Bilinər kimdədir q�l�ncla h�nər.Saqi! Ba� q�zd�ran �ərab ver g�rək.Piyalən hər z�vq� ox�as�n gərək!Bir �ərab gətir ki, qəlb a�s�n yenə,Can versin Keyqubad xəzinəsinə.
<p>�ADLIQ VƏ QƏNAƏT</p>�adl��� bir ya�at təbiətinlə,�ad ol �z qismətin, �z nemətinlə.Insanlardan ba�qa b�t�n canl�larQənaət evində tutmu�dur qərar.Ruzi arxas�nca onlar da qo�ar,Nə tapsa, onunla ke�inib ya�ar.Ruzi olmasa da kifayət qədər,Nə k�sər, nə də ki, �ikayət edər.Yaln�z insan o�lu doymayan zaman�ikayət sədas� ucalar ondan.Əlindən tikəsi itsə bir kərə,Naləsi, fəryad� ��xar g�ylərə.D��əndə dam�na bir damc� ya���,Buludu t�hmətlər, dilində qar���.Insan da�a tutar g�nə�i yerdən,Ona arpa boyda da� dəysə birdən.�al��, i��q kimi ap-a� olasan!Pisdən və yax��dan uzaq olasan!Su kimi aləmə həyat ver, can ver,Hər rəngə uy�unla�, dərdə dərman ver!Saqi! Bəhanəni ortadan g�t�r,Zərd��t�, �ərab� məclisə gətir.O mey ki, məclisə i�rət bəx� edər,D�y��də silaha q�vvət bəx� edər.
<p>�ADLIQLA XALQA X�DMƏT ETMƏK</p>Bir da� deyilsənsə, donub qalma sən,�olaq deyilsənsə, diriba� tərpən!Ke�ənin �st�nə vur aya��n�,Təmizlə ke�ənin toz-torpa��n�.Da�-kəsək olsa da, ke�diyin bu yol,Rəqsində oyna�an fələk kimi ol!Ba���la at�n�, sən get piyada,Sillələr yesən də, mərd ol d�nyada.Bacarsan ham�n�n y�k�n� sən �ək,�nsana ən b�y�k �ərəfdir k�mək.Sən də əldən d���b yorulsan əgər,Sənin də y�k�n� b�t�n el �əkər.Saqi, t�nd q�rm�z� �ərabdan gətir!Mənə həyat verib, murada yetir!Bir �ərab gətir ki, can�ma sinsin,�m�r təzələnsin, k�n�l bəzənsin!
<p>TƏVAZ�KAR OL!</p>�ikayət torundan ��x bundan belə,�z acizliyini etiraf elə!��x�lmaz bir da�d�r-yoldaki əngəl,�ox da �z g�c�nə arxalanma gəl!Qalxan� de�ilmi� bir g�l ilə sən�oxmu b�lb�l kimi �y�nəcəksən?Yol qanad q�rand�r, neyləsin qanad?Q�l�nc q�vvəlidir, qalxan�n� at,Taki y�kl� at�n u�sun g�lək tək,Qoy sənin pay�n� art�rs�n fələk.Yax��s� budur ki, at� da tərk et,Do�ru bir yol tap�b, o yol ilə get.Bax ki, ay hilala d�nd�y� zamanCan�n� qurtar�r par�alanmaqdan.Saqi, can bo�aza dayand�, tez �at!�ərab qətrəsiylə a�z�m� islat!Bir �ərab gətir ki, i�məmi� cand�r,��əndən sonrasa, cana dərmand�r.
<p>XƏLVƏTƏ �ƏK�L�B S�Z YARATMAQ</p>Arxay�n oturma, k�� vaxt�d�r, qalx!Sən bu �a� g�z�nlə �z�nə az bax!Mənzilin �ətindir, aya��n qabar,Bəs bu i� nə olsun, de, ey sənətkar!Ya ��x bir dəfəlik s�z meydan�ndan,Ya ba�la qap�n�, gəlməsin zaman!S�hbət ki, q�l�nc� q�n�nda saxlar,Sən də xəlvətcə tut q�n�nda qərar.Bo� səhifələrmi oldu həmdəmin?�oxmu susuz yerdə �zəcək gəmin?Nizami, bu yolda X�z�r kimi dur!Hər bulaq ba��nda bir s�z �adr� qur!Məcnun s�vdas�n�n sər �e�məsindənI�, doy sədəfdəki inci kimi sən.
<p>DASTANIN BA�LANGICI</p>Bu s�z incisini d�zən zaman mən,B�ylə dan��m��d� bu nəqli deyən:Ərəb torpa��nda bir ki�i varm��,��hrəti, h�rməti a��b da�arm��.O imi� ba���s� Amirilərin,Abadm�� torpa�� oldu�u yerin.Yel kimi əsdikcə ��hrəti, san�,Ətirlə yuyarm�� Ərəbistan�.Insanl�q elmində bolmu� h�nəri,Heyrətə salarm�� o, d�nyaləri.Ondaym�� ərəbin hər ixtiyar�.Qaruna bənzərmi� d�vləti, var�.Fəqirlər, qonaqlar raz�yd� ondan,Bəxti ��xmam��d� �z qab���ndan.O, bir xəlifə tək mə�hur olsa da,�vlads�z, i��qs�z bir �amd� o da.Sədəfdən daha �ox o�ul arard�,Dənsiz s�nb�l kimi dən arzulard�.Deyərdi, bəxt gəlib imdada �ats�n,Onun da a�ac� bir budaq ats�n.�z� sərv kimi qopsa k�k�ndən,Ba�qa sərv boy ats�n onun m�lk�ndən.La��n qanad �al�b, gəlsə �əmənə,O sərvin yerində sərv g�rs�n yenə.K�hnə olmasa da, qoy sevə-sevəOtursun bu təzə, k�lgəli sərvə.Insan bu d�nyada daimi ya�ar,Yurdunda bir �vlad qalsa yadigar.Məcnunun atas� bu xo� diləkləAclar doydurard� min bir k�məklə.Nəzirlə bir o�ul istərdi tez-gec,Əkdiyi yasəmən g�yərməzdi he�.Gəzdiyi incidən tapmazd� əsər,Yenə ya�ad�rd� onu �midlər.Bilməzdi bu nədir, bu nə hekmətdir?Bu gec yaranmaq da bir məsləhətdir.Cahanda məqsədə nail olmasan,Bunda da sirr var, məna var, inan!Qar��ya ��xsa da hər yax��, hər pis,I�in xeyrinədir, diqqət etsəniz.Tapmaq istədiyin �ox �eylər də var,Onlar� tapmasan, daha xo� olar!�rəkdən arzular ke�sə də bir-bir,�oxunu gizləmək daha g�zəldir.�Olsun!�, �olsun!� deyir d�nyada hər kəs,Yoxdur məsləhəti bilən bir nəfəs.Bu sirrin nə ilki, nə sonu vard�r,Q�f�l zənn etdiyin �z� a�ard�r.Bədbəxt yaratm��d�r insan� fələk,Onu torpaq kimi sovurar k�lək.Belə bir aləmi �adl�qla ya�at,�mr�n arzusunu torpaqlara qat!�vlad arzusuyla yan�rd� qəlbi,Ləl ���n s�x�lan bir mədən kimi.Onun naləsini e�itdi allah,Ona da bir o�ul verdi bir sabah.O, nar kimi g�lər, �i�ək kimi �ən,Min dəfə g�zəldi nardan və g�ldən.Onda g�vhər �zl� bir sifət vard�,Gecə, o sifətdən g�nd�z olard�.Ata baxan kimi o�lun �z�nə,A�d� xəzinəni ellər �z�nə.Belindən gələni g�r�b d�nyada,G�l kimi xəzinə paylad� o da.Bir m�ddət dayələr g�z oldu buna,S�d verdi ərəbin bu ilk o�luna.Zamana, mehriban dayələr kimi,Məhəbbət s�d�ylə onu bəslədi.Onun doda��na hər damla s�ddənBir vəfa kəlməsi yaz�ld� bilsən!Verilən mayədən k�rpəcik doydu,K�ks�nə bir dostluq �rəyi qoydu.�z�nə nil al�b �əkdikdə onun,Oxundu ona bir k�n�ldən əfsun.Lalə tək a�z�n� s�dlə islatd�,Səmən yarpa�� tək s�dlə boy atd�.O, s�d i�indəki bala d�n�rd�,Sanasan be�ikdə ay g�r�n�rd�.Boy at�b, ikicə həftəyə doldu,Lap on d�rd gecəlik ay kimi oldu.Bilindi ondak� h�nərlə v�qar,Ad�n� h�nərli Qeys qoydular.G�ld� bir ya��nda g�zəl camal�,Camala can verdi onun kamal�.Suvard� k�rpəni e�qin əlləri,�z�ndə parlad� s�vda g�vhəri.�adl�qla iki-�� ya��na �atd�,�z k�n�l ba��nda azad boy atd�.O, yeti�ən kimi yeddi ya��na,D�z�ld� bənəf�ə, lalə ba��na.B�y�y�b on ya�a �atandan bəriOldu g�zəlliyi dillər əzbəri.Kim onun �z�n� g�rsə uzaqdan,Ona can sa�l��� dilərdi haqdan.Atas� g�rd�kdə, g�l�b sevindi,Məktəbə yollad� o�lunu indi.Bilikli alimdən istədi k�məkOna gecə-g�nd�z sərf etsin əmək.Ona yolda� oldu bir b�l�k u�aq,Sən bir onlardak� səadətə bax!Hər u�aqda qorxu və �mid vard�,Dərsinə, elminə can yand�rard�.X�rda o�lanlarla, q�zlar-yana��Ham�s� olmu�du s�ra yolda��.Hərəsi bir yerdən, bir qəbilədən,Bu ədəb evində, �yrənirdi fənn.Qeysin elm i�ində vard� h�nəri,Doda�� sa�ard� s�z inciləri.Orada bakirə bir inci vard�,S�rada Qeys ilə bir oturard�.Hələ saf qalm��d� o g�zəl dilbər,Kamal� olmu�du dillərdə əzbər.Camal� ay kimi, s�d i��ql�yd�,Boyu, sərv kimi, yara��ql�yd�.Qəmzə xəncərini �əksəydi əgər,Min sinə de�ərdi o nazl� dilbər.Ahu g�zlərini s�zsəydi bir an,Yan�b məhv olard� b�t�n bir cahan.Ərəb ay� kimi sifəti vard�,Əcəm t�rk� kimi k�n�l ovlard�.Sa�lar� gecəydi, camal� bir ba�,Sanki qara qar�a tutmu�du ��ra�.Lələ bəzənmi�di p�stəcik a�z�,�əkər dodaql�yd� o ellər q�z�.Nə qədər istəsən �əkər q�rard�,Yaln�z �əkər deyil, lə�kər q�rard�.Qoynunda bəslərdi q�z� g�zəllər,Sevərdi, ox�ard� onu a� əllər.D�nyan�n həyal� bir dilbəriydi,Gənclik dastan�n�n �ah əsəriydi.Onun mirvarisi-al�n təriydi,Boyun həmaili-h�r�kləriydi.Ənliyi anadan gəlmə q�rm�z�,S�rməni neylərdi o ellər q�z�?�pərdi xal�n� qara telləri,Z�lf�nə ba�l�yd� camal g�vhəri.Bir ona d��m��d� ham�n�n meyli,Z�lf� də �leyl� idi, ad� da Leyli.Qeys onu g�rd�kdə heyrətdə qald�,Ona k�n�l verdi, k�nl�n� ald�.Qeysin bu sevgisi q�z� oyatd�,K�n�ldən-k�n�lə sevgi boy atd�.I�dilər ilk e�qin piyaləsini,Iki can bir qəlbin duydu səsini.Birinci badənin yaman zəhmi var,Ilk dəfə y�x�lan �ox bərk y�x�lar.Onlar� məst etdi ilk e�qin dad�,Onlar� bir yerə s�vda ba�lad�.Bu ona can verib meylini sald�,Qəlbini ovlad�, can isə qald�.O bunun �z�nə nəzər salaraq,Quruca k�nl�n� vermi�di ancaq.Yolda�lar elm al�b, dərs oxuyurdu,Onlar da e�q adl� elmi duyurdu.Yolda�lar l��ətdən s�z axtarard�,Onlar�n ba�qa bir l��əti vard�.Yolda�lar deyirdi addan, sifətdən,Onlar da e�q adl� bir sərg�zə�tdən.Yolda�lar elm ���n kitab a�ard�,Onlar da e�qdən s�hbət a�ard�.Hesab �yrəndikcə hər o�lan, hər q�z,Onlar �zlərini say�rd� yaln�z.
<p>LEYL� �LƏ MƏCNUNUN SEV��MƏS�</p>Hər g�n parlad�qca s�bh�n g�zg�s�,Do�ard� �ərqin də Yusif �zl�s�.�z reyhan k�ks�nə turuncu fələkQ�z�l bir turuncla verirdi bəzək.Leyli də bəhs edib turunc fələklə,Turunc �ənəsini alard� ələ.Turunclu g�rd�kcə xalq o nigar�,A��ld� e�qinin yeti�mi� nar�.O təzə turunca baxd��� zamanTurunc tək, əlini kəsərdi insan.Qeys onun turunca bənzər �z�ndənSaral�b nar�nca d�nm��d� bilsən.Nar�ncla turuncun ətri d�nyadaDostlar dama��n� gətirdi dada.B�yləcə bir m�ddət gəlib doland�,Bu iki nazənin odlara yand�.�əkib q�l�nc�n� zal�m məhəbbət.Bu gənc �rəkləri eylədi qarət.�rək əvəzində qəm verdi yaln�z,�rəklə səbri də apard� vaxts�z.Onlar bir-birinə k�n�l verdilər,Tezcə dildən-dilə d��d� bu xəbər.Hər yandan y�rt�ld� bu gizli pərdə,Bu sirr əzbər oldu b�t�n dillərdə.Bu qəmli dastan�n sərg�zə�tindənHər a��z bir par�a deyirdi bəzən.A�iqlər �al���b, �ox əllə�dilərKi, aləm tutmas�n bu sirrdən xəbər.Lakin, ba�lansa da ətir �i�əsi,Yenə duyulacaq xo� rayihəsi.E�qə məhrəm olan ruzgar, qəflətənG�t�rd� pərdəni e�qin �z�ndən.Xeyli səy elədi o�lan da, q�z da,Bu sirr dola�mas�n dildə, a��zda.Bu səyin olmad� faydas� bir az.G�nə�i pal��qla qapamaq olmaz.G�z qəmzə oxunu atsa, a�ikar,Bu sirri pərdəylə �rtməkmi olar?Z�lf� min halqal� zəncirsə, əgərK�n�l vurulmaqdan ba�qa nə edər?Sonra, gələcək�in s�zlə�irdilər,Bəzən o�run-o�run g�zlə�irdilər.A�iqlik olal� Qeysin muraz�,E�qin kəməndinə ke�di bo�az�.Bir qəlb ov�usuydu Qeysin nigar�,U�ub da��lm��d� səbri, qərar�.Bəzən, ortal�qda olsa da s�hbət,Yax�rd� qəlbini yenə də m�hnət.Bir g�n dərd əlindən yoruldu �rək,T�luqlar y�rt�ld�, y�x�ld� e��ək.E�qdən xəbərsiz adamlar ki, var,Onu �Məcnun� deyə �a��r�rd�lar.Bi�arə Qeys də əlacs�z qald�,Bu �Məcnun� s�z�n� �st�nə ald�.O qədər artd� ki, tənə yaras�,Gizləndi dəlidən o ay paras�.O qədər it kimi h�rd� avamlar,�əməndən ayr�ld� o ahu nigar.Hicrana d�zmədi Leylinin qəlbi,Axd� g�z ya�lar� incilər kimi.Məcnun g�rmədikdə Leylini bəzən,Bir sel ax�dard� hər kirpiyindən.G�z�ndə qəm ya��, �rəyində qəm,K��əni, bazar� gəzərdi sərsəm.�rək par�alard� onun nə�məsi,A�iqlər səsiydi Məcnunun səsi.Gəzəndə, ard�nca ba��rard�lar,��Məcnun! Məcnun!�� deyə �a��rard�lar.O da bu tənədən qəmlər yeyərək,Pəri�an gəzərdi divanələr tək.O, e��ək s�r�rd� zəif boyunla,E��əyi də getdi, ip də onunla.�z qəlbini b�l�b, bənzətdi naraKi, Leyli s�yləsin �Ey qəlbi para�.�al��d�, sirrini bilməsin ellər,Lakin, qəlb oduna kim d�zə bilər?Beyninə s��rad� qəlbinin qan�,A�iqin dərdini �z�ndən tan�.O, yar dərdindəydi, ondan yar uzaq,O, qəm i�indəydi, qəmk�sar uzaq.G�z�nə �am kimi yuxu gəlməzdi,Gecə də, g�nd�z də o dincəlməzdi,�z�rd� can�n� bu bəla, bu qəm,Nə bir can dərman�, nə də bir məlhəm!Umudla qəsd edir o �z can�na,Ba��n� ��rpard� yar eyvan�na.Səhər ayaqyal�n, ba� a��q, yaln�z,��llərə qa�ard� o vaxtl�-vaxts�z.O yar�n quluydu, yarsa zindanda,Bir qəlb d�y�n�rd� o iki canda.Dilində hər gecə hicran qəzəli,P�nhan axtarard� nazl� g�zəli.Onun qap�s�n� �p�b hər gecə,Yenə qay�dard� ordan gizlicə.Gedəndə yel kimi əsərdi o, bil,Geri qay�tmas� �əkərdi bir il.Gedən ba�, qu�u da vurub �tərdi,Gələn ba�, yolunda tikan bitərdi.Gedən ba�, sellərə bənzəri vard�.Gələn ba�, yollar� �uxur olard�.Gəzərdi canan� aya�� qabar,Elə bil alt�nda yor�a bir at var.Evinə d�nəndə deyirdi �rək:��Qar��mda quyu var, arxamda k�lək,Bəxt əl uzatsayd� ona bir yerdə,O �z yuvas�na d�nməzdi bir də.
<p>MƏCNUNUN E�Q� HAQQINDA</p>Yuxusuz g�zlərin taxt�na sultan,Matəm ordusuna sərkərdə olan,S�vda yollar�n�n o yaln�z səsi,A�iqlər m�lk�n�n qəm divanəsi.Fəryada, naləyə, bəlayə məftun,Ba�dad ellərinin qanunu, Məcnun,O qəm dovulunun təbil sahibi,Hicran kilsəsinin s�vda rahibi,O a�kar gəzən div, o gizli cadu,�eyda a�iqlərin �eyda Harutu,Bir Keyxosrov olan o tacs�z-taxts�z,O yuz min bədbəxti d���nən baxts�z,Qar��qa selinə k�mək�i duran,Taxt�n� ahular belində quran,Sirrli qələləri fəth edən h�nər,Sahibsiz yerlərə o ke�ik�i ər,Qəlbi dəniz kimi daima da�q�n,O məcnun k�n�ll�, s�vdal� �a�q�nIki-�� a�iqə olmu�du həmdəm,Onlar�n qəlbində bir bəla, bir qəm,S�vda yuxusundan qalx�b hər səhərLeylini g�rməyə bir gedərdilər.Məcnunun dilində əzbərdi Leyli,Ba�qa he� bir s�zə d��məzdi meyli.Yan�nda �zgə bir ad �əkən olsa,Onu dinləməzdi, dinməzdi əsla.Gedib Leyligilin qəbiləsinəYurd olan Nəcd adl� da� sinəsinə,Məcnun ah �əkərdi, a�lard� zar-zar,O da�da tutard� daima qərar.Y�x�l�b durard�, sərxo�lar kimi,Əl �al�b oynard�, dərdi var kimi.�rək yand�rard� zəngulələri,Qa�ard� gah geri, gah da irəli.Birdən, a�lar g�zdə co�ard� dərdi,O, səba yelinə xitab edərdi:��Oyan, tezdən oyan, səba yeli, sən!Get, as�l Leylinin ipək telindən!S�ylə ki: �E�qindən məhv olan yaz�qSənin yollar�na d��ənmi� art�q.Al�r sora��n� səba yelindən,O, da�a torpa�a dərd a��r bəzən,Qoy əssin qap�ndan bir el�i ruzgar,Bir ovuc torpaq ver, ona yadigar.Sənin�in, yel kimi, əsməyən bir kəs,Inan ki, bir ovuc torpa�a dəyməz.Kim ki, əsirgədi can�n� səndən,Can versə yax��d�r dərddən, q�ssədən.Sənin e�q oduna d��məsəydi can,Məni aparard� qəm seli �oxdan.Bir də, g�zlərimdən axmasayd� sel,Qəlbim qəm odundan yanard� tel-tel.D�nyalar g�zəli g�nə� də, inan,Al���b odlan�r mənim ah�mdan.Qəlbimin �am�san! Bir d���n məni,Yaxma e�q oduna �z pərvanəni.Da��tm�� yuxumu sehirli g�z�nKi, yans�n ciyərim, kababa d�ns�n.Dərdindən, qəmindən z�vq al�ram mən,Bil ki, dərman�m da, dərdim də sənsən!Qənddir dodaqlar�n, bacarsan əgər,Ondan a�iqə də bir az pay g�ndər.Qoyma ki, �rəyim pəri�an olsun,O qənd dərdlərimə bir dərman olsun!G�zm� dəydi bizə? Nə oldu ki, mənD��d�m birdən-birə sənin g�z�ndən?Yəqin yaman g�zə gəlmi�əm ki, mən,��xd� sənin kimi qismət əlimdənD�nyada �ox ləziz, �irin meyvələrPis g�zə o�rasa torpa�a d��ər.Zəmanə barmaqla g�stərdi bizi,Bu yara �ld�rər hər ikimizi.Yadlardan yetməsin deyə bədnəzər,�z�n d�vrəsinə nil də �əkərlər.K�sufun g�z�ndən g�nə� qorxaraq,�z�nə salm��d�r qara bir duvaq.Xəzinə �st�n� �rtməsə əgərOnu bu insanlar tez qarət edər�.
<p>MƏCNUNUN LEYL�N�N TAMA�ASINA GETMƏS�</p>�pək paltar�n� geydi asiman,G�y �z s�r�as�n� taxd��� zaman.Ulduzlar civə tək səpələndilər,�əfəqdə qalmad� onlardan əsər.Qəlbi civə kimi da��n�q Məcnun�ki-�� dostuyla yaral�, məhzun,�ərqilər deyərək, yola d�zəldi,Qa�araq Leylinin yurduna gəldi.Səbir k�mləyini par�alayaraq,Canan yollar�nda inlədi ancaq.K�n�l x�rman�n� dola��b yaln�z,Təsəlli gəzirdi o Məcnun baxts�z.Oxuya-oxuya o, sərxo�lar tək,D�y�rd� ba��na, �z�nə bərk-bərk.Q�vvədən d��m��d� o talei kəm,Yar�n �ad�r�na yeti�di sərsəm�Ərəb adətiylə oturub o q�z.�ad�rda yollara bax�rd� yaln�z.Leyli bir ah �əkdi, g�r�b Məcnunu,Məcnun da fəryadla səslədi onu.Leyli ulduz kimi �ad�rda təkdi,Məcnun sanki pərdə tutan fələkdi.Leyli duva��n� �z�ndən a�d�,Məcnun gileylənib, dərddən s�z a�d�,Leyli �əng tutmu�du ba�r� ba��nda,Məcnun r�bab kimi əli ba��nda.Leyli səhər kimi i��qlan�rd�,Məcnun da �am kimi qəmdən yan�rd�.Leyli ba� i�ində g�zəl bir ba�d�,Məcnun da� �st�ndə b�y�k bir da�d�.Leyli yaranm��d� ay kimi parlaq,Məcnun ipək kimi qarayd� ancaq.Leyli g�l sa��rd� a�aclara, bax,Məcnun d�rr səpirdi �aba� olaraq.Leylini sormay�n, pəriydi o can,Məcnun bir od idi, nə deyim ondan?Leyli-q�� g�rməmi� yasəmən kimi,Məcnun-xəzan vurmu� bir �əmən kimi.Leyli parlay�rd� s�bh�n q�z� tək,Məcnun da s�n�rd� dan ulduzu tək.Leyli da��tm��d� sa��n� nazla,Məcnun qul olmu�du min iltimasla.Leyli can bəsləyən �ərbət i�irdi,Məcnun yaxa y�rt�b, candan ke�irdi.Leyli toxuyurdu qəlbində ipək,Məcnun al���rd� bir �zərlik tək,Leyli boy at�rd� q�z�l g�l kimi,Məcnun a�lay�rd� bir b�lb�l kimi.Leyli ke�irdikcə z�lf� �anədən,Məcnunun g�z ya�� ax�rd� dən-dən.Leylinin əlində m��kin piyalə,Məcnun mey ətriylə dalm�� xəyalə.Bunu əyləndirir canan səfas�,Ona xo� gəlirdi a�iq vəfas�.Onlar� g�rməsin, deyərək, ə�yar,Qərib tək uzaqdan bax���rd�lar.Bunu da �ox g�rd� onlara zaman,Quru bir bax�� da ��xd� ortadan.
<p>MƏCNUNUN ATASININ LEYL�YƏ EL�� GETMƏS�</p>Elə ki, yar yolu ba�land� bir g�n,Arx�n k�rp�s�n� kəsdilər b�t�n.Məcnun a�lay�rd� qəlbində hicran.G�z�n� yummazd� gecələr bir an.Ba��ndan a�d�qca ayr�l�q dərdi,Dilində nə�mələr Nəcdə gedərdi.Dal�nca qa�ard� iki-�� nəfər,Ba� a��q gəzərdi o divanələr.S�vda xəstəsiydi bu a�iq art�q,Dillər dastan�yd� bu r�svay��l�q.�ikayət eylərdi qohumlar ondan,Atas� qalm��d� bu dərdə heyran.Nəsihət verdilər, əməl etmədi,Əfsanə dedilər, o e�itmədi.Nəsihət versə də �oxlu mənfəət,E�qin meydan�nda nədir nəsihət?Zavall� atas� gətirməyib tab,O�lunun dərdiylə �əkirdi əzab.B�t�n nazlar ilə oynard�, yenəBir �arə tapmazd� onun dərdinə.Bu sirri dostlardan o ald� xəbər,Dostlar bu mətləbi �ərh eylədilər,�Bir q�z həsrətidir bu dərd, bu nəva,E�qidən gəlmi�dir ba��na hava�.Ata bu s�zlərdən ��xard� qərar,Dedi: �G�l �z�ndən silinsin q�bar.O d�nya g�zəli, d�rr� gətirək,Ba��m�n tac�na nəq� edəm gərək.O g�zəl zinəti y�z calalla mənAl�m �z o�luma o qəbilədən�.B�t�n a�saqqallar dan��d� bir-bir,Bu oldu məsləhət, bu oldu tədbir:�O g�zəl tayfan�n incisini bizBizim bu g�vhərə tay etməliyiz�.Bu oldu tayfan�n verdiyi qərar,Səfər paltar�nda yola ��xs�nlar.Raz�l�q əliylə kəsilsin kəbin,Bəlkə bu divanə o aya yetsin.Elə ki, səsləndi bu �adl�q zəngi,A��ld� g�l kimi atan�n rəngi,Ata dinlədikcə bu məsləhəti,Da��ld� qəlbindən qəmi, m�hnəti.B�y�k bir dəstəylə qalx�b o zamanSəfər tədar�k� g�rd� hər yandan.Tamam haz�rla��b, d�zəli�dilər,B�y�k bir calalla yola d��d�lər.�atd� Leyligilə gedən el�ilər,B�y�kdən ki�iyə yetdi bu xəbər.Hər elin, oban�n �z adəti var,Qonaq gəlir deyə, yola ��xd�lar.H�rmət aya��nda durdular m�hkəm,B�t�n hədiyyələr verildi o dəm.Bax�b ba���s�na amirilərin,Dedilər: �Gəlməkdən nədir məqsədin?Dan�� istəyini, haz�r�q biz dəCan-ba�la dayanaq xidmətinizdə!�Dedi ki: �Məqsədim-qohum olmaqd�r.Iki gənc g�z�nə i��q salmaqd�r.��Q�z�n atas�na �z d�ndərərək,Qoy birlə�sin,�� dedi,�� bu iki �rək.Bil ki, məhəbbətlə, kəbinlə səndənQ�z�n� o�luma istəyirəm mən.Qumlarda do�ulmu�, ciyəri te�nəG�z�n� tikmi�dir sənin �e�mənə.Sərin bulaqlardan kim i�sə bir az,Bir də susuzluqdan �rəyi yanmaz.Qap�na gəlmi�əm bu məqsədlə mən,Xəcalət �əkmirəm dediklərimdən.Sən �z�n bilirsən, bilir bu aləm,Zaman�n ən mə�hur adam� mənəm.Mənim xəzinəm də, calal�m da var,Dosta, d��mənə də q�drətim �atar.A�l�n ba��ndasa, mətaini sat!Alma�a gəlmi�əm, sən də əl uzat!Nə qədər olsa da onun qiyməti.Alma�a haz�ram mən o zinəti.Sən onu satma�a vergilən qərar,D�nyada hər �eyin �z bazar� var�.Dinləyib-dinləyib bu iltimas�,B�ylə cavab verdi q�z�n atas�:�Ba� tutan deyildir sənin diləyin,Ba�qad�r qərar�, h�km� fələyin.�irin bir dil ilə dan��san da sən,Əylə�ə bilmərəm o atə�lə mən.Bir dostluq olsa da bu xeyir i�də,Min ədavət olar bu tərpəni�də.Nə yaman ərk�y�n b�y�m�� o�lun,�zba��na gəzir, mu�ayat olun.Dal�nca �divanə� s�yləyir hər kəs,Bizə divanələr tay ola bilməz.Əvvəl dua et ki, gəlsin a��la,Sonra məhəbbətdən ba�la na��la.Hələ d�zəlməmi� sizin o g�vhər,Bu s�vda s�hbəti verməz bir səmər.�llətli g�vhəri almaz ki, he� kəs,Eyibli g�vhərlər sapa d�z�lməz,G�zdən kirpik �əkir bizim ərəblər,G�lərlər �st�mə, dil versəm əgər.Bir də bu mətləbdən gəl dan��ma he�,S�hbəti qurtaraq, bu i�dən vaz ke�,Onu amirilər sakit dinlədi,Atan�n qəlbində kaman inlədi�Qay�tmaqdan ba�qa bir əlacm� var!Pəri�an olaraq �əkildi onlar.O yol yor�unlar�, dil incikləriDərdin dəryas�na batandan bəri,�Bu dərdə bir dərman axtaraq� deyə,Əlac gətirdilər o divanəyə.Nəsihət dilinə ke�di hər nəfərAncaq od �st�nə tikan səpdilər.�O ruh ov�usundan daha da xumar,Burda ruh bəsləyən g�zəlimiz var.Bax, yaqut dodaql�, inci buxaql�,Ruha ətir sa�an, lalə yanaql�G�zəllər, aydan da �ox i��ql�d�r,Onlar ilk bahardan yara��ql�d�r.Qar��nda y�z tan�� ola-ola, sənNədən yad q�z�na k�n�l verirsən?Gəl, bu g�zəllərə, cananlara bax,Sənin�in nazəndə bir sənəm alaq.Ox�as�n k�nl�n� o nazl� nigar,�əkərə s�d kimi uyu�sun o yar.Can�ndan deyildir, unut Leylini,Bir də o dilbərə salma meylini�.
<p>LEYL�N�N E�Q� �LƏ MƏCNUNUN AGLAYIB SIZLAMASI</p>Məcnun qohumlar�n yalvar���ndan�nciyib daha da oldu pəri�an.C�rd� k�ynəyini, l�t qald� bədən,Dedi ki: ��lm��ə nə laz�m kəfən?Bu iki aləmə s��mayan bir kəsBir can k�ynəyinə yerlə�ə bilməz�.Əzra��n Vamiq tək d��m��d� dərdə,Gah da�da ya�ard�, gah da ��llərdə.O evdən t�rk kimi ��xaraq yenə,D��d� k��ərilik d��ərgəsinə.Geymini y�rtaraq, tikdi bir kəfən,Q�r�b zəncirini, ��xd� məhbəsdən.D��ədək c�r�lm�� halda ətəyi,Uzaqda gəzirdi qəriblər kimi.Can�na qəsd etmək xəyal� vard�,O, yaln�z oturub, yaln�z durard�.Dəli tək hər evə yax�n gedərdi,Leyli! Leyli! deyib xitab edərdi.Ah! O ayaq yal�n, bir də ba� a��q,Məlamət yurduna d��m��d� yaz�q.Istər pislik olsun, istər yax��l�qYaman� yax��dan se�məzdi art�q.Yəmən ulduzunun xəyalilə tək,Nə�mələr deyərdi, inildəyərək.Beyitlər axd�qca onun dilindən,Yad�nda saxlard� hər gəlib gedən.Ham� bu matəmə olmu�du heyran,G�rənlər a�lard� bu hala candan.O da xəbərsizdi g�rən g�zlərdən,Dal�nca s�ylənən ac� s�zlərdən.Həyat dəftərindən silmi�di eybi,Ya�ard� nə �l�, nə diri kimi.Qəlbinin ba��nda bir s�vda da��,Olmu�du xar kimi da��n sirda��.Alt� da�, �st� da�, o əzilərək,Bədəni bir x�lta d�nm��d�, ger�ək.�am kimi ke�inib, o qaralm��d�,Qu� kimi tay�ndan ayr� qalm��d�.Qəlbinin ba��nda �al-�arpaz da�lar,�z�n� �rtm��d� tozlar, torpaqlar.Ələmi, q�ssəsi ba�dan a�araq,Insan məclisindən uzaqla�araq,Ah �əkib, a�lad�: �Əlac�m nədir?��Dedi,�� k�n�l m�lk� bir viranədir.Avara d��m��əm xan�man�mdan,Məskənim olmu�dur mənim biyaban.Nə �z qap�m�za gedir bu yollar,Nə də yar yurduna bir c���r�m var.Həyam�n ���əsi, ad�m�n cam�S�nd� da� �st�ndə, e�itdi ham�.Ah, səadət təblim gedəli bada,K�� təbli �al�ram art�q d�nyada.Gah mənə �bir sərxo�� deyir bu yerlər,Gah da �bir b�tpərəst a�iq� deyirlər.�ylə zənn etmə ki, bir b�tpərəstəm,Mən torpaqla deyil, g�l ilə məstəm.Olmu�am o t�rkə �olaq bir �ikar.Oxuna hədəfəm a��q, a�ikar.O yar�n quludur b�t�n varl���m,Ona can verməkdir bəxtiyarl���m.Mənə sərxo� desə, neyləməliyəm?Dəli də s�yləsə, yəqin, dəliyəm!Madam ki, dəliyəm, sərxo�lu�um var,Dəlidən, sərxo�dan a��l ummazlar.Elə bir divanə deyiləm ki, mənBir də azad olam zəncirlərimdən?Suyum bərk bulanm��, bir də durulmaz,Mənim viran k�nl�m he� abad olmaz.Ka�ki dəli bir yel əssin bir kərə,Sovursun k�l kimi məni g�ylərə.Yaxud da �iddətlə ild�r�m �axs�n,Evimi, can�m� yand�r�b, yaxs�n.Odlara salsayd� məni bir insan,Yanan varl���mdan qalmazd� ni�an.Bir nəhəng a�z�na at�lsayd�m mən,D�nya qurtarard� xəcalətimdən.Bəd �vlad yaratd� məni zəmanə,Evdə div oluram, ��ldə divanə.Baxd�qca xar olur qohum-qarda�lar,Ad�mdan utan�r yax�n yolda�lar.Xəstəyəm, qan�m� t�kən o cəllad�z keyfində gəzir qisasdan azad.Of! Salamat qal�n can sirda�lar�m!Məclis yolda�lar�m, s�z yolda�lar�m!O �ərab ���əsi əlimdən d��d�,S�n�b par�aland�, yadlar g�l��d�.Yolumda ���ələr q�r�lsa da, bax,Onlar�, g�z ya��m sel tək co�araq,Yudu ki, o ���ə q�r�nt�lar�Dostlar aya��na batmas�n bar�.Ey mənim dərdimi anlamayanlarYolumdan �əkilin, nə i�iniz var?�z�mdə deyiləm� məni anmay�n,Itgin bir insanam, mənə yanmay�n.Bəsdir bu z�lm�n�z, hal�ma bax�n,Məni �z dərdimlə azad burax�n!Qovmay�n məni siz ana vətəndən,Onsuz da, qa�ma�a atlanm��am mən.Taqətdən d��m��əm, əlac�m nədir?Canan! Əlimdən tut, can viranədir!Sənə k�n�l verən xəstəyəm, ey yar!U�runda �lməyim daha xo� olar.Bir salam l�tf elə, durult suyumu,Bircə sifari�lə ox�a ruhumu.Divanə bir mənəm, gizli deyildir,Bəs sənin boynunda nədir o zəncir?Canan! O zənciri salma boynuna,Qoy mən zəncirlənim, layiqəm buna.U�urdu k�nl�m� z�lf�y�n ba��,Kim �yrətdi sənə bu ev y�xma��?K�n�l ov�usudur o qara sa�lar,O�rudur sa�lar�n, kordur ruzigar�Ey mənim diləyim, a�z�mda dilim!Əl ver, bu quyudan ��x�m, sevgilim!Ya əlimdən yap��, sevimli canan!Ya da ki, qoy �p�m ayaqlar�ndan.Bir k�mək əli ver, i�siz oturma!Əllərin qoynunda bir k�ncdə durma!Nədən mənə qar�� mərhəmətsizsən?Bəs ��rhəm-t�rhəm� i oxumad�n sən?Dərdlərdən, qəmlərdən azad bir �rək�zgənin dərdini hardan biləcək?Toxun ac olandan nə xəbəri var?Verdiyi ��rəyi x�rdaca do�rar!Əlini vurmasa oda bir nəfər,Odun istisini necə hiss edər?Sevgilim! �nsan�q ikimiz də, bax:Mən tikan koluyam, sən ��m�ad budaq.Q�z�l� z�rn�xdan se�ərək, tan�,Onun bir misqal�, bunun batman�.Hardasan, ey mənim dərdimə dərman?Nə ���n can almaq xəyal�ndasan?�ikəstə k�nl�m�n nədir pənah�?Səni sevməkmidir onun g�nah�?Nolar bir gecəlik bizə gələndə?Bir dəfə yan�l�b, səvab et sən də.Gəl inad eyləmə, boyun ol buna,Bu i�in babal� mənim boynuma.Bu dərdli a�iqin g�nah� �oxdur,Sənin ki, l�tf�n var, qorxusu yoxdur.Qəzəbin yand�r�r, qəlbi, ciyəri,Yoxmu iltifat�n, ey g�zəl pəri?Sənin qəzəb odun yand��� zamanOna g�z ya��mdan su �ilə, canan!Ay�md�r, g�n�md�r səndəki camal,Onun�un seyr edir aləmi xəyal.Yax�� ki, g�rm�rəm səndən nəvazi�,Dəli təzə ayla ba�lamaz sazi�.Səni k�lgəmdən də sormuram, ey yar,��nki k�lgəmə də yoxdur etibar.Mən ki, �z k�lgəmdə g�r�rəm səni.Ba��mdan kəsirsən sən �z k�lgəni.Apard�n k�nl�m�, ald�n can�m�,Zal�m cəllad olub, t�kd�n qan�m�.E�qindən ald���m bu ��hrət, bu adElədi �mr�m�, e�qimi bərbad.Sənin visal�na yetməyir �n�m,Lakin �midinlə ke�ir hər g�n�m.Evdə susuz qal�b yatsa bir u�aq,G�rsə yuxusunda sulu bir bardaq,O �irin yuxudan qalxd��� zamanSorar barma��n� susuzlu�undan.Qatland� dizlərim qo�a, �lam� kimi,�Yey� kimi b�km��əm �z əllərimi.Ah, ad�n məni də ad�n tək edir,O da, bax, iki �lam�, iki də �yey� dir.E�qin ��xan deyil candan, �rəkdən,Nə ��xar aləmə sirr s�yləməkdən.S�d ilə gəlmi�dir can�ma bu sirr,Can�mdan �l�ncə ��xan deyildir�.Bunu s�yləyərək, y�x�ld� yerə,��kd� qəm buludu baxan g�zlərə.Mərhəmət �z�ndən k�mək etdilər,Onu evlərinə al�b getdilər.Məhəbbət daimi olmasa əgər,Gəncliyin bir �əhvət oyununa d�nər.Məhəbbət odur ki, odu s�nməsin,Insan ya�ad�qca, �z� d�nməsin.Həqiqi məhəbbət bir məhəbbətdir,Ilki də, sonu da əbədiyyətdir.Məcnun məhəbbətlə yetdi kamala,Yay�ld� ��hrəti b�t�n mahala.Məhəbbət y�k�n� �əkən o �rəkS�vda nəsimiylə a��ld� g�l tək.Indi onun g�l� olmu�dur xarab,Ondan xatirələr bir damc� g�lab.O g�zəl g�lab�n xo� ətirindənArx�m�n suyunu durulduram mən.
<p>ATASININ MƏCNUNU KƏBƏYƏ APARMASI</p>O s�vda bayra�� qalxandan bəriLeylinin h�sn� tək tutdu g�yləri.Aləmdə Məcnunu bu r�svay etdi,Onun dəliliyi kamala yetdi.Ba�a divanəlik gəlsə hicrandan,B�t�n zəncirlərdən qurtar�r insan.Talein �rəyi yanm�rd� ona,Atas� baxd�qca yaz�q o�luna,Dua edirdi ki, g�nə� g�r�ns�n,O qaranl�q gecə g�nd�zə d�ns�n.Duas�z bir qap�, bir pir qoymad�,Yaz�q yalvarmaqdan cana doymad�.B�t�n qohumlar da pirə gedərdi,Atayla birlikdə dua edərdi.G�rd�lər bir əlac yoxdur bu dərdə,Bir xeyir verməyir ziyarətlər də;Bu oldu dostlar�n verdiyi qərar:Bu dərdə Kəbədən qap� a��lar.B�t�n yer �z�n�n o pənah�d�r,Yerin də, g�y�n də qibləgah�d�r.Dedilər: �Həcc vaxt� gələndə yenə,Gedərik Məkkənin ziyarətinə�Ata bu səfərə ��xd��� g�ndə,Kəcavə bəzədi dəvə �st�ndə.O�luna yalvard�: �Gəl əylə��, deyə,Oturtdu ay kimi onu be�iyə.�at�nca Kəbəyə o dərd atas�Taxd� qula��na qulluq s�r�as�.G�vhəri q�z�la qat�b y�z kərə,Qum kimi səpdi o qum rənglilərə.O qədər xəzinə paylad� ki, təkQald� xəzinəsi bo� bir daxma tək.Kəbənin �z�n� g�r�ncə ataIstədi mətləbi yetsin murada.�p�b, qucaqlad� yaz�q o�lunu,Kəbə k�lgəsində saxlad� onu.Dedi: �Oyun yeri deyil bu, o�lum,Əlaca gəlmi�ik, qurban�n olum.Kəbə zəncirindən yap��san bu an,Qəmlər zəncirindən azad olarsan.De ki: � B�y�k tanr�, bu hərzəlikdənCan�m� bir dəfə azad eylə sən.Rəhm elə, məni �z himayənə al,Gəl bu divanəni do�ru yola sal.Bu dərdi can�mdan ira�a g�ndər,Bir də bu e�qdən qəlbimi d�ndər.Mən e�q əsiriyəm, bir məni yad et,E�qin bəlas�ndan məni azad et�.Məcnun e�q s�z�n� e�idən zamanƏvvəlcə a�lay�b, g�ld� sonradan,�lan tək q�vr�l�b, s��rad� yerdən,Kəbə halqas�na əl atd� birdən,Halqan� �pərək, dedi: �Ey allah!Mən də bir qap�n�n halqas�yam, ah!E�qin halqas�nda inildəsin can,Bir g�n də d��məsin o qula��mdan.Mənə deyirlər ki: � Gəl e�qi burax,��Bu, dost məsləhəti deyildir ancaq.E�q ilə ya�ay�r aləmdə səsim,E�qsiz aləmdə batar nəfəsim.E�qdən yo�rulmu� ruhum, bədənim,E�qsiz bir g�n�m olmas�n mənim.E�qsiz bir �rək he�liyə vars�n,Onu qəm selləri yuyub apars�n.Ilahi, birliyin xatirəsinə,Yenə yalvar�ram �rəkdən sənə.Qoy e�qim ucal�b, namidar olsun,Mən �z�m �lsəm də, e�qim var olsun.E�qin g�nə�indən ay�rma məni,Silmə g�zlərimdən sən bu s�rməni.K�n�l bu s�vdadan sərxo� olsa da,Qoy bundan da bətər olum d�nyada.Deyirlər: � E�qi tut �z�ndən kənar,Leylini sevməyi qəlbindən ��xar.Ilahi, sən saxla mənim Leylimi,�oxalt hər dəqiqə ona meylimi!Ilahi, �mr�mdən kəs indən beləLeylinin �mr�nə cala əlinlə!Mən t�kə d�nsəm də onun qəmindən,Ba��ndan bir t�k də əskik etmə sən.Qoyma ki, bo� qala qula��m bir an,Yar�n �y�d verən o halqas�ndan.Canan�n meyiylə dolsun piyaləm,Sikkəsi d��məsin ad�mdan bir dəm.Qoy als�n can�m� yar�n camal�.Qan�m� i�sə də olsun halal�.Qəmindən �am kimi yansa bədənim,Bir g�n�m olmas�n o qəmsiz mənim.Bu e�q aləmində �rək d�z olsun,E�qim ya�ad�qca, birə y�z olsun�.Ata dinlədikcə o�lunu, yenəDərin bir susqunluq ��kd� qəlbinə.O indi bildi ki, nədir məhəbbət,Dərmans�z, davas�z yaranm�� bu dərd.Ba� al�b qay�td� �z evlərinə,B�t�n qohumlarla g�r��d� yenə.Dedi: �Bu zənciri q�r�lm�� bədbəxtKəbə halqas�na əl atd��� vaxtQula��m titrədi zəmzəməsindən,Mən də Zəmzəm kimi co�dum səsindən.Deyirdim, əl a�ar o�lum Kəbəyə,Leylinin dərdindən qurtars�n, deyə.Osa �z can�na qar�ad� yaln�z,Dualar etdi ki, ya�as�n o q�z�.
<p>MƏCNUNUN ATASININ LEYL� QƏB�LƏS�N�N QƏSD�NDƏN XƏBƏR TUTMASI</p>Yay�ld� aləmə bu ac� xəbər,Bu sirri yadlar da a��q bildilər.Dedilər: �Can alan bir e�q ucundanDivanə olmu�dur g�zəl bir cavan�.Ondan dan��d�qca hər oba, hər kənd.Gah təəss�f etdi, gah da məzəmmət.Leyliyə g�ld�kcə istehza��lar,Girdi qəm evinə o dərdli nigar.Leyligil tərəfdən bir-iki nəfərQəbilə �ah�na belə dedilər:�Filan biyabandan ��xan bir sarsaqBizim qəbiləni r�svay edir, bax.Yan�nda it kimi bir s�r� adam,Ba� a��q buraya gəlir o m�dam.Gəzir s�z�lt�yla bizim yerləri,Gah at�l�b d���r, gah �p�r yeri.Yax�� �er deyir, �eri g�zəldir,Dəqiqə ba��na qəzəl d�zəldir.Onun qəzəlləri oxunan yerdəY�rt�l�b da��lar y�zlərcə pərdə.B�t�n s�zlərini el deyir əzbər,Bizi də, səni də r�svay edirlər.Leyli də olmu�dur sinəsi da�-da�,O yeldən s�nəcək bizim bu ��ra�.Bir qulaq burmas� g�stər ona sən,Bizim ay qurtars�n onun �ərrindən�.O�ru yor�un idi, dar�a qan t�kənI�dən xəbər tutub qopdu yerindən.Q�l�nc� �əkərək, dedi, m�xtəsər:�Onun cavab�n� bu q�l�nc verər�.O yerdə bir nəfər amiri vard�,�z qəbiləsinə xəbər apard�.Dedi atas�na Məcnunun dərhal:�G�zlənən bəlan�n qar��s�n� al.Yoxdur o dar�an�n qəlbi, duy�usu.Alovlu bir oddur, s�rətli bir su.Məcnun xəbərsizdir, qorxuram ki, mən,Bilsin, ayr�landa ba�� bədəndən.Onun qar��s�nda bo� bir quyu var,Quyuya d��məmi� edək xəbərdar�.Sən yaz�q atan�n taleinə bax!Atal�q e�qiylə qəlbi yanaraq,Dostlara əmr edib, buyurdu qoca:Yel kimi d��s�nlər onun dal�nca,Nəsihət diliylə onu bir təhərTəsəlli tapma�a dəvət etsinlər.Axtar�b gəzdilər onu hər yandan,Nə bir iz tapd�lar, nə də bir ni�an.Dedilər: �Bəlkə də əcəl yetmi�dir,Vəh�ilər əlində �l�b getmi�dir�.Hər dost �rəyindən qopdu bir nalə,Qaranl�q ��km��d� hissə, xəyalə.Ondan nə iz vard�, nə də yadigar,B�t�n ailəsi qalm��d� a�lar.E�qin halqas�n� qula�a taxan,D�nyan�n i�inə biganə baxan,Bir xəzinə kimi k�ncdə qalaraq,Nə səs e�idirdi, nə də ki, soraq.Belə bir ovlaqda o Məcnun yaz�qYolun tozuna da qanedi art�q.�ir g�cl� olsa da tox bir canavar,Ondan qo�aq olar ovda �aqqallar.Acl��� olmasa �ahinin bir az,Turac�n �st�nə u�ub ����maz.Ac ���n kəpək də ya�l� ��rəkdir,Tox ���n ya�-��rək sanki kəpəkdir.I�tah q�z��anda ba� al�b gedər,�ovdar ��rəyini mum tək əridər.Halva �ox �irindir, �əkər kimidir,Kəkliyi azm��a zəhər kimidir,Məcnun dola�d�qca o baldan kənar,Yediyi olmu�du tamam zəhrimar.Ba��ndan a�d�qca a�iqin dərdi,Kasad məta�na rəvac verərdi.Yox, yox, əridəcək bu s�vda onu,Yoxdur bu q�ssənin, bu dərdin sonu.Məcnuna �z verən hər �l��s�z qəmOlmu�du dərdini da��dan həmdəm.Bir yol tapmasa da o xəzinəyə,Axtar�b gəzərdi, xəzinə deyə.Bəni-Səd adlanan yad bir tayfadanBir nəfər Məcnuna rast gəldi bu an.O g�rd� a�iqi xərabəzarda,Əhval� poz�undur, xəyal� darda.Qalm�� �z beyti tək tənha, giriftar,Mənas� geni�dir, qafiyəsi dar,Yəni ki, məhrumam yardan, yolda�dan,Qafiyəsiz �erdir, kimsəsiz insan.�z talei kimi d�nm�� kamana,Vəfada ox kimi durur mərdana.Onun duru�unda məna gəzərdi,Kamanla birlə�mi� oxa bənzərdi.Bir nalədən ba�qa yoxdu həmdəmi,Yaln�z k�lgəsiydi onun məhrəmi.O yol�u ordaca g�rd� Məcnunu,Nəcib bir insana bənzətdi onu.Sonra əhval tutub, nə soru�dusa,Məcnun cavab verib dinmədi əsla.Umudu kəsildi, onu tərk etdi,Yol�u �z yoluna d�zəlib getdi.Gəldi Məcnungilin qəbiləsinə,Qəbilə topla�d� onun səsinə.Dedi: �Filan yerdə, xərabəzardaMəcnun ilan kimi q�vr�l�r darda.Divanə dərdlidir, yor�undur, bilin,Div kimi qa�m��d�r g�z�ndən elin.Hər yetən tənədən bir yara alm��,Əriyib bir dəri, bir s�m�k qalm���.Atas� o�lundan xəbər tutunca,Eldən �z d�ndərdi zavall� qoca.O�ul sora��yla o ixtiyar daDola�d� div kimi ma�aralarda.O gəlib yeti�di bir viranəyə,Da� �stə rast gəldi o divanəyə.Məcnun sinəsindən s�z ba�lay�rd�Gah ox�atma deyir, gah a�lay�rd�.Ciyərinin qan� g�zdən ax�rd�,Bəxti tək gah d���b, gah da qalx�rd�.Elə məst etmi�di onu bu hicran,Nə d�nya bilirdi, nə də ki, insanAta salam verdi yaz�q o�luna,�irin bir dil ilə yalvard� ona.Məcnun atas�n�n �əklini g�rcək,Onun aya��na d��d� k�lgə tək:�Ey ba��m�n tac�, k�nl�m�n taxt�,�zr�m var, gəl dinlə sən bu bədbaxt�,Soru�ma hal�m�, �z�mə bir bax,Gəl qəzaya tap��r məni sən ancaq.Arzu etməzdim ki, belə bir haldaG�zlərin g�rəydi məni, ey ata!Do�rudur, qarad�r yan�nda �z�m.Ah, �zr istəməyə varm�d�r s�z�m.Mənim ki, dərdimi �z�n bilirsən,��xm�� ipin ucu əllərimizdən��
<p>ATASININ MƏCNUNA NƏS�HƏT�</p>Ata e�itdikcə onun səsini,Al�b yerə vurdu əmmaməsini.Bir səhər qu�u tək s�zlad� qəlbən,G�nd�z� gecə tək qarald� birdən.Dedi: �Ey g�z�m�n qaras�, a��,Da��lmaz bir g�l�n sol�un vara��,Xəyal�n yenəmi bir divanədir?Yan�b k�lə d�nd�, bu hal�n nədir?Kimin g�z� dəydi g�l camal�na?De, kimlər qar�ad� sənin hal�na?Kimlər �z qan�n� boynuna atd�?De, kimin tikan� ətəynə batd�?Sənə nə oldu ki, qald�n i�indən?D��d� g�zlərinə, de, hans� tikən?He� a�iq sən kimi bədbəxt olmam��,Bu qədər dərd �əkib darda qalmam��.Ne�in yorulmad�n, usanmad�n sən,D��mən tənəsindən, qəm qəfəsindən?Qəlbin doymad�m� bu məzəmmətdən?Ne�in dirilmədin bu qiyamətdən?O�ul, bu s�vdan� bir dəfə unut,�z�nə rəhm elə, h�rmətimi tut.Nədir bir e�q ���n bu r�svay��l�q?Aləmə g�stərmə bu eybi a��q.�ox g�zəl olsa da eybi gizləmək,Dost dostun eybini �rtməsin gərək.Bu dostluq aynas� g�stərir ki, sən�z�ndən bu eybi kənar edəsən.Aynan�n nə pisi, nə yax��s� var,Bu c�r xasiyyətlər insanda olar.Bu dərdi qəlbindən ��xar bir kərə,Soyuq bir dəmiri d�ymə bo� yerə.Tutaq ki, a��rd�r canan həsrəti,Qalmam�� k�nl�y�n səbri, taqətiBari bu həsrəti arabir unut,Gəl biz tərəfin də əhval�n� tut.Xəyal havas�na at �apan olar,Qa�maq aya��nda piyada qalar.Bəsdir bu �ərabs�z, i�gisiz məstlik,Bəsdir bu arzusuz arzupərəstlik.O�ul, sən x�rman� yelə vermisən,Bu zal�m d��mənə kam olmu�am mən.Sən adl�, sikkəli istərsən məni,Bo�la dəliliyi, bu pis sikkəni.Sən saz� d�y�rsən, mən də dizimi,Sən paltar c�r�rsan, mən də �z�m�.E�qin odlar�na yansan belə sən,Mənim ciyərimdir k�llərə d�nən.Umuddan əl �zmə, gəl �arə q�laq,G�yərmək deyildir danədən uzaq.Umudsuz bir i�dən, səbr etsən əgər,Bir umud i���� parlaya bilər.Hər umudsuz i�də bir �ox umud var,Qaranl�q gecədən a� səhər do�ar.O�ul, səadətin qap�s�n� a�,Aya�� s�r��kən taleindən qa�.�al��, əllərindən ��xmas�n d�vlət,D�vlətlə yaran�r b�t�n səadət.D�vlət, d�y�mləri a�and�r bir-bir,�ahl�q �z�y�n�n firuzəsidir.D�nya qap�s�n�n a�ar� hər anD�vlətin cibində saxlan�r, inan.Sən də səbr eləsən, dayansan əgər,Tale yava�-yava� əlinə gələr.Dərinlik, sonsuzluq varsa dəryada,Arxlar�n suyundan yaranm�� o da.Ba��nda bulutlar oynayan hər da�Torpaq zərrəsindən qurulmu� ancaq.Sənin də səbrində qoy olsun qərar,G�vhəri səbr ilə qazanmaq olar.Iradəsiz olma, iradəsizlər,Ayaqs�z qurd kimi yerdə s�r�nərT�lk� canavar� edirsə mə�bun,Ondan iradəsi b�y�kd�r bunun.Səni illər boyu yad etməyənəNə ���n k�nl�n� verirsən yenə?O, �add�r, g�l kimi, sən g�z� ya�l�,O, da� �rəklidir, sən ba�� da�l�.Kim ki, s�hbət a��r o q�zdan sana,Səni r�svay edir, bir ay�lsana.Əqrəb �alm��lara verilsə gərfəs,Zəhərlə məhv olub kəsilər nəfəs.Can o�ul, ba�qa bir i� ucundan tut,Bu s�vda i�ini bilmərrə unut.Hindli fil ba��na d�yər hər yerdəKi, fil Hindistan� anmas�n bir də.Can�msan, can�mdan daha əzizsən,Evə d�n, evimin i����san sən.Bu da�da yurd sal�b otursan, əgər,Yaln�z �z�m�z�n suyu t�k�lərBu yolda da�l�q var, quyu var ancaq,Bir a� g�zlərini, ona yax�� bax.Dar�a pusqudad�r, inad olma bir,Zəncirə əl vurma o dəmirdəndir.Sən yol u�a��san, fitnə yolkəsən,Q�l�ncd�r ba��y�n �st�ndə əsən.Sən �adlan, kor olsun buna d��mənin,Gəlsin məclisinə dostlar�n sənin�
<p>MƏCNUNUN ATASINA CAVABI</p>O �əkərdillini Məcnun e�itcək,A�z�ndan s�z t�kd� o da �əkər tək:�Sən, ey b�y�kl�y� g�ylər calall�,Uca g�ylərdən də uca xəyall�,Viranə yerlərə sənsən �əhriyar,Ərəblər �z�ndə, ənbər xal�n var.Sənin dərgah�nd�r ilk qibləgah�m,Can�m can�ndand�r, sənsən pənah�m.�mr�n uzun olsun, daima ya�a,Səninlə bir vuraq d�nyan� ba�a.B�y�k xəzinədir bu nəsihətin,Yaram� ba�lad� mehrin, �lfətin.Ancaq, neyləyim ki, mən bəxti qaraXo�la d��məmi�əm vəh�i da�lara.Do�rudur, da��lm�� səbrim, qərar�m,�z�mdə deyildir �z ixtiyar�m.Ba�lan�b qalm��am, zəncirim dəmir,G�r�n�r mənim də bəxtim belədir.Zənciri a�ma�a g�cs�zəm bu dəm,Bu y�k� �st�mdən ata bilmərəm.Dedim ki, d�nməsin ciyərin qana,Xəyal pəri�and�r, k�n�l virana.Ba��mda partlayan bu ild�r�mdanMinlərcə x�rmanlar yanm��d�r, inan.Məzlum mən deyiləm yaln�z bu yerdə,Y�zləri d��m��d�r mən d��ən dərdə.K�lgə �zba��na d��məz quyuya,G�ydə dayanmam�� ay duya-duya.Filin v�cudundan mil�əyə qədər,Bu z�lm� �əkməyən varm�d�r məgər?Xalq�n istəyincə olsayd� hər i�,Bir i� qalard�m� xalq istəməmi�.Da�lar� əridir �əkdiyim kədər,Kim �z �rəyinə s�x�nt� istər.Məni pis taleim təqib edir, bil,He� kəs bədbəxtlikdən qurtaran deyil.Neyləyim, olsayd� əlimdən tutan,Ya g�nə�, ya da ay olard�m, inan.Bizdən ixtiyars�z yaranm�� hər i�,Insan iradəsi ona dəyməmi�.Ba��m bəlal�d�r, �rəyim xal-xal,D�nyada varm�d�r bir nəfər xo�hal.Vətən tozu kimi mənəm sərgərdan,Ax�r g�zlərimdən ya� yerinə qan.B�kd�m ild�r�m tək doda��m� mən,Qorxub g�lmədim ki, od tutar bədən.Deyirlər, nə ���n g�lməyirəm bir?A�lamaq qəmginlik əlamətidir.�mr�mdə �adlan�b g�lsəm bircə g�n,Qorxuram a�z�mdan alov p�sk�rs�n.Kəklik qar��qan� dimdikləyərək,Onu dimdiyində s�x�rd� bərk-bərk.Qar��qa kəkliyə g�lərək bu an,Dedi ki: �Sən g�lmək bacarmay�rsan�Yaz�q qar��qaya baxaraq dik-dik;�Bu mənim pe�əmdir� s�ylədi kəklik.Sonra qəhqəhəylə o g�ld� birdən,Sald� qar��qan� �z dimdiyindən.Hər kim bu d�nyada g�lərsə art�q,Ondan uzaqla�ar məncə xo�baxtl�q.Yersiz bir g�l���n nə mənas� var?Yerində a�lamaq daha xo� olar.Mənim ki, nəsibim oldu əziyyət,Hans� bir g�n�mlə mən olum rahət?Belində y�k olan qoca bir e��əkNə qədər �mr� var əzab �əkəcək,Rahat olmayacaq o əziyyətdən,Bir �l�m qurtarar onu bu dərddən.Demə məhəbbətə q�l�ncdan iti,�rəkdir yaradan bu məhəbbəti.Q�l�nc oyunundan kim qa�sa, ger�ək,Ba�� bir q�l�ncla vurulsun gərək,E�qin q�l�nc�ndan qorxmaz ki, he� kəs,A�iqin ba��ndan q�l�nc əksilməz.A�iq olan kimsə can�ndan qorxmazCanan�n� sevən cahandan qorxmaz.Girdi bulutlara o ay sirda��m,Qoy q�l�nc alt�na qoyulsun ba��m.Bir ba� verilməsə canana qurban,Q�l�nca və te�tə layiqdir, inan.Bu odlara d��ən can�m naxo�dur,Bu naxo� can�m�n yanmas� xo�dur.Mən ki, s�z olmu�am a��za, dilə,Sən də unut məni bu g�ndən belə�.Ata dinlədikcə yaz�q o�lunu,A�lad�, a�lad�, ya� bo�du onu.Bir yanda atas� dayanm�� giryan,Bir yanda balas� y�x�lm�� �ryan.Sonra evlərinə onu apard�,Təsəlli verərək �pd�, yalvard�.O sinəsi da�l�, o bəxti qaraQəfəsdə qu� kimi d��m��d� dara.Evdə iki-�� g�n qara ba�lad�Bu ac� səhnəni g�rən a�lad�.O pərdəni y�rt�b, ah �əkdi yenə,Ba� al�b yolland� ��l�n d�z�nə.Əzab i�indəydi həyat� ancaq,�l�mdən pis idi ona ya�amaq.Məhəbbət co�durdu onun ruhunu,Yenə Nəcd da��na apard� onu.Əli da� kimiydi, aya�� dəmir,Da�� dola��rd� o haval� �ir.Orda gurlad�qca Məcnunun səsi,Bir qəzəl deyirdi hər z�mz�məsi.Ellər, obalar da y�����b səf-səfGəlirdi heyrətlə o da�a tərəf.E�itdikdə ondan nadir bir inci,Xatirə qələmə tutub birinci.T�hfə apard�lar diyarbədiyar,A�iqlər nə�mədən varlan�rd�lar.
<p>LEYL�N�N ƏHVALI HAQQINDA</p>Murad dastan�n�n ilk səhifəsi,G�zəllik m�lk�n�n ba� sərkərdəsi,Yeddi ulduz kimi g�zəl camall�,O g�ylər duru�lu, g�ylər calall�,G�zəl camal�na ay həsəd �əkən,H�sn�ylə sərvin də ba�r�n� s�kən,Umudu, qorxunu mars qoyan h�nər,O aydan, g�nə�dən irs alan dilbər,O, b�tpərəstlərin səcdə mehrab�,O, saray qəndili, g�l�ən g�lab�,E�qin yata��na, naz�na bir yar,Həm xəzinə olan, həm xəzinədar,H�sn�n, g�zəlliyin zinət mayəsi,�əkər dillilərin naz sərmayəsi,�z�nə min a�iq qəlbi ba�layan,Min Məcnun zənciri q�r�b a�layanLeyli parlad�qca min təmtəraqla,Aləm g�stərirdi onu barmaqla.Darad� sa��n� o təzə s�nb�l,Y�rtd� q�n�əsini o n�vrəstə g�l.Boyu sərv kimi qalx�b, ucald�,Yaqut dodaqlar� nə canlar ald�!O, k�n�l ba��nda boy atan pəri,Qəmzə oxlar�na tutdu elləri.Ah, o bax��lar� nə sehirkard�!Y�z k�n�l m�lk�n� birdən talard�.Qəmzəsi ox kimi s�z�b gedərdi,Ərəb, t�rk yurduna h�cum edərdi.Atd��� kəməndin bir sirri vard�,Qəmzəsi ov tutar, z�lf� ba�lard�.Sonra da atard� dam�n �st�ndən,M��gə bənzəyirdi ahu g�zləri,Ahular ovlard� o g�zəl pəri.�ikar zaman�nda �irləri beləTutub zəncirlərdi h�r�klərilə.�z� g�l, doda�� baldan da �irin,�əkər g�r�b onu, dedi afərin,O g�l yanaqlara, bal dodaqlaraMin nazənin bax�b, d��m��d� tora.Sa�� �p�� ���n yol təmizlərdi,Kirpiyi �qoy allah versin� deyərdi.Z�lf� kəmənd olub, a�iq ovlard�.Kirpiyi ox kimi onu qovlard�.Aydan g�zəl olan o iki yanaqG�ldən iki add�m d��m��d� qabaq.Bir sərv boyluydu o q�z�n �z�,Sərv �stə q�rqovul kimiydi �z�.Doda�� �əkərdən �irə �əkmi�di,Xurman�n �st�nə qələm �əkmi�di.�p�� yara��rd� o g�l doda�a,�əkərin t�ng�n� qoymu�du la�a.A��q quyu kimi zənəxdan�naY�z k�n�l d��m��d�, aldan�b ona.Z�lf�n� ip kimi atm��d� canan,Bəlkə, a�iqləri �əksin quyudan.A�iqlər hal�na o yana-yana,�z�n�n qəlbi də d�nm��d� qana.O, dustaq qalm��d� bir pərdədə tək,�rəyi s�nm��d� onun pərdə tək.Bəzən o�run-o�run dam �st�ndə q�z.Səhərdən ax�ama baxard� yaln�z.Bəlkə də, Məcnunu g�rə bir təhər,Bari, bir dəqiqə deyib g�lələr.Harda taps�n onu bu g�zəl sona,Dərdini, sirrini bir a�s�n ona?Ah, rəqib hədəsi, ah, d��mən dərdi!Q�z gecə yar�s� min ah �əkərdi.�am kimi dəlicə g�lməyi vard�,O, �irin g�lsə də, ac� a�lard�.G�z ya�� g�l�n� islatd�qca hey,Məcnun g�r�n�rd� g�z�nə hər �ey.Ayr�l�q oduna yan�rd� p�nhan,Nə i��q, nə t�st� ��x�rd� ondan.�zdə k�lək kimi co�sa da hər vaxt,I�ərdə qəlbini yeyirdi bədbaxt.�z dərd aynas�na baxaraq yaln�z,Orda xəyaliylə dan���rd� q�z.Yaln�z k�lgəsiydi onun sirda��,Bir də həmdəmiydi e�qin g�z ya��K�lgəyə dərdini a�d�qca dilbər,Qon�usu yatm�rd� onun gecələr.Odla su aras� olmu�du yeri,Bir pəri �zl�yd� o g�zəl pəri.Qad�n�n nə�məsi cəhrə səsidir.Ox isə �ahlar�n ov həvəsidir.Leyli iki ba�l� iyi ataraq,Bir ba�l� ox ald�, ah �əkdi ancaq.Sars�n�b atd��� bir ba�l� oxdan,Iki ba�l� iy də oldu sərgərdanDərya-dərya y���b dərd ilə qəmi,G�z�ndən t�k�rd� o, gəmi-kəmi.O, pərdə dal�nda qəmlər yedikcə,Qəmlər əridirdi qəlbini təkcə.Qula�a bir q�z�l halqa taxaraq,Halqa tək qap�ya as�rd� qulaq.E�qin halqas�n� �z qula��ndanBa�qa bir insana verməzdi bir an.O, ay �e�məsinə bax�b dalard�.G�zləri �e�mə tək yolda qalard�.Bəlkə bir sifari� gələ Məcnundan,Ya quru bir salam e�idə ondan.Arabir əsdikcə Nəcdin k�ləyi,Bir vəfa duyurdu q�z�n �rəyi.O yandan bir bulut gəlsə bu yana,Umud damlalar� verirdi ona.Evin hər yerindən, hər buca��ndanYar�n qəzəlini duyurdu canan.Leyliyə bazardan gələn hər u�aqBax�rd�, Məcnundan s�z oxuyaraq.Dam�n�n alt�ndan ke�dikcə hər kəs,Qəzəl s�yləyərdi ona bir nəfəs.O d�nya camall� nazəndə dilbərQəlbindən qo�ard� g�zəl �erlər.O bakirə g�zəl, bir sənətkard�,�z� tək bakirə s�zləri vard�.Məcnunun dilindən s�z d�zəldərək,Cavab da yaz�rd� o g�zəl mələk.Məcnunun �eriylə yand�qca pəri,Ona su səpərdi �z �erləri.Ka��z� gizlində islad�b qanla,Ona s�z yazard� min həyəcanla.Salam g�ndərərdi sərvə yasəmən.Kimə rast gəlsəydi o məktub, inan,Oxuyub oynard� o, �adl���ndan.Apar�b Məcnuna verərdi ki, birDesin cavab�nda o g�zəl bir �er.O da canan yazan s�z əvəzinə,Ax�c� bir qəzəl deyərdi yenə.Demək, bu həsbhal qəlbin səsiydi.Iki sevgilinin deyi�məsiydi.O a�iq b�lb�llər �təndən bəri,Q�r�ld� d�nyan�n b�t�n qəmləri.Dinib dan��d�qca o qo�a sazlar,Qopdu simlərindən g�zəl avazlar.Rudla �əng �alsa da iki nə�məkar,Bir qəlbin səsini verirdi onlar.Onlar ki, hər dərdi �erə salard�,Ba�qas� �əngdə, neydə �alard�.Nə�mə d�zəltdikcə iki nə�məkar,�al�b oynayard� evdə u�aqlar.Tənə qap�s�n� a��b yenidən,B�htan uydurard� onlara d��mən.A�lamaq tutard� ax�r onlar�,G�z ya�� yuyard� o b�htanlar�.Tamam bir il ke�di bu m�nval ilə,Onlar dolan�rd� bir xəyal ilə.
<p>BAHARIN TƏR�F� VƏ LEYL�N�N XURMALIQ TAMA�ASINA GETMƏS�</p>Sərdi xal�s�n� səhraya min g�l,Bəzədi torpa�� susənlə s�nb�l.A�acda qon�alar baxd� g�z-g�zə,Bənzədi qay��s�z, g�lər bir �zə.Q�rm�z� lalədən sar� �i�əkdənTəbiət bir bayraq qald�rd� bilsən.Bax�b bostandak�, ba�dak� h�snə,B�lb�l r�bab�n� basd� k�ks�nə.�st�nə �eh d��m�� ya��ll�qlar daZ�mr�də bənzərdi o ilk baharda.�əmənlər ba��na b�r�m��d� �al,Lalənin yarpa�� olmu�du xal-xal.Hələ, nəzər yetir bənəf�ələrə,Z�lf�n� daray�b t�km��d� yerə.Qon�a, kəmərini ba�lay�b bərk-bərk,Tikandan ox tutub at�rd�, ger�ək.G�llər ipək geyib bəzənən zamanK�lək yap��m��d� s�r�alar�ndan.G�l rəngli g�nə�dən a��b neylufər,Suyun qar��s�nda atm��d� s�pər��m�ad tellərinə �əkib �anəniNar g�l� y���rd� nara danəni.Ətrinin a�z�n� a�d�qca s�nb�l,Bax�b əl verirdi ona q�z�lg�l.Od tutub al��an nərgiz də bu anQ�zd�rmal� kimi qalxd� yuxudan.�ərab qətrələri qaynay�b haman.Yava�ca ax�td� damar�nda qanAx�td� yasəmən can bula��n�,Nəstərən y�xad� g�l yana��n�.Q�z�l g�l qorxaraq a�d� g�z�n�,Nazland� misilsiz g�rcək �z�n�.Beldəki q�l�nca bənzərdi s�sən,Yox, o s�y�rmayd�, səhv elədim mən.Qu�lar dil a�m��d� ba�da hər yandan,Ba� a�maq olmazd� hərzə-hədyandan.Turac �rəyindən kabab bi�irir,Qumru sinəsindən ona duz verir.�inar ba��ndak� g�yər�in səsiDeyirdi aləmə yar z�mz�məsi.A�acda b�lb�l də qan ya� t�kərdi,O da Məcnun kimi nalə �əkərdi.G�l də Leylidəki o v�qar kimi,�ad�rdan ��xm��d� tacidar kimi.Bax�b g�l fəslinin �əmənlərinə,Leyli qədəm basd� onun seyrinə.Sonra sa�lar�n� h�rərək yenə,Su səpdi g�l�n�n yaqut rənginəHaman qəbilənin g�zəl q�zlar�Ald� ortal��a bizim dildar�.Ərəb torpa��nda t�rk idi onlar,Xo�dur ərəbboylu t�rk olan nigar.Sənəmlər i�ində gedir xuraman,Yaman g�z dəyməsin ona he� zaman.Ba�da bitkilərin seyrinə dals�n,G�l�n k�lgəsində dincini als�n.Piyala uzats�n ona nərgizlər,Lalədən �yrənsin təzə bir xəbər.Bənəf�ə z�lf�ndən ald�qca i��q,Camal� g�llərə olsun yara��q.Boy atmaq �yrətsin sərvə �z�ndən,Utans�n yasəmən onun �z�ndən.Q�n�ənin ətrindən min bac istəsin,�əmənlər m�lk�ndən xərac istəsin.Boyu k�lgə sals�n �əmən �z�nəG�ls�n o sərv ilə səmən �z�nə,Yox, yox onun qəsdi bu deyil, bilsən,Nə g�ld�r, nə sərvdir, nə də nəstərən.Onun məqsədi də, e�qi də təkdir,Bir bucaq axtar�b, min ah �əkməkdir.B�lb�lə sirrini a�maq istərdi,Bəlkə təzələnə yenidən dərdi.Bəlkə g�l�standa əsən k�ləklərO qərib a�iqdən verə bir xəbər.Bəlkə də a��la qəlbinin ba��.Qalxa sinəsindən ayr�l�q da��.O yerdə bir g�zəl xurmal�q vard�,�in nəqqa�lar�ndan bir yadigard�.Onun cərgə-cərgə xurmal�qlar�Sanki yol salm��d� behi�tə sar�.Bu xo� seyrangaha � ba�dan, binadanAyaq basmam��d� canl� bir insan.Leylinin yan�nda bir b�l�k nigarGəlib o �əmənə yeti�di onlar.Leyli ya��ll�qda oturdu g�l tək,Otlardan belinə kəmər �əkərək,Hayana dəydisə onun nəfəsi,A��ld� s�sənin, g�l�n q�n�əsi.Hans� �əmənə ki, əli �atard�,��m�ad g�yərərdi, sərv boy atard�.O sərv boylular, o g�l �zl�lər�adlan�b g�ld�lər orda bir qədər.Bir an qo�uldusa �adl��a Leyli,�ox da ba�lanmad� məclisə meyli.Tutu qu�u kimi o s�vdal� q�zBir sərvin alt�na oturdu yaln�z.Gizlicə s�zlad� mehribanl�qla,Sonra dilə gəldi bir xo� q�l�qla:�Sən ey e�qə layiq, əziz dildar�m,Sən mənə layiqsən, mən sənə, yar�m.Ey sərv qamətli, co�qun həvəsli,Ey atə� �rəkli, sərin nəfəsli,Nolar ki, g�rəsən sən də bu ba��!Gəlib qald�rasan sinəmdən da��.Nolar, bir tapasan bu ba�da məni!Sən sərvi g�rərsən, mən də narvəni.Tutaq ki, d�zm�rsən məni g�rməyə,Mənim bu ba��amdan qa��rsan niyə?S�ylə, sifari�in gəlməyir nədən?Layiq deyiləmmi bu vəfayə mən?�S�z sona �atmam�� e�itdi bir səs,Elə bil bir anl�q kəsildi nəfəs.Qəzəl oxuyurdu yolda bir nəfər,Məcnunun �eriydi o g�zəl əsər:�Ey mənim pərdəmi a�an canan�m,Qoy olsun umudun pərdə tutan�m.Məcnunu bo�mu�du qan dal�alar�,Leyli o yaz��� an�rm� bar�?Məcnunun ba�r�n� yand�r�r ələm,Leyli hans� qəlbə su səpir bu dəm?Məcnunun qəlbini dəlmi� ox, tikən,Leyli nə naz ilə yat�r, g�rəsən?Məcnun min ah �əkib a�lay�r burda,Leyli necə �adl�q axtar�r orda?Məcnun dərd i�ində, da� i�indədir,Leyli hans� bahar, ba� i�indədir?Məcnun qəm zənciri vurmu� �z�nə,Leyli g�l�msəyir kimin �z�nə?Məcnunun �rəyi �rkm�� hicrandan,Leylinin xəyal� nədir bu zaman?�Bunu dinlədikcə, q�z�n g�z ya����T�k�l�b, yum�altd� torpa��, da��.Ba�dak� q�zlardan birisi bu anLeyliyə baxaraq g�z�n�n altdan,G�rd� ki, dərd �əkir o g�zəl pəri,E�qə mehriband�r onun g�zləri.Sonra evlərinə qay�td� q�zlar,Sədəfə d�rr kimi girdi o nigar.O q�z�n qəlbində qalmad� bu sirr,Gedib anas�na s�ylədi bir-bir.Məqsədi buydu ki, anas� yenəBir �arə axtars�n onun dərdinə.Bu nakam g�zəlin anas�na bax,Qəfəsdə qu� kimi o ��rp�naraq,Dedi: ��zba��na qalsa bu nigar,O, Məcnun olmu�dur, bu da məst olar.Onu səbr etməyə �a��rsam əgər,Qorxuram məhv olub əlimdən gedər�.Onun həsrətiylə hey yana-yanaSəbr edib d�z�rd� yenə də ana.Leyli d�rd divarda bir xəzinə tək,Ay kimi �ad�rda ya�ay�rd� tək.Bulutdan tutqundu �əkdiyi ahlar,Q�nda q�l�nc kimi olmu�du qəmxar.Əzab i�indəydi o nazl� mələkVarm� məhəbbətlə �ad olan �rək?
<p>�BN-SƏLAMIN LEYL�N� �STƏMƏS�</p>Ba��n calal�n� yaradan ustaB�ylə nəql edirdi dastan x�susda:O g�n ki, o ba�a girdi aypara,Yayd� �əfəqini asimanlara.G�l sərvin ba��nda dəstə ba�lad�,G�l�n və g�lab�n al�ald� ad�.Zəncir halqas� tək biri-birinəKe�mi�di Leylinin sa�lar� yenə.Yolda Bəni-Əsəd qəbiləsindənBir nəfər, Leyliyə rast gəldi birdən.B�y�kd� ondak� v�qar və h�nər,Ehtiram saxlard� ona ərəblər.�oxdu qəbiləsi və qohumlar�,H�rmətlə ke�ərdi b�t�n ruzgar�.Xalq da ba� əyərdi o gəncə m�dam,Ona ad vermi�di bəxt-Ibn-Səlam.G�m��lə, arxayd� ondak� h�nər,Onu barmaq ilə g�stərərdilər.O parlaq ��ra��-Leylini g�rcək,Bir �arə tapma�a əsdi k�lək tək.Lakin o baxmad� he� də gərdi�əKi, ��raq k�ləklə gəlməz sazi�ə.Vətənə qay�d�b, cumdu xəyala,Qəlbi can at�rd� onun visala.Ay� qucaqlaya bilməmi� he� kəs,Bəlkə xəbərsizdi bu i�dən o �əxs.Ba��nda gəzirdi visal�n dərdi,O pəri q�z�na el�i g�ndərdi.Istəyi buydu ki, getsin el�ilər,Versin �z k�nl�n� ona bu dilbər.Hiylələr d�zəldib d��d� aya�a,Q�z�l� g�l kimi t�kd� torpa�a.Min xəzinə y���b g�stərdi elə,S�r�s�, ilx�s� səs sald� ��lə.K�n�l ov�usuydu o g�zəl mələk,Onun arxas�nca el�i gedərək,Ələ gətirmək�in haman gəlini,Ata, anas�n�n �pd� əlini.Ata da, ana da c�t əylə�dilər,Onlara xo� gəldi bu xeyir xəbər.Dedilər: �Ba�qa bir məsləhət olmaz,Ancaq ki, g�zləmək laz�md�r bir az.��nki pəri�and�r bizim novbahar,Leylinin azac�q xəstəliyi var.Qoyun yax��la�s�n, �adlanaq biz də,Kəbin kəsərsiniz o zaman siz də.Bu kəbin, qəlba�an bu xeyir xəbərAllah�n iznilə tez ba�a gələr.Hələlik dayan�b bir az səbr edin.Hələlik vədəylə �adlan�b gedin.Taki g�l qon�as� a�s�n bu taqda,Tikanlar ��r�s�n bu g�zəl ba�da.Q�z�l boyunba�� tax�b boynuna,Verərik, sizinki olar bu sona�.Bunu Ibn-Səlam e�idən zamanBilmədi neyləsin o �adl���ndan.�apd� �z yurduna at�n� o dəm,Silindi k�nl�ndən q�ssə ilə qəm.
<p>NOFƏL�N MƏCNUNLA TANI� OLMASI</p>Leyli �ad�rdayd�, o gizlənmi� ayPərdədə qalmaqdan olmu�du r�svay.A��lm��d� onun ab�r pərdəsi,�Leyli� �a��r�rd� hər neyin səsi.O, a��za, dilə dastan olmu�du,Ətir �əkənlərə reyhan olmu�du.A�iqlər zikriydi o g�zəl dilbər,Dəfində �al�rd� onu m�tr�blər.Q�vr�l�b qalm��d� �z z�lf� kimi,Nə yuxusu vard�, nə də həmdəmi.Didərgin Məcnun da at�b elləri,Sərgərdan gəzirdi vəh�i ��lləri.Vəh�ilər yan�nca yaz�q qo�araq,Gəzərdi ��lləri qayəsiz, ��lpaq.G�clə tərpənirdi zəif bədəni,Min dərdlə oxurdu o bir nə�məni.V�qar� q�lmad� yerlərə səcdə,Yenə ba� g�t�r�b yolland� Nəcdə.E�qin tikan�na ayaq d�yərdi,Torpaq sovurard� ah olmu� dərdi.A�iqlər g�rəndə onun yas�n�,Didib par�alard� �z libas�n�.O yerdə mehriban, olduqca qo�aq,Dəmir kimi m�hkəm, mum kimi yum�aq,Nofəl adlan�lan bir igid vard�,Ərəblər �n�ndə boyun burard�.Q�l�ncla ordular basard� o ər,L�tf� bir marald�, hirsi �iri-nər.Ordu sahibiydi, əzəmətliydi,O �ox xəzinəli, �ox d�vlətliydi.Bir g�n g�vənərək �z q�vvətinə,�ikara ��xm��d� o yerdə yenə.Qorxunc ma�aralar aras�nda tək,Nofəl dola��rd� �ikar gəzərək.Aya�� qabarl� bir dərdli g�rd�,Onun hər t�k�ndən qəm t�k�l�rd�.O m�hnət dusta��, o zəif ��raqD��mənə kam idi, dostlardan uzaq.Insandan qa�m��d� o talei kəm,Vəh�ilər olmu�du Məcnuna həmdəm.Əqli u�urard� hər bir nə�məsi,Qəlbi par�alard� pəri�an səsi.Məcnunun hal�ndan o tutdu xəbər,Ba��ndan ke�əni tamam dedilər.Dedilər: �Bir q�z�n divanəsidir,Bir s�vda �am�n�n pərvanəsidir.Beytlər, nə�mələr deyir �rəkdən,Canan qoqusunu al�r k�ləkdən.Yar�n sora��n� gətirəndə yel,Y�z qəzəl oxuyur �rəyi tel-tel.O yandan s�z�l�b gələn buludaBax�b sinəsindən s�z deyir bu da.Hər yerdən səfərə gəlib gedənlərBu məzlum a�iqə bax�b bir qədər,Taam da, �ərab da verirlər buna,Deyirlər bir i��q d��s�n ruhuna,Min cəhddən sonra bir təhər ke�ir,Yar�n sa�l���na bircə cam i�ir.Bir budur d�nyada fikri, diləyi,Leyliyə ba�l�d�r onun �rəyi�.Məcnunun dərdini Nofəl e�itcək,Dedi: �Bu məqamda ki�ilik gərək!Əlimdən gələni g�stərməliyəm,Yetsin murad�na bu talei kəm.Mən ov arxas�nca gəzirdim, ancaq,Bəh, bəh, rast gəldiyim �ikara bir bax�.Bu s�zlər ��x�nca onun dilindən,D��d� yel qanadl� at�n belindən.Sonra �z yan�na �a��rd� onu,S�frəyə oturtdu e�qin o�lunu.�irin əfsanələr dan���b əvvəl,Məcnunu mum kimi yum�altd� Nofəl.Dostdan dan��mayan bir s�z d�nyadaOnca mənas�zd� hikmət olsa da�Lakin, o g�rd� ki, bu cavan mərddir,Canans�z yediyi, i�diyi dərddir.Nə c�rə s�hbətlər olsayd�, inan,Leyliydi a�iqin dilində hər an.O yolsuz divanə, o q�r�lm�� sazNofəli dinləyib yum�ald� bir az.Azac�q �adlan�b, q�ssəsi ke�di.Onunla əyləndi, yedi və i�di.Xo�sifət g�r�ncə m�sahibini,S�hbətə giri�ib a�d� qəlbini.Beyni tək qəlbi də q�z���b co�du,Qənd kimi dadl� bir qəsidə qo�du.Hər s�z�, g�l��� canl� �erdi,Od kimi bədihə, qəzəl deyirdi.Nofəl o a�iqi �ox �ad eylədi,Xərabə k�nl�n� abad eylədi.Dedi: �O ��ra��n həsrətiylə sən�am kimi əriyib s�nməyəcəksən.Q�z�l q�vvətinə, qol q�vvətinəSəni �atd�raram �z niyyətinə.Qu� olub havaya u�sa da o q�z,Əlim bo�az�ndan tutacaq yaln�z.Da�lar gizləsə də o q���lc�m�,Da�lara �arparam bu q�l�nc�m�.Sənə yar olmam�� ay �zl� sənəm,Ondan kəməndimi �əkməyəcəyəm�.Umudla a��ld� Məcnunun �z�,Nofəlin �n�ndə b�k�ld� dizi.Dedi: �K�n�l a�an bu vədəni sizUydurub yalandan deməyirsiniz.Mən bir divanəyəm, o ev sonas�,Onu divanəyə verməz anas�.K�ləyə verməzlər q�z�l g�l�, bil,Bir div balas�na ay layiq deyil.O bizim tərəfə endirib gəlməz,O ay divanəylə dost ola bilməz.Nə qədər yudular bizim k�mləyi,Yenə də olmad� suyun k�məyi.Nə qədər a� g�m�� səpildi, ancaq,Bizim qara kilim a�armad�, bax.Xeyir i� gəlsə də sənin əlindən,Qismətim deyildir, talesizəm mən.Bir qorxum budur ki, sən də doyasan,Sən də yar� yolda məni qoyasan.Bu �ikar hədəfə gəlməzdən əvvəlQorxuram, məni sən atasan, Nofəl!Qorxuram verdiyin b�y�k vədlərAx�rda verməsin ki�ik bir səmər.S�z�n�n �st�ndə dursan mərdana,Allah əvəzini yetirsin sana.Yalan deyirsənsə bu s�zləri sən,Məni �zba��ma burax indidən,Taki �z pe�əmi izləyim yenə,�z�m �z dərdimi g�zləyim yenə�.Nofəl bu nalədən pozuldu o dəm,Dedi: �Yox� k�məyi tez etməliyəm�.G�rd� ki, o gəncdir, �z� də qərib,Xəyal� azadd�r, qəlbi m�ztərib.Məcnuna bir yolda�, bir qarda� oldu,Hal bilib, hal duyan bir sirda� oldu.Əhd edib, əl a�d� Nofəl dərgaha,Ən əvvəl and i�di b�y�k allaha,Sonra da and i�di pey�əmbərlərə,Əqli, iradəsi dedi bir kərə:�Bu vəfa yolunda q�l�nc �əkərək,Qurd deyil, aslan tək d�y��əm gərək.Bacar�b �atmasam bu xo� murada,Rahət g�n g�rməyim bir də d�nyada.Lakin xahi�im var, bu s�z�m� tut,Divanə qalma, gəl bu dərdi unut.Azac�q sakit ol, d�ymə k�ks�nə,�z�n� toxtaq tut iki-�� g�nə.Gəl, odlu qəlbini kənara qoy sən,O dəmir qap�n� tez a�aram mən�.I�di bu �ərbəti bizim zavall�,Qurtulu� g�zlədi s�vda xəyall�.O art�q qa�mad� insandan bir də,And i�ib, əhd etdi durdu�u yerdə.Səbr ilə ba�land� onun aya��,Sanki su səpildi, s�nd� oca��.S���nd� dostunun bu pənah�na,Gedib ayaq basd� qərargah�na.Hamama gedərək, paltar dəyi�di,Art�q aram olub �ərab da i�di.Ərəb qaydas�nca əmmamə qoydu,Musiqi dinlədi, �ərabla doydu.Yar�n camal�n� sald� yad�na,Dediyi qəzəllər yetdi dad�na.Dostuna yand�qca Nofəlin qəlbi,Ba��na d�rr səpdi bulutlar kimi.O yedi, dincəldi, əynində libas,Art�q g�zəllə�di simas� bir az.Saralm�� rənginə q�zart� gəldi,Yay kimi b�k�lm�� qəddi d�zəldi.Yenə �əvə kimi qararm�� xəttiOnun ay �z�nə bir d�vrə �əkdi.O ətirli g�ldən �irə �əkərək,Nə aparm��d�sa, qaytard� k�lək.G�ld� dodaqlar� bir səhər kimi,Parlad� di�ləri incilər kimi.Art�q a��lland� ��l divanəsi,Kəsildi zəncirin pəri�an səsi.Yenə ba� i�ində boy atd� lalə,Q�z�l g�l əlinə ald� piyalə.Indi Məcnundak� əzəmət, v�qarHikmət məclisinə oldu h�km�dar�O qonaqc�l Nofəl, o b�y�k adamMəcnunu y�z nazla bəslərdi m�dam.Məclisi, �adl��� onsuz ke�məzdi,�z�n� g�rməsə bir mey i�məzdi.Onlar iki-�� ay �ən ke�irdilər,Mehriban oturub �ərab i�dilər.
<p>MƏCNUNUN NOFƏLƏ ACIQLANMASI</p>Bir g�n ikilikdə oturmu�dular,Yenə məclis a��b keyf qurmu�dular.Məcnun zəmanəyə nifrət deyirdi,�erlər qo�araq qəmlər yeyirdi:�Ey mənim ah�mdan xəbərsiz duran,Aldad�b k�l�m� g�yə sovuran,Y�z dostluq vədəsi verdinsə də sən,Yar�m dostlu�a da vəfa etmirsən.Gəl �z ba��ndak� xəyal� unut,Sən mənim s�z�m�, ilticam� tut.Məni a� yalanlar felinə verdin,Yenə kimsəsizlik əlinə verdin.S�z verdik dostlu�a, səmimiyyətə,Indi g�z yumursan sən bu niyyətə.Səndən mən e�itdim y�z dil yaras�,G�rmədim bir dərman, bir dərd �aras�.Səbrim t�kənmi�dir, �a�q�nam bu dəm,Dad�ma yetməsən əldən gedərəm.Əvvəl bir yaz���n dərdinə qalmaq,Sonra �z s�z�n�n ziddinə olmaqBil ki, b�y�kl�kdən uzaqd�r, məncə,Dostlu�un vəfas� budurmu, səncə?Vəfas�z bir vədi vermə insana,Layiq g�rməyirəm mən bunu sana.K�məksiz, arxas�z, qərib bir qu�am,Dirilik suyundan uzaq u�mu�am.Xərabə bir kəndə xəzinə vermək,Susuza su vermək �ərt olsun gərək.Bil ki, m��k�l�m� tez d�zəltməsən,Yenidən divanə olaca�am mən.Gəlməsə sevgilim-bəxtiyarl���m,Bil ki, məhv olacaq b�t�n varl���m�.
<p>LEYL�N�N QƏB�LƏS� �LƏ NOFƏL�N M�HAR�BƏ ETMƏS�</p>Nofəl bu xo� olan umu-k�s�dənOdlarda mum kimi yum�ald�, bilsən.Qalx�b haz�rla�d� yol səfərinə,Havada parlad� q�l�nc� yenə.Atland� qu� kimi o b�y�k h�nər,Topland� ba��na sadiq igidlər.At�n�n nal�ndan odlar qoparaq,Meydana �ir kimi girdi �aparaq.Elə ki, yeti�di o qəbiləyə,Bir el�i �a��rd�, s�z�m var, deyə,Nofəl ismarlad�: ��z ordumla mənOd kimi ke�ərəm �zərinizdən.Bu saat Leylini gətirin mana,Q�l�nc girəcəkdir yoxsa meydana.G�stərin Leylini, hardad�r o q�z?O �z a�iqinə yeti�sin yaln�z.Qoy, susuz can verən bir suya �ats�n,Ona su verən də savaba bats�n�.�atd� qəbiləyə Nofəlin səsi,S�nd� ortal�qda e�qin ���əsi.Cavab verdilər ki: �Bu m�mk�n olmaz,Leyli ayparad�r, d���n�n bir az.Ona əl yeti�məz, ayd�r o dilbər,He� kəsin əlindən gəlməz bu h�nər.Q�l�nca q�l�ncla qisas alar�q,Qarurə atsan da da�a �alar�q�.Qasid ba� g�t�r�b qay�td� geri,Nofələ s�ylədi haman s�zləri.Nofəl ac�qlan�b, dedi qasidə:�Bu saat piyada qay�d�b yenə,De: � Dadmam��s�n�z q�l�nc�m� siz,Bu k�hlən at�mdan xəbərsizsiniz,Dəniz dal�as�yam, qa��n qar��mdan,Yoxsa tufan qopar hər bir da��mdan.Qasid yenə gedib cavab gətirdi,Nofələ nalayiq s�zlər yetirdi,Nofəl ac�qland� qəzəblənərək,K�ks�ndə od tutub al��d� �rək.Sonra q�l�nc�n� �əkdi d�rd yana,Qo�unla �ir kimi girdi meydana.Onlar da qaba�a ordu t�kd�lər,Da� kimi tərpənib nərə �əkdilər.Nofəlgil tərəfə at oynatd�lar,�irin qar��s�na q�l�nc atd�lar.Co�du dəniz kimi, q�z��d� meydan,Havadan od ya�d�, g�lə d�nd� qan.Q�l�nc�n əlində qan piyaləsi,Torpa�� məst etdi bu qan laləsi.Aslanlar gəldikcə pəncə-pəncəyə,Toqqu�du nizələr, intiqam, deyə.O t�k�lən qanlar �atd�qca dizə,Oxlar quz�un kimi t�k�ld� d�zə.Q�l�nclar beyinlə �irələndikcə,Bədəndən ayr�lan ba�lar əndikcə,Q�zm�� ərəblərin o nərəsindənG�ylərin qula�� kar oldu bilsən.Əcəl ild�r�m� ����yan zamanAlov p�sk�r�rd� da��n a�z�ndan.Deyləmi t�k�n�n uclar� kimiQəhr edən zubinin ucu itiydi.G�nə� on c�qqal� bayra�a bənzər,Sanki q�zarm��d� yenə ilk səhər.Da�lar de�ik-de�ik S�rəyya kimi,Yer qana d�nm��d� bir dərya kimi.Hər �irin bax��� alov sa�m��d�,Qara ilan kimi a��z a�m��d�.Y�rt�b da��td�qca o qara �irlər,A� atlar div kimi əllə�irdilər.Hər kəs bu d�y��ə atlanan zamanMəcnun can verirdi ruhu pəri�an.Ham� at �apd�qca m�haribəyə,O dua edirdi bar���q deyə.Hər kəs ��xard�qca d��mən g�z�n�,O həlak edirdi dərddən �z�n�.A��b �z qəlbində dua yelkəni,S�lhə �a��r�rd� m�haribəni.O utanmasayd�, qalx�b durard�,Bulud tək �z�nə q�l�nc vurard�.El q�namasayd� bu dəmdə onu,Q�r�b qurtarard� �z qo�ununu.Olmasa d��mənin tənəsi əngəl,Dostlar�n ba��n� kəsərdi əvvəl.Təqdir kaman�na �atsayd� əli,Ox at�b dostlar� q�rard�, bəli.Onun dediyini desəydi �rək,�z yolda�lar�n� q�rard�, ger�ək.Bu qo�un i�ində co�urdu Məcnun,Istərdi ki, bass�n o biri qo�un.Burda axtar��a at səyirdərdi,Ordak� qo�una dua edərdi.�z tərəflərindən �lsə bir nəfər,Onu �ld�rənin əlindən �pər.Leyligil tərəfdən məhv olanlaraG�z ya�� t�kərdi bu bəxti qara.Bu yandan o yana nizə tutard�,D��mən nizəsinə duas� vard�.Bəzən �z qo�unu gələndə �st�nAtard� kaman�, oxu b�sb�t�n.Elə ki, yar tərəf qalib gələrdi�ir kimi nərəsi da�lar dələrdi.Bir nəfər soru�du: �Niyə, ey cavan,D�y��dən �arx kimi kənar qa��rsan.Biz sənin u�runda can qoyuruq bil,D��mənlə dostlu�un he� insaf deyil�.Dedi: �Sevgilimdir dediyin ə�yar,Mənim q�l�nclarla nə i�im a�ar.D��məni qan�na qərq etmək olar,Dostla vuru�ma��n mənas�m� var?D�y��dən su kimi qanlar �a�lay�r.Canansa o tayda yara ba�lay�r.Mə�uqə verdikcə a�iqə nəfəs,A�iq də verməli ona bir əvəz.Yar s�rmə g�ndərir ayaq tozundan,Mən ona da� atsam, q�yarm� vicdan?Mənə bal vədəsi vermi�dir o yar,Mən sirkə g�ndərsəm layiqmi olar?Yar�n əli varsa o yanda əgər,Kim canan tərəfi zəlil istəyər?Ordad�r istəyim, qəlbim, həvəsim,Qəlbim hardad�rsa orda nəfəsim.Canana can vermək xo�dur əzəldən,Canm� əsirgəyim mən o g�zəldən?Mən ki, �z can�mdan ke�mi�əm belə,Yaz���m gələrmi sizlərə, s�ylə! �Soru�an bir ona, bir yerə baxd�,G�z ya�� torpa�a sel kimi axd�.Məcnunsa d�y��dən uzaq d��ərək,Tozlar�n i�ində oynay�rd� tək.Nofəl q�l�nc�n� �əkib d�rd yana,Bir sərxo� fil kimi girib meydana,Hər oxda bir nəfəs, bir can alard�,Hər bir həmləsində cahan alard�.Qan arx� �əkirdi gəzdiyi yerdə,Qan yeyib-i�məkdən doymu�du yer də.Q�l�nc oynad�rd� ��hrət gəzənlər,Ax�am qaranl��� ��kənə qədər.Canan z�lf� kimi qarald� g�ylər,G�nd�z�n �z�nə t�k�ld� ənbər.Siyah tellərini d�zd�kcə g�rc�,Qarald� get-gedə g�ylərin b�rc�.Bu zaman ayr�ld� d��mən qo�unlar,D�y�� meydan�nda yat��d� onlar.Elə ki, o qara ilan b�k�ld�,A� nəfəsli Z�hhak-g�nə� də g�ld�.Qalxd� hər pəhlivan, hər igid əsgər,Z�hhak ilan�na d�nd� nizələr,Qo�unla dolmu�du Leylinin yurdu,O yerdə da� kimi ordu dururdu.D��məni qar��dan, arxadan səf-səfOxlara tutmu�du Leyligil tərəf.Nofəli qorxutdu o da���n ordu,O art�q, s�lh ���n dayan�b durdu.�z adamlar�ndan tap�b bir nəfər,Tap��rd�: �S�lh ���n bir tədbir g�stər.De ki, qan t�kməyə gəlməmi�ik biz,Yaln�z bir k�n�ld�r istədiyimiz.Divanə bir gəncə s�z vermi�əm mən,Yaln�z bir g�zəldir istəyim sizdən.�z d�vlətimdən də ke�irəm bu dəm,Sizə xalvar-xalvar q�z�l verirəm.Məsləhət g�rsəniz bu s�vdan� siz,Qəlb a�an bir cavab verməlisiniz.�əkər satmasan�z bu yerdə bizə,Sirkə də t�kməyin istəyimizə.Yax��l�q gəlməsə əllərinizdən,�ntiqam almay�n q�l�ncla bizdən��El�i bu s�zləri verincə xəbər,Q�zm�� ordular� geri �əkdilər.Ham�ya xo� gəldi bu g�zəl dilək,Ordular d�y��dən geri d�nərək,Bar���q nə�məsi �ald�qca, �ənglər,O qanl� d�y��dən qalmad� əsər.
<p>MƏCNUNUN NOFƏLƏ ACIQLANMASI</p>S�lh�n qoqusunu duyunca MəcnunKinlə qəzəbləndi �rəyi onun.O igid Nofələ ac�qlanaraq,Ri�xəndlə dedi ki: �Qəhrəmana bax!Sən, ey qucaq-qucaq vədlər verən,Yaman ba�a vurdun �z vədini sən.Buydumu s�z�ndə m�hkəm durma��n?Bir də at oynad�b q�l�nc vurma��n?Dan��, qəribliyə salma sor�umu,Vəh�ini ram edən əfsunun bumu?Buydumu meydanda at oynatma��n?Havada ox tutub kəmənd atma��n?Zidmi� iradəmə sənin iradən,Nə yax�� bir h�nər g�stərmisən sən?!Salam d��məniydi o canan mənə,Indi sən d�ndərdin tamam d��mənə.Vəfaya a��lm�� o qap�ya sənMin q�f�l vuraraq ba�lad�n nədən?Ey dost, k�məyindən əlim �z�ld�,I�imi korlad�n, belim b�k�ld�.Bu dostluq telləri q�r�ld� nədən?�ox �ahlar y�x�lm�� bir s�varidən.Qurda ox atd�sa da�larda �oban,Gedib itə dəydi ald��� ni�an.H�nərin aləmə səs salan zamanƏfsus ki, əhdini ayaqlay�rsan.Bu ac� s�vdaya d��məmi�kən mənSənə bel ba�lard�m bəlkə �rəkdən.Bu yaz�q a�iqdən niyə vaz ke�din?Əkmədiyin yeri nə ���n bi�din?Sən ki, ba�lam��d�n bu b�y�k i�i,H�nəri yar�m��q qoyarm� ki�i?Qaranl�q k�nl�mə i��q verənsən,Bu xəstə �mr�m�n dərman� sənsən.�D�y�� qalxan�n� ataraq, əvvəl�irin dilə tutdu Məcnunu Nofəl;Dedi: �Qo�unsuzam, k�məksizlikdənSiyasət i�lədib s�lhə girdim mən.Qay�d�b yurdumdan q�vvət alaram,Yenə q�l�nc�m� i�ə salaram.Qo�un toplayaraq qəbilələrdən,Da�dan ke�irərəm polad�m� mən.Q�l�ncla basmasam o qudur�an��.Kor olsun Nofəlin qəlbi, vicdan��.Sonra Mədinədən Ba�dada qədərQo�un toplama�a getdi el�ilər.Nofəl hiddətindən yand� bir zaman,Qo�un tələb etdi bir �ox diyardan.Nəhayət, toplad� b�y�k bir ordu,Da�lara d�� gərib �z-�zə durdu.Birinci h�cumda sərhəddi a�d�,D��mənlər kor olub qorxudan �a�d�.
<p>NOFƏL�N �K�NC� M�HAR�BƏS�</p>Bu s�z g�vhərini tap�b kə�f edənDastan qap�s�n� a��r sinədən:Nofəlin ba��na topla�an orduHeyrətə salm��d� b�y�k bir yurdu.Nərədən torpa��n ba�r� s�k�ld�,Buqəbis zirvəsi yerə t�k�ld�.Onun nərəsindən titrəyən d��mənD�y�� meydan�nda səf �əkdi həmən.Qəbilə ba���s� donuxub qald�,Nofəl ordusunun seyrinə dald�.G�rd� ki, nizələr alm�� hər yeri,Ordu bulud kimi tutmu� g�yləriTəbil nərələri gəldikcə bəzən�l�n�n qəlbi də qopur yerindən.Nofəl ordusunu g�rəndə d��mən,Nə hərbə meyl etdi, nə qa�d� hərbdən.H�cuma giri�di �bəxtə-bəxt� deyə,At�n� səyirtdi m�haribəyə.Ordular gəldikcə orda ba�-ba�a,Endi �im�ək kimi q�l�nclar ba�a.Qumlar� sel kimi apard�qca qan,Əqiq g�yərirdi sar� qumlardan,�rəklər yoruldu ciyər yarmaqdan.Q�l�nclar utand� ba� qoparmaqdan.Nofəl q�l�nc �əkib qalxan tutaraq,Hər h�cum ba��nda y�x�rd� bir da�.Ə�dahalar kimi q�z�b meydanda,Bir nəfəs kəsirdi o hər bir anda.�ir kimi getdikcə Nofəl irəli,Oxlara d�nm��d� sərt kirpikləri.Hirsdən �at�ld�qca qəzəbli qa�lar,Toppuz zərbəsindən u�urdu ba�lar.G�rzl� �oma��n� endirən zamanElburs da�� da u�ard�, inan.Hər kəsə bir q�l�nc vursayd� Nofəl,Onu varaq kimi do�rard� əl-əl.Məcnun da həvəslə hərbə gedirdi,O həlak olma�a �ox səy edirdi.D�y�� meydanlar� q�z��d��� vaxtTabut taxtas�na d�nm��d� hər taxt.Bir olsa yolda��n, dostun əməli,Da�dan su ��xardar onlar�n əli.Nifaq olan yerdə fəlakət də var,Səadət g�nə�i birlikdən do�ar.O g�n nofəl�ilər qalib gəldilər,Onlar�n bəxtinə a��ld� səhər.D��mən cəbhəsini yar�b s�kd�lər,Ba�-ba�a, le�-le�ə vurub t�kd�lər.Can verib �ld�kcə yaralananlar,Ah �əkib s�n�rd� darda qalanlar.Əsib k�krədikcə �l�m ruzgar�,Leyligil tərəfin a�saqqallar�Aman istədilər igid Nofəldən,Yalvar�b dedilər: �D��m���k əldən.�əkmə q�l�nc�n� gəl indən belə,Ham�n� �lm�� bil, əsir zənn elə.Bizi q�rma��ndan bir fayda varm�?Igid basd���n� bo�azlayarm�?Iki-�� nəfərik, olmu�u unut,Əlinə ox alma, əlimizdən tut.Gəl bu qiyaməti əlindən burax,Qiyamət g�n� var� o d�nyaya bax.D��mən silahlansa qar��nda əgər,Sən də q�l�nc vurub q�vvəni g�stər.Lakin, silah t�ksə qar��nda d��mən,O miskin d��mənlə gəl vuru�ma sən.Art�q tutmay�r�q �z�nə qalxan,Gəl ba���la bizi sən, ey qəhrəman!Q�l�ncla, nizəylə dindirmə bizi,G�r�rsən qalxans�z əllərimizi�.Nofəl bu naləni dinləyib o dəm,Ke�mi� g�nahlara �əkdi bir qələm.Əmr etdi: �Gəlini gətirin ki, mənXo�luqla əl �əkim bu qəbilədən�.Leylinin atas�, �rəyi qəmli,Torpa�a �z qoydu g�zləri nəmli.Yalvard� Nofələ: �Ey b�y�k insan,G�vənir tac�na bu Ərəbistan.Dərdli bir qocayam, �rəyimdə qəm,Səndən uzaq olsun, yaman g�ndəyəm.Qorxaraq ərəbin tənələrindən,Əcəm ləqəbini gəzdirirəm mən.Ba��m�n dərdinə, s�vdas�na bax,Bəxtimdən g�r�rəm mən bunu ancaq,Xəcalət �əkirəm bu g�nah�mdan,Civə tək ərimək istərdim, inan.Q�z�m� qar��na gətirsəm də, bil,Quluna versəm də, əskiklik deyil.Yenə fəxr edərəm, gəl inan ki, sən,Boyun qa��rmaram sənin h�km�ndən.��ldə od yand�r�b ocaq da �atsan,Q�z�m� ud kimi oda da atsan,Ya quyu dibinə tullasan onu.Ya da q�l�nc �əkib vursan boynunu,Bil ki, a� olmaram �z�nə yenə,Can-ba�la haz�ram hər bir əmrinə.Baharda bir təzə g�l olsam da mən,Boyun qa��rmaram sənin əmrindən.Ancaq, o dəliyə layiq deyil q�z,Dəliyə bir zəncir yara��r yaln�z.Ay �zl� bir q�za sərsəm yararm�?��r-��p�n yan�nda od qalanarm�?O, gicdir, mərd deyil, yoxdur sənəti,Nə d�nyas� vard�r, nə axirəti.Da�lar�, da�lar� gəzir o sərsəm,Inan, divanədir, dəlidir desəm.Pis-pis adamlarla oturub durur,Mənim ad�ma da min ləkə vurur.Mərdə təmiz bir ad candan əfzəldir,Ləkəli qalmaqdan �l�m g�zəldir.Ərəb torpa��nda k�ləklər beləQ�z�m� salm��d�r a��za, dilə.Leylinin ad�n� o, dilə sald�,Balam bu d�nyadan min t�hmət ald�.Məcnuna tap��rsan cilovumu sən,Mənə g�ləcəkdir hər yoldan �tən.Bir nəhəng a�z�nda qəhr olub �lməkAl�aq bir �m�rdən xo� olsun gərək.Bədnam olma��m� qoyma, amand�r!Qiyamət g�n� var� o, imtahand�r.Indi bu naləmə, dərdimə �atsan,D�nyada xo�bəxt ol, sevin hər zaman.Yoxsa, and i�irəm bir allaha mən,Əlimi �əkərəm ətəklərindən,Ay �zl� balam�n vurub boynunu,Itin qaba��na ataram onu.Taki bu qeyrəti �əkməyim bir də,�l�b, �ld�rməyim durdu�um yerdə.Qoy mənə yer �z� lənətlər desin,Q�z�m� divdənsə k�pəklər yesin.Insan� dinləsə az��n bir quduz,Onun məlhəmi var, ke�ər, qorxusuz.Lakin dil yaras� �rəkdən getməz,Ona min məlhəm də bir əsər etməz�.Nofəl dinlədikcə rəngi sarald�,S�z tapa bilməyib cavabs�z qald�.Qoca dan��d�qca a��q, mərdana,Nofəl yum�alaraq: �Qalx-dedi ona.Bu g�n bir sərkərdə olsam belə mənXo�luqla istərdim q�z�n� səndən.Indi ki, vermirsən, can�n sa� olsun,Mən zal�m deyiləm, �z�n a� olsun.Quru bir ��rəklə, �or bir halvadanPisdir zorla gələn bir arvad, inan.Dualar ard�nca dola��ram mən,Belə cəfalardan bezaram, bilsən�.Nofələ dil a�d� yax�n adamlar,Dedilər: �Qocan�n nə g�nah� var?Məcnun xo� gəlməsin g�z�nə sənin,Mənliyi al�aqd�r o divanənin.Bir qad�n do�rudan sevsə də onu,Fəlakət t�rədər bu e�qin sonu.Haval� ya�ayan sərsəm bir insan.Nə xeyrə, nə �ərə yarayar, inan.Ona neyləsən də a��la gəlməz,Yoxdur iradəsi, durub dincəlməz.D�nən biz onun�un d�y��ən zamanQələbə istərdi d��mənə hər an.Oxlara gərmi�dik biz sinəmizi,O da oxlay�rd� bir yandan bizi.Bu i� a��ll�n�n i�i deyildir,Ona a�lamaq da, g�lmək də birdir.Bu g�n yetirsək də canana onu,A��q g�r�n�r ki, matəmdir sonu.D�z �l��b bi�məsən bu i�i, ey mərd,Biz zərər �əkirik, siz də xəcalət.Ad�m�z, san�m�z bizə əfzəldir,Bu i�dən əl �əkmək daha g�zəldir�.Nofəlin qəzəbi soyuyub s�nd�,Qo�una əmr edib, geriyə d�nd�.Məcnun yaraland� bu bəd xəbərdən,Min tikan sanc�ld� qəlbinə birdən.�Ah,�� dedi,�� �atm��d� visal ���n vaxt,�ld�, oyanmad�, oyanmad� baxt.Bəxtimin vəfas� olsayd� mana,�z�m tək olard� dostum mərdana�.G�z�ndə ya� seli, qəlbində vulkan,Nofəlin yan�na gəldi pəri�an.Dedi: �Ey dostlu�a qadirəm deyən,S�z verib, sonradan s�z�n� yeyən,Mənim ki, �z�mə g�l�rd� səhər,Rəvam� qəlbimdə s�ns�n �midlər.Nə ���n buraxd�n ovumu əldən,Biz ki, əl vermi�dik, unutdunmu sən?Susuzdum, apard�n sən �Fərat� deyə,��məmi� odlara tap��rd�n niyə?�əkərdən bir �irin �ərbət qay�rd�n,Ondan da i�məmi� məni ay�rd�n.Qar��ma a�d�nsa �irin s�frəni,Sonra mil�ək kimi qovlad�n məni.�pin ki, ucunda bu d�y�n vard�,Ona dəyməsəydin yax�� olard��.Deyib bu s�zləri getdi �aparaq,At�n�n nal�ndan odlar qoparaq.Ona �ox dedilər, �ox yalvard�larKi: �Sənə bundan da yax�� bir nigarH�rmətli, h�nərli, d�vlətli, mall�,Bir g�m�� sinəli; g�nə� camall�,I�inə yarayan bir q�z tapar�q,Bu yeri axtar�b soraqla�ar�q,Ta i�in onunla tamam d�zəlsin,D�vlət də qap�na qay�d�b gəlsin�.�ox umud verdilər a�iqə bir-bir,K�nl�n�n d�y�m� a��lmad� bir.O ��xd� ortadan iz azd�raraq,Qəlbi bulud kimi tutuldu ancaq.G�z ya�� t�k�rd� o qəlbi xəstə,O tiryək səpirdi zəhərin �stə..Art�q �z m�lk�nə qay�td� Nofəl,Yeti�cək yurduna hər �eydən əvvəl�a��rtd� o cəfa g�rm�� MəcnunuKi, �rək verərək dincəltsin onu.Axtaran �ox oldu, tapan olmad�,Art�q siyahidən silindi ad�.Bildilər, nə imi� bu səssiz gedi�,Onun tənəsinə səbəb nə imi��
<p>MƏCNUNUN AHULARI AZAD ETMƏS�</p>Dinləyin bu �tən, sədəfli saz�,G�r�n nələr deyir onun avaz�:Murada �atmam�� o yaral� qu�,Qəlbi intizara, dərdə tutulmu�,Nofəldən ayr�l�b �apd� at�n�,At a�d� ��llərdə yel qanad�n�.Nofəl, o əhdinə ��xd� vəfas�z,Məcnun oxuyurdu səhrada yalq�z.Hər ki�ik təpəyə �z tutub bəzən,�ikayət eylərdi �z taleindən.G�z ya�� t�kərək o y�r�y�rd�,Uzaqdan qurulu bir tələ g�rd�.Tələyə d��m��d� bir-ne�ə ceyran,Yaz�qlar ba�l�yd� əldən ayaqdan.Qəsdinə durmu�du ov�u onlar�n,Qan�n� t�kməyə o ceyranlar�n.Məcnun səyirtdi ki, yetsin k�məyə,Ov�u da dayand�: �Gələn var� deyə.Dedi: �Tələ �stə ��xm��am birdən,Adət qona��yam, �z�n bilirsən.Ahular ba��ndan g�t�r tələni,Onlar� azad et, sevindir məni.Yaz�q heyvanlara nə qəsdin vard�r?Onlar həyat ���n yaranm��lard�r.G�zləri g�y�əkdir, bax��lar� �ad.Onlar da əzəldən yaranm�� azad.Necə q�y�rsan ki, bir həmlədə sən�ki-�� qan t�k�b nəfəs kəsəsən.Qurd olsa bir adam zat�nda əgər,Bu qurd o ceyran�n qan�n� t�kər.Yar g�z� kimidir ahunun g�z�,�lk bahar g�n�nə bənzəyir �z�.Yar g�z� e�qinə rəhm et ceyrana,Bahar xatirinə gəl q�yma ona.Boynunu vurma gəl, bivəfa deyil,O ��mal gərdənə ip rəva deyil.O xall� boynundan gəl indi vaz ke�,Ona polad q�l�nc yara��rm� he�?O qara g�zlərin s�rməsi də var,Rəvam� torpaqla �rt�lə onlar?G�m�� həsəd �əkir o saf sinəyə,Yan�b kabab olsun, k�l olsun niyə?Nazla bəslənmi�dir ��mal sa�r�lar.Dan��, layiqmidir ona a�r�lar?Ahu g�bəyindən mi�k al�nar, bil,Qan�n� t�kməyin insafdan deyil.O zərif ayaqlar bir xeyzərand�r,Onlar� incitmə, q�yma, amand�r!Y�kə qatla�mam�� o incə k�rək,Yerə vursan onu o inciyəcək�.Ov�u bu �y�d� dinləyib dald�,Donaraq barma�� a�z�nda qald�.Dedi: �Yoxsullu�a d��məsəydim mən,Boyun qa��rmazd�m bu s�zlərindən.Iki ay i�ində �ikar�m budur,K�lfətim bir buna g�z tikib durur.Ehtiyac i�ində qalan bir ov�uOvunu �ld�rsə olarm� su�u?�stəsən, onlar�n gəl qeydinə qal,Onlar�n can�n� məndən sat�n al�.Məcnun dinləyərək yoxsul ov�unu,At�ndan tez d���b �a��rd� onu.Ov�uya verərkən ceyran at�n�,A�d� ceyranlar�n qol-qanad�n�.Ov�u tez minərək at� yol ald�,Məcnun ceyranlarla səhrada qald�.Mərhəmətlə deyil, sevgiylə qəlbən�pd� ceyranlar�n qara g�z�ndən.Bu yar g�z� deyil, ona ox�ard�,O qara g�zlərdən bir yadigard�.Onlara mərhəmət diləyib haqdan,A��b xilas etdi qanl� duzaqdan.�z� də ��llərdə fəryad �əkərək,Ahular dal�nca y�y�r�rd� tək.D��məni yoxsa da, silah� vard�,G�l tək silah�ndan yara alard�.O isti qumlar�n odlu qoynundaQazan tək qaynay�b co�urdu o da.Havalar q�z�rd� �əkdiyi ahdan,Əynini c�r�rd� ��ldə hər tikan.Gecənin �z�nə z�lmət gələndə,Ay�n pərdəsində g�n gizlənəndəMəcnun nalələrdən cana gəlmi�di,�pək teli kimi �ox incəlmi�di.Yar�n sa�lar� tək qarayd� gecə,Yol a�iq can� tək olmu�du incə.Məcnun ilan vurmu� kərtənkələ tək,Yan�b qovrulurdu ma�arada tək.Yerdə q�vr�l�rd� bir ilan kimi,Odlara qalanm�� bir tikan kimi.S�bhə dək g�zləri yuxusuz qald�.�mr� gecə kimi ahla qarald�.
<p>MƏCNUNUN MARALI AZAD ETMƏS�</p>�əkdi bayra��n� g�l�zl� səhər,Yenə al �əfəqə boyand� g�ylər.Bax, �inin aynas� parlad� �indən,Həbə�in qa�lar� �at�ld� birdən.Pasl� ayna kimi �rəyi tutqun,Xəyal aynas�n� gəzdirən MəcnunOddan t�st� kimi qalxd� bu zaman,Ənbər sa��l�rd� g�l varl���ndan.O, a�iq qəlbiylə dal�b xəyalə,Gedirdi dilində �erlə nalə.Pəri�an g�zləri yol s�p�r�rd�,K�nl�ndən ke�əni allah g�r�rd��O birdən yeti�di �ikar yerinə,Qurulmu� tələyə rast gəldi yenə.G�rd� ki, tələyə d��m�� bir maral,Boynunda zəncir var, aln�nda zaval.Ov�u o g�l�zl� maral� g�rcək,Ona h�cum �əkir q�zm�� aslan tək.Istədi ax�ts�n g�nahs�z bir qan,Nə ��xar g�nahs�z t�k�lən qandan?Məcnun tez ov�unun yan�na qa�d�,Ona ne�tər kimi dilini a�d�:�Ey zal�m iti tək yaz��� tutan,A� qurdu�un toru, z�lm�ndən utan.Qoy, bu tora d��m�� zavall� əsirGəzib, bir-iki g�n �ad ya�as�n bir.Gəl onu sən salma tor havas�na,Getsin �z tay�yla �z yuvas�na.Onu sevgilisi tapmasa əgər,Bu gecə arxanca nə s�zlər deyər?Deyər: � Səni məndən alan ov�ularAyr�l�q dərdinə olsunlar d��ar.Qoy səni ovlayan mən g�nə d��s�n,O da yar g�z�ndən s�rg�nə d��s�n.��Dərd duya bilirsə səndəki �rək,�z tamah di�ini bu ovdan gəl �ək.Neylərdin qəfəsdə �z�n qalsayd�n,Maral ov�u olub, sən ov olsayd�n?S�ylə taleinə ��kr edirmisənKi, ov maral olmu�, ov�usu da sən?�Ov�u nəsihəti dinləyib bu dəmDedi ki: �Bu qandan mən əl �əkirəm,Vurmaram maral�n buruq boynunu,Ancaq, havay� da vermərəm onu.Bu ovla dolan�b ya�ay�ram mən,Sat�n al maral� məndən istəsən�.Al�b silah�n�, saz�n� MəcnunOv�uya uzad�b dedi: � Buyurun.Ov�u silah� da, saz� da ald�,Maral azad oldu, salamat qald�.Ata �z o�lunu əzizləyən tək,Məcnun da maral� əzizləyərək,Tutub s��allad� o dildar�n�,Ba�lad� heyvan�n yaralar�n�.Onun g�vdəsini �ox tumarlad�,Maraldan daha tez �z� a�lad�.Dedi: �Həsrət �əkən da�lar maral�,Səndəmi tay�ndan d��d�n aral�?Ey ��l qo�ununun g�zəl sarban�,Da�lar d���ndəki �ad�r�n han�?Xo� ətrin canandan gətirir xəbər,G�z�n sevgilimin g�z�nə bənzər.Bu tordan aya��n qoy azad olsun,Yeti� �z tay�na, o da �ad olsun.Səndən iraq olsun d��mənin fəndi,Boynuna ke�məsin �ahlar kəməndi.Di�lərin ke�məsin q�z�l qapa�a,Yara��r səndəki sədəf doda�a.Oxlar�n yay�na yar�yan dərin�z paltar�n olsa yax��d�r sənin.Zəhri əritsə də isti g�z ya��n,Axmas�n �st�nə torpa��n, da��n.Sən ey mərd sinəli, ucaboy maral,Mən qəlbi yanm���n hal�na bir qal.Bilirəm geni�dir gəzdiyin hasar,Hasardak� aydan bir xəbərin var.Otlad���n zaman o tərəfdə sənYara əhval�m� a��b deyərsən:D��mən qax�nc�na qurban olan yar,Əmrinə haz�ram, nə istəyin var?Biz ayr� d��əli əziyyətdəsən,Sən də mənim kimi bu m�hnətdəsən.Bir qoca dost da yox imdada yetsin,Bir ox da yoxdur ki, hədəfə getsin.Ah! Sənin qoqunu verməsə k�lək,Onun da ad�n� �əkməyir �rək.Xəyal da anmasa, duymasa səni,Yoxdur varl���mda onun məskəni�.Məcnun a�layaraq bu qəribliyə,Dərdini bir deyil, y�z deyə-deyə,Yaz�q maralc���n a�d� torunu,G�zlərindən �p�b buraxd� onu.Qa�d� səhralara tor g�rm�� maral,Məcnun �z yoluna ba�lad� dərhal.Gecənin yol�usu yeti�di hamanBir Yusif camal� ald� quyudan.Ulduzlar i�ində o parlad� tək,G�y Misri Nil kimi co�mu�du, ger�ək.G�z� da�l� ��l� mil-mil gəzərdi,Nil rəngində axan Nilə bənzərdi.Nə suya qu� kimi dimdik vurard�,Nə də ilan kimi dil ��xarard�.Q�vr�l�b qəlbindən vurulmu� kimi,�tməzdi qanad� s�nm�� qu� kimi.Al���b yanard� beyni, dama��,Sanki əriyirdi bir piltə ya��.�am kimi s�nsə də o birdən-birə,Yenə də qoymazd� yan�n� yerə.
<p>MƏCNUNUN QAR�A �LƏ S�HBƏT�</p>A�d� g�zlərini yuxudan səhər,Sar� k�ynək geydi o mavi g�ylər.G�ld� o sar� g�l, o g�ylər q�z�,D�nya ba�dan-ba�a geydi q�rm�z�.Məcnun xəzan g�rm�� g�l kimiydi, ah!G�z�ndə a�lard� g�l�zl� sabah.Bu sonsuz sulara od d��ən zamanO da gəmisini �əkirdi sudan.G�nə�də yand�qca əli, aya��,Nəfəsdən d��m��d� g�norta �a��.��lpaq qald���ndan o, k�lgələr təkOturdu bir a�ac k�lgəsində tək.O h�nd�r a�ac�n k�lgəsində, bax,Sular ax���rd� ��r�ldayaraq.G�y kimi, girdə bir hovuz ki, vard�,Suyu k�vsər kimi par�ldayard�.Onun d�vrəsini alm��d� otlar,Ya��l geyinmi�di o yerdə bahar.Ciyəri istidən kababa d�nənO sudan doyunca i�ərək həmən,Kar kimi, lal kimi dinib dan��maz,Ayaq saxlayaraq dincəldi bir az.O ya��l �əmənə heyran qalm��d�,O g�zəl a�ac� seyrə dalm��d�.Budaqda qaraca bir qar�a vard�,G�z� ��raq kimi i��q salard�;G�zəllər sa�� tək qarayd� rəngi,Baxd�qca ox�ard� qəlbi, �rəyi.Saleh bir qu� idi o yaz�q qar�a,Salehilər kimi geymi�di qaraSakitcə durmu�du budaqda o qu�,Sanki mina �stə �əvə oturmu�.Məcnun fikrə getdi g�rəndə onu,Duydu qəlblərinin bir oldu�unu.�Sən, ey yas libasl�, a�, s�ylə bar�,Nədir əynindəki bu yas paltar�?Nədəndir, gecənin rəngi var səndə?Qara g�nlərəmi d��m�sən sən də?Qəmə mən yan�ram, al��ansa sən,Mənim əvəzimdə qara geymisən.�rəyin yan�ql� deyilsə bu dəmNədən qaralm�san, ey dərdli həmdəm?Sinən yanmam��sa, zavall� qar�a,Sinəsi da�l�dan qa�ma uza�a.Zənci rəngi ya��r sənin rəngindən,Bəlkə də, soy�un�u hindu kimisən.Bəlkə də, mən �aham, sən mənə �ətir,De, nədən qarasan? A��q s�ylə bir.Canana rast gəlsən, ərz elə ki, mənOnun həsrətiylə d��m��əm əldən.Mənim dad�ma �at, yeti� amand�r,Dad�ma yetməsən hal�m yamand�r.Demi�din, əlindən tutaram bir dəm,Qorxuram bu həsrət g�z�mdə �ləm.Bir g�z kor olarsa, ey nazl� nigar,Tutiya verməyin nə mənas� var.Canavar quzunu aparsa əgər,�oban�n hay-k�y� nə fayda verər.Sel ki, bir binan� dibdən u�urar,Poladdan olsa da neyləsin divar.Bir əkin yerini vursa quraql�q,Ya����n mənas� qalarm� art�q?Məcnun dil oxunu at�r uza�a,Budaqdan-buda�a u�urdu qar�a.Məcnun dan��d�qca co�ub da��rd�,Qar�a da u�ma�a haz�rla��rd�.O s�hbət a�d�sa əfsanələrdən,Qar�a dərdlə u�du durdu�u yerdən.Gecə qar�a kimi geyindi qara,Yarasa g�z a�d� qaranl�qlara.G�ydə ��raq kimi yand� ulduzlar,Qar�a g�z� kimi parlad� par-par.Məcnun ��raq kimi s�nd�, qarald�,Sanki g�zlərini qar�a apard�.Yanan bir �am-kimi o sinə dəftərG�z ya�� t�k�rd� səhərə qədər.
<p>QARININ MƏCNUNU LEYLININ QAPISINA APARMASI</p>O g�ylər pərisi g�nə� yananda,Səhər pərdəsindən ba� qald�randaHər bax�� bəzənib durdu ba� kimi,Hər g�z də parlad�, bir ��raq kimi.Məcnun da qa��rd� qar�a kimi tək,Bir �am axtar�rd� pərvanələr tək.Bas�b k�� yolunda tikanl�qlar�,Qa��rd� canan�n yurduna sar��Canan qoqusunu havadan duydu,Bir anl�q əlini k�ks�nə qoydu.Elə bil, canland� �lm�� bir bədən,Dayanm�� bir �rək �arpd� yenidən.Uzaqdan bir qar� g�r�nd� bu dəm,Yan�nca gəlirdi bir talei kəm.Zəncir vurulmu�du o divanəyə,O da �adlan�rd�, xo�bəxtəm deyə�Qar� �ox s�rətlə add�m at�rd�,Boynu zəncirlini �əkib dart�rd�.Məcnun o əsiri g�rd�y� zamanQar�ya and verib dedi: �Bir dayan,Kimdir yan�ndak� bu zəncirli kəs?Ne�in zəncirlidir bu divanə �əxs?�Qad�n cavab verdi: �D�z�n� desəm,Divanə deyildir, bu talei kəm,Mən dulam, bu da bir kas�b insand�r,Bunun da, mənim də g�n�m�z qand�r.Ah, bizi salm��d�r yoxsulluq əldən,Bunu zəncirlərə ba�lad�m ki, mənƏsir sifətində gəzdirim bar�,Gəzib doland�r�m bu obalar�,Gəzək �əhər-�əhər, həm �lkə-�lkə,Bir ovuc yem tapam evimə, bəlkə.Bundan əlimizə d��ənləri biz�kicə hissəyə b�lək tər-təmiz.Bir toz da qalmas�n haman ruzidən,Nə tapsaq, b�l��ək biz onlar� tən�.Məcnun, qol-qanad� s�nm��lar kimi,Y�x�ld� qar�n�n aya��na ki:�A� onun boynundan o zənciri sən,Gəl mənim boynuma ba�la əlinlən.O divanə deyil, divanə mənəm,��nki mən layiqəm zəncirə bu dəm.Hayana istəsən, al apar məni,�z� qaral�qla gəzdir �lkəni.Bu i�dən əlinə nə d��sə hər g�n,Yaln�z sənin olsun onlar b�sb�t�n�.Qad�n bu �ikar� g�r�ncə həmən,Nə qədər �ad oldu bu təsad�fdən.At�b yolda��n�, �ox raz� qald�,Zənciri Məcnunun boynuna sald�.Qad�n zəncirlədi yaz�q Məcnunu,Boynuna ip sal�b apard� onu.Gəzdirdi a�iqi o diyar-diyar,Bir yerdə dayan�b tutmad� qərar.El yaz�q a�iqi g�r�ncə darda,G�lənlər də oldu, a�layanlar da.Qafillər Məcnuna bax�b g�l�rd�,Aqillər g�z�ndən ya� t�k�l�rd�.Aya��nda buxov, boynunda zəncirMəcnun tənələrə d�z�rd� bir-bir.Bir �ad�r yan�na yeti�di birdən,Od, alov parlad� nə�mələrindən.O �Leyli� dedikcə, da�lar yeyirdi,Da� altda rəqs edib canan deyirdi.Qad�n yedəyində �əkdi Məcnunu,Leyli qap�s�na gətirdi onu.�əmənin nəsimi ona dəyəndəDayand� sərv tək ya��l �əməndə.A�iq o �əməndə a�lad� zar-zar,Sanki ilk baharda ya�d� buludlar.O, yerə ba� d�y�b deyirdi: �Canan,�z�ndən ayr�yam, dərdinlə həmcan.Zəncirdən, quyudan qa�d���m ���nYan�nda təqsirkar olmu�am bu g�n.Indisə zəncirdə s�zlay�r bədən,Verdiyin cəzaya �adam �rəkdən.Yan�nda �ox oldu mənim g�nah�m,�z�rs�z gəlmi�əm, ey qibləgah�m.Bil ki, hakimimsən, məhkumam sənə,�z bildiyin kimi cəza ver mənə.Q�l�nc vurma��ma baxma, ey sənəm,Sənin h�zurunda yenə əsirəm.At�m� s�rd�msə siz tərəfə mən,Min yara alm��am mən �z zərbəmdən.Aya��m etdisə d�nən bir g�nah.Bu g�n ba� qoymu�am aya��na, ah!Sizə ox atd�sa bu s�nm�� əlim,�ndi zəncirlidir o da, g�zəlim.O zaman bir g�nah etdimsə əgər,Bəsdir bu �əkdiyim a��r cəzalər.Q�yma ki, bu c�rə zəlil olum mən,Bir dəfə can�m� ��xar bədəndən.Səndən �zgəsinə meyl etsə �rək,Gəl, məni xa� kimi �arm�xlara �ək.Ey vəfas�zl��� vəfadan parlaq,Xətad�r yan�nda xətas�z olmaq.Qar��nda xətas�z dayan�b bu dəm,�z�m� xətaya d��ar edirəm.Bəlkə vəfa g�rəm bu yolla səndən,Ya da atd���n ox ke�ə sinəmdən.Nə qədər ki sa�am salam�m� sənAl�b bir ba��ma əl �əkməyirsən.Raz�yam, gəl �ld�r məni, ey mələk,�ld�r ki, ba��ma əlin dəyəcək.Bir q�l�nc endir ki, ba��ma, cananMən olum qap�nda kəsilən qurban.Mən �smay�l kimi saxlaram ədəb,�ncisəm, qoy olum �smay�lməzhəb.�am kimi al���b yan�r bədənim,Qorxmaram ba��m� qoparsan mənim.Bir �am�n ba��n� qoparanda biz,O, ba� a�r�s�ndan xo� olar �əksiz.Aya��n alt�nda can verib �lsəm,Sənsiz ya�amaqdan bu xo�dur, nə qəm.Madam ki ba�l�d�r yan�na yolum,��im ah olacaq, qurban�n olum!Ba��m ayr�lmay�r qəmdən, q�ssədən,Səninsə ba��n� a�r�tmay�m mən.Istəsən ba��ndan dərd uzaq olsun,Dərd mənəm, qoy �l�m, ba��n sa� olsun�.Deyərək, ox kimi qalxd� yerindən,Tutub par�alad� zənciri birdən.Qəmlərdən �adlanan o bəxti qaraDa� vəh�isi kimi qa�d� da�lara.Nəcdə �atan kimi inləyib durdu,�z�nə ox kimi sillələr vurdu.Ondan soraq al�b getdi qohumlarG�r�nməmi� bir hal g�rd�lər onlar.Atas�, anas� a�lay�b qəlbən,Art�q əl �zd�lər o divanədən.He� kəsə yovu�maz g�r�b Məcnunu,Yaln�z �zba��na qoydular onu.G�rd�lər yamand�r onun bu hal�,Leylini axtar�r dar��n xəyal�.Yan�nda ba�qa bir s�z dan��salar,�z�n� d�yərək tutmazd� qərar�
<p>IBN-SƏLAMIN DASTANI</p>Məna dənizinin qəvvas� insanSəpmi� bu �əkəri dodaqlar�ndan:Nofəlin qələbə �ald��� g�ndə�adland� Leylinin qəlbi k�ks�ndə.Qəlbə i��q sa�an o g�zəl nigarDedi: �Sevin, Leyli, qalib ��xd� yar��Bu zaman atas� gəldi v�qarla,G�ld� b�� alt�ndan o, iftixarla,�z əmmaməsini kəc qoyub haman,Dil a��b dəm vurdu dilbazl���ndan:�Bu g�n hiylə t�k�b tor quraraq mənQurtard�m yaxam� o divanədən.Verdim cavab�n� d�nməz bir �zlə,Onu suya verdim quruca s�zlə.Bu tanr� vergisi dilimə g�rəO allah qar�am�� Nofəl bilmərrəƏl �əkdi fikrindən, o xam xəyaldan,�z tamah di�ini �əkdi visaldan.Allaha ��k�r ki, qurtard�q ondan,Onun da pay�n� versin yaradan�.Leyli e�itdikcə bu hekayətiG�z�ndə �a�lad� can �ikayəti��ad�rda gizləndi o dərdli pəri,Qan s�x�b, qan t�kd� a�lar g�zləri.G�zlərindən axan o qanl� ya�larKe�diyi yollarda qoymad� qubar.Bilincə itmi�dir yenə o baxts�z,Əlini, qolunu di�ləyirdi q�z.Saf qan ax�d�rd� g�z�ndən mələk,Bu sudan �z�nə zinət verərək.Nərgislə suvard� q�z ər�əvan�,Hovuza bat�rd� o, xeyzəran�.Onun nə hal duyan bir kəsi vard�,Nə bir dost dərdinə �arə tapard�.Qap�n�, bacan� ba�lay�b m�hkəm,Dustaq ilan kimi ya�ard� sənəm.Yaln�z, qap�s�ndan əsən k�ləklərƏtrindən hər yana verirdi xəbər.Adl� adamlar da evlənək deyə,El�i g�ndərirdi hər g�n Leyliyə.Ham�s� dəm vurub �z d�vlətindən,Ər olmaq istərdi ona hər yetən.O d�rr�n dal�nca hey mahal-mahalD��m��d� ortaya minlərlə dəllal.Birinin o bala i�tah� vard�,Ba�qas� o taxta əl uzadard�.Atas� q�z�n� tutub �rəkdə,Onu inci kimi saxlard� bərkdə.Kamala yeti�mi� o g�m��bədən���əni g�zlərdi da�dan, k�ləkdən.Y�z min ehtiyatla yeyirdi dildar,Qəlbini gizlincə, �ərab� a�kar.�am kimi g�lərək, q�zarsa da q�z,Bu g�l�� alt�nda yanard� yaln�zG�l kimi iki lay kəmərli m�damAya��nda nizə, əllərində �am.B�t�n m�hnətlərə o d�zə-d�zə,�əkdiyi a�r�n� vurmazd� �zə.Ulduzlar i�ində bir ay durmu�du,�adr�na y�z Z�hrə halqa vurmu�du.
<p>LEYLININ IBN-SƏLAMA VERILMƏSI</p>Bir xəbər tutunca tez Ibn-SəlamTələsdi vədəyə versin sərəncam.�ahl�q cəlalilə, dəbdəbəsiləKe�irmək istədi Leylini ələ.�oxlu xəzinəylə el�i gəldilər.Xalvarla qənd gəldi, batmanla ənbər.Nafə m��k� ilə mədən ləlləriBəzədi b�sb�t�n qumlu ��lləri.Geyinsin, bəzənsin deyə o dilbər,�pəklə y�kləndi gələn dəvələr.Atlardan �ərəbi�, �bəxti�, �təkavər�Gətirdi a��la s��mayan qədər�nsan d�y��d�rən q�z�llar ki, var,Qum kimi da��d�b səpirdi onlar.Q�z�l� qum kimi səpdikcə yenə,Sanki qum t�k�rd� d��mən g�z�nə.Nəydi o səxavət, nəydi o rəftar!O b�y�k calala heyran qald�lar.�ki g�n dincəldi o yol yor�unu,El�ini �a��r�b �yrətdi onu.El�inin cadulu bir dili vard�,Da�� xəcalətdən yumu�aldard�.S�z� Isa kimi can təzələrdi,�l�lər yenidən dilə gələrdi.Al�b Rum elindən, �indən, Məkkədən,Pe�kə�lər gətirdi nadir �eylərdən.El�i xəzinəylə d��d� yollara,Hams�n� �atd�rd� xəzinədara.�z �irin dilinin a�ar� iləGizlin xəzinəni o a�d� belə:��Aslan �rəklidir bizim qəhrəman,Ərəbin fəxridir, �ənidir, inan.Nəsəb sahibidir, adl�-sanl�d�r,B�y�kd�r, nəcibdir o �ox �anl�d�r.Siz qan istəsəniz, qum kimi t�kər.Davadan-dala�dan azad olaraq,Onunla səadət taparsan ancaq.El�i bu s�zləri dediyi zamanQ�zc���n atas� qalm��d� heyran.Sonra, məsələnin əslinə yetdi,Qəbul etdiyini etiraf etdi,Bu i�i q�z�na o rəva g�rd�Ay� ə�dəhan�n a�z�na verdi.Sabah g�nə� do�ub ��lə salanda,Cəm�idin cam�n� ələ alandaBəylik xələtini rus o�lu ald�,Ərəb damad�n�n �iyninə sald�Gəlinin atas� ��xd� e�iyə,�ad�r� bəzədi, bayramd�r deyə.O, qonaq �a��rd� Ibn-Səlam�,�adl�q məclisində əylə�di ham�.O, keyf məclisini sevinclə qurdu,Ona layiq olan bir zinət vurdu.Ərəb qaydas�nca onlar bir yerdə�ncə s�nan əhdi ba�lad� bir də.G�ylərə sovurdu pul tufan�n�S�d həqqinə girov dedi can�n�.Q�z�n ota��nda onlar bu səhərT�nglərə nə qədər �əkər t�kd�lər.O ki�ik a��zl�, qarag�n sənəmƏtir yand�r�rd� ud kimi o dəm.Ətir da��d�rd� ah �əkən qəlbi,G�z ya�� t�k�rd� g�lablar kimi.Ləli od verirdi, bula�� da su,O, ənlik qay�r�r, g�lab yay�r bu.Yar� �atm��d�sa bu g�n murada,Murads�z qalm��d� �z� d�nyada.A��za �atarkən d���b s�nd� cam,Qo�al� bi�mi�kən d�n�b oldu xam.Qaydad�r, aya�a batar hər tikan,Od a��z yand�rar a��za qoysan.Kim ki, m�xalifət g�stərə bir az,He� kimin əmrinə o qulaq asmaz.�z qəbiləsinə asi olan �əxsOnunla bir yerdə ya�aya bilməz.Barma��n birini �alarsa ilan,Barmaq kəsilməsə zəhərlənər can.Təbə can dərman� olmu� məhəbbət,�l�mə səbəbdir hər m�xəlifət.Ruhu �ənləndirən Leyli ki, vard�,Ixtilaf �z�ndən canlar alard�.�ahl�q ��ra��ndan al���b yanan,��raqla gəzirdi onu hər zaman.
<p>LEYLININ IBN-SƏLAMIN EVINƏ K��MƏSI</p>G�nə� səhər-səhər yuxudan durdu,�adr�n� g�y rəngli g�l�əndə qurdu.Gecə səyyarəsi al���b yand�,Nil rəngli Dəcləyə tərəf yolland�.Sevincək yerindən s��rad� damad,Kəcavə bəzədi �rəyi �ox �ad.Elə ki, əylə�di kəcavədə q�z,Onu �ox h�rmətlə apar�b yaln�z,Taxt�n�, tac�n� tap��rd� ona,Dedi, hakim olsun bu g�zəl sona.Ke�di iki-�� g�n, həya �z�ndənO mumu səbr ilə yum�altd�, bilsən.Xurma a�ac�na bir g�n əl atd�,Xurmal� buda�a o əl uzatd�.Lakin, o, Leylidən bir zərbə ald�,A�r�dan sustal�b yerində qald�.Q�z�n silləsindən o birdən-birə,Cans�z �l� kimi sərildi yerə.Q�z dedi: �Bir daha belə i� g�rsən,Təqsiri məndə yox, �z�ndə g�r sən.Mənim surətimi qurub bəzəyənB�y�k sənətkara and i�irəm mən,Qan�m� t�ksə də sənin inad�n,Hasil olmayacaq məndən murad�n�.Bu and təsir etdi Ibn-Səlama,O da raz�la�d� quru salama.Bildi ki, sevməyir onu bu nigar,Qəlbinin bamba�qa bir ��ra�� var.Lakin o mə�rurluq �z�ndən yenə,Yox deyə bilmirdi �z �rəyinə.On d�rd g�nl�k o ay, o nazik bədənBunu da salm��d� e�qiylə əldən.Dedi: �Mən ki, d��d�m onun e�qinə,Uzaqdan da g�rsəm, bu bəsdir mənə.Quru bir bax��la �adlansam da mən,Bu xo�dur, �m�rl�k yad d��məyimdən.Dedi ki: � Qar��nda �oxdur g�nah�m,Ke� bu təqsirimdən, ey qibləgah�m.Quru tama�ana raz�yam, inan,Namərdəm �əkilsəm bu iqrar�mdan�.O da �mr elədi, d�zd� bu dərdə,Ba�qa təmənnas� olmad� bir də.Həsrət i�indəydi o ba� bəzəyi,Yollarda qalm��d� g�z�, �rəyi.Bəlkə, xo� xəbərlə əsən bir k�ləkMəcnundan ona bir toz gətirəcək.A�laya-a�laya d�y�b k�ks�nə,�ad�rdan ��xard� yollar �st�nə.B�lb�ldən yaral� bir səsi vard�,O, sərxo�lar kimi add�m atard�.�A�iqim hardad�r� s�ylədikcə q�z,�z incik ruhuyla ya�ard� yaln�z.Nə səbri qalm��d�, nə də qərar�,Dərddən ax�td�qca o g�z ya�lar�,Onun gizli sirri d��d� dillərə,E�qi g�nə� kimi g�ld� ellərə,�z�lməz qəmlərin sars�nt�s�ndanƏr, ata qorxusu qalxm�� ortadan.S�vda ki, soxulur insan ruhuna,Ər, ata qorxusu neyləyər ona?
<p>LEYLININ ƏRƏ GETMƏSINDƏN MƏCNUNUN XƏBƏR TUTMASI</p>Ba�dad ellərinin s�z yaradan�Belə nəql eyləyir bizim dastan�:Boyun zəncirini q�rm�� o dəli,Yenicə ay g�rm�� ba�� zədəli,Ba�r� kabab olmu�, sərxo� xəyall�,O xaraba kəndli, viran mahall�Gəzirdi ��lləri g�zlərində qəm,Dərd idi, ah idi qəlbinə həmdəm.Yar�ndan bir qoqu gətirsəydi yel,G�lərdi yaz kimi �rəyi tel-tel.Canan�n can verən xo� qoqusundanƏnbərə �alard� rəngi hər zaman.Ruhu əyləndirən o xo� ənbərdənZ�vq al�b təsəlli tapard� hərdən.M��ilan dibində o bəxti qaraZəlil tək d��m��d� ya� torpaqlara.Xəyal� �a�araq d��m��d� əldən,O se�ə bilmirdi tikan� g�ldən.Bu vaxt dəvə �stə bir nəfər insanKe�di g�rzə kimi onun yan�ndan.O bədbəxt əsiri g�r�ncə yol�u,Dəvəni saxlad�, dedi: �Nədir bu?�Ba��rd� bu zaman o bir nər kimi,Səsləndi ətrafa qafillər kimi:�Sən, ey bu varl�qdan xəbərsiz olan,B�tpərəstlər kimi ya�ayan insan,Yaz�qsan, o b�tdən daha �z d�ndər,B�tlərdə tapmazsan vəfadan əsər.Bu yolda bir i��q yanmayacaqd�r,Yox bil o yar� ki, g�zdən uzaqd�r.Bu i�dən i�sizlik �z� əfzəldir,O yardan yars�zl�q daha g�zəldir.Ona �z k�nl�n� tap��randa sənBilməzdin olacaq o sənə d��mən.D��mən sevgilindir, ��xd� vəfas�z,Dostluq peyman�n� s�nd�rd� o q�z.Səni x�rman kimi o verdi yelə,Səni yad, etməyir bir zərrə belə.Onu bir cavana ərə verdilər,Indi gəlin oldu sən sevən dilbər.Bir də �z ərini o rədd etmədi,Ondan ba� g�t�r�b uzaq getmədi.O indi keyf �əkir nə�ə ba��nda,Hər gecə dəmlənir ər quca��nda.�p��mək olmu�dur pe�əsi art�q,Sən onun dərdini �əkirsən, yaz�q.O, g�zdən uzaqd�r, k�n�ldən iraq,Sənəyi da�a ��rp, o q�z� burax.O səni salmay�r illərcə yada,Gəl onu bir dəfə unut d�nyada.Qad�n bir deyildir, minlər ilə var,Lakin �z əhdini tez pozur onlar.Əhdi-vəfa s�z� yaz�ld��� dəmQad�nlar ad�na �əkildi qələm.Qad�n, do�rudan da, səni �ox sevərSəndən yax��s�n� tapana qədər.Ba�qa birisinə olunca həmdəm,Səni g�rmək belə istəməz bir dəm.Qad�nda ki�idən �oxdur ehtiras,�lsə də d�nyada murads�z qalmaz.Qad�n d�z oynamaz he� bir oyunu,�ətindir hiylədən ay�rmaq onu.Qad�nlar dərdini �ox �əkdi insan,Vəfa g�r�nmədi he� bir qad�ndan.Bir ki�i qad�na ba�lansa, inan,Vəfas�z bir qad�n yax��d�r ondan.Qad�n əyləncədir, saxtad�r, qarda�,Zahiri s�lh olur, batini sava�.Aləmə bəlad�r d��mən olsa o,�l�md�r qan ���n onun dostlu�u.Bir i�i g�r, desən, əlini vurmaz,Onu g�rmə, desən, kənarda durmaz.Sən dərdlənən zaman sevinib g�lər,Sən �adlanan zaman o dərddən �lər.Qad�nlar�n i�i belədir, a�kar,Pis arvad�n uzun macəras� var�.Bəd heybət ərəbin la�-la� s�z�ndənMəcnunun sinəsi od tutdu həmən.Yenə ahlar �əkdi o birdən-birə,D��d� �z� qoylu qu� kimi yerə.O qədər d�yd� ki, ba��n� da�a,Q�zard� g�l kimi da� ba�dan-ba�a.Libas par�alanm��, can par�alanm��,Y�x�ld� da�l��a o ba�r� yanm��.O əfsun oxuyan �a��rd� birdən,Pe�iman olmu�du dediklərindən.Da�dan �ox uza�a getməmi�, yol�uG�rd� ki, təzədən hu�a gəldi bu.D�n�b min �zr ilə gəldi iləri,Dedi: �Nahaq dedim mən bu s�zləri.Bir s�zd�, uydurub dedim yalandan,Gəl məni əfv elə, yan�lar insan.Bir zarafat�mla incitdim səni,Can�m� verərəm, əfv etsən məni.Pərdə dal�ndad�r o canan indi,Q�r�qd�r sən kimi onun da qəlbi.Onunla �z tay�, �z əri belə,Bir gecə ba�-ba�a yatmam�� hələ.O q�za ba�qas� kəsmi�sə nigah,Səndən �zməmi�dir �z əlini, ah.Yoxdur səndən �zgə murad�, kam�,Bir sənsən d�nyada onun adam�,Dəqiqə ba��na o g�zəl cananSəni xat�rlay�r, yad edir, inan.Bir ildən art�qd�r gəlin gedəli,M�hr�n� saxlay�r vəfal� əli.Min il ke�sə belə, yenə də sənsizO q�zdan bar yemək �ətindir, �əksiz�.Yalan�� yalan� dedikcə ger�ək,O iki �zl�n� Məcnun g�rərək,Azald� q�ssəsi, dərdi bir qədər,D�zd� a�r�lara can� bir təhər.Ba��na vurdu�u zərbədən yaz�qQanads�z qu� kimi olmu�du art�q.Ləl ax�rd� onun ya�l� g�z�ndən,Vəfa axtar�rd� hər beyti, bilsən��inin nə sehri, nə sonu vard�,Nə yar� bu dərddən xəbər tutard�.
<p>LEYLININ XƏYALINA MƏCNUN �IKAYƏT ETMƏSI</p>Belə bəzənmi�di o, nazik bədən,Bu bəzəklə ��xd� o, kəcavədən:H�rmətcil ki�inin evindəki yar,Min nəqqa� g�z�n� kor qoyan nigarƏrinə ba�lan�b qalsa da �zdən,Dost deyib a�lard� k�n�ldən, g�zdən.Məcnun bu i�lərdən tutunca xəbər,Da��td� qəlbini yeni q�ssələr.Pak d���ncələri artd�qca onun,Birə min olmu�du dərdi Məcnunun.Qanads�z qu� kimi s�r�n�rd�, bax,Quruca nəfəsi qalm��d� ancaq.Axtar�rd� yaz�q, həyat suyunu,Daima d�rd g�zlə gəzirdi onu.O, canan yurduna �z tutub gəldi,Həsrətdən t�k kimi can� incəldi.K�ləklə s�ylədi dərdini ona:�Sən, ey �z əriylə keyf �əkən sona,Han� o əhd edib oturdu�umuz,Bir deyib, bir g�l�b, bir durdu�umuz?Han� vəd etdiyin o �irin visal?Sinəmə ba� qoyan səndin, ya xəyal?Han� bu dostluqda vəfa g�rməyin?Nə oldu vəfaya umud verməyin?B�t�n peymanlar� tərk edərək sənG�nahs�z �z�n� gizlədin məndən.Tutaq, k�n�l yoxdur vəfaya səndə,Bəs noldu dostlu�a verdiyin vədə?Mən sənin yolunda ke�ərkən candan,Sən quru vədələr verirsən, canan.E�qiyin yolunda can qoymu�am mən,�zgənin e�qinə s�z vermisən sən.Bu qədər əhdini basarm� insan?Qa�arm� dostunu xat�rlamaqdan?G�r�n�r �ox �adsan sən təzə yardan,K�hnəni yad�na salm�rsan bir an.�zgənin boynuna sar�lsan belə,Bari axtar bizi quru dil ilə.Sənin ba��n ���n gəncliyim getdi,Hay�f ki, ba�banl�q əməyim itdi.Ba�da əmək qoydu g�yər�in, ey yar,Meyvə yeti�əndə yedi qar�alar.Ah, o lətif xurman, o �irin xurmanMəndən �zgəsinə tikand�r, tikan.Ah�m da�lar y�xan bir sərt k�ləkdir,Bar�n� yadlara verməyəcəkdir.Əvvəlcə yar dedin sən mənə, ey q�z,Sonra zəlil kimi buraxd�n yaln�z.Mən sənə yar deyib, k�n�l verirkən,Bilməzdim vəfas�z oldu�unu mən.And i�ib, əhd edib məni aldatd�n,Dedin, sevgilinəm, unudub atd�n,Anda bax, nə qədər d�z imi� and�n!Əhdə bax, sən �z�n o əhdi dand�n.Qeyrə k�n�l verib həmdəm oldun sən,Ne�in utanmad�n mənim g�z�mdən.Ya�ayan bir sənlə mən deyilik tək,Z�lm� ədalətə bərabər edək.Ba�qa ariflər də ya�ay�r, bilsən,Onlar g�zəl se�ir yax��n� pisdən.Bilirlər nə qədər dərdim, qəmim var,Mən sənə neylədim, sən mənə, ey yar?Tutaq ki, ba�lanm�� g�zlərim bir an,Səni ki, ba�qas� g�r�r kənardan.Əhd ���n bir vəfa gəzsələr əgər,Sənə bir vəfas�z ad verəcəklər.Əhdini s�nd�ran yax�� adlanmaz,Sən əhdi q�rmaqdan gəl saq�n bir az.G�lzar�n əhdini g�l q�rd�, canan,Tikanla doldurdu ba�r�n� zaman.�ərab xalq �z�ndə həya qoymad�,Onun�un həyas�z s�yləndi ad�.Gecə q�rmasayd� ay�n cam�n�,Qaranl�q almazd� onun dam�n�.Sənə nə �rəklə umud ba�lay�m,Nə �zlə arxanca g�l�b a�lay�m?Mən �mr� əhdimlə vermi�əm ba�a,Sənsə vurub �arpd�n əhdini da�a.Sən a�masan belə, k�nl�m� birdən,Mən səni unudan, atan deyiləm.Əzab�n ba��mdan a�sa da, g�l�m,Incisəm, g�z�m� qapas�n �l�m.Qəlbimə o qədər qəm verdin ki, sən,��ur da, həya da ��x�r bədəndən.Sənə dost deməyə məndə nə �z var,Nə dilim vəfas�z s�z�nə q�yar.Acizəm o sənin xam sifətindən,Bir də nə ad verim o surətə mən.Verdiyin hər z�lmə d�zsə də bədən.Can�m�n, ruhumun qidas� sənsən.Bu z�lm�n �mr�m� alsa da dərhal,�zr istər səndəki o g�zəl camal.O camal q�rsa da eli, oban�,Halald�r o h�snə ham�n�n qan�.Sən g�nə� �zl�sən, mənsə bir ��raq,Qar��nda s�nməyim �ərəf olacaq.Ay �əkər olsa da, sən elə mahsan,Vəzirin ikidir, bir �z�n �ahsan.Ipəkdə bir g�lsən, xəzdə laləsən,�z�m �irəsindən �ox ləzzətlisən.H�sn�nə odun da rəqabəti var,Baxd�qca onun da a�z� sulanar.G�l, �i�ək məsgəni olsa da hər ba�,Camal�n olmu�dur g�l�ənə ��raq.�ahl���n geyimi atlassa əgər,Yana��n yan�nda samana bənzər.Qa�lar�n incədir, ox�ar xəyala,Bayram ax�am�nda bənzər hilala.O q�z�l g�l�y�n yan�nda, ey yar,Ud, səndəl a�ac� s�y�də ox�ar.�z�y�n m��k rəngli g�zəl sultan�Tutmu� �in eliylə Həbə�istan�.Nə olar, �z�n də o cəmala bax,Nə qədər �ətindir ondan ayr�lmaq.Can�m� ba��na qurban demi�əm,Ba�qa bir tədbirim yoxdur, ey sənəm.Cəfan�, z�lm�n� bunca �əkərək,Vəfa umuduyla ya�ay�r �rək.Səbr etməliyəm ki, bir g�r�m sonra�m�r cilovunu �əkəcək hara��
<p>ATASININ MƏCNUNUN G�R���NƏ GETMƏSI</p>Fars nəslindən olan �irin dil dehqanBelə xəbər verir ərəb hal�ndan:O�lunu itirmi� o yəqub qocaG�zəl Yusifindən ayr� qal�nca,Məcnunun hal�n� g�rd� pəri�an,Kəsdi umudunu ondan bir zaman.Ah �əkib g�z�ylə odlar g�r�rd�,Yenə də umudla �m�r s�r�rd�.Onun gəzmədiyi �arə qalmad�,Zənci yuyunmaqla �inli olmad�.Nə qədər da��td� yenə sim� zər,Bəxti yetirmədi ona bir nəzər.Kəsdi umudunu dərdli o�lundan,Bir də g�zləmədi sa�almaq ondan.Bir k�ncə q�s�l�b qald� o baxts�z,Bircə d�rd k�ncl�n� g�zlədi yaln�z.Qocal�q, zəiflik, bir də bədbaxtl�q,Ona k�� yolunu g�stərdi art�q.D�nyan�n dərdindən o gəldi təngə,S�x�lm�� bo�az� bənzədi �əngə.Qorxdu ki, �ld�rs�n bu əcəl onu,Gəlib yadlar als�n onun yurdunu.Xəstə tək əlinə bir əsa ald�,Iki nəfər cavan yan�na sald�.Allah i��qladar, deyib, yolunu,Yenə də gəzməyə ��xd� o�lunu.Da� ilə səhran� gəzib bir zaman,��lləri, qumlar� sald� ayaqdan.Umudla əl a��b xeyli gəzdilər,He� yerdə tapmad� o�lundan əsər.Nəhayət bir nəfər xəbər verdi ki,Əzab evindədir sizin o itgi.O bir yerdədir ki, xərabəzard�r,Baxd�qca qorxuncdur, sanki məzard�r.Qara bulud kimi o �irkin diyarNeft kimi al���b, tutu�ub yanar.Yenə yola d��d� zavall� qoca,B�t�n g�n� gəzdi yollar boyunca.O bəxtsiz o�lunu g�rəndə birdən,Oynad� qocan�n qəlbi yerindən.Məcnunda yox idi həyatdan əsər,Varl��� dəriydi, bir də s�m�klər.Varl�q d�nyas�ndan d��m��d� qa�aq,S�vda yolundan da gəzirdi uzaq.Xəyaldan as�lm�� ��pə bənzərdi,�l�mdən qurtarm�� bir t�k qədərdi.Yer �stdə it kimi �abalasa da,Yer altdakindən də he�di d�nyada.Qaynaqdan d��m��d� həyat qazan�,Ayaqdan d��m��d�, hu�suzdu can�.Yar�lm�� ba��ndan d��m��d� papaq,Yerdə ilan kimi hey q�vr�laraq,Əl boyda dərini o tərki-vətənFitə tək tutmu�du �z g�bəyindən.Ata s��allad� onun ba��n�,Saxlaya bilmədi �z g�z ya��n�.Ax�td� sel kimi ciyər qan�n�,U�urdu k�nl�n�n xan�man�n��A��ld� Məcnunun bu dəm g�zləri,Qəlbə munis g�rd� o bir nəfəri.Baxd� atas�na o bəxti qara,Lakin tan�may�b qa�d� kənara.Bir adam �z�n� unutsa əgər,Ba�qa bir insan� tan�yar məgər?Dedi: �Sən nə�isən, de g�r�m kimsən?Gəldiyin yollara qurban olum mən�.�Mən sənin atanam, ey ciyər param,Nə vaxtd�r, bir səni mən axtar�ram�.Məcnun atas�n� tan�d� bu an.D���b aya��na a�lad� al qan.Ata qucaqlad� yaz�q o�lunu,O bunu �p�rd�, bu isə onu.Ah, tuta bilməyib bir yerdə qərar,Min novhə �əkərək �ox a�la�d�lar.Atan�n g�z ya�� �ay kimi axd�,Sonra boy uzunu o�luna baxd�.G�rd�, �l� kimi o ��l-��lpaqd�r.Ba�� papaqs�zd�r, yal�n ayaqd�r.Bir xələt g�t�r�b �z heybəsindən,Geydirdi o�luna, �rt�ld� bədən.Ba�maq da, papaq da verdi, m�xtəsər,Bəzədi təpədən d�rna�a qədər.Sonra da atal�q nəsihətiylə,Ona �y�d verdi �z adətiylə.Dedi ki: �Ey ruhum, bu yuxudan qalx,C�t atl� zəmanə tələsir, bir bax.Bu yolun hər otu q�l�ncd�r, o�lum,Gəl, �əkin bu yoldan, qurban�n olum.Yediyin zərbələr �ox asan deyil,Tutaq ki, sən d�zd�n bir ay, ya bir il.Yenə ox atacaq rəhmsiz fələk,O, sənin qan�n� a��q t�kəcək.Tutaq bir ne�ə g�n yenə d�zd�n sən,Lakin bu yerlərdə can verib �lsən,Canavardan tutmu� pələngə qədərSənin bədəninlə doyar vəh�ilər.Q�rbətdə �lmə gəl, nə varm�� bunda?It olmaq yax��d�r ana yurdunda.Ba� g�t�r�b qa�d�n vəh�i ��llərə,Qocald�n, �atmad� əlin bir yerə.Əzablar �əkməyin mənas� varm�?Daima zillətə d�zmək olarm�?O sular yata�� �ayla�a bir bax,Seldən xarab olmu� g�rd�y�n �aylaq.O sellər ax�dan da�a q�l nəzər,Onu da zəlzələ da��d�b t�kər.Bu zillət, bu əzab pəncəsində sənDəmirdən də olsan ��r�yəcəksən.Getdi �mr�m-g�n�m sənin dərdinlə,Ram olub bir zaman atan� dinlə.Ba� getdi, cilovun bərkdir, ey insan,Al��d� �rəyim, sən yenə xamsan.��ldə ləhləməkdən bir dəfə əl �ək,Vəh�ilər yan�nda kim at s�rəcək?Divlər yata��na gəl olma məhrəm,Qa�ma zəmanədən, ey talei kəm.Ba��ndan bir da��t bu qay��lar�,�z�n� xəyalla gəl aldat, bar�.Bir arzuyla ya�a, o, pu� olsa da,Arzuyla �adlanar aqil d�nyada.Yalan da, do�ru da olsa hər dilək,Bari, bir nəfəsə bəzəkdir, bəzək.Əvvəl sən rahatca nəfəs al ki, bir,Sonrak� nəfəsin g�r necə gəlir.Səadət qap�n� a�masa bu g�n,Kəsmə umudunu ondan b�sb�t�n.�oxlar� bu�dan� saxlanc etdilər,Qazanc g�rmədilər bir arpa qədər.�mr�n ixtiyar� �z əlindəykən,I�ini g�r, qurtar ham�dan erkən.Sabah cilovunu tutanda əcəlBir də �zr istəmə bu d�nyadan gəl.Dediyin �ərbəti verməzlər sana,Bil ki, yaratd���n d��ər pay�na.Qad�n nə toxusa əyninə ke�ər,Ki�i əkdiyini toplay�b bi�ər.Bu g�n bir �zərlik yand�r ki, sən dəDuyasan iyini bəlkə �ləndə.�l�m dəh�ətini qabaqca s�na,Ax�rda d�zəsən hər a�r�s�na.�l�m� kim duysa �l�mdən qabaq,�l�m pəncəsindən xilas olacaq.Ba� vaxt�ndan əvvəl ucalsa əgər,�z� təpəsinə sillə endirər.Səfər xəyalilə g�lən bir dodaq�z bi�irdiyindən pay aparacaq.Adams�z qalm��d�r meydan�n, bir dur,Yetər divanəlik gəl sakit otur.Hər kəsin bir k�n�l həmdəmi olar,Hər �əkilən dərdin bir sonu da var.S�z yox ki, ucad�r insanl�q səndə,Lakin it də ya�ar, �lər vətəndə.Əgər insansansa, insanl��� sev.Bir div olsan belə, anla ki, hər devBir insan �əklində g�r�nmək istər,Divdənsə dərs al�b adaml�q g�stər.Ah, o�ul, insansan, �ərəflisən sən,�z�n� divlərə taym� edirsən?Azd�r yolda�l���m bu yolda sənə.Can�m yedəyindən gen qa�ma yenə.Gəl mənə yolda� ol, həmcinsin mənəm,Bari, təsəlli ver qəlbimə bir dəm.Bu gecə sən məndən �z d�ndərsən, ah!Bil ki, gec olacaq axtarsan sabah.S�zlərim gəlirsə qəlbinə a��r,Bu da, bil, fələyin qəzas�ndand�r.Qa�ma, yax�na gəl, i� g�r əlinlə,Zaman�n h�km�n� bir yax�� dinlə.Mən �mr� bitirdim, sən �ad ol yaz�q,�ərab� sən i� ki, mən məstəm art�q.�l�rəm, �mr�m� �atd�rd�m ba�a,Qəm �ld�rd� məni, sənsə �ad ya�a.Inan ki, g�ylərə sovruldu k�l�m,G�nə�im saral�r, yax�nd�r �l�m.G�nə� ax�am oldu, hardasan səhərO�lum, mən �l�rəm, bir k�mək g�stər.O�ul, gəl, atay�n pis g�n�nə �at,Gəl, can� ��xmam�� ona əl uzat.Mən əldən, ayaqdan d��məzdən əvvəlS�nm�� oca��m� q�zd�rma�a gəl.Yerimdən qoparsa məni ruzigar,Gəl mənim yerimdə �z�n tut qərar.Qoy �l�m əmrilə can�m� als�n,Bari, bir o�ulsa yurdumda qals�n.�l�m səfərinə ��xsa bədənim,Bilim ki, yerimdə adam var mənim.�l�m yasd���mda baxmasan mənə,Nə dosta xo� gələr, nə də d��mənə.Kənardan-kənara ��xar bir nəfər,Mənim y��d���m� qap�b qəsb edər.Rəvam� d�nyada mən talei kəm,O�lum ola-ola kimsəsiz �ləm?Art�q �al�nm��d�r k�� təblim, inan,Indi k�� yoluna haz�rla��r can.Qorxuram, k��məyə tələsiyəm mən,K���m� tərpədəm sən gəlməmi�kən.Məzar�m �st�nə sən ba� qoyasan,O vaxt a�layasan, bərk a�layasan.T�st�yə d�nsə də o g�n nəfəsin,Mənə nə faydas� o a�lar səsin?Qəmindən d�nyalar yansa da, d�z�,Bir də g�lməyəcək bəxtimin �z��.
<p>MƏCNUNUN ATASINA CAVABI</p>O�ul atas�na �ox qulaq asd�,Onun hər s�z�n� qəlbinə yazd�.Istədi iki g�n səbr edib d�zs�n.Bu s�vda yolundan o ayaq �zs�n.E�qə t�vbə demək istədi, fəqət.T�vbə qula��n� �əkdi məhəbbət.Məhəbbət fili də qoyar piyada,Ona diz ��kənlər mərddir d�nyada.Bu, ke�ə �iridir, o, me�ə �iri,Bu, həmi�ə tikər, y�rtar o biri.E�qin kaman�ndan ox atsa bə�ər,Onun �z əlini o, �il-k�t eylər.Məcnun toplayaraq �z q�vvətini,Dinləyib atan�n nəsihətini,Dedi: �Ey nəfəsi ruhuma q�vvət,Sənsən m��g�l�m� d�zəldən, əlbət.S�z�n, nəsihətin dima��mdad�r,Bax, qulluq halqan da qula��mdad�r.G�zəl nəsihətin qəlbə ��raqd�r,Kim boyun qa��rsa, bəxtdən uzaqd�r.Mən qulaq asard�m bu s�zlərinə,Neyləyim, əlimdən gəlməyir yenə.Mənə a��l dərsi oxumaqla sənNə ���n e�qimin �stə g�l�rsən.Məhəbbət oyla�� k�nl�m��n, inan,Bir qara pula da dəyməz bu cahan!Tale pu� eyləmi� məni d�nyada,E�idib bildiyim d��məyir yada.B�t�n hafizəmi sovurub yellər,Yoxdur xatirimdə nə səs, nə xəbər.Bu g�n soru�ma ki, nə yedim d�nən.Bu sual da ��xar pu� hafizəmdən,Bu saat g�rd�y�m i�i də sorma,Cavabs�z qalarsan, �z�n� yorma.Bilirəm, o�lunam, sən də atamsan,Ad�n da qalmam�� yad�mda, inan.Bir atam ��xmam�� yad�mdan bu g�n,Hu�umun �z� də itmi� b�sb�t�n.�z ad�m da ��xm�� yad�mdan bu dəm,Bilmirəm mə�uqəm, yoxsa a�iqəm.Bir ild�r�m kimi qəlbim odland�,Qəlbimin odundan, can�m da yand�.Ayr�ld�m d�nyan�n nemətlərindən,��llərin otuyla ke�inirəm mən.Zəmanə adlanan bu bo� dəyirmanBo�alm�� deyirəm, dən ilə sudan.Mən �z vəh�ətimdən itgin d��m��əm.Vəh�ilər insana olarm� həmdəm?Vəh�iylə dost olsa insan d�nyada,Vəh�i adətincə �mr edər o da.Mən mil�ək toxunmu� qovun kimiyəm,Kəs məni, at gedim, saxlama bir dəm.Yoxsa bir toz qopsa �st�mdən əgər,O tozum bostan� xəstələndirər,�i�əyi kənarda tutun u�aqdan,Yoxsa zəhərlənər u�aqdak� qan.Yaln�z xərabəyə meylim var mənim,Qoy xərabə olsun yerim, məskənim.Zənn et ki, zəmində bitmədi bir kol,Atd���n bir toxum pu� oldu bir yol.Bildiyin bir s�z� oxumam�� bil,Zənn et ki, əkdiyin he� o�ul deyil.Gəl bir məzar d�zəlt, s�z�m� dinlə,�lm�� bir a�iqi dəfn et əlinlə,A�l�n�n �st�nə qələm �əkilənDivanə bir gəncdən əlini �z sən.Deyirsən yax�nd�r sənin k�� yolun,K���n� ba�lam�� bu bədbəxt o�lun.Xəzan�m �atacaq sən �lənədək,Bil ki, səndən qabaq k���m gedəcək.Sən �lsən �st�ndə dirilər a�lar,Mən �oxdan �lm��əm, əlimdə nə var?�
<p>ATASININ MƏCNUNLA V�DALA�MASI</p>Atas� g�r�ncə dərdli o�lunu,E�qin girdab�nda bo�uldu�unu,Kəsdi umudunu ondan b�sb�t�n;O q�zd�rma sap� d��m��d� d�y�n�Dedi: �Ey ciyərim, ciyər ne�tərim,Ey boyun zəncirim, ey taci-sərim,Əlacs�z dərdini duydum �rəkdən,Səndən də əl �zd�m, �z�mdən də mən.Atan əldən d��d�, insafa gəl sən,Gəl tut məhəbbətlə onun əlindən,Qalx, sar�l boynumdan, qurban�n olum,�z�m g�z ya��nla islans�n, o�lum.Səfər q�sl�m olsun o g�z ya�lar�,Səfər be�iyində dinc yat�m, bar�.Ayr�l�q dəmidir, hal�ma yan bir,G�z�mə s�rmə yox, mil �əkilmi�dir.Naz vaxt� deyildir, qucaqla�aq gəl,Səndən tu�ə al�m səfərdən əvvəl.K���m� y��m��am d�nyadan bu dəm,Ba�qa bir aləmə k���b d��m��əm.Sənin fikrindən də deyiləm uzaq,�l�rəm, dərdinlə �l�rəm, ancaq�ox əziz olsan da g�z�m kimi sən,Atan� bir daha g�rməyəcəksən.Əlvida, səfərə haz�ram art�q,Gedər-gəlməzədir bu son ayr�l�q.Əlvida, ayr�l�q zaman� yetdi,Biz gecikib qald�q, karvansa getdi�.Qurtard� atan�n vida s�zləri,O�luyla g�r���b qay�td� geri.Pəri�an atan�n �z�ndə kədər,�l�mc�l, evinə gəldi bir təhər.Zəiflik �z�ndən o iki-�� g�nQ�ssəylə ke�indi v�cudu �lg�n.Birdən ba� qald�rd� pusqudan əcəl,O �ld� murada �atmazdan əvvəl.Onun səma qu�u ��xd� qəfəsdən,Sidqin buda��nda o tutdu məskənG�ylərdən t�rəyən g�ylərə yetdi,Torpaqdan olan da torpa�a getdi.Asudə odur ki, ay tək hər zamanBu yandan ��xaraq, bats�n o yandan.Ba�lan�b qalmas�n q�ssə evinə,�im�ək tək parlay�b o s�ns�n yenə.Be� g�nl�k d�nyan�n mənzilində sən�ox rahatlanma ki, zillət �əkəsən.Qoy bilsin bu kənddə mənzil tikənlərYoxdur bu aləmdə dinclikdən əsər.�lməz can qurtaran bu da� hasardanOnun�un �lm��d�r bu d�nya, inan.Mələk surətində bir divdir aləm.Səni məhv etməyə �al���r hər dəmDolmu�dur d�nyan�n kasas� qandan,O qan da s�z�l�r �z ba�r�m�zdan.D�nyada həmdəmin olsa da hər kəs,�mr�ndə �ad olub sifəti g�lməz,Bu divlər yata�� yer deyil, inan,Sel yolu tutmu�dur, qalx bu yataqdan.D�nyan�n a�z� bir xurmaya ox�ar,Əfsus, �p���ndə ac� tikan var.Sərvini bitirmə bu �əməndə sənSuyu duz, otu da q�l�ncd�r, bilsən.Bəsdir bu d�nyadan yediyimiz qəm,�oxmu qam��s�n� vuracaq aləm?Aləmi �ad ke�ir, bil, aləm budur,�əkmə d�nya qəmi, əsil qəm budur.Əliuzun olsa bir o�ru əgər,Girib xəzinədən g�vhərlər �əkər.Xəzinəni at�b, kim yesə torpaq,O, a��ll� deyil, iland�r, ancaq.Ya�a ki, d�nyaya i��q verəsən,Torpa�a g�z tikmə ilan kimi sən.�m�rdən bərk yap��, �m�rd�r məqsəd,�m�rs�z d�nya da bo� qal�r, əlbət.Yax��-yaman g�ndə g�m�� �ox yarar,Min gəmi ləngəri onunla s�nar.Əlində saxlama, quyu tək, var�,Dəyirman da�� tək �y�d onlar�.Ald���n hər �eyi payla d�nyada,Belə abad olub bizim d�nya daHərdən bir əl iyi qay�rsan da sən,Ox da yon haz�rla, d�nyada bəzən.Y�ks�z bir adamdan al�narm� bac?Xaraba bir yerdən al�nmaz xərac.Bo�-bikar oturma he� yerdə bir an,Bari əl-qolunu oynat yalandan.He� yerdə qəflətlə gəl tutma qərar,Hərdən bir ba��r�b hay-k�y də qopar.Əli bo� insanlar qəm �əkər, bi�ək,Beldən �ikəst olsun g�cs�z bir e��ək.Səninlə c�d�ra ��xanlara bax,Yar� yolda qalan bir sənsən ancaq.O Kəyan �ahlar�, o pey�əmbərlərD�nyan� qullara qoyub getdilər.G�r bu q�vm kimdir, kim idi onlar,G�r kimin yerində kim tutdu qərar.Yax��l�q etməsən əgər insana,B�y�kl�k �ərəfi verilməz sana.Yax��l�q eyləyib, qorx yamanl�qdan,Yax��l�q gətirər yax��l�q hər an.Sənə pislik edən �z�ndən k�ss�n,��nki �z can�na q�ym�� o d��g�n.Quyuya salsan da yax��l���, bil,Yenə qay�dacaq, o itən deyil.Hər yax��-yamana qoca d�nyadaGələr fələklərdən bir əksi-səda.Kim da�a sirrini s�yləsə əgər,Da� e�itdiyini geriyə verər.Qalx�b ucalsan da sonsuz g�ylərə,A�l� ba��nda ol, d���n bir kərə.He� kəs bu fələkdən ba� ��xarmam��,He� kəs bu kitab� sona varmam��.Araba, mancanaq da��n� he� kəsFələk divar�na s�ykəyə bilməz,��nki o torpaqdan, yerdən uzaqd�r,Yerin tənəsindən pak duracaqd�r.D�nya karxanad�r, xor baxma bar�,Bu dibsiz quyuya d��d� �oxlar�.Dərindir, �uxurdur dediyim quyu,Sən oyuncaq yeri zənn etmə bunu.Bil ki, bu quyudan �əkilməsən sən,�pin burax�lsa daima əldən,Bu sallaxanadan qurtulmaq olmaz,Bari bu hikməti dərk elə bir az.Harda bir abadl�q g�rsən bərqərar,Ilki də, sonu da xaraba olar.Daim xaraba da olsa bir diyar,Bil ki, abadl�qdan onda ni�an var.�stər xarab olsun, istərsə abad,Daimi bin�vrə qoymam�� ustad.
<p>ATASININ �L�M�NDƏN MƏCNUNUN XƏBƏR TUTMASI</p>Bir g�n, təsad�fən, do�anda səhər�ikara gedirdi ��lə bir nəfər.Məcnun Nəcd da��na ��x�b durmu�du,Tacda inci kimi tək oturmu�du.Yol�u yol �st�ndə �irə g�z atd�,Q�l�nc tək dilini ona uzatd�.Yasa batm�� kimi soru�du ondan:�Ey evdən, e�ikdən didərgin insan,Leylidir gəzdiyin d�nyada ancaq,Bir �z ətraf�ndan alm�rsan soraq.Yad�ndan ��xm��d�r atayla ana.Həyas�z adamsan, eyb olsun sana.Sənin tək bir o�ul girsin yerlərə.Naxələf olmaqdan əl �ək bir kərə.Tutaq ki, �mr�n�n cavan vaxt� sənQa�d�n �z atandan, o kimsəsizdənIndi ki, �lm��d�r o yaz�q atan.Nolar xat�rlasan, onu bir zaman.Olmazm�, gedəsən ziyarətinə,O ata haqq�n�n son m�hnətinə?S���n�b qəbrinin pənah�na sən,O incik ruhundan �zr istəyəsən?�Məcnun, xəbər�inin bu s�zlərindənS�zlay�b �əng kimi b�k�ld� birdən,Dərdlənib, yerlərə ��rpd� �z�n�,D�n�b sillələdi o, �z-g�z�n�.Kəsildi b�sb�t�n səbri, qərar�,Qa�d� atas�n�n qəbrinə sar�.Qəbrin ���əsinə bir nəzər atd�,Elə bil ba�r�na almazlar batd�.Hu�suz, o t�rbəyə y�x�ld� birdən,Basd� �z ba�r�na onu d�rd yerdən.Onun pak ruhuna a�lad� zar-zar,Axan g�z ya��yla island� məzar.Gah qəbri qucay�b hu�suz durard�,Gah dərddən ba��na qum sovurard�.G�nd�zki dusta��n �atd� gecəsi,�oxald� xəstənin can isitməsi.B�t�n �mr� boyu o naxo� bədənQəmlər əsiriydi ilk nəfəsindən.Qorxunun əsiri olsa bir nəfər,Hal� yetimlikdə nə ola bilər.Ah! O yetim �rək, o dərdli dustaqK�məksiz, arxas�z, yetim qalaraq,Q�vr�l�b torpa�a d��d� bir zaman,�z m�sahibindən axtard� ni�an.Lakin, tapmay�nca �z qəmxar�n�,Kəsmədi �mr�n�n qəm ruzgar�n�.A�lad�, g�z�ndən qan ax�daraq,Tamam q�z�l qana buland� torpaq.Dedi: �Yaz�q atam, de hardasan sən?O�luna tac�n� g�stərməyirsən.Ey mənim qəmimə, yas�ma həmdəm,Bu dərdi mən kimə �ərh edim bu dəm.�z�n� torpaqda sən gizlədərək,O�ulsuz qalma�� istədin, demək.Mən ki, atas�zl�q bilməzdim bir dəm,S�nad�m, nə qədər ac�ym�� bu qəm.Of!. K�nl�m naləsiz, sakit durarm�?Bir də səndən �zgə k�məyim varm�?Yar�m da sən idin, yavərim də sən,K�nl�m g�c alard� daima səndən.O�luna daima yollar a�araq,Bir səndin dərdimə yanan�m ancaq.Sənsiz ki, zillətdə ya�ayaca�am,Əfsus, səndən sonra yenə də sa�am!Uzaq d��məyimi ba��ma qaxma,�oxdur xəcalətim, olmu�a baxma.Hər nəsihətini eylədikcə yad,Ruhumdan ucal�r ah ilə fəryad.Mənim xo� yeri�li atl�m �ən ikən,D�nm��d�m ba�� bərk ay��r�na mən.Q�z�l bir s�r�ayd�n qula��mda sən,Qap� halqas� tək uzaqd�m səndən.Sən m�layim idin, mən dəliqanl�,Mən soyuqqanl�yd�m, sən isti qanl�.S�zlə ox�amad�m qəlbini bir an,Yan�nda bir gecə yatmad�m, aman!Sən mənim ucumdan d�zd�n y�z dərdə,Mənsə xəyal kimi gəzdim ��llərdə.Mənim yata��m� ��rpard�n hərdən,Mənsə ayr�lmazd�m yenə ��llərdən.Sən �adl�q b�sat� qurard�n mana,Mənsə y�x�lard�m da�lar qoynuna.Sən dua elədin, təsir etmədi,Mən də a�ac əkdim, meyvə bitmədi.Can dostum sənsənmi�, and�qca, inan,Bil ki, dərd əlindən ba�r�m olur qan.Ax�r libas�ma g�z qaram hər dəm,Bu yolla kor olub, qara geyirəm.Ah, ata, pe�manam tutduqlar�mdan,Bir dərdim min oldu, beləymi� d�vran.Yersiz incitmi�əm, atacan, səniƏhval�m �ox pisdir, ba���la məni.Səni incitmi�əm bu d�nyada, ah!Bizdən sorulmas�n bu a��r g�nah.Sən, ey ulduzumu i��qland�ran,Sənin əlindədir əlac�m inan!Sən raz� qalmasan o�lundan əgər,Allah da o�luna cəzalar verər.�Ciyərim� deyərdin mənə bir zaman,Indi o ciyərə sən ox vurursan.Do�rudan ciyərin yarand�msa mən,Gəl kabab bi�irmə �z ciyərindən.Bir də ciyərindən ax�rsa bu qan,Sən niyə torpa��n quca��ndasan.Ciyərim qan�n� ax�daraq sənYenə də: �Ciyərim sənsən� deyirsən.Səni yand�rd�msa, ey taci-sərim,Al���b od tutdu �z ciyərlərim.Əgər sənə qar�� g�nahkar oldum�z�m �z cəzama giriftar oldum.Qulaq asmad�msa s�zlərinə mən,Qula��m buruldu sənin zərbəndən�.Məcnun ah �əkərdi a�d�qca dərdi,G�n�n� gecə tək qara edərdi.Gecə sallayard� qara bir bayraq,A�lamaq təbili susmazd� ancaq.Sədəf tək arxas� qaralm�� gecəAyla və bal�qla pəncələ�incə,Bal�q sədəfindən q�z��d� haman,B�t�n d�rrləri t�kd� a�z�ndan.Məcnun sədəf rəngli iki g�z�ndən.Ətrafa incilər səpirdi, bilsən.O qəbrin �st�ndə səhərə qədər,Oxudu qəlbyaxan, ac� novhələr.T�rbəylə birlə�di o da t�rbə tək,Bu iki mənzildə vurdu bir �rək.Qəbrə �z s�rt�rd� o yan�qciyər,Bu zaman g�n ��xd�, a��ld� səhər.Səhərin car��s� səslənən zaman�əfəq bayra��n� qald�rd� da�dan.Kimyagər � səhərin b�y�k iksiri,Q�z�la d�ndərdi nəfəslə yeri.Torpaqda s�r�nən o yaz�q insanQalx�b Nəcdə getdi yenə pəri�an.Yenə a�lay�rd� g�zlərində qəm,Onun varl���n� sarm��d� matəm.Əzabla qatlan�b tale deyənə,Y�z min �ətinliklə ya�ard� yenə.Bir k�n�l �am�n� gəzirdi təkcə�Gecəsi g�nd�zd�, g�nd�z� gecə.
<p>MƏCNUN VƏH��LƏR ARASINDA</p>Əfsanə yaradan bir sahib h�nərBu qəmli dastan� belə nəql edər:O yata�� səhra, o bal�nc� da�,Bu saxs� evdəki o sol�un zanbaqAta matəmini �atd�r�b ba�a,Yenə də �z tutub, qa�d� da�-da�a.O, vəh�i ��lləri bir g�n tərk etdi,Yar�n�n yurduna �z tutub getdi.G�rd� ki, vəfan�n �əkdiyi qələmLeylini Məcnunla yazm��d�r bahəm.E�di d�rna��yla yerin lay�n�,�z�n� saxlay�b pozdu tay�n.G�rənlər dedi ki: �Bu necə i�dir?O iki rəqəmdən biri getmi�dir�.Dedi ki: �Birini pozsa da qədər,Bir ad ikimizə kifayət edər.A�iqi axtar�b gəzsə bir insan,Onun yar�n� da qoy taps�n ondan�.Bu vaxt soru�dular, dedilər: �NədənO itmi� ortadan, itməmisən sən?�Dedi: �Yax�� d��məz mənim�in art�q,Mən �z�m mə�z olam, o isə qab�q.Mən dostun �rt�s� olsam da ancaq,Xo�dur o mə�z �stdə bir qab�q olmaq�.Deyib, o yerlərdə tutmad� qərar,Gah yolla gedirdi, gah yoldan kənar.O, a�iqlər kimi dilində qəzəlGəzirdi bir təbib, bir mehriban əl.Insan adətindən əl g�t�rərək,Ipini q�rm��d� o, vəh�ilər tək.��l vəh�isi kimi o, zaman-zamanYeyib ya�ay�rd� ya��l otlardan.O, tordan, vəh�idən qorxmurdu bir dəm,Vəh�ilər olmu�du Məcnuna həmdəm:Ona yeti�məsin deyə bir zaval,Ke�ikdə durard� �ir ilə maral.��ldə nə qədər ki, vəh�ilər vard�,Onun qullu�unda haz�r durard�.Aslan�, maral�, t�lk�n�, qurduY���b yol �st�ndə ordugah qurdu.Hams� qullu�unda durmu�du sayaq,O da �ah olmu�du S�leyman sayaq.�ahin qanad�ndan g�nl�y� vard�,Nə�inə qaraqu� k�lgə salard�.O qədər b�y�kd� ondak� �ahl�q,Vəh�ilər vəh�ətdən ��xm��d� art�q.Qoyun qurd belinə yat�b qal�rd�,Maral �ir �st�nə ayaq al�rd�.D�zəlmi�di itlə dov�an aras�,�ir s�d� əmirdi ahu balas�.Məcnun yol gedirdi əlində can�.Vəh�iylə dolmu�du onun d�rd yan�.Yataca�� yeri t�lk� g�rərdi,Ona quyru�uyla yer s�p�rərdi.Ahu s��allard� yanaqlar�n�,Qoynuna alard� ayaqlar�n�.Onun c�y�r kimi həmdəmi vard�,Maral sa�r�s�na o, ba� qoyard�.Ba��n�n �st�ndə �ir diz ��kərək,Ke�ik�i durmu�du q�l�nc �əkərək.Canavar olmu�du ona pasiban,Can�n� edərdi yolunda qurban.Vəh�idən do�ulmu� y�rt�c� pələng�z təbiətini eyləmi�di tərk.��l heyvanlar�ndan iki-�� qatarOnun ətraf�nda tutmu�du qərar.Vəh�ilər i�ində tək oturmu�du.Elə bil, qo�unlu bir �ah durmu�du.Qorxaraq ordak� y�rt�c�lardan,Onun yax�n�na gəlməzdi insan.Izinsiz gəlsəydi ora bir nəfər,Didib par�alard� onu vəh�ilər.Izinlə gəlsəydi yan�na hər kəs,Vəh�i heyvanlardan ��xmazd� bir səs,Istər qohum olsun, istərsə tan��Yax�na gəlməzdi izin almam��.Gedirdi vəh�ilər yan�nca hər an,Sanki s�r�s�ylə gedirdi �oban.Vəh�ilər m�lk�ndə tutmu�du qərar,Vəh�iylə dost olan, vəh�i də olar.Yan�na ahular �ox toplanard�,Qəribə, �ox ��ltaq bir ahu vard�:Oyna�an və zirək bir ahuydu bu,Sa�r�s� �ox hamvar, ucayd� boynu.O �ox xo� gələrdi bizim Məcnuna,Ayr�ca bir qay�� bəslərdi ona.Yan�na �əkərək o yolda��n�,Tutub s��allard� onun ba��n�.Hər g�n o g�zləri �pməyi vard�,O g�zlər Leylini xat�rladard�.Camaat qalm��d� bu i�ə heyran,Onun vəh�ilərlə dost olma��ndan.Kimin ki, s�vdas�, e�qi solmazd�,Məcnunu g�rməmi� sakit olmazd�.Hər g�n bir diyardan gələn yol�ularOnun ətraf�nda tutard� qərar.Tutdu�u orucu s�nd�rs�n, deyə,Yeməklər gələrdi ona hədiyyə.Xeyməgah quraraq �ir dərisindən,�gidlər qəlbini �zərdi bilsən.Yemi vəh�ilərə paylard� b�t�n,�z�sə bir tikə yeyərdi hər g�n.Vəh�i heyvanlara o, il uzunuO qədər verdi ki, �z ruzusunu,Ruzi verən bilib onu hər heyvan,Səcdəyə durard� g�rd�y� zaman.Ondan ayr�lmazd� bir dəm vəh�ilər,Gəlib yem alard� hər ax�am, səhər.Bir eli aldadar verilən ehsan,Ehsana qul olar hər azad insan.
<p>HEKAYƏ</p>Qədimdə belə bir rəvayət varm��Ki, Mərv �lkəsində bir �ah ya�arm��.Bir ne�ə k�pəyi zəncirləyərək,Bəndlərdə saxlard� onlar� div tək.Itlərdə ə�daha q�vvəti vard�,Dəvənin boynunu qopararlard�.Ac�qlanan zaman �ah bir nəfərə,Atarm�� yaz��� quduz itlərə.�ah�n qəzəbinə d��səydi hər kəs,K�pəklər da��d�b yeyərdi dinməz.�ah�n yax�n olan adamlar�ndanA��ll�, kamall� bir nəfər cavanQorxdu ki, dostlar� q�ran bu cəlladG�nlərin birində olsun ona yad,Onun ahusunu �z vərdi�iyləS�naqdan ke�irsin k�pək di�iylə.�tlərdən qorxaraq, min həyəcanlaO gedib dostla�d� it saxlayanla.�tlərin yan�na gəlcək hər kərə,Bir qoyun atard� vəh�i itlərə.Bu yolda bəsləndi, saxland� itlər,O gəncdə qalmad� qorxudan əsər.O a��q əllini g�rən hər k�pəkOna qul olmu�du, boyun b�kərək.Bir g�n, ac�qland� �ah o cavana,�z�n�, g�z�n� tur�utdu ona.Cəllada əmr etdi haman z�l�mkar:�Bu gənci bu saat itlərə apar!�O itməcazl�lar itlik etdilər,�t pay qapan kimi al�b getdilər.Gəncin əl-qolunu ba�lay�b haman,�tlərə atd�lar onu kənardan.O dəmirpəncəli, o pələng itlərƏvvəlcə cavana h�cum etdilər.Ancaq, tan�y�nca bax�b durdular,Quyruq bulayaraq boyun burdular.Hams� yerə yatd� �zləri �stə,Yatd�lar ba� qoyub dizləri �stə.Gəncə dayə kimi oldular, bilsən.Bir g�n gəlib ke�di bunun �st�ndən,�z�n� g�stərdi a� səhər yenə,Boyand� �f�qlər q�z�l rənginə.�ah pe�iman oldu �z tutdu�undan,Yax�n nədimlərə s�ylədi bu an�D�nən o g�nahs�z ahucu�u mənSəhv edib itlərə verdim əlimdən.Bir bax�n, g�r�n ki, o quduz itlərGəncin v�cudundan qoydumu əsər?�Itləri saxlayan gəldi �aparaq,Dedi ki: �Ey �ah�m, sən sirrə bir bax,Bu gənc � insan deyil, mələkdir, mələk.Onu sayəsində saxlay�r fələk.Qalx, gəl, bir ondak� i���a bax sən,Tanr� sənətini bəlkə g�rəsən.Itlərin a�z�nda sa� oturmu�dur.Onlar�n a�z�na m�h�r vurmu�dur.O ə�daha�zl� canavar itlərOnun t�k�nə də verməmi� zərər�.�ah əmr eylədi ki: �Dayanmaq olmaz,O əldən getmi�i tez edin xilas�.�tlərin yan�ndan, yol məmurlar�Gənci gətirdilər saraya sar�.�ah heyran qald� ki, o igid cavanNecə can qorumu� o quduzlardan.A�laya-a�laya g�z ya�� t�kd�,Ondan �zr istəyib, diz �stə ��kd�.Dedi ki: �A�, s�ylə sən, ey qəhrəman,Necə can qurtard�n o quduzlardan�.Gənc dedi: �Əvvəlcə �əkinib səndən,Tikələr atm��d�m o itlərə mən.Etdiyim yax��l�q getmədi hədər,Itlər �z a�z�n� m�h�rlədilər.Lakin qulluq etdim d�z on il sənə,Ax�rda bu c�rə haq verdin mənə.Sən məni itlərə atd�nsa əgər,Yax�� ki, dost yeyən deyilmi� itlər.Dostlu�u səndə yox, itdə g�rd�m mən,It bilən h�rməti ayaqlad�n sən.It sənə dost olar, bir s�m�k atsan,Namərd qədir bilməz, olsan da qurban�.�ah heyran qald� ki, bu nə hekmətdir,Bildi ki, səadət � insaniyyətdir.Qəflət yuxusundan ay�ld� birdən,Əl �əkdi itlikdən, itpərəstlikdən.Bunu s�yləməkdən bir məqsədim var:Səxavət qələdir, o, can qoruyar.Məcnun bəslədikcə o heyvanlar�,�əkdi d�vrəsinə bir can hasar�.Hasar ətraf�nda gəzən hər heyvanMəcnunun i�inə yarard� hər an.Bir yerdə dursa da, qalxsa da əgər,Yan�ndan getməzdi dostu vəh�ilər.Məcnuna bənzəsən insanl�qda sən.D�nyada nə q�ssə, nə dərd �əkərsən.Xəlifə də yesə s�frəndə nemət.Yeməyi səndənsə, qulundur, əlbət.
<p>MƏCNUNUN ULD�ZLARA ��KAYƏT�</p>Gecə parlay�rd� bir g�nd�z kimi,G�ylər tər-təzəydi ya��l d�z kimi.Q�z�l həmailin �əddələrindənQ�z�l geyinmi�di g�y �z�, bilsən.Səyyarə ədəblə əl ba�layaraq,�f q�n fər�inə d�y�rd� ayaq.Uzaqdan lah�vlə vəla deyərək,Divə q�l�nc�n� �əkmi�di �im�ək.Gecənin nafəsi fələkdə yand�,Ay�n g�vhərindən yer i��qland�.G�ydə parlad�qca nafəylə g�vhər,Ətirlə, bəzəklə doldu �f�qlər.Fələk �ərx �st�ndə tutmu�du qərar.Q�tb�n qələsinə �əkmi�di hasar.Fərqəd �z at�n� �ap�rd� yenə,Gəmisi �atm��d� �ətt sahilinə.Fələk hər add�mda b�sat a��rd�Gecəyə y�z c�rə ulduz sa��rd�.Pərvin al və sar� ipək tutaraq,Q�z�l sanca��na �əkirdi bayraq.Ay sar� ipəkdən tutmu�du halə,R�bəndi bənzərdi onun xəyalə.Ulduzlar girmi�di ba�qa sifətə,Min bir yara���a, min bir zinətə.Elə bil ki, �ah�n �z kaman�ndanM�hrə at�lm��d� aya bu zaman.�tarid s�zərək g�ydə gəzərdi,Fəzaya sanc�lm�� oxa bənzərdi.Yəhərinin qa�� Z�hrəydi, ger�ək.G�zəl g�r�n�rd� onun aln� tək.Onun q�l�nc� tək g�nə� də parlaq,Gecə �rt�l�yd�, g�nd�zsə ��lpaq.Mərrix də g�z�ndən qəzəb t�kərdi,D��mənin g�z�nə millər �əkərdi.Onun �z�y�n� B�rcis saxlard�,Onda d�nyalar�n talei vard�.Onun q�l�nc�n� itilər Keyvan,Belindən bir bil�v asm��d� əlan.�ah�n bu cəlal� he� də solmas�n.D�nya camal�ndan məhrum olmas�n.Bu �ah qap�s�nda tapd�n məqami,�ənin nə y�ksəkdir sənin, Nizami!B�rclər, mənzillər dairəsindənFələk zəlzələyə d��m��d�, bilsən.Həməl b�rc� ay�n dodaqlar�ndanHa�iyə tikmi�di g�yə bu zaman.Dərya �k�z� tək, o �k�z b�rc�G�vhər bo�azl�yd�, di�ləri inci.Kəmər ba�lam��d� Cevza iki qat,Qo�a payal�yd� əylə�diyi taxt.Həqə gəlin kimi girib duva�a,Durmu�du Hənəylə qulaq-qula�a.Qay�� d�rna��n� uzad�b Xər�əng,Vəh�i d�rna��n� tuturdu, ger�ək,Nəsrə bir tərəfdə səpirdi g�vhər,Tərfə də bir yanda da��d�rd� zər.Cəbhə budaqlar� yan�rd� d�m a�,��lə sa�madayd� ondan y�z ��ra�.Qəlb�ləsəd belə Əsəd b�rc�ndənUd alovu kimi yan�rd�, bilsən.Əzra kənar durmaz g�zəl Sərfədən,S�nb�lə atm�rd� sərfəsiz bir dən.Əvva g�vənərək be� q�l�nc�na,�tini qovurdu �irlə yan-yana.�Yetim s�frəsinə� xeyirxahlar tək,Q�fr, tullam��d� alt� pay ��rək.Mizan �z dilindən alov sa�m��d�,�ox bilmi�lər kimi o, dil a�m��d�.Əklil ba���lam�� Qəlbəyə bir tac,Əqrəb də kamana vermi�di xərac.Nəayim xərcini �yrənsin deyə,Bəldə �al���rd� iki-�� əllə.Cədi ba� kəsməyin sirrin bilərək,Ba��n� kəsmi�di ke�i ba�� tək.A�z�n� yumu�du Zabeh qorxaraq,Səd cilovlam��d� Əxbiyəni, bax.Yemək i�tah�nda olmasayd� Bəl,Duaya a�mazd� səhər vaxt� əl.Dəlv də g�nə�in gileylərindənA�z�na su al�b susmu�du birdən,Alt�na q�z�ldan iki xət salm��Ki, bu qabaqdad�r, o dalda qalm��.Bir qatar dəvəylə o Rə�a, XatunKəcavə etmi�di bətnini Hutun.B�rcləri dolduran g�y cisimləriUlduzlar yoluyla gedir iləri.Bax Bətn�lhəməlin d�rd aya��na,Ba�lanm�� havan�n �� buca��na.Əyyuqun zoruna, g�c�nə bax bir,Tay-tu�dan tac qap�b, bir ba� y�ksəlir.Sacayaq adlanan ulduz da bu anG�y�n qazan�na pay verir haman.�eri yəmənli tək nədənsə, bilməm,�ersiz rəqs edir yerində bu dəm.Məbsutə ��raq tək yaxm�� �z�n�,Məqbuzə ��xarm�� qar�a g�z�n�.Səyyaf duman rəngli q�l�ncla durmu�,Q�l�nc� Aslan�n boynunu vurmu�.Yalq�z adam kimi Fərd adl� ild�zCənubun �st�ndə parlay�r yalq�z.Sərir �� ulduzla bir məclis qurmu�,D�rd�nc� fələyin alt�nda durmu�.Simak ulduzlar� cərgəylə k���r,Ramehdən Əzələ karvanla ke�ir.Qo�a qanad a�m�� u�ucu Nəsrin,U�urdu �st�ndə g�y adl� qəsrin.At�n� Nə� ilə �ap�rd� Qar�,Qar�n�n Nə�siz gəlməz qərar�.Suha ulduzu da g�rərdi uzaq,B�t�n qon�ular� geri qoyaraq.Səhər �a��n�n da Qurd nəfəsi var,Yusif tək quyunun dibində parlar,Fələkdə rəqs edən o səyyarələrNə� q�zlar�na salm��d� nəzər�Məcnunun qəlbində gizli bir maraq,Oyunbaz fələyi seyrə dalaraq,Z�hrə ulduzuna dil a�d� qəlbən:�Ey sənə taleim etimad edən,Gecənin aln�nda i��q yand�ran,Səadət bəxtini i��qland�ran,Xo�bəxtlik yolunun sənsən mə�əli,Sənsən a�iqlərin s�vda əməli.Hər əməl a�ar� səndədir, yəqin,�ərbəti səndədir hər piyalənin.�ahl�q �z�y�n�n bir qa��san sən.Murad saray�n�n g�zəli sənsən.Səndən yaranm��d�r incə hisslər,G�zəl təbiətin yaranm�� ənbər.Var olan l�tf�ndən ehsan ver bizə,Bir umud qap�s� a� �z�m�zə.Can�ma dərmand�r sevdiyim dilbər,Sən yetir canandan mənə bir xəbər�.�f�qdən g�r�nd� yenə M��təri,Bu oldu Məcnunun ona s�zləri:�Sən ey səadətin ulduzu sənəm,Vədəsi, iqrar� daima m�hkəm,Sən ey bax��lar� bizə ruh verən,D�nyan� ad�nla fəth elədin sən.Ey umud məktubu yazan M��təri,Səndəndir �lkənin fəthi, zəfəri.Bu aləm sayəndə tutmu�dur qərar,D�nyan� ya�adan bir q�drətin var.Sən, ey taleimin �əni-��hrəti,Səndədir qəlbimin b�t�n q�vvəti.Gəl vəfa g�z�ylə �z�mə bir bax,Mənim bu dərdimə �arə taparaq,Gəl mərdlik əlini mənə də yetir,Bu qara talei �st�mdən g�t�r.Ah! Bir xəbər yetir mənə dostumdan,Bir g�l itirmi�dir, fərz et, g�l�stan�.G�rd� ki, buxardan olan ulduzlar,Qa����b tutmay�r fələkdə qərar.Bildi ki, xəyal�n səfas� �oxdur.Amma ki, dərdinə dəvas� yoxdur.�z tutub yalvard� a�iq bir daha,Hər dərdin �arəsi b�y�k allaha.Dedi: �Ey qap�s� son s���nacaq,S ənsən umud yerim d�nyada ancaq.Z�hrə, M��təri tək sənin qulun var,Ad�nla ba�lan�r aləmdə adlar.Ham�dan ucad�r elmin, hikmətin,Axar �e�məsisən sən səxavətin.Sən, ey hər m��k�l�n a�ar� olan.Səxavət a�as�, dərdlərə dərman,Səninlə y�ksəlir hər b�y�k dilək,Acizə, məzluma bir sənsən k�mək.Qar��nda qul kimi bəndələrik biz,Yoxdur səndən �zgə a�am�z, �əksiz.Sən ey yeddi g�y� yaradan q�drət,Ham�m�z bir sənin bəndənik, əlbət.Kainat adlan�r qurdu�un əsər,Sənin əlalt�nd�r alt� cəhətlər.Sən o varl�qsan ki, kəc baxsa insan,Bir dəmdə kor olar g�zləri, inan.Qulundur g�vhəri pak olan bə�ər,Sənsiz olan ba�a torpaq səpilər.Sən, ey torpa��ma su verən allah,Mənim bu hal�ma nəzər yetir, ah!Mərhəmət sayəni kəsmə �st�mdən,Bil ki, bir acizəm, bir qəribəm mən.Tanr�l�q l�tf�ndən mənə də g�ndər.Qaranl�q gecəmi g�nd�zə d�ndər.G�n�m� vəfayla m�barək elə,Bəxtim kor olmas�n bu g�ndən belə�.Məcnun mətləbini dedikcə g�yə,Yatd� bu s�zləri o deyə-deyə.Onun g�zlərinə bir yuxu gəldi,Bəxtinin a�ac� g�yə y�ksəldi.O ya��l budaqdan bir qu� u�araq,Məcnunun yan�na gəldi qa�araq,Tac�n�n �st�ndə d��ərək haman,G�vhər səpələdi o qu� a�z�ndan.Elə ki, r�yadan Məcnun oyand�,G�n ��xd�, �f�qlər ala boyand�.A�iqin �z�nə g�ld�kcə səhər,Ox�ad� ruhunu g�lg�n �əfəqlər.Məcnun o qu� kimi qanad a�m��d�,R�ya xəyal�na �əfəq sa�m��d�.A�iqin �z�nə g�lməsə visal,Ona təsəllidir yuxuyla xəyal�
<p>LEYLININ MƏKTUBUNUN MƏCNUNA YETI�MƏSI</p>Parlad� aləmə g�nə�in �z�,Ondan ayd�n olsun ham�n�n g�z�.Behi�tdən do�mu�du o g�zəl səhər,Isa nəfəsliydi əsən k�ləklər�I�i d�z gətirən hər məsud insan,Sa� əli �st�ndə qalxd� yuxudan.Tale usanm��d� ac�qdan o vaxt,Qay�d�b gəlmi�di gec olsa da vaxt��z qəlbini əkib, ciyərni bi�ən,Min bir mə�əqqətin suyundan i�ənMəcnun vəh�ilərlə da�da durmu�duOnlar�n i�ində tək oturmu�du.Səhradan kənarda, nəzərdən uzaqQalxd� da�a tərəf t�nd bir tozanaq.O toz pərdəsinin ard�nca gələnBir atl� �z�n� g�stərdi birdən.Bir nur par�as�yd� o gələn insan,Bir az yax�nla��b d��d� at�ndan.Məcnun duydu onun dost oldu�unu,Nəcib bir insana ox�atd� onu.Bax�b yan�ndak� o vəh�ilərə,I�arə etdi ki, yats�nlar yerə.�z�sə atl�n�n yan�na qo�du,Mehriban bir dillə belə soru�du:�Ey Yəmən ulduzu, bu nə gəli�dir?Mən hara, sən hara, nə xeyir i�dir?Nə qədər olsa da siman mehriban,Bu ��l vəh�iləri uzaqd�r ondan.�at�dan qorxuram, ilan sancm�� tək.Ə�daha sancm��d�r can�m�, ger�ək.Bayaq hərzə-hərzə yalan dan��anSinəmin �st�nə sancd� bir tikan.O dəmir tikandan �ox a�r�d�m mən,Hələ mismar qalx�r mənim sinəmdən.Məta�n beləsə, yolunla d�z ke�,Yax��s� budur ki, a��z a�ma he�.Yol�u mehriband�, qəlbi də k�vrək,Onun aya��na d��d� k�lgə tək.Dedi: �Ey d�nyan�n ə�rəfi insan,Vəh�ilər dizinə ba� qoyub yatan,Ahular qəlbini vermi�dir sana,Aslanlar yolunda durur mərdana.Bir qərib a�iqə sevgilisindənXo� xəbər gətirən bir insanam mən.Sənə deyiləsi s�zlərim vard�r,Gizli saxlad���m bir yadigard�r.A��b s�yləyərəm, icazən olsa,Yoxsa a�z�m� da a�maram əsla�.A�iq bu s�zlərdən �rəklənərək,Dedi: �Nəyin varsa, a� s�ylə g�rək�Yol�u s�ylədi ki: � Tək qalan a�iq,Bəxtinin t�nd at� ram olan a�iq,D�nən bir obadan ke�irdim yalq�z,Yol �stdə durmu�du ay�zl� bir q�z.Ay nədir, g�n kimi �z� parlard�,Qara bir ipəkdən niqab� vard��O, ba� sərvi kimi deyildi bars�z,Qap�s�z bir behi�t ba��yd� o q�z.Dinəndə bal dilli o g�zəl nigar,Lal olub yuxuya gedərdi sular,Ahu g�zləriylə baxsa o canan,Dov�an yuxusuna gedərdi aslan�Boyu �əlif� kimi, a�z� �mim� kimi,Q�vr�lm��d� sa�� onun �cim� kimi.Deyirdi: � Ad�md�r mənim də bu �cam�,D�nyan� g�stərir �z�ndə bu cam.Qo�a nərgiz kimi g�zləri xumar,Sanki bir bulaqda bitmi�di onlar.Qa�lar� �atmayd�, həm də tama�a,Təkəm s�yləyirdi, olsa da qo�a.K�n�l ovlama�a bir sehr a�ard�,Reyhan nəfəsindən ətir sa�ard�.X�lasə, nə deyim, o g�zəl bədənDo�ulmu� nəfəsdən, yaranm�� g�zdən.Lakin, məhəbbətin �z�ndən bir azSaral�b solmu�du haman sərvinaz.Kamana d�nm��d� o g�zəl pəri,Sol�un yana��nda ya� inciləri�Xeyzaran biləyi bir neyə bənzər,Ərqəvən yana�� xeyriyə bənzər.Xeyri sar� deyil, bəlkə də zərdir,O ney qam�� deyil, bir ney-�əkərdir.O g�z qələsinin �st�ndə fələkKəmənd oynad�rd� rəqsə gələrək.Sultan ilə Ayaz m�ttəfiq olmu�,Ke�ik�i məst idi, sərkərdə bihu�.Dostuna can-ba�la umud ba�lard�,Ərindən qorxaraq p�nhan a�lard�.G�lab s�z�ld�kcə kirpiklərindən,Ay i��q səpirdi g�nə�ə, bilsən.Ox�atma dedikcə, daima a�lar,Duydum ki, qəlbində bir məqsədi var.Dedim ki: �Nə ���n a�lay�rsan sən,De, kimin həsrəti ke�ir qəlbindən.Ac� bir g�l��lə o bal dodaqlarDedi: �Ey yarama duz səpən dildar,Bir zaman Leyliydim, indisə nakam,Məcnundan min dəfə art�q məcnunam.Bəxtinin ulduzu batan a�iqdənMin dəfə �iddətli divanəyəm mən.O hədəf oldusa bu dərdə, yasa,Bir qad�n deyildir o, he� olmasa.S�vda yollar�nda g�stərir h�nər,Kimsədən nə qorxar, nə də �əkinər.O deyil mən kimi zillət dusta��.Istədiyi yeri gəzir aya���Zavall� mənəm ki, �rəyimdə qəm,Dərdimi he� kəsə a�a bilmirəm.Qorxuram, əhval�m pəri�an ola,Yax�� ad�m belə �ox yaman ola.Zəhəri bal kimi i�irəm bu dəm,Cəhənnəm odunu otla �rt�rəm.Bir yandan əlimdən itirdiyim yar,Bir yandan �st�mə t�k�lən ə�yar,Bu iki dəstənin əlindən, inan,Bəlalər �əkirəm hər zaman, hər an.Ərlə vuru�ma�a yox cəsarətim,Atamdan ke�məyə yoxdur q�drətim.E�q �rək verir ki, sən də qanad a�,Bu qar�a-quz�undan kəklik kimi qa�.Ad ilə namussa: �tərpənmə�- deyər,Tək u�an kəkliyi q�z�l qu� eyər�Bir qad�n nə qədər cəsur olsa da,Yenə də qad�nd�r ad� d�nyada.Cəsarət olsa da qad�n qəlbində,O, aslan olsa da qad�nd�r yenə.Qurtara bilmədim bu q�ssələrdən,Yenə qəm �əkməyə boyun əydim mən.Lakin, ciyərim qan, vaxt�m gecədir,Kim bilir, yar�m�n hal� necədir?Kimin kitab�n� oxuyur mənsiz?�mr� necə ke�ir yurdsuz, vətənsiz?Kim bilir, ba� al�b hara qa�m��d�r?O, hans� sarayda s�frə a�m��d�r?Hans� bir insana olmu� o həmdəm?Kimlərə yar deyib, əylənir bu dəm?Yol�u, bir az dayan m�mk�n olarsa,Ondan bir xəbər ver, xəbərin varsa�Q�zdan e�itdikcə mən bu s�zləri,Barəndə bildiyim hər bir xəbəriHər s�z�, qəlbimə nəq� edib, durdum,Elə bil ki, muma bir m�h�r vurdum.Dedim: �o divanə qərib bir qu�dur,Tay�ndan, tu�undan uzaq u�mu�dur.Marald�r, c�y�rd�r indi dostlar�,Bir də səhralar�n ba�s�z ruzgar�.E�qin o yaz���n a�l�n� ald�,Ata �l�m� də nəfəsdən sald�.Tikan, tikan �stdən bat�r qəlbinə,I�dən i�ə d���b dərd �əkir yenə.Gah sənin dərdindən hekayət eylər,Gah da g�z ya��ndan �ikayət eylər.Bəzən atas�na mərsiyə ba�lar,Səsindən dil a��b dan���r da�lar�.Sonra da o ay�n h�zurunda mən,Səndən e�itdiyim qəsidələrdənIki-�� beytini dedim avazla,Leyli də ah �əkdi min bir niyazla.Yerində titrəyib, a�ard� d�m a�,Dedim q�z �ləcək, g�z�ndən iraq.Sonrasa ba��n� qald�rd� yenə,Ah �əkdi, sar�l�q ��kd� rənginə.H�nk�r�b fəryadla a�lad� yalq�z,Atan� novhəylə xat�rlad� q�z.Sənin bu dərdindən deyib o mələkYan�rd� �rəyi od p�sk�rərək.A�lad�, s�zlad� o vəfal� yarSonra da and verdi mənə o nigar:�Sən, ey qəlbi təmiz xeyirxah insan,Mən bir y�x�lm��am, yap�� qolumdan.�m�r ke�irdiyim bu d��ərgəhdənYolun d��ən zaman zəhmət �ək də sənMənim o xeyməmə yax�n gəl bir an,(G�stərdi xeyməni mənə uzaqdan).Bəlkə �z hal�mdan mən yana-yanaBir məktub d�zəldib tap��ram sana.Bəlkə, o məktubu sən g�t�rəsənMənim can dostuma tez yetirəsən�.Deyib bu s�zləri, getdi o sənəm,Mən də �z yoluma d�zəldim o dəm.Verdiyi ni�anla mən d�nən getdim,O vəfa evini ziyarət etdim.G�rd�m qara paltar geyinmi� o yar,Məktubu �pərək verdi o nigar.Qəm m�hr� vurmu�du məktubuna q�z,Kitab�n mənas� sondad�r yaln�z.Yol�u ehtiramla �pd� məktubu,Sonra da Məcnuna tap��rd� onu.Məcnun o məktuba bax�b h��q�rd�,Ba�qa nə varsa da hams�n� c�rd�.Q�vr�ld�, ruhuna d�nya dar kimi,Y�z dəfə f�rland� o pərgar kimi.Sərxo� tək torpa�a y�x�ld� birdən,O məktub əlində d��m��d� əldən�Elə ki, ay�l�b gəldi q�vvətə,Qəlbindən yol verdi o �ikayətə.
<p>LEYLININ MƏKTUBUNU MƏCNUNUN OXUMASI</p>Məcnun o məktuba tez əl apard�,Məktubun ba��nda bu s�zlər vard�:�Əqlə dayaq olan, �mrə can verənBir �ah�n ad�yla ba�lay�ram mən.Ondan dərs almayan kamal qalmam��,Odur dilsizlərin dililə tan��.Ondan ruzi tap�r qu�lar, bal�qlar,I����, z�lməti b�lən sənətkarG�y� ulduzlarla i��qland�rm��,Yerdə insan adl� g�nə� yand�rm��.O � calal sahibi əzəliyyətdir,O � �lmək bilməyən əbədiyyətdir.Ondan həyat al�r b�t�n canl�lar,Həyatdan qiymətli xəzinəmi var?A�l�n i����yla bəzədi can�,Bunlar da bəzədi b�t�n d�nyan�.Su kimi g�vhərlər sa�d� əlləri,S�vdadan s�z a�d� onun dilləri.Bu ipək məktubu oxu, g�r nədir?Bir qəm d��g�n�ndən, dərd əhlindəndir.Yəni bu hasarda həbs olan məndənSənədir ki, u�dun q�r�q qəfəsdənNecəsən, ey əhdi qədim olan yar?Ey yeddi be�ikdə yuva salan yar,Ey dostluq m�lk�nə bir xəzinədar,Məhəbbət i���� səndən al�r, yar.Sən, ey əqiq kimi da�da oturan,Da�lar� qan�yla boyay�b duran,Ey z�lmətdə qalan X�z�r suyu, sənIlk səhər �əminin pərvanəsisən.Sən, ey vəh�ilərin qəlbinə həmdəm,Pəri�an �urinlə dolmu� bu aləm.Ey mənim tənəmə hədəf olan yar,Sənlə qiyamətə bir yolumuz var.Mən verdim k�nl�m� sənin e�qinə,Sən də sevgimizə sadiqsən yenə.Bildir, i�in nədir, de, nə haldasan?De, kimi sevirsən, nə xəyaldasan?Sənin bəxtin kimi uza�am səndən,Biz ayr� olsaq da, səninkiyəm mən.Aldanm�� ərimi sevmirəm, ha�a,Bir gecə yatmam�� mənlə ba�-ba�a.D�rr�m de�ilməmi�, ərisəm də mən,Bir almas dəyməmi� o d�rrə həmən.Qap�s� m�h�rl� durur xəzinəm,Ba� q�n�əsi kimi ba�l�d�r bu dəm.Do�rudur, ərimin calal� vard�r,Sənsiz olan calal xərabəzard�r.S�sənə ox�ay�b dursa da bir az,Sar�msaq yarpa�� ələ al�nmaz.Xiyar da saral�b turunca d�nər,Onun �əkli belə turunc g�r�nər,Dad� da tur� olar, turunc dad� tək,Lakin, turunc dad� verəmməz bi�ək.Istərdim, d�nyada sa� ba��m olsun,Sən kimi bir yuva yolda��m olsun.Yolundan kim qa�sa ��l e��əyi tək,Meydini belində gətirsin e��ək.Hicrana d��d�ksə bu d�nyada, ah!S�ylə ey sevgilim, məndə nə g�nah!Ah, səni duymayan soyuq bir �rəkBəlalar i�ində a�las�n gərək.Hər kim ox qald�r�b q�ysa can�na,Sa� əli quruyub d��s�n yan�na.Bir t�k�n g�z�mdə d�nyaya dəyər,Xo�dur hər tikan�n g�l�stan qədər.X�z�r ətəyidir qald���n məskən,X�z�r suyu kimi dərman�m ol sən.Mən ayam, sən də bir g�nə�sən, inan,Mən səndən al�ram i���� hər an.Səndən geri qald�m, əfv et məni gəl,Bilirsən nə idi yolumda əngəl.Atay�n vəfat� incitdi məni,�lm�� v�cudumdan c�rd�m kəfəni.Elə zənn etdim ki, atamd�r �lən,Didib par�alad�m �z�m� birdən.G�z�mə g�l kimi millər �əkərək,G�y etdim donumu bənəf�ələr tək.E�qinə sadiqəm, yolunda dustaq,Dərdinə �ərikəm, qəminə ortaq.Yan�na gəlməyim olmad� m�mk�n,Ba�qa �ərtlərisə g�rm��əm b�t�n:V�cudum ayr�sa sənin yan�ndan,Ruhum ayr�lmam�� yan�ndan bir an.Dərdindən, qəmindən mən xəbərdaram;�arə axtar�ram onlara m�dam.Ikicə g�nl�kd�r bu d��ərgəmiz,Yola getməliyik zəmanəylə biz.Sənə camal verən, rəng verən bu evDar�sqal olsa da, gəl onu sən sev.G�nlərin yenəmi bo� ke�əcəkdir?Bir az sakit ol ki, �m�r g�dəkdir.D�nyada səbr elə hər �eydən əvvəlIradə m�lk�n�n hakimi ol gəl.Bəsdir, az dərd �əkib �ikayət eylə,Cəfaya d�zməyi gəl adət eylə.Mən də sən g�ndəyəm, ey talei kəm,Lakin qədəmimi tutmu�am m�hkəm.G�z�n� ba�lasa yax��d�r insan��Onun g�z ya��na g�l�rsə d��man.D��məni �ad edib g�ld�r�rsə qəm,A��ll� dərd �əkib, olarm� dilqəm?Nə olur, bir az da sevinib �ad ol,Bu dərddən, q�ssədən, qəmdən azad ol.Bu d�nya dəyi�ib d�n�r əzəldən,O, alt-�st olsa da, gəl dar�xma sən.Kəndlinin dənini udsa da torpaq,Yenidən g�yərir, sən buna gəl bax.Xurma a�ac�nda bu g�n tikan var,Sabah yeti�əcək �irin xurmalar.Q�n�ə tikanl�qda olsa da əgər,A��lacaq g�ldən bir m��də verər.Qəlbini s�xma ki, sən kimsəsizsən,Mən kiməm, adam�n deyilmiyəm mən?He� kəs k�məksizəm, deməsin gərək,K�məksiz olana allahd�r k�mək.Yanma �im�ək kimi atas�zl�qdan,Bulutlu g�z�ndə qopmas�n tufan.Ata �lm��sə də, o�ul �a� olsun,Mədən q�r�lm��sa, g�vhər sa� olsun�.Məcnun bu məktubu oxuyan zaman��xd� q�n�ə kimi �z qab���ndan��Ay allah� dan ba�qa dinmədi art�q,Bir anl�q �z�nə gəlmədi yaz�q.Sonra hu�a gəlcək �z adətiləBir ne�ə saatl�q a�lad� yenə.Qasidi ordaca saxlay�b bir an,Gah əlindən �pd�, gah aya��ndan.Dedi: �Nə ka��z�m, nə qələmim var,Cavab g�zləyəcək məndən o nigar�.A�d� heybəsini qasid belindən,Heybənin i�ini t�kərək birdən,Yaz� �eylərini g�stərdi ona,Sonra qaydas�nca verdi Məcnuna.Məcnun ki, qələmi ald� əlinə,Min bir n�ktə vurub, nəq� a�d� yenə.Qəlbində gizlənmi� hər dərdi, qəmiS�z boyunba��na d�zd� qələmiMəktubun ba��n� ba�lad� sonra,Qasidə tap��r�b �Qa� dedi ona.Qasid də məktubu al�b apard�,Yel kimi Leylinin yan�na vard�.Məktubu a�araq oxuyanda q�z,Onun g�z ya��yla island� ka��z.
<p>MƏCNUNUN MƏKTUBUNU LEYL�N�N OXUMASI</p>Məktub ba�lanm��d� b�y�k allahlaMisilsiz, əvəzsiz o padi�ahla.Batinə, zahirə bələd q�drətlə,Sərt da�a g�vhərlər verən hikmətlə.G�ydə ulduzlar� qoruyub g�dən,Ulduz karvan�na ba���l�q edən,Hər qəlbi dostluqla i��qland�ran,Gecənin qəlbində i��q yand�ran,Bahar� su ilə doyuzduranla,B�t�n m�htaclara k�mək duranla.Sonra, �z dərdini a��b dərindən:Deyirdi k�l olmu� ciyərlərindən:�Bu məktub sənədir, ey �z� mah�m,Sənsən bu d�nyada son qərargah�m�Yox-yox, bu, qan�na qərq olan məndən�z qan�n� satan sənədir, bilsən.Da�lar aras�nda qalm�� bir a�arSən tək xəzinəyə necə yol a�ar.Canan, aya��y�n torpa��yam mən,Bəs kimin suyusan bu safl�qla sən?Mən ki, al�al�ram qədəmlərinə,Kimin ətəyindən tutursan yenə?Mən sənin dərdini gizli �əkirəm,Bəs kimin qəmidir sən �əkdiyin qəm?�iynimdə �əkdiyim bu y�k sənindir,Kimin s�r�as�n� taxm�san, de bir?Sən, ey astanas� mehrab�m sənəm,Camal�n olmu�dur cahanda Kəbəm.Ey y�z min sinəyə mərhəm afitab,Sərabda incisən, ���ədə �ərab.Ey k�nl�m evini qarət edən yar,Sən tacsan, rəqibim oldu tacidar.Ey yadlar əlinə d��m�� xəzinə,Səndən ilan �atar dostlar əlinə.Ey cənnət ba�� tək a�ars�z olan,Fələk behi�ti tək gizli g�l�stan,Sən, ey m��k�l�m� a�an xilaskar,S�vdam� g�ld�rən bir sənsən, ey yar.Bu ud me�əndəndir, onu q�rma, dur,O sənin baltanla həlak olmu�dur.G�r�rsən torpa�am, gəl məni bəslə,G�nl�m�n tozunu gəl sil həvəslə.Bahara d�nərəm bəsləsən məni,Pis baxsan, dərdlərə salaram səni.Torpa�a mərhəmət xeyirdir, inan,L�tf etsən g�l verər, z�lm etsən tikan.D��d�m aya��na ba��mda v�qar.Gəl məni sərgərdan buraxma, ey yar.Elə yol demə ki, inciyim səndən,Elə su vermə ki, yerə t�k�m mən.�zdə hesab�n da �z mənas� var,Onsuz həyal�lar həyas�zla�ar.Qulun tan�nm��am d�nyada, dilbər,D��mənin olaram, rədd etsən əgər.Itə qurd silah� verilsə, art�q,Ba��n� qald�r�b edər aslanl�q.Xəzinə tap��rsan hər gədaya sən,Bir d�nya xətalar ��xar əlindən.Bu qulluq yolunda y�k �əkir belim,A�al�q r�tbəni saxla, sevgilim!Bil ki, say�l�ram sənə mən s�pər,Əgər yerə atsan, olaram xəncər.Gəl, �z silah�n� sən da�a vurma,Bir də �z ordunla �z-�zə durma.Vursan �z əlinlə can�na ne�tər,Bil ki sa�lam can�n azara d��ər.Dostluq, mehribanl�q g�stərsən, ey yar,Gəlib qulun olar azad adamlar.�ncitmə ald���n qulu �z�ndən,Qoy s�rmə qapmas�n sənin g�z�ndən.A�ada olmasa belə bir tədbir,Bil ki, �z quluna sahib deyildir.Ba�qa bir insanda olsa bu h�nər,�oxunu �z�nə pulsuz qul eylər.Gəl mənim beynimi alovland�rma.He� kəsin ba��nda alov yand�rma.Hər canda bir qəzəb saxlan�r, inan,Bir div a�inas� olur hər insan.Bil ki, sənin divin ��xarsa yerdən,Ba�qa div qar��ya at�lar birdən.Mən tikan dərirəm, g�l�n� sən dər,Sən də gəl birlikdə olaq bəxtəvər.Yenəmi əyləncən olaca�am mən?Nədən, bir g�n məni �ad etməyirsən?Soyuq nəfəsimlə �əkdiyim ahdanHavan�n beynində toz donar, inan.Sən, ey yad qoltu�a s���nan dilbər,Qəlbinə �ox yat�r o se�diyin ər�Sən buz l�vhəsinə yazd�n ad�m�.Q�r�b yerə t�kd�n qol-qanad�m�.Dediyin s�zləri yax�� d���n bir,Yox, onlar he� deyil, he�dən də he�dir.Sən ba���lamad�n at�ma bir nal,Ancaq y�z nal atd�n oduma dərhal.Sən etdin g�n�m� gecə tək qara,Ac�d�n sonra da bu yaralara.Sənin�in qəlbimi mən vurdum da�a,Sənsə �z vəfan� vurmad�n ba�a.Ey g�n�l ov�usu, vermədin aman,Can gedir, nə zaman dost olacaqsan?Budur, bax, vurdu�un dil yaralar�,Mən yan�b qurtard�m, sənsə co� bar�.Yox, yox, uzundilli istəsə əgər,Yaran� can�ndan tərk edə bilər.S�sən uzundilli olmaq �z�ndənQ�l�nc�n ba��na sanc�ld�, bilsən.Do�rudan qeydimə qal�rsa bir yar,E�qi sifətindən a�ikar olar.Mənim bu g�n�mdə s�ylə, g�r�m sən:Mənə nə yax��l�q gəlmi� əlindən?Yoxsa, budurmu ki, əhdi unutdun,Bir yad�n qoynunda sən qərar tutdun.Mənlə dil oyunu oynayan nigar,E�qinin g�l�n� dərir ki, ə�yar.S�ylə, a�iqsənsə ah�n han� bəs?Mənə uy�undurmu səndəki nəfəs?Yox-yox, e�qimizə sən gəlmədin tu�,Səndəki e�q yox, s�ltanl�q olmu�.Sən, sənin dərdinə al�c� olanBu yaz�q a�iqi unutdun, canan.Mənsə g�z tikmi�əm �z�nə m�dam.Sənin astanana mən ba� qoymu�am.Q�rələr ataraq sizin məhləyə,Fal a�d�m, �z�n� bir g�r�m deyə.�z�n� g�rənlər xo�bəxt oldu, bil,Onlar mənim kimi pis g�ndə deyil.Kimin ki, sən kimi g�vhəri vard�r,Dərddən azad olan bir bəxtiyard�r.B�lb�llər olsa da ba��n zinəti,Əncirlər olmu�dur qar�a qisməti.Ba�ban �rəyindən su i�sə də nar,Ax�rda xəstələr qisməti olar.Əzəldən bu d�nya belədir, g�z a�,Xəznə yer alt�nda, sən isə m�htac�Bilmirəm, g�l rəngli ləl nə zamanE�iyə ��xacaq da��n ba�r�ndan.Nə zaman o qəmər durub qa�acaq,Ə�daha a�z�ndan uzaqla�acaq.Art�q ar� u�ub, bal� qalm��d�r,Ay gedib, be�iyi lap bo�alm��d�r.Xəzinə a��l�b, hər xəzinədar�əkilib qalm��d�r hasardan kənar.��nki xəsis dehqan ba�dan getmi�dir,B�lb�l də qar�an� həmdəm etmi�dir.Ba�da ipəyini t�km��d�r g�llər,Zəncilər qoymay�r xurmadan əsər.C�vhər bəhrəsizdir toz aynas�ndan,Xəzinə qalm��d�r, �lm��d�r ilan.O qələ xatunu ��xm�� qələdən,Lakin o qələdən uzaqdayam mən.Sənin ��ra��ndan d��d�msə uzaq,Pərvanən qalmas�n i��qdan iraq.Mən dərddən �lsəm də, rəqib sa� olsun.Qoy Ibn-Səlam�n kefi �a� olsun�Hal�m�n səndədir yax��-yaman�,Bu verdiyin dərdin sənsən dərman�.D�zd�r, dəmirdəndir hasar�n sənin,Sədəf i�indədir mirvar�n sənin.O q�vr�m sa�lar�n zəncirdir, nədir?Xəzinən ə�daha ətəyindədir.�z�n də a�iqsən, bilirsən, ey yar,Sevən �rəklərdə q�sqancl�q olar.Sənin �zərinə qonsa bir mil�ək,Can�mda y�z həvəs oynay�r, ger�ək.Yer �stə bir mil�ək qonarsa əgər,Həqiqi a�iqə qartal g�r�nər.Bir qar��qa kimi can at�ram mən.Mil�əyi qovma�a �əkər �st�ndən.Ah, mənim g�n�mdə bir ki�i vard�,Mayas� olmadan qazanc sayard�;Dərilməmi� g�lə həsrət �əkərdi,Al�nmam�� d�rrə ke�ik �əkərdi.Oyunbazl�q deyil, e�qdir bunlar,Mənim də ba��mda bu xəyallar var.Necə a�lamay�m dərdindən bəzən,Bu yaman g�n�mdən sən xəbərsizsən.Qəlbimdən da� kimi as�ld� dərd, qəm,Bildiyindən art�q bir divanəyəm.E�qinlə mənliyim oldu tarimar,Bu yolu mənliksiz qurtarmaq olar,Qəlb belə tutmasa ilk məhəbbəti,Dəyməz bir arpaya onun qiyməti.Umudum qalmam��, ey nazl� canan,Bir �p�� alma�a g�l doda��ndan.Z�lf�ndən ənbərlər sa�d���n zaman,A�z�n� nafə tək a�d���n zamanSəhər nəsimindən ətir g�ndərsən,I�lərim d�zələr, ey nazik bədən.Camal�n ba��ndan, ey g�zəl sənəm,R�yada bir xurma dərmək istərəm.Badəni i�məyə, ey nazl� nigar,K�nl�mdə s�nməyən bir ehtiras var.Verdiyin al �ərab ruh verər cana,Mənə bu neməti q�ysa zamana.Sən əlində �ərab mənlə durmusan,Sənin �ərab�ndan, sərxo�am inan.O g�l doda��ndan, əlindən m�dam,Gah �arab, gah da ki, �p�� al�ram,O incə dodaqlar, yolsuz dodaqlarTutarm� ba�qa bir məclisdə qərar?Onda əqiq rəngli, bal �əhdi vard�r,Ah, onu əmən �əxs nə bəxtiyard�r!Bəzən �əhd əmirəm dodaqlar�ndan,Bəzən g�l dərirəm yanaqlar�ndan.Gah s��allay�ram g�zəl �ənəni,Gah ləbin �əkəri dirildir məni.B�t�n bu s�zlərim, bil, əfsanədir;Sənlə dan��ma�a bir bəhanədir.Inan ki, bunlardan mən �ox uza�am,Safd�r arzular�m nə qədər sa�am.Tamah aya��na zəncir vurmu�am,Sənin xəyalinlə yaln�z dilxo�am.Yan�nda min gecə otursam əgər,G�z�m g�rməsə də səndən bir əsər,E�qin ki, daima bir yadigard�r,Sənin camal�nla nə i�im vard�r?U�runda �əkdiyim hər əzab xo�dur,Əzab�n e�qimə həmdəm olmu�dur.Tək e�qin g�stərsə mənə �z�n�,G�rməsəm də olar sənin �z�n�.Qoy e�qin sirrim�in d�ns�n ə�yara.K�nl�mə �əfad�r vurdu�un yara.Qoy he� tap�lmas�n yarama məlhəm,Sən salamat qalsan, nə q�ssə, nə qəm!Qoy, məni zillətə salsa da hicran,Sən ondan uzaq ol, sevimli canan!D��sə də e��əyim mənim ayaqdan,Sənin ərəb at�n var olsun, canan!Pis tale gizlədi �z�n� məndən,Daima xo�bəxt ol bu d�nyada sən!Bir ba� əyilməsə əmrinə bir g�n,G�r�m aya��n�n alt�na d��s�n!�
<p>MƏCNUNUN DAYISI SƏL�M AM�R�N�N MƏCNUNU G�RMƏYƏ GƏLMƏS�</p>Bəli, s�z sərraf� o vaxtdan bəriD�zm�� s�z sap�na bu inciləri:Məcnunun aqil bir day�s� vard�,A�iqin hal�n� yax�� duyard�.H�nər sahibiydi o halalzada,Dadm��d� yax��n�, pisi d�nyada.Ona deyirdilər Səlim Amiri,Samiri kimiydi a�l�, tədbiri.Yaral� Məcnunun oydu məlhəmi,Ba��ndan getməzdi a�iqin qəmi.Hər ay əl tutard� yaz�q Məcnuna,Yemək də, paltar da verərdi ona.Bir g�n o qəribin dal�nca yenəD��d� səhralar�n dərinliyinə.Qovdu ��ldən-��lə �z dəvəsini,Da�-da�� doland� dəli div kimi.G�rd� ki, tayfadan, zəncirdən kənar,Bir da��n dibində o tutmu� qərar.�ki-�� vəh�i də b�r�m�� onu,Gəlib gedənlərin kəsmi� yolunu.Qorxdu vəh�ilərdən yor�un m�safir,Uzaqdan-uza�a salam verdi bir.Məcnun o salam� e�idən zaman:�De, kimsən, nə�isən?� soru�du ondan.O sa cavab verdi: �Amiriyəm mən,Yumruqlar yemi�əm pis zəmanədən.S ənin �z day�nam, dərk elə, bala,�z�n m�htac deyil qara bir xala.Sən də həbə�ilər kimisən bu g�n,�z�n xal olmu�dur sənin b�sb�t�n�.Məcnun tan�yaraq, dedi: �Yax�n gəl�.Onunla diz-dizə oturub, əvvəlOlandan, ke�əndən xəbərlər tutdu,S�hbət �irin ke�di, dərdi unutdu.Səlim qəbristanda kəfənsiz qalanO ��lpaq a�iqi g�rd�y� zamanBir əyin paltar� ald� y�k�ndən,Məcnuna verərək s�ylədi: �Bil sən,Bu paltar halald�r, gey indən belə,Halalzadə kimi davran mənimlə�.�Yox, mənim can�mdan paltar uzaqd�r,Geyinsəm bədənim od tutacaqd�r.Zənn et ki, libasa mən meyil sald�m,Sonrasa c�raraq, yenə l�t qald�m�.Səlim �ox əllə�di orda, m�xtəsər,Paltar� geydirdi ona bir təhər.Sonra heybəsini a��b t�kərək,Gətirdi Məcnuna ət ilə ��rək.Nə qədər dil t�k�b yalvard�sa da,Məcnun bir tikə də yemədi əsla.Yeməzdi, i�məzdi Məcnun bir kərə,Nə tapsa verərdi o vəh�ilərə.Səlim soru�du ki: �Ey ba�r� qan, sənDan��, gecə-g�nd�z bəs nə yeyirsən?Adam ki, yeməklə, i�məklə ya�ar,Dan��, adamsansa, nə x�rəyin var?�Dedi ki: �Ey ad� qəlbim tək Səlim,Hər s�z�, s�hbəti, salam� həlim,K�nl�m� doyuran yeməklər deyil,Səhər �a�lar�n�n nəsimidir bil.Budur, ac qalmaqdan can�m s�nm��d�r,Yemək q�drətim də he�ə d�nm��d�r.Yar�n qoqusunu gətirən k�ləkMənə həm su olur, həm də ki, ��rək.Hər gecə da�lar�n �zərindəyəm,A� g�n g�rməmi�əm bu yerdə bir dəm.Acl�qdan saral�b lap ke�inirkən,A�acdan kitirgə qopar�ram mən,Gah da g�z tikirəm ota, ələfə,O da həftədə yox, ayda bir dəfə.Yeməkdən əlimi �zm��əm m�dam,Yemək qay��s�ndan tamam azadam.Bo�azdan getməyir yediyim mənim,Udanda, inciyir b�t�n bədənim.Bu ar�q can�mla ke�inirəm ac,Can�mda yeməyə yoxdur ehtiyac�Lakin, buraxmaram ruzini əldən,Yeyənlər tap�lar, yeməsəm də mən.Bir nemət yeyəndə aslanla maral,Onlar �eynədikcə doyuram dərhal�.Səlim anlad� ki, o mərd, o qo�aq��rəksiz, ot ilə dolan�r ancaq.G�lmədi a�iqin o x�rəyinə,Dəyib toxunmad� onun qəlbinə.Dedi ki: � D�nyada yemək �z�ndən�ox qu�lar tələyə d��m��d�r, bilsən.Nə qədər dən dərdi �əksə bir insan,Onun��n o qədər dərd verər zaman.Kim qənaət etsə ota, sənin tək,O �z aləminin �ah�d�r, ger�ək.
<p>HEKAYƏ</p>Bir g�n adl�-sanl� �ahlardan biriGəzib dola��rd� uzaq bir yeri.Bir zahid evinə yetmi�di o �ah,Zahid o d�nyaya tutmu�du pənah��ah heyrət etdi ki, nə ���n, nədənXərabə olmu�dur zahidə məskən?�ah sual etdi ki: �Deyin mənə bir,Bu ki�i yol �stdə durub neyləyir?Nə yeyir, nə i�ir, sənəti nədir?Kimdir, haral�d�r, ��hrəti nədir?Dedilər: �Bir mə�hur zahiddir, ancaq,�mr edir yuxudan, eməkdən uzaqQatla��r zillətə, zəhmətə bir-birB�t�n insanlardan uzaq �əkilir��ah, onun hal�ndan olcaq xəbərdar,Zahidin yan�na at �ap�rtd�larQap��� getdi ki, xəbər yetirsin,�ah�n h�zuruna onu gətirsin.Dedi: �Ey d�nyadan əlini �zənNi�in xo�lan�rsan bu xərabədən?Burda nə yolda��n, nə yeməyin varNi�in ma�arada tutmusan qərar?�Ceyran ovla��ndan dərilib gələnBir �əngə quru ot g�t�r�b həmən,Zahid cavab verdi: �Budur x�rəyim,Bundan q�vvət al�r mənim �rəyim�.Qap��� �ah kimi s�zd� g�z�n�:�Bəlaya salm�san � dedi,�� �z�n�.Yaz�q, bizim �aha xidmət eyləsən,Bir də ot yeməzsən bu ��llərdə sən�.Zahid cavab verdi: �S�z�n əbəsdir,Bu ot bir g�lqənddir, mənə bu bəsdir.Bu otun sirrini bilsən, ey insan,�ah�n qullu�undan azad olarsan�.Onu dinlədikcə �ah, birdən-birəQ�z���b at�ndan s��rad� yerə.D��əndi zahidin �n�nə xaqan,�pd� o m�qəddəs ayaqlar�ndan.�Azadl�q əzizdir,�� dedi,�� daima,Budur s�zlərində gizlənən məna�.Məcnun bu na��ldan sevinib durdu,A��q bir �rəklə �adkam oturdu.Azac�q dostlara k�n�l verərək,Ham�n�n hal�n� soru�du tək-tək.A�iqi a�lamaq tutdu o zaman,Sorub əhval tutdu �z anas�ndan:�Necədir qanad� q�r�lm�� o qu�?O da m� ayr�l�q dusta�� olmu�?Yan�nda qarad�r �z�m əzəldən,Qara bir quluyam �z anam�n mən.S�ylə, o, sa�d�rm�, necədir bu dəm?�z�n� g�rməyi arzu edirəm�.Səlim hiss etdi ki, o qəlbi q�r�q,Ana həsrətilə can verir art�q.Onun g�vhərini boyad� qana,Evdən anas�n� gətirdi ona.Ana �z o�luna boyland� bir az,Elə bil qəlbini do�rad� almaz.G�rd� ki, q�z�l g�l solub saralm��,Aynan�n �z�n� sar� pas alm��.Bir vaxt əlif kimi duran qamətiNun kimi b�km��d�r e�qin m�hnəti.Onu g�rən kimi titrədi həmən,Dondu əl-aya�� onun qəmindən.Gah g�z ya�lar�yla yudu �z�n�,Gah yolub sa��n�, d�yd� �z�n�.Sonra s��allad� onun can�n�,�p�b qucaqlad� can dərman�n�.Can�na əl �əkib, yaz�q a�lad�,O�ul yaras�n� ana ba�lad�.Tozlanm�� ba��n� yuyub islatd�,Yor�un aya��ndan tikan ��xartd�.Məhəbbət �z�ndən zavall� anaƏlindən gələni g�stərdi ona.Dedi ki: �Can bala, bu nədir, de bir?Oyunsa, oyunun yeri deyildir.Əcəl q�l�nc�n� �əkdiyi andaYenə də sərxo�san sən biyabanda.Atan �ikayətli getdi əlindən,Məni də �lm�� bil yax�nlarda sən�Qalx, evinə qay�t, bir anla bunu,Sahibsiz buraxma gəl �z yurdunu.Hətta bu g�rd�y�n qu�lar, vəh�ilər��x�r yuvas�ndan ax�ama qədər.Elə ki, ax�am�n �z� g�r�n�r,Hər qu� yuvas�na �z tutub d�n�r.Xalqdan nə vaxtadək gizlənəcəksən?��llərdə yuxusuz �mr edəcəksən?Uzat aya��n� �z evində gəl,Bir-iki g�n sonra gələcək əcəl.Yetər, ��ldə qal�b, d�nyan� atmaq,Qar��qa, ilanla ba�-ba�a yatmaq.Fərz et ki, can�n� ilanlar �alm��,Qar��qa ba��nda yurd-yuva salm��.Can ��n��l deyildir, bir aya�a dur,Can�na qəsd etmə, gəl sakit otur.Qəm yeyib, qəlbini �ox incitmə bir,�rəyin da� deyil, can�n da dəmir�.Məcnun anas�n�n nalələrindənYand� alov kimi q�z��d� birdən.�Ba��m�n tac�d�r aya��n sənin,Incimi bəsləmi� sənin sədəfin.Sənin toxumunun mə�ziyəm, ana,Ayaq torpa��n da cənnətdir mana.Min m�hnət �əkmi�əm bu s�vdada mən,Bu dəfə ke�mi�dir i�im �arədən.A�l�ma nə yol var, nə də �arə var,Bil ki, mən deyiləm burda g�nahkar.��im bəd gətirdi, yesəm də min qəm,�nan ki, baisi �z�m deyiləm.Bu bəlal� s�vda, bəlal� hicran�z�mdən as�l� deyildir, inan.Ana, olaca��n �arəsi varm�?Pe�iman olmaqdan fayda olarm�?Ah, ana, can at�b deyirəm ki, mən.Mənim bu can qu�um ��xs�n qəfəsdən.Gəl bir də dan��ma bu məsələni,Ikinci qəfəsə salarsan məni.Evə getməyimdən gəl dan��ma, ah,Evdə �lməyim də olar bir g�nah.De, kimə laz�md�r evdə �lməyim?Xo�dur bu səhrada �m�r s�rməyim.Vəh�ilər yan�nda nə�mələr demək,Evdə qəm yeməkdən xo� olsun gərək.Fərz et ki, mən kimi zəif bir bədənEvə qay�tm�� da, getmi� yenidən�Deyirsən xanəni tərk etmək olmaz,Yox, mənim bu nərdim xanəyə s��maz.Evə �z�n qay�t, s�zlərimə bax,Məni �z dərdimlə gəl rahat burax�.Deyib, k�lgə kimi sərildi nalan,�pd� anas�n�n ayaqlar�ndan.Yerə sald���ndan ana s�z�n�,Onun aya��na s�rtd� �z�n�.Məcnun vidala��b qald� ��llərdə,Anas� qay�td�, d�zmədi dərdə.�mr�n� tap��rd� o, ruzigara,O da �z d�ndərdi soyuq məzara.K���r bu d�nyadan nə qədər canlar,Budurmu d�nyadan bizə etibar?Yoxdur bu d�nyan�n vəfas� inan,He� kəsə dost deyil ba�dan binadan.Vəfas�z ruzigar bilməm nədəndir,Əkin�ilər kimi toxum səpəndir?Əvvəl səpər yerə can toxumunu,Əkin yeti�dimi, tez bi�ər onu.Hər gecə yand�rar yeni bir ��ra�,�əkər sinəsinə t�st�dən bir da�.Sonra da yel �flər ona hər səhər,�z� yaqd���n� �z� s�nd�rər.Qəlbə da�lar �əkən tilsimli fələkBizlə ��raq kimi oynay�r, ger�ək.Fələk d�y�nləsə hər bir aya��,Hayana getsə də a��lmaz ba��.D�rd atdan piyada qalsan sən, əgər,Bu d�y�n o zaman a��la bilər.Ol can�n sap� tək d�y�ns�z, amma,Q�zd�rma sap� tək d�y�nl� olma.�Ud� d�y�n vurmaqda mə�hur olsa da,Sən d�y�n a�maqda m��k ol d�nyada.
<p>ANASININ �L�M�NDƏN MƏCNUNUN XƏBƏR TUTMASI</p>�ərxin �əhs�var� atland� birdən,Meydan� zəbt etdi həriflərindən.G�nə� ki, d�nyadan bir qorxu duydu,�ərab ���əsini ta� �stə qoydu.S�bh�n �syan�ndan g�ylər s�k�ld�.���ə par�aland� �ərab t�k�ld�.Məcnun dil verərək qəsidəsinə,Yaln�zl�q təblini �al�rd� yenə.Gecəli-g�nd�zl� nə vaxtdan bəri,Dilindən d��məzdi qəsidələri.Xəbəri yoxdu ki, anas� yaz�q,D�nyadan y�����b k��m��d�r art�q.Səlimin qəlbindən ahlar y�ksəldi,O, qəmgin a�iqin yan�na gəldi.Paltar, yemək verdi �ox ehtiyatla,Sonra da dil a�d� ona fəryadla:�O bəlalər g�rm�� zavall� qar��l�b tərk elədi bu ruzigar�.O da �z k���n� s�rd� d�nyadan,�ld� atan kimi səndən nigaran�.Məcnun bu matəmi e�idib durdu,Ah �əkib, of deyib, ba��na vurdu.Səhər �əngi kimi inlədi səsi,Q�r�ld� da�larda k�n�l ���əsi.Ata-anas�n� anaraq yenə,�z tutdu onlar�n qo�a qəbrinə.Fəryadlar qopar�b diz �stə ��kd�,Hər iki məzara g�z ya�� t�kd�.Gah buna, gah ona �z s�rtd�, ancaq,�lm��ə dərmandan kar olmayacaq.Qohumlar tutunca səsindən xəbər,Qa��b qəbilədən bir-bir gəldilər.Məcnunu torpa�a d��m�� g�rd�lər,Can�nda az idi həyatdan əsər.Onun aya��na y���l�b həmən,Qanl� ya� t�kd�lər onlar g�z�ndən.Ay�ls�n, deyərək, Məcnun bir təhər,Ona g�lab suyu �ilərdi g�zlər.O hissiz a�iqsə ay�lan zamanDualar etdilər ona hər yandan.Evə aparma�a �ox �al��d�lar,Dedilər, vətəndə tutsun o qərar.Lakin, bir ah �əkdi o bəxti qara,Yenə �z k���n� s�rd� da�lara.�rəyi � dərd evi, ciyərləri � qan,��llərdə gəzirdi yenə pəri�an.Ard�nca d��m��d� vəh�i heyvanlar,Həmdəm olmam��d� ona insanlar.�ərrində bir xeyir g�rmədiyindən,�z canamaz�n� atd� kilsədən��m�r yol gedirdi, sanki bir �im�ək,Məcnun əl �z�rd� ondan bulut tək.Madam ki bu həyat baqi deyildir,Min il də, bir an da ya�asan birdir.Həyatda �l�m�n ni�anəsi var,Onun i�vəsinə insanm� uyar?Ey �l�m sirrindən qafil dolanan,Ey bu həqiqətdən xəbərsiz insan,�l�m səfərinə y����madan sən�oxmu �z �mr�nə g�vənəcəksən?Məgər dərk etməyir zəif d���ncənKi, sən bu d�nyada nə�isən, nəsən?Bu yer k�tləsində zərrələr ki, var,M�əyyən �l��yə sahibdir onlar.Ancaq, Qaf g�vdəli da� �n�ndə, bil,Onlar�n qiyməti əlif də deyil.Bu geni� tarlada, ey mə�rur insan,Sən ki�ik bir budaq, yarpaq boydasan.Ba��y�n �stəki fələyə bax sən,G�r nə g�r�n�rsən ona nisbətən.Bu geni� aləmə a�san g�z�n�,He� kimi g�rərsən burda �z�n�.Sənin d���ncəndə bir həqiqət var,M�əyyən �l��də tutmusan qərar.Lakin bu d�nyan�n qar��s�nda, bil,Sənin en-uzunun zərrə də deyil.Al�aql�q həddini a�d���n yerdəD�nyada �mən varam� deməzsən bir də.Torpa��n qoynuna gəl s���n ancaq,Qoy �rts�n eybini o qara torpaq.Iki-�� pas atm�� m�x�n var, bir bax,Onu da zəkatla y��m�san ancaq.Bir ne�ə q�z�la g�vənib dəm-dəm,Deyirsən: �D�nyan�n a�as� mənəm�.Nə qədər m�htacsan d�nya əhlinə,I�in ah�vayla ke�əcək yenə.Ucalar d�nyada ba��n, ey insan,Qurtarsan d�nyan�n ehtiyac�ndan!Hələ də d�nyada xalq minnətindənYaxan� qurtara bilməmisən sən.Gəl, yad s�frəsindən it kimi əl �ək,�zgə s�frəsinə baxma pi�ik tək.Mə�əl tək əliyin m�zd�ylə dolan,�am kimi, sən də �z xəzinənlə yan.Sən də Nizami tək aləmə tan�n,Sən də a�as� ol �ah�n, sultan�n.
<p>LEYL�N�N MƏCNUNA S�FAR���</p>Leyli qəfəsdəki o g�zəl deyil,Tikilən qələlər xan�m�d�r, bil.Məcnundan gəldikcə ac� xəbərlər,Yeyirdi qəlbini min qəm, min kədər.O da a�iqi tək olmu�du diltəng,Məhbəsdə qalm��d� can �əki�ərək.D�y�nl� bir sap�n halqas�nda q�zZəncirsiz dusta�a d��m��d� yalq�z.Onun d�rd yan�nda g�zət�i vard�,D�rr�n ətəyini almaz q�rard�.Taki o bir gecə qa�mas�n yenəB�tpərəst əhlinin b�t məbədinə.Əri canfi�anl�q edib Leyliyə,Xo� �z g�stərərdi, �ad olsun deyə.Leylinin qəlbisə tutqun, pəri�an,Soyuq qar��lard� onu hər zaman.S�frədə yox idi mil�əkdən bir iz,Gecə qararm��d�, ev g�zət�isiz.Leyli a�iqini an�b �rəkdən,Qap�dan e�iyə s��rad� birdən.D��mənlər yolundan bir a�ac kənarBir yol �zərində oturdu a�lar.Istərdi bu yoldan ke�ən bir nəfərOna a�iqindən versin bir xəbər.Bu dəmdə dərdlərə �arə g�stərənBir a� sa�l� qoca g�r�nd� birdən.Qoca X�z�r kimi iti gedərdi,Yol axtaranlara yol g�stərərdi,Soru�du qocadan o dustaq nigar:�Fələyin i�indən nə xəbərin var?O vəh�ət ��l�ndə vəh�iyə həmdəmKimin xəyaliylə ya�ay�r bu dəm?�Qoca s�ylədi ki: �Ay�zl�m, inan,Sənsiz quyudad�r Yusif hər zaman.O tufanl� dəniz qoparm�� haray,Uca zirvəsini itirmi� o ay.Car �əkir hicrana d��əndən bəri,Səhralar qoynunda ke�ir g�nləri.Hər iki add�mda: �Leyli can� deyir,Hər yerdə: �Leyli gəl, gəl aman� deyir.�rəyi hicranla sitəmlə dolu,Bir Leyli yoludur Məcnunun yolu��Leyli dinlədikcə bu sədaqəti,Nalədən nal oldu sərv qaməti.Qo�a nərgizləri a�lad� birdən,Əqiqlə suland� o a� yasəmən.Leyli s�ylədi ki: �G�nahkar mənəm,Bil, mənim qəmimdir o �əkdiyi qəm.Mən də bu q�ssədən deyiləm kənar,Ancaq, dərd �əkməkdə bir fərqimiz var:Məcnun da� ba��nda ah �əkir bu dəm,Mən quyu dibində nalə �əkirəm�.Sonra, qula��ndan bir ne�ə g�vhərAlaraq, qocaya verdi o dilbər.Dedi: �Bunlar� al, qay�t təzədənOnunla yenə də həmnəfəs ol sən.Onu uzaq yoldan yan�ma gətir,Doyunca seyr edim o a�iqi bir.Sən onu g�t�r�b gəldiyin zamanFilan ni�anəli yerdə saxlarsan.Sonra da gəl mənə xəbər ver bunu,Gizlincə seyr edəm, bəlkə, Məcnunu.G�r�m nə soyu var, nə rəngi vard�r?G�r�m ki, nə qədər o vəfadard�r?Bəlkə də, s�z qo�ub dediklərindən�ki-�� beytinə qulaq asam mən.Bəlkə, d�y�n�m� a�a nəfəsi,Bəlkə, �əfa verə dərdimə səsi�.Qoca, d�rrləri g�t�r�b həmən,Ayr�ld� saf qalm�� haman d�rrdən.Bir dəst paltar al�b yoluna vard�,O ��lpaq qalm��a libas apard�.Əsdi k�lək kimi o da�dan-da�a,Baxd� abadl��a, xarabal��a.Yenə də tapmad� a�iqdən əsər,Ondan iki-�� g�n tutmad� xəbər.Sonra, da� dibində taparaq onu,Torpa�a y�x�lm�� g�rd� Məcnunu.Onun d�vrəsində vəh�i heyvanlar,Dayan�b olmu�du bir xəzinədar.Qocan� g�rd�kdə Məcnun uzaqdan,S�də u�aq kimi meyl etdi bu an.Sonra, ac�qland� y�rt�c�lara,Ba� uzatmas�nlar ona bir daha.Yan�ndan gedincə o y�rt�c�lar,Tə�əkk�r elədi ona ixtiyar.Əvvəl �z ba��n� torpa�a vurdu,Sonra �zr istəyib, belə buyurdu:�Səninlə olmu�dur e�q m�lk� qaim,Nə qədər e�q var, sən də ol daim.G�nə� �e�məsindən X�z�r kimi i�,Isgəndər kimi də �f�qləri ke�.O Leyli � o d�nya g�zəli dilbərSənin dostlu�unda candan da ke�ər.Bil, salam g�ndərir sənə o nigar,Ad�n� duayla an�b xat�rlar.�oxdand�r g�rməmi� sənin �z�n�,Bir də e�itməmi� �irin s�z�n�.Səndən nigarand�r g�l�zl� sənəm,G�r��mək istəyir səninlə bir dəm.Sən də sevgilinlə g�r��sən bir an,Hicran qəfəsindən azad olarsan.Bir-iki nə�əli qəzəl deyərsən,O s�vda bazar� q�zar yenidən.Me�ə tək dola��q bir xurmal�q var,Ordaki xo� rəngli g�zəl a�aclarG�y�n zirvəsinə qalx�b ba� vurur,Onlar�n alt�nda g�y �əmən durur,Bahar�n o yerə d�n�b gələcək,I�iyin a�ar� ordad�r, ger�ək�.Sonra da paltar� o qoca əllərAnd verib geydirdi ona bir təhər.Raz�l�q kəməri ba�lay�b həmən.Məcnun xilas oldu m�xalifətdən.Qocan�n izilə tərpəndi art�q,Dirilik suyunu tapm��d� yaz�q.Fəratdan qa�arm� susuz bir �rək?Davaya ��xarm� ətirlə k�lək?Vəh�i heyvanlar da cərgələnərək,D��d� arxas�nca �ah ordusu tək.Iqbal itaətdə, bəxt də fərmanda,G�r��mək yerinə gəldi o anda.Bir xurma alt�nda o tutdu qərar,Dayand� vəh�ilər azac�q kənar.Qoca da Leyliyə gətirdi xəbər,G�rd�y� i�ləri dedi m�xtəsər.�ad�rda əylə�mi� o g�zəl pəriA�d� mələk kimi u�u� �əhpəri.Məcnundan on add�m durub aral�,Yeriyə bilmədi o da� maral�.Qocaya dedi ki, �Ey nəcib insan,Getməyə qalmad� q�vvətim, inan.Mən ki, yand�rm��am �rəyimdə �am,Yenə yax�nla�sam, tamam yanaram.Mənim ərim vard�r, yatsa da bu dəm,Allah�n g�z�ndən uzaq deyiləm.Do�rudur, sevmirəm onu �rəkdən,Lakin haramzadə deyiləm ki, mən.Yenə yax�nla�sam, bu �l�m olar,S�vda məzhəbində g�nah say�lar.Ay�bl� s�zlərin yaz�lmas�ndanYax��d�r, bir dəftər a� qalsa, inan.Idrakla �z-�zə gələrsəm əgər,Məni q�zartmas�n tutdu�um i�lər.Kamal bir a�iqdir, ilqar� tamd�r,Bundan �ox istəmək ona haramd�r.Qoy �erlə desin o �irindillim,�erlə ox�as�n məni sevgilim.O �əkərdillidən rica ediniz:Bir qəzəl s�yləsin, qulaq asaq biz�.Qoca bu bahar�n yan�ndan qalxd�,O biri bahar�n hal�na baxd�.G�rd� ki, sərilmi� o yenə yerə,Hu� ba�dan da��l�b, u�mu� g�ylərə.�rəkdən ah �əkib �Heyf olsun� dedi,Ona g�z ya��ndan su da �ilədi.Məcnun hu�a gəlib ay�lan zamanBir az xo�lanaraq sordu qocadan:�S�ylə, bir ey qoca, nə bahard�r bu?Sa�d� �st�m�zə ənbər qoqusu.Bu qoqu novbahar qoqusu deyil,Canan sa�lar�n�n qoqusudur, bil.Qəlbə layla �al�r bu qoqu, inan,Bu g�zəl qoquya can�m da qurban!�Qoca bir imtahan a�maq istədi:�Kənardan boylanmaq g�nahd�r,�� dedi.S�ylə, �a��r�lmam�� gələrmi o yar?Gəlib quca��na girərmi nigar?Canan� g�rməmi� bu haldasan sən,Nə hala d��ərsən �z�n� g�rsən?�Məcnun cavab verdi: �Mehriban qoca,Gəl bu hadisəni d���nmə bunca.�ərab�n ətrindən sərxo�am bu dəm,�ərab� əlimdə tuta bilmərəm�.Sonrasa bir �irin, bir xo� nəfəsləBir ne�ə beyt dedi qəmli bir səslə.
<p>MƏCNUNUN QƏZƏL OXUMA�I</p>�Canan, harday�q biz, de hardasan sən?Biz ki, səninkiyik, sən kiminkisən?Yoxsulluq m�lk�n�n yol�usuyuq biz,Buyurun, dost olaq, lay�q g�rsəniz.Bizik can sataraq yoxsulluq alan,Xəzləri da��d�b palasda qalan.Zaman�n qeydindən azad�q, azad,Qəm bizimlə �add�r, biz qəm ilə �ad.Ciyərimiz susuz, suya qərq olan�əbkoruq, g�nə�ə yolda��q, inan.Azd�q yolumuzu, qismətdir bu da,Kənddən qovulsaq da, bizik kəndxuda.M�hrəsiz və g�zs�z oyun ��xardar,Ayaqs�z, miniksiz �apma��m�z var.Bir sənin qəminlə y�klənirik biz,Qəm ki, səninkidir, yoxdur qəmimiz.Olsaq da aləmdə s�st tərpənənlər,Buradan ke�məkdə bizdədir h�nər.Deyirsən, qəmindən xar olub �l�m,Hələ qəm yeməklə mə��ulam, g�l�m!�ox �əkməz, sevgilim, vaxt� gələndə,�z k��mək təblimi �alaram mən də.Sən, ey hər i�ində əyyar olan yar,A�iqin olmu�dur səndən də əyyar.Əyyar bo�az�n� s�x�rsa əgər,�z�n� d��məndən əvvəl �ld�rər,Bir kəs ki, �z�n�n qan�ndan qorxmaz,�ld�rər nə yax��, nə pisə baxmaz.S�r�dən qorxarsa əgər canavar,O �st�ndə ke�ə, palas da saxlar.Gəlməmi� getməyin, de, nə adətdir?Əkməmi� bi�məyin nə qiyamətdir?Mənə: �Gecən xeyir� s�yləmə, canan,Sənsiz xo� ke�ərmi gecəmiz bir an?Uyu�maz qədəmin can�mla mənim,Iki can saxlaya bilməz bədənim.Əlinlə can�m� almad�qca sən,Qurtara bilməzsən bu bəhanədən.Min minnət y�k�n� �əkir bu bədən,Sənsə azad eylə onu bu i�dən.Bundan daha yax�� bir can ver mana,U�urlu bir i�ə ayaq bassana!Sənin doda��ndan gəlməyən bir canCan�mda yerlə�məz, ��xar dodaqdan.Doda��n olarsa can xəzinəsi,Kəsilməz d�nyadan o can�n səsi.Bilirəm, qar��nda �ox qullar�n var,He� biri mən kimi ba� əyməz, ey yar.Sənin varl���nla mən də azadam,Daima xo�bəxtəm, daima �adam.Camal�n d��ərsə k�nl�mdən uzaq,K�nl�m viran olar g�z�ndən iraq.Bu g�ndən mən sənəm, sən isə mənsən,Bir k�n�l yurdudur bu iki bədən.O da sənin k�nl�n qoy olsun, dilbər,Yoxdur �z k�nl�mdə həyatdan əsər.Bir k�nl�m, y�z can�m olmasa əgər,Səninlə ya�amaq olmaz, ey səhər.Sap birdir, səni �z sap�ma d�zsəm,Bir can olmal�y�q ikimiz hər dəm.Bil ki, vahid olsa bizim sikkəmiz,Ikilik nəq�ini qaralar�q biz.G�zəl sikkəli hər badam�n bil ki,Bədəni bir olur, mə�zisə iki.Mən sənəm, ba�qa �ey nə varsa, canan,Bir ba�maq tay�d�r d��m�� ayaqdan.Səndən i��q al�r b�t�n varl���m,Yoxdur səndən �zgə bəxtiyarl���m.S�ylə, bu məqamda nə�idir bədən?Ad�n� sikkənə nəq� eyləyəsən.Sənə qurbanl��a ba� lay�q deyil,Bayra��n alt�na s���nmaz o, bil.Arada tərpənən quru bir cand�r,O da mənim deyil, sənə mehmand�r.Sən məndən azadsan, ey pərizadə,Sərvdən daha �ox ol sən azadə.Mən bir kimsəsizəm, hər xidmətinəKəmər ba�lam��am g�l kimi yenəMəhləyin k�ləyi əsdikcə səhər,Can verib, k�nl�m�n pas�n� silər.Mumya aras�nda əzgin bir bədənDincəldiyi kimi, dincəlirəm mən.It�zl� olsa da g�zət�in m�dam,Sən olan k��ənin yol torpa��yam.It saxlama��n� �ox bəyənirəm,Odur ki, onlara olmu�am həmdəm;Yəni yan�mdak� bu y�rt�c�larItdir, ham�s�n�n it d�rna�� var.Mən yoxsul olsam da, varl�san, ey yar,Mən tamam xaliyəm, sənin xal�n var.Sən q�z�l i�ində olursan hər dəm,Xalxal�n q�z�ld�r, xal�n da dirəm.Dirəmə bənzəyən xal�n� g�rcək,Ald�m xalxal�n� dirəmlə, ger�ək.Bir n�vbahar ���n bulut a�lad�,Məcnun da a�lay�b qara ba�lad�.Hindli qaraulda dayan�b, gəzər,Məcnun da yan�nda hinduya bənzər.�ərx g�zəllik alar ay�n �z�ndən,Məcnun da fal a�ar �z�nlə bəzənB�lb�l g�l e�qiylə dolanar ba��,Məcnun da olmu�dur hicran dusta��.El, oba ləl ���n mədənə gedir,Məcnun da sənin�in cana qəsd edir.Sən meyil g�stərsən mənə, ey nigar,Bir allah bilir ki, bu �ox xo� olar.Ayd�nl�q gecədə səninlə qo�aDurayd�q g�l�əndə, verib ba�-ba�a.Səninlə yana�� əylə�əydim mən,Qədəh qald�rayd�q qədəh �st�ndənBasayd�m ba�r�ma saz kimi səni,Olayd� quca��m ləlin mədəni.Nərgiz g�zlərindən olayd�m xumar.Məst olub sa��n� h�rəydim, ey yar.Kaman qa�lar�n� qula�a qədərƏlimlə �əkəydim, ey nazl� dilbər.D���ndəki nara s���nayd�m mən,Əlimlə tutayd�m alma �ənəndən.Gah bir alma kimi əzib nar�n�,Gah da di�ləyəydim alma bar�n�.Da��d�b d���nə sa�lar�n� mənO qulaq s�r�an� �əkəydim, bəzən.Gah varaqlanayd� əynində paltar,Bədihə deyəydim xurmana, ey yar.Bənəf�ə d�zəydim g�l �z�nə mən,Gah da g�l dərəydim o bənəf�ədən.Gah səni qoynumda yerlə�dirəydim,Gah qəm məktubunu sənə verəydim.Ilahi, qalmazd� m�hnətdən əsər,Həqiqət olsayd� bu d���ncələr.Qula�a xo� gəlir �ald���m hava,Lakin ortal�qda tel q�r�lmasa.Ba��m� qov�aya salma bu qədər,Inan ki, varl���m məhv olub gedər.Sən oldu�un yerə �a��rma məni,Xo�dur bu se�diyim s�vda məskəni.Burda nə d��mən var, nə də ə�yar var,Bizim i�imizə qar��maz onlar.Burda əylə�sək də, qalsaq da əgər,Bizə irad tutmaz bunu bir nəfər.Yan�mda iki-�� dilsiz heyvan var,Yax��n�, yaman� unutmu� onlar.Quyunun dibində tək olsaq da biz,Yaln�zl�q �z� də g�zəldir, �əksiz.Əlindən tutan�n olmasa bir az,Aya��ndan tutub �əkən də olmaz.Burda olmasa da bir dostun sənin,Arxanca sallan�b gəlməz d��mənin.Nə var can qorxusu olan o yerdə?O yaman �zlərə sən baxma bir də.Burdad�r abadl�q, �adl�q hasar�.Sən də gəl bu yerdə bir �adlan bar�.Nə qədər ki, sa�am, yax�n gəl, ey yar,Hər vaxt�n i�i var, i�in vaxt� var.�e�məni g�n kimi g�stərmə, aman,Sərab tək aldatma məni uzaqdan.H�sn�ndən su i�mək istərkən �rək,Oldum par�a-par�a sənin xal�n tək.X�z�r�n �e�məsi səndədir, dilbər,O həyat suyundan mənə də g�ndər.Təsəlli vermədən arpa boyda sən,Mənə xalvar-xalvar qan i�dirirsən.Sənsiz qəm yesəm də, ey nazl� sənəm,Səninlə �ərab da i�ə bilərəm.Yəqin, yad�ndad�r, bir məsəl də var:Dov�an y�g�rd�y� qədər də yatar.Nə olar, sevgilim, �ərab gətirsən.Yenə mi qanl� su i�məliyəm mən?�ərab məclisində nu� olur cana,Halald�r behi�tdə �ərab insana.Saqi, dəryan� da əlindən i�səmOndan bir udum da qoymaram bu dəm.I�səm sa�l���na, getmərəm hu�dan,O zəhər olsa da, nu� olar, inan.Qoy sərxo�un olsun a�iqin indi,Sən də qədəh qald�r sərxo�lar kimi.�ərab� i�məzlər xumar olmadan,Səhər �ərab� da i�ilməz p�nhan.Ba� tac� axtaran o sultan belə,Gəzir xəzinəni �əb�iraq ilə.Qaranl�q gecədə xəzinə gəzənƏziyyət �əksə də, o�rudur, bilsək.��raqs�z bir evi soru�san: nədir?O bir ba� da olsa həbsxanədir.Sənin qəm nərdində uduzdu k�nl�mBir əl də at�ram, qurban�n olum.Xo�dur, sərxo� olub, ey nazl� dilbər,Q�vr�m sa�lar�n� �psəydim əgərYa sərxo� hal�mda tutub telindənYava�ca məclisə gətirəydim mənBir nalə �əkəydim hər add�m ba��,Bir təpik vurayd� mənə hər na��Yarəb, o d�nyan� yaxan g�zəlləMənə belə bir g�n sən qismət eylə!�Məcnun bu s�zləri deyərək əlan,��llərə �z qoydu �rəyində qanPəri�an �rəyi qəmlərlə doluQay�td� �ad�ra o sərv boylu
<p>BA�DADLI SƏLAMIN MƏCNUNUN Q�R���NƏ GETMƏS�</p>Deyir s�z ustas�, onu dinlə sən:Ba�dad �əhərinin əhalisindənVard� səxavətli, g�zəl bir insan,Camal sahibiydi o a�iq o�lan.Bəlalər seylinə d���b d�nyada,E�qin silləsini dadm��d� o da.Ba��ndan a�sa da məhəbbət dərdi,Hər dərdə qatla��b qəmə d�zərdi.D�nya s�yləyirdi ad�na Səlam,Bəxt isə vermi�di o gəncə səlam.O, e�q aləmində mərd dayanard�,�er oxuma�a �ox e�qi vard�.Qeysin inci sa�an o �erləriAləmə yay�l�b d��əndən bəri�Dərd əhli� deyirdi ona insanlar,Onun pak təbinə heyran olanlar.Dərdlilər e�itcək onun səsini,S�rərdi yan�na �z dəvəsini.Ad qoydu Məcnunun e�qi d�nyada,�əhərlər dola��b �atd� Ba�dada.Onun hər �erini g�zəllər belə,Deyirdi səs-səsə a�iqlər ilə.Səlam d���nd� ki, Ba�daddan getsin,O qəmgin a�iqi ziyarət etsin.Dəvəni y�kləyib yola d�zəldi,�aparaq bir ucsuz səhraya gəldi.Qovdu dəvəsini bir ne�ə a�ac,Axtard� a�iqi o yamac-yamac.Səlam yol uzunu soraq alaraq,Məcnunu bir yerdə tapd� ��l-��lpaq.Yenə d�rd yan�nda vəh�i durmu�du,Boyunba�� kimi halqa vurmu�du,��vq ilə inləyən o zəifbədənƏsirlik duyurdu haman həlqədən.Məcnun hiss etdi ki, o g�zəl cavanYan�na gəlmi�dir uzaq bir yoldan,Verdi vəh�ilərə belə bir qərar:B�t�n q�l�nclar� q�na qoysunlar.Səlam da a�iqi g�rd�y� zamanOna səlam verdi �rəkdən, candan.Xo� gəldi səlam� onun Məcnuna,�rəkdən yax�nl�q g�stərdi ona.Onu cavab�yla xo�hal eylədi,Hardan gəldiyini sual eylədi.Gənc dedi: �Sənin�in dola��ram mən,��lə d��məyimin səbəbi sənsən.Ba�dad �əhərindən bura gəlmi�əm,Ta g�r�b �z�n� �adlan�m bir dəm.Ba�dadda rahətcə ya�ard�m, d�z�,He� vaxt g�rməmi�dim mən səfər �z�.G�zəl s�zlərinə �ox həvəsim var,Onun��n q�rbəti etdim ixtiyar.D�nya i��q al�r camal�ndan, ah,Səni g�rməyimə yol verdi allah.Bu qalan �mr�m�, ey qərib həmdəm,Səndən ba�qas�yla s�rməyəcəyəm.Ayaq torpa��n� �pə-�pə mənBoyun qa��rmaram he� bir əmrindən.Sənsiz ��xmayacaq mənim nəfəsim,Yan�ndan gələcək daima səsim.Yazd���n hər �eri oxuyub m�dam,Əzbərdən �yrənib yadda saxlaram.G�zəl s�zlərini dedikcə əzbər,K�nl�m�n qəmləri da��l�b gedər.Mən də �əkinmərəm he� bir bəladən,Məni �z k�nl�nlə tan�� eylə sən,Oxu s�zlərindən, dinləyim hərdən,Hesab et məni də bu vəh�ilərdən.Mən kimi bir gəncin qul olma��ndanSənə he� bir zərər toxunmaz, inan.S�vda qəfəsində dustaq bir qu�am,E�qin a�r�s�n� mən də duymu�am�.G�l�b hilal kimi onun �z�nə,Məcnun cavab verdi onun s�z�nə:�Ey nazla, nemətlə bəslənmi� insan,Bu yol qorxuludur, qay�t bu yoldan.Ki�i olsan belə, tay�m deyilsən,Y�zdə bir qəmimi yeməmisən sən.Yaln�z vəh�ilərdir k�nl�mə həmdəm,Mən �z qeydimə də qalan deyiləm.Bəsdir bu səhrada d��d�y�m dara,Yaram�n �st�ndən gəl vurma yara.Bil ki, bamba�qad�r bizim dərdimiz,Uyu�a bilmərik səninlə hərgiz.Sənə s�hbətimin nə faydas� var?Mənim s�hbətimdən divlər də qa�ar.Hər g�n bir mənzildə yat�b qal�ram,Hər gecə bir yerdə mən yurd sal�ram.Mən art�q vəh�iyəm, sən isə insan,Xo�dur �z cinsini gəzib tapasan.Bil ki, dəmir kimi olsan da m�hkəm,Səni də əridər ah�mdak� qəm.Su kimi can�m� ox�asan da sən,Yan��ma bir gecə d�zə bilməzsən.G�r�rsən əlibo� m�flisəm bu dəm,Qonaq qalma��n� rəva g�rm�rəm.Yaz�ql�q səsidir cahanda səsim,Bir mənəm, bir də ki, s�vda nəfəsim.Olmazsan mənimlə bu yerdə həmdəm,Sən sevdiyin cana mən qəsd edirəm.�z paltar bəndimi bo�altd�qca mən,Sən �z kəmərini d�zəltməkdəsən.�ələmi �iynimdən at�ram bu an,Sənsə ba�qas�yla qucaqla��rsan.Mənə dost olmaqdan �midini kəs,Mən b�t s�nd�ranam, sənsə b�tpərəst.Get, mənim məskənim xarabal�qd�r,Məndən dost nəfəsi ummaq art�qd�r.Bilirəm, yol gəlib zəhmət �əkmisən.Sənin qulun olum, zillət �əkmisən.Indi ki, sən məni g�rd�n pəri�an,Allaha tap��r�b qay�t bu ba�dan.Xo�luqla getməsən bu yerdən əgər,Zorla qa��rdacaq səni zillətlər�.O s�zlər etmədi Səlama əsər,Qəbula ke�mədi o nəsihətlər.Dedi: �Yalvar�ram, hal�ma bir yan,Gəl suyu gizlətmə susuz qalandan.Izin ver, qiblənə ba� əyim bir az,Məhəbbət adlans�n q�ld���m namaz.Yolum səhv olarsa səcdədə bir dəm,Yenə səcdə q�l�b �z�r istərəm�.Səlam �ox yalvar�b yaxard� yenə,Məcnun raz�la�d� onun əhdinə.Səlam s�frəsini a��b t�kərək,��xard� qar��ya halvayla ��rək.Dedi ki: �Dostlu�a g�stərək həvəs,Gəl mehriban olaq ��rəyimi kəs.Qəlb a�an olsa da bu yeməməyin,Bu bir-iki l�qmə laz�md�r yəqin.Hər�əndi ki�inin ki�iliyi var,Can�n�n q�vvəti yeməklə olar�.Məcnun cavab verdi: ��z bədənimdənYemək yeyənləri �ld�rm��əm mən.Kim ki, �z can�n�n qeydinə qal�r,��rəklə halvadan o, q�vvət al�r.Mən �z varl���mdan d��m��əm uzaq,Məni �ld�rəmməz bu ac ya�amaq�.Səlam anlad� ki, o talei kəmYeməksiz, yuxusuz dola��b hər dəm,Hər yana �z tutub gəzir fərari,Bir yerdə durmay�r səbri, qərari.Qəlbi inciməsin, s�nmas�n deyə,Dedi: �S�r �mr�n� qəm yeyə-yeyə.Fələyin d�vran� bir yerdə qalmaz,�rəyin daima pəri�an olmaz.Hər anda bir varaq a��b b�kərək.�ox iti f�rlan�r bu �ərxi-fələk.Cahanda g�z yumub a�ana qədərYuz nəcat qap�s� a��la bilər.He� də qəmgin olma �əkdiyin qəmdən,Taki yer tapda�� olmayasan sən.Indiki dərdinin sonu xo� olar,Bir g�n a�lama��n g�lməyi də var.Mən də sənin kimi �rəyim da�l�.K�n�ldən xəstəydim, ayaqdan ba�l�,Allah�n k�məyi sayəsində mənQurtard�m can�m� o dərddən, qəmdən.Nəhayət bir s�kut qaplayar səni,Sən də unudarsan bu vaqiəni.Bu s�vda ��ləsi nə mehriband�r,Gənclik atə�inin alovundand�r.Ki�idən cavanl�q gəlib ke�əcək,Bu odlu k�rənin odu s�nəcək�.Məcnun o aqili dinləyib qəlbən,Yerdən durmad�sa, oynad� yerdən.Dedi: �Zənn etmə ki, mən bir sərxo�am,Ya hava-həvəsə məftun olmu�am.E�qin �ahən�ah� mənəm cahanda,Xəcalət �əkmirəm bundan bir an da.Q�sl ilə can�m� təmizlədim mən,Torpa��n, �əhvətin bəhanəsindən.Nəfsin �irkab�ndan can qurtararaq,Həvəs bazar�n� da��tm��am, bax.�mr�m�n mənas� e�qdir m�dam,Məhəbbət bir oddur, mənsə bir �ud� am.Məhəbbət evimi tutdu�u zamanMən də �z k���m� �əkdim ortadan.�mr�m� hesaba alanm� vard�r!Mən yoxam, var olan yaln�z o yard�r.Nə vaxt ki, g�ylərdən ulduz azalar,Mənim də e�qimin qəmi az olar.��llərin qumlar� say�lsa əgər,Mənim də k�nl�m�n e�qi silinər.Indi ki, həms�hbət oldun mənimlə,Gəl, ay�b s�z�n� gətirmə dilə.Boyuna, hal�na nəzər sal da sən,Gəl əl �ək vurdu�un bu tənələrdən.�əkdi o sərkərdə yax�� bir məsəl;Saxla �z i�inin �l��s�n� gəl.Bil ki, q�z��aram soyuqluq etsən,Yaln�z qisas al�b yum�alaram mən.Sən məni dilinlə incitsən əgərGetməz dostlu�umuz ax�ra qədər.K�n�l qəzəbindən q�z��an zamanHəya da, ismət də qalxar ortadan�.Məcnun, bu s�zləri ədəblə dedi.Hərifə astaca tənbeh eylədi.Hərif də Məcnunu tan�d� əlanXəta ��xarmad� bir də a�z�ndan.He� kəslə qaydas�z dan��ma ki, sən,Ax�rda utan�b �zr istəyəsən.Kaman�n bo�sa da, bərksə də əgər,Ehtiyats�z �əksən bəla gətirər.Bo� olsa məlamət gətirər kaman,Bərk olsa xəcalət gətirər kaman.Ba�l� bir q�f�l� a�maq istəsən,Əvvəlcə s�naqdan ke�ir onu sən.Harda quyu varsa, ipsiz i� olmaz,Ayaqs�z bir yol da ba�a vurulmaz.Məcnun ilə Səlam ba�lay�b ilqar,Bir ne�ə g�nl�yə yolda� oldular,�irin qəzəllərin ax�rd� səsi��Məcnunun qona�a buydu t�hfəsi.Məcnun �erləri dedikcə bənd-bənd,Onlar� d���nə y���rd� o mərd.�ox zəif d��m��d� Məcnun bu zaman,B�sb�t�n qalm��d� yeyib yatmaqdan.Səlamsa bunlara he� d�zməyirdi,Yeməkdən yatmaqdan əl �zməyirdi.Elə ki, bux�as� bo�ald�, yenəQay�tmaq istədi o �z evinə.Ax�r vidala��b atd� Məcnunu,Vəh�ilər i�ində tək qoydu onu.Ba�dada �z tutub yola d�zəldi,Yad�nda bir ne�ə qəsidə gəldi.Harda bir qəsidə ��xsa a�z�ndan,B�t�n dinləyənlər olurdu heyran.
<p>MƏCNUNUN ƏZƏMƏT� HAQQINDA</p>Məcnunu sərsəri zənn etmə ki, sən.Deyildi g�rd�y�n divanələrdən.Oruclu, namazl�, nurlu bir ��raq,Əqlə yad deyildi, ədəbdən uzaq,Vaxt�n�n ən b�y�k bir alimiydi,Aləmi �ərh edən Loqman kimiydi.Gizli mənalara o yol a�ard�,Qəlbində g�ylərin min sirri vard�.Q�z�l sikkəsi tək hər s�z� g�zəl,Lələ bənzəyərdi dediyi qəzəl.Dəlinin a�l�na bələddir hər kəs,Ondan bu incilər sa��la bilməz.D�nyan�n qeydini tamam ataraq,Qeydsiz bir həyat s�r�rd� ancaq.Onda �l�m fikri a��b da��rd�,K�� tədar�k�nə haz�rla��rd�.Deyirdi: �Can evim al���r dərddən,�l�m qurtaracaq məni m�hnətdən�.Kim ki, d�z gəlməsə d�nyayla, inan,�ətin can qurtarar bu dar d�nyadan.D�nyan� d�rd əllə tutsa bir nəfər,�ətinliklə k���b d�nyadan gedər.Məcnun yol yolda�� gəzmədən bir an,A��rd� zənciri �z varl���ndan.Taki can ovuna ��xsa yaradan,�Gətir� dediyi vaxt, desin: �Budur can�.�m�r gəmisində can qorxusu var,Bu qorxu ucundan geyməzdi paltar.X�rəyi olmu�du ac� tikələr,Yeməzdi d�nyada o he� bir bəhər.D�nyadan əl �z�b, d��m��d� uzaq,Leyli bəhanəydi bu yolda ancaq.Nə vaxt ki, arzusu bir yol vurard�,D�nyadan qa�acaq yeri də vard�.Onun da qəlbində ya�ard� dilək,Q�nda saxlay�rd� onu q�l�nc tək.Visal gəzməyirdi bizim pərizad,Taki� e�qin evi ya�as�n abad.Bir alim ustaddan soru�dum ki, mən:A�iqin hal�n� �ərh et bizə sən.Onu ki, visalə �a��r�rd� yar,M�hlət verməyinin nə mənas� var?Ne�in murad�na yetmədi o da?�mr�ndən otuz il o verdi bada?Dedi ki: � Yetsəydi murada bir an,Əbədi ��xard� nə�ə can�ndan.Uymad� bir anl�q kefə d�nyada,Otuz il nə�əni vermədi bada.Bir qədəh alsayd�m o �ərabdan mən,Təmənnam qalmazd� iki aləmdən.
<p>ZEYDLƏ ZEYNƏB�N SEVG�S� HAQQINDA</p>Ba�qa bir a�iq də o zaman varm��,O da bu dərd ilə zəncir q�rarm��.Da� kimi durmu�du �rəyində dərd,Yaz��� da�lara salm��d� m�hnət.Onu qurtarm��d� dəlilik, bilsən,Bu divdən t�rəmi� cinsi-bə�ərdən.Təmiz bir gənc idi, vard� h�nəri,D�rrə bənzəyirdi xo� qəzəlləri.E�qin ac�s�n� dad�b d�nyada,Ba��n� qoymu�du bu yolda o da.�z ad� Zeyd idi, s�vda gəzərdi,Xisləti Əmr ilə Zeydə bənzərdi.K�n�l yuvas�n� z�lmət sarm��d�,Onun var-yoxunu e�q aparm��d�.Əmisi q�z�na o vurulmu�du,Q�z da bu o�lana a�iq olmu�du.Onlar�n qəlbi də, fikri də birdi,Onlar bir-birini candan sevirdi.O g�zəl camall�, o qə�əng nigar,O divanə ���n tutmazd� qərar.O�lan da sevərdi �z canan�n�,Bir t�kdən as�l� qalm��d� can�.Q�z ay camall�yd� �z� də xo�ram,Təmiz xilqətliydi o nazik əndam.��m�ad nəfəsliydi, rəngi ər�əvan,Bald�r� civə tək, qəddi xeyzəran.O b�tdə ham�n�n nəzəri vard�,D�nyaya qiyamət �uru salard�.�ən idi, �ux idi, həm də f�sunkar,G�zəllər g�zəli, o nazl� nigar.Min səfra ba��n� gicəlləndirən,Min s�vda səfras� q�rard� hərfdənT�k kimi incəydi beldən o dilbər,A�z� x�rdacayd� qar��qa qədər�əki almas� tək �ənəsi vard�Məkkə qumundan da �ox yand�rard�.�p��� bal kimi, h�sn� bəxtəvər,Dad�na �atmazd� nə qənd, nə �əkər.Doda�� nabatla �əkərdən �irinNabat-meyvəsiydi �p��lərinin.Hər kəs camal�nda bir su g�rərdi,O dirilik suyu, həyat verərdi.Uca bir sərv idi onun v�qar�,G�labla �əkərdi bu sərvin bar�.Camal� g�nə�lə bir asimanda,Ətri də ənbərlə bir karivanda.H�sn�n�n ��vqiylə əsirdi ruzgar,Zeynəb adlan�rd� o g�zəl nigarO nazənin q�z�n qəmiylə yananZeyid axtar�rd� bu dərdə dərman.Neyləsin, hayandan bir �arə bilsinKi, ləli qart da�dan qopara bilsin.Zeydin qohumluqda bir ayb� vard�Ki, d�nya mal�ndan kas�b ya�ard�.Varl� əmisini yoxsul ZeyiddənBircə d�vlət idi yax�� g�stərən.Zeyd �z əmisindən d�vlət g�rmədi,Ondan q�z istədi, q�z da vermədi.Hər i�dən soyudub xəyala dald�,Əmisi yad oldu, o yaz�q qald�.Canan arzusuyla o ax�am, səhərNatəvan gəzirdi qəlbində kədər.A�lar nə�mələri bir dəfə g�lməz,Deyirdi: �Mən g�nə d��məsin he� kəs�Əmi gizlədərdi q�z�n� ondan,Pərdələr dal�nda saxlard� p�nhanZeydə �z q�z�n� verməmək ���nD�vlətli bir ki�i gəzirdi hər g�n.Nəhayət, məqsədə yeti�dim, deyə,Verdi �z q�z�n� bir d�vlətliyə.Yaz�q Zeyd o g�ndən d��d� həsrətəS�vdas� qərq oldu qəmə, m�hnətə.Yeməkdən, yatmaqdan qald� sərbəsər,Tutdu s�vdas�ndan yer �z� xəbər.O da Məcnun kimi �əkdi g�z da��,Zəncirə ba�land� əli, aya��.H�nərsiz, vəfas�z yolda�lara bax.Ondan ayr�ld�lar uzaqla�araq.Bir �z�, bir k�nl� qald� d�nyadaO da ki, daima yan�rd� oda.Q���lc�m sa��rd� ondaki ciyər,Leyli də tutmu�du bu dərddən xəbər.Ara bir yan�na �a��r�b onu,Ox�ar, əzizlərdi e�qin o�lunu.Ondan hal tutard� o g�zəl nigarDərdinə qo�ulub a�lard� zar-zar.Zeydin vəfas�n� xo�lad���ndan,Ona �z sirrini a�d� o canan.Zeyd isə mehriban, g�zəl LeylidənXəbər apar�rd� Məcnuna bəzən,Məcnun ki, canandan xəbər bilərdi.Onun qar��s�nda rəqsə gələrdi.Zeyd idi Məcnunun e�qinə həmdəm,Xəbər gətirərdi yar�ndan hər dəm.Ona xo� xəbərlər dedikcə g�ndə,Məcnun qul olmu�du onun �n�ndə.Zeydi �ox g�rm��d� vəh�i heyvanlar,Vəh�ilik hissindən qalm��d� onlar.Məcnun ayr�l��a d��əndən bəriAy�zl� Leyliyə dediyi �eriZeyd �z əlləriylə yaz�b ka��za,Apar�b verərdi o g�zəl q�za.Dostlar aras�nda o, yol salard�.Məktub apard�qca, məktub alard�.Bir ax�am Məcnunun, novhə yerindənD�rrlər axd�qca �erlərindən,Zeyd ona �z tutub dedi t�hmətlə:�Incilər səpirkən sən bu sənətlə,Nə ���n dəlilik yolu tutaraq,A�l�n ��ləsindən gəzirsən uzaq.Sən s�z ustas�san, ey b�y�k insan.Nə ���n bu yaz�q g�nə qalm�sanZahirdə �ox r�sva g�r�nsən də sən,S�vdada Zeyiddən art�q deyilsən.Mən də a�layaraq, qəmlər i�irdim.Səndən də pəri�an g�nlər ke�irdim.Nəhayət, səbr edib ya�ayaq dedim.Sonra su da i�dim, ��rək də yedim.Gəl vur�un k�nl�n� unudub dincəl,Ad�na bir Məcnun deməsinlər gəl�.�əhvəti �ld�r�b bənliyi atan,D�nya g�rm�� Məcnun q�z�b bu zaman,Zeydin t�hmətindən al���b yand�,Vur�un deməsinə �ox ac�qland�.Zeydə s�ylədi ki: �Bu �z ilə sənUzun dan��ansan �əkil g�z�mdən.Mənə bir sifari� gətirdin əgər,S�ylə art�q-əskik dan��ma hədərUzun dan��an�n pis olur səsi,Dan��ma Zeyd ilə Əmr əfsanəsi.Mənə dəli dedin, nə haqq�n vard�r?Dəli təkəbb�rl� dolananlard�r.Mən div ba�layanam, bir div deyiləm,Huri, mələk kimi azadam bu dəm.Div xisləti deyil, xo�dur xislətim,D�nya �ah�ndand�r bu təbiətim,Mənim xasiyyətim xo� oldu�undan,Yan�mda ram olur bu qədər heyvan.G�naha batsa da mənə baxanlar,Lətif xasiyyətli bir xilqətim var.D�zl�k axtarmaqd�r mənim adətim,Onun��n əyridir bu g�n qamətim.Iki d�z alətin nə�məsimi var?Bərbət əyri olar, mizrab d�z olar.Əyri qayr�lmasa tutulan kaman,D�z ni�an g�zləmə at�lan oxdan.�zərlik yerinə yanan naləmdənƏziyyət paltar� toxuyuram mən.Mən yaman g�zləri yax�� bilirəm,Onun��n g�z�mdən qorxuram bu dəm,Pisdir �z g�z�nə gələrsə insan,U�ras�n nəzərə bir ba�qas�ndan.Dəli o �əxsdir ki, d�nya var�n��ox sevib, bərkidir ev hasar�n�.Mən �z�m kamala yetəndən bəriA�d�m boynumdaki a��r bəndləri.Ri�əsi d�rd olan bu a�ac�n mənD�rd m�xl� k�k�n� kəsirəm, bilsən.Qurtulu� qəbzidir məndə yadigar.Nə paltarl���m var, nə paltar�m var.S�n�q bir gəmidir aparan məni,Vars�n da olmas�n onun yelkəni.Gəmim dəryalarda batmazdan qabaqY�k�m� ataraq qal�ram ��lpaq.Mənim o d�nyaya məhəbbətim var,Nə minnət �əkənəm, nə minnətim var.�arm�xa �əkilmi� bir bədən yəqin,K�� vaxt� can versə �ox olar �ətin.Səndən can istəyən o yar g�zəldir,Sənin can verməyin h�kmi-əzəldir.Sevgi meydan�nda yaln�z dayanmaqCanana can vermək �ərtdəndir ancaq.Demə ki, bu torda dola�d�qca mən,Bir dən arzusudur ke�ən qəlbimdən.Torun g�zlərində inan ki, hər g�nƏl-ayaq �al�ram batmamaq ���n.Tikanl� d�nyadan istərəm m�dam,Murdar kimi deyil, mərd kimi ��xam.D�nya ikilayl� qap�ya ox�ar,Odur ki, tutmaram bir yerdə qərar.Bu lay�n birini a�anda insan,O biri ba��na dəymi� hər zaman.Quyuda yerlə�mi� aciz bədənin,Zəncirə m�htacd�r həyat�n sənin.Yol ayr�c�ndak� bu bədbəxt bə�ər,Quyudan zəncirsiz ��xam� bilər!G�zəllər z�lf�d�r dediyim zəncir,O da ki, rəqibin əllərindədir.Quyudan qurtarmaq m�mk�n olsa da,�zgənin əliylə olacaq o da.�z�n�n qəmindən at s�rən adam�zgənin qəmindən azadd�r m�dam.Insan �z b�t�n� s�nd�rsa əgər,Ba�qa b�tə necə pərəsti� edər?Dəvəmi bir b�tə tərəf s�rərsəm,Can�m �z b�t�mdən qurtarar o dəm.Q�rm�z� �ərab� i�sə bir nəfər,�z zəhmətlərindən �ox y�ng�llə�ər.Məqbuldur belə i�, mənfəətlidir,Qafillər g�z�ndə �ox dəh�ətlidir.�ikayət etmirəm mən bu hal�mdan.Yoxdur bundan rahat ba�qa bir cahan,Bu f�nd�q �əklində səmayə bir bax.Ba��ma da� ya��r g�ylərdən ancaq.Can�n mə�zi olan �z ba��n� sən,Bir s�m�k zirehlə hifz edəməzsən,Iydətək q�rm�z� olsam belə mən,��lpaq oldu�um vaxt a�arar bədən.Badam ki, deyiləm mən ��lpaq olam,Zənci tək qap-qara balalar do�am.Allahdan gəlmi�dir mənə bu qismət,Xo�dur bu �əkdiyim bəlal� m�hnət.Qoltuqda tur� qora gəzdirib satanMeyvə�i bir misal �əkmi� bir zaman:Qarda�, əncir satan bir adam ���nƏnciri satmaqd�r hər �eydən �st�n.Hər kəs sənətindən yap��sa əgər,D�nyada nə əksə onu da bi�ər.Oxumu hədəfə d�z tutmu�am mən,Kaman bo�lu�udur ziyan gətirən.Xəzinə bəndini a�ard�m, ancaqA�ar ���ədəndir bəlkə s�nacaq.Hər qorxu i�ində bir umud da var,Umud zaman�nda qorxu da olar.Yox bu xərabatda mənə bir həmdəm,B�t�n qohumlardan uzaq d��m��əm.Qeybət eyləmərəm, hiylə bilmərəm,Qafil ya�amaram, dərdə g�lmərəm.Əcəl pəncəsinə d��məmi� bədən,K�� səsi, �K��məyə y����� demədənBu m�hnət evindən qalxaraq bu dəm,Bu gordan o gora mən getmədəyəm.Ba�qa bir dəlilik g�rm�rəm məndə,Dəlilik budursa, dəliyəm mən də�.Kamal dəryas�n� bir az da a�d�,O, polad diliylə g�vhərlər sa�d�.Bu cana yay�lan xo� cavablardanZeyd art�q utan�b, dinmədi bir an.Bildi o buda��n q�n�əsi təkdir,Ikinci bir q�n�ə verməyəcəkdir.Ədəb dərsi ald� haman vəfadan,A�z�n� min m�xla m�xlad� birdən.Sadiq yolda� olub yenə Məcnuna,Xəbər gətirirdi Leylidən ona,Məcnun da nə desə, savabd�r, deyə,Tamam �atd�rard� g�zəl Leyliyə.Ay ilə g�nə�in aras�nda tək,Qasidlik edərdi o da Z�hrə tək.
<p>IBN-SƏLAMIN �L�M�</p>B�t�n n�qtələrdə i� ni�an� var,Zərurət �z�ndən ba� verir onlar.B�t�n varl�qlar�n hərəkətindəMəqsud yaz�s�ndan bir xətt var yenə.Ka��z�n, bax, iki �z� var həmən,Odur hədəf olar o iki �zdən.Bu �zdə tədbirin say�d�r ancaq,O �zdə təqdirin hesab�na bax.Bu iki hesabda bir ziddiyyət var.Bunu yax�� bilər arif hesabdar.Sən g�l sayd���n g�l sancd��� zamanTikan oldu�unu bilərsən haman.Bir �ox qara olan salx�mlar da var,Yoxlarkən bilərsən, �z�md�r onlar.Insan� s�st edən acl�q da bəzən,Həzmə k�mək olur, safla��r bədən.Sənsə bu d�nyan�n ziddiyyətinə,Dava etməkdənsə, təslim ol yenə.M�xtəsər, d�nya ki, yaranm�� belə,Sən də tur� sirkəni, bal hesab elə.G�zəllər ��ra�� o Leyli nəydi,Dərdi ba�qas�na bir xəzinəydi.Ilan halqas�ndan �əkilmi� hasarI�rə, xəzinəydi o g�zəl nigar.Mə�əqqət i�ində dustaq ya�ard�,Sanki da� ba�r�nda bir ləl vard�.Ə�daha a�z�nda ay kimi yaln�z,Bir a��r qiymətli g�vhərdi o q�z.Ərisə daima qəmlər yeyirdi,Ona ke�ik �əkib, ��k�r deyirdi.O pəri q�z�n�n s�hbəti ���nPolad qeydindəydi hər gecə, hər g�n.H�nərlə səbr edib, qəmlə gəzərdi,�z�n� aldad�b, dərdə d�zərdi.Təklikdə a�lard� o g�zəl pəri,Silərdi g�z�n� gələndə əri.Təklikdə inlərdi o ahug�zl�,Əri olan yerdə a�lard� gizli.Ah �əkib, of deyən o dərdli sənəmA�laya bilməzdi a�kara bir dəm.Gizlində �əkilsə bir a�r�, bir dərdInsan�n �mr�n� ��r�dər m�hnət.Ərin, qohumlar�n xəcalətindən,Z�lf� tək pəri�an gəzirdi bilsən,Yoldan bir yad adam ke�diyi zamanDal�nca həsrətlə bax�b �ad�rdan,A�lard�, a�lard� yan�b qəmlərəSonra �z� �stə d��ərdi yerə.Daldan ayaq səsi gəlsəydi bir an,Zorla əl �əkərdi a�lama��ndan.�am kimi yand�qca k�nl�n�n ba��,G�l��lə s�nard� hər a�lama��.Lakin, əl �əkməzdi pislikdən fələk,Leyli ah �əkərdi qəmlər yeyərək.Gəldi bir zaman ki, qans�z ruzigarDolan�b, h�km�n� verdi a�ikar:O qədər visals�z ke�di g�nləri,Qəmdən xəstə d��d� Leylinin əri.Pozuldu bədəni qəmlə m�hnətdən,Art�q Ibn-Səlam d��d� q�vvətdən.Q�zd�rma qoymad� can�ndan əsər,Qalxd� hərarəti beyninə qədər.Onun bədənindən k��d� rahatl�q,Sa�laml�q ���əsi q�r�ld� art�q.Qarurə tan�yan baxd� nəbzinə,Istədi səhhəti d�zəlsin yenə.Qaydayla, h�rmətlə zəhmət �əkərək,Deyirdi, xəstəlik sa�als�n gərək.Nəhayət, dincəldi o zəif bədən,G�r�nd� səhhətin yolu yenidənBir az yax��la�d� o zəif �rəkAr�q vicudunu k�kələn g�rcək,Zərərli �eylərdən pəhriz etmədi,Təbibin dediyi yolla getmədiYaln�z sanc� deyil pəhrizlə gedənOnunla dincəlir zəhmətdən bədənRahatl�q vaxt�nda cana xeyri var,Əzab zaman�nda nəcat tap�lar.G�l�n zillətindən min dərman t�rər,D�rr xəznəsindən dəvə y�klənər.Xəstə qurtar�nca t�nd q�zd�rmadan,Yenə pəhrizini pozdu�u zamanQ�zd�rma bir daha gəldi bədənə,Əvvəlki xəstəlik qay�td� yenə,Birinci yarayla zəif d��ən canIkinci yarayla k��d� d�nyadan.Birinci su ilə islanan torpaqIkinci su ilə oldu bir s�vaq.Əvvəl bir zəlzələ qopard� ruzgarSa�a da, sola da �atlad� divar.Ikinci zəlzələ qopdu�u zamanO �atlam�� divar u�du binadan.Xəstə iki-�� g�n darda qalaraq,Nəfəs vurmadayd� səhhətdən uzaq.Elə ki, təngidi k�ks�ndə �rək,��rpd� ���əsini da�lara k�lək.Yel kimi d�nyaya əl edib həmən,Qurtard� d�nyan�n i�kəncəsindən.O getdi, bu haldan bizim��n də var,D�nya �z borcunu geriyə alar.D�nyan�n borcundan qorxmal�san sən,Bir ��p olsa belə alacaq səndən.Bu borcu verməyə �al��, ey insan,�al�� ki, qurtars�n minnətdən yaxan.Bu borcun �st�ndə sən tutsan qərar,Əndama m�x olar, bədənə mismar.�z c�vhərin ���n bu sand��� q�r,G�yər�inlər kimi g�ylərə hayq�r.D�rdk�kl� yeddi qat bir a�ac, inan,Min yerdən m�xlanm�� bu doqquz qalxan,�l�mlə �z-�zə durdu�u yerdəElə d��ərlər ki, qalxmazlar bir də.Bu g�zəl g�nbəzdən do�anda səhər,D�nya x�rman�na d��ən atə�lər,Hər ax�am �a��nda fələyə qədərBu pal��ql� k�pdən qalxan t�st�lər,Deyir ki: � D�nyaya nəzər yetir bir,D�nya bir t�st�l� atə�gədədir;Gecə də, g�nd�z də ciyərlərinə,Od vurdu�u halda sən �adsan yenə.�oxdan həyas�zd�r bu iki qu�, bax,Sənin xurcununu de�irlər ancaq.Bir dar� x�rman� olsa da �mr�n,Bu qu�lar onu da yeyəcək bir g�n.Sanma ki, d�nyada can qalacaqd�r,Nə varsa, bir zaman məhv olacaqd�r;�mr�n �ətinliklə y�z ya�a yetər,Y�z deyil, min il də ya�asan əgər,�l�m�n dəh�əti pusquda durur,�z�n� getmi� bil, do�ru s�z budur.Nakam Ibn-Səlam �ld�y� zamanLeyli ceyran kimi s��rad� tordan.Bu �l�m Leyliyə xeyir olsa da,�lən �z əriydi, incidi o da.Zahirdə ərinə matəm saxlard�,Batində Məcnunu an�b, a�lard�.Sa��n� yolard�, an�b Məcnunu,Guyaki əri��n eyləyir bunu.Ərinin �st�ndə etdiyi �ivənMəcnunu ox�ard� yaln�z �rəkdən.Zahirdə ərinin xatiri vard�,Batində dostunu, duyub anard�,Bir bəhanə tutub �lm�� ərini,A�lay�b s�kərdi can dəftərini.Ərinin �st�ndə dediyi dillərDostunun hal�ndan verirdi xəbər.S�zlərin qab��� əriydi yaln�z,Mə�zində dostunu ox�ard� o q�z.Ərəb qaydas�nca, əri �lən �əxsMatəm saxlayaraq g�zə g�r�nməz.Iki il qapal� evdə əylə�ər,Qad�n�n �z�n� g�rməz bir bə�ər.Bacard��� kimi ox�ay�b a�lar,�erlər deyərək, qəlbini da�lar.Bu bəhanə ilə f�rsət taparaq,�adr�n� xəlvətə �əkdi Leyli, bax.Ərinə el dəbi yas tutmaq ���n,Qəm ilə �z-�zə oturdu hər g�nArt�q, f�rsət tapd� o a�lama�a,Səbrini ellərə verdi sada�a.Yas bəhanəsiylə y�ksəldi səsi,Yeddinci fələyə qalxd� naləsi.Qəlbində hicran�n t�kənməz dərdi,�z�n�, g�z�n� sillələyərdi.Art�q nə qorxusu, nə qeydi vard�,Istədiyi kimi nəfəs alard�.
<p>ZEYD�N, �BN-SƏLAMIN �L�M XƏBƏR�N� GƏT�RMƏS�</p>Bu g�zəl dastan� bizə nəql edən,O iliyə qədər ��r�m�� bədənDedi ki: canandan uzaq d��ən Zeyd,Qəlbinin ba��nda min a�r�, min qeyd,Səbr ilə udard� bu a��r dərdi,Yaz�q su yerinə qanlar i�ərdi.Onun bu sirrinə bələd qohumlarBir �arə tapma�� vermi�di qərar.Zorla al�nm��d� o sevdiyi yar,Zeydə yolda�lar� k�mək durdular.Səbriylə gəldi Zeyd o dərdə �st�n,��inin d�y�m� a��ld� bir g�n.A�kar olmasa da, gizli, bir təhərZeyd ilə o Zeynəb g�r���rd�lər.O, canan yan�na getdikcə az-az,Qəlbin aynas�ndan silinirdi pas.O təzə q�n�əylə g�r��ən zamanA��b s�yləyirdi dərdini p�nhan.Mehribanl�q dolu �irin dodaqlarGizli nəvazi�lər elərdi izhar.Elin qaydas�na uy�unla�araq,Quruca hal-əhval sorard� ancaq.K�n�llər pak idi, safl�q duyard�,Ortada həyal� bax��lar vard�.�arə tapm��d�sa Zeyd �z dərdinə,Məcnunun qeydinə qal�rd� yenə.Məcnunun dərdinə qal�b �rəklə,�arə axtarard� min bir diləklə.�z dərdi ba��ndan a��b da�ard�,Lakin Məcnun ���n �ox �al��ard�.Elə i� g�rd� ki, durduqca cahan,Afərin s�yləyər hər xat�rlayan.Səndən də yax��l�q qalsa yadigar,O camal sənin də �z�ndə parlar,Bir �ox sifətlər var insanda hələ,Almasan yax��d�r onlar� dilə.Pis s�z� a�z�na al�nca insan,Qarn�nda �ld�rsə yax��d�r, inan.Bu d�nya dolan�b, d�nd�kcə ruzgar,Qoy səndən yax�� s�z qals�n yadigar.Səndən də, məndən də nə qalsa ancaq,Bil ki, kəndxudaya qismət olacaq,K��d� Ibn-Səlam, getdi d�nyadan.O qu� bu qəfəsdən qurtaran zamanZeyd ba� g�t�r�b, yola ��xd� tək,Məcnunun yan�na gəldi sevincək,�l�m�n verdiyi ac� qədəhdənMəcnuna tez xəbər yetirdi həmən�Arzu karvan�y�n o yol vuran�Sənin sa�l���na tap��rd� can�.Art�q �l�b getdi bil Ibn-Səlam,�mrə sən layiqsən, sən ya�a m�dam�Məcnun bu l�qməni a�z�na ald�.Fələyin d�vr�nə bir nəzər sald�Bir fəryad qopard�, nərə �əkərək�əkdiyi nərədən titrədi fələk.Gah rəqsə gətirdi onu həyəcan,Gah da �z �əklini g�rd� məzardan.Sevindi bu i�ə o bir cəhətdənG�l�n ətəyindən kəsildi tikən.O biri cəhətdən duyurdu �rək:Rəqibi �ld�sə, o da �ləcəkOdur ki, g�lməyib, a�lad� dərhal,A�lamaq əmr etdi bu dəmdə kamal.A�lay�b, a�lay�b, a�r�lar uddu,Sonra Zeydə bax�b, ac��� tutdu:�Sən, ey �rəyində bir nalə, min qəm,Ba� a�r�m� �əkmi� vəfal� həmdəm!K�n�ldə bir mətləb ummu�am səndən,Qulaq as, bu sirri a��q deyim mən:Bu g�nki vara�� sən a��q, ayd�nOxuyub, ortada xəta buraxd�n.Dedin ki: filankəs d�nyadan getdi,Sənə �z can�n� sada�a etdi.Sevsəydin dostlu�un d�z peyman�n�,Deyərdin �Leyliyə verdi can�n��.Ona qismət olan bir tikə, inan,Mənim bo�az�mdan ke�məz he� zaman�,Zeyd ona dedi ki: �Ay can�m, burax;Leylini sevmisən sən ondan qabaq.O bərabər olan iki nəq�dən,Birini əksiltdin �z əlinlə sən.Aradaki fərqi sildin ortadan,Vara��n birindən qoymad�n ni�an.Madam ki, nə mənlik, nə də sənlik var,�kilik rəqəmi mənas�z olar.Mən də qaydalara aldan�b bu dəm,Mənə yara�mayan bir s�z demi�əm.Yax�� d��mədisə s�hbətim, s�z�m,Mən gedə bilərəm, incimə, g�z�m!�Məcnun bu cavaba asd�qca qulaq,Zeydi qucaqlay�b dedi: � S�zə bax!Dedi: �Ey m�sahib, dilinə əhsən!Ən xo� nəsimlərin ən g�zəlisən!Nə g�zəl dan��d�n, nə xo� s�ylədin,Mənə lay�q oldu cavab�n sənin.Nə g�zəl, nə d�r�st cavablar�n var,Bax belə dan��ar həmdərd olanlar!Cahanda hal əhli olsa bir nəfər,Onunla dan��maq d�nyaya dəgər.Mən əhd etmi�əm ki, nə qədər sa�am,Səninlə daima dost olaca�am.Nə qədər �mr�m var, səninlə varam,Neyləsən yolundan ba� qa��rmaram.Daima dərs al�b dediklərindən,Səndən sirr saxlasam, kafir olum mən�.Məcnunun qəlbində ayr�l�q dərdi,Əmr tək Zeyd ilə �m�r s�rərdi,Aradan bir həftə gəlib �t��d�Bir g�n ayr�l��a bəhanə d��d�.Məcnun yuvas�na yolland� yenə,Zeyd də qay�d�b getdi evinə.
<p>LEYL�N�N ALLAHA YALVARMASI</p>Vaxt�n buxa��ndan, qulaqlar�ndanGecə, incisini asd��� zamanLeyli g�y �z�ndə S�rəyya kimi,G�z�ndən dənizə səpirdi inci.Bir oydu, bir gecə, bir dərd, bir də da�,Onun həmdəmiydi yaln�z bir �iraq.Gecələr yatmazd�, pərvanələr tək,Gecədən ��ra�a gileylənərək.Deyirdi: �Nə zaman qurtaracaqd�r,Bu gecə fələyin aln�nda da�d�r.Mənə qismət olan gecəyə bax bir,B�t�n varl���m� o, həlak edir.Bu uzun qaranl�q gecəyə, inan,Bir əlac tapm�ram əlacs�zl�qdan.Qəlbində qalmam�� onun hərarət,Qorxuram səhəri olsun qiyamət.G�lmədim bu gecə gələndən bəri.Bari, xo� olayd� onun səhəri.Ev u�mu�, ��raq da s�nm��d�r bu dəm,Ba�� talan olmu� ba�ban kimiyəm.Tutaq ki, xoruzun boynu vurulmu�S�bh�n nəfəsinə, deyin, nə olmu�?Tutaq ki, qar�n�n xoruzu �ld�,Məhlə əzan��s� yerə g�m�ld�,Səhər n�vbət�isi getmi�dir hara?Yad�ndan ��xd�m� onun na�ara?Ilahi! Məni sən canana yetir!Oduna yand���m o �əmi gətir!Mənə i��q verər o sevdal� yar,Bu z�lmət gecəni o i��qladar�Dilindən d��mədi səhərə qədərBu duaya ox�ar dərdli nə�mələr
<p>LEYL� �LƏ MƏCNUNUN G�R��MƏS�</p>Tezdən duran xosrov səhər vaxt�nda,Sevinclə əylə�di �ahl�q taxt�nda.G�nə� ki, e�q ilə �pd� g�nd�z�,O e�qə ba� əydi b�t�n yer �z�.G�zlərə nur verən bu i��ql� g�nNovruz bayram�ndan xo� idi o g�n.Arzu kəmərini ba�lam��d� baxt,Q�ssə da��lm��d� d�nyadan o vaxt.Leylinin aya�� zəncirdən azad,Aləmi ay kimi gəzirdi dil�ad.He� kəsdən �əkinib qorxmayan o q�zA�kara dərd �əkib, a�lard� yalq�z.Can� qurtarm��d� ər qay��s�ndan,Art�q g�dməyirdi onu bir insan.Qəlbində alovlar, yan�b a�lard�,Nə ata, nə ana qorxusu vard�.O, evdə, sarayda, məhəllədə təkGəzirdi, �z�n� əllə �rtərək.Hər dəmdə bir k�n�l axtard���ndan,Hər qəlbə peyam da verirdi p�nhan.O hər bir fələyə i��q a�ard�,Hər bir nəfəsə də ənbər sa�ard�.O kimi axtar�b yan�rd� oda?Bircə dostu vard� onun d�nyada.Ərinin yas�n� qurtard�, yenə�əkdi qəm evini ata evinə.Səbrə qatla�ma�� burax�b art�q,E�qin pərdəsini atd� apa��q.�ərab ���əsini s�nd�r�b b�t�n,Suya qalxan tutdu g�l kimi o g�n.Q�f�lla ba�lanm�� o durr, o cananQap�n� q�f�ls�z g�rd�y� zaman�arə axtarmaqda tərpənib zirək,Səhhət axtar�rd�, �arə gəzərək.Hicrədə əylə�ib fikir eylədi,Zeydi �a��rtd�r�b, belə s�ylədi:�Bu g�n ki, intizar g�n� deyildir?Bu visal g�n�d�r, get yara bildir.D�nya nə g�zəldir, bir oyan, az yat,Get �əkəri gətir, q�z�l g�lə qat!Sərvin quca��nda yat�r �əməni,Lalənin sap�na d�z yasəməni!O g�zəl ahunu tap�b tora sal,O m��k nafəsini indi ələ al.Onun tikan�ndan ipək tutaq biz,Tozundan qayr�ls�n qoy ənbərimiz.Qoy al�m onunla k�n�ldən nəfəs,Həmnəfəslərimdən qalmam�� he� kəs.Pusquya gəlməmi� insafs�z əcəl,Bir onu g�rsəydim əcəldən əvvəl�.Leyli xəznədəki xəzlə ipəkdənBir paltar ��xartd� o nazik bədən.Ona layiq olan bir ne�ə �ey də�ah kimi g�t�r�b tap��rd� Zeydə.Zeyd isə �adlan�b bu hədiyyədən,Ucald� da� kimi, qalxaraq həmən,B�t�n paltarlar� ��lə gətirdi,Qanads�z h�maya m��də yetirdi.B�t�n paltarlar� verdi Məcnuna,Xo� xəbər dan��d� Leylidən ona.Məcnun bu xəbərdən �adlan�b o dəm,Atlan�b d���rd� o talei kəm.D�n�b fələk kimi hər bir tərəfə,Yerində f�rland� o, yeddi dəfə.Onun yeddi dəfə bu hərlənməyi,Ke�ib yeddi �ərxi �td� fələyi.Sonra da �z�ylə yer s�p�rərək,��k�r səcdəsinə o ba� qoydu tək.�p�b o paltar�, yad etdi yar�,Sonra da əyninə geydi paltar�.Dostluq bula��nda ald� dəstəmaz,Hicran zillətindən qurtard� bir az.Ay kimi parlayan �z�nə bax sən.Ənbər qoquyurdu xo� nəfəsindən.�er deyə-deyə �z qoyub yola,�əkər da��d�rd� o sa�a-sola.Di�ili, erkəkli b�t�n vəh�ilərOnun arxas�nca yola d��d�lər.Məcnunla bir yerdə hams� durard�,Onun ətraf�nda halqa vurard�.Canan qap�s�na yeti�ib durdu,Ordusu da vard�, amma nə ordu?Elə bir ordu ki, d�y�� zaman�Pəncələr olard� q�l�nc, qalxan�.Zeyd xəbər yetirdi o Z�beydəyə,Bu qoca xəlifə yum�alm��, deyə.Məcnun ki, �əkdiyin qəmə sirda�d�r,O bu g�n qap�nda torpaqd�r, da�d�r.Səcdənə d��m��d�r, rəhm et Məcnuna,I�əri gəlməyə izin ver ona.Leyli bu m��dəni e�idən zamanXərabəyə d�nd� bu abadl�qdan.�ad�r dirəyi tək qalxaraq əvvəl,Ip kimi sərildi sonra o g�zəl.Hu�suz vəh�ilərdən tamam bixəbər,�ad�r dirəyi tək qalxaraq əvvəl,��m�ad aya��na d��ən bir od tək,Qonaq aya��na d��d� o mələk.Məcnun seyr elədi dərdli canan�,Ayaq pərdəsində g�r�ncə can�.Naləsi titrətmə sald� g�ylərə,O da hu�dan olub y�x�ld� yerə,Cans�z bir dirəkdi o nazik bədən,Məcnun da canl� bir �l�yd� bilsən.D�nyan�n səsindən tamam bixəbər,Hu�suz uzanm��d� o sevgililər,Məcnunla yol gəlmi� ��l heyvanlar�Bu vaxt ortal��a al�b onlar�,Iki sevgiliyə ke�ik durdular,Da� �ənbəri kimi halqa vurdular.O qədər �oxdu ki, orda vəh�ilər,Yol tapa bilmirdi onlara nəzər.Oraya gəlmi�di iki-�� insan,Onlar� vəh�ilər da��td� haman,Ortadan ��xaraq yerdə qalanlar,Hərəsi bir k�ncdə gizləndi onlar,Orda hu�u getmi� o sevgililərQald�lar g�norta olana qədər.Zeyd gəlib g�labla ənbər yetirdi,O qo�a bahar� cana gətirdi.Elə ki, hu�lar� qay�td� yenəDinməzcə baxd�lar biri-birinə,Leyli utanaraq, q�zard� g�l tək,Torpaq qəribinə yax�n gələrək,Əlindən yap���b �əkdi iləri,�adr�na apard� o g�zəl pəri.Onu �ad�r�nda ox�ad� nazla,Ovutdu qəlbini min bir avazla.Zeyd məhrəm ki�iydi, həm də mehriban,Əmr-As olma�� at�b ortadan,Qap�n�n a�z�nda o da halqa tək,Haman vəh�ilərlə əylə�mi�di tək.Hərəmi d�rd yerdən tutan heyvanlarOnun ətraf�nda �əkmi�di hasar.Havada mil�ək də u�sayd� əgər,Tutub par�alard� onu vəh�ilər.Orda vəh�iləri g�rən bir insanYax�na gəlməzdi can qorxusundan.O ba�l� qap�n� g�r�b bu saat,Heyrətə d��m��d� b�t�n camaat.Həqiqi e�qdir,�� deyirdi hər kəs,��Ona bula�mam�� �əhvətlə qərəz.Bu həqiqi s�vda d��əcək dilə,Ona ram olmu�dur vəh�ilər belə.Ona vəh�ilərdən dəyməyir zərər,Yoxdur xilqətində vəh�ətdən əsər.Qəlbində vəh�əti bo�du�u ���n,Durmu� xidmətində vəh�ilər b�t�n.Bu torpaq nəslinin s�vdas�, a�kar,Pakl�qla yaran�b tutmu�dur qərar.Bu g�n naləsini e�itdiyimizHər iki a�iqə nəzər salaq biz.Əldə i�ilməmi� qədəhlərindənBu xarab, o biri sərxo�dur, bilsən!�Art�q qucaqla��n� deyirkən zaman,Bu əldən getmi�di, o biri hu�dan.Bu e�q dəlilikdən t�rənməmi�dir,D�nyaya dərs olan nadir bir i�dir.Kim ki, hal əhliydi, dadm��d� dərdi,Evində onlardan s�hbət edərdi.O ba�l� xəzinə, ətraf� hasar,Durmu�du yan�nda gənc xəzinədar.O əziz qona��n e�qiylə durdu,Onu bəzəndirib min ziynət vurdu.�z g�zəl sa��n�n həlqələrindən,Ona �alma h�rd� o nazik bədən.Diyləmi sakitcə g�r�ncə o yar,Q�vr�m sa�lar�ndan geydirdi paltar.Onu qəlb evinə eylədi sultan,Həmail qolunu sald� boynundan.Sonra da bərk basd� ba�r�na birdən.Iki g�l c�cərdi bircə q�n�ədən.Onu k�kləmədən, mizrabs�z �ald�,�ərabs�z, �p��s�z a�l�n� ald��Zəncirdən a��ld� əlif ilə lam,�zdən bir-birinə yap��d� tamam,Iki əyilmi� xətt, art�q �p��d�,B�t�v bir dairə �əklinə d��d�.Ədlin tərəzisi bərabər olcaqQu� qanad gətirdi, u�mad� ancaq.Iki �am bir te�tdə y�x�ld�, bilsən,Ruhlar� bir idi, birlə�di bədən.Iki sap bir tovda e�ilmi� oldu,Iki s�rahi də bir sudan doldu.Iki lay vuruldu bir qap�ya tən,Iki g�z yarand� bir ba� �st�ndən.Birlə�di bu zaman uzaq q�tblər,Bir nurla parlad� o iki səhər.K�n�lləri yanm�� o iki dildarBir gecə bir g�nd�z belə qald�lar,Nə onun, nə bunun qalm��d� hu�u,Ortadan u�mu�du ehtiras qu�u.Onlar �zlərinə gəldiyi zaman�ahin u�mu� idi, �ah da arxadan.�ad�rdan bay�ra ��xm��d� canan,Onun ke�iyində dururdu soltan.Y�����b k��m��d� saray�ndan �ah,Tac� da, taxt� da bo� qalm��d�, ah!Məhəllə ə�yardan bo�alm��d�, bax!Orda sevgililər qalm��d� ancaq.Məcnun o canan� haz�r g�rərək,Evi dan���qdan bo�altd�, ger�ək.�z� də halqa tək qap�da durdu,Məcnunun g�z�yd� Leylinin yurdu.Elə ki, qəlbində yer verdi ona,Qap��� olma�� ald� boynuna.O iki qazan�n isti doda��Kasa tək lal idi bu visal �a��Əsincə behi�tdən sərin bir k�ləkO iki alovu s�nd�rd� �am tək.E�q gəlib, �zərlik yand�rd� dərhal,A��zlar ba�land� dillər oldu lal.Iki divardaki iki nax�� tək,Onlar hərəkətsiz dururdu, ger�ək.�rək s�zlə dolu, ba�l�yd� dillər,Sanki a�z� ba�l� bir kuzəydilər.Onlar�n e�qiylə dolmu�du cahan,Nitqi a��lmazd� he� kəsin bir an.Nə qədər vard�sa qəmi-intizar,Gecələr �am kimi dil a�ard�lar.Elə ki, visalla a��ld� səhər,Kəsildi �am kimi dan��an dillər.Dilin bəlas�d�r uzun�u olmaq,Ariflər i�idir s�kuta dalmaq.Xəzinə q�z�ldan olduqca kənar,Qap�s� daima q�f�ls�z olar.Onu q�z�l ilə doldursa insan,Xəzinə qap�s� ba�lanar hər an.Qəmzələr diliylə o nazl� dilbərDeyirdi qəlb a�an xo� bədihələr:�Ey on dilli s�sən, sənə nə olmu�?Mənim dərdimdənmi dilin tutulmu�?Sinədən s�z deyən bir �eyda b�lb�lDinməz il uzunu, a��lmasa g�l.Lakin, g�l �z�n� g�rd�y� zamanBir deyil, oxuyar min yeni dastan.Sən d�nya ba��nda �eyda b�lb�lsən,Visala can atan g�l kimiyəm mən.Bu visal g�n�ndə han� həvəsin?A�z�n q�f�ll�d�r ��xmay�r səsin�.Qanl� g�z ya��nda bo�ulub gedənMəcnun alovlu bir dil a�d� birdən:�Ey sənəm, qənd kimi doda��n vard�r,Deylimi ba�layan o dodaqlard�r�D���n ki, a�z�mda dil yoxdur, canan!Dil deyil, bir t�kd�r bu dilim, inan.Camal�n �ovqunda qəm �əkə-�əkə,T�k�m dilə d�nd�, dilim də t�kə.Qap�nda bir t�k�n dil olmas�ndan,Dilin t�k olma�� yax��d�r, inan.Səninlə t�k kimi dan��maq ���n,Qoy dilim t�k kimi incəlsin hər g�n.Sənə can satmaqda mahirəm, ey yar,Sənə dil satmasam, daha xo� olar.Qoy sinə məlhəmi �ox oldu�undanI�də dil yaras� olmas�n, canan.Axtaran bir hərif uzundil olar,Tap�nca nə dili, nə s�z� qalar.Mənim də tapd���m sənsən, ey sənəm,Sənin də quyuya sald���n mənəm.Mənim�in sən varsan �z�mdən əvvəl,��nki mənim deyil, sənindir bu əl.Nə�iyəm, de kiməm mən talei kəm?D�nya �ahiddir ki, sənin k�lgənəm,�z�m� hər sayda he� bilirəm mən,He�ə bənzəyirəm bu he�kəslikdən�Səndən əsər �atd� mənə, ey dilbər,�nan ki, ondand�r məndəki əsər.Bir q�z�l qu� kimi ucald�qca mən,Bir ni�an g�rmədim da� kəkliyindən.S�nd� q�z�l qu�un qanad� bu g�n,U�du da� kəkliyi, u�du onun��n.Bizim mil�əyimiz gəlməmi� cana,Tovusun gəlmədi sənin meydana.�ah�n ov k�pəyi edəndə �ikarAhu balas� da �aha ox vurar.Visal umudunla g�ld�y�m vaxtlaMənə dad verərdi o xo� intizar.Elə ki, sevgilim əlimə ke�di,I�im bənliyimdən uza�a k��d��Sənə k�n�l verən a�iqə, canan,Əldən d��d�y� vaxt əl uzad�rsan.Can sənə pe�kə�dir, nə qədər sa�am.Sənə �mr�m boyu ba� qo�aca�am,Ba� sənsiz olarsa, ayr�ls�n təndən,Can sənsiz olarsa, ��xs�n bədəndən.Hər g�n aya��na ba� qoyam gərək,Məndən can verməkdir, səndən istəmək.Nə qədər ki, sa�am, sənsən nigar�m,Sənsən �ləndə də pərəsti�kar�m.Can�n ki can�mdan cida deyildir,Sənsiz ya�ama��m rəva deyildir.Məni odlar�na yand�rsan da sən,Bal�q tək suyundan ayr�lmaram mən.Səninlə g�zlərim d�nyaya baxar,Kim g�rən g�z�n� kor istər, ey yar.Bu yolu mən sənsiz gedərəmmi ah?Səndən ayr�lmaram, nəuzibillah!A�iq məzhəbində ayr�l�q nədir?Mən s�z�, sən s�z� � bir əfsanədir.Iki par�a olan bir zirehik biz,Bir can par�as�y�q, bil ki, ikimiz.Mən yoxam, d�nyada sənsən var olan,Bu xəyali surət �z�nsən, inan!Madam ki, mən sənəm, ikilik nədir?Birliyi q�rma�a nə bəhanədir?Heykəl ikidirsə, bin�vrə birdir,�Lam əlifla� ki, ayr� deyildir.Orda ki, mən varam, sən nigar da var,Orda ki, sən varsan, bu qubar da var.Yox, yox, yan�l�ram can birdir, canan,Ikilik qov�as� ��xm�� ortadan.Necə birlə�irsə bir bəm ilə zil,Birlə�ən can�m�z ayr�lan deyil.Zillə bəm olmasa, �əng �alan bir kəsO �əngdən sədalar ��xara bilməz.Bir xəzinədəndir �rəyimiz bax,Arada ikicə sifət var ancaq.Xo� olar bir hərəm se�sək ikimiz,Xo�dur bir add�mda qərar tutsaq biz,C�t a��z q�l�nc�n q�n� bir olar,Badam c�t mə�zli, bir qab��� var.Yumurta sar�s� c�t olsa, belə,Sərmayəsi birdir, bir hesab elə.Iki həmcins hərf d��sə bir yerə,Onlar bir yaz�lar səhifələrə.Ni�an�m�z birdir, cinsimiz də bir,Yuvam�z ikidir, gəl də birlə�dir.Gəl iki hərf yaz bir adda, ey yar,Iki damla tutsun bir camda qərar.Incəsən, ikiyə vurma biri sən,Gəl təki-təkə vur, əgər hərifsən�.Məcnunun g�z ya�� tufanlar a�d�,Min belə d�rrlər, incilər sa�d�.Leyli can yand�r�b �lfətlə, nazla,Məcnunu ox�ad� minbir niyazla.Hoqqan� doldurdu o ixtilatla,Dodaqlar�ndak� abi-həyatla�Xətər sa��l�rd� qara sa��ndan,A�z� da zərifdi ətir qab�ndan.Q�z�n ay �z�ndə o incə dodaq�əkər paylay�rd� ətir sa�araq.Məcnunun ba��na xalvarla �əkər,Batmanla ənbərlər sa�d� o dilbər.Xəyali Misirdən min bac istədi,H�mməti həbə�dən xərac istədi.Kim ki, bu d�nyada s�kuta dalar,�z ətri g�l kimi a�z�nda qalar.Onun s�z yaradan bir a�z� vard�,Bunun da �ənəsi s�zlə oynard�.Mənim d���ncəmə, zənnimə g�rə,O a��z lay�qd� belə s�zlərə.D�nyadan bir qismət al�r hər bə�ər,Biri ciyər yeyir, o biri �əkər.S�vdal� adamlar uyu�maz ayla,�əkər sazi� etməz �oxlu səfrayla.Q�z�l g�l ətrindən doysa bir nəfər,Ona haram olur ba�qa ətirlər.Məcnun seyr etdikcə g�zəl yar�n�,C�rma�a ba�lad� �z paltar�n�.Hissizlik �ərab� �ox təsir etdi,Ayaqdan d��ərək, əldən də getdi.K�nl�n� �zrlə eləsə də pak,Taqətsizlik onu etmi�di həlak.G�rd� ki, s�m�yə dayanm�� b��aq.Ald��� zərbədən həlak olacaq.Q�l�nc� ba��ndan, ba��n� te�tdənG�t�r�b ��llərə yolland� birdən.Onun kəsilmi�di səbri, qərar�,S�zlard� yan�nda ��l heyvanlar�.O �z aynas�n� verərək yara,Ba�qa bir ayinlə, ��xm�� yollara.Yar�n�n z�lf�n� qucaqlayaraq,O �z varl���ndan d��m��d� uzaq.�z�n� �z yar� sayaraq, bəzən,�z�nə m��təri olurdu səhvən,O �z varl���n� unutmu�du, bax,Varl���, mənliyi Leyliydi ancaq.O, g�lər bahar� g�rəndən bəriBirə min olmu�du e�qin qəmləri.Xəyal aləmində xo�baxtl���ndanBir visal dastan� deyildi hər an.Gah dost vəfas�ndan s�hbəti vard�,Gah da bir qab�qdan mə�z ��xarard�.Zeyd o beytləri dinləyib hər an,As�b s�r�a kimi qulaqlar�ndan,Ona pak ruh ilə deyirdi əhsən,Deyirdi: �Insanl�q elmində təksən!M�qəddəs bir e�qi vermədin bada,Sənə səcdə q�lmaq borcdur d�nyada.Əgər məhəbbətdə olmasa ismət,O �əhvət hissidir, deyil məhəbbət!Saf e�qin nurlu bir g�zg�s� vard�r.E�qin hesab�ndan �əhvət kənard�r.Qərəzli bir s�vda ya�amaz, inan!E�q ilə qərəzi bir tutmaz insan.D�z gəlməz e�q ilə qərəz, m�xtəsər,Qərəz olan yerdən e�q qalx�b gedər.D�z�, səndən ba�qa a�iqlər tamamQərəzə sitayi� edirlər m�dam.Saf e�q səninkidir, ba�qas� nədir?Onlar e�q ad�na bir bəhanədir�,Bir e�q do�ruluqda tutarsa qərar,Dostun yax��l��� birə on olar.Sevgi bu kəmala �atarsa bir an,Yax�� ad qazanar �z�nə insan.Nizami, nə g�zəl bir d�vlətin var,Hər zaman, hər yerdə o rəvac tapar.
<p>PAYIZIN YET��MƏS� VƏ LEYL�N�N �LMƏS�</p>Qaydad�r yarpaqlar t�k�lən zamanQanl� sular axar o yarpaqlardan.Hər bir buda��n ki, i�ində qan var,Ax�r, de�iklərdən s�z�b damc�lar.Suyun ���əsi də soyuyub donar,Ba�lar�n �z�nə sar�l�q qonar.�l�m zərbəsilə qabarar budaq,Torpa�a pay olar hər q�z�l yarpaq.Nərgiz �z k���n� dəvəyə �atar,��m�ad taxtdan d���b, tac�n� atar.Yasəmən simas� saralar yenə.G�l də qan məktubu alar əlinə.Z�hhak ilan� tək hey q�vr�laraq,�əmənin ba��na sar�lar torpaq.Qaydad�r ac� bir k�lək əsəndə,T�k�lər yarpaq da, solar �əmən də.Dəniz tufan�na d��ən adamlarQorxudan saxlamaz əynində paltar.Solar ya��l otlar, bənzəyər yenəSar�l�q tozundan xeyri g�l�nə.T�lk� əldən d���b yolda dola�ar,T�lk� t�k� kimi qana bula�ar,Ciyəri naziklər ba�da naxo�lar,Meyvə g�zəlləri nazlanmaq xo�lar.Ba�a ba�ban olan hindli bir nəfərZənci balas�n�n ba��n� kəsər.O kəsik ba�lar� g�t�r�b ba�banBudaqlar �st�ndə asar eyvandan.O g�zəl �ənəli almaya bax bir,Nardan soru�ar ki: �Kefin necədir?�Par�a-par�a olan ciyərindən narYaral� qəlbinə qan dam�zd�rar.P�stənin a�z� da y�rt�lan zaman�nnab dodaq b�zər ona uzaqdan.Nar�nc �z�n�n də girdəliyi var,Turuncdak� ətri �əkib aparar.Mu�an �ərab�n�n k�p�ndən dehqan��ib, sərxo� olar, d��ər ayaqdan.Pay�z bu tufan� qurdu�u andaQəlbən yaraland� bir g�l�standa�Ucal�q taxt�ndan Leyli d��ərək,Bir dərd quyusuna endi o mələk.S�zlad� ba��n�n bahar� tel-tel,Onun ��ra��na sillə vurdu yel.Ba��na ba�larkən q�z�l �almalar,Ba�qa bir �almaya d��d� o nigar�Zərli ipək geyən o nazik bədənQam�� teli kimi incəldi birdən.Bədirlənmi� ay� d�nd� hilala,Sərv qaməti də d�nd� xəyala.K�nl�n�n s�vdas� ba��na ke�di,Ba��n�n a�r�s� k�nl�nə k��d�.Təmuzun istisi �ehi apard�,Lalə yarpa��n� yellər qopard�.Yardan ayr�lal� yan�b s�nm��d�,Sərvi də incəlib ��pə d�nm��d�.Qabaqlar da vard� bu dərd, bu m�hnət,Birə y�z olmu�du indi məhəbbət.Leyli a�iqini g�r�ncə darda,G�rd� �z k�nl�n� min intizarda.Elə ki, ayr�l�q zaman� �atd�,O k�hnə s�vdas� birə on artd�.I� gəlib o yerə �atd� ki, birdənD���b xəstələndi o nazik bədən.Qara q�zd�rmaya d��d� o canan,Dodaqlar qays�d� bu q�zd�rmadan.O sərvin bal�nca həvəsi d��d�,Onun q�rqovulu sərvdən d��d�.S�nb�ldən torpa�a danə d��ən tək,�pək �rpəyini �zə �əkərək,Anaya sirrini a�d� balas�,Dedi ki: �Ba��m�n �oxdur bəlas�.Ana! Mən ahuya əlac�n varm�?S�dlə zəhər i�dim, dərman olarm�?K���m y����m��d�r� neyləyim bu dəm?Məni bərk tutma ki, k�� �st�ndəyəm.Mən ki, qan yeyirəm, nə mehribanl�q!Mən ki, can �stəyəm, nə zindəganl�q!Gizlində nə qanlar uddum, anacan!Indi �rək dərdim a��r a�z�mdan.Can�m doda��mdan ��x�rsa bu dəmNə olar sirrimi a��b s�yləsəm?Sirrin pərdəsini g�t�rd�y�mdən,Mən gedəsi oldum, salamat qal sən!Qucaqla boynumu, ey mehriban�m!Amand�r, boynuna d��məsin qan�m!Bədəndən ayr�l�b ��xanda bu can,Yar�n hicran�ndan �ld�y�m zamanXo�dur niyaz�ndan nilimi �əksən!S�rməmi dostumun-tozundan �ək sən!Ba��m g�z ya��yla islans�n gərək!Ciyər �amamamdan gəl ətrimi �ək.Ba�la hunutumu o sar� g�ldən,Ah�ndan səpgilən kafurumu sən!�əhidəm, qan rəngli olsun kəfənim,Qoy, belə bəzənsin bayram�m mənim.Məni gəlin kimi bəzəyib, yarat,Pərdəmi saxlayan bu torpa�a at!E�qindən didərgin d��ən o bədbəxt�l�b getməyimi e�itdiyi vaxtSənə ba�sa�l��� yetirmək ���nBizim bu �ad�ra gələcək bir g�n.Qəbrimin �st�ndə əylə�ərək təkO, ay axtaracaq, torpaq g�rəcək.Qəbrimin �st�ndə əl ba�layaraq,G�z ya�� t�kəcək o yanan ��raq.Ən əziz, ən g�zəl bir dostdur mənə,Bir yadigar qal�r o məndən sənə.Sən allah, ��xmas�n s�z�m yad�ndan,Ona al�aq g�zlə baxmay�n bir an.�tirdiyin k�nl� onda tap, ana!Bildiyim na��l� s�ylərsən ona,Mən onu tutmu�am can�mdan əziz,Onu məndən sonra əzizləyin siz.De ki: � Bu can ��xan k�hnə saraydanLeyli zəncirini q�rd��� zamanE�qinlə torpa�a g�md� can�n�,U�urdu �mr�n�n xan�man�n�.O, e�qin yolunda mərdana getdi,A�iqlik yolunda can qurban etdi.Sorsa: � Nə c�r etdi həyata vida?.De: � Sənin e�qinlə o getdi bada.Nə qədər d�nyada nəfəsi vard�,Sənin qəmlərini canda saxlard�.Sənin dərdinlə də o məhv olaraq,O dərdi azuqə apard� ancaq.De,�� Torpaq olsa da bu g�n niqab�,Yaln�z səni �al�r onun r�bab�.O intizar �əkən adamlar kimi,Sənin yolundad�r g�z�ylə qəlbi.Istəyir arxadan �atasan ona,Odur ki, g�z tikib sənin yoluna.Tez gəl, intizardan Leylini qurtar!Gəl, onun qoynunda tutgilən qərar!Ana, bu s�zləri ona yetir sən:�Ey mənə can verən, məni �ld�rən!D�nyada he� kəsdən g�zləmə k�məkBir allahdan ba�qa ham�dan əl �ək.�z�n kimisinə g�z tikdiyindən,Yolunu azaraq uzaq d��d�n sən.A�l�n nə qədər ki, kamala doldu,Ad�n zamanənin Məcnunu oldu�.Bu s�zlə Leylinin doldu g�zləri,Ba�qa bir aləmə k��d� o pəri.�z gizli sirrini dan��d���ndan,S�vdaya can verdi dilində canan.Q�z�n� o halda g�r�ncə anaElə bil qiyamət g�r�nd� ona.A�arm�� ba��ndan g�t�r�b �rpək,Sa��n� k�ləyə verdi səmən tək.An�b �vlad�n�n qara g�z�n�,Yolub sa�lar�n�, c�rd� �z�n�.Nə ox�ama varsa dedi əzbərdən,Nə sa�� vard�sa yoldu o birdən.A�lad�, baxd�qca q�z�n boyuna,G�z�ndən qan t�kd� həyat suyuna.Gah q�z�n �st�ndə s�xd� g�z�n�,Gah onun aln�na qoyub �z�n�,G�z�n�n ya��n� t�kd� fə�anla,Yudu o �e�məni bu axan qanla.Anan�n naləsi g�yə y�ksəldi,Fələk bu nalədən naləyə gəldi.And�qca g�l rəngli əqiqi, bilsən,Da�lar qana d�nd� novhələrindən.Aya ulduzlardan zəncir ba�lad�,Ciyər sand���nda onu saxlad�.Onu novhələrlə bəzədi dili,G�labla ənbərə bulad� g�l�.Torpa�a tap��rd� Leylini bir bax,Torpaqdan t�rəyən torpaq olacaq.Q�z yeni hasara d��d�y� zamanQəm də xilas oldu xəzinədardan.Onun da həyat� qurtar�b bitdi,Al�b barat�n� d�nyadan getdi.Ald���n atmayan bir insan varm�,Dolub bo�almayan bir �ey olarm�,D�nyan�n bazar� iti olsa da.Kasadl�q �əkəcək onda piyada.D�nya mələk donlu �eytana bənzər,Əlində təsbeh var, belində xəncər.�nan, bu d�nyada yoxdur bir mələkKi, d�nya a�mas�n ba��na kələk.�al�� aldatmas�n səni bu qar�,Belini əyməsin onun r�zgar�.Bir quyu olmam�� alt�ndak� taxt,Burdan k���n� s�r, gecikməmi� vaxt,Bu ya��l kamanl� �ərxə q�l nəzər,Sən �z d�ndərməsən, o �z d�ndərər.Hələ bitirməmi�, inan ki, torpaqDoludan bir zərər g�rməmi� yarpaq.Bu ada m�hiti-dərin bir quyuTorpa�� qarad�r, tut�undur suyu.Gəmini ortadan sahilə �ək sən,Bəlkə �z �əhrinə �ata biləsən.Bu torpaq can alan bir nəhəngdir, bil!S�m�klərindən də əl �əkən deyil.Bu sand�q�a kimi f�rlanan torpaqInsan�n qan�na qərq olmu� ancaq.A�z� olmasa da qan i�ir hər an.�z�nə can tap�r ald��� candan.Ham�n� qumlay�r onun ac g�z�.�l�lərdən qalm�� bir qumdur �z�.Bax, bu dairədə olan nax��larInsan cəsədindən �əkil alm��lar.Qəlbi a��q adam fani d�nyadaYax��l�q u�runda can etsə fədaTalein g�z�ylə o baxd��� vaxtTikəni g�l g�r�r, quyunu da taxt.Yor�unluq �z�ndən, kədər �z�ndənOna adi g�zlə baxarsa, bəzənVarl��� qərəzlə kinə b�r�nər,Ona g�zəlliklər �irkin g�r�nər.X�dpəsənd olmayan təmiz bir insanQorxmaz nə yax��dan, nə də yamandan.Yaln�z bu quyudan ��xmaq fikri var,Behi�tin qəsrinə yollar axtarar.�stər ki, zəncirdən ��xs�n aya��,Yeti�sin onun da azadl�q �a��.Q�salt hekayəni, gecə ke�mi�dir,Bir iki olmas�n, olsun iki bir.O Xosrov, Keyqubad, o Cəm�id han�?Onlar gedən yolu gedəcək ham�.Hiyləylə qurtarmaz quyudan he� kəs,Bu qap� davayla ba�lana bilməz.Qocalar d���nd�, �al��d� gənclər,Olmad� d�y�n� a�an bir nəfər.D�nyaya yel kimi gəlib gedənlərFələyin i�inə neyləyə bilər?Sən a��q bir g�zlə baxsan aləmə.�z�nə �əbə de, �əbdiz s�yləmə.Bundan da irəli uzansa əlin,Bil ki, unudarsan aləmi yəqin.Nə qədər acizik bu d�nyada biz,Fələyin sirrini a�maz fikrimiz.Rəngi g�mg�y olan bu axar suyuQoy su apars�n ki, �ay suyudur bu.Bir damc� verməyib o �z suyundan,�l�rd� gəlini susuzlu�undan.Leyli ki, torpa�� eylədi məskən,Xəzinə divar� oldu dəmirdən.Ərəblər bu dərddən ba�r� qan oldu,Onun z�lf� kimi pəri�an oldu.Q�z�n həsrətini �əkən adamlarAh �əkib, of deyib, a�lad� zar-zar.Dostlar�n behi�ti � Leylinin qəbri,Cənnət qoquyurdu ilk bahar kimi.O m�qəddəs qəbri �pərdi yellər,Onu ziyarətə gələrdi ellər.
<p>LEYL�N�N �L�M�NDƏN MƏCNUNUN XƏBƏR TUTMASI</p>Bu mə�hur dastan� yarad�b yazanYazm�� səhifəyə belə bir fərman:Ay batd�, dolan�b ke�dikcə g�nlər,Qəlbi q�r�q Zeydə �atd� bu xəbər.A�lay�b k�nl�n� a�d� fəryada,Deyin, a�lamayan varm� d�nyada?O, qara geyindi yas� var kimi,Ədalət axtaran adamlar kimi.O qəbrin yan�na yeti�di bir, bax,Bahar buludu tək ya� ax�daraq,Onun qan dal�al� qəbrinin �stəSorma nə haldayd� o qəlbi xəstə,Sellər ax�td�qca o didəsindən,Insanlar ba� al�b qa�d� səsindən.Ah �əkib, aləmə vəlvələ sald�,Qəmindən fələyin �z� qarald�.O parlaq ��raql�, g�zəl məzar�,Tərk edib �z qoydu ��llərə sar�.O ��ra�� s�nm�� qaranl�q gecəO yoldan azm��� taparaq təkcə,Onun qar��s�nda zar-zar a�lad�,O da�lanm�� qəlbi yenə da�lad�.C�r�b �z-g�z�n� o birdən-birə,Ah �əkib, ba��n� vururdu yerə.Məcnun �z dostunun bax�b rənginə,G�rd� bulud kimi tutulmu� yenə.Dedi ki: �Qarda��m, nə olmu�, nə var?Nədir nəfəsindən ��xan alovlar?Nədən �z-g�z�n� da��tm�san sən?Nədən paltar�n� qara geymisən?�Zeyd dedi: �Bəxtimiz gəlmi�dir qara,I�imiz �ox yaman d��m��d�r dara.Torpa��n ba�r�ndan qara su ��xd�,�l�m qap�m�z�n əlini s�xd�.Dolu ba��m�z� d�yd�y� zamanT�k�ld� yarpaqlar əsən ruzgardan.O g�zəllik ay� d��d� fələkdən,Sərvimiz y�x�ld�, bo� qald� �əmən.Leyli, g�zəl Leyli yerə g�m�ld�,O sənin dərdinlə ya�ay�b �ld��.Bu s�zdən Məcnunun b�k�ld� beli,Sanki zəlzələdən tutuldu dili.Ild�r�m vurmu� tək qarald� haman,Həm d��d�, həm yand� bu ild�r�mdan.eTaqətsiz yerində dayand� bir an,Fələyə �z tutub dedi: �Ey d�vran!Nədir bu verdiyin insafs�z qərar?Bir zəifə qar�� bu qanunmu var?Ota da ild�r�m ya�d�rarlarm�,Bir qar��qa ���n bu z�lm olarm�?!Nə laz�m ard�nca min bir cəhənnəm.Onu bir q���lc�m yand�rar bu dəm.Sən cama g�rə də g�z ya�� g�ndər,Hər arzuya g�rə verilər sa�ər.Mən ba�r� yanm���n tutdu�u ��raqBir yel silləsiylə qaralar ancaq,Bu q�l�nc �əkməyin nə mənas� var?Məgər a�caqanad ə�daha olar?�B�t�n fələklərə nifrət deyərək,Qa�d� səhralara o vəh�ilər tək.C�rd� paltar�n� o min dəh�ətlə,Vəh�ilər bax�rd� ona heyrətlə.Onun sellər kimi g�z ya�� vard�,Ona baxanlar da belə a�lard�.Dal�nca s�r�n�b Zeyd k�lgə tək,Onun k�lgəsindən dilərdi k�mək.Qəlbində s�z�lt�, g�zləri giryan.Da�lar� da�lar� sald� ayaqdan.Tab edə bilməyib bu intizara,�stədi ba� �əksin o dost məzara.Zeydə: �O məzar� ni�an ver� dedi.Sonra yar qəbrində bitdi ot kimi.O, sərxo�lar kimi ba�� haval�,�z�ndə deyildi fikri, xəyal�.�z� qəm yol�usu, yolda�� ah-vay,R�svaylar i�ində ham�dan r�svay,Sa�lar� pəri�an, ba�� dumanl�.Yoldu sa�lar�n� o qəm ni�anl�.O beli q�r�lm�� �ikəstə-qamətGecəsi bir məh�ər g�n� qiyamət.Uzaqdan o qərib məzar� g�rcək,D��d� torpaqlara nurdan k�lgə tək.O yerdə q�vr�l�b bir ilan kimi,Tikana sanc�lm�� so�ulcan kimi.Xəzinə �st�ndə yatm�� ilan tək,O qərib t�rbəyə sar�ld� bərk-bərk.G�z�ndən lalə tək g�z ya�� getdi,Ondan ot �st�ndə lalələr bitdi.�am kimi əridib ciyər qan�n�,A�d� alovlanm�� qəm lisan�n�:�Neyləyim, bir �arə tapmay�ram mən,Yan�b əriyirəm �am kimi dərddən.Mənim Deyləm tacl� sevgilim vard�,D�nyada var-yoxum yaln�z o yard�.Bu Deyləm ayinli qoca �ahən�ahMizraqla yar�m� apard�, eyvah!Əlimdə tər-təzə bir g�l�m vard�,Onu da əcəlin yeli apard�.Azadca bir sərvim vard� �əməndə,Y�x�ld� əcəlin yeli əsəndə.A�acda �i�əyim a��ld��� vaxtSaxlaya bilmədi o neməti baxt.Ah, onun e�qiylə bir ki�ik dəstəBənəf�ə bitmi�di qəlbimin �stə.Onu da bir zal�m qaparaq ke�di,Mən əkib becərdim, �zgəsi bi�di.O reyhan �zl�m�n xəyaliylə mənQa�ard�m d�nyan�n hər nemətindən.Bir o�ru pusqudan ona əl atd�,Q�r�b reyhan�m�, yol �stə atd�.O qələ g�zəlim belə bir yard�,Mənim də qullu�um belə qurtard��.Sonra yar qəbrinə qoyub ba��n�,Ah deyib, ax�td� o, g�z ya��n�.�Sən, ey xəzan g�rm�� k�rpəcə g�l�m!D�nyan� g�rməmi� �lən sevgilim!Ey xərabə qalan ba�i-g�l�stan,Bar verib, bar�n� yeməyən canan!Torpa��n z�lm�nə d�z�rsənmi sən?Bu dərə dibində s�ylə necəsən?O qara xallardan varm� bir əsər?S�ylə, nə haldad�r o ahu g�zlər?Necədir yaquta bənzər dodaqlar?Ətirli sa�lar�n necədir, ey yar?Nəq�ini �əkirlər, de, hans� rəngdən.�am�n hans� dərdlə əriyir, de sən!Kimin g�zlərinə g�l�rsən, canan?De, kimin ba��na ətir sa��rsan?Sərvin hans� ba�da tutmu�dur qərar?Məclisin olmu�dur hans� laləzar?Tikanlar i�ində necədir hal�n?Necə ma�arada ke�ir əhval�n?Ilan məskənidir bu ma�aralar,Sən aysan! De burda nə məqsədin var?Qəbriyin �st�ndə yan�ram, canan!Sənsə ma�araya həmdəm olmusan.Sən bir xəzinəydin, uddu torpaqlar,Xəzinə olmasan, udmazd�, ey yar,Hans� ma�arada xəzinə ki, var,�st�ndə bir ilan q�vr�l�b yatar.Mən də ilan kimi k�s�b yuvamdan,Məzar�n �st�ndə oldum pasiban.Qum kimi tapdand�m bir zaman ger�ək.�ndi sakit oldum quyuda su tək.Qismətin ay kimi qəribliksə, bil,Ay�n qəribliyi qəribə deyil.Sən gizli olsan da zahirdə məndən,Can�n can�mdad�r, ayr�lmaz səndən.Uzaq d��d�nsə də g�z�mdən, inan,K�nl�mdən uzaqda deyilsən bir an.Ortadan qalxd�sa nəq�in, surətin,�z yerində qalm�� qəmin, m�hnətin.Sənin�in k�nl�m� yelə verdim mən,Xatirən ��xarm� he� xatirimdən!Qəmin yolumdad�r, toz-torpaq atm��,�stəsən oyaq ol, istəsən yatm��.Gedir sənin rəx�in məndən iləri,��nki mən �ola�am, ey g�zəl pəri.Behi�t məclisinə qonaq d���bsən,Can�n� qurtard�n bu xərabədən.Mən də �arə tapsam haman d�y�nə,Yan�na gələrəm bir ne�ə g�nə.Qəbriyin ba��na doland���mdan,Əhdə vəfadaram hələ də, canan!Nə zaman yan�na d��sə bədənim,Kəfənin batmas�n qap�ma mənim.Yerin behi�t olsun daima sənin.Qoy allah hərəmi olsun məskənin.Ruhiyin qəndili ax�c�l�qdan,Ətrafa ��lələr sals�n hər zaman�.Deyib y����d�rd� əl-aya��n�,Hərlənib s�nd�rd� �z qolba��n�.Ba��nda bir dəstə heyvanlar yenə,�z qoydu �z do�ma vilayətinə,S�r�b dəvəsini yollar boyunca.Hicran �erləri dedi doyunca�Ayr�l�q vəsfini alaraq dilə.Vəfadan qoymad� bir kəlmə belə.Boyad� qumlar� o g�z ya��na,��rpd� �z ba��n� ��l�n da��na.Q���lc�m sa�mam�� �z naləsindən,Qoymad� yol �stə qals�n bir tikən.Yollarda g�rd�y� b�t�n da�lar�Boyad� al qana o g�z ya�lar�.Ba��ndan a�d�qca s�vdal� dərdi,Canan�n qəbrini arzu edərdi.Da�lardan sel kimi ax�b gələrək,Leylinin qəbrinə d��ənərdi tək.Ba��n� məzara qoyub qalard�,Torpaqdan minlərcə �p�� alard�.An�b o vəfal� can həmdəmini,Məzara s�ylərdi k�n�l qəmini.O m�hnət ba��nda tutduqca qərar,Yan�ndan getməzdi vəh�i heyvanlar.Axan g�z ya�lar� olduqca Zəmzəm,Vəh�ilər �əkmi�di ona bir hərəm.G�z�ndən getməzdi onun heyvanlar,Adam buraxmazd� yan�na onlar.Qorxaraq o vəh�i y�rt�c�lardan,O yoldan ke�məzdi bir nəfər insan.Məcnun dost qəbrindən getməmi� hələ,Məzara gəlməzdi qar�nca belə.G�nd�z� bu sayaq olurdu gecə,�mr�n� həvəslə verirdi he�ə.Ne�ə g�n ya�ad� vəh�ilərlə tək,Bu həyat �l�mdən pis idi ger�ək.Gah canan qəbrinə səcdə edərdi,Gah ceyran ard�nca ��lə gedərdi.Qar��qa g�z�ndə məskəni vard�Qəbirdən-qəbirə add�mlayard�.Bu hicran q�vvədən sald� Məcnunu.Nəhayət oxudu k�� məktubunu�
<p>BATDADLI SƏLAMIN �K�NC� DƏFƏ MƏCNUNUN G�R���NƏ GƏLMƏS�</p>Verir bu tarixi yazan bir nəfərƏrəb məxəzindən belə bir xəbər;Səlam o a�iqin ziyarətinəGəlmək xəyalinə d��m��d� yenə.Qalx�b yol getməyə �z qoydu Səlam,Bir ay da��, da�� dola�d� tamamAt�n� hər yana s�rd� bir zaman,Axtar�b tapmad� ondan bir ni�an.Ax�r bir dərədə rast gəldi onaDa�dan ayaqlar� qabar Məcnuna.Hal� dəyi�mi�di onun b�sb�t�n,Tamam qol-qanad� s�nm��d� o g�n,Bir ne�tər olduqca hər �tən tikən,K�n�l yaras�yla dolmu�du bədən.Zavall�, Səlam� g�rd�y� zamanSordu: �Ey cavanmərd, s�ylə, hardansan?�Səlam: �Mənəm � dadi, gəlmi�əm xəstə,Sənin�in qalm��d�r g�z�m yol �stə�Məcnun bu s�zlərə qulaq verərək,Səlam� tan�y�b qucaqlad� bərkQovdu vəh�iləri onun yolundan,Suyu oddan �əkdi, k�lgəni nurdan�Dedi ki: �Yenəmi zəhmət �əkmisən?Səni ki, əvvəldə incitmi�dim mən.Mən qəm xəstəsiyəm, sənsə nazənin,Nə məqsəd da��y�r belə gəlməyin?Əvvəl ki, baxmad�m mən sən deyənə,Mənə s�z deməkmi fikrin var yenə?Indi ki, gəlmisən sən, ey mərd �rək!Ay�bd�r gələnə �dur qay�t� demək.Arzunu a�, de ki, mən əməl edim,Məqsədin nədirsə, o yolla gedim�.Səlam salam�n� yetirib ona,Tə�əkk�r bildirib, dedi Məcnuna:�Sənin nemətinlə dolan�ram mən,Inan ki, səcdəyə, ��krə layiqsən.Qabaq g�stərdiyin g�zəl l�tflər,Mənə d�vlət idi xəzinə qədər.��nki sinəndəki g�zəl təbindənMənə bir xəzinə ba���lad�n sən.Inci qəsidələr dediyin zamanƏlim də, a�z�m da dolard�, inan.Yenə də gəlmi�əm sən olan ba�a,Gəlmi�əm ba��ndan meyvə y��ma�a.Əgər zəhmət �əksən, qəbul edərəm,Olmasa, yenə də raz� gedərəm.Bu dəfə nə ���n d��d�n həvəsdən?Təəcc�b edirəm bu hal�na mən.S�ylə dərdinmi var, bunun sirri nə?Bu il bənzəmirsən ke�ən ilkinə.G�r�rəm, s�nm��d�r �adl�q qanad�n,Azalm�� əvvəlki �urun, fəryad�n.Dan��, �z i�lərin necə haldad�r?Sevgilin necədir, nə xəyaldad�r?�Dost suallar�n� dinləyib həmən,Yenə i�dən d��d� incəldi bədən.Yenə xatirinə d��d� o sənəmMəcnun �ox a�lad� g�zlərində nəm,Soyuq bir ah �əkib bəlalər yedi.�Ah, dərddən ciyərim al��d�� dedi.Dostum! Nə deyirsən? Ba�qad�r zaman,Məndən sevgilimi xəbər al�rsan?Torpaq alt�ndad�r indi sevgilim,Yox, yox, bu yaland�r, qurusun dilim.Vəfadan yo�rulmu� o g�zəl mələkBehi�t qap�s�d�r qap�s�, deməkSevgilim �ld�sə, yan�r ��ra��,Mənisə �ld�rm�� onun bu da����Bu varaq �st�nə nə s�zlər sa�d�Hər s�z �st�ndə də varaqlar a�d�.Səlam�n əlindən tutub apard�,Yenə də Leylinin qəbrinə vard�.Dedi ki: �Bax, budur dediyim pəri,Can�mdan əl �əkdim ondan �təri�.Səlam �ox dinlədin bu nalələri.Məcnun sevgilisiz qalandan bəri.Novhəsi, fəryad� sinə da�lad�,S əlam da bir yanda durub a�lad�.Qanl� sular t�kd� g�z�ndən, bilsən!Axd� qan bula�� hər kirpiyindən.Sonra �z tutaraq xəstə Məcnuna,Qəm yeyib, təsəlli verirdi ona:�O behi�t g�l�d�r mənim də qəmim.K�n�l dəryas�nda qərq oldu gəmim.Can�m dərdə d��d� səndən �təri,��nki bu ild�r�m �axandan bəriBir �z�n yand�sa sənin bu oddan,Vallah, tamam yand� məndəki bu can!�Bu c�r fəsahətlə o təmiz �rəkA�iq yaras�na duzlar səpərək,Tamam iki-�� ay yan�nda qald�,Qəlbini ox�ay�b, dərdini ald�.Tan�� olduqlar� on ildən bəriOnun s�ylədiyi b�t�n beytləri:Qitədir, qissədir, �erdir deyə,K���rd� hams�n� bir dəftər�əyə.Yazd� o s�zləri �ox sevə-sevə,Sonra izin al�b qay�td� evə.Ondan ald���n� nəq� edib yada,Bir t�hfə gətirib, gəldi Ba�dada.
<p>LEYL�N�N QƏBR� �ZƏR�NDƏ MƏCNUNUN �LMƏS�</p>Mə�hur s�z ustas�, o s�z Loqman�B�ylə tamamlay�r bizim dastan�:O x�rman� yanm�� al���b s�nd�,G�z ya��ndan olan x�rmana d�nd�.Insafs�z fələyin əl dəyirman��y�d�b apard� haman x�rman�.��nki, zəif d��d� get-gedə bədən,Daha g�cs�z oldu o əvvəlkindən.Can� aya��ndan doda�a �atd�,G�n� ax�am olub z�lmətə batd�.S�zlay�b ahlar� g�yə y�ksəldi,Torpaq gəlininin yan�na gəldi.O hasarl� qəbrə �z qoyub yatd�,Gəmisi bulan�q bir suya batd�.Xəstə qar�nca tək ba�� f�rland�,Yaral� ilan tək q�vr�l�b yand�.Iki-�� beyt dedi qəmlə, m�hnətlə,Iki-�� g�z ya��, t�kd� həsrətlə.Sonra da g�ylərə tutub �z�n�,Əl a��b o zaman yumdu g�z�n�:�Ey b�t�n aləmi qurub xəlq edən!Səni əzizinə and verirəm mən,Al dərdli can�m� ya pərvərdigar!Məni sevgilimin yan�na apar!Bu can� bərklikdən �z�n azad et,Apar o d�nyaya k�nl�m� �ad et�.Deyib bu s�zləri, ba� qoydu yerə,Qəbri qucaqlad� o birdən-birə.Canan�n qəbrini �pd�kdən sonra,Dost!�� deyib, can�n� tap��rd� ona.Ke�di bu k�rp�dən ax�r ki, o da,Bu yoldan ke�məyən varm� d�nyada?Elə bir yoldur ki son ba�� ədəm,Onun bəlas�na d��əcək aləm�Belə u�urumu olan ruzgarda,De, kimin həyat� qalmay�r darda?Deyin, t�st�lənib yand�qca ruzgar,Onda qovrulmayan bir yaram� var?Hər yara �st�ndə qəm dam�as� var,Z�lm�n d�rna��yla didilir onlar.Ey �olaq e��əyi bu dəyirmənin,�z�n kəhrəbadan sar�d�r sənin.Uzaqla� f�rlanan bu dəyirmandan,��xmaz azadl��a onunla insan.Bir evdə olduqca sel təhl�kəsi,Qalx ki, yax�nla��r o selin səsi.Hələ s�nd�rmam�� k�rp�n� fələk,Dəvəni k�rp�dən kənara tez �ək!D�nyan�n g�bəyi yellə doludur,Yel də ki, bir he�dir, he�lik yoludur.Yelə ba�l� olan bu diriliyə�ox da bel ba�lama dirilik deyə.Tələs ki, rahatl�q getdi d�nyadan,�ox yava� s�rmə ki, getmi�dir karvan.Qan i�ən bu yeddi ba�l� ə�dahaD�vrəndə iland�r, a��lmaz daha.�z�nə bir diqqət yetirsən əgər,B�r�m�� d�vrəni bu ə�dahalər.Bu qoca d�nyan� zənn etmə fa��r,Qar� g�r�nsə də, bir ə�dahad�r.Bu d�nya o�rudur, k���n� tez �ək,Bu c��al oyun�u da� gizlədəcək.Gəl əyri vurma ki, sən m�mk�n qədər,Əyri zərbələrin �z�nə dəyər.Qorxma �z k�nl�n� elə abadan,Yaqut ye, zərrəcə qorxma vəbadan.A�al�q at�ndan a�a��ya en,Bir zəiflik g�stər acizliyindən.Taki əcəl �iri can alsa yenə,Bax�b rəhmi gəlsin acizliyinə.Təkəbb�rl� gəzmə, bu i�dən əl �ək,Bil ki, sənin yemin deyil bu ��rək.Torpaqdan məhəbbət kəsmək gəzirsən,Deyəcəyəm deyib, he� dinməyirsən,Sinə d�y�nləyən bu q�f�l ki, var,Q�z�l� xəznənin qarn�nda saxlar.Q�tl�qdan istərsən �ls�n bu qar�Taki sənə qals�n ev q�z�llar�.G�zə g�r�nməmi� o bir h�mad�r,G�zə g�r�nd�m�, bir ə�dahad�r.D��əndə məhbəsə aqil bir adamBax�b yol axtarar qa�ma�a m�dam.D�nya məhbəsində tutmusan qərar,Sən ki, yol bilənsən, durma, yol axtar!Bu i�in dərman� tap�lar, �əksiz,Bu y�k�n c�vr�n� �əkməliyik biz.G�z�ndə i��q var, qəlbində q�vvət,Bo� ki, yaratmam�� səni təbiət.�z�n� zənn etmə zəif bir ��raq,Bil ki, zinət al�r səndən yeddi ba�,Fələyin �st�ndə vilayətin var,Himayən alt�nda durur varl�qlar.Səcdə edənlərin Səlcuqisən sən,Bir də son v�cudun miras� sənsən.Fələk kimi olan boyuna bir bax,Saxla qiymətini, v�qar qalacaq.Sar�lma torpa�a, o, tozdur, inan!Uyma təbiətə, od ��x�r ondan,Sən �z mərtəbəndə otursan əgər,Bil, ucalar ba��n g�ylərə qədər.Da� kimi, qa��rma ba��n� seldən,Sillə yesən belə, �z d�ndərmə sən.O nal�n� salan da�� al ələ,Qald�r, �p: �Nə g�zəl ləlsən� s�ylə.S əninlə qaynayan sirkəni su tək,G�z�n� yumaraq i�əsən gərək!Bu yol, bir vəfayla ba�a vurular,Ondan vəfa ilə qurtarmaq olar.�ox i�ən adamlar bədxumar olar,Yax�� i�ənlər də xo�g�var olar.Axar sular kimi sən də sakit ax,Axd���n yerlərdə xo�lans�n torpaq.Bil ki, su nohurdan i�ilsə əgər,Sərin ola bilməz axar su qədər.Varl�q d�nyas�d�r torpa��n, ger�ək,D�nyaya pərəsti� etmə torpaq tək.D�nya gedərgidir, dal�nca getmə!Qalmayacaq �eyə sitayi� etmə!Məcnun ki, d�nyadan he�liyə vard�,D�nya t�hmətindən can� qurtard�.Gəlin be�iyinə qoydu �z�n�,O yuxuya gedib yumdu g�z�n�.Bu fani d�nyada �ld� m�hnətdən,K���b o d�nyaya, qurtard� dərddən.Torpaqlar onu da qoynuna ald�,Bir ay, bəlkə bir il o halda qald�.Qəbrin d�vrəsində bir b�y�k dəstəVəh�i dayanm��d� g�z� yol �stə.�ah kimi yatm��d� saray�nda tək,Vəh�ilər bax�rd� ke�ik �əkərəkO hasarl� səhni b�r�y�b onlar,Yuva d�zəltmi�di orda heyvanlar.Bax�b vəh�ilərə, can qorxusundanO qəbrin yan�na gəlməzdi insan.Uzaqdan baxanlar g�rərdilər ki,Vəh�ilər qayna��r ar�lar təki.Zənn edirdilər ki, o qərib xəstəYenə də əylə�mi� o qəbrin �stə.Q�l�nc vuranlar da hər ax�am, səhər�ah�n saray�na ke�ik �əkirlər,Bilməyirdilər ki, �ah qəbrə varm��,Tacla kəmərini k�lək aparm��.Məcnun � o can�n� e�qə xərc edən,D�rr�n� torpa�a basd�r�b gedən* * *Məhv oldu fələyin zəlzələsindən,��r�y�b torpa�a qar��d� bədən,Onun can�ndak� ni�anələrdənQuruca bir s�m�k qalm��d�, bilsən!Vəh�i heyvanlar da gəlib bir kərə.Yax�n durmazd�lar o s�m�klərə.Nə qədər hərəmi g�dd� vəh�ilər,Ayaq da basmad� ora bir nəfər,�l�n� insanlar an�b, yad edər,Yoxdur vəh�ilərdə belə bir h�nər.Bir il bu qaydayla ke�di, əlqərəz,Da��ld� vəh�ilər istər-istəməz.Bəzisi iy al�b, �z qoydu da�a,Bəzisi də �l�b getdi torpa�a.Xəznə tilsimini qapanda d�vran,Xəznə q�f�l� da ��r�d� pasdan.Bu hal� g�r�ncə yol adamlar�,Qeyidsiz gəldilər hərəmə sar�,G�rd�lər ki, yat�r orda bir insan,S�m�klər qalm��d�r onun can�ndan.Bir vəfa g�z�ylə seyr edib onu,Tezcə tan�d�lar kim oldu�unu.O zaman yay�ld� bu səs hər yana,Yay�ld� bu xəbər Ərəbistana.Topla�d� qohumlar, qəlbi yananlar,Ba��na dərd gəlmi� qəmgin insanlar.Baxd�qca meyidə, nalə �əkdilər,�ivən qopardaraq, qan ya� t�kd�lər.G�vhərini sa�m�� o qal�b-bədənBir a� sədəf kimi d��m��d�, bilsən!Q�z�lla sildilər sədəf tozunu,Yenə də s�rtd�lər ənbərlə onu.Onun mi�k kimi sa�lar� vard�,O �z nəfəsindən ətir sa�ard�.Bu məzar a�latd� hər yasl� qəlbi,Axd� g�z ya�lar� ya���lar kimi.Bu g�z ya�lar�yla yuyub Məcnunu,Torpaqdan torpa�a qoydular onu.Daxman�n yan�n� a��b, m�xtəsər,Leylinin yan�nda dəfn eylədilər.�ah� apard�lar bir meyxanəyə,Saqiyə verdilər, sərxo�dur, deyə.Qiyamətə qədər yatd�lar rahət,Qalxd� yollar�ndan dərdlə məlamət.Sa�kən vermi�dilər bir əhdə qərar;�l�b bir be�ikdə qo�a yatd�lar�Zaman dola�d�qca hər iki qəbrəTikdilər ordaca bir da� məqbərə.H�sn�nə ba�-bostan həsəd aparanO t�rbə səcdəgah oldu �ox zaman.B�t�n xəstələrə �əfa verərdi,Cəfadan qurtar�b səfa verərdi.Istəyi yerinə �atmasa əgər,Geri qay�tmazd� ordan bir nəfərEy allah! Aləmdən o iki insanIsmətlə, pakl�qla u�duqlar�ndan,Kəsmə sən onlardan �z �lfətini,Ba���la onlara �z rəhmətini!Bizim də n�vbəmiz yeti�ən zamanSən �z�n bilərsən, b�y�k yaradan!
<p>ZEYD�N LEYL� VƏ MƏCNUNU YUXUDA G�RMƏS�</p>B�t�n �mr� boyu dərd əhli olanZeydə rəhmət olsun, g�r�m hər zaman.O, nur �e�mələrin məqbərəsindənBir an da uza�a getməzdi, bilsən!Leyliylə Məcnunun nə vaxtdan bəriE�q ���n dediyi xo� qəzəlləriBəsirət g�z�ylə hafizəsindənAray�b, axtar�b, toplay�b bəzən,Gəlib gedənlərə verərdi xəbər,Afərin deyirdi qulaq verənlər.O iki a�iqdən qalan yadigar,Aləmə Zeyd ilə oldu a�ikar.Bir g�n dostlar�n� anaraq yenəA�lay�b onlar�n bu taleinə,Dedi: �Nakam �lən, yaz�q a�iqlərIndi bir-birindən tuturmu xəbər?Bəlkə yer alt�nda kərpi� olmu�lar,Ya behi�t taxt�nda tutmu�lar qərar.Nafənin ba��n� qa��yan gecəG�nd�z�n �st�nə ənbər səpincəZeydin yuxusuna girdi bir mələk,Bir behi�t g�r�nd� �əfəqlənərək.Onun həyətində b�ylu sərvlər�ad idi bəxtiyar k�n�llər qədər,Hər g�l�n, �i�əyin ətəyində ba�,Hər g�l yarpa��nda yanar bir ��raq.Hər �əmən qoynunda bir behi�t vard�,Yanar g�zlər kimi i��qlanard�.Z�mr�də bənzərdi o yer, dedikcə,Parlaq g�r�n�rd� g�z i�lədikcə.Əlində cam tutmu� hər n�vrəstə g�l.Bax�b dil a�m��d� s�vdal� b�lb�l.Irmaqlar sim �stdə tutmu�du qərar,Qu�lar orda min bir nə�mə oxuyar.G�llər k�lgəsində g�ld�kcə səhər,Bir taxt qurulmu�du g�nə�ə bənzər.O taxt bəzənmi�di bir behi�t qədər,Onu bəzəmi�di ipək xəl�ələr.Orda iki mələk qo�a durmu�du,Nəcat dərgah�nda c�t oturmu�du.Onlar nur i�ində hurilər qədərBa�dan aya�adək bəzənmi�dilər.Əldə �ərab vard�, k�n�ldə bahar,S�vdadan dan���b, deyirdi onlar.Gah �ərab edirdi onlara əsər,Gah dodaq-doda�a �p���rd�lər.Gah ke�ən s�vdan� an�rd� onlar,Gah da qo�a yat�b kam al�rd�larO taxta bir qoca ba� s�ykəyərək,Durmu�du onlar�n qullu�unda tək.Qoca, a�iqlərin ba��na hər an�aba� da��d�rd� asimanlardan.Zeyd bu yuxunu g�rd�y� zamanSoru�du gizlicə g�y qocas�ndan:Əlləri qədəhli bu iki nəfər,Bu behi�t ba��nda, de, nə�idilər?O can mənzilində havalanm��lar.Hardan bu məqamda tutmu�lar qərar?�O, dilsiz qoca da ona bir təhərEyhamla fikrini dedi, m�xtəsər:Dedi ki: �Dost olmu� bu iki vicdanYolda� yaranm��d�r ba�dan, binadan.Biri do�ruluqda d�nya �ah�d�r,O biri qəlb alan q�zlar mah�d�r.O dediyim ay�n ad� Leylidir,Yan�ndak� �aha Məcnun deyilir.Səfa sand���nda bu iki nəfərE�q ilə ya�am�� saf ləldirlər.Rahatl�q g�rməyib fani d�nyada,Indi yeti�mi�lər yaln�z murada.Burda g�rməyirlər dərd-qəmdən əsər,Daima �adl�qla �m�r s�r�rlər.Kim ki, o d�nyada bəhrəsiz qalar.Onun bu dunyada ba�� ucalar.Kim ki, o d�nyada ac� qəm i�ər,�mr� bu d�nyada �adl�qla ke�ər�.S�bh�n i����yla yanan asimanGecə x�rman�nda od vuran zamanZeyd �z yuxusundan ay�ld� birdən,Ham�ya s�z a�d� bu sirrlərdən,Kim ki, o d�nyadan istəyir bir bar,Bu d�nya keyfinə o ayaq basar.Bu aləm fanidir, quru torpaqd�r,O aləm daimi, �z� də pakd�r.Do�rudur, əbədi, təmiz bir aləmFani bir torpaqdan yax��d�r, desəm!Amand�r, a�l�n� unutma ki, sənG�l�n� tikana dəyi�məyəsən!�z�n ��xarmasan mədəndən g�vhər,G�vhər axtarma ki, m�ftə verməzlər.E�qin hərəminə can ver, ey insan!Bəlkə �zl�y�ndən can qurtarasan.E�qin aləmində ox kimi s�z sən,Uzaq d��məyəsən o ni�anədən.Ox d�z getdiyindən �z ni�an�na,Bil ki, layiq olmu� �ah kaman�na.Varl���n a�ar� e�q ilə insanQ�rur girdab�ndan qurtarar, inan!Əgər qəm �ərbəti olsa da zəhər,E�qin əlləriylə �irin i�ilər.Baxma bu �ərbətin ac�s� �oxdur,Saqisi e�q isə, qorxusu yoxdur.D�z�lməz olsa da bu qəm, bu zillət,Xo�dur! Yaratm��sa onu məhəbbət.Art�q s�z dəryas� ax�ra yetdi,Ay�q ol ki, gəmi ədəmə getdi,Nizami! Allaha ��k�r edək biz,M�kəmməl qurtard� bu hekayəmiz.Ba�l�lar a�ar� olsun bu dastan,Oxuyub a� g�nə �ats�n hər insan.Əsər səadətlə yeti�di sonaU�urlu aqibət diləyək ona.
<p>KITABIN SONU</p>Ey �ah, bu d�nyaya �z�n pənahsan,Sən bir �ah deyilsən, bəlkə min �ahsan.�kinci Cəm�idsən taxt almaqda sən,Birinci g�nə�sən misilsizlikdən.Keyqubad g�rkəmli �ahi-�irvansan,Əb�lm�zəffərsən, b�y�k xaqansan.Yaln�z �irvan deyil, d�nya �ah�san,Ikinci Keyxosrov, ey �ah Axsitan.Sən, ey padi�ahl�q b�rc�n�n sonu,D�nya �ox g�rməsin �ah oldu�unu.Insanl�q fəxr edir ad�nla hər dəm,Səndən abad olmu� bu iki aləm.Dəniz �e�məsisən, calal�n vard�r,Sənin b�y�kl�y�n � apa�ikard�r.M�barək ba��n�, ey fəxri-cahan,Fələkdən yuxar� tutdu�un zaman.�adl�qla, nə�əylə xəyalata get,Bu g�zəl dastan� m�taliə et!Bu fikir q�z�n�n g�zəlliyindənXəzinə apar�b, murada yet sən.Ka� ki, bəyənəydin bu g�zəl yar�,Əhsənin olayd� ipək paltar�.Belə bir səxavət səndən istərəm,Məndən təvəkk�ld�r, səndən də kərəm.Səndəki pak k�n�l bir də qalib baxt,Sənə nəsihət�i olsa da hər vaxt,Bu allah vergisi nəsihət�idənIki-�� s�z e�it səhər �a�� sən,G�r, d�nya nə qədər ba� yola sald�,G�r hans� �ahlardan bu vaxta qald�.D�nyan� abad et sən, ey h�km�dar,Ad�n bu d�nyada qals�n yadigar.Sən ki, i� bilməkdə ay�q bir �ahsan,Daha da ay�q ol, nə qədər sa�san.Sonsuz ədalətin, səxavətin var,Daha da �ox olsa, zərərmi olar?Bir i� d�vlətinə gətirsə cəlal,Sən həyata ke�ir o i�i dərhal.�ahl�q zinətinə diqqətlə ba� �ək,T�k qədər bir ləkə qonmas�n gərək.S ənin bayra��na layiq bir torpaqIdarən alt�nda ya�ay�r ancaq.Səndən uzaq olan yerləri də sən�z torpa��n bilib, �ad ol �rəkdən.Kim ki, sevir səni, boynunu burma,Hər bir g�nah ���n q�l�nc da vurma.Səndən �zr istəsə hiyləgər d��mən,Onu qov qap�ndan, he� aldanma sən.Q�drətli, təmkinli, həm də say�q ol,�ərab i�sən belə yenə ay�q ol!Qollar�n i� g�rən olsa da hər an,Yenə k�mək istə b�y�k allahdan.�z fikrin nə qədər ay�q olsa da,Xor baxma sən ba�qa fikrə d�nyada.He� iki �rəklə giri�mə hərbə,Taki qəlp ��xmas�n vurdu�un zərbə.Gah yum�aq, gah da t�nd olsa bir adam,Onun s�hbətindən pəhriz tut m�dam.Kimin ki, i�ində iki qap� var,O he� ya�amasa daha xo� olar.Irəliyə add�m atd���n zamanGeri d�nməyi də unutma bir an.I�, doqquz add�mla at�lsa sən bil.On add�m atma��n məsləhət deyil.Ədalət axtaran insanlara sənDo�ru cavab g�ndər do�ru dillərdən.I�ində sadiq ol, s�z�ndə m�hkəm,Kim aman istəsə, olsun xatircəm.Hər kəsi s�naqdan ke�irib d�z bax,S�naqs�z olmas�n o sənə k�stax.He� kəsin əhdinə bel ba�lama gəl,Onun i� �z�nə atmay�nca əl.Ki�ik g�r�nməsin g�z�nə d��man,B�ylə təmizlənir yollardan tikan.Incisən bir sirrin a��lma��ndan,Dan��ma bilməsin onu bir insan.Vurdu�un bir �eyi ��xart k�k�ndən,H�rmət etdiyini g�zdən salma sən.Gecəni, g�nd�z� �ox vermə badaYax�� ad u�runda �al�� d�nyada.�ərab halalsa da mindirmə ba�a,O haramzadədən uzaqda ya�a,Meyi qaydas�nca nu� edə bilsən,Sən �ərab i�ərsən, keflənər d��mən.Həddini a��r�b, �ox i�sən əgər,Sənə b�tpərəstlik ləkəsi dəyər.O g�n ki, xo�halsan, xeyli dayan, dur,Pis g�zlərə qar�� �zərlik yand�rTəbin �ad oldu�u gecələr belə�z�nə bir dua nəfəsi �flə.Kef vaxt� �z�n� nə�əli saxla,Qoy məclis q�z��s�n daha maraqla.D�nyada �ir kimi sən g�stər v�qar,Taki igidlikdən dəm vurmas�nlar.Bir xərabə g�rsən, qurma�a tələs,Məsləhət belədir, əməyin itməz.Gətir bu d�nyan� a�l�n �n�nə,Tələsmə he� kəsin �l�m g�n�nə.Diləyin baxma ki, uzaqda qalar,�z bəxtin qap�dan i�əri salar.Bu s�zlər, bəlkə də, bir əfsanədir,Sənlə dan��ma�a bir bəhanədir.Yoxsa, ey d�nyaya sahib h�km�dar,Səndə nəsihətə ehtiyacm� var?Nə qədər ki, sənsən, �z�nsən rəhbər,Əlindən daima yax��l�q t�rər.Yax�� ki�ilərin duas�na bax,Sənə �ərx alt�nda o sədd olacaq.Nə qədər �adl�qd�r, kefdir, həvəsdir,Sənə Nizaminin h�mməti bəsdir.Ey allah, bu �ah�n g�l camal�ndanZilləti, zəhməti gizli tut hər an!Qap�n� �alarsa, fəryad�na yet,Hər yerə gedərsə, ona k�mək et!B�t�n sərkərdəsi zəfərə �ats�n,D��məni bas�l�b yaslara bats�n!Onun əlindəki o �ahanə camHəyat �ərbətiylə qoy dolsun m�dam.Mənə də bir qətrə versin o camdan,Yazm��am ad�na bir belə dastan.Ad�yla adlans�n bu dastan hər dəm,�ah�n d�vlətinə olsun xo�qədəm.
/9j/2wBDAAUDBAQEAwUEBAQFBQUGBwwIBwcHBw8LCwkMEQ8SEhEPERETFhwXExQaFRERGCEYGh0dHx8fExciJCIeJBweHx7/2wBDAQUFBQcGBw4ICA4eFBEUHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh7/wAARCAIlAZADASIAAhEBAxEB/8QAHAAAAQQDAQAAAAAAAAAAAAAAAQACBgcDBAUI/8QAVBAAAQIEAwQGBQgHBQYDCAMAAQIDAAQFEQYSIQcTMUEUIjJRYXEjQlKBkRUkMzRicqGxCBZDU4KSwSU1otHwF0RjsuHxVLO0NmRzg5OUwtKEo9P/xAAbAQACAwEBAQAAAAAAAAAAAAABAwACBAUGB//EADkRAAEDAgMEBgkDBQEBAAAAAAEAAgMEERIhMQUTQVEiMmFxgaEUIzM0QlKRwfAVsdEGJGLh8UOC/9oADAMBAAIRAxEAPwCuJBKDIJQUdUDSHBDW61QLxryKz0NKIKr24mN4XyyWXE8J0ulsKc6ojK2EKI6msa0ve67xmZUQfGAVXH0gsq0N80Q3ds+yIYtRvzgXMQXVXS56JxQ17A+MHIz7P4xi174VzEuUN52LKEMn1B8YBQ1e2T8YYPfC1iZqbzmFk3TVuz+MINtex+MYrqvzg5j4xM0cY5J+ZH7v8TCzI/d/4jAuiFdERHG/5kcyP3Y+JhZkfux8TAuiFdEBHG/5kcyP3Q/mMLM3+6HxMDMiFdES6mJ/zIlSLfRD4mMain92PiYdmRCJRbgYl1MT/mTLN2+j/GHoQ2Rqj8Yak30g6pg5qmOyybtr93+MMKGgex+MNzKPOFmI4xM0cY5J6UN6+j/Ew1SW82jf4mG5jAubwAShjFlkCG8urf4mBlaufR/4j/nAubQ3W8S5VhIBwT1IRpZv8TAShHNv8TCuYF4IJVceaeUN3+j/AMRgBDeno/8AEYFzC1iZqYwnqLSTo1/iP+cNBbJ1aH8xgFJ5mElJMTxRxPT0loD6L/Ef84ast2+i/wAR/wA4GRQgWMTxUxPTyhv93/ighKP3f+KMRJ74QUYrndX3o5LPkR7H+KBu2/Y/GMeY2huZXfEzupvRyWTK1f6P8TBCGf3f+IxhKjCzmCSeaDXgcFmKWf3f4mAENfuj/MYxZj4wQowLnmjvByWUttfuj/Mf84aUNfuz/MYbmPfDCo98LNzxREw5LLla/dH+YwChr90f5jGPMe+AVG8Cx5o7wck8KSkkbofGGuj0BO6EK1ze8ZS4nc2ufjE0Vg9MkiBJoVzMPNrGMUoPmrauUZCNDGgpMnXWJknOoRsNqCePGMDPbVGTnFSVRxs5OWbnjAFrQDBFopcqhzSPnCt4wINolygnEJHOAQO+BlvzhAeMG6sSCiLEcYFoVrGHEi3GJdG90wWvDgoDlDVLSBCSrOQE2JiwPNS3JG4I4QraQVoUnjpCGa9iDFcXJHCeKBTppC1hxBSL8YSOtyg3UwlMywssZkS8y+0881LuLaYy71xKSUozGwueVzDLHhaCSphKZYcoN+8QlDrWSDfygFC+4xMkLFK0Igd0BWmmt/KCkm9gCT5RMkSCEDpAhy0m8DKQIrohZIWtxg3ELKrugFKhyiBGx5JGBeDY90IoV3GLAoWKQtCuIFiDbnDkpJNrRLoWQhC8FYyGxgC5iA3RsRkiVGGExsvyr8qWhMMON71tLredJGZB4KHeNIxaE8oGJM3Z4rGbwIyAg/8AaCpIte/4RW9ypuymJ4Q0nWHgacfwhhOsS5uqltkoUIGFeKlFoRgXEK8IxAgQlcQdIbBvEKLbJG3dAg3EK4gI2TTcc4QtbUwSQqApHdBUT5UASTQ5lP8AUw48IxyqryjSeQSfzMPPCHKTG70JbtuXh4F4xyxutyHiKOVZOCMKEfCG2MUSwLp1tIWaAAbw4gREbJwIhqrX0MNXxgkaRLo4USdIB1ELMIF4IVbKcbLZdl6dqGeVknlllhpBmpdDyW95NsNlQSoWvlUY7MyunzuF5yaEnQUvKkZh5CGJVgOsltxkNqzNpBTmC16G3DxiE4UrrlCemVpk2ZoTCEIKXHHEZSlxDiVJU2pKgQpCecd5/GXSGHWn6DJOIeGVxJnp2y0+yfT8NAfMRkljdjJAXo6KqiELWk5hTLaHQ6Ow678h02UmWVVpDVSdEqm8ldSd20lPqt39cceF/ViOP4RentoczTOgTErKOVV1sOCXKG0shxSjlJATo2lRFu6OWcbelmFigyYcmbdIX06cu6RzV6bXXXXnG6/tBmX02dpqXB9qrVA8iOcweRPxMRrHtFrIvqYJXl2LyXfnKXJM16QrIorKJSdbeQqXk2kTaJdxCiAsNtds7strKD2jm7o6k7S6LK1CQn7ST7U5T1/P2qIrK2tLqesqT4dlWXN9qIDKY1RKoablKFKMIZc3raWp6cQEr9oAPaKtpca2jZOPZgzyZ8UmX6WhBQl/5Qnd4EninPv728LxXdkarS2shdoVK8QUCnU6m4idRLSSgW6XMNupld39IrrZUH6PNzTHB2h0eSkaas4cYZmZIzjiJqe3XpW5hKlfNzf6JGXKpNu1HLdxwXHJhblBlHFTKkKfK6hPHelBunN6fWx4X4Rr/rZK9GmJd3DkgWZhzeutdMnMji/aUnfWUfE6wwCxuky1EL2Fl7fvrdSjAmH2BQULm5GnTD1dL8uxMTL7YXLBCChtSEKIJKnV5dPZHGGSsnVqXs+VPu4Qk5iYmmtzItuUpOcICcy5hxXH2QFaX6x5RFP1wlrSw/VmQHRfq2WdnBuetmGT03U62ultdeMdRW0aeUzulU8FvJkyGqT+XL3W39oDo33vZRlZTkWDsrW05qYMYbpLiUyE4UPyIpgfbeaoG7B9BnS6ZzNzVy58OcZXKVhtzA7SpRFLmJ5OEkzypdun5Hs271fMxzseXP3xAjj5SqYiljD0uqRRomWNSnd0O7qb7Lp5RroxhkKiMOSQux0bSenPobW3X030dtMnZtygiN41VvTKb4Bf87lZFfw/R1YfqSBKye/bpAmWQKTuN2sNNqzdJ/aH7Peq0cPEmHqXLYEDDctLsT9MlJV9107pbzi3Oq82tPFORSk8REcmNor8zJGRmKOl6UsAGHKrPKQAOAyl62kahxlLLmJl5eF5AuTaSmZc6bOZ3gTc5zvutc98V3UnBB1bRv62eVuP8KVzEnQJhqgvqp8u2nE06yuZASEplW0LCHENqFsoWoFVwBYdXUanSqEnUKw6aXN4YYkEO1dmWlJtqV3G4SrMndq/ee139XjHDViSnONsNuYSprrTCSGkKnJvKi5ubDfWGvdG9M4+fmSwuapaXnJZWdlaqpPEtnhdN3zY20uINrKomjOuSmz9Ew65irDK5ChySpFE85TZgB1t9DuUehWrLfrLGY6+zEXxZSqYxgVqryUu0WKhVTMS5RqpttTQ9Df7Cw4n3X5xxJPGsvJFPQ8NycvlXnG7nptPXsRn0d7ViRfjaH/rRJGUEoMLyBls+83PTZvJntbNl31r25wCxwVjVwy9Q3U9wphykJlqBJusB5ipSqHJj+wS6FFZ6/zvPdBTw0tl7o5GG6Wy5SMNyyaCy/K1CVmBPzXQ+u1Z9yzm+9XKlFo4DWOhKSRkZWhMS8so5lNNVKeShR53SH8uvPSGox8punGnN0VtuRylPRU1OeDNjxGTfZbe6IWvIzV/SKZumX/VNcL0CiuyFAlXizPS9QA3r36v7wL9IrefOc/o1I7OYWtlvaOlhWg0abplFp70tJzSZiTWXGvkQrW/ZTvW6Wn6Hsf6vFbS+0AS9OVT5fD0uzKqzXZaqU8hBzdq6Q9Y353h8vtFdYkuhMUYMS2XJuGqtPJbt3Zd9aDupLaIN2hTMfixeR5hShyl0ioV3DOGpinyksit4VlyJtpgb1iZGZaXr8TonKoX60cmiTWGazV6iy9RpKRk2m1VBhLUvmcV0ZKc7SlpKSUuNpWTfgog6215IxdLB+XmBhqX30s2Gpd35Snc7CBeyUKD10AXOgsNY02q3TGCSxhSQbOVSMyZ2bCilQspJId1BFwe8HWCGjiUsyj87gpls4p9OrqJucxBTaRLs1ObMlL6tsdH9AolbadM1lbgac1KjToD79OwJigTdBo71WokxLS6S5Tm3dS7kczd/wDSIurFNMKWUO4UkHES5JYQqdm8rSjxKfS6E2FyO4RkVjSWUzONKw3LFE6rPMj5RnPSrBuFK9N1jfXW+sHASbhVFZA1gZi0B4HinbRJSVlHcPGWl2GN9QJN10NICc6yk3UbcSe+Ii8bmOhiGpfK06iZTLiXbQyhltkPuOpbSngElxSlAeF7RzI0NGS5FRJiNhonCDDbwYCSlAgwjEUQvCumFcc4V0REAEjYiEAm0HqqGkNIsICKJygG0BJIGkC0O1DcFBCS+pp84yL4RikvqafOMq4apJ7RYpU9dyMwMY5FN1uXjOpGWFF2aEgTM3dCuTCsAIF7RFQZJ1zwgc4F4N4CsisHkISAo8AYkmBpKVqNSm0Tcq3MIal0FCXFLCQtT7SMxyKSTYLOl4sCWwlS0vhtdJphQpNwAJpFlKadUgn05uLtnTTzEJfPgNrLpQbOM7cYdkqayq9k/CFlV7J+EW4vDkmGlLFKphDUsZl49HmsqEhgvZc3SLFeUJ0+14RkVhWTBChTKWWi5uc24mtV71LVh84sbKNjrpaB6R2Jv6T/AJeSqHKvx+EI7z7UWsrD0kChz5No5l3EpUhzdTVyCl1Wa3SOzZpWsYpWiyjjD7zlDkEBpxaAjo00HDlDR7JmAbkugAeEEVFuCP6V/kquyL+18IWRfLNFtMYdk3JlMqaRTC8t/dJShiaVf0zrV/rH/CUojkI0/kqlqoy5xujSCpluT6StoomQgfNRMWzdIvlspKc1u0bWg+ldip+l/wCSrHI7yC4WV37cW8xh6QmFrZl6XTVOoeLS80vNZRaY3F7iYPE6jwjQdpVORSW6p8l0wSql5VqLE0Sj0LjttJgi9m7WvxUIHpN+Cv8ApNviVX5V/bgZVfbi3lYUYFWEj8k0vi4nNuJrUpWyjT5xYgl7jf1TDG8MyK8qxS6altSQU5peaCjdTw4dI4egNjfXMIm/7FP0r/JVLlPcqDlV7K/hFuy+FZFclNzztIpbbMqU50bma3xzNNOBOTpHa9JltfiOOsZ3sJUtmumiqp9Mdm8iHBuW5pSC2twtpXfpANtLnTQQfSQdERsz/JU4UKHqr+EMKXO5yLPl6dSZinImW6PIKcUwXVthE11PR59Tv+HEX7xwjJWqNTKdIzU6KJLrYlAC8oszWnpUNkWEwbHr5gDbRJvaIai/BH9MHzKqw2ftfCHBtX2otVuiyLtQl5RugSg3rW8K1omQm9icqSJggq01Fxa4jOnDlNUsqFKkksFKlJWtqaBISgLUv6xbJY9q8Df34IDZg+ZVJu3PaVC3S+9UW2nCshut85SZBpKkKWhC25oOKs7urZekc1EAd94cjC0gCW3qVItvhtte73c0VddToAt0i9/QruLaWib/ALEf00fMqf3Su8/CHbtwDiqLW+RZFVOXMt0amKcSL5CqYF+ohd/rF7AOIubaXhqaJIL6O23R6apx2YSypdprdN/OujFRO/uBmCrXAvblBFT2KfpY+ZVRZXeqCEK+1FqnD1G3G/FJp+UI3q/rGg3Dj2X6x2rI4eMZzh+noVMKco8ilpl3c5t3Nddzest2HzixAL6bm+ljFvSRwCqNku+I2VSLaV4w1LS/GLdOHqaJtDXyJS1IWyl5JHSgqx3xvYvi4sze4J7YjGmg08IWpygyiFpSlW6yTBc6yGlJTbpPa9JawvqPHQGp7Ef0ofMqns53rhZXPaXFyS+FpNxOVVDkVr6WqV9A3NLTmDy2r/WAbdTNe3ZN4a1hWlrclJddHpiZiZk+mZLTRyN5M+Y+nuB6tyB1tIBqOxEbL/yVOFr7/wAIaW/vfCLbp2HqPUGN/LUeUCLLJUtUxYZVhJHVmDY63ANr2PCMNSpdFkpBFRNEllyZfbYLl5gEqUF8PnFjYosdefugekW4KfpV/i8lVeRXsr+ELIr2V/CLNEnRl1uWpqMPsEzLKnWiVTF1gJCswHSLFNjxvxBFo6Aw7TC2458kSKQi/o1reS5obdkv639WxN/CDv8AsQ/S/wDJVIRp2TDCPsn4RaUnTaW9SpuecoEujo8yqXLSQ+XL3sOrvgc1gokAG2U3MdqZwTTG5lUkzTJKZm0bwqShyYAISZcWALoufT9/q+Og31uCP6Vf4vJUnqOIMOURaJ/tDoVPkMOIm5WQblZlM8GFhBXewL6FAhTix2mTYg8CIr1R74ax2MXXOqIty8svdMMOSbApsCFcbiAbQoskAp1gkXBhXBENUbiCgXEABWJvoikCCq4RDU6Khzhs3BQTKdforcZ3tCY16eq0s3Gd43JhoVpdSsUn23PONxRG6jSl9FuecZ03y6wohLf1iheERAVaEDEVEoIECCCINlFM9lKm0VCprcbW4BKN9VKkg/WWdet1TbuOh4RYktPSEkwZyRSPRMOLCUNS6AbMTWUnKg3Ho3E2UDqoGK42XZPlCqbw2R0Rq/8A92xExnnFGhT7YnHHQ0y6nKtlpBOaVnOJQgXPoweJ7cYZxeQr02z34aZp7/uo2raHLrQtKqASVs7lS9+znKN3u7Z9zm7HVve9oc5tGacdU78hlta3N6pTTzSFFW8Dl7hi/aSD+d4gAPCATrGkQx8lx/1Oq+byH8KfI2gyTaMjOHUtJveyHGEpPUUixAYsRlWsWOmsD/aG3u90KG2GtcyAtjKq+S5I3Fr9ROtr6RA7w9Ch3QDDHyRG0qo/F5D+FOP9oMqW9y5h5KmUgBDYcYCU2Kje24te61a+JgKx/JKXdWG0qTfgpxhVhu0N2F2NBlQkWGmkQhlpTzgQgthRNhvHAgfE6R1q5h2sUduVcqkj0ZE20HZdYdQ4lxB5goJHd8YJjiGoTGVtY9pIOnYP4UnGOZZMz0sUUl/PvUuqWwVhW8Ll824vopRI7r2GmkagxvT+jrY/VtORbO5Ures5ynLl7e5zXy6XvfUxwqdR6jUJCanZREupiUyGYU5NtN5AokJ0UoE3sbWHKNVynTqacan0RzoPSOjb/Icm9tfLfhe3+uEVaxh1Tn1MzeobeCmydpxTMqmRRil9Rup5DjCVqOYL1IYF+skH87xjRj5pthTDNDS0ys3WhKpcBWhTr6DXRR498QI39n8IYVK8YtuW8EkV03/obqxBjyWEiuSNBT0ZyxWzml8hULWVl3Fr6DXjpGB3aG09Npdfom+UhlLCd4thQShJUQACxYaqVqBrzvEB3qvGBvD3RBT8widoPHUyU8axdTUEkYeCrnipbBsOSR6DRI5AaRkmsaSE2wtmboJeCkkFSnms+v29zm/GICHVHvjKy3MzE0xKyzTjz77iWm0IFypSjYADvJNoG6VhXE8FPW8esNOh1uklt0CwcS4yF/zbm8Y2MetS6rs0ZpsFKkKyLYTmSUlJSbMaiyjoYg0/KTchOuyU9LuS8wycrjbgspJtexEYUhROgJETdBT0519FPmtoUk00ppug2aWLKazsZFaoVqncW4oSfdpaMTuP5ZV95RM6SAMm+YCNC4R1ej24uua8esb3iPv0CpS8oxNTbDMmzMIC2TNTDbSljvCFKz28bWhs5h2qy1EbrL8syZF13ctvMzDTqSqxNuoo2PVPw5aXgjj5Iuq6sfF5D+FI07QZLdFlWHEravmCFKllJHUSiwBl7AZUIFgPVEOG0KX3qHfkElxtzetrW6wooVvC5cXY9tRUO4nSIDkIPCFcDlFtxHySTtGq+byH8Kerx/Jhnd/IqidxuN5nY3mTd7u2fcZux1b3vaHL2hSqwr+wQkrcS4pSHmEqUQ4HNSJfW60gnvtrEBuT6sCxJ4RNzHyU/UKr5vIfwp8naDLNubxihBolORQS8yEqTZQsUiXAOi18faMN/wBoErf+4E5fYzsZOXq7i3IfCIJ7oWbW1oO5j5IfqNV83kP4VgJ2kgS/RhRSGQeqjeMZUak6DcWGqlfzGFM7R0zMwzMTFGU84whLbSlOMHIkcEj0HDwiAW8IVvCAIo+SP6hVfN5D+FOJPH8pJpSJfD5bUjNlc37JWM179Ysk8z/SMM1jalzMn0V3DRyccyX2UrvmzXzhjNe/HXXnEVfkp2XkJafmJRxqUm8/RnlDqu5DZVj4EiNOJuo+Ss6vqW/F5BTtrHlPZdbfZw6WnmhlQtLzAsmxGX6DUWUdDprD/wDaJLFC2zQVBtfaQhcsArzHR7fhEBgGJumclX9Sqfm8gp8xjyWSyqWTQndytefd76WyBWuuXo9r9YxLqFXmqtSuluy0y0pvpDWj0sE5U9B5KaCfZ96fGKYi0Nk4fXSUBmY3QPTs5NjolUgb6g+XleESsaBcBdKgqpZnlkhvldbO0RLYwUyUpdTmnE2S5uupZUylQ9GlKe2Fm+t83GKjc7Z84tfaEpS8Dyziny8VznGyAk2cmk3TkSkWVbNwv1oqh3tGGQrLtAXsmwoAMEQ5cuyVrwQIV4ItEQF7oq5Q4nLLlRjGs9aC6byih/rjAIuE1uT0yRsZNsxncjBSRmkGyYzu6Ew+6EzbOKxMdtzzjModTSMDGrjvnGdWiIW4WVX2xFNELhAhaRVJSJgi8DSDBUUv2YJzT1S7f1Zns2v9bY7wR+B8onlXUVUfduIIKZd3XpDDqSTJTebLurWT9H2gOducV/s5U2JmqB1aUIMqxcqVlH1tjn/284nM5O7ylTADvSneirLpzlQzdDnNe5JOa2nHdqjDN7Qr0lCP7Zvj+6ptQsYNxlgum6oxnhG1eevYlOIhCGkwr3gqq36JJOVOrytOaCc0y4GxmvYXOpPgBck9wi0FVMY/wdVKLKtDpNMc+UqWwPUk0dQteYSfebRCcKClSSJmfm60zKTypR1mWb3K1FtaxkKiQLdgqta+pHC0NwHiN7DeKJSsS6R6FdnU/vGj20/C/vtCJBcYhwXXpniIYTmDr3I1R1mnYXk5NLnXmplU/MqRx3bedptB8Qd8ryWI7GK6TTqOijU8VGpNImpZE/PNTBzIYUvL2WwO3bPf+GOZUp2g1PaCJ1MsJWiKmmmy2M31dBSknvuUpvYa6x169UsM17aBOVCqVWbFNdmFLS6JUlSkXAQ3lB0SlIvmPHhbnBPBOYwAny/O1YlSeAOhOze+xW2lOje9Zl075Xcjr625ngO+5APFlKQ2xQTiGqOutySnFMyzDABfmXAOIBHVa43csdRYAxvYok8LuyL0xJ4qenplDYRLyyaUphtPAaKLitANddTbUk3J38Sz+HatJUSZl5ybSuQpjMiunJZsCpKllSt6SLA5uNlHwiXUwBy5leo1PawlR68w5Nb2qF5SJdxaDuENKyHMQkFRKrkGyRbSxMduo4Cpki5h5vpFX31Vl0PuS/R0l7MtPVbR6unWzknq9XSMWP6vhyoYtpiacpw0FlDMu600zu9yzmCncveo5ld/DiY25LHsg5tbdxbWph92Sl0TCZBrd67sBSGW7DRPVXe/fFQZCMimbqma7E8Zm3+ykxgago2kHCz1VnxLlxaG1JaTmslCipS1nQJBQoaJJNgbAEGI7gyly1SrM3vHpxmSkZR2fcmGbJdbbbGYKA9q+XTkTxjp4ZxLJy81iiuTc25K1mfYPR1old8kFahnyjkco01EYsN1yiSWEMQNvOOydTnkJl2mUIzlUtxWjNpYq7Oa2nG3KC0k6qPZH8IsoPOTC5ibdmHHnnlOLKit1WZaj3k8zFgbKJaRkKPXsZz7AmVUVtvobC7btx5wkJKtORy/zeEV46lCnllpKkNlRyJUbkDleJXgjEUlSpSo0KsSzsxR6shImCyr0rK0G7a0g2BseIJF7Du1vICW2Cw7Pe2OfG/QA/W2XmuJNzMxVK3MztRm0mYmXFPOvOg2zHU8AbDkBbSJBiOh1bDcozTKtNU9CJt5MwhDT+8y3TlzqyjQW+PK8GVo2HmZhp9/FUrMSAcSpxpMq70hbdwVIyZcoJFx2rC/Exmrdep2ItonyzVWZhFIfmmw4ws3WlhNk2uk6XAvodLnnELkyKC1ySnYLpmFaxUZOlTD1aM5NPJY30u23uEFSrA2V1reOnlGSgYGl5uvYgkpl6aWKOl9SlMJT6QtqKUp62gKiDa57+6MjmJmqNWDUWJ9M03LOFchT6eFsyqP3anMwGZSLJNrHMRqrv0pbFbAwfWJcvvGs16evPODq2YTdX+JSlXtyOsKOP4VpAp7He8M0UYfphwJU66ZuZMxKzLUq3ZADDrqjdSUE9ZVkDNmITxtbjbQVQ0yFLkqtV3MjM8gqlJZtQDzifbVcHI2eSrEm4NgDmjo1GrUb/Z7SqBIzUyZnpb83OMFFk74jKheY9yARlGhvyIjexZOYbxKmTqwq7tLdakm5VdO6Op3Ju723ahpY39Yg+MWsWglRrA9RSpStMQ5KLk5s5HWC4+lRLhYWFKARmypzKIAPAAE2vbWJTgvB2G8Vl+Rp07WmKoiWU+h+ZYQmVJTa6SE3UDqNb2jjYTOH0zb5q54SzvQi/8ARdI9RToTfqc8uvcbxuoxo7RZSeblKk5UKrMsGXE22SiXlmipJUlpsgC6gACcqbZQBe5ME4rWaUpjadhvNmFqmhy81gZ6vUpyaemJOebl5tlxISgNrTo4nS/aKRr4+FwzSqM/hyjzEo7PrrU/NFjoakJyuDMQFtW1IvlTc+sFC2kZMH4hpslhav0uotTKzPqli0lhYSSW3M5uSDlFha9jrbvuNfA1SkWtolLq1bVupSVeC1btu+7yJ9HZI5AhMQEi9+CqDG4swnrG3csm1umfIOJE4bZqU7OS1PZRkEw5dLa3EpWsISNEjUcOJF4h8dfE84mfrkzOdNdnnHlbx6Ycb3e8WeJCPVA0AFzoAdL2HIPGGMvYArDVWMhc0WBKUAwQqEVRZZ05Bi1Nkyc1AcdKWyGzOEhyc6KLbynftbHJ5xVTR6wiy8AzkjJ0EqnqgZFJ6bkcDqkdbNT+QIzeXv5QifJq6+zB0y/ktzaS4hzDDSkvb4mf1UZpMwrLmmN3mWlShfd7vQHSKoX2jFoY5mmZ7BUvOszC5hDs+rKsrWpOXeTWUJK9SEiyfNJir19o+cSFVrxom8YULhAJhy5qN7QgdYbCBiKJxPXgk+hUIB74as+iVE4JjOujTh8xaEbDukYKcbSbMZ3zcw5Um6xWCXN3XPONg6oHnGtLizjnnGz+zB8YW9Ud1imGFaDDecBKS4QbwjAgoqabJg6axPBlYQ5uGMir2selsRPK03PN02ZEw+l20usn5+qa6nQ57LZRaR6ynOZtltEA2X6VSfPU+gl+0rKPrjHOxPwBPhFg1mclZjDsw7KyKGFCWcDjgdWpTnzKdAuFpSQQUrOg9YGME3tCvR0XuzfH7qj1A3IhEcocT1oartRtuvP4QgNYV9YXCGqVrEU0T1LMNuqCk3EAqseEEFEpBawNDCSSb5rwcwA4QAYilyiCodkwLqvqo/GFcAwLgm9ohKCeo6aEwwwDxhAwESbrMlxQGhhi1qJueMNzAcoF7mBZEuKClEwrm+hhHjCEWCqsm8VbUw1K1A8YAPfBUAALREy5QWtSuJhBRCbCCADxENNr2ES6hCGY3vzjK24oc4xWEEcIl7oC7TdPzDMTxgaFV4AGhgA8oiqUQVX0glSkqJB1gJVYQL3MRRBKieJg3hKAB0hQFYi6F4VoR0MGCqFFPaHnFt7JysU58IISVNzyQS8tq3Wp/BSASPhFSI7Qi2dlswZelhZPUvPhzqLV1fmF/o0qV8LQiXguxs3R3gmbSMwwo0VkKUueKyreFZKi5NZ73bRay8wAtwA1ipuCjeLf2pKbXhZgtNbsJnlIIuo3UlyaClXVrqQTr3xUD2iz5xIkuv4IZoUNg8YcucheHJ1MK0ECxiKIr0MI/QqMBZ1tCUfmqoB0TGddCQ1kWjGd/wAIwU3WmtRmf6oEPVZuuUyV7Tl++M/7Meca8ucy3Ld8bChZsQpxVH9Ypl4RhG1oABJiJVkBxhwgFNucFJiBQqX7LgDV50G1tyxrlKsvzyX1sFJJtxtcROJxxk0ybRvXFAyzu7SQ8lI+ZTgOULdWFAAIOYe0REI2XpLlVnmhnsphi+RSkq+uS/Ap6w92sTSdbm2qZMJnqeuUHRnNy4uXmUX+Yzub6Xs9pvS5vlvGKX2h8F6Ki92b4/dU2TBvpAI1tCtrGwrgAEJDxhECAoc4PEREUAdYKiDAFhCNhrEQQsb6wrWhFVzCVcRFET5QAfCFe41hdXLpEUSuDxgXsdIIF4GQ8hECiRN+MAQrHhaAUmCojwMIawSCOIhBKuQgK4agYPEQcveIBB5REL2KRNoA4wrEwCDbQRFZE6QuIghJtcwCDyiKJWIHGHJAteGJIJsYetPAAwCoAgbAQOyLwSNAIabgWMFVSBHOBck6QlawUC3GIikq9oSYRIhBURQ2T2x1x5xaezXpBp7fRnmmlJ+UFkqQpSlW6BZIyuII1twUL8OcVYg9cecWrsykm56k5HErWEdPXkS067mt0D1G9Vf048oTNwXT2Zo7wWTaMXFYPllOthCjODhvU3AVMhKsjqlKRmQEqsT61+cVG7xPnFs48bDOCWGyzMMlM+bB+WUyopKphSO0AVWQUpufZtyipneJ84EHFVr+CZaDpCvyhQ9c5IQ8eMMvBveIoEnB1rwl/QkQlG5gKPoFHuicEwddKln+y5YeBjK6o2t4xipf93sDuBjK6OHjDjoEJyTMbJkqfSOHxjZWfRpjVlr5nPONlX0MIOqoRdzkzS0EWvBSBaARrEVbIL4QEw6BaCgQpbszS2upz6HmS+2ZZnM2G8+YdMl9MvPyiazMj0SlTDbUi7L5ZV5L+8YS0UnoM9YkXuq+Zeth2YiGyRWSvzaybWYY10/8bLd5H5xM6ol1NGdbaelBLplHQd1LKbzp6DPZCPSKA4L0AHajHNnIV6Gg92b4/uqaPGARrCJ1gFWsawuAdUlHWEQIFwTAPHSCqomEokCEQQLw25iKIo4w9VxbSEniLCLU2HYZwbilc/KV0TDtTQAphnOW0bv1lApN1KBIvewAtx1suSQRtxHRaaWldUyCJh6R0uuNspwEvHTs+g1JFOTKJSb7jeFea/K4twMRrFFHcomIJykOzTEyqVUEKcZ7JNr28xfURcGJzK7IpeqIpU7vajVFtinpBzKbaHFTidLa7wDjfTxjgbLNm/6xqNcxNeSoTR3pKnMhft4/u+9V4zNnObz1eC7cuz2nDTt9oNfsq6oNCqVdnRJ0mTmZyYPqNNk28SeCR4mwix6PsMxU8N5UZ6RprY451bxQ/l0/GJ0ztU2bYSYRSaHJzz8m1cIMkyjdDyKlAnz1iy6NVJCtUqXqdPeD0pMNhaFG1xfkociOY5Rnmq5hmBYLpUOw6GQljn3eNbFUONiom2/7IxpS5532UtXHxSpUVzjTClcwpPCUrUmWVKGZtxKgpDib2uFD8jr4RlxqZRvG1cNPUGmBUXy2ppVgDnN7eF7xb+B5+Y2m7L6nQqw41OVWUFpdxzqHMU+iWoj7ea+nZ740Y3x2ccwuc2mhrLxMFn8M73XnuynD1BHWk6BW5ulTFSlaTOPysuPSPIYUUD32tFsbO9neEarhWXnazOvy8+XXW320zaEBJQ4pIFiLjQA++LIbo1Hl6xQZmSxSJeSpEsqXEr0hJDwKMt1G/HmdNTElq2A2AQpNhTPZicbXXkghV+sCI6VCodSrtSZptJlXJubeVZLaB8STwAHMnQRf1c2Z7PlonZ8VheazrwQicbypJ1sBl4d0aOEm29nexF/EKU2rtTSQ07bOQFX3X8PrQXVYw3bqqR7Dc2UtmPRGd1HpPYRUWpIP1zEUlSVHilSM4/mKkj4XjHUNhdcTL9Ioddp1UbI0/Z5vfqPxiuKjVatVaw/UKlNLm5l4+kdWdfdyAHcNI9k0l+lyeGJN2WUlunsyaVoUNUpaSi/5CFTyyw2zut+zaGjrsXq8IHbmvHuKMJYhw06hus0x+Wz9ldgptXktN038LxxJdrfzDTAcbbLjiUZnDZKbm1yeQj0yvbjgGYUuUmZGquy6wUqWuWbKCDx0z5vwiG472YUao0YYr2dKE1JDrPyjbme1uO74m45o+HdDoql2kgssFVsaM9OkfjA1HIKOY+2WTOEsMMVh+rszalvJaU021YJukm4Vc5hp3CK3KVX0Bi4cEzcrj7DTGB56omWnpOZQ7KLV67OoUkfaAJt4WjpbXsE4IwbhJJZdnRV3bplhmzl4jiVDQBI5kd443gsnc04X6oVGzoZWmWDJo/OJVGXhqtYJudYSY1rgAJgBgpgi8NBOaArIqsIWYWhL4QyIosjXbT5xaOz9iTfoATOSSprN09DW7aC3EKPQOsm+g0Bvfjw5xVzXEecWvs2UsYXdQJViYS4ifSUvozt9qn2zJCkkjyOnHlCZTddbZmjli2jt7nZ3ItoStKenqUkFtLY1cmSQEpUrKEklFib9SKrXrFs7Q3H3MGs9I3OYVJejaFCyt5M7y91K/abwixtYjQRU/FRiQHo2SdotvJj5pphA2hXgQ5c5EmFeByhCIilDnfq5HjDecPc+gMAq7EymH5g15GNld7CNalj5gx4iNlw2sIedAjIcMxWKWPWc84zk+ijBL9tzzjYP0YhJSybOcm30gG8EnwgQFXVNN4KAowTD0aCCFLBSzZgQKlUL/uJe+l/99l+UT+fWh3D6yw282hMq7mQ7LtNkXkZ3LmKL5uqlNusdFRX+y9KlVWoJQ4ps9GZ6ybXHzyX4XBF/cYmK90qhFzeSTjglX8qWix1byU5mslvrJ0Ld81tRGOb2hXoaAf2zfH91UKxqYxqGsPJ1hWuY2aLzxzKZlMK0ZAFKOVKVFXcBcxL6ZsxxxUpRM2xh+YbZV2VPrQ1m8gpQMVL2tHSNk2GmmnNomk9wUOSYaRdUSHEeDsQ4eKflalTcqlVrLU3mb14ddN0/jHBGhurQRZha4XBVZonwuwvFirI2V7M2sYSsxMvV1qTbaVlDTIS48T3qST1R3HnFh4U2ftbMKjP4pqtaadkpVg7kFGVaipWWxFzbQpA7yeUVfs0peJ2cSUWv06nVRMmmcaC32mlhtbZcAWFKHFPEHlFifpC1ibqtco2DqYd448N48ykXLilEBsHysT7weUc6bG5+G+RXq6BtNHTiYs6YNhmc7qM4Spb203HU5imvks0Vm+/u5kTp2Gc3he58POHY2xHiLadUPkPCtOmvkoZd2y0nKk29d0+qO4GwEWK9gqadodNwLKIZlaOyA9Vp9rRcw97CUq7+qT4WESVdVwPgeVFKTP0mlgdYy7fb19ZQFyb95hLpm4rgXPBb4tnuMRbK4AHrHtVBYg2M4rouH3qwt2RmES6CuYaacVmbSBcnUAH3ExwpLaBiSn4QVhmTmEy0kpalKUhFnVZuIzch5R6lRP0XGeHZ6UptUS/KTTK5Z16WUMyMySDooGxseYjyhjigzGGcUztFnE5kNO+hWdC40eyu3K41tD6eZ01xIMwuXtLZ8dA1slM8hrsib3ur1xBsgpDmBWZGiy0uisMhtQmXCoF1VgHCokmwOpty5R3dkWB/1Kosz019p6emlhx5xGiUJCRZAJ4gHMb+MRHAe26lNUtqRxQ1MNTLCAgTaElxL4GmZQF1BR56EX7uXI2n7bG6nTJmjYYlFoamGy29Nviysp0IQnlcaXPedL2Iz4ahx3fBdc1ezoB6SLAgaDXla35zUVf2d4pxXO1Cv0Knoep81PTBZX0ltFwHVDgVX4iMatjWPEZVGgsr/wD5jX/7RoYe2jYypVKbpdLrAlJNkqKGxLtq1USo6lJJ1Jiz6ZtKp8ycP1mq4vdkzIyy0VGQ3R+du5LZkpGirq1+z4Rqe+ZhtkuNTw0VS3E4n6gDkTmq5d2P46aQ4+qistoSCo/O2tAP4ovlVFk8a7H5CmocDZekGVMvD1HEoFj8eI8xFGVXa9jaZnJttuqIRJOLWG2zLNXDZJsm9r6AgXvHT2P7U3sHyaaLVGnJukld0KSbuS1zc5QTYp1Jtxub35RSeOd7QTqOSds+fZ8MrmMvZwsSf9eKnmzXY/L001M4uk5CoKeSG5fItRCE65lA6EE6a8RbjrFeYkxHiHBs7XMCImkzFKIcYSh3rlDbicyciuKTZY04cYsyv7c8KSkoV0dT9UmSk5UKYW0hKraZioC4v7N4oAu1DEmJFOuLMzUalNC11WBWtVgBc6JBNgOQiQMkLi6QJlfNSRxsjpTfXNSLAmzGvYxkzPSRlpaVzlCHHyRnUONgAdBwv3x05ROM9ktdS9PU+ZTT1uhD5GstMoB4JXwCvMA/lF9YNotOwFhTob9UvLMkuuPzCkoSlR4gdwvwGp18YazjHA+JFKpCatTJ8P8AUMu8RZzwsrtQk1Zc7S4W5ux44oQceCTn+GypzaVIMPCR2lYMALLq946Et/QvpVopQ802Pj5x36rh13bNhui4gkZ9mTnWR0WebcCsoPrFP5jvB4xJpTBacM1aapsk09MYVrpMtNSA16E4rq3T/wANfYPd1b6CIPs0mJzZ9tUfwlPvuiQm3dwFuHRSv2L3mrsnziby7ehqNEswGOS0w6LsnDhfmO9craNsglsK4Zcq8viITBaUlJZmGg2XL8chBNyONu4ExUC9CocCIt7bfJYtrWN6spqn1KapdOIblw2wsttjdpUo+JJPHuA7oqIhV+sk68b8o3UrnOZdxuvPbXjiilwRNw2QANoYuO3h2iVavvrlqRTZqddTxDLZIHmeA98d9/ZTjlpkufq9NrHc2ttZ+AVeGmVjTZxssTKKaVuKJpIUDhCNh+Xdl5h2WmGXGXmlFDjbiClSCOIIOoMa/OLg3WZzS3VPb7SfvRbuzBxbdJaCErXdFRultCVqVrT9AFaHxvyvFRI7Q+9FpYDRehS6+mok8pqHXcKA2fqFkrzpULE27tbawmbguns3Ry2NoySjCDCA0W20T6kNjIhKSkOTICkhCUgBVs3PtcYqNR6x84t3aE4lzAUkouNOupnyha0KaN0hUxu77rq33ZRe0VErtHziQcVTaPwoQoUKHrmpQoUKIolDnfqx84aIe59XIgFXYm0s3p0t5GMz+ihGvST/AGZLeRjYfPXEaDoFJ/blY5c+kc842Vn0SY1ZY3cd842nDdtMIIsqu6zkwGDAvBFjES2oGEIRtA074IQIupfsy3fypP73c5OjM5t9lyW6ZL9rNpbz0ibPNZadMq3oeBl3N4pvooGZMjOdpLKz1lZ/ZGjcQjZhM9Eqk9Mbt5wtsMHK0AVn55L8Lka++Jyt2nu0NwybtSdKJNbe8mggIKBT522TKVetnvqeUYpuuV6OgH9s3x/dU0ocbQALdYw4DjCtmTaNgXAw3KvTYLh+RkcN1DH843vnpZp4tJA7DbacyyPtG1hEKrG1/G0/UnH5SoimsX9Gww2nKB4kglXvMSbYZtEplHpzmE66EsSzhW4zNFYCBmIzIXe1hre+vOI3toTgBibkpfBaGnHusubeYmCtkXtlCbk66KuBoNIwMbeUh4vy7l6eolDKNj4H4bdYA2JJtdW5sLxTiTFUjOO1tUnMyksAyl4sWddWRcpNrJygEcuYiJbcNmMtISbmIsMSZZbBvNyqRdKRzWjuHePeIzfozYppsi1O4bqUyzLuuv8ASJdxxYSHCUhJQL8xlB8b+Gt5Tj0o3LqVMvtNtK6pUtQA105xjke6CUkaLu0tNDX0ADtRx4gqsthWParianVNFaUy4qmoatMJQEKWFBfaAskWycgOMRrYW1+t20at46mUlYaXmazC6ULczCwv3IAA8yY2aPQGMKyG1OlSq1rZTT2izn7lNOq//K3uhV6fTs22QU2Rp95Su1JNzp10qPWdVr7PVT8IcbG+D4llZjGD0jPdgk940WHbdtXmJSfew3h1W6UyoomZxKuulYIulBB05gk68eHGKEDrhWSVqVc8zcwx51TiypaipRNyTCQY3QwNhbZoXla2ukrZS55y4BW3sSxlhrBspVJmsTk10qayJQw2wVAoQFEWPDMSojUgcPGIJjrEj+K8STVYfRuw4ohlBtdDYPUSbcSBziPHU66xsU6QnJ+bTLScs/MOq1CGmytRtx0GsFsTWvx8UZq2WaJsFuiFjUCecY1JN+cTWTwjKSrLb1brcvKTC+EmnKVWuNFqJGQ8eAVHdTTKMmaS/Q5aTu1brn52T97Ndu/8CYLpms1W6HYNTUNxaBVmhDnZSklR5DjG8imVJxF00qoKT3iVXb8othbVemmmyuqTMuyOCG3gyj3pQR+UaszRnHHgXZ1l5w8CJlaj7zxjOapq6jP6by9p5f7VSzLD7XVdYda/+Igo/ONcG4BSbgxd7NNqcqi7FRn2x7LM04EH+G4vGvUKdOz5CZ6kyk4PaMolCz5qQAr8Ys2rHEJMv9MP+CQFUtrG9Sp1+m1KWqEqoJflnUPNEi4zJOYXHdcRPqrgqlTM7ZCXaGT96Yav43spA/nPhEOrWHapTFLU4wX5ZC930tjrsqV4K0+BsfCNAnjkGRXFn2ZVUbrube3EK2dpu0bCuNcCIlkKnZOotPJeRLrZzWWAR2gbZbKOvHwikSoZ7nkYZmUnq3MC1tYrFA2IWaqVe0X1RDnaq3Nj+1VeH3Jah1lbkzSXFhDbildaUubcT+zF7kcQOHdEz/SWw0mYosjjGnnK9KFDUyUniyo3bV/Cs/4483t6G5749DbEK/T8XYPnMA1lwuLbaJZCuJZ5J/gUE+5QjLUQ7siRniu1szaHpbHU05zPV71J8b4/mqVs1pGJKOzLqcqSmUWeupLeZtSlcCLkFJHGK12WYEmseVeZxFXVDoImFLcUhGQzDns24BPfbWEZacrmxmkYZN5WZaxUZMkt/REIWdR4Z49CUKRptIprVLpwbbZlkgBtJ4ePfrxjK9+6YQ3W660MIrpmvk6oAPeSP9XUI2t1WtYDwNLv4Rk6bLy7LyWXEra+hCuCkJFhcq4k34iKSkNr2P2JnfGtJeI4tOsIKD7gBb3Wi2v0lMUSDeDncLsrS5UJ9xsqSlwXabQtLhKhxFyEgd9z3RSOyRGFn8VJlcXN3kZhpSUOKfLSG1jUFRGttCOPOH0jWGEvkbdc7bErxWsihfhbkNbAK3NoEpLbQdkDWNkSKWapLtbwlI1KUKKVo8u0RHnJY1vHovantAw3QcCLwjg8S8wp6X3AXKuJLLLZ7WvFSiL6eN7x50Uq+ph1EDhJOnBc7b74zK0A3cBmkgdZPnFqYCTJ/q605OLYTlM/uAsMlRd+YWy74hPDNfwvztFXIGo84tXZzUZSl0ZmYnWphxhSai2oMqyZb9A6xXcZbcvG0Nm4JGzRYOT9oywcASSUpyo6cpSNUEZVOTKrDIpQsnNl4+rwEVGeJi2tq7iHcESLqOldafdz9JSEuZ99M58wTp280VJBh6t1n2ibS4OSUKFChywJQoUKIoknjDpgdQe6AnjBmD1PhAKu3RY6QLUyX8jG0/a48o16Sf7Nlx4GMz+ljGg5gIzG05WOTF1un7UbawN2mNWRI9N96NtdtymEuVHdZyxK4QkjSBqYI4QEsIKEC0I6mHC2YaxFLXKl2ykE1ucsL+gYt1suvTJfnY/kYnM04yaRMstug7uUUHVgoOpkZ3dg5WUG4AOtz2yYhuy+wrc1ppuGf/WS8S+aflZqjvOpU4Mkq5u2zUHHwbyM3ewUrUABvXKPWEY5Dd116OlGCIM5Km3VFKrQ0rOaC6brJMNOvCNYXnSc0NT4xbuGtiE9WMKSlYFeYl5qaa3iJZUvmQAeALgUeI10BipgnTSJnhzH+M6PTpakUusPJZQoIl2Aw25qpWiRdJJ1PCFzbwgbs2XT2cKVr3GqaXC2VjbNcTE9IqmGqw5S6owGJpsBXVWFApPBQI5G3n32MarVUqDq2RNVKdeS0oKbDkwtQQocCAToRF345ptVxnsxeqOIaN8n4novpPo8m9Y9b8M2ntJ8YjmEdiU9XMJIrJqzbMw+jeSsuG7pUnlmXfq38AYWyoZgu/Jap9l1JnDYOkDmOGXau7tOK61tFwqJVREtV5SU6TLpWUpfbDt1by3Hqk/yxCtuOJnq/jSYlLKRLUwqlWklRIKgTnVY8CTp5JES7B1WbqG0gVJ+RLKML4eWno7vWutoZVn8TaKYCKpVp5bjbE3PTcwtTighCnHFE3JJA1J4mFwMGLPgFp2jUu3fR+Iny/2tBYsYKL30EPebcZdU282ptxJspK02IPcQYk+G6GzPU1VSny4Zcr3TEuybOvu8QO8N30KhrxA11Gt8gjGI6LiUlK+qk3bNVpUfDsw+yKhPL6JTwopDts6nVgXyISOJ8TZI5kR3Jie3TKpSmMinypsFFlRDzlubjl7qvxtokHgANIZiatbttKwkOPp6rLDfo2kJ9lKBokXudOJNzrcnnMfOUlBmp2VfV6iGEOfmSR744M9W+oFxkF9E2bsinocxme1MeYZScySSvvMblA6UJj5upUtbXeX4+FuY8DpHbw5TGnyyAkmYUBlUtN0rHtA8790SUYUq7QcUEyjQ9ZO8RdXu/wA4w3dxK7bpxyUZmG5x8Hps1NzCeQWoJQPJIP8ASNf5Ppxyk78LPLdgj4x2jJKbW4FghSSR4afhGCZkn3RexDSP9erwiMc7iUskclqys2inm0jUHUODgy6hWS/u0jd/WDFDI6UtbTiBwKW05R8NYj0+0l+7J0caWm62yVZieyLHxue7wjQlunyM049Jvn1t5f6JfZA6lvtgH32sI3tp78VmM2HgrAp2NUENMVaVDiTcLcbFu7jz5cetxOkdhCJedkG3qPMMpQ4RvGXGA424kW6qknRQ0VcEe6IZLfKTzbrzQk0JbTZbbiEuBPxF4yUurV6nTKJmUk5PdL+kWyLo96bmx4coTFU4XdJbHUYePVhMxBs9dnkmZwzLhD1yXZEruD3qbWv/AJD/AAlUVsEltag4LKBsQYuqT2g0tTLonJGbS8nRKxYp95uPyjm4okMOYxQZqiPMoroGrY6gmvDLYekN02PPxJvHXhqhkHleO2r/AE48Ay07c+I4KpRxiQbPa/8Aqzi+Qru7K0SznpW0mxcbUClSfgefO0cN9taHFNltaVoJBSU2II4i0ZFyk5KqR0qTfYzJC0BxspzDvF+Ija4Aiy8fE58cgcOCv6Uk3qX+kcJWXdeap7zbtSEtnOTeOMlBVbhfNn90VFjDEE+9iypVmXmZuVfm5hd1NzCgSlPUSCRa4ygD3DuizKvidEm5s/2hzQddzSLsrUA3xWodU8ePWUs8eUc87GJ2ewu7WzVFInXA4+zIlq9he4Spd9D7o50Tww3flwXqKlk1RG5tPnni4ZCw/wBqqadK1Wu1aXkZJt+dnphWVtAV1lmxNtfAGLgpuwKqO0UzdQrbEnO5AsSwYK0o0uQpYVx8gYWxGmzWH8E1LG8pSDVqpMqTL0uWQMxNicx04AlKr21sjjrpGcRbUNpgmpqRn6m5TXQoocYblUNKQeYBIzD4w573yOszIBZaeGCmjDqkFznZ25D68VXS3Lp4ceV41+cPcvfU3hsawLLz8hxFFHbHnFubMDNCktKlMt0IqSnbrCfRjoGa10qBVwtce8RUae0POLf2VryUJFklSiZ+wE0qX/8AAftE6iFTnRdLZY63gtTabl/UKRUlSSj5QcSAlSVAFLswlRBShAOZSVLva/XiqItvaytC8DSKkIcSflBy4W+t0gZ38lypSjcoyKIvxUdIqSDB1As+0veXeH7JEQoN4F4asKUKFCERRFPagzn1JyEOMCc+puRVyfDxTaP9Slz9mNqZILfvjToxvT5f7sbT3Y98aDwQmNp3jvTJLsOfejYXxHlGtJ9h370bCzw8oSSlSjP6JpOsC0G+sAqiJaBTCSnUQLmCL2ghRTLZ7kNRnM7xbRuGLqDhbt88l9cwII8wYmi5lU1QXgJ1c2DKrKCrpBy2kJ2/0t7XuOCjfLeIVspA+WZ29rbiX4pKv99luQBP4GJxOInWZCZEw6w6FSq8ykKcJFpGftqtKb3u5wvbKBGGTJ1l6OkOOIP5qmHBlJhgBvGRzrKMbtElDUK1I08OpZ6VMNs7xXBOZQTc+V42A2C4AbidZaIPfHZwfUjRMUU2s7vfJlH0uKbtqpIOoF9L2vbxi/MQYH2T4VpUmMQSuUveg6U448pTi8t83U0HwtFfbU9mS8OSgrtCfXPUNwJVe11sBQGUkjtJN+NhbgeROZtWyTIBdqTYs9KcTiDbPI6d69Iyy5aqUlualyFS00yFoURxSoXBIPnHlqjYnxxhGf8A1So1WdyMVAyoli2hzO5vLdW4JSknkDFmfo2YsM9RZnDE48VPSJ3rBPNk+r/Cr/nHdHFpWHZac/STqqXFejkAuq5faWUpUn4KcCv4YxQt3b3NcL5Lv18vpUEMsTsJJtlwv/xRPbTMVCR2r10SM07LKmGm2nsisudBZbzJPnE+w3iPC2zNbdFm5aYmas/LNuVOYYCSlDoBs3qR2QTw77nUmKso9Tma1tLpdQnHN67O1lhSiftOp/7QsfpnavtZq7ck04647UFtoR5dW34RqMYcGsPALlCofC+SZmriPC912MVTFOx3jydxAiQmpOiy7bXSHC2N46U6ZRyzq5dyUqJ4RqztQXMBIWlpJ7KEITZLSPYQOQ/1zN8M6vI2zh+nJO5Z0I6QEpmXfXdzLyj7t/VsOJjCwzLyruSfYeZIVazyVNn8QAfjHJrXPkIEYuAvW7KpvR2OdMem/M/wtenMImm1z9s5UspQkDkNI60vTs7IaQl0X53uR7+UczCTM4qky7SGkp3aiFKJ1490WJQaTPBh54q3yLWCUECx8QdY55eTJhOi6dmNGSjW0bH9PwjJu0OiSw6WrI4XndcpPZ81W5aJHHjFSuY3xbMzL0zMYjqjbgNxlmlpT/KkgfACM+1eSnk7R6t036Na87X3bafACOBTJdlxVqiTuuIyHU/hHqYIo4WYmjVcgB0zrBS2R2hYjSkBNVE2G7Z95L71Wv32yfgRFi4Cx3O1yo/JNQl5MAtqeQ4gZOFuqEHN7SibWt7orGkNMNkiQa3Y7R9pUdRE+htzepC23WjmSVNkWPvEYZniTQLoMozHqVbUzSWH5l2Y3DIv+8bV6uieA7svOOPNSXzhqzHoml/s3G+1vL+ubxwqDtFqiF/2hLtVOXPqZUtLSe8FIt8QYsOmOUevSnSJFEuk8FhxeRaD4gd/wjjFs8JzKe6NlgWqMlIQsFmTcyuJs6VtLtcc78BzhkrKSU6hRZW27lUQotqFx+Nokr9N6MooadJcFwq1yAe4C2saDtJTNZt602tXG6mCD7zbSMpqWfG1WY6RrslFKm1KSEkuYU+t1RXbc5c6/cf+t457kvKqyuBajvEXRujYZrgWV3f9IsH5Ll2ZcOMy6W84CVllWRZ1v6tiBpHInaVLCZCRKoQydS4vMtYPMkhVz+cb4JqJw1TRLOXdNwsufIlM3VpDFDzZenaQ82/PJIsZ1lsgqWO9SUix8ACbm97Fqm0PBGOlsYamKZUN3OGzc0+EJ6O5Y5COsSFX00Ftdbi8RU0AMSoqtEfCnZbK5ukI6hA7WZCyr3DQciDEBxdIIp1Tkp6m3ZkZt3fMpR2ZdYIzsBXPISLHmlSTzjpUr2zgNdqNF5na8b6Nzp4eo43cO3Iapso1MN4mksNVuaf6CxVcj0uXPRN+ks6oCJ1tjxpiuRxZWcNyFSdYpagEqlw232VtpJ61s+oVrrHC2/SnQNrFSdQgIbf3TyLc7tpBP8yTEmxxSmsQVbB2N0Jyy1edk5SaSngXgvdq/AH+SN9+q62q84WWE0FzkRmOQurtwNQ2sN4PplFRkAl5cBxQ5rJKlm/dmJjzBtoxG1ifHUzMyqfm8onobbgN96lClWX77/C0Xr+kNilzDuCxJSDpaqNSu00seo2LZ1fiB/FflFI7LNnlRxi646hapOmMqyPzikZuva4SlNxmOo8BGWhYG4pnLo7ce6bd0MOZAuVASi3jDFJKTHpnDOEti9YqL1BpiBOz0o1mmSp9/vykpXog690UdtToMvhbHdSoUo+uYYlygoWsa2W2lYB8s1r87RtiqRI7DaxXAq9lSU0IlLgWniFGG+2POLY2eqYRhsKenXZNWSo7lbYdPpPmGUFLZBI4+XHlFTt9secWzs1KTQmULafczGoZN3nGRXzCyiUJUR+APA8YvNwU2Yesm7WHlPYBphW466Uzqwla97qgrfUgAupSpWVKgm9uKTFSxbG1NLqMB05t4slSKk8CWkqQnMXXyoZVAEZVFSOfY4xU5iQ9QJG0veXeCUIwQbQCbw1YQgNYNrQkwTEViURwMMfPzN4fZh47BjG/9Ue+7AOiZF1gm0X6gwPsxuTGjY841KL9RY+7G3MaoHnGg6BCf271jk9W3fvCM7g0HlGvJdl374/KNhepHlCbWS5dfom6Q0iDbWAYCWhoIQMCEBrBCCmGy3+9588fmrNhe1z0yXicTC5T5BWZVtluXEo9YtsrRn+ZTwGhWQixS51QkduITs7ANXm7LyDcMdYJzW+ey3K4v5XHnE+qzs2aERNTU49LplXtxvmAi95GbB6wuF2CW9Qo9uMUmbrr0lIMMQZyVIrBudYc2txt1DjS1NuJN0qSbEHvBhLSLwQDoLcY2WXAbqpD8uVKq1SnuYiqk7UJOXfQVtvPKWN3mBWAL8SB749XUeaw5irDwbpy5ecpqk7tbWSwy+ypHq+UeV6XgDGtSkzOSmH59cvlzJcU3kCx3pzWze68PwvP1nBWLJaoOy8zLPSyvTSz7ZQpbZ0Ukg2IuL2PkYw1ETJW3a7Rej2XWy0suGSLJ2RvyUswJT3cJbfU0ZhTglhOuspBPbZWg5ArvtdJ8xeOlVMZSWFf0ha1Pzcsp+TdSmSmAntJG7b6wt4o+EdyuMomv0kaC6y6N07JImUfa9G6R+CRGHY1LS9Z2x4yqwstLLrmRZ17bxtb3J/OFOIsXkfCtsLHBzYIzb1hA7ABdPep+zDZxVzWDMz05UFSu+lKe8NLrTdPqdX3nSIBht1qbXV8TvApnJyaUywoaJStfpHlJ8UhSE+Thif/AKUMnILaorLDAXWJh1SUODtKR7J81KTb3xx2aAA6xINpbblqdKCTQ632VrR9I5/EsqPA6WjLNUiKDHxctsdM91fugBhZY/X/AIuFQ5GZQ+X2pDO9rk3l81uXVGvfxPujs0/DFbnnFtzTLLDGUrDWVLY0+7qIlFMnWqclDLLe+UlPq8D598bKpyceyv7oSwBvvUnVP+XfeOOK8H4/JeidCTwXEpWE5eTVcOISm4LikKzDyzHhEiYlkSoLMsrKh0AlaTf8efujRO7yrdCd6teqypXDxBHa98b0oSLmXZzquDvF9YBPLqjQaxmLzM7CNUQAzVVhtjwHU8RzQqtFLImWm0sOsfxHrZld2fhfgNI4gpmzfCdMZYq0x8sT27yFbedKQc9+rryy2vaJ1tTxA1T6UUuGz566/sNc/iU27rXjzsxIzlVV8qvk53Jn0f5ZuHYj1tK1pp2ukNrrmSOcXlsWdtVeuBKvsvrbzdJlmWZecW4nLv2Os7r2c5T+FoguOKVMSk6p5KlOOuzChM7xIGQ5tO7Tl7hHMomFFO4hlktB/pa1IeYXkytq635flFhYsbC6hUrtBxlb7uQkEZlZtfdmGnlCwYQfVrbCyRx6akVIoUhR5CWablJZKm2wC5uhmUq1ib/ejoSc44CzkcSN2784zrPUT/CO5Sj/AAxmXvMikuD1YiGG6/TahJqkyFNPzab6hV1rVpyzAetz4IHCGPPNaXNJ0U7qFJbcWXlpXfiSkkj36xznWJlgEyziykjUa/0MSFhCKlT25wOql21oCgkka6RrZZUsvNOJWlSU2SUkHN7gNPfHjqhjWnohWjN9VzqO8zMNqRMtJTp2rWjafoKVS6nmnAEqGW61g8R46/nDW5WXW1upfI2QMo3jhBPkB/SMbMlMuPBLLjiVpFyDYA/GFNc0DpC6JFio3MGckXi24w420NCts2X/AC8I53yF8t0J+iy26dUohdPucpbmBrlt9pPUPjkvwiUztRRJOzCJ9hpxY9dw2Px4RoNyLEwpL8u+62b3ChaJE800rZApLG2ojdG7QrZk3cCbV26e5X5iYpWJrdF3LP7S2ZXrJKfaPeOEcmv4jkHK5hXBNAaUilUiqyjiHVjVTm+634qVHd2c0OVlts825uAph+mqn5L/AIS1OBLnwVvAPs2jp/pIystJ0Ki4glmkioStTZQlYHaGRxVvikR7Bkg3gaNDovIvp3Pgc94AcDY2Gqif6SHTqxtEpdBlyV2l20st3Fi464Uk35Xyp+EXRRZCh4KwmxJpdYlJOVaTvnnMqS4oABS1EcVE6kxXGJ21K/Sew29Y7t2nFQPkl8/0isNtVfqGJNok1KJaWoU1xyRYabSVE5XFXVYczp8IuIzLhj0FrqrqtlFvaki5LsIHctfGNfl5THtTqWCZ16nyzisrS5cFo5TYrAGmhUL6xDqlOTdQn3p2fmnpuZeVmceeWVLUbW1J8AB5RIXNnmOESXTV4Xqoa4n0BzjzR2h7xEXWhaFlCklKgbEEcI6MYYBZpuvK1T5TbGwhNHGLV2dqZTh9JmpbpMsU1EOoKM4A+YalFxmt4G448oq1HbEW1swl5t6kNGUfUyptFRWotsb1wgfJ/ZBUkX8+PDnC5jotWzW2xLFtYCk4EpiD2BUX7Xvmzb6YDmYlayTvAs3zHjFSxbm1xUyvAlLVNvPOLE+6lO9l9woIC3gg7uwKQpISvW/b0NrRUcWg6gWbaXvLvD9kjAEEwEiGrEDZIwRAVBERQ5o30MMmPqj33YeBoYa+Pmj33YB0TIuuFjo2kgx92Nx3se+NekgdAl/uxsP6IHnGi+QRqfeHrFKaB378Z1Hh5RglOy794RsKHZ8oU5KkFz9EzMYRMOIFoabRVLQh2kNhWMRRTTZCkqr82AlS/QsWSlOYn55L8rG/wifV6nTEpT3EzEk1LFUo/u7Mto4Sc3mtlAI0UyCCTcoJiv8AZYEmpzuYJUNyzcKTcfXJflY3iZzkszL06YLMi9LZ5V3efN2GxpJztr7txV9VKANhoiMUvXK9HQj+3aqgHatFmbB8ISmJ8ULdqcr0mQp6A642eypZPUB7xoTbwiseZMXb+ibUQ1XK9TiQC+wzMI/+WSk/+YIdVOLYi4LFsUNlrGxuGRP7KSYu2tVhGJZugYRofyo5JnKtwbx3Nl7dkI5A6XgbRWHsZbJjiio4fcpdcpoUS25mGVsKuviBmSUdYdytO++hsmqdHwljHE9JxFMMU+ccnCpuZeNkuoBKh1uAFiFC51vHX2qY5plZo68IYUfFYqFVIliqXVZDSSRe6jZKri40OmpNrRzS3C4NaNOK9SJTLE+SWTrAgNPPhlqols4qq36hO47m5TcyeHcPIpzBK77x4JCUkG3PXTlmES79GelOy2F6hVXk2M9NWZX7TSEgf8+8iEz1Pdfbkdj2FHy8oL6RXJsdgP8ArJvpmCLDzIQOIi0cc1aQ2b7PWmJDKmYQ2JaSbJsVrynrmwN7WKje1+FxeDNpgHH9lXZ4DZDUHRlyeWI5EKvsTTKMTbc1TBmN7I4aaStvIdFqRlV/5zlvdG0BMVJpbG7Shi91q7v4v6CIzsqkUt0Gq1V9z0b0y0yVcSEpBUsnzUtHvAjvTs2qamBK0xpSZYdlX7z3f0McPa3Te2Pg1djZR9W6U9Zxus8qspmgxJyqJk8FOZyEj7VucSJiRbUyVzS331I1CCChKh3WGnujm0TfSa21uNAvg2DSb5UacT3mO49NLWlSFnK66bttti6lG2uh7+/8YXHEz/zWrG93XWD0CpQurkwpDKgptlOgSTfjbW+nlrBqj7cvKbxxwoQoZVZhY5RYXv3aH8I25VCt4jKpJNrEcuJ1+B/CI3j75423TFpWS6StYSrKQgK0H5fAxppYN9MGcQg97Q3o6Ko8VzM3iuqzEuwta6bmCFOqJOdKbkIRzsSfxMbUnh52pVRul0VtlKWWc+6uAEjw8YkU3QqaHSGXOi5VdVloZUWJ425m1+fdBlqWzS6mxPsTzjayrrBB1UkW6pHcdY6FW2d0wEnVCpTiJubNV3sN4dZw5Kip1F3ezDLa1LIFg0nLqnib6axAqZVpKq4y304rcU5b7r7aHFmyuspac3HU9Xy5RYuKpgz2zupMSwJcdQPgFAn8AYpyWlm2V5i9mUkWta2WExuLL3XUpm3urfnK7IOyWRqpMuuKSVBDFnVaXtom9he2ptHHoWGm6NJy0yJlLykJJ+iyn8yOZ/GOLgCXYNUengPo5dtjdr7ObtZuP2Ymc8qUyKU6OsUhIt6nHkLd9/8AV46bX4kqVmE2Xew0R+qtLBvm6K3mSo3N8sZStYT1myddAL/9o1qDMMpoFPBaK3OhsruCANU+J8IYudccSkKASpRAHh8DaPK1OJzukFUNsMlmU1LDrPtgniOI/KN0lWRTLRQhC0CxKgNPfGiuZeZKzMyKFs5BZaVk/lp+UYkTjcwAUKSQB2VACA1rmjoi6WXZpO09DjZMzKdJSeUcd7D623C/TJvo5/c/6/6RJukmzGh/w+1/y/ARp85iYmOPhm9Xs/dT+cVaFa64QqyqRN0WrTrBafpk9aYPsyTySlfwVkUB3xPNusimpbLqkpsBTksETbR+4oKUf5M0Q6sS7tVoU9TJhPSRMySzLkDtOdtvhp2kp8e8R2NiWMJDFeEm8OVF7eT8rLlDrbh+mY4BXwOUjw8Y7NPctDvlK5dRhMr4SbbwZd9rKCrrtQawtgXHAl0z66WuakZpW8yEEj0SVfwf61jq7EJeTlsL1baI9Rpqp1kzrzaBL5lunNk7A81queOUeYOgqm0/BdaqGBMRPqGGcQtpMvUHh9E432Ve5XVJ+yjlHc2V12W2fKnMHYntJjpSpmXnVK9E6hQSB93hztHRkJ3Zwj/i4tKGMnbvTYjXsdYC6YnbHiCl1VkYowg9JSTirX3TjS0eWft/hHJ/SRwjTZOYYxhTswNSdDT6B2SrIVJWO4lKTfvIvxJjr/pA4nw3XcLM0Wm1CWqc+qabcZRLLz7viM1wCCfVy3v178BGL9IFsUbZThihrevMS65dBB4q3UuUKV8VfjAjyc0tyunVTS6OVspxYbEErz2nRY84uPZXKKnsOFhuylqRUMqC2laXFfMLJUCDoTaKbPGLR2cy9NmMMIRPNlw2qG49C26UufMLEBzS/wDS8dCoGQK8zso3kczxW1tfllSmBKay5I9DdFRezNlDaTlzvZL7vqk5Mg07oqIxbe1kp/UClBtlTTJn3VNgpbSOst5RACFKAAKim1/V4CKkMGHqBI2l7y7wShQBeCYasKXGFwhCAYiiV+tCdF2VJHMQdCr3QkkAa90DgnsHTb3ptIN6fL/djZf+j98atI+oS4+zGy+dLeMP4BCp94emSXYe+8Izr7SfKMEmbJd+8I2HOI8oW/VKkNj9ExXCGmHGGmKpd7pXhZtYELnEsopjsuF6nUB/7sz7P/jJf2iE/EgRM3Wm2KROMyim+idEdyZUN5b9En7ZN24oWzb7NfW9ohmy/N8o1PKjeDojV08L/O2Odjb4ROqxlFIm30y7zBLL1gstquDKz+W+VtOoyqP/AMyMcw9YfzkvQ0XuzfH7qmRb8I6+EcQz+Gq/K1in5Q6wsEg6haD2knwI0jjX4+UFq+YWBVroBGwtBFiuCyV8bg5hsV6eVJ4F2tU9mZbdclKo2NSjIiYQn2VA3zJ62n4GOXKfo/0duYzzWJp5TXc20hKvibj8I5VEw3Q3NhLmI10pn5UTIzSi8oHPmSpwJPuCUxzP0eaNTMUzVVbr8uudQw02WkrdVZBJN7C/h+EcgB7GuLXWAXt3NgqJo45ow57he9yPGwVhTuJNnuyalPUyQKXJg/sJf0jzq/acVwHvtbkI8845xXVcYVw1OpLSFgZGWmwQhpAJsAD56nnDceS0tJY0rcnKNhqXYnnm2UDgEBZA/KOK3bKTztG6np2sGPUlcDae0ZZnmnHRY06BW/hRjNg6hpYIbuH3HPtrU+tH5NpAiVy7PyfMJW6CZhxrdobAPoxzJV/X3RycJSzdMwhRrNbyZ6GhbXO2frny7Q15R2ZY5VKWpO/nnB1SQOI4Ep7vCPK1B3k728iV7ujG7pGdoCyNTCpF25Rmfd0ITfNx4kngI2pJgpccm5h+yTovuRr2EjjbwjA00JFzeTIHTFjrm/XV3eHmBpGWXZcTmfeJRMH6MpzJ3XMADn4n8Izuy9mtMbXHrrqSykJeK27qbyFeuhA4AedjziGYlnZiaxo/JyraS6yy0yi/PPrf4X+MShLzyi8lKSpaQpTatNeqNDyvpzjgTsnMJ2lNrlWkKSJVt11RUQVmxSCOWkdTZjwJzzVJ2ANs3RdOUwZINzEq24tTjcud84MxGdZ/p4RFKrNCoV9+nUplp8IVZktJACrFVxm4WGmsWGhDlQqs8meWHJRpwMOKF0hYSkHQeF+I06hjUo+HpCQeU7LZm5Z2ZzBItdIUk9Xyv+UdSqimmuxyRA6OLMKO7PH3JlSqesMNBq62xk/aHVV++x1+PhHF2gYFpslT3qlIIVKqZTmUm+cOgqAA49W39YkblHZpTi1AjMXWm2kt9tHZTYD7vE/ePGN/Ge8n8IzwekHQXJXOG7KvcpzeHOOM6HcPBJuCulHM4g2yUQwvIpkaU0zJMjeu5X3XHFd6b5vh1QI3H0FDa3mg24tIutS1dnn/AE4XEQylV9tNNtYukOWsXFdfySAocEqtpf8AGOs/UZ6os/PHejNJ4SqdVN+Q4qv3HTwEdiSVjdEgzX7V08OzhqNFaKEKSZNsSz6Q0MzwSMqVJ5dYIJ5HUxJGgEM7zdbxaEZRl/a+f/S3lHAwg10WoPyym0y7swkqYBJzNlJuQrn1krJPE6GJE16Nnd73euIXb0fP/Xhfyjz80eEpzJMaZN3IsJkjw9v/AF7H2uZjWk6ZMdLImJnf7r6JzsLb7PrdnL6vEeUbMjPyjszvDottPPq72/LgbDPyPdwvrG0DeaevoGnf9f64jgNYVGSy6LwH6Fazc0uTdUzMJKkr4uWOvnzHv4a24x0JbcF4vcRnz/61B8tbmMS5Rt1t5myVNL4JsNfLWw93DTvjjtqmKdOIlXnMzS13/pl8/wAou4Y0lt4zpkujJonEz7E2jrMy7mdDff8A67P8UUKzMTuFMVdMkXEompCaWEm3VVlUQQR3EaEdxi/DPES61Nt5kLct/S3n+I5RR+2Fjo+0ist8MzyXP50JV/WOvsYXc9p7F5/+qXYYo5G8CfNXdhbHuDto9E+R8UyLEpMixW1MGyFq72l8fdx92sadQ2FUZc0tyQxE/LtLN926lLhA5AEZeHjcxW2wCj0rEONH6dV5YTjCZBxxDZUUgKC0a6eF4W3KWlsK44cp9EQ5KSxlG1ltp5XaN/GNrorSGOM2WCOsEtOKiqZiztfT9lbNIwfgjZclWIarUlOzAHUcmFA6/wDDbSOPxMUftaxa7jXFLlVyOMyyEBmVZWdUNjvtpcm5Nr8bXNrxZH6QGEcO0bBcnVaZTGZaYdnm0FSVKJCVNrURqe9IiiVE3I1uOIPKGUrQ7p3uVn2zI6H+2DQ1hzsOf0WNPaHnFq7O1tN4XUZqTZmpVaKghxL26yJJ6BZSt4pIsPDW9oqtPaHnFs7N3pxjDRXKNBxOSoB1IWlKsvzDhmSoeenC8aZuC5mzPiWLawHv1CpAcWpR+UZi+dIC8+9f3mbKSnt57WNrWiqItzaVrgilnMVoE88lNlBaNFvAlKghAUFEFd7evxipDxMCE9GyXtEXkx80IUKFDlz0oFoMKIokgdY+UYplWSVcV7IjKgWVGGqC0hMW9mAVohzc3vTqMfmkufD+sbUxGpRNZKX8v6xtTMaQMgq1Z/uHd5TZS13PP/ONhP0gEakpopyNtv6UQh2SU4Xf9ExzVRhloyqtmMAi8VVCM1jOkEQFw5FrRYKql+zC/wAoVKysp6Mx1tNPnkvrqCPwPlE6qExLPUV35zIuvplX9201NMvKT80ms4u0E3T9FxSPziD7LVZKnPqC8lmWOte1vnkvzie1+Ym5ijzZnJ9Mweju+ss5PmU5e99ATmSLDjkjFL7Qr0dEf7Zvj91SSzqYmWyF2hNYyZXXFyqGBLubhU0m7Qf0yZu4drXvtEMMPbOTXjzjW5t22XEpp91KHkXsvUUyvET2xSuO4nck3Z1UrM2XLbvKUa2vk6t/L87xEP0UwflCtgcN2zf4rjBhHGdBGwg4VTNrcrHQJpCJVuWdJzLW4UjNly8++Gfo+TTuFnKxM4gp1UkGJhtoNOGnPrSogqv2EG3Ece+OYGOETwRxXsjPE+uge11xhNzfTXIlN2nPEYZqcpjZyku1/p5NM6NkU60zmGfMU65dTYK1vxil2RdZBju4ufl53FdanpYrVLzVQfeZUpCkFSFLJBsoAjQ8CI4wAzaaRvp2YG2uvNbRk37w61rZf9XoqUTusM0d9PrSMuAnyZTaNqUtIfP54O7539pu1dT/AFwjWw8RPYQw/Mg6GSlhYcOqlKT+UdSY3U6bC+6l+2v21D1bW5DgLH8Y8xUnC76r6DTDFG3uH7LDJS0uhT1VqLiVqeJDKEjRsE2ynWN9Lgdlc6lZCVmwA043jSS8mamClkgSyEgLRbibnwhz6kLm0tJUtDQAKiPu8I54ab4RpZb2norbcAKHM4KVLRZJHfp/lENx3X1YVrVMq0wGky+6dbeBF+qDxOn24lqChJBUtWWwygm8QDb9TQqkyrkxMFSUl0Dq6HMlJGl/sx0NktvOxqz1rt3ESu3UdoFKmXkqpMs++kgGZdlxlDKsxzJTe2v5ceOkdpONKKcOPTEtTnmmmcyGhfL10jNl8P8AVoiGBGn5jZlVJeRb3Dxmhrnz3V6NKUq9/FX2lR2KVTpVgFiRkS9Kodat/wAVwoCV3+yEqKT5CPQvs02CwUodIzESuMMQTFWxHJVSYSWJMv2bCBm9KrIjjbrdlOumW8Tut1DotGcqJav0aVWpIv2rI/6RjxTTpdGGOkS6GWmWcpzgfQ+0rw042jn2NZ2ZvzxJPSWn93f2PSFI/lyxydpXdgJ4G63UZcAQTdVBTJVLS5El5d1I3i+7rnn5JMTOlS0g202hD2fd5si0FKVa+N9PdaOJKttrpbLzUvvlqIYuOIy5B+ObLfkbcrxIRKt2bJU21p6FKMuV3+EghPu/LSBK4jUIkXWwh9g1OTaGr28V1P4T5xuO1JhmttSra20vKzqUnIokKRckE2toDex1090YsOSrUtNmetnLXo8lk9XP1VcgBpl1+1xvHEqjrVOxVJT6nV7t1O8Uko7QeukW0toOfHTyjmSHMBbKaPECpDPJl5iaLTYsCE5MgUFX0sO7VJvbU6Rj+c00s9IvMMfs/Y/h/izcNOWsJ9luXWp0nMp1QQFLuEqGgKP6a3GnvjfkynelnQhCzp+X425Ed4hjTkkSR5rPJTjFRQ42hKG1MpzosbKzcr9/uh2dE0pTTyAhWTUk9oxyp2lsbwrZDiVnUXVlKVeB4g3vpy+zGByfXcpeu26wkFJtZSrd/u5/nE3aWHFZ5V4yK3Qbta/R/wAPv0+EVftz12kVE/8ADlv/AE7cXFUgxPyydyLPFscc3+d/x8uUUptkXm2jVVIXnDe4bPmlhtJ/ER2dmOxPK83/AFG21MO9W7sVedV+rpwvMUtuktyq/lljq9JL/Wvm9fjly8rX8IgP6TVv9p7pPOUZ/NUauwXENKw9jd6erUz0OVVIONJcyKWCsrQQLJBPBJ5W0jb21ImMX44FSw5TqnUJFMq2hTqJJwDML96Y1taWTknksMsoqdnNYzXEMu4cuHNXTtEGImU0x+nvUVulB1PThPZMuSx9v+mvujzFjT5HOLaougpy0xUwoywtYBOnZHs3vbwtFv7f8W0CrYRkZCnzrr0wifQ642uUeaypDTov6RCeZAiiVakwKNhAuVXb1SySQMbnbt7FjT2x5xauzdTyaE041Nol92uorO8eQ0hYHQOqVrSoD4RVI4iLf2UWTSEOF1xlaUVHdqSpXa+YW0TqfgdLxpmGi5+yz1vBN2qviYwPIPGeYnFfKTqC406legU7u7lOgO73Zt4xUHMxb+2NxxzAtLU8oqcVUHVG6nDYFbxSAVgGwSUp/hioBEhzbdI2gbSYOSUKEYAhqwIwocOEIgRFE2MVS+oP/djOoWt5RgqX1J4fZgHRaIPaDvCNC1kpfy/rG1MgkxqUD+75b7v9Y3Hz1vfGi9gEKttql3eVil02WuNlOjqYwN9pfnGx+2EJebqj22k+ia4OsYF4Sr5jAtrFQlHVBQ1haWhyuEAJJiwVSpdssUtE9VFtryLEsxZXd88l/f8ACJtPzLz+Hp0PJectKrO9cn1TJA6NOespsX6289Y2y2iE7LxeoVNq3blWtSqw0m2OJsT+ETGbu5TaoPRAdDdzhsueszOcUrAyWKV6WHbvGKX2h8PsvR0edKzx+6qBXH3R3sAYZnMWYll6TKCwUc7y7XDbY4n+g8SBHBVxtF2/ooSsuurYgmy3eYaZYbQu50SpSyoW80I+EaKiQxxFwXL2XStqqxkT9CVLq/i7Buy5CMP0GmhyYA68u2qxQT1vSuG51/LuiOUnbhW5qook2MMonFrNkMyq1lxXlYG/wja2Gy1LrmLsT1SuhmYromTZh9PWbRmOZQQe42Tw6ug0vEk2y4UkJDD7+MKGyiQrVKyvtOy4CMyQoZgRzsLn3W5xyCI2vwuFzzXtWvqZIN7C7C0XyHABZEpwPtQS9LVOnJlqpLdRbT43U8wU9r3X07uRF4oPadgip4MqqJWbSXpd0qMtNpHVeT3W5KHMePEixia1admJumSO1aigt1WSX0WqoSOqXBYBzyWlQSfvAcQYtzEdIp+03ACVSz4Sp9oPyjv7p0Dsnx4pMOZJ6O6/BZZ6b9TjLSAH8+Y5+RCg2zL0OzPD+axzJcbAvqFdIcAPwt8I682+JKWIlArfE5GQjNcE8+PC+vhpaIjsmW67Q3WZoul2kzT6ejmycmcJy356FLvvjvGYz1o/smZYJRvO3/FyMcmqbaUnmV16J16dvdZbMws0+UTdSVuPEAEaEnUE6HURt0xvdyrapkKWHAlS1BVzexPA8BHMpJU5VA8Wd81KNBIJOW+uo4eMdGfLKplIbRZRdyk5r6cIxucIvVnWy3xesbdbsqwh5p1xVgUG+p4iwiP7UEpcw/LOOs7wBwAKHqIIUOY46xIJRohoLIy5V9/ERx9oI6VhqZSlNljKUknnnGsP2c/DLGhWMxx2WamTapfCVFYZcfbR0Vlbm89fM1cJ8F63tytCbqIp6nnhwlCtf0vr9VxX+JSv8o5NIKOipsi5X9YLXBCAASg34qJFjz17kGOe1UiXK305LJl98qzv21MN7yPRWukM6KseuNuvYZqbctbfKlHAgfaym0cTDb7KsMql5h9AlhpmKbmxbQkjTyjf3JIGVklwo6+qepp2f+8RfA7ANEU1MyiwsXdyJcuq5W5Yaa+pHP2kPUFXp+uqwk57oxTJlrpbbLryVNd5IQD+KTE4kpkTCeG+ZA4D1/a+6rLxR7+MQ3ETSGsYTDjPVDrz6la+vvFf0TA+Vl0+UTNyyt04yypbqhxWUK6vl3X4wh7nYrLqMp2yQgngrKpSJaXw2qeUHgyq67b1WftejT2u11U6HnpERxVK9NalKfuulOBGVBc0t1Oz1SOBQNTHfkWp2YWlTz3S3EJcdz9jIrLbNl4eHjlJ9aORQt9OdMm0LzrXM7hkkW3dgnMfGxVfx5RzJOk66vCN03CuzhiYM1RwhmX3OXTVq+df3vH3mNr5IUzNehJv/wC79Va/u3v/ANYyYdl2KMhUusvE9Ukq7usE5fCyUjURtS83KtTTQE04XtUWyeWXrf8AXTMeEaXPIOSwGMO1WRtXRQGluFThFlFYufhxAveNecl5WdmSUlKVkWHIxmccu24VqCVtJypKdVFfLw48o0pplMwiwQUTOTqDhdXefZ0gx9JKcQFsSrkwmbEpNKMxvHAhKiq2W508+MVB8lT+Ndoc1L0psr6bOOOFZBIaQVarVa+gv+Q4mLXlZ0yT83MzzQUaWyqcUgI7e7Gb3ai3hEh2OYXlcG4IdrNRSmWn3mVvzry/2bXaCfAAAE+N46UDxE0niVyKyldVStj4C9ysEjRsCbJaD8pTxQ/PnTfOALmHPBtPqp11t9nMYi+IduVYlJ8SrGDl08Zc4TPqUhxaSTZWXLpw8db6xzpbEDOIahWtqGIpLNTaPu5WnU9zUOuEXCb+B65+8O6JJsWo8ljVM/jfE7JqVRXPuMspe1baQmx6qeFrqOnK3jDi1rQXS5rNHNJI9sVEcANzYDgOP7fVZsLbUMKY3aGHcVUxiWcmNBvlJclyeXW0sTy/OKj2w4LVg/FTjcsFrpU0N7JOKNzlsApJPeFA+4pN9TFo/pLU/DcvhiXmW0y8jVEzKEMhoZFuJ1v7h38rRh/SBdcm9kuGKpOC82tcvnJ9pcusrgwPDXNwaFK2hC6SKQVFi9liCNe4rz6m2YRaeAX2pbCyXXUPkEz6MzUyuXKL9A6xcRqgePu5xU6QSoAAmLY2erqCcOJTINSy8yahv9/nKQ38wvohKifwtxvpG6YWsuFsx2LEmbVy8rAdNceQUldRfUcyypRWXXy5e6EWssqFrcANTFURam05UyrZ7TOkrYWr5Se+hUpSQQ4+FdZRJVdQUq/2oqwiDB1Asm0veXeCEKFChywpQRqYEK9oiie4OHlGCfF5Z4fZjKpd7eUY3zdh37sV0C0Qn1re8JmHT/Z8t5RuTXaFu+NPDo/syWPh/WNx7VUaeAUrDepd3rC0TvFxuJ1dTGqzq6uNr9qIS5Lf1/osaycxggwlEFUA8YqknVGCTZMAmwgZuUGyl1Mdlaj8oVRacmZMqzbOjMPrbHK4/OJlPh5mhVRU2gthcu7bK0+kZjLzea+dagvQINxwzRDNliVqqVQLZWFBhi2W9/rbHdr8NYn+JTNpoU0Xt6Ly7vaRMjrdHm81i9wulSARmVwjHKPWHwXoqL3Vn/191R44xYuwzFkthLFx6eT0Geb3TyhwbI1QsjmBqP4vCK8t+ULUmNMjBI0tOi4tJUOpZBIzUL0tivZI3WcUO1/DmJjSDOHevpZQSSs2JUlSVDQ8SO8nvjQ2oVGXwbs6ThB+rv1SsTVi8+6oqUW94FKKrkkApBSBfmT50LJzkzJIUiWm5lhCwQtLbykhXmAdYkOzXCk/jTFKJJsLMomypt4nRlocde88AO+Mhp3Wu51wF6Bu0IXvwwx4Xvy1vrrlorA2eUboVbmsCTz95ev0FM4kLH0b2TPa3tCytfsiJR+i/VHHcMVKkPqd3krNb1Da/wBmhaR1R3ddKzbvJjn1l1Lf6TtDbTqGZINK/jZd/wD3jU2W1un0DbFjWTq8y3JtTM06WnnVhKMyXlEJJPAkOEjyhMzcTD2gFdGgdu6ht/hc8eFslu4gbGHdsdZT6NmXr9JVNS7aEaLmGk6+/Rw/xxu0+UlpWXHSiSXFb53KdQlPFAPK515xp7ecRUZnEGHXWVCaqVJmelOMX6m6OU5T97IPdHSmHmXpaYVLDesPS3oXE364UNFfDyjkV4dhjdz+y69DuxJLG06EkeOvmhS2XEUzOGkl1bm8UrKlKilWW9h7oDMup2szSg+6W5YpbaTuuB0UdeBsVRsImG2aW66qUUHW5VDepvpZCRfib+6NKjTbraE7pAcCXlLsCLgFKRrz5GMBZ64ldRuTFnl93IMPtFQeDaxustglWYga24etCxBJFeG5t95LS+p1FBNgDkVpfUcQnnGeXWpAnV7u60obVY/68RHXAS7LEBCUtvJJBCgfD3RkdUmJxsrObiYqrwbPvCnysupnnnLh7KOr1lff+HmYlVCofyjh+dcY9CzNPuoa9hxnLu+z/D/nFfTDLrDzsvPF0TLc0phG76iVjN5e7vi4cCShawu42k6tTTyGtU9neFSeH2FIj2zxhzXMbmLckpWbadnS1l3amE2I+ytaiOGnLxjjyTTDU9UG0vgghsZQQrgHe/Ww8e4RJ6RIFNTqroQpW/m0dk2y3l2etwPC0RaiKS3UJlt9JUStwBzMU8Csc9bHw7jGGtbeIrTALFVPiptbWMlNO3TnmJhY8945/QiOJWGXJm0u0rdmYfRL3PAAq18++JFtSS/+s708Bo05u/Rr9ZbLRza8ojrjCZpDed7qk3zW4GFkC4K6kJJhLQrQYm1MKS0hw5m2SkXN7Jy8OERBVeqFGdekJRpNzN75DouSm4TxHujtyc23NuyzLirvLTcluxSr+KBNSjaKq66uRJeesEh3MdL2v1Ta3OOKXiB9lrLd427gFw3ZnENYU49NVN1F7IytjKgDWwNvL8YVIpD7c6hC0p0sUONnKSbnnfjwiXVPozEgkLZQyQpKWmmx2yb6W1J4xgpss62xIzLqSEKaDi7kJXmNiBYpOmvfEmnda6ux0YbYALYolLmROfKUxU99/wAJ11S0fy6+rltHeqDrqZWyUhB9qysyffbz87w2lshmX3II1O89I2n2eyr3o7/WtGw860EFtQLlx9FuE2V77+XleJvcIAXOeMTiUKPQpiqrYZDdpaemUonDdKytj6dST4K3aUkf8XURINutW+S9m86lpamjNlMokJHaCu0n+UKiNYBr0hL7VZWgzC1NOCk7lBv1VTC8i1J/kSj+Uw3b5V6RV5Gk4bp9TlpqcXVmS6lhYXu0FK0XJGl7rTpxjuRscXt+q8/NURtgkN+xRyrYVdnqTgXAb818nvTpmZ6eSjUgnrNkp8B1Pce6N/YvMSrVPreziqVOYkaguddUwthakKFrBSQRwsUX4jtR08YzAa/SZwuknRMnu/4jv/8AOK5244SnaFjCbqZ3zsnUH3JoPhs5ULWsqLZPC4v8PfGxvTswm181xiDC50zG3INiOywy8yrCZ2HuzVZbqOIsVTFWl2iCttxpV3EjgkrUs2HfEX/SOxrT609L4ZpCkOsU9aXHXkKuguhJTlHflBIv3nwiq3p6edlkyi56bMsjgzvlbv8AlvaNB6+b/KNEcBLg5zr20XNq9pMELooY8Idrne6TeZKwUqIPeItfZwmpuUAt0pyWS8rp4KXgobwfMLpSoKTY/nw5xUqO2nzi39lQd+Qt4w8tpxJqNilDi73+T02KW+soa8uHHlDJ+Cz7MN8XgtbatL9G2f0pCgsKM+7fMhxBIC3gk5XCVJzJCVWJ9aKni3tsylqwTS948864J9y5dQtJCSt4oHWSkmyCgXtxB1ioYtB1As20/eXeH7JQoUKGrAkYF4V4VoiICQF1Qx8fNXfumHo7cMmtJV77pgJ0Yu4d6GHf7slfIxuTBsv3xo4cN6ZLeUbzouq/jGjgO5WrfeXW5rAwfSuecbn7URpy1t875xt/tRCXpT+v9ExeioRgqHWMBWkVSTqgTeERaEYNriLAqpUw2Vt7yoVNJRvE9Faund7y/wA6Z9WxzeQBPhFhV+UZYpc2kO2dcll5mOhdH3Sejzak/e7Sk3sOxziutmKss1VDlWq0syepa/1tjvIH4xNp5UmrDlQVJtqlm1ybt0GU3R+rzeWw3qsozb24sNTGKb2hXpKI2pW+P3VQK7UFhp5+YbYYZW864sIQhAuVKJsAPEmGD1fKNyl1B2lVaTqUuEqdlX0PIChcEpINj4aRqXCYRe5UkqmDavhirU1zFdMUxIOPILhDiVJcbChnSFJPay300MepkvUDDGFemo6NIUuXYDqQ2mychFxYcSTcW5kmK6ntq+zWtUZl+t08zTjXpUSD8rvMq/eMn4xWG0zaNUMZLQwhkyNNa6zcqhd8yvaWeduQ5d5jmSMlqCA8WsvYQTUWzw98Dw8u05i3gupstmZjFm3b5eUFWC5ibNxqhrIpLfD7yBHXbwlS6/8ApB4kZrG86JKp6ctCFlOY5WwUkjWxzX0IiX/o64YcpmFl12baCJuqWUgKQMyGR2bHlmuVeWW/DSG0HEjKP0kKiXS2GKi89S3CvhcaJ+JaSn3xcvLnuwcBZCKBkNPCZ8y99/JdmmYowDtGrq6HOYdMs842USs67l3uibBPV18RqR3xzMEVKZapdQwxOPbx+gTypPNzLGYpCvGy0keS0xX1Fkn6DtZpcnOjcOU+rsIc5dUOJ63kQQfKOjiKpP4W2xVSefbKmDUXFvt8nWnDe3uuFeYESWmDxgbyuEqPaL2PE0nwuwu7j3doVspdaRSpZ5TRK3HAlJS5x1UbaWHIfCOVQMzYSFLQQ4bnUXvewEdYOyc5RECXBel3mETDJAF1JsdTwtxVzPCNCnsyksZlpsL3rDvowDYEEC5tfXQjnHmi/wBcQvat6TLqSTm7QpDuayVoykDXXKk2+IEMkwpEqW389lpIKV5QkABNu72ydIYyvryzj7HFoqPogLqsEgnTzjXkVOBkOr3i0pZyFKUXSkmwueR0A74wOYMRJWk5sUTxvSfk944hYYLzpGfddy810r+0m/LvyxubNV1Wdw80v5SfDUs2lDoaaa4s9X2fYSkj8YldWkJerYefkJ56+8Gdpfeq/VHbHVC8p59mIxSJg03AzSEsblUoouOyzXPL+z3iU/Z7VvD1o9NsuoxxYLaLkzx2fi5pFlqYRUZmrrU9d3TevWyfs1bvTs9VXdqnxjPg+nzVKkXFTxb3TKEblKUJFrp14Xvy5D38uTihdSmpeRlZRllx45kTsuvN212SL5fWFyk30OUE8YloUGJRlLw3bu6QHPV9VObhpxTxGh74ptSoYyLA42xXTqWO5JXBncIidnk1N2eCpd1aH+j7vg4hKCF8cpHUHVKT4kxVmN6RMYVr25/3R5G8DntqGh5cb8Ba2vOLySx0eVswxkWvvOqbi9geV78zcam1zEX2k02XxJh+cPoEmTKnGu0s+jT1uz6p6w8Mqe6MVJUOe2ztFsYN266qGYfVu8q0Ob8KKUlQKTccrRY+En/l2nB5/wBEQ2r6P2k5c2ZJv9k9W2iuUQityD05itxhh75yAjt+uospVl+P/WNvB9Yao9aS+6tRadSW3G1u5N25yPDhoL92UX4Q+VuIArY83FlZdYoYmZMDRp/i1M37Hs9r8ibxzmmqpIS/R5+TZdalmlTLLqXcqDlsopVcBRtnHHvjspWV1PczEvuUly9+Kux6v+HT7V44NbmZepEyrGYPulF3ewgM5sv+Nav5U/y4G3ckh1l18PzXyrLZixuuk5j9Gn2bdVRt7afxjpzT1Pp0o9X59wCTlGw+tvdde/AJzZuatI1kylPlpWWlSkgsteis79Jm9pOYceOa3nEB2v1Judqkrg+lIKkiZbL2vGYJyhH8N+/iTHSigM8gHBcivrG00JPxHRTKszuFtmM7Lpnaaqq4hmgqcnJ02vnWolSk30FzewAFrHWOLWqFRvlbCmNcNILVPq9blWzLuDVDqnteZ0uhV9eMRHbpNma2oVkNkzORLTLdvstpGUfxZokW0GrDD+JcM4QS5aTw45JvTAA0W+VZ1K+CvxMdaNh6JvmdV5WedpEjC0YWHo875/YFZ/0lGZmUx/Rq0yotOOMXYPsuNOFX/wCaYufClbpmL8Lon2FtPJdQEzLNwd05lBUhQ7xf+scLbdhM4rwgTJywdqMheYliO0rhmQPvD8QI89bPMf1LB9RMxLtl+UXcPSpXlS53HgbEd/dCGsNREA3Vq3y1DdnVj3S9WQ38gujVcMpxFtIqVKwNJb+XzrUlObKhAQEpWRm4JzkgeYiH4lpc/QqxM0mpyplZ2WXldbKgbXAINxpYggjwIj0LR9qOzFhLtYl6eabU3G/SgSXpVnuzJ0OveRFF7Qa8nFuL6hX0y5lBNLTlZKsxSlCEoTc2FyQkE+JjdA55d0m2C4O0oYWMBikxOJ8lHE3zDzi3tk6JFyhJbn2C6hS6hktLb1SFfMLKGhtFSAC4i19mbqGsOK30qqZZUmo75AlQ/ZHzC6smZJNvA6ceUXm4JOzRhxeCW2BLKcA0hEupSm0z73WMuGBmU6+pQSgKVlCVKUm1/Vio4t/bCi2AaWU58nyg6kZ0ZVZg5MBzN113JcDhvmOhEVBBh6gWfaXvB8P2SgHhCEIiGrAgIOt4A0h17QFcJI7cMnPqr33TDkduGTWso990wCmx9Yd6GGB/ZrH3T/WN136M+caWFv7tY+6fzjde7B84edB3BXqhaqf3lYZL6ZfnGyrgoxrSX0y42SdFQuTVZ3cfzgmjhAVrBHCFASkMpg3tpCJAhqogQKl2zMWn6kkG2aVauctxbpbF7i4PDxHnE0rS0rpFSCWEtWlF7wbvIv6Cb7XWVm7Oa9/2njEP2SqCarPqLIesyx6MntfO2NOB/KJ3idhLcjPLVT5eUzU94BDBZINpeYzEbsXsQWdCBrmMZJfaHwXoqMf2rfH7qkrm3uhpvzjJawHlDTaNYXnShHfwDS5et4wpdIm3t3LTL4S71rFSQCSkE8Cq2UeJjgjiIsjDWyHFlco8vV5VMkw0/ctCYdUhdgbBRASSAeI8IrJI1jekdVsoaaaaQGJt7ar1A67LyFKWtKW2ZeVZKlZBZLaEp5AcgBHmTB+zzF9dn5TFbUs20yueE6H3HLZklebOkc9dfyvEqx44cC7M/wBTnqi7O12pjfzMwXs1k5h36hNk5UjnqdIimHtreK6Vhb9X5RxjO2AmWmXE3WygcvteF+Ecymhexjiw6r120aummqI2VDTYDhwJ56IbVac9XNouKpuktGcblEB2YLTiQUpaaSlw3JHAj8fA2sbZ6zgPacpip1qQQ5XZSWQ1OsrUWxNK/fWHb+OnA8o42GsOUqj7SzSGi8ZPEmGlBW8cKlbxwdfXx3aj74pGbQ/KTLks4lTLzClNOoPFKknKofEGNDW70WB0XNlnNE/HIwHETccFeyqxSKHtGnsGU6aSZIi8orefV3cuZUvmV6vd3HTnHTq0sJELXvXHLW+k7XaHH+nhaPNwWM4JCiL346xd+y7GkpiNo0zEFl1htKujzDhSgPj1U8es57ut33jm7U2c/diWEdIfhXT2Ht5r5XRTZAno9nYpJTJsvsNqZW4lDeqk5tAL2ynv56+ffHaAbcSFpKhpe1/wiLzkk9RpsuSkwgIQbqQdSDw07+f4CJJSXQ4hufZbaCPXBVcXta/5fj3R5oDF0V7R+XrE4NuZCsy1gBfXLp93Tq92ttNIgSsX012lFIln7zTy2v8A6nW8/WUBpa/GJVjFrp2HpyTMwWHbobb6n/E7Vu7l/FESXg7fTDcrLlo7ntFT6mrX9W4SrUW14co2bOcYGOfwJt9Fmla15zClFGkWkUxupJlg888AsEqzFsW7PMjj74ysBhSC5ojrKUQp1QCdLXHLny4RrU2mO0iXVJS83OvIeSAChxNkKsOF7ZhceEbV3lyjaJprKoDKq2nIa/ERjrnSdcuutEDWckkuvlvO2kveizKJNjdIB48/w8hHKxXOUhFPmpOampZqYcb3eRSj1QVAXI5Jso8Le+NycSZ+mrkEPLlVDQOMqsu3nHCpuCKIlhS51+Yff4711ZFjrwHw5xo2e6K3rH3Vpmj4RZV7UZ5asbT9VQ6l3LPqLDjdw2tCDlB94THIUtM7VpuabaumYfW5kB7IUq9olOJcHz87WX0yJaRLJKlMhUxlJTcAaHUn/vG1hjCrtKQJqoBrcAJLjSXrKUq4B1OgV3cRzjqOkiHFNa9dalz87SKG/LzjjjBefR0PMpQdIt1yD6qdBocvf59CQlFS04as+tl1E84GGEoKlIuk6WHtCwBGuqufLYp70mxnYmGXHSlxSAgmygu/aB1twI8fhZlVmmKLTk1ioFtcqhRQwylWZTywOFuA568rc+aYxvurms85EQvJ0V2Z6sU2nVOkPVm2+mnGpeX9J1UIzZVOfZCM3x8ozYvpWz3CZk8WOtL6XLgmVlw8pfS3O85s2b73vMee8R1+brlVeqFQUpTi7JQL6NoGiUgcgB8TcnUmOaFLQrNfq88x0Ed+KhLLHFZeAqduxzlzTGHDh2HnopTJpqDVTpmLqy2qakpyo7xcw4BleUHbuf15Wib7YdnuKJ/EVdxUwwHZMJS6kBd1rQltIKreFuHGOzO4XS/X8C7P6j9XlKWZqfYA4LUFXGbj2wf5oij21XEMthqdw5laU4M7LE6fpG272t4kDgfAXBIvED3OeC38CBgjiicye+eYt8wGnmr+2dVr9YMD0uruIDbkw0UrBPrJJSr8QY80bdMPyOHdok3LSDwWzMpE1uwkAMqWTdAtyFvxiU7G5pGJ8KVPAszUlSUyV9IpkwF5VNL1KinvN7aDikqjQq2xLHGd+acmpCfWLq6j6lOunyUBcnz+MCmY2CQ4nWTtpySV9NHuY8WQzvoRqLKqlLMMvD3Rl6o4g2MNjp3uvIOJvmijtjzi3dmjc2ugp6EhTi93UQtKE3UUfML2upI8wb3FxaKlQBmEXHshabfw8tpxmWesioLCJgpS2u3QOqSQbXvp42jPPwXW2aLBy521RAb2f0xOUIIqTyQhKSlICVvIBAPDNlz/AMfExUxi3NsEuJbB9PQGGWSak6Slot9m7uS+76t8mThFSGJB1As20veT4ICEeEIC0JQ0hqxWQSbGCpV4CeNocpNoCsNEPUMMmPqTvlGQdiGP/VHR4ROCYzrBMwof7PZ+6fzjfdHoz5xz8Kf3ez5H846DnYPnDj1R3BOqvend7lryf0y/ONg8FRgkvpnPOM6uCoDgsj+P5wQSdIRMNHCCOMUKVdA8YdbSAoaw7lAUUs2X7vptT3u7y9HZ+ky5frbHHNp8YnNXeb+RKj0d1L5Mu6FLaDOpEvM2J3Sim5BGgA0QYhGykufLs2lpQSoy7VlFVsp6WxY3if4lQ6ilPuiYS782euOlb7qbqcy5Tl7ObeczbhGSXJ5XoqLOmb4/dUgpR4eENIMZXBdVxDCFaRrvZeeIzRF06lF/GLTo22vEdMwmxR5eVlFzTCA2iccRchA4XSLAkDS8SvYlgjDi8JrxdXWGppCw6UomUJWy023cKVlINzodTwHDxgu1qp4Mqk5LHCdK6CWwUPqbYSy06OKSEDmNRewvp3RlMkcrsDm3su/HSVNFEJ4pLYh4qK1CcqeIauuadMzP1CZV6qStbiuQSkfgAIzowZi5DzQew5VpbeOJbC3ZRwJClGwubd8XT+jFh2nJok5X3Gg9UBNGXbcVrukhCT1e4nObnyi4519qVknpp51DTLCC46tZ0SkC5J8gIRNW7pxY0LpUX9PCrhbNM4gngFSO1VLlO2sUGoy0vMfJdBRKCbeaF0S6VOHNm7up+EQb9IHCztBx5MVBBzSNXUqZa+wsnrovz1sr+OJth+ufrjQdq8+8zZtMmVspHspZdCSf/pN/jG/NU9rarsWpj8iyXa9TUhF1u6qdSlIWk/eGvnaAx7oyCdBkUamKOrY9jDdx6TfAkELzqRpwhqSUm4JBuDp4G4jLMhxt5bK2lIcQopUkjUEcjGJIUTbhHVGi8e4G+SuHAW0KVqCPkzFru5ffOUVG/VXyG9GgFu/gfW74nUuh+lzDoUEzsk7YpAGY5fPncEa8480BKkjiDEmwtj2t0NHRVLM9I9UdHmFFQQBfRB9Tjy0776W4lbseOV5mjycde1ew2V/U7qdghqbkc1dc47IT0u61NqUy248A626cwzeXKxA15Q2Wm5FPoJGelB/w0Of9zmP4xwKPirCtcSyETPQ5yZ+klpjq2V4O9n8R5Ruz0giUvMbhxDo/fNqOfL5fd43v+ceelo3g2navbU1XBUNvAbrpl6bbdSh1RBVc9ZA1ABOluFh32gJm1JbUh1JKVqsk2Oo844UziAS7SekBzdm9+sFH8OI84U3iKRMmlcs8lSlhJNwRl04Aa2Pf3xmdC/qNbdawCu420lojcOJbAQoZlLuQSOX/AFh1TxDLMLJQ25MKSE5lkgJvoSOHCIsqrIebUWbKWogquTYacozSVUfmJqTk5ULefWst5Tl5nQXPAa/9YlJSfO2yu57G9qzzj85UXSloJl13CkHMVqBHq2UdT4ce4RpStBVNOM9KqJaZOuVrqISvqp7SuyrmeQjo4nqSJB0/Ki5ejp3nUdeQl2Y8fRJzK+P80QOo7QZllbjeHVvIUkFCZ+aOZ9I72hwb/E2AAItHZhonTZ8FyqzbMNJkT0uQU6rFboGFaWVutbxaz6KlDMldini5n7KNO7rcopvEuJKpiGornqm9vHDohCRlQ0nklCRoB+ZuTckmOc8644txbiy464oqWtSipSieZJ1MYCFW5R6Kko2QNyzXzrau2J65972HJPCwTe0SrZtQEYqxpTqO6hZllLLsyUpJAaQMygbcAbBN/tCIk2kk6DWPRGyOlMYF2bzuMquxkffZLwJ4hr9mnwzE6+7uhlU7dMuNTolbJi9Jnwu6ozPcE2lTs3U/0hXq0Eu/JoeVSGnHOBdQ0SpI81pVbzitMVYJxG1iqqyknRqlOMsTKgl5mUWpKkq6ydQCOBHOJMHX6FsHomIZZ50zq8RpnElziVpLwSfeEgnzj0DhmqytdoMnV5Fwql5pvOnqkWIJBBvzBBHujnPkdD0rdn0XpYaaKuOAusT0/A/gXjR6WqlBqCFOInKdOskOIC0qacQeIOtiIsGT264sZpBlly8hMzZGVE2tFrDxTwUfhFmfpH0ORn8APVV1OSbp7jamnBxIWtKFJPgbg+4RRWzWfw3TcQdPxJSnKkyy2QywEpUgrOl1JVoQBe3jrGlkjJ48bm6Ll1EE+z6jcxyWDhr+X0UPcSrMVHiSSYbHpPaBhDCOKNnj+KsKycnLrl2d+2qXYS1vEp7aSkdwue/SPN74ssw6GobNe3Bcmv2e+ksSbgpqO0POLa2cplF4cQJuYYY/vDcqXus28+YWtvOqedweMVIntDzi4dlcy4xh/Kl9DKXU1BClLe3SR9Q9bke7xtFpsrJuzNHLFtQDYwHTA1ctioPZDnCk2KnlAJIJ0TfLx9WKiVxMW7tSbdbwfK71wLKqo+pRz5jnLr+8v1Ujt5wLC1gNYqFXE+cViSq/UJCCTA4CFDVhOSCRrDzqIYYBJiIgpw7MMc1YcHeIf6pgAXQYHBMb1mrDhL6g0PA/nG+72T5xz8I/UGvI/nHQd7CoceqO4J9Z7y7vcsMj9M55xsHXNGrI/TOecbR4KirysjuP5wTCNIQ74J4QhFElJXGHCAReCOMEIqVbML/KVV9noCc3Wy6dKYvrY8r8osKuTLUxSpwGWaRMpac3jiXMyiOjzXVX1RZQVmV45784rzZoCanVANfmCf8A1TETScm2HpOpkzhdLUpM+iM669uzupjs5jlUnKlvUDTNaMcwvIV6GhNqVnj9yqhVpASqxEOVY28oYsRrAXnic7q9NhmKqS/R5vANZc3KKglxMutRslYcTZbYPJR1I8z5Hk1nYXiVqpvN02cl5ySzehcWvIu3cocLjhodbX04RUiVkC99Y7dMxpiqmy3RpGv1GXZ4BtEwoJHkL6Rl3MjXExnXmu6NoU0rAyqYTbSxtkvQ+ybC87s5pFQcxBW5MSz2VxTaDZttY0zFarcRYWtyEV5tj2nMYlbRR6ShxmmocSpx5wZVvqBOlr6I4Gx1JAJta0VhUqnP1J8TNRnpqcdHBT7yl28rxoKVvTqYqylBfjeblNqdr4IBBA3C3vuV6n2I4IOGqXPPT05LT7lXS2N3LkLaDYCvW53zRENis2nCe0iuYEeDh3zhSy4sWzrazEG320G/uAiutlEpXapi2kSMoJ56ntTzL74QpQabQhWYqPLkePMxaf6RlJ+TanSca04ONTTKS286nQJUkgtH43HvAjO9mF5Y43xLqQVBkp2VETbbo593FZtrmypFXqL+IsPBIqTgvMyvJ9XtDuX58Y87zLbsnNuy0404w+2bLacSUqSfEHhHpJ7Gk+rCMltCpSenSXR0MVildlO9FwVpXYlJStSeRuki/C0TOmP4PxxIInhLUqqkDrIdaS44yq3BQIuDEjqHwN6YvwTKrZcG0JG7h4aSL99+Pkqe/R6oeG8VUqryVZw7KPqllIyzSgS4QsK0CvVItfS3GK02hYeVhbFs/RyreIadJZUSLlo6oJtzykX8bx65q65PDGFZ+dkqcwlqQlHZhMuykNJVkSVWFhYXtxtHj3FFTnK9XZusTV1PTThUEJF8o9VA8hYQ2lmMsrnaDksO2aNlJSRx5F41I5fmS5jNx3iOjSq1V6Q4V0qqTskTxDLxCVeCk8FDzEeh8GbFsNMUFheIWV1OddQHF3cU2lkkDqAJVrbXUk38OEcTalscpbFCmqxhlTso7JsKdXKElxLyUi5ylRuFWB01udIYKuNzrFJ/QquKIyNztw4qq047qLre7qNKos+u/wBK7K5F/FspgO4nS6AVYboJH3X/AP8A1jfw3suxXiKjM1emtShlXioIU5MBJOVRSfxBiz6dgNmSmcP4anMDSb8lNSRXVar1ipuYS36q+XW4Dnn8IrN6PfIC6ZQu2mWG7yBw7foqiZxouW+r4Yw2D3rlnV/8zhEaFVxbiCoNqZM87LSyuMtKehaPuRa/viV1nYxjGSROTiWpRcmxnWFb8AlAub277co72xfZXKYlorWIq46+JVSlBuUQMu8AVbMpV720Ogt33ixkgiZjaAl7raVZLupHOBPbyVMpuVa5vjeN2hUt6rVuSpkuQFzcw2wlRNgCtQSCfjHpyubFcFT1Ndbp0kukThSQ1MNurcCVW0zJUohQv5HxjzjPS0zQMSvSO8Wiaps3YOhOXMpCrhYBvobAjjoRxhkNUyUHCs9Xsmajc3e8Vcu1rBeFsF7NGzT6DLzUyqZQwqdfGZ5GZKiVFQtp1bd1yIoJLCnXA2gKUpRypSBcknlHsXZ9iBeM8HJqc7IMMhxS2Vshe8S4EmxPAWB7uUZZuUwfhSWcqyqdRqQhCSC+GG2j35QbXJNuA1MYIa0w3a4XK9BV7DbV4ZIyGs7s1UOxvY+4+uXxDilC5dttxLsrKEgKcym/pAQeqdOrxPhHS/SVxAtbkhgmQDm9mCiadCfXGbK0j3qzH+ER3aXjIYnTPYpnN7J4Sot3pbWypx1Ou8/hy6I9pQ5xEdjUjO4x2lT2Op8qQxLuFbIV1klxQsltJ7kI/wDxi+NzyZJOH7qgjhhjbS0vxnXmOJViY9wCmv7PpDCsrPIlnKeplTLymyUlTaCmywO/Ne/fFMbM8cTeAay9TZx9M/S9+W30sOZggjq52tQLC2o5i/OMm3+lVumY4qU8VznydUQ24FtKUGj1EpKV20vdJ0PK0VVmKDx8odBT4o7E5Fc3aW0BDVh7G2c3K9+C9U7QJEbUsFSwwtX5QtId3rjdiQpYFkpWRcptcm1jy7orCU2J4uU+2iZepzDRVZbu+JAHeOrc/CKvp83M0+Y6XIPuysx+8ZWUn4gx15nHeMJmUTLTGJKm40PV6QoX8CRqR5xGU8jBhYclWfatPO/eTsOLsOSuDanXKZgjZ03s8pU4t+esEOLJ1S2SpSye7MSRblHn8qBJMBbmZSlntK7ROt4xxphgEbe1cqur31Mlzk3gOQTkdsecW7svemJalMPsNb4JRU94jPl6pTI68D/2vFRI7Y84tbZyh5VBQ43MpYS0iorXd5TWa3QLJzJ1GtoE3BN2WLhyy7T1y68EU5UolpDInnkoDSgpByuzCVLBCU9pSVK4c4qVZFj5xau0CZYm9nsg+1MLmFGfcSVrcWpVgt8IvmJIOQINtON7axU54QYgl1z9ELQoV4UMXOQMIamCYSREVgEF8YROVhSu6E5xtAeF5NyBwTW9dYMJfUW/I/nHQd7JjQwj9Rb8j+cb7w6pjRwHcE+u95d3uWGn/TuecbKvW841pD6ZzzjYVrm84U/rLI7T85Jp5Q4cIYYeOzAIskhIwUm8A8Iak2MQKFTLZWpTdYqC05riVa7Kik/W2OaSCPcYnNe3wpU8l1951C5d/IVtzIAtLzWbV4WFwpsWBPYJiCbMG0PVWoNOIzpXKNJIylX+9scgCT5WMTerJlJekVBqWlVIWqXd3hUl1JFpecy/SMt5rlTguCewBGKY+sPgvQ0PurfH7qmrgW8oaqxMNPEQ4DnGxeevdOSUwlEW0hhKTwhWght1bHbJOubQ0EQSdIaLGLqrjdWTs02rTmDKUaWaYioyYXvG0F7dlCjxINjp4EHUmLAwFj1e0qvVLD1fo8q5SptjOli9ywlNgRe2pPVN9LEXAjz5oBci8WLse2i0jBDdQVMUJyYfmso3zKhmyjXLZRFhfXTjpxsIxVEAcC5jbleh2XtSSJ7YpZLM7v8AV10cOVKb2SY4mKJWnnJmhuqyvMkZg60ew6lHDN3+8Rm2g4PqWCJt3E+Cp+cNEfRmKpZz6EK9rKes14nTke+O4zk2202qrNPlZOr05bZpzo7O6X+zcVxJ6qu4XUO6Ibs52mzuDnE0mfS9O0fekvS6h6VjvyZv+U6eUJBeTiAz4hbjuImiNxtGc2O4g8fBaVb2oY2q1NdkJ2rp3DyC26GWUtlxJ4pJHLlpa4Jve8bFO2aYkqmCWMTUrdzKiStUpks7lSb3TrZXloe68W3TMD7L8ZSwrFKk20tLPYYcLRHm2D1fgIsZpElSaW22FIYlJRlKE9yEJFh8AIzS1jGm0Yz4rdSbElnaX1L8rZEG/wC6qHF22ZhOB5ddDmNzXXt2lxoy/wBXtqviMp4W9/KJTsUxu5jagTiKkhCZ+RWlt5aRZLqVC6VW4A6KBA00B52jz3XZWdr+Nqs/R5N6dTO1F9xjctk5kKcUUkeBFjFvSzCNkmyydE++18uVO+7EucxS6pGVCfJI6xPj5QyaFgZhbqUuirah85lkPq2jP7eJKrZ7H2LMMzs7SaHVky1Mlpp5Eu2GGyAneK70whtg2gEC9fT/APatf/rEk2ebXafhzDErRZugzE4+wVlT+dNlZlqVz1Hai1pTFE7O1vD5lqA4qjVOmqnXJwcGTu8wQTwFtAfOGPdg1YEinhE4uyoI7M8lQE3tVx3NyUxKO4jbLDyChwGTa4Ea65RF41XEScDbH5GoybAzdCl0S6AOrnU3pfw5mIfXNtuH5mUqNPFDm1pebW2h9Kk6E8DrB2fuSm0rZRMYJcnbVimy/oFO+CrtL+0B2VeEUmYS0FzbAFOpKhrZHshlxvIy118UzZftlU43UUY3q10hKFypRKkqJ62ZPUFvZte3PWIvUMEV/FiK9j99oyVOdS9Oy6HNXXUJBKQE6aWSBm58gYhmJMN1bDlSckKpT1t7s9Yp1Q6OeQ+t+Eev8OTlNqWH5N+nFtci4wkNoA0Sm1slvDhbwiT4ac42DVTZzZdoxmGZ3VXk7B20DEuE5d2Tos60iWcUVFl1oLSFHiRfgTz74kmHqHi3arPNzVbqc4mly6ytyZcHok66pbTonNx1A01J7ja9T2a7MKQ+us1SRl5VlHWUl2YWGgfu318h8Iq/aLtUbq1N/VvCskaZRwcqlJG6W6nW6AhOiEG+o1JtrYEiLiYSm8Y8Uh1G+mjMdU644AX/AALNtFrEvVp+mbP8IS7aabLTAbSmX7D7nMnvsb68ySYkmP67NbJqRRMOYeYlzlQZmbmXG/rK81lWTyv56AAa2jhUdmb2ZYHksWrpzD9SqM022huYBIYZ6yiNLG6gnU30uO4309pO0+hY2w+mUOGVtT7erM244LsHTME21UD3Gw4HlBDMVg0dEK7p2sDnSOtI61vzuWttD2xT2L8Mqo8vS26Y291ZhSX94pxHs9kW8fAmKqVrGc2uRGBYymOhFGIxYLzdbUyVT8chuU1MHS0IQinxhiycEIVoJBELlFrXSykntDzi3NlgHyQz85fl1/2hult70+k+YWuG9Vc9PfyipWx1hFr7PWpZ7DjbcxLGYzmfQ2E71KkqPQLKC20qKLd9uNhzjLONF2NmCwcnbX3ZhWCqcZkulfT3NXN6TYrfUkZnEpUoJSpKL29S3KKhMW9tJucE0oZEIaE8/lSCrqq3j+cEKbQU2XmFso4RUZ4mBD1bJG0W+sx802CIEEcYYsCShCRxgqOkNQbQFfRJwdeCr6Ap74SjcwnB1FROCs13TWpg/wDu5r+L846TvZVHNwj/AHc1/F+cdJ3sGHnqjuC1VvvTu9ywyg+cK90ZyNTGCUNphfujOTqqKOJusT7XN0iNIJ4Q2+kBSoqlI3sYPGGAw5J1i1skLqZbKkoVWp3er3bXRmgpXd87Yic1sSvyJNGSfbeZMmsOFMs42r6Gcy6LcOSx3ugSO3eIJsvXln6p2PqjXbSVD62xyCkn8RE7qipt3D06J2UeYeRKuhKyw42F/NZq4JWpQWQEpspJ4KjDN7Qr0NF7s3x+6pVZF+ENWoHhBNssDQnujWF58pohEmCLCFa3OLg2QSBIFoQ0N4QteEsiIDcqwWRatIxQb3EIpghwCsQXKW7P9odbwSmcRSWJJ1M0UFXSEKJSU3tbKR3njeOFXqpN12rTNXqLjSpyaUFOltsITcAAWSOGgHnxjmWgiFYWg3Cc6okfGI3m7RoFu06fnZKZRMyM5MSr7RzIcZcKFJPmInlJ2w4+kineVSVnUp9WZlEG/vSEn4mK3HhDgT3xHRNfqEyGslhN2OI7irUnNumM32d0wzSJVQ/aNSysw9ylEH3iIBiOv1iu1M1Csz7k7MFOUKXYBIuTYAWCRcnQACOWfCMaojIWNNwFaeuqZW2keSnhRve8bzVUqKJNySbqM6mTcUFqlxMK3RPeU3sY5uaEFRctD9VlbIWrK6e6M1MqE5TZ5mckJp6VmGlBSHGlFJBjWJ0gGL2uLIh1jcK0aXtpxjJt5Hvk2oH2piXIP+ApH4QKltlxxNJUJeakZAHlLywNv580VgTmhtyOZjP6Kwm9l0TtaoALcRXWq9ZqNYmVTVUnpqdmLWC33ivKO4X4Dyjnycw5KTjM21besOpdQVJChmSbi4Oh8jGELg5o0BoAsue+QvIN1N8Z7TMQ4torNKqjFPDTTu93jTSgtSrEC91Ec+QEQsE2hmsK6oXHE1gs0WTJaiWV2KR1ygSRCuTCveATaGXzzWe1k4C0K8G4tDYl1bRGGmCTAiXVSnIPWEW7szKRhzrkhBRUAtQZW7lT8wurIjU2/DjyioUdsecW1s2TVVUBs0lLLrw+UMzS0FSnB8w6qbOIsfeb8Laxmmdey6+zMw5HaWGxganll/fNmov5VWVcq3r4WbqWsm7gWb34ERUau0fOLb2nh4YHpinm0tFU45lQlpxsZAt8IVlWSpOdISuxPrRUiu0fOJDldI2gOqmq4QBBVChpXPQPCBDoURS6XMGC/wBkGGmC6fR2gKzVrYR+oNeSvzjpO9g+cczB5+ZNeR/OOk+eoR4iH/CO4LZX9Gqd3uWGV+sL90ZvajBKH0yvdGdXBUVJAKyOF7n80Q5QFQuAhK5Qs6pRFkIcjjATxhxOsEHNVUu2ZNh6eqbSioBUszqnj9bYiXKluj0ieSphLZXKuBtYZbTn+azV7ZLlIsW7hR4xENmDSXZ2poWy06kyzN0uJCk/W2OIOlvPTwic1BlmQpk+y2zu7yy9W5WWZB+azWXMllahfrK1sPo4xTHplejom3pm+P3VL8jC4HWHHLrDFWB0jZe687ZI8YRNxBB8IcPKLAdFS1ymDxhWvygqOvCHJVpwgHRWAzTeEG94JF4FoAsVbMIEQ0xmKbjTWMShrB6KhBCYYQ4wYUQNJVU6AYV4BggEKEpC0K0IQ6LgDVC6AhKvAVxgaxEQU4Q0m8I6QgYrmoUQAIVoBvxhZolzwRujfvgeUKF5RAhqle0Im8LQwOETjmilzgwoUAAhBKFChQCokjtjzizsESAn8Nstqd3WU1A6thaVfUOqpJ4g/nY8orFHbHnFq7OpOWnaCy3MMb4XqGTJLNPOJV8wsUpdBT53jPKuts3RyZjmWYbwFIJaYLBE+5nSpKArtv5M2TQnd7v8uUVYrtGLa2joLWz2moDaG0ieXlDaEIQLuTKilKEKUEhJJTYm4y25RUy+0YMSXXC9k2FChQ1c5KFyg20gRFEbaQHR1bwRxtD1AEWg3srNC5+D/qbfkfzjpzA6p90czBx+ZN+/846j3ZMN+EdwW3aXvLu9ywSY9MfdGyRoqMEp9OfdGwr1oW7VY3aH84LDaCRaCOMJfGBxSEsukIDTWECbcYI4RBqipfspCzUakG8+bo7FsuW/1tj2lJT8SB4xYNcbkk0Se6Ot0hEq5mbU4wtKPm87bKWlEZb706k8ogOydIXWJ1BNgpmXT8ZyXHce/uib1hDPydU5Vpxa1Ilnd4pSWgV/N5y2YoQk5rJJ1J7cY5R6w+C9FRH+2b4/dUmYcRcQSnWErQRr1Xn25JohQTCAPMWi6hNkOcPUkpAV6vMngITaFLWEpBKidBEuclk4Uu2+0w/XuBZcbS4iR5hV9QXe7iE39oWFXOsnQx7y602aJLybCpjEM98njKC3Ktt7ybcJFxdskZEn2lkd4BEb0jVsDSjFncDTk99uZrakq+DbaQPxiKzTj77y3X3XHXFqK1qcWVKUTxJJjACbjUwN3fim+k4DbCrVwxSMB4+UaVSpWbwpWlay6S+Zth5I1I61lX491rX14RV8405LzbzDzRbdaWpC0niFJNiPiIk2zZ3cY8o00ub6GyxMB9972WkdZfDXUdX+KOBWph2o1ien3UhBmJhx3KOWZRP9YW1lnHNaqmTHG0EZjjzXNvBvBCdeBh6UXNrGNIFlyrEppSSAbGx7oCwbC2sWvs8KcL4CrOK3peSfUSZGSbclkFZdVku5vLZgEhZ6oOtj3RXK5eUbp5mumtBzpG6EsQreFGS+84Zct+rxve/dCWvvpotj6TA0EnNc4CEYcq19IaYaCsdkIBh0CLCxyQQgQ60IiIQiBdNgwoUUQQgiFCBiwVglwgX1h0DnERSTxhxgAWhEwVAEOcK0GEqKlQhIcR5xbOzENLoKEPSbj6L1DOlJbAy/2fr6RSR/od0VKOIi29lgmDhxIYS64q9Q3iWygHJ/Z9z19P8ApeM82i6eyvaFZNphQcFShT0rWedzdJCAsLD8yHL5Or2wsi2liIp9XaMWttNUwvAMmZV3eNCfUhASUFAAcmRdORIFlWz6i91GKpMSLq3StonDJg5IQoUKGLAnjsww8YUKIolxgpBvCHGHKNkxFZrbrRwcPmLfv/OOm8OqY52D/qDfv/OOk72TDvhHcFsrzeqd3uWGW0fPujO52lRgY+nV5iMrh65ipGaxycUBxgqMMhExU6pKRjI0RcRjOohDSBxRGSnOyr/2jmOaNwxm4f8AjZbvBH4RM5t6lv02bVLIozD3R3sjckGb/U5zN9Hrl+i4gaxBNlTjTNTqDz7qWWksy+danMgSOmy+ua4t5xNn51M1S5lj5WXUFKYeXczW+KLSU+rrck9uwtxynujJJk6y9FS9KEP5qnXDYnvjGrWCTc6wQBcRsw4V50m5SQm3WOgEWBK4fwzRaehWNH6qmoPWWiQpzaStlviFOqWLJuNbcRHDwUgDEsovJnLCH5tKfaWyw46keWZAvHboppdGX8r4tmZhyafO8lpJLSXnrk337qFkZU80Zr5uNim2ZTzddikjDb3z71L5aa2UUF6nTZo2IpSadlt8hzOnes509RztdU+unS46psI1qfQdjs+olvF1Vl1nh0xxKbeZLYH4xzJN/ZJWJl9dRqeK5B15ZWp59LagVHmShCifhG/M7HE1KXU5grGVLrbY1UlxaQUeGZAOvmBGWzR1yQutjkcPUNY7mBr9AU6a2T4RnDv6ftKpNjyccZV+Sx+UcWpYHwbQ15qpj+Wm/wDgUplLrp/xFI98RfEmCsU4fKzVaJOstI7T4aKmv5xp+MR9GULBUoITfVR5DvjS1hcLh91x5qhjH4X0+E9pKsaXlHZ6hD5Pps6mgMTNg3LgKnqk9/D1VZE9bhZA7zGuXMPUrCUxI1qlSDlVcfCUPS+Zc2wkakrJJQk6AZdDqbpHPd2w0mqS07T5KUknDTaZT5aVamBdEupSrlTqlmyEqUtRvqIi0vI0+fq9MocnNBQORE1NLBCSoqJdcF/2aEW42NkKJAvFWHE260zjdSFmtlINqWDJWgYjMtTp19UnLSaHZqYeAKkLUpVk2FgSQBYQ2oUOhzez6RqmHflh2pP1YSAROBvr+iuopSgd6k8zbvjFtNqz2N8TzE/JsqZpKFoAeeRlSz1EpKnFC4uSnQC5NgACeMq2S1Nyfqi6izJzDlNwlIrEjLy6Bv3nHRk3ikjUqUEqJF7J/GA51ow5MibvKt0QyBH05nwXH2g5JyvUTZ7SkmaXTpdEo8JbqJXOftXOenw5xwdrzFEk8UrpdAlRLyki2JZfMuOpJzqUearnKT9nuiU4KamJLD+Ido78wPlJjOhkbxNjNu5M7hPDRLqtPvxVQzTD/XcSCpWqlE2Hiba/ARIW2Pck1rsUd/ntbsA0WAJPcYVjE5mMJSowxQ6szVAoVOYWw4pxrKmXCFWW5xupIAJ4A8Ba5gTWDaIqjTFQo+LJirPImES7UsKQtpTq1a2HWJNkgqNgdLd4hpnHFYzs556uagpzQtYneB8GU7ENWTR3MSsy88tClJDEt0hsFKM5QV5ki9uacyfG+kQyaa3Ly2ytCylSkkoNxoSP6QxjgTYJMlK+Nge7QrAYVocIOloYUgNWKFBXDYoVUhGCAIEIC8EIhEWhWhAQoKulChQCYF1CleFAgwLqhKKe0POLW2ehJwuUrVKpSOnLPSsgZVZVP0UVgpF76X52iqUdoecWps/W0mggPT5kwen7pQeSgly8ha2YgHTNcG+l9DCJjourszRyftAXKLwVLCUEkEie6wlgzp1pjJn3PUz7vdk274qZXaPnFs7QZjpGCJRWbPafVlWHd6lSS5MqASrmE33fgUEcoqY8TAiS9oatQhQoUNXOSgEwTwhoiIgIpMOXqIYBYwUm5iKwWvg4D5PZ+6fzjpLtrHNwf/d7X3T+cdF3nDx1R3Baq/3p3eVhaPplw8cDGJn6VcZkjQwOCxP1TSYV4JAMIDWFIYUQIKhYQbACBfrCICq2zsptsgI+W5pJUEXal+seA+ey8TepKnfk18zc3KzlpN0F1qdW/f5jPAEKU2m4Ki5pmNstrRBdmv8Ae05lyZtxL2zkgfXZbmASPOx8onFRU27h95TClhHQ3bZtM46BPZSQptBSRlUbWF894yPzcSvRUwwQhnK/7FUko6wk8RCywuBjXdefw5rvYQrTlAxVTqu22HujLKnGr23jZSUrR3apKhr3xNKvgBzEkw5W8AvKrNOdIK5VTyUzMqq2qVBxQJHd4cLjWKvvzvrCbdWhYcBUFD1kqKT8YXuze4K6DKljRhkbcX56KX1DZ3iyRZMzPU1EhLDtOTk2yyE/zLF/deOK48qj1C9EranVJSLTckp1nUjUJJCVWB0vYXtHMcedmCpb7inCOGZRUfxjHDg0nUrM+SNrrxNIv2/6Vq4T2zYnpbPRqxkrksdCl9WVwjuz2N/eDHfmJ7YtjaUHTj+rE6eYb3Jz/eTdtQ+9YxRhJHOGlXeIQaZt7tyPYt7NryhuCQB7eR/nVWttBw3ScMSrLs3tAma+FICpKRBUStPDNnzrShHkOtlsOeXkyWKqNQG3Kazg2RmJhlakuTtUGdxy+hBasAkeFzz77CBlxZSRc9q9+4x2xirERSb1Z5SyLb5aEKe9zpGce4xN3l0s0PTekTEMI5a/usdbrc/VSETLjbUuhRU1Ky7SWWGieOVtIAF+/ieZjksPPIbcbbfdaSu2cIWUhY7iBxHnGMklXEm2kObbcUQEIUok2sBeHhoaLLnvlLzdOC3CyGlKUUjgL6CChKkrSlIuSbAeMSql7O8cVGUTMy+HJtLatUl7KySO+yyDaMkzgvHmHFMVeYw7MtiXcS6hxKEPpQpJuCQCocQOMU3jOBC1imkABLXW7iu5j+S6LQsM4emCZIUqXWZ2ZcVlTv3ylxbSBrnUgWvlzdoXy8Y4EsXXqe6+mak6RS2h0Ppj6VIGdQBWsJSFKLiwgJVYEBKgkkaE8GrVaoVKbQ9U55+ceRoFOrKiPDy8I6jGN68zQ2KM07LplZd0usnorZcbWfWSvLmB8QbxQRuAsnuqI3PLnGylVHRKYBkl1iXnzM1GelSmlpdldyW0K/3ntE5bdnhm63LWIzMYBxMzhkYifpTjNPKA6XFOIFkHgrLmzfhGxs5pk1jHHkpIzrsxMJcWqZnXlLzLLaBmVmJvfNYJvx60SJNcqSdlmKqlVJpx81ufZlGG1rOVCwCtwpTwSMthp7MLJdG63ErU1kdREXkdFt7DlYX/AIVU59bCFe8IjrWEPaaU4tKEJWta1BKUoSSSSbAADiY3FefDiTksaUlRsL69/CO2MI4k+RHa0qjTbdPbTmU+6nIkgkAZc1s2pHC8d1t+XwM4ltLMhUa6j6cvt7xqTv8AswOCnBzVqB2Rzjp4i2j1HFGBhR6rMb6a+UkukhrICylBsDbQ2WbjQaDnxOZ0rtWjJdOKjhPRld0uSrXL2b6QrWJtBWrMrQc4FlXNwYeAueexIG4hQCdIOsQqBKAYQveDa8QgIZlNsIIg2hAawLAIBpRQOsPOLa2ZrcaoQcbeZaUUVBIW7OKlUglVO/apBKfhrw5xUvlxvFobLHn26SwBlJvUc9wTZP8AZ/ABC7/CETHK66uzc3FvNZtoqn1YPlxMONOkT6gFtv726t5Nby53bfBzeDRNrAWJip1DjFrbSVlzCMs6VqWFTy+tnCkkh6bSSCEp7RBVw9aKoWo6xWJLrxeyHCG8TChyEw1c8BA8ISU3hyhbhATARtmgRAWMog5tffDnbFHviKwaCtbCJtTWvun846DvOOfhK/yaz5H8zHRXayo02swdwT63pVb+8rWZHpl+6MwGhjA0fTL90Z0qGU3hbjksj+sULawrwrwr6xQqgNkSTAhxTpeGxAgVMtlKQqrT4UpaBuJcFSEhSkjpstqAdLxPq4WFUUty1SqT8o1KOdGROP5rp6BOhWWyiFJy7vhw94iCbJ0uuVidaaCiVMS+iFKSo/PZbgU638onlaZnGaC/02nuNHoz1rNuW+ozmbKVklPabuL8UxklPrCvRUXuzfH7qj1HWAReEYQMawFwMV022sEd0K8I8YuAqpw4QDrChQTkEUCPGFx5QjwhIuIWboohVtLQ7N4xjN78IQgtF1MRC2Jdtx55DDLZcedUENoTxUomwA8SYl9eqKMLuO0agKdYnWEmWqs1mupx5JstDSrdVsEEAgAq9a+kcrAgvj/DduPytK/+amHY7QUY8xCgjrJqkyFee8VC3G7rdl10IxhjJGpNvK64AddKiS6slRuSpVzc87xL8NbRMW4al0S8hVnHJdKwoMTADqD4dbUA+BEQw8TC1hro2uFissVRJCcTTYq80v4C2rsgTqEUPFq2sm+LmRDzvqgDXOnhx63IRX9f2bYuoc2qXnaYrdoSCZxK0plvH0iiAB52J7ohiVEKBBIIIIINiCOBBiR1jEOJcSrk5epVCdqm6AbYYN1a8L5U9pX2jcnmYzBjoj0TlyW908VY28rOnzGV+8aKf/o0N7jaLPp3rS7U15oqbWFJWN63fKeY04iIVjaeCppFElFufJ9ISuWl0r4lwn0yz95wKI7hYRItnNVlsKbQKLKgMvTb8wlioOWsJZK+pudeYVlcUrwycLxytuNKFJ2n1dpptSGn3RMov628AUo/zlQ90Ub7XPiFrlIFGMGeFxB8f+KDEKTbQkk2sIu7BuGW8BbOanj2ogLrCU7unAa9FcWN3qnhnBX1uOXUcbxX0iG8MyTVUmZcOVlxOeSZJPzRNr79xPtW1QDpwV3A2DtKW9S9jeFaGVHe1AdJd3nFat3nX/8A2O3i07ybN5lV2bAyPeSnMtFwqekafOVCZ3EjKPzbpBWoNIKiE3AKj3C5Fz4x1MUYMxBhyTlJupygbYmh6NaHUrB/lJ5Rkdp1RmZKUlKTRKg9Ty0lxx1MqvJNPW6yibdbKSQlOtuWqjexq2xL0/AlPZmlGYkMPp3YbOqJioOdbdf/AA2syrjwywySQstZZ4KRkwdivcC91XGF8GVyuhLsm1LtsrJCHJh9LQXa4OXMRmsQQbXsRBZwrWXqfPVFqWCpCSStTs5ezJSn1kqPaB5W4xrS3yhVajMzxDb0yiXdW664kBLbeQo0OgSQCEpA4HLblFgKMjhfZBI0yaU2qZrznTjKnqnc/s+4pR1Uq7+Q4qKaySEEJlPTsc0gZWF1BcK4KruJJeZmqdK52JdpTq3FLCEqSnjlzWv7uEYqdh2qz1JmqrKyilSUq0p199SglCAnlqbknkBE2rJOENnCXZ6ZP6z4kR1k3yKl6afUy+qlXs6WzeEauJFKoWBJbAzbP9sVNxE1VC2eF/omPO27Vy/GDvCTfhdEUrGtDfiAufsoJTaTUqhIzs/KyilykilK5p4kBDQN7XJPEkWAHExvtYYrTmH5uvGnut06WyhT67JBKlJSAATc9oHQRLNoLH6mYLp+GSJb5RqV56qBty/UR9Cny7f8Sbx0Mby8rg/A1Iw2ttfTX8tRflV9nOsdp0cwm2UJ7wCdEkGGY2BspHRgOLCcxr3qCSWDq/OUOarTUkUyEu0XS64oIC0j2AdVe7SI8qLYx5PP4cwa1hFxSxWampFRq7hczlIIslgm99MqTbh1QR2jFVODUwxkpcLlY66lZA7Cy6ajtDzi1dlzRdpJzTTsq0Om51tLCFHrU+yc57Nzb32iqk9oRbGzNjfUcnfLbUOm5MpdN1Zqfa6GyCoeZsOPKFzcE7ZmjvBY9pbm8wTLOdNmZu88my31lSgkKmko4k2uhKTbTjwirFqFjFq7S0KTg5kuNvNuGeRdLu9vlzTWTVwAq6mUX14WvpFUKGhgRqV2VljB1jKnURitaHpMMK5wSVCHCCbc4EQKFAC8FxNk++ELgwHuz74KDDZYMI/3cz5H8433OCo0MJD+zmLdx/MxvOg5VRoPUHcFqq/end7lrtfSrjMBcGMDH0yvMRspGhhT1kf1k21oV7Q9Q0hhEV1SkgomDe8C1oJsIgUUx2TttvVeoNPMl5tUszmbCM+YdMl7jLY30vpYxMBKLkqXNy6qc5JbuTduHWwhSfmU9lv7VypyxsLAWiI7JNcQTNr33cvwF/8AfZfxH5xOZ2WZl6LNdGm5Z+XVKO6NyRYB+ZT1relXbUOXFhqYxyHplejovdm+P3VJr4w1MOX/AEhoje0LzgSPGBeCYbzi+iKcIKhaChJ7jCMULs0bZJhOsE8IRtBSAqKl11AEOUK/hCNgYN4IUWWWfmJabafaeW060oLbWg2UlQNwQe+Lmq1Ipm1TDgrmHFy7OKZRtIqMmfRF8n1k8j61jfwMUtcW4iHSs1NSk03NSUw7LTDZuh1pRSpJ8COELkZisRqFup6nc3a4Xa7Xn4Hmt2qUqo0mbXJ1eTfkJhPFt9BST5HgfdHMcyoVZawPfFoUrbLjCQkkS7r0hUcnrzjBKj4EoKb+/WHTu3HFj7SkMyNFklHg9LypKx/OpQ/CKiSQfD5pz4KV2slu8fwVEaRg2s1CRVUksdGpiNXJ+ZUGmEDvuTdXkgKPvjPNVGToiDJ4adcLjg9PVF6PK8GOCmUHW9+soaGw0jkYir9Ur84ZyrTsxOP8lPOZgn7qeCfdHKvBAcc3JD5oo3WiGXNZWlrTMFba1IULFKgdQb8bxfm392iytUpWIH1tv1RMpkYkloCkZ7lSXHBzSnMeoe0SnkDHn9teXN1QoKFiDwI7o6OIarO12qv1SovbyZfVmUeA7gAOQA0AgSR4nNPJNpKrdQyMtcmy2qSqZreJZRicmnnXZ6bbZW66orWrOoJuSePH/Lui49t9ap9N2k4dYqtORUZCmyKnuiACzpWVp8iBkTf7sUZTJ52m1aSqcslpT0m+h9tLgJSVJUCL2INrjvju4p2g4uxIXEVOsvdGc4yrFm2gO6w4/wARJgPjLnAhNgrGQwvY7UkW8LraqeLm2Kg7O0aUmmpl3hPz810iaZHstEAJbHiBm7lAXB6crijD0zs4ZwvWZKsFUtNKm23ZN1sbxZz9orv7ahw7oreHpVpxizoWpEe0JgTnrl4LtIqcmH2pZMk43SkPNrdl0vXcmQlV7OOWFzxAsAEgmwuSTu4krxxJid2q1NtQlFuBPR2zq3Ljg2k+Avr3kmIvfLDgq/OC5l0qOpIU1xVjiUxDjeXxDM0YoZacZJYXMKWS23b0Y4AJNieF7qOsOxPi6Qq+NF19ulZGJh5tyZaee3i1oSAlTKTYBKFJGU6FViQSQSDB9IV/GDumi1kw1sj8W8N8RuVP6zjySre0RjF1Tw1LlDHW6Kh4r3qgmyM2e6QkHrWSkX1Bve45NPxIzM46/WXEbRqjDzzjr0tfvvlSM3qg5dPZFoiizCT4xURNIt4IOrZS4m+ZN/FSDG9ebxDiObq7csthcy4VrDj5cV4C5sAALAADgI4EHTwhsXDQ0WCzTSvlN3m6ci+cecWXgJiXmqEWH6ZMz5V03IlhlS1DrU+/AHLpfU2HK4vFbJtcaiLU2ZqCcOL3qEKZLk9nK2d6kekptrouL34cdL35QmUrp7NFg7wWHH5QcCthmWQw2mfSAlCMgCi5NlYyerlWVJt9mKuV2jFrY+TkwS20FBSflAEXQUqzB2eC811q4rSojXgRoIqlfaMCLNLrzayaqEkXhHWFe0OXPBRVpDUkmETmhA2iAKFEGxhK6xhupMOToYuGqoyWDCgtTWPI/wBY33CcpEaWFLfJrHkf6xvukZDDT7NvcFrqTerf3uWpL/TnzEbIVYKHjGtL3358xGyNAb98Jesz9U03hCCVawbjjFUlECw1hpSYClXghfDwghRTXY/1K5PKI6wlmd3caFfTJfKD1k2BNgTcWBvFpT8p02mmUmGZZl2ZC0tuSTLVl5pOZSkqs6SbpKyDoDY663io9ntXkqbVJiYn1LaaLLeUoFyVJfact4XDZ1sbd0TyTx5hlh+XUZmoOIaUBlcQk2QGX20pTkbTbV8qJNybeN4xShxeTZekopYWwBpco+9sxDJbC6s8ErTnCg1L2CPb+n7PjwhTWy12XdDa6lMa891L89B+35nQd5jpzOJsMOy7zIm59JelOjqO7QU/Q7q/0e8y+tlz2vGZ3GOGUuLclXZxKnJrpK0uNpKSrehzilAUdRYXUbCDvJOauKWl+TzK4SdmTxqQp3T5jfKAyncy+Uk3ITff8bJJ8obLbNd+XslXvuFrStW6Yy9QJKtekernAPceMdiWxJhWVZYal5moZGwpBDjTZs2WHmrCzQ63prlSsxOWx43jKrE2ENwJcJeLJzFYXLNm5KmTbLu93b0KbjLreDvZOap6HS/J5lcyT2cvzTKnEz7raA6pq7jUum5C1I/f81JUB32jSZ2dJepxqPys4lky/SLbuXzZd1vuG/47vrW7o76sW4WzpAcmShCkOIK2krUHEreXmsUZeL6rDLpYRrDEeFlBxLkzPZSncoyNoulno7bGW5bPWyt2zixsojxiuN40V/R4ZOuLrRXstdSgLFUcWkubvqty5628DZH0/Jagk+MY5zZqJMSq360UMzDm7S4G2VBPo1uZjZ42TlbVr4R15PFGHZd1yYTOTZecdU4v0KSk3e3yRcoKwAoJ0CgDbhGuuuYa+RX5BudmkrdGbOWEWDm7W2FaICiAHF2BV60TeP4qoo6X5PMrWRsreXUhTk1Rwv5FqUA0zZOUtgg+m0PpW9D7UPRskeVOqlBVxvQB+yasSS4Mo9LqQWl38okMjtAw1J1iYqbaHS69vBk3KQhOdaFLPVQCondoF1EmwjRdxdho09Mm248GwAm+4SnKkB3RIQhI4uqOoMTeyc1DSUp+DzK48lssXONzT0vWUKl5RWV5/KyG0+jS52t9wyrSffG8jY+/qldXQhQsMig0lWqigabzmpJAjfGOMN/IsxR1KdMrMrbceAlWwVLQlCU6bvLazadMsY5jGdCfriKwubmulNyjcshzcpKgErWoq1QQFHPa4AtbSCZJOajKWmbo3zKjydmra6GmtN4haclFozpyNtlR6ufLbe9oJ1IjaqGytMjKCYmK6hKCAc27btYrCL33trZlAE+MNpNYwnIpWgvTxRlU02EISClohQy5ikq4LUCQRcGNmr4iwxUaXNSqpicS7MtFtTnR0m3pM417VgQnq5rHKIm8l4lT0aid1W38StZeylaZuVlPltsvTKc6UhDXVTa4UfS6A628jD07JHFzIl2640tfX4Iat1LXH0vGykm3cY6TOLMOy76JthU2l9ItcspynztYnna50hkrizC8tL9FQ3NFncuM5dw2iwWjIo9RKbm3M3PxNwJZOanodKPg8yuc1snfdfWy1WGlFGt8rVlalJt6XWyhlPjpDpTZI7NAkVprRG84tdi5AV9JwJSbHhHTZxZhpuS6GnpZY3G5CejthKfSocuEABA1Rr1dbm8JGMKEHVKcemlJsyUESzYWhbZeObhY3350tplFrQd9JzR9Epho3zK4Z2ZOCkLqpqDolkC6rstZgeQtveJGoHiO+H/7LyJNuZNZbUHH0sIQlDZUVlwNWtveIWbEeBjprxThZ5vczL9QcbQ4VsgMN5kXbaQdSDr6IG4tD5LFuGGZpmadbmnHmXy6hW5TymlzKBqCRZS7GxGYDWAZZOanodL8nmVypnZaZdqWdcrSA3MGyVZGrAZFLzfS9nKgnNwjO/sifZmNwqsNlZ7ktWGqRYne6ElabDneMxxNQDT3GS69v3ZXcLc3CbFQl1MBXDNoFE5c1rmNqZxdh5yXfaamZpG/fS8v5sntB5DpNxYkndhNyTYRfeSc1BSUvyeZXOOylxVSNNNWSZhLSHbANWOYuCwO81I3Sr+UY5bZY46V/wBroSlGucpayqRkQrMDvdRZaPjHUYxVh6Wfbcl1TKEhrcLRuEZS3kdTlsLDi8sm4N72N4a5i3DaitC+lOMLQlKkrl0Hs5ANLZbAISAMthFRLIeKLqWm4t8yuczsoeebcdbqhSlt/cKC2m0qz7xTdrb3mtBA74xnZa6mR6Y5UlpQWN+lORrMUZN5w3nHLrbjHZOP8M5UJL9RC23d8lzdJKs+da82oIBzLvcAEW0IhszjbDczNszSl1BtxiUEm0WkJFmsuWxuDqQVAqFjlVbTjEMk3H7Koh2cdPuuYdlDgW2hNYStSwSAkNGwCghX7T1VKAPcYZMbLHGCwpdblwy8sIS96LJchRGu955CB4x0aPi6hU9Tj4dmnH3VPKXdhOVW8dU5b2gATwChe0aExXsPuUVFPRPTaFpmm5onoychcSq97ceBUBcm1+cQSyc1PRKU/B5lax2bA135DFabM9u8+UIby8urfe9qxCrd2sZ5PZO/NuuNsVpoqb43aRY8b29JrYpIPcRrG43iLCzE/JzssH0PSyFNE7tPWbKFJt1QNdb5jc6Rspxnh5tC2mhNlpY1SuWasOtm0SEhNr62tqSb3vE30nNH0Ol+TzK4dI2aJqUhM1CXxBKCVlXltOuOFpKQUWuq+87PWFjE5wtQqlhtpinyxkFzSumqJmuCRmk9eq6OtdKbDnmjgsYowqzTDS0szZk+ldLyLl21HeG99Ckpsb9nLYcrRtzmP6DMLadExPocbS4kHd5ldZTCr3VccWLkWsc/AW1q8udqU6KKKG+AWutPaayJfDLLZRItqE43dMkgJY/3u+UAmxzZgRyIioldo+cT3H+IqVVKC1J09U1nTMJdWp5IF+s+tRuO9T/CwtaIDD4RldcfaL7vDeSBhaQlQANIcsARGsAjWHJFzDykWgh1kbXTEjWHHjDRxgKOsWxoWTMKgCky5PHJGd49a3jGLDIzUuWtoSmM7yNVG+oMaD1W9ybVm87+8rCx9IrwjbdN1i0asvqsjvjaWmzmsZXnpKj+PgmKGt4BNhBvxEDQwEgpt4KBrrCy2hXsYiiyAWGhjGpRvxhFRhWFrwAEzFcWSzHvMFLxSecMGph+g5QSg0kHVZlO6cTGJTqj6x+MMJEIiIAArOcSUg4faMPSs95jGEgQQQIlkWvI4pyVq9o/GCpxftGMd4N9IthVA4jikXFX7RhKcXbtGALQhqYhapiPNOC1e0YQUq/EwzhCvFS1WbIQshVpDCpRPaMCBaJZRzyUipXtGCFqHrH4wLQrRLKtyjnUeZgZld5hWhQbKXTgpXtGH5yBxMY4UEAIh7gkVKPMw9C1AdowyFFjZQPIN0syvaPxhEqtxPxhQrxSyFymwbnvMGFEshdC6u8wQpXtGFAiWRDinhR74BUe+GwDFcKZvDZHMr2j8YOZXHMYbCgqlykdeMKFCiIJEQAIMIGIojCECENIitdI3vxgHQ8YBOsIHXWAjdLDRtTJU/ZjZe1Us34mNbD+lMlu7LGd8WWT4xtd1Wq9V7d/eViaJDhNuAjZUoqXcxrNqBcJ8I2nFJLmnhGV4zVH8fBYldqCrSDbrXhKsYqlEJt9IQEOym0NUbRFLJ2QkXhnDQwuueBgFKu+IjhRPG4hXEDMQLWhyUK4kRFYC6xuEgXSMx7ockkozEWPdDhqOEI6CCjhTLGFpD7w0kd0RAiyFoMIcIAMWBBVbLJuyBn5Qld8NU4tSUpUolKdEgnhDk6xCiM0xRvAsYREOB0iDNQC6bCgnWGmAVLWRgQjCGsGyCV4MAix0giK5qJQoBMLjBFlLIwoNh3w28WKlkYUAwvfEBUslBhCESIhVsKEOtDdIUBQImGweMCKFBKFBVblAEREiyUKESLQBxiKAJGDBuIERQiyUKD5w08YilkljWEkXMENKUeMHdKSb3gJlihh3+5mR3Rnm1de1oUKNT+qFrq/au7/ALrHLNArVcxsllOUawoUIcSlOjbbRDdjvgFkd5hQoFyq7pvJLLCyiFCgIJxQIaUCFCiIkJuUGCBaFCgFFiKUgKglAKoUKIFewQ3YEHKBChRYIEJqEhUFSQIUKLBUaMk3dAczCyAQoUQkq27bySLaYaWx3woUBpKhjbySS2O+GOJtzhQoBJQ3beSAT4xkS0O8woUAkotjbySLQHMwxSbHjChQxpKq6NvJOCLjjBDY7zChQCSoI28kt2O8wt0O8woUAkoiNvJAtDvhhTbnChQASoY28ksvjByDvhQosSUBG3kjkEAoEKFFMRTd23khux3mFux3mFCiXKm7byRLI7zDd2O+FCiXKhjbyTktjNxh27GaFCiAlB0beSAbBhq0ZeBhQogJQfG3knFsWhhaHeYUKJiKtu28llah6OsoDvIEKFAVgv/Z /9j/2wBDAAUDBAQEAwUEBAQFBQUGBwwIBwcHBw8LCwkMEQ8SEhEPERETFhwXExQaFRERGCEYGh0dHx8fExciJCIeJBweHx7/2wBDAQUFBQcGBw4ICA4eFBEUHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh7/wAARCAGXAZADASIAAhEBAxEB/8QAHAAAAQUBAQEAAAAAAAAAAAAAAQACAwYHBQQI/8QAVRAAAQIFAwMCAwUFBAUHCQcFAQIDAAQFBhEHEiETMUEiURQyYQgjQnGBFRZSYpEkM4KhQ3KSscEXJTRTdaKzJic3VGNzo7LCNTZVZZPR0nSDlcPh/8QAFgEBAQEAAAAAAAAAAAAAAAAAAAEC/8QAGxEBAQEBAQEBAQAAAAAAAAAAAAERAiExEkH/2gAMAwEAAhEDEQA/APsSBCEHvAFPMSDtDEph2cQBhZhQsQCzAg4gQCgjtAik6hanWxZc3LyFQXNTtRmP7uSkWw68c9uCQBnxk5PjMBdoUZ4rUyYSkrXp3fQbCd3/ANnN5/p1Idp9q1aV61aZo0g7NSNVlzzJTzYbdUMEkjaVD8K+M59JOMQGhYBhEcQG1AjiEcwC8w0OAKxB/wB8NLWTnzAFxzB4gheRzEakKBg9NUBIpQxEK147QVNqx3hvTI7wEilpI5hqVAd+0NU0QeTCLSsZPaAfkZyO0OLiccREhtR7QlMkdoCUqTs4MAOZI5hiEqxjEFAOe0A4rJOCYSSB2MNKFEmA2g4JgHhzPEJKsGGlGTxBDas8wDytKeTDVO47QHW8wg36YBxWAPrDQs9zCWhRPGIQQv2EAUOHPqh28ZhvTUYPTOOYA7oO6G9Me8MWnb54gJN+YPeMzVq1TZ+fmpC0aFV7mflyEpek0IEqsnP+lKuB6TzjBxxmHSt5akS76nqxpc+zJDkqlKmy+6n/AAg88flEtwaZCipafX9Q73YmjS0zcvMya+nNSk22EOsq9lAEjuCODnIIOItcUPzCMCDACFCJhYgCIRhCGnvAFPaDATBgPOIPYwIIGYCRBzCUIAOIPeAI7QoaohIJJAA7k+IrbN+2W9N/CNXVRVv7tgQJ1GSc4wOeefaAs0CGIWFEjn0nB4h8B4LgqknRaHPVeoFQk5KXcmHylJUdiElRwB3OAeIzDQ60WHi9qHWWlv1mtYmWEvjeJJlW7YltRJPKSOeAE7EhIwc3bVamztY03uGmU5ovTcxT3kMNj/SL2nCe479v1jyaMVWWqOl9uzDDbjfSkGpVaHBtUFNJDZOPYlOQfIIPYwDa7qLZtGrzNCn66wipOuBsMISpZQokABW0EJ5PnEc/U/T6VvGUlZyQm1UmvSKy7JVBoqSoediinkgqCSDyUkZGQVJVVaJovT6Y7cibkVTZ6mTaurJzysicZ+YrWtahtQpOQdyTyU7iBkiH/ZsvAL0ecnbmqTUuzSplUul2ZKW0tMJaaUkeMgb8D6ceIC2aJ3jN3RQZ2WrSEtV2kzJlaigYGVjgKwCQOQoEA90mNBj5to+rNt0LWC6K11H3qHWG5cocQ1tUh9pATt2Hk5ys+/0jc7Su63Lqp3x1DqjM40PnCchaDzwpJAUk8diBE0d09s+IYF8/SHnlOBEJQYok6kDqQ3bAKYBwdxxDuO8Q4OfEU+7tS7NtWdEhWayyidPPwzQLjiB/OEj0Z8bsZ8QF1DjcNcd9ozSla16d1GeZkkVZ+WeecDbfxEstCSo/zAEJ/NWBGhsONPtpdYdQ62rspCgoH9RAereMD5YPV58RFtIMDBxATFY8QQ4nMecJWQMGHlBSQc5MAXHNqsQSsdPiGlBVyYBTxgGAkQ4MQUucxyq7VKbRKa7UqvPy8jJtfO6+4EJ+gGe5PgdzGcTGv2nrDm1l6pTCf40ypSP6KIV/lAa31kr+WFvA7xVbJvu1rwSr9hVNt91JO5hfodAABztPJGCORx9c5izgZPj+sA/qJzCLvEMUg5xDi2QOYApc8mHbwYYUnENwpPMBLGWax/te5a/TdOKPMLl26gwqbq74QlQRJ52YwT6gVZCk+QR4Jx2L21TtK0pj4GdnVTlUKtqZCTw49nGRkZG3P1xnxnmMxtPVejSuq9wVq4pSpSSJ9MvLyAcYz8K0lGVJcPjcr1D6QGuSzFsabWhlSxI0uVx1HVJK3HVqIG5WBla1E+2f0Ajz2dqhZ92Vf9lUeprVNqClNtusLbLiUn5kkjBBHI5zjnEU7Wedp1Yu3TeVfnkqpFSnVuehAcQ/y10xx4VuKfyWe8W02M89qXL3hN1ULRJMqblJVuVQjaSkjKl8lQG5WB4zGb6KnqnIqszUWgag08BLMzMiQrLYXsCkL7OED5sAHv5S37RsrZ7fSMk+0JNiaNuWW1lUxX6k006rZvLTIIJc47c47+Er9o11OAMiNB0HxDY5VxXHRrekVTtaqDEjLp/E8rBUfZKe6j9ADAdUQ4dozWma16f1CppkG6m8wpTnTDz7BQ1k9sq/Dn+bH1xGjpIIGDkY7wD4Cu0AGDAJMHzATB8wHnxmF2MInBg9+YB4HEECGBUP/DAY/wDa1qdTpelil01UwEvzYZmQ1uG5stOEIUR+FSwhBB4UFbfxRc5nT6xnpRcsqz6HhbZbKkyDSV4x33BIIP1EezUK3Wrqs2qUB0NZnGCltTqSpLbgIU2sgEE7VpSrGR27xV9DLvVW7e/YlT3M1+h4kZ9hbvVVlv0Bwr7KKtpzgnkHk9yFamrVvDTCebrFmTE/X6ChG2bpM06XHG0gE7mgkAHtjIGU5+VeTjS7BvKh3pR01GjzBykATEu5gOy6iM7VgE/oQSD4Md5fq7xi+oEnN6ZXsnUO3pBS6PPrDdyS6HMA5WkiYCT6d2SrkkAH2C1mM/BtTuDkHkRj9w6bXLRLudufTmrIlUzBW7NUuafUiVWoDgJQhODuJPzH05yCOQfWvVmcr1UXJacWw7dAl2erNTDr3wTLZPZAU6Blfuk4I/Q4gndT7jt+ZlZi97DnKLTXnChc5LzaZtDPHdSWwfr2OTj0hR4irK4bkprzeck9Qrhp1It6lzCw3NPsLSp1bB+dKcOr7jx6c9twBMc2x7Zl7uvyoUhTBTaFm4km6f2+MmUqUnruJSna4pW1zd2yNnpyTH0Ep1S20dNQUhQzkeRHzTcdTuex7nvW0Kc42Z255xE5ITAmkMty7by3t+5Svlc+VA/r/AFMNXrSKXo9T1SvyuU6TYckUOy9PlXG0BLKNjYDyEJHpIK0IXnyFAjvmOlqHpdKzalXBZpFAuJhJU27KqEuh853EObU8555859W4YAZT6vaujlnU2iVuqFybW06/ualMLmVBQKlekYHzBKSo5ISBk4jxGsatXr0nqBSWbTpb393M1Da7MFH8XT52HHgjv8AiiT1Fl0hvlu7aRNNToMvXqa4GKvKE7eg8PSSkZOEEpVjnuFDxk3NqflnVFKJhhSvZLgJ/wAo+Xbo02kba1Lt6Tva4JmqSVxPOmZmkJ6K3JjcQnckE7U5cZ9WT+LOMc6q9oPp46xsYkJ5pY/0iJxW6Jo1UKBzggwzqeknyIxSapF66RrFXkKlOXTaaFbpyQmeZiUa/ibVnHH+FPukcqGuUCp0+t0qWqtMmUzUlNIC2nAMZB9weQR2IOCDkGNQUH7QV1Val0ykW7bThZrdwPmWl3jkBtOUhRChyhWVJwrBxyY4UpOWJp9VE29K0CcuW5G0dSbekZETU2CoblKcV3G7IO0dgU5z3Pu18XUKJXLRvNhguSFFmnETigMlCHi2jt9RuAPhRTHjqFjTVwXX+/Vu3ciWodd+Gdm9jKurhrapPT//AE09+R6s+0UWy1a1aF9sTsi5Qmw/KkCZkKnIJS63nsSk5H/EecZGaYWBo/ezM0zMTi7Lqp+H6HxOUU508hWxRHp+fkZOM55DYMen88xc/wBoW47oorhdpMpTxK9YcB1w9NIGDg4PTXhWCD0xycgx2ftDTjLtry9oyrK5utV19CJKXRxwhQWpRJ9I7AckfNnO0KgPdqHqTNykwm3LHkxcFzLwVstjezKoP4nVghKP8SgB3OOAeKrTXUGpqdqFV1UqErUX1bi3IF1Mu2MjAAC0D5RjhI555iyaL2E3Y1udF8odqkwAZt1HKRjO1tBwDsTk4z3yTgZxFqt2tUuutTa6ZMl4SkyuWfBaUgocSASDuAz3HIyO/PBwGd2feF12tc0hZuopbmPjnejTaswM/EKxwlQxk87U7toOTzn5z4ZiuXvqlPzDdkTxo1qsOhJqvqafmsYJ6f4hj+H0Z/EoZ2hutk7L3PeVs2HSZhv4xqf+Nn5ttzauRbS2eMnAJKVKXgHgtpBHrTHU+zrXGnrORaUygSlaoa3mZuWUQFD71RyMcdyQQOxB8YJluDyTVmam2/Ms1e2r8nK+tof2inVVatryf4U7nCnP6pP88d22tVqI5b9Uer6V0irUdorn6a8Q25kcEt9QgKBOABnOVJBxuTm0T9zUeRuKn29MzOyo1BKlS7QbUdwSCSSoDCex7kZwcZxFD1904cuqnftqkttftuTYUEpx/wBKR36ZPJ3Dun8yPMS+DyafUCbv2uu39e0ktyWcGykU2Yaywljw5015788kDOSocbMWK5r9oVu1dm1aDbMzV6m0lPUkqawNssg/Lu2ghI+mOPOI6ull0027bOlJymsKlTKpTKvypSR0HEJGUAnuntg9yMZwcgZ9b89IWzrBe1FuWpqln7h6T9OmSMeghX4vw43bBn/q/qnKB801bGpcjUVUyjTtr3pTx8VLpcb+FnUrCfSrjlTZ3J57jcnt6Yv+kd0fvdYshWnQkTagWZoJzjqIOCeQO4wrHjdjxFBpluyelkxVL9uC40VqrvSYlJMJR0viEJSgJRt3LUpz7lsbs4xyfxKi0/Z9oFRoWmUmxVGyzNTLq5pbZxlIVgAHHGcJBP1OI0NG3+8NmZhlhhb77iW2kDKlqOABFU1Ku6Vsy2l1SYaVMzDiwzJy4yOs6QSE5AOBgEk48cZOAaLS9N65fShWdUpx3lQ+HpEqvptMo/nAJ5PfhRI8qPypDRV35ZIdLSrwt9LiSQU/tJrIP+1FJ1JvKcrM3JWTYc/8RUaof7VOyx3/AAUv5c3DAH+tnjsPUpMdUaM6bJZUgW2M44Pxsxx/8SMs0g0smLgtF65ZW4Z2gTj76k09Uk5npoQcK3q+c5UFp27h8gJKoz/RtlkWJb9pU9DFNk0OzQCg7PTCUqmHipW47l4HGfwjAGOBFRqcvT6FrnON1KWQumXdS2UKRMYcaenGjsCNiuAOnsH5qSBknAjFe1NsYf8AlNTm7qozWE/HU4YmW0D8biPxfXA+pXHiv+etXU+ynqzRa4mVqNvf2tt4q6ZYWUZ6bhPZKuPUNwylJGduDoVyYtKis6nzOm860tVKrTKapSVIUVLpswlTitzJVnp56LgOMZCUA5i3m3dcGab+zpK7qE5Lt7m25mY3/EqR+HKumr1e5OT9SeYrmkFUa1B1PlbpqBEpUqFTESfRTz8UT1cu5/Djev08/N34jaLtuCQti35qtVJS0y0sAVbRkkk4A/UkD9YzBXdOdOZO2ptVZqlQma/cLwAcqM6d620hJTsbzkpTg88kn8sAX4Rj7Nd1quOXZqVFoVBoci8yh1lM7MdVbqVDIVlOccY9JSkjPOfHnntW61asjMSF7283J1wSnVlFsOky86rfsIBAV08d+c+3cgG6LHqTqBM0qcbta1JQVS6pwK6TAwpMunH945zwPbPHGVYHMeaxtLpWXcVVr5dRdNbdTtU5OkzDLKd2QG0uDgjjnxkgYBOfRpHZj9CZna7V1h64KwpLs64QMtjA+7ykkZzkqKeCTgZCQY0ZoYEQULWiToErpZXVTdPk0oakHUSmZYK6b6kFDe3A9J3KAyO2YsWn3xf7iUD9odf4z9mS3xHX3dTqdNO7du53ZznPOYzXVObmL+u+S0+oxzISryX65Mjs2Ar5Pf6cd1EcjaY2RACRhIAT9BiNB6YSoSYCoAgcQh3hA8QAeYCEQoa3HmqUzLS0m9NTbwal2G1OPL/gQBkq/IAE/pAevMHcMZwrHvjiMQtudvXVxUxNylRm7PtJqYU205K8Ts8EK/Cv8AyOSOPwfecqjsHR0S4M1Rb9vGVqSf7tx6ob2lH3WgAbvyzj6QGsfWMj1WtGo0m5WtTLQcW3UJJKl1OTBO2dYSCSAAPm4wR5wCBvAJksi+a9S7zXYOoHwyakpANOnmTtanE4+oHrJ3YwADsIxkZXo1wVSVotvz9YmwpTEnLOPrQgArUlCSohIJGTgdsiA4+n19UC+KUZ+iPqOwhLrDuEutEjI3JBPB9xkdxnIIjt1inydYpM3TJ9ouS02yth1AUQShaSlQyORwTzHzzYtn3peaX9TUVNi16hPtB6nMU9nAcUnj70K7Nr2/zZ3bv9byW5rXqlWG1tUWj0WrTDDSnV75NwuLQkpBIDbidxG5PCUk89olDtNdQnrCrlUsRdFm61KyNSmWWlyDG6bWELUkqUgcLzt78EDA5A4t99aq0+fsKvSws67x1qdMJQtdJC0IVsVtWrCjwDhWfpmMks6Ysq4avNTWoMq6yavPvzLVWp4I6My5/eNL2lWE/jSlYOzduPCwY1Bq1NP5aVzL6xVtMuE7Q2blZ2FOMYxiJIPDZlS1Zf04p7EiLZo1Dl5BDbdSm14cShH3f4dwR8v8Ax7+YrDlpW/XetatmMKuqvF74iq16cUvoNfNuU0U/xLVnOF593Ngir2FJ2qZ92i3DR7jr85KPluVZor/XlXUJWn5Oy+fUvKCfSrxG20TVm07QTK0mfsy4bXlnSSj4imdIDJJJIB3K57kbiYVqKxpRbVOsvVVNDvCXama2+0hyizSVKWxhtKkn5ser8KeMjt5yv6NTwArtGN/aBl6Pc2lq7wok+mYmKI6JmWmJd35Eko6qT/g9WO+5CI1G06i/VrWpFWmEIbcnpBiZWhHypUttKiBkk4yfcxYlUv7SFt/vBprMPsSy5idpjqZ1lLfzbU8OYHdXoKvSOScYBOBFsse4JK5bTptckCelNsJWQe6F9loP1SoEccccZGIqn2ia9Ure01dm6Q+/LTz82ww0+0B91lW453ApwrZs5GPXjzFPMvcGi9WmHqdIv1ixH3eq+223l+QUQd20JwAngYJGMJCSUnClMRtlVlGKjT36fNoDstNNqZebPZaFDCkn6EEiMp+yrUN9mVWirUSKbVHUN/RtQB/ru3n9Ytk9f9uqsmduimVKUnGpWVL6W+qEqUsoyhsg8pUolIwccmOL9m6jTNJ0zamJ1BRN1aYXUXAfZYSlBH0KUJV/i/QUaTNsy01LOy0y028y6gocbcSFJWk8EEHuCIyp7QPT5+qmcS3UmGScqlG5kdI/TJSVgf4vyxGp4WTgDxFXvi/LasyVccrFRaD4b3ok21BUw8P5UZ7Z4ycD6xLNEk67bOndivuy0smnUynN7w0x3UfYZPqUo+/fPJ8xT9GaBXKnX5zUu7Wi1P1JnpSEqeOhL/ljI/l55BKlDJGPNbNnXJflekbxv8CQk5RQepdHYyjYrPKnQrJ5wDjOT5wPTGvhpYAA4A7RRKCmM8r2k9GqFxzdckbguWhTE6d0ymlzwZS4r+I+knJP1xyeOTnQdhh3TgKhp/p1bNjsufsOXc+JeSlL80+ve46lPyg/hAHskDJ5PPMeK99Lrcumqs1eamKlTqq3jE9TpjovHacpySD2OCD83A5wABfNpgFMBRbL00ods192vM1Cq1apONlozNUmviFhJxxnA9u55wSAQCc3v04iPpnMO6ZgjGLzlJnS69nL/AKRLqNtVAgVqSlnDu6p3/fJbOEDJxyVfMo9t5MaBVaLaWoltyzk821Vqe7h6WdbcU2pP1StBCknwRkYxg8xZXpZDrSm3EJWhQwQRkGMZmqPcWkNSdn7ZkFVe1JpRcmaekkuSRCidyCPG0gcgj0+o59UFWqj6PWFS6kxUWKQtb8utLjPVfWpCFJIKSE5wcEDvmL+h0EbTzFfsy8bfuuQE1RqoxMcArZJCXmic4C0HlPY48HuCRzHcSjByriMjPdSqfL1bU7T6RnMqlEuTs0pveRuW0hpbZ474UB+mY0gYjK9dFztDmLTvKRQXRRagpuaB+XoP7ULJ+pwEjkDKhHZuzUi1rep0vOPTpnlTaUKlpaSKXXXgs4SpIzjGfOfoMniLo8+v9ysW9p7UGSpZmqohUgwhv5vvEqCldxjCQrB9ykdyItlm0WWtm2KfQJPKmZJkN7yMFxfdayPdSiVH6kxjk/bdxVSmVnVK7pr4Kdl6W89RKa2OJAJbUpHU3Jz1Pl9jn1en0oRr9h1F+sWZRatNBsPztPl5hzpghOVtJUcZ8cwHXcUhCFLcUlKAOSrsI+b6vbrGrd6Viu2uhimU6Tb6KJ3CsVGZwobiBwlONp3DnGw4O7CdJ+0xXn6DpbMfDthaqg98Ev6IU24pWPrtSR+ue+CFM1uzdH7Pp9LqUykPIZTuZl0FT806Rlbu1RzycnKiAO2eMRLRnVSFHRVZGjX9utC5KOlDdLq9OGJV1lP9yT/KFdTIwPzR8sQaji/6pakpRqxcFv3DIVuotsyjkor17jnp+rAQntnzzFruq+a3cDPwslo5UapT3G/mqUspJWlX06ah2z2J8Rlz8rZ0/fUhKT1Om7Np6d6qi25NZW0+ndt6e8Ep9XY47RINncv/AFBYZUJjS9bDiEhPVNWa6HHnOMAfrFLs2uVnUjWCms1v4JMrQ3HKiGpZwltOza2Nqh86up0/pjdjvAmre0XpFKMzOXVMVjZ+BNQDhP0w2kbc+/H5xWqrUa4NTKBPWfQhR1vMmWokmtnpuTDKULU468g8clXc+3c7SYg+sTwCewjPNQtQ1tTv7pWZio3Q+MJS2ErblgFYWXDkBKgnJGcgEpyDkA5DV701Dr93SNn1qoLk5N6qqpk07II6aHyHEJcSlfc4Cux/i5B5EW2rUVjRKbTdlN681RJhSJeoyyvvH8ncrqpPpT+Ht78fi9O4NI0wsyXtC3ESnUD8/MK608/kq6jx+bBIHpGOOBnkkZMW4uhKtpwB7xGklLQX7jMY3TxcOsNQnphU+9RrJYeLDbbBKJqbWAMlXcbOffHjbnJijYfj5TrdD4lnrf8AV7xu/pHpSQoAggg+RGYf8iFhBvZ8NP5xgK+JOfz7Rz336hpNW6U0/V5yrWxP7ZZfxaQp2Ud5O9KgUpCDnJSE5AQcBXaCthhQArxiHQR58CMp+1FOOyelbrLailM1OMsLI8jJXj/uf8PMapgxRddremLl03n5GUb6sywRNsoHKnFI7oAwckpKwPriAsM2qm2pZa1IDnwNEp4Vhv5i0y34/RMZvpXeOoVwVekVeckZVdu1szQCGxzT+lu27l/iyU7c+TzhMWzTi4qTqDp+xOEomC/LfC1KW8pVjC0kex/+U5ioU2zdRrCYep1m1akzdCQsuMtVYne2o/MR00pGFHKj9VHzmA9+u0rKqqlkVJlhD1Vl7ilUN+sg9JSsqGO2CtDfPfjjgmLXq1JOVDTW4ZdsK3fAOuBKU7ivYndtA852449/0jKaI7ahv1i6NTLytyfuFkhunpkFJ+GlkcKTlYGVbF9TG44G7PJ5Tu1Nn5CqSQmpCdl5uWWDh1lwLQffkcRKMyltSqINCTcFOelJOZlJLoNyrTiVFp0fdo9I7J3YI+mIoOjNpPU27LDVK7gt+QnaxOpJ7NOJLTP/APpV+cSXlbVoagaozFMokuuRlKfLvTFbqjDg6Tq8DZtWdyBhQwpRxklzygxWrPvq5aDcn7+T8vOXFSlMro0vNPNiWVsH3iPf+HO3lQ3K7xNaxr1iUqQXqhqTbEwwJujFyVm1Sr6i6jrzDZW8r1ZxuVk47DAAAwMdk6M6abt37tD8vjZjb/TqYjx/Z5kn12W9c0+7LO1K4Z12oTPQSAloqUfu+57HccE5SVFJ5BjS4sRkd62A9bU1T7v01kkSE7SkkTdPYyEVCXGVKRtAO5Z7e54x6kox6KRrfYlWkXGqpNOUt7BRMS03LqUMYwoZSCDzkY7/AEjqfaCuCo0HTl79kOrl6jUX0SEq+lezprWCSdwIKfSleFA5BwRFDrdg6T23NyNsV2mvqnp2WcU7VTN/DoYOD95t3hHzfKkIX4yIlis81BrFBadrKNMesmi1BAFabRKFMvycJKNw3oz/AIMd0/y/WNs0pqi27TKOy4Xm5KUalkuK7rCEBIJ/PEfPL85Ozv2QJn4tC8srl2WFYO91lM01n89vqH0CfpG6aYZ/5NrZJyD+yJTg+PuURYleq8bdp90UGZo1TDhl304OxxScKCgpKuDyQpIODkHkEEEg5rTZbWm05Y01hNGuyRT93LPu4YdQgcAK5Tnj8z9TGxLTDQmKj51Z0Mqtx1ybq1zGk0T4pLim5SQKnUIUe27fkAHPKUnHtiLwm29YJNwIldQ6ZNNlIA69NbRgD8kH/fGpFH0gFETBl6rV1Zn8pqGpkrJNefgKajdj88JI/PP6R2bN0utG351FVTKO1CrhRcXPzrpddU4TlSxnhJJzyB5Puc3YN4h4GBFCChnGe0OyCe8R7cf1hyE85wIB+8cdoJcGPEMLe7sBA6ZPGICTqDHiEhQ9xES2lQUpKU8wDivk4gpWNsNSnI7QumYB5I2xErCic4PiJNnGIj2EnMBn1y6S2bV6gao3LTNJqRd63xdOfU0sL49QHKQrIByBnIz3Jz4nbT1Ul17ZHVJt5HYGapDROP0BjTtkLbBKy16wr8rrJkLr1C+Ipqv75iRkEMKcHtuA/wB4McNrTC47Trb1SsN+jzTDiVBLNWa9TSlYyEFKcDt3G3g4OY24NqzB6aomEY89ZWo95qErfdwU6Toyiku06lt+pePdZ/IeVf7iNcbCWkJbSMJSAB+QiVDcAN5GVfhHEVVG15otLremFVRUnOn8G2ZqWVvx98kEIT3A9RVs5/jjJdMbspdt1t6479Yri6zUAFylTmJXclTG3s3n/h2CvzjRftLy0/M6XP8AwWdiJlozAB7oJwn9AsoJ+gz4ipamJlHbZ0zanXnUWmegJ1Sfk29Jvpbj+XW/Lk+IxR1qzq8K3NJoOn0g9O1ebO1l549NDR77tqvmITz/AA+/tFzsCxZGgUmY/abMtUKtVFiYq7y0BTb7xyThJATgFSuQkZySRzGZzNGsu5rQuWq0q3JSkVC2nXRJ1Cl/I50R1EuJUnYHO3tlO5Jz5jZNOZ6Zqdk0aoTrhdmZiRZW8sgDevYNyhjjBPI/OLIDSrQtekzCpil29SpN5RCtzMohBBGcYwOO/iKFS0zT/wBpiuCfwGW6CkSZPhG5rt/i6sa0rZzGQa6uyVBq1BvGTmWv27JuKYalVujEwyoHflGNxCdxGQRjqc54EOvmqzadYTLGq1mTW9Nztp3kuZeBP9+w662lPv6t8ukf1i/avXUzdNHk7JtRxFTqVcW2VBPytMZ6m9auyT8pI/hzxnEZz+zFTNy0u7L1LSaBdk2esKc7hlpadrbfVV8qfUr33D7w5yFRpGjzklZF3VawqkmTZM07+0KVOZCVTTKkpSEKyAS4MDgZHpcxgIGZEa7UkLcoczLtBRdVLrS3zyVbTjn84o/2cX+ro1SUIcCnW1TAUPYl9wjP6ER3bwve37WQRVKg2ZgpBblGcLfcz7Iz+fJwPrGJsz9Ndu2cnLLuCsWPUKmvetiqymZWYJIzt9SghRVznn2xFFv/AGvqFZ81RatdtYbqLFSqyae7TWGWx0w6VBtSVAZJB8DJPpGefTY/tBS7cxpNV1LA3NdJxBPghxOf8sj9Y81n6fzsrX5W6bruWZuCsMtKTL7UBphkLHOE45PJwr09+2QCPLrjMzVZRSrDo6kuVKqTAcmUA7uhLoIO9YByBuwRnvsVj6XRbtJpx2f04oEzMFanjINJWpaslZSkJ3E/XGf1i1Yjx0Smy9JpEnTJMFMvKMIYaSVE7UISEgZPJ4Ee7EUebuYYtIWCkgERIRxmB2MBk10WNcFtXQ9d+mzzDZmGz+06PMLwzNAEFPT8IUACAOMZ4I5SvMtStRJi6KjIW9X261atLYP/ADtKtpJfdz+FSTgbMH8XfOccCPqUgGMyseabRrvqHJPFSHnmqc402tP940hnCnE/QFaU/nAUSj37ou20mmyGn07PFIwCaIxMuLTjyVLJJ94qU9L3HRZ12oUqVq1hW5cFRak3eq9kSyHOVOqCgnYnAyD3AKk5wY+rJp1iUZcmFltpptJWtxRCUpSBkknwAIxGrJufWozLFPfNBtJgltLy2uoudcSrhXTyPSPz4PPJ+SUcCi0pq9aeuydOqc/SrUSpZq1eey2ufwraEhKT6vmKghWMeQj5FXG77Pp0/qNZNmy0s0ij0WUeqL7Sjnqo3tgZ/i9aU5z3C1wdGbvfos8zpZdtNNNqkmjEo/1MMzqc/wCjylI7Y7Z3er8W6OhqlWmrQ1Vti4ZtBMjPyr1KmHc7US6StCwtSjwADgnJGEpWYk5Wq9TapKaT6rVihzjypO2qw1+0pQI5alVnO7AwNoUptSdoyeWwAcx2zrDOLa/aUtpvdr9H29X4wMYBb77v4e3PzY+uOYzj7Sc49dN2TEnS0vTcnbMiDPuyg3BHWKSrCux9PT98HdkYEWOX1VnJjUy35S2ahJTNsVB9iTRSvhFJel0AN5cX5SoK6mMeja3z4MIti6V6aomsOlUxLUGdZLsyht1tC1AuSzqVA7V7VeknBTuBxg5SSME0qqXrTVUeQkdT9OqzNVyR9PxQlEkOKHpLraiU+lW3JSj0e2RHctGnUmn/AGoLjlqQdqH6L8RNNJGENPqcZUpI/MLSs/Vwxs2wdx/nzGmWCOW1XdVZ+nST9EmLQsmjrB+AO+WenM8/3aU7Ejj9A5wY3llCW2w2gYSkAAfQQTmCiAcvAGe8RhwE4xEiwSn3iJCSlXbEA5KvV9IAWNxz2gIQd30ghB3H2gBvRmEXB4HEDZz24gFK/A4gHBSSO8HckDvDQhWe0PKcjGIBJWkECCFoBgJQcciGhCgc7YA7yoZEEK9PJhFJSnMAJ3DkQD9wxwRA3nMN2c8Q5aFfSARUM94PjiI9nkwUpUrtAOzjvCyBzC6aieYSm8DAgCHUmG9TmB08jiCG8d4AbhAKziCpvmAUEHiA81XpzFWpczTpptLstMtLZfQVEbkKSQRkcjv3HaMglqRcunUvN0GYt/8Afa1J6aUtmXba6q5RP8K0FJzn0/TcknjMbYjtAUjyImDEavM3HdMmbQtKw3rQp07xOz8zK9ABHslKQM8bvz7cZzFqrt6UmwqfSrSpkpOVusNSbbEtIyydzpShISkr9gcdxn+nMaJs90xj9imQGu98qf5qYQ18Lnvs2p6mP06P6fSKJ5vUK77flFVK8rGdYphxuekZnrKa/wBcePzJA4OTHl0tQLy1Br1/vO7pKTe/Z9La74ATy54/Cr/4q/pFEpmpFXmKDcVEumerM/Wqky5Iy9LFNSgNvKSpJOU891AbP5c88x39KLgldNmatbV4IVTnOiipsqOT1CpDaShI/ErOBxnBCgcYjFuj2aU27RaxSL809fStcvI1hYS+o5UActtrT7LT0Vf19sg8auUx23aSq19VZZVVpqQtVKrsplb7WOzClKxyUN9icfonKbzocw3K0Ot3nUmG6QK7Nqnz1nuEsqJWglRwMfeKweMjB7ERzZ+cf1errUrS/ipO06fMJcmJkt7VTbqfwJ8jhX0x374i/kVmwbdv2lyzF+/smlXSuotNPhL7h+LbSU+lTalej5dvIzkbf4YttWvJFw0FdJr+lV2uFQI6X7P6pQSCNyVEek88EcjxEEhVKppFVEUmuurqVqTr/wDYp0Z3yRJIKHM5zng9wO5AA9KdjKU7gvvkRZMHznp1WdTFz89p3SHWJGZlWPipZ6sMrQ4ywFJASOD33DAxgAHEa3pjp9KWgiYnZicdqlanEgTc88VFSuc4TuJUE/LnJOdoPsBW7KfYrf2g7mq8llTEjT/2a4T/ABpcR2/xIdH1/KNbEUFPEOhQoDzwoUKAG2Mk1vl6vbFdpepVFPXVT2/hqg07ylUuVEgHHypypQKvBUg9k4OuYjkXtPStMtGr1Kdl2ZmWlZJ111p0ApcSEElJz4Pb9YDGrjuid1YuWn2XbFQflaE7Komq1NA9F5DSvmZUe2cOJSUY+bg8JOdwo9Pk6ZTpenU9kMyks2GmWwoq2oAwBk8n8zknuY+dtPbGvOUsym3nZ1SMrVZxClTNLMv05SZAWrYUoKgkIKSClHATuOFIyTGp6b6pUW5Zk0edQ5SK+ypTb1OmeHN6PmCffHPHcYORBXav2xbdvampk67KuFbRKmJlhex5knvtVz/QgjIBxkAigXPpTeFVkxQ5q/1zlv8AWS42mcp7bs0zt4/veFE44zkdzxg4jWm6xSXZsyrdRlFTAzlkPJKx/hzmPYTuHbiCPnqk0q99HpuZl6TQv3vt+dmQ4oy7JM0gY2jOz2HuCPm5GY9K7lqDLgOnGlE9T6jOH7ycm6f0WWtyv5cd1fzD/hG/AY7emCOB7wXVA0qsIW0qYr9YmBU7nqCVCdn8EAgq3FDYIG1OcE8DJA7AADQEc94EFPPaCBk9oQPiHK44hADEAjgIiJCzmHq9oagYXAHJ8YTASrj5oGF5PAIgbCfEA8HI7iElYwRDVN7e0ApVj0jmAlJGO8NSee8NAO3tA2keIB5Xz3h2QR3iLYSYdtI4gCo+ng8QgRjgiGltePpCLZxAHdzwYdvz5iMNnxBShQgChZJ5h6VeqGpbMLYQYCRRxzEe/J5gqzDNpJgHE4ghQz3hhQcwijMA5ZIOcwlOcjtDVIJPeBt5gJc+IHHmAkKPOOIcQPeAEUPUWxHqtPt3JbE+aRdEujY1NZy24jChscTggjCjg4OPqODf8QP8MBh3706xSKvh5mx5aYntyug/Lsr6ZH83qx/3k/lHrZ04ua9KgKvqJUkyygz05eUpoDamcnnKxnOe/kg4wRiNnAhBIiWaM6e0kos22zL1W4Llq8k0naJKcngWDxjslKVcDtgjEXSj0qSpEi1I06XblpZpOENoTgD6/mY9czMsSzC35h5tppAKlLWoBKQPJMV6lX9aNVqSaZT63LTM4vdsbRuIXtBJIOMEAAnP0MB07goshXqS/S6kwl+WeGFJJIIIOQoEcgg4II7ERiVLvWq6fSlZsOfbmatV5JxLdHcay51A4nKElJCTxlBwkq+baPljt3Jflx3pVFW9pjLKDOSiZrZVhpv/AFFf7jyT4GOY42o9mM2PQ7fvGafnq7W5CsMO1KeddVl5PjKcn07kNpHPAUc5jPVGk6S2Yiz6GUPqS/VJzD0/Md1OOnORn+EZwP1PmLvEYweQRzzEgjYOcQQcw0wRxAQQoAMGAMZj9pzqf8ktQSlJU0X2C8B5SlwKH/fCI03McS+6HLXRatQoU0kdObYUhJIzsX3QvuOUqAP6QEeniGGrAtxqXCukmly3T3d9vSTiOfqrY1LvGgOtrlUJqrLa10+bB2radxlPP8JVjI/XuAYp2ld+M0HZp3e0y3TKxSE/DMvzC9rE4gHDfTWcZ9O0DOCQM98ga+pSVoCtwIPYg8RB8/WBZtv37Srhpt0UFVPvKSfW3UJlLiwVOHdsfSkK2EKO7IHB2g9iDFu+zbVqnM25ULcra0qnLdm1SJAXuKEJ9IQTgbsKSsBWORiK5etVY021mqF6TapiYlazSVtsMIVyH2+ikgg8BOG0nPf1HGflVaPs725WKZQ6jcVxtJZq9wTJnX2ghSNgUVKG5KvlJK1HHgEA85hg1EYzA8QduTAwQIoGDEqTiGbsCFnJEAVDMHxDVZEFPIgFkRHu9fESlIKeIiDZ5gElRycqAEOU4MYTiI9p5yIjW24TlJGMwHoC+eSIO5PviIm0neMp5gqSVHAxAP3jtiBv5PERqSrMEpJgJEOd+IO8Yz5zEewiDsUBAODufMO35TkYiEtq8doe0MA5gEHOYJWMd+YatGR6YaGlQD0uZPeHdQZhgb54gls5gHFcNC8mEUwwJOeIB63RkgYhdTiAWj3hvTWVntiAepQ3+ISie4gFtWecRJg5AwO0AG154MFQzxAPp5CYI98wBEIwhAVAOTCziFnmEoQGQ6wobuTUe07LccUGSVz84xt9DjY+X9fu3U/TfmINSpGYuO9aJpzSmhKU1Ev8ZUy2AB0BgBGPAB29ucqSR2jtay0mtS9Vod9UNhEy5QlLVNSyQrqvMKwFBOAfw7x/iJGSNp4Gi9ao9cvS4rwnahIy8/UXfhpSSW8EuNsICckBRyrcEt5wO6FY4MZ6GtUanyVLpsvTqfLpl5WWbS0y2nslIGAMnk/rFf1cnZGS03ry59TIQuTW2gOjILisJRx/rqTz4ODHRrd125RQkVKuUyUK0lSEPTSEKWB3wCcn9Iy6cqFQ1fr0hISVIdlbVpk4mZmpicTsM0tORtbxnkBR/LOTtKRmwbBQELRQac26FJdRKtJWFdwoIGQY9sJJ7nvmFFDuRDgqGJ5hxEB50wlH2hRQtaLsqVs0WWlqC229X6u8JSnMd1ZPzOAedvA9sqGTAXl2YZYb3vOobAxkrUAB+ph7Trbo3NlCx7pOYwGt2lp5bUuid1Zr83Xa1O4JKnnuPokN/h/mOP0iKssNWnb7eoWj06tyhAg1GnKdWWlpb9PZz1JPv553DiA2W7bGtW7m2k3BR5ebU0codBLbqeScb0EKxkk4zjJ7RVGdH6XKMJlZK873lJVHDbDFVCEIHsAEYxF+tyoIq1v06rNoW2ielGplKFHlIWgKAP15j3nA5OAIDCnNPaXbGr9ipQ/P1pyeVUHJ2YqriXlrLbKS0T6QPSVcHGc4OeBjd28bMCMhtusPXh9oOrLZHXo1t09UrLTCPk+IdUjd9eQlxPt91nuY15HCsQCOQeIShxDlDniGqgEkccwOM8Qgo4xAPB4gCo4gpOYbBEA4jA7xGVe0EngnP6RmdzXhWqrPu29pzK/GzYX0pqsKx8JIE4GQSCHVjJO0ZxjkK+WA0dTzSEKccWEJT85UcbfqfYfWOL++toF5LKLoopcKtuz45rd/TdmKe1pPTqmkzN9Vep3XPqVuLj76mGm/o220UhI75HOc+3ETv6N6dOSwSLcQ3tORsmngf/n/AN8BobT7boCmlpWg9lJOQYk38x8wOM3BoxqTTJeTqD8xQKq6jcFbQHkbtq0lP8aNyTuGMgj3IH0yk7gFDkHkEeRATBQ94W/jvEQSfaHY+kAUL5h5XHldW2ylTj7rbLaUlalLUAAkDJJ+gjy0Wr02tSqpqkzrM7LpWW+syrchRAB9KhwoYI5GR/QwHV3ApwICuPMMbURw4MQXOVemAO8J8wN4PcwzbnuIbsVntxASheDwYf1AIjHHGIBSTASHk5gbwmAjIGDBUjmAcpwY7w1C+YYUK5wIIBA5TAOKgcZMFKsHiGJbJJwIekEEZEA8ryMAZg9h2hJwO4h3CoAclMLBxC5HaET4PEAsHvCJ3DEOP0his4gGLTkAd+IwrSiwLYuOn1964qV8TNS9fm2CsOrQQBt9OEkdiT/WN1UCBn2jKaFMJtfXyo26Fqap9wSpqMu3uJSZgk7+/bJS6rv5SPYQHUlNGtOJVZWzboyTzumniD9Ckq2kfmIvMhKSdPkm5ORlWpaWaG1DTSAlKR7ADtHp3JIBSQR9Iq+q1eXbOntYrbZUlyXY2tKTj0OLIbQrnjAUtJOfAMB7a7dVv0EoTVqrLya3BlCHFesj3CRk4h9Auig15TqaPVZWcU1jqJbcBUnOcZHcZwe/sYyectiiWLSpOarNvG87qqjiyG1KK1Pu/Mrvn0gedpP0hsnRqJeklM1Kz6dMWtd9L5MmlvolC/V92oH0EHb82PzEBuQVDgqKXpDck3ctnpmqmhSKjKPrk53c0W8vIxu9JAweRkAAA5HiLjE0R4jLVsSVR+051S0S7TrcyCpHG8u4yP8AA+oZH5eI1DdGUarzk7ZeolD1AQlLtLdZTSKg36gpCFKWsLG0KKgM5xjuhIGd3FFdu9tFB11qVWuSoTtFk6nSkytMqkuzkSzn3eUpcIV/1avAHq5HrjkVsU6QsRWmem82bmnaq/1JyclgpfSRlPO5OUJG1KUewG4nvH0G/J0qv0tCJyUlKlITCUuoS+0lxtY7pUARj6gxw51yyNPpdyaX+xqH18Dayyhpb2PASgbl4z2AMB3LUp66NbVKpDsz8UuRkWZVT+3b1S2gJKsZOM4zjMUjV7UCWp7f7oW48moXVVMyjEuw6AqWKhjqLOCElO4Kwe45xtBI4tU1Eui7VPSel1BcmWFHYa1O5RLhR+YtpVj5Rg/n+A+bXpnplSbOCqg48uqV2YyZmozIy4Se4Se6Qe55JJ7nGAA9GkVjy9hWmzSkONzM2slc3NJa2F1ZJxxk4SBgAZPY+8XTJgeYfkQDSSIXfvBhYzANUIaCB3h544iNe0JKiQABkkwBTAWQBnOAIzirai1afcLOnlrzF0JbUtuYm+smXlUKBKQELWAHSCFA7SACO5zGUahav6gMtT1r1ShytFnQUNzC5Z1XWaSoBfocSopCig8K8Z94LGrVWp1S/wCpuUS16s7I0CWI/aFZk+HHnMn+zsL+Xjb6184ztHMXqlSMjS6cxTpCVRLSrCdjbaOyR/xPknuScmMGsbXm36XTZWjzFsTkhJSzaW2lsTCXzgADK8pRzxyeSfPMX6W1q01mhhNx7Fey5N8f/RBGjboG6KYNTbBLe/8Ae2l4xnHV9X+zjd/lHnRfrFdZfasWUVcEyytKXnDul5VgHyt1aR452pClfTHMBy9XKQ1dF32hQ2JUrfYnDPzcykbvh5VGAUkeOoop2n3bV32mNRCglIUOx4jM52suUCrTcpIyr903U+2lyal2EBpLKEpAbQpfIZbHqIQStQU4VclZMcuh6j3VL1Ctt3davwVLpMr1f7AhyacQvalzYpxKlIVhtRJXwlJ4KhkEhsO9MLcjEUmw7warunUveU+gSEo4JhxaOVltDbq0jsMqJCRwBkk8ZzFfrmo1x0y9KJTZm0PhKRVZ5uVl5iamE9dwKUlKldNKj0indnCxkgEEJ5gD9pWfpcraUq2aZLVCtzripOloW3vdb346i0AerOAE+nnKkjzHXoDD2m2j9NYTS6hVZqUaT1ZOVQHHS664VLAxxhJWrn2EV5z4W+NcCoAzFPsxrgfgVUHFflnaC3/tN/zepkzqJdk1qrR7VTQpSjpmnA48iYcTMTHRTlSgek4UNqKQRzuxlJGRjcGw7t3fHHHBh/Eec52fLBGYCXIz3g5+sRpQT3ESJQQORALcnHeAVpAhikqB4EOLZUO0A5KgU5xC3iGpSocYhpB8QEoXwYRWD3iFIV5EPShRBwIB4XjOISXOeYj2qzjEOCFc4EBKffOYQWIbsUE8QxSVbe0BMVjwYQUnzzELbRAyYftOICQHPaEM+YY3nzD4AGKVqzZzd3W2GWZkydRlXkTEjMbSrY4k9jj1AEeQeCEnxg3ZXeCvtAZ9prfTdYQaHXmf2VcsqQzMSb5CVPqCeXGwe4PJwM4BHcEKPevyit3FaFToi223DNsFDYc+VLg9Taj+Swk/pHN1D07pd2LZnfiH6bVJdOGJ6WwHE98A+SATkYII8Ec5rEnd97WgUy19UBU9TGvmrch69qB+J1H+8+n8iYCtTt0W9NUCSoGq1szknP0/aWA6Dtm1t+gbD9doz+E8HJzFp0ul6pVdRLnu+Zo89R5OdQy3LNTaNil7UpSTjv2QPp6uO0W627ytS61Yo9Qlp11Kc9NaChwD32LAUR9QMRLfN0U+06C5VJ8k89NhpKSVPOkHagAe+O/gZMTBWtPn30aj39SUkrk5aelZhr/XfZ3O/wCaY0VAihaKSFbFtTdYuNpDVSrE8ueKR3Q2sJ2Ix3SBgkJJJAPPOY0BAiiDA6cU3VK4rUo1uOyl1LQ+zPAtIkANzsyfZKfpx6uADjkEiLhnY36iPSMnPsBGN6K0V27XnNTrrCZqoT7rqJKXWlLjUqwhwhIQFDKSlSVAc9iVfMs4Craa2xq45Kqp0rUqvbNuzDpx+0Cl6ZYHO3pp9K0jOM/3f6+dHoOjdvys2ajcU1NXRUhyp6oK3pP+E5z5+YnvxiLJf93SFmUuUqlTl5hyUem0yzrjKd3RCkqIWR5GUgcc8xZZVxqYl232XErbdQFoUk8KSRkEfTBgI5OXlpSVblpSWal2UDCG2khKUj2AHaJ+fEPgf6sAEg94JJhAntBIPeAaCfMIlUOx7wsYgIyFRU71aFWqdNtN6YUw3PNvzc0EZCnpZhTSVNhQI27lvtBXfKd485FuO7EZZqpcExb+ottmTbl3anU6bOU6mJmV7GOut6WILhHIT6OccnsASRAejUa+KfaLcpb1LdpUrVJlKgyX3A1LyKBjC1pHg54TxnB5GI8lk3VpjbNJRSpW7KY64tfUmphx4qcmX1Ab3VqOQSoj3wBgDgCPfbml9IcXN1a8ALlrE8oLmHZxCVMtkZ2pZRj0pAOOSc4/SOfcuhFhVmaXNS8tN0d9Xf4B7a2T/wC7WFJH5JAEZXVwlE2hdbLjssmhVyVQdqwkNPpSr698GPG7p7Ybh5tCjJ/1JRCf9wjFa9oHeNFqCp+1602+w3y303TKzR+gx6f13D8o58nq7qRZropdx05D8w2eW6gwptxSfG1SSAQO2cHOO8aRvclp5Ysm71pe1KSHPdcuFf78x4NVrhmrSs5P7DlEuVCdmESFPl0NZT1nM4OB9Ar9cd+x4Fpa4WfWnUS04qapUyAN/wAQ3lrdjsFpJ8/xBPEP1lpVx3IbZuKxlMVQ0qaU/wDDB1vpOqOwocySAQnYrz+PiIJqHpZSbYppmqjddwLKGSuorFQVLsTDg7vL2neCE8AdTAA7cnMs7WpCf0UuCapUk3T5JUhPsyhzgPD7xtt05AIKyArB5yrByYgTbt83xJoYv6bl6RIj1fs2lHC5n36zm4+ken0o77u8V3WC77HqFJp1mS1alUUtNQZl6pLSTGdku18rCfTtT94ltI29vyENFl0ft+dds+gKq7LknISEq2uTp7qMLMxtBVMuDPGTuKEEZSDuPqISjlapXDT5aqTF3vSbimLZln5KmPuObUTVQfIbX0049QZCFBSs5BUsDtk3SRm6xcMkUtUadoVPcBQ87PoCJlaVJI+6QlR2Hk+pZBSQMJPjj6tWjUKnaNDp1o0eTP7Mq7EyiUSEssoabQ4MbRgBOSkYT7wC0to7OnmmXxtbcUJ0tqn6s84d7u/GdnGSSkcYzyoqPmPFoTLTFZm67qJVGOnOVqaUiWSSg9OXbO0AFIBz6Qg55IaSfMQ6g2pqHc1ktUN2fo4m52bSubTLoW1LS7CErISVq3LWpS+mcgADbjGMk3uwqRUKFalPpNSXJLelWENAyjRQjCUgeSSo5BJVxnPYRRZBt2ZMIFJTxDMZ4MEjjaIB4VjkYhJcJV4iIJIR2ghJ29oCRTiQcboG8CGhtRVkpgLQoHG2AmC0lPHeGhSQeYjbCgeRDik7swAUoCClW3tiGlpROYIaV7QEoKTzk5gFee8M2LzgQ4tqxAO3gJ45hyDlPIiNKMd4d9BAIq8YgpWSMYgpA7d4JAH0gFz7whC4hZgHEwPEIwPEADDVtpUkpUkKSe4IyDD4UBRrp0ttCu/fN05NLnUnciakQGlA/UD0q/URQK1YV3W5VpCurL+orEiVFEpOvKbUwo4wpAJXu5Cc8eAcHHGv3pX5a2Lcma3NtPvMy+0KbYQFOLKlBCQkEgZKlJHJAiGwqpVK3acjVavTV0ycmUqU5LKHLY3qCe/PKQk5OCc9h2AeSwb2o92ySzKdSVnpb0Tki8Nr0uvJBBT3xkEA9uPcEC059oxrWRtqxbspWpEm+6wVvNSFSl2mE4mmSVLVzxle1s9z3S39c7EyApO4KBB9oDzKAcBSvOFAj/KMm+zhXCm1V2RVkNydboczMtuy24FRR1clWQSDha1J4P4QfMa/+kUjUS0rFn5R+t3RSmVIlGuq9NJK0OBCfBU2QpQH8PPYDHAgsVv7R9ZlF2SbTlFrm6vWXWUy0rLJ6jnodQ5kgeDs2gdyT7BRGhWBRXbes6lUN2a+LVJSrbSnsk71AeojOTtznA8DA8RzNPrUsmjybVXtWlst/GsJcRMkrWtTagFDBWSQCMHHHjMXALggjjiCIWIXaAWM8we8Icws54gEQPeEBjuYSgICR7wC3RTNWLDp99URmVfdMpPSjnWk5xCAVtKxgj32nyAQchJzxFz2wYDAJW6dX9P5U0quWvNXYwg/2ecluo6pQ87nEhR9sb0hX5x3aTqHqXXpXfS9KnJE5x1KlPllI+u1xtCiPqkGNh/OGnntAcS12rgTSgbmnKfM1BThWfgWFNtNJIGEDcolWDn1HGc9hHsqVPp1TYVLVGnyk4wsFK2phlLiFA8EEKBBjoBPeIUp+aAyK8NALUqrz03Q336NMvL3KbSd8uT/AKnBH02qA+kZPXNOdU9P1zE3SFTypcEKU/Rplz73n8bSfWfcjaoD38x9aI/vIKyd0B861CmVa07VptzX3U6xMTE/U25Oq4mnV/ByR3KU2kc/Optvfgcj0Dv6tNte6NLkMSbdCqltSxeWhDLEuG2XCpSglI2YCgSSO48xeHW0PtLZdQlxpaSlaFDIUD3BHtHLkbVtenTgnaZbVFkpsHPXYkG21/7SQDEo7JzjGBFfN4W63dTFr/tWWXV5hC1olm1byAkEncRwk4STgnnBjvfUgxl110+Tf16shEhKyzbkrKT85P8ATbAWG1o6balEDJBczjPnMJB2q/qzYdArU1R6rVnWpyWIS8hEo64EEpChkpSR2Iix2tcdJuegsV6kzIepz5cS26pCmydi1IV6VAEAKSRk+2e0UW67alWKA9atGpiZqq11axNT6kJK22lqAemXFkgZAOEpzlRISAEhRT76NbDdYCZeqyK/3cpX9hptLmMhDqWfT13kFI6m4j0542pSocrMUWCkXxalXrr1FptdkZmeaJBZS5yvAydvhWBzwTxFj3DdGEUmnoqn2oHJ6gU5hMhRZfoVF2XwEddTLo3H+b1pbx3+6MbmEKCoB5V6sYguOBI4TDXEL3ZwYJQojkGAId47wSsHnMDp+cQ0oJ7CAcFAmFmG7DjiHbTjmAJXgcQAoYzmFg47QAg/wmALboJwVQ8ODPfMRBpWewgdNQPaA9BWkfWBuB7CIy2cZ7QglQ8QEvYZzCAJ+ohBAKeYceE8QACQBgcCFB5gQChQjC8QChEwoREBVtVrfmrpsCp0WRW03NPBtbSnRlO5DiV4P0O3H6xVrF1bpMxKGlXbOM0euyWGppqZBaSsjsoFXbI5wcH2yOY1KODe0lbho0xU6/R5OosyLK3ldeWQ8pKEjKtoV5wP1wImjMb0rLWp980S0aH8FUaLITLdQqcwQVNqCSoKQFdj6Tt4zkuDsEmNtSMJAjg2WqhzVtyU9b0mzKU+ZT1Wm25dLIHjlKeAeMfpHehogyIpmtAzpVc2P/w13/dFvzFP1jOdK7m/7Me/3RR79Kh/5srW/wCxpT/wURZk94rOlR/821rD/wDJpT/wURZ094CQQoaDBEAefBIhYhQ6AaBzzC8wTjMCAHaFniDiABADzzCV9ISu0A9xiAOQO8RKdAV2hyu/aIdpOeICROIWQTzEZSQexhxTkZAMA44B8Q7AxkRCEk8YMFOW+4MAnHUtpKlkJSO5JwBGHWBOVy5dSLovm36U6+xNSiJWlTdQPSlemFNgkgZWT6d4SnAI35UkkGNvebDgORkHuP0gITsSlCEhKUgAADAAHYQGf3XWJTS63Zit1F2frVWqr21S1FI6jwbJQ0kdm2htICUgkZJO5RJNJl33b7lgaRcdbqlZW0QP2W4qRpFOWfUnqZw4r5s55Uv2RkRt9Vp0pUWEMT0nLzjSV7wh9pLiQewOFA88mHy8rLSzKGZWXaYbSAAhtASkfkBAV/TW1GrUoSZcr+In5jD0/NqVucffPzqJ9s5wPbnuTFryO8Z/dlTvOfRWZSy/hZRVOb9MzMN7vjHx6lMtZ4GOElZChuJSOUGPVo7cc9d+nlOrdSQlE8sutPhLe0FSHFJyPfIAPHGciAuocCoeHAmPO0lYMPWlcBLvTC3Jji3PXaVbdLXU6zOtysq2QlS1Hkk9gB3JPsIxl3Xqdq1wS1Jte3m1fFTKJeXdm3SVLUtQSkqQnG0c8+qA+gCoDtDSrPciGDJQMp9WOfzhhbUDnaYCbftESJcSREaxlocRHtUMQExWMwdydkRck9odsVAPbVmJMxGlOIcIBxhJ4gQhzAOJgGF+kIwAhQoUARCMIQjACK5qandp1cqf4qVMj/4SoscV7U47dOblV/DSpk//AAlQHg0XGNL6Dj/1b/6jFxPMU/RXjS+hE/8Aq3/1GLinmA8vyxUdYv8A0WXR/wBlP/8Ayxb/AJo51xUuWrVCnqPOhZlZ1hbD2w4UEqGDg+/PEEtcrSoEaZWt/wBjSf8A4CItAjm25IM0miyVJlVrVLyMuiXaLigVbEJCU5I84EdLMFP7Q6G4hxEAoUKFALEKF3hQCge8HHELxANPbmASBiCe3aGqPaAWeYAXjxDh2MedYUc4gJuN0B1yIsK3xQNSaxWKlXpKwLUn0SdRmkmYqc2nBXJSicZKQfxLJCR27nlJwoBYbrvm1rWSFVysSsqrZvDIVveUPG1tOVGKI59oawi5tQzWHU7gN6JdBT+fz5/yi5WnYluWy3inUttb6gepOTIDsy6SdyitxQ3HJycdhnAAHEd6aplPmmCzMSMs62r5kLaSUq/MEcwFatbVKxrkdbl6bXGUTLhCUy8z9w4onsEheNxzx6cxckqBGQQQYya/NE7WrzC3qPJpos+hJLKpY7GSvjAUj2yO6cY578A5/at03rpRX/2VerNSnKM4UoBJ6qGP5mnPxDGfu+D9BAfTe4YjzVGclZGmTVQnFoblpRlT7q1dkpQCok/kBmOPQrooFcoxqtKq8pMyiRla0uAdMYz6wrBRxzhQH9I41/1GWr+j1xTdvzrE9LzFNmkJeYVvQ4lKVJXsI4VwFAEZB8ZgOM9VHLe+zsqsJndk/N0kzPxaEc/GzZ3hzH/vXc//APIt+m1F/dyxqRRXEIS/LS46+1RUC6olbhBPJBWpR/WMf0U/ad9M2xKTPX/YFrpV8WC6Sicmd33CMfiS2jafYdo33AHAJH6QEm8CORedx062rYna1U1uJl2EEBLWC44sj0oQCRlRJAH/AAGY9FYqVOo9LmKpVp1mSkpdO9595W1CB9T/AJfWMEsuqVPU/XA1GaYzQKDvelWT8qfwtFX853b/AB8uPwwGmW/aBuOVla3qFT5GdqYUp2Wk9pMvIoUQUt7DhK1jHqUpJOcgEACOzULOpsze1CuZtLUu5SGn0httoDqlxKUpJI8JAVgfzR1K1VaVRJBU/WKjK0+USQFPTLyW0JJOBkk45JA/Mx4LUu23bm64odWYnlS5AdS3kFGd20kEDg7VYPnES3BYt0LdFauu8bZtX/7wVqUkVlvqJaW4C6pOcApbGVqGeOAY5cvqdZbtGFYdrTMpILcU2y7NZa+IKcbuklWFLxkA4EVNXhDnEOQsRV6Dd9ArVuzNwyk6WaVLqWlc1OJ+HRhABUsFzHoGfmOBwfaPHQNRbTrNYmqXTqomYelJdczMOhCgyhtBwo9QgJ48+PrBV06m04gheOYqlv3xbtzVqapdBnDPqlEb3nmkHojnbws8KyQcbcg4J7RPO3ZQ5C5ZK3JifBqk8oJYlW21uLPc5VtBCBgKOVYGEn2MBZd8HcIoh1RsZdTk6ZIVxuqzc5NIlWkU9JfAUo4yVJ9IA885+kdC8L3te0g1+3qs1KuvDLTASpx1X12pBIGQRk4GRjvAWzvBjl21VpWt0WVq8ipa5WabDjSloUglJ7HCgDHUgFChfrC/WAUKFCgCIRgCCfeAEV3VAbtNrnT70ia/8FUWKOPdFTtuWlzIV+qUuWRONra6M5Mob6ySMLSAojIwefziDj6Kf+iyhf8A9P8A8TFxSI5NszNDVSWmbffkHZFkdNsSbiVtox4yk4jrpOYo8izkgDuTiMEtqizms83OXLXqvPS1ttzimpCnyyi0p4N9lLJBTgbyCQVEqUoZG3newQg7z8qeTGT/AGYqk05p01brjapepUWYfZmZZ0pDiQt5bgUUgkp5UpBz+JtQgOFcdsz+j7UxetqVecmaWypAqFJnVhSHW1L2jasD0kFSQDtJGc8jIjZ7crElXqLKVenOh2Vmmw60rBB2n3B7H3Hg5EVjWa365dNnC3qGJVCp+abRNPTBIDLKcubxjv6kITtwchRHAyYsFk2/J2ra8hQJErWxJt7AtasqWckqUfqSSeOBnjiA7ac94du8QEnxB47wBhQoUAgIBHEEws8QC8QB2g+IWIAH8oBH0hxzmBzAN7J5hmQQYlIJHMRFHtABKgMD6xk2j9SVXNXdS6k+w2hxicZkmlDkpQ0p5kgf63RSo/X8o1UAlf5RhdAeVY32k6xSXnlM0y5/v2y6UJBeWrelW44J9fXbSB/GB3gN63DzzA3Ax5/UPl7Q/uOO8BJvR7Rx7qoFIuekO0mtyaJqUc5KTwpJ/iSe6T35HvHYaT6eYa8n0QGSWNobbVGnnpytv/t9aXwuUS6yWktIBJAUkKIcVnGSeOBhIxFwvWtzEsWretiVlpqvTTP9ml1u9JphnO1TzhCVYQnPAAJURgeSPZcdaXTixIyEk7UKtN5EtKt8AAd3XVfgaScAq5OSAASQINsUb9mGYm5174yqzjgcm5sp2leOEISPwtoThKUj6qOVKUpQYv8AZUm/2JdFxWlPnoTy0pKGEr3oC2FrQ76sD1etH5hH0j6GcKUNqcWpKUpGVEnsI+XqWoWx9qh3cVvB2qujHy/9KSdv9C6n+ka/X3pm/KrN2tT3yigyLqWq882SFPr7mSQoEY42lxQOQFBPcqEBx7luFisUWcvh2W+Kti3mnJqltPN4/aM6PQh33DaVHYk+SpSvAit/ZaSzRrXu645lx11lK0IU202VKKWG1LJAGSpRS4OBz2HeLR9pWeaoekqadLSSUsz01LySEoO0MpSetkDHPDOMfX6RVrYuVnTvTW0qZKpk2Krczy3XZqZyWZdtav8ApDnbO1tTaduUg7e4gNPt6hu1KbNyXhKSyqngCTl+FJp7R2qDYPZS8j1LA75SCUjJySx669SbruuZokkJ2oXBWnZajIC9ja9qnHHFqVg7UoadbXnHOcDOFYsDq6res4ZOz7ruCcwNs7XlDpSLY/EhltKQl1ftj5PKt2IrCKhQtNtcX5KoSTsvSqZRmZKnqCOoSFbXC7453KfyRGMG629bbFEpLyGZgvT8wkrmajMpDjrzuMdRZPccDCRhIAAAAEZzrZPN6eaNytEo7bakzITTU7wCekW1dV0/Ujv9XI7KancGosmZSlyD9FtqYHTnJuda2zU22QQtplv8AUDjqk5HO0Z5iu0eROo+qv7wTko47btuAM09lQw07MBz+9T+FQBRu/LZGg9LEjZWnEvUrrp3w8jRDikUhwpWtyZJUrrvncUdVatygkcNBSj3+SXSZDlsaa1i/wC+VoYnqoTUZt5wbHijjpJx8oKlfKn/ANokfSItX6lSqtqLQ7bnqZWKrT6W0uoz0nIMB7rOKADKTtVkYG4nOBtcAOQqOfrNcbZuy0qJXpGaYpaWkVealEJS/MvvDqdNnb8qvUnacHnd+UUXbTh2mUKyp+9qwn4B+srXVJ/chRLKVEltrO0EhKSE5wMqJ4BOIrmhVNnrjuasal1uQYS5UXS1TT83TbHpVj24QlGe59XvHj1WdqNbsQVqsyk+hE4W2aVQ0Mq64cc/0szt89Pcelj7s98q+XtVepptHSF2nUujztOm1siQpEnMLQl991zgrASVesblOFPf084zxBWGq/O3lrfVpm2FU9xMjIrkZWbWhZ+G5wuaTj0vfMsJRkbwrjhKokv61/3muinWBR3nVlL37TuKoqcSt7epOEufyqPqwgAJ+84GAYutp27LaU6UTc0hhuanZSScnJ0lW0vOJTu2g+AMbR/+/McH7NDr06zWavP0+pJqlWmDOTc8uXLcq5knYholR3DlauAdu7aT6U5o2GlykrISEtISTCGJWXbS0y0jshCRgD9BHtiJpuJYBQuIX6QuYAQoUKAUAiDCMEtVjVCvzFr2NUq5Ky6Zh+XQkNoUcJ3LWlAJ+gKgSO+AcRS7J0pkHmzXb5aXV69NgLfS+7vQyrBGz0nCiBgHuAU+njk6DeNvylz23O0Kfcebl5tIClsq2rQQoKSoE5HCgDggg4wciI7DpNQolqSVLqc/8fMy6Sgv8+pO47e/PCcDknt3grLr6pzGlV0Ue7KCWZGjzs0mSqkp61hQVuWpwZJ9QSgkexSAOFERtzeTwrwIxrXt1N11ei6cSUq+/OLnWp2aeaTuTLMELaUpXsQlZVn8vKkg7O1w2kewEB5ozS9tOps3C9edizopNyLADwVgS80n8QWAOFKwnJ5zt9zkaTGaa13HVGpWSs615j/yhrjobShpWHGJYf3rpPOwYI9XBACynlPAcG0Nd5Jc+qj3xJppFRZdUy+9LnfLIWkkEHklPIxwV/n7a/Qa1R67JfF0eqSdQZBwVy7yXAD7EjsfpFYs7Te07etZNDTRpKd6iEiaemWEuKmVAg5XkHI3DISchPj3jhXLoxQ33JmftKdmrTqrycB2nrUlonzlsEYBHhBTzzElGq8wRujE0XPqLpxMJRedJfuugY4q0jy8wB8ynU4A+vq2gfxq8avbNw0q5KQxVqNONzUm+kKQtJ5GQDhSTylQyMpIBEUdeFAzCyYAnML9IWTAJPiAMLmFznmBzmAXc8we3mGZ5gk8iAIUATDC4COIBzkxGM4OIA7/AKRSNXbBlr9ozTaX/hKlJFS5N4gqRkgZStORlJwnsQRgc9wbvjntAbHrgMIoeqVy2NMig6qUydy393L1JA3B0dt3HDnjker3SVRpshqRYU1LtPtXbR0IcSFJ60ylo4PuF4I/URYahJy09LOSs7LNTLDidrjTqAtCx7EHgiOA7p9Y7pSV2lRk7RgdOTQj/wCUCJbQp3UexZRpTq7spDoQMqTLzKXlfolGST+nfA7mOVLXTc92vCWtugzlEkEujrVOsyhSXG+xDDQUFFWTkLV6RsIIO4RY5K1LWp003NU22qPJvtnKHGJJtC0n3CgnIjr8xJE1z7XtyRoSZl1p2ZnJ6cWHJydmnN70woDAz2CUgdkJCUpycAZOesUiBzsxDcGNK+Z7rtSsXV9parppQmZdDE1KLfqDSM/BhMsyoLyeN+W/SDnKscYzH0TbFCp1uUSUo9MYSzKyjQabSM9hkknPJJJJJPJJJieVkZOWmnplmUYbemFBbziGwlTqgMAqI+Ygccx6nIDB/tf1V1ulUKjBtJQ/MPTW/PIU0lCQPyIdX/SLJpdXJGr29adHatKpTplacy1MVJ+RCJaVcabTna4v5yVJ42Z8ZxzjQapQ6PU52VnahTJSbmZTPw7jzQWWs+U5+U8dxzHRaHGPAiUPDbaEBOEpHskYhrrTKyFFttRT5UkGE4M9obtJEWeCQbCcYAzB2toSEpSlIHgDENCTxgQHN2cYgClDIUpYSkE9zjmEUNqcDmxBWkYBKQSIbjA7d4cjlHIwYB+ArG7Bwcw3ayVhW1KiDkEjtDQleDBQhW4nHEBJuSonckH8xBwlONqQPyERLbVmHBte2AlzBzEYh4EAeYEHiBAKFChQCJ8+BEZcwDk/lFX1BvqhWXJodqbrjsw9xLyrCdzrp7cD2zwT4ikooGol9TIm67V3raobhyKVLOf2haN3yuKAT8yfqR/JAW69dR7QtVlxVRqqHZhCciVlfvXVH2wOB+pEZ7X9SbmrU1L0iSZbs1if/wCjz1VYUovJJSPTxtHf6/6w86TbVh2hbT/WplFl0zBWXC89l51KiMZCl5KeCe2O5j03vbNLueiO0+eZaWkoV0HNoKmHCCAtJ8EZ/UZByDiIPLp7Y1KtGRdEu87Pz8ysuTE/M7VPOkgZBUACU5BIBz3PckmLgntGb6LVCptSNStW4JoP1WiTIa35USthaQppeVAEg+oAnnaE5jRkRR5IzKdLA+0vItnAe/dj0/z/AH7v+4b40zMZnrRSKrLmmX7bciZquUGYG5A5L0ord1G8Y5/P8KVrI5gPLqFcVfquof7jW/WjbzEpTv2hUKj0wpWzelOE5xtA3Iycj588hKgavPVK6bDYZui272XfltB3pVJE0+h1cur09nAc+fpyUjzHQuKSkdS1tXbp7c8jTqw5JKkqhK1JPoeaXtCmn2jkbQAvGW1hRI5wBHKqEtKacabVSyW6ki4LguAuj4WTGdvUZ6f+5PtlRzgAfJNG/UadZqtHlKgwd7E2wh9slJG5C0hQ4Pbg9jGP3rZU7p9cP7/2EnoyYIVWaSjcEPNJyrKAEqwBzkY4GCnGMHTNOqTN0GyaPR5xxTj8rJtocKvC8ZUkcngHgc9gI77iEraUhQB3DGPeKOZaFw0+6KFL1qlrK5SYTuQSCFDnBBHgj9foSME9riMa06pUxYer9TtiVb6Vt1aU+MpzZcWva6jG9Kc8JxuXkc8BvnwNkgAo+RCB43HvCJGcQcAwDQrJzBzzmEAM4ELHMADgmAeDzBByriAo8wBJGIjKvBhwOTEauVQEgXnxCUrI8RF6swVhW3OIB5IxnMBJSYiwocEGCgH6iAmGCcZhqykGGpQd2cmEttec4gJRgjEIge8RpBQMkGEslXbMA4kEwu8RbVeIPIHMA8kJxABB5hi0qIEJCSO4gJVD05hiFjJyIfgkYiNSFAniAk3AdjDkqBPMeYpX4BggL9jAegqBhZBGYgSlW3GIftVtgJQobe8JK4j2qCe0IA7e0BOcGBkQxIVjvDDuz2gJf6QYh2rzmJkduYA9oaTiHkZiNUAoqep93y9m227VHWkPvqWhiUYK9vUeWSEgnwBgnP0OOcCLXGTLl2rv+0KoTDLq5K2JFvgqCmviHMqT6fcg5z7sgfmHr0tsMSswLzuhf7RuqfT1luuDiUSrkIQnJAOMZI7dk4A5vN01T9jW9UavtSsyUo6+lCiBvUhBUE5JA5Ix3HeOptA4AjiXvR11q06rSUhKzNyjjaErJSneU+gkjkAKwf0gMeYs+lVKRkLt1OqlRXU64705RhJWA2DuU2nalOUnb3/CmLLpq1M23qhWrATUlz9Kbp7dQlOo6FLlfUEFtWAACc5x/DsPGYr01cNLu2iStvXNWX7JuOjFDjLzo2BC0DZvCtw7hXygjnyoCJJCtW7ZBf8A3fqc9e11VjgrZc6+4p91ZO1P9SfTn5BtmCy2jLqmPtB3jUZfiTk6fKyjh8OPKSlXHvtDePpmNTPIil6R2/WqJbb5uKc+Kq0/NrnJojshagkFIxxj05wkADOBnvF2T2ijymEACCCMiEmHQGc3jo1YtzvLmHpB6nTS1blvyCw2Tzn5SCn/AC8mOtYmmVoWe4uZpMk45Or4VNzTnUcA9k/hQP8AVAz5i4xFMvIl2VvOqCW0JKlqJwEgDJJiYJVrShB5AwMknxFaXqDZDbqULuqikqOMpnW1Y/PB4jN6BL1rWF+dq09V52m2U+tcvJSUqek7NISr+8dyn1NqHBGTzwMbTm/U3S+wJCW+HatWmvIPczTfxCv9pzcr/OApd/XDR5zWXTefodXkKk2y/OsPolZlLm3qtpSFHaT9eD35jZh3/SPnm+dO6JL6l0Sh6fg0SstSkzPqcacUUN7UpDPnDad24cD8XntGhaFXrULopU/TbgbDVeoz/wANOgYG/GQFkDgElKgccEgkcHAQaIe8HOOIccEwFY8xQCQDxCzCABg4GYBqsDtCOPMPwIj85gESAOIj3CHqweYhA9fMBO2pMPJBH5RAODiCvAPAJgHJIzkw7IzwYhTk8YMOBAJ7wDlrA4xB35GQY84CivkHBhxScYGRATAkjCoCVARDhQ77sQ5PHg8wDwQOcwiUmIs8YAMLChzgwEwJGIKiARntEajlAIBhuSQAQYCUq9oQV7mI05B7GAv8jATpUIBPqzEODxgGHAHyDAP4CjBChESgo+IO07RxATb0kwklJJiApOIc2kgdoCTcYOfpCAhAGAWIIyIHaCc44gCVQ0wcZhEZgGLIQRGH2Te9q2hUb1nq7O9OcmLkmW9iG1LcUhKsJHA4A9eM47H2iya9XJVafL0K16A+ZSqXFNfComyjcGG8pSo/Q5cTzgkJ3EYIChWdPLQodB1ar1pVCRaqjRkpeflJidbS66kpV94ckficXnj+ERKLPSdctPqhNFhU7NSmP9JMMgI/UpJx+uI0GRn5KoSTc7T5tiblnc7HWXErQrBwcKSSDyDHlqlv0OrobTVaNTp8NDDXxEulzpj+XIOP0jKbvoc1pU9K3NaMxNot/wCIZaqlJ3dRoIJCOogHlJ7AnkjIPygiKNPuK16BcTIarVKlZ0J+UuIypPvtPdOfpiJLbtO3bbC/2HR5ORU4kJcW02AtYHYFXc9z3MdVlxt1CVtqC0qSFJUk5BBGQQfMTeIBo7Q5PeAIKe8B5h3xDgfED8ULHqgH5ii69Ts7T9IrhmJBRS8phDBITnDbjiG3D/sKVz47xecxyrupwq1r1WlFRR8bJPSxWPwhaCnP+cBytIZZljTS2wxLolm3KVLPFCRjK1tpWtR91FRJJ7kkmO7XqxTaLTH6lVZtqUlJdBW464cAAe3ufYDk+IxXTjUylW1p9I2zUjUJ25aYp6SNMlmVvulSHFBtpKgClYCNgBBPjv59tMsO8r+uJNa1JcRIUuVeS5J0RlYWkgYOHMHHfgk5JBI9IxAeTSGcdm7oufVS5hL0aXn2225RUxNJ9Mtxnv8AhPTawojBwrb34632fS5Vrvv26mWXEU2pzzfwbi0lJcCS5k4IyOFJ47jODyI7lc0esmtXLM1+pys5MzU0pJeQZpSWztSEpwE4I2pSAOcY4i/U6Tk6dIsyNPlWpSVZSENstJCUISPAA7QHpwQYW7B5gLUUjtmIysZ+sBIcYyIQJxgQ0nOIcDiAWYAwRBVDUng8QCMMPeHREc5wQoec8YgJNqc53Q7dxiIUpJMPUkg9jAPSrMLHeIjkDzA9RgPQrbgDI4hhwBkCIQhQOTmJUK4wYByFAjBhZ4AwICwM5ENSlR7QEniFnvkxER9TA5+sA8qGeIduBIiFQOOICUn6wE5PMOChjtESQrkcwFJWPeAmK8GGdUZ7REpCiARmCEKwPSYCcLSYWREWwgjiHFJ74MA7IyYIUAYh2qI7GHbFHxATAj6QCoRGUnHmAlCifMBLkQciAAIOEwCB5PMA5wcGG8ZJEFPI7wGS67s1GTrlnXYw0tVOoc6tyoLQjcW2lbCpWMH07W1gnwVJ/Tk6nVeluVqgX3ZVUkKrVZUiXck2plO9+WO5RyjO/j1eON24/JG1utNupUh1CVoUkpUlQyFAjBBjgSNh2fI1ZFVkbdkJWcQrcl1hvYUnBGQBxnBP9Yz0PZa9epNwUxqo0efYnJdxIO5tYJTnwod0n6HmPHqZg6e3H5/5pmv/AAlRR7x03q9IrC7q03qH7PqR3rmZJw5ZmiVlZGDx5UMdiSDlJ9UcK/7/AKlUrXTZ0xTnqFc9SmWZR6WdUCjprOOo278im1Kwjv8AiPJ2km24Na02Uten9uqc3b1UqVKt3fPSTFh2x5qdLMScmxLMAhDTSW0gnsEjAj1ZihZ8QQISe0Id4DzJh2Iaj5sQSecQCVFC1evZ61pGTplIbL9xVdZZprRTlIVwkrOeDgqThJPJI8Axe3DxGUlt64ftDPvTCN0na1LbDfr+SYfTu3Y+qFqH+AQFCbo1T0crlGvesOmoMTqFS1acx1XGX3ldRxaT3X8vz/iwvOzemPpCUdbel2n2nEOIcQFIUhQIUCMggjgg/SPHWafKVSlTNLnmg9KTbRZfbJICkKGCMggjjyORGOStfr2lVxylqXI8uZtV7KKVVF8rbCU+lpW0eAORx5KeNqAG11WoyVKkXZ6ozTEpLNJKnHXlhKUj6kxmc5r5ZbMzNNSslXai1K/3szKygLQ+uVKScfUgD9OY4dFYqes9VcnrklJun2fJu7pCSStKTOOgqQVLUCT6cc4wMqKQThRPp1rampRy0dN7aQ5SafX5pcvMmRCEHoJ6fUT+qXFKPv0/OTBZXulNU7ivGoLlNNreaclmkpL9SrBU20hXlHTSdxPsc587Skgn0E64U8qnSbPqY2KcMq31kr99qCcDJ7DJAjPNTJad0UqUnM2TN9KTrUmZV5qYT1Njze378HwspII/DkryCCAlPy930bUW3lSsxd8w9PTMk7+0HJrryMwytKlTO5vaOmkK8FZ45GPSU5niNh0z1DkL3bmWhKuUupya1ImZB9Q3jBKSpPYlIUCDkAgjBAMXdIjFqgWaP9qOjimNDdWKW4ipbU7+Ahakq/k/uGxxjt2jaEKiy6HeTA8HiFu5gp5EUNBIGTDQsKODBIOMREcJMBNuSDlMP3p25JjyjdgbgYaOTwTAeoEEwVlIGYgCsHuYcvxwTAErGOYcgoIyDDCOOxgDjtASBYzgmCpSR8sQEnPaEMqPmAkCk5MOTtOYhTnJ4h24jxASAjMN3AK+kNSCo5hBJzzASbx4hyVAjmItp7gQAlQgHrd28AQ9tRIBJ7xApCiMw5IUEwEhUMYglaQiIdpPMBaTszzAToUnbDgoYjztpJ94lxxAPzBBEAwFHAgDhPtFD1Jv3915qn0imUtVXuCpOFElJBe0YH41K5wn/fg9gCYvRUAOTGJS5de+1lNt1guhP7K/5oJ7Y6aO30/6X385gkuvaq1dTas4mYrOpKKVMk5TK0+VPTH/AHk7vyIP6wyo3rd+nMzLs3y3IVqnTJUmXmqcQ3MggZ9bSsA9wCU4SPJyQDwJfTqr129a2u9aRNBKlvvStwfGlAl0BX3HRbS4dmBz6u3biPFoZTU6i1efrl4TJrqqXKIlZZt4enDu8K3fxEIynKskhXJyBjN9Iu0jrBOIkW6vWLCrMhRXGw6mcQrq4Qr5VKBCQkH8z9MniNDte4KTctMbqVFnETcqvjckEFKvKVA8hQ44POCD5EZroN8VK1O9bKm1rmabR5xAk0v+ohC93pPgjCUq4A5WY8t6Uqf0rn372s6VDtJmHAmp0nqqS3uVwHU+ohPqwMhKiM8AjiL8VrlcqEnTKbMVCefQxLy6CtxajgJEYxSbXm9U3ajeNQ/sLc1K/DUho+robTw7u+igr0+dyvG0x6JdqraxVhxcyX6dZcm6pHSHpen1p59WR6QPT4P+0Mp2RhDMuyhlpKW220hKEJGAkAYAA8CJJqW4o+j13TdbYmaFXWi1XqQehNc56w7dQf05/Q/ixGhxlqZdim/aP64ykVig8/zOoc//AIJTGog+I0pwg5gZhJHMB5IPMGOXdtZlbdtmo1yccShmSYU6dygneQPSgE+VHCR9SICvak37J2rKsy7Eq9VavMuBMtTpU/euAHlR77U/X+mYxGs1PUGi34a7Wpj9yZa6sNTLzcr8SEqZa2oyk7sK2n+X8R4wY0rQSgVREpNXzcqXDW64CopcQnKGCcp5BJ9WEHGcbQkYyMw3UTUSlOfF0Cj2nOX08ztE7LS8sXZdsk5SlR2LBPBIwCMjvkHAef8AdbVlEgiZoOqknUOqApovU9sNuJIyCFgL4I7HGIoOpF9Xe/TXtP73FJp8xMqZJqTA6hDOdyl9NPZXp+hxyAOIVlUajVCdTR5C6btsOfLinP2JNuqSrcV/6L+73HHpG71+nPqEbZYmnNuWkmYdk2FTc7MgpmJ6b2uPuJKt2zdgAJyAcADJAJyRGbRmduVyc01EvPytS/eDTaa+7l55O3ryzylbeR8xTv6n0z/Nwrv6k1uSVqVpPWZGYTMS70zNbHkn0qS8hDIIP/8AcP8ASOLcVOpml19KnEsj9yrk6ktVZIHPRWrG1YT8ykf3mQPkClY42RnEpLvXal3TGzkmuUb41FQlajM72FyzISpDm8K28/ecjb/HtTleUQadqnKjUTWSh2S3h+kyEqZmoPMf6Lqer5v9VLWMf9d9I9khbWt9CbVQqLcFIepjJLclNTeC6ywOEJPpPqxj8Kvzj3fZsl5eRp9wyM/LNs3GzVnk1Van0uOvubjtX7hB5xngq3qHzGNc/ONDLKDadL0ypNavat1SZq1YMsXJyoPuKC3O2GkgnncUpAJJOcAYEci2EauXzIm4xc8vatInD1JGV+DS+4ps8hWVcgc8ZPOMgAYi665SM5P6T1+XkA4ZgMJdAbVtUUoWlawDkfhSr8/Y9jmc5JWdqNbNlvOXZS2KbQZRKarT3FlhJOxv+ZKkY2qwexBVg98ywdhV4XppzcLDOos01WaBPu7JeryzAR0VAE7VNoSDk5TwfY7d3ONqQtK0JWhQUlQyCDkER88afywqH2fr1pM+69N0aRM6ulzhXtWtDKUrSRjsN6d36kduI1PQ+bmJ3Sm3XZlksqRJIZS2U4IQ36EHHjchKV48bh4hyLqTjzCCs+YWM+Iar0+I0HhSRByDEDhMOb/OAkJAHiAFJMRufnDQVDxAejcIW5Pjgx5+ScngwcqIweICfI88wMjOO0RsHKOeDB7H3gH5AzB9OM4iBQOCRBTkJgJtwHYQiRgGIcntAxkAZMB6AU54MOBGI86OBBXkciAkCk5wYduRjEeRW7OYe3wcmAlWod4AWDxETveIwcGA9ZWkcCEFJBiBPaCn2gHzTzbTK3nVpQ2hJUtSjgJA7kmMYRX7l1Pq00LVrrlu2pT3FsuzrYCnptWEkqB4LYCcEAEYCgok7gE6FqsXBprcXTbDmaa+laT22FBCj+iST+kY5qNT3mfs1WsxISWKQpMrMVUsnG1Cm+opSvp1TnPhW0+IDrTlLuah28u7rR1UmLnlJLe5MS8098S04hPzAK3HsP19sGLjOW9RtUbMo1cecfp88WkTEtOSTu16VcxhaArsoA7kkEEHuOcGKRT5+yrTo91Vai1ylzL9al0CTpsqztxsQpLaVJSvPdz1KIRz7RoeitInaHpdQqZUWnWZpDCnXEOJIUnqOKcAUDyFAKwUkZB4gODN2FfVTQmk1vUQzVCXtRMMopyG3H2h+FSsk89lZJCh3EcehpldN9ZJq3SGKbb9elULpq1LUsOPN7RsK1H0nKnOPdTfviNobHvGWfaLcbqNCp9oScg1P1urzI+CaUhWWwj53AsDCMZAJJHCifEZ6HK0zuaRkbq1OvGpvpapAnGm25kI+6d6e9CdqvJIDePfcD5jmVGo/vUyi89QJt+k2RLTG6n0kbt08vuhSh+L9P4eONyjVbgptWtiblbGqYTP23JPCsTgp8sovTEv8qlP+rKfRxyeNyeeExdtP10vUDU167J5yQYlqYhUlR6StaS7tTz19pwcckgBJwTjJCEmMioWFcV3yk3TLHpddTasipxbsu7UZIdZ2XXjYlsLSQo9yAMd/mwAI0GoWIzRqc7U7m1XutphsZU6Z8I/QJO4nzwOY0q5LZt+5JAydapMtONkEJK0YWjPcpUPUkn3BBjA3rWtmjXk/RrJs2cu+psn+0fGvpMpKnPyq9ACvl/EcePUQRG9E1mUq+qy9MXPbNany1Lf2anO1f75yZZ/1len69u/G7uY1DTi+Z6q1Z+3bppCqJcDLSXOgpWUPpO71I+npPGT5wTg45VH1ArlFm5an6g2wihsPrDTdQl3d8slZBISrBUE5we6vB4wMx79ebfmKnaorlOV0qxQCZ2VdT8wSMdRP6gZ/NIiDSBDhFd05rqrmsym1t1lLL0w198hJykOJO1ePpuBxnmLFGh40xnP2k2Zh/R6tIYG4JMutxIQSopTMNk4x7YyfoDGipiCs0+Wq1InKXOI3S04wuXeSMcoWkpUOfoTAeCz3G37LosywQUPU5gox7FpOIxHSOduey5qQ09btBX7RFYDs/MkK6PwpSkKdSocbtqePHp8kmOrYlxzmkzSLJvmVeapiXnTSKq2FONuoJCigpBJT8yiMcDkYwMxe3NVdO2m0uuXRIpJ8DcpX9ACYCifa0alqba1HumTQ1K1iUqSQxMoT60gNuL7/RaUqx4wY126KkKFa1UrXR6/7PknprpbtvULbZXtzg4zjGYyCaFZ1nuOSDFPblrEp098QJmZSd9RKe+1PtytHsASVHdhI2avU5is29UKLMqWhmdlXJVxafmSlaCkkfXBgMIs3TZrUCw529bhqlQmq7WGXeior2tyakFSUFKfxcpBwcjacY4zFQsW7S3W9MRLS/RqMlOP0OYQBhCpcrZQkH8g9/tNkxfNMb6ZsGluWNfcm5R5umJU9LvAKdRNtrWpWU7c9iSAe3BHBSRGc27SburV5fvXRLPnZ+SZrUzV5cFfQSeo5uThSincApI+XvtIiYsa3Zi3h9p292m2/uXJCWW4R+FxLUvt/qCsxsKFFW7Gcp7x8p2ki9rgu+45cV5y25px0OV+qTBUl6VCVOdKXZUpasJCcnuj5cZO3er3mgaCJeUiZvKszc4te9x0LW6pZPfkNEH9cn6whY27Uu9GbZpku000iaq9SeErTJIqA676ilKc5I9AUtAJz+IDuRGZUTQV2vTjtdvmeZkp+aPVVJURpDbbB8AFSSCffAPOfUrOYzuzZGRF6PzdvXjSpRmgvbqI5XTlEzuLnp5SOn7+nB9XvmNnct7V+6JXZUL6o9AlyMoXRGVLK/8AGSlQ/RULcRluqFNqOnqH7Jtm5p+dp9TlZh1+mPHeuXYbb6ilJIxjelLmQkJB2LyDnj6K0smadN6e0B+lPOvSYp7LbRdx1EhCAkpVjjcCCDjjOYpkpbtD0ls+v3fUHpitVpbCjMVCZ9Tzy1JSlLaDyUpUsJznJ7FRISMd/QOju0bSSgyb6wt1bK5okJIwH3FPJSQexAWAfqDCC8PuNsMOPvLShttJWtSjgJAGSSYyFjVW57sMw7p1Zi6lTWl9L46feSwlax3CUqUnOPzz7gRZPtAS09PaPV+XpocMwG23FBtRB6aHUKc7dxsSrI8jjzFIau+ozrNI0+08piWn2qeyiozDg2ClJU1tI28feDd+ikqG0nO2joM6t1O262zS9TLWdopmmyuTmJR5Myh3HzAhGceMcnOY9MlrVL11KjaFl3NWA2socWJYJaSR7rSVYP0IhUbRW3JKnVEVSZmaxWagwpLtTnPWppwp+dpP4fVz6ipXjdjiGfZ5rc5UKJVLWqa1rqFtTnwrjilbvTuWAjP8pQpOPASID1P6xKo8k7NXZYdz0ptB/vkywWwB/M4opAizWRqJal5OFiiVNC5tCN7ko6C28gYB5Se/ccjI+sWflSCk4P0IyIz2/dJbXuhXxbbTlGqqXeuioSGG3Opg8qGPVyQc8L9PChkwGj+kQeogRjlvX5clr3DKWpqRKpAfUGJGuNH7qaICQN/8xJJJAAHGQB6jrY/KAnAA+ogtAJVnMQLKgdqYdzj6wE6sZMMJAVjMRrUe+IaMq5gJ8AHuIBGMRCM5iVCjwMcwDhjzCWQMDvk4iF7PfOIym6LyuS5rifs/TlDQ6QLVSrTqctyZKikhA8q4VhWCMpxjkEBb741FtOzlBmtVEJm1NdZqUaG91xP5dk58FRSD7xXW9TbgrOw2nptV5xpQ3JeqDyJRCx7pUcgx0LN00t63HETCmP2pVS6mYcqM8kOuh4DG5skfd+e3q55Ji6hrCycRKM7f1MuGit9a79OatTpXn+0STyJtKf8AXxjaPqeI4UnrDUrvrTFKsOhS6HnEblvVt9LXT5wTsQs7gPO0k/THMdr7Qs/PytkN0ilk/G1qbbkE4+YJX82PzwEn6KMPm9H7PftqQpS5FTExKhs/HSwS3MKWnnKlYOeSTznvEHgqt7aiWW8J26rbpdUoaBumZ+jvEdHnGNjhB+uThOOcxqlNnpSoyTU9IzDcxKvIC2nWzlK0nkEGMfkrsren9QTal8t/tGjrQRJVrH97gbgh7cdv8vfjzxzFp0Hp1QpWldHkanJOyU0kOrLDgwpCFvLWjI/CdqknaeRnBAIIgO/qROSMpYdcdqW4yfwLiHUpd6alhSduxKvClZwPqRHzppVbbdxKk7bvqrVCnf2VmYpNOQ9sRMpcKntyTgg8847+OycRvmrdEfr+nNapkql9yZVL9ZhtkArccaUHEoGeMqKAn9fPaKVZtEtfVPSakylQli6/TGxJKfbIS9KuNpSkhJPhSUoWR53CAZUNCqbKKYqlpVyfplXk1B2XXMKDzSlpIKQobcgcYPfgng9otGl9+LroqVEuFLElcNFUUT7YUA2oA46ic87TwfYbk8nIMV6d05uSgMTM3TtXqrSacwgqHxqOshhoDOCVOBPHuAIyO7/3XbrUjVKreDl6FU4gVYplVsEy+75kq/gHq7HHyYi6PqaTua2519MtJV+lTEwrgNNzjal5/IHMUC8itX2hbHO70Jk5rBB4P3b24f12RTZm4dD56TVTHaW/SwR6H/gSFoP0Ujk/8fMVS5KRNS8xSZGyK+/cEm+rNEy//aqetJSl5J9PpSUqzx0+dhPCCFKPfcdemHJ/UsMtf84T1WlaPLEeohBW82pP+JDMXvUvT6kWxpaxVqGlyQrNCl2ds9LOdNTx3JStThAyoHcpRxzn+hqdas3UiUr67mmKDJzanahKVF5mQTlJdl0qSk7Qdx3b1E7Qck5juXDd8/qrLJsS3Ke5JfF/e1F2byFS6Gznxj8ezyD4HfIkg2K0J96r2rSqq+lDbk5IszCkoztSpaAogZ8ZMZ39lZ+Uf09nnJd5x539qOGYWvOd6m21eeeygfzJ85jUaBT5Sl0aTpUo305aTYQwyjJO1CEhKRk+wAjMahSbs0/ump122ZAVigVJwzE9TkK2rl3OCtxsZOSTuOB/FtxgAi4PBeNB1JuucqVoz1OpaaW/OmZlax1EkMsjJS3s+YKHpBOMk7ucKyNI1AqMtTbIrM3OKAbTKOJJPk7SAP1OB+sVBvXKxUSqnJ2ampd1IwplTB3A+0c2ut17VsS1KTSJmh2q1MJmJl+aBS9NgdkoSOB57k4JSr8OCgtH2fmCxpLRdykqLoeeBT8uFvLUMHyMEcxfkx56fKsSMixJSraW2GG0ttISMBKQMAD9I9KYo8yOe8HENAyeIfnjEB552Tk6iwpielWZlpXdt1AWk/oeIrzOnFiMzfxTVo0RLvfJk0HH5DGItMKAjZabYaS00hDbaBhKUgAJHsBFW1Ou+WtK2HJtDZmqo9lunySUFRfe7JBA52gkE45x2ycCLTMrbZaU666htCQSpSlAAAfUxi+l9Jc1Eu6a1MuFKnZVp5TVAll8dBtCyN6h2yFAjIPzbj4RgOrp/ppPTb6bo1Lnf23XH0giTeCSxJpxgICU+gqx32+nOSNx9R1NSEoSrYAkdgIdsx5jN9dLznLepMrQ6C2XbhrSjLyYSrapsHCSsHsFAqSBngFWTwDAZBd9qVu+9X7gnbeo/wAdTW5/4d8zBUzLl5lpLKt3qSs4Xu+X+LMWqi6b6kUsgtjTt5CSNjbtP7AfVLQUr9Tk+8TUWydSNNZZMxZz0jW2Zpppc/Tplzb05hKQlZb7bs4+YkEgJyDgY9tcmtX7zkDQ/wB2JK2JWebLE5NOvhaw0ogLAAUSPTkduc4Ck/MC6y7TqVp8hYDkzc+nb9ZoT8yp1qrMOfftlKdqknbhWwLSruQmLdbsxUKBSTc2kVQna5R2Ff8APFv1FX38t+LLacD8OU7kZ+X/AEmPTu1q0Kn23b0nQ6c1tlJRvY2CBk8kqUcAAqUoqUT5JMfPOt9umr6gV2Ws6jFLkhSkTNXEpltUwoupWWuPQpe3pujz6fftKjvJqTWuV4U2Tl2pmVtmkp+MqDMw7sdeWchCEhJIKTt79xlfqSdoO/NlKG0oQnCUgAD2EYnblm2VqTZlLrltMu2vPSeW0O08htxpxPBCyDlQ7KSrIVtKTkZIiZ26NUdPFIk7joSLqo7fAqMiFdVKOwK8A4PHYgD3WYkq2NI1GuOVtOyanX5lClIlmcBIz6nFkIQnPjK1JGewzk9oq+gNr/u5YEs7OMgVapH4ydWeVEr5QkkgEkJ2547k8k5MZnq/qFStRJKhW1QJ0y8pMzwNWM2jomWA27Q4pXo2jcpZwo8tCN1Xc9qy0qhQrtJbaQgJGJxvGAMfxRZdK7w2jBUQBGO6EzrE7qRqc9KJAYNSa2qTgpXhcwCoEd92N3658wy+dTnK8yLb0x3VStTawyZtsHoyqFZy8FdjgA4UfTnySNpuul1nSll2szRpVfUcJLs08RgvPH5ld+BgAAc4AHJiot8VSt6kWNRqk5TKlcckzNtcPNDKy0fZZSCEH88fWODr9cFXoVmMMUCZ+HqlWnUSDCwopUneFElJBG0+kDd4z4OCKXcR0802aptrztls3RV25P4ienE09tS0NE5U6orzjJScJyQAOVDjM0a1ddvUK/LOmKZNlmbk5xrdLzDSgoIVg7XEKHGRn6g8gggkGlaQ3HcNNuOY04vM9epyUsHpScQoqS+2AMjcrBV9DjkJUFcgbuLT6UvTfXejUiiTiv2BcKHVO04q/uXTuO5P8vpTjz8wi266W87WLVVWZCdbkqvQSqoSM0UZUjYkqWgHv6gP6gZ4zCDRhj5op95alWbalTap1bqqmJpxvqhtEu4shOSASUggZIOAe+M9o5+jGoLN8W+r4lIYq8kEonGffOdrg/lVg/kQR2AJ7FvWjS6VXKpXUF2bqdReUtc1M7VuNNk8MtnA2tjCRt/lTnOBFHos+9bYu1t9VBqzM4ZcJLze1SHG92cZSoA4ODzjBx3g3feVuWjKMzFfqTUoJhSksp2qWpZSATgJBOBkZOMDIzGa6427KW9Ktak0Bhun1ylzKCrothCJtLhCNjmME5zgnOSFEZ7EQaEScnflUuK/a9KpnJxup/CSLcx94mTbQhLqUJBGMp6o555yRypRMovdoapWddFTFNptQWJxSdyGnWFp34GThW3aSPbOcAnsIunfkRV7rtKnXHMU6amzMSs1TplL8vMyqkodGDnYSQcoPlPniOfq3fcrY9pvTSXmVVN8bJJhZJK1fxYHO1PBPI44yCRFHH1euWsv1WWsO0uqmvT6A469kJbl5f1blFechXpH4ScHwVJi1W1RLe0/tJuVZUzKSku2Fzc06oJ3qAAU64o4A4H5ADAwABFX0TtdcnQnbnqzzU5X68Ezj05ypaW1hKkN7j/LgkDAByBkJTjj3TT03drrLWxXHlvUSnUkz/wf4HnN6Eer9F/nxjsVAhcpDVfT2dqqKZL3G0ZlboaQFy7qElRxgblJCe5x37xdCU4GCMmMDsyq6dag1GatT9wqbQ/jWFmmTvwLSXHkgEEp9I2rG1zkFQ+7IJCvTFl0Cr8/OyletaqTbs3O27PfDh5fJWzuWhOT5ILah+QESB2vzrVPnrHrM1xKylfYU4rvjCgo8eTtQoj6gRqgUMk98xXr7tmnXhbU1QqqhSmH05SpJwptY+VQ/I+DwQSD3jOKBfs9pyRa+pBfWlCgZKsJJdQ6ySUjePnGNpPYnBGR2KluDQNULVbu+zJ6kdNkzKm1LlFucBt8A7FZHIGeD9CeDC0ouBy57ApVafa6cw82pMxgggupUUrUMeCoFQHgECGsajWK/IfEJuqlJQpGfXNIQQPqknI/IjMYzphfNE07qNy0qXnHqxSXXuvSGpcbi4eRtyrHq27AfqhRjO6PpPCPaMFuarN6P6pTUzINJmqdcaTNTdPDuXmnk7vW3n8BUrtn8S/4Ux1hO6qagFoCW/cmjO95nefiz/KlPj9Qn6K8R6avbFk6X2rVLhqMuqtTky10XXahscdm1qz90nI4SrKioDORkq3YjUFMnqhTa5JSd46sz76pWoI6lDoEg9jeyfSpSsY5O5KtxWkjackcITzb/Rdi7GnTKaZytv20noupWU5nsBSdn494X/FvTx6smPRp7SZ21dR7UrFYlac3LXJvEulbeTKKHyhH8JVuZA/95t8ZP0dV6fK1OnP0+dYbeYfQUONrGQQePGD+o5EZk0ZRSqDqnc1BlKg9qHTvhJyXQ+02aUw9vbWkKSTlAAyCPBigP0C4NKr/AKNdtyS9LmZB6c6Tr1P2oDZcSpP92lKPwbjhKcRobFtar2eVU62qpTK/SM/2VNSWsPSqfCCcjKQMAYOODhKfMn/JpcN4Pmoal1sONhtYYpdMWpLLThSUpcJPG5IJxwefJGQdjWlBK207DlJAIEUPUXTuWuCZardEWaVc0qpK5SeacKASMjDgGcpIUQTjPbuBtPN0auaelpyb09ujps1qjhLUorG34yWSNoWn3xtBzgelSe5BManAUPS28zcLU3SaqkStw0tZZn2MYClA4K0fy+/t+RSTee/H+cZTrdQ5qlOs6iW19xVqcR8WhPabY7YP5EjP8v1AI02jz8vVKVK1GTdQ9LTLSXWnEdlJIyCICRcrLlxK1sNrWOylIBI/WPSAAnAAA9hCzCzAIDEOzDcwuYDzDkw/xDG+YfAKEIXmHHtAU/WVUyjSy4zKM9Zxcg40pH/s1jas9x2SVHk//tHr0yQhvTa220KbSkUmWypKSlJ+6Tzg8/15juz0nLz0o7KTjKH5d5BQ60tOUuJIIKVDyCDyPMZAdCw2j4CWvSvNUElW6nb8+k+Ac7R/s/nmILDeWp1Nlm1Uqzyi57heRiWlpEF5tBJ29RxafSEA9+ePO0BSg3SOxqtRpmfua65wTtxVQJ6pUQ58M2DkNJUc/TISdo2pAzjcqw2JYls2ey6ii04NOPEl15xRW6r6bjyE8DgccRaIYGK2pSVKISkDJJ8RSL31Kty2Jz9mKE5VaytSUtUyns9V9WRkcZwOOcE7iOQCIvCzhJIGeIyT7PVHptSpc1qE60lVQrs088kOtJKpZAdWnaFcnJ2479kpT2GTB6FajXRIMrqVe02qsjR0kEzLUyl9xCM8rW0kbkgDJOfaKxbd3UOjaw1GtfteSVbt5yrL8tPlZw3My6dvRXux0/xE5HHojRKXetGr141i0ZeUn3V0pJTUJhbKfh0ZHpRyrcSr1YG3nae4wTm2kVo0m66Be1Dn5VpVsft9aqZ0VjeytORlB7ow10uPO4+5ykWO/Y4kbQ1trttNsJlZO5JZqo0wNrPTKkJIcQE9t5+8XkfgQkeBi931ett2bSXpyuVFhpSWluNSoWkvzG0chCM5PJAJ4Cc5JA5j5+rVh16i6uUK2Lau6aVMGVedkJma5VT2Nrm5Htz6vlA+bsI1OwtH6XR6yi4bgqM1cVbbJU1MTJ+7aOcpISSdyk+FKJ55ABi4VztM7GeuSr1a+r9orL79QUgUuSqLCHFSsskkgFBG0E7vbcOSeTxfjYlkHg2hb/8A/jmv/wCMWUfLiIgPVFRFSafKUyTTJycvLy0sj+7ZYaDaEfkBwI9fERKzCRAZ7r/btXr1lsP0Frq1GkzzdQZbT86igKGEDyr1ZxkZx7xUp+ljUoyt6WdcKaHerMoymakFu/3G3dlt1O3fjcpQ9QUlQ/D5jcHYzW+NHrbuCrP16UmJ6i1l3lUzIu7UlX8RR7+5SUknJzkkkPPplpvWaVcT16X5WhWLgDRZYUHFLalkHJJQpaUkH1LGEpSkBaxznjnaoV9OoaWdP7DqSZuYfWl+pTcudzDMsMZStXZW7cPSM5IwcZhkrofVHT067qRW6lJn52BuTu/2lrH+UaJZdn0K0JL4WgyfwyVY6qydy3cZwVKPJ7nA7DJwBAUu7NNZunS9JqunzjcjWaQ0loheECfZSB926Ugb1Hb+LAJPJ4BE9H1MrUvJhm4tOrtbqTKunMil00vsb8JOUK3cp9XfJ7d++NNVv8w3OPJjEgxitSF+aqV9iUqdOmresJlQccl5odKdnSPccqHPAHpThecqIGJZai3Rpvds7Ubao5rNs1R8OzUizxMSSgpW7pIyArcVlQwO2EnASFnZEqJgKTzmGDOZ3UisTcumXpGm95fGuKCUCep/RYBPbc5uOBn8h7qA5jxWXppPVOqT9z6mJlalU59sstyQO5iUYOcoA7bvUQMEhIJx6lKUrUlbsdzBQoxqTBjNhVFek1YesW7XulRX3XH6LVVklpSO5bWfwHyfAVnwtMWTUaxFXi/IXLbNfNLrMq0US05LuDa80TnapSPVjJVgg49RyDFvuSgUi5KWumVyQanZVR3bF5BSrBG5KhgpOCRkEcEjzGZO6ESEqoN0K7bhpksfmaDu/wDoQU4/ziiGQpNM06qf756g3gmt3H0XhLpTjgHuhtPf+XPpQPIEWDQC2ajRKLUaxX5L4ar1yaM1MA/MEHJSFeQdynFbSSQFgHBykG1tGrVo1Saq007P1qotK3ofqD3U2r8K24wSPG7OI0YjbgJ7QEoAMMeSHEKRxhQwcjxDjyIj5z+kBwpmxLJmZhUzMWhbz0wvlTrlOaUon3yU94quqVlPvtSNw2kw3L16iK6so22gJQ8M5KFAYJHsARncofiyNICT83MEI53RMFO0/wBRaFdzaZNtS5KuNoJm6bMIKHGVJ4UOR6sH27ecRW9TpRNyasWpQphrfI0yXdq9R6pT0ulu2o/77fOfC+IsWoWmVuXg4icm2XZWoNlO2dlSG3sDOElWORz5zjxjJzk0xpw0vVqXs2uXhWZpmapPXadzhTm1xf8AZ8qKvwJUv274AgOze1y0q5L8pNZSjq2tZvUmZuqJGGzM7k9Nps5+8O9tsDHfd7R0kXrq3Xw3VLVsynmjv+uTVPuBDzrZ7KV98kDI54BHsSOYk1mt6lW9pnS5eVkejQafV5dyosI+ZbC9yFg+VrUtaPzMW65b5k6NO2y01JCcplddalpWcl3kEJWv5MoJBKDlPqHvjvgHODx2tqOl+qS9u3dSX7dr7q+m0w8MtzR2qO5pYyFJ9OO/zKSnuoRoPCvljNPtE0OXm9Pna22yBVKI6ibp8xnBZV1EbiP05/NIi82pOuVO2qZU3QQ5OSjUwoFOMFaAo8frGxwtSrLZuqntrZfVJVaTX1pGbaOxaXByElWCdpIGcDIxkRV7Z1HmreU1QtTpR2k1QK6bU4lomVmUgDCtwJwrvk9uB8pJSNajyVal06ryS5KqSbM5LLHqbdTuSYzYOVVa5bkxa8xPPVWnO0x1pSVOl9JbWkjBGc4McD7PbXR0ioyMO/NMEFxOFKBmHCFdh3BBz5EeFGiOn3xomBTpoJByWfil7D/nn/ONKZaQ02G20pQhIwlKRgAewEaDgIKYQgiAOIUKFiA8KAe4iRPMBPHELzAPzziDmGpHmHEZgCDgYh/4YZjjMPHywDRxBJwMwiIIGRARqByMGMj+z7Vm5SUrGn7iUImLbnXm21k4Mwyp9frCe/Cs+MYU2c+qNf2fNGfXrpvJ1ivG6KNPzFDuVI9E+x6g5hASA4g8KAAxxgkcEkQHiurR2gVitztWl6tXKS7UkKRPIk5gbX0q+f50qxu4yB6eO2eY7UhTrW0rsN0y5MnSJFJefWtRccdXgAq91LVgAJA5OAABgRXJCQ14ZkSxNVq0ppzbgPuBe7/utJH/AHYjpmlteuPY7qrcQrrLKyuXp8p91LAkEbl7UoKjjtwPIOQSICHQ1ucue5K9qhUpdLQqgEnS0bzlmWQrCxtCiOVISCTglSFEAJUM7APTEEjJy8jLNSkoy2zLsoCGm0JwEgdhE/eASh5ERg98xLnHERLHCiIA+n+sPwnGIg/4RIDxmARUnOYRQk/rESuDiJG1cflAPwPaFj08Qwb9x3GASRn1QDjgD1Q4bFDtHnWc91GEkqB4MBMVJSMEQcg+OI86zzhR5zBVuCu/EBMcZGBDgB2xEQOVAA+IcgkL5MBIhPOSIIAzyIhWVbsg8QCtSjwYCbKd3aESnPaIuT5hvOe8BMpQhZ9OYjB5wqCVAHEBMknbkdoBKTEJUrsO0AZKsQE+YzHXCi1t5NHu+219SqW066+mVKN3XbXt3gAAqJAR2HJSVDviNLGdxENxlCgYCp2hWqBqfYilPy6H5acR0p2VKuWV4BKSRgg85BGDjB4jm2zo3ZVt1xNZk2Z56ZaXvluvMbky/wBEgAbvzXuP1zzBqOlVL/ab9ctmoz9rVh1Ktzsg59y6o85caPBGcnCdvJJ7xzf3X1kdd6L+pEh0c/37dLRv/wD09uP+/wAfWJQ3XupGdp9MsOSK1T1wzTbRWnCug0lxJK1J74JH9Er54xGn0mWakadLSbRUW5dlDSSrvhIAGfrxFVtLT2j0GuO195+brFZdGDP1BYcebBGClBwAhJ9gM8nkiLnFDu8AwYXeAAEHEKFAAiFiDAJgEO8GAIMB42+8SQoUAocIUKABVzDyriFCgEIMKFAKFChQBIGIEKFABXeCe0KFALbiATiFCgBjMD5IUKAQ9MPHqhQoAKHqgq+WFCgIycw3bnmFCgHAbuYcMHiFCgBn1QM+qFCgCO8PEKFAKFChQCTCVChQCTCUIUKAGB3xBx5hQoBQR2hQoB0NVxChQHnpc7K1Gny8/JO9WWmG0utL2lO5KhkHBwRwfMeqFCgFChQoBQoUKAUKFCgP/9k= /9j/2wBDAAUDBAQEAwUEBAQFBQUGBwwIBwcHBw8LCwkMEQ8SEhEPERETFhwXExQaFRERGCEYGh0dHx8fExciJCIeJBweHx7/2wBDAQUFBQcGBw4ICA4eFBEUHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh7/wAARCABMAZADASIAAhEBAxEB/8QAHAAAAQQDAQAAAAAAAAAAAAAABwECAwYABQgE/8QARBAAAQMDAwMCAwUGAwYEBwAAAQIDBAAFEQYSIQcTMSJBFDJRFSNhcYEIM0JSYpEWgqEkU3KSsdEXJkOiJTSDo7Lh8P/EABcBAQEBAQAAAAAAAAAAAAAAAAABAgP/xAAZEQEBAQEBAQAAAAAAAAAAAAAAARECEiH/2gAMAwEAAhEDEQA/AOy6ysrKDKyspKCJwjuipOAM01SAVZpVK9hQQrUVK4OKRKyFc05KMrOTimKQQvigmK8pHNQ7j3vNPHy+KagZUVY8UCpUolXNPbUqm4ISTilQFY8UD1LpgUoKpPUo8VhbXjNAi3lg8VCt9eakaQpSiDSLSAvFAranCPmp5cIHJpqABTVDJPFA8O5Hml3nHmo0I9BOKVKVFHigfuVUSnCl3ODj+LwAPzJqQhVcodc7lqh3rXcrPClTknsxxAabQAV+hKtw9Prwoq/5a536OrC8E55Hq4wTSF1sHBdAUTtCSr3/AC9vBrmfXV86iO6B0+lFxUyp1LuXFtJQZbzL6kt7VFP8bSe9nwRuxgFKa2fTDU+roGn749crqm9rgDtpgx20vPtTB/6KVDPcJTu49Z+ag6CdfDZ9ZCT+eKd3AoZUdqvdP0oWaZsd1Rq2MbjqZ2ZPjpXKvDMYp7La1qT2GtuPkI7345T/AM2mbe6h6X1FfHZ18+1YVqYZuQZlNp+8hEvd7btHzp7PH/EmgNaHechW8fgqpFvBQwlwA/QKoEdfNVdQo2o2oGmIkpu3otzcsSYsJLy1ulxxCmirChxhJwOaZbtRdRx0WnOvOEajTJw2t6NseDKlN+AcJ7nqc28HPo45oDwFDOMuZ+mazvLUFD8a5z/Z11jqy/8AVCWxd7wq4MfZ6lOdxhtCgpHaT/AlOD7nj3rozckBXHvVgVDqgk+o09lZKT6jUAIIPBpWxgHg1sSJkZ8UvdVnimJSkVieVcUEoUs1i1KpcECswTQMWtf81SNqUWySaaEZ9qUgpQQBQMDq+QDWB1RGDTAopz6aQKUocJoH71bc7jTlLV2wdxpid3jFO5KcUCLWtSQAulUpwYTvpEjmlUMnNBilODkcimBxxR4NT4IRjFMjhSVnKeKBUrVsxStr4xnNPwCrxTghI9qDN1JuNO2is4oF8UhpTimlQFA7xSZFIFA0x1QFBITTCOaiDqdu4KyKVLySrao7T7D60HoptaqfqG0W+7QrVNmtMTJ5UIrSjgukYyB/zD+9bBt9DgO0/wART+oOD/Y0Ei9tInbVM171I0totaGb5cG2ZK0hSY4I3lPOT9OAFE8+x88U3RfUrSWqX0xLdckicpxSPhHOHQQndyPoU4I/A0F4qMOpHH5/6eaT4hv5dw3fTPNCm5ag1vrG83y26Lft+n4ttkmILtKZMh15SCUudtr5CAtKk5KgeDxQFJbv3mQOKeHucVy71MPVHQF0t0iTr2Vcvj92xxtztfLt/wDSILafm/hq9/s/9Trjra5zrJqCMpE5iKJLMhkjY4gKCVZIwQr1IIGMYPms9XAYXpKGQFOEJSSBnPgngZ+n609CwrhQ2q+nn/UcVS7xoAXq5LuF41RqF9KUFLUVib8Oygf/AEkpUr/MTQ96J9SbqrVkvQuq7mJ7zS1JgS3Gkode9RGxW3A4CVc4zSUHvCKilSmYqFreUEIQkrUpRwAkckk+OBz+WaeFp4rmj9o7qVe5V+umgrYUwoEcJRLeb5ddBSCU5PAR6hu4zx9MhWgVrt1o6d2+YqI/fFKeQoBSWobzm3OfJSgj2NWrSWq7Bqy0puen56JsVXG5KSk/qDg1w9p5paL3GQzYm78tCgtEbC0cH+VSTv2+nwVYrobWOiFdOGXNYdPpL1njQNr9ytGVLanttKJVyV/Nt3AZz5HisWA3nx+6rnLqpry4xeol20++G4VttsmP2XW4rUlZX22Xu/sd43p7np9so/OujA+CyjHlSQrGfGRmhH1U050/k6vbmXnTk27319KAmNDcKXXEDwv508fw+/y+3ukETtxf01aIGsIn3mnpUVDl1gLCT21vbf8AaGf4R61epAKQQ4s7VnFUXqj1H0w7YlyNAWz4a6OgIcni1tAIjZ59J58pbTgitp1EniyaSlWSdZ9QN2CQhKGbdJLTi4qkqStAZeCwpaQQklDm8p9QSpKU7SDsoYhsreuGZcs/etNStmEfRSVI+Y7d+eR/TzUrbrhvVFhcVZtSQJe+03NSoeQjhC8BaVKV5AThY849WcVrNb6osEeyalv8mQuGl+3rtMNakb0uFCXVBxJTnIJfCcecpNBnpjOu87RWr7VbGpc2AYI+Gt7CEIW3JKvuy2pW4ZWnuHkJ+Xx4FefqzIWm4afitPmdY2bbGmohx5W9nKnnkkNqUjepP3Ocucp9jRLBB091H6V3O9qlXm3sMvLCYtubkQlvqEZHqG/KSlLncW5nYSkoxgmrZcUW+Jpy43q7Wcs2JhxpFutnp7OHO2lLrrbW4Ky6rfznanYrZ3K5dlFDrbsyOI8Fhx7Y1AjSXHlxBt/3jn4q4X7H8KPw1kzqvSkVxKNQi0bEI+GgQ2HnyplW7uPreKtqUKTvGB4TnPOxNTHt6D65tOo9VzrNatNWu29yMqeqXAZQhMhO9sFRwlKju3g5IzxzznBqOB+tC3ono/Q1vkL1TpW4zZrrjS4zqnnB6DuBUnCUpHBTjgY4q+ayv0TT2mbjfJqMsw4ynFk8DbxkE+3tSzEe164Q4bCpE59uMynGXHDhIz45rIF1tdwB+AuEWVjyGnQSP080HrxofUV+0Xdr9rK73eRMVDelosDKk/DNuY7iG1Jx6lJPp8/rXO1mvMyxtlNrkTbc73E+pDjjBRjznYrB/WrB3lkJz+dSpCUmhP8As/dQJmrbH9k31/uXyFy4ccrb+ULV+Z/1orZAGw8qxzV0SuOIxTS8AFFSSkA4OeMcZoC9XOq9xVqmHorRFzjxH5U2PBcuYbQ6WnXl7EpSlYKDyRkkeFAjNW13S2rtO6otL1i1VPuNsWv/AOJRru4H1OJGdxS4UlQOFHCQQDj2qgmk+6aRLu5QRjkjIob9Z+qMLQKGWUx/i7nJ5Yj/AMHbHlav+n50ONHdSusGtbmWrFAsTTQ57hjudpCv92pQcz8vq8f9qDo0kpO4pqRvaobimhLpbqTfk6kiab19pv7GnzSRClMfuJK0Y3J9XqTwc80VA8Dznj6UHo21m0VGJDYSSTgDg54/604rA8kDjPmgcEJzWFAByKYXkgcUiVlQzQT/AK0hAzURKtuTTO/xQenH0rMioW3s8YpxcAPNBLmsyKZ3E00qBoGlf4Yod3DqzY0uzhBsuobnFt7jjUqdCioXFbWhe1SS4VgZB/0ogvhJR6v0rnnpD1OtmldOybHq1NyiT401wlwR1HunJ3KPjyfagMtt1hZJekI2qFSPhLdIZLyFyFoSdg98BRz+ma0UHq1p67MGVp61ajvsJKdy5cO1OhkfgFOBO445wnP4ZPFDT7KldUdJXK5uWpdvttljSkaYhLaW2uSpTaVNOub/AJvX/L/LU9t6u6XtHRZEfTIaTe4kYQY9pK8Pd/3Hp9XHPqwKAhX7qnpq36Un3lr4pciG1vctshlUaWgk7Ub2XQlxIKikZ2nzVU0z1D6hsfD3TVmhH/sKScplxJCVrjoUfu/uP3quPdYQfqK3/UjQrXUbp3FTOUYt8RF78Z8Npw2+UZwR/pxT9N9W9MuwUx9Qyl6eubCcyo10c7ZbXnkBS8ZH04oNR1p0fetYSdPX3Ss9ES42ptxxkSUFG0ubSFpJ4DidmOf5qH2pVdTm5dq0vfdWwohuMxqEiPBdUqS0lxK8vqUOAePSFeck4O3gxT9WTLuXxZVQIlvZSHJF7lfeMIbUDt2JykLJIPIUcYAwd3AvuWjZGkenlp1sUTbjc/8AEUO/3RLv/wAyE7XPu1/VY72wnjlR4oDJo3R+mtI2pDVntjUdWCHH0tp7znOcleMmh7eYz3UmzNrXqxFrs18SlVqtj9tQJCCDjO/f825OeBn2oqWm/wBovURD1rnxX42MFSVjcCeSnmgv1/1PCs6rDY7QtKprF2RNKE+GlBXdTt2/1f8A5UHvtSNVaHst5sOo7j9s6ckQ31RL2t5SVRXQ0AGnkOElA7gKElKlepSU+chN96IxmIfSbS8dr05tbD7ifOHHEBbiir3KlqUrnn1c1u0MIu1kZiS0qUmTEQp4K99yR/rVP0RLRo+4TNFTF/7LEQt+0SDwl6Kk7ign+ZtCko/q2E8eKAcddbR1C1ffo7TOkn3YVveeRDkMPBwPNqI2rUOCjhPjkjNWj9nLp5e9JS7pfdSssR5kxpDEeO2vcW292Tn6EgIrT3/r9cFXFEHS2l03CSouttK+LU4RtIwtTCQndwM/MPPmr7btK6xuoZe1JrSZAeDCe5GsbKGGm3c7lAqcLu/GceBWbAQk42LKtwABzxXMXWrpVe/8TzNQadEZu0PltTmchcR3aELcKvZHhR/4l0bZGmLiygOxdZXgSkOBSjIcbWkp/FIQnP8AcV4k3DUTSFMX6zxblaHMtOzI6lHvoV6fVGG8/wDvqwWvTDbjNjgNPyviXEsN7nPr6RXIeqWGWOu9xRqTtiKjUW+Ytw7vuFSN6M8cAtqRXSHTm5whCbsf+II91IcWqC428hS3UnK3EYGOWySCPIAHHFDb9pzQRH/ne2BXcLrSbi0lo7vl+7f3eU4KUoKf6s54xSg36ehWCHAYOn2ITDWNwXFQjkH9K1vVKE9cdIzilQDDbRdlNbcmQykZWznynekFO4cjOaA/7MWnby5e16ntt1MO3KkKYksbN/xW3cT6sgJxhP57uM456ZUlEpTjJX6F4SpJGQU/xD9RxWcHJX7P991FcOrtgRcNRXWciSXi+XXlYWPhnlDflfrIUPJHgJxR11Hpy+XLWkyU7LcttmkKR3pEKasTH2w2EhsKGxUdAWN2EqXk7jgbyaoWkdB2HR3WfT8aDfXJ86QuUpiGnBMRpuO5nuKyclRUnHA4HvmiL1Akrt0xK7lIu9rhO4xc7aOEf0vEpUlKRyc+9a0Q3DTrlkjC4W/VrrUM/vGL7JU/GdQr07fvDhtPy+M/lQ1Nn0g3dpN8HTq63GI+sBtNgcjS4DqsDKWsKQrlQ3ZLaSMnHkZ31/1FpXT1ng32VPumrJ/3xt6pDiXmUPev51tJGz07tufI8UIZPU/WU3Un20qRcoAcb2COxwwwj07tuc5+XnP9XHNZaGrT7cCY7pydo/R9rQmFJeRdbi/GaD0JbfpU02Hgh0Kzu9k42++aomqLTY7nFmXO4WydZGoqm3X4TEyO+5CI+UNNtrKFxnNivR3AU7V7UHuHFp07cIvUS46R1u6xPZegTixIhsS9yIKyj5yNn7tXv45Sg54rw3+BL6fW1Fq0nGYYuUSIxHZynLNv+JW4lxxa04y4pKOVYGAygndu4hqv9OdLaNOrbQ7BnStXPGVsktJhspYbZ+VXe3OlKkt+peAFnNG662jVc0rEW9RrJHabS5CjNRQ+gKTlWVcp3fKPQBjzgnykFWnqxIlWtm263hRptjdl4IcSoPsbdqsqIOM7vb3+vNFCy6gtsSERZ+qVpjxZIzGZvzLa5LX9KVJdaO0YVgFJxirC1tNK2a4RuoKXLg1b0vuWpXxS4ZCPtBe9sd9+NxhQ+UHLn5+1BW6ayvFy6lamsl4uj8i13KVKtTLK1ZbjJQ9tQpKPHIb8eOTRO6RaTlHqFetcvzpchE2N2GHZEctl9JW2oLQM4Dae3tQBn049Rxk6Ox9LLdc+td+mP3BYbt0/4xUJTPzl8h4Hdn5RlaQMeMfTm2sjtCW47HjyJDSWZfbbU60F7u2ogAp/HByM++KqOu9N6IkWSXMv1ts8FPZKX7k42hl9Cccfe7Qr+xq4yO78K6mGWgopw1v5xj0+PfxXHnWOJqC2a0hRtRXpVxubls3tutpS0Esb1Dt7dx44V4x834c5G8/ZbjXKT1MRMZeHaTEIn+v5kFK9vPvh3GK6Y1ZDlXfTV0s8N8wZMuI7Gakg8tKWghKx+RxVA/Z20f8A4e0K1OnRmvjbptlg/wAbLStm1vnJONu/P9WPat/1B1A/a7YGm/h2plxc7IclS+21EaA+9k8p9SW0kKUOAeBuTnNbgDfRbpfc5OsPtO9qYaTYLghvZ+/3PI2uZSr+L5k+r+pX8tdLqdy3v28791Di1Xt612n/AA/ofSsyazAb7Ed2Y8qO2o+pJKVbFbqs6IOtFNtKN2srGRkt/Zriyj/N8Rz/AGqgVftQaVu9wVbdQQIxmMxW1RHIbYytSlqUruf8NVvoVqy7WCHOsbGj7hcX5jv+zKbHY3L+Xa5u+VKfZX5UUtWam6haQLs6Rp+Dqu2tjO+3h2K6j+bc3l3ckec/9MVstFdS9M6gtiJKZkaDI7SVSIbq0JcGT7A4Kk+27xQO1ppFGpdFLsdzb+NlR2d4eAIX8RtwFg+55Vz/AFfmaqlx11q+7Wez23R2nVTr3Ms8WbcHw22GoqnUZDZz6Argq2qIwFJx5NXTqJqX/D9kaREJeu1wkIgwGwMoXIPOP5k+lKq8VpgM6A6bS3S87NfgQ3Z0p91f3kl1LRJP1TjaEjzhCEjnGaDQ27R8CBIbOqdOpujLy0NfaV5mpn7XXFJQhtKFo9CVOK28EYyk854mv3TR23r+29BOrtd3Yc7zUTfthOH/AHZT/CD+VaboIqPq7R1z+2CkXT7XYkTu2v8AfOMqZeQ4B7JKkAf5TRgkS0wo0mdcCmOy00XXFKJwlIJVkkjHAz/+qAaxOraYMdAvOitWomrJSsxIXxEdxSfSS24CARnkg4xyOSMVtumOqNQ6h+1LldbCux2wK3RFS3NrywPO9B+X39z4qiac1zfLFHtV+uSTddMXp6THa+6UFxnmX1Np7fn7tbTKnVcfzqziitd7Za9a6ImQG7ihFvuDZbW/CVhaecHCvGf+n40FdZ6y9On5S4yb1lTZwpx2IsNA58b9pH6+PxogqcaTj1+RnHv78/lwefw4zQh6haB0ZZOlr0e4sqiR7bGKVTlDDpPgrV7LUR/f8K90FnUHVFtD0t266Z06kJCWHGCmZOJJUS4DtShI2owntnGVc80BVYcC1lA2Z9ueac86220px1aG0o5UpSgAB+tArUnS616BsE7U2j73crPJt0b4gblILCin1etISNxPyeR5rcaA1Kjqv04nWu6v/ZVxJ+HlCArBUn0n0bgfQoK2qH0oCZar/Yrm+pi03e3z3R8yY8pLpH57Sa29ccpsn+Fuvbth007dQ5DfZDbrJ3yChxtLi0+OOFHj+VKjXYraMtpSSfA5Pn9aDC3n/tSttBCduSQfIOKmwKTAoIkR0IVuQVAn6GtMvRmlXLwi8u6ftr1zbBCJjsZKn05OThZG76e/sK35ppXigaGUDOB59vavPJhxlKDqmGlOj5VlA3D8j5r0heaYs80HPv7SGmOo2pNQMxNPC4SbI7CbQ5HRIwyHAXN29BOFZG0HcDRtuFsiXazSLNc2O8zLY7T6dxGQU4Pjx+n5+a2bLaPX/UrNO7KQnCfR/wAP6/8Aeg5U1d0FvsG5oVptLk1Ck7VFRQ2pH65GatvSboYq2XRq96lcS88w4lxqIhKdhUP4ljncfHv/AAij661uyPqc09KAnJHuKCMNYHAxxx+FBvV6Ll1J6kP6FKTH01Ywly6zGClMkyVJS420hRzhKkq9WAflHI9zZ7UL9Q6A1QvWc7Uejda/YDtwSkzG34CJKFrTtSCkEjGEp988k/gAGp0vp/p/oe4C6MDKy8/BMxpxRjR+2pP7/aS0y4PlJO35faiVaJcG6RPjLdOjTIxUQh6O8lxCwPcKBwa8ml9KsWbTirU8+Jbr6lvzXy0lIfkOHc65t5A3KJOPAzxWmZ6aQrM4uVo+9XLTz6x62mih+MvnPLToVj/IU+TQeH9ohu8OdMpn2LKdjONuByStrfnsJBLmdnOMUONDaGv2iuurVr0yi8DSbaVOyypPbQtK2OEqwEoUoO8+gcDbzRUdY6mx/R39IXpopIWlcaREWr8DhTqf9B+tVtv/AMXrWw1Es9otHabUohNwuHxKwk+EJWlLR2jnBVuVycqPFS3Fk1f75pHTN/dbfutojvSWm+23ISNj7ackgIdThaOST6VDyfrWnl2DVNvCU2e+i429I2rhXZvvkI3ZwhwbVqV7ZcUr8c1rot66uOpQhzRWn2HR8zjl3KUq/IJQsivZ3+rMwhPZ0ZZ21+XfiJM1Q/ydtoZ/zURXn9Cx4zbz9jsd50xMebDSvsi6NMocQkHYjaolCQnJ27UgpBISQCQanKtPVS+rNvhaxmS2H3Cl+XCb7TUdsEbgXAlCHXD94k7flKACE8ZKh0LMueP8Uarut4ynCmW2moccH+ZIbT3Afplw1Z7bZLdbYTcKDHRHjtAhCEewPJ58k5JOfOSeeTVHLnQyNCt/X92NFak25sfGBuOoqLiPukHtuf1/MvFXLqhqLqPYurjFrtFylRrTMdjBDqLb3WQ0tSUrU64pJAUlRVklQATt4HzEoyenmnl68Y1skSWbqzuP3Lm1txRQpG5afc4Wec+w9uKEXWDqVZV60e07P0yq8i2OJK3XbmuMG1lGSkBpOVDG35ifP4YrGDaa1sbV30I3KhXVM7Vd4jJa+IFzU6sq39yQ2yjftT+7U1hv5ffwaAj2l7pYrjKjXm0yLdGZd7ffeb2oSR4y58n/ALqNEzXNp0t9nagNiE67S4v3LDU9KItuYf8AvktBWwuqVt27lFJ5U4U7ArFe+bqWJqXQk+63mVENiUpESdao47ghtKSXEud1SEqUvgEDGADjBPqpgZ0p05q7SFvjRJsK3W+bdpzS5fw7aVSPh20OFzcokpcSkqbxt5G4/WtR1Zj3GZ3L7o23tXCLqa3O99vOxwbArftSlSN6T3vVvC+E88UYrLJbl6mvCZC8uMlMVMX+NtvLnO7z6+2n3521A1DstnZvj6Y2+2W1tU0Of7slKu60lPA2hLbZ/wA1JyAJf7m/ddJ3q16Q0TdI7dwUhxua80hthja6hTm5eEgN7GuVEjaDnPGCQNey9VaJstmv2nJTMpDsNLcyLKfL8Jsstfv2059vTkg4w3kCt1qTWkPSN/8A8PXCyvyEz0Mymu6YzYjh1XZ7GN23+H8vVzgeqqTqnUdqi6MaegP/AB1guUxbH2VK+5fhS2VblLYcVvSpOQle1e4bd2FFJ2BgtPQnqbcNaXN6z32PDFwTH+ODkZtxAW1uR9Sf50/pVZ6gzIkPr9OSbnNhPyYrEdLzU5Udhtagdve2kKKeOMEY/Wtj+zbctGKvc6NZY10ZvxaW5L+LeDyO3vT+7UkAbfUn2/D8atd96PwL71Rd1bcbifhFqbWuA21hS3EI2Al3OQggJO1IScjzTzoqiZWrO89Eul91Ewt6R8PHtkgQosx/+puQppDbn19C1LxzV10ToDTLQ+0ZOmXXrk25+8utwNwdQof1rUoDnnirtfNO2m9274K6xhIbAISruKS4jPkpWDuCvxBBrT2HSS7BHjQbVepTkRp7eoT0B5wJ49KFjbjx5WFmrgZcLZqe5TFQ3JrVvt43BS4375aD/DuOcfmMGksWgNOWWaq4sxVyrk4cuzZry5D68eBucJIAHGBjjikuErqO1cJIjWnTMuEh3LJVOeZfU39CkNKTu8c7gPPFeKXqHqSkAR+m8J3Hn/zCkZ/+zV5gpvVPQl21j1JbbE2RHssa3MKSlUda2C4XHu6E4+7CgkNfNzzWz/ZkuM+f04eM6WqYiLcXosWQpzeHGkJRjYfdGSccnnd4GAJZznVO8oVDf0/brJAdQUSA3cA5IUD57bgwEHGQCUqweefFbK0saxiWtqy2HS2nLBGQTsefnKl7M+SG0oRk/wCYVReFLSEnKQoGubdfdK4d11TfH9PXSDMlSngUWqI3vRHWdvcU5tH3Z+ZfJHPj2TRgl6CvF9hdjV2rHpTYVu7FojpgtKH9RytzP4pWmti5YXLBZG42jbLbXXEqSl0T5jqFLQAeVPYWtRzjlW76fiArHQ+Sbq7dZGp1vP6yhn4W4B7ISyjcraGkfI2hZbz6B6tiSokgGiFf7VCvFhl2ichSo02O4w6Eqwdi0lJ5/I1pdG6emQr7d7/d3Yy7tcm2EPpjBQYSlrfsAycqI7ihkgZ+lWdae56ScJIIUPqPpQcbTbB1A6c6lM5oXCOlw4YnRW97Lg9+4nB/m2gHirAmJ1i6ispslxXeG7O4e3Id+HRHRsPn5Akq/wBa6megRXgQ80h4KO4pcSFDP5Gp2mGmmktttoQhPISBhIP5UFJ1Xpm1NdMXrG4wHI9tt7Za7m7aFsAKaV5H8aEnz+dDLovrCNre8qgTbcbdqFqA1JkzmDs+L2JQ2ruBHpOdyTt9qP8AOiRpcZ1iQ0laHmy24PGU/TI5qt6N6e6S0hJflaftSIkiQjtuOlxS1FPB25UTxkA0HmhdO9MiWqVcmJN5WtW/bcpCpDW8nJWGlHthX4hIqx3OGzKjybe8klh9pTSkpUU+lQIJyDkHk8g17VbU7f5U/LTkbVEn2PmgCcnolcpS0wJOs70/ZA8lwxXri6vgY4GVceP7+MVcXukug3YsZtqxtwZMU5amQldiQD9d6MEn8Tk1eVA7smnnasYoBlpPofpHT+o/t8u3O5zgV7FT5PdHqzkqGBvPPlWeQD5ANFBpCW0BCEhKR4AHFRhHbqQLoHbk5xkZpqXElW3PNR9tPczzmsZbSHCrnNBIXBux71G6oHx5rEJG8n3pcDNA1Hp5NI6rdyDUmxJHNIUJAoImzt5NSE55FKEJPml2ADigjKlUmTnk1KUgmkKE0DgobfNQP4PvU20YppbSR4oGlQwBmsJHAzT+0jPv/el7Sc+9B53k5WMEn/LTlbcAHn/SplNIznB/vWFpPnmpYsqJI9JQtSlHIOAcePxqNCED+BGR7lIz/ep+yn6n+9KGUfU/3qoanaPBpVK/GlLSB4zWbEnzQRFSSKCGveiM7UWpLne2rukLlPpeabW4oBGGgjaePHGaOfbT9KXtp+lABOp/RC5X1mwuafk2yLOg2xq3y3n1rTvQhIBUnalWVkAAZH1q6dOum1n0vo3/AA8/FZlKmHfcnCgJ76ucHaPSnAOAAAKI/bT+NZ2kfjQAy0dNtfWfqDHvsPVDE62qcS1NTMP364yE+hvhtXg/xZCv6q9uj+neuGZLj+pNZ/acB99cmVDZSltEpWEpCVEIB2kJwU52nOCCOCZihOzbjimFpGzZjigCHXLpFqDWGoIl8s12ihxuEmIpmWS002EqWoLBQhR3ZWMDAHpzkHzLK6LsnpGzp9tTD2oIzipTE0uOJQh5a/V4/hLf3eNuMUaw2nGMU4NIx4oAt0M6U3PQt5eu94lxHXZENcYNxT6EZdSv+VPnZn9aMvc/D/8Auf8AvTw2j6Ui20/SgTeMeaj3DPmpw0jHikDKM+KCEhBc3qG4/wDCD/rTjhSskbf0zUvaR9KztI+lBCcheD4pMISvJqctp+lJ20/SgxJSU+mmFKPcVK2hIHApdiSORQQoSB4xikynNSpaQD700soKvBoECwfenpUCPNIG005KE0EalYPmmqORUqm0k+KztpoGDaU44pAABUoaQPY1naR+NBEnk05IwacG0j61m0UCHlVYE805IG6pMc0H/9k= /9j/2wBDAAUDBAQEAwUEBAQFBQUGBwwIBwcHBw8LCwkMEQ8SEhEPERETFhwXExQaFRERGCEYGh0dHx8fExciJCIeJBweHx7/2wBDAQUFBQcGBw4ICA4eFBEUHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh4eHh7/wAARCACBARcDASIAAhEBAxEB/8QAHAABAAEFAQEAAAAAAAAAAAAAAAYBAgQFBwMI/8QAThAAAAUDAQQDCwgGCQIHAAAAAAECAwQFBhIRBxMiMhQhMRUjQUJRUmJxcpKiFjNhgYKRwtIIJENTssElJjRzg5Oh4vBUsRc1RmNk4fL/xAAXAQEBAQEAAAAAAAAAAAAAAAAAAwEC/8QAGBEBAAMBAAAAAAAAAAAAAAAAAAECESH/2gAMAwEAAhEDEQA/APssBiqeWRGaGyIiViev/cYkGvUqc66xCqESS8jxG3iPUBtQHhr5nH+EX6/T8ID06wFuf0ChufQAvMWmLc9fCKkZecAARipKFuXX2kAr4Rd4BaZkXhL7wyLyl94C8B4GtJdpEXh6zGmfuy32Kk1TX6vCTMcPgbJ4j0+sBvS7ReXYPFLiVI5i+8UNxJJ4VEZ/QYD3Fp6kLEOa9pl94qa/pT94Cp+sBbvEEfMnX1ii3my5lJL6wF4Dy3zZ6khxtStNdMiEfr16UakTShTHj6QSclJQWRJ+sBJQGMU2OtJG08yrJOSdVkWo9HJDTakpUtPX5D7AHqZmBEPJMprEzUtH3i0pbCmjPeoL6wGSR9QajCObFQks30df0ivT4WvVJR94DKPs8AF1Fr1DE7owv+si/wCckeaqtTssTnRS/wAZIDOzFerTUjGuKr0nLE6jEL/GSLXa5R2j0OpxP85IDZ56h2jSvXVb7Pz1YgJ/xyGgr20u3aUphCJKJ63UrVpEVnpiAngDV0arxqvTo8+nnv2Hk65JPs+gAFLiaVModQiII0OuMONoV9OI4LbVoXS/Np/cilKoMyDDWxIkyTR1rXy8i1D6M017SAkF5CIBxGRZ+2V02iduemcnHu3HfyitRtradEgLdk3nAjEk+LeSFflHbHMvFHJ/0gunJg0d1Gq6a3NbXUGiRrm0S05fDkA1lu0W+alvFQ70gycS0VhIUfX7ozysjaVlr8p2E+p9X5RKrSk2PGS5NoUqmsE4Wii3uB+6oVrm0e2KXwJmdOknysxSzUZgIwmzdpJf+sST6pCvyjzkWtfLPz9+Ez/eS/8AaMo7gv25/wDyekdxY/7R2TjkNZLpdNYmaVup1e4agfVuoctW7+1jgApHoVyPyDZa2gk64XWekr/YI/cHS4HQ3TviZNVJyJjopqdy5NeRHpJGRedLfpC4zjUaFQZajQUZlp1bj8hSFd7SrHPhzV8Q31u7MFxqjLb371Pix1k7AcjuKzQlXMnj9hAlogsmZU21YOVquSHf3TatV/diLjXUYEjfV6s3BTWtO9l0lrP3UZLE3uqfSLLT3OoUBpVZebU8cmQW9OKnzlu/gGJZFgqrxu1O5+lyyM9W+mHo+/2c+HIns5fSGwInRoVwXK+nuVULgeYJRayHHUIRoJrVKVIhSq1T3KW9lUJ5SWphkjAmcUp5s+EdYp0CJAZJqLFYjo8jSNByjaBIOvbUoVsT6s9Taa03nIJtzDf5q4E/B8QDWVsqZOqTrsa563MeX1NtQclo97DASKwqfUaVPfdZj3C+TydN5JcZ5hP6NRKXR2txTafGiNn27ktNR7nUqYwZkqayRl25Ol1DvRxK+GHLach9OqFb6ZUTW50ZuS14mH5hjSW3zdJetdJZ+J3Ti/mExlp+WF+9PgphvQqLHdY3kkuA1u8yk+ygkiQvWwxqlRUmjH3vDVxvJDg4HK4rcSRc0SlTl3Oz0rLo+kphWa0YeZl5yRvJdky3jPfQroe3X/zmBvb9twujR65S2WGnqVJRKQ3D8dCMVqT8ImFHumiVWGUmLUYxkRd8I16YjuByJihW/FU53Sj3LAyPtcJDmn+UlQkCI01tcpm2o7FVps9tDBmZJNxvn5slp84dKNLE1jXRMplz3f8AcOU7UXmbEqECtUGf0I1PoKZBbP59Kleb6PF740ajaPadbTXIb8eHJcpsSNuz3Ro4+JeXCIzKp9JkxyYobrsR8j7606tCd99rl+IfTzakPJJ0uslF2GQ5/fGz6BUWOlU6M1Dmt9mJYNOfQtKP4k8QmOUxaPSkyOhT6BLae/ZocfawP7WeHxCRUq2LJe1Yr0GXTHujqltIWtCtWk86k4ZDOtaolFW/SrmilOg8DWsllK1xnleKrHxeXi9oSqqbPqW9S5iKYbzEh1pTDTjp78myPmx3mWJLFBGJVq7KmabFmOKl7p4smtGVqWovZwyHtS7X2VT/ANXYMie/90jZX8aRl3K0cK7ENsSOgvSmGyiOm0lZNrSpWTXj48yRfMinGL+t1ssvx/8ArKdyfaUnvoDap2W2MoiNNM1Ly5oHojZFYyV7zuO0avLqY1MSBXWYvdKw6+U5jtODJ/h4uQZKdqLdOfKHdNDq1Lk+FSGN817zZqAYFz2Vs7o25TJoRrdf3m6Q0g1Go/vF9q2Zs5r8Q5sKil3pzdmRsmhaF/8AFDYVbaTYbSekdM362i6ibjKWvVQ8tiSqpMjVqsz4zkVqoTd6w0pGOKcE+KAzm9lVluJyOl6esxo7p2az4kmLIsJyNTH0IeQ6p5WJKzx00xL2vvHVy7ReAi+zq3nbZtlimyH0PPp61qR2AJQAAKaCxbmOXoiPUC5YtWr1Wp8Vs1lT1ttPPa8OasuH/t7wCR6DFnQ482O7GlModZdRipCi7SGRkKNn558QDnr+xuyXpK3uiy2c+YmprqdfiGUxa9gWJHXUnmI0cy4iekuZrP1ZDLvW+aDbLBtvS25NQcRlGhMqyceV9AhdvWxXr6mtV+9Wn4jDJl0am8qfTyL6kgNqc65b4UZUknqNRPC443gt8vRGxllbmzuhtFCY1kvZdGQeTzz6/a90TdlhqPGJtoiQhBcKfARCC0ZynXrcrtYbI3ItJcSxHXpwrXzL/AA9bTtd5dTK4Ln/AFysH1tEfJFR5okV2VVNFoMqqGbZqYQZpSvxz8g2xoI+z1iB7Vd5MrFt0RHzcqal5z2Wlo/OOJEEpVCnVG7IVMqmrrstCajVPoLLBKfY4V++O5luWkcRtpSkurLwEOX7S6fdsC/IdzWxSeml0HojrZetf5hr67Uq/dFdpllsPnE0j7yrrb8TvnLl7CVDBL6ntEoUaV0eEmVVnPJAaU7oIvJrlq1S6I1Zrdv1eFPjHwPrjKxITeLGtezqZuVdDprRfNm65xn9rmHvRrgta4tW6dUafPNCtFkWKj/1AbClVek1NjpFMmMyWz8KD1HP70s9xNfcq8GknU2pLffI3SFI6+P00+eKXTQJNouO3BZeqWdd5OhHxoWhHNu0n4+GQ6BQZ8asUiPU4i8kPoJSVCg5Jd0++o1kVVmlWuzRYTTDm9MsdcMeJXOJrs8umk1SxWZ7c8ujRFYPOOeIaSyGXtUWiNs7ry1uY6wXyL6e9KHzNRmKwVLcZg3JSqdDlNkhyN5RMdBsO7rtqt1XNMtphqpwt6ws4znD1Lz5c1+iJLUbfk3KpxgrPeonWg3ZC5CUZ+zgsRr9HhySvaBXGZRxj1abwQwjFKklloPoE9CI9ezm4xtejAisMUilMtG/o00XWbjmI5zdc+069MZnFR5tffiH3tyPHVgj8IzZT8i97hdpLD39DU809J3fBvHePhy9jATJ9+hWtTe/HEpcXT2dR2I2i+5TDBOz7Uq0NkurLd7z+DUSihV6lVyMp+mS25KUHoskn1pGpt6/LSuCQ7GpVTiuO9m7PqzEQvyjSbKq6bstnvMJSi7qxudC05c2Ps5CYzdp0ZikV6j1ZDBOtVBxNMqOnJu3FY5e1xqEgsF6dEVMt6pHk5Ax6NlzOsHqlKj+tChHq5Qq/dVcpayNnuA3MRJLr41oQpHCr3RtLufZp9+W1OS+Zb7exnNPH4kY5e8oUEprFJh1SK6xKbSrMuFWhaoPykI1S5ztHlHQK09qUr+wumXAvxcVfCJkjgZTvOdIjd80cqvbCt2WE+O0pyKfmqT/AMIBg1e2Exf1+1pT1Pm9px0noy79Ckp7B4065Y0w+41xw2adUuw2Hi0ad+lKldg29gV9q6bcj1EzLMyxdSgtMVEPS57UpFwQTbnpMnyTwSCXopr1ALYtl22xJ6S3R4JOGrLXdCRpbJJaEREXkSOSRrnueyJXRrsJ2p0vUtzOQ3qpCC5jcw/KOi0K46PXI5P0mexLSXNu16mQDceEXi3LUuwRnaHWJlAt5VUhobPdKLPeeQBKAGBTJBzIjT+O7zQSsVcwAMlbeWWvYoczONX7PumZJpEA6nRqq50iTpzRVJ4FelyYe4OpdhCxRZeABAZ20ygNNLJtmpOvJ/ZHTn9D+vARyTdO0y4jJu37adpzR9S330ITj76h1noMLXXozevsj2JOJaIJCS9QDnVk7LqdTZPdW4Xe7VWWveb9zkbV6KfAOj6dWmguT2CpANbX3Dj0SfIT1KajOKT7piBfo7EyrZrGcS4SzdcN1xSfGVigdJlNk7HW0fYsjSf1jjFl1NrZfVZ9q18lRaWt3fU6QstSWnlV1+4A7QRYdZ+oQO5tf/GC2SP5roMpRa+dwBRbhbr96NPUGWc6lNsYSFo5cvEFu1ZKokmg3Mj5mmvmb3904pOf8JDME9Pl7TR1Dj+yF1pO0y/GnN7vVyGNzvebHRQ7A2tK0JWkyWSi1IcY2pU25LXvZi9rZiOyGnmzKe2hGXUlR9Zl7BmObjy2/wBvVavXlbUbSa7R3XMZPR21Kw4kc2Ihu0Wzz2S1ik1y2p7/AENcoukE45l4yB1KBtosaXAJ6RUziPeKyuO5kr4RA7onytsN10yFQoqnbbp7usiRphmrJHn+gkYPoGOpmXAQtaCUTiOsvWITsgaOCi4aIZ8FOqammfQb3aMf5idtNojxibaTo2hOhfUILsgd6ci4a2fJUamp1n0292jT+YoPHb1UUx9m9UZN7dOyUkw3u+Y1LNaBAI9QSlhxLFRc3DCVa/1eJe76vO6OJdtoN2o1S3KS09hnL35943muCk+j1dog1vyqlUIF5F3df36XD6moqcMN1ycnCJjK2YyGS2tMPx5G9ZlQvnHIao+fEvl4E5ju9XdNily3y7W2FqL3THzXZ0g2GbErb9TkKZZfOK7o1giPktnhUrDiH01KabkRXoz5Hgst36+obQQzYvHIrChzXf7TNI3nz9LX/wChz7bAyd27WqLaXSHmYRR83PFzze4v4B0LYpLJ2yGqcvhepbnRHUeQ8Ur/ABiObarYrhVemXtabG+qNP0QqOTeeaMs+UdjU33svj0yvW9OsqBMKUUlPSdHODBKkcS8x0nab0M7BuBqVpulU2Rr6tyvH+YiVJ2yW+belYbXCmkStW1JVxjVVKVWtpk+FBjwJkK2yPeSJG7w3icuXI/QEx0nZyTpWXSikEee5LUaPaUzv7jtRlhvI+n75XooQtnITplCGGEstJJOCcUl5CET1arV+NmzuzZpDCkOf3j3/wCCFBKpT7TDRuOrSlJeEz0IUex3RqV2EWX3dYjO1CBVZlBbOkbxcqK+iQTSP2uCiPH/AEEVqd7XbWaWUOiWjU2Zb3ennZEdSENo87jAZuwjddxq90b+z92V7r1blodJ0I8uoaOx7ciWzQG6cwvNRcTjmnMob1rxgHhUIUadFXGksNPNrTiZOIyIyHO52yeLDmHUrUqculyvMNeTR/ZHTwAcwYPbBC70bNFqBeeaMfxIGd8mLjuFTJ3VOjFGacSvokXVJL088dBABjEySVkoi0Ii0LEBkgAGKCoAAoYqGgAAAAGNdU6VTqkhKZ0NmRhymtOug2Jjz8IDCpNLp9KY3FPiMx2/CSE6CtWp8WqUx+nzEbyO+0ppxPnJV2kM3AU00Ac2tSsnbExVs3K8bLDRpbpkmR+2R7Q6GeMhBl1Gky9pKxrLkt2mV6EUepNrcMuRaFaLR7IiCqRe9u95oM9qsxz4ibnI4ke5iA3EnZrZMh1LzlCb3iT11Q8svxDf0il02iRuj02Clho/FbSID8r9o5mTPyEJt3xz3yMf4hkEW02sd4kph0Zg+1xvFT2no8ak/CA9doFwVSQpm2raJmZUJZ6Sja4uisq4c/4hKrfpMK36QxS4jWjbXCk/L5VDzta1KbbsdxEJTqnHjyeddXkpZ+saXaRcHcqN3Og6vVKot7uG2XFu/F3nq4vhAR1KjuS+JlVYqW4jxknCi96z3iyLJSuX0kiF7FkqnUe56gcmRuKg6Rd6i58ZNH6K/OHTavGj2Xs1mFG0J9MV1ateJS3TTze32DU/o4U5un2A6aCPdSJhuM+yaUflExANjTHyi2fVq3jkvtPtJcUy1uk8608KlKw85I7hYNwfKO2o8x7RLxcL6fIohybZKo7U2l1W3G+pmZKPA3PQRwe9kJxqdn3qZaf0NWTSs1/u3eT8SRtWq19Mi0LpKuU+MfcWWf8ASaWyywX++09lXwCbUWqQKnF38GYxKaPxml5EPRSY60GyZEonC60rLJKiENlWOdPXvrYqL1Le1zWWubTivSJQ7YlbtEo7ikrOmQzWXhNlIzI7DUZndNIbbbLsShOhEIIatpzHC2dAnF56WVp/EPeLBvefKJFbqlOjR/3UKOpCviUoBs7huAmNafSf1ypO9SENce79JX/PFGfatHYo8VSEGbj7pkt9xXatXlF1Ft+n0k3XIyVqee+cddPJRjZtIwUpWpmau3UB7CxKEp5S0F4ALSIXEAAAAAAAAAAAAAAAAGoGLTMBcAEAAHUBigCuoGLCFwC1RCw0mXWPQxboQCE7Sbql2+umRKdEafkzXTbbS4vFPajtV4OYS+A+47FbU82Tbiy60ajS3hatMuRhvppOkuPkppSFaYq8vwkIKdAv2DH6C9Pm1NHgcjGy11fbQAm1w3dS6WTkdLvTJxtmbUZgs1KV4C4ewaawKU9JlP1qvKZXWXDSaY6HUr6I15vD9Y1lBtS4Gi/U48Ojmbmbjsn9YeWn3+EeFBoFwUKqVOBSWXjKWbS5NSkfb4U+zzfbAYe2ipu1R1yFGVvIVJYVMkqLl6QjiaZ9atB0WxaR3DtKDS92SDab7C8p9YhN2UGHSKZRqJHN426hW2HJpucz55IQv4R1QiJJEkuwlaEA5De1HcRepNwy0qEqOmoMHvP28ZS1Y/azSJlHkUq9be75oSVtK18VccxhbT2lx6jbtXaazW1UmY/1OuoL+QulUSfSagVVtrvzCiNb0bz9fNAa61K/IoFPaRXXzmU1w9I1Sa40kn2kCeRJ8Kosk9BlNyWf3jSkqT/qOeWNaFYptopahyOim8ozODObzQj0RaVrXAk3ijsHCec8dpzvP8YDMvy4q/b9wUsm5EM4UmShlbRN8fGrQvGHRGSyQSlFoYglEsJpmolWKs+7UJeqd2RucLXpCfloRaAKC8uwUIg8ICvhDUD7BbqAuACAAAAAAAAAAAAAAAA0AAAAAAFDIVABTQNBUAFBUAAAAAAAABCNqTTTTNGqUh8mmIlTYcX1a68ZH+EbG0boi3Mie7CaMmIsgmkrPx+Ej/mNpVIMWpRijzGt42S8sfpSI9s7bTG+UbaGSYaRVnDSjyd4aAaOVc0W5YdPYjuYyY9ZjNqRpzYqQf4h0zTRAgOzOkQnKYusKY0ORKOS37qPyDoIAAAAeAWGQvDQBQiFQAADQAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAWaDnO0V6RQG6g9HI9xVUk2pwv2autP4h0nQY02MxNjqjvtk60rqUk/CAwqOdPOOhqnS2pCGEkkyZWlQ2w0lu27TaAy81TGjaS6rJXXqN2AAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAsT2mAALEdiR7AAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAP//Z