W dwa tysi�ce pi��set czterdziestym pierwszym roku po raz pierwszy w dziejach ludzko�ci spotkali si� jej wys�annicy z przedstawicielami pozaziemskiej cywilizacji istot rozumnych. Dramatyczne wydarzenia towarzysz�ce temu spotkaniu sta�y si� �r�d�em wielu nieporozumie�, w�tpliwo�ci i obaw. Niestety, w tak trudnym okresie jak obecny, gdy wa�� si� losy ludzko�ci, znaczenie tych wydarze� �atwo ulega wyolbrzymieniu lub te� czasem przesadnemu zbagatelizowaniu, co mo�e poci�gn�� niezmiernie tragiczne dla naszej cywilizacji nast�pstwa.

Nap�ywaj�ce dot�d informacje by�y bardzo fragmentaryczne i cz�sto komentowano je tendencyjnie. Przebieg wydarze� podajemy tu w dw�ch relacjach: naszej ekspedycji mi�dzygwiezdnej oraz gospodarzy Uk�adu Alfa Centauri zwanych Urpianami. Tekst tych relacji zamieszczamy bez w�asnych komentarzy i zmian, �ci�le wed�ug ta�my radio-skryptora.

Dramatyczne prze�ycia uczestnik�w wyprawy opisuje jej kronikarka � Daisy Brown. Autorem tekst�w zatytu�owanych �M�wi A-Cis� jest Urpianin, kt�ry od swej spo�eczno�ci otrzyma� zadanie nawi�zania bezpo�rednio kontaktu z lud�mi po ich przybyciu do Uk�adu Alfa Centauri. Przek�adu urpia�skiego zapisu magnetycznego na ludzki mi�dzynarodowy j�zyk Zetha dokona� sam autor za pomoc� konwernom�w, staraj�c si� nada� im form� zbli�on� do relacji sk�adanych przez ludzi. Teksty te opracowa�a j�zykowo i opatrzy�a przypisami D. Brown. Zwi�kszy�o to ich czytelno��, ale jednocze�nie poci�gn�o za sob� pewne nieuniknione zniekszta�cenia i uproszczenia orygina�u urpia�skiego. Urpianie operuj� bowiem wieloma skr�tami my�lowymi, a �wiat ich poj�� naukowych i technicznych jest niewsp�miernie bogatszy od naszego. Daisy Brown stara�a si� jednak tam, gdzie tylko by�o mo�liwe, zachowa� oryginalny ci�g my�lowy urpia�skiego autora.

A-Cis i Daisy Brown napotkali powa�ne trudno�ci przy wyra�aniu poj�� urpia�skich j�zykiem poj�� ludzkich, nie m�wi�c ju� o tym, �e translacja tre�ci psychicznej tych poj�� by�a cz�sto niemo�liwa wobec odmienno�ci kulturowej. Trudno�ci te starali si� oni zmniejszy� w dwojaki spos�b: stosuj�c liczne przypisy oraz wprowadzaj�c nowe okre�lenia, tworzone z okre�le� o przybli�onym znaczeniu.

Oczywi�cie nie brak u ludzi i Urpian poj�� o znaczeniu identycznym, np. je��, pyta�, zapami�tywa�, gwiazda, czas. Wiele poj�� zawiera tre�� zbli�on� i bez wi�kszego ryzyka nieporozumienia mo�na je stosowa� w przek�adzie. Bywaj� jednak i poj�cia tak r�ne, �e nawet za pomoc� om�wie� nie uda�o si� przet�umaczy� ich na j�zyk poj�� ludzkich.

W takich przypadkach um�wiono si� poj�cia owe podawa� w pisowni fonetycznej. Trzeba zaznaczy�, �e �fonetyczno�� ta ma niewiele wsp�lnego z transkrypcj� j�zykow�. stosowan� w lingwistyce ziemskiej. Ludzie porozumiewaj� si� mi�dzy sob� za po�rednictwem mowy d�wi�kowej. Urpianie mow� radiow�. W wyniku proces�w ewolucyjnych wykszta�ci�y si� u nich narz�dy wysy�aj�ce i odbieraj�ce fale elekromagnetyczne. Niemniej mow� ich mo�emy s�ysze� za po�rednictwem odbiornik�w fal radiowych, rejestrowa� i odtwarza�, po odpowiednim zwolnieniu tempa, w postaci pisk�w o r�nej, bardzo szybko zmieniaj�cej si� wysoko�ci ton�w. St�d pojedyncze �s�owa� urpia�skie mo�na zapisa� w transkrypcji muzycznej. Gdy, na przyk�ad Urpianin wypowiada nazw� planety zwanej przez nas B�yskaj�ca, mo�na, stosuj�c pewne uproszczenia, wyodr�bni� trzy d�wi�ki przy ustalonym umownie tempie ta�my: la-re-mi. St�d planet� t� mo�na by nazwa� Laremi. W podobny spos�b �przet�umaczone� zosta�o nazwisko urpia�skiego wsp�autora wspomnie�, z tym, �e dla nazwisk zachowano literowe, nie sylabowe (solmizacyjne) oznaczenia o�miu podstawowych d�wi�k�w gamy. Trzeba zaznaczy�, i� dla przejrzysto�ci tekstu tam, gdzie mo�liwe by�o przybli�one przet�umaczenie jakiego� s�owa, wsz�dzie rezygnowali�my z transkrypcji �fonetycznej�.

Redakcja �Magazynu Mi�dzygwiezdnego�.

Jest nas sze�cioro, skazanych splotem przypadk�w na �mier�: konstruktor Jaros�aw Brabec, geofizyczka Astrid Sheeldhorn, jej m�� � archeolog Szu Sun, lekarka Zoe Karlson, m�j m�� � astronom Dean Roche oraz ja � Daisy Brown � ��czno�ciowiec i kronikarka wyprawy Astrobolidu do planet Uk�adu Alfa Centauri.

Brabec by� wsp�tw�rc� RER � naszego nowego, eksperymentalnego statku mi�dzygwiezdnego. To Jaro g��wnie przyczyni� si� do rozwi�zania zagadki konstrukcyjnej silnika fotonowego, kt�rego szcz�tki odnale�li�my w lodach planety Urpa, kr���cej wok� gwiazdy Proxima Centauri. Pozwoli�o to naszym technikom zbudowa� statek zwiadowczy osi�gaj�cy pr�dko�ci relatywistyczne podczas przelotu z Uk�adu Proximy do Uk�adu Tolimana. Jego kosmolot � cz�on za�ogowy mog�cy pe�ni� rol� promu kosmicznego i samolotu � mia� zapewni� nam bezpieczne l�dowanie na planetach tego uk�adu dw�ch s�o�c. Zag�ada cz�onu nap�dowego RER i utrata materii odrzutowej, niezb�dnej do lot�w wahad�owych w Uk�adzie Tolimana,[1] przekre�li�y te plany, staj�c si� jednocze�nie osobist� kl�sk� Brabca. Gdyby jeszcze wiedzia�, co nas czeka�

Na podstawie materia��w zebranych w opustosza�ych podziemiach Urpy kierownik naszej grupy Szu Stwierdzi�, �e mieszka�cy tej planety wyemigrowali przed pi�tnastoma wiekami w kierunku uk�adu dw�ch s�o�c Tolimana. Spodziewa si�, �e tam, na planecie

B�yskaj�cej, spotkamy owe niezwyk�e tr�jnogie istoty, kt�re potrafi�y zmienia� tory planet i uchroni� �ycie Temy przed zag�ad�, jak� nios�o przyga�ni�cie Proximy. S�ysz�, jak ci�gle rozmawia na ten temat z Ast, jak rozwa�aj� r�ne warianty nawi�zania bezpo�redniego kontaktu mi�dzycywilizacyjnego i wymiany wiadomo�ci. Czy� wolno mi odebra� im wiar�, �e zniszczenie silnika fotonowego tylko op�ni nieco to spotkanie?

Ast nale�y do kobiet, kt�re nie odst�puj� na krok swych m��w czy kochank�w. To zadecydowa�o o jej udziale w rekonesansie. Inaczej przedstawia si� sprawa najm�odszej uczestniczki ekspedycji RER � Zoe. Oczywi�cie w zespole naszym musia� znajdowa� si� lekarz, a Zoe daje sobie �wietnie rad� z uniwersalnym medykiem pok�adowym. Jednak udzia� jej w tak trudnej i niebezpiecznej wyprawie budzi� powa�ne w�tpliwo�ci. Zoe nie widzi. Straci�a wzrok w wypadku na planecie Nokta, gdy�my prowadzili prace w uk�adzie planetarnym gwiazdy Proxima Centauri. Zmiany, jakie nast�pi�y w o�rodkach wzrokowych jej m�zgu, wymagaj� z�o�onych zabieg�w regeneracyjnych, kt�rych tu, w polowych warunkach ekspedycji mi�dzygwiezdnej, nie jeste�my w stanie przeprowadzi� bez pomocy specjalist�w ziemskich. Niestety, pomoc taka, w postaci programu dla robot�w operacyjnych, mo�e nadej�� za osiem lat, a wi�c w czasie, gdy nasz statek macierzysty Astrobolid b�dzie wraca� ju� na Ziemi�.

Zoe, mimo kalectwa, nie zrezygnowa�a jednak z aktywnego udzia�u w badaniach. Dzi�ki uporowi i pracowito�ci zdoby�a du�� wiedz� w takich dziedzinach, jak planetologia, medycyna i psychologia, a jej �mia�e i oryginalne pomys�y przyczyni�y si� w niema�ym stopniu do sukces�w ekspedycji. Nale�y ona zreszt� do ludzi, kt�rzy na skutek cierpie� fizycznych i moralnych wcze�niej dojrzewaj� i ucz� si� pojmowa� g��biej �ycie. Gdy mia�a dziewi�tna�cie lat, pokocha�a bez wzajemno�ci fizyka W�adys�awa Kalin� i bardzo ci�ko prze�y�a kl�sk� swych uczu�. Przypuszczali�my nawet, �e w og�le od tego czasu czuje niech�� do m�czyzn. Mo�e w�a�nie pragnienie odsuni�cia si� na pewien czas od W�ada i jego narzeczonej Suzy sprawi�a, �e zg�osi�a sw�j udzia� w wyprawie zwiadowczej? Motywowa�a to, co prawda, dotychczasow� prac� nad nawi�zaniem ��czno�ci z istotami rozumnymi zamieszkuj�cymi Uk�ad Alfa Centauri, ale czy by� to jedyny pow�d?

C� mog� powiedzie� o sobie i mym m�u Deanie? To, �e znale�li�my si� w�r�d za�ogi RER, by�o przede wszystkim zas�ug� Deana. Zawsze i wsz�dzie chce by� pierwszy, a dla pog��bienia swej wiedzy got�w jest po�wi�ci� wszystko. Tym razem zreszt� i ja sama chcia�am, aby�my pierwsi spo�r�d wszystkich uczestnik�w ekspedycji mi�dzygwiezdnej dotarli do planet Tolimana. Pow�d by� mo�e wyda si� komu� dziwaczny, ale c� � pochodzenie nas dwojga te� jest dziwaczne.

Dean i ja urodzili�my si� w Celestii, starej, sztucznej planecie, kt�ra, pchni�ta przez garstk� szale�c�w na mi�dzygwiezdne bezdro�a, mia�a szuka� przysz�o�ci na Juvencie w uk�adzie gwiazd Tolimana. Planety tej nie widzia� �aden astronom celestia�ski. Istnia�a ona tylko w legendzie, w micie zawartym w �wi�tej ksi�dze Celestii jako raj obiecany sprawiedliwym przez Pana Kosmosu. Do tej planety t�skni�y pokolenia Celestian. Legenda o Juvencie � �wiecie wiecznej m�odo�ci � przewija�a si� przez nasze dzieci�ce marzenia, zostawiaj�c w pami�ci �lad na ca�e �ycie.

Kt� m�g� przypuszcza� w�wczas, �e marzenia te uciele�ni� si� w mi�dzygwiezdnym statku Astrobolidzie, kt�ry zjawi� si� niespodziewanie na szlaku samotnej w�dr�wki naszego zamkni�tego �wiata.[2]

Od tamtych czas�w min�o p�tora wieku. Dziewi��dziesi�t procent tego czasu wype�ni� nam jednak sztuczny sen, zwalniaj�cy dziesi�ciokrotnie proces starzenia si� naszych organizm�w w okresie lotu Astrobolidu do Alfa Centauri, i lata m�odo�ci sp�dzone w Celestii wydaj� si� nam bardzo niedawn� przesz�o�ci�. Dlatego w�a�nie, chocia� kto� mo�e uzna� to za naiwne, zapragn�li�my spe�ni� marzenia naszych przodk�w � wyl�dowa� na Juvencie jako pierwsi z ludzi.

Sta�o si� jednak inaczej. Nie staniemy pod niebem Juventy. Przed nami nie legendarny raj, lecz termoj�drowe piek�o.

O tym, co ma nadej��, wiemy tylko ja i Dean.

To on jako astronom dokona� pomiar�w i oblicze� i odkry� straszn� prawd�. Przez trzy dni nie zdradzi� jej przed nikim, chc�c trzyma� nas jak najd�u�ej w nie�wiadomo�ci. I mia� racj�. Czy komu� zda si� na co� �wiadomo�� bezsilno�ci? Czy nie lepiej �udzi� si� do ko�ca?

Nie�atwo jednak pod mask� spokoju ukry� strach. Dean nigdy nie nale�a� do ludzi o silnych nerwach. Brak mu opanowania i r�wnowagi duchowej Szu, hartu Zoe czy cho�by wrodzonego optymizmu Jara. Zbyt wielki by� to ci�ar jak na jego si�y. Te trzy dni sam na sam z tajemnic� nadchodz�cej �mierci doprowadzi�y go niemal do ob��du.

Zanim powiedzia� mi o swym odkryciu, czu�am, �e sta�o si� co� strasznego, �e nie chodzi tu o przem�czenie czy chorob�. Widzia�am, jak sili si� na spok�j i u�miech w czasie ka�dej rozmowy, ile kosztuje go ka�da rzeczowa odpowied�.

Po raz pierwszy zauwa�y�am zmian� w wygl�dzie Deana ju� nast�pnego dnia po dokonanym przez niego odkryciu. Jaro m�wi� Szu i Ast o mo�liwo�ci budowy zast�pczego silnika po otrzymaniu instrukcji z Astrobolidu. Wyraz oczu Deana by� w�wczas jaki� przejmuj�cy i niezrozumia�y.

��Po co to wszystko � wymamrota� nie wiadomo do kogo i po�piesznie wype�zn�� po �cianie z kabiny mieszkalnej. Pod��y�am za nim pytaj�c, co znacz� te s�owa. Zmiesza� si� i odrzek�, i� mia� na my�li now� instrukcj� dla mikrouniwera. Bardzo mnie zdziwi�o to �wyja�nienie�. Dean uczestniczy� we wszystkich naradach i sam zadawa� wiele pyta� dotycz�cych naszych technicznych mo�liwo�ci. Wiedzia� dobrze, i� eksplozja zniszczy�a silnik niemal doszcz�tnie i �e posiadane przez nas instrukcje naprawcze na nic si� tu nie zdadz�. Rozproszenie materii, a wi�c brak tworzywa, wyklucza jak�kolwiek pr�b� rekonstrukcji. Pozosta�o tylko znale�� now�, dostosowan� do obecnych warunk�w koncepcj� techniczn� i opracowa� inn�, z gruntu odmienn� instrukcj�. Na to jednak trzeba by�o pracy zespo�u technostat�w Astrobolidu. Rozwi�zywanie problemu we w�asnym zakresie za pomoc� maszyn matematycznych i mikrouniwera nie tylko wymaga�o d�ugich miesi�cy oblicze� i pr�b, ale nie dawa�o tak�e gwarancji powodzenia wobec bardzo ograniczonych �rodk�w technicznych.

Na powy�sze argumenty nie otrzyma�am jednak od Deana odpowiedzi. P�niej spostrzeg�am, �e tylko z pozoru po�wi�ca� pracy w obserwatorium wiele czasu. W rzeczywisto�ci ca�ymi godzinami tkwi� nieruchomo pod pantoskopem, wpatrzony w pomara�czow� tarcz� Tolimana B. Nie mog�am zrozumie�, co si� z nim dzieje. Dlaczego nie pomaga Brabcowi tak jak my wszyscy? Przecie� nawet Zoe stara�a si�, w granicach zakre�lonych przez jej aparat dermowizyjny, bra� jak najczynniejszy udzia� w przygotowaniach technicznych do przebudowy statku, kt�ra mia�a nast�pi� z chwil�, gdy nadejdzie oczekiwana instrukcja.

Ten stan depresji pog��bia� si� u Deana z godziny na godzin�. Na pytania odpowiada� p�s��wkami, zapomina� o pastylkach od�ywczych, a w godzinach snu s�ysza�am, jak, zawieszony na pasie u �ciany, drapie nerwowo chropowat� powierzchni�. Gdy coraz natarczywiej domaga�am si� od niego wyja�nie�, zacz�� mnie unika�.

Czwartej nocy po katastrofie, gdy nie zjawi� si� w og�le w kabinie sypialnej, za��da�am od niego kategorycznie, aby powiedzia� mi otwarcie, co go gn�bi. Nie potrzebowa�am d�ugo nalega�. By� ju� w takim stanie rozstroju nerwowego, �e czeka� tylko na okazj�, aby wyzna� mi prawd�.

Pocz�tkowo nie chcia�am mu wierzy� przypuszczaj�c, �e wpad� w jakie� chorobliwe maniactwo spowodowane katastrof� RER. Przedstawi� mi jednak rzeczowe dowody. Sama sprawdzi�am pomiary i obliczenia.

Nie myli� si�: siedemnastego dnia po katastrofie nast�pi koniec naszej wyprawy. Za jedena�cie dni nasz kosmolot, wraz z resztkami tego, co jeszcze przed tygodniem by�o fotonowym silnikiem RER, wpadnie w gorej�c� otch�a� atmosfery Tolimana B.

Czy boj� si� �mierci? P�yta ochronna oddzielaj�ca cz�on nap�dowy od kosmolotu wysz�a ca�o z katastrofy. W jej cieniu kry� si� b�dziemy do ostatnich chwil �ycia. Gdyby zabrak�o tej os�ony, kabiny mieszkalne sta�yby si� ognistym piecem tortur. W obecnej sytuacji nie odczujemy zmiany w otoczeniu a� do wtargni�cia naszego schronienia w fotosfer� gwiazdy. Przy pr�dko�ci 46000 km/s �mier� nast�pi niemal bezbole�nie i natychmiast. Gdy jednak patrz� w twarze Zoe, Ast, Jara czy Szu i s�ysz�, jak snuj� beztrosko plany na przysz�o��, ogarnia mnie taka rozpacz, �e poczynam traci� panowanie nad nerwami.

Podzielam zdanie Deana, �e nie ma sensu wtajemnicza� ich w to, co nas czeka za jedena�cie dni. S� przekonani, �e statek nasz przebiegnie obok Tolimana B w odleg�o�ci co najmniej kilkunastu milion�w kilometr�w i �e przy odpowiednim manewrowaniu kosmolotem w cieniu tarczy ochronnej nie grozi nam nawet chwilowy wzrost temperatury. Przysz�o�� w ich mniemaniu kszta�tuje si� zupe�nie bezpiecznie. Je�li nawet nie mo�liwe b�dzie zbudowanie nowego silnika, statek-baza Astrobolid, poruszaj�cy si� tym samym szlakiem z pr�dko�ci� 52 000 km/s, dogoni nas za p�tora roku. Co najwy�ej nast�pi nieprzewidziana zmiana w harmonogramie ekspedycji. Strefa ochronna dzia�a. Zderzenie by�o przypadkiem, kt�ry po raz drugi zdarzy� si� nie mo�e. S� wi�c pewni, �e przygoda nasza zako�czy si� szcz�liwie.

Czy mamy prawo pozbawi� ich z�udze�? Po co? Zbadali�my skrupulatnie wszystkie mo�liwo�ci. Gdyby istnia�a cho� jedna szansa na miliard!

Kiedy przed siedmiu miesi�cami wyruszyli�my z uk�adu planetarnego Proximy, wyda�o nam si�, �e �adne niebezpiecze�stwa nie mog� zagra�a� RER i jego za�odze. Prawdopodobie�stwo awarii silnika z przyczyn wewn�trznych by�o tak niewielkie, �e przypadek taki mo�na by�o uzna� z g�ry za wykluczony.

Wysi�ki naszych konstruktor�w skoncentrowa�y si� przede wszystkim na stworzeniu skutecznej ochrony przed meteorytami. Chocia� spotkanie z wi�ksz� grudk� materii w przestrzeni mi�dzygwiezdnej jest niezmiernie rzadkim zjawiskiem, ale i to niebezpiecze�stwo nale�a�o przewidzie�.

Dop�ki statki kosmiczne rozwija�y pr�dko�ci mniejsze od 60 000 km/s, niemal niezawodne zabezpieczenie przed meteorytami stanowi�a strefa ochronna o zasi�gu do dwustu tysi�cy kilometr�w, w kt�rej miotacze badonowe powodowa�y dezintegracj� ka�dej grudki materii zagra�aj�cej statkowi. Tak� stref� dezintegracji, jeszcze bardzo prymitywn�, mia�a nawet stara Celestia.

Nasz eksperymentalny statek rozwija� jednak przez 5/6 drogi pr�dko�� wi�ksz� od 60000 km/s. W tych warunkach, zanim aparatura radiolokacyjna zd��y�aby uruchomi� akcelerator, wykryty przez ni� meteoryt zderzy�by si� z naszym statkiem. St�d w pierwszej po�owie drogi, gdy rakieta nasza nabiera�a nieustannie pr�dko�ci, chroni�a j� w du�ym stopniu przed zderzeniem z meteorytami druga rakieta, tak zwana ochronna wyposa�ona we w�asne silniki i poruszaj�ca si� przed nami w odleg�o�ci dwustu pi��dziesi�ciu tysi�cy kilometr�w. Ta rakieta-tarcza stwarza�a przed sob� do�� intensywne pole ochronne, wyrzucaj�c nieprzerwanie szerokim snopem badon. Podzia� na dwie rakiety, oddzielone odleg�o�ci� dwustu pi��dziesi�ciu tysi�cy kilometr�w, stanowi� dodatkowe zabezpieczenie przed katastrof�. Przy pr�dko�ci bliskiej po�owy pr�dko�ci �wiat�a jaki� wi�kszy meteoryt m�g� nic ulec ca�kowitej dezintegracji i zderzy� si� ze statkiem. W tej sytuacji zag�adzie uleg�aby rakieta ochronna.

Z chwil� osi�gni�cia po�owy drogi i rozpocz�cia hamowania rakieta ochronna stawa�a si� zbyteczna. Strumie� foton�w o ogromnej energii, wyrzucany przez silnik RER w kierunku ruchu statku, by� najlepsz� ochron� nie tylko przed py�ami, ale nawet i wi�kszymi grudkami materii kosmicznej. Wyj�tek stanowi�y meteoryty przecinaj�ce drog� tu� przed statkiem, ale byt to przypadek bardzo ma�o prawdopodobny.

Tote�, gdy przebyli�my szcz�liwie ponad dziewi��dziesi�t pi�� procent drogi i statek znalaz� si� nie tylko pod ochron� strumienia foton�w, ale r�wnie� akcelerator�w badonowych, nikt z nas nie przypuszcza�, �e mo�e nam zagra�a� jakie� niebezpiecze�stwo.

Katastrofa nast�pi�a zupe�nie niespodziewanie przy pr�dko�ci 46000 km/s. �Meteoryt� o masie trzydziestu sze�ciu kilogram�w, p�dz�cy wprost na nas, wyparowa� w strumieniu foton�w niemal doszcz�tnie. Owo �niemal� zadecydowa�o. Wystarczy�a kilku-miligramowa grudka, aby przy zderzeniu z RER wywo�a� eksplozj�, kt�ra roznios�a dos�ownie ca�y silnik fotonowy.

Wszystko to nast�pi�o przy czynnej strefie ochronnej. Dlaczego dezintegratory zawiod�y? Wyja�ni�a to dopiero analiza zapisu dokonanego przez nasze odbiorniki tu� przed katastrof�. Strefa dezintegracji chroni�a niezawodnie przed cia�ami poruszaj�cymi si� bezw�adnie wprost na RER. Zawiod�a, nasi konstruktorzy bowiem przewidzieli ochron� tylko przed cia�ami naturalnymi. Nie przewidzieli, �e RER mo�e spotka� na swej drodze cia�o obdarzone zdolno�ci� zmiany kierunku ruchu.

Czy�by uderzy� w nas pocisk wys�any przez w�adc�w uk�adu dwu s�o�c Tolimana? Nie! By�a to nasza w�asna rakieta Robot I, kt�ra blisko cztery lata temu uleg�a uszkodzeniu w czasie bada� gwiazdy Proxima Centauri. Uszkodzenie polega�o na tym, �e zamiast hamowania robot zwi�kszy� jeszcze bardziej pr�dko��, a po wy��czeniu fali prowadz�cej skierowa� si� ku Uk�adowi Tolimana. Pocz�tkowo nie umieli�my wyt�umaczy� przyczyn tego zjawiska, p�niej jednak doszli�my do wniosku, �e widocznie przyci�gn�y go sygna�y nadawane przez mieszka�c�w planet tej podw�jnej gwiazdy. Aparatura samosteruj�ca musia�a ulec rozstrojeniu. Co prawda, nie bardzo zgadza�y si� nam obliczenia energetyczne � zmiana kierunku by�a zbyt szybka jak na dzia�anie samego silnika rakiety � ale lepszego wyt�umaczenia nie znale�li�my.

O zaginionym robocie zreszt� pr�dko zapomnieli�my w powodzi nowych, coraz to niezwyklejszych wydarze�. Nikt nie spodziewa� si�, aby�my mogli go jeszcze spotka�.

Przyczyny zderzenia by�y skomplikowane, splot przypadk�w niezmiernie rzadki. Przede wszystkim tor ruchu Robota I niemal dok�adnie pokrywa� si� z prost� ��cz�ca Proxim� z Tolimanem B. T� sam� tras� przemierza� nasz statek z szybko�ci� czterokrotnie wi�ksz�, przy czym powinni�my byli min�� robota w odleg�o�ci oko�o pi��dziesi�ciu milion�w kilometr�w. W tym czasie Zoe rozpocz�a nadawanie codziennej �audycji� w kierunku Uk�adu Tolimana (druga przypadkowa zbie�no��). Widocznie sygna�y nasze by�y dostatecznie silne, aby podzia�a� na rozstrojone uk�ady samosteruj�ce. Silnik robota zacz��, pracowa� i skierowa� go w stron� naszego statku. Rozstrojenie aparatury sprawi�o jednak, �e zmienia� on nieustannie kierunek i dlatego nie m�g� by� atakowany przez miotacze mimo sta�ego zbli�ania si� do nas. Niestety, w ostatniej chwili, ju� poni�ej dolnej granicy strefy ochronnej (trzeci przypadek), pod��y� w prostej linii ku antenie RER.

R�nica pr�dko�ci wynosi�a 34 000 km/s. R�wnie� przypadek, ale tym razem szcz�liwy, sprawi�, �e Robot I wszed� stosunkowo daleko od statku w snop foton�w i zd��y� niemal doszcz�tnie wyparowa�, zanim nast�pi�o zderzenie. Gdyby dotar�a do nas grudka materii o masie tylko grama � zag�adzie uleg�aby r�wnie� p�yta ochronna, a wraz z ni� i kosmolot.

Eksplozja i tak zreszt� by�a potworna. Ca�kowicie zniszczony zosta� nie tylko silnik fotonowy, ale tak�e wszystkie zewn�trzne zbiorniki ciek�ego wodoru s�u��cego jako paliwo j�drowe RER i materia odrzutowa kosmolotu. To one w�a�nie uchroni�y nas od �mierci, poch�aniaj�c w ogromnym stopniu energi� wybuchu. Zbiorniki te umieszczone by�y przez Brabca celowo mi�dzy silnikiem a kosmolotem, by w razie jakiej� awarii i konieczno�ci niezbyt mi�kkiego l�dowania ca�ego statku spe�nia� mog�y rol� amortyzatora �agodz�cego wstrz�s.

Znale�li�my si� w sytuacji tragicznej. Nawet je�li uda�oby si� zrekonstruowa� zbiorniki, nie mamy czym ich nape�ni�.

Zgodnie z planem kosmolot, po od��czeniu si� od fotonowego cz�onu nap�dowego, mia� za trzydzie�ci sze�� dni wej�� na orbit� satelitarn� drugiej planety Tolimana B. Tymczasem splot przypadk�w sprawi�, �e w okolic� tej gwiazdy dotrzemy dziewi�tna�cie dni wcze�niej. Tragicznym zbiegiem okoliczno�ci kosmolot znajdzie si� w owej chwili niemal w tym samym miejscu, co� Toliman B. Jak wynika z oblicze�, jego wp�yw grawitacyjny wystarczy, aby skaza� nas na zag�ad�.

Dzi� rano, po raz chyba trzydziesty, Dean sprawdzi� swe pomiary i obliczenia. Nie ma �adnej nadziei.

W teleoknach statku czarna noc kosmiczna i gwiazdy. Proxima �wieci ju� czterdzie�ci razy s�abiej ni� widoczny tu w jej s�siedztwie Rigel. Za to dwa s�o�ca Tolimana ja�niej� z ka�dym dniem coraz pot�niejszym blaskiem.

Za pi�� tygodni nasz kosmolot mia� wyl�dowa� na powierzchni planety, kt�ra przykuwa wzrok od wielu miesi�cy regularnymi b�yskami. Czy b�yski te przeznaczone s� dla nas? Czy jak latarnia morska w dawnych wiekach maj� wskazywa� nam drog�? Nie wiemy. Jest jednak wielce prawdopodobne, �e w�a�nie na tej b�yskaj�cej planecie, nie my ju� co prawda, ale inni uczestnicy wyprawy Astrobolidu spotkaj� si� z Urpianami.

Trudno nie my�le� o �mierci, tak nieoczekiwanej, bezsensownej� Jakie si�y rz�dz� naszymi losami, tak okrutnie naigrawaj�ce si� z ludzkich d��e� i t�sknot? Wiem, �e zderzenie z Robotem I by�o spowodowane splotem przypadk�w, a jednak nie mog� oprze� si� irracjonalnemu poczuciu krzywdy, wyrz�dzonej nie tylko nam sze�ciorgu, lecz przede wszystkim wielu pokoleniom Celestian, wierz�cym, �e ich potomkowie ujrz� b��kitne niebo Juventy. Dlaczego dano nam szans� ziszczenia legendy, a potem brutalnie odebrano? Czy�by by�a to jaka� z�o�liwa zemsta za to, �e uda�o nam si� pokona� jeszcze jedn� barier� czasu i przestrzeni? Czyja zemsta? Czy�by jakich� demon�w kosmosu, dbaj�cych o utrzymanie w nim r�wnowagi homeostatycznej? R�wnowagi mi�dzy zwyci�stwami i kl�skami? A mo�e to kara wymierzona nam przez Urpian za wykradzenie im prometejskiego ognia fotonowego?

Jeszcze przed dwoma miesi�cami wszystko pozwala�o nam wierzy�, �e wszech�wiat otworzy� si� przed lud�mi, ze czeka na nas ze swym osza�amiaj�cym bogactwem cud�w natury. Prace nasze w�wczas koncentrowa�y si� wok� pomiar�w zwi�zanych z do�wiadczalnym potwierdzeniem przewidywa� fizyki teoretycznej, a zw�aszcza nowej interpretacji wzor�w, kt�re jeszcze w pocz�tkach dwudziestego wieku nakre�li� Albert Einstein. Dwa miesi�ce, a mnie si� wydaje, �e ju� min�� ca�y wiek.

G��wne nasilenie tych prac nast�pi�o w okresie, gdy mijali�my Astrobolid w po�owie pi�tego miesi�ca podr�y. Po raz pierwszy w historii ludzko�ci mogli�my przekona� si� naocznie, ju� nie tylko za pomoc� przyrz�d�w, o s�uszno�ci wniosk�w wyp�ywaj�cych ze szczeg�lnej teorii wzgl�dno�ci. Siedzieli�my w�wczas przez wiele dni przed ekranem pantoskopu. Gwia�dziste niebo jakby skurczy�o si� i przew�zi�o w pasie r�wnikowym kuli, kt�rej osi� jest prosta ��cz�ca Proxim� z Tolimanem. Im bli�ej p�aszczyzny prostopad�ej do kierunku ruchu naszego statku, tym przew�enie to jest wyra�niejsze. Nie tylko zreszt� odst�py mi�dzy gwiazdami uleg�y skr�ceniu. Gdy przy du�ych powi�kszeniach patrzyli�my na tarcz� S�o�ca, nie by�a ona dla nas ju� ko�em, lecz elips� sp�aszczon� zgodnie z kierunkiem toru naszego lotu. Gdy RER rozwija� w po�owie drogi pr�dko�� ponad 147 000 km/s wzgl�dem S�o�ca � skr�cenie relatywistyczne wynosi�o ponad dziesi�� procent.

Jak�e pasjonuj�ce by�y te obserwacje i pomiary! Jak�e niezwyk�a wydawa�a mi si� r�nica odst�p�w mi�dzy sygna�ami nadawanymi z Astrobolidu a tykaniem naszego metronomu, kt�re przecie� w chwili naszego odlotu by�y dok�adnie zsynchronizowane. Oto przekonali�my si� bezpo�rednio zmys�ami o tym, �e w statku naszym czas p�ynie inaczej ni� w otaczaj�cym nas �wiecie.

Teraz te wszystkie sprawy i badania wydaj� si� niezmiernie odleg�e. Nawet b�yski z okolic Tolimana B schodz� na dalszy, inny plan. Coraz lepiej rozumiem Deana, kt�remu trudno skupi� my�li, gdy zmuszony jest uczestniczy� w tak jeszcze niedawno pasjonuj�cych go dyskusjach o wynikach obserwacji planet tego uk�adu. W tej chwili systematyczne badania prowadzi w�a�ciwie tylko Ast, kt�ra jako Planetolog ma coraz wi�ksze pole do pracy.

W chwili, gdy pisz� te s�owa, przebywamy z Deanem w obserwatorium. Na ekranie pantoskopu widnieje jasny sierp planety o d�ugich, niekszta�tnych rogach. W dw�ch miejscach nie o�wietlonej cz�ci tarczy b�yskaj� raz po raz �wiate�ka. Te punkty �wietlne, kt�rych naliczyli�my w pasie r�wnikowym planety ponad trzydzie�ci, dostrze�one zosta�y na pocz�tku pi�tego roku naszego pobytu w�r�d planet Proximy, kiedy to astronomowie przyst�pili do wst�pnego przebadania teren�w przysz�ych prac badawczych w Uk�adzie Tolimana. Planetolodzy pocz�tkowo podejrzewali, �e b�yski te s� zjawiskami typu wulkanicznego, podobnymi w swej regularno�ci do wytrysk�w gejzer�w. Zdawa� si� przemawia� za tym fakt, �e B�yskaj�ca otoczona jest grub� warstw� ob�ok�w i przebicie jej przez erupcj� wulkaniczn� wydawa�o si� najlepszym wyt�umaczeniem zjawiska.

By�o jednak co� dziwnego w tych b�yskach. Mimo i� planeta obraca si� wok� osi, zawsze dostrzec mogli�my jednocze�nie tylko dwa punkty b�yskaj�ce. Co wi�cej, okaza�o si�, �e promieniowanie tych rozb�ysk�w jest sp�jne i emitowane niewiarygodnie w�sk� wi�zk� � z odleg�o�ci tysi�ca czterdziestu miliard�w kilometr�w dziel�cych Tolimana B od Proximy rozproszenie nie przekracza kilkuset metr�w. Ju� to samo wyklucza�o, aby �r�d�em promieniowania by�y jakie� naturalne procesy geofizyczne. Trudno sobie przecie� wyobrazi�, jak w spos�b naturalny m�g�by powsta� taki laser.

Dok�adniejsze badania przynios�y zreszt� dalsze dowody, �e s� to przejawy dzia�alno�ci istot inteligentnych w systemie trzech s�o�c Alfa Centauri, i to chyba zwi�zanej z nasz� obecno�ci� na planetach Proximy. B�yski zaobserwowa� bowiem mo�na by�o tylko na terenie naszej bazy na Sel, a tak�e sta�ych plac�wek badawczych na powierzchni Temy i Urpy. Co ciekawsze, w nowo za�o�onych plac�wkach b�ysk�w pocz�tkowo nie dostrzegali�my, pojawia�y si� dopiero po niespe�na czterech miesi�cach od uruchomienia pierwszych przyrz�d�w badawczych lub uniwerproduktor�w. Odpowiada to niemal dok�adnie okresowi zwrotnego biegu sygna�u elektromagnetycznego na szlaku Proxima-Toliman-Proxima. Wynika st�d, �e mieszka�cy B�yskaj�cej otrzymuj� informacje o po�o�eniu naszych plac�wek, i uwzgl�dniaj�c ruchy planet na orbitach i wok� osi, dokonuj� odpowiednich oblicze� ekstrapolacyjnych ich po�o�enia, tak aby po pi��dziesi�ciu pi�ciu dniach promienie ich laser�w trafia�y precyzyjnie w wyznaczone miejsce.

O tym, �e sygna�y te skierowane by�y do nas, a przynajmniej wi�za�y si� z naszym pobytem w Uk�adzie Proximy, �wiadczy r�wnie� fakt, �e plac�wki, kt�re zako�czy�y prace, znajdowa�y si� nadal przez blisko cztery miesi�ce w zasi�gu emisji tych laser�w, po czym raptownie ona zanika�a.

Gdy nasz statek-baza Astrobolid wyruszy� ju� w drog� do Uk�adu Tolimana, po dziewi��dziesi�ciu o�miu dniach znalaz� si� w wi�zce wysy�anej z B�yskaj�cej, z czego wynika, �e natychmiast po jego starcie wys�ana zosta�a informacja na t� planet� z podaniem parametr�w ruchu statk�w. Podobnie by�o z RER, kt�ry wystartowa� dopiero w-siedemdziesi�t trzy dni po Astrobolidzie. Sygna�y zwrotne z B�yskaj�cej dotar�y do naszego statku po osiemdziesi�ciu dniach.

Nie ulega wiec w�tpliwo�ci, �e te tajemnicze emisje laserowe s� �ci�le zwi�zane ze �ledzeniem naszych ruch�w, op�nione reakcje za� spowodowane po prostu odleg�o�ci� dziel�c� nas od Uk�adu Tolimana. Prawdopodobnie jest to pr�ba porozumienia si� z nami, niestety nasze konkryty nie potrafi�y jak dot�d rozszyfrowa� tych sygna��w. Najwa�niejsze jednak, �e takie pr�by ze strony mieszka�c�w B�yskaj�cej s� podejmowane.

Z tych w�a�nie wzgl�d�w uleg� zmianie plan wyprawy, przewiduj�cy pocz�tkowo l�dowanie na planecie II Tolimana A, kt�r�, ze wzgl�du na bogat�, dziko pieni�c� si� szat� ro�linn�, nazwali�my � w nawi�zaniu do legend celestia�skich � Juventa. Co prawda w atmosferze B�yskaj�cej brak wolnego tlenu, ale mo�e to wi�za� si� z warstwow� budow� atmosfery i tlen wyst�puje w dolnych jej �pi�trach�. Zreszt� na podstawie tak oczywistych dowod�w wysokiej techniki mo�emy s�dzi�, �e nie na Juvencie, lecz na B�yskaj�cej znajduj� si� g��wne o�rodki cywilizacji urpia�skiej. Dlatego, jeszcze przed startem Astrobolidu, j� w�a�nie wybrali�my jako cel pierwszego l�dowania w Uk�adzie Tolimana.

S� ju� zreszt� dalsze dowody s�uszno�ci takiej decyzji. Na kilka dni przed katastrof� RER Ast i Szu dokonali z odleg�o�ci dw�ch i p� dnia �wietlnego serii nowych zdj�� powierzchni B�yskaj�cej � metod� sonda�y radarowych i pomiar�w promieniowania podczerwonego przenikaj�cego przez ob�oki. Potwierdzaj� one w pe�ni przypuszczenia, �e planeta ta jest zamieszkana. Na zdj�ciach wida� wyra�nie zarysy jakich� wielkich budowli i konstrukcji technicznych. Okaza�o si� te�, �e �r�d�a b�ysk�w znajduj� si� ponad atmosfer� � w przestrzeni kosmicznej, prawdopodobnie na satelitach stacjonarnych kr���cych nad r�wnikiem planety i przejmuj�cych kolejno funkcj� emiter�w. Niestety, my ju� nie rozwi��emy zagadki niezwyk�ej precyzji ich dzia�ania

A jednak �yjemy! �yjemy wbrew przewidywaniom, wbrew pomiarom i obliczeniom. �yjemy i cho� przysz�o�� jest jeszcze dla nas wielk� niewiadom�, wszystko wskazuje, �e najgro�niejsze niebezpiecze�stwo jest ju� poza nami.

Gdy dwa tygodnie temu nada�am ostatni� kartk� mych notatek, by�am pewna, �e pozosta�o nam jeszcze dziesi�� dni �ycia. W tym samym dniu nast�pi�o co�, czego do tej chwili nie potrafi� wyt�umaczy�. Teraz le�ymy przykuci do boi przy�pieszeniem ponad 40 m/s2 i snujemy najbardziej fantastyczne przypuszczenia na temat tego, co nam przyniesie dzie� nast�pny.

Zaczn� jednak od pocz�tku, to jest od chwili, gdy wr�ci�am do obserwatorium z kabiny nawigacyjnej po nadaniu w kierunku Astrobolidu ostatnich kartek mych wspomnie�. Ju� mia�am wzi�� si� do dalszej pisaniny, aby praca t� rozproszy� cho� troch� depresj�, gdy na �cianie pojawi�a si� twarz Ast.

��Prosimy ci� o pomoc � powiedzia�a.�� Jaro chce poprawi� odbi�r na III zakresie. Widz�, �e nie jeste�cie bardzo zaj�ci. Spojrza�am na Deana. Pochylony nad tablic� rozdzielcz� pantoskopu zdawa� si� drzema�.

��Ju� id� � powiedzia�am do Ast.

��Czekam w przedsionku �luzy.

Zsun�am si� z fotela i czepiaj�c si� uchwyt�w �pop�yn�am� ku drzwiom szybu;

W naszym statku od chwili katastrofy znik�o zjawisko ci��enia. Ten stan, gdy trwa nieprzerwanie, nie nale�y do przyjemnych. Po d�ugim okresie wzmo�onego sztucznego ci��enia tym silniej odczuwali�my nienaturalno�� tego zjawiska.

W ci�gu siedmiu miesi�cy dzia�ania naszego silnika fotonowego, wytwarzaj�cego przy�pieszenie 15 m/s2, a wi�c p�tora ra�� wi�ksze od ci��enia ziemskiego, zd��yli�my si� ju� przyzwyczai� do zwi�kszonej wagi naszych cia�. Wobec nieprzerwanej pracy silnika, najpierw dla rozp�dzenia, p�niej zahamowania RER, tworzenie namiastki grawitacji przez rotacj� statku by�o niepotrzebne. Dla osi�gni�cia na szlaku Proxima-Toliman cho� przez kr�tki okres pr�dko�ci bliskiej po�owie pr�dko�ci �wiat�a konieczna by�a nie tylko praca silnika przez ca�� drog�, ale r�wnie� zwi�kszenie przy�pieszenia w dopuszczalnych fizjologicznie granicach.

Teraz, po katastrofie, znale�li�my si� przymusowo w warunkach niewa�ko�ci.

Szybko wci�gn�y�my skafandry i, czepiaj�c si� klamer, wype�z�y�my na zewn�trz. Ast nios�a reflektor, a ja narz�dzia. Do zespo�u anten prowadz�cych mikrouniwera trzeba by�o przedosta� si� nad pier�cieniem silnik�w brzegowych.

P�yt� ochronn� i poszarpane resztki silnika fotonowego RER zgromadzili�my pierwszego dnia po katastrofie w odleg�o�ci dwustu metr�w od kosmolotu. Tam w�a�nie, w jasnym �wietle reflektor�w, pracowali Jaro i Szu, przygotowuj�c mikrouniwer do dzia�ania, gdy tylko nadejdzie instrukcja z Astrobolidu. Nie wiedzieli, �e zanim to mog�o nast�pi�, nasz statek mia� przesta� istnie�.

Reflektor trzymany przez Ast razi� w oczy. Przesun�am si� w den i zatrzyma�am wzrok na dalekich, jasnych s�o�cach Tolimana. Ciemniejsza, pomara�czowa gwiazda wyda�a mi si� przymru�onym okiem jakiego� legendarnego potwora. Tam mia�a spotka� nas zag�ada.

Naraz gdzie� mi�dzy Tolimanem B a jego ��tym, jasnym towarzyszem rozb�ys� na kr�tk� chwil� wielokrotnie od nich ja�niejszy, �wietlisty punkt. Rozb�ys� i znik��

Obserwowa�am ju� nieraz b�yski meteor�w w atmosferze Temy, Urpy czy gigant�w Proximy. Tu jednak zjawisko takie nie by�o mo�liwe: otacza�a nas pustka mi�dzygwiezdna. Spostrze�ony przeze mnie pier�cie� gaz�w sk�onna by�am uwa�a� za z�udzenie optyczne, wywo�ane zbyt d�ugim spogl�daniem w �wiat�o reflektora.

��Czy widzieli�cie?

��Co?�� spytali jednocze�nie Ast i Jaro.

��Tam co� zab�ys�o i zgas�o. Jak gwiazda � wskaza�am r�ka.

��Gwiazda? To nonsens � powiedzia�a Ast.

��Oczywi�cie �e nie gwiazda. Po prostu widzia�am b�ysk.

��Gdzie?�� zapyta� Jaro.�� Czy mo�esz okre�li� dok�adniej, s�owami? Bo ja ci� st�d s�abo widz�.

��Mi�dzy Tolimanem B a Tolimanem A. Bli�ej Tolimana A! Czy co� zauwa�y�e�?

��Niestety, nic nie widzia�em. Patrzy�em w kierunku kosmolotu.

��A Szu?

��Mnie Tolimana zas�ania�a p�yta ochronna � odpar� archeolog.�� Czy jeste� pewna, �e to nie by�o z�udzenie?

��Chyba nie. I jeszcze jedno: wok� �wiec�cej kuli widzia�am jakby pier�cie� z gaz�w czy py��w. Rozp�yn�� si� w przestrzeni.

��Nie fantazjujesz?�� zapyta�a Ast.

��Jaka by�a barwa �wiat�a wysy�anego przez t� kul�? � odezwa� si� Jaro.

��Niebieskawobia�a.

��Ciekawe � powiedzia� Jaro i zas�pi� si�.

��Co masz na my�li?�� zapyta�a Ast.

��Antinevon.

��S�dzisz, �e to m�g� by� meteoryt zniszczony w naszej strefie ochronnej?

��To bardzo prawdopodobne.

��A jednak mamy szcz�cie � powiedzia� Szu.�� Gdyby�my si� zderzyli z Robotem! trzy miesi�ce temu, mieliby�my dzi� pr�dko�� ponad 100000 km/s. Przy takiej pr�dko�ci strefa ochronna nie zda�aby si� na nic.

��Upraszczasz problem � przerwa�a Ast.�� Nie zapominaj, �e r�wnie� robot nie zd��y�by wyparowa�, a w�wczas�

��Tak czy inaczej oznacza�oby to�

� �mier� � powiedzia�am odruchowo takim tonem, �e Ast chwyci�a mnie za r�k�.

��Widz�, �e ci� to wytr�ci�o z r�wnowagi!

��Eee, chyba nie. Czym mia�abym si� martwi�? Dzi� ju� �adne niebezpiecze�stwo nam nie zagra�a � powiedzia�am, sil�c si� na oboj�tno��. A w duchu my�la�am: gdyby ona wiedzia�a!

Natychmiast po powrocie wst�pi�am do kabiny nawigacyjnej, by sprawdzi�, czy automaty zarejestrowa�y spotkanie z jak�� grudk� materii kosmicznej.

Istotnie, na wykresie pracy zespo��w dezintegracyjnych, biegn�cym r�wn�, jednostajn� lini� od pocz�tku podr�y, wykwit� podw�jny, gwa�towny zygzak. To, co wzi�am w pierwszej chwili za rozb�ysk gwiazdy, by�o meteorytem zniszczonym w naszej strefie ochronnej. Jaro po przybyciu na statek odczyta� z wykresu spor� metryczk� meteorytu. Kosmolot�w; zagra�a�o nie pojedyncze cia�o, lecz dwa cia�a o masie kilkudziesi�ciu kilogram�w. Eksplozja ich mog�a by� widoczna jako bardzo jasna gwiazda nawet z odleg�o�ci znacznie wi�kszej od zasi�gu strefy ochronnej, to jest dwustu tysi�cy, kilo-metr�w.

Fakt spotkania dw�ch meteoryt�w, i to o stosunkowo du�ej masie, by� tak niezwyk�y, je�li zwa�y� niezmiernie ma�e prawdopodobie�stwo takich spotka�, �e dyskutowali�my na ten temat a� do wieczornego posi�ku. Nawet Dean o�ywi� si� nieco. Zaj�� si� te� wyliczeniem na podstawie wykres�w, z jak� pr�dko�ci� porusza�y si� meteoryty wzgl�dem kosmolotu.

Wynik by� zupe�nie nieoczekiwany � 230 km/s. Zrozumieli�my w�wczas, dlaczego meteoryty zosta�y zniszczone na samym skraju strefy ochronnej. Jednak�e istnienie meteorytu o pr�dko�ci 46 km/s wzgl�dem otaczaj�cych gwiazd by�o rewelacj� granicz�c� z fantazj�.

Po posi�ku Zoe posz�a do kabiny nawigacyjnej, aby przygotowa� do przegl�du ta�my z materia�ami nadanymi z Astrobolidu. Lubi�a to zaj�cie. Nie mia�a z tym nigdy wi�kszych k�opot�w. Tym razem jednak, po kilkunastu minutach, poprosi�a o pomoc Jara.

��A co si� sta�o?�� zapyta�am troch� zdziwiona.

��Nie jestem pewna. Zdaje si�, �e nakry�y si� dwa r�ne obrazy. Niestety, ja� m�j �wzrok dotykowy��

Jaro przesun�� si� ku wyj�ciu i znikn�� w drzwiach szybu.

Up�yn�a d�u�sza chwila oczekiwania, gdy zn�w na �cianie pojawi� si� obraz � tym razem by�a to twarz Jara.

��Chod�cie na g�r�!

W minut� p�niej t�oczyli�my si� w kabinie nawigacyjnej. Brabec w skupieniu manipulowa� przyciskami. Na niewielkim ekranie kontrolnym poprzez obraz szeregu cyfr i wzor�w kre�lonych na tablicy r�k� przewodnicz�cego naszej ekspedycji, Andrzeja Krawczyka, prze�witywa�o gwia�dziste niebo z jasn�, niekszta�tn� plam� po�rodku. Jaro pr�bowa� rozdzieli� te dwie r�ne emisje, a� wreszcie obraz cyfr i wzor�w przyblad� i sta� si� prawie niewidoczny. Wyrazisto�ci za to nabra�a owa plama w�r�d gwia�dzistego nieba.

��Co to mo�e by�? � zapyta�am.

��W�a�nie, nie wiem � odpowiedzia�a Zoe.�� Nast�pi�o, zdaje si�, jakie� zak��cenie w odbiorze. Jak gdyby nakry�y si� dwa r�ne �r�d�a emisji tej samej cz�stotliwo�ci. Niestety ja��� wymownym gestem wskaza�a na kamer� umieszczon� nad czo�em, kt�ra w po��czeniu z plastycznym ekranem dotykowym zast�powa�a jej utracony wzrok.�� To dla mnie zbyt skomplikowane.

��Mo�e uszkodzeniu uleg�a aparatura w Astrobolidzie��� zastanawia� si� Szu.

��Wiecie, co to jest?�� wykrzykn�� nagle Jaro, od d�u�szego czasu wpatruj�cy si� w ekran.�� To nasz statek.

��Nasz statek?

��Widocznie jakie� nagranie z okresu, gdy� my ich mijali � zauwa�y� Szu.�� Chocia��

��Wi�c jeszcze nie widzicie?�� zniecierpliwi� si� Brabec.�� Ale� patrzcie uwa�nie! Przyjrzyjcie si� dobrze! Przecie� to jest� O! Tu! P�yta ochronna. O, tu macie rozdarcie, tam zn�w dalej, bardzo daleko, a jednak na ekranie blisko�

��Kosmolot?�� zdziwi�am si� i spojrza�am niepewnie na Jara.

��Kosmolot?�� powt�rzy� Dean jakby obudzony nagle ze snu.

��Tak. To nie jest obraz RER z okresu mijania Astrobolidu. To obraz dzisiejszy. Nagrania dokonano niedawno. W tych dniach�

��Czy�by za pomoc� pantoskopu?

��Pantoskopu? To zupe�nie wykluczone!�� zaprzeczy� Jaro.�� Po pierwsze na t� odleg�o�� nie otrzymaliby tak znacznego powi�kszenia.

��Nie widz� podstaw do tak kategorycznych twierdze� � odezwa�a si� Ast.�� Mo�e jednak jaki� nowy przyrz�d? Mogli otrzyma� instrukcj� z Ziemi.

��Wykluczone!�� przeci�� Jaro.�� Zastan�wcie si� chwil�! Czy� mog� nam oni przekaza� obraz RER z okresu po katastrofie? Przecie� oni jeszcze do tej chwili o naszej katastrofie nie wiedz�! Jeszcze �wiat�o nios�ce obraz eksplozji nie dotar�o do miejsca, w kt�rym znajduje si� Astrobolid!

Nie mog�am zrozumie�, jak to si� sta�o, �e zupe�nie zapomnia�am o odleg�o�ci dziel�cej nas od statku macierzystego.

��Tak. Masz zupe�n� s�uszno��. To oczywiste � powiedzia� Szu do Jara.�� Ale w takim razie sk�d ta emisja?

��Przyjrzyjcie si� dobrze tarczy i kosmolot�w!�� przerwa� Dean.�� Zwr��cie uwag�, gdzie musia�a si� znajdowa� kamera� Nie za nami, lecz przed nami.

��Tak jakby obraz przekazano nam z Uk�adu Tolimana?

��Siedemdziesi�ciu pi�ciu godzin wystarczy na to, aby �wiat�o dobieg�o od nas do B�yskaj�cej i aby nadano stamt�d obraz.

��Czy�by wi�c to oni? Czy to w og�le mo�liwe?

Tymczasem obraz rozbitego silnika r�s� szybko. Mo�na ju� by�o rozr�ni� poszczeg�lne reflektory rozstawione w przestrzeni wok� p�yty ochronnej. Nieco z boku dostrzeg�am kosmolot podobny do du�ego, p�askiego talerza.

Zza kraw�dzi statku wy�oni�o si� �wiate�ko i zygzakiem sun�o wolno po powierzchni kosmolotu. W jego blasku mo�na by�o zauwa�y� dwie sylwetki d���ce ku antenom aparatury zdalnie steruj�cej mikrouniwerem.

Naraz obraz kosmolotu znik� z pola widzenia. Ukaza� si� mglisty pier�cie�, podobny do k�ka z dymu. W jego �rodku b�yska�o co� podobnego do �wiec�cego oka. Pier�cie� przeobra�a� si� i wirowa�, rozszerza� sw�j zasi�g, to zn�w kurczy�.

Patrzyli�my pe�ni niemego podziwu w �w obraz, gdy naraz w miejscu pier�cienia ukaza� si� o�lepiaj�cy b�ysk i zgas�. Pozosta�a tylko czer� ekranu telewizyjnego.

Jaro operowa� chwil� przyciskami, wreszcie rzek�:

��To ju� wszystko.

D�ugo trwali�my w milczeniu, na pr�no szukaj�c wyja�nienia dziwnego zjawisk W ko�cu odezwa� si� Szu:

��Trudno uwierzy�. Trudno znale�� przyczyn�. Sk�d na naszym ekranie pojawi� si� �w obraz? Je�li nadali go nie ludzie, lecz istoty rozumne, kt�re z B�yskaj�cej �ledzi�y nasze ruchy i kt�re za pomoc� jakich� pot�nych przyrz�d�w potrafi�y z odleg�o�ci czterdziestu miliard�w kilometr�w zarejestrowa� te obrazy�

��W jaki jednak spos�b przekazali nam t� wizj�? � podj�� Jaro.�� Przecie� dotychczas nie zetkn�li�my si� z nimi bezpo�rednio. Nie mogli zna� szczeg��w konstrukcji naszych odbiornik�w.

��Przecie� s� to chyba zupe�nie odmienne od nas istoty. Inny kierunek rozwoju my�li technicznej � doda�a Zoe.

��Dobrze by�oby obliczy�, gdzie znajdowa�a si� kamera. Mo�na zmierzy� �rednice, k�ty, po�o�enie gwiazd�

��Zajm� si� tym � powiedzia� Dean.�� Jaro, powt�rz obraz.

Po chwili na ekranie zn�w pojawi� si� rozbity silnik RER i kr��ek kosmolotu.

� �rednica rzeczywista kosmolotu wynosi czterna�cie metr�w. P�yty ochronnej dziewi��dziesi�t pi�� metr�w � podawa� dane Jaro.�� Wzajemna odleg�o�� po odczepieniu dwie�cie dziesi�� metr�w. Nachylenie prostej p�yta-kosmolot po prostej Proxima-Toliman 12�32.

Dean poleci� komputerowi zmierzy� pozorne �rednice kosmolotu i tarczy ochronnej oraz dokona� oblicze�.

Tymczasem na ekranie ukaza�y si� zn�w dwie sylwetki ludzi, wreszcie p�prze�roczysty wiruj�cy pier�cie�. Ten ostatni obraz przypomnia� mi pewne nieprzyjemne prze�ycie z pierwszych miesi�cy po naszym wyl�dowaniu na ksi�ycu Urpy. W dniu poprzedzaj�cym odlot pierwszej grupy badawczej w g��b Uk�adu Proximy W�adowi Kalinie uda�o si� schwyta� za pomoc� zespo�u automat�w w�asnego pomys�u du�y meteoryt w�glowy.

Wysz�am w�wczas w skafandrze przed pawilon, wypatruj�c na niebie robota, kt�ry mia� lada chwila powr�ci� ze schwytan� bry�� w�gla. Ogarn�� mnie w�wczas nag�y niepok�j i mia�am halucynacje. Tak przynajmniej dot�d przypuszcza�am. Spostrzeg�am w�wczas na niebie co� podobnego do pier�cienia z mgie�. Pami�tam to dobrze: pier�cie� ten r�wnie� pr�y� si�, kurczy�, rozszerza� i wirowa�, tak samo jak tajemniczy kr��ek na ekranie. Tamto mog�o by� halucynacj�. To, co widzieli�my przed chwil�, by�o obrazem utrwalonym w pami�ci aparatury odbiorczej. Wszyscy mogli�my go ogl�da� dowolnie du�o razy.

Opowiedzia�em to wszystko.

��Istnieje jeszcze jeden zupe�nie podobny, lecz ca�kowicie niewyt�umaczalny fakt � odezwa� si� Jaro, gdy sko�czy�am.�� Opowiada� mi Nym, �e przed wyruszeniem w drog� do Alfa Centauri mia� r�wnie� niezwyk�e prze�ycie. Pracowa� w�wczas w Uk�adzie Saturna. Przeprowadza� eksperymenty z d�ugotrwa�ymi kierowanymi reakcjami nuklearnymi na drobnych satelitach tworz�cych pier�cie� woko�o tej planety. W czasie jednego z takich eksperyment�w odczu� r�wnie� gwa�towny zawr�t g�owy, po��czony ze stanem niepokoju czy l�ku. Wyda�o mu si�, �e widzi wielki, wiruj�cy pier�cie�, kt�ry zmieni� si� nast�pnie w lustro. W lustrze tym ujrza� w powi�kszeniu w�asn� rakiet�.

Do tego stopnia by� wstrz��ni�ty niezwyk�ym zjawiskiem, �e spowodowa� eksplozj� j�drow� eksperymentalnej bry�y. Nie dziwi�em si�, �e swe prze�ycie uwa�a za halucynacj�. Ale dzi�? Mamy niezbity dow�d, �e pier�cie� taki jest zjawiskiem uchwytnym dla przyrz�d�w � zauwa�y� Jaro.

��Pier�cie� � zastanawia�a si� Ast.�� Co znaczy �pier�cie�? Z czego on powsta�?

��Wszystko to jest jakie� niezrozumia�e, niezwyk�e � westchn�a Zoe.

��Mam wyniki � przerwa� rozmow� Dean.�� Kamera znajdowa�a si� w odleg�o�ci, wyobra�cie sobie, stosunkowo bardzo bliskiej. Mniej wi�cej sto dziewi��dziesi�t pi�� tysi�cy kilometr�w. Niech zreszt� Jaro sprawdzi jeszcze raz obliczenia.

��Sto dziewi��dziesi�t pi�� tysi�cy kilometr�w?�� powt�rzy� konstruktor. W tej samej chwili i mnie nasun�a si� przejmuj�ca strachem my�l.

��Kiedy to by�o?

��Kiedy ta emisja zanik�a?�� sprecyzowa� Jaro.

Dean si�gn�� do klawiatury komputera i na ekranie pojawi�y si� cyfry.

��O osiemnastej, minut trzydzie�ci trzy, sekund dwadzie�cia siedem � odczyta� na g�os.

Patrzyli�my w tej chwili z Jarem w jeden punkt. Pod zygzakiem na wykresie pracy strefy ochronnej male�ka cyferka wskazywa�a czas:

18.33

Spojrza�am na pozosta�ych. Wszystkie oczy, pr�cz kamery Zoe, zwr�cone by�y na ow� niepozorn� cyfr�.

��To straszne � wyszepta�a Ast.

��Co?�� zapyta�a Zoe.

��Te dwa meteory to by�y statki Urpian � wyja�ni� zd�awionym g�osem Szu. Spojrza�am odruchowo na Deana.

��Zniszczyli�my nasz� ostatni� szans� ratunku!�� W oczach jego by�a rozpacz.

��Ale�, Dean, jeszcze nic.nie wiadomo!�� usi�owa�am go uspokoi�. � Pami�tasz, jak przed stu trzydziestu paru laty� w Celestii� wydawa�o nam si�, �e miotacz badonowy zniszczy� Astrobolid! A to by�y tylko papierowe kule.

Zatrzyma� na mnie wzrok pe�en gorzkiej ironii.

��Przecie� ty sama nie wierzysz w to, co m�wisz! Tam, w Celestii, by�a inna sytuacja! Tu nie ma mowy o pomy�ce! To niewa�ne, czy by�y to statki z �ywymi Urpianami czy te� sterowane przez nich roboty! Czy nic ci to nie m�wi, �e w chwili wej�cia w t� nieszcz�sn� stref� poruszali si� z pr�dko�ci� r�ni�c� si� tylko o p� procenta od naszej pr�dko�ci? To by�a ostatnia szansa!

��O czym ty m�wisz?

Teraz dopiero spostrzeg�am, �e wszyscy patrz� ze zdziwieniem na Deana.

��Opanuj si�! � pr�bowa�am nie dopu�ci� do ujawnienia prawdy. Ale on mnie nie s�ucha�.

��To by�a chyba jedyna mo�liwo�� ratunku! Teraz ju� nic! Nic nas nie uratuje! Po co by�o w��cza� stref� ochronn�? Nie lepiej by�oby zgin�� wcze�niej od byle grudki kosmicznej? Zgin�� wtedy, gdy si� nie b�dziemy tego spodziewali?

��Co ty pleciesz?�� Jaro pochwyci� Deana za rami�.

��Dean!

Spojrza� na mnie, potem na Jaro b��dnym wzrokiem.

��Ach! Wy nie wiecie nic! Przecie� skazani jeste�my na zag�ad�. Przed nami tylko �mier�! Za dziesi�� dni poch�onie nas Toliman. Nie masz co przebudowywa� instalowa� uniwer�w. Zanim dotrze do nas instrukcja z Astrobolidu, b�dzie ju� po wszystkim. Teraz i tak ju� wszystko jedno. A przecie� pomoc by�a tu�� tu�� Je�li mog� zmienia� tory planet� A czy mogli si� spodziewa�, �e nie potrafimy odr�ni� meteorytu od rakiety?

Umilk�. Wok� panowa�a przejmuj�ca cisza.

��Czy to, co on m�wi�

Nie doko�czone pytanie Ast zwr�cone by�o do mnie. Ukrywanie prawdy nie mia�o ju� sensu. Powiedzia�am wszystko.

��A wi�c to tak � rzek� Szu, patrz�c ponuro w pod�og�.

��Jak to si� sta�o, �e statki zosta�y zaatakowane?�� zapyta�a Zoe cicho.

��Niestety � Jaro roz�o�y� bezradnie d�onie.�� Wszystkie urz�dzenia kontrolne by�y zainstalowane na RER i uleg�y zniszczeniu. Uda�o si� w��czy� tylko prost� stref� ochronn� kosmolotu.

��Ale� ona dzia�a na �lepo!

��Dzia�a na �lepo�

��To wszystko nie jest w tej chwili najwa�niejsze � odezwa� si� Szu.�� Trzeba spokojnie oceni� sytuacj�. Mo�e istnieje jeszcze jaka� szansa. Je�li mieszka�cy B�yskaj�cej istotnie usi�owali nas ratowa�, to trzeba w jaki� spos�b wyt�umaczy� im, �e nie chcieli�my niszczy� ich statk�w, �e by� to przypadek.

��Mo�e w�wczas jeszcze raz przy�l� nam pomoc � dorzuci�a Ast.�� Jeszcze jest dziesi�� dni.

��Chcecie liczy� na ich wielkoduszno�� � wykrzykn�� Dean.�� Po tym, co si� sta�o?

��Pr�bowa� trzeba � rzek� Jaro i siad� do pulpitu centrali radiotelewizyjnej.

Od tej chwili przez sze�� dni nadawali�my nieprzerwanie sygna�y na coraz to innych zakresach. Na pr�no.

Na pr�no wysy�ali�my coraz to inne zestawienia obraz�w. Na pr�no Jaro i Szu zmontowali w niewiarygodnie kr�tkim czasie wielk� anten� kierunkow� przeznaczon� specjalnie do nawi�zania ��czno�ci z B�yskaj�c�. Na pr�no Ast i Dean przeszukiwali pantoskopem przestrze� wok� naszego statku. Na pr�no �ledzi�am nieprzerwanie prac� aparatury radarowej, rejestruj�cej pojawienie si� w naszych okolicach ka�dej wi�kszej grudki materii.

Wok� nas roztacza�a si� pusta przestrze� mi�dzygwiezdna.

Tak by�o przez sze�� dni, I oto gdy ju� byli�my bliscy ca�kowitego zw�tpienia, gdy do katastrofy pozosta�y nam zaledwie cztery dni, wydarzy�o si� co�, czego do tej chwili nie potrafimy sobie wyt�umaczy�.

Jak ju� powiedzia�am, ani za pomoc� radaru, ani te� pantoskopem nie wykryli�my �adnego obcego cia�a wok� kosmolotu. Czuwali�my na przemian przy. przyrz�dach. Sypiali�my bardzo kr�tko, zwalczaj�c senno�� za pomoc� hyperolu.

W�a�nie w czasie takiego kr�tkiego, kilkudziesi�ciominutowego odpoczynku gdy drzema�am, unosz�c si� swobodnie pod sufitem w kabinie sypialnej, obudzi� mnie nagle okrzyk. Deana przypi�tego do s�siedniej �ciany.

��Daisy! Daisy!

Spostrzeg�am ze zdziwieniem, �e wskazuje palcem na mnie.

��O co chodzi?

��Czy nie widzisz, �e spadasz?

Teraz dopiero zauwa�y�am, �e �ciany i sprz�ty kabiny jakby unosi�y si� w g�r�. Nie! To by�o tylko z�udzenie! To moje cia�o opada�o wolno w d�, coraz ni�ej i ni�ej. Ju� zetkn�o si� z elastyczn� powierzchni� tapczana. Odbi�o si� lekko raz, drugi i trzeci. Wreszcie spocz�o nieruchomo.

��Patrz!

R�wnie� wszystkie inne przedmioty, unosz�ce si� dot�d w powietrzu, opada�y na pod�og�.

��Przy�pieszenie!

Sens fizyczny zjawiska by� od pierwszej chwili dla mnie jasny. Oto na kosmolot zacz�a dzia�a� jaka� si�a.

��Czy�by Jaro w��czy� silnik?

��Wykluczone. Zapas materii odrzutowej jest zbyt ma�y, aby nas uratowa�.. Nie s�ycha� zreszt� szumu.

Po��czyli�my si� po�piesznie z Jarem i Szu, ale i oni nie umieli wyt�umaczy� przyczyn zjawiska. Wok� kosmolotu nie by�o �adnego obcego statku. Tak przynajmniej m�wi�y przyrz�dy.

Pozosta� jednak fakt: jaka� tajemnicza si�a dzia�a�a na kosmolot, zmniejszaj�c jego pr�dko��.

Wi�cej � przy�pieszenie ros�o. Z radosnym napi�ciem czuli�my, jak wzrasta waga naszych cia�. Ju� w ci�gu pierwszej godziny hamowania przy�pieszenie osi�gn�o warto�� przy�pieszenia ziemskiego.

Gdy przekroczy�o 1,5 g, ogarn�o nas zaniepokojenie. Po�o�yli�my si� w kojach, zak�adaj�c kombinezony przeciwprzy�pieszeniowe.

Po dw�ch godzinach przy�pieszenie przekroczy�o 2,5 g. Ka�dy z nas w duchu zadawa� sobie pytanie: czym to si� sko�czy?

Przy�pieszenie ros�o dalej. Osi�gn�o 3 g, potem 3,5 g, dotar�o do 4 g, przekroczy�o t� warto�� i naraz, gdzie� przy 4,3 g, zatrzyma�o si� w miejscu.

Tak oto ju� przesz�o dziewi�� dni le�ymy przykuci nadmiernym ci�arem do tapczan�w i koi. Nie�atwo si� porusza�, gdy na przyk�ad waga mojego cia�a wzros�a do dwustu sze��dziesi�ciu dw�ch kilogram�w. A przecie� Jaro i Dean wa�� blisko po trzysta osiemdziesi�t kilogram�w. Najlepsz� kondycj� wykazuje jak dot�d pies Zoe � Ro � chocia� te� nie potrafi utrzyma� si� na swoich czterech �apach.

Z ludzi jedynie Szu, niezwykle silny jak na swoj� drobn�, niemal dzieci�c� budow�, mo�e porusza� si� po statku, czo�gaj�c si� z ogromnym trudem. Gdyby nie on, nie wiem, czy d�ugo wytrzymaliby�my bez wody, pastylek od�ywczych oraz zastrzyk�w wzmacniaj�cych przeci��one serca i przeciwdzia�aj�cych zmianom metabolicznym.

Oczywi�cie o prowadzeniu obserwacji i bada� nie ma mowy. Nie mog� r�wnie� pisa� i koniec tej korespondencji dyktuj� wprost na ta�m�. Jutro Szu spr�buje nada� j� wraz z meldunkiem w kierunku Astrobolidu. Przepraszam, �e dyktuj� tak chaotycznie, ale trudno skupi� si� w takiej sytuacji.

Resztki silnika RER wraz z zainstalowanym tam mikrouniwerem znikn�y dawno w przestrzeni. Jakie jest �r�d�o si�y hamuj�cej lot naszego statku, nie wiemy. Przypuszczam, �e dzia�a tu jakie� niezmiernie pot�ne pole natury elektrycznej, a nie grawitacyjnej. Si�a ta bowiem dzia�a tylko na kosmolot. Nasze cia�a nie podlegaj� jej wp�ywowi i st�d pozorny wzrost ich wagi.

Przelecieli�my obok Tolimana B i teraz oddalamy si� od tej gwiazdy. Ju� nied�ugo pr�dko�� nasza spadnie do zera wzgl�dem �rodka uk�adu. Czy si�a owa b�dzie nadal dzia�a�? Czy zn�w zacznie przy�piesza� nasz statek? Czy zwr�ci nas tam, gdzie b�dzie chcia�a, czy te� pozostawi swemu losowi?

Wczoraj dotar�a do nas instrukcja z Astrobolidu. Teraz, po utracie mikrouniwera, nie ma ona ju� dla nas �adnego znaczenia.

��czno�ci z Urpianami w dalszym ci�gu nie uda�o si� nawi�za�. Czy� bowiem �ledz�c� nasze ruchy wi�zk� promieniowania emitowan� z B�yskaj�cej mo�na nazwa� ��czno�ci�?

Dlaczego nie mo�emy dotychczas odnale�� �r�d�a owej si�y hamuj�cej? Mo�e ich aparaty wysy�aj� promieniowanie identyczne z promieniowaniem nieba, poch�aniaj�c jednocze�nie wszelkie obce promieniowanie elektromagnetyczne?

Chc� by� dla nas niedostrzegalni. Widocznie obawiaj� si�, by�my zn�w nie pr�bowali ich zniszczy�.

Szale�ca ratuje si� wbrew jego woli.

Pod nami czarne, wyiskrzone gwiazdami niebo. Nad nami k��bi�ce si� morze chmur. W�a�ciwie mo�e by� i odwrotnie. Gdy znika ci�ar, okre�lenia: �nad nami� czy �pod nami� trac� sens. Wystarczy jednak w��czy� silniki, a poj�cia owe odzyskaj� swe zwyk�e, zrozumia�e znaczenie.

To, co prze�ywamy, poczyna r�wnie� coraz bardziej traci� sens. By nabra�o sensu, nie wystarczy jednak samo w��czenie silnik�w. Trzeba na to systematycznych bada� i docieka�, a przede wszystkim czasu. Tymczasem jedno niezrozumia�e dla nas wydarzenie goni drugie, jeszcze dziwniejsze i mniej zrozumia�e, tak i� nikt niczego nie potrafi wyja�ni� do ko�ca.

Nasz kosmolot porusza si� w tej chwili jako sztuczny satelita B�yskaj�cej. Od powierzchni tej planety dzieli nas odleg�o�� kilku tysi�cy kilometr�w, tote� zakrywa nam ona spory obszar nieba, przys�aniaj�c systematycznie co dwie godziny i pi��dziesi�t osiem minut pomara�czowe s�o�ce Tolimana B.

Przybyli�my tu dwa dni temu. Przybyli�my z w�asnej woli. Moc� w�asnych silnik�w. �ustawili�my� kosmolot na eliptycznej orbicie.

Jak to si� sta�o? Przecie� dysponowali�my po katastrofie tylko resztk� masy odrzutowej, kt�ra nie wystarczy�aby nam nawet na zej�cie z obecnej orbity i wyl�dowanie na B�yskaj�cej. Sk�d wzi�a si� niezb�dna do z�o�onego manewrowania masa odrzutowa? Nie wiemy. Wiemy tylko, �e si� znalaz�a w�wczas, gdy nam jej najbardziej by�o potrzeba, i �e nie m�g� to by� przypadek.

�smego dnia od przelotu obok Tolimana B pr�dko�� kosmolotu spad�a do zera i rozpocz�o si� przy�pieszanie jego ruchu w przeciwnym kierunku. Przez pi�� dni tajemnicze pole rozp�dza�o nasz statek z przy�pieszeniem 4,3 g, potem przez pi�� dni hamowa�o jego lot tak, i� zanim dotarli�my zn�w do Uk�adu Tolimana, utracili�my zupe�nie zdobyt� uprzednio pr�dko��.

W�wczas usta�o dzia�anie tajemniczej si�y. Znikn�a przygniataj�ca nasze cia�a prasa. Mogli�my oddycha� swobodnie.

Pod koniec tego niezwyk�ego hamowania byli�my u kresu wytrzyma�o�ci. Gdyby nie kombinezony przeciwprzy�pieszeniowe i �rodki medyczne, nie wiem, czy kto z nas przetrzyma�by t� dwudziestoparodniow� pr�b�. Dlaczego mieszka�cy Uk�adu Tolimana wybrali w�a�nie takie przy�pieszenie? Dlaczego nie zastosowali mniejszego, przy kt�rym mogliby�my chocia� porusza� si� po statku? Albo te� wi�kszego, kt�re mog�oby nas pozbawi� �ycia?

W owej chwili nie by�o jednak czasu na dyskusje. Wy�oni� si� nowy problem. Pr�dko�� kosmolotu wzgl�dem �rodka masy uk�adu spad�a do zera bynajmniej nie w pobli�u B�yskaj�cej ani te� Juventy, lecz tam, gdzie r�wnowa�� si� si�y grawitacyjne Tolimana A i Tolimana B.

Oczywi�cie stan taki m�g� trwa� tylko kr�tki czas, gdy�, na skutek niewielkich r�nic w rozk�adzie ci��enia oraz ruchu sk�adnik�w Uk�adu Tolimana, kosmolot opu�ci�by punkt wzgl�dnej r�wnowagi si� i zosta� przyci�gni�ty przez jedn� z gwiazd. Zn�w prze�yli�my kilkadziesi�t godzin niepewno�ci. C� z tego, �e znik�o dzia�anie wzmo�onego przy�pieszenia, je�li powsta�o nowe niebezpiecze�stwo?

Ze wzrastaj�cym niepokojem �ledzili�my ruch �wietlnej wskaz�wki grawiskopu. Czy�by kt�ra� z gwiazd Tolimana mia�a sta� si� naszym grobem?

Wypadki potoczy�y si� inaczej. Oto niespodziewanie �wietlna plamka grawiskopu zacz�a zmienia� po�o�enie, oddalaj�c si� zar�wno od Tolimana B, jak i Tolimana A. Nie odczuli�my jednak przy�pieszenia. Jaka� nieznana i rosn�ca si�a grawitacyjna przy-ci�ga�a ku sobie kosmolot.

Zacz�li�my systematycznie, punkt po punkcie, przeszukiwa� niebo w okolicy wyznaczonej grawiskopem. Nic jednak nie mogli�my dostrzec. A przecie� tajemnicze cia�o musia�o mie� albo gigantyczne rozmiary, albo by� tu�, tu�.

Nied�ugo czekali�my na rozwi�zanie zagadki. Niespodziewanie w odleg�o�ci kilometra. od nas pojawi�a si� kula o promieniu kilkunastu metr�w. Jej b�yszcz�ca jak lustro powierzchnia odbija�a obraz otaczaj�cych gwiazd. Statek (byli�my wszyscy pewni, �e jest to statek mieszka�c�w Uk�adu Tolimana) ukaza� si� na ekranie radarowym tak nagle, i� nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e jego za�oga musia�a podprowadzi� go do nas pod os�on� wygaszania fal elektromagnetycznych. Silniki statku nie pracowa�y. Zd��ali�my ku sobie tylko pod wp�ywem si�y ci��enia.

Zoe tkwi�a teraz nieprzerwanie przy pulpicie centrali ��czno�ci, nadaj�c sygna�y na coraz to innych zakresach. Niestety, radio milcza�o tak jak poprzednio. B�yskaj�ca co prawda nadal nadawa�a swe �komunikaty�, ale znajdowa�a si� w zupe�nie innym punkcie nieba ni� tajemniczy siatek.

Kula by�a coraz bli�ej. Dzieli�o nas od niej trzysta metr�w, potem dwie�cie, sto, pi��dziesi�t, dwadzie�cia, wreszcie dziesi�� metr�w. Jaro czuwa� w kabinie nawigacyjnej. Mimo i� si�y przyci�gania by�y niewielkie, zderzenie, wobec du�ej masy bezw�adnej, mog�o poci�gn�� za sob� powa�ne niebezpiecze�stwo.

Gdy powierzchnia kuli znalaz�a si� w odleg�o�ci zaledwie trzech metr�w od kraw�dzi satelotu, w��czyli�my na chwil� nasze silniki.

Automatyczny pilot tak precyzyjnie kierowa� ich prac�, �e zetkni�cie si� obu statk�w przypomina�o opadanie kartki papieru na st�.

Oczekiwali�my teraz zjawienia si� go�ci. Min�o jednak p� godziny, a od strony rzekomego statku nie dochodzi� nas �aden sygna� radiowy czy d�wi�kowy.

Szu zdecydowa� si� wreszcie wys�a� na zwiady robota �azika. Ca�a powierzchnia kuli pokryta by�a odbijaj�c� �wiat�o substancj�. Robot okr��y� oba statki w odleg�o�ci kilkudziesi�ciu metr�w z niewielk� pr�dko�ci� i nie przekaza� �adnych informacji. Dopiero po wyl�dowaniu �azika na powierzchni kosmolotu, tu� przy styku obu statk�w, zauwa�yli�my, �e lustrzana warstwa nie by�a zbyt gruba. Tam, gdzie strumie� materii wyrzucanej przez nasz zesp� silnik�w uderzy� na moment w powierzchni� kuli, mo�na by�o dostrzec zm�tnienie, a nawet roztopienie warstwy lustrzanej, pod kt�r� ukaza�a si� jaka� krystaliczna, ciemna substancja.

Zbli�ywszy pojazd do owych miejsc Jaro i Ast przyst�pili do badania sk�adu chemicznego obu warstw, a Dean na podstawie wskaza� grawiskopu obliczy� mas� i g�sto�� kuli.

Wyniki tych bada� by�y zaskakuj�ce. Rzekomy statek okaza� si� jednorodn� bry��� lodu. I to lodu powsta�ego z ci�kiej wody. Lustrzana warstwa powierzchniowa zabezpiecza�a najwidoczniej bry�� przed roztopieniem w promieniach gwiazd Tolimana. �adnych urz�dze� technicznych nie by�o ani wewn�trz, ani te� na zewn�trz kuli.

Jakiemu celowi s�u�y�a ta kula, nie potrafili�my dociec. Jaro wyrazi� przypuszczenie, �e jest to magazyn ci�kiej wody s�u��cej do zaopatrywania statk�w kosmicznych lub orbitalnych central energetycznych. Ast i Szu s�dzili, �e mo�e to by� po prostu zagubiony zbiornik paliwa wi�kszego statku kosmicznego. Pozostawa�o faktem, �e w naszym posiadaniu znalaz�o si� co najmniej dziewi�� tysi�cy ton ci�kiej wody, �wietnie nadaj�cej si� do wykorzystania w silnikach jako masa odrzutowa.

Nie wszyscy u nas przypisywali ow� zdobycz splotowi przypadk�w.

��Mnie wydaje si� � m�wi�a Zoe � �e czas ju� zrewidowa� pogl�dy na wszystko, co si� z nami dzieje. Zbyt du�o zjawisk przypisujemy przypadkowi, nie bior�c pod uwag�,�e im jest ich wi�cej, tym mniejsze mamy do tego prawo. Zgoda, �e katastrofa RER by�a przypadkowa. Ale przecie� p�niej wiele fakt�w wskazywa�o, �e dzia�aj� tu �wiadomie jakie� si�y zewn�trzne. Pojawienie si� pola hamuj�cego czy przy�pieszaj�cego ruch kosmolotu mog�o by� przypadkiem? Nie mog�o. Warto��, jak� osi�gn�o to przy�pieszenie, r�wnie� chyba trudno uzna� za przypadkow�. Mo�na co prawda przyj�� za przypadek fakt, �e warto�� ta odpowiada�a granicy wytrzyma�o�ci organizmu ludzkiego, ale czy mo�na uwa�a� za przypadek to, �e pr�dko�� nasza spad�a do zera w�a�nie tu, mi�dzy Tolimanem B a Tolimanem A? Nie mo�na!

��Czy�by� przypuszcza�a, �e celowo zatrzymano kosmolot w�a�nie w pobli�u kuli z ci�k� wod�? � rzek� Dean, marszcz�c brwi.

��Oczywi�cie. A raczej zorganizowano wszystko tak, aby�my mogli dowolnie wybra� kierunek lotu. Po prostu � stwierdzono, �e nie mamy masy odrzutowej i�

��Nie tak zn�w �po prostu� � przerwa�a Ast.�� Sk�d mogli wiedzie�, jakiego rodzaju masa odrzutowa nadaje si� do naszych silnik�w?

��Stanowczo twierdz�, �e nie doceniamy mo�liwo�ci gospodarzy Uk�adu Tolimana.

��A ty przeceniasz!�� odpali�a Ast.

��Je�li potrafili stwierdzi�, na jakiej fali pracuje w danej chwili nasza telewizyjna aparatura odbiorcza oraz okre�li� wszystkie zasady, na kt�rych oparli�my przekazywanie obraz�w��� dorzuci� Dean.

W tej chwili zreszt� zagadnienie, sk�d wzi�a si� ci�ka woda, nie by�o spraw� najistotniejsz�. Najwa�niejsze, �e ogromny jej zapas czyni� nas panami swej woli.

Uwaga nasza skoncentrowa�a si� wi�c na B�yskaj�cej. Ku niej to w�a�nie skierowali�my kosmolot po zaopatrzeniu go w mas� odrzutow�.

Teraz od dw�ch dni kr��ymy wok� B�yskaj�cej i przez grube warstwy chmur usi�ujemy zebra� jak najwi�cej danych o tym, co znajdziemy na jej powierzchni. B�ysk�w ju� od dw�ch dni nie dostrzegamy. Zanik�y, gdy weszli�my na tor wiod�cy do tej planety. Mimo skrupulatnych poszukiwa� r�nymi metodami nie uda�o si� nam dot�d odnale�� �adnego satelity B�yskaj�cej. Czy�by stacjonarny pier�cie� orbitalny emiter�w by� tylko tworem naszej wyobra�ni? A mo�e, podobnie jak z kul� ciek�ego wodoru, dzia�aj� tu jakie� urz�dzenia maskuj�ce?

Je�li chodzi o cel tych emisji promieniowania, to trzeba unika� wyci�gania zbyt pochopnych wniosk�w. Przypuszczenie, �e jest to sygnalizacja zmierzaj�ca do zwr�cenia naszej uwagi na B�yskaj�c�, ma coraz mniej cech prawdopodobie�stwa. Czy� gospodarze Uk�adu Tolimana si�galiby do tak prymitywnych metod, gdyby chcieli si� z nami porozumie�?

Pow�oka chmur otaczaj�ca B�yskaj�c� jest stosunkowo gruba i � jak wykaza�y obliczenia i bezpo�rednie badania za pomoc� �azika � mg�a si�ga do samej powierzchni planety.

B�yskaj�ca ma mas� ponad dwa razy wi�ksz� ni� Ziemia, co przy promieniu siedem tysi�cy sze��set pi��dziesi�t kilometr�w sprawia, �e ka�dy kilogram masy wa�y na powierzchni tej planety 1,4 kilograma. A wi�c zaprawa w postaci wzmo�onego przy�pieszenia przez niemal ca�� drog� z Uk�adu Proximy do Uk�adu Tolimana przyda si� nam znakomicie.

Rze�ba powierzchni planety jest ma�o urozmaicona. G�r skalistych o poszarpanych erozj� zboczach nigdzie tu nie dostrzegli�my, mimo szczeg�owych zdj�� radarowych i podczerwonych. Nie brak za to niewielkich wzniesie�, wzg�rz i rozleg�ych dolin. Otwartych zbiornik�w wodnych spotykamy tu niewiele. Najwi�kszy nie dor�wnuje powierzchni� p�nocnej cz�ci ziemskiego Atlantyku. Gdzieniegdzie wznosz� si� utwory przypominaj�ce g�ry pier�cieniowe lub wielkie kratery meteorytowe � s� to jednak twory chyba sztuczne. Nawet przy niedu�ym powi�kszeniu mo�na zauwa�y� na powierzchni wyra�ne �lady planowej zabudowy wi�kszych teren�w. S� to prawdopodobnie miasta i zespo�y budowli przemys�owych. Te urbanistyczne kompleksy skupiaj� si� cz�sto wok� owych sztucznych g�r pier�cieniowych.

Niestety, gospodarzy planety nie uda�o nam si� dostrzec, a wys�anie �azika do owych budowli nie by�oby celowe. Mieszka�cy ich mogliby to uzna� za jaki� wrogi akt, za przygotowanie do ataku czy co� w tym rodzaju. Musimy dzia�a� z wielk� ostro�no�ci�, gdy� istoty zamieszkuj�ce B�yskaj�c� maj� z pewno�ci� wiele powod�w do nieufno�ci.

Stosuj�c du�e powi�kszenia, obserwujemy do�� cz�sto ruchy niewielkich twor�w � s� to prawdopodobnie jakie� pojazdy komunikacyjne. Poruszaj� si� zar�wno po powierzchni planety (zaobserwowali�my co� w rodzaju dr�g), jak i w powietrzu, przy czym niekt�re z nich mimo du�ej g�sto�ci atmosfery rozwijaj� znaczn� pr�dko��.

Dzi� �ledzi�am przez cztery i p� godziny ruch takiego szybkiego pojazdu, zdobywaj�c jeszcze jeden dow�d, i� jest to �rodek komunikacji. Pojazd �w wyruszy� z jednego �miasta� i wyl�dowa� w innym.

I oto wy�oni� si� dylemat. Istniej� niezbite dowody, �e B�yskaj�ca jest siedliskiem wysokiej cywilizacji, a jednocze�nie wyniki bada� atmosfery tej planety zdaj� si� wyklucza� mo�liwo�� istnienia tam �ycia, przynajmniej wed�ug naszych poj��, to jest �ycia opartego na bia�ku w�glowym. Gospodarzami B�yskaj�cej nie mog� by� wi�c Urpianie, lecz jakie� inne, nie znane nam istoty.

Co si� jednak sta�o z Urpianami? Mo�e wybici zostali przez tubylc�w, gdy pi�tna�cie wiek�w temu przybyli do Uk�adu Tolimana? Mo�e wyw�drowali gdzie� dalej? Mo�e zreszt� osiedlili si� na Juvencie, gdzie jest pod dostatkiem wolnego tlenu?

Nawet w najni�szych warstwach atmosfery B�yskaj�cej wolnego tlenu nie znale�li�my. Okaza�o si�, �e wyniki pierwszych bada�, jeszcze z ksi�yca Urpy, by�y poprawne.

Atmosfera B�yskaj�cej sk�ada si� z fosgenu (ok. 20�%), tlenku w�gla (12�%) i pary wodnej. Jest wi�c wybitnie toksyczna. Przecie� fosgen to niebezpieczny gaz dusz�cy, stosowany podczas pierwszej wielkiej wojny dwudziestego wieku. Zawarto�� 0,15�% tlenku w�gla (czadu) w powietrzu jest ju� niebezpieczna dla �ycia, a 1�% powoduje w kr�tkim czasie �mier�. Obecno�� fosgenu wskazuje, �e atmosfera B�yskaj�cej zawiera�a kiedy� du�e ilo�ci chloru, kt�ry po��czy� si� z tlenkiem w�gla, tworz�c w�a�nie fosgen. Sk�d wzi�y si� tak wielkie ilo�ci chloru w atmosferze B�yskaj�cej � nie wiadomo.

Syntezie fosgenu sprzyja ponadto �wiat�o s�oneczne. Czy�by w okresie przebiegania tej reakcji pow�oka chmur nie by�a tak gruba i promienie Tolimana B mog�y przenika� przez ni� swobodnie?

W atmosferze B�yskaj�cej spotykamy r�wnie� dwutlenek w�gla i pewne nieznaczne ilo�ci azotu oraz gaz�w szlachetnych, przede wszystkim helu.

Niedu�a odleg�o�� od Tolimana B sprawia, �e panuje tu �rednia temperatura osiemdziesi�t sze�� stopni Celsjusza. Tak wi�c jest zupe�nie wykluczone, aby�my mogli po wyl�dowaniu porusza� si� po powierzchni planety nie tylko bez masek tlenowych, ale r�wnie� bez skafandr�w zaopatrzonych w aparatur� ch�odz�c�. Zreszt� i ci�nienie jest tu niezbyt przyjemne, bo na poziomie najwi�kszych zbiornik�w wodnych wynosi ponad jedena�cie atmosfer.

Do tej chwili nie uda�o nam si� zauwa�y� szaty ro�linnej. Jest to jednak zupe�nie zrozumia�e. W tak r�nych chemicznie i fizycznie warunkach istnienie ziemskich czy temia�skich ro�lin jest niemo�liwe. �ycie tu musi mie� r�wnie� zewn�trznie zupe�nie inne formy.

Sygna�y nadajemy nieprzerwanie, ale nic nie wskazuje, aby kto� je odbiera�, a zw�aszcza pr�bowa� odpowiada�.

Dzi�, po d�u�szej dyskusji, postanowili�my wreszcie wyl�dowa�. Wybrali�my jedno z wi�kszych �miast�, a l�dowiskiem ma by� obszerny plac w odleg�o�ci dziewi�ciu kilometr�w od zespo�u budowli otaczaj�cych pot�ne �r�d�o energii mikrofalowej wysy�anej w kosmos (?). Mo�e st�d czerpi� energi� zasilaj�c� emitery orbitalne?

Za dwie godziny w��czamy silniki i wchodzimy w atmosfer� pierwszej w Uk�adzie Tolimana planety, na kt�rej ma stan�� stopa mieszka�ca Ziemi.

Co nam przyniesie przysz�o��? Kto wie? Dlatego jeszcze przed l�dowaniem nadaj� t� gar�� notatek, kt�re na gor�co pisa�am w ostatnich dniach. Dotr� one do Astrobolidu za dziewi�� dni. Gdzie b�dziemy w tym czasie?

Na tym ko�cz� si� bie��ce notatki Daisy Brown nadawane w regularnych odst�pach czasu w kierunku Astrobolidu. Dalsze wspomnienia zosta�y opracowane przez Daisy Brown w drodze powrotnej na Ziemi�.

G�sta, nieprzenikniona go�ym okiem mg�a si�ga�a do samej powierzchni planety. Przez podczerwone okno w kopule obserwacyjnej kosmolotu mo�na by�o jednak obj�� wzrokiem rozleg�y, p�aski teren obramowany ze wszystkich stron przezroczystymi murami niewysokich budowli.

Takich plac�w naliczyli�my przed l�dowaniem kilkaset. Otaczaj� one g�sto, niby oka w sieci, gigantyczn� budowl� centraln� maj�c� oko�o tysi�ca sze��ciuset metr�w wysoko�ci. Przypomina ona ogromny kocio� alchemika. Prawdopodobnie jest to elektrownia j�drowa o nie znanej nam oczywi�cie konstrukcji, a nawet zasadach dzia�ania. Wydobywaj�ce si� z �kot�a� jaskrawo��te �wiat�o nie jest sp�jne, w przeciwie�stwie do towarzysz�cej mu emisji mikrofalowej, pojawiaj�cej si� w czasie maksymalnego nat�enia blasku.

Kosmolot, prowadzony umiej�tnie przez Jara, okr��y� kilkakrotnie plac i siad� w jego centrum. Nic nie przeszkodzi�o nam w l�dowaniu. Nikt te� nie wyszed� na spotkanie ani nie pr�bowa� nawi�za� z nami ��czno�ci radiowej czy optycznej. Wok� kosmolotu rozci�ga� si� pusty plac. Gdyby nie pulsuj�ca jasno�� roz�wietlaj�ca szar� opon� mg�y nad nami i nieprzerwanie dobiegaj�ce do naszych uszu grzmoty i pomruki podziemne, �wiat �w mo�na by uwa�a� za wymar�y.

Zebrali�my si� na kr�tk� narad�. Istnia�y dwie mo�liwo�ci: albo wyj�� w skafandrach na zewn�trz, albo wys�a� przedtem robota. Wys�anie �azika by�oby posuni�ciem gwarantuj�cym wi�ksze bezpiecze�stwo, nie chcieli�my jednak pog��bia� nieufno�ci gospodarzy planety. Ponadto kierowanie robotem by�o chwilami utrudnione, gdy� cyklicznemu wzrostowi promieniowania towarzyszy�y silne zak��cenia radiowe. Zwyci�y�a wi�c koncepcja podj�cia pr�by bezpo�redniego nawi�zania ��czno�ci.

Podzielili�my si� na dwie grupy. Zoe, Jaro i Dean pozostali w kosmolocie. Szu, Ast i ja wyszli�my na zwiady w skafandrach wyposa�onych w odrzutowe aparaty plecowe i podr�czne przyrz�dy badawcze. He�my zaopatrzone by�y w przeciwmg�owe i noktowizyjne okulary, tak i� widoczno�� si�ga�a kilkuset metr�w.

Szu, zszed�szy na ziemi� z drabinki, przykl�kn�� tu� obok kosmolotu i zacz�� skrupulatnie bada� powierzchni� placu. Przygl�da�am si� temu i ogarn�a mnie weso�o��. Przypomnia�a mi si�, widziana gdzie� dawno, karykatura wyobra�aj�ca uczonego badaj�cego z ogromnym zainteresowaniem pojedyncz� trawk�, gdy nad nim, na niebie, zderzaj� si� globy. Teraz Szu kl�cza� zaj�ty jakim� drobiazgiem dostrze�onym na powierzchni placu, nie interesuj�c si� na poz�r zupe�nie tym, �e wok� niego wznosz� si� tajemnicze budowle o przezroczystych �cianach, a niebo rozja�nia raz po raz pot�ny b�ysk j�drowy.

��Co ci� tak bardzo zaj�o?�� powiedzia�am, nie mog�c si� doczeka� chwili, gdy wreszcie ruszymy w drog�.

Szu nic nie odrzek�, mo�e nawet nie s�ysza� pytania. Wyr�czy�a go Ast, kt�ra w ci�gu kilkunastu miesi�cy bada� podziemnych miast na Urpie pozna�a dobrze zwyczaje swego ma��onka, nie odst�puj�c go ani na krok.

��Nie przeszkadzaj mu. Na pewno znalaz� co�, co mo�e mie� du�e znaczenie dla naszej wyprawy.

��Chod�my wi�c. �atwo nas dogoni.

��Chod�my.

Plac nie by� p�aski, przypomina� raczej wkl�s�e dno ogromnej misy, w �rodku kt�rej sta� kosmolot. Powierzchnia jego l�ni�a, jak gdyby niedawno oczyszczono j� jakim� pot�nym odkurzaczem. Nie by�a ona jednak idealnie g�adka. W niewielkich, kilkucentymetrowych odst�pach czernia�y male�kie otworki, kt�rych lejowaty g�rny wylot mia� �rednic� oko�o sze�ciu milimetr�w. Przypomina�o to urz�dzenie kanalizacyjne czy wentylacyjne i bynajmniej nie wzbudzi�o naszego zainteresowania. Jedynie Szu bardzo wiele uwagi po�wi�ci� otworkom, przygl�daj�c si� im przez analizator.

Wsta� wreszcie i po�pieszy� za nami.

��No i co znalaz�e�? � zapyta�a Ast.

Wzruszy� ramionami i dopiero po d�u�szej chwili powiedzia�:

��Nie podoba mi si� ten teren. Trzeba szybko zbada� okolic� i wraca�.

��Dlaczego?�� zapyta�y�my niemal jednocze�nie.

��To nie wygl�da na zwyk�y plac�

��Nie rozumiem. A wi�c co to jest twoim zdaniem?

Zn�w tylko wzruszy� ramionami. Byli�my oddaleni zaledwie o trzydzie�ci metr�w od budowli i si�� rzeczy na niej skoncentrowali�my nasz� uwag�.

Za przezroczyst� �cian� widoczne by�y sploty jakich� przewod�w czy rurek. Zbiega�y si� one w b�yszcz�cych kulach, to zn�w rozbiega�y, tworzy�y grube zwoje, czasem pojedyncze i cienkie spirale. Przebiega�y wn�trza gigantycznych kryszta�owych blok�w i gin�y w dole, w szarawym mroku podziemnych budowli.

Wszystko by�o tu nieruchome, a jednak �y�o. Gdy zbli�yli�my si� do �ciany, mo�na by�o dostrzec, jak po niekt�rych przewodach przebiegaj� jasne ogniki. Czy by�y to wy�adowania elektryczne czy te� jaka� szczeg�lna forma fluorescencji? A mo�e jeszcze inne, nie znane nam zjawisko?

Ruszyli�my wzd�u� przezroczystego muru. Wsz�dzie widoczne by�y sploty przewod�w i b�yszcz�ce kule, wi�ksze i mniejsze. Przewody ci�gn�y si� przez setki metr�w, przenika�y si� wzajemnie, gin�y, to zn�w si� pojawia�y. Mrugaj�c milionami �wiate�ek znika�y gdzie� daleko, we wn�trzach kryszta�owych gmach�w.

��Jak dot�d nigdzie nie wida� �adnych otwor�w wyj�ciowych czy okiennych � zauwa�y�a Ast.

��W�tpliwe, czy w og�le b�dzie tu je mo�na znale��. Urz�dzenia te s� prawdopodobnie wysoko zautomatyzowane i zdalnie sterowane.

To m�wi�c Szu przy�o�y� swego �badacza� do �ciany i z uwag� pocz�� obserwowa� wychylenia wskaz�wek. Zatrzyma�y�my si� r�wnie�.

��Czy jest sens w�drowa� dalej?�� odezwa�a si� zn�w Ast.�� W ten spos�b najwy�ej obejdziemy plac doko�a. Nie widz� celu tej co najmniej dwukilometrowej w�dr�wki.

��Je�li to s� automaty, nie bardzo chce mi si� wierzy�, �e spotkamy tu gospodarzy planety.

��Macie racj� � rzek� Szu, nie przerywaj�c bada�. � Wracajcie do kosmolotu i niech wszystko b�dzie gotowe do startu. Ja zaraz tam przylec�. Od statku dzieli�o nas ze trzysta metr�w.

��Chyba polecimy � powiedzia�a Ast.

��Polecimy.

W��czy�y�my silniki aparat�w plecowych i pomkn�y�my w g�r�. G�sto dziurkowana powierzchnia placu przypomina�a ogromny przetak ze srebrzystym talerzem kosmolotu po�rodku.

Ast lecia�a wprost w stron� statku. Ja wznios�am si� wy�ej, chc�c obj�� wzrokiem szerszy teren. Wyda�o mi si�, �e plac jakby nieco pociemnia� czy zszarza�. W tej samej chwili do uszu mych dobieg� ostrzegawczy okrzyk Ast:

��Szu! Szu! Daisy!

Spojrza�am na czerniej�c� w dole ma�� sylwetk� archeologa, potem na Ast unosz�c� si� kilkana�cie metr�w pode mn�.

��Co si� sta�o?

��Patrzcie! Tam! Tam!

Teraz dopiero spostrzeg�am, �e Ast wskazuje r�k� na niebo. Przez cia�o moje przebieg� dreszcz.

Nad nami, nad ca�ym placem, na wysoko�ci kilkuset metr�w unosi� si� wielki granatowy ob�ok. Mia� on kszta�t sto�ka zwr�conego wierzcho�kiem ku centrum placu i przypomina� nieco tornado. Jednak niezwykle regularny, niemal geometryczny jego kszta�t wskazywa�, �e nie jest to zjawisko naturalne.

Naraz, tu� w pobli�u osi owego sto�kowatego ob�oku, pocz�y przeskakiwa� jasne b�yski wy�adowa� elektrycznych. Jednocze�nie rozleg� si� pomruk jakby nadci�gaj�cej burzy.

Widok by� niezwykle pi�kny, a zarazem wstrz�saj�cy groz� nieznanego �ywio�u. Nie mog�am oderwa� wzroku od owej granatowej chmury, coraz bardziej za�miewaj�cej blaski, jakimi roz�wietla� niebo gigantyczny �kocio� alchemika�.

��Pr�dko do kosmolotu!�� us�ysza�am krzyk Jara.

Dokona�am nagiego zwrotu w powietrzu i pomkn�am ku statkowi. Zrobi�o si� jeszcze ciemniej. Ogarn�� mnie wielki ob�ok. Poprzez he�m i skafander poczu�am uderzenie jakby fali ulewnego deszczu.

W blasku wy�adowa� elektrycznych ujrza�am na moment srebrny kad�ub kosmolotu i jak�� posta� w skafandrze wzbijaj�c� si� w g�r�. Zaraz potem wszystko pokry�a nieprzenikniona ciemno��.

��Szu! Gdzie��� krzyk Ast uton�� w og�uszaj�cych trzaskach.

Jaka� potworna si�a rzuci�a mnie w d�, w g�r� i zn�w w d�. Zatraci�am zupe�nie poczucie kierunku. Trwa�o to zreszt� zaledwie kr�tk� chwil�. Uderzy�am silnie g�ow� o co� mi�kkiego, potem przygniot�y mnie ci�kie zwa�y jakby g�stego b�ota.

Nie wiem, czy straci�am przytomno��, czy by�o to tylko kr�tkotrwa�e zamroczenie, do�� �e dopiero po pewnym czasie mog�am jako tako skupi� my�li i spr�bowa� oceni� sytuacj�.

Otacza�a mnie ciemno��. Jedynie zegary kontrolne w he�mie �wieci�y blado. Pr�bowa�am wsta� i w�wczas przekona�am si�, �e nie mog�, mimo najwi�kszego wysi�ku, wykona� jakiegokolwiek ruchu. Wydawa�o mi si�, �e jestem skr�powana jakimi� elastycznymi, przylegaj�cymi do pow�oki skafandra ta�mami. O tym, aby zmieni� po�o�enie cia�a, nie by�o mowy. Na ogromny op�r natrafi�am nawet przy pr�bach wyprostowania czy zginania palc�w.

W miar� up�ywu czasu odczuwa�am coraz dotkliwszy b�l wywo�any gniot�cym moje cia�o ci�arem. Taki stan prze�ywa cz�owiek tylko czasami we �nie i budzi si� z ogromnym uczuciem ulgi. Teraz jednak by�a to rzeczywisto��. Le�a�am g�ow� w d�, z r�kami wyci�gni�tymi przed siebie, z jedn� nog� podkurczon�, drug� wyrzucon� w g�r�. Cichy, miarowy szmer pod he�mem wskazywa�, ze urz�dzenia tlenowe i termiczne skafandra.dzia�aj� bez zarzutu.

Zdawa�am sobie spraw�, �e straszna tortura bezruchu mo�e trwa� d�ugie dni, nim zako�czy j� �mier� z pragnienia i g�odu, gdy wyczerpie si� zapas od�ywczego p�ynu. Czu�am, �e zosta�am zasypana jak�� drobnoziarnist� substancj� lub te� zatopiona w twardniej�cym jak gips b�ocie. Nie widzia�am �adnych mo�liwo�ci ratunku. Przecie� to samo co ze mn� musia�o si� sta� z Ast, Szu i kosmolotem, kt�ry z pewno�ci� nie zd��y� wystartowa�, nim granatowa chmura zasypa�a czy zala�a dziwny plac.

��czno�ci telewizyjnej nie by�o, w�tpi�am r�wnie�, aby fale emisji fonicznej mog�y dotrze� do towarzyszy. Mimo to zacz�am wo�a� rozpaczliwie pomocy. D�ugo nas�uchiwa�am, czy jaki� d�wi�k z g�o�nika nie przyniesie mi cho�by najs�abszej nadziei ratunku. Na pr�no. Zn�w wo�a�am. Nas�uchiwa�am, wo�a�am, nas�uchiwa�am�

Tak min�a godzina, potem druga. Ochryp�am z krzyku, by�am wyczerpana nerwowo, spocona z wysi�ku, a mo�e z przera�enia.

W po�owie trzeciej godziny przesta�am nawo�ywa�. Nie wierzy�am, by pomoc mog�a nadej��. I wtedy w�a�nie, gdy t�py b�l wywo�any bezruchem dokucza� coraz bardziej, niespodziewanie us�ysza�am cichy szmer g�os�w.

Pocz�tkowo nie chcia�am wierzy�. My�la�am, �e to halucynacje. Pocz�am jednak krzycze� i zn�w dobieg�y mych uszu s�abe odg�osy rozmowy czy nawo�ywa�. Ogarn�a mnie szalona rado��, ale natychmiast przysz�a refleksja i l�k, �e g�osy te mog� nie nie�� mi ratunku, �e to mog� wzywa� pomocy zasypani towarzysze. W�tpliwo�ci trwa�y na szcz�cie kr�tko. Spostrzeg�am, �e po moim krzyku si�a odbioru pocz�a chwilami rosn��, to zn�w male�, zw�aszcza gdy milcza�am zbyt d�ugo. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e �r�d�o fal radiowych zmienia po�o�enie, kr���c w pobli�u miejsca, w kt�rym zosta�am zasypana.

Po kilkunastu minutach wzajemnych nawo�ywa� odbi�r poprawi� si� znacznie i mog�am ju� zrozumie� niekt�re s�owa. Mimo zak��ce�, kt�re wzmog�y si� r�wnie�, ��czno�� zosta�a nawi�zana. Szukali mnie ju� od trzech godzin, w�r�d ogromnych zwa��w sypkiej substancji zalegaj�cej plac.

Dopiero po czterech godzinach Ast i Szu zdo�ali mnie wydoby� na powierzchni�. By�am ogromnie os�abiona, zesztywnia�e mi�nie odmawia�y pos�usze�stwa. Bez pomocy nie by�am w stanie nawet usi���,

Gdy rozejrza�am si� po raz pierwszy woko�o, uczulam, �e co� mnie chwyta za gard�o. Plac zmieni� zupe�nie wygl�d. Zamiast wkl�s�ej p�yty, otoczonej przezroczystymi �cianami dziwnych budowli, ujrza�am pot�ny kopiec b��kitnego �piasku�. Na �rodku placu osi�ga� on chyba pi��dziesi�t metr�w wysoko�ci. Tam, pod tym ogromnym sto�kiem b��kitnej, sypkiej masy, pogrzebany by� kosmolot, a wraz z nim Zoe, Jaro i Dean. A mo�e opu�cili kosmolot i zostali zasypani tak jak ja? Wszak widzia�am jakiego� cz�owieka w skafandrze przy otwartym w�azie �luzy.

Gdy powiedzia�am o tym Szu, uspokoi� mnie natychmiast.

��To by�a Ast! Nikt nie opu�ci� kosmolotu, obserwowa�em bardzo uwa�nie przebieg zjawiska. Obawiam si� tylko, �e ta b��kitna masa wype�ni�a wn�trze �luzy i mo�e blokowa� wyj�cie.

��Jak to si� jednak sta�o, �e was dwoje nie przysypa� piasek? Przecie� Ast lecia�a bardzo blisko mnie.

��Przypadek.

��Przypadek?

��Tym razem naprawd� tylko przypadek. W tej chwili gdy chmura opad�a w d� i piasek pocz�� zasypywa� plac, lecia�a� znacznie wy�ej ni� Ast i znalaz�a� si� bezpo�rednio w zasi�gu sto�ka. Widzia�em wyra�nie, jak porwa� ci� wir. Piach sypa� si� wy��cznie na �rodek placu, jakby przez jaki� gigantyczny lejek. Sto�ek wirowa� szybko, ale ruchu od�rodkowego cz�stek nie dostrzega�em zupe�nie.

��A Ast?

��W�a�nie do tego zmierzam. Wszystko wskazuje, �e gwa�towny ruch dokonywa� si� tylko w samej chmur/c i obejmowa� przede wszystkim zawarte w niej okruchy materii sta�ej. Mo�na przypuszcza�, �e spotkali�my si� tu z pewnego rodzaju �rodkiem transportu surowca przeznaczonego prawdopodobnie do przer�bki chemicznej. Ast nie zosta�a pochwycona przez sto�ek. Uda�o jej si� wymkn�� do�em i bez �adnych przeszk�d mog�a dotrze� do mnie.

��A ty?

��Przy brzegu placu by�o zupe�nie bezpiecznie. Dopiero gdy osuwaj�cy si� z usypiska �piasek� dosi�gn�� naszych n�g, przenie�li�my si� na dach najbli�szej budowli. Martwili�my si� tylko o ciebie, gdy� w tumanach py�u nie uda�o nam si� zaobserwo-wa� miejsca twego upadku.

Zza spi�trzonego wa�u b��kitnego �piasku� wyr�s� he�m, potem cala posta� Ast. Geofizyczka mia�a przewieszony przez rami� altomagnetometr. Wspi�a si� na kopiec, brn�c po kolana w sypkiej masie, i stan�a w milczeniu nade mn�.

��No i co?�� zapyta� Szu.

���Piasek� nie tylko zawiera jakie� zwi�zki intensywnie poch�aniaj�ce fale radiowe, ale r�wnie� ma silne, i do tego zmienne, w�asno�ci magnetyczne.

��Co znaczy zmienne?�� zapyta�am ze zdziwieniem.

��Ta b��kitna substancja obdarzona jest niezwyk�� w�a�ciwo�ci�: chwilami ziarnka �piasku� zachowuj� si� jak silne magnesy, to znowu trac� t� w�asno��. Nie potrafi� dot�d znale�� nie tylko przyczyny tego zjawiska, lecz nawet jakiego� zwi�zku z innymi zjawiskami, na przyk�ad z zak��ceniem w odbiorze radiowym czy b�yskami w kraterze.

Zapanowa�o milczenie.

��My�lisz, �e kosmolot zosta� zasypany nie w tym miejscu, gdzie sta�? � odezwa�em si� po chwili.

��Widzia�em, jak uni�s� si� w g�r�. Jaro usi�owa� wystartowa�. By�o ju� jednak za p�no. Znik� mi z oczu w tumanie py�u.

��To by�oby, straszne, je�li��� Nic jeszcze nie wiadomo.

��Czy jednak w przybli�eniu nie da�oby si� okre�li� po�o�enia? Gdyby zaobserwowa� cho�by nieznaczne zapadanie si� �piasku!�

Opar�am si� o rami� Szu i wsta�am. Od�ywczy p�yn ze zbiorniczka w skafandrze zdo�a� mi ju� nieco przywr�ci� si�y. Cicho zagra� silnik. Aparat plecowy nie by� uszkodzony.

Wznios�am si� w g�r�, za mn� Szu. Pod nami le�a�a ma�a, b��kitna pustynia, gdzieniegdzie znaczona �ladami n�g Szu i Ast. Obserwowa�am uwa�nie powierzchni� �piasku�, nie dostrzeg�am jednak �adnego ruchu. Wok� panowa� spok�j, tylko z radiotelefonu wydobywa�y si� nieprzerwanie zgrzyty, gwizdy i trzaski.

Nie mo�na by�o nawet marzy� o tym, aby przerzuci� go�ymi r�kami g�r� �piasku� obj�to�ci paru milion�w metr�w sze�ciennych. Nie wiadomo, czy zdo�aliby�my tego dokona� w ci�gu kilku miesi�cy, a tymczasem zapas p�ynu i �rodk�w od�ywczych w naszych skafandrach nie wystarczy�by chyba nawet na tydzie�. Wszak nikt z nas nie spodziewa� si�, �e nie b�dzie m�g� powr�ci� do kosmolotu.

��Nie ma innej rady, tylko trzeba jak najszybciej odnale�� gospodarzy planety i prosi� ich o pomoc � rozleg�y si� s�owa Szu, jakby odpowiadaj�cego na moje my�li.

��Chcesz si� zn�w rozdzieli�? � us�ysza�am przez trzaski zaniepokojony g�os Ast.�� Nie zgodz� si� na to. Ujrza�am, jak unios�a si� w g�r� i po�pieszy�a ku nam. Szu zastanawia� si� kr�tk� chwil�.

��Nie. Nie b�dziemy si� ju� rozdziela� � zdecydowa� wreszcie, przechodz�c do l�dowania.�� Daisy, ty zdaje si� masz w torbie radiolatarnie.

��Miejmy nadziej�, �e si� nie rozlecia�y.

Okaza�o si�, �e tylko na os�onach przeciwmagnetycznych zaznaczy�y si� niewielkie wgniecenia. Umie�ciwszy na dachu jednej z budowli aparat sygnalizacyjny, umo�liwiaj�cy �atwe odnalezienie placu zasypanego b��kitnym �piaskiem�, wzbili�my si� w g�r�.

Lecieli�my wolno na wysoko�ci oko�o pi�ciuset metr�w, rozgl�daj�c si� na wszystkie strony. Z powodu szybko pogarszaj�cej si� widoczno�ci nie mogli�my wznie�� si� wy�ej. Widzieli�my w dole mozaik� okr�g�ych, zamkni�tych ze wszystkich stron plac�w i prostych, ��cz�cych wi�ksze, groszkowate budowle �arterii komunikacyjnych�. Niekt�re z plac�w pokryte by�y r�wnie� sto�kami jakich� sypkich substancji o r�nym zabarwieniu. Przewa�a� kolor ciemnowi�niowy i b��kitny, podobny zupe�nie do koloru �piasku� za�cielaj�cego miejsce l�dowania kosmolotu. Trzaski w g�o�nikach pot�gowa�y si�, to zn�w s�ab�y. Nigdzie jednak, mimo i� przebyli�my chyba z dziesi�� kilometr�w, nie mogli�my dostrzec �adnej �ywej istoty.

Naraz trzaski i gwizdy umilk�y. Cisza pod he�mem zapanowa�a tak nagle, i� w pewnej chwili pomy�la�am, �e odbiornik uleg� uszkodzeniu.

Jednak nie.

��Co to znowu?�� us�ysza�am g�os Ast. Odbi�r by� czysty i wyra�ny.

��Pulsacje usta�y � odezwa� si� Szu. Teraz dopiero spostrzeg�am, �e z ob�ok�w nade mn� bije jednostajny, spokojny blask. Ws�ucha�am si� w cisz� i oto wyda�o mi si�, �e gdzie� z daleka dobiega do mych uszu s�abe wo�anie. Trwa�o to jednak tylko kr�tk� chwil� i nie by�am pewna, czy nie jest to z�udzenie wywo�ane nag�ym nastaniem ciszy po zgie�ku zak��ce� radiowych.

��Czy s�yszeli�cie?�� zapyta�am, zatrzymuj�c si� w powietrzu nad du�ym placem pokrytym czerwon� substancj�. Odpowiedzia�a mi cisza. Szu i Ast r�wnie� zawi�li nieruchomo w przestrzeni. Nas�uchiwali.

��Nic nie s�ysz� � odezwa�a si� Ast.

��A ja s�ysza�em jakby g�os Zoe � powiedzia� szeptem Szu.

��W�a�nie. Jakby czyj� okrzyk czy wo�anie.

��Widzicie?!

Spojrza�am w d�, w kierunku wskazanym przez Ast. Wype�niaj�ca plac sypka, czerwonawa substancja pocz�a jakby wzdyma� si� i p�cznie�. Jednocze�nie sto�ek rozprzestrzenia� si� na boki, przybieraj�c coraz bardziej form� niekszta�tnego, sp�aszczonego wzg�rza. Tu i �wdzie buchn�y w g�r� ob�oki jasnozielonego gazu. Ob�oki g�stnia�y szybko, tak i� w ci�gu kilkudziesi�ciu sekund ca�y plac pokry�a k��bi�ca si� zielona mg�a.

��Wracamy!�� zakomenderowa� Szu.�� Szybciej! Pomkn�li�my z powrotem, kieruj�c si� sygna�ami radiolatarni. Pod nami przesuwa�y si� pier�cienie przezroczystych blok�w i okr�g�e place. Te, na kt�rych widzieli�my przed chwil� stosy

�piasku�, podobne by�y teraz do ogromnych garnk�w z gotuj�c� si� kasz�. Spowija�y je ob�oki ��tej, zielonej, a nawet brunatnej mg�y.

Dopadli�my wreszcie terenu naszego l�dowania. Gdyby nie sygnalizator nie wiem, czy odnale�liby�my to miejsce.

B��kitnego sto�ka nie by�o. W tej chwili ca�� powierzchni� placu wype�nia� jaki� spieniony ukrop.

Przelecieli�my kilkakrotnie przez opary unosz�ce si� nad kipiel�. O tym, aby dotrze� do powierzchni �piasku�, nie by�o zupe�nie mowy. Bi� od niego �ar nie do zniesienia mimo aparatury ch�odz�cej skafandry.

Wyl�dowali�my na dachu d�ugiej, otaczaj�cej plac budowli. Tu� przed nami k��bi�y si� ob�oki ��tego, to zn�w brunatnego gazu. Na pr�no usi�owali�my przenikn�� je wzrokiem. Chwilami wydawa�o si� nam, �e widzimy cz�� kad�uba kosmolotu i jakie� cia�a w skafandrach czy od�amki wewn�trznych urz�dze� statku. Znikn�y jednak tak szybko w oparach buchaj�cych z rozpalonej, p�ynnej substancji, i� mog�o to by� tylko z�udzenie.

�adne z nas nie potrafi�o wydoby� z siebie g�osu. Patrzyli�my z niemym strachem na to, co si� rozgrywa�o przed naszymi oczami. By�am wprost nieprzytomna z rozpaczy.

Tam gin�� Dean, a ja musia�am przygl�da� si� temu, nie mog�c po�pieszy� mu z pomoc�.

Gdy zn�w wyda�o mi si�, �e dostrzegam jaki� ciemny przedmiot unoszony przez rozpalon� substancj�, skoczy�am naprz�d. Niew�tpliwie wpad�abym w piekielny kocio�, gdyby nie Szu.

��Co chcia�a� zrobi�?!

��Tam kosmolot� Widzia�am Deana! Oni tam�

��Nic im w tej chwili nie pomo�emy � powiedzia� twardo.�� Skok w ten �ar to samob�jstwo.

��Ale oni tam gin�!

��Nic jeszcze nie wiadomo. Je�li kosmolot nie zosta� rozbity, je�li dzia�a aparatura ch�odz�ca�

��Patrzcie!�� Ast wpatrywa�a si� rozszerzonymi ze zgrozy oczami w ognist� kipiel, kt�ra w tej chwili przybra�a ciemnowi�niow� barw�.

Zgromadzone nad powierzchni� p�ynu gazy powoli rozp�ywa�y si� w powietrzu i oto oczom naszym ukaza�a si� niemal spokojna powierzchnia p�ynu. Poziom jego opada� szybko.

Bli�ej kraw�dzi placu-kot�a zaczyna�y prze�wieca� wi�ksze po�acie dna. Mo�na ju� by�o bez trudu dojrze� ciemne otwory w jego g�adkiej powierzchni. Po chwili ju� tylko w �rodku placu widnia�a wielka ka�u�a.

Kosmolot znik�. Rozp�yn�� si� gdzie� � nie wiadomo gdzie. Rozpu�ci� si� w owym ognistym kotle i sp�yn�� w g��b tej niezwyk�ej fabryki. By�o to dla nas niemal pewne. Pami�tali�my dzia�anie rozpuszczalnik�w ��ywej ska�y� pod pierwszym, odkrytym na Urpie miastem podziemnym.

Tymczasem ostatnia kropla p�ynu wsi�k�a w powierzchni� placu. �aden �lad nie wskazywa�, i� przed chwil� nast�pi�a tu zag�ada statku kosmicznego.

Milczeli�my. Czy w og�le mo�na wyrazi� rozpacz, kt�ra nas w�wczas ogarn�a? Osu-n�am si� na kryszta�ow� powierzchni� dachu. Nie mog�am nawet p�aka�. Ze stanu ot�pienia wyrwa�o mnie dopiero gwa�towne szarpni�cie za ramiona i sta-nowczy g�os Szu:

��No c�? Nic tu po nas! Sytuacja jest jasna. Musimy si� �pieszy�, bo zapas p�ynu wystarczy nam zaledwie na trzy dni.�� Czy to ma jakie� znaczenie?

��Tu ju� nie chodzi o nich, lecz o nas. W ci�gu tych trzech, najdalej czterech dni musimy porozumie� si� z gospodarzami planety. Inaczej�

��Zapasy materii odrzutowej przy oszcz�dnych d�ugodystansowych lotach wystarcz� na przebycie kilku tysi�cy kilometr�w � odezwa�a si� Ast.�� Powinni�my ich odnale�� bez trudu.

��Musimy ich odnale��! Chyba �e��� Szu urwa� i d�u�sz� chwil� trwa� w zamy�le-niu, patrz�c ponuro na pusty, zda si� wymar�y plac.

Pi� Umoczy� sp�kane wargi w ch�odnym, orze�wiaj�cym napoju� Wch�on�� w spragniony p�ynu organizm kilka �yk�w �yciodajnej wody!

Ju� wczoraj z rana wys�czyli�my ze zbiornik�w skafandrowych ostatnie krople. Nie mamy wi�c nie tylko po�ywienia, ale i wody, kt�rej sta�y, nieprzerwany dop�yw niezb�dny jest do �ycia. Co prawda, regenerowane w skafandrach powietrze zachowuje du�� wilgotno��, ale przecie� aparatura nie jest przystosowana do uzupe�niania wody przeznaczonej do picia. Kt� m�g� przewidzie� tak� sytuacj�, �e b�dziemy zamkni�ci w skafandrach na wiele dni?

Dzi� przed �witem dotarli�my do Morza P�nocnego. Tak� nazw� nadali�my jeszcze z kosmolotu najwi�kszemu zbiornikowi wodnemu na p�kuli obejmuj�cej w przeniesie- niu na firmament niebieski r�wnie� Gwiazd� Polarn�. Niestety, ciecz, kt�ra wype�nia Morze P�nocne, nie jest bynajmniej ziemsk� wod� morsk�, lecz roztworem o znacznym st�eniu truj�cych dla organizmu ludzkiego substancji.

Nie dysponujemy �adnymi przyrz�dami do oczyszczania wody, a wi�c ten ogromny jej zbiornik ma dla nas t� sam� warto�� co suchy piasek pustyni. Ponadto nikt z nas nie jest chemikiem i nasze wiadomo�ci pozwalaj� nam na dokonywanie zaledwie elementarnych do�wiadcze�. Jeste�my wi�c w sytuacji daleko gorszej od Robinsona Cruzoe, kt�ry nie byt pozbawiony wody do picia, m�g� zdobywa� po�ywienie oraz wykorzystywa� swe umiej�tno�ci i wiedz�.

C� z tego, �e znajdujemy si� w skafandrach ochraniaj�cych nasze organizmy przed truj�cymi gazami atmosfery, wysokim ci�nieniem i temperatur�? Wystarczy, �e nie mamy narz�dzi i bibliotek, a stajemy si� bezbronni wobec natury bardziej ni� cz�owiek pierwotny.

Jedyna nadzieja ratunku opiera si� na wierze w szybkie spotkanie z gospodarzami planety. Niestety, przebyli�my ju� ponad dwa tysi�ce dwie�cie kilometr�w, a nie znale�li�my �ywych mieszka�c�w B�yskaj�cej.

Jak to mo�liwe? Przecie� na ka�dym niemal kroku napotykamy przejawy wysokiej cywilizacji technicznej. Wszystko tu porusza si�, zmienia, przeobra�a, przetwarza i rozbudowuje. Gdyby kto� powiedzia� nam jeszcze miesi�c temu, �e staniemy wobec tak dziwnej zagadki i nie potrafimy jej rozwi�za� � nikt z nas z pewno�ci� by w to nie uwierzy�.

A dzi�?� Trzeba jednak zacz�� od pocz�tku.

Po znikni�ciu kosmolotu, przekonani o �mierci Deana, Jara i Zoe, postanowili�my poszuka� gospodarzy planety, lec�c wzd�u� r�wnika na zach�d. Je�li pisz� �my�, nie znaczy to, �e w pierwszych godzinach po ciosie, jaki na nas spad�, mog�am decydowa� wraz z Szu i Ast o naszych dalszych losach.

Utrata Deana i dwojga najbli�szych przyjaci� zupe�nie mnie za�ama�a psychicznie. Pocz�tkowo nawet niezbyt dobrze zdawa�am sobie Spraw�, co si� wok� mnie dzieje.

Kierunek lotu wyznaczony zosta� z uwagi na znaczne skupienie wi�kszych o�rodk�w cywilizacji w tym pasie. Tu r�wnie� mogli�my spotka� najwi�cej szlak�w komunikacyjnych, a wi�c i pojazdy, kt�re obserwowali�my ju� przed l�dowaniem kosmolotu.

Opu�ciwszy o�rodek przemys�owy lecieli�my nad szerok�, g�adk� arteri�, spe�niaj�c� podobn� rol� co ziemskie autostrady. Konstrukcyjnie r�ni�a si� ca�kowicie od wszystkiego, co dot�d zna�am. Wsparta w odst�pach nieraz nawet pi�ciokilometrowych na cienkich, pojedynczych s�upach, bieg�a idealnie poziomo przez setki kilometr�w, nie dotykaj�c powierzchni planety. Oczywi�cie by�o to mo�liwe przy �agodnym ukszta�towaniu l�d�w, braku skalistych g�r, a nawet wi�kszych wynios�o�ci. Niemniej w celu zniwelo- wania szlaku wysoko�� s�up�w przekracza�a nieraz dwie�cie metr�w. �Szosa� nie mia�a barier ani �adnych zabezpiecze�. By�a jakby sztywn�, prost� ta�m� wspart� na s�upach.

Po owym szlaku porusza�y si� w do�� regularnych odst�pach d�ugie, b�yszcz�ce lub szare pojazdy, przewa�nie z�o�one z wielu kr�tkich segment�w. Niekt�re z nich przypomina�y z g�ry dziwaczne g�sienice. �aden nie mia� okien, a nawet �lad�w jakich� drzwi czy w�az�w.

Spos�b posuwania si� pojazd�w by� r�wnie� niezwyk�y: mkn�y z pr�dko�ci� 120 km/godz. tu� nad powierzchni� �autostrady�, nie stykaj�c si� z ni� zupe�nie. Nie zauwa�yli�my �adnych urz�dze� nap�dowych. Pojazdy nie mia�y �migie� ani te� silnik�w odrzutowych. Szu by� zdania, �e prawdopodobnie chodzi tu o co� w rodzaju nap�du magnetycznego, ale nie by�o �adnego sposobu na sprawdzenie tej hipotezy.

Nasta�a noc, potem zn�w wzeszedl Toliman B. Doba trwa na B�yskaj�cej zaledwie 6,3 godziny. Lecieli�my dalej wzd�u� �szosy�. Przede wszystkim zale�a�o nam na jak najszybszym nawi�zaniu ��czno�ci z niewidocznymi pasa�erami pojazd�w, jednak �adna pr�ba porozumienia si� z nimi nie da�a rezultatu. Na pr�no Szu wyczynia� karko�omne ewolucje ponad mkn�cymi maszynami. Na pr�no wyl�dowa� na dachu jednego z nich i usi�owa� rytmicznym pukaniem wywo�a� jak�� reakcj�. Pojazdy d��y�y dalej z t� sam� pr�dko�ci�, jakby kierowane przez istoty �lepe i g�uche.

Od czasu do czasu trafiali�my na skrzy�owania �naszej� drogi z innymi. Przecznice nie bieg�y, jak na Ziemi, pod lub nad przecinanym szlakiem, lecz ��czy�y si� z nim na jednym poziomie, podobnie jak ulice w dawnych wiekach. Co chwila pojazdy przecina�y sobie wzajemnie drog� i to w niebezpiecznie ma�ych odleg�o�ciach, nie dostrzegali�my jednak jakichkolwiek zak��ce� w komunikacji. Pe�n� automatyczn� regulacj� ruchu stosowano co prawda na Ziemi od paru wiek�w, ale tu osi�gn�a niebywa�� precyzj�. Zastanawiaj�ce by�o r�wnie�, �e nie spotkali�my pojazd�w skr�caj�cych pod k�tem prostym w przecznic�.

Raz po raz ponawiali�my bezskutecznie pr�by zwr�cenia na siebie uwagi. Zacz�li�my podejrzewa�, �e co najmniej cz�� pojazd�w porusza si� bez obs�ugi. Wybierali�my i �atakowali�my� wi�c pojazdy jak najbardziej r�ni�ce si� od najcz�ciej spotykanych �g�sienic�.

Tymczasem liczba skrzy�owa� wzros�a, zacz�y si� rozwidlenia i wkr�tce, lec�c nad d�ugim, l�ni�cym niebieskawo pojazdem, dotarli�my do nowego skupiska budowli. Tym razem postanowili�my trzyma� si� naszego �przewodnika� mo�liwie jak najd�u�ej, nie zwa�aj�c na trudno�ci zwi�zane z szybkim lotem w g�stej atmosferze. Pojazd p�dzi� przez kilka minut wzd�u� do�� ciasnych �ulic� miasta, wreszcie, na szerokiej i z lekka wspinaj�cej si� w g�r� drodze, zacz�� traci� szybko��. Po chwili z mg�y wynurzy�a si� wysoka, przezroczysta budowla, do kt�rej wn�trza prowadzi�a owa �ulica�, przecinaj�c tafl� �ciany.

Pojazd zmniejszy� pr�dko�� do paru metr�w na sekund�, zbli�y� si� do ��ciany�, uderzy� w ni� i� przenikn�� bezszelestnie do wn�trza budynku. Za nim zn�w l�ni�a g�adka, przezroczysta tafla.

Szu zni�y� lot. Wyci�gn�� r�ce przed siebie i pop�dzi� ku �cianie. Widocznie mia� zamiar i�� w �lady pojazdu.�� St�j, Szu!�� zawo�a�a Ast, rzucaj�c si� ku niemu. Chwyci�a go wp�, pr�buj�c zatrzyma�.

By�o ju� jednak za p�no. Spleceni ramionami uderzyli w przezroczyst� powierzchni�, odbili si� od niej i kozio�kuj�c run�li w d�. Gdyby nie automatycznie dzia�aj�ce aparaty plecowe nie przemy�lany wyczyn zako�czy�by si� z pewno�ci� tragicznie. Wyl�dowali na skraju drogi.

��Czy bardzo jeste�cie pot�uczeni?�� wo�a�am, zni�aj�c lot.

��Nie. Nie. Nic nam si� nie sta�o � zaprzeczy� �ywo Szu.�� �ciana jest zupe�nie mi�kka. Jak z gumy.

��Ciekawe, co to w og�le jest?

��Prawdopodobnie jakie� pole.

��Patrzcie!�� przerwa�a Ast ze strachem.

Spojrzeli�my we wskazanym kierunku. Pojazd, kt�ry przed chwil� przenikn�� do wn�trza budowli, rozpad� si� na szereg segment�w. Unios�y si� one teraz w g�r�, jakby podnoszone niewidzialnym d�wigiem, i� znika�y. Wida� zreszt� by�o kolejne fazy owego znikania. Poszczeg�lne segmenty topnia�y, kurczy�y si� w oczach, a nad nimi g�stnia�, to zn�w szybko rzed� ciemny ob�ok pary.

Po chwili nie by�o po nim �ladu.

Gdyby Szu i Ast przedostali si� poza ow� przezroczyst� �cian�

Rankiem pi�tego dnia b�yska�skiego wznie�li�my si� w powietrze i pomkn�li�my w dalsz� drog� ponad �autostrad�� biegn�c� na zach�d. W odleg�o�ci czterystu kilometr�w spotkali�my skupiska przezroczystych budowli. Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e �miasta� te rozmieszczone s� w regularnych odst�pach wzd�u� r�wnika, a mkn�ce pod nami pojazdy to w ogromnej wi�kszo�ci automaty s�u��ce do transportu surowc�w czy p�fabrykat�w. Zak�ady wytw�rcze, a nawet o�rodki przemys�owe mog�y by� r�wnie� ca�kowicie zautomatyzowane. W tych warunkach pr�by nawi�zania ��czno�ci z gospodarzami planety by�yby z g�ry skazane na niepowodzenie. Postanowili�my wi�c zmieni� kierunek lotu.

Okazja nadarzy�a si� wieczorem sz�stego dnia b�yska�skiego od wyl�dowania na B�yskaj�cej. Nad powierzchni� arterii przecinaj�cej g��wny trakt zauwa�yli�my pojazd o wygl�dzie odbiegaj�cym znacznie od wszystkich, kt�re widzieli�my dotychczas. D�ugo�� jego nie przekracza�a trzydziestu metr�w, a kszta�tem przypomina� w�sk�, wysok� pryzm� o nieco zaokr�glonych kantach, zwr�con� ostr� kraw�dzi� ku �szosie�. W przedniej, to jest zgodnej z kierunkiem ruchu cz�ci, pryzma przeobra�a�a si� w przezroczyst� bani� czy kopu��, wewn�trz kt�rej w zapadaj�cym mroku wida� by�o jakie� urz�dzenia mrugaj�ce r�nokolorowymi �wiate�kami. Pojazd posuwa� si� z pr�dko�ci� blisk� 90 km/godz. na p�noc, nie dotykaj�c, tak jak i inne pojazdy, powierzchni �szosy�.

Lecieli�my nad nim na wysoko�ci oko�o trzydziestu metr�w i raz po raz kto� z nas zni�a� lot, wykonuj�c kilka ewolucji w pobli�u przezroczystej kopu�y. Co prawda na pr�no wypatrywali�my w jej wn�trzu jakiej� �ywej istoty, ale pocieszali�my si�, �e warunki nie by�y zbyt dogodne do obserwacji. Toliman B ju� zaszed� i widoczno�� by�a znacznie gorsza ni� za dnia, zw�aszcza �e w tym czasie nast�powa�o silne zg�stnienie mg�y.

Tak up�yn�a godzina. Niewidzialne istoty pilotuj�ce pojazd (je�li w og�le w nim si� znajdowa�y) niczym nie zdradza�y zainteresowania nasz� obecno�ci�. Nawet pukanie przez szyb� kopu�y zawiod�o.

Ogarnia�a mnie coraz wi�ksza apatia. Przed oczyma widzia�am wci�� segmenty �g�sienicy�, roztapiaj�ce si� i paruj�ce we wn�trzu tajemniczej budowli. My�la�am o Deanie.

��A jednak spr�buj� ich zatrzyma� � dobieg�o do mej �wiadomo�ci zdanie wypowiedziane przez Szu. Ujrza�am, jak zni�y� lot i zbli�y� si� do pojazdu.

On chce si� po�wi�ci�, aby nas uratowa� � przebieg�a mi przez g�ow� nieuzasadniona my�l, widocznie pod wp�ywem pot�guj�cej si� depresji.

��Ja to zrobi�! � zawo�a�am. Wykona�am gwa�townie p�tl� w powietrzu i pogna�am przed siebie wyprzedzaj�c pojazd. Kieruj�c si� raczej odruchem ni� rozs�dkiem, wyl�dowa�am w sekund� p�niej na �szosie�, w odleg�o�ci nie wi�kszej ni� sto metr�w przed pojazdem, i, rozkrzy�owawszy ramiona, zagrodzi�am mu drog�.

��Daisy!

Ujrza�am, jak przyjaciele rzucaj� si� ku mnie, potem tu� przede mn� zamajaczy� ciemny blok maszyny. A wi�c �mier� � pomy�la�am i zamkn�am oczy.

Lecz oto up�yn�y dwie sekundy, cztery, dziesi�� sekund, a �mier� nie nadchodzi�a.

Otworzy�am z l�kiem powieki i zadr�a�am z wra�enia. Przede mn� w odleg�o�ci zaledwie kilkudziesi�ciu centymetr�w sta� nieruchomo �w dziwny pojazd. W�a�ciwie nie sta�, lecz wisia� o jakie� dziesi�� centymetr�w nad po- wierzchni� �szosy�.

Cofn�am si� odruchowo i w tej chwili jaka� si�a odepchn�a mnie na bok. Pad�am na wznak. W tym samym momencie pojazd ruszy� i z ogromnym przy�pieszeniem pomkn�� w dalsz� drog�. Poczu�am, �e chwytaj� mnie czyje� ramiona.

��Daisy! Daisy! Co� ty chcia�a zrobi�? � us�ysza�am g�os Ast. Spojrza�am na ni� zamglonym wzrokiem.

��Nie wiem� Nie wiem, dlaczego to zrobi�am. By�o mi wszystko jedno. Je�li mia�aby� zgin�� ty lub Szu� Pomy�la�am, �e lepiej niech ja. I tak mi ju� wszystko jedno.

��Co ty pleciesz?

��Nonsens!�� oburzy� si� Szu.�� Je�li my�la�em o zatrzymaniu statku, to nie w ten spos�b.

��A jednak mnie zauwa�yli � przerwa�am mu. W tej chwili to stwierdzenie by�o dla mnie najwa�niejsze.

��Nie wiem, czy mo�emy m�wi�, �e spostrzeg�y ci� istoty kieruj�ce pojazdem. Co� za pr�dko si� to wszystko odby�o � zauwa�y�a Ast.

��Stwierdzili�my jednak, �e pojazd reaguje na przeszkody.

��Czy s�dzisz nadal, �e by� to tylko automat?

��Nie wiem. Gdy puka�em, wyda�o mi si�, �e widz� jakie� istoty we wn�trzu maszyny. Co� si� tam jak gdyby poruszy�o. Ale mog�em si� myli�.

��A czy jest mo�liwe, �e s� to jakie� istoty niewidzialne, niedostrzegalne dla nas?

��To chyba jest zupe�nie nieprawdopodobne. Tymczasem pojazd zdo�a� si� ju� oddali� od nas par� kilometr�w i z wolna znikn�� w g�stniej�cej mgle.

��No i c�? Nie polecimy za nim?�� zapyta�am.�� Je�li to, co widzia�e� pod kopu��, by�o��� Startujemy!�� przerwa� Szu jakby zbudzony ze snu.

Wznie�li�my si� w g�r� i pomkn�li�my na p�noc, lec�c nisko nad �autostrad��. Mimo jednak �e rozwin�li�my szybko�� blisk� 200 km/godz., nigdzie nie dostrzegli�my �pryzmy�. Albo zwi�kszy�a pr�dko�� powy�ej 200 km/godz., albo te� znikn�a gdzie� po drodze.

Nasta� dzie�. Pod nami zn�w przemkn�o kilka pojazd�w, poruszaj�cych si� na p�noc lub na po�udnie. Liczba ich to ros�a, to zn�w mala�a, a my�my lecieli dalej i dalej.

Tak przebyli�my ponad pi��set kilometr�w i zn�w nadesz�a noc. Tym razem mg�a zg�stnia�a jeszcze bardziej i okulary podczerwone pocz�y zawodzi�. W tych warunkach przyda�by si� radar. Niestety, skafandry mia�y bardzo skromne wyposa�enie.

Postanowili�my wyl�dowa� i przenocowa� na ziemi. Byli�my wyczerpani fizycznie i psychicznie. P�ynu od�ywczego pozosta�o ju� bardzo niewiele i trzeba by�o go oszcz�dza�.

Ulokowali�my si� na niewielkim wzg�rzu, w pobli�u podstawy s�upa podtrzymuj�cego ta�m� �szosy�. W niedu�ej odleg�o�ci widoczny by� w mroku czarny cie� jakiej� budowli. Mieli�my czuwa� na zmian�, ale wkr�tce zmorzy� nas sen.

Gdy otworzyli�my oczy, Toliman B chyli� si� ju� ku zachodowi. Wed�ug naszych zegar�w sp�dzili�my na B�yskaj�cej ��cznie dziewi�� tamtejszych dni. Sen nie przyni�s� oczekiwanego wypoczynku. Dokucza�o nam pragnienie i g��d. Niedu�a porcja p�ynu od�ywczego, jak� wypili�my wczoraj wieczorem, nie mog�a pokry� zapotrzebowania organizmu. Od dw�ch dni przestali�my r�wnie� �u� od�ywcz� gum�, aby nie pobudza� gruczo��w �linowych.

Nasz sen by� nerwowy i m�cz�cy. Od opuszczenia kosmolotu; a wi�c od blisko pi��dziesi�ciu siedmiu godzin, nie zdejmowali�my skafandr�w, co stawa�o si� coraz bardziej uci��liwe. T�sknili�my zw�aszcza za �wie��, orze�wiaj�c� k�piel�.

Zaraz po przebudzeniu zbadali�my przede wszystkim najbli�szy teren. W r�wnych, kilkusetmetrowych odst�pach wznosi�y si� tu wysokie budowle o kszta�tach grzyb�w, kt�rych czarne kapelusze pokryte by�y cienkimi, ruchliwymi pr�tami zwracaj�cymi swe ostrza ku najwi�kszej jasno�ci na niebie � tam gdzie Toliman B prze�wieca� przez grub� warstw� chmur. Nigdzie, ani w �kapeluszu�, ani w pot�nej �nodze�, nie znale�li�my �adnych otwor�w okiennych czy drzwi. Owa �noga� wyrasta�a z litej, sztucznie wyg�adzonej ska�y.

Widz�c, �e niewiele potrafimy tu zdzia�a�, ruszyli�my w dalsz� drog� na p�noc.

Krajobraz zmienia� si� teraz szybko. Budowle przybiera�y coraz to inne, nieraz bardzo dziwaczne kszta�ty. Spotykali�my tam nie tylko �grzyby�, kule, sto�ki, sze�ciany, walce i graniastos�upy � cz�sto ustawione jakby �do g�ry nogami�, ostrymi kraw�dziami w d� � ale r�wnie� wielkie powyginane zwierciad�a oraz fantastyczne sploty przewod�w i ta�m, przypominaj�ce raczej abstrakcjonistyczne rze�by ni� maszyny czy budowle mieszkalne. Spotkanie �ywych istot wydawa�o si� nam zreszt� coraz mniej prawdopodobne. Wszystko wskazywa�o, �e teren, nad kt�rym lecimy, jest ogromnym kompleksem budowli produkcyjnych, i to najprawdopodobniej kierowanych z odleg�o�ci.

Tak min�y zn�w trzy dni b�yska�skie. Mimo skrupulatnych bada� nie znale�li�my �adnych bezpo�rednich �lad�w pobytu na tym terenie istot rozumnych ani te� zwierz�t. R�wnie� to, co pocz�tkowo wzi�li�my za swoist� ro�linno��, okaza�o si� tylko pewnego rodzaju wykwitami mineralnymi na ska�ach oraz resztkami barwnych surowc�w rozniesionych wiatrem po powierzchni planety.

Co prawda Szu za pomoc� swego �badacza�stwierdzi� wyst�powanie drobnoustroj�w, ale by�o ich tu znacznie mniej ni� na Ziemi czy Temie.

Sk�onni byli�my przypuszcza�, �e planeta podzielona jest po prostu na �ci�le rozgraniczone rejony surowcowe, produkcyjne, energetyczne i mieszkalne. Zastanawiaj�cy by� brak w rejonach przemys�owych flory i fauny, ale na tej dziwnej planecie �ycie mog�o kszta�towa� si� bardzo r�nie.

Samopoczucie nasze pogarsza�o si� z godziny na godzin�. Poszukiwania bez rezultatu, brak od�ywczego p�ynu, szybkie zu�ywanie zapas�w paliwa j�drowego w aparatach plecowych, konieczno�� sta�ego przebywania w skafandrach � wszystko to sprawia�o, �e zacz�y nas ogarnia� najgorsze obawy. Wreszcie, gdy pozosta�o zaledwie par� kropli p�ynu, przy czym Szu ratowa� nas cz�ciowo swym zapasem, stan�li�my wobec alternatywy: albo dotrzemy w ci�gu dwudziestu paru godzin do jakiego� �r�d�a wody, albo grozi nam �mier�.

Wszystkie mapy B�yskaj�cej pozosta�y w kosmolocie, pami�tali�my jednak, �e na p�nocy, w pobli�u bieguna, spotkamy najwi�ksze morze tej planety. Polecieli�my wi�c w tym kierunku, rozwijaj�c mo�liwie najwi�ksz� pr�dko��, na jak� pozwala�a g�sta, gor�ca atmosfera.

Do Morza P�nocnego dotarli�my oko�o czwartego ziemskiego dnia na B�yskaj�cej. Byli�my wyczerpani do ostateczno�ci. Pragnienie stawa�o si� ju� nie do zniesienia. Przez ostatnie czterdzie�ci godzin wypili�my zaledwie 120 cm p�ynu, gdy przeci�tne zapotrzebowanie organizmu wynosi 2300 cm dziennie.

W miejscu naszego l�dowania brzegi morza tworzy�y wielk� zatok� zamkni�t� czym�, co mo�na by�o uzna� za wysoki, wielostopniowy �falochron�. Mimo �e noc utrudnia�a widoczno��, Ast nie zwlekaj�c przyst�pi�a do zbadania sk�adu chemicznego wody morskiej. Niestety, woda nie nadawa�a si� do picia. Trzeba by�o doczeka� �witu i spr�bowa� j� oczy�ci�.

By�am tak zm�czona, �e mimo pragnienia zmorzy� mnie kr�tki, nerwowy sen. �ni�y mi si� jakie� automaty migaj�ce rojami �wiate�ek. Sploty rurek, to zn�w dziwaczne budowle, a w�r�d nich poruszaj�ce si� szybko jakie� potwory podobne do o�miornic czy paj�k�w.

Gdy si� przebudzi�am, by�am pod silnym wra�eniem tego snu, cho� pami�ta�am go tylko fragmentarycznie. Trudno mi by�o zebra� my�li. Odczuwa�am jednocze�nie pal�c� t�sknot� za Deanem i ogromny �al, �e nie ujrza�am go we �nie. Tak pragn�am, aby mi si� chocia� przy�ni��

Te m�cz�ce, nerwowe sny wi�za�y si� na pewno z brakiem wody. Sytuacja nasza stawa�a si� coraz gro�niejsza.

Przed �witem, drugiego dnia pobytu nad morzem, by�am przypadkowo �wiadkiem rozmowy Szu i Ast. Nocowali�my na �falochronie�. Oni oddalili si� i rozmawiali szeptem my�l�c, �e �pi�.

��Nie wiem, co b�dzie jutro � m�wi� Szu.�� Bada�em spektroanalizatorem sk�ad chemiczny tego oczyszczonego przez ciebie roztworu wodnego. Zaczynam w�tpi�, czy potrafimy doprowadzi� wod� do takiego stanu, by nadawa�a si� do picia.

��A je�li si� nie uda?

Szu wzruszy� ramionami i nic nie odpowiedzia�.

��Jestem ju� tak wyczerpana, �e dos�ownie nie mog� utrzyma� si� na nogach � podj�ta Ast.�� Spa�am niewiele. Chyba najwy�ej z godzin�. Po przebudzeniu czuj� si� jeszcze gorzej.

��Ja r�wnie�. Ostatnio cz�sto miewam jakie� dziwne majaki. Upiorne, m�cz�ce sny�

��Co ci si� �ni�o?

��Znajdowa�em si� w wysokiej, przestronnej sali pe�nej jakich� przyrz�d�w czy maszyn. By�y to inne maszyny ni� nasze, zbudowane przez ludzi. Nie by�y to r�wnie� maszyny Urpian, jakie widzieli�my w miastach podziemnych. Sta�em po�rodku sali, bez skafandra. By�em zupe�nie nagi. Od sali oddziela�a mnie jakby przezroczysta, g�adka tafla. Ta tafla otacza�a mnie ze wszystkich stron. Znajdowa�em si� jakby pod kloszem czy te� w przezroczystej rurze. By�o mi ci�ko, bardzo ci�ko oddycha�. Wprost dusi�em si� chwilami. Jednocze�nie odczuwa�em pragnienie� Jak w tej chwili. Nagle poczu�em ch��d. Jakby uderzenie kropel. I oto pocz�a la� si� na mnie woda, ch�odnawa, upragniona woda. Ale nie mog�em dosi�gn�� jej ustami. Na pr�no wysuwa�em j�zyk, rozchyla�em wargi� Woda gdzie� przebiega�a obok mnie. Spada�a na moje ramiona, plecy. A potem wyda�o mi si�, �e z pod�ogi klosza wsta�o rojowisko w�y, oplata�y moje nogi, tu��w, ramiona, g�ow�, ca�e cia�o.

��Pragnienie i wyczerpanie. Wszyscy my�limy o wodzie.

��A wiesz, �e �ni�a mi si� Zoe?

��Zoe?

��Tak. Widzia�em j� daleko, jakby w g��bi tego podziemia. Sta�a tak jak i ja naga pod przezroczystym kloszem, bez aparatu dla niewidomych. Oczy mia�a zamkni�te. I j� te� oplot�y w�e. By�y wielobarwne, jakby ogniste� Jej cia�o dr�a�o. Zdawa�o mi si�, �e pr�buje odepchn�� od siebie te w�e, a co� parali�uje jej ruchy. Od tej chwili jeszcze nie mog� si� otrz�sn�� z wra�enia.

��Nie m�w o tym Daisy � Ast spojrza�a na mnie, ale widocznie s�dzi�a, �e �pi�, bo podj�a dalej szeptem: � Po co jej przypomina� To wszystko jest przera�aj�ce� Czy �ni� ci si� Dean i Jaro?

��Nie. Tylko Zoe.

��No c�. Mo�e ich �mier� by�a l�ejsza. Cierpieli chyba bardzo kr�tko. Nas tu czeka m�ka. Pragnienie to chyba najstraszniejsza tortura.

�wita�o. Szu wsta� i powl�k� si� w d�, ku morzu. Ast posz�a za nim. Ja r�wnie�.

Na jednym z ni�szych stopni �falochronu�, zwr�conym w stron� l�du, za�o�yli�my prymitywne laboratorium. Za filtry s�u�y�y nape�nione piaskiem otwory w twardej skorupie budowli. Wod� czerpali�my za pomoc� ampu�ek przeznaczonych na pr�bki.

Szu zacz�� bada� wod� z r�nych zag��bie�. Wylewa�, nabiera� nowej, przelewa� z ampu�ki do ampu�ki. Wreszcie wsta�.

��Niestety, i ja te� nie potrafi� � powiedzia� do Ast.

��Trzeba by laboratorium� Par� kolb, skraplacz, grzejnik�

��A wi�c?�� zapyta�am.

Teraz dopiero spostrzegli, �e stoj� za nimi.

��Daisy?

��A wi�c?�� powt�rzy�am.

��Nie wiem. Woda zawiera jakie� truj�ce zwi�zki. Zbyt s�abo znam si� na chemii, aby je usun�� Mo�e gdyby tu by� m�j ojciec. On nawet bez przyrz�d�w da�by sobie rad�. Niestety, ja�

��A wi�c?�� powt�rzy�am po raz trzeci.

��Nie widz� wyj�cia � odrzek�, patrz�c ponuro po falach, rozbijaj�cych si� z szumem na pierwszych stopniach �falochronu�. � Nie widz� �adnego wyj�cia.

Spojrza�am na morze. Daleko, nad horyzontem, u wej�cia do zatoki, w�r�d rzedn�cych mgie� ujrza�am ciemn�, g�st� chmur�, kt�ra d��y�a ku nam popychana silnym wiatrem. Mia�a jaki� dziwnie regularny kszta�t.

��Patrzcie! Patrzcie! Ta chmura wygl�da jak��� us�ysza�am okrzyk Ast, z uwag� obserwuj�cej zjawisko ju� od d�u�szego czasu.

��Kosmolot!�� zawo�a� Szu. Serce �cisn�o mi si� nagle.

Istotnie chmura, kt�ra znajdowa�a si� ju� nad naszymi g�owami, przypomina�a kszta�tem kosmolot. Wida� nawet by�o okr�g�e zbiorniki pod talerzowatym kad�ubem. Ale, �e jest to tylko chmura, nikt nie m�g� si� �udzi�. Wyra�nie prze�wieca�y przez ni� ja�niejsze partie nieba.

Ros�a szybko, niemal w oczach, zatracaj�c coraz bardziej kszta�t kosmolotu. Widocznie by�o to tylko z�udzenie. Zbiorowa sugestia.

Wiatr usta�. Chmura zawis�a nad zatok� nieruchomo. Trwa�o to jednak kr�tk� chwil�. I oto pocz�a znowu rosn��, p�cznie�, jak gdyby opada� w d�. Po kilkunastu minutach przybra�a tak ogromne rozmiary, �e przys�oni�a sob� niemal ca�e niebo. Tylko tu� nad horyzontem mo�na by�o dostrzec ja�niejszy pas.

Naraz nad naszymi g�owami co� b�ysn�o. W �rodku otwar�o si� jakby okno, ods�aniaj�c zamglone niebo. Okno ros�o szybko. Chmura rozprasza�a si� ku horyzontowi, tworz�c pier�cie� otaczaj�cy miejsce, w kt�rym stali�my. Czy to r�wnie� by�o z�udzenie?

Pier�cie� rzed� szybko, m�tnia� i rozp�ywa� si� w atmosferze. Nie up�yn�o p� godziny, a po zjawisku nie pozosta�o ani �ladu. Wszystko znik�o.

��Co to by�o?�� zapyta�a Ast.

��Py�y. Wiruj�ce, drobne py�y � wyja�ni� Szu, chowaj�c do torby przyrz�dy.

��Takie same jak w�wczas?

��Chyba tak.

��Czy to jednak czasem nie halucynacja?

��Zbiorowa?

��Wszystko mo�liwe�

��Wykluczone.

��Ale ten kszta�t kosmolotu?

��Czy pami�tacie t� niezwyk�� audycj� telewizyjn�? Wtedy nadawano obraz kosmolotu i szcz�tk�w RER.

��Czy�by nas odnale�li?

��Nie wiem.

Usiedli�my na szczycie �falochronu�. Woko�o panowa� spok�j. Nie czu�o si� nawet wiatru. Tylko fale uderza�y miarowo o najni�sze stopnie.

��Trzeba czeka� � powiedzia� Szu na wp� do siebie. Jak�e wiele mia� w sobie uporu| i spokoju wewn�trznego! Ast by�a znacznie mniej odporna,

��Czeka�? Czeka�? Jak d�ugo?�� Opar�a he�m o najwy�szy stopie� i trwa�a tak nieruchomo, z wyrazem najwy�szego cierpienia na z��klej, postarza�ej twarzy. Czu�am, �e pragnienie zaczyna i mnie pali� ze zdwojon� si��. Jasna plama, znacz�ca poprzez chmury drog� Tolimana B, przesuwa si� wolno po nie- bie. Nie mog� ju� patrze� w ten z�ocistopomara�czowy blask.

��Czeka�? Czeka�? Nie wiadomo po co?�� rz�zi Ast.

��A c� chcesz zrobi�? � szepcze sp�kanymi wargami Szu.

��Je�li �mier� ma i tak nadej��

��Co chcesz zrobi�? � Szu k�adzie r�k� na jej ramieniu.

��Je�li� ma nadej�� po co czeka� Lepiej si� napi� tej wody.

��To samob�jstwo!

��Lepiej skr�ci� m�k�.

��Nie! Nie! Mo�e jednak�

��Cz�owiek zawsze si� �udzi�

G�osy dochodz� do mnie ju� jak przez g�st� wat�.

��Przecie� nam pomogli��� m�wi Szu.

��A teraz� Dlaczego ten �wiat jest taki dziwnie obcy, taki oboj�tny, nieludzki?

��Przecie� to nie ludzie.

Toliman B chyli si� ju� ku zachodowi. Czuj�, �e wszystko m�ci mi si� w g�owie. Ju� nie pojmuj� s��w, kt�re docieraj� do mych uszu jakby spod ziemi.

��To nie s� ludzie��� dudni mi w g�owie.�� Na co czeka�? Na kogo?

Nie wiem, kiedy zasn�am. Prawdopodobnie by�o to kr�tkie omdlenie spowodowane og�lnym wyczerpaniem organizmu.

Sen by� dziwny, niezwyk�y. Widocznie s�owa Szu pos�yszane o �wicie g��boko tkwi�y w mej pami�ci, bo �ni�o mi si� r�wnie� jakie� laboratorium. By�am bez skafandra, bez kombinezonu. Sta�am naga w jakiej� przezroczystej rurze czy kloszu, a z g�ry na mnie, jak pod prysznicem, la�a si� woda. �wie�a, ch�odnawa woda.

Szu m�wi�, �e czul si� jakby skr�powany, �e jaka� si�a obezw�adnia�a jego cia�o. Ja, przeciwnie, odczuwa�am rze�ko�� i swobod�. Unios�am w g�r� r�ce i nastawi�am twarz wprost pod strumie� �yciodajnego p�ynu. Pi�am, pi�am, wch�ania�am w siebie t� wod�. Mia�a ona niezwykle orze�wiaj�cy, nieco kwaskowy smak, jak niekt�re gatunki naszych p�yn�w od�ywczych.

Pi�am t� wod� wielkimi �ykami. Stopniowo wraca�y mi si�y, ust�powa�o pragnienie.

Ta�czy�am jak dziecko pod owym strumieniem wody, �mia�am si� rado�nie. By�am tak szcz�liwa, tak ogromnie szcz�liwa, �e a�� przebudzi�am si�.

Z trudem zrozumia�am, gdzie si� znajduj�. Le�a�am, tak jak przed utrat� przytomno�ci, pod najwy�szym stopniem �falochronu�. Unios�am g�ow� i rozejrza�am si� Woko�o. Obok mnie le�a�a Ast, ni�ej � Szu. Twarze ich by�y blade, oczy zamkni�te. Uczu�am skurcz w sercu. Czy oni jeszcze �yj�?

Wszystko wok� wyda�o mi si� jakie� dziwne. Jakby pod wp�ywem silnego narkotyku odst�pi�y ode mnie na chwil� wszystkie cierpienia. Jakkolwiek odczuwa�am ogromne wyczerpanie i os�abienie, straszliwe, pal�ce pragnienie znik�o bez �ladu. A mo�e �w sen o wodzie nie by� tylko snem? Takie przypuszczenie wyda�o si� zupe�nie absurdalne, niemo�liwe do przyj�cia. Wszak obudzi�am si� w tym samym miejscu, w kt�rym zasn�am. Zdj�cie skafandra w truj�cej atmosferze nie by�oby mo�liwe. Zanik pragnienia m�g� by� tylko chwilowy, zwi�zany ze stanem chorobowym. Powinno ono lada moment powr�ci� ogarn�� mnie strach.

Odruchowo przesun�am j�zykiem po wargach. By�y sp�kane i obola�e, ale� wilgotne.

Jak pot�na jest-moc sugestii!

Spojrza�am na niebo. Toliman B zachodzi�. W g�owie mojej zrodzi�o si� podejrzenie, i� spa�am zaledwie kilkana�cie minut. Przenios�am wzrok na zegarek. Istotnie � wskazywa� jeszcze ten sam dzie� b�yska�ski.

��Daisy��� us�ysza�em pod he�mem szept Ast.

Unios�a nieco g�ow� i patrzy�a na mnie, dziwacznie poruszaj�c wargami.

� �yjesz, Ast?�� zapyta�am bez sensu.

��Jeszcze �yj�. A on?�� wskaza�a ruchem g�owy na bezw�adne cia�o swego m�a. Wyci�gn�am r�k� i pochwyci�am Szu za rami�. Potrz�sn�am nim silnie. Poruszy�.si�. Zamruga� powiekami, spojrza� b��dnie po niebie i zatrzyma� wzrok na Ast.

� �yjecie?!.. �yjecie?��� rzuci� to samo bezsensowne pytanie, co ja przed chwil�. � Jak to dobrze� Ast prze�kn�a z wysi�kiem �lin�.

� �ni�a mi si� woda � powiedzia�a z westchnieniem.

��Tobie te�?!

Ast jednak tak by�a przej�ta wspomnieniem niedawnego snu, �e nie poj�a sensu mojego pytania.

� �ni�a mi si� woda � powt�rzy�a cicho.�� �ni�o mi si�, �e powr�ci�am na Ziemi�, �e otaczaj� mnie drzewa� Ziemskie drzewa. Takie, jakie rosn� nad wodami Kornwalii. Nie pami�tam ich nazwy. Widzia�am je tak dawno� jeszcze by�am dzieckiem. I �ni�a mi si� rzeka; w�a�ciwie p�ytki, rozlewaj�cy si� szeroko strumie�. Ja k�pa�am si� w tym strumieniu, jak w dzieci�stwie. Woda by�a ch�odna, czysta��� Ast u�miechn�a si� do wspomnienia.�� Biega�am po tej wodzie, kl�ka�am i pi�am. Pi�am wod�!

��Pi�a� wod�?

��Chcia�abym, aby sen ten trwa� wiecznie.

��I jak si� teraz czujesz?�� zapyta�am z rosn�cym podnieceniem.

��To znaczy?

��Czy czu�a� pragnienie po przebudzeniu?

��Nie!�� Ogromne zdziwienie rozla�o si� po twarzy Ast.�� I teraz nie czuj�!

��Pragnienie ust�pi�o� pod wp�ywem snu�

��Trudno uwierzy� a jednak�

��Mnie si� r�wnie� �ni�a woda� �e� pi�am� I pragnienie ust�pi�o.

��Dziwne. Bardzo to wszystko dziwne � odezwa� si� Szu.�� Tym dziwniejsze, �e i mnie si� �ni�o, �e pi�em wod�, i r�wnie� nie odczuwam, jak dot�d, pragnienia.

� �ni�a wam si� Kornwalia? Strumie�? � zapyta�a Ast z os�upieniem.

��Nie � zaprzeczy�am po�piesznie.�� Mnie si� �ni�o, �e znajduj� si� w sali, o kt�rej opowiada� Szu.

��Szu?�� zmarszczy�a brwi.

��Tak. S�ysza�am, jak Szu opowiada� ci sw�j sen. O sobie, o Zoe�

��S�ysza�a�? A wi�c nie spa�a�?

��No i co ci si� �ni�o?�� przerwa� Szu ze zniecierpliwieniem.

��Sta�am w takiej jakiej� przezroczystej rurze, w�a�ciwie kloszu. I woda la�a si� na mnie. Tylko �e ty nie mog�e� pi�, a ja pi�am. Pi�am i pi�am. Czu�am si� coraz lepiej�

��A skafander?

��By�am bez skafandra. Zupe�nie naga.

��Jak wygl�da�o pomieszczenie, w kt�rym sta� klosz?�� indagowa� Szu.

��By�o to jakby wielkie laboratorium. Przewody, rury, rurki, przewa�nie przezroczyste. Zbiega�y si� w wielkiej kuli. Jakie� �wiate�ka miga�y w tych przewodach. Kolorowe �wiate�ka�

��A pod�oga? Sufit?

��Nie widzia�am. Nie przypominam sobie. Tak by�am zaj�ta wod��

��Gdzie sta� klosz, w kt�rym by�a� zamkni�ta? W �rodku sali czy pod �ciana? Zastanawia�am si� chwil�.

��Bli�ej �ciany. Tak mi si� przynajmniej zdaje. Obok klosza bieg� pionowo gruby, mrugaj�cy �wiate�kami przew�d. Mimo zapadaj�cego mroku mo�na by�o dostrzec wra�enie, jakie na Szu wywar�y moje s�owa.

��Przypomnij sobie! Co by�o w g��bi sali, gdy stan�a� plecami do owego przewodu?

��Nie wiem. Nie pami�tam.�� Szkoda��� powiedzia� Szu z westchnieniem. Wargi mu drga�y.

��Czy�by �ni�o mi si� to samo wn�trze co tobie?�� zapyta�am.�� Z wszystkimi szczeg�ami?

��Poda�a� szczeg�y, kt�rych nie opowiada�em Ast. Szczeg�y dostrze�one przeze mnie w czasie dzisiejszego snu.

��Chcesz udowodni�, �e oboje �nili�cie to samo?�� Ogromne zdziwienie po��czone z niedowierzaniem malowa�o si� na twarzy Ast.

��Tak. Widzia�em to samo wn�trze. I ja r�wnie� sta�em nagi pod kloszem i pi�em wod�. Umilk� i zamy�li� si�.

��Dlaczego pyta�e�, czy nie dostrzeg�am czego� w g��bi laboratorium?�� przerwa�am milczenie.

��Widzisz� Ja widzia�em. Nie, nie powiem ci. Nie chc� ci nic sugerowa�. Spr�buj sobie przypomnie�. Cho�by jaki� drobny szczeg�, co�, co zwr�ci�o twoj� uwag� Wysila�am pami�� bez skutku.

��Nic z tego nie rozumiem � podj�a Ast.�� To, �e �ni�a nam si� wszystkim woda, jest zupe�nie zrozumia�e. Wp�yw pragnienia. Daisy widzia�a siebie w przezroczystej rurze czy kloszu. �atwo to wyt�umaczy� pos�yszan� niedawno rozmow�. Mnie si� �ni�a Kornwalia � po prostu zwyk�y przypadek, wspomnienie z dzieci�stwa po��czone z bod�cem fizjologicznym w postaci pragnienia. Nawet, �e tobie, Szu, powt�rzy� si� poprzedni sen w nieco zmienionej wersji, to jeszcze nic nadzwyczajnego. Ale dlaczego �ni� si� wam identyczne wn�trza? A przede wszystkim, dlaczego nie odczuwamy w tej chwili pragnienia? Tego wyt�umaczy� nie potrafi�.

��To wszystko jest niezrozumia�e � kiwa� g�ow� Szu.�� Nie wiem jak wy, ale ja prze�ywa�em to wszystko ogromnie realistycznie. A� za realistycznie jak na sen. Na przyk�ad, czy zdawa�y�cie sobie spraw�, �e to sen, �e musicie si� wkr�tce ju� z niego przebudzi�? Bo ja ba�em si� przez ca�y czas, �e nadejdzie chwila przebudzenia i zn�w wr�ci tortura pragnienia.

��Ja r�wnie� zdawa�am sobie spraw�, �e �ni�. A ty, Ast?

��Je�li chodzi o mnie, by� to typowy sen. Nie my�la�am o tym, �e �ni�. By�am tylko bardzo, ogromnie szcz�liwa! Szu zapali� reflektorek i zacz�� skrupulatnie ogl�da� sw�j skafander.

��Podejrzewasz, �e to mo�e nie by�y sny?�� zdziwi�a si� Ast.�� Nonsens, przecie� mnie si� �ni�a Ziemia! Szu wzruszy� ramionami.

��Tre�� snu nie jest najwa�niejsza.

��Nie rozumiem.

��Mog�a� pi� przez sen. Naprawd� pi�. Ast zmarszczy�a brwi.

��Jeszcze nie bardzo rozumiem, o co ci chodzi.

��Zastanawiam si�, czy to, co prze�y�em ja i Daisy, nie mog�o by� rzeczywisto�ci�. Je�li zahamowano ruch kosmolotu, je�li dostarczono nam paliwa� Tym razem jednak odezwa� si� w Ast duch przekory:

��To drugie mog�o by� przypadkiem. A Daisy po prostu �ni�o si� to, o czym opowiada�e�. Pytasz si� Daisy, co by�o w g��bi owej sali? Nie chcesz jej nic sugerowa�? Nonsens. Gdyby pami�ta�a dobrze szczeg�y naszej rozmowy, nie potrzebowa�aby przypomina� sobie snu, aby odpowiedzie� na twe pytanie. Chodzi�o ci o to, �e tam widzia�e� takie same klosze? Czy tak?

Szu skin�� g�ow�.

��Tak. Prawda. M�wi�em ju� rano o tych kloszach. Ale chodzi�o mi o to, kogo Daisy spostrzeg�a w jednym z tych kloszy.

��No, kogo by mog�a dostrzec? Oczywi�cie � Zoe.

��W�a�nie chodzi o to, �e nie Zoe.

��A wi�c kogo? Kogo?�� naciera�a Ast.

��Powinna widzie� mnie. W�wczas nasze sny by�yby si� wzajemnie uzupe�nia�y. Bo ja widzia�em Daisy. Pod kloszem, obok kt�rego przebiega gruby, migoc�cy �wiat�em przew�d. Rozumiecie teraz?

��No i c� z tego? Daisy nic nie pami�ta. Nie potwierdza twego snu. Bo ona �ni�a tylko pod wp�ywem tego, co m�wi�e� rano.

��A �w przew�d obok klosza?

��To mo�e by� zbieg okoliczno�ci. Sugestia.

��Ale przecie� nie czuj� dot�d pragnienia! Czy mo�na to t�umaczy� inaczej ni� tym �e pili�my naprawd�? Zapanowa�o milczenie.

��Twoja hipoteza, Szu, jest z pewnego wzgl�du bardzo nieprawdopodobna � odezwa-�am si� po chwili.�� Przed utrat� przytomno�ci, bo powiedzmy sobie szczerze, to nie by�o za�ni�cie, lecz zemdlenie z wyczerpania, Toliman znajdowa� si� najwy�ej dziesi�� stopni nad horyzontem. Pami�tam dobrze. Gdy obudzi�am si�, zachodzi� za horyzont. Sp�jrzcie na zegarki. Przecie� nasz sen m�g� trwa� zaledwie dwadzie�cia minut.

��Nawet kr�cej � podchwyci�a Ast.�� Najwy�ej sze��, osiem minut. Patrzy�am na zegarek niemal do ko�ca. Wydawa�o mi si�, �e na co� czekam, �e noc przyniesie nam ratunek.

��I zdaje si� przynios�a � powiedzia� cicho Szu.

��Czy� mo�liwe � zapala�a si� Ast � �e w ci�gu o�miu minut owi niewidzialni mieszka�cy przenie�li nas do swego laboratorium, zdj�li z nas skafandry, ubrania, i to zdj�li bez rozcinania? Umie�cili pod owymi kloszami, napoili, ubrali, przewie�li z powrotem na to miejsce i u�o�yli w takich samych pozycjach jak poprzednio? To zupe�nie niemo�liwe!

��I po co? Po co?�� rzuci�am pytanie.�� Po co tyle zachodu? Je�li chcieliby nas uratowa� przed �mierci� z pragnienia, czy� nie pro�ciej by�oby umie�ci� zbiornik z wod� na naszej drodze? Je�li oczywi�cie nie chc� si� z nami spotka�.

Szu wsta� i chwiej�c si� troch� wszed� po stopniach na szczyt �falochronu�.

��A jednak w ci�gu tych sze�ciu czy o�miu minut znik�o pragnienie, wr�ci�y si�y� Czuj� si� co prawda nieco os�abiony, lecz jeszcze p� godziny temu nie mog�em nie tylko chodzi�, ale i siedzie�

Min�y dwie godziny. Zacz�o ju� �wita�, a w dalszym ci�gu nie dokucza�o nam pragnienie. Przeciwnie, z ka�d� minut� czuli�my si� lepiej. Jak gdyby nowe si�y wst�powa�y w nasze wyczerpane organizmy.

Oko�o po�udnia ruszyli�my wzd�u� �falochronu� ku dziwacznej wie�y, na kt�rej szczycie widoczna by�a wielka kula podobna do zwini�tego je�a. Czy by�a to jaka� swoista radiowa latarnia morska czy te� wie�a mia�a inne przeznaczenie � nie wiadomo. Do��, �e w pobli�u wie�y, a zw�aszcza przy zbli�aniu si� do kuli naje�onej kolcami, nast�powa�y silne zak��cenia na falach kr�tkich i ultrakr�tkich. Szu i Ast na nowo rozpocz�li eksperymenty maj�ce na celu zwr�cenie na nas uwagi gospodarzy planety. By�y one jednak nadal zupe�nie bezowocne.

Tak min�� dzie�, noc i nadszed� nowy dzie�. Zn�w zacz�li�my odczuwa� g��d i pragnienie. Ale nie by�o to pal�ce uczucie wywo�ane utrat� wody przez organizm, lecz normalna, codzienna potrzeba uzupe�nienia jej zasob�w. Niezmiernie interesuj�cy by� r�wnie� fakt, �e procesy wydalania przebiega�y w naszych organizmach niemal normalnie, jakby po rzeczywistym zaspokojeniu pragnienia. Przeprowadzona przez Szu analiza moczu wykaza�a co prawda �lady zaburze� w kr��eniu wody w organizmie, ale by�y to nast�pstwa wywo�ane ubytkiem wody w tkankach. Objawy te wyra�nie zanika�y, jak gdyby organizm wraca� do r�wnowagi. Sk�d wzi�a si� woda, kt�ra uzupe�ni�a niedob�r? Gubili�my si� w domys�ach.

Ast i Szu zaj�li si� ponownie pr�bami oczyszczenia wody morskiej. Ja obserwowa�em otaczaj�cy teren. Wok� nas panowa� jednak spok�j. Jedynie przed samym zmrokiem zauwa�y�am przelatuj�cy z du�� pr�dko�ci� w odleg�o�ci dw�ch kilometr�w jaki� l�ni�cy przedmiot, podobny kszta�tem do p�askiej szpuli.

Mimo wielokrotnych, coraz to innych eksperyment�w, prowadzonych nieprzerwanie przez ca�� noc i nast�pny dzie� b�yska�ski, nie uda�o si� nam zdoby� wody zdatnej do picia. Czy mogli�my liczy� na jeszcze jedn� regeneracj�? Tak bowiem pocz�li�my nazywa� tajemniczy proces odrodzenia si� zasob�w wodnych i od�ywczych w naszych organizmach. Czy powt�rz� si� krzepi�ce sny?

Postanowili�my czuwa� na zmian�, ale sen zm�g� dy�uruj�c� Ast. Spali�my d�ugo. Jak wskazywa�y zegarki � przesz�o jedena�cie godzin. By�o to zrozumia�e wobec m�cz�-cych prze�y� ubieg�ych dni. W ostatnim okresie sypiali�my niewiele i nieregularnie.

Po przebudzeniu stan�li�my wszyscy troje wobec zagadki, kt�rej rozwi�za� nie tylko nie byli�my w stanie, ale kt�ra, jak w�wczas s�dzili�my, nie mog�a mie� �adnego Io-gicznego rozwi�zania. Oto w czasie owych jedenastu godzin ka�dy z nas prze�y� niemal identyczne powt�rzenie ostatniego �krzepi�cego snu�. Ast �ni�a si� k�piel w strumieniu na Ziemi, a mnie i Szu k�piel pod kloszemw owym tajemniczym laboratorium.

Zn�w czu�am, �e stoj� pod ch�odnym strumieniem �yciodajnego p�ynu, zn�w rozkoszowa�am si� jego smakiem, pij�c do woli. Jednocze�nie pami�ta�am doskonale ostatni sen i wszystko, o czym rozmawiali�my poprzedniego dnia.

Zaspokoiwszy wi�c pierwsze pragnienie wysun�am g�ow� spod strumienia p�ynu i spojrza�am w g��b sali. Istotnie, w odleg�o�ci oko�o trzydziestu metr�w zobaczy�am kilka przezroczystych kloszy. W pierwszym, najbli�ej stoj�cym, dostrzeg�am nagie cia�o cz�owieka. Porusza� si� d�u�sz� chwil� pod p�yn�c� z g�ry kaskad� wody i naraz przywar� twarz� do szyby. Pozna�am � by� to Szu.

Szu r�wnie� mnie widzia�. Po chwili zacz�� mi dawa� jakie� znaki. Podnosi� r�ce w g�r�, to zn�w spuszcza� rytmicznie wzd�u� cia�a. Liczy�am te ruchy. By�a Io sygnalizacja systemem Kodra.

��Daisy, czy rozumiesz mnie?�� odczyta�am po chwili i natychmiast odpowiedzia�am sygna�ami.

��Tak. Czy to nie jest sen?

��Nie wiem. Zrobimy pr�b�. Zapami�taj s�owo: Atra maro. Powt�rz.

��Atra maro.

��Podaj mi r�wnie� jakie� s�owo.

��Stella.

��Ste�

Tu sen si� urwa�. Przebudzi�am si� nagle w momencie, gdy Szu powt�rzy� ruchami pierwsze trzy litery imienia mej dawnej przyjaci�ki.

Gdy otworzy�am oczy, spostrzeg�am, �e nade mn� stoi w�a�nie Szu. Nie spa� ju� od godziny. Obok mnie siedzia�a na stopniu Ast.

I oto Szu opowiedzia� mi to, co prze�y�am. Jak gdyby naprawd� by� ze mn� tam, w tej dziwnej sali. Odtworzyli�my s�owo po s�owie ca�y dialog w ten spos�b, by sprawdzi�, czy ka�de z nas pami�ta, co m�wi�a druga osoba. Nie natrafili�my na �adn� luk� czy przeinaczenie. Wszystko si� zgadza�o.

��Czy wyda�em ci jakie� polecenie?�� pyta� Szu.

��Tak. Kaza�e� mi zapami�ta� dwa s�owa.

��Jak one brzmia�y?

��Atra maro. Co to w�a�ciwie oznacza?�� zapyta�am coraz bardziej zaskoczona.

��Nie wiem. Mo�e nic nie oznacza. Nada�em celowo wyrazy bez znaczenia. Takie, jakie wpad�y mi do g�owy. Co kaza�em ci dalej robi�?

��Powt�rzy�. Potem ja nada�am wyraz, kt�ry ty mia�e� zapami�ta�.

��Stella � powiedzia� Szu po�piesznie.

��Tak. Mia�e� r�wnie� go powt�rzy�, lecz nie zd��y�e�. Przebudzi�am si� po nadaniu�

��Trzeciej litery. Ja r�wnie� w tym momencie si� przebudzi�em.

��Nic z tego nie rozumiem � odezwa�a si� Ast.�� Przecie� obudzi�e� si� o godzin� wcze�niej ni� ona. Jak to mo�liwe?

��Nie wiem. Jedynym wyt�umaczeniem by�oby to, i� prze�ywali�my to rzeczywi�cie.�� Szu my�la� w tej chwili tylko o realno�ci i zbie�no�ci sn�w.

��A r�nica w czasie przebudzenia? Szu zastanawia� si�.

��Mo�na wyt�umaczy� j� w ten spos�b � podj�am my�l, kt�ra mi si� w tym momencie nasun�a � �e senny majak uleg� przerwaniu, cho� spali�my dalej, on kr�cej, ja d�u�ej. W ten spos�b�

� �ci�lej m�wi�c, to nie sen � nie pozwoli� mi doko�czy�. � Utracili�my oboje pami�� w jednym momencie.

��Pami�� albo przytomno�� � doda�am.

��Dlaczego jednak �ni mi si� Kornwalia?�� nie ust�powa�a Ast.�� Przecie� chyba nie twierdzisz, �e rzeczywi�cie w tych paru minutach czy godzinach pow�drowa�am na Ziemi�? �wiat�o biegnie st�d 4,3 roku � za�mia�a si�. Wida� jednak by�o, �e jest nie mniej od nas przej�ta.

��Pragnienie i g��d ust�pi�y tak�e i u ciebie, Ast � zauwa�y� Szu.�� Nie czujesz r�wnie� senno�ci?

��Czuj� si� �wietnie, jak po prawdziwej k�pieli!

��Nic z tego nie rozumiem.

Dyskusje nasze by�y si�� rzeczy ja�owe. Postanowili�my w ko�cu przed nast�pnym za�ni�ciem umie�ci� wok� nas i na naszych skafandrach szereg znak�w, kt�re pozwoli�yby zorientowa� si�, czy istotnie przez ca�y czas snu przebywamy w tym samym miejscu.

Nie dosz�o jednak do przeprowadzenia eksperymentu. Dyskutowali�my w�a�nie nad najlepszymi sposobami przeprowadzenia do�wiadczenia, gdy Ast, kt�ra ostatnio stale obserwowa�a niebo, zn�w co� spostrzeg�a.

Spojrzeli�my we wskazanym przez ni� kierunku. Zbli�a� si� ku nam okr�g�y przedmiot o b�yszcz�cej, jakby wypolerowanej powierzchni. Okr��y� zatok� na du�ej wysoko�ci i pocz�� opada� w d�, zataczaj�c coraz mniejsze ko�a. Po chwili by� ju� nad nami, na wysoko�ci oko�o dwustu metr�w.

��To oni!�� zawo�a�a Ast.

��Mo�e zn�w automat � powiedzia� Szu.

��Chyba nie.

Lataj�ca maszyna o kszta�cie p�askiej szpuli kr��y�a nad naszymi g�owami.

��Czego oni szukaj�? � zastanawia� si� Szu.

��Chyba tylko� nas.

��Czy polecimy na ich spotkanie?�� zapyta�am. Szu uczyni� niezdecydowany ruch r�k�.

��Czekajmy, co b�dzie dalej.

Ale nie wydarzy�o si� nic. Przynajmniej nic z tego, czego mogli�my si�-spodziewa�. Maszyna zatoczy�a jeszcze kilka k� nad naszymi g�owami i wolno pop�yn�a w powietrzu na zach�d.

��Le�my za nimi!�� zakomenderowa� Szu.

Wznie�li�my si� w g�r�. Im gwa�towniej jednak zwi�kszali�my pr�dko��, tym szybciej lecia�a l�ni�ca �szpula�, nie pozwalaj�c zbli�y� si� do siebie na odleg�o�� mniejsz� ni� trzysta, czterysta metr�w.

Wkr�tce morze znik�o nam z oczu. Przed nami znajdowa�a si� rozleg�a, czerwonawo-��ta pustynia.�� Energii starczy najwy�ej na dwana�cie godzin takiego lotu � odezwa�a si� Ast po dwudziestej chyba pr�bie dogonienia �szpuli�.

Szybko�� by�a ju� tak znaczna, �e czuli�my nagrzewanie si� skafandr�w i niezno�ny nap�r przecinanego powietrza.

��No i co z tego?�� zaoponowa�am.�� Nie ma sensu siedzie� w jednym miejscu i czeka� na przybycie Astrobolidu. Oni b�d� tu dopiero za pi�� miesi�cy! Koniecznie musimy odnale�� gospodarzy planety. Zreszt� lot d�ugodystansowy na du�ych wysoko�ciach jest ekonomiczniejszy.

��A je�li regeneracja wody mo�e si� odbywa� tylko nad morzem w tamtej zatoce?

��Nie zostawili�my radiolatarni!�� u�wiadomi�am sobie nagle.

��Jak odnajdziemy nasze obozowisko? Tam zosta�a torba z narz�dziami!�� wy-buchn�a Ast.�� Jak mog�e� j� zostawi�?

��Tak, niedobrze si� sta�o � odezwa� si� Szu.�� To moja wina. Co prawda, odnale�� t� zatok�, lec�c nad brzegiem morza, nie b�dzie trudno, ale zawsze to ogromna strata energii.

Zwi�kszyli�my szybko��. Czu�am ju� wyra�nie poprzez skafander d�awi�cy ucisk wiatru. Aparatura ch�odnicza pracowa�a z wysi�kiem. Zbli�yli�my si� jednak znacznie do tajemniczej maszyny. Nie trwa�o to d�ugo. Gdy odleg�o�� zmala�a do oko�o stu metr�w, �szpula� zacz�a gwa�townie wznosi� si� w g�r�.

Pognali�my za ni�. Chwilami jej cie� pojawia� si� w�r�d chmur, to zn�w roztapia� zupe�nie we mg�ach. Po dwudziestu minutach takiej pogoni pojazd powietrzny znikn�� nam zupe�nie z oczu. Nie by�o sensu lecie� dalej. Postanowili�my wyl�dowa�. Byli�my zm�czeni i senni. Dokucza�o nam pragnienie.

Teren pod nami nie nadawa� si� do l�dowania ani te� do obozowania. Z du�ej wysoko�ci przypomina� ogromny, g�sto zaro�ni�ty trawnik, lecz w miar� jak zni�ali�my lot, coraz wyra�niej wida� by�o, i� rzekome �d�b�a trawy s� to cienkie, ostro zako�czone pr�ty wystaj�ce wprost z ziemi, niczym gwo�dzie na desce fakira. Odst�py mi�dzy pr�tami nie przekracza�y dwudziestu centymetr�w. W tych warunkach zmuszeni byli�my poszuka� innego terenu do l�dowania. Na po�udniu majaczy�y zarysy jakiej� budowli. Nim jednak zdo�ali�my tam dolecie�, pod naszymi he�mami rozleg� si� niespodziewanie znajomy sygna� radiolatarni. W��czyli�my autonawigator.

Na sygna� kontrolny przysz�a szybko odpowied�. Radiolatarnia znajdowa�a si� na p�noco-wsch�d, w odleg�o�ci trzystu osiemdziesi�ciu kilometr�w.

W torbie przypi�tej do pasa Ast nie brakowa�o �adnego sygnalizatora.

Nasuwa�o nam si� tylko jedno wyt�umaczenie: kosmolot nie zosta� zniszczony.

A wi�c Dean �yje! Ogarn�a mnie szalona rado��

Lecieli�my chyba ze dwie godziny, kieruj�c si� tylko wskazaniami autonawigatora. Toliman B ju� zaszed� i zapanowa�a noc. Byli�my senni i zm�czeni. Pragnienie dokucza�o nam w dalszym ci�gu, ale c� to znaczy�o wobec mo�liwo�ci odnalezienia zaginionych? Zreszt�, je�li kosmolot nie zosta� zniszczony, problem wody by�by rozwi�zany.

Tego jednak, po d�u�szym zastanowieniu, nie byli�my pewni. Dlaczego odbieramy sygna�y radiolatarni zamiast niewsp�miernie pot�niejszego nadajnika kosmolotu? Dlaczego nie dociera�y �adne sygna�y przez ponad sto pi��dziesi�t godzin?

Radiolatarnia by�a coraz bli�ej. Ogarnia�a nas coraz wi�ksza niecierpliwo��. Jeszcze pi��dziesi�t, czterdzie�ci, trzydzie�ci, dwadzie�cia, dziesi�� kilometr�w dzieli�o nas od �r�d�a sygna��w. Nie mogli�my doczeka� si� chwili spotkania.

I w�wczas spad� niespodziewany cios: sygna�y zamilk�y.

Zamilk�y w momencie, gdy dzieli�o nas od celu 7,5 km. Znali�my jednak w pewnym przybli�eniu dotychczasowe po�o�enie �r�d�a. Nie zmniejszaj�c wi�c pr�dko�ci d��yli�my tym samym szlakiem na p�noco-wsch�d. Milczeli�my. Niepewno�� �ciska�a nam gard�a.

Teren, nad kt�rym lecieli�my, by� p�ask� r�wnin�, poprzecinan� g�sto d�ugimi, sztucznymi utworami przypominaj�cymi kana�y. Sie� tych kana��w g�stnia�a szybko i w odleg�o�ci oko�o pi�ciu kilometr�w od celu przed nami wy�oni�o si� morze.

Miejsce, z kt�rego p�yn�y ku nam sygna�y, nie znajdowa�o si� na l�dzie.

Na jednostajnie tocz�cych si� falach nie dostrzegli�my ani kosmolotu, ani �adnego �ladu radiolatarni. R�wnie� niebo w granicach widoczno�ci by�o spokojne i puste. Ogarn�a mnie rozpacz. Przyt�umiony niezwyk�ymi prze�yciami b�l po utracie Deana od�y� z now� si��. W�wczas ani jedna �za nie pop�yn�a, teraz p�aka�am jak dziecko, po raz pierwszy od wielu, wielu lat.

Szu pr�bowa� mnie pocieszy�. Wiedzia�am jednak, �e sam jest wstrz��ni�ty niepowodzeniem. Tak niezachwianie wierzyli�my w te sygna�y!

Opanowa�a nas zn�w apatia i zniech�cenie, zw�aszcza �e Ast jakby celowo pog��bia�a pesymistyczny nastr�j, kre�l�c ponure horoskopy. W ostatnim okresie, widocznie pod wp�ywem niezwyk�ych wydarze�, sta�a si� bardzo nerwowa i sk�onna do przejaskrawie�, teraz za� do��czy�o si� do tego wyczerpanie fizyczne i psychiczne.

Polecieli�my ku brzegowi, by znale�� miejsce na odpoczynek. Nim jednak dotarli�my do l�du, zn�w ozwa� si� sygna� radiolatarni.

Byli�my zaskoczeni i zdezorientowani. Autonawigator wskazywa� w dalszym ci�gu na p�noco-wsch�d. �r�d�o sygna��w znajdowa�o si� tym razem w odleg�o�ci oko�o o�miuset pi��dziesi�ciu kilometr�w. Czy� by�o mo�liwe, aby w ci�gu kilkunastu minut, jakie up�yn�y od wyga�ni�cia poprzedniego sygna�u, ludzie zaopatrzeni tylko w aparaty plecowe mogli przeby� t� odleg�o��? Odleg�o�� t� m�g� jednak pokona� kosmolot!

Nie zwlekaj�c zawr�cili�my nad morze, kieruj�c si� wskazaniami autonawigatora. Nie byli�my ju� jednak tak dobrej my�li jak poprzednio.

Na miejsce, gdzie powinna znajdowa� si� radiolatarnia, dotarli�my po czterech godzinach bardzo wyczerpuj�cego lotu. Ca�y czas lecieli�my nad morzem, co bynajmniej nie nastraja�o optymistycznie.

Obawy potwierdzi�y si� w pe�ni. W odleg�o�ci oko�o o�miu kilometr�w od celu zn�w sygna�y zamilk�y. W miejscu, gdzie powinno znajdowa� si� ich �r�d�o, znale�li�my tylko niebo i morze.

Po trzynastu minutach zn�w odezwa�a si� tajemnicza radiolatarnia. Autonawigator wskazywa� tym razem na wsch�d. Odleg�o�� przekracza�a tysi�c dwie�cie kilometr�w.

Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e kto� nas prowadzi ku jakiemu� niewiadomemu celowi. Tym �kim�� nie byli z pewno�ci� Dean, Jaro i Zoe, lecz niewidzialni mieszka�cy B�yskaj�cej. Oni to nadawali sygna�y. Prawdopodobnie w ich w�adaniu znajdowa�a si� radiolatarnia pochodz�ca z kosmolotu.

Tym razem sytuacja by�a bardzo trudna. Przelot oznacza� w praktyce wyczerpanie energii nap�dowej odrzutowych silnik�w plecowych. By�y to aparaty zaopatrzone w stosunkowo niedu�e i lekkie generatory. A przecie� o uzupe�nieniu zapasu nie mogli�my marzy�, gdy� magazyn paliwa j�drowego znajdowa� si� w kosmolocie. Do momentu wyczerpania paliwa pozosta�o nam sze�� lub siedem godzin. W tym czasie musieli�my dotrze� do l�du, je�li nie chcieli�my by� zdani na �ask� fal i pr�d�w morskich.

Co prawda mo�na by�o zawr�ci� i po przebyciu dziewi�ciuset kilometr�w natrafi� na l�d, ale przekre�li�oby to mo�liwo�� odnalezienia gospodarzy planety. Mimo wi�c ryzyka przymusowego l�dowania na morzu postanowili�my lecie� tam, dok�d wzywa� nas sygna�.

Byli�my ju� bardzo wyczerpani i pragnienie dokucza�o nam ogromnie. Wypatrywali�my wi�c l�du jak wybawienia. Niepokoi�a nas sprawa regeneracji wody. Nie mieli�my �adnego dot�d dowodu, �e przebiega� b�dzie ona tak samo na innych obszarach planety jak w owej zatoce. O powrocie przecie� nie by�o ju� mowy. Nie wiedzieli�my zreszt�, czym si� kieruj� gospodarze planety, wabi�c nas sygna�ami radiolatarni. A je�li s� to istotnie �b��dne ogniki�? Mo�e jeste�my igraszk� w r�kach istot, kt�rych mentalno�� i etyka nie ma nic wsp�lnego z mentalno�ci� i etyk� ludzk�? Przecie� dot�d nie potrafili�my sobie nawet wyobrazi�, jak wygl�daj� mieszka�cy tej planety!

Takie my�li trapi�y nas w czasie d�ugiego lotu nad morzem. Zdawali�my sobie w pe�ni spraw�, �e, niestety, obawy nasze s� uzasadnione. Dopiero gdy w pi�tej godzinie powietrznej podr�y ujrzeli�my tak d�ugo wyczekiwany l�d, humory nasze nieco si� poprawi�y.

Szu zdecydowany by� lecie� dalej, jednak sprzeciwi�y�my si� temu kategorycznie. Zw�aszcza Ast by�a ju� u kresu si�.

Przeszli�my do l�dowania, gdy nagle nast�pi�o zn�w co� tak dziwnego, �e ogarn�a mnie w�tpliwo��, czy wszystko, co nas otacza, nie jest tylko bardzo realistycznym majakiem sennym.

Opadali�my wolno ku niedu�ej kotlinie otoczonej od po�udnia szeregiem kulistych i sto�kowatych budowli, gdy naraz przez cia�o moje przebieg� gwa�towny dreszcz. Wyda�o mi si�, �e co� mnie podrywa szybko w g�r�, i w tej samej chwili ze zdziwieniem zauwa�y�em, �e zar�wno pragnienie i g��d, jak senno�� i zm�czenie znik�y bez �ladu.

Silnik odrzutowy pracowa� r�wno, bez najmniejszych waha� czy zmian. Cia�o moje opada�o jak poprzednio. Uczucie zmian przy�pieszenia by�o wi�c z pewno�ci� z�udzeniem.

Te same wra�enia i to w tej samej chwili odczuli jednak r�wnie� Ast i Szu. Jak to si� sta�o, �e tak nagle wr�ci�y nam si�y? W jaki spos�b nast�pi�a regeneracja zapas�w wody i energii w naszych organizmach? Czy mo�liwe, aby proces ten dokona� si� w ci�gu sekundy, a mo�e nawet w jej u�amku? Niestety � �adne z nas nie spojrza�o przedtem na zegarek.

Niezale�nie jednak od bezskutecznych pr�b wyt�umaczenia zjawiska, fakt faktem, �e nie potrzebowali�my l�dowa� ani odpoczywa�. Mogli�my lecie� dalej tam, dok�d wzywa�y nas sygna�y.

Stawka by�a w tej chwili zbyt powa�na, aby�my mogli pozwoli� sobie na zw�ok�. Jednocze�nie trapi�a nas obawa, �e sygna� mo�e si� powt�rzy�, �e s� to rzeczywi�cie �b��dne ogniki� prowadz�ce donik�d. Jak dot�d sw� powietrzn� drog� zakre�lali�my wyra�nie wielok�t. Je�li si� on zamknie? Je�li b�dzie to dos�ownie b��dne ko�o?

Teraz lecieli�my nisko, aby utrzyma� najlepsz� widoczno��. Trzeba by�o pilnowa�, by nie zabrak�o nam energii nad morzem. Na szcz�cie nic nie wr�y�o, by l�d zn�w si� sko�czy�. Kana��w ju� nie spotykali�my, za to coraz wyra�niej wida� by�o, �e teren, nad kt�rym lecimy, jest gigantycznym placem budowy. Pracowa�y tu pot�ne zespo�y maszyn, wznosz�ce z mineralnego pod�o�a planety ogromne tumany py�u, przybieraj�cego chwilami fantastyczne kszta�ty �ywych istot. Miejscami wystawa�y z gruntu l�ni�ce, to zn�w pokryte czerni� czasze, sto�ki i graniastos�upy lub d�ugie, niskie budowle o p�askich dachach, przewa�nie naje�onych kolcami.

Raz po raz przelatywali�my ponad splotami jakich� przewod�w czy anten. Spotykali�my r�wnie� ogromne kopce drobnego piasku o r�nych barwach i w�asno�ciach magnetycznych (o czym informowa�y nas przyrz�dy w skafandrach). Nie zwracali�my jednak na to wszystko wi�kszej uwagi, d���c nieustannie naprz�d, na wsch�d. Byle dalej, byle dalej!

Najpierw zabrak�o paliwa Ast. Od �r�d�a sygna��w dzieli�o nas jeszcze osiemdziesi�t kilometr�w, a trzeba by�o zachowa� niewielk� rezerw� energii dla pokonywania ewentualnych przeszk�d terenowych. Ast pozosta�o jej zaledwie na par� kilkunastometrowych skok�w.

Wzi�li�my j� pod ramiona i lecieli�my tak dalej. Wkr�tce jednak trzeba by�o wstrzyma� prac� aparatu Szu. Na szcz�cie ja dysponowa�am jeszcze pewnym zapasem paliwa, nie wystarczy�by on jednak na dotarcie do celu przy dodatkowym obci��eniu.

Wyl�dowali�my na terenie pokrytym g�sto przez jakie� maszyny. Do �r�d�a sygna��w pozosta�o zaledwie sze�� kilometr�w. Dotychczas sygna�y gas�y, gdy zbli�ali�my si� na odleg�o�� mniejsz� od o�miu kilometr�w. Wzbudzi�o to w nas nowe nadzieje. Na wsch�d od miejsca l�dowania pi�trzy�y si� jakie� budowle o p�askich, lecz naje�onych cienkimi pr�tami dachach. Tam powinna znajdowa� si� radiolatarnia. O tym jednak, aby dotrze� piechot� do �miasta�, nie by�o mowy, gdy� opasywa�y je g��bokie rowy i siatki, rozpi�te na biegn�cych kilometrami s�upach.

Przeszkody te pokonywali�my teraz wolno, staraj�c si� jak najoszcz�dniej gospodarowa� resztkami paliwa.

Po sze�ciu godzinach takiej w�dr�wki i skok�w dotarli�my do szerokiej arterii komunikacyjnej, kt�ra doprowadzi�a ju� nas bez przeszk�d do �miasta�. Tylko w moim aparacie plecowym pozosta�o troch� paliwa.

W �mie�cie� panowa�a cisza. Ani na �szosie�, ani na kr�tych �uliczkach� nie spotkali�my �adnego pojazdu. Wszystko pogr��one by�o jakby w u�pieniu.

Sygna�y radiolatarni odbierali�my w dalszym ci�gu. Widocznie jednak natrafi�y na przeszkody i odbija�y si� wielokrotnie od �cian budowli, gdy� wskazania kierunkowe autonawigatora ulega�y ci�g�ym zmianom, a r�nice w ocenie odleg�o�ci si�ga�y kilkudziesi�ciu kilometr�w. To ostatnie zjawisko by�o prawdopodobnie zwi�zane z jakimi� odbiciami jonosferycznymi przy ca�kowitym zanikni�ciu fali przyziemnej.

Kr��yli�my tak w�r�d mur�w �miasta� przez wiele godzin. Min�a noc b�yska�ska, dzie� i zn�w nadesz�a noc. Byli�my bardzo zm�czeni. Odwykli�my od tak d�ugich w�dr�wek, zw�aszcza �e ci��enie by�o tu wi�ksze ni� na Ziemi i w Astrobolidzie. Zaczyna�o r�wnie� dokucza� nam pragnienie.

W tych warunkach nie pozosta�o nic innego jak zatrzyma� si� na kr�tki odpoczynek. Postanowili�my, �e rankiem, gdy poprawi si� widoczno��, wznios� si� na wi�ksz� wysoko�� i mo�e w ten spos�b potrafi� okre�li� dok�adnie po�o�enie �r�d�a sygna��w.

Owej nocy, po raz pierwszy od wielu dni, �ni� mi si� Dean. Pocz�tek snu wi�za� si� �ci�le z tym, czym zaj�ty by� m�j umys� przed za�ni�ciem.

�ni�o mi si�, �e lec� w g�rze ponad �miastem�. Autonawigator wskazuje mi dok�adnie miejsce, gdzie powinna znajdowa� si� radiolatarnia. Miejsce to jest tak blisko, �e na polecenie Szu nie wracam do towarzyszy, lecz opuszczam si� wprost w tamtym kierunku. Pod sob� widz� �ulice� i naje�one kolcami dachy budowli. L�duj� na niedu�ym placyku. Wok� wysokie mury. W dw�ch przeciwleg�ych stronach placu dostrzegam jakby wyloty w�skich �uliczek�. Placyk jest pusty. Tylko na �rodku b�yszczy ma�e pude�eczko z cienkim, wystaj�cym w g�r� pr�tem. To radiolatarnia. Podchodz� do przyrz�du, gdy naraz s�ysz� jakie� g�osy. Poznaj� g�os Deana i Zoe. W tej chwili z �uliczki� wychodzi Zoe, kieruj�c obiektyw aparatu wideodotykowego na wszystkie strony. Za ni� ukazuj� si� Jaro i Dean.

W tym momencie Szu potrz�sn�� mnie za rami�. Obudzi�am si� i by�am na niego w�ciek�a. Tak pragn�am zobaczy� Deana�

Toliman B wzeszed� wysoko i trzeba by�o si� �pieszy�.

Widoczno�� nie by�a zbyt dobra. Atmosfera zawiera�a du�o pary wodnej.

Paliwa mia�am zaledwie na. dwie minuty stania w powietrzu. Pomkn�am w g�r� na wysoko�� stu pi��dziesi�ciu metr�w i, rozgl�daj�c si� na wszystkie strony, pilnie obserwowa�am strza�ki autonawigatora.

W ci�gu kilku sekund odnalaz�am po�o�enie �r�d�a sygna��w.

��Sto trzydzie�ci osiem stopni, odleg�o�� oko�o kilometra � meldowa�am po�piesznie.

��Le� tam!�� rozkaza� Szu.

Pomkn�am w kierunku wskazanym przez autonawigator.

Lecia�am nisko, tu� nad dachami budowli, poprzecinanych szczelinami �ulic�. Niespodziewanie ujrza�am pod nogami woln� owaln� przestrze�. Dzia�aj�c niemal odruchowo, wyl�dowa�am na ma�ym, okr�g�ym placyku. Na �rodku dostrzeg�am jaki� b�yszcz�cy przedmiot. Rzuci�am si� ku niemu z okrzykiem:

��Radiolatarnia! Szu! Ast! Radiolatarnia. Mam j�! Odpowiedzia�o mi milczenie. Widocznie �ciany budowli utrudnia�y ��czno�� radiow�. Potwierdza� to zreszt� ca�kowity brak obrazu na ekranie wideofonu.

��Szu! Ast!

Ws�ucha�am si� w cisz�. Jakby z daleka dochodzi�y mnie d�wi�ki rozmowy. Szu rozmawia z Ast � przemkn�o mi przez g�ow� i naraz przypomnia� mi si� sen. Przecie� �w plac by� zupe�nie podobny do placu ze snu!

���wielokrotne� odbicie� Nie s�dz� � dobieg�y mnie naraz pojedyncze s�owa rozmowy. G�osy stawa�y si� � z ka�d� sekund� wyra�niejsze. Mog�am ju� zrozumie� ca�e zdania:

��To musi by� gdzie� niedaleko�

��Tak. Kierunek okre�li�am bardzo dok�adnie.

Nie mog�am wydoby� z siebie g�osu. Serce �omota�o mi w piersi. To by�y g�osy Deana i Zoe!

��Zdaje si�, �e Io tu � odezwa�a si� zn�w Zoe.

Z w�skiej szczeliny mi�dzy dwoma budowlami wysun�a si� sylwetka m�odej kobiety. Na szczycie he�mu po�yskiwa� obiektyw aparatu dla niewidomych. Obok bieg� Ro w psim skafandrze.

��Zoe! Dean!�� rzuci�am si� naprz�d. Zza zakr�tu wysun�a si� druga itrzecia posta�. Przez szyby he�m�w ujrza�am wpatrzone we mnie z ogromnym zdziwieniem twarze Jaro i Deana.

��Daisy!

Dean skoczy� ku mnie i porwa� mnie w ramiona. Czu�am, �e mam oczy pe�ne �ez.

��Gdzie Szu i Ast?�� us�ysza�am niespokojny g�os Jara.

� �yj�! S� niedaleko st�d!

��A mnie si� �ni�o, �e ci� spotka�am! Wszystko si� sprawdza, wszystko � w g�osie Zoe przebija�o ogromne zdziwienie. Wysun�am si� z obj�� Deana i podesz�am do Zoe.

��Wi�c tobie si� �ni�o, �e mnie spotka�a�?

��Tak. Powiem szczerze: nie wierzy�am w ten sen. Nie wierzy�am, �e wy �yjecie, �e istnieje w og�le jaka� radiolatarnia. By�am pewna, �e to sygna�y Niewidzialnych.

��Czyje sygna�y?

��Niewidzialnych. Tak nazywamy mieszka�c�w tej planety. My�leli�my, �e to oni mami� nas, na�laduj�c sygna�y radiolatarni.

��A wi�c to nie wasz sygnalizator?

��Sk�d! Zniszczeniu uleg�y wszystkie aparaty, nawet podr�czne torby.

��A kosmolot?

��Nie istnieje!

��To jest wasza radiolatarnia!�� powiedzia� Jaro, podaj�c mi aparat.�� Poznaj� po numerze.

Wzi�am do r�ki sygnalizator. Na os�onie przeciwmagnetycznej pude�ka widnia�y dwa wgniecenia. Pozna�am te wgniecenia. Radiolatarnia pochodzi�a z torby, kt�r� mia�am na sobie w chwili zasypania b��kitnym �piaskiem�.

Otworzy�am po�piesznie torb�. Nie brakowa�o �adnego sygnalizatora. Wszystkie znajdowa�y si� na swoich miejscach. Zacz�am wydobywa� aparaty z torby i por�wnywa�. Jaro zrozumia� w lot, czego szukam.

��Patrz! Ten! Ten sam!�� zawo�a�, chwytaj�c znaleziony na placyku sygnalizator.�� A to dopiero niezwyk�a historia! Trzyma� w d�oniach dwie identyczne radiolatarnie. Tak identyczne, �e nawet przypadkowe zarysowania powierzchni by�y odtworzone z drobiazgow� dok�adno�ci�.

��Niewidzialni��� wyszepta� Dean. W g�osie jego wyczu�am strach i podziw.

Pierwsze objawy wyst�pi�y w�a�ciwie ju� w trzy ziemskie dni po zag�adzie kosmolotu. By�y to przede wszystkim nudno�ci i senno��. Ale Zoe nie podejrzewa�a zupe�nie, jakie mog� by� tego rzeczywiste przyczyny. Wszak taka reakcja organizmu na ostatnie wstrz�saj�ce prze�ycia wydawa�a si� zupe�nie naturalna.

Nawet kiedy wyczu�a pod elastyczn� pow�ok� skafandra, �e piersi jej jakby si� powi�kszy�y, by� to dla niej po prostu przejaw jakich� zaburze� hormonalnych i nic poza tym. Jej lekarska wiedza w tym dziwnym �wiecie nie mia�a przecie� wi�kszej warto�ci. Typowe objawy?

To nie mia�o znaczenia! Tyle niezwyk�o�ci dzia�o si� wok� nich, dlaczego nie mia�yby wyst�powa� r�wnie� jakie� niezwyk�e zmiany w organizmie? Zbyt wiele by�o nie rozwi�zanych zagadek, aby zastanawia� si� nad ka�d�.

Na przyk�ad sprawa katastrofy kosmolotu. Dla nas kosmolot znik� bez �ladu pod g�r� b��kitnego �piasku�, w miejscu gdzie wyl�dowa�. Tymczasem dla Jara, Zoe i Deana wydarzenie to mia�o inny zupe�nie przebieg.

Gdy sto�ek py�u zacz�� opada� na plac, Jaro poderwa� maszyn� do lotu. Kosmolot znalaz� si� najpierw w centrum, p�niej bli�ej brzegu wiruj�cego grzyba, miotany na wszystkie strony. Powietrze, w kt�rym unosi�y si� owe py�y, by�o niezwykle silnie zjo-nizowane, tak i� wszelkie urz�dzenia radiolokacyjne przesta�y dawa� przydatne do nawigacji wskazania. W ka�dej chwili spodziewano si� katastrofy.

Na szcz�cie owe dzikie harce maszyny usta�y szybko. Py�y opad�y i zn�w nad kosmolotem ukaza�o si� morze g�stych, r�owych mgie�. W dole ujrzeli wzniesiony przez owe dziwne tornado symetryczny kopiec b��kitnego �piasku�, si�gaj�cy niemal a� pod �ciany budowli otaczaj�cych plac.

Do tego momentu ich wersja wydarze� mog�a by� tylko uzupe�nieniem naszej. Potem zacz�y si� sprzeczno�ci. Mimo kilkakrotnego przelotu nad placem ani na kopcu b��- kitnego �piasku�, ani na dachach okolicznych budowli nie dostrzegli �adnej postaci ludzkiej. Byli oczywi�cie pewni, �e zostali�my zasypani. Natychmiast wi�c przyst�pili do poszukiwa�. Jaro u�y� pneumostabilizator�w jako dmuchaczy, co umo�liwi�o szybkie przesuwanie piasku. Zdo�ali jednak przeszuka� tylko niewielki odcinek, bo wkr�tce rozpocz�� si� �w dziwny proces wzrostu temperatury i wch�aniania roztopionej masy przez drobne otworki w powierzchni placu.

Po kilku minutach �kocio�� opustosza� � z nas nie pozosta�o �ladu. Pomy�leli wi�c to samo, co my o nich, �e ulegli�my rozpuszczeniu i wch�oni�ciu.

Jak to by�o mo�liwe, �e nie zauwa�yli�my si� wzajemnie, kr���c w tym samym miejscu i w tym samym czasie nad placem? Istnieje chyba tylko jedno wyt�umaczenie: by�y to dwa r�ne, cho� identyczne kopce b��kitnego �piasku�, otoczone identyczn� zabudow�. Widocznie tr�ba powietrzna przenios�a kosmolot gdzie� dalej. Dlaczego jednak nie odebrali�my ich wezwa�, dlaczego nie s�yszeli oni naszych rozm�w czy wreszcie sygna��w radiolatarni pozostawionej na dachu w czasie naszego kr�tkiego lotu? Je�li zjonizo-wane gazy p�ata�y figle, by�y to niezwykle figle!

Nasza rzekoma �mier� by�a dla Zoe, Jara i Deana strasznym ciosem. Na domiar z�ego Dean popad� w stan zupe�nej apatii i ca�y ci�ar kierowania wypraw� musia� d�wiga� Brabec, gdy� Zoe jako niewidoma mog�a mu pom�c tylko w ograniczonym stopniu. W tych warunkach ju� po trzech dniach by� tak wyczerpany fizycznie i psychicznie, �e utrzymywa� organizm w stanie koniecznej sprawno�ci tylko dzi�ki nieustannym zastrzykom i za�ywaniu pastylek hyperolu.

Okoliczno�ci by�y zreszt� bardzo podobne do tych, w jakich my szukali�my gospodarzy planety. Kosmolot jednak mia� t� zdecydowan� przewag� nad aparatem plecowym, �e umo�liwia� przebywanie ogromnych odleg�o�ci. Pierwszym te� posuni�ciem

Jara i Zoe by�o kilkakrotne okr��enie planety, przy szczeg�lnym skoncentrowaniu obserwacji na obiektach przemys�owo-mieszkalnych, zaznaczonych uprzednio na mapach.

Niestety, tak jak i my nigdzie nie spotkali mieszka�c�w planety mimo niew�tpliwych oznak planowego ich dzia�ania. Podobnie jak my widzieli pojazdy mkn�ce tu� nad powierzchni� �autostrad�. Gonili bez skutku lataj�ce sto�ki i szpule jak r�wnie� obdarzone jakby zdolno�ci� samodzielnego ruchu ob�oki py��w o niezwyk�ych, zmieniaj�cych si� kszta�tach. Wszystko na pr�no.

Jaro postanowi� wreszcie lecie� w �lad za jednym z pojazd�w �szosowych�. Dotarli, tak jak i my, do budowli o przezroczystych �cianach, przez kt�re, przenikn�a jedna, druga, wreszcie trzecia �g�sienica�. Na nieszcz�cie hale przetw�rcze by�y tym razem ukryte g��biej i Jaro dostrzeg� niebezpiecze�stwo dopiero w�wczas, gdy przedar� si� za czwartym pojazdem w g��b budowli.

By�o ju� jednak za p�no. Kosmolot podobnie jak �g�sienice� zosta� natychmiast pochwycony w kleszcze jakiego� pot�nego pola i zanim Jaro zd��y� w��czy� silniki, statek znalaz� si� w zasi�gu wysokiej temperatury. W ci�gu kilku minut aparatura ch�odz�ca na skutek przeci��enia uleg�a zablokowaniu. �ciany kosmolotu pocz�y si� topi� i trzeszcze� w spojeniach.

Wydawa�o si�, �e nie ma ratunku, �e to ju� koniec. A jednak nast�pi�o co�, czego nie mo�na wyt�umaczy� inaczej, jak ingerencj� gospodarzy planety. Kosmolot rozpad� si� na cz�ci, a ludzie i pies zostali wyrzuceni w g�r�, trac�c przytomno��. Na szcz�cie wszyscy, nie wy��czaj�c Ro, byli w skafandrach z aparatami plecowymi na�o�onymi z polecenia Jara.

Gdy si� ockn�li, le�eli za �miastem�, jedno na drugim, u podstawy dwustumetrowego s�upa, na kt�rym wspiera�a si� jaka� arteria komunikacyjna. Mieli co prawda aparaty plecowe i byli w skafandrach, ale bez �rodk�w od�ywczych, zapas�w wody, a nawet najprostszych narz�dzi do analiz. Jedynie Jaro mia� pistolet laserowy noszony stale u pasa skafandra, ale na c� m�g� si� mu przyda� w tym dziwnym �wiecie?

Dalsze losy Zoe, Deana i Jara niewiele r�ni�y si� od naszych. Pragnienie, g��d, niezwyk�a regeneracja, wielogodzinne loty, wreszcie pogo� za sygna�ami radiolatarni.

Regeneracja si�, a przede wszystkim wody w organizmie, dokonywa�a si� przewa�nie w porze wieczornej lub nocnej. Nie towarzyszy�y jej jednak sny. Jedynie Zoe drugiej nocy po katastrofie kosmolotu prze�y�a co�, co nosi�o, podobnie jak w naszym przypadku, znamiona realnego prze�ycia.

Czu�a, �e po ciele jej pe�zaj� jakie� d�ugie, cienkie w�owe macki, czepiaj�ce si� przyssawkami sk�ry. Ogarn�� j� strach i obrzydzenie. W dotyku macek by�o co� potwornego i przera�aj�cego. Jednocze�nie pocz�� zalewa� j� g�sty, ciep�awy p�yn, si�gaj�c poziomem a� do piersi, a przez cia�o przebiega� jakby pr�d elektryczny.

Wszystkie te wra�enia chwilami ust�powa�y, to zn�w nabiera�y si�y. Potem ogarn�o j� ogromne zm�czenie i bezw�ad. Wi�cej nie pami�ta�a.

Przebudzenie nast�pi�o nagle. Le�a�a tak jak zasn�a � w skafandrze, z kamer� aparatu wideodotykowego na czole. U n�g jej drzema� Ro.

Opowiedzia�a sw�j sen przyjacio�om, ale biegn�ce szybko wydarzenia odsun�y go na dalszy plan. Czy mia� on jaki� zwi�zek z tym, co nast�pi�o p�niej?

Od pierwszej ingerencji Niewidzialnych po katastrofie RER Zoe by�a g��wn� inicjatork� pr�b nawi�zania ��czno�ci z gospodarzami planety. Nie jej win� by�o, �e nie da�y one rezultatu. Ona te� jedna nie utraci�a do ko�ca wiary, �e �b��dne ogniki� sygna��w radiolatarni prowadz� do jakiego� �ywego celu.

Coraz wi�cej by�o dowod�w, �e �wiat, kt�ry nas otacza, jest �wiatem automat�w. Kto kieruje tymi automatami i czy w og�le kto� kieruje nimi? To by�o pytanie zasadnicze. Przecie� nikt nie wierzy�, i� rzeczywi�cie znajdujemy si� pod opiek� niewidzialnych istot.

Gdy po spotkaniu z nami Zoe dowiedzia�a si� o niezwyk�ych snach towarzysz�cych pocz�tkowo regeneracji, uzna�a to za jeszcze jeden dow�d, i� ukrywaj�ce si� przed nami istoty dzia�aj� �rodkami fizycznymi. Czy mo�na by�o jednak uwa�a� to przypuszczenie za prawdopodobne, je�li regeneracja dokonywa�a si� w niezmiernie kr�tkim czasie? Ja sama zaobserwowa�am, �e najd�u�szy okres nie przekracza pi�tnastu minut, a najkr�tszy pi��dziesi�ciu sekund.

Zupe�nie ju� nie potrafili�my wyt�umaczy�, dlaczego mnie i Zoe �ni�y si� zdarzenia, kt�re mia�y dopiero nast�pi�? I to �ni�y si� ze wszystkimi szczeg�ami. To nie m�g� by� przypadek.

Sp�dzili�my ca�e popo�udnie i noc na placu w pobli�u radiolatarni, odtworzonej przez tajemniczych gospodarzy planety. Czas nam si� nie d�u�y�. Wiele mieli�my sobie do opowiedzenia! Rano, gdy tylko zacz�o �wita�, przyst�pili�my do systematycznego badania okolicznego terenu. Zapasem materii odrzutowej, i to bardzo niewielkim, dysponowa�a tylko Zoe. Niestety, dla niewidomej samotny lot by� zbyt ryzykowny, a wymiana aparat�w p�u-cowych wymaga�aby zdj�cia skafandr�w. Szli�my wi�c wszyscy piechot�, klucz�c w la-biryncie �uliczek�.

Dopiero po sze�ciu godzinach wyszli�my poza zewn�trzny pas budynk�w na teren budowy. Dalsze posuwanie si� by�o tu utrudnione. Pier�cie� row�w, wype�nionych jak�� czarn� t�ust� ciecz� przypominaj�c� smo��, zamyka� teren. Mi�dzy rowami wznosi�y si� w regularnych odst�pach wysokie kopce r�nokolorowych �piask�w� � prawdopodobnie surowc�w, z kt�rych powstawa�y mury owego �miasta�.

Ruszyli�my wzd�u� pierwszego napotkanego rowu i po przebyciu sze�ciu kilometr�w dotarli�my do wysokiej, dziwacznej wie�y przypominaj�cej kszta�tem puchar na cienkiej n�ce. Na szczycie owej wie�y, jakby we wn�trzu pucharu, umieszczona by�a wielka kula naje�ona kolcami. R�w si�ga� fundament�w owej wie�y.

��A gdyby tak dosta� si� do wn�trza?�� powiedzia� Szu, gdy�my stan�li przed budowl�. � Mo�e uda�oby si� zak��ci� dzia�anie jakich� urz�dze� w taki spos�b, aby da� Niewidzialnym do zrozumienia, �e chcemy nawi�za� z nimi kontakt. Co o tym my�lisz, Jaro?

��My�l�, �e masz racj�. Nie ma co d�u�ej bawi� si� w chowanego. W�tpi� jednak, aby uda�o nam si� dosta� do wn�trza wie�y. Trudno te� m�wi� o programowym zak��caniu pracy aparatury, gdy nie znamy jej przeznaczenia ani zasad funkcjonowania. Mo�na tylko dzia�a� na �lepo licz�c, �e stopniowo czego� si� dowiemy. Niestety, na szybk� reakcj� mo�na liczy� tylko w�wczas, gdy nie b�dzie to g�askanie, lecz k�sanie. Mamy pistolet laserowy�

��Jeszcze tego nam brakuje!�� przerwa�a mu z oburzeniem Zoe.�� Chcecie spowodowa� jakie� trwa�e uszkodzenia?! Przecie� oni to potraktuj� jako wrogi akt. Jestem zdecydowanie przeciwna tego rodzaju wyczynom.

��Trzeba jednak znale�� jaki� spos�b wyj�cia z impasu � odpar� Szu jak zwykle spokojnym i rzeczowym tonem.�� Co�, co sk�oni ich do ujawnienia, kim s� i jakie maj� wobec nas zamiary.

��Nie mo�emy by� tylko obiektem manipulacji � podj�� Jaro. Bierno�� nie prowadzi do niczego. Musimy �mia�o eksperymentowa�. Tylko obserwuj�c reakcje na nasze bod�ce dowiemy si� czego� o si�ach kieruj�cych tym �wiatem. A �e nie sta� nas na mozolne gromadzenie fakt�w i czasu mamy bardzo ma�o, musz� to by� bod�ce dostatecznie silne, zmuszaj�ce do szybkiej i czytelnej reakcji.

��Ale nie a� tak drastycznymi �rodkami � nie ust�powa�a Zoe.

��Mo�e mamy rysowa� na piasku serduszka?�� zakpi� niezbyt taktownie Dean. Wygl�da�o na to, �e dyskusja przeradza si� w ja�owy sp�r.

��Wszyscy macie po trosze racj�. Sprawa jest zbyt wa�na, aby podejmowa� pochopne decyzje. Proponuj�, aby�my wr�cili do niej jutro � wysz�am z kompromisowym wnioskiem.�� Jeste�my ju� zm�czeni. Trzeba wypocz��. Zaraz zacznie si� �ciemnia�.

Wniosek m�j zosta� przyj�ty. U�o�yli�my si� pokotem w pobli�u wie�y i zaraz zmorzy� nas sen.

Tym razem spali�my a� dziewi�tna�cie godzin. Ale nie to by�o najwa�niejsze. �ni� nam si� wszystkim jednakowy sen, w kt�rym ka�dy z nas bra� bezpo�redni udzia�.

Znajdowali�my si� w wielkiej, nakrytej czarn� kopu�� sali. Otacza�y nas jakie� dziwaczne postacie o tu�owiu podobnym do gruszki, bez n�g i g�owy. Jak z cia�a o�miornicy wyrasta� z niego r�j cienkich, po�yskliwych macek. Istoty kr��y�y wok� nas, b�yska�y nam w oczy okr�g�ymi, �wiec�cymi tarczami, otacza�y nasze cia�a zwojami przewod�w. Nie byli�my w stanie porusza� ani r�k�, ani nog�. Chwilami wydawa�o si� nam, �e lecimy gdzie� w przepa��. Ogarnia� nas strach a� do utraty przytomno�ci. Czasami na kr�tk� chwil� parali� niekt�rych mi�ni ustawa�. Mogli�my porusza� g�ow�, oczami, wydawa� s�abe okrzyki.

Najdziwniejsze jednak by�o to, �e po przebudzeniu stwierdzili�my ca�kowit� zbie�no�� wszystkich szczeg��w dostrze�onych w owych �snach�. Na przyk�ad Zoe, gdy owe macki pocz�y opasywa� jej cia�o, krzykn�a:

��Czego ode mnie chcecie?! Poka�cie si� wreszcie! Kim wy jeste�cie? A po chwili:

��Ju� nie wytrzymam! W�wczas Szu zawo�a�:

��Zoe! Jeste�my tu, obok ciebie! Wszyscy s�yszeli te okrzyki.

Czy prze�ycie owo mog�o by� snem?

Wydawa�o si� to coraz bardziej w�tpliwe. Realno�� odczuwania wra�e� posuni�ta by�a zbyt daleko.

Jaro i Szu postanowili jeszcze raz obejrze� dok�adnie teren otaczaj�cy wie�� i sprawdzi�, czy Niewidzialni nie pozostawili jakich� �lad�w swej wizyty. Dean i Ast poszli z nimi. Ja zosta�am z Zoe, kt�ra po prze�yciach �sennych� czu�a si� bardzo os�abiona i nie chcia�a si� nigdzie rusza�.

��Mam ci co� do powiedzenia � o�wiadczy�a prze��czywszy radiotelefon na selektywn� ��czno��. � Od tygodnia co� niedobrego dzieje si� ze mn�. Jestem chyba w ci��y.

Nie wiedzia�am, jak zareagowa�. W normalnych warunkach by�aby to radosna nowina, ale w naszej obecnej sytuacji�

��Naprawd�? � zapyta�am niezbyt sensownie.

��Pewno�ci nie ma. Pocz�tkowo my�la�am, �e to jakie� zaburzenia hormonalne, ale objawy s� typowe. Jestem przera�ona!

��Bez paniki! Je�li dopiero tydzie� temu si� zorientowa�a��

��Niestety, objawy s� takie, jakbym by�a w czwartym miesi�cu. A przecie� jeszcze tydzie� temu niczego nie zauwa�y�am.

��Wybacz, �e zapytam: czyje to dziecko?

Na twarzy Zoe pojawi�o si� zdumienie pomieszane z l�kiem.

��Jak to czyje? Niczyje. I to jest najokropniejsze!

��Wi�c ty nie wiesz? Wi�c ty�

��Nie wiem. Nie potrafi� sobie wyobrazi�, dlaczego, w jaki spos�b� To jest w�a�nie najbardziej przera�aj�ce.

��Je�li istotnie tak jest, jak m�wisz, je�li by�by to skutek jakich� zabieg�w� dokonywanych przez Niewidzialnych� wstrz�sn�� mn� dreszcz.�� Ale czy w og�le istnieje taka mo�liwo��? Przecie� te istoty to nie tylko inny gatunek! To zupe�nie inna, odr�bna droga ewolucji.

��Tak!�� podchwyci�a Zoe.�� Z punktu widzenia biologicznego skrzy�owanie gatunk�w zupe�nie wykluczone. Ale niestety s� inne mo�liwo�ci. D�ugo nad tym my�la�am. To by�oby straszne�

��To znaczy co?

��Partenogeneza. Albo jeszcze co� gorszego� Niestety, nie mamy mo�liwo�ci przeprowadzenia bada�.

��Co sygnalizuje MC?

��W porz�dku. Nie zmieni� barwy. Nie ma patologicznych odchyle�. Obraz typowy dla ci��y.

��Powiedzia�a� �co� gorszego�. Je�li nie guz, to o czym my�la�a�?

��Zastanawia�am si�, czy to nie mo�e by� jaki� paso�ytniczy tw�r lub klonowanie. Przeszczep, co prawda, powinien by� odrzucony, ale, niestety, przy odpowiednim poziomie biotechniki mo�na do tego nie dopu�ci�. Z tego, co Urpianie dokonali na Temie, wynika, �e w in�ynierii genetycznej wyprzedzili nas znacznie. W podstawowych substancjach biosfera ziemska nie r�ni si� zreszt� a� tak bardzo od temia�skiej i urpia�skiej, aby mo�na by�o kategorycznie wykluczy� tak� mo�liwo��. Produkty spo�ywane przez Temid�w mog� s�u�y� i nam, a jad�ospis Urpian sprzed paru tysi�cy lat nie odbiega� chyba zbytnio od naszego.

Zoe m�wi�a to spokojnym, rzeczowym tonem, jakby bra�a udzia� w naukowej dyspucie dotycz�cej interesuj�cego przypadku z praktyki medycznej, a nie jej samej. Tylko raptowne, chwilowe �ci�gni�cie brwi lub kr�tkotrwa�e, nerwowe zaci�ni�cie palc�w mog�y �wiadczy�, z jakim wysi�kiem stara si� panowa� nad sob�.

Chcia�am jej powiedzie�, �e nie ma �adnych dowod�w, aby przypisywa� Niewidzialnym cechy biologiczne Urpian, ale w�a�nie wr�ci� Dean. Za nim szli Jaro, Ast, Szu.

��Trzeba podj�� decyzj�, jakimi �rodkami chcemy zmusi� Niewidzialnych do ujawnienia, kim s� � powiedzia� Dean, zwracaj�c si� przede wszystkim do Zoe jako g��wnej oponentki.�� Dalsze czekanie nie ma chyba sensu.

��S�uchaj, Dean!�� rozpocz�am.�� Czy wiesz, co si� dzieje z Zoe?

��Co ma si� dzia�?

��Niekt�re objawy zdaj� si� wskazywa�, �e b�dzie mia�a dziecko.

��Dziecko?�� Dean zmarszczy� brwi.

��Sk�d? Z kim?�� zdziwi�a si� Ast.

��Ot� to!

��Nie rozumiem. Wiesz chyba, kto jest ojcem?

��Nie wiem. Nie potrafi� nawet w przybli�eniu okre�li�, kiedy to si� sta�o. W kosmolocie nie by�o jeszcze,�adnych oznak, a teraz wygl�da na to, �e min�y ju� trzy miesi�ce.

��Trzy miesi�ce?!�� zdziwi�a si� Ast.

��Tak. Je�li, oczywi�cie, wszystko normalnie przebiega.

��Mo�esz chyba okre�li� doln� granic� czasu?

��Jedena�cie dni temu.

��A m�wi�a�, �e objawy wskazuj� na trzeci miesi�c!

��Tak. I to jest w�a�nie najokropniejsze!

��Mo�e nowotw�r?

��Wykluczone! MC nie zmieni� barwy � zaprzeczy�am stanowczo.�� �adnych pro-ces�w chorobowych w organizmie Zoe nie ma.

��Trzeba czeka� � stwierdzi�a Ast.

��To mnie najbardziej przera�a. Astrobolid przyleci dopiero za pi�� miesi�cy. Je�li dziecko urodzi si� wcze�niej� U�wiadomi�am sobie, �e oznacza�oby to zar�wno �mier� Zoe, jak i dziecka. Przecie� o tym, aby mog�a zdj�� skafander, nie by�o mowy.

To samo my�la� Szu.

��A wi�c wszystko przemawia za przy�pieszeniem akcji � powiedzia� kr�tko.

��Nie wiem. Boj� si�, �e pope�niamy b��d��� podj�a Zoe niepewnie i urwa�a.

��Je�li s� to istoty dostatecznie rozumne, a za takie mo�emy chyba je uwa�a�, z pewno�ci� potrafi� poj��, o co nam chodzi � argumentowa� Dean.

��Potrafi� poj�� � powt�rzy�a Zoe.�� Mo�e tu w�a�nie pope�niamy b��d. Mo�e rzecz w tym: kim jeste�my dla nich? Chcemy si� z nimi dogada� Czy kr�lik do�wiadczalny jest w stanie dogada� si� z badaj�cym go biologiem? Mo�e uratowano nas tak, jak ratuje si� rzadki okaz przyrody, aby podda� go badaniom in vivo.

Szu patrzy� z uwag� na Zoe.

��My�lisz, �e twoja ci��a to ich eksperyment?

Zoe nie odpowiedzia�a. Czu�am, �e wola�aby nie wraca� do tej sprawy.

��Ona podejrzewa, �e to sprawka Urpian � wyja�ni�am, nic rozwijaj�c tematu.

��Urpian?�� powt�rzy�a z pow�tpiewaniem Ast.�� Gdyby tu byli Urpianie, na pewno nie by�oby k�opotu z kontaktem. Sp�jrzmy prawdzie w oczy: kto z nas jeszcze tak naprawd� wierzy, �e spotkamy tu Urpian. Je�li nie wygin�li w walce z gospodarzami tego �wiata, to z pewno�ci� wyemigrowali gdzie� dalej. Tu dzia�aj� tylko automaty. Gdzie si� obr�ci� wsz�dzie tylko one. Kim s� istoty my�l�ce, kt�re stworzy�y ten �wiat automat�w? I gdzie one s�? Przecie� nikt nie my�li, aby naprawd� by�y niewidzialne. Kto w�ada tymi automatami? A mo�e same sob� i dlatego nie potrafimy si� z nimi dogada�. To nie tylko m�j pogl�d. Tak samo my�li Szu. Powt�rz im to, co mi m�wi�e�.

Szu spojrza� na Ast jak ucze� wywo�any do tablicy i stwierdzi� lakonicznie:

��Obawiam si�, �e je�li by�oby tak rzeczywi�cie, mo�e dzieli� nas przepa�� nie do przebycia.

��Chyba przesadzacie � zaoponowa� Dean.�� Czy naprawd� my�licie, �e te maszyny rz�dz� si� same? Czy w og�le mo�e istnie� spo�eczno�� sztucznych organizm�w? Powiedz, Jaro, ty si� chyba znasz na tym najlepiej.

��Teoretycznie nie jest to niemo�liwe. Jeszcze w dwudziestym pierwszym wieku przebadano do�� rzetelnie ten problem za pomoc� komputerowego modelowania. Nie wiemy jednak, czy i gdzie takie cywilizacje rzeczywi�cie istniej�.

��To znaczy, je�li tu, w Uk�adzie Tolimana��� podchwyci� z przej�ciem Dean.�� By�oby to odkrycie na skal� epokow�!

��Z pewno�ci�.

��Czy ty te� podejrzewasz, �e tym �wiatem rz�dzi sztuczna inteligencja? Jaro skin�� twierdz�co g�ow�.

Podszed� do wie�y i dotkn�� g�adkiej, wypolerowanej powierzchni podstawy.

��Bez pr�b i do�wiadcze� nie zdob�dziemy pewno�ci. Mo�e to istotnie bard/o prymitywny i brutalny �rodek � zak��ci� prac� tego zespo�u � jednak� Si�gn�� po pistolet.

��Nie! Nie!�� zawo�a�a gwa�townie Zoe, wyczuwszy palcami na ekranie plastycznym ruch konstruktora.

��Czy potrafimy odr�ni� dzia�anie my�l�cej maszyny od dzia�ania istoty �ywej?�� zapyta� Szu. Jaro przek�ada� pistolet z r�ki do r�ki.

��Nie wiem � powiedzia� po d�u�szej chwili.�� Spr�bujmy si� zastanowi�. Sztuczna sie� mo�e dzia�a� na podobnej zasadzie jak uk�ad nerwowy organizmu �ywego. Ale �wiat my�l�cych maszyn na pewno, zgodnie z ekonomi� �rodk�w, b�dzie mia� inn� budow�, inn� struktur� systemow� ni� �wiat istot �ywych. My�l�, �e owe m�zgi sztuczne nie potrzebuj� si� porusza�, nie wymagaj� przemieszczenia w przestrzeni. Wystarczy, �e b�d� otrzymywa�y meldunki od przyrz�d�w spe�niaj�cych funkcj� zmys��w i wydawa�y polecenia innym, zdalnie sterowanym automatom wykonawcom. Takie m�zgi w og�lnych zasadach swego funkcjonowania nie r�ni�yby si� niczym od m�zg�w istot �ywych. By�yby �wiadome siebie. Mo�na nawet wyobrazi� sobie, �e ca�a planeta jest po prostu jednym takim organizmem wyposa�onym w tysi�ce zmys��w i r�k. Niekt�re z tych r�k � przeznaczone do transportu surowc�w � to w�a�nie mog�y by� spotkane przez� nas pojazdy. Nie widzimy gospodarzy planety, poniewa� gospodarz jest jeden. Jeden � dla ca�ej planety.

��To by�oby cudowne nawi�za� kontakt z tak� istot�! � wtr�ci� z westchnieniem Dean. Szu nie podziela� jednak jego entuzjazmu.

��Psychik� ludzk� i motywy naszego dzia�ania potrafi� poj�� chyba tylko istoty naprawd� �ywe. Jakimi motywami kierowa�oby si� spo�ecze�stwo inteligentnych automat�w czy �w planetarny sztuczny superm�zg?

��Nie wiem. Nie umiem na to odpowiedzie� � rzek� Jaro.�� S�dz� jednak, �e nie ma uzasadnionych powod�w, aby�my nie mogli spr�bowa� r�nymi sposobami sk�oni� gospodarzy czy gospodarza planety do ujawnienia swego oblicza. Zawiedzie jeden spos�b, trzeba spr�bowa� sposobu drugiego. W ko�cu na pewno potrafimy czego� si� dowiedzie�. Od tego mamy w�asne m�zgi, aby wymy�li� takie pytanie, na kt�re zapylany b�dzie musia� odpowiedzie� w spos�b taki, �e pozwoli to rozstrzygn�� nasze w�tpliwo�ci.

��No to spr�bujmy � skapitulowa�a nie bez wewn�trznego oporu Zoe.�� Je�li ten spos�b uwa�asz za najlepszy�

��Na sygna�y i znaki nie by�o odpowiedzi. Mo�e takie uk�szenie co� pomo�e. Odszed� na odleg�o�� stu krok�w i podni�s� w g�r� pistolet. Wstrzyma�am oddech.

Ale Jaro nie strzela�. Sta�am najbli�ej niego i widzia�am, �e twarz jego poblad�a i usta pocz�y dr�e�.

��Co ci jest, Jaro?�� zawo�a�am.

��Nic� Nic��� wyszepta�. � Ju� przechodzi. To po prostu nerwy. Wycelowa� w najd�u�szy, cienki jak palec pr�t, rysuj�cy si� wyra�nie na tle ��tawego nieba.

Nagle zrobi�o si� jakby ja�niej.

��Patrzcie!�� us�ysza�am okrzyk Ast. Nie wiem sama, dlaczego spojrza�am w g�r�.

Tu� nad nami �wieci�a wielka chmura, k�uj�c bia�o�ci� w oczy.

��Uciekajcie!�� krzykn�� Jaro.

By�o ju� jednak za p�no. Chmura opad�a niezmiernie szybko w d� i spowi�a nas ze wszystkich stron. Przed chwil� Widzia�am obok siebie Jara, teraz otacza�a mnie o�lepiaj�ca jasno��. Nie dostrzega�am nawet w�asnych d�oni, cho� zetkn�y si� z szyb� he�mu.

��Dean! Dean! Gdzie jeste�? � zacz�am wo�a� rozpaczliwie.

Ale nikt mi nic odpowiedzia�. Wideofon r�wnie� nie dzia�a�. Czy�by owa �wiec�ca mg�a poch�ania�a ca�kowicie fale radiowe? Ogarn�o mnie nagle os�abienie. Mi�nie odm�wi�y pos�usze�stwa. Czu�am, �e si� zaczynam chwia�. Czy�by omdlenie? Ze spl�tanych my�li zdolna by�am wy�oni� tylko jedn� � �e zapadam si� jakby gdzie� w g��b planety.

Otworzy�am oczy. Zobaczy�am nad sob� zielonkawob��kitne niebo. Po niebie wolno przesuwa�y si�, pchane wiatrem, niedu�e ob�oki.

Dotychczas niebo B�yskaj�cej pokryte by�o g�st� opon� chmur. Sk�d wzi�� si� �w b��kit?

Odczu�am lekki powiew. W�wczas dopiero u�wiadomi�am sobie, �e nie mam ju� przed oczyma przeciwmg�owych okular�w, �e jestem bez skafandra, �e oddycham jako� swobodniej i pe�niej, �e znajduj� si� na wolnej i otwartej przestrzeni. Przesun�am odruchowo r�k� po biodrze i stwierdzi�am ze zdziwieniem, �e jestem naga.

W tym momencie przypomnia�am sobie niedawne sny i przez cia�o moje przebieg� dreszcz. A wi�c zn�w powtarza si� ten dziwnie realistyczny sen? Czy to w og�le sen?

Usiad�am i rozejrza�am si� dooko�a. Otacza� mnie falisty teren poro�ni�ty bogat� flor�. Nogi moje ton�y w mi�kkich jakby mchach o pomara�czowo��tej barwie. Opodal, w odleg�o�ci kilku metr�w, ci�gn�y si� chaszcze spl�tanych krzew�w, pokrytych drobnymi, jasnozielonymi wypustkami przypominaj�cymi li�cie. Nie brak�o tu r�wnie� ro�lin podobnych do traw i polnych zi�. Przewa�a�y barwy ciep�e � pomara�czowa, a nawet czerwona. Niekt�re z tych ro�lin wyda�y mi si� znajome. Nie mog�am jednak sobie przypomnie�, gdzie je widzia�am. Nie by�y to z pewno�ci� ro�liny ziemskie. Raczej widzia�am je na planetach Proximy, na Temie lub w opustosza�ych podziemnych miastach Urpy.

Znajdowa�am si� w niewielkiej kotlince i widoczno�� by�a st�d niedu�a. Podnios�am si� wi�c i ruszy�am w stron� najbli�szego wzg�rza poro�ni�tego krzakami.

Daleko, w niezwykle czystym, przejrzystym powietrzu rysowa�a si� zwarta �ciana jakich� du�ych, przewa�nie zielono��tych i pomara�czowych ro�lin o pot�nych, powyginanych fantastycznie pniach i konarach.

Nie usz�am jednak dziesi�ciu krok�w, gdy spostrzeg�am ze strachem, �e w odleg�o�ci najwy�ej dwudziestu metr�w przede mn� mchy i trawy poruszaj� si� gwa�townie.

Jakie� brunatne zwierz� przedziera�o si� do mnie. Chcia�am rzuci� si� do ucieczki, lecz ponad zio�ami ujrza�am g�ow� Ro. By� r�wnie� bez skafandra i wydawa� si� bardzo z tego zadowolony. Szczekn�� z cicha na m�j widok i zawr�ci�.

Zna�am dobrze jego obyczaje jeszcze z wypraw do puszcz Temy. Gdzie� w pobli�u musia�a znajdowa� si� Zoe.

Odnalaz�am j� bez trudu. Spa�a w�r�d krzew�w u podn�a niedu�ego pag�rka. Tak samo jak ja nie mia�a na sobie skafandra ani ubrania. Cia�o jej by�o czyste, troch� zar�owione.

Ju� na pierwszy rzut oka mo�na by�o stwierdzi�, �e w podejrzeniach co do jej ci��y nie by�o przesady. Wygl�da�o nawet na to, �e ci��a jest znacznie dalej posuni�ta, ni� to ocenia�a Zoe, i dziecka nale�y spodziewa� si� za miesi�c lub dwa.

��Daisy!�� us�ysza�am niespodziewanie okrzyk.�� A wi�c i ty tu jeste�?

Przez krzaki porastaj�ce zbocze wzg�rza przedzierali si� Dean i Jaro. Byli nadzy, tylko biodra ich okrywa�y opaski splecione z szerokich, postrz�pionych li�ci.

Usiad�am po�piesznie w�r�d mch�w. Wychowa�am si� w Celestii, gdzie troska o moralno�� mia�a wiele cech pruderii. Nie�atwo by�o mi przezwyci�y� instynktowny niepok�j, �e Jaro czy Szu mog� zobaczy� mnie bez ubrania.

Podpe�z�am do najbli�szego krzaka, by zerwa� kilka li�ci, ale by�y one zbyt kruche i ostre. Okaza�o si� jednak, �e Dean pomy�la� o tym i przyni�s� spore nar�cze ga��zek pokrytych szerokimi li��mi.

Jaro i Dean mieli twarze powa�ne i skupione.

��Dean! Co to wszystko znaczy?�� zapyta�am, gdy podeszli do nas.

��Gdybym ja wiedzia�.

��Czy to czasem nie jest zn�w sen?

Dean wzruszy� ramionami, podaj�c mi ga��zie, a Jaro rzek�:

��Obudzili�my si� chyba p� godziny temu tu, w tym miejscu. Zoe spa�a jako� dziwnie mocno. Nie mo�na jej by�o obudzi�. Bali�my si� o was.

��Gdzie Szu i Ast?

��Nie znale�li�my ich nigdzie. My�leli�my nawet, �e s� razem z tob�. �e zn�w tak samo podzielono nas na dwie grupy.

��Mo�e �pi� gdzie w krzakach? Czy�cie pr�bowali nawo�ywa�?

��Bez skutku. Ty� chyba te� nie s�ysza�a naszego wo�ania?

��Nie. Widocznie sen by� bardzo twardy. Ale gdzie my w�a�ciwie jeste�my?

��Gdzie jeste�my?�� powt�rzy� Dean, wspinaj�c si� na szczyt najbli�szego pag�rka.�� Je�li to, co nas otacza, nie jest snem, znajdujemy si� na kt�rej� z biogenicznych planet Tolimana A.

��Tolimana A?!

��Tak to jako� wygl�da. S�o�ce, kt�re tu �wieci, nie jest na pewno Tolimanem B, lecz Tolimanem A. Toliman B jest tu!�� wskaza� jaskrawy punkcik na niebie.

��Nic z tego nie rozumiem. Przecie� wczoraj byli�my na B�yskaj�cej, kt�ra kr��y wok� Tolimana B.

��A dzi� obudzili�my si� na Juvencie. Bo to chyba Juventa.

��Patrzcie! Patrzcie!�� przerwa� mi gwa�townie Jaro, kt�ry za przyk�adem Deana stan�� na szczycie pag�rka i rozgl�da� si� woko�o.

��To oni!�� zawo�a� Dean, spogl�daj�c we wskazanym kierunku.�� Halo! Szu! AST!

��Dean!�� dobieg� mnie z daleka radosny okrzyk Ast.

��Czy wszyscy tam jeste�cie?�� zawt�rowa� jej glos Szu.

��Wszyscy! Wszyscy! Nawet Ro!

Po kilku minutach przedzierania si� przez chaszcze Ast i Szu dotarli do nas.

��Kiepska sytuacja � m�wi Szu.�� Tam w dole s� bardzo ostre ciernie. Bez ubrania nie spos�b si� porusza�. Trzeba b�dzie i�� za przyk�adem Daisy � dorzuci� spostrzeg�szy, �e zaj�ta jestem splataniem li�ci.

��Gdzie oni nas przenie�li?�� spyta�a Ast, siadaj�c przy mnie na trawie.

��Jest to najprawdopodobniej Juventa.

��Juvenia? Czy to mo�liwe? To przecie� ponad cztery miliardy kilometr�w od B�yskaj�cej! Zreszt� warunki tam s� inne ni� na Ziemi. Na Juvencie nie mogliby�my oddycha� bez skafandr�w!

��Z pewno�ci� jest to jeszcze jedna sztuczka Niewidzialnych � rzek� w zamy�leniu Szu.�� Za par� godzin, a mo�e minut, obudzimy si� zn�w na B�yskaj�cej.

��Wi�c ty s�dzisz, �e ten otaczaj�cy nas �wiat jest z�udzeniem?�� zapyta� Dean.

��Czy ja wiem? Mo�e to w og�le mi si� �ni. Mo�e �pi� smacznie w kosmolocie albo nawet w Astrobolidzie.

��Sen? Przecie� rozmawiamy.

��Ot� to! Ka�dy mo�e by� pewny tylko siebie. Cogito, ergo sum � my�l�, wi�c jestem.

��Je�li jest to sen, b�dzie i przebudzenie.

��Jako� tego przebudzenia nie wida� � westchn�a Ast. Jaro by� jednak upartym realist�.

��Nie bardzo w to wierz� � rzek� w zamy�leniu.�� Ten �wiat jest �wiatem rzeczywistym.

��To jest okropne! Z dwudziestego sz�stego wieku wr�cili�my do stanu pierwotnego � Dean mia� w tej chwili min� przestraszonego dziecka.

��Czym w�a�ciwie r�ni si� nasza sytuacja od sytuacji naszych przodk�w sprzed tysi�cy lat?�� zapyta�a Ast. Szu wzruszy� ramionami.

��A mo�e� mo�e przeniesiono nas tu po to��� rozpocz�� Dean, lecz w tej chwili przebudzi�a si� Zoe. Usiad�a i zacz�a b��dzi� palcami po ziemi, potem po swym ciele. Twarz jej wyra�a�a przestrach.

��Gdzie ja jestem?

Przysun�am si� do niej i dotkn�am jej ramienia.

��Zoe�

��Daisy! Co si� zn�w z nami dzieje?

��Masz! W�� to na siebie � powiedzia�am; podaj�c jej splecione z li�ci okrycie.

��Co to jest?�� zawo�a�a zdziwiona, obmacuj�c palcami li�cie.

��Musi to nam na razie zast�pi� ubrania. Zdaje si�, �e przeniesieni zostali�my na Juvent�. Otacza nas ro�linno�� podobna troch� do urpia�skiej. Nad g�owami �wieci nam w tej chwili Toliman A.

Po twarzy niewidomej jak gdyby rozla�o si� uczucie ogromnej ulgi.

��Jaka szkoda, �e tego nie mog� zobaczy� � westchn�a po chwili.�� Ten sen�

��To chyba nie sen � wtr�ci� Jaro.

��C� za r�nica? Ale sk�d si� tu wzi�li�my?

��Nie wiadomo. Musieli�my by� nieprzytomni przez wiele dni. Nawet z przy�pieszeniem 10 g taka podr� trwa�aby co najmniej cztery i p� dnia ziemskiego.

��Nie wiem. Nic nie wiem. Pami�tam tylko jedno: �ni�o mi si�, �e widz�- �e oczami widz� barwy, kszta�ty. By�am taka szcz�liwa! Gdzie jest m�j aparat wideodotykowy?�� zapyta�a nagle.

�adne z nas nie by�o w stanie zdoby� si� na odpowied�.

��Gdzie jest m�j aparat?!�� zawo�a�a ju� przestraszona, szukaj�c woko�o r�kami.�� Dlaczego nic nie m�wicie? Co si� sta�o?

��Niestety, nie pozostawiono nam nic, co by nas wi�za�o z cywilizacj� � odezwa� si� Szu.�� Jeste�my nadzy� bezbronni�

��Co ja teraz zrobi�? � j�kn�a Zoe. By�a bliska p�aczu.

Przez d�u�sz� chwil� s�ycha� by�o tylko szelest li�ci splatanych przez Ast i Szu.

��Je�li to wszystko nie jest snem � rzek� wreszcie Jaro � nie pozostaje nam nic innego, tylko przygotowa� si� do roli, jak� nam wyznaczono. Zbadajmy najbli�szy teren. Obierzemy miejsce, gdzie postawimy chat�. Poszukajmy budulca.

��Nie mamy �adnych narz�dzi � odpowiedzia� Dean.

��Nie mamy? To musimy je stworzy�. Zauwa�y�em ju� par� krzemieni, kt�re podejm� si� ociosa�.

��Czyli nag�y skok do epoki kamienia �upanego.

��Czemu nie, zw�aszcza je�li nic innego nam nie pozostaje?�� za�mia� si� Jaro z przymusem.

��Nie podoba mi si� ta zabawa w Robinson�w. Jaro spowa�nia�:

��Oby to by�a zabawa, a nie konieczno��.

��Powiedzmy, �e owi Niewidzialni nas tu przenie�li � powiedzia�a Ast.�� Jakie� by�yby tego motywy? Po co?

��O to chodzi. Po co?�� podchwyci� Szu. Dean uj�� archeologa za r�k�.

��Ja wiem. Domy�lam si�.

��No?

��Aby za�o�y� koloni� ludzk� na tej planecie � rzuci� Dean z b�yskiem w oczach.�� Dlatego pozbawiono nas wszelkich zdobyczy cywilizacji, nawet radia. Dlatego zabrano nam skafandry. Chcieli ca�kowicie uniemo�liwi� nam ucieczk�. Przecie� wiadomo, �e nie potrafimy za naszego �ycia zbudowa� statku kosmicznego.

��Statku?�� zawo�a� Jaro.�� Dobrze b�dzie, je�li poziom cywilizacyjny naszych dzieci b�dzie odpowiada� �redniowieczu! Stworzy� z niczego przemys�!

��Za par� miesi�cy b�dzie tu Astrobolid � wtr�ci� Szu.�� Traktujecie to wszystko zbyt pesymistycznie.

��Tw�j optymizm nie ma sensu � odezwa�a si� Ast.�� Je�li hipoteza Deana jest s�uszna, wszystkich czeka taki sam los. Je�li nie ulokuj� ich gdzie� blisko nas � nie dowiemy si� nawet, czy �yj�. B�d� wegetowa� odci�ci od �wiata w takich samych warunkach jak my. Jaro skin�� g�ow�.

��Zupe�nie mo�liwe. Wystarczy par�set kilometr�w odleg�o�ci, aby mimo najszczerszych ch�ci, mimo nawet stawiania znak�w spotka�y si� dopiero przysz�e pokolenia.

��Straszne!�� wyszepta�a Zoe.

��Ale przecie� istnieje Ziemia � nie ust�powa� Szu.

��Sk�d b�d� wiedzieli, co si� z nami sta�o?�� podj�a Ast.�� Je�li wy�l� wypraw� ratownicz�, ona r�wnie� mo�e znale�� si� w mocy tych istot. Za��my nawet, �e ta wyprawa nie b�dzie atakowana. W jaki spos�b zasygnalizujemy sw� obecno��? Zreszt�, je�liby i na to znale�� jak�� rad�, powstaje trzecia trudno��: wyprawa taka przy obecnym poziomie techniki dotrze do nas najwcze�niej za sze��dziesi�t lat. Czy kto� z nas do�yje tej chwili? W prymitywnych, ci�kich warunkach, bez elementarnych �rodk�w medycznych?

��Mo�e jedna Zoe� Mo�e c�rka Rity i Wasyla� Mo�e syn Suzy� Wszystkich nas tu nie zastan�.

��Pozostan� nasze dzieci, a to ju� co� znaczy � zauwa�y� Jaro.�� Przed nami przysz�o��.

��Czy wyobra�asz sobie, �e za pomoc� kamiennego topora zbuduj� nadajnik radiowy?�� wybuchn�� Dean.

��Od czego� trzeba zacz��. Oczywi�cie, pierwej musz� nauczy� si� znajdowa� i wytapia� zwyk�e �elazo.

��Przede wszystkim musimy postara� si�, by nasi potomkowie nie potrzebowali wynajdywa� wszystkiego od pocz�tku � rzek� z powag� Szu.�� Trzeba utrwali� to, co pami�tamy, ca�� nasz� wiedz�. Trzeba znale�� materia� nadaj�cy si� do utrwalenia pisma i zanotowa� wszystko, co wiemy.

��A wi�c ju� nie ma nadziei?�� w oczach Zoe ukaza�y si� �zy. C� mogli�my na to odpowiedzie�?

Nadesz�o po�udnie. Upa� jednak nie by� m�cz�cy, co budzi�o na nowo w�tpliwo�ci, czy istotnie znajdujemy si� na Juvencie. Warunki klimatyczne by�y jakby przystosowane idealnie do potrzeb cz�owieka. A przecie� na Juvencie, je�li nawet mo�na oddycha� bez skafandr�w, wi�ksza parokrotnie ni� na Ziemi zawarto�� tlenu w atmosferze i mniejsza wilgotno�� powietrza powinny w jaki� spos�b dawa� zna� o sobie, nic m�wi�c ju� o niebezpiecze�stwie obcych bakterii.

Ostateczne rozstrzygni�cie zagadki mia�a przynie�� noc. Dean pami�ta� dok�adnie po�o�enie Juventy w przeddzie� katastrofy kosmolotu i teraz na podstawie po�o�enia cia� niebieskich m�g� obliczy�, gdzie si� znajdujemy, jak r�wnie� w przybli�eniu czas uniwersalny.

Popo�udnie zaj�o nam przede wszystkim poszukiwanie miejsca na obozowisko. Przygotowali�my legowiska pod szczytem niewysokiego wzg�rza, z rzadka poros�ego ro�linami przypominaj�cymi drzewa i krzewy. W odleg�o�ci oko�o stu metr�w od obozu, w dolinie. bilo ma�e �r�de�ko czystej, ch�odnej wody. Mimo �e Ast zlekcewa�y�a ostrze�enie i wypi�a za przyk�adem Ro kilka �yk�w, obesz�o si� bez przykrych nast�pstw.

Woda nadawa�a si� wi�c do picia. Czy�by tutejsze bakterie nie by�y dla nas niebezpieczne? Wyt�umaczeniem mog�o by� to, i� Niewidzialni w czasie tajemniczych przenosin uodpornili nasze organizmy, przystosowuj�c je do nowego �rodowiska. Je�li jednak tak by�o, hipoteza Deana nabiera�a du�ego prawdopodobie�stwa.

Pod wiecz�r g��d zacza� dokucza� nam nie na �arty. Czy mogli�my liczy� na regeneracj� substancji od�ywczych? Zgodnie z hipotez� Deana powinni�my obecnie sami troszczy� si� o swe po�ywienie. Czy jednak tutejsze ro�liny, w�r�d kt�rych nie brak�o twor�w przypominaj�cych owoce, by�y jadalne? Zwierz�t jak dot�d nie spotkali�my �adnych, nie licz�c drobnych istot lataj�cych przypominaj�cych owady.

Tym razem pi�cioro z nas posz�o spa� o g�odzie. Jedynie Ro i po kryjomu Ast skosztowali kilku gatunk�w owoc�w. Mia�y one przewa�nie smak kwa�ny, rzadziej s�odkawy. Gdy rano obudzili si� bez �adnych oznak ich szkodliwego dzia�ania, nikt z nas nie czeka� d�u�ej. Zabrali�my si� do jedzenia. G��d w nocy nie ust�pi�. Widocznie Niewidzialni przestali nas �ywi� sztucznie.

W nocy Dean dokona� oblicze�. Znajdowali�my si� na Juvencie. Od utraty przytomno�ci na B�yskaj�cej do przebudzenia si� na innej planecie min�o prawdopodobnie tylko oko�o trzydziestu godzin. Czy� to mo�liwe, aby przenoszono nas z przy�pieszeniem 40 g? Przypuszczenie takie wydawa�o si� absurdem. �aden organizm nie zni�s�by dzia�ania tak ogromnego przy�pieszenia nawet przez kilka minut, cho�by w najlepszym kombinezonie przeciwprzy�pieszeniowym. A jednak�

Na Juvencie dzie� trwa� ponad trzydzie�ci dwie godziny. Pami�tali�my to jeszcze z obserwacji prowadzonych z bazy na ksi�ycu Urpy. Planet� pokrywa�a bogata, dziko pieni�ca si� ro�linno��. M�rz i jezior by�o mniej ni� na Ziemi, pustyni jednak nigdzie nie dostrzegli�my. Wi�zali�my to w�wczas z dzia�alno�ci� istot rozumnych, gdy� przez pantoskop mo�na by�o zaobserwowa� w�r�d �zieleni� co�, co mog�o przypomina� ogromne budowle czy nawet miasta. Cz�� tych teren�w nosi�a nawet z daleka �lady inwazji ro�lin, kt�re wdziera�y si� do wn�trza urbanistycznych obiekt�w, zacieraj�c ich geometryczne kontury. Tylko dwa razy uda�o si� zaobserwowa� �wiat�o bij�ce z wysokiej budowli. Wszystko to wydawa�o si� obrazem wymieraj�cej cywilizacji.

Jaki� jednak cel mia�o umieszczenie nas w�r�d tych dziko zaros�ych dolin i wzg�rz? Je�li jakie� wymieraj�ce istoty przygotowywa�y sobie w nas nast�pc�w i spadkobierc�w swej cywilizacji, to po co cofa�y do stanu pierwotnego? Czy�by, jak twierdzi Dean, ba�y si� naszej ucieczki?

Niemniej stwierdzenie, �e znajdujemy si� na Juvencie, wzbudzi�o now� nadziej� na zmian� losu. Nadzieja ta by�a w�t�a, ale czuli�my si� lepiej u�wiadamiaj�c sobie, �e na tej samej planecie istniej� jakie� o�rodki cywilizacji.

Drugi dzie� pobytu na Juvencie wype�ni�a nam praca nad zaopatrzeniem obozu w �ywno�� i niezb�dne do �ycia przedmioty. Ast uda�o si� odnale�� nad strumykiem glin�, z kt�rej ulepi�a kilka garnk�w. Jaro sporz�dzi� �uk i strza�y, gdy� Ro wytropi� jakiego� niedu�ego potwora i mo�na by�o w przysz�o�ci pomy�le� o polowaniu. Szu gromadzi� owoce, a Zoe i ja plot�y�my maty.

Posz�y�my spa� wcze�nie, zm�czeni prac� i nowymi wra�eniami. Nad bezpiecze�stwem obozu mieli�my czuwa�, zmieniaj�c si� co dwie godziny.

Nad ranem przebudzi� nas Jaro, zaniepokojony w najwy�szym stopniu. Zoe znikn�a wraz z Ro. Legowisko jej by�o puste. Kiedy opu�ci�a ob�z, Jaro nie wiedzia�, gdy� zasn�� podczas dy�uru i obudzi� si� dopiero rano. Przetrz�sanie okolicznych zaro�li i nawo�ywania nie da�y wyniku.

Gdzie mog�a pow�drowa� niewidoma, p�naga, bezbronna dziewczyna? I po co w og�le oddala�a si� od obozu? Poszukiwania zaj�ty nam ca�y dzie�. Nie my�leli�my o jedzeniu i odpoczynku. Przeszukali�my wszystkie doliny i wzg�rza w promieniu pi�ciu kilometr�w od obozowiska. Powr�cili�my dopiero po zachodzie Tolimana A.

Tej nocy spali�my nerwowo, budz�c si� przy ka�dym szele�cie. Rano, po zjedzeniu kilku owoc�w, Dean, Szu i Ast wyruszyli na dalsze poszukiwania. Jaro i ja zostali�my, aby rozpali� ognisko. Dym mia� by� drogowskazem dla tych, kt�rzy nie mogliby trafi� do obozu.

O postanowieniu rozpalenia ogniska zadecydowa�o r�wnie� upolowanie przez Deana z �uku niewielkiego zwierz�tka o sze�ciu �apkach i grubym, poro�ni�tym g�st� sier�ci� odw�oku. Ponadto p�on�ce w nocy ognisko mog�o odstraszy� ewentualnych drapie�nik�w. Przy du�ej zawarto�ci tlenu w atmosferze Juventy podtrzymanie p�omienia nie-powinno by�o by� trudne.

Okaza�o si� jednak, �e najwi�ksz� trudno�� stanowi rozpalenie ogniska. Gdyby�my cho� mieli kawa�ek �elaza, mo�na by�oby krzesa� iskry. Jaro by�, co prawda, niewyczerpany w pomys�ach, ale niestety, rozpalenie ogniska za pomoc� tarcia wymaga�o ogromnego wysi�ku i cierpliwo�ci.

Dopiero nad wieczorem uda�o si� nam wywo�a� �arzenie i wreszcie w g�r� strzeli� p�omie�. Ciekawe, �e ro�liny tutejsze, nawet zupe�nie suche, pal� si� trudniej ni� ziemskie. Na szcz�cie niebo by�o, jak dot�d, pogodne i nic nie zapowiada�o deszczu, kt�ry m�g�by zniweczy� nasz� prac�.

Dean, Ast i Szu wr�cili ju� po ciemku. Nigdzie nie zauwa�yli nawet �ladu Zoe. Zaw�drowali bardzo daleko i gdyby nie blask ognia, prawdopodobnie nie znale�liby drogi do obozu.

Pe�ni�am dy�ur przy ognisku jako druga po Jarze. Siedzia�am na ziemi z kolanami pod brod�, zapatrzona w p�on�cy chrust i li�cie.

Nagle wyda�o mi si�, �e na moment na polanie zapanowa�a jasno��. Gdzie� z g�ry dobieg�a mnie przyt�umiona detonacja.

Piorun?�� przebieg�o mi przez my�l.

Spojrza�am na niebo.

Po chwili, gdy wzrok oswoi� si� nieco z ciemno�ci�, dostrzeg�am roje mrugaj�cych gwiazd.

Rozejrza�am si� wok�. Za moimi plecami, w�r�d o�wietlanych p�omieniem ga��zi pobliskich krzak�w, dostrzeg�am na niebie blad�, bia�aw� smug�.

Rozp�ywa�a si� szybko i po minucie nie zosta�o z niej �ladu.

Mo�e gdzie� w pobli�u spad� meteoryt? Wsta�am i post�pi�am kilka krok�w ku krzakom, za kt�rymi widzia�am jasno��.

Naraz potkn�am si� o co� mi�kkiego. W blasku ogniska ujrza�am nagie plecy jakiego� cz�owieka. Pomy�la�am, �e widocznie kto� po�o�y� si� tu w czasie, gdy pilnowa�am ognia.

Nachyli�am si� nad le��c� postaci� i a� zadr�a�am z wra�enia. To by�a Zoe. Chwyci�am j� za ramiona.

��Zoe! Zoe!

Dziewczyna poruszy�a si� i usiad�a.

��Daisy!�� powiedzia�a wp�przytomnie.�� Co si� sta�o? Dlaczego mnie budzisz? Umilk�a. Siedzia�a z twarz� zwr�con� do �ogniska. Oczy mia�a otwarte i wydawa�o si�, �e patrzy w przygasaj�ce z wolna p�omienie.

��Co to?�� wykrzykn�a niespodziewanie.

��Ognisko. Rozpalili�my ognisko. Czujesz ciep�o?

��Nie!�� zawo�a�a zmienionym g�osem.�� Nie tylko ciep�o! Ja widz� Widz� p�omienie!

��Co ty m�wisz?�� nie mog�am zrozumie�, co si� sta�o.

��Widz�! � wzruszenie �cisn�o jej gard�o, a� zatka�a. Potem zerwa�a si� z ziemi i podbieg�a do ogniska.

Widzia�am, jak ogl�da swe r�ce. Zamyka�a i otwiera�a oczy, patrzy�a w g�r�, w d�

Podbieg�am do niej. Chwyci�a mnie za ramiona. Przesuwa�a palcami po mojej twarzy, jak gdyby chcia�a przekona� si�, �e to nie sen, nie z�udzenie, �e naprawd� widzi.

P�aka�am z ni� razem z rado�ci i wzruszenia. Inni r�wnie� si� przebudzili. Niezwyk�a, radosna nowina zaskoczy�a i oszo�omi�a wszystkich.

Znale�li�my r�wnie� Ro. W pierwszej chwili wydawa�o si�, �e pies jest martwy. By� to jednak jaki� nienaturalny, sztuczny sen, z kt�rego przebudzi� si� dopiero po kilku szturcha�cach.

Powoli wstawa� �wit. Nie spali�my, wypytuj�c Zoe o jej prze�ycia. Niewiele mog�a nam powiedzie�. Pami�ta�a pojedyncze obrazy jak przez mg��. Widzia�a jakby jasno o�wietlone wn�trze pe�ne dziwacznych urz�dze�. �ciany tej sali by�y przezroczyste, a za nimi mruga�y niezliczone, kolorowe �wiate�ka. Twierdzi�a r�wnie�, �e dostrzeg�a kilkakrotnie jakie� ogromne szybko poruszaj�ce si� postacie, przypominaj�ce� Urpian.

Zoe istotnie odzyska�a wzrok. Ca�y dzie� by� dla niej jednym pasmem rado�ci i szcz�cia. Nie my�la�a o przysz�o�ci. Kt� zreszt� m�g� j� przewidzie�?

Zoe cieszy�a si� jak dziecko wszystkim, co j� otacza�o. Podziwia�a barwy i kszta�ty ka�dej ro�liny, ka�dego kamienia.

Wieczorem chwyci�y j� pierwsze skurcze. Zreszt� ju� poprzednio zauwa�yli�my, �e owe dwa dni nieobecno�ci oznacza�y dla niej co najmniej� dwa miesi�ce.

Tej nocy zn�w nie spali�my. Nad ranem Zoe urodzi�a syna.

Zoe nazwala swego syna Lu. Od s�owa lumen � �wiat�o, na pami�tk� odzyskania wzroku. Dean powiedzia� kiedy� o nim �artem: Urpianin. Ale Zoe nie znosi�a tego przezwiska i nikt z nas wi�cej go nie powt�rzy�.

Dziecko by�o normalne, zdrowe, �adnymi zewn�trznymi cechami nie r�ni�o si� od innych dzieci ludzkich. Mia�o �niad� cer�, czarne, po�yskliwe w�oski i sko�ne oczka z mongolsk� fa�d�.

Na t� ostatni� cech� zwr�ci�a uwag� dopiero po tygodniu Ast.

Zoe by�a c�rk� Francuza i Szwedki. Rodzice jej nie mieli przodk�w obcokrajowc�w, a tym bardziej Azjat�w. Owa charakterystyczna cecha nie mog�a by� odziedziczona po matce.

��A wi�c po kim?�� zadawali�my sobie pytanie.

Zoe twierdzi�a uparcie, �e w og�le nie mia�a kochanka. Dziewor�dztwo te� by�o wykluczone, bo mia�aby w�wczas c�rk�, a nie syna.

Kto� musia� wi�c by� ojcem dziecka, a owa mongolska fa�da wskazywa�a niedwuznacznie na Szu. Wszak by� on jedynym Azjat� w za�odze RER.

Zoe nie potrafi�a niczego wyt�umaczy�. Zaprzecza�a kategorycznie przypuszczeniu, �e Szu by� jej kochankiem, jednocze�nie nie oponowa�a, gdy doszukiwano si� podobie�stwa mi�dzy nim a dzieckiem. Twierdzi�a po prostu, �e nie wie, jak si� to sta�o.

Je�li Zoe �wiadomie czy nie�wiadomie nas ok�amywa�a i przebieg ci��y by� zupe�nie normalny, pozorne za� przy�pieszenie spowodowane by�o amnezj� zwi�zan� z rzekomym snem, to w�wczas proste wyja�nienie samo si� nasuwa�o, bez szukania ingerencji gospodarzy Uk�adu Tolimana.

Dziewi�� miesi�cy temu byli�my wszyscy sze�cioro w kosmolocie, lec�c z Uk�adu Proximy do Uk�adu Tolimana. Ten fakt pozostawa� poza dyskusj�, a w miar� jak p�yn�y dni, dziecko ujawnia�o coraz wi�cej cech rasy ��tej.

W tych warunkach nic dziwnego, �e stosunki mi�dzy Zoe a Ast bardzo och�od�y. Geofizyczka dawa�a coraz cz�ciej do zrozumienia, �e podejrzewa swego m�a o zdrad�. Zreszt� Szu nie zaprzecza�, �e dziecko mo�e by� jego, sam wykrywa� podobne cechy. Studiowa� kiedy� antropologi� i m�g� by� tu du�ym autorytetem. Sytuacja zdawa�a si� go bawi�, jakkolwiek pocz�tkowo by� zdziwiony i zaskoczony. On te� kategorycznie potwierdzi� s�owa Zoe, ale to tylko wzmaga�o podejrzenia Ast.

W miar� jak up�ywa�y dni, atmosfera w naszym obozie stawa�a si� coraz bardziej napi�ta. Na usprawiedliwienie mo�na wysun�� argument, �e pod wp�ywem trudnych warunk�w bytowych wzros�a nerwowo�� i dra�liwo�� wszystkich. Budowa chaty post�powa�a bardzo wolno. Operowanie narz�dziami kamiennymi tylko w teorii wydawa�o si� proste i mimo pomys�owo�ci Jara niewiele potrafili�my zdzia�a�.

Dopiero pod koniec pierwszego miesi�ca pobytu na Juvencie uda�o nam si� otoczy� teren obozu czym� w rodzaju palisady zbudowanej z prostych pni jakich� ro�lin oraz za�o�y� fundamenty przysz�ego domu. �ciany chcieli�my wznie�� z nie wypalonej gliny, kt�rej by�o tu pod dostatkiem. Jaro projektowa� nawet wybudowanie male�kiej cegielni, ale na razie by�y pilniejsze zadania, chocia�by to, jak zabezpieczy� si� przed deszczami, kt�re ostatnio bardzo nam dokuczy�y.

Nic dziwnego, �e w tych warunkach dochodzi�o coraz cz�ciej mi�dzy nami.do za-dra�nie� i spi��. Doprowadzi�y one wreszcie do otwartej k��tni, zako�czonej zupe�nie niespodziewanym fina�em.

Zacz�o si� od drobnego incydentu. Siedzieli�my wieczorem przy ognisku, �uj�c mi�so potworka upolowanego przez Deana, gdy niespodziewanie Ro zacz�� ujada�.

Szu i Dean wyszli z psem za palisad� i uzbrojeni w pa�ki przeszukali najbli�szy teren. Wr�cili z niczym. Widocznie do naszej osady zbli�y�o si� jakie� zwierz� i uciek�o sp�oszone, bo Ro prowadzi� w zaro�la. Szu i Dean po powrocie zabrali si� do nie doko�czonej kolacji, Ast przygotowywa�a legowisko, Zoe karmi�a dziecko.

��Zn�w odczuwam jaki� niepok�j � przerwa�a d�u�sze milczenie Zoe.�� Tak jakby wok� nas kr�ci� si� kto�. Strach mnie ogarnia, gdy pomy�l�, �e zn�w mog� zacz�� si� te pozorne sny.

��Nie przesadzaj � powiedzia�a- niespodziewanie Ast.�� Je�li ci si� co� przy�ni, od razu robisz z tego tragedi�.

��Jak mo�esz tak m�wi� � Zoe spojrza�a na ni� z wyrzutem.�� Przecie� ty r�wnie��

��M�wi� to, co my�l� � Ast nie pozwoli�a jej doko�czy�. � Nie przecz�, �e by�o sporo niezwyk�ych wydarze�. Ale ostatnio niekt�rzy z nas wyolbrzymiaj� rol� owych nie wyja�nionych takt�w. Zbyt wiele odpowiedzialno�ci zrzucaj� na Niewidzialnych czy Urpian za to piwo, kt�re sami nawarzyli.

��Jak mamy rozumie� te s�owa?�� spyta� Szu, marszcz�c brwi.

��Tak jak s�yszycie. Ty sam wiesz najlepiej, o czym my�l�.

��Jak mo�esz!�� wybuchn�a Zoe.

��Mam prawo! Mam prawo domaga� si� szczero�ci od swego m�a. Mam zreszt� jeszcze jedno prawo: mog� odej��! I odejd�, jak tylko b�d� mog�a!

��Co ty pleciesz, Ast!�� Szu zerwa� si� z ziemi i pr�bowa� j� obj��. Odepchn�a go.

��Ostatecznie, nie mam do was pretensji. Ka�dy ma prawo robi�, co mu si� podoba. Ale nie my�l� gra� roli naiwnej g�si!�� Ale�, Ast!

��Nie znosz� k�amstwa! Upieracie si�, �e chodzi tu o zjawisko niemal nadprzyrodzone, jak gdyby kto� m�g� w to uwierzy� wbrew faktom. Wszystko wysz�o na jaw i nie ma czego ukrywa�.

Przyznaj� teraz ze skruch�, �e nie mia�am w�wczas zamiaru miesza� si� do sceny ma��e�skiej, a nawet postawienie tej sprawy po raz pierwszy otwarcie, bez ogr�dek, troch� mnie bawi�o. Przede wszystkim, cho� darzy�am Zoe przyja�ni�, wewn�trznie przyznawa�am racj� Ast. Pewn� rol� odgrywa�y tu wzgl�dy osobiste. Czy nie post�pi�abym tak samo jak Ast, gdyby Dean okaza� si� ojcem Lu? Milcza�am wi�c, przys�uchuj�c si� z zainteresowaniem k��tni.

By�am zreszt� przekonana, �e interwencje nie odnios� skutku, a znaj�c Ast ba�am si�, �e mog� narazi� si� na nieprzyjemno�ci. Zasmakowa� tego Jaro, usi�uj�c j� uspokoi�:

��S�uchaj, Ast! Nie powinna� tak kategorycznie stawia� zarzut�w. Kiedy przyleci Astrobolid, przeprowadzi si� analiz�.

��Nie wtr�caj si� do nic swoich spraw � przerwa�a mu opryskliwie.�� Mam do tego pe�ne prawo. Sam Szu zastrzega, �e analiza mo�e da� wynik pozytywny.

��Tak, ale zap�odnienie mog�o by� sztuczne � przerwa� Szu, ju� wytr�cony z r�wnowagi.

��To tylko wasz chwyt asekuracyjny!

��Ale� � �achn�� si� Szu � m�wi� ci, �e ani ja, ani Zoe nic tu nie zawinili�my. �e to jakie� niezrozumia�e zjawisko..

��K�amiesz!

��Mo�esz sobie my�le�, co chcesz, ale ja nic z tym nie mia�em wsp�lnego. To sta�o si� bez mej woli, bez mej wiedzy.

��Bez twej woli, bez twej wiedzy?��� powt�rzy�a z ironi� w g�osie.

��Wi�c czego chcesz ode mnie?

��Niczego. Niestety, jest nas tu siedmioro.

��Wi�c nie wierzysz mi?

��Nie mam podstaw, aby wierzy�.

��Sko�czcie ju� ten sp�r � wtr�ci� si� zn�w Jaro do rozmowy.�� To wszystko dzi� nie ma sensu.

��Mo�e i ma sens � rzuci�a zaczepnie Ast.

Zoe by�a bliska p�aczu. Usta jej dr�a�y, a oczy biega�y z przestrachem z twarzy na twarz. Dziecko zacz�o cicho kwili�. � Do czego ty prowadzisz?�� Jaro chwyci� Ast za rami�, wpatruj�c si� surowo w jej twarz.

��Niech mi przedstawi� dowody. Nie maj� ich, bo nie mog� mie�! Zreszt�, mo�e to dla was niewa�ne. Ja jestem innego zdania. Wszyscy trzymacie ich stron�! � unosi�a si� coraz bardziej.�� Je�li tak, to ja mog� odej��!

��To ja ju� lepiej odejd�! � Zoe straci�a panowanie nad sob�. Zerwa�a si� z ziemi tak gwa�townie, �e dziecko rozp�aka�o si� g�o�no.

��Co ty wyprawiasz, Zoe?�� rzuci�am si� ku niej czuj�c, �e sprawy bior� niebezpieczny obr�t.

��Co to ma znaczy� �mog� odej��? � wt�rowa� mi Jaro, zwracaj�c si� do Ast.�� Jest nas siedmioro. Tylko siedmioro! A ju� chcemy rozbija� si� na grupy.

��Do�� tego gadania!�� wtr�ci� si� nagle Dean, kt�ry dot�d przys�uchiwa� si� k��tni, ogryzaj�c z niesmakiem ko��. � Chod�my spa�!

��Ale��� pr�bowa�a jeszcze co� odpowiedzie� Ast. Dean jednak nie pozwoli� jej doj�� do s�owa.

��Spok�j! Cisza! Idziemy spa�! Jako� nie napotka� oporu.

Zoe usiad�a na legowisku obok mnie. �zy �cieka�y jej po policzkach, b�yskaj�c w �wietle ogniska. Zauwa�y�am, �e r�wnie� Ast ma oczy pe�ne �ez.

Dziecko na szcz�cie zasn�o. Ro po�o�y� si� obok swej pani i opar� �eb na jej kolanach. Po chwili przytuli� si� futrem do nagiego cia�ka Lu.

Zoe po�o�y�a si� r�wnie�. Nie mog�a jednak zasn��. Podobnie jak Ast patrzy�a d�ugo W niebo pe�ne jasnych punkcik�w na granatowym Ile.

Rano nie zastali�my jej w obozie. Nie by�o r�wnie� Ro. W pierwszej chwili my�leli�my, �e wsta�a wcze�niej i wysz�a, aby unikn�� spotkania z Ast po awanturze. Wkr�tce jednak okaza�o si�, �e nie ma jej nigdzie w najbli�szej okolicy.

Zaniepokoili�my si� powa�nie. Mog�y by� dwie mo�liwo�ci: albo zn�w dzia�ali tu Urpianie, albo Zoe uciek�a po wczorajszej awanturze. To drugie wyda�o nam si� prawdopodobniejsze, cho� budzi�o nie mniejsze obawy. Czy sama z dzieckiem potrafi sobie da� rade w dzikiej, nic znanej puszczy? By� z ni�, co prawda, Ro, ale c� m�g�by pom�c ma�y, pokojowy, ju� mocno podstarza�y piesek w razie ataku jakiej� du�ej bestii?

Wszyscy mieli�my �al do Ast za wczorajsze zaj�cie. Dean powiedzia� jej to zreszt� otwarcie. Zreszt� sama by�a wstrz��ni�ta znikni�ciem Zoe i nie pr�bowa�a si� broni�.

Poszukiwania trwa�y ca�y tydzie�. Zoe zagin�a bez �ladu. Te w�dr�wki po puszczy Spowodowa�y przerw� w budowie chaty. Podj�li�my j� dopiero w�wczas, gdy stracili�my ju� zupe�nie nadziej� na odnalezienie dziewczyny.

Pozosta� �al do Ast. Chocia� Dean przesta� wypomina� jej ucieczk� Zoe, niemniej atmosfera nie by�a najlepsza i ASP czu�a to wyra�nie. Z drugiej strony brak �lad�w ucieczki m�g� �wiadczy�, i� Zoe zosta�a porwana przez Urpian, zw�aszcza �e takie znikni�cie ju� raz si� zdarzy�o.

Tak przemin�o trzydzie�ci siedem juventy�skich dni, czyli siedem tygodni ziemskich. Dean prowadzi� skrupulatnie kalendarz od pierwszego dnia pobytu na Juvencie.

W�a�nie ��obi� kamiennym no�em znak na najgrubszym pniu palisady, tu� przy wyj�ciu z obozu, gdy zdarzy� si� wypadek, kt�ry trudno by�o uwa�a� za zbiorow� halucynacj�. Jaro i Szu wydobywali glin� w dolinie odleg�ej od obozu o tysi�c pi��set metr�w. Ast i ja lepi�y�my ceg�y wewn�trz palisady, gdy naraz us�ysza�y�my g�o�ny okrzyk Deana:

��St�j! St�j! Zoe!

Zerwa�y�my si� z ziemi i skoczy�y�my do wyj�cia.

Ujrza�y�my Deana biegn�cego w d� ku dolinie. Przed nim, w odleg�o�ci chyba dwustu pi��dziesi�ciu metr�w, miga�a w�r�d drzew i krzew�w jaka� posta� ludzka. Na pierwszy rzut oka przypomina�a sylwetk� Zoe, ale porusza�a si� z tak wielk� pr�dko�ci�, �e trudno by�o uwierzy�, aby to byt cz�owiek. Takie ruchy mo�na zobaczy� chyba tylko przy ogromnie przy�pieszonym tempie ekspozycji zapisu wideo. Wra�enie to pot�gowa�a jeszcze zr�czno�� i precyzyjno�� omijania przeszk�d.

Odleg�o�� mi�dzy Deanem a t� uciekaj�c� istot� zwi�ksza�a si� tak szybko, �e zanim zdo�a� zbiec z pag�rka, ju� dzieli�o ich co najmniej pi��set metr�w. Po kilku sekundach tajemnicza posta� znikn�a w�r�d drzewiastych ro�lin.

Dean bieg� coraz wolniej, potem zatrzyma� si� i d�ugo patrzy� w dolin�.

��Co to by�o?�� zawo�a�am, gdy�my si� do niego zbli�y�y. Nerwowy grymas przebieg� mu przez twarz.

��To by�a Zoe � wykrztusi� zmienionym g�osem.

��Przecie� �to� porusza�o si� z jak�� niezmiernie wielk� pr�dko�ci�!

��Tak. Ale ja widzia�em wyra�nie Zoe. Zatrzyma�a si� na moment przy wej�ciu do obozu. Potem zacz�a ucieka�. Nie potrafili�my znale�� wyt�umaczenia niezwyk�ego zjawiska. Czy�by by�a to halucynacja?

Po po�udniu, gdy wr�cili Szu i Jaro, okaza�o si� jednak, �e i oni widzieli sylwetk� biegn�cej dziewczyny.

Zagadka rozwi�zana zosta�a szybciej, ni� mogli�my si� tego spodziewa�.

Nast�pnego dnia ko�o po�udnia Zoe przysz�a do obozu. Przysz�a ju� normalnym, zwyk�ym krokiem. Zjawi�a si� nie wiadomo sk�d, zupe�nie niespodziewanie. Ubrana by�a w elastyczny str�j przylegaj�cy �ci�le do cia�a. Zmienia� on przezroczysto�� i barw� zale�nie od warunk�w o�wietlenia. Okaza�o si� p�niej, �e stanowi� idealn� ochron� przed upa�em czy zimnem.

Nie str�j jednak przyku� nasz� uwag�.

Zoe prowadzi�a za r�k� niedu�ego ch�opca. Oceniaj�c na oko, m�g� on mie� ze cztery lata. Ubrany byt tak jak ona w str�j z owego niezwyk�ego tworzywa.

Spostrzeg�a ich pierwsza Ast. Zoe podesz�a do niej i u�cisn�a j� serdecznie. Dopiero po chwili Ast odzyska�a mow�.

��Kto to?�� zapyta�a, wskazuj�c na ch�opca.

��Nazywam si� Lu � odpowiedzia� malec, patrz�c z uwag� sko�nymi oczami w twarz Ast. Geofizyczka u�wiadomi�a sobie w tej chwili, �e ch�opiec jest bardzo podobny do Szu.

��Lu?�� powt�rzy�a z ogromnym zdziwieniem.

Co� �cisn�o mnie za gard�o. Patrzyli�my oniemiali na t� scen�.

��Tak. Ja jestem Lu. Czy mnie nic znasz? Bo ja ci� znam. Ty jeste� Ast.

��Znam ci� � Ast spogl�da�a z przera�eniem to na Zoe, to zn�w na jej syna.�� Przecie� p�tora miesi�ca temu to by�o niemowl�!

Zoe patrzy�a gdzie� poza g�ow� Ast. Odpowiedzia�a dopiero po d�u�szej chwili, jakby w zadumie:

��P�tora miesi�ca� Dla nas obojga w tym czasie up�yn�y chyba lata. Par� d�ugich lat� Przygarn�a do siebie dziecko:

��Par� lat!

Podeszli�my wszyscy do Zoe i Lu.

��Co si� z tob� dzia�o? Co to wszystko znaczy?

��C� mia�o si� dzia�? � odpar�a Zoe z przejmuj�cym spokojem.�� By�am u Nich�

��U kogo?!

��U Urpian. Ju� wam kiedy�, dawno temu, m�wi�am, �e to Urpianie.

��Ale gdzie oni s�?

��Na tej planecie.

��Na tej planecie? Gdzie ich szuka�?

Zoe zrobi�a nieokre�lony ruch r�k�, jak gdyby zatacza�a ko�o.

��Wsz�dzie � powiedzia�a cicho.

��Czy nawi�za�a� z nimi kontakt?�� zawo�a� Dean.�� Czy wreszcie oni nam pomog�?

��Czy nam pomog�? � Zoe u�miechn�a si� sztucznie, jakby z ironia. - Czy� oni w og�le rozumiej� ludzi? Czy w og�le staraj� si� nas zrozumie�?

��Wi�c uciek�a� od nich. Jak ci si� to uda�o?

��Ucieka� od nich? Po prostu chcia�am, bardzo chcia�am do was wr�ci�. Zobaczy� si� z wami cho� na chwil�. Bardzo chcia�am��� powt�rzy�a.�� I to wystarczy�o, aby si� tu znale��.

��Ale to dziecko?�� zawo�a�am.�� Sk�d to dziecko? Ma chyba ze cztery lata? Przecie� przemin�o zaledwie siedem tygodni ziemskich!

��Siedem tygodni� W tamtym �wiecie czas biegnie inaczej. D�u�ej wszystko si� prze�ywa.

��Opowiadaj po kolei! Co si� z tob� dzia�o?�� rzek� Jaro, sil�c si� wyra�nie na spok�j.

��To nie takie proste. Nie wiem, czy my, ludzie, b�dziemy mogli kiedykolwiek zrozumie� to ca�kowicie.

��A to sk�d masz?�� zapyta� Dean, dotykaj�c palcami mi�kkiej materii.�� To pewno ich stroje?

��Oni u�ywaj� stroj�w tylko w�wczas, gdy jest to niezb�dne z jakich� przyczyn fizycznych.

��A wi�c styka�a� si� z nimi? Czy rozmawia�a�? Pr�bowa�a� przekona� ich, by traktowali nas jak istoty cywilizowane?

Zoe spojrza�a na mnie tak przejmuj�co, �e uczu�am nerwowy dreszcz.

���Rozmawia�a�?� �Pr�bowa�a� przekona�?� �Traktowa� jak cywilizowane istoty?� To nie da si� w ten spos�b powiedzie�. P�aszczyzna kontaktu z nimi przebiega inaczej. Tak jak gdyby z cz�owiekiem styka� si� Nie! Lepiej nie por�wnywa�!

��Co chcesz przez to powiedzie�? � Jaro zmarszczy� brwi.

��Lepiej nie zastanawia� si� nad tym � odpowiedzia�a Zoe z rezygnacj� i zniech�ceniem.

Zapanowa�o nieprzyjemne milczenie. Przerwa� je Lu:

��Ty si� nazywasz Jaro � powiedzia�, wskazuj�c na Jaros�awa.�� A ty, Daisy?�� zwr�ci� si� do mnie. Skin�li�my g�owami.

��A to jest Dean, tw�j �partner rado�ci�? � wskaza� na mego m�a.

��Co on rozumie prze/ okre�lenie �partner rado�ci�� zwr�ci�am si� do Zoe. Wyda�o mi si�, �e zadr�a�a.

��Nie wiem. Chyba ma��onek � powiedzia�a oboj�tnie.�� On tworzy wiele r�nych okre�le�, kt�rych nie rozumiem.

��Jak to tworzy?

��Bli�ej styka si� z Urpianami i wyra�a niekt�re ich poj�cia w ludzkim j�zyku. Przypuszczam, �e w spos�b uproszczony.

��I nie pyta�a� go, co te okre�lenia oznaczaj�?

��Niewiele mo�na si� z tych t�umacze� dowiedzie�. Mo�e jak b�dzie wi�kszy�

��Gdzie jest Szu?�� zapyta� naraz ch�opiec. Zanim zd��yli�my mu odpowiedzie�, dorzuci� tak jako� dziwnie, jakby us�ysza� wyja�nienie:

��Ach, rozumiem. Ma zabi� zwierz�.

��Poszed� na polowanie � powiedzia� Dean.

��Szu to m�j najbli�szy, tak jak mama � pochwali� si� Lu.

��Sk�d ty wiesz, jak si� nazywamy?

��Ja was dobrze znam!

��Znasz? Sk�d? Gdzie nas widzia�e�?

��Tu. Je�li chc�, to zawsze mog� was widzie�. Tylko �e��� urwa�.

� �e co?

� �e to jest zupe�nie inaczej� Wy si� nie ruszacie�

� �pimy?

��Nie. Nie. Tak jako� wolno chodzicie, �e� �e wcale si� nie ruszacie.

��Czy to mo�liwe, aby on nas widzia�? Sk�d wiedzia�, co robi Szu?�� zwr�ci�am si� szeptem do Zoe.

��Widz� was, kiedy chc�! � powiedzia� Lu z uporem dziecka, patrz�c w nasz� stron�, mimo �e zaj�ty by� rozmow� z Deanem.

��Co on m�wi?�� szepta�am dalej do ucha Zoe.�� To chyba niemo�liwe?

��A jednak tak jest � powiedzia�a Zoe, patrz�c na mnie w zamy�leniu.�� M�wi� mi kiedy�, �e przygl�da wam si� cz�sto.

��Widocznie Urpianie obserwuj� nas za pomoc� jakich� ukrytych urz�dze�.

��Nie wiem. To te� mo�liwe. Coraz cz�ciej przebywa z nimi.

��Sk�d wiedzia� o Szu? Dlaczego jednak pyta�? A potem sam odpowiedzia�?

��On tak cz�sto robi. Chwilami wydaje si�, �e dostrzega znacznie wi�cej od nas, �e potrafi nawet�

Urwa�a, bo oto zbli�y� si� do niej Jaro.

��Zoe, powiedz wreszcie, jak wygl�da sytuacja? Co oni maj� zamiar z nami zrobi�? I wog�le, co to za istoty, ci

Urpianie? Dlaczego si� kryj� przed nami?

��Do nich nie mo�na stosowa� tej samej miary co do ludzi. Ja ich te� nie rozumiem, cho� zdaje mi si�, �e wiele lat tam sp�dzi�am.

Jaro stan�� i patrzy� na ni� w milczeniu d�u�sz� chwil�.

��Najlepiej b�dzie, gdy opowiesz o wszystkim po kolei � rzek� wreszcie.

��To nie�atwa sprawa. Wiele scen pami�tam jak przez mg��.

��M�w to, co pami�tasz. Od chwili gdy po�o�yli�my si� wszyscy spa�, po tej awanturze z Ast.

Przez twarz Zoe przeszed� wyraz smutku.

��W�wczas� Ja te� zasn�am. Jak d�ugo spalam, nie wiem. Obudzi�am si� nagle.. Czu�am, �e musz� i��, �e kto� mnie wzywa, cho� nie wiedzia�am kto. By�o to bardzo nieprzyjemne uczucie. Tak jakby cz�owiek utraci� w�asn� wol�. Wzi�am Lu na r�k� i wysz�am za palisad�. Ro bieg� za mn�. Przesz�am tak pi��dziesi�t, mo�e sto krok�w, gdy ujrza�am niespodziewanie przed sob� niebieskie �wiat�o. By�o ono jaskrawe, bardzo jaskrawe. Po ciemno�ci o�lepi�o mnie od razu. Wyda�o mi si�, �e s�ysz� czyj� g�os. Nakazywa� mi, abym po�o�y�a dziecko na trawie. Ba�am si� tego g�osu, panicznie ba�am, a jednak nie us�ucha�am polecenia. Ro gwa�townie ujada�. Zacz�am cofa� si� ku palisadzie.

Chcia�am uciec, ale��� Zoe umilk�a na chwil� i zacisn�a nerwowo powieki. Widocznie wspomnienie tamtych wydarze� by�o bardzo przykre.�� Ale nie by�o ju� palisady.

��Nie by�o palisady?

��Nie by�o naszego obozu, wzg�rza, puszczy� Czu�am, a p�niej widzia�am, �e znajduj� si� w jakiej� zamkni�tej przestrzeni. Otacza�y mnie przezroczyste �ciany jakby rozleg�ego podw�rza. Przede mn� wznosi�y si� dziesi�tki kondygnacji gigantycznej wie�y. Zbudowana by�a jakby ze szklanych wielo�cian�w ustawionych jeden na dru-gim. Wydawa�a si� kryszta�owa, pe�na kolorowych, mrugaj�cych �wiate�ek, a si�ga�y tak wysoko, �e nie dostrzeg�am jej szczytu. Nagle u�wiadomi�am sobie, �e bynajmniej nie stoj� przed wie��, lecz znajduj� si� w jej wn�trzu. To przechodzenie z jednej sytuacji w drug� nast�powa�o w mgnieniu oka. Odczuwa�am wra�enie podobne do tego, jakie prze�ywa cz�owiek, gdy wbrew swej woli za�nie na moment. Niby wszystko czuje, widzi i oto niespodziewanie stwierdza, �e si� budzi. Tak w�a�nie przebudzi�am si� w jakiej� pi�ciok�tnej sali. Zupe�nie pustej. Nie by�o tam �adnych maszyn, klosz�w ani przewod�w. Sta�am w �rodku tej sali i rozgl�da�am si� doko�a. W tym momencie u�wiadomi�am sobie, �e nie mam ju� Lu na r�kach. Wra�enie by�o wstrz�saj�ce. Kto tego nie prze�y�, nie potrafi sobie chyba wyobrazi�, co czuje matka, kt�rej odebrano dziecko. Zacz�am bi� pi�ciami w kryszta�owe �ciany, wo�a�, domaga� si�, aby oddano mi Lu. By�am chyba w�wczas bliska ob��du.

��Straszne � wyszepta�a Ast ze wsp�czuciem.

��Na szcz�cie nie trwa�o to d�ugo. �ciany jak gdyby si� rozst�pi�y. Ujrza�am przed sob� d�ugi, niski korytarz. Tak niski, �e id�c musia�am si� pochyla�. By� jasno o�wietlony i ko�czy� si� ma�� salk�. Znajdowa�o si� w niej kilka sprz�t�w do z�udzenia przypo-minaj�cych sprz�ty z kosmolotu. A przecie� kosmolot w moich oczach zosta� zniszczony.

��Oni potrafi� �wietnie na�ladowa� nasze wytwory � zauwa�y� Jaro.

��Tak. To wszystko przygotowali dla mnie. �ciany pokoju by�y r�wnie� przezroczyste. Roztacza� si� z nich widok na niewielki teren pokryty bogat� ro�linno�ci�. Co� w rodzaju ogrodu. Dziecka nigdzie nie dostrzeg�am. Zacz�am zn�w nawo�ywa� rozpaczliwie. Czyta�am i s�ysza�am nieraz o rozpaczy matki po utracie dziecka, ale nigdy nie wyobra�a�am sobie, �e to takie straszne prze�ycie. Naraz sta�o si� co� dziwnego. Ujrza�am w g��bi ogrodu male�k� posta�. Przypomina�a nieco ma�p�, tylko �e porusza�a si� z niewiarygodn� szybko�ci�. To nawet nie by� bieg. Istota ta wpad�a wprost na �cian� mego pokoju, przenikn�a przez ni� i stan�a przede mn�. Zatrzyma�a si� na chwil�. Trwa�o to kr�tko, bardzo kr�tko, niemal moment. Jeszcze szybciej odwr�ci�a si� i pobieg�a z powrotem. Nim zd��y�am zareagowa�, odezwa� si� do tej istoty � ju� jej nie by�o. Co to by�a za istota, nie mia�am najmniejszej w�tpliwo�ci. Trzy nogi, dwoje d�ugich, czteropalczastych r�k, kr�tki, niewielki tu��w poro�ni�ty szarym puchem. Nad tu�owiem sp�aszczona du�a g�owa o szeroko rozstawionych oczach, dwa wyrostki wargowe i niewielka k�pka jasnorudej szczeciny na szczycie nagiej czaszki. Wzrost oko�o metra.

��Urpianin!

��Oczywi�cie, �e Urpianin. Przecie� na Urpie znale�li�my ich cia�a zakonserwowane w lodzie.

��No i c� by�o dalej?

��Gdy Urpianin znik�, rzuci�am si� ku �cianie. Pr�bowa�am przebi� j� g�ow�. Wydawa�o mi si�, �e wystarczy przedrze� si� przez �cian�, a odnajd� Lu. Niestety, g�owa moja odbija�a si� od tej �ciany jak pitka. Zn�w zacz�am wali� pi�ciami w ten niezwyk�y, elastyczny kryszta�, prosi�, b�aga�. I mo�e w tej chwili wyda wam si� dziwaczne, niezrozumia�e, niegodne cz�owieka naszych czas�w, ale ja pad�am na kolana, gdy zn�w zobaczy�am Urpianina za �cian�. Wola�am, �eby odda� mi moje dziecko, a zabra� oczy. By�am chyba w�wczas naprawd� w stanie p�ob��kania. Urpianina ju� dawno nie by�o, a ja le�a�am jeszcze na kryszta�towej pod�odze i miota�am si� w rozpaczy. Niespodziewanie dobieg� mych uszu jaki� pisk. Kr�tki, urywany, powtarza� si� raz po raz.

Zerwa�am si� z pod�ogi. Na tapczanie le�a� Lu. Rzuci�am si� ku niemu rado�nie, gdy naraz poczu�am, jak przera�enie chwyta mnie za gard�o. Lu porusza� r�czkami i n�kami dziwnie gwa�townie, niezmiernie szybko. Tak samo szybko porusza� swymi trzema nogami biegn�cy Urpianin. Sk�d� wyskoczy�a ciemna, futrzana kula. Ro jak pocisk przelecia� przez Lu, dopad� jego brzuszka, zawirowa� i� nim zd��y�am dosi�gn�� go r�k�, ju� by� na ziemi. Pies skoczy� ku mnie, odbijaj�c si� �apkami od pod�ogi jak pi�ka. Z usteczek Lu wybiega�y nieprzerwanie piski i jazgot.

Pochwyci�am go na r�ce. Porusza� ca�ym cia�em tak gwa�townie, jakby chcia� wyrwa� si� z mych obj��. Poda�am mu pier�, ale natychmiast uczu�am ostry b�l. Lu ci�gn�� ustami pokarm jak maszyna ss�ca. Ogarn�a mnie rozpacz. W zachowaniu dziecka by�o co� niesamowitego. Pad�am obok niego na tapczan i zacz�am p�aka�. Jak d�ugo to trwa�o, nie wiem. W pewnej chwili jakbym si� ockn�a ze snu. Wok� nic si� nie zmieni�o, a jednak� Lu le�a� obok mnie na tapczanie i kwili� cichutko. By� zupe�nie normalny. Poda�am mu pier�. Ssa� wolno, spokojnie, bez wysi�ku.

��A Ro?�� zapyta� Dean.

��Ro by� te� normalny. Po�o�y� g�ow� na mych kolanach i liza� r�k�.

��Co si� sta�o z Ro?�� zapyta�am, rozgl�daj�c si� woko�o.�� Dlaczego z tob� nie przyszed�?

��Nie widzia�am go ju� dawno. Nie wiem. Mo�e zdech�� Zestarza� si� bardzo. Gdy�my si� znale�li na Juvencie, mia� dwadzie�cia sze�� lat. A p�niej tyle czasu up�yn�o. Urpianie przywracali go do �ycia chyba z osiem razy. P�niej zabrali go gdzie�� Lu pocz�tkowo bardzo p�aka�.

M�wi�a to spokojnie, a jednak wida� by�o, �e znikni�cie wiernego towarzysza zabaw musia�a odczu� bardzo bole�nie.

��I wi�ziono ci� z Lu przez ca�y czas w tym pokoju? Zoe pokr�ci�a przecz�co g�ow�.

��Mog�am porusza� si� swobodnie, gdzie chcia�am. Nauczy�am si� przekracza� owe �ciany. Nawet to nietrudne, trzeba tylko wybiera� odpowiednie momenty, gdy pole s�abnie. Mog�am spacerowa� po ogrodach, nawet sp�ywa� �ci�giem� na dachy i tarasy budowli mieszkalnych.

��Dlaczego wi�c wcze�niej do nas nie przysz�a�?

��Porusza� si� swobodnie, to nie znaczy zna� drog�. Miasto Urpian to ogromny labirynt, a raczej gigantyczny ul. To tysi�ce kom�rek po��czonych ze sob� tylko drog� powietrzn� i przede wszystkim falami elektromagnetycznymi. Urpianie chodz� na swych trzech nogach tylko wewn�trz pomieszcze� mieszkalnych czy ogrod�w, i to w bardzo ograniczonym zakresie. Chyba traktuj� ten spos�b ruchu raczej jak �wiczenie fizyczne ni� konieczno��.

��Korzystaj� z jakich� �rodk�w komunikacyjnych?�� spyta� Jaro.

��W zasadzie tak. W obr�bie miasta przenosz� ich z miejsca na miejsce pewnego rodzaju pola magnetyczne czy antygrawitacyjne, kt�re Lu nazywa �ci�gami�. Je�li chodzi o loty na wi�ksze odleg�o�ci czy podr�e mi�dzyplanetarne, niewiele mog� powiedzie�. Widzia�am, co prawda, Urpian unoszonych przez co� w rodzaju ob�oku py�o- wego, a tak�e przezroczyste lataj�ce �szpule� i sto�ki, ale w dziedzinie komunikacji nic nale�y szuka� analogii z nasz� cywilizacj�. Urpianie niezmiernie rzadko opuszczaj� swe siedziby. Mo�na powiedzie�, �e niemal ca�e �ycie przebywaj� w swych domach i ogrodach. Najcz�ciej w dwu-, rzadko w tr�josobowych grupach. Nie brak zreszt� i samotnik�w. Spotykaj� si� ze sob� telewizyjnie, kieruj� automatami z w�asnych mieszka�. W�a�ciwie wi�ksz� cz�� dnia, je�li w og�le to okre�lenie ma sens, przebywaj� w niewielkich, zamkni�tych pomieszczeniach, nie poruszaj�c si� prawie wcale. Urpianin taki wygl�da zupe�nie jak �redniowieczny mnich pogr��ony w modlitewnej kontemplacji.

��A pr�bowa�a� porozumie� si� z nimi?

��To jest w�a�ciwie� niemo�liwe. Oni nie czynili najmniejszych wysi�k�w w tym kierunku. Czu�am tylko, �e stale mnie obserwuj�. Mowy ludzkiej nie s�ysz�, gdy� nie maj� zmys�u s�uchu. Co prawda pewne fakty wskazuj�, �e mog� transponowa� artyku�owane d�wi�ki, wydawane przez cz�owieka, na sw�j j�zyk sygna��w radiowych. Nie wiem jednak, w jakim stopniu potrafi� nas zrozumie�. W�a�ciwie nigdy nie otrzyma�am od nich �adnej odpowiedzi. Cho�by w postaci symboli czy znak�w. Dopiero gdy Lu zacz�� m�wi� i sta� si� m�drzejszy, mog�am za jego po�rednictwem rozmawia� z nimi. Je�li w og�le mo�na to nazwa� rozmow� � przekazywanie pewnych pr�b czy pyta�, na kt�re otrzymujemy odpowiedzi prawie zupe�nie niezrozumia�e. W tych warunkach o odnalezieniu drogi do was nie by�o mowy. P�niej, gdy Lu by� wi�kszy, nie chcia� opuszcza� miasta, wi�c i ja� Zreszt� przyznaj� si�, �e moje �ycie by�o wype�nione bez reszty trosk� o Lu.

��A co wam dawali do jedzenia?

��Odtwarzali nasze pastylki i p�yny od�ywcze. Potrafi� niezmiernie precyzyjnie analizowa� struktur� ka�dej materii, a potem odtwarza� j�.

��To jednak wspania�a cywilizacja!�� westchn�� z podziwem Dean.

��Szu wraca � odezwa� si� niespodziewanie Lu, zaj�ty dot�d ogl�daniem naszych prymitywnych dzid i �uk�w.

��Gdzie ty go widzisz?�� zapyta� Jaro zdziwiony ogromnie, gdy� nic nie wskazywa�o, �eby Szu mia� ju� teraz si� zjawi�.

��Ja wiem�

��Ale sk�d wiesz?

Lu spojrza� na Jara niepewnie.

��No� wiem. A sk�d?�� wzruszy� ramionami.�� To si� jako� czuje� Id� naprzeciw niego � powiedzia� stanowczo.

��P�jd� z tob� � rzek�a Ast.

Po chwili znikli w zaro�lach. Lu prowadzi� pewnie, bez wahania.

��Niewiele si� dowiecie od Lu � m�wi�a Zoe.�� Ja te� pr�bowa�am wypytywa� go, sk�d wie to i owo, i nic z tego nie wysz�o.

��A sama nigdy nie znajdowa�a� si� w takim stanie� telepatycznym?

��Nigdy. Raz widzia�am was, ale to by�o na pograniczu snu. Niedawno temu, mo�e z miesi�c lub p�tora, wed�ug wyczucia fizjologicznego. Niestety, zjawiska astronomiczne przebiegaj� w tamtym �wiecie w jakim� ogromnie zwolnionym tempie i trudno mierzy� nimi mniejsze odst�py czasu.

��Jak to by�o?

��Pragn�am bardzo odwiedzi� was. M�wi�am nawet o tym Lu. I naraz wyda�o mi si�, �e znalaz�am si� tu, na wzg�rzu. Spotka�am ciebie, Dean. Sta�e� przy tym wielkim pniu. Nie porusza�e� si� prawie. P�niej, gdy ju� odesz�am na wi�ksz� odleg�o��, obejrza�am si� i zobaczy�am, �e zmieni�e� po�o�enie. Porusza�e� si� jednak bardzo wolno. Podobnie zreszt� Szu i Jaro, kt�rych spotka�am przy jakim� p�ytkim dole z glin�. Te zwolnione ruchy by�y tak niesamowite, �e ogarn�o mnie przera�enie i uciek�am.

��To nie by� sen � powiedzia� Dean dr��cym g�osem.�� My�my te� ciebie widzieli, ale za to twoje ruchy wyda�y nam si� ogromnie przy�pieszone, niemal b�yskawiczne.

��S�uchaj, Zoe � odezwa� si� Jaro.�� Czy w tamtym, urpia�skim �wiecie przedmioty upuszczone swobodnie na ziemi� spadaj� tak samo jak w naszym czy wolniej?

��Wolniej. Znacznie wolniej. Zaobserwowa�am to zjawisko.

��Nasuwa si� wi�c pewien wniosek.

��Jaki?

��Ze to nie jest �adne wyd�u�enie jednostek czasu, jak w rakiecie relatywistycznej, a tylko przy�pieszenie tempa proces�w fizjologicznych.

��Oczywi�cie, domy�la�am si� tego � skin�a g�ow� Zoe.

��Jest to wi�c dzia�anie zasadniczo odwrotne od naszego przed�u�ania �ycia � podj�am my�l Brabca.�� My wprowadzamy organizm w slan anabiozy w czasie wieloletnich lot�w, Urpianie niejako skracaj� i uintensywniaj� �ycie.

��My jednak, aby zwolni� tempo proces�w �yciowych, musimy stosowa� skomplikowane zabiegi. Cz�owiek w stanie anabiozy jest nieprzytomny. A oni��� Dean urwa� i zamy�li� si�. � To jest zupe�nie inny poziom cywilizacji � powiedzia� po chwili z westchnieniem.

��Na Ziemi r�wnie� i w tym kierunku by�y prowadzone eksperymenty. Oczywi�cie w zakresie niewsp�miernie mniejszym. Chodzi�o o zwi�kszenie sprawno�ci zmys��w i kory m�zgowej dla okre�lonego celu. Czasowo. Ju� zdaje si� w dwudziestym wieku dokonywano eksperyment�w w celach militarnych, wprowadzaj�c�

��Czy to tempo swego �ycia przy�pieszaj� Urpianie sztucznie � przerwa� Dean � czy te� jest to jaka� ich przyrodzona cecha?

��Nie wiem. Wiele zjawisk jest dla mnie zupe�nie niejasnych. Pr�bowa�am je zrozumie�, zbada�. Zw�aszcza gdy coraz cz�ciej znika� Lu. Potem by� zawsze taki nerwowy � m�wi�a chaotycznie.

��Po czym?

��Ach � westchn�a i spojrza�a na mnie jako� dziwnie.�� Nie ulega w�tpliwo�ci, �e oni przeprowadzaj� na Lu jakie� eksperymenty. Niestety, nie potrafi�am uchroni� go przed tym. Prosi�am go, b�aga�am, aby tam nie chodzi��

U wej�cia do obozu ukazali si� Szu, Lu i Ast.

��Witaj, Szu!�� zawo�a�a Zoe.

Szu po�o�y� na ziemi upolowanego ��tego potworka o sze�ciu �apach. Spojrza� niepewnie na Ast, potem jednak podszed� do Zoe i serdecznie j� u�cisn��.

��Ast opowiada o tobie niezwyk�e historie. Gdybym nie widzia� Lu i nie stwierdzi� w praktyce jego umiej�tno�ci, nigdy bym nie uwierzy�.

��Szu dzi� wyj�tkowo szybko upolowa� ��taka � wyja�ni�a Ast.�� Dlatego zawr�ci� zaraz do obozu. Szed� jednak inn� drog�. Gdyby nie Lu, na pewno bym go nie spotka�a.

Szu patrzy� na ch�opca z podziwem, pomieszanym zarazem z jak�� satysfakcj�.

��Ty i Zoe jeste�cie mi najbli�si � powiedzia� niespodziewanie Lu.�� A dlaczego nie jeste�cie �partnerami rado�ci�?

��Lu!�� Zoe sp�sowia�a.

��Wiem, �e nigdy nie byli�cie �partnerami rado�ci�, chocia� Ast my�li stale, �e tak. Pyta�a mnie w drodze.

��Dziwi� ci si�, Ast � Jaro spojrza� na ni� z oburzeniem.�� Jeszcze ci ma�o do wod�w?

��Ale� ja o nic Lu nie pyta�am!�� zaprzeczy�a gwa�townie.�� Co on plecie?

��Pyta�a�!

��Gdzie? Kiedy?

��Pyta�a� � upiera� si� ch�opiec.

��Czy Ast m�wi�a do ciebie s�owami?�� zapyta� naraz Jaro.

��S�owami?�� Lu zastanowi� si�. � Chyba nie�

��No, to wszystko jasne.

��Powiedz, Lu, co robisz, kiedy ci� wzywaj� Urpianie do siebie?�� nawi�zalam do tego, o czym m�wi�a Zoe.

��Co mam robi�? Id�.

��A p�niej?

��P�niej si� z nimi bawi�.

��Bawisz si�? A co oni robi�?

��Pokazuj� mi r�ne rzeczy. S� to� a wi�c��� m�wi� tak, jakby po�yka� jakie� s�owa.

��Na przyk�ad? Opowiedz.

��No� r�ne takie rzeczy� Czasem nawet was pokazuj�. I tych innych te�.

��Jakich innych?

��Takich jak mama i wy, ale innych.

��Gdzie ci inni s�?

��Daleko. Ale maj� przyj��.

��Sk�d to wiesz?

��Od Urpian.

��Wi�c oni m�wi� co� do ciebie?

��No, chyba!

��Rozumiesz ich?

��Tak. Chyba �e co� bardzo du�o kr�c�.

��Jak to kr�c�?

��No, nie wiesz? Przecie� oni� Ja z nimi� Wyra�nie po�yka� jakie� fragmenty zda�.

��Nie boisz si� ich?

��Czemu mia�bym si� ba�?

��Powiedzia�a�, �e Urpianie przeprowadzaj� na Lu jakie� eksperymenty � zwr�ci�am si� do Zoe.�� Na czym opierasz to podejrzenie?

��Niestety, istnieje niezbity dow�d. Gdy o tym my�l�, ogarnia mnie strach. Ot� pewnego dnia dostrzeg�am u niego we w�osach co�� Zobaczcie zreszt� sami.

Podesz�am do ch�opca i si�gn�am mu do g�owy. Odsun�� si� ode mnie po�piesznie.

��Nie dotykaj! Nie ruszaj tego!�� zawo�a� z ogromn� powag�.

��Lu, poka� Daisy, co masz na g�owie!�� powiedzia�a ciep�o Zoe. Ch�opiec spojrza� na ni� niech�tnie. Chwil� jakby si� waha�.

Jednak w ko�cu us�ucha�.

Rozgarn�� palcami w�osy, ods�aniaj�c niewielk� k�pk� czerwonawej szczeciny, ale tylko na chwil�, bo natychmiast zakry� j� z powrotem w�osami.

��Rozumiecie?�� powiedzia�a dr��cym g�osem Zoe.�� Teraz chyba wszystko rozumiecie? Milczeli�my.

��Sk�d Lu wie, �e Szu jest jego ojcem?�� zapyta�a nagle Ast.

��Na pewno nie ode mnie � odpar�a po�piesznie Zoe.�� O tym dowiedzia� si� od Urpian.

��Nie rozumiem, do czego potrzebne im dziecko? Bo chyba to nie tylko eksperyment � zastanawia� si� Jaro.

��Mo�e chc� po prostu wychowa� sobie t�umacza � odrzek� Dean.�� Mo�e szukaj� bli�szego kontaktu z nami? Na ustach Zoe pojawi� si� zn�w ironiczny u�miech.

��Dziecinnie naiwne by�yby to �rodki w por�wnaniu z ich wiedz� i technik�.

��W jaki spos�b oni si� rozmna�aj�? Czy du�o maj� dzieci?

��Trudno odpowiedzie�, czy du�o maj� dzieci. Oni sami swych dzieci nie rodz�. Nie wiem, w jaki spos�b rozmna�ali si� kiedy�, przed wiekami, ale teraz nie spostrzeg�am w budynkach mieszkalnych �adnego m�odego osobnika �yj�cego w towarzystwie starszych. Za to w jednym punkcie miasta istnieje wielki, z�o�ony z setek kondygnacji gmach, w kt�rym ogromna wi�kszo�� osobnik�w wydaje si� niedojrza�a fizycznie. Widzia�am ten gmach, niestety tylko dwa razy i to kr�tko.

��Przypuszczasz, �e rozw�j embrionalny i proces wychowania odbywa si� u nich zbiorowo w jakim� scentralizowanym o�rodku hodowlanym?

��Bardzo mo�liwe. Mo�e nawet zautomatyzowanym.

��Wi�c nie ma u nich rodziny, mi�o�ci?�� wtr�ci�a Ast z ogromnym zdziwieniem.

��Nie wiem. Wiele ich obyczaj�w znam tylko z powierzchownych, przypadkowych spostrze�e�. S� to, zdaje si�, istoty dwup�ciowe, nie zr�nicowane.

��Hermafrodyci?

��Chyba tak. ��cz� si� jednak w pary. W�a�nie takie pary Lu nazywa �partnerami rado�ci�.

��M�wi�a�, �e bardzo rzadko opuszczaj� swoje domy. Sk�d to wiesz?

� �ciany dom�w s� przezroczyste.

��Wi�c nie ma u nich �adnego �ycia spo�ecznego? �adnych zebra�, spotka�, narad?

��Owszem. Spotykaj� si� czasami, ale przewa�nie wsp�dzia�aj� ze sob� za pomoc� radiotelewizji. Oczywi�cie ich telewizj� trudno por�wna� z nasz�. Raczej mam tu na my�li funkcj�, jak� spe�nia. Najcz�ciej jednak tkwi� samotnie w ma�ych i pustych po-koikach.

��Co oni w�a�ciwie tam robi�? Mo�e �pi�?

��Chyba nie. Nie widzia�am nigdy Urpian �pi�cych. Ale w tych pokoikach sp�dzaj� ponad osiemdziesi�t procent �ycia. W�tpi�, by istoty rozumne, wysoko cywilizowane marnowa�y na sen tyle czasu.

��Czy Urpianie zwracali na ciebie uwag�, gdy tak w�drowa�a� po dachach i ogrodach?

��Owszem. Czasami. Ale by�a to uwaga oboj�tnych przechodni�w.

��Kiedy uciek�a� od nich?�� zapyta� Szu.

��Nie uciek�am. Chcia�am koniecznie zobaczy� si� z wami. Wzi�am Lu na kolana i powiedzia�am mu, �e p�jdziemy i poszukamy drogi do was. Lu odrzek� w�wczas: � Nie p�jdziemy tam.�� I wiedzia�am, �e nic na Io nie poradz�. Nawet nie pr�bowa�am go przekonywa�. To by�oby bezcelowe. Pragn�am jednak bardzo. Widocznie wiedzia� o tym, bo ju� po paru dniach powiedzia� do mnie: � Mamo, p�jdziemy do Szu.�� I poszli�my. On mnie prowadzi�. Przewa�nie po dachach. Potem otoczy�y nas �wiec�ce py�y i sama nie wiem kiedy znalaz�am si� tu, na wzg�rzu.

��Trzeba zapyta� Lu � zaproponowa� Szu i zwr�ci� si� wprost do ch�opca.�� Sk�d si� tu wzi��e�?

��My�my tu��� wykona� jaki� nieuchwytny ruch zast�puj�cy s�owa.�� To jeszcze� tak uni�s� nas�

��Lu! Spr�buj opowiedzie� po kolei. Ja�niej!

��Przecie� m�wi�!

��Nic nie rozumiemy.

��Nie rozumiecie?�� zdziwi� si�. � Nie rozumiecie, co m�wi�? Mama te� cz�sto m�wi, �e nie rozumie, co m�wi�.

��Poka� chocia� r�k�, gdzie s� ci twoi Urpianie � podsun�� Jaro. Lu spojrza� na niego uwa�nie, potem wskaza� r�k� na p�noco-zach�d.

��Daleko st�d?

Lu wzruszy� ramionami.

��Spr�buj jeszcze raz powoli wyt�umaczy� nam, co si� z wami dzia�o, gdy postanowili�cie tu przyj��.

��To chcia�a mama. Ale� musimy ju� wraca� � powiedzia� nagle stanowczo.

��Pozosta�my jeszcze troch� � prosi�a Zoe, patrz�c na syna b�agalnie.

��Nie. Trzeba wraca�.

��Lu! Powiedz im, �e my chcemy jeszcze troch� tu zosta�.

Rozejrza�am si� odruchowo na wszystkie strony. Wyda�o mi si�, �e gdzie� w pobli�u, mo�e w�r�d wysokich krzak�w, kryj� si� ma�e, tr�jnogie postacie. Zn�w m�j wzrok zatrzyma� si� na Lu.

Ch�opiec mia� przymkni�te powieki. Ruchy jego sta�y si� naraz nerwowe, przy�pieszone. Twarz mu sp�sowia�a, potem szybko zblad�a. Otworzy� oczy.

��Mo�emy zosta�. Troch� � powiedzia�, z trudem prze�ykaj�c �lin�. � Nied�ugo�

��Koniecznie chcecie odej��? W oczach Lu pojawi�y si� z�e b�yski.

��Musimy wr�ci�. Ja musz� wr�ci� do nich. I mama� Musimy. Oni tak m�wi�. Jaro by� zupe�nie wytracony z r�wnowagi.

��Zoe, co to wszystko znaczy? Co oni robi� z Lu, z tob�? Co oni z nami wszystkimi wyprawiaj�? Jak nas traktuj�? Nerwowy skurcz wykrzywi� twarz Zoe.

��Jak nas traktuj�? � powt�rzy�a z wysi�kiem.�� Boj� si�, �e jak kr�liki do�wiadczalne.

Po wizycie Zoe i Lu w naszym �yciu zasz�y do�� zasadnicze zmiany. Zgodnie ze wskaz�wk� Lu wyruszyli�my jeszcze tego samego dnia na p�noco-zach�d. Teren byt w dalszym ci�gu falisty, stepowo-lesisty, poprzecinany licznymi rzeczkami i strumykami, poro�ni�ty miejscami do�� g�st�, dziko pieni�c� si� ro�linno�ci�.

W�dr�wka nasza nie trwa�a d�ugo. Ju� wieczorem drugiego dnia juventy�skiego dostrzegli�my nad horyzontem dalekie �wiat�a jakiej� gigantycznej wie�y. Nie mieli�my w�tpliwo�ci, �e jest to wie�a, o kt�rej wspomina�a Zoe.

W czasie drogi dokonali�my interesuj�cego odkrycia archeologicznego. Ot� zar�wno w puszczy, jak i na stepie znale�li�my sporo �lad�w jakich� starych, nie u�ywanych od kilku wiek�w arterii komunikacyjnych o nawierzchni z r�owego plastyku. Drogi te by�y przewa�nie ca�kowicie zaros�e nawet wi�kszymi okazami flory juventy�skiej. W trzech miejscach, na skrzy�owaniach dr�g, znale�li�my wielkie pos�gi i bloki pokryte p�asko rze�bami, niestety, w du�ym stopniu zniszczonymi przez wod�, wiatr, a przede wszystkim zarastaj�ce je ro�liny. Pos�gi i p�askorze�by nosi�y cechy wp�yw�w starej sztuki Urpian, kt�rej wiele r�nych form odkryli�my poprzednio na ich macierzystej planecie w Uk�adzie Proxima Centauri.

Nie znale�li�my jednak �adnych �wie�ych �lad�w bytno�ci gospodarzy planety na tym terenie. Mo�e niech�� tych istot do opuszczania swych siedzib osi�gn�a a� tak� kra�cowo��, �e niekt�re obszary tego globu zmieni�y si� w dzikie, pierwotne puszcze?

Nast�pnego dnia juventy�skiego przeprawili�my si� z niema�ym trudem przez szerok�, wartk� rzek�. Za rzek� rozci�ga� si� g�sty las pot�nych ro�lin o fantastycznie powyginanych pniach i konarach, ci�gn�cych si� poziomo setkami metr�w. Zza wierzcho�k�w tych drzew widzieli�my ju� jednak b�yszcz�ce w promieniach zachodz�cego Tolimana przezroczyste mury ogromnego miasta.

Las obfitowa� w r�ne owoce i chocia� dot�d nie spotkali�my �adnych wi�kszych zwierz�t, z �ywno�ci� k�opotu nie by�o. Szczeg�lnie przypad�y nam do smaku pot�ne jak g�owa ludzka owoce, podobne w budowie do p�cherza wype�nionego wod�. Zawiera�y kwaskowy p�yn i st�d nazywali�my je kwasocystami. Jak si� p�niej okaza�o, owe kwasocysty zawiera�y szczeg�lnie po�ywny nap�j stanowi�cy g��wny pokarm Urpian, nim przeszli oni na od�ywianie ca�kowicie syntetyczne.

Przebycie dwukilometrowego pasa mi�dzy rzek� a murami miasta zaj�o nam blisko ca�e przedpo�udnie nast�pnego dnia. Nagrod� za wytrwa�o�� by�a jednak niespodzianka, jak� znale�li�my pod miastem. Niespodzianka, co si� zowie � i�cie w stylu urpia�skim!

W jaki spos�b Urpianie przewidzieli, w kt�rym miejscu dotrzemy do mur�w, trudno dociec. Szu raczej sk�ania� si� do przypuszcze�, �e oddzia�uj�c w jaki� niedostrzegalny spos�b na nasze m�zgi, prowadzili nas z g�ry zaplanowan� przez siebie tras�.

Pozostaje faktem, �e w ko�cu w�dr�wki spotkali�my przygotowany dla nas �dom� By� to pawilon o kolisto wygi�tych, przezroczystych �cianach i dachu, ustawiony na oczyszczonej z drzew, rozleg�ej polanie. Jak obliczy� Szu, polan� t� przygotowali Urpianie przed dwoma dniami, a wi�c gdy jeszcze przebywali�my za rzek�.

Pawilon nie by� pusty. Wype�nia�y go liczne sprz�ty skopiowane drobiazgowo na wz�r sprz�t�w kosmolotu. Jak si� p�niej okaza�o, to minimum komfortu �yciowego zawdzi�czali�my interwencji Zoe i Lu.

Jakkolwiek nasza sytuacja materialna uleg�a znacznej poprawie, mo�liwo�ci ruchu by�y ograniczone. Zbytnie oddalanie si� od pawilonu i b��dzenie po puszczy nie nale�a�o do przyjemno�ci. O przedostaniu si� za� do miasta nie by�o mowy. Poszczeg�lne bloki sta�y jeden przy drugim niby wysoki mur obronny dawnej twierdzy. �adnej arterii komunikacyjnej ani bramy, �adnych drzwi prowadz�cych do wn�trza dom�w. Mogli�my obserwowa� przez przezroczyste �ciany, co dzieje si� na poszczeg�lnych kondygnacjach tych budowli i nic poza tym. Byli�my w rzeczywisto�ci tak samo odizolowani od �wiata jak poprzednio w�r�d dzikich wzg�rz. Zoe powiedzia�a nam p�niej, �e cho�by�my okr��yli ca�e miasto, nigdzie nie znale�liby�my do niego wej�cia.

Przychodzi�a teraz do nas cz�ciej, przynosz�c nowiny dotycz�ce Urpian i Lu. Zjawia�a si� w spos�b niezwyk�y, trudny do zrozumienia mimo jej t�umacze�. Przenika�a przez owe niedost�pne dla nas �ciany, poruszaj�c si� zn�w, jak ju� to kiedy� widzieli�my, w spos�b niewiarygodnie szybki i gwa�towny. Po przekroczeniu przejrzystego muru bieg�a jeszcze czas jaki� z tak� sam� pr�dko�ci�, a potem nagle wraca�a do normalnego stanu. Przy powrocie do miasta proces ten powtarza� si� w odwrotnej kolejno�ci.

Na nasze pytania Zoe odpowiada�a, �e w niekt�rych miejscach �cian dostrzega co� w rodzaju drzwi. S� to prawdopodobnie silne pola, kt�re na kr�tkie momenty zanikaj�, ukazuj� si�, zn�w zanikaj� itd. Tych �mrugaj�cych� niezmiernie szybko drzwi nie mo�e w og�le zauwa�y�, a co dopiero przekroczy� zwyk�y cz�owiek, odbieraj�cy wra�enia znacznie wolniej ni� Urpianie. Z chwil� jednak, gdy znajduje si� w stanie wzmo�enia tempa proces�w fizjologicznych i czas p�ynie dla niego pozornie wolniej, dostrzega te otwory i mo�e przebiec je, zanim si� zamkn�.

Zoe nie wiedzia�a, w jaki spos�b nast�powa�a u niej zmiana tempa proces�w �yciowych. Podejrzewa�a, �e wi�za�o si� to z dzia�aniem owego przezroczystego stroju, kt�ry mia�a na sobie. Nie chcia�a jednak dokonywa� eksperyment�w, a tym bardziej zdj�� go z siebie, gdy� obawia�a si�, �e nie mog�aby p�niej powr�ci� do Lu.

Nie dziwili�my si� jej obawom. Wiedzieli�my z do�wiadczenia, jakie nieprzyjemne figle potrafi� p�ata� nam Urpianie, je�li co� nie odpowiada ich woli. Domaganie si� za� od Zoe pozostawienia Lu w�r�d Urpian by�oby ��daniem nieludzkim. I tak od pewnego czasu �ali�a si�, �e Lu coraz cz�ciej i na coraz d�u�szy okres znika.

W�a�ciwie ju� w pi�tym tygodniu naszego pobytu pod murami miasta o�wiadczy�a otwarcie, �e z Lu dzieje si� co� niedobrego. Co prawda, fizycznie i umys�owo rozwija� si� normalnie (je�li w og�le mo�na m�wi� o normalnym rozwoju w tempie od trzydziestu do sze��dziesi�ciu razy szybszym), r�s� i stawa� si� coraz m�drzejszy, ale jednocze�nie, zw�aszcza po d�u�szej nieobecno�ci, nabiera�, jak twierdzi�a Zoe, jakich� nieludzkich, nieprzyjemnych cech. Nie by�o to ju� dziecko pragn�ce matczynej pieszczoty, igraj�ce niegdy� z Ro i odczuwaj�ce potrzeb� wypowiedzenia wszystkiego, co prze�y�o, lecz baczny obserwator, rzeczowy, zimny krytyk, a nawet zdecydowanie ukszta�towana indywidualno��, d���ca do narzucenia swej woli innym ludziom. Lu stawa� si� coraz oboj�tniejszy wobec matki, coraz bardziej obcy i pozbawiony uczu� ludzkich, a jednocze�nie zachowanie jego nabiera�o wr�cz cech urpia�skich. Coraz cz�ciej traktowa� Zoe jak istot� ni�sz�. Zauwa�y�a r�wnie�, �e zaczyna tak jak Urpianie tkwi� nieruchomo przez niepokoj�co d�ugie okresy w owych ciasnych, kryszta�owych salkach.

My ze swej strony podj�li�my systematyczne pr�by nawi�zania z Urpianami bli�szego kontaktu. Nie by�o to ani �atwe, ani trudne. Widzieli�my Urpian stale. Zdarza�o si� r�wnie� czasem, bardzo co prawda rzadko, i� przenikali przez �ciany i przebiegali z ogromn� szybko�ci� przez puszcz�, zwinnie skacz�c z ga��zi na ga��� na swych pi�ciu ko�czynach. Jednak wszelkie wysi�ki zmierzaj�ce do skoncentrowania ich uwagi na tym, co do nich m�wimy, czy znakach, za pomoc� kt�rych usi�ujemy si� z nimi porozumie�, spe�z�y na niczym.

Nawet ci, kt�rzy patrzyli na nas, zachowywali si� dziwacznie. Zatrzymywali si� na moment, potem zn�w p�dzili dalej. W og�le nie wykazywali zainteresowania naszymi pr�bami nawi�zania kontaktu. Niema�� rol� odgrywa�o tu r�ne tempo prze�y�, ale przecie�, jak wynika�o z opowiada� Zoe, oboj�tno�� ta wyst�powa�a r�wnie� wzgl�dem niej.

W zwi�zku z tym najbardziej niepokoi� nas bliski termin przylotu Astrobolidu. Czy ca�� ekspedycj� czeka ten sam los?

Liczyli�my tylko na Zoe, a raczej na wp�yw, jaki wywiera�a na Lu. Niestety, wp�yw ten kurczy� si� w zastraszaj�cym tempie, cho� nie ustawa�a w wysi�kach, wykorzystuj�c ka�de z nim spotkanie. Byli�my przekonani, �e robi, co mo�e.

M�wi�a nam, �e Lu co� wie o Astrobolidzie, jednak nie chce jej nic powiedzie�. Podobno twierdzi� wr�cz, �e nasze obawy, i� Urpianie doprowadz� do zniszczenia ekspedycji, s� naiwne, a nawet parokrotnie o�wiadczy�, �e powinni�my by� Urpianom pos�uszni, a najlepiej na tym ludzko�� wyjdzie. Zoe nie dowiedzia�a si� jednak, na czym to pos�usze�stwo ma polega�. Z ka�d� kolejn� wizyt� by�a coraz bardziej zdenerwowana i zaniepokojona. Na nasze pytania coraz cz�ciej odpowiada�a p�s��wkami. Wreszcie w og�le przesta�a przychodzi�.

�ycie nasze toczy�o si� monotonnie, w bezczynnym oczekiwaniu na co�, co ma nadej��.

Tak min�y od ostatnich odwiedzin Zoe dwadzie�cia trzy dni juventy�skie, czyli ponad miesi�c ziemski. Nie wiedzieli�my, co w tym czasie dzia�o si� z ni� i z Lu. Mogli�my tylko przypuszcza�, �e dla nich dwojga up�yn�y chyba trzy, cztery lata �ycia.

Wed�ug oblicze� Deana ekspedycja Astrobolidu powinna by�a ju� wyl�dowa� na B�yskaj�cej. Jak by�o naprawd�, dowiedzieli�my si� niebawem.

Dwudziestego czwartego dnia juventy�skiego, licz�c od ostatnich odwiedzin Zoe, w godzinach popo�udniowych, gdy powr�cili�my wszyscy do pawilonu po d�u�szym spacerze pod murami miasta, nast�pi�o to, czego, si� najmniej mogli�my spodziewa�. Gdy Jaro jako ostatni z wchodz�cych przekroczy� pionow� szczelin� mi�dzy przezroczystymi �cianami pawilonu, odnie�li�my wra�enie, jakby �ciany nagle si� gdzie� rozpierzch�y, i niespodziewanie naszym oczom ukaza�o si� wn�trze� Astrobolidu. Przy pulpicie kierowniczym pantoskopu siedzia� przewodnicz�cy ekspedycji Andrzej Kraw-czyk i rozmawia� z Kor� Heto, kt�ra sta�a w drzwiach obserwatorium. Postacie ich by�y ogromne, jakby ogl�dane w stereokinie.

Na ekranie pantoskopu �wieci�a zielonkawym �wiat�em wielka kula Juventy. A wi�c Astrobolid nie polecia� za nami na B�yskaj�c�! To by�o pierwsze nasze radosne spostrze�enie.

Andrzej i Kora rozmawiali, a do naszych uszu dociera�a ich rozmowa.

� �r�d�o sygna��w musi znajdowa� si� gdzie� w pobli�u przyl�dka � m�wi� Andrzej. Prawdopodobnie nawet na terenie tego miasta.

��Dlaczego jednak nie przechodz� na wizj�, a przynajmniej na sam� foni�? � zastanawia�a si� Kora.

��Widocznie nie mog�. Mo�e kosmolot zosta� na B�yskaj�cej i przylecieli tu w statku gospodarzy uk�adu. Ostatnie meldunki s�owne pochodz� sprzed l�dowania na B�yskaj�cej.

��Nie bardzo mi si� to podoba. Przecie� z tej odleg�o�ci by�by ju� zupe�nie mo�liwy odbi�r emisji nawet nadajnik�w skafandrowych. Wszystko wydaje si� do�� niepokoj�ce. To d�ugie, blisko pi�ciomiesi�czne milczenie� A teraz zn�w odezwanie si� radiolatarni.

��W ka�dym razie czeka� d�u�ej chyba nie ma sensu. Niech W�ad leci na zwiady z �azikiem jako ubezpieczeniem.

��Nie!�� zawo�a�a odruchowo Ast.

��Przecie� oni nas nie s�ysz� � rzuci� szeptem do mego ucha Dean. Ale Andrzej i Kora us�yszeli. Odwr�cili gwa�townie g�owy, oczy ich rozszerzy�o zdziwienie.

��Andrzej!�� krzykn�� Jaro.

��Jaro! Szu! Dean!�� zawo�a� astronom.�� Co tu si� dzieje?

��A wi�c naprawd� widzicie nas i s�yszycie?

��Zupe�nie wyra�nie!

��Gdzie nas widzicie?

��Na �rodku sali. Jakby niewielki, �wiec�cy ob�ok, a w nim wasze postacie. Nawet sprz�ty. Zdaje si�, �e fragment wn�trza kosmolotu. Postacie wasze s� ma�e, bardzo ma�e.�� To prawdopodobnie urpia�ska telewizja � usi�owa� wyja�ni� Jaro.

��Ale sk�d we wn�trzu Astrobolidu?

��Gdyby tylko takie zagadki trzeba by�o rozwi�zywa� � westchn�� Szu.�� Tu ca�y �wiat jest jedn� wielk� niewiadom�.

��M�w�e ja�niej, co si� z wami dzieje?

��Przede wszystkim nie l�dujcie!�� zawo�a�am nerwowo, przypomniawszy sobie s�owa Andrzeja.�� Te sygna�y s� nie nasze, to Urpianie wprowadzaj� was w b��d. Nic ufajcie im. Przy�lijcie po nas jaki� zautomatyzowany prom, ale sami nie l�dujcie na tej przekl�tej planecie.

��Przekl�tej planecie?�� Andrzej nie m�g� zrozumie�, co mam na my�li. Tymczasem na �cianach ukaza�y si� plastyczne obrazy z w��czanych kolejno wi-deofon�w. Nasi przyjaciele, krewni, koledzy, kole�anki, kt�rych nie widzieli�my ju� od wielu miesi�cy. Oto rozpromieniona szcz�ciem twarz Tai � matki Szu, oto zawsze opanowany mimo wzruszenia Igor Kondratjew ze sw� c�rk� Zin�, oto Will Summer-brock, Nym, Suzy, Wiktor, Rita, Hans� Coraz wi�cej twarzy� W drzwiach pojawili si� Ingrid i Allan.

��Wi�c wszyscy �yjecie? Jeste�cie zdrowi? C� to za niezwyk�a telewizja! Co si� z wami dzia�o? Gdzie wyl�dowali�cie? Dlaczego nie dawali�cie znaku �ycia?�� krzy�owa�y si� pytania.

��C� znacz� te wasze brody, d�ugie w�osy? Opaski na biodrach?

��Gdzie wasze ubrania? Co to za maskarada?

��Gdzie kosmolot?

��Zosta� zniszczony cztery miesi�ce temu! Zapanowa�a na chwil� cisza.�� A sprz�ty? Przecie� to s� koje, tapczany i fotele z kosmolotu?�� zdziwi� si� Andrzej.

��Sprz�ty zosta�y odtworzone przez Urpian � wyja�ni� Szu.�� Zreszt� s� one jedynymi przedmiotami ze �wiata cywilizowanego, z kt�rych nam pozwolono korzysta�.

��Nie rozumiem.

��Pozbawiono nas wszystkiego!�� wybuchn�� Jaro.�� Te sprz�ty to te� dopiero niedawno� Przedtem �yli�my zupe�nie jak ludzie pierwotni. W dzikiej puszczy. Nadzy, bezbronni� Gdyby nie Lu�

��Co za Lu?

��Syn Zoe.

Spojrza�am odruchowo na Allana. Twarz jego jakby zszarza�a.

��Zoe ma syna? Z kim?

Pytanie pad�o z ust Renego, kt�ry ju� d�u�sz� chwil� sta� wraz z W�adem w drzwiach, patrz�c na nas z ogromnym zdziwieniem. Zaleg�o k�opotliwe milczenie.

��Gdzie jest Zoe? Gdzie jest moja c�rka?�� przerwa� cisz� g�os Ingrid.

��Zoe jest w�r�d Urpian � powiedzia� Jaro jakby z wysi�kiem. Zobaczy�am strach w oczach Allana. Nie odezwa� si� jednak s�owem.

��W�r�d Urpian?! Z niemowl�ciem?�� zawo�a� Rene.�� Kto jest ojcem tego dziecka? Chyba mo�ecie mi to powiedzie�!

��Lu jest synem Zoe i Szu � odpowiedzia�a nieco dr��cym g�osem Ast.�� Ale to nie ich wina. To te idiotyczne eksperymenty Urpian!

��Jakie eksperymenty? O czym wy m�wicie?!

��To d�uga historia � podj�� Jaro.�� Stracili�my wszystko. Jak wiecie, najpierw nast�pi�a katastrofa RER. Z przyczyny tego robota, kt�ry nam kiedy� uciek�. Potem kosmolot zosta� zniszczony, ju� tam, na B�yskaj�cej. Urpianie przenie�li nas tu, na Ju-vent�, ale przy okazji zabrali skafandry, ubrania. S�owem, wszystko. Doprowadzili nas do stanu pierwotnego. Potraktowali jak zwierz�ta�

��Nie l�dujcie tu! Nie l�dujcie!�� dorzuci�a Ast.�� Trzeba jak najszybciej st�d odlecie�!

��Najpierw musimy odnale�� Zoe � powiedzia� Andrzej, sil�c si� na spok�j.

��Oczywi�cie. Lecz dzia�ajcie tylko poprzez �aziki. Boj� si� Ast urwa�a.

��Czego si� boisz?

��Czy Zoe zechce opu�ci� Lu?

��Przecie� niemowl�cia nie zostawimy Urpianom!

��To nie jest ju� niemowl�. Lu w tej chwili mo�e poziomem rozwoju fizycznego dor�wnywa� kilkunastoletniemu ch�opcu. A umys�owo� to w og�le wielki znak zapytania. On jest dla Urpian po prostu obiektem eksperymentalnym! Chc�, zdaje si�, przekszta�ci� go w Urpianina o ludzkim ciele. Cz�owieka wychowanego na sw�j obraz i podobie�stwo. Wyobra�cie sobie, �e obdarzyli go nawet zmys�em radiowym!

Nasi towarzysze z Astrobolidu nie byli jednak zupe�nie przygotowani do przyj�cia takich nowin. Dla nich to, co m�wi� Jaro, oraz fakt, �e my s�uchamy tego z milcz�cym potakiwaniem, by�o zupe�nie niezrozumia�e.

��A wi�c to niemowl�, ten Lu, to ju�� ju� prawie doros�y m�czyzna?�� zapyta�a jakim� dziwnym tonem Kora.�� Kiedy on si� urodzi�?

��Cztery miesi�ce temu!

Widzia�em, jak Kora i Andrzej spogl�daj� na siebie znacz�co.

��Ale� to nieporozumienie!�� zawo�a�am.�� Nie uwa�ajcie nas za wariat�w! W kr�tkich s�owach usi�owa�am wyja�ni� sytuacj�. Pocz�tkowo nie chcieli wierzy�. Dopiero Kora jako fizjolog potwierdzi�a, �e pewne przyspieszenie tempa �ycia, bior�c teoretycznie, mo�e by� osi�gni�te, jednak metody i zakres jego stosowania przez Urpian wydaj� si� zupe�nie fantastyczne.

W czasie tej dyskusji W�ad zachowywa� si� bardzo niespokojnie. Podchodzi� raz po raz do Renego, Ingrid, do Andrzeja, wreszcie znik�.

��Czy mo�ecie poda� cho�by w przybli�eniu jakie� dane dotycz�ce waszego po�o�enia planetograficznego?�� Andrzej zmieni� temat.

��Z niedu�� dok�adno�ci� mog� okre�li� szeroko�� � odpar� Dean.�� Wed�ug moich oblicze� znajdujemy si� na trzydziestym sz�stym stopniu szeroko�ci p�nocnej.

��Czy mo�esz zmierzy� wysoko�� Tolimana nad horyzontem?

��Owszem. Ju� p�dz�.

Dean wybieg� z pawilonu na polan�, gdzie wysoki s�up wkopany w ziemi� s�u�y� mu za gnomon. Wkr�tce powr�ci�.

��Oko�o dwudziestu pi�ciu stopni nad horyzontem � o�wiadczy� od progu.

��Pora dnia?

��Po�udnie.

Andrzej przebieg� palcami po klawiaturze.

��W tym samym miejscu, sk�d biegn� sygna�y!�� powiedzia� po chwili.�� To chyba jest najwi�ksze miasto Juventy.

��W mie�cie tym znajduje si� wie�a ogromnych rozmiar�w. Czy j� widzicie?

��Oczywi�cie! W jakim po�o�eniu znajduje si� ona od was?

��Mniej wi�cej na p�noco-zach�d.

��To wystarczy.

Andrzej pospiesznie po��czy� si� z W�adem.

��Mo�esz startowa�? Prowad� �azika wprost na radiooznacznik! P�niej szukaj ich na po�udnio-wsch�d od wie�y!

��Ju� si� robi!�� oczy W�ada zab�ys�y. Obraz rozp�yn�� si� we mgle.

��Wilia! Przygotuj prom do startu � wyda� nowe polecenie Andrzej.

��Nie mo�ecie wyl�dowa�! � ostrzega�a Ast.�� To bardzo ryzykowne.

��Wiktor b�dzie prowadzi� prom zdalnie � wyja�ni� Andrzej.�� S�dz�, �e nic mo�na zwleka�. W�ad ma racj�!

��My�licie, �e ich zaskoczycie?�� za�mia� si� ponuro Dean.�� Oni z g�ry przewiduj� ka�dy nasz ruch!

��Nie przesadzaj � zaoponowa� Rene, ale w g�osie jego nie by�o ju� takiej pewno�ci siebie, jak w czasie dawnych spor�w z Deanem.

��Przecie� nas obserwuj�! � wtr�ci�am dla poparcia Deana.

��Wszystko jedno � przerwa� Andrzej.�� Niech sobie widz� i przewiduj�. Je�li radiolatarnia wskazali nam miejsce waszego pobytu i u�yczyli swoich telewizor�w, to chyba jasne, �e chc�, aby�my po��czyli si� w jedn� grup�.

��Przecie� to jest wyra�ny dow�d ich dobrej woli � dorzuci�a Ingrid.

��Nie wiem � odpar� Jaro.�� Mo�e chc� was �ci�gn�� na Juvent� i zamieni� w kr�liki do�wiadczalne tak jak nas.

��Nie! Nie! By� to okrzyk Zoe.

Sta�a w progu pawilonu, blada i wysmuk�a, w swym dziwnym, obcis�ym stroju. W jej czarnych, niemal kruczych w�osach widnia�y wyra�nie siwe pasma.

��Zoe!�� zawo�a�a Ingrid rado�nie.�� Jak ja si� ciesz�! Powiedz, co z tob� by�o?

��Mamo � odrzek�a Zoe dziwnie oboj�tnie.�� Ciesz� si�, �e ci� widz� i ojca� I was wszystkich�

��Co z tob� by�o?�� powt�rzy�a Ingrid i naraz spostrzeg�a, �e wzrok Zoe przesuwa si� z twarzy na twarz.�� Ty widzisz?

��Widz�, mamo! Oni oddali mi moje oczy.

��A wy m�wicie, �e oni s� �li, podst�pni, z�o�liwi � wybuchn�a Ingrid.�� Moja c�rka dzi�ki nim widzi! Czy to nie cudowne? Powiedzcie! Powiedzcie!

��Chcia�abym do was wr�ci�. Do Astrobolidu � przerwa�a Zoe jako� szorstko.

��A ten tw�j Lu?�� zapyta� Rene.

��Lu te� wr�ci na Ziemi�. B�dzie tam mia� du�o do zrobienia. Ale jeszcze nie teraz. Jeszcze musi przez pewien czas pozosta� w�r�d Urpian. To nie b�dzie trwa�o d�ugo��� dla nas. Kilka miesi�cy�

��Co si� z tob� dzieje?�� zawo�a� rozpaczliwie Jaro, podbiegaj�c do Zoe.

��Nic. Ju� nic. Ju� po wszystkim� Teraz wiem� Czuj� Spojrza�a na niego spokojnie, badawczo.

��Ach to ty? Allan� Jeste� tu � �ci�gn�a brwi.�� Ty mnie zawsze kocha�e�� szczerze� A ja? No c�? Je�li Lu nam ka�e�

��Co ty m�wisz?

��Ona jest chyba ob��kana � us�ysza�am czyj� szept. Lecz Zoe nie zwraca�a na to uwagi. W tej chwili zdawa� si� dla niej istnie� tylko Allan.

��Pyta�e� mnie, co b�dzie z nami � powiedzia�a z powag�. � Czy kiedy� zostan� twoj� �on�?

��Ale� ja nie pyta�em!

��Pomy�la�e� jednak. A to wszystko jedno dla mnie� teraz�

Osiem godzin p�niej byli�my ju� wszyscy sze�cioro w Astrobolidzie. Po raz pierwszy od wielu miesi�cy ust�pi�a jakby na plan dalszy �wiadomo�� nie znanej gro�by wisz�cej nieustannie nad naszymi g�owami.

Czy by�o to jakie� realne poczucie bezpiecze�stwa? Na pewno nie. Sytuacja, w jakiej znajdowa�a si� ekspedycja, pozostawa�a nadal nie wyja�niona, a mog�a by� bardzo powa�na. Poprawi�o si� tylko nasze samopoczucie w zwi�zku z powrotem do ludzkiego, znanego nam dobrze, cywilizowanego �wiata. Po raz pierwszy od roku zjad�am normalny obiad. Po raz pierwszy od wielu miesi�cy wyk�pa�am si� w czystej jak kryszta� wodzie naszego basenu. Po raz pierwszy od wielu miesi�cy uczestniczy�am w odbiorze audycji nadanej z Ziemi.

Na wypoczynek i beztrosk� mieli�my jednak niewiele czasu. Trzeba by�o powa�nie naradzi� si� nad sytuacj� i dalszymi krokami, jakie nale�a�o podj��.

Zebrali si� wszyscy w klubie. Przed narad� Kora i Rene przeprowadzili za pomoc� medautomatu szczeg�owe badania stanu psychicznego Zoe. Poddawa�a si� ch�tnie wszelkim pr�bom i do�wiadczeniom. Jakkolwiek niekt�re zjawiska wyst�puj�ce u niej trudno by�o zaliczy� do naturalnych, �adnych objaw�w choroby umys�owej nie stwierdzono.

Opowiedzia�a nam szczeg�owo o tym, co si� z ni� dzia�o w ostatnim okresie.

��Kilka lat temu, je�li mierzy� czas intensywno�ci� odbierania wra�e�, Lu sta� si� wobec mnie zimny i szorstki. Coraz trudniej by�o mi go zrozumie�. M�wi�c do mnie po�yka� prawie ca�e fragmenty zda�. Widocznie wypowiada� je elektromagnetycznie. Na moje pro�by, aby cz�ciej przychodzi� do naszego pokoju i okazywa� mi wi�cej serdeczno�ci, odpowiada�, �e ja zachowuj� si� jak Ro i �e musz� si� zmieni�, je�li chc� zrozumie� swego syna. Gdy m�wi� o Urpianach, wyczuwa�am w jego g�osie po-dziw i oddanie. Pewnego razu powiedzia� mi, �e Urpianie postanowili zmieni� moj� psychik�. Da� mi przy tym do zrozumienia, �e jest to jego inicjatywa i powinnam traktowa� j� jako dow�d przywi�zania do mnie. Potem kaza� mi i�� za sob�.

��I posz�a�? - zapyta� Rene.�� Nie ba�a� si�?

��Ba�am si� bardzo, ale� chcia�am by� razem z Lu. Wprowadzi� mnie do niedu�ego, zamkni�tego pomieszczenia przypominaj�cego owe kabiny, w kt�rych Urpianie tkwi� ca�ymi dniami. Pomieszczenie to wype�ni� wkr�tce mleczny opar. Mo�liwe zreszt�, �e oparu wcale nie by�o, tylko m�j m�zg odbiera� fa�szywe informacje. Tak czy inaczej wszystko wok� rozmaza�o si� i znik�o. Czu�am tylko, �e czaszki mojej dotykaj� jakie� zimne, twarde ostrza. Ca�e cia�o ogarn�� parali�.

Us�ysza�am g�os Lu: � Niech si� mama nie boi. Niech mama tylko my�li o tym, co widzi.�� W tej samej chwili mg�a pierzch�a i ujrza�am przed sob� otwart�, pustynn� przestrze�. Ale trwa�o to kr�tko. Przestrze� wype�ni�y wielkie, przezroczyste bloki jakich� budowli, potem miejsce ich zaj�li Urpianie, to zn�w czteropalczaste r�ce. Ukazywa�y si�, znika�y jakie� rysunki, schematy, wykresy, potem napisy w ludzkim j�zyku Zetha.

Jednocze�nie przez m�zg m�j przebiega�y my�li zupe�nie niezale�ne od woli w spos�b uporczywy, natr�tny. Niekt�rym napisom, obrazom i my�lom towarzyszy� jakby wstrz�s elektryczny przebiegaj�cy przez cia�o. By�o to nieprzyjemne, m�cz�ce uczucie. Mimo to powoli oswaja�am si� z tym wszystkim. Zaczyna�am stopniowo rozumie�, kojarzy� obrazy z poj�ciami ludzkimi i impulsami. Ale to trwa�o kr�tko. Szybko ogarnia�o mnie zm�czenie, w g�owie czu�am coraz wi�kszy chaos.

Nie rozumia�am, czego ode mnie chciano. W ko�cu ogarn�a mnie senno�� i nie wiedz�c kiedy, zasn�am. Co mi si� �ni�o � nie pami�tam. Obudzi�am si� w swym pokoju z silnym b�lem g�owy. My�li bieg�y z trudem i odczuwa�am nieustannie jaki� ogromny niepok�j. Moje dotychczasowe �ycie pami�ta�am jak przez mg��. Za to wry�o si� �wietnie w moj� pami�� wszystko, co prze�y�am, widzia�am, odczuwa�am w owej kryszta�owej kabinie. Wi�cej � zaczyna�am rozumie� i kojarzy� te poj�cia i obrazy, kt�rych dot�d nie pojmowa�am. Powoli b�l g�owy ust�powa�. Gdy ju� poczu�am si� dobrze, zjawi� si� Lu i znowu zaprowadzi� mnie do tej samej kabiny.

Wszystko powt�rzy�o si� jak poprzednio, tylko my�li i obrazy by�y inne. Odt�d poddawano mnie tym eksperymentom stale, z niewielkimi przerwami. �ycie moje zmieni�o si� w jak�� piekieln�, nieustaj�c� tortur�. Stopniowo zdobywa�am zdolno�� odbierania my�li Lu. Ju� nie zjawia� si� osobi�cie, wiedzia�am, �e mnie wzywa, cho� nie s�ysza�am jego g�osu. To wyczuwanie my�li odbywa si� zreszt� bez mej woli, odruchowo, tak jakbym s�ysza�a czyj� glos.

��Ciekawe, �e odgad�a� my�li Allana, widz�c go tylko za po�rednictwem urpia�skiej telewizji � zauwa�y�a Kora.

��Bo to nie le�y wy��cznie w mym m�zgu. Ich automaty, analizuj�c pr�dy czynno�ciowe przebiegaj�ce w waszych m�zgach, potrafi� je rozszyfrowa� i przekaza� nast�pnie mojemu m�zgowi za pomoc� jakiej� niezwyk�ej indukcji ju� w takiej formie, �e mog� je zrozumie�. Trzeba by tu wyja�ni� w�a�ciwie wszystko�

��Czy czyta�a� r�wnie� my�li Urpian?

��Pr�bowa�am, ale nigdy mi si� to nie udawa�o. Gdy oni m�wili do mnie impulsami elektromagnetycznymi � odczuwa�am chaos w g�owie. Czasami nawet ukazywa�y mi si� jakie� obrazy przed oczami i rodzi�y skojarzenia nie wiadomo sk�d powstaj�ce i gin�ce natychmiast. Chcia�am koniecznie zrozumie�, co do mnie m�wi�, ale nie potrafi�am. By�o to ogromnie m�cz�ce, chwilami nawet wywo�ywa�o fizyczny b�l, przebiegaj�cy przez ca�e cia�o. Umys� ogarnia�o zm�czenie, a jednocze�nie co� podrywa�o go do dzia�ania, nie daj�c chwili wytchnienia. Tak chyba przed wiekami odczuwano tortur� pozbawiania snu.

��D�ugo to trwa�o?

��Bardzo d�ugo. Wydawa�o mi si�, �e up�ywaj� lata cale. Stopniowo oboj�tnia�am na wszystko. Na dawne prze�ycia, smutki i rado�ci patrzy�am jak na jakie� odleg�e, obce mi sprawy. �mieszne i bezsensowne wydawa�o mi si� dawne przywi�zanie do Lu. Widywa�am go zreszt� coraz rzadziej. Zjawia� si� najcz�ciej, gdy ju� by�am wyczerpana eksperymentami.

Nie widzia�am jednak w jego oczach wsp�czucia, raczej zdziwienie, mo�e nawet pogard�. W�a�ciwie by�o mi to oboj�tne. Prosi�am go tylko, aby uwolni� mnie od tej m�ki. B�aga�am, przeklina�am� Do czego mo�na doprowadzi� cz�owieka!

��Czy spostrzeg�a� jakie� zmiany w swym umy�le?�� pyta�a Kora.

��W pewnych okresach czu�am, �e istotnie m�j m�zg si� rozwija. To znaczy �atwiej rozumia�am to, co m�wi� do mnie Lu. Ostatnio zacz�am nawet rozumie� troch� Urpian.

��Czy to wszystko przebiega�o w jakim� stanie somnambulicznym?

��Chyba niezupe�nie. Cz�sto przypomina�o jakby czytanie trudnych, zawi�ych dzie�. Najcz�ciej wkuwanie, wbijanie sobie w pami�� metodami psychologicznymi wzor�w, wykres�w, definicji� Ogromna masa materia�u, z kt�rego wy�awia�am tylko pewne poj�cia i my�li, przes�czaj�c je niejako przez filtr wyobra�ni. Najlepiej utrwala�y si� w mej pami�ci obrazy wzrokowe. Ale to wszystko nie by�o zbyt trwa�e. Poj�cia pl�ta�y si�, gin�y w pami�ci, zlewa�y ze sob�. Powstawa�y przy tym nieprzyjemne halucynacje.

��Czy w og�le jeste� pewna, �e wzbogacili twoj� wiedz�?

��To nie takie proste. Kiedy znajduj� si� w tym kryszta�owym pomieszczeniu, zdaje mi si�, �e wiem wi�cej ni� kiedy�. Zreszt� to trudno okre�li�. Tak jakbym zdobywa�a zdolno�� zagl�dania do jakich� szufladek, w kt�rych znajduje si� ju� gotowa wiedza. Jak gdyby co� si� nagle przypomina�o, a nawet zrozumia�o samemu jaki� zawi�y pozornie dow�d matematyczny. W tej chwili jednak nie jestem w stanie okre�li� tego, czy wiem wiele czy ma�o. Pytajcie! Przekona� si� mo�na tylko w praktyce.

��W jaki spos�b dzia�a telewizja urpia�ska? Jak oni widz�, co si� dzieje we wn�trzu naszego statku?

��To zesp� stosunkowo prosty uk�ad�w sze�ciosko�nych� spolaryzowanyfch� Przy wt�rnym na�o�eniu zmodulowanego� wyst�puje tu wi�c zjawisko parabolicznego, a tak�e� Przede wszystkim rezonansu� bez trudu wychwytywanego przez uk�ad koincydencyjny i� py��w autosterowanych.

Zoe m�wi�a szybko, jakby powtarza�a dobrze wyuczon� lekcj�. Co kilka s��w urywa�a zdanie, rzuca�a w r�nych odst�pach jedno, drugie s�owo, zn�w milk�a na chwil�, ko�cz�c oderwanymi, pojedynczymi okre�leniami.

��Niewiele z tego mo�na zrozumie� � westchn�� Jaro.�� Dlaczego ci�gle przerywasz, po�ykasz ca�e s�owa czy fragmenty zda�.

��To s� okre�lenia, dla kt�rych nie ma odpowiednika w ludzkiej mowie.

��Mo�esz je jednak wyt�umaczy� przez om�wienie!

��Tak, ale to niezmiernie zawi�a i trudna sprawa, gdy�, niestety, wi�kszo�� nowych poj�� kojarzy mi si� w g�owie z poj�ciami u�ywanymi przez Urpian. Wiele z nich przyswoi�am sobie zupe�nie mechanicznie, bez g��bszego zrozumienia tre�ci. Przynajmniej tak to w tej chwili odczuwam.

��Spr�buj jednak. Wyt�umacz na przyk�ad, co to s� te� te py�y autosterowane. Zoe zastanawia�a si� d�u�sz� chwil�.

��Chyba nie potrafi� opisa� wy��cznie w mowie ludzkiej zasady owych uk�ad�w� tr�jpolowo� wzajemnie si� przenikaj�cych. Chyba �e chodzi�oby wam o zupe�nie uproszczone okre�lenie.

��Niech i tak b�dzie.

��Py�y autosterowane widzieli�my ju� nieraz, jak unosi�y si� w powietrzu czy w przestrzeni kosmicznej, przybieraj�c najniezwyklejsze kszta�ty. Z nimi to spotkali�my si� ju� w Uk�adzie Proximy. S� to uk�ady robocze, kierowane poprzez oddzia�ywanie polowe e�ektryczne, magnetyczne i grawienergetyczne na zjonizowane cz�stki materii. Owe py�y mog� wywiera� na inn� materi� dzia�anie mechaniczne, chemiczne, elektryczne, magnetyczne, grawitacyjne itd. Kierowane s� przez skomplikowane wielowarstwowe uk�ady cybernetyczne.

��Jak zrozumie� okre�lenie �wielowarstwowe uk�ady cybernetyczne�?

��Uk�ady sieciowe obdarzone ogromn� samodzielno�ci�, kt�r� ogranicza tylko og�lna dyrektywa. Mog� r�wnie� zmienia� zakres swej specjalizacji zgodnie z potrzebami bie��cymi i ramow� instrukcj�. Pami�� ich w ten spos�b nie jest obci��ona na sta�e ca�� wiedz�, lecz tylko tym, co jest niezb�dne do wykonania zadania. Oczywi�cie zawiera ona zapisy specjalizacyjne, ale w formie nie rozwini�tej, i dopiero po wy��czeniu obwod�w w tej chwili niepotrzebnych nast�puje w��czenie obwod�w niezb�dnych. W ten spos�b unikni�to niebezpiecze�stwa przekroczenia takiego stopnia komplikacji, gdy sie� pami�ci poczyna sama siebie blokowa� i nie jest w stanie wykona� zadania. Czy chcecie jeszcze szczeg�owych wyja�nie�?

��Nie. Wystarczy. Na to b�dzie jeszcze do�� czasu.

��Wi�c jednak okazuje si�, �e wiele skorzysta�a� od Urpian?�� stwierdzi� z uznaniem Dean. Przez twarz Zoe przebieg� jakby cie�.

��Niestety, jednocze�nie umys� m�j jakby si� wyja�awia� w czasie tego procesu. Cz�owiek staje si� jakby maszyn�, automatem, zatraca wszelkie uczucia ludzkie. Po��da�am tylko nowych wra�e�, a gdy by�o ich zbyt wiele � pragn�am spokoju. Reszta mnie nie obchodzi�a.

��A jednak wr�ci�a� do nas � powiedzia� ze wzruszeniem Rene.

��Widocznie co� jeszcze we mnie pozosta�o, bo gdy zjawi� si� Astrobolid, dozna�am jakby wstrz�su. Ogarn�o mnie uczucie, kt�rego jeszcze dot�d nie potrafi� zrozumie�. Ni to ciekawo��, ni to t�sknota za matk�, ojcem, przyjaci�mi� Chyba tkwi�y we mnie mocno resztki przywi�zania do starego �ycia. Bo ja tam, w tym mie�cie Urpian, nigdy nie by�am szcz�liwa. Nawet je�li nie odczuwa�am �adnego cierpienia. Potem w og�le przesta�am wierzy�, �e mog� si� czu� szcz�liwa.

��Pr�bowa�a� zerwa� z tym dziwnym �yciem?

��Nie wiem, czy to ma jaki� sens. Pomy�la�am po prostu: � Lu, czy mam do nich wr�ci�? � A on mi odpowiedzia� my�lami: � Id� do nich. Tak b�dzie dla ciebie lepiej. I dla mnie, i dla nich.�� Dlatego tu jestem.

��Ile tw�j Lu mia� w�wczas lat?�� zapyta�a Ingrid.�� Chcia�am zapyta�, czy to by�o w�wczas jeszcze dziecko � poprawi�a si� czuj�c, �e pierwsze pytanie nie mia�o sensu.

��Dziecko? Nie. Jego dzieci�stwo by�o bardzo kr�tkie. Czy ja wiem? Kiedy� prosi�am, b�aga�am ich, rzuca�am si� przed nimi na kolana prosz�c, aby oddali Lu rado�� dzieci�stwa. Teraz mi wszystko jedno. Tu nie mo�na stosowa� poj�� ziemskich.

��Uwaga! Uwaga!�� rozleg� si� niespodziewanie g�os Rity, kt�ra pe�ni�a dy�ur w centrali radiowej i uczestniczy�a w naradzie tylko za po�rednictwem wideofonu.�� Do Astrobolidu zbli�a si� obcy statek! Przekazuj� obraz!

Na ekranie ukaza�a si� ma�a, l�ni�ca �szpula�. Ros�a szybko i wkr�tce przez �ciany z przezroczystego tworzywa mo�na by�o dostrze� posta� ludzk�.

Nagle rozleg� si� spot�gowany sztucznie g�os:

��Jestem Lu! W��czcie przyj�cie! �luza AZ. L�duj�! Autoprogi cofn��! Niech nikt nie odchodzi!

��Czy go przyj��? � spyta�a dr��cym g�osem Rita. Andrzej uni�s� si� z fotela. Sta� chwil� nieruchomo.

��Wpu�� go!�� powiedzia� w ko�cu, jakby zrzucaj�c z siebie ogromny ci�ar.

�Szpula� wype�nia�a ju� ca�y ekran. Szybko rozpad�a si� na dwoje i z wn�trza jej wyszed� niewysoki, szczup�y ch�opiec, przedostaj�c si� na platform� �luzy. Otacza�a go mgie�ka gazu, kt�ra rozp�yn�a si� natychmiast, gdy tylko znalaz� si� w obr�bie wewn�trznej atmosfery statku.

Rene ruszy� ku wyj�ciu, �piesz�c na spotkanie wnuka, ale nim dotar� do drzwi, Lu by� ju� w sali klubowej. Porusza� si� w Astrobolidzie, jak gdyby przebywa� tu od urodzenia.

Cia�o Lu okrywa� str�j z niezwyk�ego, zmieniaj�cego barw� tworzywa, na g�owie mia� niedu��, przezroczyst� czapk�. Stan�� na �rodku sali, przebieg� wzrokiem po twarzach i zatrzyma� go na przewodnicz�cym wyprawy.

��Jestem Lu!�� powiedzia� kr�tko. Krawczyk skin�� g�ow�.

��Wiem o tym. Po co do nas�

Nim Andrzej zd��y� doko�czy�, Lu zmarszczy� brwi i przerwa� mu po�piesznie:

��Nie my�l o mnie �le, Andrzeju. I wy tak�e � popatrzy� po naszych twarzach.�� Nie jestem Urpianinem. Jestem cz�owiekiem. Urpianie to� to nasi starsi, m�drzejsi bracia � dobiera� z wysi�kiem okre�le� zrozumia�ych dla ludzi.�� Urpianie chc� nam, ludziom, pom�c! Chc�, by�my stali si� doskonalszymi istotami! O�rodek kierowniczy Miasta Zespolonej My�li postanowi� ofiarowa� wam najwi�ksz� warto��, jak� mo�e osi�gn�� rozum. Zostan� tu z wami dwa dni ziemskie, aby przygotowa� wszystko. Za dwa dni ci, kt�rych wybior�, polec� ze mn�!

��Dok�d?

��Do Miasta Zespolonej My�li!

��Ale po co? Co oni nam chc� ofiarowa�?

��Pomy�lcie! Czy� istnieje� Czy jest co� wi�cej warte od m�dro�ci wiek�w? Patrzyli�my na niego ze zdziwieniem, na pr�no usi�uj�c poj�� sens owych st�w, dziwacznie brzmi�cych w ustach m�odego, najwy�ej pi�tnastoletniego ch�opca.

��Nie rozumiecie, o czym m�wi� � ci�gn�� Lu, patrz�c teraz zn�w uwa�nie w oczy Andrzeja.�� Powiem wi�c tylko to, co jest niezb�dne, aby�cie poj�li sam sens. Wszyscy cz�onkowie wyprawy, naszej wyprawy, b�d� poddani dzia�aniu� Przy�pieszenie auto� dostosuje tempo proces�w �yciowych do optymalnej synergicznej warto�ci� Znalezienie �redniej dla cz�owieka oznacza� b�dzie� warunki do skoku cywilizacyjnego� A ci, kt�rych zdolno�� rozrodcza odpowiada� i tu r�wnie� dla warto�ci optymalnych� da nowe �ycie. Dzieci ich dadz� ludzko�ci zdolno�� czerpania� najwi�kszych warto�ci� m�dro�ci wiek�w.

Cho� m�wi� urywanie, po�ykaj�c podobnie jak Zoe ca�e fragmenty zda�, tym razem chyba wi�kszo�� z nas domy�la�a si�, jaki jest sens tych st�w. Czu�am, jak l�k chwyta mnie za gard�o, jak podszeptuje, by rzuci� si� do drzwi i uciec st�d. Ale dok�d? Widzia�am, �e Andrzej zblad� jeszcze bardziej, a usta mu wyra�nie dr�a�y.

��Co rozumiecie przez m�dro�� wiek�w?�� zapyta� z k�ta Igor z kamiennym spokojem.

Ten jego spok�j, jakkolwiek wiedzieli�my, �e jest tylko pozorny, doda� nam si�y.

��Spr�buj� zamkn�� si� w ciasnych, ludzkich s�owach. M�dro�ci� wiek�w nazywam wiedz�, jak� od pokole� gromadz� Urpianie. Niestety, pr�by na dojrza�ym osobniku wykaza�y, �e nie uda si� w��czy� waszych m�zg�w w obwody Pami�ci Wieczystej, �e s� to m�zgi pod tym wzgl�dem bezwarto�ciowe.

��Co nazywasz �Pami�ci� Wieczyst��?

��Makrosystem gromadz�cy wiedz� i dysponuj�cy m�dro�ci� wiek�w. Przystosowanie waszych ograniczonych umys��w do wsp�dzia�ania z Pami�ci� Wieczyst� jest � niemo�liwe. Istnieje tylko jeden spos�b: wybior� spo�r�d was tych, kt�rzy dadz� �ycie nowym ludziom, wytworzonym i ukszta�towanym w warunkach chromosomalnej syntezy gen�w. Ta nowa ludzko�� b�dzie doskonalsza od dotychczas istniej�cej.

��A je�li nie zechcemy tego, co ofiaruj� nam Urpianie?�� zapyta� Andrzej zdo�awszy si� ju� troch� opanowa�.

��Nie zechcecie? Ale� wy si� tylko boicie! Nie b�jcie si�! Ja pomog� wam prze�ama� l�k. Ja mog� wiele. Ode mnie zale�y wasza przysz�o��. Ja b�d� decydowa� za was. Nie l�kajcie si�. Jestem jeszcze niedojrza�y, ale wkr�tce osi�gn� wst�pny stopie� doskona�o�ci. To wed�ug waszej skali czasu niedaleka przysz�o��. Ja stan� si� waszym przewodnikiem i dokonamy przeobra�enia ludzkiego �wiata. Dokonamy na pewno.

��Czy kto� z nas zgodzi�by si� na to, aby��� rozpocz�� Andrzej, ale Lu szybciej pochwyci� jego my�l, ni� ten zdo�a� wypowiedzie� j� do ko�ca.

��Moja matka sama tego chcia�a. Zreszt�, nie b�jcie si� cierpie�. Czy nie warto wzbogaci� sw�j umys� cho�by tak jak moja matka?

��Zabrali�cie jej rado�� �ycia, szcz�cie!�� wybuchn�� Allan.

��A co to jest szcz�cie?

��My jednak nie p�jdziemy za tob� � powiedzia� Igor twardo.

��Nie p�jdziemy � powt�rzy�o kilka g�os�w.

��Nie mo�ecie mnie nie pos�ucha�! � przez twarz Lu przebieg� grymas gniewu.�� Ja decyduj�! Mamo! P�jdziesz ze mn�! Wida� by�o, jak Zoe waha si� i walczy z jego wp�ywem.

��Nie p�jd�! � powiedzia�a nagle.

��Pomy�l! Zastan�w si�! Czujesz, co ja my�l�? � wpatrywa� si� z napi�ciem w jej oczy, jakby j� hipnotyzowa�. � Czy ma sens przeciwstawia� si� mojej woli? Ty mnie us�uchasz!

Zoe prze�kn�a co� z trudem.

��Tak � wyszepta�a, sk�aniaj�c g�ow� z rezygnacj�. Opad�a ci�ko na fotel. W oczach Lu odbi� si� wyraz triumfu.

��I ty, Szu, te� p�jdziesz!

��Nie p�jd�! Na mnie twoje sztuczki nie dzia�aj�?

��Musisz i��! I ty, Rene, tak�e! Suzy, Ast i Allan � wylicza� wolno, zatrzymuj�c wzrok na tych, kt�rych wybra�. Cofali si� niepewnie.

��P�jd� wszyscy ci, kt�rych wybior�! � powiedzia� w�adczo.�� B�dziecie czyni� to, co postanowione! Tak by� musi! Musicie to zrozumie�.

��Musicie to zrozumie�! � powt�rzy� Lu.

Czu�am, �e znajdujemy si� w sytuacji osaczonych zwierz�t, kt�re lada moment zostan� obezw�adnione dzia�aniem promieni parali�uj�cych i zamkni�te w klatkach polowych w celu przewiezienia do ogrodu zoologicznego. Zwierz�tom tym pozostaje tylko op�r � op�r do ko�ca�

Lu sta� w pobli�u drzwi i pr�bowa� w dalszym ci�gu hipnotyzowa� nas wzrokiem. Widzia�am, �e wyczerpuje si� szybko. Twarz jego zaczerwieni�a si�. Jednocze�nie s�ab�y nasze si�y, i to na pewno szybciej ni� jego, wzmacniane pomoc� Urpian i ich niezwy-k�ych maszyn.

Dlaczego jednak, je�li Urpianie potrafi� wsp�dzia�a� z m�zgiem Lu i widzie� przez grube �ciany Astrobolidu, nie sparali�uj� naszej woli za pomoc� swych pot�nych �rodk�w? Dlaczego bawi� si� z nami jak kot z mysz�? Dlaczego dzia�aj� drog� okr�n�, pozostawiaj�c nam swobod� osaczonego zwierz�cia?

L�ka�am si�, �e lada chwila Urpianom znudzi si� ta zabawa i nast�pi decyduj�ce uderzenie niszcz�ce nasz bezcelowy chyba op�r. Ale obawy nie potwierdza�y si�. Nasze si�y pocz�y wzrasta�, a druzgoc�cy cios nie spada�.

Po Andrzeju, Igorze i Szu wyst�pi�a z przeciwuderzeniem Kora.

��Nie, Lu! Mylisz si�, s�dz�c, �e w ten spos�b udoskonalisz ludzko�� � podj�a od razu pr�b� si�gni�cia do istoty zagadnienia.

��Widzisz tylko jedn� stron�.

��To s� instynkty! �lepe instynkty � przerwa� jej Lu.�� Cechy niegodne istoty rozumnej!

��Nieprawda! To s� uczucia! Ludzkie uczucia! Uczucie znaczy dla�

��Nic nie znaczy!�� przerwa� zn�w Lu.�� Ono nie tylko nie ma �adnej warto�ci, ale przeciwnie, zabija w cz�owieku istot� rozumn�! Rozumiecie? M�zg, ten najdoskonalszy instrument organizmu ludzkiego, musi pracowa� precyzyjnie! Panowa� nad wszystkim! I dlatego trzeba go oczy�ci� z wszystkiego, co ogranicza zdolno�� �cis�ego logicznego rozumowania.

Oczy Lu b�yszcza�y, a twarz zdawa�a si� wyra�a� najwy�sz� pogard� dla Kory i nas wszystkich.

��Im wi�ksz� sprawno�� osi�gnie my�l�ca sie� w swym dzia�aniu, tym doskonalsza b�dzie istota rozumna! Tylko to decyduje o jej warto�ci � powiedzia� z naciskiem. Kora pokr�ci�a przecz�co g�ow�.

��Nie! Nie! Nie masz racji!�� przechwyci� Lu jej my�l.�� W twoim rozumowaniu jest b��d!

��Jaki b��d?�� spyta�a Kora.

Lu m�wi� do Kory s�owami, wyczuwaj�c jednocze�nie, co ona my�li. W ten spos�b dla nas nie by�a to w�a�ciwie dyskusja. W dialogu powstawa�y co chwila luki, niedopowiedzenia.

Jedynie Zoe rozumia�a prawie wszystko. Jej pe�ne przera�enia spojrzenie biega�o z twarzy Lu na twarz Kory i z powrotem.

Zdolno�� wyczuwania my�li dawa�a Lu ogromn� przewag� nad Kor�, zw�aszcza �e ch�opiec nie dzia�a� sam. Zrozumia� to najszybciej Rene, �piesz�c Korze z pomoc�. Nie m�g�, co prawda, w��czy� si� bezpo�rednio w dyskusj�, ale postanowi� rozproszy� nieco uwag� wychowanka Urpian.

��Lu!�� zawo�a� niespodziewanie, przerywaj�c dialog.�� Jeste� moim wnukiem! Pozw�l, �e�

��Chcesz mi opowiedzie� bajk� � przerwa� mu Lu, patrz�c w oczy Renego z powag�. - Twierdzisz, �e to nie bajka, �e to przypowie��. Nigdy moja matka tego s�owa nie u�ywa�a. Co ono oznacza? Tak! No, wi�c m�w.

Lu nie czyta� w pami�ci Renego, m�g� tylko przechwytywa� my�li rodz�ce si� w jego m�zgu w danym momencie. Wiedzia� wcze�niej, ni� us�ysza�, co kto powie, nie m�g� jednak przewidzie� toku my�li, zanim narodzi�y si� one w g�owie m�wi�cego.

��Mia�em kiedy� wilka � rozpocz�� Rene.�� Wychowa�em go od szczeniaka. By� bardzo do mnie przywi�zany. Nie odst�powa� mnie na krok. Ale mia� jedn� brzydk� cech�, od kt�rej nie mog�em go odzwyczai�. Szczerzy� k�y, gdy go g�aska�em. Postanowi�em wreszcie zastosowa� pewien zabieg chirurgiczny�

��Nie potrzebujesz ko�czy� � odezwa� si� Lu.�� Wiem, do czego zmierzasz. Chcesz powiedzie�, �e nie wystarczy s�dzi� wed�ug jednego elementu, �e wszystkie cechy osobowo�ci ukszta�towane ewolucyjnie nie zrodzi�y si� przypadkowo, �e s� powi�zane z innymi cechami, �e nie tylko zdolno�� rozumowania, ale r�wnie� owe uczucia czy instynkty te� s� potrzebne.

��Jestem pewny, �e�

����e ludzie s� gotowi pr�dzej zrezygnowa� z ogromnych mo�liwo�ci, jakie dzi�ki Urpianom otwieraj� si� przed nimi, ni� wyzby� si� swych pop�d�w i emocji, swych nawyk�w my�lowych i iluzji. Pogl�d niedorzeczny. Stany emocjonalne maj� decydowa� o cz�owiecze�stwie? Je�li na tym polega cz�owiecze�stwo, to niewiele jest ono warte! Czuli�my wszyscy, �e brakuje nam jakiego� wsp�lnego ogniwa, �e Lu nie potrafi zrozumie� nas, a my jego.

��Ale przecie� ty sam w tej chwili podlegasz stanom emocjonalnym!�� rzuci� porywczo Rene.�� Ogarnia ci� gniew na nas, �e nie rozumiemy tego, co nam t�umaczysz. Denerwujesz si�. Uwa�asz nas za godn� pogardy band� idiot�w�

Oczy Lu jakby przygas�y.

��Tak!�� powiedzia� po chwili.�� Masz racj�. To s� uczucia ludzkie. Bo ja jestem dzieckiem ludzi. Wykarmi�a mnie, wychowa�a Zoe. Dlatego walcz� uczuciem ze swymi uczuciami. Ale mam t� wy�szo�� nad wami, �e rozum m�j przewodzi w tej walce, �e widz� doskona�o�� Urpian i wiem, gdzie przysz�o�� ludzko�ci.

Te s�owa, pe�ne dziwacznego patosu, mog�y razi� w ustach kilkunastoletniego ch�opca. My�my jednak nie widzieli w nim w tej chwili dziecka, lecz przedstawiciela innego, obcego nam �wiata.

��Cz�owiek osi�ga pe�ni� swego rozwoju, gdy rozum i uczucia wspieraj� si� wzajemnie � podj�� Andrzej.�� Tylko w�wczas ludzie mog� by� naprawd� szcz�liwi i pracuj� dla wsp�lnego dobra z rado�ci� i oddaniem. Chcemy si� cieszy� �yciem, przyrod�, kt�ra nas otacza�

��Dla wsp�lnego dobra!�� podchwyci� Lu z now� energi�.� W spo�ecze�stwie urpia�skim realizuje si� najwy�sze w danych warunkach zespolenie my�l�cych jednostek. Nie ma w tym spo�ecze�stwie miejsca na przypadkow� zmienno�� stan�w emocjonalnych jednostek i grup spo�ecznych, na nie skoordynowane dzia�anie.

��Ale przecie� Urpianie r�wnie� kierowali si� uczuciami. T�sknili do innego �ycia, do �wiat�a i ciep�a wysy�anego przez gwiazd� � matk� �ycia, do swobodnie rozwijaj�cej si� przyrody. �wiadczy o tym ich sztuka, kt�r� ogl�dali�my na Urpie.

��To stare dzieje. W�tpi� zreszt�, aby mo�na uwa�a� ow� sztuk� za wyraz t�sknot i uczu�. D��enie do �wiat�a, ciep�a, do rozkwitaj�cej przyrody wynika�o z pe�nej �wiadomo�ci celu i mo�liwo�ci rozwoju spo�ecze�stwa istot rozumnych.

��A jaki� jest cel rozwoju spo�ecze�stwa?�� spyta� w zamy�leniu Igor.�� Powiedzia�e�, �e nasze obecne pokolenie jest bezwarto�ciowe i musi by� zast�pione nowym. Mo�e zreszt� niezbyt �ci�le powt�rzy�em twe s�owa. W ka�dym razie sens ich by� taki, �e dotychczasowa ludzko�� powinna ust�pi� miejsca nowej ludzko�ci, obdarzonej przez Urpian wi�kszymi zdolno�ciami tw�rczymi. Takie ujmowanie sprawy jest krzywdz�ce dla cz�owieka. Cywilizacja nasza jest dzie�em nas samych i jeste�my z tego dumni. Nie pragniemy rozwoju cywilizacji dla samego rozwoju, lecz dla ludzi. I to ludzi tak czuj�cych i my�l�cych jak my. Nasi przodkowie dali z siebie wszystko, na co by�o ich sta�.

��W�a�nie o to chodzi!�� podchwyci� Lu.�� Wszystko, na co by�o ich sta�! C� znacz� osi�gni�cia ludzko�ci wobec zdobyczy cywilizacji Urpian? Teraz dopiero otwiera si� przed ludzko�ci� mo�liwo�� prawdziwego post�pu!

��Wszystko zale�y od tego, jak si� pojmuje post�p � odezwa� si� zn�w Andrzej.�� Dla nas post�p to nie tylko lepiej skonstruowane, doskonalsze, pot�niejsze maszyny! To r�wnie� doskonalszy cz�owiek! Doskonalszy, to znaczy subtelniejszy w odczuwaniu otaczaj�cego �wiata, a przede wszystkim w swym stosunku do innych ludzi. To nie tylko doskonale funkcjonuj�ca maszyna logiczna, niezwykle sprawny transformator informacji sprz�gni�ty z gigantycznym magazynem pami�ci, ale przede wszystkim istota �ywa, g��boko odczuwaj�ca pi�kno przyrody, rozumiej�ca najg��bsze prze�ycia psychiczne innych ludzi i kieruj�ca si� mo�liwie takimi nakazami post�powania wobec innych istot, jakie pragn�aby, aby stosowa�y te istoty wzgl�dem niej.

��Jeste�cie ogromnie naiwni � przerwa� Lu.�� Gdyby zag��bia� si� w psychik� ka�dego pojedynczego cz�owieka, gdyby bra� pod uwag� jego pragnienia i zapatrywania, nie mo�na by zrobi� kroku naprz�d. Indywidualno�� zawsze by�a przeszkod� w umacnianiu jedno�ci spo�ecze�stwa i przeobra�aniu go w najwy�sz� form� samoorganizacji, kt�ra zespoli miliony umys��w jednostek!�� nie ust�powa� Lu.�� Rzecz w tym, aby w�a�nie wytworzy� i wychowa� nowe pokolenie, kt�re potrafi roztopi� jednostk� w jedno�ci. Stworzy� ludzi, kt�rych psychika b�dzie zespolona, jednolita, zwarta, stanowi�ca nieod��czn� cz�� psychiki ca�ego spo�ecze�stwa. Nie ma ju� w�wczas r�nicy mi�dzy jednostkami! Jest tylko jedno zjednoczone my�lenie spo�ecze�stwa, s�u��cego wspomnianemu celowi.

��Niebezpieczne pogl�dy � rzuci� p�g�osem Szu, ale Lu nie zwraca� na niego uwagi, przemawiaj�c z coraz wi�kszym przej�ciem i patosem:

��Nie ma r�nic mi�dzy jednostkami! Nie ma innych potrzeb jak potrzeby zbiorowo�ci! Ka�dy Urpianin czuje si� nieod��czna cz�ci� tej zbiorowo�ci! Z chwil� gdy uznaje, �e nie jest ju� potrzebny swemu spo�ecze�stwu, odchodzi. Tego ��da rozs�dek.

��Co znaczy �odchodzi�?

��Nic na �wiecie nie jest wieczne. Ale koniec �ycia psychicznego jednostki niekoniecznie musi oznacza� jej �mier� biologiczn�. Urpianie potrafi� regenerowa� wszystkie cz�ci swego organizmu. Mogliby przed�u�a� �ycie w niesko�czono��. Lecz istnieje granica ch�onno�ci��� urwa�, si�gaj�c widocznie do poj�� wyra�alnych w �mowie radiowej�.

��Ograniczona zdolno�� kory m�zgowej do odbierania bod�c�w i tworzenia nowych powi�za�. Czy o to chodzi?�� podsun�a Kora.

��Chodzi o to, �e proces gromadzenia do�wiadcze� �yciowych nie mo�e trwa� wiecznie. Po przekroczeniu pewnego optimum istota rozumna odczuwa przesyt. Umys� jej pracuje mniej sprawnie. Ca�kowita regeneracja po��czona z �wymazaniem� pami�ci oznacza w praktyce stworzenie nowego cz�owieka. Decyduje tu potrzeba spo�ecze�stwa. Jednostka taka mo�e unicestwi� si� dwoma sposobami: je�li op�aci si� regeneracja � przez odnow� kom�rek, je�li si� nie op�aci � przez fizyczn� �mier�. Ten ostatni spos�b stosuje si� zreszt� cz�ciej. Hodowla i wychowanie nowych osobnik�w jest spo�ecznie bardziej op�acalne.

��To potworne!�� wybuchn�a Ingrid.�� I oni chcieliby u nas stworzy� tak� cywilizacj�?

��Co w tym z�ego? Jakie korzy�ci mo�e przynosi� gatunkowi utrzymywanie przy �yciu osobnik�w umys�owo niesprawnych? Dzi�ki zreszt� zjednoczeniu my�lowemu ca�ego spo�ecze�stwa urpia�skiego i �wiadomo�ci tego, co stanowi jego najwy�sze dobro, odchodzenie w por� jest dla ka�dego Urpianina nie tylko obowi�zkiem, ale i zaszczytnym prawem.

Na twarzy Lu pojawi� si� wyraz zawodu.

��Nie zrozumieli�cie mnie � podj�� po chwili.�� Nie potraficie poj��, jak ogromne, wprost nieograniczone mo�liwo�ci otworzy przed ludzko�ci� pomoc Urpian w doskonaleniu struktury genetycznej i spo�eczno-informacyjnej naszego gatunku.

��Ta doskona�o�� � podj�� Igor.

��Wiem, co my�lisz � przerwa� mu Lu � i nie masz racji. Wy mnie nie potraficie zrozumie�! Ale ja wam wyt�umacz� wszystko. Zostan� tu tak d�ugo, jak to b�dzie konieczne, aby zwyci�y� w was rozs�dek!

Umilk�, wodz�c wzrokiem po twarzach.

Zoe wolno podnios�a si� z fotela. Twarz jej wyra�a�a kamienny spok�j. Nie by�a to jednak rezygnacja czy apatia. Podesz�a do Lu i stan�a wprost przed nim.

��S�uchaj, Lu! Spojrzyj mi w oczy! Ty mnie rozumiesz!�� powiedzia�a z naciskiem. Lu patrzy� na ni� chwil�.

��Nie! Nie! Ja tu musz� zosta�!

��Ty musisz odej��! My sami� Rozumiesz? My sami! Cho� rzucali tylko fragmentami zda�, wiedzieli�my wszyscy, jak wielka jest waga tego na wp� my�lowego dialogu.

��S�dz�, �e my�my ju� decyzj� podj�li!�� powiedzia�a twardo Kora.

��Jakie masz prawo przemawia� za wszystkich?�� odpar� Lu z gniewem.

��Spytaj ich my�li.

Lu pocz�� si� wpatrywa� kolejno w ka�dego z nas. Dotar� wreszcie do Deana.

��Ty ze mn� polecisz! Dean zmiesza� si� i poblad�.

��Czemu si� ich boisz?�� zapyta� Lu.

��Nie boj� si�, ale��� usta mu dr�a�y.

Ogarn�� mnie strach, �e je�li padnie jeszcze cho� jedno s�owo z ust Lu, mo�e by� za p�no.

��Dean!�� zawo�a�am rozpaczliwie.�� Co si� z tob� dzieje? O czym ty my�lisz?!

��Nie, Daisy. Nic, nic. Nie b�j si� o mnie � odezwa� si� jako� niepewnie.�� To wszystko trzeba przemy�le�.

��Trzeba przemy�le�. S�usznie, Dean! To trzeba przemy�le�! � powt�rzy� Lu z naciskiem. Potem zwr�ci� twarz ku mnie.�� Wi�c nie chcecie, abym tu z wami zosta�? Cofn�� si� ku drzwiom.

��Nikt tu nie chce, abym pozosta�. Boicie si� mnie. Pomy�lcie jednak o tym, co wam powiedzia�em� A wi�c dobrze. Odchodz� � rzek� ju� spokojnie, zatrzymuj�c si� w drzwiach sali.�� Niech Zoe mnie wezwie, gdy podejmiecie decyzj�.

Po chwili nie by�o ju� go na statku.

Wiele min�o czasu, zanim zdo�ali�my opanowa� zdenerwowanie w takim stopniu, by mo�na by�o kontynuowa� narad�. Pierwszy odezwa� si� Rene:

��Trzeba podj�� ostateczn� decyzj� i to mo�liwie jeszcze dzi�. Czy wolno nam pozostawa� w Uk�adzie Tolimana? Czy wobec tego, co us�yszeli�my przed chwil�, nie nale�y w��czy� silnik�w i jak najszybciej oddali� si� od tej planety?

��Musimy jednak uzupe�ni� zapasy materii odrzutowej � rzek� z trosk� Wiktor.

��Mo�na to zrobi� gdzie� w bezpieczniejszej odleg�o�ci od Juventy. Na przyk�ad, na kt�rym� z ksi�yc�w planety Lodowej � podsun�a Ast.

��Czy mo�na tu w og�le uwa�a� jak�� planet� za bezpieczn�?

Andrzej przechadza� si� po sali, co czyni� tylko w chwilach wyj�tkowego wysi�ku my�lowego. Parokrotnie zatrzyma� si� przy Korze i rozmawia� z ni� p�g�osem. Wreszcie przerwa� spacer.

��Nie! Tak nie mo�na!�� powiedzia�, podnosz�c nieco g�os.�� Czeka nas walka i t� walk� musimy przyj��. Niekt�rzy z nas zacz�li si� waha�. Przy takim nacisku nie mo�na si� temu dziwi�. Jak dot�d Urpianie nie stosuj� technicznych �rodk�w przymusu. Nie wiadomo jednak, co b�dzie jutro. Przyk�ad Zoe jest niepokoj�cy. Ka�dy z nas ma prawo do decyzji. Gdyby�my post�powali inaczej, sprzeniewierzyliby�my si� zasadom, w kt�rych obronie wyst�pujemy. Ale tu ju� nie chodzi o nasz� przysz�o�� czy nawet nasze �ycie. Na nas w tej chwili spoczywa odpowiedzialno�� za losy ludzko�ci. Chyba nie przesadzam, Igorze?

Kondratjew z czo�em wspartym na d�oniach trwa� dot�d nieruchomo w fotelu. Teraz podni�s� na Andrzeja wzrok pe�en troski i powagi. Nie odrzek� nic, tylko skin�� w milczeniu g�ow�.

��Czy potrafimy sprosta� zadaniu?�� podj�� Andrzej po chwili.�� Tego nie wiem.

Ale wiem, �e nie wolno nam si� cofn�� przed podj�ciem walki. Ucieczka na nic si� nie zda. Nie wiadomo, czy Urpianie nie podejm� bezpo�redniej pr�by narzucania.ludzko�ci swych �dobrodziejstw�. Istnieje uzasadniona obawa, �e ich py�y autosterowane ju� operuj� w Uk�adzie S�onecznym, o czym mo�e �wiadczy� niezwyk�a przygoda Nyma w pier�cieniu Saturna.

��Czy jednak walka zda si� na co?�� zapyta�a Ingrid.�� Przecie� przy pierwszym starciu z ich technik� poniesiemy druzgoc�c� kl�sk�. Je�li na Ziemi nie potrafimy odeprze� ataku Urpian, to tym bardziej tu.

��Nieporozumienie!�� przerwa� jej Andrzej.�� Nie mo�e by� nawet mowy o obronie. Tu konieczny jest atak!

��Atak?

��Tak. Atak. Ale nie za pomoc� �rodk�w technicznych. Tu nie na tym rzecz polega, kto silniejszy, ale kto ma racj�. My musimy im udowodni�, �e oni nie maj� racji!

��Im udowodni�?!�� zawo�a� Dean.�� Przecie� to s� istoty stoj�ce intelektualnie wy�ej od nas nie tylko pod wzgl�dem technicznym, ale r�wnie� zdolno�ci precyzyjnego, logicznego rozumowania.

� �cis�o�ci rozumowania? Zgoda. Istnieje tu jednak pewne �ale�. Naj�ci�lejsze, najprawid�owsze rozumowanie traci sens, je�li operuje fa�szywymi przes�ankami.

��Zaczynam ju� rozumie�, do czego zmierzasz � oczy Renego zab�ys�y.

��Mam pewn� propozycj� � rzek� Andrzej.�� W�r�d nasze) za�ogi ja i Kora jeste�my najstarsi. Ja mam dwie�cie pi�tna�cie lat. Kora dwie�cie osiem. Dzieci mie� ju� nie mo�emy. Je�li Urpianie tego dokonaj�, nie pogniewamy si� na nich za to. Ot� my polecimy do nich. Nie po to, aby tworzy� now� ludzko��, lecz po to, aby ich przekona�. Gdyby�my nie wr�cili, podejmiecie dalsze pr�by innymi metodami. B�dziecie je podejmowa� tak d�ugo, jak d�ugo pozostanie w Astrobolidzie cho�by jeden cz�owiek o normalnym umy�le.

Zapanowa�a cisza. Wszyscy my�leli�my w tej chwili o jednym. Nie. Okaza�o si�, �e nie wszyscy.

��Dean! Co ty chcesz zrobi�? � rozleg� si� niespodziewanie w ciszy g�os Zoe. Patrzy�a badawczo w oczy mego m�a.

��W�a�nie zastanawia�em si�, czy nie by�oby dobrze, aby jeszcze kto� z wami�

��Po co kr�cisz? Ty chcesz lecie� � przerwa�a mu Zoe.

��No, dobrze. Powiem otwarcie. Chc� lecie� z wami.

��Ale powiedz, po co?

��Chc� pozna� ich bli�ej. Ich wiedza jest tak ogromna. B�dziemy walczy� ale� czy nie warto skorzysta� z ich wiedzy? Cho� troch� pozwoli� im�

��Wi�c jednak Lu ci� op�ta�! � wybuchn�� Rene. Podbieg�am do Deana.

��Co si� z tob� dzieje? Co on z tob� zrobi�?

��To nie tylko wp�yw Lu � sprostowa�a Zoe.�� On chce� Sam chce� Zreszt�, po co mam m�wi�. Niech si� przekona. Niech leci!

��Niech leci z nami, je�li chce � powiedzia� Andrzej�zimno.

��S�uchaj, Dean � podj�a Zoe.�� Powiedz nam do ko�ca, czego jeszcze chcesz? Spojrza� na Zoe. Wyda�o mi si�, �e widz� w jego oczach nienawi��.

��Chc�, aby ze mn� polecia�a Daisy � wyrzuci� z siebie z rezygnacj�. Czu�am, �e musz� go w tej chwili podtrzyma�.

��Oczywi�cie. Je�li tego pragniesz. W�a�ciwie sama ju� wcze�niej my�la�am�

��Nie k�am, Daisy � odezwa�a si� Zoe.

��Dosz�am do wniosku, �e jednak� �e trzeba opiekowa� si� Deanem. Zn�w ba�abym si� o niego, tak jak wtedy�

��Teraz m�wisz prawd�.

��A wi�c poleci nas czworo � przeci�� Andrzej.

��Nie wiem, czy sk�ad jest szcz�liwy � wtr�ci� Igor, ale Andrzej da� mu znak r�k�, aby nie oponowa�.

��Musimy si� zastanowi�, czy wezwiemy Lu zaraz czy te��

��Chyba nie � powiedzia� Rene.�� Lepiej poczeka� jakie� dwadzie�cia cztery godziny. Wszystko trzeba dok�adnie przemy�le�. Musimy si� przygotowa�.

��Najgorsze, �e oni i tak b�d� wiedzieli z g�ry o tym, co my�limy i zamierzamy m�wi� czy robi� � westchn�a Kora.

��Czy to takie wa�ne?�� odpar� Andrzej.

��Mo�e i lepiej, �e czytaj� nasze my�li � podj�� Igor.�� Mo�e w ten spos�b �atwiej pojm�, �e przeobra�enie ludzko�ci na ich mod�� nie ma sensu.

Nikt nie oponowa� przeciw planowi Andrzeja. Rozchodzili�my si� powoli po kabinach, dyskutuj�c jeszcze w przej�ciach. Deana jakby unikano. Sz�am z nim w milczeniu do naszych kabin sypialnych. Ju� przy drzwiach windy natkn�li�my si� na Zoe i Ingrid.

��Zazdro�cisz mi � powiedzia�a Zoe do Deana.�� Ale wierz mi, �e to wcale a wcale nie jest szcz�cie.

��A jednak potrafi�a� si� wyzwoli� spod ich wp�ywu � pr�bowa�am zmieni� kieru-nek rozmowy.

��Tak. Uda�o mi si� � podchwyci�a, patrz�c w zamy�leniu przed siebie.�� Dopiero gdy mog�am czyta� w waszych my�lach, u�wiadomi�am sobie, �e nale�� do was, do ludzi. A wiecie, �e im silniej czu�am si� zwi�zana z wami, tym trudniej przychodzi�o mi czyta� wasze my�li.

��Dziwi� si�, �e nie odebrano ci tej zdolno�ci od razu � rzek� Dean nieco �mielej.�� Przecie� to chyba oni ci pomagaj�.

��Tak. To znaczy ich automaty. Masz racj�, Dean, to jest zastanawiaj�ce.

��Dlaczego nie przeszkodzili ci natychmiast, gdy wykorzysta�a� swe zdolno�ci czytania my�li niezgodnie z ich zamiarami?

��Tak. To dziwne. Przecie� chyba zdaj� sobie spraw�, �e ju� do nich nie wr�c�! Oczy Zoe b�yszcza�y rado�ci�.

��I nie �al ci? Nie �al ci Lu?�� zapyta� Dean szczerze. W oczach Zoe pojawi� si� smutek.

��Widzisz� Strasznie mi �al. Jednak�

Opar�a g�ow� na piersi Ingrid, tak jak to cz�sto czyni�a, gdy by�a jeszcze dzieckiem. Wiedzia�am, �e pl�cze, i czu�am, �e ten p�acz oznacza� wyzwolenie.

Zoe wezwa�a Lu dopiero po dw�ch dniach. Przez ten czas toczyli�my dyskusje nad wyborem najw�a�ciwszej metody zaatakowania urpia�skiej koncepcji przeobra�enia ludzko�ci. Jednocze�nie podj�li�my przygotowania techniczne.

Kora, Rene i Jaro pr�bowali zrealizowa� pomys� W�ada, aby za pomoc� specjalnych he�m�w zabezpieczy� nasze m�zgi przed wychwytywaniem i narzucaniem my�li. Czy he�my takie spe�ni� pok�adane w nich nadzieje, wydawa�o si� do�� w�tpliwe wobec faktu, �e nawet �ciany Astrobolidu nie stanowi�y przeszkody dla aparat�w Urpian. Przede wszystkim he�my te zaopatrzono w liczne przyrz�dy, kt�rych wskazania mog�y rzuci� nieco �wiat�a na zasady dzia�ania urpia�skich �maszyn my�lowych�, a tym samym u�atwi� znalezienie w przysz�o�ci istotnie skutecznych �rodk�w obrony.

Mei-Lin, Szu i ja przygotowali�my prymitywny jeszcze na razie przyrz�d s�u��cy do przetwarzania i zapisu d�wi�k�w oraz fal elektromagnetycznych. U�atwi�by on w przysz�o�ci budow� translatora-konwernomu, kt�ry m�g�by odegra� rol� t�umacza mi�dzy lud�mi a Urpianami. Oczywi�cie, skonstruowanie takiego konwernomu mo�liwe by�o tylko przy wsp�pracy Urpian i chcieli�my prosi� ich o pomoc. Chodzi�o nam przede wszystkim o to, by nie ogranicza� si� do po�rednictwa Lu, kt�re � jakkolwiek wygodne � nie mog�o, wobec stronniczo�ci ch�opca, gwarantowa� wierno�ci przek�adu. W zachowaniu Lu spostrzegli�my wiele niepokoj�cych objaw�w wskazuj�cych, �e jego rozw�j umys�owy z ludzkiego punktu widzenia jest niebezpiecznie jednostronny.

Czy obraz cywilizacji urpia�skiej, wynikaj�cy ze s��w Lu, by� pe�ny? Czy� spo�ecze�stwo w ten spos�b ukszta�towane mog�o by� spo�ecze�stwem trwa�ym? Wydawa�o si� nam niemal pewne, �e Lu pomin�� jakie� wa�ne jego cechy.

Do Miasta Zespolonej My�li polecieli�my w maszynie kosmiczno-powietrznej z przezroczystego tworzywa, kszta�tem przypominaj�cej wielk� szpul�. Znajdowa�y si� w niej tylko fotele �ci�le dopasowane do cia� ludzkich.

Urpia�skie maszyny lataj�ce przyspiesza�o prawdopodobnie jakie� pot�ne pole, wytwarzane z zastosowaniem py��w autosterowanych na wi�kszych obszarach przestrzeni. Tym razem jednak, w odr�nieniu od tego, co prze�yli�my w kosmolocie, mimo gwa�townego zwi�kszania pr�dko�ci, a p�niej hamowania, nie odczuwali�my w og�le zmian przyspieszenia, kt�re utrzymywa�o si� na sta�ym poziomie 0,911 g, czyli odpowiada�o ci��eniu panuj�cemu na powierzchni Juventy. Widocznie Urpianie potrafili przyspiesza� r�wnocze�nie i bezpo�rednio wszystkie cz�stki materii, znajduj�ce si� w owym polu akceleracji, dzia�aj�c na ka�de cia�o si�� przypominaj�c� grawitacj�. Teraz stawa� si� zrozumia�y fakt, i� z B�yskaj�cej na Juvent� lecieli�my z przyspieszeniem 40 g, gdy� tego rodzaju r�wnomierne przyspieszanie ka�dej cz�stki materii nie wp�ywa szkodliwie na funkcjonowanie �ywych organizm�w. Je�li za� chodzi o hamowanie kosmolotu � widocznie celowo dzia�ano przyspieszeniem na organizmy, aby sparali�owa� nasze ruchy i uniemo�liwi� nam w ten spos�b podejmowanie jakich� wrogich akt�w.

Od chwili opuszczenia Astrobolidu a� do wej�cia i usadowienia si� w przezroczystej �szpuli� otacza�y nas ob�oki jakby rzadkiej mg�y, zast�puj�ce skafandry. Podobny ob�ok widzieli�my ju� poprzednio, gdy Lu przyby� do nas po raz pierwszy.

Miasto Zespolonej My�li by�o ogromnym skupiskiem kryszta�owych budowli. Niby tysi�ce t�czowych baniek na powierzchni przezroczystego p�ynu pi�trzy�y si� one na r�wninie z jak�� zawi�� symetri�.

Dziwne to by�o miasto. Nigdzie nie mogli�my dostrzec �adnych arterii komunikacyjnych ani nawet w�skich �uliczek�, spotykanych tak cz�sto w�r�d zespo��w budowli przemys�owych na B�yskaj�cej. Kryszta�owe gmachy styka�y si� ze sob�, nawet wznosi�y jedne na drugich, a �spojenia� ich zarasta�y w�skie pasy ro�linno�ci, najcz�ciej o ��tych i zielonych, rzadziej pomara�czowych barwach.

Nie dostrzegli�my �adnych urz�dze� transportowych. W czasie kilkuminutowego lotu nad miastem uda�o nam si� sfilmowa� zaledwie dwie postacie Urpian, poruszaj�ce si� szybko w powietrzu bez jakichkolwiek aparat�w silnikowych.

Ca�e miasto mia�o kszta�t ogromnego ko�a, otoczonego g�stym lasem. W centrum tego ko�a wznosi�a si� gigantyczna wie�a. Jej sko�ne, kryszta�owe �ciany za�amywa�y promienie Tolimana, graj�c t�czow� gam� barw. �rodkowa cz�� wie�y wype�niona by�a czym�, co przypomina�o zwoje przewod�w, ��czonych r�nej wielko�ci kulami i foremnymi o�mio�cianami. W owych przewodach i kulach, jak to zaobserwowali�my jeszcze z Astrobolidu, porusza�y si� wielobarwne �wiate�ka, przykuwaj�c w nocy wzrok fantastyczn� wizj�.

Nasza lataj�ca �szpula� okr��y�a ogromn� budowl� i zatrzyma�a si� na poziomie przedostatniej kondygnacji. Jaka� niewidzialna si�a poci�gn�a pojazd ku wie�y. W chwili zetkni�cia z kryszta�owymi blokami rozp�yn�� si�, wch�oni�ty przez jej �ciany.

Znale�li�my si� niespodziewanie na �rodku pi�ciok�tnej sali. Architektura by�a tu prosta, niemal surowa. Za przezroczystymi �cianami roztacza� si� niezmiernie rozleg�y widok na miasto. Wype�nia�o ono przestrze� niemal a� po widnokr�g, zamkni�ty ciemnym pier�cieniem puszczy.

Stali�my po�rodku sali, nie wiedz�c, co z sob� pocz��. Lu, oparty o �cian�, z przymkni�tymi oczami, zdawa� si� drzema�.

Czas up�ywa�, a nikt si� nie zjawia�. Czuli�my, jak wzrasta w nas niepok�j. Wreszcie Andrzej nie wytrzyma� nerwowego napi�cia. Podszed� do Lu i, k�ad�c mu d�o� na ramieniu, zapyta�:

��Gdzie s� Urpianie?

��Wsz�dzie � odpar� Lu, nie otwieraj�c oczu.

��Chcieliby�my ich widzie�. Przecie� nie po to tu przylecieli�my, �eby rozmawia� z pustymi �cianami. Lu uni�s� powieki.

��Zaraz ich zobaczycie. Zdejmijcie jednak he�my. Niewiele wam pomog�, a utrudniaj� kontakt.

Wymieni�am z Kor� znacz�ce spojrzenia. A wi�c jednak owa telepatia zwi�zana jest z kontrol� pr�d�w czynno�ciowych m�zgu.

��Je�li boicie si�, wystarczy, �e zdejmie he�m Andrzej � odezwa� si� zn�w Lu, widz�c nasze wahanie.

Andrzej bez s�owa wykona� polecenie.

W tej samej chwili sufit jakby si� rozwar� i na pod�og� sp�yn�a ma�a tr�jnoga posta� o ciele pokrytym szarym puchem. Z du�ej, sp�aszczonej g�owy patrzy�o przenikliwie dwoje szeroko rozstawionych oczu. D�ugie, si�gaj�ce niemal ziemi r�ce o pi�ciu prze gubach zwisa�y nieruchomo. Tylko cztery przeciwstawne palce u ka�dej d�oni porusza�y si� szybko, zataczaj�c jakie� zawi�e, niewidzialne linie.

��Wobec tego, �e nie chcecie mego po�redniczenia, odchodz�! � powiedzia� Lu.

��Czekaj!�� zaniepokoi� si� Andrzej.�� W jaki spos�b z nim si� porozumiemy?

��Przygotowali zesp� translator�w. Chcieli�cie tego.

��To oni ju� wiedz�?

Lu u�miechn�� si� z satysfakcj�.

��Oni bardzo wiele wiedz�.

Zanim zd��yli�my si� obejrze�, Lu gdzie� znik� i zostali�my sami z Urpianinem.

��Chcieliby�my��� rozpocz�� Krawczyk, lecz urwa�, bo Urpianin wpatrzy� si� w jego twarz i astronom odczu� jakby zawr�t g�owy.

� �yczenie spe�nione � pop�yn�� sk�d� melodyjny g�os, przypominaj�cy g�os Zoe.�� Nie b�dzie bada�, eksperyment�w. �yczenie niezrozumia�e. L�k niezrozumia�y.

��R�wnie� chcieliby�my, aby��� podj�� Andrzej.

��Przystosowano nasze tempo do waszego.

Urpianin nie spuszcza� badawczego, spokojnego spojrzenia z Andrzeja.�� Nie wszystkie wasze my�li zrozumia�e � pop�yn�� zn�w g�os z niewidocznego g�o�nika.�� Nie wszystko mo�na przet�umaczy�. Zrozumia�e my�li i s�owa o prostych czynno�ciach i poj�ciach konkretnych, znanych nam i wam. Wiele poj�� og�lnych, z�o�onych, specyficznych dla was � bezu�ytecznych jako �rodek konwersacji. M�wcie i my�lcie prostymi s�owami. U�atwi porozumienie.

Zamilk� na kr�tk� chwil�. Tak kr�tk�, �e zanim Andrzej zd��y� co� powiedzie�, zn�w rozleg� si� g�os:

��Nie chcecie przekszta�cenia i rozwini�cia waszych umys��w? Nie chcecie da� nowego pokolenia?

��Zrozumcie, �e�

��Rozumiemy. Wszystko, co m�wili�cie do Lu i mi�dzy sob�, nam znane. Nie rozumiemy ci�gu my�lowego. Du�o luk.

��A wy?�� odezwa�a si� Kora.

��Zawsze �tak�, je�li b�dzie to doskonalenie�

��O czym my�la�a�? � zapyta�am Kor�, nie mog�c zrozumie� tre�ci rozmowy. Jednocze�nie ogarn�� mnie niepok�j, bo u�wiadomi�am sobie, �e jednak Urpianie potrafili odczyta� jej my�li, mimo i� mia�a na g�owie he�m.

��My�la�am, czy oni zgodziliby si� na eksperymenty i przekszta�cenie swego spo�ecze�stwa � wyja�ni�a szeptem Kora i zwracaj�c si� do Urpianina, powiedzia�a:

��W�a�nie nam r�wnie� o to chodzi, aby istotnie doskonali�, nie cofa� si� lub schodzi� na fa�szywe szlaki.

��Jak pojmujecie doskona�o��? Bez przeobra�enia waszych struktur m�zgowych? Bez spot�gowania sprawno�ci przez dublom�zgi? Po��czy� je z obwodami Pami�ci Wieczystej, a nie pe�za�yby w nich w�tpliwo�ci.

��By�oby to narzucenie nam waszego sposobu my�lenia. Nic wi�cej.

��Boicie si�. M�wicie: to nie nasz spos�b my�lenia. M�wicie: ludzko�� rozwija si� w innych warunkach. Warunki te� mo�na zmieni�.

��Jeszcze by tego brakowa�o!�� nie wytrzyma�am.

��A Temidzi?�� podj�� Andrzej.�� Przystosowali�cie im warunki do potrzeb i co si� sta�o? Zatrzymali si� w rozwoju! S� �ywym reliktem.

��To przesz�o��. Nie wszystkie pr�by ich ratowania by�y udane. Nasi przodkowie mogli si� myli�. Dzi� inaczej.

��Dlaczego Temid�w�

���nie udoskonalamy teraz? Obiekt niegodny wysi�k�w. Bardzo t�pe, prymi-tywniejsze od was istoty. Potrzeba naturalnej ewolucji. Warunki wkr�tce zapewnimy. Ale nic poza tym. Synteza chromosomalna. Nie potrafi� zrozumie�. Trzeba przekszta�ci�. Ca�kowicie. Zbyt zawi�e. Za daleko. Py�y autosterowane nie wystarcz�.

Widocznie Urpianin zapomina� chwilami, �e chc�c, by�my go zrozumieli, powinien budowa� proste, przejrzyste zdania, od czasu do czasu bowiem rzuca� niemal pojedyncze s�owa, kt�rych zwi�zek coraz trudniej by�o chwyta�.

��Dlaczego wi�c chcecie sobie robi� tyle k�opotu z nami?�� zapyta� Andrzej, domy�laj�c si� troch�, o co Urpianowi chodzi.

��Wy � to jednak cywilizacja. Wystarczy Lu� Mo�e jeszcze kilku� Wy sami siebie przeobrazicie. To sprawa bardzo prosta. Wystarczy jedna synteza, kilka kierunk�w. Nie potrzeba zestraja�. Temidzi nie maj� nic. Trzeba za nich wszystko stworzy�. Inaczej wy. Sami. My dajemy tylko impuls.

Mimo zawi�o�ci formy, sens tych s��w nie budzi� w�tpliwo�ci. Niemniej nale�a�o przekona� si�, czy dobrze zrozumieli�my niekt�re szczeg�y. Przede wszystkim zainteresowa�y mnie te s�owa Urpianina, kt�re zdawa�y si� wskazywa�, �e istoty owe bardzo niech�tnie ingeruj� gdziekolwiek osobi�cie, �e nie odbywaj� d�ugich podr�y, a wi�c tym samym nie nale�y spodziewa� si� ich wizyty na Ziemi. Oczywi�cie, zmniejszy�oby to znacznie niebezpiecze�stwo.

My�la�am o tym bardzo intensywnie i dlatego widocznie zwr�ci�am na siebie uwag� Urpianina, bo niespodziewanie zmieni� temat, odpowiadaj�c na moje pytania:

��D�ugotrwa�y lot. Zmiana miejsca. Sprzeczne z naszymi potrzebami cywilizacyjnymi. Nasza cywilizacja opiera si� na Pami�ci Wieczystej sprz�ganej nieustannie z dublo-m�zgami. Spo�ecze�stwo � to jeden wielki m�zg. Jego r�ce si�gaj�ce gwiazd � to mido.

��Co to jest mido?

��Przed chwil� Lu opracowa� zasad� oznacze� konwersacyjnych. Niekt�re nasze poj�cia s� zbyt trudne, zawi�e dla was. Jak je oznaczy� w waszym g�osowym j�zyku? Nasze sygna�y radiowe sprowadzi� w g�o�nikach waszych odbiornik�w do prostego zestawienia d�wi�k�w gamy. Mi � do, wys�annik py�owy, autosterowany, po��czony z zespo�em pami�ci i przyrz�d�w instruuj�cych. Mido � to nie tylko nasze zmys�y i r�ce. To r�wnie� my sami w ograniczonym stopniu.

��Nie rozumiem.

��Wys�annik mido wyposa�ony we w�asn� sprawn� sie� my�l�c�. Mido sam przebudowuje si� zgodnie z instrukcj�, zdobywaj�c specjalizacj� w oznaczonym kierunku. Wys�annik mido daje sobie sam rad� w wielu okoliczno�ciach. Potrafi rzeczywi�cie nas zast�powa�.

��Ale przecie� nie mo�ecie nim kierowa� swobodnie na odleg�o�� liczon� w latach �wiat�a? Je�li wysy�acie mu instrukcje, to na to, aby przekona� si�, jakie daj� wyniki, musicie czeka� wiele lat. Czy w Uk�adzie S�onecznym dzia�a mido?

��Dzia�a. Wiedzieli�my du�o o was, zanim tu przylecieli�cie. To, �e czas p�ynie, niewiele znaczy. Pami�� Wieczysta jest niezniszczalna.

��Mog� jednak zaj�� nieprzewidziane okoliczno�ci.

��Tak. Pierwsze mido zniszczyli�cie w Uk�adzie S�o�ca. Drugie na drodze Proxima � Toliman. W zetkni�ciu z prymitywnymi, nieznanymi istotami wszystko mo�e si� zdarzy�.

S�owa te mia�y dla nas gorzki posmak, cho� trudno by�o pos�dzi� Urpianina o �wiadom� ironi�. Milczeli�my.

��C� znaczy zniszczenie paru mido?�� podj�� Urpianin.�� Na ich miejsce wy�lemy nowe, doskonalsze, lepiej przystosowane do z�o�onych warunk�w. Powstaj� tylko op�nienia. Bez znaczenia dla Pami�ci Wieczystej.

��Jak d�ugo �yje Urpianin?�� odezwa� si� Dean po raz pierwszy od naszego przybycia do kryszta�owej wie�y.

��Odchodzi, gdy straci warto�� dla spo�ecze�stwa. A wi�c Lu m�wi� prawd�!

��To znaczy?�� Dean pyta� dalej.�� Jak d�ugo trwa �ycie przeci�tnego Urpianina?

��P�tora wielkiego okr��enia, czyli oko�o.stu siedemnastu waszych lat. W tym czasie prze�ywa on wi�cej ni� wy przez pi�� tysi�cy lat ziemskich. Nie chodzi o to, �e �ycie jest ograniczone. Mo�na tempo proces�w fizjologicznych zwalnia�. Mo�na przyspie-sza� � zaczyna� zn�w m�wi� kr�tkimi fragmentami zda�. � Wyd�u�y� do tysi�ca wielkich okr��e�. Proste. Ale zwolnione tempo utrudnia dzia�anie: wiele wydarze�. Nie mo�na uchwyci�. Zbyt du�o w por�wnaniu ze zdolno�ci� percepcji. Mniejsze bezpiecze�stwo. Zwi�kszenie tempa: taka sama liczba wra�e�. Wydarzenia wolniej p�yn�. Doskonalsza analiza. Wi�ksze bezpiecze�stwo.

��A wi�c ka�dy Urpianin mo�e dowolnie regulowa� tempo swego �ycia?

��Nie mo�e. Dublom�zg. Pami�� Wieczysta � jedno tempo. Urpianin patrzy� w twarz Deana.

��Chcesz zobaczy� Pami�� Wieczyst�? � rozleg� si� zn�w melodyjny g�os.

��Chc�!

Urpianin powi�d� po nas wzrokiem, jak gdyby czyta� w naszych oczach.

��I wy te� chcecie, cho� si� boicie. Ale na to trzeba zr�wna� tempo.

��Je�li��� podj�� Andrzej.

� �adne eksperymenty. �aden nacisk wbrew woli!�� uprzedzi� Urpianin.�� Zgadzacie si�?

Nim ktokolwiek z nas zd��y� odpowiedzie�, wn�trze sali wype�ni�a g�sta mg�a. Mg�a ta wyst�pi�a ze �cian i otoczy�a nas nieprzeniknion� zas�on�. Poczu�am ostry b�l w g�owie. Trwa�o to jednak kr�tk� chwil�. B�l usta�, mg�a opad�a i ujrza�am, �e znajduj� si� pod przezroczyst� kopu�� kryszta�owego �domu�.

Salka by�a niedu�a, niemal zupe�nie pusta. Tylko pod �cianami spostrzeg�am dziwacznie powyginane sprz�ty czy maszyny z jakiego� r�owawego tworzywa.

Naraz tu� przede mn� ukaza�y si� dwie postacie Urpian. Sz�y wolno, splecione d�ugimi ramionami, ko�ysz�c si� p�ynnie na nogach. Zdawa�y si� mnie nie dostrzega�.

��Co oni robi�? � zastanowi�am si� i zaraz us�ysza�am melodyjny g�os.

��Doznaj� przyjemno�ci obcowania ze sob�. Cecha prymitywna, zanikaj�ca. To niewa�ne. Patrz dalej.

Nie trzeba by�o mi o tym przypomina�. Nie mog�am oderwa� wzroku od tych dw�ch istot, kt�re podesz�y w tym czasie do �ciany i rozdzieli�y si�, rozchodz�c na dwie strony. Ka�da z nich przesz�a przez niewielki otw�r w �cianie do ciasnej,kabiny�, opisywanej ju� nam parokrotnie przez Zoe. Przez sufit i �ciany salki bieg�a g�sta sie� rurek czy innych przewod�w po��czonych czarnymi kulami. Po chwili przewody te pocz�y migota� r�nokolorowymi �wiate�kami. Urpianie stali nieruchomo � mog�o wydawa� si�, �e �pi�.

��Co oni robi�? � zapyta�am niewidzialnego przewodnika.

��Po��czyli si� z dublom�zgami.

��Z dublom�zgami?

��Dublom�zg obj�� prowadzenie! Zwi�kszenie pojemno�ci pami�ci! Wzmo�enie percepcji. Wysoka sprawno�� kojarzenia. Wielokana�owe ci�gi logiczne. Autosterowanie ca�ego zespo�u na podstawie my�li wytycznej.

Niewiele rozumia�am z tych obja�nie�. Konwernomy Urpia�skie dobiera�y s�owa z trudno�ci�, gdy� korzysta�y widocznie ze zbyt ma�ego materia�u obserwacyjnego.

Naraz us�ysza�am zwrot, na kt�ry czeka�am od pocz�tku owej �audycji�, i czu�am, �e serce bije mi gwa�towniej.

��Dublom�zg ��czy si� z Pami�ci� Wieczyst�!

Ujrza�am przed sob� d�ugie, �wiec�ce w�e przewod�w, potem przys�oni�y je kryszta�owe bloki wie�y, by za chwil� przeobrazi� si� w szeregi kul, sto�k�w i wielo�cian�w oplecionych zawi�ymi spiralami. Wszystko to zdawa�o si� �y�, mimo bezruchu i niezmien-no�ci geometrycznego kszta�tu. Wielotysi�czne roje �wiate�ek w�druj�cych skomplikowanymi drogami przewod�w zapala�y si� i gas�y, to zn�w rozbiega�y, tworz�c fantastyczn� feeri� �wiate�.

��Ka�dy impuls� Poprzez analizatory� Ta synteza bod�c�w przebiega jednocze�nie� Kr�tkotrwa�e zwi�zki� w poszczeg�lnych o�rodkach uk�adu� gdzie utrwala si� Jakby jeden wielki zbiornik�

Wpad�y mi w uszy ca�e zdania, ale tylko ich strz�py dociera�y do mej �wiadomo�ci. Zacz�am uwa�niej ws�uchiwa� si� w te s�owa.

���fakt�w i podstawowych element�w wszystkich koncepcji naukowych. Tu zawarte jest niemal wszystko to, co stworzy� umys� urpia�ski od blisko czterdziestu pi�ciu wielkich okr��e�. Ale pojemno�� tej pami�ci, cho� ogromna, jest ograniczona. Jeste�my bliscy wyczerpania jej rezerw. Dlatego powstaje nowy, niewymiernie jeszcze pot�niejszy sztuczny umys�. W miar� rozwoju sieci rozprzestrzenia swe centra na ca�� powierzchni� planety.

Zn�w otoczy�a mnie mg�a. Gdy si� przerzedzi�a, ujrza�am przed sob� rozleg�� pustynn� r�wnin� z barwnymi sto�kami �piasku� na tle niskich, prostopad�o�ciennych blok�w.

��B�yskaj�ca!�� zawo�a�am odruchowo.

��Tu powstaje centralny o�rodek my�li! B�dzie kierowa� naszymi m�zgami z nieosi�galn� dot�d dok�adno�ci�. B�dzie przewidywa� przysz�o�� na kilka wielkich okr��e� naprz�d.

��Prognozowa� na setki lat naprz�d?

��Na zasadach prawdopodobie�stwa. Operuje ca�ym materia�em zebranym przez wszystkich Urpian, przez wszystkie nasze przyrz�dy! Dysponuje ca�� wiedz� o naszym �wiecie i doznaniach ka�dego Urpianina, a tak�e kontroluje jego m�zg. W ten spos�b b�dzie m�g� nie tylko niezmiernie dok�adnie, z wielkim prawdopodobie�stwem przewidywa� przysz�o�� ca�ego uk�adu spo�ecze�stwa, ale tak�e, chocia� w nieco mniejszym stopniu, pojedynczych osobnik�w.

��Ale do czego to doprowadzi? Je�li wszyscy b�dziecie wiedzieli, co was czeka w przysz�o�ci?

��Osi�gni�ta zostanie najpe�niejsza harmonia mi�dzy dzia�aniem a my�leniem. Wyb�r najs�uszniejszej drogi rozwoju b�dzie tu osi�gany z ogromn� precyzj�.

��A nowe odkrycia? Co z nimi zrobicie?

��B�d� nieustannie korygowa� przewidywania, dostosowywa� struktur� rozwoju cywilizacji do obiektywnych mo�liwo�ci, a wi�c zapewnia� mu najkorzystniejsze warunki.

��A wi�c nie b�dziecie znali swojej przysz�o�ci?

��B�dziemy j� znali w tym stopniu, na jaki pozwoli nam wiedza zawarta w Pami�ci Wieczystej. Wy r�wnie� znacie sw� przysz�o��, tylko stopie� prawdopodobie�stwa jest tu znikomy.

��Czy jednak przewodnictwo dublom�zg�w i Pami�ci Wieczystej nie oddaje was niejako w niewol� tych maszyn?

��Dublom�zg, a tym bardziej Pami�� Wieczysta, nie jest samodzielnie my�l�c� i doskonal�c� si� sztuczn� istot�, lecz uk�adem sieciowym, zbudowanym dla dokonywania �ci�le okre�lonych, wyznaczonych przez nas zada�. Jest narz�dziem rozszerzaj�cym zakres dzia�ania i pot�guj�cym sprawno�� naszych m�zg�w. W sieci dublom�zg�w nie ma miejsca na te procesy, kt�re okre�lacie jako �wiadomo��. Teoretycznie dublom�zgi mog� sw� prac� wykonywa� nie sprz�gaj�c si� bezpo�rednio z m�zgiem naturalnym. Mog� one w spos�b autonomiczny odbiera� i wysy�a� informacje, a wi�c przekazywa� wyniki analiz, zadawa� pytania, rejestrowa� odpowiedzi, odbiera� dyrektywy.

��A wi�c takie dublom�zgi spe�niaj� podobn� rol� jak nasze komputery krystaliczne?

��Podobn�, lecz w spos�b znacznie doskonalszy. Wasze m�zgi krystaliczne s� w obs�udze bardzo k�opotliwe i ma�o sprawne. Praca powolna, rozwlek�a, wielostopniowa. Sprz�enie dublom�zgu bezpo�rednio z sieci� neuronow� naturalnego m�zgu podnosi w wielkim stopniu sprawno�� jednego i drugiego. Po�rednictwo dublom�zgu umo�liwia ponadto w��czenie si� w obwody Pami�ci Wieczystej, a wi�c dysponowanie ca�� wiedz� naszego �wiata.

��A czy jeszcze nie potraficie tworzy� sieci obdarzonych samodzielnym �yciem i �wiadomo�ci�?

��Potrafimy, ale nie widzimy potrzeby. Jaki� by�by cel spo�eczny takich twor�w? Co innego mido. Samodzielne istnienie. Samodzielno��, samoorganizacja programowa, percepcja selektywna, pami�� plazmowa, zdolno�� samodzielnego rozwi�zywania problemu, ale zarazem podporz�dkowanie naszej woli. Decyduj� instrukcje.

��My�l�ce narz�dzia?

��Wi�cej. Nasze przed�u�one zmys�y, ramiona i m�zgi. Poczu�am zn�w ostry, kr�tkotrwa�y b�l g�owy.

Wszystko wok� rozpierzch�o si� we mgle i znalaz�am si� ponownie w kryszta�owej sali wraz z Andrzejem, Kor� i Deanem. Przed nami stal jak poprzednio ma�y, szary, nieco pochylony Urpianin, poruszaj�c p�ynnie palcami.

��To jest wspania�e! Genialne!�� wo�a� Dean z zachwytem.�� To chyba pozwala wam dysponowa� wprost nieograniczon� wiedz�!

��Nie ma nieograniczonej wiedzy. Ale wiedza wszystkich �yj�cych i nie�yj�cych od wielu wielkich okr��e� Urpian jest przejmowana i na zawsze zawarta w Pami�ci Wieczystej. W ka�dej chwili jest ona do dyspozycji ca�ego spo�ecze�stwa i ka�dego pojedynczego Urpianina � melodyjny g�os translatora budowa� zdania jakby p�ynniej.

��Czy w tej chwili tw�j m�zg po��czony jest z Pami�ci� Wieczyst�? � zapyta�a Kora.

��Nie istnieje taka potrzeba.

��A� dublom�zgiem?

��Tak. M�zg istoty rozumnej bez dublom�zgu to bardzo ograniczony instrument.

��Czy zgodzisz si� polecie� z nami do naszego statku? Chcia�abym zbada� tw�j m�zg, aby was pozna� lepiej � rzuci�a Kora podst�pnie.

Ale Urpianin zdawa� si� nie dostrzega� ukrytej aluzji do do�wiadcze� przeprowadzanych na Zoe.

��Je�li b�d� mia� gwarancj� bezpiecze�stwa.

��A wi�c boisz si�! � zawo�a�am z triumfem.

��Nie znamy tego stanu emocjonalnego. Zanik� on u nas przed wielu wielkimi okr��eniami. �ycie Urpianina nale�y do spo�ecze�stwa.

��A jak� wy dajecie nam gwarancj�?

��Nasz� wiedz�! Je�li nie b�dziecie stawia� przeszk�d, abym sam sobie zapewni� bezpiecze�stwo, polec� z wami, cho� ka�dy z nas niech�tnie opuszcza Pami�� Wieczyst�.

��A dublom�zg?

��Musz� zabra� go ze sob�, gdy� na odleg�o�� tysi�cy kilometr�w wymiana impuls�w trwa zbyt wolno wobec ograniczonej pr�dko�ci fal elektromagnetycznych.

��No to dlaczego przekszta�cacie B�yskaj�c� w centralny o�rodek my�li? Wobec odleg�o�ci mierzonej w dwudziestu paru minutach biegu �wiat�a�

��Nie b�dzie on kierowa� bezpo�rednio naszym �yciem. Do szybkiego, dora�nego dzia�ania wystarcz� istniej�ce w tej chwili zespo�y Pami�ci Wieczystej.

��A wi�c b�dzie to archiwum?

��Nie znam tego s�owa. Z waszych my�li wynika, �e jest to jaki� zbiornik, pomieszczenie, w kt�rym gromadzi si� wiedz� pokole�. Niech wi�c b�dzie to archiwum. Uwaga zasadnicza: �atwo dost�pne ka�demu Urpianinowi.

��Czy tylko w ten spos�b utrwalacie sw� wiedz�? � zada� z kolei pytanie Andrzej.

��My�lisz o pi�mie. Nie. Nam zupe�nie wystarczy Pami�� Wieczysta.

��Gdyby jednak owa Pami�� Wieczysta uleg�a zniszczeniu, wasza cywilizacja zgin�aby natychmiast.

��Mamy dostateczne �rodki, �eby si� przed tym zabezpieczy�.

��A je�li jednak?

��Dostateczne �rodki � to przede wszystkim rezerwa pami�ci rozmieszczona w r�nych punktach uk�adu planetarnego. Za pomoc� dublom�zg�w wsp�dzia�aj�cych z mido potrafimy w kr�tkim czasie, dzi�ki rezerwom, odtworzy� Pami�� Wieczyst�. A dublo m�zg�w jest setki milion�w. Tyle, ilu Urpian �yje na Juvencie! Jeste�my w niewsp�miernie lepszym po�o�eniu ni� wy, Ziemianie. Je�li jaki� kataklizm zniszczy�by ca�� ludzko��, pozostawiaj�c na Ziemi tylko dwoje ludzi � osobnika m�skiego i �e�skiego � ile tysi�cleci potrzeba do odtworzenia ludzko�ci mimo waszej szybkiej rozrodczo�ci? Niech nawet pozostan� nietkni�te wasze archiwa i zbiory. Ile czasu potrzeba, aby zn�w zakwit�a wasza cywilizacja? Do miliona specjalno�ci potrzeba miliona ludzi, kt�rzy potrafiliby przekszta�ci� wiedz� w dzia�anie. W podobnej sytuacji u nas dw�ch osobnik�w mo�e zapewni� odbudow� biologiczn� spo�ecze�stwa w ci�gu paru cykl�w produkcyjno-wy-chowawczych liczonych w miesi�cach ziemskich. Nasze zespo�y rozrodcze potrafi� spot�gowa� tysi�ce razy wykorzystanie element�w zarodowych. A wiedza? Nie ma u nas specjalizacji. Je�li jeden Urpianin pozostanie na Juvencie � b�dzie dysponowa� ca�� wiedz�, w��czaj�c si� poprzez dublom�zg w r�ne obwody Pami�ci Wieczystej.

��To jest genialne!�� zawo�a� zn�w Dean z takim przej�ciem, �e ogarn�� mnie niepok�j, czy ten entuzjazm nie poci�gnie za sob� nieprzewidzianych konsekwencji.

��Wasza sztuka jest jednak ubo�sza ni� w czasach miast podziemnych. Tak si� nam przynajmniej zdaje � zauwa�y� Andrzej.

��Odczucia estetyczne to zjawiska uboczne. Niezb�dne w warunkach prymitywnych, u�atwiaj�ce kszta�towanie postawy osobnika wobec otaczaj�cego �wiata. Niepotrzebne na wy�szym szczeblu rozwoju cywilizacyjnego. W naszym spo�ecze�stwie, gdy dublom�zg koordynuje prac� wszystkich o�rodk�w nerwowych osobnika i. na podstawie do�wiadcze� zawartych w Pami�ci Wieczystej, jednocz�c si� w dzia�aniu z innymi du-blom�zgami, nakre�la planowo drog� �ycia ka�dej jednostki � r�ne stany emocjonalne poszczeg�lnych osobnik�w s� przeszkod�, hamulcem rozwoju. Wiele ju� przeszk�d przezwyci�yli�my, ale i wiele jeszcze zosta�o. Pozosta�y jeszcze u nas takie stany emocjonalne, jak pragnienie spot�gowania w�asnej warto�ci czy najgro�niejsze � d��enie do odczuwania pewnych form przyjemno�ci zmys�owej.

��Jednak taki �wiat bez uczu� i d��e� osobistych, bez rado�ci dla samego tylko odczuwania rado�ci, bez wi�z�w wzajemnego przywi�zania, mi�o�ci mi�dzy poszczeg�lnymi osobnikami, nawet bez niepewno�ci przysz�ych los�w jest strasznie ja�owy i nudny.

��Dla umys�u, kt�ry potrafi si� ca�kowicie zespoli� ze swym spo�ecze�stwem, takie osobiste odczucia strac� sens. Pozostan� tylko te stany emocjonalne, kt�re zespalaj� i ogarniaj� ca�e spo�ecze�stwo.

��Ale� to b�dzie �wiat maszyna!

��Mo�e i tak. Ale jak najdoskonalsza! Stokro�doskonalsza od materii �ywej.

��Istniej� jednak indywidualne r�nice � rozpocz�� Andrzej now� my�l, przechwycon� zreszt� natychmiast przez Urpianina.

��Tak. Mimo najdok�adniejszej kontroli towarzysz�cej procesom rozrodczym, nie ma osobnik�w o identycznym poziomie umys�owym. Kto jest zdolniejszy, musi dawa� z siebie spo�ecze�stwu wi�cej. Najzdolniejsi pe�ni� funkcj� przewodnik�w r�nych stopni.

��Czy maj� oni jakie� przywileje?

� �adnych. Wyj�tek stanowi pierwsze�stwo w uzyskiwaniu po��cze� z Pami�ci� Wieczyst�, gdy� obecnie zdarza si� ju�, �e obwody s� przeci��one. Jest to jednak przywilej pracy.

��A ty?�� zapyta�am.

��Nale�� do �redniego stopnia.

Ju� od d�u�szego czasu zauwa�y�am, �e Urpianin A-Cis (bo tak w transkrypcji s�ownej sformu�owali�my p�niej jego imi�) przemawia do nas coraz pe�niejsz�, coraz bogatsz� mow� ludzk�. Coraz rzadziej rzuca� pojedyncze wyrazy czy fragmenty zda�, coraz lepiej dobiera� s�owa, tworz�c prawid�owe, nieraz nawet do�� d�ugie zdania. Gdy na pr�no g�owi�am si�, jakie mog� by� tego przyczyny, niespodziewanie otrzyma�am odpowied�, kt�ra nie pochodzi�a jednak z g�o�nika konwernomu A-Cisa, lecz zabrzmia�a mi nad uchem nie wiadomo sk�d.

��Dziwi ci� wzrost sprawno�ci translator�w. Przecie� p�ynie czas. Gromadz� si� do�wiadczenia, materia�y. Si�gn�li�my do Pami�ci Wieczystej.

G�os umilk�, a ja przez d�u�sz� chwil� nie mog�am skupi� si�, wstrz��ni�ta trudnym do uwierzenia faktem, �e w ci�gu kilkudziesi�ciu minut naszego pobytu w Mie�cie Zespolonej My�li m�g� dokona� si� tak b�yskawiczny proces doskonalenia translacji.

��Istota rozumna jest nieod��czn� cz�ci� swego spo�ecze�stwa � m�wi� Urpianin.�� Jedynym celem jej �ycia jest wsp�dzia�anie nie tylko w zachowaniu, ale i doskonaleniu gatunku. Zar�wno poprzez kierunkowe zmiany genotypu w ca�ych populacjach, jak wzbogacanie zasob�w informacji, jakimi dysponuje ca�e spo�ecze�stwo. C� ka�dy z nas znaczy bez wiedzy i tw�rczej pracy pokole�?

��Oczywi�cie, �e tak jest � podchwyci� Andrzej.�� Ale my, ludzie, jednocze�nie uwa�amy, �e ka�dy z nas, ka�dy pojedynczy osobnik naszego gatunku jest jak gdyby zamkni�tym w sobie �wiatem, indywidualno�ci�, kt�rej nie traci bynajmniej jako sk�adnik spo�ecze�stwa. Nie przez ujednolicenie, lecz przez r�norodno�� i odr�bno�� form wzbogaca si� spo�ecze�stwo. Kiedy�, przed wiekami i ludzie te� tego nie rozumieli. Ale te czasy prymitywnej socjotechniki mamy ju� poza sob�. Dzi� w cywilizacji ludzkiej wszystko nastawione jest na stworzenie warunk�w jak najpe�niejszego rozwoju indywidualno�ci ka�dego osobnika. Psychika ludzka wtedy w�a�nie najpe�niej mo�e nawin�� zdolno�ci tw�rcze, gdy rozwija si� swobodnie.

��Co znaczy �swobodnie�? � zapyta� Urpianin, wpatruj�c si� z uwag� w twarz Andrzeja.

��To znaczy, gdy jej poznawcze i tw�rcze d��enia nie s� sztucznie ograniczane.

��Co znaczy �sztucznie�?

��Ograniczone �rodkami fizycznymi, ekonomicznymi lub psychologicznymi dla osi�gni�cia dora�nych korzy�ci przez jednostki lub grupy spo�eczne dysponuj�ce tymi �rodkami. Cz�sto dzia�ania takie bywa�y sprzeczne z naturalnymi, wytworzonymi w czasie ewolucji biologicznej, w�a�ciwo�ciami psychiki ludzkiej. Oczywi�cie podzia� na �rodki naturalne i sztuczne jest w wielu przypadkach dyskusyjny, ale przecie� chodzi tu nie o precyzj� terminologiczn�, lecz o bardzo istotne wskazanie praktyczne. Poparte zreszt� w pe�ni odczuciami spo�ecznymi.

��Ufacie odczuciom, a nie rozumowi i wiedzy? W tonie pytania przekazanego przez konwernom nie wyczuwa�o si� ani zdziwienia, ani te� wy�szo�ci. Raczej jakby nut� �alu czy wsp�czucia, ale chyba by�o to z�udzenie.

��Historia nasza nauczy�a nas � podj�� wolno, dobieraj�c s��w Andrzej � �e nie nale�y ufa� wy��cznie ani rozumowi i nauce, ani te� odczuciom i instynktownym reakcjom spo�eczno�ci. Nie znaczy to, �e wolno lekcewa�y� kt�re� z nich. Cenimy wysoko rozum, ale z pozoru instynktowne reakcje obronne zbiorowisk ludzkich, zw�aszcza wyra�aj�ce si� w nastrojach i d��eniach spo�ecznych, bywa�y zadziwiaj�co trafne i wyprzedza�y diagnozy i prognozy naukowe. Nie jest te� przypadkiem, �e cz�owiek od tysi�cleci przywi�zuje tak wielk� wag� do swobody w podejmowaniu decyzji.

��Swobody?�� zareagowa� natychmiast Urpianin.�� To omam. To regresywne z�udzenie � poprawi� si� czy mo�e pr�bowa� wyrazi� my�l precyzyjniej.�� Nie ma swobody w podejmowaniu decyzji. Zawsze dzia�aj� czynniki determinuj�ce decyzj�. �aden osobnik i �adna spo�eczno�� nie ma swobody dzia�ania. Ka�da decyzja, �wiadoma czy nie�wiadoma, instynktowna, jest uwarunkowana mnogo�ci� czynnik�w, kt�re j� determinuj�. Nawet kiedy najbardziej �wiadomi alternatywno�ci dokonujecie wyboru drogi post�powania, to te� nie jest to akt ca�kowicie swobodny, lecz u�wiadomienie sobie wagi czynnik�w wp�ywaj�cych na wasz� decyzj�.

Spojrza�am na Andrzeja � wida� by�o, �e z coraz wi�kszym trudem zachowuje spok�j.

��Wybacz, ale to, co m�wisz, ma dla nas tylko warto�� banalnych stwierdze� � powiedzia�, patrz�c hardo w oczy gospodarzowi.�� Nawet je�li ten deterministyczny opis jest teoretycznie prawid�owy, wyci�ganie z niego wniosku, �e wolno�� jest iluzj�, to praktycznie bardzo niebezpieczna teza, kt�rej negatywne spo�ecznie skutki znamy dobrze z historii ziemskich ruch�w politycznych i religijnych. Wiara w przeznaczenie, �wiadomo�� fatum, niezale�nie od tego, czy odwo�uje si� do powszechnego determinizmu czy te� boskich wyrok�w, praktycznie prowadzi donik�d!

Urpianin r�wnie� nie spuszcza� wzroku z Andrzeja.

��U�ywasz poj��, kt�rych nie rozumiem � pop�yn�� melodyjny g�os z translatora.�� Musz� pozna� wasz� histori�. Lu te� powinien j� pozna�. Wybacz banalne stwierdzenia. Wa�na jest konkluzja: decyduje wiedza. Rozw�j psychiki nie kierowany �wiadomie przez wiedz� spo�eczno�ci kierunkuj� r�ne czynniki przypadkowe i nieprzypadkowe. Poznanie i tworzenie niezgodne z potrzebami spo�ecznymi to marnotrawstwo.

��Sk�d wiecie, jakie s� te potrzeby?�� wtr�ci�a si� do rozmowy Kora.

��Pami�� Wieczysta wie, czego trzeba ka�demu Urpianinowi.

��Ka�demu trzeba tego samego? Urpianin nie wyczul ironii w pytaniu Kory.

��Ka�dy ma inny zakres zada�, obowi�zk�w, uprawnie�. S� te� r�nice w dyspozycyjno�ci umys�owej, fizycznej, sk�onno�� do powstawania nawyk�w. To wszystko wiadome Pami�ci Wieczystej za po�rednictwem dublom�zgu. Ale osobnicze zr�nicowanie potrzeb nieznaczne w por�wnaniu z potrzebami spo�ecze�stwa jako ca�o�ci.

��No dobrze � powiedzia� Andrzej.�� Ale w ten spos�b, ujednolicaj�c potrzeby i kierunkuj�c z g�ry inicjatyw� poznawcz� i tw�rcz�, ograniczacie mo�liwo�� wielkich przewrot�w nowatorskich. To co dzi� wydaje si� niezgodne z potrzebami spo�ecznymi, jutro mo�e okaza� si� niezwykle cenne dla dalszego post�pu. Przecie� nie spos�b rozwija� wiedz�, dokonuj�c tylko nieznacznych zmian i ulepsze�.

Konwernom Urpianina milcza� przez d�u�sz� chwil�, w przeciwie�stwie do niemal natychmiastowych reakcji tak charakterystycznych dla dotychczasowego przebiegu dialogu.

��Wielkie, gwa�towne zmiany prowadz� do chaosu i sk��cenia my�li. Tylko przewroty kontrolowane przez Pami�� Wieczyst�, poprzedzone pr�bami na modelach my�lowych, mo�na uzna� za zgodne z potrzebami naszej spo�eczno�ci.

��W jaki spos�b mierzycie post�p?�� znowu wtr�ci�a si� Kora.�� Co jest jego miernikiem?

��Zasoby wiedzy zawarte w Pami�ci Wieczystej. Ich nieustanny wzrost.

��Czy wzrost ten przebiega liniowo czy mo�e wyk�adniczo?�� zapyta� nie�mia�o Dean. Wyda�o mi si�, �e w ten spos�b pr�buje zwr�ci� na siebie uwag� Urpianina i ju� chcia�am mu po cichu przygada�, gdy, ku memu zaskoczeniu, Andrzej i Kora uznali wida� pytanie za bardzo wa�ne, rozwin�li bowiem temat, pr�buj�c przyprze� gospodarza do muru.

��Chcieliby�my zapozna� si� nie tylko z og�ln� tendencj� wzrostu wiedzy, ale r�wnie� dowiedzie� si�, jak przebiega� ten wzrost, nasila� si� lub s�abn�� w r�nych okresach od czasu waszego przybycia do Uk�adu Tolimana i budowy Pami�ci Wieczystej � powiedzia� Andrzej wyja�niaj�cym tonem. Kora za� uzupe�ni�a:

��Chodzi nam o dane dotycz�ce nie tylko ilo�ciowych wska�nik�w tempa gromadzenia informacji, ale przede wszystkim jako�ciowych. Jakie stosujecie kryteria warto�ci wiedzy? Mam na my�li konkretne wska�niki, a nie og�lnikowe stwierdzenia na temat spo�ecznej u�yteczno�ci danej informacji. A mo�e nie wolno ci udziela� nam informacji na ten temat?

Urpianin sta� nadal nieruchomo jak pos�g, tylko wzrok przeni�s� na Kor�.

��Dlaczego nie zapytacie wprost: czy tempo wzrostu naszej wiedzy nie s�abnie?�� zapyta� po kr�tkim milczeniu translator.�� Odpowiadam: nie s�abnie, ale nie jest tak szybkie jak w okresach maksymalnej dynamiki. Dlatego budujemy now� Pami�� Wieczyst�.

Urpianin, chyba po raz pierwszy, nie kwapi� si� z odpowiedzi� na nasze pytania. Kora nie mia�a jednak zamiaru rezygnowa�.

��Czy k�opoty, jakie macie z Pami�ci� Wieczyst�, wynikaj� tylko z przyczyn technicznych? A mo�e i na to pytanie nie wolno ci odpowiedzie�? � wyra�nie pr�bowa�a sprowokowa� gospodarza do ostrzejszej reakcji.

Okaza�o si� jednak, �e metoda ta, tak skuteczna w dyskusjach z Lu, w grze s�ownej z Urpianinem ca�kowicie zawodzi, a prowokacyjne pytania �atwo potrafi odwr�ci� ostrzem przeciw nam.

��Wiedza niekompletna prowadzi do mylnych wniosk�w � stwierdzi� sentencjonalnie konwernom.�� Chcecie wiele wiedzie� i b�dziecie wiedzie�, je�li zechcecie skorzysta� z wiedzy zawartej w Pami�ci Wieczystej. Ale nie oczekujcie od razu odpowiedzi: tak, nie na ka�de pytanie. Musicie pozna� mnogo�� uwarunkowa�, poj�� zwi�zki przyczynowe. Wasz umys� dzia�a zbyt wolno, a wy boicie si� przyspieszenia.

��Nie o to chodzi � zaprzeczy�a Kora.

��Czego wi�c si� boicie? Przecie� nie udoskonalenia waszych umys��w.

��Boimy si� utraty wolno�ci!

��Nie rozumiem.

��Boimy si�, �e przestaniemy decydowa� o swych losach. �e b�dziecie o nich decydowa� wy, po�rednio lub bezpo�rednio.

��Nie rozumiem. Przecie� wasza spo�eczno��, przyjmuj�c nasza pomoc, w�a�nie de cyduje o swych losach. O osi�gni�ciu wy�szego stopnia doskona�o�ci, sprawno�ci, bezpiecze�stwa zbiorowego i indywidualnego, zdolno�ci do obrony przed �lepymi si�ami natury. Spo�eczno�� nie zespolona wiedz� staje si� bezwolnym przedmiotem dzia�ania tych si�.

��Je�li wzrost niezale�no�ci wobec si� natury trzeba op�aci� utrat� w�asnej osobowo�ci, jest to cena nie do przyj�cia dla cz�owieka. Ludzie chc� by� sob�, chc� by� istotami podobnymi psychicznie i fizycznie do swych przodk�w. Chc� samodzielnie podejmowa� decyzje i to zar�wno dotycz�ce ich spraw osobistych, jak i zbiorowo�ci, do kt�rej nale��.

��Czego wi�c si� boicie? Dublom�zgi i Pami�� Wieczysta w�a�nie pomaga� b�d� ludziom w podejmowaniu decyzji.

��To nie by�yby decyzje samodzielne.

��Zn�w nie rozumiem. Bez dublom�zg�w i Pami�ci Wieczystej te� wasze decyzje zale�� od wielu czynnik�w: od waszej wiedzy, inteligencji, zdolno�ci my�lowego modelowania� Nie rozumiem obaw.

��Obawiam si�, �e bardzo trudno b�dzie wam to zrozumie�, je�li nie zapoznacie si� bli�ej z dziejami ludzko�ci oraz istotnymi r�nicami mi�dzy obecn� budow� waszego i naszego organizmu spo�ecznego.

Andrzej poj�� w lot, do czego zmierza Kora, i natychmiast skonkretyzowa� propozycj�:

��Mamy w naszym statku bazie bogaty zbi�r opracowa� i dokument�w historycznych, kt�re gotowi jeste�my ci udost�pni�. Pod warunkiem, �e i wy u�atwicie nam poznanie waszej historii i zasad dzia�ania systemu, kt�rego jeste� przedstawicielem. A chodzi tu chyba o odmienno�ci o bardzo istotnym znaczeniu dla wzajemnego zrozumienia. Wasz organizm spo�eczny, jak mog� wnioskowa� z tego, co ju� widzia�em oraz z tego, co us�ysza�em od ciebie i Lu, sterowany jest centralnie przez pewnego rodzaju m�zg z�o�ony z najlepiej przygotowanych do tych zada� Urpian przewodnik�w, ich dublom�zg�w i Pami�ci Wieczystej. Czy tak?

��Tak, w bardzo uproszczonym, prymitywnym uj�ciu � potwierdzi� gospodarz.

��Nasz obecny organizm spo�eczny mo�e nie jest tak doskona�y, tak sprawny i zasobny w wiedz� jak wasz, ale jest rezultatem naszych do�wiadcze� historycznych i jak na razie w pe�ni odpowiada naszym potrzebom. Ludzko��, i to zar�wno pojedynczy cz�owiek, jak i ca�e spo�ecze�stwa, przez wiele wiek�w byli zbyt cz�sto nie podmiotem, a przedmiotem sterowania. Cz�owiek chce czu�, �e wsp�decyduje o swym �yciu, o warunkach, o sposobie rozwi�zywania problem�w, przed jakimi staje. To w�a�nie nazywamy wolno�ci�. Przez wieki cz�owiek o ni� walczy�, nie zawsze najrozs�dniej, ale z uporem i ogromnym po�wi�ceniem. Teraz, gdy j� wreszcie osi�gn�� w skali powszechnej, w ca�ym Uk�adzie S�onecznym, nie pozwoli jej sobie odebra�.

��Wolno�� prowadzi do chaosu i marnotrawstwa.

Andrzej u�miechn�� si�, a w oczach jego dostrzeg�am jakby wyraz dumy.

��Niekoniecznie � odpar� z naciskiem.�� Dezorganizacja bywa cz�sto nast�pstwem oscylacji wywo�anych przesterowaniem systemu. Mo�na stworzy� struktur� spo�eczn�, w kt�rej ludzie nie tylko poczuj� si� wolni, ale rzeczywi�cie potrafi� korzysta� z wolno�ci. Jedn� z g��wnych, cho� nie jedyn� przyczyn� niewolenia ludzi przez ludzi by! niedostatek d�br i ch�� w�adania si��, jak� daje ich posiadanie. To ludzko�� ma ju� poza sob�. Produkcja, dystrybucja, konsumpcja d�br, zar�wno materialnych, jak kulturalnych regulowana jest samoczynnie na podstawie lokalnych informacji dostarczanych przez system komputer�w. Prawid�owo�� jego dzia�ania gwarantuje wzajemna kontrola dubluj�cych si� uk�ad�w.

Jest to wi�c system przypominaj�cy w dzia�aniu uk�ad wegetatywny organizmu �ywego. Wsp�czesna ludzko�� tworzy samoorganizuj�cy si� i samodoskonal�cy organizm, na kt�ry sk�adaj� si� niezliczone grupy spo�eczne o pe�nej autonomii i samodzielno�ci. Powstawanie tych grup i rozpad wynika wy��cznie z bie��cych potrzeb ludzi, kt�rzy je tworz�, rola za� tych twor�w w procesie samosterowania si� spo�ecze�stwa zale�y wy��cznie od ich przydatno�ci spo�ecznej, a wi�c fachowo�ci, inicjatywy czy zgodno�ci podj�tych dzia�a� z potrzebami �rodowiska. W przypadku spraw spornych, zw�aszcza gdy inicjatywa wymaga znacznych �rodk�w materialnych, mo�na zawsze zasi�gn�� rady innych ludzi i maszyn my�l�cych. Niekt�re zreszt� z tych grup tworz� cia�a wzgl�dnie trwa�e, jak na przyk�ad komisje nadzoruj�ce realizacj� z�o�onych i kosztownych przedsi�wzi��. Ich bezpo�redni wp�yw na losy jednostek jest jednak zredukowany niemal do zera.

� �adnych ogranicze�?

��Oczywi�cie s� ograniczenia swobody jednostek i grup, ale dotycz� one tylko dzia�ania mog�cego zak��ci� funkcjonowanie jakich� wa�nych �yciowo uk�ad�w. Niewielkie lokalne zak��cenia s� nawet po��dane dla stymulacji naturalnych odruch�w samoobrony. Nadmierna stabilizacja nie sprzyja tw�rczej aktywno�ci, a cz�sto prowadzi do stres�w roz�adowywanych w dzia�aniu niezgodnym z potrzebami spo�eczno�ci. Kiedy� by�y z tym nawet du�e k�opoty, ale od dw�ch stuleci powszechnie stosowany system wychowania indywidualnego i zbiorowego zapobiega do�� skutecznie reakcjom spo�ecznie negatywnym. M�odzie�.wkraczaj�ca w �ycie jest ju� zreszt� w domu rodzinnym odpowiednio przygotowywana do tego, aby potrafi�a w pe�ni wykorzysta� te swobody, zgodnie nie tylko z w�asnymi, ale i spo�ecznymi potrzebami.

Andrzej m�wi� i m�wi�, a ja zacz�am �a�owa�, �e nie ma w�r�d nas Szu lub Igora, kt�rych wiedza socjologiczna by�a z pewno�ci� znacznie rozleglejsza i g��bsza. Przesadnie r�owy obraz cywilizacji ludzkiej, przedstawiany przez Andrzeja, by� chyba przyjmowany z du�� nieufno�ci�, gdy� Urpianin zbywa� go z regu�y milczeniem, nawracaj�c uparcie do rzekomej naszej kr�tkowzroczno�ci w pojmowaniu post�pu i ograniczono�ci umys�owej, spowodowanej przerostem o�rodk�w pop�d�w i emocji w ludzkim m�zgu.

��Je�li na dzia�alno�� istot ludzkich tak wielki wp�yw wywieraj� emocje i uczucia, i nie chcecie tego wp�ywu ograniczy� z r�nych, waszym zdaniem wa�nych, powod�w, dlaczego wasi przewodnicy nie pr�buj� nimi sterowa�? � wypytywa� si� Urpianin.�� Przecie� wasz poziom techniczny umo�liwia takie programowe dzia�anie.

Tu na szcz�cie z odpowiedzi� po�pieszy�a Kora:

��Kilkaset lat temu, gdy na Ziemi toczy�y si� jeszcze walki o prawo do wolnego �ycia, niekt�re grupy rz�dz�ce podejmowa�y takie pr�by. Ale od z g�r� trzech wiek�w stosowanie tego rodzaju metod jest ca�kowicie zakazane. Nie znaczy to, �e pop�dy i emocje nie podlegaj� r�nego rodzaju regulacyjnym oddzia�ywaniom, ale staramy si�, aby owe czynniki, pobudzaj�ce lub hamuj�ce, dzia�a�y mo�liwie w spos�b naturalny, a nie by�y tworzone sztucznie. Nie chodzi przecie� o narzucanie wszystkim jakich� arbitralnie stworzonych ogranicze� w sferze emocji, podobnie jak nie chcemy kr�powa� swobody my�lenia i wymiany pogl�d�w.

��Jakie regulatory? Jakie mierniki?

��Regulatory zewn�trzne i wewn�trzne. Zewn�trzne to obowi�zuj�ce w spo�ecze�stwie ludzkim zasady post�powania i warto�ciowania postaw, wytworzone i utrwalone w do�wiadczeniu og�lnospo�ecznym. Nie mniej wa�ne, a mo�e jeszcze wa�niejsze, s� regulatory wewn�trzne, mierniki psychiczne, kt�rych wzorce zapisane zosta�y w m�zgu ka�dego pojedynczego cz�owieka w procesie wychowania i obcowania z innymi lud�mi.

��Tak jest i u nas � podchwyci� Urpianin.�� Dublom�zg przyspiesza i wzmacnia ten zapis. To usprawnia my�lenie.

��Tak, ale nie tylko o to chodzi. Nasze do�wiadczenie uczy, �e niezb�dne do prawid�owego rozwoju gatunku jest zar�wno to, co usprawnia procesy prawid�owego rozumowania, jak i to wszystko, co pozwala nam lepiej i g��biej odczuwa� wi� z innymi istotami naszego gatunku, a tak�e co stanowi nasz �wiat prze�y� wewn�trznych.

Normy moralne i zasady post�powania musz� by� wsparte nie tylko s�uszno�ci� logiczn�, ale przede wszystkim uczuciami, jakie wywo�uj�. Uczucia spo�eczne cz�owieka zwi�zane s� nierozdzielnie z doznaniami wynikaj�cymi z wi�zi kulturowej, z bogactwa emocji, jakich dostarcza nam nie tylko poszerzanie wiedzy i w�adzy nad natur�, ale tak�e tw�rczo�� estetyczna: literatura, teatr, sztuki plastyczne, muzyka. Nie wiem, czy pojmujesz, o co mi chodzi? Chc� powiedzie�, chc� ci wyt�umaczy�, �e na to, czym jest cz�owiek, sk�ada si� nie tylko sprawny aparat my�lowy, ale tak�e pragnienia, marzenia, emocje. A wi�c rado��

��Rado�� mo�na zapisa� w pami�ci i odtworzy� w dublom�zgu!

��Nie rozumiemy si�. Nie chodzi nam o proste doznawanie rozkoszy, lecz g��boko si�gaj�cy w psychik� ludzk� proces doznawania rado�ci tw�rczej, rado�ci z �ycia, z odczuwania pi�kna przyrody�

��Czyli naturalne psychiczne bod�ce rozwoju cywilizacyjnego. Na ni�szym szczeblu rozwoju niezb�dne. Na szczeblu wy�szym mo�e je w pe�ni zast�pi�, i to w stopniu o wiele doskonalszym, przewodnictwo dublom�zgu i Pami�� Wieczysta.

��A wi�c ko�o si� zamkn�o � westchn�a Kora z rezygnacj�. � On swoje i my swoje. Andrzej jednak nie mia� jeszcze zamiaru da� za wygran�. Przeciwnie, przygotowywa� si� w�a�nie do g��wnego ataku.

��Za��my, �e wasze spo�ecze�stwo jest, a je�li nie jest, Io b�dzie w przysz�o�ci, idealnie zharmonizowane i �e nie wyst�pi� �adne niezamierzone skutki waszego dzia�ania. Ale czy istnieje dostateczna gwarancja, �e wasza struktura spo�eczna, narzucona spo�ecze�stwu ludzkiemu, nie spowoduje nieprzewidzianych nast�pstw, nie wywo�a niebezpiecznych zaburze�.

��Wiem, o czym my�licie! Niepokoi was Lu. Czujecie, �e mo�e sta� si� waszym przewodnikiem. Ale przecie� takie jest logiczne prawo rozwoju. Ten, kto wie najlepiej, co robi�, kto ma umys� najdoskonalszy, b�dzie przewodzi�. I dlatego Lu powinien sta� si� w przysz�o�ci waszym przewodnikiem.

��Je�li uznamy jego przewodnictwo. Ale przecie��

� �e my go wam przysy�amy? A c� w tym z�ego? Je�li jego umys� jest doskonalszy od waszego, nie widz� podstaw, aby�cie nie mieli przyj�� jego przewodnictwa.

��A je�eli on�

��Trzeba stworzy� takie warunki, aby wykluczy� niebezpiecze�stwo dzia�ania przeciw spo�ecze�stwu. Gwarancj� b�dzie sprawno�� dublom�zgu Lu i Pami�� Wieczysta. Wasza Pami�� Wieczysta � zastrzeg� g�os z konwernomu � przez was zaprojektowana, zbudowana, wype�niona wiedz�, zgodnie z waszymi potrzebami.

��A je�li Lu b�dzie decydowa� o tych potrzebach?

��To niemo�liwe! Przecie� przede wszystkim rozum! To decyduje. My�licie o niebezpiecze�stwie�

G�os umilk�. Czy�by Urpianie zastanawiali si� nad tym, �e to, co m�wi� prymitywne istoty z Ziemi, nie jest pozbawione sensu?

Milczeli�my r�wnie�, oczekuj�c dalszych s��w gospodarza, gdy naraz uni�s� si� on w g�r� i znik� w ob�oku mg�y, kt�ry ukaza� si� pod sufitem.

Zostali�my sami, ale tylko na chwil�, bo zn�w nie wiadomo sk�d zjawi� si� przed nami Lu. Widocznie �audiencja� by�a sko�czona.

Jak potocz� si� dalej nasze losy, Lu nie wiedzia� albo te� nie chcia� powiedzie�. By� ma�om�wny i zimny, je�li w og�le mo�na nazwa� jego poprzedni stosunek do nas ciep�ym. Odpowiada� na pytania monosylabami, spe�niaj�c raczej funkcj� wykonawcy polece� ni� gospodarza.

Przeprowadzi� nas, a w�a�ciwie przewi�z� z wie�y za pomoc� jakich� urz�dze� antygrawitacyjnych czy magnetycznych do kulistej budowli w g��bi miasta. Znale�li�my tam przygotowan� ju� dla nas kwater�, odtworzon� na wz�r pomieszcze� sypialnych i jadalni Astrobolidu. Autouniwer �ywno�ciowy pracowa� znakomicie i po zjedzeniu kolacji w towarzystwie milcz�cego Lu poszli�my spa� pe�ni niezwyk�ych wra�e� i niepewni, co nas spotka jutro.

Nast�pnego dnia juventy�skiego nie zjawi� si� ani Lu, ani �aden z Urpian. Byli�my nie na �arty zaniepokojeni, zw�aszcza �e nie uda�o si� nam nawi�za� ��czno�ci z Astro-bolidem.

Nasza swoboda ruchu by�a bardzo ograniczona. Poza kwater� i ogrodem przylegaj�cym do budowli najbli�sze tereny miasta widzieli�my tylko spoza przezroczystych mur�w. Mogli�my co prawda obserwowa� Urpian, ale to niewiele dawa�o korzy�ci. Ruchy ich by�y szybkie, gwa�towne, widocznie tempo naszych proces�w psychicznych pozosta�o normalne.

Tego popo�udnia spali�my niespokojnie, nerwowo. Czuli�my si� jak wi�niowie w dawnych wiekach po pierwszym dniu pobytu w celi.

Wieczorem przyszed� jednak Lu i zawi�z� nas ponownie do kryszta�owej wie�y. Czeka� ju� tam A-Cis. Tym razem Lu pozosta� z nami, dyskusja bowiem skoncentrowa�a si� na problemach t�umaczenia mowy radiowej Urpian na j�zyk ludzki. Pokazywano nam przez telewizor my�lowy (je�li mo�na tak nazwa� owe prze�ycia z pogranicza snu i jawy) r�ne obrazy, sceny z �ycia Urpian i ludzi na Ziemi; konfrontowali�my poj�cia i ustalali�my s�ownictwo. Podczas tej roboczej dyskusji ustalili�my zasady fonetycznego t�umaczenia zbyt skomplikowanych poj�� urpia�skich, przyjmuj�c zreszt� w pe�ni propozycj� Lu. W�wczas te� po raz pierwszy pad�o imi� A-Cisa, jakie w naszej mowie nadali�my naszemu gospodarzowi.

Do spornych problem�w sprzed dw�ch dni nie powr�cili�my. Tylko raz, nie pami�tam ju� przy jakiej okazji, A-Cis zada� Deanowi pytanie, kt�re przej�o mnie nowym niepokojem.

��Dean! Chcia�by� mie� dziecko doskonalsze od siebie? Dean zmiesza� si� ogromnie, spojrza� na mnie niepewnie, ale nic nie odpowiedzia�. A-Cis jednak wyczyta� odpowied� w jego my�lach i chcia� spraw� postawi� otwarcie.

��Chcia�by�, aby twoje dziecko by�o takie jak Lu? Powiedz g�osem! Dean skin�� g�ow�.

��Tak. Chcia�bym, aby moje dziecko by�o istot� doskonalsz� od nas. Tak doskona�� jak Lu � powiedzia� z wielkim przej�ciem. Spojrza�am na niego ze strachem.

��Dean! Co ty m�wisz?!

��C� w tym z�ego? Czy nie wolno ju� w naszym �wiecie marzy�?

��Ale�, Dean! Czy ty nie rozumiesz?

Poruszy� si� niespokojnie, jakby chcia� gdzie� uciec. Widzia�am, �e szuka wzrokiem oparcia u A-Cisa, ale ten tylko patrzy� na mnie, to zn�w na niego z powag�, czytaj�c w skupieniu nasze my�li.

Chcia�am wyja�ni� t� spraw� z Deanem w cztery oczy po kolacji, lecz zn�w zjawi� si� w naszej kwaterze Lu.

Tym razem by� znacznie rozmowniejszy. Powiedzia� nam, �e A-Cis jest zadowolony z dotychczasowych rozm�w i �e niekt�re sprawy zosta�y ju� w du�ym stopniu wyja�nione. Nie chcia� jednak powiedzie�, jakie to sprawy.

Potem Lu poszed� za Deanem do naszej sypialni i powiedzia�;

��Ty by� chcia��

��Tak.

��W waszej czw�rce s� dwie kobiety. Kora i Daisy. Kora jest ju� bardzo stara.

��Daisy to moja �ona.

��Wiem. A-Cis twierdzi jednak, �e nie jest to najlepszy zestaw.

��Nie jest najlepszy?�� Dean przyblad� i spojrza� na mnie jako� dziwnie. Poczu�am, jak przez cia�o moje przebiega lodowaty ch��d.

��Ale ja chc�! � stwierdzi� Dean stanowczo.

��Jednak ona nie chce � odpar� Lu, patrz�c na mnie zimno.

��Tak. Ja nie chc�! � powiedzia�am z naciskiem.

��S�uchaj, Daisy � odezwa� si� zn�w Dean.�� Chcieli�my mie� dziecko. M�wili�my, �e pod koniec wyprawy. A je�eli masz urodzi� dziecko w og�le, to�

��Nie! Nie! To zupe�nie co innego!

��Tak. Zupe�nie co innego. I dlatego musz� ci� przekona�. Je�li Lu i A-Cis nam pomog�, je�li dokonaj� syntezy gen�w, nasze dziecko b�dzie w dziejach �wiata drugim cz�owiekiem o mo�liwo�ciach Urpian. Cz�owiekiem doskona�ym. Nasza c�rka b�dzie Mog�a sta� obok Lu na czele ludzko�ci. B�dzie przewodzi�a miliardom ludzi! Taka okazja zdarza si� tylko raz.

��Dean! Co ty ze mnie chcesz zrobi�?!�� Z trudem panowa�am nad sob�.

��Niczego nie chc� z ciebie zrobi�! Chc� po prostu, aby� by�a matk� �ony Lu. Chc� tylko naszego dobra. Spojrza�am z l�kiem na Lu. U�miecha� si�.

��Nie chc�! � krzykn�am z rozpacz�. � To okropne!

��Czego si� boisz? Wystarczy korekcja chromosomalna. Mo�e zreszt� przy ca�ym procesie asystowa� Kora. B�dziesz mia�a pewno��

��Kora nigdy nie zgodzi si� uczestniczy� w takich zabiegach!

��Dean! Chod� ze mn� � odezwa� si� niespodziewanie Lu. Dean przeni�s� wzrok na niego.

��Z tob�? � zapyta� niepewnie.

��Czy chcesz i�� ze mn�? � powiedzia� ponownie Lu, podchodz�c do �ciany, kt�ra rozst�pi�a si� przed nim na kszta�t bajkowego Sezamu.

Dean zawaha� si�, potem ruszy� za Lu jakby zahipnotyzowany.

��Nie odchod�! � zawo�a�am za nim. Ale on ju� mnie nie s�ysza�.

A-Cis przyby� do Astrobolidu w pocz�tkach listopada wraz ze mn�, Andrzejem i Kor�. Dean pozosta� na Juvencie. Od dramatycznej rozmowy w trzecim dniu naszego pobytu w Mie�cie Zespolonej My�li widzia�am go zaledwie raz, i to z daleka. Us�ysza�am tylko przez g�o�niki konwernom�w A-Cisa, �e Dean czuje si� dobrze i �ci�le wsp�pracuje z Lu.

Statek kosmiczny A-Cisa, zakotwiczony w pobli�u �luzy Astrobolidu, mia� kszta�t kuli, a w�a�ciwie ogromnej gruszki o kryszta�owych �cianach. W jego wn�trzu mo�na by�o dostrzec elipsoidalny tw�r przypominaj�cy je�owca przykrytego przezroczystym kloszem. By� to �w niezwyk�y przyrz�d, zwany przez Lu i A-Cisa dublom�zgiem. Natychmiast nasi fizycy, konstruktorzy i fizjologowie pod przewodnictwem matema-tyczki i logiczki Tai zaj�li si� szczeg�owym zbadaniem tego skomplikowanego zespo�u cybernetycznego.

A-Cis nie wzbrania� im dokonywania eksperyment�w na sobie. Przeciwnie � cz�sto zach�ca� nawet do do�wiadcze� i podsuwa� oryginalne pomys�y, dzi�ki kt�rym �atwiej by�o nam zrozumie� wiele z�o�onych proces�w fizyko-chemicznych zachodz�cych w du-blom�zgu. Tak jak przypuszczali�my, by�a to sie� niezmiernie skomplikowana, skonstruowana na podstawie tych samych zasad i formu� matematycznych, za pomoc� kt�rych mo�na opisa� dzia�anie uk�adu nerwowego cz�owieka czy innej my�l�cej istoty.

A-Cis nie czu� si� jednak dobrze w naszym �wiecie. Niema�e znaczenie mia�o tu z pewno�ci� zwolnione tempo proces�w fizjologicznych. Poddawa� si� temu w imi� u�atwienia kontaktu s�ownego, prawdopodobnie na wyra�ne polecenie swych przewodnik�w. M�czy�y go te� z pewno�ci�, mimo pomocy dublom�zgu, nieustanne pytania i eksperymenty dwudziestu paru Ziemian, kt�rzy nie dawali mu spokoju.

Ja wsp�pracowa�am z nim nad rozszerzeniem metod wymiany my�li, korzystaj�c po�rednio z pomocy wszystkich koleg�w. Czy wsp�praca z A-Cisem by�a �atwa? Na pewno nie, chocia� czyni� ogromne wysi�ki, aby mi u�atwi� zrozumienie trudnych poj��, jakimi nieustannie operowa�. Ponadto, w pierwszej fazie znajomo�ci, nie mog�am si� przyzwyczai� do jego wygl�du, a badawcze spojrzenie dwojga szeroko rozstawionych oczu nape�nia�o mnie d�ugo niepokojem. P�niej oswoi�am si� z tym, a nawet zacz�am �ywi� do A-Cisa pewnego rodzaju sympati�, jakkolwiek pomieszan� z du�� doz� rezerwy i nieufno�ci.

Mimo sta�ego doskonalenia konwernom�w i coraz �atwiejszej wymiany prostych my�li, stosunek Urpian do nas nasuwa� w dalszym ci�gu wiele w�tpliwo�ci. Co prawda, w zachowaniu A-Cisa mo�na by�o zauwa�y� pewne pocieszaj�ce zmiany. Nie podkre�la� ju� w tak nieprzyjemny spos�b, �e traktuje ludzi jako istoty ni�szego gatunku. Mog�o to jednak wyp�ywa� ze wzgl�d�w taktycznych, w celu pozyskania naszego zaufania.

Urpianie przewy�szaj� nas ogromnie sprawno�ci� procesu rozumowania, nie m�wi�c ju� o wiedzy, jak� dysponuje ich Pami�� Wieczysta, ale niekiedy mo�na zaobserwowa� u nich ogromne zaw�enie horyzont�w, a nawet pewnego rodzaju t�pot�. Te �za�mienia� umys�owe dotycz� najcz�ciej wszystkiego, co wi��e si� z doznaniami emocjonalnymi, z uczuciami estetycznymi i moralno�ci�.

Niemniej ka�dy dzie� pobytu A-Cisa w Astrobolidzie przyczynia� si� do szybkiego wzbogacenia naszej wiedzy. Post�p dotyczy� zreszt� nie tylko dziedziny sztucznych m�zg�w i samosterowania, okre�lonej og�lnie przez Urpian jako automatocebria, ale r�wnie� wielu problem�w dotycz�cych struktury materii, problem�w antycz�stek i antygrawitacji, jak te� zdobyczy �ci�le technicznych: wyzwolenia blisko dziewi��dziesi�ciu o�miu procent energii masy spoczynkowej, budowy silnik�w fotonowych i praktycznych metod przemiany postaci energii wyst�puj�cych w mido.

Tak�e w naukach biologicznych zaznacza�y si� perspektywy znacznego post�pu, zw�aszcza w in�ynierii genetycznej, w sterowaniu procesami metabolicznymi i kierunkowaniu ewolucji Urpianie wyprzedzili nas znacznie. Osobn�, bardzo trudn� do zg��bienia dziedzin� wiedzy stanowi�a ta ga��� cybernetyki, kt�ra w powi�zaniu z fizjologi� i psychologi� zajmowa�a si� technik� czytania my�li i uczu�. Opanowanie jej wymaga�o jednak jeszcze wielu studi�w przygotowawczych.

Gdyby nie sprawa Deana, mo�na by nawet s�dzi�, i� stosunki mi�dzy nami a Urpianami powoli, ale systematycznie zaczyna�y si� stabilizowa�. Ja ze swej strony robi�am wszystko, aby w jaki� spos�b przez A-Cisa i Lu nawi�za� ��czno�� z Deanem i nam�wi� go do powrotu. Niestety, bez skutku. Lu zjawia� si� w Astrobolidzie bardzo rzadko, a ponadto podejrzewa�am, �e specjalnie mnie unika. Kiedy� jednak uda�o mi si� go przy�apa� i zagadn�� o Deana.

��Dean wr�ci tu wkr�tce � odrzek� swobodnie.

��I zostanie?

��Zostanie. B�dziecie razem.

Gotowa by�am go uca�owa� za t� dobr� nowin�. Nawet stare urazy do Lu jakby przyblad�y.

R�wnie� A-Cis potwierdzi� t� wiadomo��, dodaj�c jednocze�nie, �e Dean ma pozostawion� ca�kowit� swobod� dzia�ania� w granicach bezpiecze�stwa.

��Jego przyjazdu nie b�d� ani op�nia�, ani te� przyspiesza�, ale lepiej by�oby, gdyby Dean zosta� jeszcze na Juvencie � powiedzia� jako� zagadkowo, lecz nie uda�o mi si� nic wi�cej z niego wydoby�. A-Cis mia� brzydki zwyczaj wy��czania si� niespodziewanie z rozmowy i w�wczas nie by�o si�y, kt�ra by sk�oni�a go do odpowiedzi na najprostsze pytanie.

W tydzie� po tej rozmowie Dean zjawi� si� w Astrobolidzie. Ubrany by� w zwyk�y str�j ekspedycyjny, pod nim mia� jednak przezroczyst�, obcis�� szat� urpia�ska.

W chwili gdy stan�� w progu pracowni, zauwa�y�am natychmiast, �e dzieje si� z nim co� niedobrego. Twarz mia� blad�, zm�czon�. Zapadni�te g��boko oczy p�on�y chorobliwym blaskiem.

By�am sama, a jednak w pierwszej chwili zdawa� si� mnie nie dostrzega�. Nagle skoczy� ku mnie z okrzykiem:

��Daisy! Tak si� ciesz�, �e zn�w b�dziemy razem! Wzi�� mnie w ramiona.

��A jednak nie chcia�e� wr�ci�. � Nie mog�em. Chcia�em jak najbli�ej, jak najlepiej pozna� ich �ycie.

��My�la�am, �e o mnie zapomnia�e�. �le wygl�dasz, Dean. Czy nie jeste� chory?

��Nie. Czuj� si� �wietnie. Nic mi nie jest. To tylko zm�czenie. Musia�em ci�ko pracowa�, aby jak najwi�cej skorzysta�. Czas nagli.

W oczach jego pojawi� si� na moment i zgas� jaki� nieprzyjemny b�ysk.

��I do jakich doszed�e� wniosk�w?

��Nie m�wmy o tym. To niewa�ne � przerwa� mi po�piesznie, nerwowo.

��To niewa�ne��� przytakn�am i, staraj�c si� okaza� mu jak najwi�cej serdeczno�ci, doda�am: � Nie przejmuj si� niczym. By�am niemal pewna, �e je�li nawet zrozumia� sw�j b��d, nie przyzna tego otwarcie. Odk�d go zna�am, a znali�my si� od dzieci�stwa, zawsze uwa�a� to za uw�aczaj�ce jego godno�ci.

U�miechn�� si� do mnie nie wiedz�c, co mi odpowiedzie�.

��Zostaniesz?�� zapyta�am.

��Zostan�, a je�li nawet musia�bym wr�ci� na Juvent�, to na bardzo kr�tko. Przylecia�em, bo naprawd� brakuje mi ciebie � m�wi� z dawn� szczero�ci�. Pomy�la�am, �e jednak nie jest zupe�nie normalny.

��A wi�c boisz si� mnie � powiedzia� nagle.�� Podejrzewasz, �e mnie przeinaczyli. Nie masz racji. Jestem zupe�nie normalny. Przylecia�em, bo mi ciebie brakuje. Zorientowa�am si� �e, podobnie jak Zoe, posiad� zdolno�� odgadywania my�li.

��Tak. Czytam w twych my�lach � podchwyci� z u�miechem.�� Teraz nic si� nie ukryje przede mn�.

��Nigdy nic nie ukrywa�am przed tob�. Wiesz najlepiej. Zmiesza� si� troch�. Przysz�o mi na my�l, �e mo�e dlatego w�a�nie odszed� z Lu. Przechwyci� t� my�l natychmiast.

��Nie my�l, �e czytanie my�li jest szczytem, do kt�rego d���. Si�gam znacznie wy�ej � zn�w zauwa�y�am jaki� chorobliwy b�ysk w jego oczach. Uprzytomniwszy to sobie stropi� si� nieco i zmieni� temat.

��Chcia�bym, aby� pozna�a bli�ej Lu. To nie jest wcale bezduszny robot, jak go niekt�rzy u nas nazywaj�. To niezwykle m�dry ch�opiec. Przysz�y geniusz. Czy wiesz, �e ju� teraz wprowadzi� szereg udoskonale� do dublom�zg�w? Nawet Urpianie uznali to za rewelacj�, cho� oni chyba niczemu si� nie dziwi�. I nie jest to �aden maniak zapatrzony w siebie. Przeciwnie � got�w odda� wszystko dla ludzko�ci. On naprawd� czuje si� zwi�zany z nami. Nie wiem, za co go tak znienawidzili�cie.

��Bynajmniej. Tu �adnej roli nie odgrywa nienawi��.

��Wiem � przerwa� mi gwa�townie.�� Ty my�lisz, �e to tylko strach. To nie tylko strach! To obawa przed konieczno�ci� zerwania z dotychczasowymi nawykami, z ciasnym, ograniczonym my�leniem. Kiedy�, przed stu trzydziestu pi�ciu laty, gdy�my jako Celestianie poznali ten �wiat, wydawa� si� nam idea�em. Okazuje si� jednak, �e nasze umys�y, umys�y Celestian, �atwiej pojmuj� g��boki sens rozwoju �wiata. Ich umys�y s� skostnia�e. Ich przera�a perspektywa przemiany sposobu patrzenia na �wiat. Ich przera�a konieczno�� dziejowa, jak� jest wy�szy, urpia�ski stopie� zespolenia my�li i zorganizowanego dzia�ania. Oni boj� si� zrosn�� w jedno planowo dzia�aj�ce cia�o. Nie chc� podporz�dkowa� si� woli m�drzejszych i widz�cych lepiej przysz�o�� przewodnik�w. Po prostu egoizm przez nich przemawia.

Zapala� si� coraz bardziej i czu�am, �e ten nowy Dean daleki jest od Deana dawnego, sprzed miesi�ca czy roku. Moje my�li zn�w go zreflektowa�y. Spojrza� na mnie spokojniej i powiedzia�:

��Nie ma jednak potrzeby tym si� martwi�. To wszystko da si� jeszcze naprawi�. Mo�e zreszt� ja nie mam racji. Tego wieczoru zjedli�my kolacj� w nastroju niemal tak pogodnym jak przed przybyciem do Uk�adu Alfa Centauri. Dean odpowiada� ch�tnie na pytania dotycz�ce-jego pobytu u Urpian.

Okaza�o si�, �e bra� udzia�, tak jak i ja, w udoskonalaniu zespo�u translator�w i z w�asnej woli by� przez ca�y okres nieobecno�ci poddany dzia�aniu urz�dze� przyspieszaj�cych tempo proces�w fizjologicznych. Przewa�nie pracowa� z Lu, kt�ry usi�owa� wzbogaci� jego umys�, ale jakie osi�gn�li rezultaty � wyka�e praktyka. M�wi�, �e Lu przyb�dzie nied�ugo do Astrobolidu, aby przedstawi� wszystkim opracowany przez siebie plan wsp�pracy z Urpianami, zmierzaj�cy do wykorzystania wszystkich ich zdobyczy z po�ytkiem dla cywilizacji ludzkiej. Dean nie reagowa� na zaczepki Renego, kt�ry nie szcz�dzi� cierpkich uwag pod adresem swego wnuka � Lu.

Zoe zjawi�a si� dopiero pod koniec kolacji. Poniewa� A-Cis opuszcza� na kilka dni Astrobolid, chcia�a przedtem wyja�ni� do ko�ca problemy dotycz�ce istoty promieniowania wywo�uj�cego zaburzenia psychiczne u ludzi, kt�rego dzia�anie zaobserwowali�my jeszcze w Uk�adzie Proximy.

��No i c�, Zoe? Straci�a� ju� swe zdolno�ci telepatyczne?�� zawo�a� Dean, witaj�c si� z ni� i odpowiadaj�c sam sobie doda�: � Ach tak, wi�c jednak w du�ym stopniu�

��Nie ciesz si�. Je�li zostaniesz w Astrobolidzie i ty r�wnie� staniesz si� normalnym cz�owiekiem � odpar�a Zoe uszczypliwie.

��O czym tak d�ugo gada�a� z A-Cisem?�� usi�owa�am zmieni� temat rozmowy.

��Zainteresowa� si� spraw� kradzie�y mumii. Musia�am mu przegrywa� ta�my.

��Jakiej mumii?�� zdziwi� si� Dean, gdy� nie s�ysza� ostatniej audycji z Ziemi i nie wiedzia� o tej sensacji.

Po�pieszy�am wi�c z wyja�nieniem:

��Wczoraj w audycji z Ziemi us�yszeli�my interesuj�c� ciekawostk�. Bo chyba inaczej trudno to nazwa�. W czasie geologicznych sondowa� ultrad�wi�kowych w pobli�u morza Rosa na Antarktydzie natrafiono na du�� skamienia�o�� o masie oko�o trzech ton. Pocz�tkowo przypuszczano, �e to zwyk�y meteoryt sprzed stu trzydziestu milion�w lat, gdy� tyle wynosi� wiek osad�w dennych, w kt�rych dokonano odkrycia. Jednak ju� wst�pne badania wykaza�y, �e jest to, co prawda, meteoryt, ale nie zwyk�y kamienny czy �elazny, lecz krzemoorganiczny.

��To rewelacja, jakiej chyba �wiat nie widzia�! � zapali� si� Dean.

��W�a�nie! Urpianie r�wnie� zainteresowali si� odkryciem. Ale wracam do tematu. Ot� polecenie zbadania meteorytu otrzyma� zesp�l astrobiologa Rama Gori. Zanim jednak przyst�piono do szczeg�owych analiz, meteoryt zosta� skradziony.

��Skradziony?

��Tak. Jest to pierwszy wypadek kradzie�y w laboratorium naukowym chyba od trzech wiek�w. Trudno zreszt� zrozumie� przyczyn� przyw�aszczenia sobie znaleziska.

��Chyba jaki� wariat!

��Oczywi�cie. To jest najbardziej prawdopodobne. Sensacja tym wi�ksza, �e jak wynika z prze�wietla� bry�y, kt�re Ram Gori zd��y� jeszcze dokona�, bolid nie powsta� z jakiego� jednolitego tworzywa krzemoorganicznego. Na zdj�ciu wida� wyra�nie jakby skamienia�� mumi� jakiej� istoty o wielu odn�ach, otoczon� czym� w rodzaju grubego kokona. Ale to s� tylko zdj�cia. Bry�a znikn�a. Niekt�rzy z�o�liwi dziennikarze pos�dzaj� nawet profesora Gori, �e ukry� znalezisko, gdy� okaza�o si� ono zwyk�ym meteorytem. Inaczej m�wi�c, pos�dzaj� go, �e ba� si� kompromitacji.

��A sk�d ukradziono t� bry��? Trzy tony to nie bagatela!

��Le�a�a na podw�rku instytutu. M�g� w nocy nadlecie� kto� i zabra�. Przecie� na pewno nikt nie pilnowa��

��No i co na to A-Cis?

��C� mo�e powiedzie�? � odrzek�a Zoe.�� Mog�am mu pokaza� tylko prze�wietlenia. Ale to wszystko ma�o. A-Cis jest jednak zdania, �e mo�e to by� istotnie mumia jakiej� istoty krzemoorganicznej. Twierdzi, �e oni, Urpianie, uwa�aj� za bardzo mo�liwe, i� gdzie� istniej� nawet my�l�ce istoty krzemoorganiczne. �e tak powiem � silihomidzi.

��No i co jeszcze powiedzia�?

��Dyskutowali�my przede wszystkim o moralnej ocenie czynu. Chodzi o to, �e dla Urpian problem przyw�aszczenia sobie czegokolwiek jest zupe�nie niezrozumia�y. W ich spo�ecze�stwie, jak twierdzi A-Cis, zjawisko kradzie�y zanikn�o bardzo wcze�nie. Musia�am spraw� szeroko przedyskutowa� z A-Cisem, gdy� fakt kradzie�y mumii uzna� on po prostu za szczeg�lnie jaskrawy dow�d prymitywizmu psychiki ludzkiej.

��Bo te� tak jest!�� rzek� z westchnieniem Dean.

��Nie mo�na upraszcza� zagadnienia. Obecnie kradzie� jest na Ziemi zjawiskiem niezmiernie rzadkim i to z regu�y patologicznym. Musia�am to A-Cisowi wyt�umaczy� i przy okazji dyskusja przenios�a si� na problem moralno�ci. S� to bardzo wa�ne sprawy i zdaje si� dot�d przez nas nie doceniane. Tu b�dzie mo�na znale�� wsp�ln� p�aszczyzn� dyskusji. A-Cis zdawa� si� podziela� nasze zdanie, �e istniej� pewne zasady moralne obowi�zuj�ce w ca�ym wszech�wiecie.

��To znaczy obowi�zuj�ce wszystkie istoty rozumne!

��Oczywi�cie. Chocia�by prawo ka�dej istoty do �ycia i rozwoju. Zasady post�powania takie, by, oczywi�cie w granicach w�asnego bezpiecze�stwa � jak mawia A-Cis � zapewni� najlepsze warunki �ycia innym istotom.

��Czyli �nie czy� drugiemu, co tobie niemi�e�? � wtr�ci� Rene.

��Co� w tym sensie. Z tej zasady mo�e wynika� wiele praw obowi�zuj�cych wszystkie istoty.

��Ale czy ta zasada mo�e obowi�zywa� w stosunkach mi�dzy istotami stoj�cymi na r�nym szczeblu rozwoju?�� zauwa�y� Dean.

��Te same w�tpliwo�ci mia� A-Cis. Zdawa� si� jednak zgadza� ze mn�, �e w stosunku do istot rozumnych, nawet tak prymitywnych jak Temidzi, powinna obowi�zywa�.

��A ty s�dzisz, �e powinna obowi�zywa� w stosunku do wszelkich istot �ywych?�� za�mia� si� Dean.

��Tak.

��Nawet do ro�lin i bakterii?

��Nawet do ro�lin. Bakterie to inna sprawa. Obowi�zuje tu jednak zasadnicze zastrze�enie: w obronie w�asnego �ycia mo�na niszczy� inne �ycie. Powody musz� by� wa�kie. �adnego �ycia nie wolno niszczy� bezmy�lnie, bez potrzeby, dla zabawy czy w�asnej wygody. Nie wolno go odmienia� i przekszta�ca� wed�ug w�asnego widzimisi�!

��No, zdaje si�, �e mocno przeholowa�a� � u�miechn�� si� Rene, a Kora dorzuci�a:

��Je�li to wszystko powiedzia�a� A-Cisowi, na pewno by� bardzo zdziwiony.

��Nie b�jcie si�. Ograniczy�am si� do istot rozumnych. Mo�e macie racj�, �e to przesada, ale�

� �ycie jest najwi�kszym skarbem wszech�wiata � doko�czy� Allan.

��W�a�nie to mia�am na my�li � Zoe pos�a�a mu u�miech tak rzadki ostatnio na jej ustach.

��Chod� ze mn�, Daisy!�� us�ysza�am nad uchem szept Deana. U�cisn�� mi delikatnie d�o�.

Wstali�my z foteli i pod��yli�my ku drzwiom windy. Rozmowa toczy�a si� dalej, tylko Zoe podnios�a si� i dogoni�a nas przy wyj�ciu.

��S�uchaj, Dean!

Odwr�cili�my si� ku niej. Patrzy�a uparcie w oczy mego m�a.

��Pami�taj! Ty tego nie zrobisz!�� powiedzia�a z naciskiem.

��Ale�, Zoe! Co ty pleciesz? Twoje podejrzenia s� bezpodstawne� Zoe jakby si� zmiesza�a.

��Mo�e�

��Ty ju� czyta� my�li nie potrafisz � podj�� �mielej.�� Pl�cz� ci si�. Ja nic z�ego nie mia�em na my�li � odsun�� j� od drzwi i wszed� do windy, poci�gaj�c mnie za sob�.

Gdy wysiadali�my, wydawa� mi si� troch� zmieszany. Jednak jego u�miech by� szczery.

��Chod�my do naszej kabiny � powiedzia� cicho.

By� niezwykle czu�y i serdeczny. Gdy wzi�� mnie w ramiona, zapomnia�am o wszyst- kim, co w ostatnim czasie poczyna�o nas dzieli�. Tak d�ugo t�skni�am do tej chwili. Czu�am si� ogromnie szcz�liwa.

��Zostaniesz matk� � szepn�� mi Dean do ucha.�� Urodzisz c�rk� W tej chwili u�wiadomi�am sobie, �e przyby� tu nie tylko dla mnie.

��Dean! Co masz na my�li m�wi�c, �e�

��Tak bym chcia�, aby Lu� Synteza jest bezbolesna� Odsun�am si� od niego z przera�eniem.

��Nie! Nie!

��Daisy! Nie doprowadzaj mnie do��� rozpocz�� innym ju� tonem i urwa�. Zdawa�o mi si�, �e w oczach jego dostrzegam ob��d. Zerwa�am si� z tapczanu.

��Do czego? Do czego mam ci� nie doprowadzi�? � zapyta�am przygotowana ju� na wszystko.

Obj�� mnie gwa�townie wp� i przygarn�� do siebie. Uczu�am, i� jaki� zimny, metalowy przedmiot dotkn�� mego czo�a. Jednocze�nie w g�owie zacz�o mi szumie�, a ca�e cia�o ogarn�� bezw�ad.

Przed oczyma zacz�y mi ta�czy� i zamazywa� si� strz�py obraz�w: �ciany kabiny, twarz Deana, jego r�ka wzniesiona nad moj� g�ow�, r�ka, w kt�rej b�ysn�� mi na moment jaki� czarny, owalny przedmiot.

Chcia�am si� wyrwa� z jego obj��, ale nie by�am w stanie wykona� najmniejszego ruchu. Czu�am, �e zapadam si� gdzie� w d�, w przepa��

Obudzi�am si� w niedu�ej, jasno o�wietlonej sali, o �cianach i suficie z mleczno-bia�ego �szk�a�. Tylko jedna ze �cian by�a przezroczysta i wida� by�o za ni� urpia�ski ogr�d z pomara�czowymi, ��tymi i zielonymi ro�linami.

Le�a�am na dziwacznym tapczanie pokrytym mi�kkim, podobnym w dotyku do puchu, piankowym tworzywem. Kilka sprz�t�w, niew�tpliwie przeznaczonych dla ludzi, mi�dzy innymi stolik, szafka i fotele, dope�nia�o umeblowania.

Wsta�am z tapczana i zakr�ci�o mi si� w g�owie. By�am os�abiona jak po d�ugiej m�cz�cej chorobie. Podesz�am do przezroczystej �ciany. Nigdzie nie spostrzeg�am nawet �ladu otwor�w wej�ciowych. W ogrodzie panowa�a cisza i spok�j. Mimo �e mia�am na sobie zwyk�e ubranie � wideofonu nie by�o.

��Dean!�� zawo�a�am g�o�no. Nie us�ysza�am odpowiedzi.

Zacz�am bi� pi�ciami w �ciany. By�y one mi�kkie, elastyczne, uginaj�ce si� pod dotykiem i nie wydawa�y �adnego odg�osu.

Podesz�am do stolika. Sta�o tam jakie� zamkni�te naczynie z trzema rurkami. Prawdopodobnie znajdowa� si� w nim p�yn od�ywczy. Unios�am naczynie w g�r� i upu�ci�am z niedu�ej wysoko�ci na st�. Spada�o wolno, niezwykle wolno. A wi�c moja zdolno�� odbierania wra�e� zosta�a wzmo�ona.

Zacz�am zn�w nawo�ywa�, wzywa� Deana, Lu, A-Cisa. Ale nikt si� nie zjawia�. By�am uwi�ziona. Niew�tpliwie znajdowa�am si� na Juvencie, mo�e nawet w Mie�cie Zespolonej My�li.

Uwa�nie obejrza�am swe cia�o. Niestety, potwierdza�y si� najgorsze obawy: znalaz�am liczne �lady przyssawek, zacisk�w i elektrod.

A wi�c dokonano na mnie eksperymentu. B�d� musia�a urodzi�, tak jak Zoe, Urpianina. Jak to si� jednak sta�o, �e koledzy pozwolili Deanowi zabra� mnie nieprzytomn� z Astrobolidu? A mo�e nie by�am nieprzytomna? Mo�e tylko nie pami�tam? Mo�e Dean podporz�dkowa� moj� wol� swej woli i wszystkim zdawa�o si�, �e sama chc� z nim lecie�? Na pewno A-Cis by� z nimi w porozumieniu.

Niespodziewanie jedna ze �cian jakby si� rozst�pi�a i do pokoju wesz�a ma�a, szara posta�.

Pozna�am.

��A-Cis! Gdzie ja jestem?

��Tam gdzie chcia�a�.

��Ja? To nieprawda! Co�cie ze mn� zrobili? Urpianin patrzy� na mnie ze zwyk�ym spokojem.

��Nie ja ci� tu przenios�em � rozleg� si� melodyjny glos translatora � ani te� �aden z Urpian.

��A wi�c Dean i Lu? I ty� im na to pozwoli�?

��Ja im nie wydawa�em takiego polecenia. Maj� pe�n� swobod� dzia�ania w granicach bezpiecze�stwa, tak jak ka�dy Ziemianin.

��Gdzie ja�

��Jeste� w Mie�cie Zespolonej My�li, w domu Deana i Lu.

��A co dzieje si� z Deanem? W jaki spos�b zabra� mnie ze statku?

��Posz�a� sama. Dean i Lu znajduj� si� w tej chwili w Astrobolidzie.

��Posz�am sama? A wi�c�

��Tak. Sta�o si�. Urodzisz c�rk�, kt�ra ma by� �on� Lu i matk� nowej ludzko�ci.

��Nowej ludzko�ci? Co Lu i Dean robi� w Astrobolidzie?�� zapyta�am gwa�townie.

��Lu wciela w �ycie sw�j plan. Dean mu pomaga.

��A Andrzej, Igor, Kora? A inni? Zoe? Nie stawiaj� oporu?

��Ju� nie.

��To wy�cie do tego doprowadzili! Chcecie naszymi r�kami�

Skoczy�am ku A-Cisowi wp�przytomna z gniewu i rozpaczy. Nie dosi�g�y go jednak moje r�ce. Natrafi�am na� pust� przestrze�. To by� tylko obraz wytworzony przez telewizory Urpia�skie.

��I co? Co teraz b�dzie? Co z nami b�dzie?

Czu�am, �e za chwil� padn� jak Zoe przed A-Cisem na kolana i b�d� b�aga� o lito��. Cho� wiem, �e te istoty nie znaj� lito�ci ani wsp�czucia.

��Co z wami b�dzie?�� powt�rzy� konwernom pytanie i po chwili doda� z naciskiem: � Macie woln� wol�. Tak jak chcieli�cie.

��Nie mamy �adnej wolnej woli! Wy�cie nam j� odebrali! Lu i Dean to narz�dzia! �lepe narz�dzia! Wasze narz�dzia!

��Nie! Je�li nawet Dean i Lu narzucili sw� wol� twoim towarzyszom, ty w tej chwili nie jeste� we w�adaniu Deana i Lu. Tw�j umys� jest wolny.

��Ale jestem zamkni�ta w tych pi�ciu �cianach!

��Ju� nie. Mo�esz w ka�dej chwili opu�ci� t� sal�.

��Jak to mo�liwe? Dlaczego?

��Jeste� w Mie�cie Zespolonej My�li. Jeste� u nas, Urpian. My�my za� przyrzekli wam, �e nie b�dziemy ingerowa� w prac� m�zgu tych, kt�rzy tego nie chc�. Ty nie chcesz�

��I nic nie dzia�acie?�� przerwa�am.�� Dlaczego ty nie lecisz do Astrobolidu? Nie przeciwstawiasz si� temu, co chce uczyni� Lu wbrew naszej woli?

��To nie nasza sprawa.

��Nic nie robicie, bo wam na tym zale�y. Bo plany Lu to wasze plany!

��Dzia�aj sama, je�li chcesz. Mido czeka.

��Oczywi�cie, je�li tylko b�d� mog�a, to polec�! Czy jednak potrafi� przeciwstawi� si� Lu? Czy istnieje cho� jedna szansa na tysi�c?

��Przeciwstawisz si�, je�li zechcesz.

G�os p�yn�cy z translatora by� spokojny i zimny.

��Musz� jednak ci� przygotowa�

W tej samej chwili uczu�am, �e sk�r� ca�ego mojego cia�a zwil�a jaka� ch�odnawa ciecz. Pokrywa twarz, p�ynie mi�dzy w�osami, �cieka po szyi, ramionach, plecach� zastygaj�c w dobrze znany mi elastyczny str�j noszony przez Lu, Deana, a dawniej Zoe.

��Chcesz ju� lecie�? Czasu ma�o�

��Tak.�� Otoczy� mnie ob�ok mg�y. Jaka� si�a unios�a mnie w g�r�.

��Co mam robi�? Jak dzia�a�? � zawo�a�am do niewidocznego A-Cisa.

��B�dziesz robi� to, co uznasz za s�uszne! Przekonamy si�, jak potraficie kszta�towa� swe losy!

G�os zamilk� i nie us�ysza�am go wi�cej.

Otaczaj�ca mnie mg�a zrzed�a i ujrza�am, �e jestem zawieszona mi�dzy gwia�dzistym niebem a ogromnym globem planety.

Czas wl�k� si� wolno.

Usi�owa�am skupi� my�li, rozwa�y� na ch�odno sytuacj�. Ale by�am tak zdenerwowana i wytr�cona z r�wnowagi dziwnym zachowaniem si� Urpian, �e nie potrafi�am skoncentrowa� uwagi na �adnym problemie.

Setki pyta� cisn�o mi si� do g�owy: Co zastan� w Astrobolidzie? W jaki spos�b przeciwstawi� si� Lu? Dlaczego Urpianie wys�ali mnie do Astrobolidu? Czy�by zrozumieli sw�j b��d? A mo�e to podst�p? Albo jaki� nowy eksperyment? A mo�e, po prostu, na podstawie wiedzy gromadzonej przez d�ugie wieki i po przeanalizowaniu wszystkich fakt�w doszli do wniosku, �e ich plan przeobra�enia ludzko�ci mo�e przynie�� nam tylko szkod�? Mo�e zadecydowa�o tu si�gni�cie przez I.u Deana si�� po w�adz�? Wszystko to by�o dla mnie wielk� niewiadom�.

Nie wiem, jak d�ugo lecia�am. Zdawa�o mi si�, �e up�yn�o wiele godzin.

Wreszcie ukaza� si� przede mn� wielki kad�ub Astrobolidu. W trzech miejscach z powierzchni� statku styka�y si� wierzcho�ki sto�k�w z py��w autosterowanych. A wi�c Lu korzysta� z pomocy mido.

Do wn�trza Astrobolidu dosta�am si� bez trudu. �luza by�a czynna.

Na korytarzach, w kabinach i laboratoriach panowa�a cisza. Nikt, nawet psy nie wybieg�y mi na spotkanie. Znalaz�am zreszt� dwa na korytarzu. Le�a�y nieruchomo jakby pogr��one w sztucznym �nie. Trzeci sta� przy wej�ciu do windy, zwracaj�c ku mnie �eb tak powolnym, �e ledwo dostrzegalnym ruchem.

Czu�am pot�guj�cy si� z minuty na minut� niepok�j. Ale nie by� to strach � raczej �wiadomo�� odpowiedzialno�ci i niewiara we w�asne si�y.

Dotar�am wreszcie do sali klubowej. Tu zasta�am wszystkich. Siedzieli bez ruchu w fotelach: Igor, Kora, W�ad, Suzy, Will, Andrzej, Zoe, Allan� Mieli oczy szeroko otwarte, utkwione w jeden punkt sali.

Tam, w kolistym wg��bieniu przeznaczonym do ta�ca, dostrzeg�am Lu i Deana. Zaj�ci byli obs�ug� jakiej� dziwnej machiny z p�prze�roczystego tworzywa, kt�ra nie wiadomo sk�d znalaz�a si� w Astrobolidzie. Dwie pary p�yt, dostosowanych kszta�tem do sylwetki ludzkiej i pochylonych pod k�tem czterdzie�ci pi�� stopni do poziomu pod�ogi, oplata�y zwoje przewod�w, a w�a�ciwie d�ugich, ruchliwych ramion wyrastaj�cych z gruszkowatych kad�ub�w jakich� sztucznych potwor�w. Te automaty �o�mior-nice� biega�y swymi cienkimi mackami po cia�ach dwojga ludzi, zawieszonych nieruchomo w powietrzu mi�dzy p�ytami.

Podesz�am bli�ej i pozna�am. To byli Rene i Ingrid. Twarze ich wydawa�y si� zupe�nie pozbawione �ycia. Martwe, bez wyrazu oczy spogl�da�y w sufit.

Dean sta� za machin�, opieraj�c d�onie na grubym, l�ni�cym pr�cie. G�ow� jego nakrywa� przezroczysty he�m, podobny do du�ego s�oja odwr�conego do g�ry dnem. Wzrok pe�en skupionej uwagi przenosi� raz po raz z twarzy Ingrid na twarz Deanego.

R�wnie� Lu mia� na g�owie he�m, tylko nieco mniejszy, uwie�czony za to �koron�� srebrzystych pr�t�w przypominaj�cych elektrody. By� do mnie zwr�cony plecami, a po�o�enie g�owy zdawa�o si� wskazywa�, �e patrzy na Deana. R�ce mia� opuszczone swobodnie po obu stronach cia�a, palce wykonywa�y w powietrzu szybkie, p�ynne ruchy, podobne do ruch�w palc�w A-Cisa, gdy po raz pierwszy rozmawiali�my z nim w kryszta�owej wie�y.

��Ju� po��czone. Mo�esz wy��czy� � dobieg�y mnie s�owa, cho� nie s�ysza�am �adnego g�osu. Wiedzia�am jednak, nie wiadomo sk�d, �e to powiedzia� Lu.

Macki �o�miornic� unios�y si� w g�r� i zamar�y w bezruchu. Cia�o Renego opad�o wolno na p�yt�, potem zsun�o si� z niej na pod�og�. Wsta� o w�asnych si�ach i rozejrza� si� wp�przytomnie doko�a.

Stawiaj�c nogi jak automat, doszed� do fotela i opad� na� ci�ko. Ruchy jego by�y powolne, twarz st�a�a.

W tej samej chwili Allan podni�s� si� z fotela i pod��y� ku machinie jakby w �nie hipnotycznym. Inni nie poruszyli si� nawet.

��Zestaw dodatni � dotar�y do mej �wiadomo�ci tym razem s�owa Deana.

��Przygotuj si�! � rozkaza� Lu.

Allan zacz�� bez s�owa �ci�ga� z siebie bluz�. Twarz jego wyra�a�a przera�enie. Tymczasem Lu uwolni� ju� ze sto�u operacyjnego Ingrid.

��Zoe! Przygotuj si�! � pad�o zn�w polecenie zimno, nieub�aganie. Byli tak zaj�ci, �e nie zwr�cili dot�d na mnie uwagi.

Z fotela wsta�a Zoe.

Dean spojrza� w jej kierunku i na twarzy jego odbi�o si� ogromne zdziwienie.

��Daisy? Tutaj?�� u�wiadomi�am sobie jego my�li.

��Co wy z nimi robicie?�� zawo�a�am g�o�no i natychmiast pochwyci�am niespodziewan� odpowied� Deana.

Tam, w �ywych organizmach ludzkich, dokonywano syntezy cech dziedzicznych. Przygotowywano nowe pokolenie ludzi podobnych do Lu.

Co robi�, aby przerwa� ten szale�czy eksperyment � pomy�la�am z przera�eniem.

��Dean natychmiast przechwyci� moj� my�l. Czu�am, jak ogarn�� go na moment strach. Pomy�la�, �e nie wolno dopu�ci�, abym dowiedzia�a si�, �e�

I w tej chwili odda� bro� w moje r�ce. Wiedzia�am ju�, co mam robi�.

Przyskoczy�am do Lu i jednym szarpni�ciem zerwa�am mu z g�owy ow� b�yszcz�c� �koron�.

Rzuci� si� ku mnie, pr�buj�c pochwyci� i odebra� mi ten dziwny przyrz�d, kt�ry pozwala� m�zgowi ludzkiemu panowa� nad zespo�ami mido. By�am jednak szybsza. Wiedzia�am, �e musz� ucieka�, gdy� nie potrafi� obchodzi� si� ze sw� zdobycz�.

W drzwiach jeszcze raz obejrza�am si� za siebie. Lu bieg� tu� za mn�. Przez moment nasze oczy spotka�y si�.

Je�li ona rozka�e zespo�om, by si� zatrzyma�y��� wyczu�am w jego my�lach.

Niemal machinalnie wcisn�am sobie na g�ow� obiema r�kami �w niezwyk�y kask. Jednocze�nie dostrzeg�am wprost nad sob� wzniesion� d�o� Lu z jakim� kr�tkim, czarnym pr�tem.

Niech stan� wszystkie zespo�y mido!�� pomy�la�am rozpaczliwie.

Nim o�lepi� mnie b�ysk, ujrza�am przed sob� wykrzywion� gniewem twarz Lu, a potem� potem pe�ne przera�enia i determinacji oczy Deana.

Straci�am przytomno��.

Gdy otworzy�am oczy, nade mn� po�yskiwa� w blasku lamp podniesiony klosz naszego starego medautomatu. Obok mnie stali Kora, Will, Zoe i� Dean.

��Co to by�o?�� zapyta�am z wysi�kiem.

��Ju� min�o � odpowiedzia�a Kora g�osem, w kt�rym wyczu�am wzruszenie.�� Ju� wszystko min�o.

��Jak z�y sen � dorzuci�a cicho Zoe.

P�yta medautomatu opad�a wolno w d�. Po chwili dostrzeg�am przed sob� rozsuni�te drzwi. Prowadzi�y one z sali operacyjnej do holu. Na progu sta�a ma�a, nieco pochylona posta� Urpianina.

Pozna�am A-Cisa. Wyda�o mi si�, �e na twarzy jego dostrzeg�am serdeczny u�miech. Ale to by�o z�udzenie � przecie� Urpianie nie wiedz�, co to �miech�

M�WI A-CIS

M�wi do Was A-Cis � cz�onek spo�eczno�ci zjednoczonej rozumem, bytuj�cej kreatywnie w Uk�adzie Alfa Centauri1, penetrator i sublimator czwartego stopnia do zada� specjalnych, od Waszego przylotu koordynator dzia�a� programowych.

M�wi� o zdarzeniach dwustronnie widzianych na �yczenie Waszej mikrospo�eczno�ci� reprezentant�w makrospo�eczno�ci Ziemian zamieszkuj�cych Uk�ad S�oneczny.

Okres pierwszy � rozpoznawczy

W trzydziestym si�dmym interwale znaczonym pi�tnastego wielkiego okr��enia2 obserwatorzy strefy zewn�trznej �wiata Starego �ycia przekazuj� wiadomo��: w obszarze kontrolowanym pojawi�o si� kuliste cia�o sztuczne o przyspieszeniu ujemnym, wytwarzanym odrzutem zjonizowanych cz�steczek. Ekstrapolacyjnie okre�lony cel lotu � uk�ad planetarny Proximy.

Z Centrum My�li Przewodniej drugiego stopnia, poprzez O�rodek Koordynacji stopnia trzeciego, m�j dublom�zg otrzymuje polecenie: A-Cis przejmie pe�n� koordynacj� dzia�a� przewidzianych programem refadore3.

Dublom�zg obejmuje prowadzenie na tysi�c osiemset siedem sila 4, ��cz�c moj� pami�� z Pami�ci� Wieczyst�. Wiem ju�: masa, kszta�t i zasada nap�du sztucznego cia�a wykluczaj�, aby by�a Io nasza sonda mi�dzygwiazdowa, wys�ana z Uk�adu Proximy przed pi�tnastoma wielkimi okr��eniami. Nigdy nasi przodkowie nie budowali rakiet w kszta�cie kuli � sztuczne cia�o pochodzi spoza naszego �wiata.

Nowe dane potwierdzaj� poprzednie. Kontrola wsteczna zapis�w informuje, �e na 6,26 obrotu Juventy5, przed wej�ciem cia�a w stref� kontrolowan�, zarejestrowano kr�tki przekaz typu widmowego.

��cz� si� z zespo�em analiz sze�ciowarstwowych. Niechaj G-.Fis, m�j �partner rado�ci�6, nie pr�buje wkroczy� w moje my�li. Trzeba bez zw�oki wyja�ni�, co odwiedzi�o Uk�ad Proximy.

Gromadz� si� w�tpliwo�ci. Kierunek lotu nie przes�dza o pochodzeniu cia�a. Jego antyapeks jest k�towo po�o�ony blisko S�o�ca. Gdyby jednak za�o�y�, �e kula porusza si� po drodze najkr�tszej, przebiega�aby w odleg�o�ci kilkaset razy wi�kszej od promienia uk�adu planetarnego tej gwiazdy. Je�li sztuczne cia�o wyruszy�o z Uk�adu S�o�ca, dlaczego brak sygna�u ostrzegawczego obserwator�w mido penetruj�cych ten uk�ad?

Kolejne po��czenie z Pami�ci� Wieczyst� daje odpowied� warunkow�: Uk�ad S�o�ca obserwowany jest przez mido od ponad siedmiu wielkich okr��e�, z jedyn� przerw� spowodowan� prawdopodobnie zniszczeniem obserwatora eksplozj� nuklearn�. Sonda mido przed 1,72 wielkiego okr��enia wybra�a jako teren uzupe�niania masy i energii skupisko ma�ych cia�, obiegaj�cych pier�cieniem drug� z najmasywniejszych planet S�o�ca. Zniszczenie sondy nast�pi�o w czasie szukania dogodnego obiektu. Na jednej z bry� pier�cienia Ziemianie wzbudzili sztucznie reakcj� j�drowo�wietln�. Przyci�gn�a ona uwag� mido, kt�re pod��y�o w kierunku promieniuj�cego obiektu.

W odleg�o�ci 6,6 km od �r�d�a �wiat�a sonda dostrzeg�a sztuczne cia�o o nap�dzie odrzutowym i skierowa�a si� ku niemu. We wn�trzu cia�a zauwa�y�a Ziemianina i zgodnie z instrukcj� zaktywizowa�a si� informatycznie. Obiekt promieniuj�cy znajdowa� si� po przeciwnej stronie 0,4 km od sondy. Obiekt przeszed� nieoczekiwanie w stan eksplozywny. Ostatni meldunek optyczny: obraz Ziemianina we wn�trzu sztucznego cia�a � ruch g�owy i oczu �wiadczy o spostrze�eniu naszej sondy.

Brak dowod�w, �e eksplozja by�a zamierzonym aktem zmierzaj�cym do zniszczenia mido. Mog�a wynika� r�wnie� z planu badawczo-technicznego Ziemian.

Strata obserwatora spowodowa�a luk� informacyjn� trwaj�c� dziewi�tna�cie ma�ych okr��e�7. Od tego czasu obowi�zuje zasada wysy�ania co najmniej pary mido. Brak meldunk�w o startach Ziemian do lot�w mi�dzygwiezdnych przed i po tej luce. Przy-jecie, �e start kulistego obiektu nast�pi� w czasie przerwy w obserwacjach, nie wyja�nia jednak odchylenia od optymalnego toru 8.

Wnioski z analizy emisji w�asnej kulistego obiektu: jest to statek mi�dzygwiezdny, w kt�rym przebywaj� istoty �ywe. Przybysze s� istotami �rednio inteligentnymi, o my�leniu analogowym, wyobra�eniowo-poj�ciowym, prymitywnie logicznym, o pami�ci tr�jwarstwowej niedublowanej i ograniczonym zakresie intelektosiazy 9. Ich reakcje psychiczne przebiegaj� w tempie pierwotnym, bardzo powolnym, kilka razy wolniejszym ni� u Urpian Starego �ycia. Istoty te nale�y zaliczy� do w�glowc�w ciep�o-tw�rczych. Doznania radiowe bardzo s�abe, sidomire 10 prawdopodobnie zupe�nie nie rozwini�te lub w zaniku. D�wi�kowcy.

Przekazuj� wyniki przewodnikowi C-F. Analizuje on ca�y m�j my�logram i potwierdza jego s�uszno��. Konkluzja: W rachub� wchodz� dwa najbli�sze o�rodki �ycia w�glowc�w ciep�otw�rczych � Procjon lub S�o�ce. W ci�gu ostatnich pi�ciu wielkich okr��e� nie brakowa�o dowod�w, �e cywilizacja istot zamieszkuj�cych Ziemi� rozszerzy�a si� na ca�y uk�ad planetarny S�o�ca. Mo�liwe, �e podj�y one w okresie luki informacyjnej lot mi�dzygwiezdny. Procjon jest mniej prawdopodobny z uwagi na redofare11 podobne do naszego.

W si�dmym obrocie Juyenty od pierwszego meldunku otrzymuj� wiadomo��, �e statek mi�dzygwiezdny wyl�dowa� na ksi�ycu planety naszych przodk�w 12. Z obserwacji wynika, �e przybysze podj�li prace konstrukcyjne. Prawdopodobnie zostan� tam na czas d�u�szy. Analiza konfrontacyjna obraz�w z zapisami Pami�ci Wieczystej potwierdza przewidywania � s� to Ziemianie.

Okres drugi � penetracyjny

Przewodnik C-F przekazuje mi prowadzenie simido13 ca�ej strefy Proxima Centauri. Przygotowuj� program penetracji. Siedemdziesi�t pi�� obrot�w Juventy p�niej osi�gam zwrotny kontakt z mido operuj�cym w �wiecie Starego �ycia.

Obserwuj� teraz Ziemian z bliska przez wiele sila. S� to istoty stosunkowo du�e � wzrostem dor�wnuj� Temidom14, masa cia�a dwukrotnie mniejsza. Nie odznaczaj� si� ruchliwo�ci�, chocia� procesy fizjologiczne w ich organizmach przebiegaj� szybciej ni� u Temid�w. Rozbudowuj� gniazda i przetwarzalnie. Poziom techniki: wst�pna faza automatocerebrii. Zidentyfikowa�em wiele proces�w technologicznych. Buduj� nowe, prawdopodobnie badawcze statki mi�dzyplanetarne.

Ziemianie marnuj� wiele czasu i energii na opracowywanie program�w szczeg�owych. Niedostatek autoorganizacji proces�w technologicznych. Brak pami�ci zbiorowej sprz�ganej neurofizjologicznie z poszczeg�lnymi osobnikami. Du�e sk�onno�ci do dzia�ania grupowego przy ��czno�ci somatycznej dominuj�cej nad my�low�. Bardzo ograniczona rola przewodnik�w.

Przybysze nale�� do jednego gatunku, mo�na jednak wyodr�bni� kilka odmian r�ni�cych si� kolorem sk�ry i ukszta�towaniem kostno-mi�niowym. Najwi�ksze r�nice (ko�ciec, organy wewn�trzne) nale�y przypisa� r�nicom p�ci. Potwierdza to zapisy Pami�ci Wieczystej � Ziemianie dziel� si� na dwie p�cie.

W��czam si� na wiele sila w obwody Pami�ci Wieczystej, aby pozna� wszystko, co wiemy o �wiecie Ziemian. Raporty mido obejmuj� bogate dane dotycz�ce warunk�w fizycznych panuj�cych na Ziemi i innych planetach Uk�adu S�onecznego, rozwoju �ycia w tym uk�adzie oraz cywilizacji tam powsta�ej.

Zadanie pierwszego stopnia: stwierdzi�, po co przybyli wys�annicy cywilizacji s�onecznej do Uk�adu Proximy. Wykorzysta� mo�liwo�� kr�tkodystansowych obserwacji i eksperyment�w. Sprzyjaj�ca okoliczno��: Ziemianie znajduj� si� w nowych dla nich warunkach i prawdopodobnie nie wiedz� o naszym istnieniu.

Potwierdzenie hipotezy, �e Ziemianie przybyli w celach poznawczo-penetracyjnych. Gromadzenie wiedzy poch�ania im wiele czasu. Przyrz�dy ich s� ma�o precyzyjne i niedostatecznie scerebrowane. Wiele czynno�ci Ziemianie wykonuj� samodzielnie, korzystaj�c wy��cznie z w�asnych osobniczych o�rodk�w m�zgowych, a nierzadko i mi�ni. Wytrwa�o�ci� usi�uj� wyr�wna� niedostatek zdolno�ci organizacyjnych. W kilku przypadkach konieczno�� interwencji mido. Przyk�ad: sonda badawcza uszkodzona przy przej�ciu przez chromosfer� Proximy. Zamiast zmniejszy� pr�dko�� i wyl�dowa� na ksi�ycu Urpy, zwi�kszy�a pr�dko�� i zagrozi�a zderzeniem ze statkiem badawczym. Nie dosz�o do katastrofy tylko dzi�ki dyrektywie dla mido: czuwa� nad bezpiecze�stwem Ziemian. Pojazd, skierowany do naszego uk�adu, b�dzie przej�ty i zahamowany w pobli�u Tolimana B.

Niekt�re zaobserwowane takty wymagaj� dalszych szczeg�owych studi�w z udzia�em O�rodka Koordynacji stopnia trzeciego. U Ziemian wyst�puj� okresowe odchylenia od normy w niekt�rych procesach fizjologicznych, zwi�zane z naszym cyklem ��czno�ci midoresol15 .U osobnik�w szczeg�lnie podatnych mog� pojawi� si� reakcje psychosomatyczne. Samo przej�cie sto�ka fali prowadz�cej simido przez teren dzia�a� Ziemian nie wywo�uje zaburze�. Jednak analiza poprzez dublom�zg wykazuje nieprzypadkow� zbie�no�� zas�abni�cia Ziemianina z napromieniowaniem wt�rnym dodomi. Okazuje si�, �e niekt�re fadoremi16 wywo�uj�, gdy brak dostatecznych os�on, zaburzenia w czynno�ciach centralnego o�rodka nerwowego tych istot. Zw�aszcza gdy podatny osobnik znajduje si� w pobli�u mido, mo�e doj�� nawet do utraty przytomno�ci.

Ziemianie prowadz� badania planet Proximy. Znajduj� dowody naszego istnienia i � jak wynika z obserwacji � nie mog� poj��, co si� z nami sta�o. Ich penetracje mo�na podzieli� na pi�� faz.

Pierwsza faza: Badania zdalne fizykochemicznych cech gwiazdy, zdalne obserwacje planet.

Druga faza: Badania bezpo�rednie najdalszych planet. W szczeg�lno�ci planety Nokta i szcz�tk�w ksi�yca Urpy s�u��cego do zmiany orbity Temy. Szczeg�owe studia nad �yciem na Temie. Nawi�zanie przyjaznych kontakt�w z Temidami, tendencja do antropomorfizowania tych wysoce prymitywnych tubylc�w.

Trzecia faza: Badania Urpy. Wej�cie do wn�trza planety za pomoc� specjalnie w tym celu skonstruowanych pojazd�w. Jeden z nich uleg� zag�adzie. Potwierdza to raz jeszcze prymitywno�� metod. Ziemianie nie ceni� swego �ycia. Nie widz� w�a�ciwych zada� automatocerebrii. Nie wykorzystane prawid�owo odkrycia. Przyk�ad: wykrycie korelacji mi�dzy zak��ceniami biostazy, obecno�ci� mido i emisj� zwi�zan� z simido nie otwar�o drogi do fadoremi.

Czwarta faza: Badania naszych staro�ytnych miast na Urpie. Analiza synchropro-mienna wskazuje, �e kszta�tuj� w swych m�zgach w zasadzie prawdziwy obraz naszej cywilizacji. Mimo og�lnie niskiego jeszcze poziomu wykorzystania techniki, na niekt�rych odcinkach na podstawie refadomire17 nadspodziewanie wykazuj� znaczn� sprawno�� intelektostazy.

Pi�ta faza: Koncentracja bada� na technologii �wiata Starego �ycia. Reorganizacja grup penetracyjnych. Zdalne obserwacje uk�ad�w planetarnych Tolimana A i B, z koncentracj� uwagi na B�yskaj�cej. Pod koniec tej ostatniej fazy demonta� niekt�rych gniazd na Temie i Urpie. Przyst�pienie do budowy dw�ch r�ni�cych si� znacznie konstrukcj� statk�w mi�dzygwiezdnych. Wi�kszy, o silniku jonowym, to przebudowany statek, w kt�rym Ziemianie przybyli do Uk�adu Proximy. Statek mniejszy, z silnikiem fotonowym, jest kilkakrotnie szybszy. Zbudowano go na podstawie zasad konstrukcyjnych naszych statk�w z okresu przed opuszczeniem �wiata Starego �ycia przez.naszych przodk�w.

Ziemianie przebywali w Uk�adzie Proximy przez blisko pi�� ma�ych okr��e�. Wyruszaj� w nowych statkach w kierunku Tolimana B. Dlaczego nie kieruj� si� ku Juvencie?

Pierwszy startuje statek jonowy z osiemnastoma Ziemianami. Po czterdziestu siedmiu obrotach Juventy pod��a za nim statek fotonowy z sze�cioma Ziemianami i wyprzedza go po nast�pnych osiemdziesi�ciu sze�ciu obrotach Juventy. Niewielkie, uwarunkowane barier� biologiczn�, przyspieszenie. Tor lotu i moment przej�cia z rozp�dzania na hamowanie wskazuje, �e zmierzaj� ku B�yskaj�cej. Czy nie potrafi� stwierdzi�, �e to �wiat laremi sidore18 i nie maj� tam czego szuka�?

Proponuj� ograniczony kontakt wed�ug wariantu trzeciego. Przewodnik C-F przekazuje Centrum My�li Przewodniej moj� pro�b� o decyzj�. Nieprzewidziane wydarzenia wymagaj� ponownego redomi19.

Eksplozja no�nika fotonowego statku Ziemian � na niespe�na dwadzie�cia siedem obrot�w Juveniy przed celem.

Przyczyna: zderzenie z niewielk� mas� materii � resztkami uszkodzonej sondy, zniszczonej w snopie foton�w silnika statku podczas hamowania. Brak lub zawodno�� �rodk�w ochrony konstruowanych przez Ziemian. B��d w koordynacji naszych system�w kontrolnych strefy zewn�trznej Uk�adu Tolimana.

Dublom�zg w��cza mnie w obwody Pami�ci Wieczystej dla wt�rnej analizy ci�gu zdarze�. Przewodnik C-F ��czy si� z Centrum My�li Przewodniej. Ocena stopnia mojej odpowiedzialno�ci jest s�uszna. Przypadek nie usprawiedliwia b��d�w. Pami�� Wieczysta nie zawodzi. Zawi�d� m�j ograniczony, stary m�zg, zbyt oci�ale wsp�pracuj�cy z dublom�zgiem. Centrum uznaje jednak moje odej�cie za niewskazane. Przewodnik C-F nakazuje mi kontynuacj� dzia�a� koordynacyjnych i skorygowanie programu zgodnie z bie��cymi potrzebami.

Dok�adniejsze obserwacje tego, co pozosta�o ze statku Ziemian, ujawniaj� ograniczony stopie� zniszcze�. W ocala�ej cz�ci przebywaj� istoty �ywe. Ta cz�� � statek do lot�w kosmiczno-atmosferycznych � nie uszkodzona, lecz pozbawiona �rodk�w-nap�dowych.

Z analizy toru ruchu inercjalnego wynika, �e statkowi grozi unicestwienie w atmosferze Tolimana B. Wobec niemo�liwo�ci samodzielnej zmiany toru pozostaje wychwyt.

Wysy�amy o�miokrotny zesp� mido. Drugie nie przewidziane wydarzenie: w czasie pr�b sygnalizacji obrazowej dwa mido zaatakowane strumieniem cz�stek dezintegru j�cych. Atak ca�kowicie niespodziewany � zesp� nie zd��y� wytworzy� przeciwmaterii. Natychmiast po meldunku o ataku ��cz� si� z przewodnikiem C-F i przez dublom�zg z Pami�ci� Wieczyst�.

Pami�� Wieczysta stwierdza: Ziemianie nie powinni mie� zamiar�w agresywnych. Zniszczenie mido mog�o nie by� zamierzone. Przypadek automatyzmu technicznego lub niezrozumienie intencji.

Niemniej konieczna jest ostro�no��. Rozw�j intelektostazy u Ziemian jest znacznie ni�szy ni� u nas, a ich zwyczaje nie zosta�y zbadane w stopniu wystarczaj�cym na to, by przewidzie� ka�de ich posuni�cie.

Analogia mi�dzy zniszczeniem mido w Uk�adzie S�o�ca przed 1,72 wielkiego okr��enia i obecnym jest ograniczona i nie pozwala na ostateczne stwierdzenie, czy Ziemianie dzia�ali w spos�b zamierzony.

Polecenie dla mido: wychwyt w warunkach pe�nego bezpiecze�stwa. Uniemo�liwi� Ziemianom wszelkie dzia�ania. Przyst�pi� do analizy synchropromiennej. W punkcie zerowym � stworzy� warunki ca�kowitej swobody ruchu. Niech Ziemianie lec� dok�d zechc�.

Musz� zachowa� maksimum ostro�no�ci. Ziemianie to istoty prymitywne, naiwne, nieobliczalne.

Okres trzeci � empiryczny

Lasolla � ma�e, zielone sze�cionogi o d�ugich skrzyd�ach wygin�y przed siedemdziesi�cioma siedmioma wielkimi okr��eniami, jeszcze na Urpie. By�y tak ciekawe, �e gdy kt�re� z nich dosta�o si� przypadkowo w sto�ek fal wielkiej cz�stotliwo�ci i gin�o, �wiec�c silnym blaskiem, setki, a nieraz nawet tysi�ce lasolla zlatywa�o si� w to miejsce i r�wnie� gin�y, nim zdo�a�y poj�� niebezpiecze�stwo. To przyczyni�o si� do szybkiej ich zag�ady.

Przybysze z Ziemi przypominaj� lasolla. Istoty, kt�rych procesy fizjologiczne przebiegaj� w zwolnionym tempie, ju� ze swej natury s� bardziej nara�one na niebezpiecze�stwo ni� te, kt�rych tempo reakcji jest szybsze. Czy niedoskona�y m�zg jest zdolny do tworzenia trwa�ych warto�ci cywilizacyjnych?

Ziemian poci�ga ka�de niebezpiecze�stwo. S� niebezpieczni nie tylko dla samych siebie. Swoim nie skoordynowanym programowo, nie przemy�lanym systemowo i zak��canym nieustannie emocjami oddzia�ywaniem na otaczaj�c� materi� zak��caj� raz po raz planowy, zamkni�ty ci�g naszych dzia�a�. Wnosz� czynnik dezorganizacji w nasze uporz�dkowane �ycie.

Przyk�ady: l�dowanie na B�yskaj�cej, rozproszenie zespo�u, zatrzymanie sisimi20 w�asnym cia�em, doprowadzenie do katastrofy w�asnego statku w przetw�rni. Utrzymanie ich przy �yciu wymaga�o zak��cenia r�nych cykl�w.

W warunkach B�yskaj�cej Ziemianie nie s� w stanie sami zapewni� sobie bezpiecze�stwa.

Wnioski przekazane przewodnikowi C-F:

Konieczno�� pomocy � mo�liwie bez jawnego sterowania ich dzia�aniem. Zapewni� Ziemianom jak najdalej posuni�t� reaktywno�� spontaniczn�, tak�e u pojedynczych osobnik�w, w granicach bezpiecze�stwa. Stwarza to najkorzystniejsze warunki obserwacji i eksperymentu. Po��czy� obie grupy Ziemian przebywaj�ce na B�yskaj�cej, a jednocze�nie ograniczy� ich zdolno�� ruchu. Poinstruowa� w tym celu sze�� zespo��w mido. Podj�� niezw�ocznie wielowarstwowe badania � do analizy synchropromiennej w��cznie. Rozszerzy� zakres eksperymentowania. Badania intelektostazy przeprowadza� r�wnie� za pomoc� tworzenia mira�y, przeskok�w czasowych i luk pami�ciowych. Stwierdzi�, w jakim stopniu i zakresie mo�na i nale�y pom�c tym istotom w rozwoju, przyspieszaj�c jego tempo.

Postuluj� wstrzyma� realizacj� opracowanego przeze mnie sze�ciowariantowego programu nawi�zania bezpo�rednich kontakt�w i ograniczy� jeszcze bardziej nasz� ingerencj� w ich dzia�ania poznawcze dla �atwiejszego �ledzenia procesu gromadzenia i wykorzystywania wiedzy.

Centrum My�li Przewodniej drugiego stopnia poleca opracowa� dwuwariantowy program eksperymentalny. Zebra� dane do wst�pnej oceny przydatno�ci gatunku zamieszkuj�cego Uk�ad S�o�ca do siredosi21. Przeprowadzi� eksperymentalne zap�odnienie osobnika �e�skiego w warunkach korekty genetycznej w celu stwierdzenia mo�liwo�ci wyhodowania doskonalszej istoty ludzkiej. Zaprojektowa� i uzgodni� z Centrum wskazania dotycz�ce wyboru osobnik�w eksperymentalnych; otrzymuj� rozszerzony zakres pe�nomocnictw jako sublimator czwartego stopnia.

��cz� m�j dublom�zg na sze��set pi��dziesi�t cztery sila z Pami�ci� Wieczyst�. Opracowuj� projekt wskaza� do siredosi:

Rodzice udoskonalanego genetycznie osobnika powinni by� osobnikami mo�liwie m�odymi, o wy�szym ni� przeci�tny dla tego gatunku wska�niku intelektostazy i zainteresowaniach u�atwiaj�cych kontakty mi�dzycywilizacyjne. Obserwowan� u niekt�rych osobnik�w wi�ksz� podatno�� na oddzia�ywania fasido22 nie nale�y traktowa� jako wskazanie do siredosi. Wyst�puje u nich tendencja do tworzenia podgrup spo�ecznych sk�onnych do przeciwstawiania si� przewodnikom nadgrup.

Korekta genetyczna powinna by� ograniczona do kreacji cech u�atwiaj�cych kontakt z dublom�zgiem i Pami�ci� Wieczyst�, a eliminuj�cej lub ograniczaj�cej w�a�ciwo�ci psychofizjologiczne utrudniaj�ce pe�ne zespolenie my�lowe i wprowadzaj�ce elementy dezorganizacji w spo�eczno�� zespolon�.

Przewodnik C-F przekazuje m�j projekt Centrum My�li Przewodniej. Po dwudziestym si�dmym sila nadchodzi decyzja: przyst�pi� do realizacji programu. Materia� genetyczny: osobnik �e�ski � zajmuj�cy si� programowo poszukiwaniem kontaktu z nami, oraz osobnik m�ski � przewodnik w badaniach dziej�w naszej cywilizacji �wiata Starego �ycia.

Proponuj�, aby w toku eksperymentu dokona� pr�by cofni�cia patologicznych zmian w o�rodkach wzrokowych kory m�zgowej osobnika �e�skiego (Zoe). Zmiany te spowodowane zosta�y nie zamierzonym dzia�aniem mido w pocz�tkach pobytu Ziemian w Uk�adzie Proximy. Argument za propozycj�: powodzenie zabiegu terapeutycznego u�atwi funkcj� macierzy�sk�, a wi�c realizacj� eksperymentu. Wniosek przyj�ty.

Eksperyment, zgodnie z przyj�tym programem, zrealizowany pomy�lnie. Proces rozwoju p�odu przebiega prawid�owo z programowym przyspieszeniem.

Wniosek nag�y: dalszy pobyt Ziemian na B�yskaj�cej nieracjonalny i zbyt kosztowny. Przejawiaj� zamiar uszkodzenia wysoko wyspecjalizowanego o�rodka informacyjno-za-sileniowego. Z analizy wielowarstwowej wynika, �e chodzi tu o prymitywn� i niedorzeczn� pr�b� nawi�zania z nami ��czno�ci. Proponuj�:

��Przenie�� Ziemian na Juvent� za pomoc� grawistatku. Uniemo�liwi� im wykorzystanie �rodk�w technicznych do zak��ce� naszego �ycia.

��Sprowadzi� eksperymentalnie do naturalnych warunk�w rozwoju.

��Rozszerzy� zakres oddzia�ywania na osobnika zap�odnionego (Zoe) dla sprawdzenia, czy mo�na przyspieszy� rozw�j dojrza�ego osobnika.

Wniosek przyj�ty. Wynik realizacji:

Sztucznie pierwotne warunki pozwalaj� pozna� niekt�re zwyczaje Ziemian. Droga ewolucyjna przypomina nieco nasz�. Rokuje to pewne nadzieje, zw�aszcza po zastosowaniu syntezy chromosomalnej gen�w. M�j,partner rado�ci� G-Fis przejmuje kontrol� poprzez dublom�zg nad czworonogiem m�skim (Ro), �yj�cym w jednokierunkowej symbiozie z Ziemianami, a w szczeg�lno�ci z najm�odszym osobnikiem �e�skim (Zoe). Czworon�g ma ograniczone pole �wiadomo�ci i charakteryzuje go niemal zupe�ny brak imelektostazy. Staramy si� nie przerywa� symbiozy.

Ziemianie stosunkowo �atwo przystosowuj� si� do nowych warunk�w, mimo w�skiego zakresu intelektostazy. Chyba nawet �atwiej ni� my. Du�a plastyczno�� ustroje

Przy�pieszenie rozwoju nowego osobnika (Lu) o cechach zaplanowanych daje wyniki pozytywne. R�wnie� pozytywny wynik regeneracji wzrokowych o�rodk�w nerwowych osobnika macierzystego (Zoe), co powinno zwi�kszy� podatno�� tego osobnika na nasz wp�yw. Po dwudziestu czterech obrotach Juventy od urodzenia nowej istoty przejmujemy pe�n� kontrol� nad jej rozwojem.

Zgodnie z programem przewiduje si� cztery fazy dzia�a� kreatywnych.

Pierwsza faza: Rozw�j sidomire. Wszystko wskazuje na mo�liwo�� kontaktu. Cecha trwa�a, gdy� wytworzona w wyniku syntezy chromosomalnej gen�w.

Druga faza: Zwi�kszenie pojemno�ci pami�ciowej m�zgu naturalnego.

Trzecia faza: Rozbudowa po��cze� do wsp�dzia�ania z dublom�zgiem.

Czwarta faza: Rozbudowa po��cze� do wsp�dzia�ania z Pami�ci� Wieczyst�. Ujawnienie szkodliwych przesuni�� w polu �wiadomo�ci. Ograniczenie wp�ywu stan�w emocjonalnych.

M�ody osobnik eksperymentalny (Lu) rozwija si� na razie dwukierunkowo. Jest to konieczne, by nie straci� kontaktu z Ziemianami. Wzrost masy cia�a. Rozszerzenie kontaktu. Stopniowe przesuni�cie czynnik�w wychowawczych. Op�r osobnika macierzystego (Zoe).

Mo�liwo�ci czterofazowego rozwoju o�rodk�w m�zgowych u dojrza�ych osobnik�w bardzo ograniczone: jedynie faza druga, cz�ciowo trzecia dla cel�w kontaktowych.

Rozszerzenie zakresu eksperymentowania w celu przyspieszenia rozwoju psychicznego �e�skiego osobnika (Zoe). Ma�a ch�onno�� sieci, s�abo�� i ograniczono�� po��cze� mi�dzyobwodowych. Trzeba zwi�kszy� intensywno�� proces�w fizjologicznych i wzmocni� pr�dy czynno�ciowe. Trudno�ci pot�guj� si� w fazie trzeciej � przy pr�bach przy��czenia sieci neuronowej do obwod�w dublom�zgu. Przyczyna: ukszta�towana inna struktura biologiczna.

Przy zwi�kszeniu pojemno�ci pami�ci i podniesieniu.og�lnej sprawno�ci umys�u okresowe zaw�enia �wiadomo�ci. D�ugotrwa�e oddzia�ywanie nie przynosi oczekiwanych wynik�w. Post�p coraz mniejszy.

Po analizie, wesp� z przewodnikiem C-F, eksperymentowanie na osobniku �e�skim (Zoe) zawiesza si� na czas nieokre�lony.

Rozw�j m�odego m�skiego osobnika eksperymentalnego (Lu) rokuje wielkie nadzieje. Niekiedy wykazuje on wi�ksz� sprawno�� psychiczn� od naszej, zw�aszcza w sytuacjach koniecznych ogranicze� po��cze� z obwodami Pami�ci Wieczystej. Wylania si� wiele nowych koncepcji wymagaj�cych analizy.

Wsp�pracuj� teraz �ci�le �z przewodnikiem C-F. Przewodnik C-F ��czy si� coraz cz�ciej z przewodnikami: F-Gis, H-A i D-F, a oni z dalszymi zespo�ami naddyspo-zycyjnymi Centrum My�li Przewodniej. W ci�gu ostatniego obrotu Juventy si�gn�li�my a� czterokrotnie do obwod�w Rady Ustalaj�cej Przysz�o��.

Powstaje mo�liwo�� przyspieszenia rozwoju cywilizacji Ziemian przez:

��Zwi�kszenie zawarto�ci tlenu w atmosferze Ziemi i ustawienie w�a�ciwej proporcji solfare 23.

��Ograniczenie, a nast�pnie ca�kowity zanik p�odno�ci istot o dotychczasowych cechach genetycznych.

��Masowe wytwarzanie osobnik�w o doskonalszych cechach sieci m�zgowej. Mog� one zast�pi� w ci�gu paru wielkich okr��e� bezwarto�ciowe pokolenia Ziemian.

Okres czwarty � kreacyjny

Po analizie wt�rnej, trwaj�cej dwana�cie obrot�w Juventy, czyli a� do przylotu g��wnej grupy Ziemian w statku jonowym, Centrum My�li Przewodniej postanawia:

��Sprowadzi� t� grup� wypr�bowan� ju� metod� sygnalizacji na�ladowczej na Juvent�.

��Wyodr�bni� z grupy osobnik�w najlepiej przystosowanych do dania �ycia osobnikom o doskonalszej sieci.

��Rozpocz�� natychmiast hodowl� osobnik�w nowych z zastosowaniem chromoso-malnej syntezy gen�w w momencie zap�odnienia na podstawie dotychczasowych do�wiadcze�.

Operacj� kierowa� b�dzie bezpo�rednio m�ody osobnik eksperymentalny (Lu) w sta�ym kontakcie my�lowym ze mn�. Przypuszcza si�, �e wp�yw jego na innych osobnik�w powinien by� wystarczaj�cy, by unikn�� jakichkolwiek opor�w, zw�aszcza �e nie chcemy rezygnowa� z zasady pozostawienia Ziemianom pe�nej swobody dzia�ania w granicach bezpiecze�stwa.

Ju� we wst�pnej realizacji planu wyst�puj� nie przewidziane przeszkody. Chocia� m�ody osobnik eksperymentalny przejawia wiele inicjatywy w oddzia�ywaniu na mikro-spo�eczno�� Ziemian, stawiaj� oni zorganizowany op�r.

Mimo nacisku rezonansowego wspomaganego dublom�zgiem Lu nie mo�e zdoby� przewodnictwa. Jedynie on rozumie donios�o�� naszej pomocy.

Op�r Ziemian ma charakter bierny.

��cz� si� zn�w z przewodnikiem C-F i za jego po�rednictwem z kolejnymi zespo�ami naddyspozycyjnymi. Tu ju� nie wystarczy zwyk�a analiza synchropromienna.

O co chodzi Ziemianom? Nie s� oni zdolni poj�� swym prymitywnym umys�em sensu naszego dzia�ania; ale mo�e r�wnie� nasz umys� jest zbyt skomplikowany, aby wczu� si� w ich prymitywny spos�b rozumowania?

Przy�pieszenie adaptacji drog� rezonansu � niemo�liwe. Zastosowanie ladofado24 � przedwczesne i niedostatecznie opracowane dla Ziemian.

Usuni�cie jednej przeszkody stwarza inn�.

Projekt wizyty Ziemian w Mie�cie Zespolonej My�li. Centrum wyra�a zgod�. To, co zobacz�, powinno wywrze� dodatni wp�yw na poziom intelektostazy tych istot. Bezpo�rednia wymiana informacji mo�e u�atwi� wyja�nienie pod�o�a oporu i opracowanie skutecznych metod przekonania Ziemian, �e chcemy ich dobra.

W spotkaniu bior� udzia�: dwoje przewodnik�w mikrospo�eczno�ci Ziemian i para osobnik�w ni�szego stopnia, kt�ra � zdaniem Lu � nadaje si� doskonale do kreacji genetycznej.

Korzy�ci dwustronne z wizyty niew�tpliwe, lecz ograniczone. Tylko jeden z osobnik�w przejawia dodatnie zainteresowanie siredosi. U trojga innych wyra�ne zainteresowanie ujemne, wzrastaj�ce lub malej�ce zale�nie od tre�ci wymienianych informacji.

Rozmowa z Ziemianami poszerzy�a znacznie nasz� wiedz� o osobliwo�ciach ich mentalno�ci jednostkowej i spo�ecznej. Wnikni�cie jednak g��biej w mechanizm ludzkiego my�lenia i zaskakuj�cych reakcji emocjonalnych wymaga dalszych obserwacji, do�wiadcze� i analiz.

Wnikliwego zbadania wymagaj� tak�e nast�puj�ce motywy upartego odrzucania naszej pomocy. Zdaniem Ziemian:

1.�Odg�rne programowe sterowanie m�zgami ludzkimi za po�rednictwem dublo-m�zg�w nie jest korzystne spo�ecznie, gdy� dzia�a uniformizuj�co i ogranicza mo�liwo�ci samodoskonalenia si� osobniczego, kt�re warunkuje post�p cywilizacyjny i kulturalny spo�eczno�ci Ziemian.�� Do ich umys��w nie przemawia argument, �e r�norodno�� dr�g my�lenia prowadz�cego do jednego celu i inicjatyw� tw�rcz� mo�na programowo stymulowa�. Twierdz�, �e ich historyczne do�wiadczenie prowadzi do przeciwnych wniosk�w. Trzeba sprawdzi�, czy tak by�o rzeczywi�cie.

2.�Obecna struktura zapewnia korzystne warunki samodoskonalenia si� i rozwoju ludzko�ci jako organizmu spo�ecznego i nie ma potrzeby jej zmienia�. R�ni si� ona kra�cowo od struktury spo�eczno�ci Zjednoczonej Rozumem, ale to nie dowodzi jej ni�szo�ci czy niedojrza�o�ci. Ziemianie twierdz�, �e zcentralizowane systemy programowego sterowania dzia�a�y u nich d�ugo i ust�pi�y w spos�b naturalny miejsca systemowi automatycznej regulacji i wzajemnego sterowania autonomicznych uk�ad�w tworz�cych organizm spo�eczny, bardziej wi���cemu cz�owieka z przyrod� i u�atwiaj�cemu rozw�j jego si� tw�rczych.�� Je�li to, co m�wi� Ziemianie, zgodne jest z prawd�, nale�y ze szczeg�ln� uwag� zbada� t� struktur�, kt�rej trwa�o�� nie wydawa�a si� dot�d mo�liwa.

3.�Ziemianie nie mog� dopu�ci� do zaniku lub znacznego ograniczenia swych pop�d�w i emocji, gdy� rozum bez nich staje si� martwym przetwornikiem informacji. Przej�cie funkcji generatora wzmocnie� i pobudze� przez dublom�zg, uwa�aj� za odczlo-wieczenie istoty ludzkiej.�� Konieczne jest ustalenie, kt�re z biologicznych czynnik�w aktywizuj�cych umys� osobnika s� rzeczywi�cie niezb�dne i nie do zast�pienia przez programowe dzia�anie dublom�zgu. Wyniki bada� mog� mie� wa�ne znaczenie nie tylko w realizacji programu udoskonalenia gatunku ludzkiego, ale by� mo�e tak�e w rozwi�zywaniu naszych problem�w z doremi 25.

4.�Przyspieszanie proces�w neurofizjologicznych i metabolicznych organizmu ludzkiego zuba�a intelekt, gdy� ogranicza wi� cz�owieka i spo�eczno�ci z przyrod�.i zdolno�� dozna� estetycznych st�d wynikaj�cych. Jest to typowo atawistyczne podej�cie do zagadnienia. Argument, �e naturaln� drog� rozwoju jest uwolnienie si� od tych atawizm�w, zupe�nie nie dociera do ich �wiadomo�ci.

5.�Udoskonalanie gatunku z pomoc� in�ynierii genetycznej i doprowadzenie do zaniku gorszych gatunkowo odmian pozostaje w sprzeczno�ci z zasadami etycznymi, obowi�zuj�cymi w spo�ecze�stwie ludzkim. Jest to typowo ziemskie postawienie sprawy na g�owie. Przecie� w toku doskonalenia gatunku zmienia i doskonali si� r�wnie� moralno��, kt�rej nowe, bardziej u�yteczne spo�ecznie kanony zast�puj� stare, zdezaktualizowane. Jak dot�d w tej sprawie brak wsp�lnego j�zyka.

6. Spostrze�enia powy�sze nie neguj� warto�ci gatunku zamieszkuj�cego Uk�ad S�oneczny jako materia�u genetycznego do siredosi. Mimo bowiem stwierdzanych zahamowa� rozwojowych s� to istoty inteligentne, dociekliwe, zdolne do my�lenia koncepcyjnego, a ich geny �atwe do rekombinacji programowej. Moja poprzednia ocena ich reakcji w czasie pobytu na B�yskaj�cej wymaga znacznego skorygowania. Trafno�� niekt�rych pyta� � przyk�adowo: tempo wzrostu wiedzy i rzeczywisty cel budowy drugiej Pami�ci Wieczystej � mo�e �wiadczy�, �e nie doceniamy potencjalnych mo�liwo�ci my�lenia intuicyjnego.

Obszerne relacje z rozm�w � uzupe�nione spostrze�eniami dotycz�cymi zdolno�ci Ziemian do organizowania wi�zi psychicznej pomi�dzy poszczeg�lnymi osobnikami � przekazuj� przewodnikowi C-F i Centrum My�li Przewodniej. Cz�owiek jest istot� niebezpieczn� i bardziej skomplikowan�, ni� przypuszczali�my pierwotnie. Trzeba podda� jeszcze szczeg�owym badaniom jego zdolno�ci tworzenia my�lowych struktur mi�dzyosobniczych. Proponuj� zawiesi� realizacj� programu do czasu umocnienia pozycji Lu jako przewodnika. To umocnienie osi�gn�� mo�na dwoma sposobami: poprzez pomoc Lu i moj� w zaspokajaniu g�odu poznawczego Ziemian oraz pozyskiwanie osobnik�w dostrzegaj�cych ju� niekt�re korzy�ci spo�eczne i osobiste siredosi.

Po dwustu dwunastu sila otrzymuj� odpowied� Centrum. U�wiadamia mi ono, �e ulegaj�c ob�udnej i k�amliwej argumentacji Ziemian, pope�ni�em wiele b��d�w, fa�szywie interpretuj�c swe spostrze�enia. Jest oczywiste, �e:

1.�Powo�ywanie si� Ziemian na ich do�wiadczenie historyczne jest niczym wi�cej jak pr�b� wywo�ania zam�tu w naszych s�usznych pogl�dach na og�lne prawid�owo�ci rozwoju cywilizacji we wszech�wiecie. Chc� zyska� na czasie.

2. Nie nale�y ufa� temu, co m�wi� Ziemianie o swojej cywilizacji. Nawet je�li jest to w ich mniemaniu prawda (na co zdaje si� wskazywa� analiza synchropromienna ich proces�w my�lowych), nie wolno zapomina�, �e tego rodzaju prymitywne inteligencje sk�onne s� do nie�wiadomej selekcji informacji ukierunkowanej intencjonalnie.

Struktura organizacyjna spo�eczno�ci przedstawiona przez Ziemian jest ich �yczeniem, a nie rzeczywisto�ci�. Wiedza Pami�ci Wieczystej przeczy mo�liwo�ci dzia�ania takich struktur, gdy� nieuniknienie wiod� one do chaosu. Je�li �wiat Ziemian nie ulega dezintegracji, jest z pewno�ci� sterowany przez niejawnych przewodnik�w lub dofasi26, nad kt�rym Ziemianie utracili kontrol�, nie u�wiadamiaj�c sobie tego. Nasza pomoc mo�e i powinna uwolni� umys� Ziemian z tych z�udze�.

3.�Nie wykaza�em dostatecznej saldo mimire27, pr�buj�c hipotetycznie przyj��, �e niekt�re argumenty Ziemian rzekomo przemawiaj�ce przeciw zminimalizowaniu wp�ywu pop�d�w i emocji na ich psychik� s� jakoby s�uszne. Jedyne rzetelne kryterium przy-datno�ci tych czynnik�w do samodoskonalenia gatunku stanowi nasza wiedza zawarta w Pami�ci Wieczystej jako zapis do�wiadcze� zgromadzonych w toku programowego samodoskonalenia organizmu spo�ecznego.

4.�Z analizy wymiany informacji podczas spotkania wynika, �e nie skupi�em dostatecznej uwagi na zagadnieniu przyspieszenia proces�w fizjologicznych. Nie wykorzysta�em bogatych materia��w dotycz�cych korzystnych efekt�w bioakceleracji i nie wskaza�em na mo�liwo�� programowej stymulacji dozna� okre�lanych przez Ziemian jako estetyczne.

5.�Moja argumentacja dotycz�ca aspekt�w moralnych udoskonalania gatunk�w, jakkolwiek prawid�owa, nie mo�e wywo�a� zmian w �wiadomo�ci osobnik�w genetycznie nie udoskonalonych, a wi�c niezdolnych do my�lenia zespolonego. W opracowaniu bardziej skutecznej argumentacji powinien pom�c Lu.

6.�Wymieniona w przyk�adach rzekoma dociekliwo�� i trafno�� spostrze�e� Ziemian nie wynika z wi�kszej sprawno�ci rozumowania intuicyjnego u Ziemian, ale z godnej pot�pienia mojej w�asnej nieostro�no�ci (niekt�re wypowiedzi zwr�ci�y uwag� Ziemian na problemy wzrostu naszego potencja�u intelektualnego). Moje b��dy maj� �r�d�o w przecenianiu doskona�o�ci swego umys�u i niebezpiecznej sk�onno�ci do szukania nowych dr�g poznawczych bez pe�nego oparcia si� na wiedzy i autorytecie Pami�ci Wieczystej.

Potwierdzam s�uszno�� krytyki i oczekuj� decyzji ostatecznej. Wiem, �e zas�uguj� na surow� kar�. Centrum My�li Przewodniej konsultuje si� z Rad� Ustalaj�c� Przysz�o��. Decyzja: Nie mam prawa do odej�cia ostatecznego, gdy� to nagroda i przywilej. Zmiana funkcji wykluczona z uwagi na moj� znajomo�� przedmiotu i ograniczony czas, nie wystarczaj�cy na przygotowanie nast�pcy. Polecenie: przyspieszy� tempo gromadzenia informacji o Ziemianach i ich cywilizacji, czerpa� dane przede wszystkim z ich pami�ci technicznych. Przyspieszy� realizacj� programu misoldo 28, nie w��czaj�c si� bezpo�rednio w dzia�ania, lecz udzielaj�c jak najpe�niejszej pomocy Lu. Zakres mojej samodzielno�ci pozostaje bez zmian, pe�na odpowiedzialno�� za wyniki.

Przewodnik C-F stwierdza, �e w�a�ciwe wywi�zanie si� z tych obowi�zk�w daje mi szans� pe�nego przywr�cenia zaufania Centrum.

M�j umys� przepe�nia wola jak najsumienniejszego zrealizowania programu. Widocznie jednak biom�zg jest ju� stary, nie wszystkie procesy przebiegaj� w nim prawid�owo, gdy� coraz cz�ciej, w miar� post�p�w w dzia�aniach, rodz� si� w nim w�tpliwo�ci, kt�re pomoc dublom�zgu i dost�p do Pami�ci Wieczystej nie w pe�ni rozprasza. Dotycz� one g��wnie stosunku Ziemian do Lu i Lu do Ziemian.

Ziemianie traktuj� Lu jak obcego, cho� jego psychika ma wiele cech ludzkich. Sa w�r�d nich cechy oceniane przez Ziemian pozytywnie, s� i takie, kt�re uwa�aj� za ne- gatywne i chcieliby, aby zanik�y. A w�a�nie te ostatnie odgrywaj� u niego coraz wi�ksz� rol�, w miar� jak napotyka trudno�ci w stosunkach nawet ze sw� matk�. Obawiam si�, �e powsta�e w ten spos�b b��dne ko�o dodatniego sprz�enia zwrotnego Lu mo�e pr�bowa� rozerwa� si��. Czy obawiam si� s�usznie? Co mam robi� w takiej sytuacji? Kontaktuj� si� z przewodnikiem C-F, ale on nie chce mi udzieli� rady. Prawdopodobnie jest to sprawdzian mojej umiej�tno�ci rozwi�zywania problem�w.

Przewodnictwo Lu sk�onny jest uzna� tylko jeden Ziemianin � Dean. Jest to osobnik o wielu cechach korzystnych programowo � w miar� inteligentny, zdolny do my�lenia abstrakcyjnego, wytrwa�y w pracy, obowi�zkowy i operatywny. Jest ambitny, po��da wiedzy i ceni nasz� wy�szo��. Jedyn�, typowo ludzk� s�abo�� � podatno�� na bod�ce emocjonalne � mo�na znacznie os�abi�, je�li wyrazi tak� ch��.

Dean to dobry materia� genetyczny. Niestety, jego �partnerka rado�ci� � Daisy, stanowi�ca r�wnie dobry materia� do syntezy kreatywnej, nie przyjmuje jego argument�w i nie uznaje przewodnictwa Lu.

Ziemianie pr�buj� zwleka�. Prowadz� z Lu dyskusje niczego nie wyja�niaj�ce. Ju� nie mo�na d�u�ej czeka�. Przewodnik C-F daje mi do zrozumienia, �e nie wolno mi op�nia� dzia�a�. Lu domaga si� kontroli nad zespo�ami mido do lokalnych dzia�a� submolekularnych. Twierdzi, �e partnerka Deana gotowa jest podda� si� syntezie kreatywnej jako pierwsza w serii programowej. Nie pytam, jak to osi�gn��, bo czytam w jego my�lach, �e co� chce skry� przede mn�. Po co komplikowa� i tak trudn� sytuacj�?

Dzia�ania rozpocz�te, a mnie zn�w ogarniaj� w�tpliwo�ci, czy post�pi�em s�usznie. Ju� wiem, �e Lu przekaza� mi nie�cis�e informacje: nie mog�c przekona� Ziemianki, udost�pni� Deanowi falasol 29. Rozumiem celowo�� tego kroku, cho� nie jest on zgodny z zasadami moralnymi Ziemian. Obawiam si� jednak, �e jest te� niezgodny z generaln� dyrektyw� Centrum My�li Przewodniej, kt�ra m�wi przecie� o nienarzucaniu niczego si��. Wiem, �e ju� teraz cofa� si� nie mo�na i nie nale�y. Musz� jednak sprawdzi�, czy w�tpliwo�ci moje s� uzasadnione. Mo�e falasol by�o tylko wyzwalaczem ukrytych pragnie�?

Przeprowadzam rozmow� z partnerk� Deana. Niestety, po ust�pieniu dzia�ania falasol jej wrogi stosunek do programu udoskonalenia gatunku ludzkiego nie os�ab�, lecz przeciwnie � jeszcze si� umocni�. Oskar�a mnie o z�amanie przyrzecze�.

Nie wiem, co mam czyni�. Cokolwiek zrobi�, a nawet je�li zachowam bierno�� � nie uchroni mnie to przed s�usznymi zarzutami Centrum My�li Przewodniej. Tak czy inaczej musz� podj�� decyzj�, kieruj�c si� zasad� wi�kszej korzy�ci spo�ecznej. Ale czy korzy�� naszej spo�eczno�ci zawsze jest i b�dzie zbie�na z korzy�ci� spo�eczno�ci Ziemian? O czym ja my�l�? Jak mog� mie� w�tpliwo�ci?

Nie mam ju� ani jednej sila na konsultacj�. Czy zreszt� kto� mi jej udzieli? Ale czy jest co�, na czym mog� si� oprze� podejmuj�c decyzj�? Jest! Dyrektywa generalna. Nic nie narzuca� si��, to znaczy da� Ziemiance Daisy szans� przeciwstawienia si� zamierzeniom Lu. Po dzia�aniu falasol i syntezie kreatywnej ma ona jeszcze zdolno�� ��czno�ci radiomy�lowej.

Umo�liwiam Daisy powr�t do statku Ziemian. Trwa w�a�nie realizacja programu syntezy kreatywnej, przeprowadzana przez Lu z pomoc� zespo��w mido. Wed�ug mojej oceny szanse Daisy jako przeciwniczki Lu by�y niewielkie. Na sukces jej sk�adaj� si�: atawistyczna zdolno�� przyspieszonej p�wiadomej percepcji i bezzw�ocznego reagowania w warunkach szczeg�lnego zagro�enia, przypadkowy splot sprzyjaj�cych okoliczno�ci, niedostateczne zdyscyplinowanie my�lowe Lu i wspomniana ju� podatno�� Deana na bod�ce emocjonalne. Analiza przebiegu wydarze� prowadzi do wa�nych wniosk�w:

Niekt�re atawistyczne mechanizmy obronne mog� by� w trudnych sytuacjach u�yteczne.

Istoty pochodzenia ludzkiego, b�d�ce produktem syntezy kreatywnej, �atwiej wyzbywaj� si� gatunkowych wi�zi spo�ecznych, a zw�aszcza uczu� moralnych, trudniej za� przebiega u nich proces zast�powania ich dyrektyw� utrwalon� w pami�ci �wiadomej i nie�wiadomej. Dyrektywa taka, w nieoczekiwanych sytuacjach krytycznych, gdy mo�e op�ni� rozwi�zanie problemu i osi�gni�cie celu dzia�ania, bywa �atwo przekraczana. Lu, chc�c odzyska� w�adz� nad mido, got�w by� zniszczy� struktur� pami�ci, a wi�c osobowo�� Daisy, wa��c si� na czyn skrajnie amoralny r�wnie� z naszego punktu widzenia. D��enie do realizacji celu spowodowa�o zw�enie pola �wiadomo�ci i st�umienie koryguj�cych kontrbod�c�w wyobra�eniowych.

Bardzo trudno spowodowa� u Ziemian zanik wi�zi mi�dzyosobniczej typu uczuciowego. W�tpliwe jest, czy wi�ksze zmiany w tym mechanizmie by�y niekorzystne spo�ecznie. Wp�yw intelektu Lu na Deana okaza� si� s�abszy od uczuciowej wi�zi Deana z Daisy i wyzwoli� jego dzia�anie zgodnie z moralnym nakazem, bez logicznej analizy zagadnienia.

Nie jest istotne, �e sparali�owa� dzia�anie Lu (�miertelnie zagra�aj�ce Daisy) prymitywn� si�� fizyczn�. Wa�ne jest, �e podj�� prawid�ow� decyzj� zadziwiaj�co szybko i dzia�anie jego by�o skuteczne � nie tylko nie dopu�ci� do obj�cia przez Lu kontroli nad mido, ale stworzy� warunki do przywr�cenia �wiadomo�ci i swobody dzia�ania innym Ziemianom. Chyba �aden Urpianin nie zdoby�by si� na tak szybkie i skuteczne dzia�anie, je�li tempo jego proces�w fizjologicznych nie by�oby szybsze ni� przeciwnika.

Po tym, co si� wydarzy�o. Ziemianie chc� niezw�ocznie wraca� do swego macierzystego uk�adu planetarnego. Prosz� przewodnika C-F o krytyczn� ocen� mego post�powania i dalsze dyrektywy.

Czekam dwa tysi�ce sze��set pi��dziesi�t osiem sila na odpowied�. Jest kr�tka. Nie zawiera analizy krytycznej moich decyzji, a tylko dwie dyrektywy Rady Ustalaj�cej Przysz�o��:

Nie utrudnia� Ziemianom opuszczenia naszego �wiata; je�li zechc� � udzieli� im pomocy techniczno-energetycznej.

Polecie� osobi�cie do Uk�adu S�onecznego statkiem naszym lub Ziemian, je�li wyra�� na to zgod�, jako przedstawiciel naszej cywilizacji. Zapozna� si� osobi�cie z warunkami tam panuj�cymi i rzeczywist� struktur� spo�eczn� tego gatunku. Wszystkie zgromadzone informacje przekazywa� systematycznie na Juvent�. Dalsze dyrektywy otrzymam po wyruszeniu w drog�.

Nikt z Urpian nie lata� dalej ni� do Uk�adu Proximy. Pragnienie podr�y kosmicznych jest nam od dawna obce. Urpianin oderwany od swej spo�eczno�ci, odci�ty od Pami�ci Wieczystej, staje si� istot� samotn�, a Io oznacza najwy�sz� kar�. Czy zamiarem Rady by�o wymierzenie mi kary? A mo�e tak�e chodzi o to, �ebym przekona� si� naocznie, jak bardzo si� myl� w swych s�dach o Ziemianach? A je�li to jeszcze jedna szansa wype�nienia misji, kt�r� tak �le koordynowa�em? Jednego jestem pewny: jest to decyzja m�dra, daleko wybiegaj�ca w przysz�o�� i musz� da� z siebie wszystko, aby przynios�a oczekiwane korzy�ci Urpianom i Ziemianom.

Ziemianie zgodzili si� na m�j udzia� w ich powrotnym locie. Daisy, kt�ra jest moj� sisolfa30 w statku Ziemian, powiedzia�a mi, �e pocz�tkowo zdania by�y podzielone, ale w ko�cu uznali m� wizyt� na Ziemi za celow�. Konieczne jest lepsze wzajemne poznanie.

Po trwaj�cych osiemdziesi�t sze�� obrot�w Juventy przygotowaniach technicznych oraz porz�dkowaniu i uzupe�nianiu zgromadzonych przez Ziemian informacji naukowych ich statek wyrusza w drog�. �adnych instrukcji jeszcze nie otrzyma�em, cho� �rodki ��czno�ci z Juvent� mam zapewnione. Przewodnik C-F nie odpowiada na moje wezwania, a m�j dublom�zg nie otrzyma� dot�d po��czenia z Pami�ci� Wieczyst�. Czy i kiedy prawo dost�pu do niej b�dzie mi przywr�cone? M�j �partner rado�ci� r�wnie� milczy. Mo�e otrzyma� przywilej ostatecznego odej�cia?

Daisy nam�wi�a mnie do przygotowania relacji z tego, czego by�em �wiadkiem i uczestnikiem od chwili ich przybycia do naszego �wiata. Spe�nienie jej pro�by mo�e przyczyni� si� do wyja�nienia Ziemianom, a tak�e i sobie samemu, dlaczego sta�o si� to, co si� sta�o�

Spisuj� wszystko, co najwa�niejsze, jak pami�tam ja i m�j dublom�zg, nic nie ukrywaj�c i nie zmieniaj�c. Daisy ma racj� � to bardzo wa�ne, je�li mamy wzajemnie si� zrozumie� i zaufa�.

Wierz�c, �e tak b�dzie, m�wi� do Was A-Cis.

Przypisy do relacji Urpianina A-Cisa opracowane przez Daisy Brown

Nie chc�c Czytelnikom niepotrzebnie utrudnia� orientacji, nazwy obiekt�w astronomicznych podajemy w terminologii ludzkiej.

2 Wielkie okr��enie � swoista dla mieszka�c�w uk�adu podw�jnego gwiazd Tolimana miara czasu, wynosz�ca ok. 80,1 roku. Jest to okres dziel�cy kolejne zbli�enia tych gwiazd w wyniku � obiegu Tolimana A po wyd�u�onej orbicie przez Tolimana B.

3 Refadore � wielowariantowy program dzia�a� w przypadku pojawienia si� nieznanego obiektu kosmicznego � domniemanego sztucznego tworu cywilizacji nieurpia�skiej. Program zawiera sze�� wariant�w dzia�a�, stosowanych zale�nie od wynik�w rozpoznania (m. in. zagro�enia, jakie stanowi obiekt dla cywilizacji urpia�skiej): a � nadz�r niejawny, b � nadz�r jawny bezkonta-ktowy, c � nadz�r jawny z pr�bami kontaktu, d � dzia�anie odstraszaj�ce, e � dzia�anie obronne z ostrze�eniem, f � dzia�anie obronne bez ostrze�enia. Warianty a i b by�y wobec nas realizowane. Zakres czynno�ci zwi�zanych z realizacj� wariant�w c,d,e i f nie jest znany nawet A-Cisowi, kt�ry co prawda w toku podejmowanych czynno�ci koordynacyjnych otrzyma� informacje szczeg�owe z Centrum My�li Przewodniej, ale tylko dotycz�ce realizowanego wariantu, a innymi ni� a i b nie mia� � jak twierdzi � czasu ani potrzeby bli�ej si� zainteresowa�.

4 Sil� � urpia�ska jednostka czasu r�wna 0,062 s.

5 Czas obrotu Juventy wok� osi � 32,2 h.

6 �Partner rado�ci� � okre�lenie bliskiej wi�zi mi�dzyosobniczej dw�ch Urpian, kt�r� nale�y traktowa� raczej jako blisk� przyja�� oficjalnie usankcjonowan� ni� zwi�zek ma��e�ski. Na obecnym, wy�szym poziomie cywilizacji zap�odnienie, rozw�j p�odu, a� do narodzin nowego osobnika odbywa si� metod� in vitro w specjalnych zak�adach prokreacyjnych. Urpianie s� istotami dwup�ciowymi i niegdy� tworzyli rodziny podobne do ludzkich, jednak ich zdolno�ci rozrodcze zanik�y.

Prawdopodobnie do zaniku doprowadzono �wiadomie, gdy� obecny poziom urpia�skiej in�ynierii genetycznej pozwoli�by z pewno�ci� przywr�ci� t� zdolno��. Instytucja �partner�w rado�ci� b�d�ca ostatnim �ladem czas�w �zwierz�cej rozrodczo�ci� i partnerskiej wi�zi seksualnej zostanie w przysz�o�ci � jak twierdzi A-Cis � zast�piona ca�kowicie wi�zi� og�lnospo�eczn�.

7 Ma�e okr��enie � urpia�ska miara czasu analogiczna do naszego roku. Jest to okres obiegu planety Juventa wok� Tolimana A, licz�cy 418,3 dnia ziemskiego.

8 Odchylenie to spowodowane zosta�o skierowaniem Astrobolidu na tor lotu Celestii, czego Urpianie nie mogli wiedzie�, gdy� po zniszczeniu mido nie obserwowali startu ekspedycji mi�dzygwiezdnej. Tor ten jest odchylony o dwadzie�cia osiem stopni od teoretycznego toru wyprawy Astrobolidu do gwiazd Alfa Centauri, gdyby nie zboczy�a ona z drogi w celu zbadania tego dawnego sztucznego ksi�yca Ziemi. R�nice w kierunku lotu Celestii i Astrobolidu wynikaj� st�d, �e lot Celestii do Uk�adu Alfa Centauri mia� trwa� dziewi�tna�cie tysi�cy sze��set lat, a po tym czasie uk�ad ten, w wyniku ruchu w�asnego, b�dzie si� znajdowa� w innym zupe�nie punkcie nieba ni� w dwudziestym sz�stym wieku. |

9 Intelektostaza � homeostaza rozumu i wiedzy � niedoskona�a pr�ba przeniesienia z j�zyka Urpian do ludzkiego j�zyka naukowego bardzo z�o�onego poj�cia dotycz�cego sprawno�ci umys�owej istot rozumnych. Obejmuje ono takie zdolno�ci psychiczne, jak inteligencja, wiedza, my�lenie tw�rcze, traktowane jako czynniki procesu samoorganizacji intelektualnej.

10 Sidomire � narz�dy przystosowane do wysy�ania i odbioru sygna��w elekromagneiycznych.

11 Redofare � poj�cie niejasne, dotycz�ce w�a�ciwego Urpianom kierunku rozwoju cywilizacji; prawdopodobnie chodzi tu o problemy zwi�zane z samouzale�nieniem si� od uniwersalnych magazyn�w informacji i wynikaj�cym st�d izolacjonizmie kosmicznym.

12 �wiatem Starego �ycia nazywaj� Urpianie kr���c� wok� gwiazdy Proxima Centauri planet� I, kt�r� my nazwali�my Urpa (st�d dawni mieszka�cy tej planety to Urpianie). Glob ten, na kt�rym niegdy� kwit�o �ycie, by� kolebk� ich gatunku, lecz na skutek przyga�ni�cia gwiazdy macierzystej zmieni� si� przed dwoma tysi�cami lat w lodow� pustyni�. Urpianie przenie�li si� z Uk�adu Proximy do Uk�adu Tolimana tysi�c czterysta pi��dziesi�t lat temu.

13 Simido � szeroki zakres pe�nomocnictw dotycz�cych z�o�onych dzia�a� technicznych i organizacyjnych, zwi�zanych z kontrol� i instruowaniem zespo��w mido.

14 Temidzi � istoty rozumne zamieszkuj�ce Tem�, planet� kr���c� wok� gwiazdy Proxima Centauri. Poziomem umys�owym odpowiadaj� pitekantropowi. Ich reakcje psychiczne s� znacznie wolniejsze ni� u cz�owieka.

15 Midoresol � bardzo z�o�ona i niezbyt dla nas jasna technika przekazywania energii i informacji, kt�rych odbiorcami s� obdarzeni du�� samodzielno�ci� �wys�annicy py�owi� (mido).

16 Fadoremi, dodomi � wi�zki promieniowania korpuskularnego z�o�onego z r�nych cz�stek elementarnych, s�u��ce przekazywaniu informacji i energii (?) dla mido. Promieniowanie to powoduje zaburzenia w czynno�ciach m�zgu ludzkiego.

17 Refadomire � dyspozycje psychiczne ukszta�towane w wyniku skomplikowanych uk�ad�w od-ruch�w. W znacznym uproszczeniu

��instynkt, intuicja.

18 Laremi sidore � w bardzo og�lnym, uproszczonym uj�ciu � �wiat wrogi �yciu, zaludniony przez samoczynnie dzia�aj�ce struktury sztuczne.

19 Redami � najprawdopodobniej-jaka� z�o�ona biurokratyczna procedura zwi�zana z rewizj� programu dzia�a�. Na czym polega

��nie uda�o si� ustali�.

20 Sisimi � zesp�l ruchomy, wykonawczy, transportowy. Nazwa zautomatyzowanego pojazdu zatrzymanego przez D.Brown.

21 Siredosi � tre�ci tej nazwy nie uda�o si� dot�d w pe�ni rozszyfrowa�. Z wypowiedzi A-Cisa wynika, �e chodzi tu nie tylko o udoskonalenie genetyczne rodzaju ludzkiego, ale r�wnie� o jakie� inne cele, si�gaj�ce daleko poza rzekome korzy�ci dla cywilizacji Ziemian. Urpianin unika wy-ra�niejszego sprecyzowania, co ma na my�li. Jest to chyba temat zakazany, na kt�ry jednak pr�buje on w ostro�ny spos�b zwr�ci� nasz� uwag�, wbrew zaleceniom swych prze�o�onych. Prawdopodobnie chodzi tu o jakie� wa�ne dla samych Urpian i ich cywilizacji problemy, w kt�rych rozwi�zaniu mia�a wzi�� udzia� przeobra�ona na ich mod�� ludzko��.

22 Fasido � chodzi tu o wi�ksz� wra�liwo�� niekt�rych cz�onk�w naszej ekspedycji na ekologiczne aspekty dzia�alno�ci ludzi w obcym �wiecie i szczeg�lne zainteresowanie kontaktami mi�dzycy-wilizacyjnymi. Czy, a je�li tak, to w jakim stopniu, wi��e si� to z jakim� oddzia�ywaniem kosmicznym (naturalnym lub sztucznym) � jak to sugeruje wypowied� A-Cisa � nie uda�o si� stwierdzi�.

21 Solfare � prawdopodobnie ca�o�� czynnik�w kszta�tuj�cych przebieg proces�w fizjologicznych zachodz�cych w istotach �ywych.

24 Ladofado � metoda oddzia�ywania na m�zg. Nie uda�o si� dot�d sk�oni� A-Cisa do wyja�nienia, na czym ona polega. Wiadomo tylko, �e towarzysz� jej powa�ne zak��cenia przebiegu pr�d�w czynno�ciowych w korze m�zgowej.

25 Doremi � chodzi tu prawdopodobnie o zmniejszanie si� tempa wzrostu zasob�w wiedzy gromadzonej w Pami�ci Wieczystej. A-Cis wypowiada si� niech�tnie na ten temat. By� mo�e doremi wi��e si� z siredosi (patrz przyp. 21).

26 Dofasi � sztuczny intelekt.

27 Saldo mimire � poj�cie z�o�one, prawdopodobnie oznacza wiar� w autorytety traktowan� jako warto�� spo�eczna, chocia� A-Cis twierdzi, �e poj�cie wiary w takim znaczeniu, w jakim my go u�ywamy (pozarozumowa, nie oparta na logicznych dowodach akceptacja jakiego� przekonania), w j�zyku Urpian nie istnieje.

28 Misoldo � opracowany przez Lu wariant operacyjny programu chromosomalnej syntezy gen�w w celu wyhodowania doskonalszego gatunku cz�owieka.

29 Falasol � zminiaturyzowane urz�dzenie o nie znanej nam konstrukcji, umo�liwiaj�ce wprowadzenie cz�owieka w stan przypominaj�cy g��bok� hipnoz�.

30 Sisolfa � osoba s�u��ca pomoc� w adaptacji do nowych warunk�w, opiekunka i przewodniczka o ograniczonych uprawnieniach nadzorczych. Funkcja nie maj�ca obecnie odpowiednika w spo�ecze�stwie ludzkim.

Na pogodnym niebie Procjon wyr�nia� si� z�otawym blaskiem w gwiazdozbiorze Ma�ego Psa. Silva przez d�u�sz� chwil� wpatrywa�a si� w niego, a� Bernard Kruk zapyta�:

��O czym my�lisz, kochana?

��Chc� tam polecie� � odpar�a cicho.

Bernard uni�s� si� lekko na r�kach. Powi�d� wzrokiem nad wachlarzami palm, nieco czarniejszych od reszty nocy. Dobrze wiedzia�, o jak� gwiazd� chodzi Silvie. Ta sprawa mia�a g��bokie korzenie. Kilkana�cie lat wcze�niej Silva zaliczona by�a w sk�ad wyprawy maj�cej zbada� Uk�ad Syriusza.

Wtedy znali si� od niedawna. Bernard z uwagi na charakter swojej pracy nie m�g� ani opu�ci� plac�wki, kt�r� reorganizowa�, ani te� liczy� na zakwalifikowanie w poczet za�ogi statku mi�dzygwiezdnego. I wtedy Silva ca�kiem niespodziewanie zrzek�a si� uczestnictwa w ekspedycji.

By�a pierwsz� kobiet�, przy kt�rej pozosta� tak d�ugo. Czasami zadawa� sobie pytanie, czy kocha j� na tyle, aby z ni� sp�dzi� ca�e �ycie. Nie rozmawiali o tym nigdy, cho� Silv� zapewne nieraz nurtowa�y te same my�li.

Wsp�lny lot ku gwiazdom rozstrzygn��by ten problem � w ka�dym razie na kilkadziesi�t lat. Nawi�zuj�c do jej ostatnich s��w, powiedzia� weso�o:

��Ja tak�e patrz�c w ��tawe oko Procjona mam wra�enie, i� mruga w�a�nie do nas, przyzywaj�c go�cinnie w te dalekie strony przeorane zaledwie my�l� cz�owiecz� l przeczuciem nieznanego. Polecimy, Silvo. W�a�ciwie ju� dawniej tak postanowi�em.

Silva po�o�y�a si� na zielonej murawie. Jej jasnopiwne oczy odbija�y gwia�dziste niebo. Nie odwracaj�c si� w stron� Bernarda, zapyta�a:

��Czemu nie powiedzia�e� mi o tym?

��To mia�a by� niespodzianka. Wiem, co powiesz: �e gdybym ci si� wcze�niej zwierzy�, by�aby to tak�e niespodzianka. No, ale c� � my�leli�my jednocze�nie o tym samym. Bardzo to lubi�

��Oj, Ber, Ber � odpar�a �artobliwie.�� Gdyby� jeszcze z p�l roku ukrywa� t� nie- spodziank�, polecia�by� sam. Przecie� ja nie mog� z dnia na dzie� opu�ci� Ziemi i wszystkich spraw, kt�re z ni� si� wi���.

��Nie b�d� taka pewna, �e polecia�bym sam. Mo�e w og�le bym nie polecia� � rzuci� w zamy�leniu i ciep�ym spojrzeniem obj�� jej kszta�tn� kibi� ledwo zarysowan� w mroku.

Silva chcia�a cos powiedzie�, lecz jej uwag� zwr�ci�a nag�a zmiana w zachowaniu Bernarda. Sta� wyprostowany, z d�o�mi nad czo�em, jak gdyby zas�ania� oczy przed jakim� ra��cym blaskiem. Po chwili szybko chwyci� infralornetk�, mierz�c ni� w kierunku widnokr�gu.

Dopiero teraz dziewczyna spostrzeg�a, �e w tamtej stronie wyra�nie poja�nia�o. Blador�owy rumieniec krasi� dalekie pasmo g�rskie, wznosz�c si� jakby piramid� zwr�con� podstaw� ku g�rze.

� �wita. Jakie to pi�kne � zachwyci�a si� Silva. Bernard zaprzeczy�:

��W tych stronach noc polarna dopiero nasta�a. Ale mo�e to by� zorza polarna. Zreszt� zaraz sprawdz�.

Wyj�� male�ki spektroskop, sprz�g� go z aparatem fotograficznym i po chwili ogl�da� zdj�cie widma. Znieruchomia� z wra�enia.

��Wykluczone. To nie mo�e by� zorza polarna � powiedzia� z pewnym zdziwieniem i zamilk�, zn�w podnosz�c infralornetk� do oczu.

Silva wsta�a i opar�szy g�ow� na ramieniu Bernarda wtopi�a wzrok w zagadkow� dal. Odnios�a wra�enie, i� niebo por�owia�o mocniej i szerzej.

��Co to znaczy?�� spyta�a bardzo cicho.

Poniewa� Bernard trwa� w bezruchu, powt�rzy�a to samo jako� ostrzej, bardziej przejmuj�co.

��Poczekaj, niech zbior� my�li � rzuci� Bernard.

Przypi�� infralornetk� do pasa i obejmuj�c Silv� ramieniem, uni�s� g�ow� tak, i� gwiazdy �wieci�y mu prosto w oczy. Mia� dziwne uczucie, �e starczy wyci�gn�� r�k�, by je �cisn�� w gar�ci jak robaczki �wi�toja�skie.

��Patrzysz w gwiazdy?�� spyta�a Silva nieco uspokojona. Milcza�.

��Powiedz wreszcie, co znaczy ta zorza?�� ci�gn�a.�� Czy�by� pragn��, abym zacz�a si� ba�?

��Nie rozumiem � oznajmi� wolno, a widz�c jej zdziwienie dopowiedzia�: � To znaczy, nie rozumiem, co wyra�a blask, kt�ry raz przygasa, to zn�w ogarnia ca�e po�acie nieba. Tym bardziej �e nieraz pozory myl�. W tym przypadku chyba na pewno � doda� wolno jak gdyby do siebie.

��A jakie przypuszczenie ci si� nasuwa?�� spyta�a Silva. Nad l�kiem wzi�a w niej teraz g�r� ciekawo��.

��To wygl�da na ogromny, przepot�ny wulkan � powiedzia� spokojnym g�osem.�� Rodzaj widma te� dopuszcza tak� mo�liwo��.

��Ja wcale nie odnosz� tego wra�enia � odpar�a Silva.�� By�am �wiadkiem paru efektownych wybuch�w. Pami�tam, jak wsp�lnie podziwiali�my Etn� sze�� lat temu, w fazie najbardziej niespokojnej. To wygl�da�o przecie� zgo�a inaczej.

Ten argument nie przekona� Bernarda.

��Masz s�uszno��, gdy chodzi o por�wnanie samego widoku. We� wszak�e pod uwag�, �e wtedy przebywali�my zaledwie kilka kilometr�w od krateru. Mogli�my a� tak si� zbli�y�, bo komputer sprz�ony z aparatami rejestruj�cymi przebieg zjawiska nie przewidywa� takiej erupcji gaz�w, kt�ra okaza�aby si� niebezpieczna na naszym stanowisku obserwacyjnym. Efekt polega� przede wszystkim na sp�ywaniu potok�w lawowych po zboczu.

��S�dzisz, �e to si� dzieje daleko?�� spyta�a Silva.

��O, bardzo daleko � skwapliwie potwierdzi�. Zaraz jednak zg�osi� zastrze�enie:

��Je�li to w og�le wybuch wulkanu. Nadal mam w�tpliwo�ci. Cok� Antarktydy to stara, z dawien dawna okrzep�a p�yta. Tylko wschodni jej kraniec. Ziemia Wiktorii, przejawia o�ywion� dzia�alno�� sejsmiczn�. W tamtym rejonie, na wyspie Rossa, wznosi si� pot�ny i niespokojny Erebus.

��A jak mo�na inaczej wyt�umaczy� to dziwne zjawisko?�� indagowa�a Silva. Bernard zastanowi� si�.

��W tej chwili nie wiem. Widzisz, kochana, na my�l o wulkanicznej genezie tego blasku naprowadzi� mnie jeszcze jeden szczeg�. Sp�jrz na niebo ponad nami. Silva zadar�a g�ow� do g�ry.

��Zachmurzy�o si� � powiedzia�a spokojnie.

R�wnie� Bernard stwierdzi�, �e gwiazdozbiory, b�yszcz�ce jeszcze przed kilkoma minutami, teraz znikn�y z pola widzenia. Nie przyj�� tego spostrze�enia oboj�tnie. By� to nowy argument na potwierdzenie hipotezy o wulkanicznym pochodzeniu zjawiska, przed kt�r� broni� si�, jak m�g�, bo jej nie dowierza�.

��Czemu milczysz?�� spyta�a Silva, spostrzegaj�c zdumienie Bernarda.

��Chyba to jednak wulkan��� odpar� niepewnie.�� Teraz naprawd� nic nie rozumiem.

��A co chcia�e� pokaza� mi na niebie?�� przypomnia�a dziewczyna.

��Kwadrans temu nad nami iskrzy�y si� gwiazdy. Tylko wok� tej dziwnej zorzy, zar�wno wszerz, jak do g�ry, przestw�r by� ca�kiem czarny. Pomy�la�em, �e chmura py�u zaciemnia widoczno��. Na dzi� nie planowano zachmurzenia. Zreszt� musia�bym by� o tym powiadomiony. Ta chmura, kt�ra zaj�a teraz wi�ksz� cz�� nieba, jest chyba wulkanicznego pochodzenia.

��W�a�ciwie c� w tym nadzwyczajnego?�� zastanowi�a si� Silva.�� Wszak nieraz w czasach historycznych wulkany uznawane za wygas�e wznawia�y swoj� dzia�alno��. Chocia�by katastrofalny wybuch Wezuwiusza w siedemdziesi�tym dziewi�tym roku. A ponadto niekt�re wulkany powsta�y do�� niedawno. Przecie� Pericutin, teraz jeden z najokazalszych na Ziemi, dopiero w tysi�c dziewi��set czterdziestym si�dmym roku zacz�� usypywa� sw�j sto�ek, a na dobre rozhula� si� w dwudziestym drugim wieku.

Przedtem rozci�ga�y si� tam p�askie pola uprawne.

��Tak � powiedzia� Bernard w zamy�leniu.�� To, co m�wisz, jest s�uszne�

��Ale?�� zapyta�a dziewczyna przekornie.

��Zgad�a�. Jest w tym wszystkim powa�ne �ale�, kt�re jeszcze w tej chwili ka�e mi w�tpi�. Czynne wulkany zgrupowane s� tylko na pewnych obszarach kuli ziemskiej, stosunkowo ciasnych. Tam te� zdarzaj� si� trz�sienia ziemi, wyst�puj� gejzery, fuma-role b�d� otwarte jeziora lawy, znane zw�aszcza na Jawie. S� to krainy geologicznie m�ode, niespokojne, gdzie pod cienk� warstw� ska� dzia�aj� pot�ne si�y wn�trza planety. Powtarzam natomiast, �e Antarktyda � zw�aszcza w tej stronie, sk�d dobiega �una � jest star� p�yt� l�dow�.

Milczeli d�u�sz� chwil�, po czym Bernard szybkim ruchem uj�� podr�czny nadaw-czo-odbiorczy aparat radiowy. Nastawi� na odpowiedni� fal� i czeka� sygna�u.

Z g�o�nika pop�yn�� jednostajny szum, przez kt�ry nierytmicznie przebija�y si� ni to warkliwe trzaski, ni to zawodzenia � przeci�g�e, niemo�liwe do rozpoznania.

Sekundy wlok�y si� coraz uci��liwiej, a kiedy ju� splata�y �a�cuszek minut, Bernard nie wytrzyma�: zacz�� manipulowa� ga�k� strojenia zrazu powoli, a potem coraz bardziej nerwowo. Zmienia� fal� � raz, drugi, trzeci. Nie skutkowa�o. Tylko chwilami mog�o si� zdawa�, �e dobiega ludzki g�os, jednak zbyt zniekszta�cony, aby go zrozumie�.

Rozdra�nienie Bernarda udzieli�o si� Silvie, lecz nie chcia�a tego okaza�. Powiedzia�a tym �agodniej:

��Spr�buj� sprawdzi� na moim� Bernard ruchem r�ki poprosi� j� o cisz�.

Rzeczywi�cie co� si� dzia�o w odbiorniku. Poprzez szumy i trzaski przebija�y d�wi�ki, kt�re mo�na by�o rozpozna� jako rozmow�. Co pewien czas pada�y ochryp�e, pojedyncze s�owa nie powi�zane z sob�.

���jak Krakatau �wiadczy, �e��� powt�rzy�a Silva z l�kiem w oczach.�� Przyr�wnuj� dzisiejsze zjawisko do s�ynnego wybuchu z tysi�c osiemset osiemdziesi�tego trzeciego roku? Wszak to by�a najsilniejsza erupcja w czasach historycznych!

��Przyr�wnuj�� � powt�rzy� Bernard machinalnie.

��Spr�buj� sprawdzi� na moim aparacie � ponowi�a Silva.�� Mo�e tw�j jest uszkodzony.

Powt�rzy�o si� jednak to samo. Poszczeg�lne s�owa, wynurzaj�ce si� z chaosu od przypadku do przypadku, nie wyja�nia�y niczego. Niekt�re zdawa�y si� potwierdza� i wzmaga� zagro�enie, lecz �atwo by�o o b��d w interpretacji.

Bernard podj�� jeszcze jedn� pr�b�: odszed� sto krok�w i nawi�za� ��czno�� z Silva. Aparaty pracowa�y bez zarzutu. Oboje g�owili si�, co udaremnia odbi�r na wi�ksze odleg�o�ci.

��Mo�e silny wybuch na S�o�cu?�� spyta�a Silva; � Pami�tasz, jak kiedy� przez kilka godzin nie mogli�my z sob� rozmawia�? By�e� w Japonii, a ja na Grenlandii. Potem wystartowali�my prawie r�wnocze�nie, rozmijaj�c si� w locie. Pami�tasz?

Jak�e m�g�by zapomnie�! Dok�adnie pami�ta� miesi�c, dzie�, por� dnia. Przytuli� j� mocno i poca�owa� w rozchylone ciep�e usta. Jak w ogromnym perspektywicznym skr�cie nad podziw wyrazi�cie stan�y mu przed oczami wszystkie dni, kt�re rzuci�y Silv� w jego ramiona.�� Czy to nie jest z�owieszcze?�� pomy�la� z nieokre�lonym l�kiem.�� Podobno tu� przed �mierci� cz�owiek widzi swoje �ycie w�a�nie tak.

Silny wstrz�s omal nie zwali� ich z n�g. Bernard wpar� si� mocno stopami w pokryty muraw� mi�kki grunt. Silva patrzy�a mu w twarz oczami zal�knionego dziecka. Blador�owa �una nieba odbija�a si� w jej wilgotnych �renicach.

��Co to?�� zapyla�a po chwili.

��Nie wiem. To znaczy � poprawi� si� Bernard � jak widzisz, trz�sienie ziemi. Oczywi�cie� Tylko nie mam poj�cia, jak to rozumie�, czym je t�umaczy�. W tej okolicy gwa�towny wstrz�s tektoniczny?

��Czy to ma zwi�zek z tamtym? Wydaje si�, �e na pewno. Dziewczyna przypomnia�a sobie, i� Bernard nie mo�e dosta� po��czenia radiowego z Instytutem Ochrony Cz�owieka.

��Spr�buj jeszcze przez BS � doradzi�a.�� Chyba �e to jakie� zaburzenie jono-sferyczne. Mo�e burza magnetyczna? Mo�e silne rozb�yski s�oneczne?

��Wykluczone. Dzi� rano nie by�o �adnego komunikatu.

Zanim Bernard i Silva zdecydowali si� polecie� do Bieguna Po�udniowego, odleg�ego o sze�� godzin lotu, wiele si� zmieni�o w przyrodzie: Przera�aj�ce znaki na niebie i ziemi nakazywa�y czujno��, rozwag� i szybko�� dzia�ania.

Jako cz�owiek dwudziestego sz�stego wieku Bernard poj�ciem �odpowiedzialno�� ogarnia� to, co zawiera�o si� w ramach codziennej moralno�ci. Ta za� za jedyne i wy��czne z�o uznawa�a krzywdzenie drugiego cz�owieka. Dawno przemin�y czasy wodz�w i zdobywc�w, tyran�w i m�czennik�w. Nowy czas by� prawdziw� er� cz�owieka, buj-no�ci �ycia i najpe�niejszej wolno�ci, kt�rej nie kr�powa�o nic pr�cz nakaz�w sumienia. Nie musiano kontrolowa� ludzi, ich pracy i poczyna�, gdy� ka�dy kontrolowa� sam siebie. Katastrofy poci�gaj�ce tragiczne ofiary zdarza�y si� sporadycznie, lecz prawie nigdy nie by�y zawinione przez ludzi. Stanowi�y po prostu z�e owoce kapry�nego przypadku i ograniczono�ci ludzkiej wiedzy. Instytut Ochrony Cz�owieka rejestrowa� i bada� wszelkie nieszcz�liwe wypadki. Nie mia�o to jednak charakteru �ledztwa, tylko s�u�y�o poszukiwaniu sposob�w jeszcze skuteczniejszego ograniczenia ich na przysz�o��. Bernard Kruk, jako przewodnicz�cy instytutu, koordynowa� te prace.

Nigdy wszak�e dot�d nie zetkn�� si� z kataklizmem na tak ogromn� skal�. Nie zna� dok�adnie istoty tych dramatycznych wydarze�, a ich rozmiar�w zaledwie si� domy�la�. Zdawa� sobie jednak spraw�, �e nie mo�e to by� katastrofa lokalna.

Najgorsze nadesz�o w�wczas, gdy podejrzana zorza pocz�a przygasa� i wreszcie skry�a si� w nieprzeniknionej ciemno�ci. Ju� dawno znikn�y gwiazdy. Wszechobecna czer� wch�ania�a bli�sze i dalsze otoczenie. Bez okular�w, przekszta�caj�cych promieniowanie podczerwone w �wiat�o widzialne, nie da�oby si� dostrzec w�asnej wyci�gni�tej d�oni.

Nastawiwszy okulary na najwi�ksz� jasno�� nocnego widzenia. Bernard i Silva mogli wprawdzie rozpozna� niekt�re przedmioty bardziej odcinaj�ce si� od otoczenia, lecz w dali, tam gdzie zgas�a krwawi�ca niedawno �una, jak z�a wr�ba rozpanoszy�y si� s�upy dym�w (a mo�e chmur?) wro�ni�te w ziemi� i w niebo niczym gigantyczne drzewa.

R�wnocze�nie wyst�powa�y zagadkowe, niespokojne zmiany w otoczeniu. Temperatura powietrza wzrasta�a, i to coraz gwa�towniej. Termometr przekroczy� ju� graniczn� warto�� dwudziestu pi�ciu stopni Celsjusza, charakterystyczn� dla teren�w obj�tych noc� polarn�. Kiedy osi�gn�� trzydzie�ci stopni. Bernard nie mia� w�tpliwo�ci, �e stoj� w obliczu przeogromnego wybuchu wulkanu. Mo�na by�o wnioskowa�, �e mieszka�cy rozleg�ych obszar�w zostali zaskoczeni, a w bezpo�rednim s�siedztwie wybuchu nikt nie ocala�. W my�lach Bernarda liczba ofiar dwoi�a si�, troi�a, dziesi�ciokrotnia�a. Antarktyda � najp�niej zagospodarowana cz�� �wiata � nie by�a zaludniona tak g�sto jak inne kontynenty, gdy� ze wzgl�du na specyfik� klimatu znaczne po�acie zamieniono w rezerwaty przyrodnicze, a ludzkie osiedla rozgo�ci�y si� przewa�nie po�r�d przepastnych ogrod�w.

Za�o�ywszy aparaty plecowe, pospiesznie wzbili si� w g�r�. Bez dyskusji postanowili lecie� do Bieguna Po�udniowego. Poj�cie to mia�o dwojakie znaczenie. Okre�la�o nie tylko geograficzny punkt, przez kt�ry przechodzi o� obrotu kuli ziemskiej, gdzie wszystkie drogi wiod� z p�nocy na p�noc, lecz r�wnie� pi�kne, nowoczesne miasto, jedn� ze �wiatowych metropolii.

Historia powstania tego miasta wi�za�a si� z wielkimi odkryciami geograficznymi w dwudziestym wieku. W Mi�dzynarodowym Roku Geofizycznym 1957/1958, przesz�o p� wieku po zdobyciu bieguna przez Amundsena i Scotta, spotka�y si� tam � jak wcze�niej by�o uzgodnione � ekipy ameryka�skie i radzieckie. Za�o�onej wtedy stacji nie zasypa�y �niegi, gdy� cz�owiek mia� j� stale w swojej pieczy. Jako plac�wka badawcza rozrasta�a si� z roku na rok. W pocz�tkach dwudziestego pierwszego stulecia by�a ju� miastem badaczy osiedlaj�cych si� tu przewa�nie na okres paroletni, najcz�ciej z rodzinami.

P�niej, gdy przyst�piono do regulacji klimatu �wiata, Antarktyda sta�a si� frontem walki z przyrod� i terenem p�niejszego z ni� przymierza. Nie mo�na by�o stopi� lodowc�w, gdy� podnios�oby to poziom ocean�w o kilkadziesi�t metr�w. Zastosowano wi�c tak zwan� zasad� termosu. Po wst�pnych zabiegach cz�ciowej niwelacji gruntu pokryto lody warstw� termoizolacyjn�. Na tym nowym pod�o�u zasadzono le�ne rezerwaty, pola uprawne i kwitn�ce gaje, a pi�knie rozbudowuj�ca si� stolica sz�stej cz�ci �wiata zachowa�a prost� nazw� z czas�w, gdy pionierzy zgrabia�ymi z zimna r�kami wbijali w l�d �elazne s�upy i klecili drewniane baraki.

Warunki lotu Bernarda i Silvy stawa�y si� coraz trudniejsze. Dokucza�o im gor�co, kt�re przywodzi�o na my�l such� piekieln� �a�ni�. Powietrze by�o m�tne, drobniutki py� wulkaniczny bardzo ogranicza� widoczno��; tylko chwilami si�ga�a dwustu metr�w � przy nastawieniu okular�w podczerwonych na najwi�ksz� ostro��.

Zboczyli nieco, aby przynajmniej cz�� drogi lecie� nad obszarem rozleg�ego rezerwatu przyrody polarnej, gdzie pozbawiona izolacji warstwa lodowa utrzymywa�a temperatur� ni�sz� od zera. Okaza�o si� jednak, i� stale zalegaj�ca tu gruba pokrywa �nie�na stopnia�a niemal zupe�nie, tworz�c jeziora m�tnej wody zmieszanej z szaroczerwonawym py�em. Miejscami potoki tocz�ce si� po zboczach wzniesie� przypomina�y strugi mocno rozwodnionego szlamu.

Silne parowanie stwarza�o klimat cieplarniany, co w po��czeniu z wzrastaj�cym zapyleniem powietrza utrudnia�o oddychanie. Ka�dy wdech parzy� i dusi�. Pot�gowa�o si� pragnienie.

Oboje pocz�li jednocze�nie odczuwa� b�l g�owy, co mog�o by� objawem zatrucia. Wyczuwa�o si� s�aby zapach siarkowodoru, a nie mo�na by�o wykluczy�, �e atmosfera zawiera r�wnie� tlenek w�gla w niebezpiecznych ilo�ciach. Nie mieli masek tlenowych ani �adnych przyrz�d�w do analizy chemicznej. Kt� by zabiera� je naparodniow� zwyk�� wycieczk�?

Co prawda MC na razie tylko nieznacznie si� zar�owt�, lecz nie wiadomo jak d�ugo b�d� zmuszeni lecie� w zatrutej atmosferze.

Cz�ste zmiany zapach�w wskazywa�y na pasmowe rozchodzenie si� mas powietrza z domieszk� gaz�w wulkanicznych o do�� zr�nicowanym sk�adzie. Przez kilka minut przebywali w strefie znacznego st�enia siarkowodoru, po czym znik� on zupe�nie, atmosfera za� nie wykazywa�a �adnych zmian poza s�abym zakurzeniem.

Jednak�e nie byli jeszcze za kr�giem zatrutego oddechu wulkanu. Widoczno�� raptownie skurczy�a si� do kilku metr�w. Dra�ni�cy pyl czyni� dalszy lot niezmiernie uci��liwym i zmusza� do sta�ej, bacznej obserwacji podr�cznych urz�dze� radarowych, jakie wchodzi�y w sk�ad aparat�w plecowych.

Ka�da chwila nieuwagi mog�a poci�gn�� zderzenie z pojazdem powietrznym; ludzie gremialnie usi�owali opu�ci� ten przekl�ty obszar. Rakiety mkn�y oczywi�cie znacznie wy�ej.

Radiowa ��czno��, przelotnie nawi�zana z kilkoma takimi samymi autolotnikami, nie pozwoli�a rozpatrze� si� w sytuacji. Z dosy� sprzecznych danych wy�ania� si� og�lny wniosek, �e chodzi o gigantyczny wybuch wulkanu na kt�rym� z ameryka�skich po�ud- nik�w � u brzeg�w Antarktydy lub w obr�bie jednego z pobliskich archipelag�w. By�o to daleko na zach�d od sejsmicznych rejon�w Ziemi Wiktorii oraz Wyspy Rossa z kulminacj� Erebusa.

Bernardowi nie uda�o si� dot�d pochwyci� kontaktu z lud�mi, kt�rzy znajdowali si� w niebezpiecznej blisko�ci wybuchu. �wiadkowie z teren�w do�� oddalonych od siebie nie tylko widzieli podobny rozb�ysk i ga�ni�cie �uny, lecz r�wnie� odczuwali taki sam silny wstrz�s. Wi�kszo�� z nich potraktowa�a go jako ostrzegawczy sygna� nakazuj�cy ucieczk� z okolic katastrofy. Mo�na by�o wnioskowa�, �e ognisko wstrz�su tektonicznego by�o na znacznej g��boko�ci i trz�sienie ziemi obieg�o du�� cz�� kontynentu. Niekt�rzy spo�r�d przygodnych informator�w twierdzili, �e przed godzin� jeszcze s�yszeli wielokrotnie wezwania SOS. Liczba ofiar musia�a by� ogromna.

��Zawr��my � prosi�a Silva.

��Dok�d?�� zdziwi� si� Bernard.

��Do wody. Niewa�ne, jaka jest. Ju� nie mog� wytrzyma� z pragnienia. Dopiero co min�li spienion� rzek� nieobecn� na mapach, kt�rej rw�cy nurt � �y-wio�owo toruj�cy sobie drog� przez pola, gaje, miasta, ogrody � unosi� po�amane ga��zie, drzewa, rozmaite przedmioty u�ytkowe, a nawet letniskowe domki. Bernard ba� si�, �e m�tna, odra�aj�ca woda mo�e zawiera� truj�ce substancje wybuchu wulkanicznego.

��Nie mo�emy si� cofna� kochana � powiedzia� serdecznie, ale stanowczo.�� I czas nagli, i tamta woda by�a naprawd� niebezpieczna. Mo�e spotkamy jakie� czyste �r�d�o�

Uci�� w p� s�owa zrozumiawszy, �e wyrwa�o mu si� z ust k�amstwo. Nie wierzy� w czy-sta wod� na trasie. Wyrzuca� sobie to tanie pocieszenie Silvy, lecz nie chcia� go sprostowa�.

D�u�szy czas lecieli w milczeniu. Widoczno�� znacznie si� poprawi�a, dzi�ki czemu zaryzykowali zwi�kszenie pr�dko�ci. Dawno ju� min�li rezerwat przyrody polarnej. Bernard obawia� si�, �e dalszy wzrost temperatury doprowadzi do topnienia lodowca pod warstw� izolacyjn�, co zniweczy�oby mo�liwo�� ponownego zasiedlenia Antarktydy. Tote� przerazi� si� spostrzeg�szy pod sob� do�� obficie tryskaj�ce �r�d�o. Silva, zauwa�ywszy je, krzykn�a, �e l�duje. Opad� obok niej.

Ciecz by�a przezroczysta i sprawia�a wra�enie �r�dlanej wody. Bernard nie m�g� jej zbada� pod wzgl�dem chemicznym. Mimo to wiedzia�, �e odradzanie Silvie napicia si� z pewno�ci� nie poskutkowa�oby. Zreszt� on sam odczuwa� dojmuj�ce pragnienie.

Dziewczyna pochyli�a twarz nad tafl� ma�ego, powoli wype�niaj�cego si� wg��bienia. Zaczerpn�wszy d�o�mi troch� upragnionego p�ynu, nie zacz�a jednak pi� �apczywie, jak spodziewa� si� Bernard. Rozwar�szy d�onie wyla�a ciecz, kt�ra dopiero teraz, opadaj�c ci�gliwie i bezg�o�nie, sprawia�a wra�enie galaretowatej masy. R�wnocze�nie grymas b�lu wykrzywi� jej twarz.

��Gor�ce?�� spyta� Bernard z przej�ciem.

��Sparzy�am si� � oznajmi�a.�� Ale nie jak ukropem; raczej �r�cym kwasem. Bernard starannie oczy�ci� strumieniem dezynfekuj�cego aerozolu d�onie Silvy, kt�re piek�y j� niezno�nie. Korci�o go zbada� cho�by pobie�nie, jaki to p�yn, lecz dziewczyna porywczo zaoponowa�a:

��Nie dotykaj tego paskudztwa!

Przyzna� jej s�uszno��. Przypatrzy� si� bacznie zawarto�ci bajorka. Wygl�da�a na p�p�ynn� substancj� krystaliczn�. Bernard podawszy Silvie pastylki orze�wiajece, te� po�kn�� dwie. Nie skutkowa�y jednak, gdy� by�o za duszno. Wzlecieli w powietrze, kieruj�c si� wed�ug kompasu wprost na Biegun Po�udniowy.

Kiedy Silva zacz�a zostawa� w tyle. Bernard, zwolniwszy lot, zapyta� z niepokojem:

��Czy�by tw�j silnik traci� moc?

��Nie. To ja��� zabrzmia�a cicha, jakby zawstydzona odpowied�. G�os by� St�umiony, nienaturalny.

Kiedy wyl�dowali. Bernard stwierdzi� z przera�eniem, i� Silva nie mo�e utrzyma� si� na nogach. Po�o�y� j� na trawie delikatnie rozgarn�wszy warstw� py��w, kt�re wzbi�y nieprzezroczysty, dusz�cy ob�ok.

MC dziewczyny przybra� barw� pomara�czow�, a po chwili czerwon�. Szybkie post�py choroby wymaga�y natychmiastowego klinicznego leczenia. Bernard popatrzy� na map� bezradnie: mieli przed sob� prawie pi��set kilometr�w lotu. Cofanie si� oznacza�o przybli�enie do rozszala�ego �ywio�u. Zreszt� dok�d mieli si� cofn��? Na dotychczasowej trzystukilometrowej trasie zastali teren doszcz�tnie wyludniony; dalej by�o chyba jeszcze gro�niej. A w metropolii z pewno�ci� kto� pozosta�. Musia� te� jak najspieszniej przyby� do instytutu, by kierowa� akcj� ratownicz�. Wkr�tce powinni osi�gn�� pas osiedli i rozproszonych willi okalaj�cych rezerwat, kt�ry min�li.

Bernard nie m�g� ani zostawi� Silvy na miejscu, ani pozosta� z ni�. Obszar by� zagro�ony pod wieloma wzgl�dami. �a�owa�, �e nie mia� czym okre�li� nat�enia promienio tw�rczo�ci. Daleko posuni�ta jonizacja powietrza nasuwa�a podejrzenie, i� ca�a okolica jest ska�ona. W ostatniej fazie lotu trudno by�o rozmawia� przez radio nawet na ma�� odleg�o��.

Niewiele my�l�c. Bernard mocno przytroczy� Silv� do siebie i uruchomi� aparat odrzutowy.

Wzbili si� ci�ko w powietrze. Lec�c nisko ogl�dali widoki, kt�re nie napawa�y otuch�. Lasy, przewa�nie iglaste, powi�d�y od suchego skwaru. Ziemia, przysypana delikatnym popio�em wulkanicznym, �wiadczy�a o zag�adzie i ca�kowitym zniszczeniu.

Silv� trawi�a silna gor�czka, kt�r� Bernard czu� poprzez jej ubranie. Dziwi�o go bardzo, �e tabletki lecznicze nie skutkowa�y. Tymczasem powietrze jakby troszk� och�od�o, cho� tylko do poziomu skwarnego dnia w tropikach. Liczy�, �e oddalili si� od strefy zagro�enia. Widoczno�� by�a jednak nadal bardzo z�a. W aparacie radiowym bucza� jednostajny, z�owr�bny szum. Zachodzi�a obawa, �e coraz cz�stsze porywy gwa�townego wiatru przyp�dz� ci�kie chmury py�owe.

Rozci�gni�ta na wznak Silva le�a�a na tarasie opustosza�ej willi. Bluz� mia�a rozpi�t�, g�ow� lekko odchylon� do ty�u. Najbardziej niepokoj�ca by�a wysoka gor�czka. Bernard ju� teraz w og�le nie pojmowa�, dlaczego utrzymywa�a si�, mimo niew�tpliwego przedawkowania �rodk�w na jej u�mierzenie. Sprawa wygl�da�a gro�nie, lecz on nie m�g� nic na to poradzi�.

Dziewczyna mia�a zamkni�te oczy. Mocno nabrzmia�e, do krwi pop�kane wargi nieregularnie rozchyla�a w bolesnym grymasie. Bernard �ledzi� gor�cy jej oddech. Bardzo nier�wny, coraz s�abszy puls kaza� spodziewa� si� najgorszego. Zawieszony na szyi MC mia� barw� wi�niow�.

��Pi�! � dobieg� uszu Bernarda cichutki szept.

Nie mia� pewno�ci, �e go naprawd� s�ysza�. Przez chwil� zastanawia� si�, czy nie uleg� z�udzeniu.

Zbiornik na wod� by� p�kni�ty i pusty. Pompy nie dzia�a�y.

Nie by�o czasu na szukanie wody. Cho� upa� nieznacznie zel�a�, a powietrze troch� si� oczy�ci�o, z�e wie�ci nie pozwala�y zosta� tam d�u�ej. Zaraz po wyl�dowaniu Bernard spotka� dwie studentki, kt�re na chwil� przerwa�y podr� powietrzn� do Dancji, portu z przeciwleg�ego wybrze�a kontynentu. Mo�na by�o wnioskowa� z ich relacji, �e niespe�na sto kilometr�w od miejsca, gdzie si� znajdowali, nast�pi�o p�kni�cie gruntu po��czonego z wylewem olbrzymich ilo�ci lawy. Na razie sko�nie wiej�cy wiatr ratowa� ich przed skutkami nowego kataklizmu. Chocia� potoki lawy mog�y nie doj�� do miejsca, w kt�rym przebywali obecnie, jednak przy zmianie kierunku wiatru nale�a�o spodziewa� si� znacznego podwy�szenia temperatury. Grozi�o to r�wnie� dalszym zanieczyszczeniem atmosfery szkodliwymi gazami.

M�zg Bernarda pracowa� gor�czkowo. Ze wzgl�du na stan zdrowia Silvy powinien by� jak najpr�dzej lecie� z ni� do walki. Co prawda automat, noszony pod sk�r� przez ka�dego cz�owieka, dokonywa� z chwil� ustania pracy serca zastrzyku przed�u�aj�cego stan �mierci klinicznej do czterdziestu kilku godzin, ale by�a to niewielka pociecha.

Nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e Silva umiera. Pr�by przywr�cenia jej do przytomno�ci nie powiod�y si�. Zapas paliwa w aparacie plecowym ledwo wystarcza� na dotarcie jednej osoby do Bieguna Po�udniowego, i to przy umiej�tnym gospodarowaniu oraz du�ej szybko�ci podr�nej.

W zwi�zku z dezorganizacj� wywo�an� przez kataklizm trudno by�o liczy� na uzupe�nienie paliwa po drodze. Bernard d�ugo rozwa�a�, jaki kierunek lotu obra�. M�g� utkn�� z pustym silnikiem w jakiej� niebezpiecznej okolicy. Obawy jego pot�gowa� fakt, �e dalekie huki, kt�rych kierunek trudno by�o ustali�, wskazywa�y na niepokoj�cy rozw�j wydarze�.

Wni�s� Silv� do wn�trza willi i u�o�y� na tapczanie. By�a nieruchoma, �adne iskierki �ycia nie tli�y si� w matowej, a dziwnie czerwonej twarzy. Obrzuciwszy wzrokiem MC, zadr�a�: jeszcze przed chwil� jarz�ca si� tarcza by�a teraz czarna, co oznacza�o �mier� kliniczn�. S�abo �wiec�cy punkt w �rodku uspokaja�, �e aparatura dzia�a, zapobiegaj�c rozpadowi tkanek.

Tu� przed startem przy�o�y� d�o� do policzka dziewczyny. Wydawa�o mu si�, �e jest jeszcze gor�tszy ni� przedtem. A w ka�dym razie znacznie bardziej od otaczaj�cego powietrza. Cho� nigdy nie interesowa�a go medycyna, nie chcia� uwierzy�, �e gor�czka podnosi si� nadal w stanie �mierci klinicznej. Trudno by�o jednak zaprzecza� faktom.

Jeszcze bardziej przera�a�o Bernarda, �e musi zostawi� Silv� sam�, nie�wiadom� w�asnego istnienia po�r�d tego nieszcz�snego pustkowia, gdzie nag�a katastrofa wymaza�a ziele� drzew, st�umi�a g�osy ludzi, brz�czenie pszcz�, �piew ptak�w i odar�a niebo z czaru gwiazd.

��Colibrea pogr��y�a si� pod ziemi�. Ocala�a cz�� P�nocnego Przedmie�cia. G��boko�� obsuni�cia ponad sto metr�w. Dno zapadliny wype�ni�a lawa�

��Jak szybko wype�ni�a?�� zapyta� porywczo Franek Skiepurski.

Na ekranie wideofonu zatroskan� twarz m�odego cz�owieka pokry�y bruzdy namys�u.

��Chyba natychmiast � odrzek� niepewnie.

Franek siedzia� nieruchomo przy biurku. Nie byt to pierwszy meldunek tego typu. Co gorsza, wszelkie dane kaza�y przypuszcza�, �e nie ostatni.

��Czterna�cie zespo��w ratowniczych w rakietach B-X, dziewi�� typu C-4 i statek ksi�ycowy uczestnicz�ce w ewakuacji okolic zniszczonej Malwy nie wr�ci�y do bazy i nie daj� znaku istnienia�

Spieczone od gor�ca wargi wyrzuca�y te s�owa szybko, monotonnie, na poz�r beznami�tnie.

Franek my�la� gor�czkowo o wydarzeniach tragicznych i niepoj�tych, kt�re toczy�y si� jak lawina w ci�gu ostatnich godzin, przygniata�y swoim ogromem, osza�amia�y. Centralny konkryt, czyli zesp� m�zg�w krystalicznych znajduj�cy si� w�a�nie w Biegunie Po�udniowym, by� przeci��ony zadaniami podawanymi mu gor�czkowo przez wielu uczonych. Elektroniczny kolos przeprowadza� nieprzerwanie drobiazgow� analiz� sytuacji, wypluwa� mow� �wietlnych wykres�w wnioski, domys�y, propozycje, lecz mimo to nie m�g� zadowoli� swoich odbiorc�w. Chwila nie mia�a sobie r�wnych w ludz kiej pami�ci. A nawet w ludzkiej historii! Uczeni wymagali od siebie du�o, od centralnego konkrytu jeszcze wi�cej, a mimo to tajemnica straszliwej katastrofy, w zasi�gu kt�rej pod bur� dymn� zas�on� le�a�a trzecia cz�� kontynentu, wci�� pozostawa�a zagadk�. Ziemia, ziej�ca ogniem, zapadaj�ca si� gwa�townie, to zn�w strzelaj�ca w g�r� ca�ymi kilometrami sze�ciennymi ska�, zdawa�a si� �ywym potworem op�tanym ��dz� mordu.

Niszczycielski oddech wulkanu nie zd��y� jeszcze dotrze� do Bieguna Po�udniowego i poza silnym, upalnym wiatrem nie dostrzegano �adnych anomalii w przyrodzie. Olbrzymia lampa j�drowa, wisz�ca na wysoko�ci dw�ch kilometr�w, o�wietla�a go � jak ka�dej nocy polarnej � bia�ym dziennym �wiat�em. Gdyby nie mrowie ludzkie ogarni�te groz�, nic by nie zak��ca�o spokoju tego miasta o harmonijnej, pi�knej architekturze.

Przestronne arterie i rozleg�e place roi�y si� od przyjezdnych z po�owy kontynentu, kt�rzy w ostatnim momencie opu�cili zagro�ony obszar, tu spodziewaj�c si� znale�� bezpieczny azyl, wyja�nienie niepoj�tych zjawisk, obron� przed rozprzestrzeniaj�cym si� kataklizmem.

Niekt�rzy patrzyli na uroki otoczenia tak, jak gdyby chcieli po raz ostatni wrazi� w pami�� wszystko to, co za chwil� stanie w morzu dymu i ognia. Silny blask sztucznego dnia, kt�ry mimo pogodnego nieba uniemo�liwia� widzenie gwiazd, nie pozwala� r�wnie� oceni�, czy �ciana dym�w, o kt�rej wiedziano, �e jest odleg�a najwy�ej o trzysta kilometr�w, przybli�a si� czy te� cofa napierana przez wiatr. Niemal zupe�ny brak ��czno�ci radiowej z terenami obj�tymi kataklizmem wzmaga� l�k i osamotnienie przybysz�w. Stwierdzono gwa�towny wzrost promieniotw�rczo�ci na obszarach obj�tych katastrof�, co z kolei silnie jonizowa�o powietrze. Wci�� doskwiera� brak szczeg�owych informacji.

Jedynym �r�d�em danych o ruchach ob�ok�w py�u i dymu by�y kosmiczne stacje naukowe, a zw�aszcza sztuczne ksi�yce, kt�rych orbity przebiega�y nad Antarktyda. Ostatnio nap�ywa�y uspokajaj�ce wie�ci: dymna �ciana pod wp�ywem bocznego wiatru powoli, lecz nieustannie cofa�a si�.

Nap�ywa�y te� regularne meldunki ze wszystkich stacji sejsmologicznych. Z miejscowo�ci, gdzie zak��cenia uniemo�liwi�y ��czno�� radiow�, raporty posy�ano rakietami. Wed�ug tych wszystkich doniesie� wstrz�sy podziemne wyst�powa�y rzadziej i by�y s�absze, a ponadto bardzo oddalone. Nie nadchodzi�y wiadomo�ci o sile wybuch�w nowo utworzonych krater�w. Og�lne zagro�enie Bieguna Po�udniowego oraz afryka�skich i australijskich po�udnik�w przebiegaj�cych przez Antarktyd� zdawa�o si� zmniejsza�.

Tak� sytuacj� zasta� Bernard, gdy � p�ywy z wyczerpania i niepokoju o Silv� � ci�ko opad� na taras Instytutu Ochrony Cz�owieka.

Jak�e tragicznie prze�ywa� sw� decyzj� pozostawienia Silvy w stanie �mierci klinicznej na zagro�onym obszarze! Powinien �atwo j� odnale��, bo zaznaczy� na mapie dok�adnie wsp�rz�dne, ale to nie zmniejsza�o jego obaw. Nie wiedzia�, co zastanie w Biegunie Po�udniowym, a przecie� powinien natychmiast wys�a� po Silv� rakiet� sanitarn�.

Franek powita� Bernarda z g��bok� ulg�. Od pocz�tku tragicznych wypadk�w straci� z nim kontakt; nawet nie wiedzia�, czy �yje. Kierowa� wprawdzie ak<j� ratownicz� jako jego zast�pca i by! zdecydowany czyni� to w dalszym ci�gu, ale wci�� nurtowa�a go obawa, czy dzia�a do�� sprawnie. Nie ba� si� odpowiedzialno�ci, kt�r� wypadki obarczy�y w�a�nie jego, lecz by� prze�wiadczony, ze Bernard jako �wietny organizator lepiej zapanuje nad sytuacj�.

Bernarda ��czy�y z Frankiem wi�zy serdecznego kole�e�stwa. Teraz w jego towarzystwie nie czu� si� tak samotny. Uwa�nie s�ucha� relacji z wydarze� ostatnich godzin. Liczby ofiar niepodobna by�o ustali� nawet w przybli�eniu. Paruset uczestnik�w ekip ratowniczych zagin�o bez wie�ci. Zapewne wi�kszo�� spo�r�d nich nie �y�a.

Z niekt�rymi obszarami ogarni�tymi kl�sk� uda�o si� ju� nawi�za� ��czno�� radiow�. Najbardziej dziwi�o, i� zwi�zek pomi�dzy zniszczeniami wywo�anymi dzia�alno�ci� wulkaniczn� a promieniotw�rczym ska�eniem pozostawa� nadal zagadkowy. Nale�a�o s�dzi�, �e istnia� chocia�by ze wzgl�du na r�wnoczesne wyst�pienie obu zjawisk. Niemniej nasilenie ich by�o bardzo r�ne w rozmaitych miejscach. Nadto pewne tereny s�siaduj�ce z wybuchem wulkanu nie by�y ska�one, gdy tymczasem niemal na przedmie�ciach metropolii ujawniono spore obszary o silnym nat�eniu promieniowania. W najbli�szych godzinach trzeba by�o okre�li� i zasi�g, i tempo rozprzestrzeniania si� ogniska radioaktywno�ci.

O sytuacji w rezerwacie przyrody, opodal kt�rego Bernard zostawi� Silv�, informacje by�y fragmentaryczne. Pochodzi�y b�d� od ratownik�w, kt�rzy przelatywali nad tymi obszarami, b�d� te� od uchod�c�w pos�uguj�cych si� aparatami plecowymi.

Liczba meldunk�w ros�a z ka�d� minut�. Przewa�a�y pro�by o ewakuacj�. Ale tylko w nielicznych przypadkach wysy�ano ratownik�w, poniewa� wci�� ich brakowa�o. Niekt�re pojazdy wraca�y z du�ym op�nieniem, inne w og�le nie wraca�y. Niemal r�wnocze�nie z przybyciem Bernarda odlecia� ostatni zesp� pojazdem powietrznym mog�cym zabra� dwudziestu pi�ciu ludzi. Spodziewano si� powrotu kilku du�ych statk�w, lecz tylko od jednego dotar�a wiadomo��, �e wyl�duje wkr�tce z transportem uchod�c�w.

Bernard gor�czkowo bada� wszystkie te sprawy. W jego wyobra�ni wci�� od�ywa�a tragiczna chwila po�egnania Silvy. Czeka�a otoczona pustk�, na kilkadziesi�t godzin zabezpieczona zastrzykiem przed gro�b� zapadni�cia w nieodwracalny stan �mierci biologicznej. To dodawa�o mu teraz otuchy, �e zd��y. Musi zd��y�!

Mia� jednak czym niepokoi� si� powa�nie. Gdy znajomemu lekarzowi, kt�ry tego dnia dy�urowa� w instytucie, wspomnia� o wzro�cie gor�czki Silvy ju� po zarejestrowaniu przez konkryt �mierci klinicznej, ten pokr�ci� g�ow� z niedowierzaniem.

Po�o�enie jego by�o o tyle k�opotliwe, �e musia� sprosta� jednoczesnemu wykonywaniu dw�ch ca�kiem odr�bnych zada�. Kierowa� rozk�adem lot�w ratowniczych, co wymaga�o du�ej elastyczno�ci w modyfikowaniu decyzji pod naporem sytuacji zmieniaj�cej si� z minuty na minut�, a ponadto zdalnie sterowa� inteligentnym �azikiem wys�anym po Silv�.

Obrawszy tak� drog� ratowania ukochanej, nie mia� sobie nic do wyrzucenia. Posianie po ni� za�ogowej rakiety wprawdzie za�atwi�oby spraw� szybciej, uwa�a�by to jednak za nadu�ycie swego stanowiska. Najmniejsze bowiem statki ratownicze, przeznaczone dla czterech os�b, w ekstremalnych warunkach mog�y pomie�ci� trzynastu pasa�er�w. Z okolic natomiast, gdzie zostawi� Silv�, nie mia� na razie �adnych wezwa�.

Gdy wr�ci� Franek, kt�ry przez jaki� czas przyjmowa� pojazdy przywo��ce ofiary kataklizmu, Ber powierzy� mu koordynowanie kursu rakiet i w ten spos�b m�g� zaj�� si� tylko prowadzeniem �azika.

By� to aparat na tyle samodzielny, �e w normalnych warunkach z powodzeniem dawa� sobie rad� bez jakiejkolwiek kontroli. Teraz jednak, z uwagi na po�piech. Bernard chcia� mu dopom�c w dotarciu do celu.

Usprawiedliwia! si� przed samym sob� � nie bezpodstawnie � �e prowadz�c robota na trasie paruset kilometr�w, zdob�dzie lepsze rozeznanie w rozwoju wypadk�w. Nadto m�g� nawi�za� kontakt z lud�mi na szlaku, udzieli� pomocy im samym b�d� dowiedzie� si� o jeszcze innych potrzebuj�cych ratunku.

Po dotarciu natomiast do Silvy ingerencja w dzia�ania podejmowane przez �azik by�a nieodzowna. W chwili wysy�ania go Bernard nie rozporz�dza� �adnym wyspecjalizowanym radiozwiadowc� z wbudowanym odpowiednim wyposa�eniem diagnostycz-no-terapeutycznym. W tej sytuacji lekarz poradzi� mu nie op�nia� akcji i wys�a� zwyk�y �azik szperacz nastawiony na odszukanie chorej i jej pospieszny transport. Um�wili si�, �e, z chwil� dotarcia aparatu do Silvy, lekarz zbada j� zdalnie i w razie potrzeby za pomoc� �azika przeprowadzi jaki� zabieg leczniczy, do czego pod ludzk�.kontrol� by� zdolny ka�dy automat zwiadowczy.

W chmurach py��w, kt�re coraz cz�ciej okrywa�y wszystko nieprzeniknion� zas�on�, pag�rkowaty krajobraz ta�czy� w oczach. Z burych, g�stych mgie� chwilami wy�ania�y si� sygnalizatory i wej�cia do szyb�w �wiadcz�ce o tym, �e pod uprawn� ziemi� pracuj� pot�ne zestawy automat�w obs�uguj�cych kombinaty przemys�owe, kt�re na miejscu przetwarzaj� skarby kopalne tych obszar�w.

Przy wzrastaj�cej liczbie mieszka�c�w Ziemi trzeba by�o raz na zawsze roz�adowa� zag�szczenie na jej powierzchni. Has�o: �Pod ziemi�!� obj�o przemys�, laboratoria, wielkie biblioteki ksi��kowe, szpulowe i komputerowe oraz wszelkie urz�dy. Alarm podniesiony z tego powodu przez zbiurokratyzowanych urz�das�w skwitowano wzruszeniem ramion. W skali �wiatowej akcja ta zwolni�a miliony kilometr�w kwadratowych powierzchni, dot�d marnowanej na urz�dzenia nie wymagaj�ce ani u�miechu s�o�ca, ani oddechu wolnej podniebnej przestrzeni.

Teraz jednak nic nie przypomina�o tu krajobrazu sprzed katastrofy. Rozleg�y i pi�kny kraj, jeszcze wczoraj t�tni�cy bujnym �yciem, wyludni� si� ca�kowicie. Gor�ca pustynna �mier� obj�a we w�adanie wszystko, co tak niedawno by�o w�a�nie symbolem �ycia.

Bernard okre�li� na mapie po�o�enie i zmarszczy� brwi. Czy�by zab��dzi�? Znajdowa� si� nad rezerwatem polarnym. Blisko dwie�cie kilometr�w dzieli�o go od willi, w kt�rej zostawi� Silv�.

Siedzia� nieruchomo kilkadziesi�t metr�w pod ziemi� w jednej z kabin Instytutu Ochrony Cz�owieka i nie spuszcza� oczu z przestrzennego ekranu; odnosi� wra�enie, i� coraz mniej panuje nad �azikiem.

Zamglone kontury krajobrazu, ogl�danego z ma�ej wysoko�ci, chwilami zlewa�y si� w bezkszta�tn� mas�. Kiedy ca�kowicie rozp�yn�y si� w czerni. Bernarda ogarn�� niepok�j.

Specjalny system przeka�nik�w radiowych sprz�gni�tych ze stacjami kosmicznymi pozwala� kierowa� �azikiem nawet przy znacznej jonizacji powietrza. Jednak w ka�dej chwili ��czno�� mog�a si� pogorszy�, a nawet ca�kowicie zerwa�. Wskazywa�y na to g�ste chmury py��w, przez, kt�re robot radiozwiadowca mkn�� teraz do wyznaczonego celu. Promieniotw�rczo�� powietrza zwi�zana by�a przypuszczalnie z zanieczyszczeniem popio�ami wulkanicznymi.

A tymczasem naj�wie�sze meldunki przera�a�y, by�y wr�cz apokaliptyczne. Jedno z miast zosta�o naraz wyrzucone w powietrze, powsta�y na jego miejscu pot�ny krater zala�a magma, obszar za� wok� niego zasypa�y pyty wulkaniczne. W promieniu siedemdziesi�ciu kilometr�w nikt nie ocala�. Dwa mniejsze osiedla zosta�y w kr�tkim czasie pokryte law�, kt�ra wdar�a si� r�wnie� do najwi�kszej na kontynencie przetw�rni w�gla kamiennego, doszcz�tnie niszcz�c podziemne urz�dzenia kombinatu.

Rozmiary katastrofy pog��bia�o wyra�ne ju� gdzieniegdzie topienie si� lodowca grubego miejscami na trzy kilometry. Tworz�ca si� w ogniskach wybuch�w wulkanicznych para wodna pod olbrzymim ci�nieniem wysadza�a zwa�y lodu, kt�re ca�ymi kilometrami sze�ciennymi strzela�y w g�r�. Wprawdzie ten rodzaj straszliwych wybuch�w na razie omin�� rezerwat przyrody, ale kt� m�g� zar�czy�, �e podobne zniszczenia lada chwila nie ogarn� tamtych okolic?

Bernard raz po raz ociera� chustk� kroplisty pot sp�ywaj�cy mu po czole i policzkach: jego oczy roziskrzy�y si� nag�� nadziej�. Przetar� powieki wierzchem d�oni dla nabrania pewno�ci, �e nie �ni. Oto wszechw�adna na obrazie ciemno�� ust�pi�a raptownie. Miejsce jej zaj�a szeroka p�aszczyzna, wprawdzie monotonna szaro�ci� osadzonych py��w, lecz dok�adnie widoczna, podobna z g�ry do jednobarwnej ko�dry, kt�r� przykryto u�piony �wiat. Niska tundrowa ro�linno�� gdzieniegdzie strzela�a k�pkami w g�r�.

Spojrza� na przyrz�dy. �azik sprawia� si� bez zarzutu. W�a�nie opuszcza� rezerwat. W tych warunkach za p� godziny powinien by� przy Silvie. Bernard wyobra�a� sobie, jak z oddalenia czterystu kilkudziesi�ciu kilometr�w u�o�y j� delikatnie na elastycznych noszach, dostosowanych do tego typu transportu powietrznego. P�niej wzbije si� ostro�nie w powietrze i dowiezie Silv� w miejsce na razie bezpieczne, gdzie czeka j� powr�t do �ycia.

Nagle skro� obrazu przebieg�o kilka b�ysk�w. Bernard zadr�a� z niepokoju. Zak��cenia nabra�y �ywio�owego charakteru: ekran upstrzy�y drgaj�ce b�yski. Przyrz�dy stwierdza�y, �e �azik tylko sporadycznie odbiera polecenia. Potem ekran pokry�a mleczna mg�a, a robot nie reagowa� na �adne rozkazy.

Zagubienie radiozwiadowcy wstrz�sn�o Bernardem do g��bi. Ale fakt, �e odm�wi� on pos�usze�stwa w terenie zdawa�oby si� nie nara�onym na przerwanie ��czno�ci radiowej, kaza� mu wnikliwiej rozpatrze� przyczyny jonizacji atmosfery. Wydawa�o si� naturalne, �e jest ona zwi�zana z radioaktywno�ci� popio�u wulkanicznego. W takim razie jonizacja musia�a by� wydatniejsza na tych obszarach, gdzie wiatr przyp�dza� wulkaniczne chmury ani�eli tam, gdzie promieniowa�y tylko py�y uprzednio osadzone na powierzchni gruntu.

Bernard po��czy� si� z zespo�em uczonych i poleci� zbadanie tej zagadki. Natychmiast skorzystano z �azik�w, kt�re znajdowa�y si� w drodze po rannych i zab��kanych; rozkazano robotom pobiera� pr�bki powietrza oraz py�u osadzonego na ziemi.

Ju� wst�pna analiza danych da�a odpowied� zaskakuj�c�. Okaza�o si� bowiem, �e delikatny py�, zawarty w pr�bkach silnie zanieczyszczonego powietrza z wysoko�ci kilku set metr�w, nie wykazywa� absolutnie zadniej radioaktywno�ci. Natomiast popi� ju� osadzony na ziemi by� wt�rnie promieniotw�rczy. Nasuwa�o to przypuszczenie, �e promieniuje sta�y grunt i powierzchniowe warstwy skalne. Pr�bki geologiczne pobrane za pomoc� p�ytkich sond potwierdzi�y ten stan rzeczy. Minera�y le��ce najwy�ej zawiera�y znaczne domieszki pierwiastk�w promieniotw�rczych rodziny uranu i toru oraz pochodnych produkt�w tych substancji. Radioaktywno�� szybko mala�a w miar� zag��biania si� sond. Czterdzie�ci metr�w pod powierzchni� nie by�o ju� �lad�w promieniotw�rczo�ci. Dotyczy�o to wszystkich rodzaj�w skat, nawet granitu, z kt�rego, pocz�wszy od dwudziestego pierwszego wieku, uzyskiwano uran na skal� przemys�ow�.

Co dziwniejsze, g��biej po�o�one warstwy zosta�y w wyniku proces�w na razie nie zbadanych ca�kowicie wyja�owione z promieniotw�rczych substancji. Jaki� nie znany czynnik wypchn�� je ku powierzchni, powoduj�c ska�enie terenu. Kombinat my�lowy w Biegunie Po�udniowym dosta� z kolei i t� zagadk� do rozwi�zania. Co spowodowa�o wypieranie atom�w pierwiastk�w promieniotw�rczych z warstw g��bszych na powierzchni�, z tak �elazn� konsekwencj� i osza�amiaj�c� szybko�ci�?

Bernard zdawa� sobie spraw�, �e nadzieja uratowania Silvy bardzo zmala�a. Wprawdzie wiedziano, �e �azik, kt�ry mia� �cis�e instrukcje, samodzielnie leci ku wskazanemu miejscu i, je�li nieprzewidziane przeszkody nie udaremni� mu tego, u�o�y Silv� na noszach i przywiezie j�. Niestety, owe nieprzewidziane przeszkody mog�y by� tak r�norodne, �e wyst�pienie ich by�o bardzo prawdopodobne.

Ska�enie terenu mog�o udaremni� �azikowi wszelk� orientacj�: m�g� te� zosta� zaskoczony przez niszcz�cy udar sejsmiczny.

Bernard rozwa�a� w najwy�szym zdenerwowaniu t� dramatyczn� sytuacj�. Nie rozporz�dza� w tej chwili �adnym odpowiednim pojazdem. Wprawdzie spodziewano si� przylotu kilku mniejszych i wi�kszych statk�w, ale czeka�y na nie tysi�ce ludzi zagro�onych w miastach, letniskowych osiedlach i przygodnych biwakach lub zaskoczonych w drodze przez wrogie �ywio�y. Ich wo�anie o ratunek odbija�o si� o ziemi� i niebo na r�nych zakresach fal radiowych. A celem tych wezwa� by� w�a�nie on. Kierowa� wielk� akcj� ratownicz�, pierwsz� za swojego pokolenia, a nawet pierwsz� od bardzo dawnych czas�w � od kiedy ludzie zaprzestali wojen. Czy Silva � sama jedna, bezbronna, pora�ona �mierci� � mog�a w tej sytuacji by� g��wnym przedmiotem troski Bernarda, chocia� pozostawa�a nim w jego sercu?�

Gdy statek z grupk� ludzi wyratowanych z jakiego� p�on�cego miasta oznajmi� swe przybycie. Bernard prze�y� ostatni�, najci�sz� pr�b�. Przerzuci� pospiesznie stos raport�w i wydoby� jeden, od�o�y� go, pomy�la�, przejrza� nerwowo dalsze, a� wzrok jego spocz�� na meldunku z okolic Ziemi Galileusza. Wycieczka trzydzie�ciorga dzieci wraz z wychowawc� pozosta�a w silnie zagro�onym terenie.

Bernard spojrza� raz jeszcze na od�o�on� kartk�, ale do��czy� j� do reszty i poleci� pilotowi uda� si� po dzieci, podaj�c dok�adne wsp�rz�dne ich miejsca pobytu.

Chocia� Biegun Po�udniowy trzyma� si� jeszcze i poza uci��liwym skwarem nie by�o tu niepokoj�cych zjawisk przyrodniczych, naukowcy skupieni w Instytucie Ochrony Cz�owieka stan�li w obliczu nowych, jeszcze bardziej niepokoj�cych fakt�w.

Wszystko zacz�o si� od nadziei, ba!�� prawie pewno�ci uratowania Silvy. Bernard a� zadr�a� z wra�enia us�yszawszy sygna� �azika wys�anego po dziewczyn�. Radiozwia-dowca meldowa�, �e wykona� zadanie, zabra� Silv� i zbli�a si� z ni� do bazy. Powinien przyby� za dwadzie�cia minut. Gdy nadesz�a wiadomo�� o wyl�dowaniu robota, Bernard by� przekonany, �e Silva ocala�a.

Tym okrutniejszym ciosem by�a dla niego wiadomo��, �e �azik przywi�z� trupa dziewczyny, kt�rej ju� nic nie zdo�a przywr�ci� �yciu. Bole�� po utracie ukochanej nie mog�a jednak przys�oni� niepoj�tych okoliczno�ci, jakie towarzyszy�y tej �mierci. Przeprowadzona przez lekarza sekcja zw�ok wykaza�a, �e przyczyn� �mierci biologicznej by�a wysoka temperatura cia�a. Jeszcze teraz wynosi�a ona czterdzie�ci siedem stopni, czyli znacznie przekracza�a temperatur� powietrza. Pow�d tego szokuj�cego zjawiska pozostawa� nie wyja�niony. Brak �lad�w ognia na ubraniu wyklucza� mo�liwo�� po�aru. Zapisy warunk�w atmosferycznych na trasie lotu upewnia�y, i� temperatura powietrza nie przekroczy�a czterdziestu jeden stopni. Wy�sza by�a natomiast wewn�trzna ciep�ota organizmu � i to jeszcze wiele godzin po �mierci. A wi�c Bernard nie pomyli� si�, m�wi�c o rozgrzaniu cia�a ju� w stanie �mierci klinicznej.

Dalsze godziny powa�nie skomplikowa�y sytuacj�. �ywio�owa ulewa, po��czona z niesamowitym nasileniem piorun�w, przypominaj�ca najgwa�towniejsze tropikalne burze, nie ustawa�a ani na chwil�, a meldunki z terenu wskazywa�y, �e zasi�giem swym ogarn�a znaczn� cz�� kontynentu. Spienione potoki brudnej wody, a� g�stej od zanieczyszcze� produktami wulkanicznymi, wi�za�y sp�cznia�o niebo z ziemi�, na kt�rej dzia�o si� coraz gorzej.

��czno�� radiowa by�a z minuty na minut� coraz bardziej ograniczona. Kosmiczne stacje przesy�owe nie mog�y ju� sprosta� zadaniom. Zaznaczone barwnie na specjalnej mapie wielkiego monitora obszary radiowo nieczynne rozszerza�y si� zastraszaj�co. Trzecia cz�� Antarktydy, �wiec�ca wi�niow� czerwieni�, by�a niema na wszystkich zakresach fal. Powleczone ��to regiony utrudnionego odbioru radiowego obejmowa�y jeszcze rozleglejsze krainy. Co gorsza, zielony obszar wok� Bieguna Po�udniowego kurczy� si� zastraszaj�co, a� wreszcie poch�on�a go ��to��, a potem czerwie�. Biegun Po�udniowy traci� ��czno�� radiow� ze �wiatem i korzystano ju� niemal wy��cznie z pomocy rakiet pocztowych.

Bernard wysila� si� jak m�g�, odbiera� komunikaty o sytuacji i przekazywa� je tam, gdzie by�y najniezb�dniejsze. Wspiera� go w tym Franek, lecz coraz cz�ciej dane dociera�y w strz�pach, wi�c trudno by�o na nich polega�. Obaj zdawali sobie spraw�, �e wkr�tce zar�wno nas�uch, jak nadawanie b�d� bezcelowe.

Tymczasem szczeg�lne poruszenie wywo�a�a wiadomo��, �e lekarz dy�urny instytutu, kt�ry dokona� sekcji zw�ok Silvy, zapad� na t� sam� chorob�. Podejrzewaj�c du�� jej zara�liwo��, zakaza� wst�pu do jednego z mniej u�ywanych pomieszcze�, kt�re zamie-ni� w szpitaln� separatk� dla siebie. T�umaczy�, �e korzysta z najlepszego zautomatyzowanego sprz�tu diagnostycznego i terapeutycznego, a izolacja jest jedyn� gwarancj�, �e choroba si� nie rozprzestrzeni. Co godzin� przekazywa� te� w�asne spostrze�enia.

Badania te nabiera�y szczeg�lnej wagi w obliczu ostatnich meldunk�w z miasta, do-nosz�cych o czterech przypadkach tajemniczych zachorowa� z objawami niepokoj�co wysokiej gor�czki, kt�ra nie dawa�a si� obni�y�.

Wydawa�o si�, �e lekarz panuje nad sytuacj�, gdy nagle jak grom z jasnego nieba komputery przekaza�y wiadomo�� o jego �mierci.

Po dramatycznej naradzie z naukowcami i w�adzami metropolii Bernard zarz�dzi� ewakuacj� Bieguna Po�udniowego. Chorych, dotkni�tych t� zagadkow� chorob�, izolowano i przewieziono do szpitala w Pretorii.

Wideofonicznie w��czy� si� Franek, kt�ry z pobliskiego gabinetu kierowa� przygotowaniami do ewakuacji miasta.

��Pochwy� natychmiast central� europejsk� � powiedzia� bardzo szybko i znikn�� z ekranu.

Warszaw� by�o s�ycha� �le. Z chaosu trzask�w i zgrzyt�w Bernard wy�owi� zaledwie urywki s��w. Zrozumia�, �e podawano dane o promieniotw�rczym ska�eniu nowych obszar�w. Po chwili komunikat si� urwa�. Bernard po��czy� si� z Frankiem dla wyja�nienia sprawy. Odpowied� przerazi�a go: tereny ogarni�te katastrof� le�a�y nie tylko na Antarktydzie.

Kosmoport Warszawa, po�o�ony na przedpolach tej wielkiej metropolii europejskiej, od d�u�szego czasu t�tni� anormalnym po�piechem. By�o to �ci�le zwi�zane z sytuacj�, jaka ogarn�a kul� ziemsk�. Nieszcz�sne wydarzenia, zapocz�tkowane w lipcu dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego czwartego roku na Antarktydzie, rozprzestrzeni�y si� z zatrwa�aj�c� szybko�ci� na inne l�dy. Gdy po dw�ch miesi�cach ustalono, i� bezpo�rednim bod�cem wybuja�ej aktywno�ci wulkanicznej i wypychania pierwiastk�w promieniotw�rczych ku powierzchni gruntu s� po raz pierwszy stwierdzone na Ziemi bakterie krzemowe, obj�y ju� one destrukcyjn� dzia�alno�ci� niemal ca�� p�kul� po�udniow�, a ogniska ich stwierdzono r�wnie� w Tunezji, w Indiach, a nawet na Alasce.

Nazwano je silikokami albo krzemowcami, co pocz�tkowo rozumiano tak, �e koloidalne tworzywo ich kom�rek � analogiczne do naszego bia�ka � oparte jest na krzemie, kt�ry zast�puje tam w�giel, podstawowy sk�adnik organizm�w zwierz�cych i ro�linnych zasiedlaj�cych Ziemi�. Tymczasem w rzeczywisto�ci krzem wyst�powa� w tych zaskakuj�cych drobnoustrojach nie zamiast w�gla, lecz jako pierwiastek towarzysz�cy, w zast�pstwie azotu wszelkich rodzaj�w bia�ek, jakie znamy.

Nawiasem m�wi�c, wbrew rozpowszechnionym tu i �wdzie pogl�dom, przewa�a�a opinia, �e wy��cznie w�giel mo�e pe�ni� rol� podstawow� we wszelkich strukturach �ywych typu bia�kowego.

Te drobnoustroje zab�jcze dla ludzko�ci nie mog�y powsta� na Ziemi � ani w przesz�o�ci, ani te� obecnie � bo zamarz�yby z kretesem w jej klimacie. Pocz�tkowe sugestie jakoby one �y�y od bardzo dawna na g��boko�ci kilkunastu kilometr�w, a dopiero teraz gwa�townie pod��a�y ku powierzchni, podwy�szaj�c ciep�ot� ska�, r�wnie� nie mia�y logicznego uzasadnienia. Warunki w g��bszych warstwach skalnych nie uleg�y istotnym zmianom od paru miliard�w lat. Nic wi�c nie usprawiedliwia�o twierdze� o nagiej, �ywio�owej ekspansji tych mikrob�w ku �wiat�u i � z punktu widzenia ich wymaga� �rodowiskowych � ku niezno�nemu zimnu.

W Uk�adzie S�onecznym tylko na powierzchni Merkurego bakterie te mog�yby podczas trwania tamtejszego dnia znale�� � przynajmniej pod wzgl�dem temperatury � warunki odpowiednie do rozwoju. Nie stwierdzono ich tam jednak ani �ywych, ani skamienia�ych, jak r�wnie� nie natrafiono na jakikolwiek �lad ich istnienia teraz albo w przesz�o�ci tego ma�ego globu.

Tak wi�c sprawa krzemowc�w, tysi�ckro� niebezpieczniejszych dla ludzi ni� bakterie d�umy lub cholery w dawnych wiekach, kiedy ludzko�� trapi�y jeszcze choroby infekcyjne, nadal pozostawa�a najwi�ksz� nie rozwi�zan� zagadk� przyrody Ziemi.

Strasznych przybysz�w wszechstronnie zbadano pod mikroskopem, zmierzono, opisano ich spos�b �ycia, optymalne warunki rozwojowe, nawet sk�onno�ci, zwyczaje, odporno�� na dzia�anie trucizn, substancji �r�cych, niskich i wysokich temperatur. Ten ogromny materia� poznawczy o silikokach gromadzi�y setki zespo��w wyposa�onych w najsprawniej dzia�aj�ce konkryty. Mia�y one znale�� spos�b na ca�kowite wyt�pienie silikok�w, zapobie�enie ewentualnemu ich pojawieniu si� w przysz�o�ci i przywr�cenie przyrodzie Ziemi dawnej harmonii.

By� to jednak plan nie daj�cy si� spe�ni� na poczekaniu. Wszelkie opracowane metody walki okaza�y si� nie do�� radykalne: bakterie krzemowe, wyniszczone w jednych okolicach nak�adem olbrzymich �rodk�w, ze zdwojon� zaborczo�ci� atakowa�y inne obszary.

Liczba czynnych wulkan�w wzros�a z czterystu kilkudziesi�ciu do trzynastu tysi�cy, przy czym niekt�re nowe kratery w ci�gu kr�tkiego czasu wyrzuca�y wi�ksz� mas� produkt�w wulkanicznych ani�eli wszystkie dawniej istniej�ce czyni�y to podczas stulecia.

Drugim, nie mniej katastrofalnym efektem dzia�alno�ci silikok�w by� olbrzymi wzrost promieniotw�rczo�ci ska� powierzchniowych. Miejscami szed� on w parze z dzia�alno�ci� nowo powsta�ych wulkan�w i trz�sieniami ziemi, wyprzedzaj�c je albo wyst�puj�c jako zjawisko wt�rne. W innych przypadkach radioaktywne ska�enie terenu by�o � przynajmniej na razie � jedynym dowodem obecno�ci z�owrogich bakterii.

Wskutek nadmiernego st�enia radioaktywno�ci ogromne przestrzenie zgo�a nie nadawa�y si� do zamieszkania przez ludzi. Po innych mo�na by�o chodzi� tylko w ochronnych butach, w maskach lub w skafandrach. Promieniotw�rczo�� pod�o�a zaka�a�a powietrze i to w takim stopniu, �e nawet na terenach, gdzie nie by�o silikok�w, ro�liny uprawne i.zwierz�ta hodowlane nie nadawa�y si� do spo�ycia. Ju� w czasie procesu asymilacji u ro�lin oraz oddychania zwierz�t atomy promieniotw�rcze przenika�y do ich organizm�w. Do��czaj�c si� do przyjmowanych za po�rednictwem pokarmu, kumulowa�y si� i odk�ada�y w r�nym st�eniu w rozmaitych narz�dach.

Wprawdzie nic stanowi�o to bezpo�redniego zagro�enia dla ludzko�ci, gdy� w dobie szeroko rozwini�tej syntetycznej produkcji pokarm�w da�o si� wykre�li� z jad�ospisu wszelk� �ywno�� o pochodzeniu naturalnym, prze�amuj�c pewne nawyki i upodobania. R�wnie� eliminuj�c ska�one pasze z karmy �ywego inwentarza oraz siej�c ro�liny na plantacjach sztucznie utrzymywanych w czysto�ci, mo�na by�o zachowa� przy �yciu nawet przez d�ugi czas zar�wno stada podstawowe poszczeg�lnych gatunk�w zwierz�t. jak superelity zb�, warto�ciowe sadzonki drzew le�nych i parkowych oraz wzorowe sady umo�liwiaj�ce masowe zaszczepianie zraz�w korzystnych odmian drzew owocowych. Niestety jednak nie zmieni�o to faktu, �e dzika flora skazana by�a na powolne, a fauna znacznie szybsze obumieranie.

Tak�e ryby ujawnia�y znaczny stopie� uradioaktywnienia. Pr�bki pobrane z dna oceanicznego wykaza�y, �e chocia� podwodnych wulkan�w powsta�o niewiele, pokryte morzami cztery pi�te kuli ziemskiej by�o na dennych pok�adach skalnych ca�kowicie ska�one promieniotw�rczo�ci�. Poci�ga�o to gro�b� nie tylko rychlej zag�ady wszelkiego �ycia w wodzie, lecz r�wnie� stopniowego ogrzewania si� ocean�w.

Prawie doszcz�tnie stopnia�y lody obu biegun�w, co podnios�o poziom m�rz o czterdzie�ci kilka metr�w. Trzeba by�o wybudowa� prowizoryczne porty, bo dotychczas istniej�ce zosta�y zalane.

Ludzko�� mobilizowa�a wszystkie si�y i �rodki, by broni� �ycia i cywilizacji. Mimo nadziei zwyci�stwa nale�a�o bra� pod uwag� tak�e najgorsz� ewentualno��: emigracj� na inne globy.

By�o to jednak chwytanie si� brzytwy przez ton�cego. Dostosowanie warunk�w ja-kiejkolwiek planety w Uk�adzie S�onecznym do tego, by mogli zamieszkiwa� j� ludzie pod go�ym niebem, wymaga�o przy aktualnym stanie techniki co najmniej dw�ch stuleci. Co prawda ze sprawozda� nadsy�anych przez mi�dzygwiezdn� ekspedycj� Astrobolidu, kt�ra przed dwudziestu czterema laty wyruszy�a w powrotn� drog�, zdawa�o si� wynika�, �e korzystaj�c z do�wiadcze� Urpian mo�na by znacznie przyspieszy� proces adaptacji przyrody planet do potrzeb ludzko�ci, jednak w nowo powo�anym Komitecie Obrony Ludzko�ci nie brakowa�o dzia�aczy, kt�rzy wyra�ali powa�ne w�tpliwo�ci, czy wobec pr�by narzucenia ludziom urpia�skiego modelu spo�ecze�stwa, bezpieczne by�oby przyjmowanie pomocy tych istot w jakiejkolwiek formie. Zreszt� dopiero w pocz�tkach grudnia dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego czwartego roku za�oga Astrobolidu dowiedzia�a si� o tragicznych wydarzeniach na Ziemi i pierwsze potwierdzenie odbioru tej wiadomo�ci powinno nadej�� pod koniec kwietnia przysz�ego roku.

Tak czy inaczej z ostateczn� decyzj� w sprawie pomocy Urpian nale�a�oby poczeka� do powrotu mi�dzygwiezdnego statku we wrze�niu dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�te- go sz�stego roku, a tymczasem czas nagli� i przygotowania do akcji przesiedle�czej musia�y by� niezw�ocznie podj�te. W rachub� wchodzi�y tylko Mars i Wenus.

Na Marsie, w gruncie rzeczy �atwiejszym do skolonizowania, brakowa�o bazy dla takich poczyna�: istnia�y tam tylko plac�wki badawcze z nielicznymi, cz�sto zmieniaj�cymi si� za�ogami. Wenus natomiast pokrywa�y do�� liczne o�rodki naukowe; niekt�re mia�y ju� parusetletni� tradycj�. W ostatnich dziesi�tkach lat kilkana�cie spo�r�d nich przekszta�ci�o si� w niewielkie osady, nabieraj�c charakteru kolonizacyjnego, cho� na ma�� skal�. Najcz�ciej byty to okr�ty, hermetycznie odizolowane od otoczenia i swobodnie p�ywaj�ce po oceanie, kt�ry zalewa� ponad dziewi��dziesi�t osiem procent powierzchni planety. Powsta�a konieczno�� sztucznej klimatyzacji siedzib, ich zupe�nego odci�cia od �wiata zewn�trznego, jak r�wnie� stworzenia od podstaw wielu ga��zi przemys�u, a szczeg�lnie produkcji �ywno�ci syntetycznej. Tamtejsza przyroda nie dostarcza bowiem �adnych produkt�w bezpo�rednio nadaj�cych si� do spo�ycia.

��Nie przes�dzaj�c, czy uda si� uchroni� Ziemi� dla ludzi, w zwi�zku z niebezpiecznym ju� st�eniem promieniotw�rczo�ci powietrza, przyst�piono do ewakuacji dzieci. Obawa przed genetycznymi zmianami wywo�anymi radioaktywno�ci� kaza�a chroni� ludzko�� przed degeneracj� przysz�ych pokole�.

Tego dnia z kosmodromowego lotniska Warszawy mia�o odlecie� trzydzie�ci okr�t�w przestrzeni. Ka�dy z nich zabiera� osiem tysi�cy dzieci. Kilkuset inspektor�w z Komitetu Obrony Ludzko�ci krz�ta�o si� po tym wielkim porcie komunikacji mi�dzyplanetarnej. Podstawowym ich zadaniem by�o nie dopu�ci� do przeniesienia silikok�w na Wenus, gdy� w skwarnym klimacie mia�yby u�atwiony rozw�j. Zdawano sobie w pe�ni spraw�, �e zaka�enie Wenus krzemowcami � wobec niemo�no�ci szybkiego stworzenia tam odpowiednio pot�nej bazy technicznej do pokonania ich � kaza�oby zrezygnowa� z tej planety jako schronienia dla uciekinier�w z Ziemi. Pozostawa�by Mars, na kt�rym nie poczyniono dot�d �adnych przygotowa� imigracyjnych.

Bernard Kruk podszed� do niewielkiej, l�ni�cej rakiety, kt�ra w�a�nie wyl�dowa�a. Wysiad� z niej m�czyzna w podesz�ym wieku, o bujnej siwej czuprynie. By� to Tom Mallet, cz�onek Najwy�szego Kongresu Federacji Ameryka�skiej, obecnie jeden z przyw�dc�w �wiatowego Komitetu Obrony Ludzko�ci.

Przeszli par� krok�w w milczeniu. Potem Bernard zacz�� sk�ada� sprawozdanie ze stanu przygotowa� ewakuacyjnych.

Tom zatroskanym wzrokiem patrzy� przed siebie.

��Uzgodni�em z Rem � powiedzia� matowym g�osem � �e wszystkie, nawet prowizoryczne pola l�dowa� statk�w na Wenus zostan� r�wnie� zdezynfekowane kwasem RARC. W po��czeniu z absolutn� sterylno�ci� tego lotniska oraz samych kosmodrom�w powinno to by� nale�ytym zabezpieczeniem.

��Tym bardziej � dorzuci� Bernard � �e na razie ca�a Europa jest obszarem czystym.

��Jak d�ugo?�� retorycznie zapyta� Tom.�� Na P�wyspie Pirenejskim ju� dwukrotnie pojawi�y si� silikoki zawleczone z Tunisu. Tylko szcz�liwe wykrycie ich ju� we wst�pnym stadium zaatakowania niewielkich skrawk�w ziemi do g��boko�ci kilkudziesi�ciu centymetr�w pozwoli�o zdusi� w zarodku te niebezpieczne ogniska� zreszt� nak�adem olbrzymich �rodk�w.

Tom wci�gn�� g��boki oddech i kontynuowa�:

��Pomimo wszystkich � dokuczliwych zreszt� � zarz�dze� ograniczaj�cych ruch ludno�ci, pomimo profilaktycznej dezynfekcji pas�w nadbrze�nych oraz �rodk�w transportu, kt� zar�czy, �e jutro silikoki nie pojawi� si� znowu gdzie� w Europie w takiej ilo�ci, �e nie zdo�amy powstrzyma� ich naporu? A je�li to przekle�stwo przyjdzie ze wschodu? Ognisko, kt�re od Bajka�u rozprzestrzenia�o si� na �rodkow� Syberi�, zosta�o wprawdzie zlokalizowane, lecz nie wiemy, na jak d�ugo. Jest ono wyj�tkowo zaborcze i prze�era ziemi� na znaczn� g��boko��. Obecnie stosowane �rodki tu nie pomog�.

Tom zas�pi� si�. Pionowe bruzdy ostrzej ni� zwykle po��obi�y jego wysokie czo�o, a du�e czarne oczy wyra�a�y bezsiln� bole��. Zdawa�o si�, ze chce co� powiedzie�, ale si� waha. Wreszcie da� upust temu, co go tak nurtowa�o.

��Widzisz, Ber � powiedzia� serdecznie � to, co ci powiem, dowodzi s�abo�ci, ale cz�owiek nie mo�e by� zawsze silny. Czasami �amie si� jak skrzywdzone dziecko. Albo jak starzec � doda� z wysi�kiem.�� Jestem stary. Prze�y�em wspania�e rzeczy i �a�uj�, �e doczeka�em tego roku; �e nie umar�em w spokoju. W�a�ciwie powinienem odp�dza� takie my�li, bo jestem potrzebny. Ale, niestety, tak jest�

��To zreszt� niewa�ne � ci�gn�� po chwili.�� Prawie sto czterdzie�ci lat temu jako trzynastoletni ch�opak mieszka�em w Celestii. Jak potrafi�em, pomaga�em twemu pradziadowi, tak�e Bernardowi Krukowi, w walce o udaremnienie zniszczenia statku lec�cego z Ziemi, kt�ry ni�s� nam wolno��.

Dwadzie�cia lat p�niej stan��em na Ziemi. Blask s�o�ca razi� mnie w oczy. B��kit nieba zachwyca� najpi�kniejsz� barw�, jak� m�g�bym wymarzy�. Sun�ce po nim ob�oki, nigdy takie same, by�y wtedy i s� dla mnie do dzi� tworem niezr�wnanego artyzmu przyrody. Potem porwa�o mnie i bez reszty poch�on�o �ycie pod tym niebem. Bra�em w nim udzia� bujny i nami�tny, chyba mocniej i g��biej ceni�c sobie to, co stworzy�a ludzko��, gdy� nie urodzi�em si� na Ziemi. Doczeka�em bardzo p�nych lat. Ale czy�bym po to ich doczeka�, by teraz patrze� na agoni� ludzkiego �wiata? Patrze� na zniszczenia ogarniaj�ce l�dy i morza, patrze� na post�puj�c� zag�ad�, kt�rej nie potrafimy opanowa�?

Ta rozpacz starego cz�owieka, jednego z przyw�dc�w ludzko�ci, wywar�a wstrz�saj�ce wra�enie na Bernardzie. Wyda�o mu si� nagle, �e sam jest zbyt ma�o czynny, �e nie daje z siebie wszystkiego w tej powszechnej walce o �ycie, pe�nej po�wi�ce� i determinacji. D�ugo patrzy� na przyjaciela swego pradziadka, na Toma Malleta, kt�rego droga do ojczyzny wiod�a poprzez setki miliard�w kilometr�w kosmicznej pustki.

Rzuci� tylko:

��Doczekasz zwyci�stwa.

Zastanowi� si� przez chwil�, czy powiedzia� to serio. Czy nie posun�� si� do taniego pocieszenia bez pokrycia. Ale na sprostowanie by�o za p�no. A Mallet milcza� z jakim� nieodgadnionym wyrazem twarzy.

Spojrzawszy przypadkowo na �cian� kosmoportu Bernard drgn��.

20 lipca 2565 roku.

�wietlne cyfry wiecznego kalendarza przypomina�y mu to, czego i tak nie by� w stanie zapomnie�.

��Rok temu��� w roztargnieniu powiedzia� g�o�no do siebie.

��Co takiego?�� spyta� szczebiotliwy g�osik tu� za nim. Ma�a jasna g��wka zadarta do g�ry dopomina�a si� odpowiedzi.

��Powt�rz!�� nalega�a dziewczynka.�� Nie chcesz? To ja sama powt�rz�: �Rok temu� � wysylabizowa�a troch� �miesznie. Mo�e chcia�a na�ladowa� jego g�os, ale nic z tego nie wysz�o.

��Powiedz, co by�o rok temu � dopomina� si� w dalszym ci�gu o�mioletni brzd�c. Bernard zbiera� my�li.

��Dobrze. Zaraz ci powiem � rzuci� obiecuj�co.

Rok temu sta�o si� bardzo wiele� Jak mia� to wyja�ni� dziecku? Z pewno�ci� pami�ta�a, tylko nie mog�a wiedzie�, �e akurat dzi� up�ywa rok. Wszystko rozumne na Ziemi pami�ta�o i musia�o pami�ta� o tamtym. Ona tak�e prze�ywa�a to z ca�� ludzko�ci� � po swojemu, w swoim dzieci�cym wymiarze.

A Bernard? Tak�e widzia� to po swojemu� Ka�dy cz�owiek widzi w�a�nie po swojemu ka�d� rzecz. Skrzyd�a nienaturalnej zorzy, kt�ra obla�a rumie�cem ostatni� noc jego i Silvy. P�niej lot� Zatruta rzeka� �mier� i nadzieja zmartwychwstania. I druga �mier� Silvy.

��Widzisz��� zacz�� z wahaniem � rok temu na Antarktydzie wybuch�y wulkany, zatrz�s�a si� ziemia, powietrze by�o pe�ne dymu i kurzu. Potem zrobi�o si� bardzo gor�co i duszno, lunety ulewne deszcze, pop�yn�y b�otniste rzeki. Ju� w pierwszych dniach katastrofy zgin�o mn�stwo ludzi. Potem wiesz, co by�o�

��Potem na ca�ym �wiecie zacz�o si� dzia� bardzo �le � wyrecytowa�a dziewczynka tak, jakby odpowiada�a w czasie lekcji na zadane pytanie. Przez chwil� my�la�a, potem rzuci�a z zaciekawieniem:

��Ty si� nazywasz Kruk, prawda?

��Tak � odpar� Bernard.

Nie zdziwi� si� tym pytaniem. Wielu ludzi zna�o go przecie�z telewizji, zw�aszcza w ostatnich miesi�cach.

��Uratowa�e� mi �ycie � powiedzia�a bardzo naturalnie.

Akcja, kt�r� Bernard kierowa� w ci�gu minionego roku, ocali�a od �mierci ca�e zast�py ludzi. Ewakuowano przecie� miasta. Ba, w p�niejszym okresie nawet kraje i rozleg�e po�acie kontynent�w. Czy jednak on sam, bezpo�rednio, uratowa� komu� �ycie? Czul si� za�enowany o�wiadczeniem nie znanej mu dziewczynki. Ona za� podj�a:

��To by�o tak: Pojechali�my z nauczycielem ca�� klas� na Ziemi� Galileusza. By�a to wycieczka. Na tydzie�. Bo ty nie wiesz, �e ja mieszka�am u mamusi w Afryce. W takim du�ym, starym mie�cie, kt�re si� nazywa Johannesburg. Kiedy tam zacz�o by� �le, to mamusia zabra�a mnie do Europy.

Ma�a odsapn�a chwileczk�.

��Aha, ale mam powiedzie�, jak uratowa�e� mi �ycie. To by�o rok temu, jak m�wisz. Pierwszy raz widzia�am noc polarn�. Strasznie mi si� podoba�o, �e tak bez przerwy trwa noc, �e nie �wita. Ale gdzie� daleko zacz�o si� rozja�nia� i powiedzia�am, �e �wita. Ja pierwsza to powiedzia�am. Zdziwi�am si� i inne dzieci te� si� zdziwi�y, bo nauczyciel nam m�wi�, �e b�dzie noc przez ten tydzie� naszej wycieczki i p�niej jeszcze przez ca�y miesi�c. A teraz nauczyciel te� powiedzia�, �e Io nie �wita. Ale nie umia� nam wyt�umaczy�, dlaczego tam daleko niebo jest r�owawe�

��Patrzy�a� wtedy na gwiazdy?�� przerwa� Bernard nieoczekiwanie.

��A jak�e, patrzy�am. By�y �adne. Potem ju� nigdy nie ogl�da�am takich �adnych gwiazd.

On te� patrzy�. I Silva patrzy�a. Patrzy�a w te same gwiazdy i chcia�a polecie� tam, daleko, razem z nim.

Dziewczynka ci�gn�a opowiadanie:

��Potem nie by�o gwiazd. I nic by�o powietrza. Tylko okropny kurz, od kt�rego si� krztusi�am. Nauczyciel powiedzia�, �e musimy czeka� na rakiet�, kt�ra nas zabierze. Czekali�my bardzo d�ugo. Nie wiem ile godzin, ale bardzo d�ugo. Ju� stali�my po kolana w tym kurzu, kt�ry by� gor�cy, a� parzy� nogi. P�niej, w domu, le�a�am w ��ku, a mamusia smarowa�a mi nogi ma�ci� i owija�a banda�em. By�y takie brzydkie, czer wone i sk�ra z nich schodzi�a. A w tym kurzu nie mogli�my si� po�o�y�, bo nauczycie! powiedzia�, �e udusiliby�my si�. Teraz ju� Bernard nie s�ysza� s��w dziewczynki. W my�lach wr�ci� do wspomnieli z tamtego dnia.

��Dlaczego tak p�no przys�a�e� po nas rakiet�? � uparcie pyta�o dziecko.

��Nie mog�em wcze�niej � odpar� Bernard z wysi�kiem. Dziewczynka wci�gn�a powietrze i powiedzia�a rezolutnie:

��Ale uratowa�e� mi �ycie. A wiesz, od kogo to wiem? Od mamusi. Mamusia powiedzia�a mi wtedy, �e w�a�nie ty uratowa�e� mi �ycie. I przykaza�a, abym to zawsze pami�ta�a.

Bernarda opad�y wspomnienia. Rok temu siedzia� przy biurku w Instytucie Ochrony Cz�owieka wraz z Frankiem Skiepurskim. Ze Wszech stron nadci�ga�y meldunki: rozpaczliwe wo�ania o pomoc. Czeka� powrotu rakiet. Na razie wszystkie by�y w akcji. My�la� wtedy o Silvie, kt�ra le�a�a bezbronna w samotnej willi, w pobli�u rezerwatu zamienionego w martw� pustyni� py��w wulkanicznych. My�la� o tysi�cach ludzi konaj�cych z duszno�ci, pragnienia, wyczerpania; my�la� o ca�ych miastach, daremnie oczekuj�cych ewakuacji, i znowu o Silvie. Nerwowo przek�ada� plik kartek. Jedna z nich podawa�a miejsce pobytu studenta z Sydney, kt�ry wybra� si� na samotn� wycieczk�. Czeka� w rezerwacie przyrody polarnej zaledwie osiemdziesi�t kilometr�w od Silvy. Bernard zastanawia� si�, czy pos�a� po nich oboje maj�cy przyby� pojazd. Od�o�y� kartk�. Potem natrafi� na informacj� o wycieczce trzydziestu uczni�w z Johannesbur-ga. Nauczyciel okre�li� w meldunku sytuacj� dok�adnie tak jak opowiada�a dziewczynka. Nadlecia�a w�a�nie rakieta � jedyna, jak� rozporz�dza�.

Rakiet� wys�a� po dzieci. Przyby�y szcz�liwie, ca�a trzydziestka z nauczycielem. A jedno z nich sta�o teraz przy nim i m�wi�o po prostu: � Uratowa�e� mi �ycie.

��Jak si� nazywasz?�� zapyta� Bernard.

��Gina Hammersted � odpowiedzia�a. Bernard przyblad�.

Niewiele brakowa�o, aby� by�a moj� c�rk� � pomy�la�. A g�o�no powiedzia�;

��Twoja mamusia ma na imi� Rem, prawda? Dziewczynka energicznie skin�a g�ow�.

��A gdzie mama jest teraz?�� spyta�.

��Na Wenus. W�a�nie lec� do mamy.

.� Do mamy��� powt�rzy� Bernard w zamy�leniu. Po chwili doda�:

��Znam twoj� mam� od bardzo dawna. Dawniej ni� ty chodzisz po �wiecie. Masz takie same miedziane oczy jak mama.

��Wiem o tym � odpar�a Gina z dziewcz�c� zalotno�ci�.

Bernard wpad� w pogodniejszy nastr�j. Troch� ubawi�a go ma�a. Zna� j� zreszt� z fotografii, lecz jako trzyletniego szkraba. W ostatnich latach widywa� Rem rzadko � na r�nych konferencjach, i to przewa�nie za po�rednictwem telewizji. Wiedzia�, �e pr�dzej czy p�niej spotkaj� si�. Teraz zapragn��, �eby to nast�pi�o jak najpr�dzej.

��O czym wiesz?�� zapyta� mat� przekornie.�� Ze masz oczy jak mama, czy �e ja twoj� mam� znam.

��Wiem i jedno, i drugie � oznajmi�a.�� Mamusia nieraz m�wi�a o tobie.

��Doprawdy?�� wyrwa�o si� Bernardowi. By� szczerze ucieszony t� wiadomo�ci�.

Wobec wzmagaj�cego si� zaciekawienia planet� Wenus, na kt�r� przeniesiono ju� spor� cz�� ludzko�ci, korespondent wychodz�cego w Warszawie �Magazynu Mi�dzygwiezdnego� przeprowadzi� wywiad z profesorem Adamem Bandore, kt�ry jako astronom i egzobiolog, r�wnie zami�owany i jednakowo kompetentny w obu tych dziedzinach, nale�y do czo�owych znawc�w przyrody Wenus, a zw�aszcza tamtejszego �ycia.

��Nawet najzagorzalsi przeciwnicy ingerowania w dzik� dot�d, me ska�on� cywilizacj� natur� na Wenus nie mog� teraz generalnie przeciwstawia� si� post�puj�cemu tam osadnictwu, a tylko pragn� modyfikowa� je, na przyk�ad buduj�c wielkie sztuczne wyspy, w rodzaju dryfuj�cych prom�w, nakryte lak� sam� kopu�� jak wyspy naturalne. Zapobieg�oby to katastrofalnemu niszczeniu tamtejszego �ycia. Tymczasem korespondent �Szperacza Nowo�ci� zamie�ci� w ostatnim numerze tego pisma spekulacje, czy uda�oby si� p�j�� na kompromis. Chodzi�o o takie po�owiczne zmiany warunk�w klimatycznych pod kloszami, by zno�nie czuli si� w nich zar�zcno ludzie, jak wenusja�skie ro�liny i zwierz�ta. Czy popierasz te d��enia?

��Nie chcia�bym urazi� ani ciebie, ani wspomnianego publicysty, ale pytanie jest �le postawione. C� tu mo�na popiera� b�d� zwalcza�? W tym przypadku po�owiczne zmiany �rodowiska poci�gn�yby niechybn� zgub� wszelkich ustroj�w �ywych z obydwu planet.

��Autor tego artyku�u powo�uje si� z jednej strony na powstanie obu biosfer w zbli�onych warunkach fizykochemicznych, z drugiej za� podkre�la zwielokrotnienie mo�liwo�ci in�ynierii genetycznej, je�li si�gniemy do technik stosowanych przez Urpian.

��Poruszasz dwie r�ne sprawy. Istotnie klimat Praziemi sprzed czterech miliard�w lat, kiedy w jej oceanie przepojonym zwi�zkami organogenicznymi powstawa�y pierwociny �ycia, przypomina� � cho� niezupe�nie � dzisiejsz�.Wenus. By� jednak wyra�nie ch�odniejszy, atmosfera za� zawiera�a tylko �ladowe ilo�ci tlenu. Wszak�e od tamtych czas�w zar�wno klimat Ziemi, jak �ycie na niej, przesz�y tak olbrzymi� drog�, �e wszelkie por�wnania trac� sens. By� mo�e �wczesne praorganizmy, a nawet ich potomkowie miliard lat p�niej jako tako rozwijaliby si� na tera�niejszej Wenus, ale to nie ma praktycznego znaczenia.

Co do drugiej sugestii, mam nadziej�, �e nikt nie my�la� powa�nie o przekszta�caniu ludzi; o kolejnym wypr�bowaniu syntezy chromosomalnej, kt�ra wywo�a�a tyle wrzawy i oburzenia� Je�li za� chodzi o organizmy wenusja�skie, sprawa te� nie wytrzymuje krytyki. Po pierwsze, brak czasu na tak� akcj� w skali biosfery. Po drugie, by�oby to co� r�wnie karykaturalnego jak obdarzanie cz�owieka zmys�em radiowym oraz psychik� obcych kosmit�w. Sensowniejsze wydaje si� tworzenie szczelnie izolowanych rezerwat�w morskich i l�dowych, bardziej przypominaj�cych przeogromne wiwaria o po wierzchni co najmniej setek hektar�w, jako pierwotnych siedlisk z zachowaniem naturalnych warunk�w.

��Wenus jako planeta wodna powinna mie� mniej odr�bnych rodzaj�w biotop�w ni� Ziemia. Czy ten potoczny pogl�d jest s�uszny?

��Raczej tak. Nie znaczy to jednak, by strefa �ycia by�a tam ujednolicona. Brak p�l lodowych, skalistych gqr i wszelkich towarzysz�cych im formacji (wobec zbyt gwa�townej erozji) oraz jakichkolwiek rodzaj�w pusty� i step�w (wskutek nadmiernej ilo�ci opa-d�w) kompensuj� inne formacje, kt�rych nie znamy u nas. Nie m�wi�c o tym, �e najwy�sze ziemskie temperatury, zar�wno wody, jak powietrza, z punktu widzenia Wenus stanowi� zi�b, kt�ry prawie si� tam nie zdarza.

��Czy m�g�by� przedstawi� wszystkie strefy �ycia na Wenus?

��Za du�o tego. Raczej wymieni� najwa�niejsze. G��wne s� trzy: dno morskie, to� wodna oraz powierzchnia l�du i wysp. Tylko pierwsza strefa nie ma podgrup. Drug� dzielimy na to� bez styczno�ci zar�wno z pod�o�em, jak z lustrem wody, nast�pnie g�rn� warstw� oceaniczn� kontaktuj�c� si� z atmosfer� i wreszcie szelf wok� Ziemi Joersena; dochodz� bie��ce i stoj�ce wody s�odkie na tym jedynym l�dzie. Trzecia strefa obejmuje powierzchni� p�ywaj�cych wysp oraz Ziemi� Joersena.

Podgrupy dziel� si� � na wiele nisz ekologicznych. Przyk�adowo: po�r�d oceanu pola wodorost�w, kt�re stanowi� wyspy in statu n�scendi; na ju� okrzep�ych wyspach � warstwy podpowierzchniowe i dno obmywane wod�; na Ziemi Joersena � gleba, bagna, zakrzewione obszary przypominaj�ce busz.

��Czy rozr�nianie na Wenus zwierz�t i ro�lin jest prawid�owe, czy tez czynimy to wy��cznie dla lepszej pogl�dowo�ci?

��Jest to naturalny podzia�, zgodny z przyj�tym przez biologi� kryterium samo�yw-nych ro�lin i cudzo�ywnych zwierz�t.

��Czym tamtejsze ro�liny najbardziej r�ni� si� od naszych?

��Wieloma istotnymi cechami. Wymieni� najbardziej rzucaj�ce, si� w oczy. Przede wszystkim nie s� zielone, bo zamiast chlorofilu zawieraj� inne porfiryny. Podstawowa barwa cz�ci mi�kkich, od pomara�czowej do czerwonej poprzez wiele po�rednich odcieni, zapobiega przegrzaniu. Cho� mo�na je podzieli� na kr�tko�yciowe i d�ugo�ycio-we, pierwsze z nich nie odpowiadaj� naszym formom jednorocznym, poniewa� na Wenus pory roku prawie si� nie zaznaczaj�. We Oorze l�dowej kr�tko�yciowe nazywamy dla wygody zio�ami, a d�ugo�yciowe krzewami. Jedne i drugie drewniej� dopiero po �mierci; jest to jakby przyspieszony proces zw�glania. Za �ycia maj� mi�siste p�dy, a na nich rozbuchane porowate narz�dy asymilacyjne podobne do g�bek. Przewa�nie p�o�� si� warstwowo; tak powstaje specyficzny busz. Brak drzew o typowym pniu. Ro�liny wodne przypominaj� gronorosty roznoszone pr�dami morskimi.

��Czy wi�ksze r�nice obu biosfer zaznaczaj� si� w faunie czy we florze?

��Trudno powiedzie�. Jedne i drugie s� na tyle swoiste, �e � poza odosobnionymi wyj�tkami form skrajnie oryginalnych, kt�re, zdawa�oby si�, nigdzie nie pasuj� � ka�de dziecko pozna, sk�d pochodzi dany eksponat. Pozornie najbardziej zbli�one do siebie s� drobnoustroje z obu planet. Ale podkre�lam: tylko pozornie. Dla badaczy tego zawsze szokuj�cego przyrodniczego fenomenu, jakim jest �ycie, w�a�nie one s� najciekawsze.

��Jedni m�wi�, ze najinteligentniejsze wenusja�skie zwierz�ta osi�gn�y poziom g�o-wonog�w, inni � �e szympans�w. Przeb�kuje si� nawet o prawie rozumnych wodniakach. Kto ma s�uszno�� i sk�d si� w og�le bior� lak rozbie�ne opinie?

��Z k�opotliwo�ci por�wnywania zwierz�t z r�nych planet, wi�c nie spokrewnionych z sob�. M�wi�c najpro�ciej, one zachowuj� si� diametralnie inaczej. Czasami pomi�dzy dwoma grupami o przypuszczalnie podobnym poziomie rozwoju � jednej z Wenus, a drugiej z Ziemi � trudniej uchwyci� podobie�stwo reakcji na bod�ce zewn�trzne ni� mi�dzy cz�owiekiem a owadem�

��W potocznym odczuciu podobny poziom rozwoju dotyczy inteligencji zwierz�cia.

��W moim r�wnie�.

��Czemu w takim razie m�wisz: �przypuszczalnie podobny poziom rozwoju�? Kto jak kto, ale przecie� ty potrafisz ten poziom dok�adnie ocenie.

��Jednak podtrzymuj� tryb warunkowy.

��Dlaczego?

��Wskutek zawodno�ci metod mierzenia inteligencji zwierz�t w og�le, a c� dopiero przedstawicieli odr�bnych planetarnie gniazd �ycia!

��Ale fauna wenusja�ska jest bardzo zr�nicowana, dla nas nadzwyczaj egzotyczna. A ty na razie wymieni�e� tylko drobnoustroje.

��Wiem, �e wi�kszym powodzeniem ciesz� si� formy okazale, silne, nawet budz�ce strach. Nie brak ich na Wenus. Ze wzgl�d�w zrozumia�ych przyrod� tej planety znamy o wiele s�abiej ni� ziemsk�. Dopiero teraz mog� podziwia� j� nie tylko szczup�e zespo�y badaczy i grupki turyst�w, ale miliony osadnik�w. Zreszt� stykaj� si� z ni� rzadko, sami w skafandrach i sk�opotani innymi sprawami. A zoologowie za�amuj� r�ce nad pog��biaj�cym si� zagro�eniem coraz to nowych gatunk�w czy nawet du�ych grup systematycznych.

��Podzia� fauny wenusja�skie j na gromady oraz ni�sze i wy�sze od nich jednostki taksonomiczne niewiele, m�wi przeci�tnemu mi�o�nikowi przyrody z braku punkt�w stycznych z tym �wiatem zwierz�t, jaki on zna. Z drugiej strony, fachowcy pomstuj�, ilekro� my, dziennikarze, por�wnujemy tamte formy na przyk�ad do kr�gowc�w albo gad�w, ryb, g�owono-g�w. Jak m�g�by� po swojemu, zwi�le, a przyst�pnie, przedstawi� wenusja�ski zwierzostan?

��Rzeczywi�cie zwalczamy por�wnania, o kt�rych m�wisz. Ot, pos�u�� si� mo�e najpospolitszym. Cz�sto czytam o �bezkr�gowcach� z Wenus. Nawet je�li wzi�� je w cudzys��w, nadal wisz� w pr�ni. U nas bezkr�gowce przeciwstawiamy kr�gowcom, ale tych brak na Wenus. I tak mo�na po kolei zbija� zasadno�� podobnych spekulacji. Z wyj�tkiem jednego, bardzo og�lnego okre�lenia: tkankowc�w. Te zasiedlaj� wszelkie wenusja�skie biotopy, o jakich wspomina�em na pocz�tku. Z regu�y s� zmiennocieplne i oddychaj� tlenem, zreszt� w spos�b nader rozmaity.

��A jak by� je podzieli� zwi�le i zrozumiale?

��W tym tkwi szkopu�. Kogo fauna z Wenus obchodzi, powinien si�gn�� po szczeg�owe opracowania�

��Osobi�cie zach�cam do lektury twojej ksi��ki ��ycie na Wenus�. To plon ilu lat bada�?

��Na Bia�ej Planecie sp�dzi�em dziewi�� lat. W ksi��ce zawar�em tak�e rezultaty odkry� moich koleg�w i poprzednik�w. Jeden cz�owiek nie mo�e pozna� ca�ej biosfery, nie przesadzajmy�

Ale nie odpowiedzia�em na twe poprzednie pytanie, bo mi przerwa�e�. Wtedy pad�a nazwa: tkankowce. Ot� popularnie, a co najwa�niejsze: bez pope�nienia b��du, mo�na wenusja�sk� faun� bardziej z�o�on� od drobnoustroj�w podzieli� na tkankowce ni�sze i wy�sze.

Te pierwsze s� silnie zr�nicowane. Spotykamy je dos�ownie wsz�dzie. �adne nie fruwaj� ani pe�zaj�. Ich lokomocje to ch�d, bieg, skoki albo p�ywanie. Wyspy i Ziemi� Joersena zamieszkuj� formy drobne, do rozmiar�w zaj�ca. �yj� na powierzchni gruntu, w glebie i w g�szczu ro�linno�ci. Wodnych jest wi�cej, przewa�nie s� dobrymi p�ywakami. Zasiedlaj� wszechocean a� do dna. Spotykamy w�r�d nich najwi�ksze zwierz�ta wenusja�skie o masie s�onia. Oczywi�cie przewa�aj� gatunki ma�e i �rednie. Wi�kszo�� to drapie�cy. Z fauny tej mo�na wydzieli� przypowierzchniowych p�ywak�w oddychaj�cych tlenem atmosferycznym. W atlasach stanowi� gros zwierz�t wodnych, ale to odzwierciedla tylko wi�ksz� ich dost�pno��. Mieszka�c�w g��bin bowiem znamy bardziej fragmentarycznie.

��A tkankowce wy�sze? Wok� nich naros�o najwi�cej kontrowersji.

��Bo nie maj� nawet dalekich odpowiednik�w w ziemskiej faunie. R�wnie� pod wzgl�dem biotopu. Tylko z ich przyczyny wydzieli�em dno morskie jako jedn� z trzech wielkich stref �ycia. Zwierz�ta te nie opuszczaj� pod�o�a, gdy� nic umiej� p�ywa�.

��Dlaczego w�a�nie tych mieszka�c�w dna wyr�niasz jako tkankowce wy�sze?

��Gdy� stopniem rozwoju rodowego prze�cign�y inne zwierz�ta na Wenus. Chyba Io jest g��wnym �r�d�em nieporozumie�. Jak ich nazwano! G�owonogi, o�miornice, m�drzy wodniacy� Nawet quasi-kosmici! A prawda jest taka, �e pr�cz posiadania chwytnych ramion typu macki � budow� i zachowaniem niewiele maj� wsp�lnego z glowonogami lub innymi mieszka�cami m�rz na Ziemi; ramiona te nawet nie s�u�� im do p�ywania. Tak�e nic nie wskazuje, by mog�y by� ogniwem ewoluuj�cym do istot rozumnych. Po prostu w faunie wenusja�skiej osi�gn�y najwy�szy stopie� rozwoju uk�adu nerwowego. Dla �cis�o�ci powinno si� powiedzie�: pseudonerwowego, ale ju� darujmy sobie tak� precyzj�. Gdyby u nas istnia�y wy��cznie ni�sze zwierz�ta, mia�oby sens por�wnywa� tamt� grup� do glowonog�w, poniewa� one jaskrawo odbiega�y poziomem inteligencji od pozosta�ych gromad bezkr�gowc�w.

��Czy jest poprawnie nazywa� je siedmiornicami? TY unikasz lego okre�lenia w ksi��ce o Wenus. Poprzestajesz na nazwie �aci�skiej ich gromady oraz ni�szych jednostek taksonomicznych.

��Rzeczywi�cie nie przepadam za tym terminem, bo nasuwa por�wnanie z o�miornicami. Ale przyj�� si� i ma uzasadnienie w siedmiu chwytnych ramionach tych zwierz�t. Potocznie przecie� nie b�dziemy stale m�wi� o wy�szych tkankowcach.

��Powiedz jeszcze naszym Czytelnikom, jak przebiegaj� prace na Wyspie Einsteina, czego dotycz� i czy nosz� charakter wy��cznie naukowy. To ostatnie wi��e si� z bezczelnymi pom�wieniami, kt�re wszyscy znamy. Chcemy us�ysze� twoj� autorytatywn� opini�.

��Zaczn� od ko�ca. Oszczerstwa, o kt�rych wspominasz, zarzucaj� badaczom z Wyspy Einsteina poddawanie dzieci wzmo�onej dawce tak zwanego promieniowania omega, w charakterze testu stopnia szkodliwo�ci jego wp�ywu na organizm ludzki. Jest to taki sam bezsens, jak owo wyssane z palca promieniowanie omega. Nie wiem, kto dba o sianie zam�tu. Rozwik�aniem tej po�a�owania godnej �amig��wki ma si� zaj�� specjalna komisja. Stwierdzam z ca�� moc�, �e prowadzi si� tam badania �ci�le naukowe i nic ponadto. Kieruj� nimi tak renomowani biologowie, jak Szatkowski i Cierniom. By�em z nimi dwa miesi�ce i jestem got�w wsp�odpowiada� za wszystko, cokolwiek dzieje si� na Wyspie Einsteina, r�wnie� teraz.

��Wi�c czego dotycz� te badania?

��M�wi�c najpro�ciej mechanizm�w naporu ro�lin i zwierz�t na ja�owe obszary. Podam przyk�ad z naszego podw�rka. Dwudziestego si�dmego sierpnia tysi�c osiemset osiemdziesi�tego trzeciego roku najpot�niejszy w czasach historycznych wybuch wulkanu Krakatau rozsadzi� dwie trzecie wyspy na Malajach, wyrzucaj�c w powietrze osiemna�cie kilometr�w sze�ciennych materia�u skalnego. Ledwo kamienny wrak pozosta�ej resztki zd��y� ostygn��, zaborcze �ycie ju� zacz�o szturmowa� nowy, pos�pny, martwy �wiat. �wier� wieku p�niej doliczono si� tam stu kilkudziesi�ciu gatunk�w ro�lin i dwa razy tyle zwierz�t, nie wy��czaj�c kr�gowc�w. Cho� potem jeszcze trzykrotnie tamtejsze �ycie zosta�o zg�adzone erupcj� wulkanu � fauna i flora, kt�re rozwija�y si� bez zak��ce� przez ubieg�e dwie�cie lat, s� prawie identyczne jak wsz�dzie w tym regionie Archipelagu Malajskiego.

Ot� pomi�dzy Krakatau a Wysp� Einsteina mamy wyra�n� zbie�no��. Czterdzie�ci sze�� lat temu ten p�ywaj�cy drobiazg o �rednicy dziewi�ciu kilometr�w akurat dryfowa� w miejscu wybuchu podwodnego wulkanu. Gor�ce gazy, popi�, wrzenie oceanu � wszystko to z�o�y�o si� na dok�adne wyja�owienie wyspy. Osobi�cie uczestniczy�em w tych ustaleniach jako student. P�niej � podobnie jak na Krakatau � ten ma�y �wiatek o�ywili nap�ywaj�cy go�cie ro�linni i zwierz�cy. Oba procesy przebiega�y jednak inaczej. Krakatau zasiedlali oni przede wszystkim przybywaj�c powodziowym nurtem rzek z Jawy i Sumatry, wypchni�ci w morze na k�odach drzew. Na Wysp� Einsteina za� �ycie przenika�o g��wnie podczas cz�stego zderzania si� i obijania o siebie wenusja�skich wysp.

Nadto chcemy sprawdzi�, czy w tej m�odej biocenozie ci�nienie mutacji jest przyspieszone oraz badamy pewne finezje ukierunkowa� doboru naturalnego. Prace te maj� donios�e znaczenie dla biologii w og�le, a nie tylko wenusja�skiej.

Bia�e morze ob�ok�w k��bi�o si� coraz bli�ej. Bernard poda� lornetk� Ginie i zapyta� po chwili:

��Dobrze widzisz?

��Chyba tak � odpar�a dziewczynka niepewnie.�� Ale zaraz nastawi� ostro��.

��Umiesz wyregulowa�? � zapyta� Bernard.

��Umiem � odpar�a rezolutnie, kr�c�c ostro�nie boczn� ga�k�.

��Chmury! Jakie �adne, bielusie�kie!�� zawo�a�a rado�nie.�� To zaraz wejdziemy w te chmury. B�dzie ciemno, s�o�ce zga�nie i gwiazdy � entuzjazmowa�a si� dziewczynka.

��Nic z tego � odpar� Bernard. Gina by�a mocno zawiedziona.

��Dlaczego?�� zapyta�a niemal p�aczliwie.

��Bo ju� przestajemy si� obni�a� � wyja�ni� Bernard.�� Nasz statek nie wyl�duje na powierzchni planety. Jest na to zbyt du�y. Zatrzymamy si� w kosmoporcie, kt�ry okr��a Wenus jako jej sztuczny ksi�yc.

��I co dalej?�� dopytywa�a si� Gina.

��P�niej du�o rakiet wahad�owc�w b�dzie pod��a� na Wenus tam i z powrotem, wiele razy. A� wy�aduj� nas wszystkich. Poznasz Wysp� Nadziei, ogromn� p�ywaj�c� p�yt� tego globu.

��Czy ona zawsze tak si� nazywa�a?�� ciekawi�o Gin�.

��Nie zawsze. Par� miesi�cy temu kto� tak j� okre�li�, mo�e w lu�nej rozmowie� Nazwa spodoba�a si�, bo rzeczywi�cie wszystkie nadzieje wi��emy z zamieszkaniem tutaj; przynajmniej na razie. Wi�c tak ju� zosta�o, cho� nie przemianowano wyspy oficjalnie: brak�o czasu na takie g�upstewka. Teraz nikt nie u�ywa dawnej nazwy P�ywaj�ca Europa.

��A jak d�ugo b�d� lecia�a wahad�owcem?�� indagowa�a Gina w dalszym ci�gu.

��Oko�o kwadransa. Tylko musimy poczeka� na nasz� kolejk�. Akcja przewozu ludzi potrwa kilka godzin.

Na Wenus, w warunkach wolnej przestrzeni, ��czno�� radiowa by�a jedyn� forma porozumiewania si� os�b id�cych nawet tu� obok siebie. Sk�ad chemiczny atmosfery, ci�nienie i temperatura wyklucza�y bowiem poruszanie si� bez skafandra poza obszarami szczelnie izolowanymi o sztucznej klimatyzacji.

Rem Hamersted spodziewa�a si� wizyty Bernarda. Nie umia�aby powiedzie�, czy ja cieszy, chocia� w �adnym wypadku nie by�a jej oboj�tna.

Dobrze wiedzia�a, �e Bernard pr�dzej czy p�niej przyb�dzie na Wenus w zwi�zku z akcj� przesiedle�cz�, kt�ra z tygodnia na tydzie� wzmaga�a si� gwa�townie. W p�ywaj�cych osadach robi�o si� coraz cia�niej, nowo budowane nie nad��a�y za rosn�cymi potrzebami. Rem, kt�rej powierzono kierowanie t� kosmiczn� w�dr�wk� lud�w, ��da�a wci�� nowych �rodk�w technicznych w celu przygotowania Wenus na przyj�cie kolejnych milion�w przybysz�w, maj�cych rozgo�ci� si� tu na czas niewiadomy.

Kiedy w dwudziestym pierwszym stuleciu pionierska rakieta z za�og� przebi�a gruby p�aszcz ob�ok�w otulaj�cych Wenus, oczom odkrywc�w ods�oni� si� bezkresny, spieniony ocean. Potwierdzi�a si� popularna w dwudziestym wieku hipoteza ameryka�skich astronom�w, Mentzla i Whipplea, i� ca�a powierzchnia tej planety jest szczelnie zalana grubym p�aszczem wodnym.

Astronauci wiedzieli zreszt� � na podstawie znacznie wcze�niejszych zwiad�w wenusja�skich pr�bnik�w � o istnieniu jedynego l�du sta�ego, kt�ry zajmowa� pi��dziesi�t� drug� cz�� powierzchni planety, czyli by� troch� mniejszy od Europy. Ta wystaj�ca z wszechoceanu niewysoka p�yta, uwie�czona pasmem Wierch�w Kopernika � prastarych g�r, z dawien dawna rozkruszonych ha �agodne pag�rki � by�a terenem pierwszego l�dowania �mia�k�w z Ziemi. Tu mie�ci�y si� stare baraki Joersena, przed wiekiem przekszta�cone w klimatyzowan� stacj� naukow� Tilneya i Zujewy. Nie rozbudowywano jej p�niej, w my�l uchwa�y ograniczaj�cej nawet powo�ywanie plac�wek badawczych na tym jedynym wenusja�skim l�dzie sta�ym, kt�ry og�oszono �cis�ym rezerwatem. Zreszt� ca�a Wenus by�a planetarnym parkiem narodowym wy��czonym nie tylko z osadnictwa, lecz nawet z masowej turystyki. Dopiero najazd krzemowc�w, kt�ry zdezorganizowa� �ycie ca�ej ludzko�ci, r�wnie� te sprawy postawi� na g�owie.

Prawie ca�� powierzchni� Wenus stanowi� ocean bez kresu i pocz�tku, cho� przewalaj�ce si� po nim fale najcz�ciej nie mog�y obiec globu dooko�a, nawet je�li nie uderzy�y w Ziemi� Joersena. Tu i �wdzie wynurza�y si� sponad tafli niskie placki l�d�w� w�a�ciwie nie b�d�cych l�dami. Nie by�y to bowiem, jak na Ziemi, p�yty kontynent�w przytwierdzone do sta�ego pod�o�a, lecz p�ywaj�ce wyspy o grubo�ci kilkudziesi�ciu metr�w. Powsta�y poprzez gromadzenie si� przez niezliczone miliony lat �ywych i martwych substancji l�ejszych od wody.

Ich trzonem by�y dryfuj�ce z pr�dami wielkie skupiska ro�lin morskich, r�wnie� teraz cz�sto podziwiane w postaci ceglastych b�d� amarantowych plam odstaj�cych od ponurych, zazwyczaj brudnosinych bezkres�w. Okoliczno�ci� sprzyjaj�c� tworzeniu si� wysp by�o to, �e wszystkie ro�liny wenusja�skie � zar�wno wodne, jak i l�dowe � dopiero po �mierci drewnia�y, ulegaj�c procesom przyspieszonego zw�glania. W wodzie morskiej nie butwia�y ani nie ton�y. Lepiszcze, cementuj�ce takie zacz�tki wysp, stanowi�a lawa w rodzaju pumeksu, jako produkt podmorskich erupcji oraz bardzo zbli�ony do� materia�, tak samo l�ejszy od wody, powsta�y ze sklejenia si� unoszonego d�ugi czas na falach popio�u wulkanicznego. Wyspy ju� okrzep�e zasiedla� z czasem �wiat ro�linny i zwierz�cy typu l�dowego.

Struktura obiekt�w p�ywaj�cych sprawia�a, �e wenusja�skie wyspy nie mia�y sta�ego po�o�enia na globie, a zmianom podlega�y nawet ich kszta�ty i rozmiary: niekt�re p�ka�y na dwie lub wi�cej cz�ci, by odp�yn�� od siebie, inne scala�y si� mniej lub bardziej trwale. Tak samo niesta�e by�y archipelagi, kt�re raz po raz wymienia�y mi�dzy sob� pojedyncze wyspy lub ca�e ich zespo�y; czasami rozpada�y si� zupe�nie, to zn�w odtwarza�y w innej konfiguracji. Dlatego mapy Wenus wydawano na bie��co, podobnie jak codzienn� gazet�.

Na jednej z najwi�kszych wysp, obszarem i kszta�tem przypominaj�cej Grenlandi�, zwanej teraz Wysp� Nadziei, zd��ono ju� wznie�� monumentalny kompleks miast i osiedli. Trudno powiedzie�, kt�re z tych okre�le� lepiej oddaje nader z�o�ony charakter tych urz�dze�, maj�cych umo�liwi� ludziom �ycie w tym obcym dla nich, gor�cym �wiecie. By�y to klosze z przezroczystych tworzyw sztucznych wznoszone na planie ko�a. Teraz podj�to budow� pi�ciu najwi�kszych, o �rednicach ponad sto kilometr�w.

Przy gigantycznej budowie jednego z nich, do kt�rej wci�gni�to tysi�ce najnowo-cze�niejszych uniwerproduktor�w o sprawno�ci podyktowanej wymogami czasu, Bernard odszuka� Rem.

Weszli do �luzy. Bernard szybko rozpi�� skafander, jakby mia� do�� radiowego, dialogu i tylko czeka� na t� sposobno��.

��Dzi�kuj� ci � powiedzia� g�osem dr��cym �e wzruszenia.

��Za co?�� spyta�a.

��Za Now� Polsk� � odpar� wolno.�� A mo�e si� myl�? � doda� po chwili z zatroskaniem w g�osie.

Oboje byli stremowani. W ubieg�ych dziesi�ciu latach spotkali si� dwa, mo�e trzy razy podczas pracy, a ostatnio rozmawiali wideofonicznie zaraz po �mierci Silvy. Ale to by�y zaledwie przerywniki. Ber pami�ta� Rem z czas�w ich mi�o�ci przed czternastu laty.

Stwierdzi� z zachwytem, �e wcale si� nie zmieni�a. Jej wielkie bursztynowe �renice pa�a�y tym samym magnetycznym blaskiem, kt�rego kiedy� bardzo d�ugo nie m�g� zapomnie�. Kr�c�ce si� w�osy o miedzianym odcieniu fantazyjnie okala�y pi�kn� twarz, opalon� na oliwkowoz�oty kolor. Cer� mia�a �wie��, niemal dziewcz�c�. Zupe�nie jak wtedy� U�wiadomi� sobie, �e jest znacznie starsza od niego i u�miechn�� si� na my�l, jakie to przecie� niewa�ne.

��O czym pomy�la�e�? � zapyta�a Rem, aby przerwa� k�opotliwe milczenie.

��Czy pami�tasz, jak powiedzia�a� kiedy�, �e jeste� za stara dla mnie?

��Mia�am trzydzie�ci osiem lat, a ty nieca�e dwadzie�cia.

��C� z tego? Powinna� by�a wymy�li� jaki� sensowniejszy argument. Albo wyzna� wprost, �e przesta�em ci si� podoba�. Patrz� teraz na twoj� tryumfuj�c� m�odo�� i czuj� to jeszcze mocniej.

Rem zamy�li�a si�. Powiedzia�a mi�kko, przyja�nie:

��Pami�tasz, Ber?

Skin�� g�ow� i zamilk� na chwil� Pami�ta� wszystko. Mi�o�� ich po p� roku zako�czy�a si� niespodziewanie. Rem tak chcia�a i na to nie by�o rady. W kilka lat p�niej Bernard spotka� Silv�. Potem Rem urodzi�a c�reczk�, kt�r� dzi� pozna� � dziecko uratowane przez niego z wulkanicznego piek�a Antarktydy.

Zamy�li� si� nad tym wszystkim. Nie ufa� przysz�o�ci, serdeczna pami�� natomiast ocali�a du�o jasnych chwil z przesz�o�ci. Wiele z nich rad by wskrzesi�. Spojrza� na Rem z wyrzutem si�gaj�cym tamtych lat i szybko opu�ci� wzrok, nie chc�c, aby dostrzeg�a �al w jego oczach.

Usiedli na wygodnej �awce pod niewysokim, ale symetrycznie rozro�ni�tym d�bem. Kilkana�cie tych drzew tworzy�o �adn� grup� w obr�bie skweru, kt�ry okala� uzbrojone zespo�em �luz wej�cie do tego dziwnego miasta. Jeszcze trzy miesi�ce temu hula� tu wiatr w ci�gn�cych si� od nadbrze�a zaro�lach wenusja�skie) morwy. Ta morwa niewiele przypomina�a swoj� imienniczk� ani w og�le jak�kolwiek ziemsk� ro�lin�, a potoczna. nazw� zawdzi�cza�a �erowaniu na niej pewnych drobnych zwierz�tek snuj�cych ni� trwa�� jak jedwab. Nie s�u�y�a im jednak do okr�cania kokon�w, tylko do szycia bardzo pomys�owych gniazd.

Skoro tylko uko�czono budow� wielkiego klosza przykrywaj�cego na Wyspie Nadziei kr�g pod jeszcze jedno miasto, a nast�pnie wyparto stamt�d atmosfer�, wprowadzaj�c wyprodukowane na miejscu ziemskie powietrze, zar�wno ta niby-morwa, jak wszystkie inne ro�liny i zwierz�ta zgin�y prawie natychmiast. Po oczyszczeniu obszaru z tych �a�osnych szcz�tk�w zaprojektowano ulice. W ci�gu niewielu godzin stan�y ciasno domy z prefabrykat�w, przewa�nie strzeliste wie�owce, cho� na Ziemi od dawna przewa�a�o przytulne, rozproszone budownictwo. Tu jednak chodzi�o o miejsce, kt�rego wci�� brakowa�o.

Pomimo drastycznego oszcz�dzania przestrzeni nie zapomniano o ziele�cach. Poros�y je ziemskie drzewa oraz krzewy ze strefy ciep�ej i umiarkowanej, chwilowo otulone mikroklimatem kilkadziesi�t razy przyspieszaj�cym procesy wzrostu. Metoda ta, znana od dawna ogrodnikom ca�ego �wiata, znalaz�a szerokie zastosowanie przy kolonizacji Wenus. Wprawdzie mo�na by�o bez k�opot�w regenerowa� powietrze, u�ywaj�c odpowiedniej aparatury, ale cz�owiek wychowany w uwielbieniu dla przyrody do normalnego samopoczucia potrzebowa� �ywej cz�stki krajobraz�w swojego �wiata.

Bernard wpatrywa� si� d�u�sz� chwil� w Rem. Oboje tak namacalnie odczuwali ci�ar milczenia, kt�re zapad�o po ostatnim jej pytaniu i by�o jak�e wymown� odpowiedzi� na nie, �e Rem wcale nie zdziwi�a si�, gdy us�ysza�a dr��ce niepewno�ci� s�owa:

��Powiedz, co b�dzie z nami?

Czu�a si� dziwnie. Kiedy� byli razem przez pi�� miesi�cy. C� z tego? Nie umia�aby powiedzie� w tej chwili, czy to kr�tko czy d�ugo. Tylko jakby niedawno� Zawsze se-lektywna pami�� wzbrania�a si� rozcie�czy� tamte dni rzek� czasu, kt�ra rozwidliwszy swe koryta, dla ka�dego z nich pop�yn�a osobno, zgarniaj�c w kr�g swych oddzia�ywa� inne tre�ci i inne widoki. Od tamtych czas�w wiedzieli o sobie ma�o. Ile� wi�cej wiedzieli o katastrofie, kt�ra na samym pocz�tku przynios�a �mier� Silvie i omal nie pozbawi�a �ycia Giny!..

Rem uprzytomni�a sobie w tej chwili, �e siedzi przy niej cz�owiek, z kt�rym nie tylko wi�za�y j� wspomnienia dawnej mi�o�ci. To w�a�nie on wyzwoli� jej c�rk� z wulkanicznego koszmaru Antarktydy.

Bernard patrzy� na przezroczysty sufit gigantycznego klosza okrywaj�cego miasto przesiedle�c�w. Miasto, kt�re nazywa�o si� Nowa Polska i po wsze czasy b�dzie tak oznaczone na mapach Wenus.

Nowa Polska�

Mo�e mocniej od innych czul wi� ze skrawkiem Europy, z kt�rym jego dziad, William Kruk, zwi�za� swe �ycie. Syn przedostatniego prezydenta Celestii � Bernarda Kruka i Stelli Summerson, o�eni� si� w roku dwa tysi�ce czterysta siedemdziesi�tym z Polk� � Ter Wysock�, i osiad� w Gda�sku, pracuj�c jako ichtiolog w miejscowym Instytucie Oceanograficznym. Tam przyszed� na �wiat Stefan Kruk, ojciec Bernarda.

Polska�

Przerazi� si�. Wyda�o mu si�, �e tamtej Polski ju� nie ma, �e spali� j� ogie� i zala�y wody. I �e tylko to, co spostrzega naoko�o, stanowi Polsk� � now�, ale jedyn�, bo �adnej innej ju� nie ma.

Bernard ockn�� si� jak z koszmarnego snu. Polsk� istnia�a przecie� jako jeden z obszar�w jeszcze nie nawiedzonych przez przekl�te mikroby. Nawet porty i nadbrze�a nie zosta�y zalane. Gdy poziom ocean�w zacz�� si� podnosi�, zagrodzono Ba�tyk, ��cz�c wypi�trzon� tam� Dani� ze Szwecj�.

Dlaczego Rem nazwa�a to miasto Now� Polsk�? Dlaczego? Milcza�a, a on nie �mia� pyta�.

Profesor Bandore nawet w ferworze zaci�tej dyskusji co pewien kr�tki czas lustrowa� swoj� �magiczn� tablic�, jak nazywano precyzyjny automat, kt�ry analizowa� meldunki obserwacyjne ze wszystkich p�ywaj�cych wysp i z Ziemi Joersena. Stanowi�a ona g��wne zabezpieczenie przed gro�b� rozprzestrzeniania si� bakterii krzemowych na Wenus. Zesp� konkryt�w czuwa� nad prac� przyrz�d�w sygnalizuj�cych nier�wnomierny rozk�ad temperatury w glebie, zmiany chemiczne, skoki napi�� elektrycznych i wzrost lub spadek promieniotw�rczo�ci. Chodzi�o o wykrycie zaka�enia bakteriami. Mimo daleko posuni�tej ostro�no�ci mo�na by�o si� tego spodziewa� ka�dego dnia; oby tylko w fazie bardzo wczesnej, gdy� penetracja tych mikrob�w w g��b gruntu niezmiernie utrudnia�a p�niejsz� walk�.

�Magiczna tablica� mieni�a si� rozmaitymi barwami poszczeg�lnych p�l i �wietlnych guziczk�w i tylko cichy szum i leciutkie trzaski mog�y u nie wtajemniczonego budzi� najgorsze przeczucia. Nie by�o jednak podstaw do niepokoju. Aparat mia� alarmowa� w razie wykrycia fizykochemicznych zmian zwi�zanych z obecno�ci� krzemowych drobnoustroj�w, kt�re zaraz po zjawieniu si� przetwarzaj� �rodowisko w my�l w�asnych �yciowych wymaga�.

Bandore zapala� si�, uzasadniaj�c sw�j punkt widzenia:

��Bakterie te nie mog�y powsta� na Ziemi z wielu wzgl�d�w. Przede wszystkim w naturalnych warunkach naszej planety nie maj� �adnych szans rozwoju. To tak, jak by�my chcieli wm�wi� w siebie, �e na Plutonie zacznie prosperowa� �ycie typu ziemskiego przy dwustu kilkudziesi�ciu stopniach mrozu.

��Silikoki same wytwarzaj� sobie dogodne warunki � wtr�ci� Bernard. Egzobiolog nie zwleka� z odparciem zarzutu.

��C� z tego?�� odrzek�. � Natura jest wprawdzie �lepa i nigdzie nie ma �adnego Wielkiego M�zgu, kt�ry by kierowa� narodzinami �wiat�w oraz powstawaniem �ycia na nich. Jednak nie stanowi ona zlepku przypadkowych rzeczy i zdarze� bez zwi�zku. Og�lny przebieg zjawisk cechuje jak najdalej posuni�ta logika. Dzieje si� tak dzi�ki powszechnym prawom przyrody, kt�rych rodow�d staramy si� zg��bi�, gdy� jest to problem tylko i wy��cznie naukowy.

Zauwa� t� logik�: U nas �ycie powsta�o z g�r� trzy miliardy lat temu. Na Wenus te� mniej wi�cej w tym czasie. W obu przypadkach opiera si� ono na bia�ku �ci�le w�glowym bez domieszki krzemu � nie przez jaki� kaprys przyrody, lecz jako wynik warunk�w panuj�cych na tych globach. Biosfera ka�dego z nich mia�a sw�j w�asny oryginalny pocz�tek: w�asne odr�bne formy wyj�ciowe wsp�brzmi�ce ze specyfik� otoczenia.

Je�li na Ziemi nie powsta�y istoty krzemowe, cho� potrzebnego tworzywa w postaci krzemu by�o pod dostatkiem � to w�a�nie z tej przyczyny. Nonsensem by�oby wi�c s�dzi�, �e teraz, kiedy �ycie oparte �ci�le na w�glu opanowa�o bez reszty powierzchni� naszej planety, mia�yby z jej przyrody wy�oni� si� krzemowce. Ewolucja od bia�ka w�glowego do krzemowego jest niedorzeczno�ci�.

��A jak si� rodzi biosfera krzemowa?

��Tego nie wiemy. Zw�aszcza pierwsze stadia, formy bezstrukturalne: odpowiednik koacerwat�w w biosferze w�glowc�w, to dziewicze pole domys��w. Z pewno�ci� �ycie to nie powstaje w wodzie, cho�by pod dowolnie du�ym ci�nieniem, kiedy jej temperatura wrzenia wzrasta maksymalnie do dwustu dwudziestu stopni Celsjusza; silikokom by�oby nadal zimno. Poniewa� narodziny �ycia � oboj�tnie jakiego rodzaju � naj�atwiej sobie wyobrazi� w zbiorowisku cieczy, wolno przypu�ci�, �e prakolebk� tych mikrob�w stanowi�y jakie� krzemowe oleje mineralne rozgrzane do kilkuset stopni. Na Ziemi nigdy nie by�o takiego �rodowiska. Bandore zaduma� si�.

��Ale przecie� sam m�wisz � rzuci� Bernard � �e o pierwocinach �ywego krzemu, je�li wolno tak nie�ci�le si� wyrazi�, nie wiemy nic pewnego. Mo�e wi�c gdzie� na Ziemi istniej� warunki dogadzaj�ce takim procesom. Na przyk�ad w okolicach wulkanicznych albo na odpowiedniej g��boko�ci, gdzie temperatura sprzyja temu rodzajowi �ycia�

��Wydaje si� to niemo�liwe � przerwa� Bandore.

��Dlaczego?�� zagadn�� Kruk.

��Bo je�li silikoki mog�yby powsta� w obecnej dobie, to w okresach tworzenia si� �ycia, a zw�aszcza wcze�niej, klimat naszej planety by� dla nich znacznie korzystniejszy.

Bernard nie dawa� za wygran�.

��Sk�d wiesz, �e nie powsta�y wtedy?

��Sk�d wiesz, �e jaki� nie znany czynnik, powiedzmy zablokowanie wyj�cia na powierzchni�, nie zmusi� ich do wegetowania w jakiej� gor�cej jamie na g��boko�ci kilku kilometr�w?

Bernard urwa� u�wiadomiwszy sobie, �e to nie brzmi przekonuj�co. Egzobiolog si�gn�� do argument�w, kt�rych nale�a�o si� spodziewa�.

��Ekspansywno�� oraz, u�yj� tego s�owa, zaradno�� silikok�w, wyklucza tak� sytuacj�. Nie ma cud�w, m�j drogi. Kt� uwierzy, �e to �wi�stwo, kt�re teraz potrafi przedr��y� w ci�gu doby kilkana�cie metr�w najtwardszej ska�y, przez miliardy lat potulnie siedzia�o w ziemi jak w pude�eczku?

Profesor Bandore od d�u�szego czasu wyst�powa� z hipotez� najazdu, kt�r� �ywo dyskutowano. Twierdzi� on, �e krzemowe bakterie przedosta�y si� na Ziemi� z zewn�trz wraz z upadkiem jakiego� meteorytu, we wn�trzu kt�rego tkwi�y miliony lat w stanie anabiozy. Pruj�c atmosfer�, bolid ten cz�ciowo zamieni� si� w par�, a bry�a, kt�ra spad�a, mia�a tu� pod oblepion� powierzchni� warstw� minera��w rozgrzanych do kilkuset Stopni. Pod wp�ywem tego bod�ca silikoki o�y�y. Po ostygni�ciu meteorytu, odczuwaj�c dotkliwe zimno, skorzysta�y ze swych zdolno�ci wydatnego podnoszenia temperatury ska�. Nie mog�c utrzyma� takiego mikroklimatu w obr�bie ma�ej kamiennej bry�y, zacz�y dr��y� pod�o�e i w kr�tkim czasie stworzy�y na znacznych przestrzeniach dogodne warunki do �ycia. Odt�d rozmna�a�y si� w olbrzymich ilo�ciach, atakuj�c kontynenty.

Zapanowa�o d�u�sze milczenie, a Bandore bacznie zlustrowa� �magiczn� tablic�. Nie spostrzeg�szy �adnych podejrzanych oznak znowu skierowa� wzrok na Bernarda. Ten zapyta�, nawi�zuj�c do hipotezy swego rozm�wcy:

��Ale czy z tych wszystkich okoliczno�ci wynika, �e silikoki musz� by� przybyszami z innej planety?

��Moim zdaniem tak � odpar� uczony.�� W og�le istniej� tylko dwie mo�liwo�ci: albo te drobnoustroje s� ziemskiego pochodzenia, albo kosmicznego. Poniewa� pierwsza wydaje si� nieprawdopodobna, zostaje druga. Zreszt� nie upieram si� przy mojej hipotezie w tej formie, w jakiej j� wyrazi�em na pocz�tku. My�l� nawet, �e silikoki mog�y przyw�drowa� do nas niekoniecznie we wn�trzu meteorytu.

��Ale przecie� stwierdzono � wtr�ci� Bernard � �e nad okolic� G�r Jod�owych pi�� miesi�cy przed katastrof� przelecia� okaza�y bolid. Sejsmografy wprawdzie nie zanotowa�y jego upadku, lecz niewykluczone, �e niewielka masa, utraciwszy pr�dko�� kosmiczn� kilkadziesi�t kilometr�w nad ziemi�, mog�a dotrze� do powierzchni.

��Oczywi�cie � potwierdzi� egzobiolog.�� Jednak�e nie daje to pewno�ci, �e meteor spad�, a tym bardziej nie dowodzi, �e w�a�nie on musia� by� nosicielem silikok�w. Bernard zdziwi� si�.

��Zbijasz argument przemawiaj�cy za twoj� hipotez�.

��My�l� obiektywnie. Przy tym bynajmniej nie rezygnuj� z prze�wiadczenia, �e te przekl�te bakterie przyw�drowa�y z kosmosu. Dostrzegam wszak�e inn� drog�, kt�r� mog�y przyby� do nas.

Widz�c zaciekawion� min� Bernarda, uczony kontynuowa�:

��Przysz�o mi na my�l, �e stary poczciwy Arrhenius mo�e mia� racj�. Nie w generalnej linii swego rozumowania, ale w naszym konkretnym przypadku. S�ysza�e� o nim? Bernard przecz�co potrz�sn�� g�ow�. Bandore wyja�nia�:

��U progu dwudziestego stulecia dzia�a� szwedzki astronom Svante Arrhenius. By� to okres, kiedy sprawa pochodzenia �ycia, zw�aszcza w �wietle dzie�a Darwina, zaprz�ta�a wiele umys��w. Uznaj�c, i� �ycie na Ziemi ulega�o nieustannym przemianom oraz �e dzisiejsze zwierz�ta i ro�liny s� wynikiem d�ugotrwa�ego, nieustannego r�nicowania si� form, przekszta�cania si� jednych gatunk�w w inne, nie miano jasnego poj�cia, w jaki spos�b to �ycie powsta�o, jak wygl�da�y jego pierwociny i w og�le jakim sposobem materia martwa przeobrazi�a si� w �yw�. Ju� w�wczas ludzie nauki nie dopuszczali nawet my�li o tym, aby �ycie mog�o by� cudownego pochodzenia albo istnie� wy��cznie na Ziemi. Gubiono si� jednak w domys�ach co do samego powstawania �ycia. Odkrycie w tym czasie �kana��w� na Marsie, kt�re uwa�ano za sie� urz�dze� irygacyjnych zbudowanych przez rozumnych w�odarzy tej planety, r�wnie� dzia�a�o silnie na wyobra�ni�. Bandore odetchn�� g��biej i opowiada� dalej:

��W takiej atmosferze podniecenia umys��w Arrhenius og�osi� teori� panspermii. Dzi� ma ona znaczenie wy��cznie historyczne.

��A przecie� bra�e� w rachub� mo�liwo�� restytuowania jej � wtr�ci� Bernard.

��Tak � odpar� Bandore.�� Ale bardzo wycinkowego. Na razie tylko w odniesieniu do krzemowc�w. Zreszt� s�uchaj, je�li ci� to ciekawi. Bernard umilk�.

��Ot� w skr�cie hipoteza Arrheniusa wygl�da mniej wi�cej tak: wszech�wiat jest zap�odniony. �ycie jest wieczne. Zarodniki tego wiecznego �ycia nieustannie kr��� po wszystkich obszarach kosmosu. Gdziekolwiek padn� na podatny grunt, rozwijaj� si� i z biegiem epok daj� pocz�tek formom stoj�cym na coraz wy�szych pi�trach rozwoju.

��Ale w jaki spos�b mog� pa�� na podatny grunt; konkretnie na Ziemi�? � zapyta� Bernard.

��Arrhenius s�dzi�, �e zarodniki �ycia podr�uj� na promieniach �wiat�a. To brzmi jak poetycka metafora, niemniej z punktu widzenia fizyki jest najzupe�niej realne. Zastrze�enia pad�y z ust biolog�w.

Umilk� na chwil�:

��Tak, m�j drogi � m�wi� dalej, dostrzegaj�c nieco zdziwiony wzrok Bernarda.�� Przypomnij sobie, co wiesz o ci�nieniu �wiat�a.

� �e w pogodny dzie� wywiera nacisk z si�� oko�o p� kilograma na kilometr kwadratowy.

��O to mi chodzi�o � podj�� z zapa�em.�� A tak� opini� wypowiedzia� i do�wiadczalnie udowodni� rosyjski fizyk Lebiediew. Dzia�o si� to w roku tysi�c dziewi��setnym, czyli w czasach, o kt�rych mowa. Obliczenia wykaza�y, �e cia�a tak drobne jak zarodniki bakterii mog� pod ci�nieniem �wiat�a gwiazd odbywa� nawet najdalsze podr�e po bezkresnych szlakach wszech�wiata.

��Ale przecie� to nie wyja�ni�o, mimo wszystko, samego procesu powstawania �ycia � zauwa�y� Bernard.

��Spekulatywna teoria Arrheniusa nie pretendowa�a do odpowiedzi na to pytanie. Dlatego niekt�rzy spirytuali�ci popierali j� jako rzekomy dow�d nadprzyrodzonego pochodzenia �ycia.

��Zarzuty podniesione przez biolog�w � ci�gn�� Bandore � Arrhenius i jego zwolennicy zdo�ali odeprze�. Chodzi�o o w�tpliwo�ci, czy �ycie w stanie utajonym oprze si� dzia�aniu bardzo niskiej temperatury, zbli�onej do zera bezwzgl�dnego, jaka panuje w przestworzach mi�dzyplanetarnych. Jednak okaza�o si�, �e zarodniki bakterii przez d�u�szy czas trzymane w p�ynnym helu nie przepad�y i znakomicie rozwija�y si� po przeniesieniu ich w korzystne warunki.

Natomiast nieco p�niej, ju� po �mierci Arrheniusa, kiedy jego teoria nie cieszy�a si� zbytni� popularno�ci�, biologowie dobili j� odkryciami fizyk�w. Okaza�o si� mianowicie, �e to, co przywykli�my nazywa� pr�ni� kosmiczn�, zawiera nie tylko pewne ilo�ci materii substancjalnej, wi�c sk�adaj�cej si� z atom�w, lecz tak�e r�nego rodzaju promieniowania, bardzo szkodliwe dla �ycia typu ziemskiego. Wchodzi tu w gr� mi�dzy innymi zar�wno promieniowanie nadfioletowe, rentgenowskie, gamma, jak r�wnie� promieniowanie kosmiczne, o kt�rym w�wczas wiedziano tylko, �e s� to niewiadomego pochodzenia protony i inne elementarne cz�stki materii prawie tak szybkie jak �wiat�o, a przez to nios�ce kolosaln� energi�. Stwierdzono ponad wszelk� w�tpliwo��, �e zarodniki znanych na Ziemi bakterii w�a�nie z tej przyczyny nie mog�yby prze�y� podr�y cho�by do najbli�szego� uk�adu planetarnego.

��A silikoki?

��Ot� to!..�� podj�� Bandore po kr�tkiej chwili.�� Z tego, co wiemy o nich, taka �r�dniebna podr� nie powinna zaszkodzi� ich zarodnikom. �aden rodzaj promieniowania elektromagnetycznego nie jest w stanie naruszy� r�wnowagi wewn�trznej ich kom�rek, jak to si� dzieje w przypadku wszelkiego �ycia �ci�le w�glowego. Natomiast taki zarodnik, centralnie trafiony cz�stk� kosmiczn�, powinien rozpa�� si� na kilka sa modzielnych, zdolnych do �ycia w sprzyjaj�cych warunkach. Zamiast �mierci nast�pi tu rozmno�enie.

��W tych niepokonanych male�kich naszych wrogach jest co� ze staro�ytnej legendy o Hydrze � dorzuci� Bernard w zamy�leniu.�� Ale czy jeste� pewien takiej ich odporno�ci podczas d�ugotrwa�ego przebywania w przestworzach kosmicznych? Przecie� nie przyby�y z Uk�adu S�onecznego, bo nie ma ich na �adnej z planet. Ta podr� musia�a trwa� wieki ca�e.

��Kto wie ile. Mo�e miliony�

��Miliony stuleci?�� powt�rzy� Bernard jakby z zatrwo�onym podziwem.

��A tak � potwierdzi� Bandore.�� To ca�kiem mo�liwe. Uk�ady planetarne s� przecie� rzadko rozmieszczone w przestrzeni, cho� stanowi� bogactwo wi�kszo�ci gwiazd. Pyta�e�, czy jestem pewien odporno�ci silikok�w na wp�yw r�nych promieniowa�. S�dz� po ich w�asnych upodobaniach. Na obszarach opanowanych przez siebie wypychaj� pierwiastki promieniotw�rcze z g��bszych warstw, zaka�aj�c powierzchni� w stopniu zab�jczym dla wszelkiego ziemskiego �ycia.

��Ale same pozostaj� tak�e w ska�ach wyja�owionych z promieniotw�rczo�ci � zauwa�y� Bernard.

��Wiem, �e znosz� i takie �rodowisko � odpar� Bandore.�� Dla nas jest istotne, �e czuj� si� dobrze r�wnie� na terenach silnie radioaktywnych, kt�re w ten spos�b wyludni�y. Aby ten cel osi�gn��, taszcz� grudki promieniotw�rczych pierwiastk�w, kt�re w kr�tkim czasie u�mierci�yby ka�d� ziemsk� bakteri�.

��A co s�dzisz o olbrzymiej celowo�ci dzia�ania zmierzaj�cej do usuni�cia z Ziemi wszelkiego rodzimego �ycia? W tym szale�stwie jest metoda � doko�czy� Bernard z naciskiem.

��Instynkt � odpar� Bandore.�� Tylko i wy��cznie instynkt� O to ci chodzi�o? Chyba nie pos�dzasz silikok�w o rozumne dzia�anie?

��Silikok�w � nie. Ale�

��Ich domniemanych mocodawc�w?�� podchwyci� egzobiolog.

��Tak. Znasz te podejrzenia, bo coraz g�o�niej o nich nie tylko w sensacyjnej prasie.

��Sam si� powa�nie nad tym zastanawia�em � odpar� Bandore.�� Urpianie� produkcja silikok�w� rozprzestrzenianie ich przez mido� Urwa�, zbieraj�c rozproszone my�li.

��To jest efektowne przypuszczenie. Koliduje z moj� hipotez�, co w �adnym razie nie �wiadczy przeciw niemu. Kto� z nas si� myli. Albo� prawda wygl�da jeszcze zupe�nie inaczej.

��Co o tym s�dzisz?�� indagowa� Bernard wolno, z przej�ciem.�� Nie pytam z prostej ciekawo�ci. Koniecznie chc� zna� twoj� opini�.

Zaleg�a cisza, w kt�rej szmery �magicznej tablicy� i towarzysz�ce im migotania �wietlnych p�l przemawia�y zagadkowym, ekscytuj�cym memento.

Bandore rozchyli� d�onie w ge�cie niepewno�ci.

��C� mog� powiedzie�? �e ta hipoteza ma prawdopodobie�stwo wi�ksze od zera?� Owszem, ma. Ale to niczego nie wyja�nia i jest raczej chowaniem g�owy w piasek. W tej rozmowie nadmieni�em � podj�� po chwili � �e silikoki s� albo ziemskiego, albo kosmicznego pochodzenia. Tymczasem tu wyst�pi�by szczeg�lny przypadek podwa�aj�cy to logiczne za�o�enie. Bakterie te powsta�yby na Ziemi, lecz jako sztuczny wytw�r przybysz�w z kosmosu.

��Czy syntetyczna produkcja takich drobnoustroj�w jest w og�le mo�liwa?�� spyta� Bernard.

��Oczywi�cie. Przecie� one to za�wiadczaj� swoim istnieniem.

��Wszak mog� stanowi� formy naturalne. Tak uwa�asz ty i tak s�dzi wi�kszo�� ludzi � odpar� Ber troch� zdziwiony.

��Zrozum, �e nie ma istotnej r�nicy mi�dzy sztucznym a naturalnym. W dawnych wiekach dzier��cy w�adz� demagogicznie g�osili, �e cz�owiek nigdy nie b�dzie mia� zdolno�ci kreatywnych, gdy� tylko B�g je ma i tylko jemu to wolno. Kiedy w roku tysi�c osiemset dwudziestym �smym Wцhler dokona� pierwszej w dziejach syntezy zwi�zku organicznego � mocznika, ko�a zachowawcze przyj�y ten sukces 7. niema�ym zgorszeniem. Gwa�towne kontrowersje towarzyszy�y tryumfom in�ynierii genetycznej w ko�cu dwudziestego wieku, ale cho� niekt�re z obaw by�y s�uszne, nie przeszkodzi�o to tworzeniu �ywych organizm�w ju� z ca�kiem sztucznych element�w.

��Dzi� wiemy � ci�gn�� Bandore � �e poniewa� nigdzie nie ma ani boskich dzia�a�, ani �adnej si�y �yciowej, zar�wno mo�liwo�ci natury, jak rozumnego m�zgu s� dok�adnie jednakowe. R�ni� si� bowiem tylko tempem dzia�a� sprawczych. Przyroda, operuj�ca metod� pr�b i b��d�w, potrzebuje milion�w lat na to samo, co wynalazczy umys� osi�ga w kr�tkim czasie.

Innymi s�owy, ka�da nowo�� fizyki, chemii b�d� biologii (tak�e je�li dotyczy ewoluowania praw przyrody) mo�e by� zdublowana przez istot� rozumn�, je�li ta jest dostatecznie m�dra. I odwrotnie: co potrafimy zrobi� sztucznie, przyroda czyni w spos�b naturalny gdzie� w innym miejscu i w innym czasie. Spytam ci�, cho� to nie ma wp�ywu na bieg wydarze�, czy ty osobi�cie wola�by�, �eby silikoki mia�y zwi�zek z Urpianami?

��W �adnym razie!�� gwa�townie zaprzeczy� Bernard.�� I to z dw�ch wa�kich przyczyn. Po pierwsze, Urpianie tak jaskrawo g�ruj� nad nami nauk� i technik�, �e nie chcia�bym by� ich przeciwnikiem. Po wt�re, lic/� w�a�nie na pomoc Urpian w walce z krzemowcami. Tymczasem musz� zwalcza� coraz liczniejszych stronnik�w odtr�cenia tej pomocy z obawy, �e mo�e ona nie by� bezinteresowna.

Egzobiologa zaintrygowa�o to wyznanie. Nim jednak zd��y� otworzy� usta, �magiczna tablica� rozdzwoni�a si� d�ugo, przeci�gle, z�owieszczo.

Alarm ten postawi� obu rozm�wc�w na r�wne nogi. Patrzyli sobie w oczy zgn�bieni, przyt�oczeni tym dzwonkiem i ponur� tre�ci�, jak� on wyra�a�. Up�yn�a minuta, kt�ra im si� wydala bardzo d�uga. Mo�e najd�u�sza w �yciu�

Wreszcie egzobiolog wolno poruszy� r�k� i przycisn�� guzik dzwonka, kt�ry natychmiast umilk�.

Potrzeba by�o d�u�szej chwili, aby Bandore och�on�� z wstrz�saj�cego wra�enia na tyle, �e m�g� rozejrze� si� w sytuacji. Na razie nie by�a gro�na. Aparat mia� zlecenie wykry� obecno�� silikok�w, skoro tylko przejawi� s�ab� dzia�alno��, powoduj�c cho�by na male�kim, kilkunastometrowym skrawku ziemi zachwianie naturalnych fizykochemicznych warunk�w. M�g� to by� zreszt� fa�szywy alarm, wywo�any drobnym zwichni�ciem r�wnowagi pewnych parametr�w klimatycznych przyj�tych dla danego miejsca, bez udzia�u krzemowc�w. Mo�liwo�� takich niespodzianek istnia�a zawsze, tym bardziej �e lepsza by�a przesadna czujno�� ni� ryzyko jakiegokolwiek zaniedbania.

Jedna z wi�kszych p�ywaj�cych wysp, prawie doszcz�tnie zamieniona w plac budowy kilkunastu osiedli r�norodnych rozmiar�w, otrzyma�a nazw� Nowej Afryki � na pami�tk� kontynentu w znacznej mierze opanowanego przez krzemowce. W tym czasie ju� tylko w r�wnikowym centrum Czarnego L�du mieszkali ludzie tocz�cy desperack� walk� nie tyle o zwyci�stwo, co przed�u�enie pobytu na tej straconej plac�wce, by doczeka� swojej kolejki przesiedlenia na Wenus.

Kompleks pospiesznie wznoszonych miast Nowej Afryki mia� pomie�ci� wiele milion�w ludzi. Ko�czy�y budow� zespo�y pompuj�ce glomen: przezroczys� mas� plastyczn�, z kt�rej wytapiano klosz nakrywaj�cy ca�� konstrukcj�. Za podstaw� najwi�kszego z tych miast wyj�tkowo nie obrano kota, by lepiej wyzyska� lini� brzegow� z wcinaj�cym si� w ocean owalnym przyl�dkiem. Dlatego kszta�t klosza przypomina� dwie elipsy sko�nie nak�adaj�ce si� na siebie.

Radiogram Bandore poderwa� na r�wne nogi budowniczych tego osiedla, gdy� dotyczy� w�a�nie ich rejonu. Dobrze znana instrukcja nakazywa�a w ci�gu kwadransa odizolowa� miejsce pojawienia si� silikok�w.

Tymczasem Bandore pozosta� przy swojej �magicznej tablicy�, kieruj�c akcj� przez radio. Ze zmian barwy mieni�cych si� p�l, z falistych linii wykres�w, z naelektryzowa-nych iskrz�cych wizjer�w na bie��co tworzy� sobie w my�li wierny obraz tych zmian, jakie zachodzi�y na zagro�onym skrawku Nowej Afryki. Uczony mia� ju� pewno��, �e sygnalizowane niebezpiecze�stwo nie by�o fa�szywym alarmem. Ognisko silikok�w zajmowa�o zaledwie kilka ar�w powierzchni. Trzeba by�o jednak na miejscu stwierdzi�, na ile przenikn�y w g��b. W najlepszym wypadku akcja ratunkowa wymaga�a wyja�owienia setek tysi�cy ton ziemi. Nale�a�o liczy� si� z mo�liwo�ci� przenikania drobnoustroj�w do�� daleko od w�a�ciwego obszaru ich niszczycielskich dzia�a�.

Flotylla sze�ciu du�ych statk�w pasa�erskich z gwizdem pru�a atmosfer� Wenus na pu�apie kilku kilometr�w, stale utrzymuj�c si� poni�ej chmur. Nad skrajem Nowej. Afryki lec�cy przodem Bernard Kruk dal znak do l�dowania. Trzeba by�o opu�ci� si� na wysp� po zewn�trznej stronie najbli�ej odlewanego klosza. Przed szerok� bram� wjazdow�, w obecnym stanie budowy miasta nie zaopatrzon� jeszcze w �luz� i zesp� urz�dze� przepompowuj�cych powietrze, zapowiedzian� stuosobow� grup� operacyjn� oczekiwa�y dwa autokary atomowe. Po g�adkiej jak st� magistrali szybko podjechali do zagro�onego miejsca.

��Uwaga! Nie przekraczajcie grubej niebieskiej linii!�� odezwa� si� niski bas w s�uchawkach.

Bernard drgn��. Pozna� glos Malleta. Lecz zanim m�g� opanowa� zdziwienie, zanim zd��y� w pe�ni u�wiadomi� sobie, co musi odczuwa� Tom, dawny Celestianin rozmi�owany w ludzkiej Ziemi i w ludzkiej kulturze, ujrza� jego samego.

Widok dostojnego starca z siw� czupryn�, z oczami pa�aj�cymi gniewem, z r�k� wzniesion� przez chwil� jakim� nieokre�lonym gestem, musia� wstrz�sn�� ka�dym. Teraz Bernard spostrzeg� szeroki b��kitny pas oddzielaj�cy zagro�ony teren. Kieruj�c wzrok wzd�u� tej linii �atwo by�o zauwa�y�, �e stanowi ona luk obszernego ko�a.

Niedaleko od nich g�o�ny syk nieustannie przeszywa� powietrze. To zesp� automat�w, nie�wiadomych kl�ski tego nie narodzonego jeszcze miasta, lepi� z uporem jego przezroczysty dach. Z rur przesuwaj�cych si� kilkadziesi�t metr�w nad powierzchni� p�ynny glomen tryska� jednostajnym strumieniem, kt�ry z sekundy na sekund� zastyga�, oddzielaj�c coraz to nowe partie ziemi od szarego nieba nieustannie zasnutego chmurami.

Ca�y obszar wewn�trz niebieskiego ko�a obficie zlewano st�onym kwasem fluorowodorowym, kt�rego olbrzymie cysterny, sprowadzone z Wyspy Nadziei, bez przerwy l�dowa�y na rampach towarowych. Oddzia�y techniczne Komitetu Obrony Ludzko�ci, przeszkolone na Ziemi do akcji przeciw krzemowcom i wyposa�one w specjalne skafandry chroni�ce organizm zar�wno przed silikokami, jak i �r�cym kwasem, dezynfekowa�y hektar za hektarem.

Grupa operacyjna Bernarda mia�a w��czy� si� do tej akcji. Na razie by�o to jednak zbyteczne, bo prace obronne nie wymaga�y wielu ludzi. Samorzutnie przyby�e z Wyspy Nadziei ekipy ratownicze, z�o�one przede wszystkim z kobiet i m�odzie�y, by�y zbyt liczne i miejscami sprawia�y k�opoty organizacyjne. W tej sytuacji Bernard zastanawia� si� nad odes�aniem swoich ludzi. Najpierw wszak�e chcia� lepiej pozna� rozmiary inwazji krzemowc�w.

Wiadomo�ci us�yszane od Toma by�y raczej uspokajaj�ce. Siedlisko silikok�w w promieniu czterdziestu metr�w zniszczono, wyparowuj�c ziemi� a� do dna wyspy. Na miejscu przeprowadzonej operacji powsta�o okr�g�e jeziorko, a w�a�ciwie okno na ocean. Niegdy� pionierzy bada� na Wenus tak�e wycinali w tworzywie p�ywaj�cych wysp podobne stanowiska obserwacyjne, tylko znacznie mniejsze.

Rem sta�a mocno wparta nogami w ziemi�, bokiem do wiatru, kt�rego gwa�towny podmuch z �atwo�ci� m�g�by j� obali�, uderzaj�c w skafander niby w p�aski prostok�tny �agiel. Przytrzymuj�c infralornetk� obiema r�kami, z zaniepokojeniem wpatrywa�a si� w horyzont.

Bernard, jakby wyczuwaj�c jej zdenerwowanie, zapyta� uspokajaj�co:

��Widnokr�g wolny? Powiedz, Rem.

Spojrza�a na niego, to zn�w na wzburzony ocean, i rzuci�a jako� bezbarwnie:

��Czy ja wiem�

Bernard wzi�� infralornetk� z jej d�oni. Rzeczywi�cie: tam, gdzie wody i chmury ��czy�y si� w jedno, ciemnia�a jaka� w�ska kreska o niewyra�nych konturach.

��Czy to l�d?�� spyta�a Rem.

Na Wenus, gdzie poza Ziemi� Joersena nie by�o sta�ych l�d�w, nazywano tak p�ywaj�ce wyspy. Bernard odpowiedzia�:

��Niekoniecznie l�d. Czasami chmury odbijaj� si� tak w oceanie, czasami mg�a zag�szcza barwy na widnokr�gu. Zreszt� zaraz sprawdz�.

Poprawi� przypi�cie aparatu plecowego i ju� uczyni� krok, aby oddaliwszy si� uruchomi� go, ale Rem szybkim ruchem chwyci�a go za r�k�.

��Czy� oszala�? W tak� pogod�? � wskaza�a d�oni� rozhu�tane ba�wany, kt�re z w�ciek�ym hukiem wlewa�y si� na brzeg.

��Kiedy ja nie chc� tam lecie� � broni� si�. � Z wysoko�ci stu metr�w powinienem ustali�, czy to brzeg.

��Domy�lam si�, ale tego nie zrobisz � uci�a kr�tko.

W tej stanowczo�ci Rem wyda�a si� Bernardowi jeszcze pi�kniejsza ni� zwykle.

��Nie zrobisz tego � ci�gn�a � bo nie ma sensu nara�a� si�. Poza tym musimy ustali� aktualne po�o�enie Nowej Afryki w stosunku do innych wysp, naradzi� si� z Tomem i rad� na Ziemi. Jest bardzo ma�o czasu na powzi�cie decyzji.

Chocia� w warunkach planety wodnej walka z silikokami by�a prostsza, nale�a�o za wszelk� cen� zapobiega� docieraniu ich na Wenus, gdy� poci�ga�o to zbyt wiele niepowetowanych strat. A �atwo by�o tego unikn��, gdy� tylko bardzo szczeg�lne okoliczno�ci pozwoli�y krzemowcom wtargn�� na Jutrzenk�. Kiedy kulisy tej po�a�owania godnej sprawy wysz�y na jaw. Tom pieni� si� z gniewu.

Chyba nigdy nie widziano go tak wzburzonego. Zwykle zr�wnowa�ony, m�wi�cy cichym, niskim g�osem, teraz dawa� upust swemu zdenerwowaniu. Rem s�ucha�a jego s��w przej�ta i pe�na wstydu. B�d� co b�d� koordynowa�a akcj� imigracyjn� na Wenus. Cho� Tom nie nadzorowa� dzia�a� Rem i na dobr� spraw� nie musia�a mu si� z niczego t�umaczy�, onie�miela� j� jako autorytet moralny. Czu�a si� winna, cho� nadal nie wiedzia�a, w jaki spos�b mog�a zaradzi� nieszcz�ciu oraz jakie �rodki ostro�no�ci podj�� teraz, by nie powt�rzy� b��d�w.

Tymczasem Mallet, kt�ry ju� troch� och�on��, wysun�� te same w�tpliwo�ci:

��Nie jeste�my w�adni ani ograniczy� swobody podr�owania, ani kontrolowa� tras rakiet poza rejsami pasa�erskimi. Karta Wolno�ci jednoznacznie i raz na zawsze tego zabrania. Niezale�nie od tego czas wielkiej pr�by narzuca zupe�nie nowe, dawniej zb�dne rygory, kt�re ka�dy winien sam sobie narzuci�. O problemie �dzikich� imigrant�w wiedzia�a�? � nagle zwr�ci� si� do Rem.

��Tak � potwierdzi�a, sil�c si� na spok�j.�� Nie wydawa�o mi si� to problemem sensu stricto, tylko seri� odosobnionych przypadk�w. W my�l postanowie�, kt�re skonsultowa�am z tob�, kosmoporty na Wenus, a tak�e wszystkie prowizoryczne pola l�dowa� rakiet, zdezynfekowali�my kwasem RARC wed�ug ustalonych norm st�enia i dozowania.

��M�wisz o zabezpieczeniach technicznych, kt�rym nie spos�b zarzuci� cokolwiek � odrzek� Tom ju� ze zwyk�ym opanowaniem w g�osie.�� Ale tu naros�y k�opoty ludzkie, �e tak powiem, wi�c zgo�a odr�bne. Je�li wspomnia�em o problemie, jaki stwarzaj� nie uzgodnione z nikim przeloty z Ziemi na Wenus, podejmowane na w�asn� r�k�, to nie z powodu ich masowo�ci. Tutaj �le mnie zrozumia�a�. Chodzi o co� zgo�a innego.

Nie liczba tych wypadk�w przera�a, tylko ich geneza i zara�liwa aura, jak� stwarzaj�. S� tak bardzo symptomatyczne, �e nie chcemy i nie mo�emy przej�� nad nimi do porz�dku dziennego. Po kr�tkiej chwili Tom wyja�nia�:

��Ot, zatrzymajmy si� na przyk�adzie pechowego pojazdu, kt�ry sprawi� ca�e to zamieszanie. Kilkunastoosobowa rakietka. Czemu nie wyl�dowa�a albo w kt�rym� kosmoporcie, w czym nikt by jej nie przeszkadza�, albo na jednym z prowizorycznych bez-obs�ugowych lotnisk nale�ycie zdezynfekowanych? Zwr��cie baczn� uwag�, na co nara�a�a si� za�oga, omijaj�c procedur� podyktowan� li tylko wzgl�dami bezpiecze�stwa. Ju� osi�gn�wszy pobli�e Wenus, pojazd nie zatrzyma� si� na kosmodromie satelitarnym ani nie wszed� samodzielnie na orbit� parkingow�, by stamt�d wypatrzy� radarem miejsce do l�dowania. Z brawur� pirat�w astronauci wtargn�li w chmury wprost z przestrzeni mi�dzyplanetarnej, ryzykuj�c zderzenie z innym statkiem powietrznym, utoni�cie w oceanie, gdyby najbli�sza wyspa by�a zbyt daleko, b�d� wreszcie przebicie klosza kt�rego� z miast. Co za lekkomy�lno��!

Ber i Rem przytakn�li skinieniem g�owy.

��Nie wiem, czy ju� by�y katastrofy wywo�ane tak� brawur�, czy dopiero mamy si� ich spodziewa� � dorzuci� Tom w zadumie.�� Wprost trudno mi poj��, jakiego sko-�owacenia umys��w m�c�cymi w g�owach plotkami trzeba na to, �eby ludzie post�powa�i jak szale�cy. Powtarzam: kto im broni� wyl�dowa� w porcie rakietowym, komfortowo i bezpiecznie?

��Najgorsze, �e to si� powtarza � wyzna�a Rem z zatroskaniem.�� Co mamy robi�, �eby kto� zn�w nie przywl�k� silikok�w jutro albo za tydzie�?

��W�a�nie powo�uj� komisj� do wykrycia kana��w, jakimi siane s� niepokoje i dezinformacja. Bo to nie s� zjawiska przypadkowe! Zapraszam was do wsp�pracy. Jeste�cie mi oboje bardzo potrzebni.

Meldunek o post�pach penetracji krzemowc�w przerwa� rozmow�.

Gro�ba, �e silikoki wezm� g�r� nad lud�mi, kaza�a przedsi�wzi�� skrajne �rodki obrony. Pierwszy alarm podni�s� Bandore, kt�ry �ledz�c wskazania �magicznej tablicy�, dostrzeg� nieznaczny wzrost promieniotw�rczo�ci prawie ca�ej Nowej Afryki, nie wy��czaj�c jej partii brzegowych, najbardziej gro��cych dalszym rozwleczeniem zarazy. Poniewa� sie� kontrolna sprz�ona z �magiczn� tablic�� obejmowa�a sam� powierzchni� wysp, nale�a�o niezw�ocznie przedsi�wzi�� sondowanie a� do spodu. Ju� po kwadransie otrzymano wyniki z kilkunastu miejsc. Odpowied� by�a jak najgorsza: mikroby rozesz�y si� spodem po znacznej cz�ci wyspy, wypychaj�c pierwiastki radioaktywne ku powierzchni.

Wskutek niewielkiej grubo�ci tych twor�w substancji promieniotw�rczych by�o tam tyle, �e st�enie ich nie stanowi�o gro�by dla ludzi. Okoliczno�� ta jednak nie zmniejsza�a niebezpiecze�stwa w razie rozpanoszenia si� silikok�w r�wnie� na innych p�ywaj�cych wyspach. Wprawdzie sam wzrost radioaktywno�ci nie m�g� wyp�oszy� st�d mieszka�c�w, jak nagminnie bywa�o na Ziemi. Nie istnia�a r�wnie� obawa gro�nych zaburze� tektonicznych w obr�bie planety, gdy� l�dy nie przylega�y do jej twardej skorupy. Jednak ju� sam fakt rozprzestrzenienia si� krzemowc�w wyklucza� mo�no�� zasiedlenia tych obszar�w przez ludzi.

Z gruntu odr�bne formy �ycia, antagonistyczne co do wymaga� �rodowiskowych, musia�y zwalcza� si� w ka�dym miejscu i czasie. Silikoki nie mog�y �y� w temperaturach odpowiednich dla cz�owieka. Tote� w �wiecie ze swego punktu widzenia potwornie zimnym robi�y wszystko, aby kosztem otoczenia, a cz�sto i biosfery, ogrza� siebie. Wykorzysta�y w tym celu pot�ny arsena� �rodk�w, o kt�rym na razie zebrano tylko fragmentaryczne dane. Ale ju� one pozwala�y zrozumie� niepodobie�stwo jakiegokolwiek wsp�bytowania ludzi z krzemowcami. Nie gardzi�y one r�wnie� ludzkim organizmem jako terenem zamieszkania, a poniewa� by� dla nich zbyt zimny, w wyniku skomplikowanych proces�w fizykochemicznych powodowa�y szybko post�puj�ce zw�glenie bia�ka po zgonie ofiary, podwy�szaj�c temperatur� jej cia�a do stu kilkudziesi�ciu stopni. Cz�owiek umiera�, dos�ownie spalaj�c si�.

Dotarcie tych intruz�w na Wenus by�o dotkliw� kl�sk� wskutek strat, jakie przysz�o ponie��, uszczuplaj�c i tak sk�py area� powierzchni osiedle�czej. Natomiast walka z nimi przebiega�a znacznie �atwiej ni� na Ziemi. Silikoki bowiem nie znosz� wody. Nawet w stanie wrzenia parali�uje ona te drobnoustroje, kt�re w glebie potrafi� si� otoczy� izolacyjn� warstewk� skutecznie chroni�c� je przed ch�odem. Na Ziemi opanowa�y wprawdzie podmorskie pok�ady denne, nie wy��czaj�c g��bokich zapadlisk oceanicznych, ale zawsze wkracza�y tam poprzez l�d. Tym sposobem mog�y przesiedla� si� z kontynentu na kontynent.

Tak jak wsz�dzie, w czasie podmorskiej w�dr�wki wyprowadza�y pierwiastki promieniotw�rcze z g��bszych warstw ku g�rze, w tym przypadku osadzaj�c je na dnie morskim. Przez to ogrza�y oceany i zakazi�y je na tyle, �e wszelkie surowce biologiczne pochodz�ce z m�rz nie nadawa�y si� ju� do jedzenia pod �adn� postaci�. Przed przemys�em spo�ywczym stan�o trudne zadanie wielokrotnego zwi�kszenia produkcji czysto syntetycznej �ywno�ci. Nowe zak�ady budowano ju� na Jutrzence, g��wnie w obr�bie Wyspy Nadziei.

Poza Ziemi� Joersena � by� to rezerwat �cis�y, nadal nie zagospodarowany wobec napastliwych wyst�pie� Towarzystwa Obro�c�w Przyrody Wenus � nie by�o na tym globie ani skrawka sta�ego l�du. Poniewa� g��boko�� wszechoceanu niemal wsz�dzie poza szelfami Ziemi Joersena przekracza�a dwa kilometry, zar�wno wtargni�cie silikok�w w dno oceaniczne, jak ich przeniesienie si� na dalsze wyspy natrafia�o na spore trudno�ci. Oba te przypadki by�y jednak do pomy�lenia w pewnych okoliczno�ciach. Bakterie krzemowe mog�y zosta� przeniesione z wyspy na wysp� przez p�ywaj�ce cia�a stale. Jeszcze prawdopodobniejsze wydawa�o si� zaka�enie pok�ad�w dennych jak�� grudk� oderwan� od pod�o�a i swobodnie opadaj�c� w g��bi�, tym bardziej �e nie wysuszone drewno niekt�rych krzew�w wenusja�skich ton�o, podobnie jak na Ziemi dere� i r�ne inne gatunki.

Po oceanie przewala�y si� jeszcze d�ugie fale. Sztorm jednak usta�. Tom, Rem i Ber odetchn�li z ulg�. Szalej�ca bowiem od kilku godzin wichura stwarza�a gro�b� rozwleczenia silikok�w jednym z wymienionych sposob�w. Tom uj�� nerwowo male�ki g�o�nik nadajnika radarowego.

��Czekamy na telewizyjne przekazanie mapy. Wszak nie ma czasu do stracenia � podni�s� g�os.

Up�yn�a jeszcze d�u�sza chwila, nim przed telewizorem, maj�cym kszta�t metalowego pr�ta z nawini�t� siatk� przewod�w, zadrga�o powietrze. Pole si� zast�puj�ce ekran rozb�ys�o zarysami wysp, z pocz�tku niewyra�nymi. Po kilku sekundach obraz okrzep� na tyle, �e pozwala� rozezna� si� w po�o�eniu.

Ka�da powa�niejsza wichura mocno spycha�a wyspy g��wnie w kierunku r�wnole�nikowym. A ostatnio w tym rejonie planety jeden sztorm goni� drugi. Dlatego trudno by�o przewidzie�, co aktualnie s�siadowa�o z Now� Afryk�.

Tymczasem na telewizyjnej mapie obszar okalaj�cych j� w�d by� na og� czysty. Je�li nie liczy� Wyspy Einsteina, kt�ra znacznie przybli�y�a si� do niej, najbli�sze p�yn�y o trzysta kilkadziesi�t kilometr�w.

��Lepiej, ni� przypuszcza�am � rzuci�a Rem.�� Ale co zrobimy z tym drobiazgiem?�� wskaza�a r�k� Wysp� Einsteina.�� Jest widowni� zbyt frapuj�cych bada� biologicznych, aby�my jej si� pozbyli z lekkim sercem. A tak blisko stad�

Milczeli.

Tom pomy�la�, �e z lekkim sercem nie oddaje si� ani pi�dzi ziemi w Uk�adzie S�onecznym. A c� dopiero ziemi na Wenus, ziemi p�ywaj�cej, tak sk�po przez natur� wyprowadzonej na �wiat�o z zatopionych wod� czelu�ci; ziemi, kt�ra teraz mia�a by� ocaleniem dla ludzko�ci.

Powiedzia� wolno, jakby z wysi�kiem:

��Trzeba powiadomi� biolog�w prowadz�cych tam badania, aby si� wycofali. Natychmiast! Rem i Ber spojrzeli na Toma. Ci�ko westchn�� i Odpowiedzia�:

��W tej grze nie mo�emy �a�owa� �adnej karty. Chodzi o ludzko��!

Od chwili pojawienia si� krzemowc�w Nowa Afryka przew�drowa�a w wyniku silnego sztormu sze��dziesi�t kilka kilometr�w. Znacznie mniejsza od niej Wyspa Einsteina podr�owa�a w tym czasie dwukrotnie pr�dzej i wp�yn�a na wody opuszczone przez Now� Afryk�, kt�r� silikoki prze�era�y ju� w najlepsze.

Musia�a wi�c podzieli� los tej ostatniej. Zbyt straszna by�a gro�ba zadomowienia si� na Wenus mikroskopijnych prze�ladowc�w ludzko�ci, aby cokolwiek ryzykowa�. Tote� Mallet nawet nie wys�ucha� do ko�ca pro�by profesora Szatkowskiego z tamtejszego instytutu, by ze wzgl�du na prze�omow� faz� unikatowych bada� oszcz�dzi� wysp�, je�li nie stwierdzi si� na niej silikok�w. Bardzo grzecznie, ale stanowczo powt�rzy� polecenie natychmiastowego usuni�cia stamt�d personelu, z prawem zabrania do rakiety daj�cego si� wywie�� wyposa�enia oraz wszelkich materia��w, kt�re razem z obsada Wyspy Einsteina zostan� poddane kwarantannie.

Uwzgl�dniaj�c zar�wno ruch Nowej Afryki, jak pr�dko�� i kierunki wyst�puj�cych w tym rejonie pr�d�w oceanicznych, naniesiono na map� obszar dna morskiego, na kt�ry mog�y przedosta� si� z tej wyspy ci�sze od wody okruchy zaka�one silikokami.

Po rozwa�eniu sytuacji Tom Mallet wraz z Berem, Rem i kilkoma specjalistami z r�nych dziedzin wydali odpowiednie zarz�dzenia. Przede wszystkim polecili przygotowa� do transportu powietrznego bomb� termoj�drowe typu HC, kt�rej energi� mia� poda� z Ziemi przez radio centralny konkryt. By�o to bowiem zadanie zbyt powa�ne, aby superkomputery zbudowane ostatnio na Wenus mog�y udzieli� autorytatywnej odpowiedzi. Chodzi�o o wyparowanie wielu miliard�w ton materii, kt�re mog�y by� zaka�one krzemowymi bakteriami. W gr� wchodzi�y dwie wspomniane wyspy, rozleg�y szmat dna morskiego pod tymi formacjami i zawarte mi�dzy nimi masy wody. Trzeba by�o dok�adnie ustali� odleg�o�� miejsca eksplozji od dna oraz si�� energetyczn� bomby, jakiej nale�a�o u�y�.

Niebezpieczny by� to eksperyment: podwodny wybuch bomby wodorowej na znacznej g��boko�ci nigdy dot�d nie zosta� przeprowadzony.

W drugiej po�owie dwudziestego wieku dokonywano ca�ych serii pr�bnych wybuch�w bomb atomowych i wodorowych. Pocz�tkowo wskutek odleg�o�ci przestrzeni kosmicznej, a p�niej konwencji zabraniaj�cych ska�enia jej obszar�w przylegaj�cych do uk�adu Ziemia � Ksi�yc, do�wiadcze� tych nie przeniesiono poza obr�b naszej planety. Na Ziemi przeprowadzano je rozmaicie: na skalnej powierzchni, lustrze wody, w atmosferze, pod ziemi� albo p�ytko pod wod�.

Pocz�tkowo skutki tych lekkomy�lnych poczyna� nie rzuca�y si� w oczy, a g��wnym argumentem przeciwnik�w wypr�bowywania broni j�drowych by�a gro�ba wybuchu wojny atomowej � rozmy�lnie albo przez przypadek. Tymczasem jednak zmiany w przyrodzie kumulowa�y si�. Najwcze�niej zrozumiano, �e zagro�ona jest ro�linno��. Ka�dy wybuch ��czy� w wysokiej temperaturze tlen i azot, tworz�c tlenek azotu, kt�ry przenika� do stratosfery i stale przekszta�ca� si� w kwas azotowy, bez obaw sp�ukania przez deszcze, gdy� ponad pu�apem chmur. �r�ce jego dzia�anie niszczy�o bakterie glebowe przyswajaj�ce azot z powietrza, co grozi�o wyniszczeniem ro�lin, a tym samym wszelkiego �ycia na Ziemi.

Dochodzi�o do tego wiele innych zgubnych proces�w. Zaburzenia klimatyczne oraz ska�enia promieniotw�rcze rozleg�ych obszar�w, a w pewnym stopniu ca�ej powierzchni planety, jak r�wnie� skutki genetyczne ujawnia�y si� wolno, ale permanentnie, i p�niejsze ich �agodzenie zaabsorbowa�o kilka pokole�.

Dopiero w sto lat po zaprzestaniu wszelkich pr�b z broni� j�drow� nauka by�a w stanie wykaza�, �e sta�o si� to pi�� minut przed dwunast�, i ludzko�� � podobna do brzd�ca nie�wiadomie bawi�cego si� zapa�kami � mia�a naprawd� szcz�cie. Nied�ugie bowiem jeszcze kontynuowanie tej zabawy z ogniem atomowym wywo�a�oby � pr�cz innych nieszcz�� � chaos olbrzymiej liczby mutacji w obr�bie wszystkich gatunk�w ro�lin i zwierz�t, oczywi�cie nie oszcz�dzaj�c tak�e ludzi. By�aby to nieobliczalna degeneracja �ycia na Ziemi.

U�ycie bomby wodorowej, zadecydowane teraz w obliczu gro�by opanowania Wenus przez silikoki, stanowi�o pierwsze odst�pienie od zawartej w�wczas konwencji. Jako akt niezb�dnej samoobrony nie budzi�o niczyjego sprzeciwu.

Stwarza�o to te� jedyn� sposobno�� do wyci�gni�cia bezpo�rednich wniosk�w z tego typu eksplozji g��binowej, kt�ra mog�a nigdy si� nie powt�rzy�. Uczeni oczywi�cie nie poniechali tej okazji. W kr�tkim czasie rozmie�cili zespo�y bardzo r�norodnych aparat�w do przeprowadzenia wszechstronnej � jako�ciowej oraz ilo�ciowej � analizy wybuchu. Kamery filmuj�ce trzysta milion�w obraz�w na sekund�, przyrz�dy do rejestrowania i pomiar�w wszystkich rodzaj�w wysy�anych promieniowa� elektromagnetycznych i korpuskularnych, zdalnie sterowane rakiety i wiroloty tworz�ce nader skomplikowane laboratoria do badania przebiegu samej eksplozji oraz wt�rnego oddzia�ywania jej skutk�w.

Zjawiska towarzysz�ce podmorskiemu wybuchowi bomby wodorowej na znacznej g��boko�ci od dawna do�� dobrze przewidywano. Blisko sze��set lat wcze�niej gro�ba, �e mo�e on spowodowa� nieprzewidziane skutki, powstrzyma�a od takiej pr�by rz�dy mocarstw przelicytowuj�cych si� swoimi osi�gni�ciami w tej dziedzinie. U�ywano bomb j�drowych do straszenia wojn� jeszcze wtedy, gdy ka�de dziecko wiedzia�o, �e bu�czucznie zapowiadana og�lno�wiatowa rozprawa, trzecia z kolei, jest niemo�liwa, bo zniszczy�aby biosfer� Ziemi. Ju� po pierwszej konwencji w tej sprawie nie przeznaczono ani jednego zbiornika wodnego do cel�w badawczych.

Przy wybuchu g��binowym wytworzona fala ci�nienia mknie z pr�dko�ci� znacznie przewy�szaj�c� rozchodzenie si� fal g�osowych w wodzie, czyli tysi�c czterysta metr�w na sekund�. Po osi�gni�ciu przez t� fal� obszaru do�� oddalonego od centrum wybuchu szybko�� jej b�dzie d��y� do zr�wnania si� z t� warto�ci�. Poniewa� s� to fale kuliste, ich energia maleje w stosunku odwrotnie proporcjonalnym do odleg�o�ci, a wi�c znacznie wolniej ni� przy podobnym wybuchu na powierzchni Ziemi, gdy tworz�ce si� fale p�askie s�abn� proporcjonalnie do kwadratu odleg�o�ci. Eksplozja wywo�ana w g��binach oceanu mog�a poczyni� znaczne szkody na przeciwleg�ej stronie Wenus, gdzie biegn�cy po �ukach wielkich k� zesp� fal opasuj�cych ca�� planet� gwa�townie zde-rzy si� z sob�. Nast�pi to po o�miu godzinach od chwili wybuchu.

Przestrzenna mapa globu informowa�a, co znajduje si� w tamtym niebezpiecznym miejscu: w promieniu stu dwudziestu kilometr�w szumia� ocean.

Tuz za kraw�dzi� tak zakre�lonego ko�a znajdowa�o si� zgrupowanie wysp. Jedna z nich, prawie okr�g�a, o �rednicy dziewi�ciu kilometr�w, unosi�a miasto, nazwane Rotterdam na pami�tk� najwi�kszego portu w Europie, kt�ry od kilku miesi�cy tkwi� na dnie Morza P�nocnego. Tylko to jedno ludzkie osiedle le�a�o w sferze mog�cej uchodzi� za zagro�on�. Spraw� ratowania jego mieszka�c�w w��czy� Tom do materia��w przedstawionych konkrytowi. Wprawdzie ostateczny plan zabezpieczenia przebywaj�cych tam szesnastu tysi�cy dzieci przed wt�rnymi skutkami przygotowywanej eksplozji zale�a� od opinii wielkiego robota, lecz Tom wraz z Berem zastanawiali si� nad �rodkami ochrony. Cho� nale�a�o przewidywa�, �e wyspa nie rozpadnie si�, jednak ka�de gwa�towniejsze p�kni�cie mog�o rozerwa� u podstawy pow�ok� klosza, wpuszczaj�c truj�c� atmosfer� do wn�trza. Znacznie wi�ksze ci�nienie na zewn�trz gwa�townie przyspieszy�oby ten proces.

Jeszcze przed powzi�ciem decyzji w sprawie Rotterdamu umieszczono, na wniosek Bernarda, wzd�u� trzeciej cz�ci jego linii brzegowej siedemdziesi�t silnik�w, kt�re przesuwa�y wysp�, z pr�dko�ci� czternastu kilometr�w na godzin�, z miejsca, gdzie mia�a rozej�� si� krytyczna fala. Na wszelki wypadek te� zgromadzono w Rotterdamie flotyll� rakiet maj�cych w razie niebezpiecze�stwa w trzech partiach ewakuowa� miasto, kt�re istnia�o dopiero trzy tygodnie.

Odpowied� konkrytu potwierdzi�a, �e wielkie miasta po�o�one najbli�ej miejsca wybuchu nie by�y zagro�one. Nale�a�o jedynie na niekt�rych stanowiskach wystawi� pewn� liczb� falochron�w, aby z�agodzi� uderzenia nacieraj�cych fal oceanicznych blisko podstawy klosza.

Kwestia Rotterdamu natomiast wymaga�a zastanowienia. Wyspa mia�a opu�ci� niebezpieczn� stref� za osiem godzin, czyli w�a�nie w chwili przewalania si� fali powrotnej. Zainstalowanie dodatkowych silnik�w w celu wzmo�enia pr�dko�ci p�yni�cia Rotterdamu wi�za�o si� z generaln� przebudow� ca�o�ci urz�dzenia i wymaga�o czasu, tote� op�ni�oby spe�nienie zadania zamiast je przyspieszy�. Rem do��czy�a argument, �e dzieciom, kt�re do�wiadczy�y wielu dramatycznych scen, warto oszcz�dzi� szoku wywo�anego hu�taniem pod�o�a, do z�udzenia przypominaj�cym trz�sienie ziemi, jakie wi�kszo�� z nich prze�y�a w ojczy�nie.

Zw�oka w przeprowadzeniu wybuchu zwi�kszy�aby gro�b� zawleczenia krzemowc�w przez pr�dy morskie w stref�, kt�ra nie ulegnie wyparowaniu. Chodzi�o zw�aszcza o ma�o zbadany R�wnikowy Pr�d G��binowy, kt�ry p�yn�� pod terenem zaka�onym. Ocieraj�c si� o dno m�g� rozw��czy� silikoki po skalnym podmorskim p�aszczu Wenus. A to oznacza�o oddanie planety na ich pastw�.

Postanowiono ewakuowa� na pewien czas dzieci z Rotterdamu na Wysp� Nadziei. Operacja ta zaj�aby cztery godziny. Nale�a�o wykona� j� op�niaj�c wybuch, chocia� Tom by� zdania, �e mo�na wyzyska� do przeprowadzenia tej akcji osiem godzin, jakie up�yn� od eksplozji do uderzenia powrotnej fali. Jednak Rem, Ber i kilku cz�onk�w Rady stanowczo si� temu sprzeciwi�o.

Tymczasem zabezpieczono falochronami Rotterdam i inne miasta nara�one na mniejszy impet fal.

Badacze zaj�li pozycje przy tablicach synchronizuj�cych wyniki pomiar�w aparatury rejestruj�cej przebieg wybuchu. W ten spos�b obsadzono sztuczne ksi�yce, rakiety i kilkana�cie stanowisk na rozmaitych wyspach.

Tom Mallet, Rem i paru obserwator�w z Komitetu Obrony Ludzko�ci sta�o przy oszklonej �cianie hermetycznie zamkni�tej kabiny coleoptera, wisz�cego nieruchomo na wysoko�ci pi�ciu kilometr�w. Brakowa�o tylko przedstawiciela Towarzystwa Obro�c�w

Przyrody Wenus, kt�ry jako� nie pokwapi� si� zawiadomi�, �e nie przyb�dzie. Spodnia warstwa chmur wznosi�a si� znacznie ponad nimi; atmosfera by�a na tyle przejrzysta, �e przez infralornetki da�o si� �ledzi� ocean a� po bardzo daleki kr�g horyzontu.

Pod nimi le�a�a tafla w�d, ogromna, pozornie p�aska jak st�, upstrzona majacz�cymi w dali plamami wysp. W odleg�o�ci trzystu kilometr�w spoczywa�a nieruchomo przycupni�ta do dna morskiego jak zaczajony drapie�nik �czysta�, czyli nie zaka�aj�ca wt�rnie terenu bomba wodorowa.

Tom zn�w spojrza� na zegarek.

��Za p�torej minuty � powiedzia� dr��cym g�osem.

��Czy trzeba zaopatrzy� lornetk� w szk�a przyciemniaj�ce?�� spyta�a Rem.

��Nie � odpowiedzia� szybko Tom.�� Przy wybuchu g��binowym kula ognista jest widoczna tylko jako silne �wiecenie wody ponad miejscem eksplozji. Rem spojrza�a na zegarek. Niemal wszyscy poszli za jej przyk�adem.

��Dziesi�� sekund � oznajmi� Tom z przej�ciem.

Kilka par oczu patrzy�o uwa�nie na dalek� czerwon� boj�, kt�r� po��czono z bomb� przewodem, by za jej po�rednictwem impuls radiowy wys�any z Wyspy Nadziei m�g� spowodowy� wybuch.

Przyczepiony do szyby przyrz�d mierzy� zmiany ilo�ci �adunk�w elektrycznych w atmosferze. Pewne wahania pod tym wzgl�dem wyst�puj� stale, zw�aszcza pod wp�ywem burz, kt�re wywo�uj� ruch �adunk�w elektrycznych w obr�bie chmur, jak r�wnie� pomi�dzy ich zwa�ami a tafl� oceanu. Na Wenus olbrzymia si�a piorun�w jeszcze pot�gowa�a to zjawisko. Jednak�e zmiana wywo�ana wybuchem j�drowym jest nader charakterystyczna ze wzgl�du na sw� gwa�towno��. To nag�e zag�szczenie �adunk�w elektrycznych ogarnia ca�� planet� niemal jednocze�nie, gdy� od miejsca eksplozji rozprzestrzenia si� z pr�dko�ci� �wiat�a.

Wskaz�wka przyrz�du raptownie uskoczy�a w prawo, a przestrze� w�d wok� boi zab�yszcza�a nienaturalnie. Jasno�� t� zgasi� niezwyk�y deszcz: bi� od wody ku niebu rozszala�ym snopem ma�ych kropli, wypchni�tych do g�ry przez fal� uderzeniow� znacznie szybciej od p�du kuli karabinowej. Pienisty �lad g�adzi rozchodzi� si� na wszystkie strony.

Przebieg zjawiska zmienia� si� w u�amkach sekund. Z kolei kula gazowa przebi�a powierzchni� w�d, tworz�c gardziel obj�to�ci wielu kilometr�w sze�ciennych. Mocarnie run�� w ni� ocean i pionowo wystrzeli� cylindryczny komin, wyrzucaj�c w g�r� kilkadziesi�t miliard�w ton wody. Wydmuchni�ta przeze� kula gazowa � wytworzona z produkt�w wybuchu samej bomby, wyparowanej wody, dennych warstw skalnych oraz obu wysp � rozko�ysa�a na jego szczycie olbrzymi charakterystyczny grzyb. Przez infralornetk� mo�na by�o dostrzec jego kontury. Opadanie wody i od�amk�w skalnych wyrwanych z g��bszych partii dna wywo�a�o kot�owanin�, w wyniku kt�rej grzyb przybra� kszta�t kalafiora.

W dziesi�� sekund po wybuchu u podstawy komina zerwa�a si� fala kilkukilometro-wej wysoko�ci, pierzchaj�ca koncentrycznie na boki.

Rem odruchowo zas�oni�a oczy d�oni�.

��Tego nasi uczeni chyba nie przewidzieli!�� zawo�a�a z przera�eniem.

��Masz na my�li t� gigantyczn� fal�? � spyta� znajduj�cy si� mi�dzy nimi fizyk. Skin�a g�ow�.

��Przecie� to koniec � powiedzia�a z wysi�kiem. Fizyk pospieszy� z uspokajaj�cym wyja�nieniem:

��Ta fala nie stanowi, jak si� tobie wydaje, jednolitego wa�u wodnego. To tylko ob�ok mg�y. Patrz, jak stopniowo przesuwa si� sko�nie ku g�rze!

��Istotnie!�� zawo�a�a Rem z ogromn� ulg�.

��Za pi�� minut utworzy ona zwa�y chmur warstwowo-k��biastych. Po godzinie spadn� z nich obfite deszcze.

Stali wpatrzeni w morze. Pod nimi przemkn�� z chy�o�ci� pocisku garb strasznej fali, kt�ra z tej wysoko�ci wygl�da�a niegro�nie, jak kr�g na tafli jeziora wywo�any rzuconym kamieniem.

Tom odetchn�� g��boko. Spojrza� na zarys grzyba wtopionego w wysokie wenusja�skie chmury, kt�re przebija� swoj� kopu�� na pu�apie pi��dziesi�ciu kilometr�w. Rozrasta� si� jeszcze poziomo, docieraj�c ponad ich stanowisko obserwacyjne.

S�dziwego m�a stanu opad�y wspomnienia z m�odo�ci. Mglisto zarysowa�a mu si� Celestia, w kt�rej jako m�ody cz�owiek pierwszy raz powita� Ziemi�. Patrzy� teraz na monstrualny grzyb i cieszy� si� jak dziecko, �e w tej olbrzymiej chmurze w�d i ska�, wzniesionej s�o�cem zapalonym przez cz�owieka, znale�li zag�ad� naje�d�cy z innych �wiat�w: male�kie krzemowe bakterie, kt�re przynajmniej na tym globie nie b�d�. ju� zagra�a� ludziom.

Silikoki � to by�a ju� nazwa historyczna. Pochodzi�a od pierwszych bakterii krzemowych, jakie ludzie rozpoznali. Od tego czasu odkryto ich ca�e mn�stwo. Niekt�re kszta�tem nieco przypomina�y istniej�ce na Ziemi b�d� zniszczone w przesz�o�ci gatunki kr�tk�w, gronkowc�w, paciorkowc�w i wielu innych drobnoustroj�w. Inne wymyka�y si� wszelkim por�wnaniom z mikroflor� i mikrofaun� Ziemi. Dotyczy�o to zw�aszcza najmniejszych, wirusopodobnych, dostrzegalnych tylko pod mikroskopem elektronowym. Nie nadawa�y si� do sklasyfikowania, gdy� mog�y kilkadziesi�t razy na sekund� radykalnie zmienia� kszta�t, a w ci�gu p� minuty dostosowa� funkcje swego organizmu do bardzo r�norodnych zada�, zale�nie od potrzeb, jakich wymaga�a sytuacja.

Walka z silikokami przybiera�a na sile. Do tej nieub�aganej wojny w obronie ludzko�ci wprz�gni�to wszelkie �rodki, jakimi rozporz�dzano. Stawa�o si� bowiem prawie pewne, �e bakterie krzemowe nie dzia�aj� same z siebie, lecz s� kierowane przez pot�ny m�zg. Nikt nie ogl�da� Silihomida, nawet brak�o przypuszcze� co do wygl�du tej istoty, a jednak mia�a ona ju� nazw� wymawian� z nienawi�ci� przez miliardy ludzi. By� to konsekwentny w dzia�aniu, nadzwyczaj niebezpieczny wr�g: gatunek istot rozumnych, kt�re zapragn�y dostosowa� klimat Ziemi do w�asnych potrzeb.

W sztabie Komitetu Obrony Ludzko�ci pozornie panowa� spok�j. Dy�urowa�o nieraz kilka os�b, a cz�sto ca�ymi godzinami siedzia� tam tylko Ber, otoczony samorejestru-j�cymi aparatami, kt�re podawa�y dane o sytuacji. Koordynowanie dzia�a� operacyjnych stawa�o si� coraz bardziej k�opotliwe ze wzgl�du na utrudnion� ��czno�� radiow� i luki w informacjach. Wprawdzie opracowywanie danych zawartych w meldunkach ca�kowicie przej�y sztuczne m�zgi, lecz i one w wielu przypadkach nie by�y w stanie odtworzy� brakuj�cych partii zapisu. Tote� ostateczne relacje obfitowa�y we fragmenty okre�lone jako niekompletne, w�tpliwe b�d� zgo�a nie rozszyfrowane.

Inwazja silikok�w podzieli�a �wiat na wiele rejon�w, zar�wno pod wzgl�dem obrony czynnej, jak i biernej. Ta ostatnia okre�la�a stopie� zagro�enia na danym obszarze, czyli niezb�dny typ skafandra i maksymalny okres pobytu.

Coraz bardziej kurczy�y si� tereny, na kt�rych mo�na by�o nadal mieszka�, stosuj�c niezbyt uci��liwe �rodki ostro�no�ci. Nale�a�a do nich �rodkowa Europa, znaczna cz�� Kanady, pewne okolice po�udniowej Syberii i Himalaje. Antarktyda oraz Australia stanowi�y absolutne pa�stwo silikok�w. To samo dotyczy�o wysp oraz archipelag�w arktycznych.

Filipiny otacza�a nieustannie zwarta chmura dym�w wulkanicznych. Przepi�kna Jawa � jeden z najbardziej urodziwych rezerwat�w tropikalnej przyrody � dniem i noc� broczy�a law� z nie goj�cych si� ran krater�w, co chwila szarpanych nowymi wybuchami. Borneo, Celebes i Sumatra dzieli�y jej los. Pomniejsze s�siednie wyspy pokry� ca�un popio��w wulkanicznych o grubo�ci kilkudziesi�ciu metr�w.

Nowa Gwinea jeszcze wcze�niej pad�a pastw� r�wnoczesnego wybuchu trzech nowych wulkan�w, tak gwa�townego, �e w ci�gu niewielu minut w chmurze rozpr�aj�cych si� par i dym�w zgin�o pi�tna�cie milion�w ludzi. W nast�pnej godzinie zaledwie czwarta cz�� mieszka�c�w tej ogromnej wyspy zdo�a�a si� uratowa�; potem ju� nikt nie ocala�. Madagaskar p�k� przez p�, a magma, obficie wyp�ywaj�ca z olbrzymiej rozpadliny, powodowa�a wrzenie w�d w ca�ym Kanale Mozambickim. Okolice Tanganiki i s�siednich jezior r�wnie� by�y nie do uratowania.

Szczeg�lnie gro�na sytuacja wyst�powa�a w cz�ci Sahary okalaj�cej dawn� oaz� Ahaggar � jedno z kwitn�cych miast obr�conych w perzyn� przez skomasowane dzia�anie wszystkich czynnik�w og�lno�wiatowego kataklizmu. Tam te� skupiono �rodki ochronne o szczeg�lnym nasileniu.

Do takiej decyzji sk�ania�o nie tylko niebezpiecze�stwo rozprzestrzenienia si� krzemowc�w na dalsze urodzajne regiony Sahary, kt�r� od czasu jej nawodnienia w dwudziestym pierwszym wieku nazywano spichlerzem �wiata. W�a�nie tam, pod niedawnymi jeszcze gajami pomara�czowymi i rozleg�ymi plantacjami ananas�w, le�a�y na znacznej g��boko�ci najbogatsze z�o�a blendy uranowej. Odkryto je pi�� wiek�w wcze�niej, kiedy systematyczne badania metod� pr�bnych szyb�w, sondowa� i magnetometrii pozwoli�y opracowa� map� bogactw kopalnych ca�ego globu � nie wy��czaj�c z�� podmorskich � do g��boko�ci szesnastu kilometr�w. Granica ta nie by�a uwarunkowana technicznymi mo�liwo�ciami wdra�ania si� w ska��, lecz op�acalno�ci� wydobycia mniej lub bardziej cennych kopalin. Rekordowe wiercenia w celach badawczych przekracza�y czterdzie�ci kilometr�w.

Opracowanie tak zwanej mapy g��binowej by�o dokonane na wyrost, z uwzgl�dnieniem post�pu technik kopalnianych. Dzi�ki temu uda�o si� odkry� olbrzymie saharyj-skie pok�ady rud uranowych, stanowi�ce zagadk� dla geolog�w. �adna hipoteza nie wyja�nia�a, w jaki spos�b zgromadzi�y si� w jednym miejscu takie masy tego rzadkiego pierwiastka. Z�o�a zostawiono w spokoju. Zapasy uranu z p�ytkich kopal�, do dw�ch tysi�cy metr�w pod powierzchni�, wystarcza�y na miliony lat, nie licz�c mo�liwo�ci wydobywania uranu /. granitu. Poniewa� kontrolowana synteza helu z wodoru by�a g��wnym �r�d�em energii, wykorzystywano jedynie naj�atwiejsze do eksploatacji z�o�a tego minera�u.

Nie przeszkadza�o 10 dok�adnemu zbadaniu pok�ad�w w rejonie Ahaggar. Okaza�o si�, �e zalegaj� one n; obszarze kilku tysi�cy kilometr�w kwadratowych, miejscami a� na g��boko�ci sze��dziesi�ciu paru kilometr�w. Zw�aszcza jeden sto�ek o wyj�tkowo du�ym nagromadzeniu gniazd blendy uranowej wrzyna� si�, podstaw� si�gaj�c� ku g�rze, w warstwy g��binowych ska� wulkanicznych.

Silikoki cz�ciowo ogarn�y ten rejon, dr���c ska�� do kilkuset metr�w w g��b. Na razie nie osi�gn�y z�� uranu, bo posuwa�y si� raczej poziomo. Sprawa ta stanowi�a jednak istny miecz Damoklesa. Zdaniem fizyk�w j�drowych, gdyby ca�e tamtejsze zasoby tego metalu zosta�y wyci�gni�te na powierzchni� lub, co gorsza, cienk� warstewk� rozwleczone po znacznych obszarach, rozwianie tego py�u przez wiatry spowodowa�oby ska�enie radioaktywne ca�ej Ziemi w takim stopniu, �e w�a�ciwie nie by�oby ju� o co walczy�. Na razie bowiem nie wynaleziono metod, kt�re pozwoli�yby wychwyci� promieniotw�rcze atomy w skali planety. R�wnie� szybkie wydobycie z tak znacznej g��boko�ci milion�w ton blendy uranowej i wys�anie jej w kierunku S�o�ca przekracza�o techniczne mo�liwo�ci. Trzeba wi�c by�o liczy� si� z opanowaniem tych z�� przez silikoki.

Ju� pi�ta rakieta z za�og� zosta�a zniszczona. Kieruj�cy akcj� na odcinku saharyjskim Franek Skiepurski po��czy� si� z Tomem. Odbi�r by� bardzo z�y. Z ostatniego zdania Toma Franek wywnioskowa� tylko, i� we W�oszech agresj� jednak powstrzymano.

Ogarn�a go rado�� i gniew r�wnocze�nie. Rado��, �e straszliwi przybysze mog� by� pokonani. A gniew na siebie, �e tu, na bezgrawitacyjnej wyspie, wisz�cej p�tora tysi�ca metr�w nad Sahar�, widocznie zbyt opieszale broni basenu Morza �r�dziemnego, kt�ry krzemowcy szturmowali r�wnocze�nie z po�udnia i z p�nocy.

Wiele fakt�w wskazywa�o, �e silikoki nie dzia�a�y same. Musia�y by� narz�dziem jakich� istot bardzo m�drych, przebieg�ych i bezwzgl�dnych, kt�re nie ujawniaj�c si� na razie, postanowi�y za pomoc� bakterii � mo�e wyhodowanych umy�lnie w tym celu � najpierw wygubi� �ycie na Ziemi, a p�niej przystosowa� klimat do swoich wymaga�. Zreszt� oba te d��enia pokrywa�y si�. Poniewa� �ycie oparte na bia�ku krzemowym dogodnie rozwija si� wy��cznie w temperaturze nie ni�szej od dwustu kilkudziesi�ciu stopni ciep�a, nie mo�e by� mowy o wsp�istnieniu krzemowc�w i w�glowc�w na tych samych obszarach. Jedna strona musi ust�pi� drugiej � dobrowolnie lub pod przemoc�.

Nie by�o szans na porozumienie, zw�aszcza �e domniemani agresorzy dzia�ali z ukrycia. Walka przeciw obcym bakteriom, toczona o utrzymanie Ziemi, mia�a by� twarda, nieub�agana i, niestety, rokowa�a znikome szanse powodzenia.

Sytuacja na zachodniej Saharze ods�ania�a nowe mo�liwo�ci silikok�w. Inwazja przebiega�a tu inaczej ni� na innych obszarach; nie wi�za�a si� ani z typowymi wybuchami wulkan�w, ani z silnymi trz�sieniami ziemi. Wprawdzie od czasu do czasu grunt dr�a�, dawa�y si� s�ysze� g�uche podziemne �omoty, lawa wyp�ywa�a okr�g�ymi szybami, rozlewaj�c si� w spore jeziora, ale wszystko to odbywa�o si� � jak na tak� skal� zjawiska � bardzo spokojnie. Niepokoj�co spokojnie.

��W tym szale�stwie jest metoda � powiedzia� Franek do Rem, przyby�ej w�a�nie na inspekcj� teren�w frontowych. Spojrza� w jej oczy. Skin�a g�ow�. Dla niej stwierdzenie to nie wymaga�o wyja�nie�.

Podczas gdy wszystkie dotychczasowe akcje krzemowc�w nosi�y chaotyczny i przy-padkowy charakter, to ostatnie ich wyst�pienie by�o dzia�aniem ze wszech miar zorganizowanym. Da�o si� por�wna� z ofensyw� przeprowadzon� zgodnie z gruntownie przemy�lanym planem strategicznym w czasach, kiedy ludzie toczyli wojny pomi�dzy sob�.

Ka�demu uderzeniu odpowiada�o tu kontruderzenie. Rakiety patroluj�ce b�d� dezynfekuj�ce teren fluorowodorem gin�y przy pierwszym zbli�eniu si� do miejsc ow�adni�tych przez silikoki. Niszczenie ich przebiega�o w rozmaity spos�b. Pierwsze pojazdy by�y oblewane tryskaj�c� sko�nie go g�ry strug� lawy; najbardziej zadziwia�o, �e taka salwa ani razu nie chybi�a. Ostatnia rakieta zosta�a ogarni�ta ob�okiem gor�cych par z nieprzeliczonymi zast�pami bakterii, kt�re przeborowawszy otwory do wn�trza zaatakowa�y za�og�.

Po raz pierwszy nie pomog�y skafandry powleczone past� fluorowodorow�. W�a�nie to by�o najgorsze. Oznacza�o bowiem, �e silikoki w jaki� niezrozumia�y spos�b zd��y�y zabezpieczy� si� przed �r�cym dzia�aniem kwasu fluorowodorowego. Uodpornienie raczej nie wchodzi�o w rachub�, gdy� kwas ten w kr�tkim czasie rozpuszcza wszystkie zwi�zki krzemu. Nale�a�o wi�c liczy� si� z tym, �e zjadliwe mikroby zdo�a�y opancerzy�. si� warstewk� jakiej� wyj�tkowo kwasoodpornej substancji.

Dreszcz grozy przeszed� Franka na my�l o zw�glonych cia�ach koleg�w, ogl�danych za po�rednictwem telewizji w kilkana�cie minut po ich �mierci.

Ich �mier� w�a�ciwie na nic si� nie przyda�a � pomy�la� z gorycz�. � Ani ich, ani za��g poprzednich czterech rakiet. W�a�nie to jest najtragiczniejsze.

W milczeniu podszed� do Rem, jakby u niej szuka� pociechy. Z rezygnacj� patrzy�a przed siebie. Chyba nieuchronna, bliska ju� mo�e zag�ada napowietrznej wyspy, jako jeden z epizod�w zag�ady ludzkiej Ziemi, stan�a z ca�� wyrazisto�ci� przed nimi � �o�nierzami trwaj�cymi na posterunku ponad polem post�puj�cego zniszczenia. W ka�dej chwili try�nie w ich stron� ob�ok czego�, co prze�re opancerzone �ciany ich twierdzy. Coraz to nowe metody dzia�ania silikok�w upowa�nia�y do takiej prognozy.

Bakterie krzemowe znakomicie dostosowywa�y �rodki walki do zmieniaj�cych si� okoliczno�ci. Bitwa na Saharze poch�on�a kilkadziesi�t �azik�w najrozmaitszych typ�w. Konstruowane przez Uniwerproduktory z coraz to innych materia��w, wszystkie one zosta�y opanowane i przetrawione. Nie zd��y�y nawet przekaza� jakichkolwiek meldunk�w, bo ka�dy l�duj�cy automat otacza�a natychmiast promieniotw�rcza chmura jonizuj�ca powietrze w spos�b wykluczaj�cy wszelk� ��czno��.

Kiedy Uniwerproduktory dostarczy�y z pomoc� automatycznie sterowanych rakiet nowy �rodek silikob�jczy, opracowany przez konkryt, Rem wpad�a na pomys� u�ycia �azik�w po��czonych przewodami z wysp� powietrzn�. Chcia�a w ten spos�b utrzyma� jak najd�u�ej ��czno�� z robotami.

Pomys� wydawa� si� nader szcz�liwy. Sze�� �azik�w opu�ci�o si� bez przeszk�d. Mog�y one swobodnie operowa� w terenie, a nawet rozpyla� preparat � jeszcze bez nazwy � wytworzony p� godziny wcze�niej, bardzo obiecuj�cy ze wzgl�du na niezwykle intensywne w�a�ciwo�ci �r�ce. Na razie spisywa� si� znakomicie. Dokonywana przez �aziki analiza wykazywa�a, �e miejsca, na kt�re preparat opad� w postaci delikatnej mg�y, by�y ju� po kilku sekundach wyja�owione.

��Trzeba teraz skupi� wszystkie si�y � gor�czkowa� si� Franek � na wyproduko wanie olbrzymich ilo�ci tego specyfiku. Setki i tysi�ce ton rozpyli� wsz�dzie, gdzie trzymaj� si� silikoki. Wyja�owiwszy powierzchni�, opracujemy metod� r�wnomiernego przes�czania go w g��b. Trzeba si� spieszy�, �eby silikoki nie zd��y�y zn�w zabezpieczy� si� jakim� jeszcze odporniejszym pancerzem. Rem nie podziela�a optymizmu Franka.

��Obawiam si� � odrzek�a � i� one ju� stworzy�y zabezpieczenie. Franek zdziwi� si�.

��Jak to? I nie stosuj� go?

��W�a�nie to mnie najbardziej niepokoi.

��Zasadzka? Skin�a g�ow�.

Franek spochmurnia�. Czy�by nigdzie i nigdy nie by�o obrony przed tymi totalnymi niszczycielami? Wydawa�o mu si� intuicyjnie, �e Rem ma racj�. Czy� nie by�oby s�uszne ju� teraz da� za wygran�? Przenie�� na Wenus mo�liwie ca�� ludzko�� i pogodzi� si� z oddaniem Ziemi?

Podzieli� si� t� my�l� z Rem.

��Tak��� odpar�a smutno, ale z przekonaniem.�� Gdyby walka okaza�a si� beznadziejna, przyjdzie podj�� decyzj� o powszechnej ewakuacji. A w takim razie im wcze�niej, tym lepiej, by unikn�� niepotrzebnych ofiar. Stworzymy now� ojczyzn�.

Franek zamy�li� si�.

��Tak. Stworzymy!�� powiedzia� z moc�. � Ale mo�e jeszcze uda si� uratowa� Ziemi�. Sp�jrz, jaki du�y teren jest ju� wolny od silikok�w! �aziki dzielnie si� sprawuj�.

Rzeczywi�cie na tablicy rejestruj�cej nasilenie wyst�powania krzemowc�w widnia�y wolne miejsca: szerokie pasy wzd�u� przej�cia robot�w oraz kr�gi �wiadcz�ce o ich operatywno�ci. Franek wzm�g� szybko�� posuwania si� dw�ch �azik�w, nie zmniejszaj�c nasilenia wyp�ywu odka�aj�cej mg�y. Chcia� do�wiadczalnie ustali� najni�sz� dawk� potrzebn� do wyja�owienia powierzchni gruntu.

Po��czy� si� z Tomem, lecz nie s�ysza� go prawie wcale. Na w�asn� r�k� zam�wi� z dyspozytorni automat�w sto dwadzie�cia �azik�w. Mia� jeszcze dosy� du�o �r�cego p�ynu. Nie by� zreszt� pewien, czy zam�wienie zosta�o przyj�te, gdy� i tutaj odbi�r pozostawia� wiele do �yczenia.

Odka�ony obszar rozszerza� si�. �aden z operuj�cych �azik�w nie zosta� uszkodzony. Je�li jeszcze wzi�� pod uwag�, �e silikoki same ust�powa�y z pola walki, ods�aniaj�c ca�e po�acie ziemi, do kt�rych �aziki dopiero si� zbli�a�y � wzrasta�a nadzieja zwyci�stwa. Nawet poziom niekt�rych jezior lawy uleg� wyra�nemu obni�eniu.

Tylko zachowanie Rem od kilku minut mog�o wzbudza� nieokre�lony niepok�j. Teraz Franek obserwowa� j� bacznie. Zdradza�a silne zdenerwowanie. Co chwila przegl�da�a si� w lustrze, cho� to bynajmniej nie le�a�o w sferze jej zami�owa�. Poza tym zacz�a z dziwnym zainteresowaniem ogl�da� swoje r�ce.

Nagle Franka uderzy�o okropne przeczucie. Podszed� do Rem, lecz ona w tym czasie post�pi�a krok w ty�.

��Nie zbli�aj si� � powiedzia�a z przejmuj�cym wyrazem twarzy.

��Co ci jest?�� zapyta�.

Dopiero teraz spostrzeg�, �e dziewczyna trzyma w d�oni MC. Kr��ek by� czerwony.

��Czuj� si� okropnie � odrzek�a z wysi�kiem.�� Twarz mnie pali. W og�le zaczyna mi by� gor�co od wewn�trz� D�onie piek� niezno�nie.

Frankowi wystarczy�y te wyja�nienia. Bez namys�u odci�� przewody ��cz�ce �aziki z wysp� napowietrzn�. Cho� zdezynfekowano je grub� warstw� nowego �rodka, tylko po nich silikoki mog�y wtargn�� na statek. Franek by� tego tak pewien, �e nawet nie poprzedzi� tej decyzji odpowiedni� analiz�.

A wi�c krzemowe bakterie nie dzia�a�y same. Ich mocodawcy, rozporz�dzaj�c preparatami neutralizuj�cymi dzia�anie specyfiku wprowadzonego do akcji przez ludzi, pozwolili zgin�� nieprzeliczonym miliardom silikok�w, cofn�li ich inwazj� z przyleg�ych obszar�w i tym samym podarowali iluzje zwyci�stwa za�odze wyspy powietrznej, aby tym �atwiej zaskoczy� j� i zg�adzi�.

Franek zbli�y� si� do Rem. Patrzy� d�ugo, przeci�gle w wielkie oczy, obrzuci� spojrzeniem smuk�� kibi� kobiety, kt�r� bli�ej pozna� dopiero w ostatnich miesi�cach. Nie pierwszy raz u�wiadamia� sobie, �e przemo�na si�a wewn�trzna pcha go w ramiona tej uczonej, polityka, my�liciela i pi�knej kobiety w jednej osobie. Teraz odczuwa� to jako� mocniej, inaczej, w zupe�nie nowym wymiarze. By� to wymiar �mierci.

Wiedzia�, �e Rem umiera. Ten sam los czeka� r�wnie� jego. Nie mog�o by� w�tpliwo�ci, �e g��wnym celem tej napa�ci silikok�w by�o nie tyle opanowanie samej wyspy napowietrznej, co przede wszystkim zag�ada znajduj�cych si� tam ludzi. Czy�by wiedzieli, �e Rem kieruje konkrytem?

Rumie�ce gwa�townie wzbieraj�cej gor�czki wyst�powa�y na twarz Rem. Oddycha�a ci�ko. Patrz�c Frankowi w oczy, powiedzia�a wolno:

��Tylko mnie nie pocieszaj niem�drze, i� wszystko b�dzie, dobrze. To by ci� poni�a�o w moich oczach.

Nie mia� tego zamiaru. By� zbyt twardy z natury, zar�wno w stosunku do siebie, jak te� do innych. Brzydzi� si� k�amstwem nawet w�wczas, gdy komu� mog�o przynie�� ulg�.

Zaka�enie silikokami by�o jedyn� chorob�, na kt�r� medycyna nie znajdowa�a ratunku. Gdyby, wynaleziono antybiotyki niszcz�ce krzemowce, musia�yby one najpierw rozpu�ci� bia�ko organizmu. Silikoki czu�y si� ca�kiem normalnie w �rodowisku niemal wszystkich trucizn zab�jczych dla cz�owieka i ziemskich zwierz�t. Natomiast najostrzejsze kwasy, kt�re mog�y im zaszkodzi�, prze�era�y nawet metale, nie m�wi�c o tkankach ludzkiego organizmu.

Franek uj�� d�o� Rem w przegubie. By�a bardzo gor�ca.

� �a�ujesz?�� spyta�.

� �a�uj�, �e tak w�a�nie umieram� Nic wi�cej � odpar�a. Po chwili wyrwa�a r�k� i cofn�a si�.

��Dlaczego jeste� taki lekkomy�lny? Tutaj nic nie zwojujesz. Na razie silikoki zwyci�y�y. Musisz natychmiast odlecie� st�d. Natychmiast! Rozumiesz?

��To zbyteczne � odpar� Franek spokojnie.�� Czy mam polecie� mi�dzyludzi sia� t� �mier�?

Powieki Rem zamruga�y nerwowo.

��Wi�c i ty?�� zawo�a�a z przera�eniem.

Przez twarz Franka przebieg� ni to u�miech, ni to grymas.

��Teraz z kolei, prosz�, ty mnie nie pocieszaj. Nie b�d� k�ama�, �e czuj� objawy choroby, ale przecie� oboje w r�wnym stopniu, i ty, i ja, jeste�my jedynym powodem natarcia silikok�w na wysp�.

��A mo�e nie jest za p�no? Franku, usu� si� st�d. Natychmiast! Nie zostawaj tylko po to, aby mi towarzyszy� w ostatnich minutach. To by�oby szale�stwo. Niewybaczalne szale�stwo.

Zamkn�� jej usta poca�unkiem. Trwali tak mocno przytuleni, z r�kami splecionymi, troch� odurzeni, troch� zdziwieni sob�. Franek pierwszy zwolni� u�cisk i powiedzia� bardzo naturalnie:

��Kocham ci�.

Rem mia�a zamkni�te powieki. Nie dociera� do niej dojmuj�cy, zapiek�y b�l, kt�ry prze�era� jej wn�trzno�ci. Czu�a si� dziwnie, prawie nierealnie, zawieszona w p� drogi mi�dzy urod� �ycia a �mierci�, o kt�rej blisko�ci nie mog�a zapomnie�.

Z powt�rnego u�cisku wyrwa� ich gwa�towny wstrz�s. Jak zal�knione dzieci rozejrzeli si� woko�o. Ju� przytomniejszym wzrokiem Franek ogarn�� otoczenie, w kt�rym pozornie nic si� nie zmieni�o. Po kr�tkiej chwili podbieg� do wizjera i uruchomi� urz�dzenie pozwalaj�ce swobodnie obserwowa� niebo. Nad nimi przeja�ni�o si�. W tak powsta�ym oknie po�r�d dym�w i par wulkanicznych ujrza� pierwszy raz od bardzo dawna czyste, b��kitne niebo. Wyda�o mu si� czym� nierealnym, zgo�a cudownym.

��Patrz! Patrz!�� wykrzykn�a Rem z przej�ciem.

Istotnie, wysoko na rozwartym pogodnym niebie dzia�o si� co� niezwyk�ego. Najpierw wp�yn�� brunatny ob�ok niby wielka kula py��w bardzo szybko wiruj�ca, kt�ra skr�ca�a si� w sobie. Potem skurczy�a si� do pozornych rozmiar�w tarczy s�onecznej i nagle rozpr�ona wypu�ci�a na boki jakby skrzyd�a barwnego ptaka. Tajemniczy kszta�t, wykazuj�cy olbrzymi� plastyczno��, teraz przypomina� morsk� rozgwiazd�, kt�rej ruchliwe ramiona zakrzywia�y si� w d�, ku nim.

��Rozumiesz, co to znaczy?�� rzuci�a Rem z zaci�tym wyrazem twarzy.

��Hm��� mrukn�� Franek niezdecydowanie.

Wiedzia�, o co jej chodzi�o. I pomy�la�, �e poszlaki przemawiaj� za jej opini�. Ale waha� si�, czy bez dowod�w ma prawo niszczy� interwenta. Wroga? A je�li� przyjaciela i sprzymierze�ca?

Problem dotyczy� coraz cz�stszej zbie�no�ci zaczepnych akcji silikok�w z r�wnoczesnym pojawieniem si� nader zagadkowych aparat�w powietrznych, kt�rych plastyczno��, wyra�aj�ca si� wr�cz nieprawdopodobn� i b�yskawiczn� zmian� kszta�t�w, a nawet charakteru samego urz�dzenia, prowadzi�a do sprzecznych, nieraz zaskakuj�cych t�umacze�. W skrajnej formie przybiera�y one, ni mniej, ni wi�cej, tylko posta� wierze� religijnych, co � rzecz jasna � tr�ci�o ob��dem. Nabiera�o za� szczeg�lnego smaczku dzi�ki temu, �e s�d�w takich nie wypowiadali wariaci, tylko ludzie o pobudliwej wyobra�ni, z braku sensownych argument�w gotowi czymkolwiek, wi�c nawet irracjonalnym cudem, wesprze� coraz bardziej gasn�c� nadziej� uratowania Ziemi.

Trze�wiejsi szukali zwi�zku mi�dzy ukazywaniem si� nad polami walk szybko zmieniaj�cych si� zjawisk powietrznych a urpia�skim; py�ami mido, mgli�cie opisywanymi przez astronaut�w powracaj�cych z wyprawy na Alfa Centauri. Franek nie w�tpi�, �e teraz Rem przypisywa�a w�a�nie temu zjawisku utorowanie silikokom drogi do wn�trza ich stacji dyspozycyjnej.

��Atakujemy?�� spyta�a Rem.

Franek spojrza� na rozognion�, a� amarantow� twarz kobiety, z kt�r� � by� mo�e � uda�oby mu si� sp�dzi� �ycie szcz�liwe, gdyby nie ci podst�pni mikroskopijni mordercy. Pomy�la�, �e cokolwiek niezrozumia�ego pojawi�o si� na niebie w tak tragicznej chwili, musi mie� zwi�zek z ich kl�sk�.

Dlatego skin�� g�ow� i podszed� do wyrzutni. Ale wypuszczona seria pocisk�w j�drowych nie wybuch�a. Na niebie widnia� ten sam ruchliwy kszta�t i przebiera� mackami, jakby ur�gaj�c ludzkiej technice.

Nagle wyspa zako�ysa�a si�. Pot�ny wstrz�s powali� ich na pod�og�. Widocznie generatory antygrawkacyjne przesta�y dzia�a�, bo lecieli teraz na �eb, na szyj� w d�.

Min�o kilka sekund, nim nowy wstrz�s, o wiele gwa�towniejszy, podrzuci� ich w g�r�. Rem zdziwiona, �e jeszcze �yje, otworzy�a oczy. Znajdowa�a si� w wolnej przestrzeni.

��Franku!�� zawo�a�a ostatkiem si�.

Nie by�o odpowiedzi. Tylko jaki� niewielki k��bi�cy si� ob�ok min�� j� zupe�nie blisko, kieruj�c si� pionowo w g�r�.

Zobaczy�a, �e gdzie� w dole wyspa napowietrzna, roz�amana w p�, uderza o ziemi�, spadaj�c w samo piek�o silikok�w, a j�, dziwnie odurzon� i niewa�k�, zagadkowa si�a wypchn�a na zewn�trz i zawiesi�a w przestrzeni.

��Co si� sta�o? Gdzie Franek? Czy �yje?

Nie znajdowa�a odpowiedzi na te dr�cz�ce pytania. Po chwili zreszt� i one jakby przesta�y by� wa�ne. Wyda�o si� jej, �e ca�y �wiat roztapia si� w czerni, a ona usypia w pos�aniu z powietrza spokojna, niczym nie zagro�ona, prawie szcz�liwa.

Pierwszego lutego dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego sz�stego roku w p�nocnym rejonie centralnego frontu wy�yny Ahaggar grupa kierowana przez in�yniera F. Skie-purskiego odnios�a powa�ny sukces, niszcz�c na du�ej przestrzeni ogniska silikok�w. W czasie walki, przypuszczalnie w ko�cowej fazie zwyci�skiego natarcia, nast�pi�a katastrofa lataj�cej wyspy LY-278. Dwuosobow� za�og�, F. Skiepurskiego i R. Hamersted, przewieziono w stanie ci�kim do Centralnego Szpitala Antysilikokowego w Bernie. Na teren katastrofy przyby�a komisja ekspert�w Komitetu Obrony Ludzko�ci z przewodnicz�cym Bernardem Krukiem na czele.

Trzeciego lutego tego roku prasa Federacji Indyjskiej zamie�ci�a wiele doniesie� o zaskakuj�cym wzro�cie nastroj�w mistycznych na tym subkontynencie. W tej starej kulturze, licz�cej ponad pi�� tysi�cleci udokumentowanej historii, nagle, z hinduistycz-nych wierze� � co najmniej od czterech wiek�w nie wykraczaj�cych poza mitologi� i tradycj� � jak grzyby po deszczu wyrastaj� osobliwi prorocy, by wskrzesza� dawno zapomnianych bog�w b�d� powo�ywa� zupe�nie nowych. Ci maj� z kolei poskramia� demony, kt�re ogniem prze�eraj� ziemi�. Niekt�rzy samozwa�czy �wi�ci zwiastuj� rych�e zst�pienie z nieba Wielkiego

Uzdrowiciela �wiata. Jeden sam si� obwie�ci� �ywym bogiem, a jego wyznawcy uporczywie g�osz�, �e ten cudotw�rca sam jeden, bez skafandra i innych zabezpiecze�, tylko w przepasce na biodrach idzie nieustraszenie po ska�onych polach, kt�re przywraca rolnikom, bo uderzeniem laski unicestwia w okamgnieniu silikoki wok� siebie.

Jest nader znamienne, i� tego dnia wieczorem albo nazajutrz � zale�nie od r�nicy czas�w strefowych � dzienniki z innych region�w globu skwapliwie przedrukowa�y te rewelacje.

Grupa dzia�aczy Towarzystwa Obro�c�w Przyrody Wenus na posiedzeniu wyjazdowym w okolicach San Diego w po�udniowej Kalifornii, odbytym dzi� rano, po burzliwej dyskusji uzgodni�a i opublikowa�a nast�puj�ce o�wiadczenie:

�Zesz�ego roku uchwa�� z czwartego listopada Komitet Obrony Ludzko�ci zapewni� nas, �e ka�de wzniesione na Wenus prowizoryczne miasto � wed�ug �wczesnego uspokajaj�cego nazewnictwa � otrzyma za podstaw� ko�o, dzi�ki czemu przynajmniej trzecia cz�� powierzchni wysp zostanie na zewn�trz, zachowuj�c dawny status �cis�ych rezerwat�w przyrody.

Ot� Kruk i jego wysocy mocodawcy nie dotrzymali obietnicy. Od kilku tygodni notorycznie powstaj� tam dodatkowe ma�e osiedla (przyk�adowo, na B�yskotce do dw�ch istniej�cych normalnych miast do��czono a� jedena�cie drobnych). W innych przypadkach, nie bacz�c na koszty i techniczne utrudnienia, pokrywa si� kloszem niemal ca�� wysp�, nadaj�c miastu kszta�t fantazyjnie powyginanego tworu. Pal diabli koszty, kt�re nas nie obchodz� (napi�tnowaniem marnotrawienia �rodk�w niech si� zajm� odno�ne czynniki: w�a�nie im dedykujemy to o�wiadczenie!). My r�bmy, co do nas nale�y: ��damy natychmiastowego powrotu do �cis�ego przestrzegania uchwa�y z czwartego listopada dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego pi�tego roku. Sprawa jest nagl�ca, gdy� � jak wiadomo � skolonizowanie ka�dej pi�dzi ziemi na Wenus oznacza zg�adzenie wszelkiego rodzimego �ycia na tym obszarze.

Jeden z rzecznik�w z otoczenia Bernarda Kruka o�wiadczy� wczoraj naszemu przed-stawicielowi (nie ujawniaj�c swego nazwiska, co daje du�o do my�lenia�), �e nie powinni�my rozpatrywa� ewentualno�ci przystosowania Wenus do osadnictwa pod go�ym niebem, bo w ten spos�b sugerujemy ma�odusznie, �e Ziemi� przyjdzie odda� krze-mowcom. Ot� o�wiadczamy z ca�� stanowczo�ci�, i� nie tylko nie zaprzestaniemy dyskusji nad tym problemem, ale ju� teraz stanowczo domagamy si� odpowiednich gwarancji od najwy�szych czynnik�w.

W razie bowiem przegrania Ziemi (co nie zale�y od nas ani od naszego rzekomego defetyzmu), ju� wst�pne przyst�pienie do regulacji wenusja�skiego klimatu zniszczy�oby wszelkie tamtejsze �ycie � od powierzchni a� do g��bin oceanicznych. O tej oczywisto�ci nikogo nie musimy przekonywa�. Dlatego wzywamy decydent�w do oswojenia si� z my�l�, �e w razie tak dramatycznego obrotu wydarze� musieliby przysta� na skolonizowanie Marsa jako nowej ojczyzny ludzko�ci. Mniejsze jego rozmiary kompen- sowa�by fakt, �e ca�� powierzchni� Czerwonej Planety stanowi l�d. Nadto przedsi�wzi�cie to jest bez por�wnania ta�sze od adaptacji Wenus�.

Wczoraj, sz�stego lutego dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego sz�stego roku, w godzinach nocnych zako�czy�y si� w Budapeszcie obrady naukowej komisji doradczej przy Komitecie Obrony Ludzko�ci. Jakkolwiek wyniki obrad trzymane s� w tajemnicy i nie wydano oficjalnego komunikatu, w ko�ach dobrze poinformowanych przewa�a pogl�d, �e debatowano g��wnie nad zagadkowymi zjawiskami towarzysz�cymi wydarzeniom na wy�ynie Ahaggar. Mi�dzy innymi wskazuje na to przywiezienie z Berna Franciszka Skiepurskiego, kt�rego organizm, jak ju� podawali�my, opanowa�y silikoki. Wskazywa�y na to wszystkie objawy typowe dla tego strasznego zaka�enia. Ot� Skiepur-ski �yje dotychczas. Czy�by badania zaka�enia silikokowego wysz�y ju� z impasu? Jest to pierwsze wydarzenie tego rodzaju. Tym dziwniejsze, �e jeszcze trzy dni temu profesor Benett z uniwersytetu w Ohio o�wiadczy�, i� zastosowanie wszelkich �rodk�w zabijaj�cych silikoki oznacza jednocze�nie zniszczenie ustroju cz�owieka. Dotychczas r�wnie� nie wydano komunikatu o �mierci Rem Hamersted, u kt�rej wyst�powa�y daleko posuni�te objawy zgorzeli silikokowej.

Jak donosi nasz korespondent przy.g��wnym sztabie operacyjnym S. G. Steward, przewodnicz�cy Komitetu Obrony Ludzko�ci Bernard Kruk odm�wi� skomentowania wydarze� w rejonie Ahaggar, o�wiadczaj�c jedynie, �e Skiepurski i Hamersted prawdopodobnie b�d� uratowani. W ko�ach dziennikarskich kr��� jednak pog�oski, i� okoliczno�ci towarzysz�ce temu wypadkowi stawiaj� spraw� inwazji silikok�w w zupe�nie nowym �wietle. Przypuszcza si�, �e inwazja ta nie ma charakteru wy��cznie przypadkowego.

Z Nowego Jorku donosz� o demonstracjach przed siedzib� Krajowego Komitetu Obrony Ludzko�ci w zwi�zku z tajemnic�, jak�, mimo ostrych wyst�pie� prasowych, otacza �wiatowy Komitet Obrony Ludzko�ci spraw� rzekomego kierowania inwazj� silikok�w przez istoty rozumne z systemu planetarnego obcej gwiazdy. Do wzrostu wrzenia niew�tpliwie przyczyni�o si� opublikowanie w ostatnim czasie przez warszawski �Magazyn Mi�dzygwiezdny� kronik wyprawy Astrobolidu, pi�ra uczestniczki tej wyprawy, Daisy Brown. W tekstach tych cz�sto powtarzaj� si� wzmianki o u�ywaniu przez Urpian jako zautomatyzowanego narz�dzia tak zwanych py��w autosterowanych � mido. Ot� mniej wi�cej od roku uporczywie kr��� pog�oski o pojawieniu si� tych py��w na Ziemi, w coraz to innym miejscu. Zwa�ywszy, �e stosunku Urpian do ludzi, wed�ug wypowiedzi Rem Hamersted, bynajmniej nie mo�na uznawa� za przyjacielski, coraz wi�cej os�b, nierzadko znakomicie poinformowanych, �mia�o wyra�a pogl�d, �e przyczyn inwazji trzeba szuka� na Juvencie.

Kruk dzi� rano ponowi� o�wiadczenie, i� nic nie wskazuje, aby Urpianie kierowali ofensyw� silikok�w. Pomimo �e troch� uspokoi�o ono opini� publiczn�, dla nas �adn� miar� nie jest i nie mo�e by� zadowalaj�ce. Niech nikt w komitecie nie wyobra�a sobie, i� miliardy ludzi zamieszkuj�cych Uk�ad S�oneczny przyjm� potulnie go�os�owne zaprzeczenia. W dalszym ci�gu ��damy opublikowania ta�m z posiedzenia komitetu dwunastego wrze�nia.

Coraz cz�ciej przyznaje si�, �e pewne dzia�ania silikok�w albo s� post�powaniem rozumnym sensu stricto, albo takie post�powanie do z�udzenia przypominaj�. W zwi�zku z tym mno�� si� rozmaite hipotezy � naukowe, p�naukowe i ca�kiem dowolne. Do tych ostatnich bez waha� zaliczmy sugestie kilku szalonych reporter�w, kt�rzy z upodobaniem stawiaj� sprawy na g�owie. Ich zdaniem jest ca�kiem mo�liwe, aby bakteria � mimo lilipucich rozmiar�w � by�a m�drzejsza od cz�owieka, zrzeszona w totalitarne spo�ecze�stwo o zaborczym ustroju politycznym, rozporz�dzaj�ce armiami dla podbijania obcych �wiat�w i tak dalej�

Za p�naukowe uchodz� (a naszym zdaniem raczej pseudonaukowe) spekulacje o zbiorowym organizmie my�l�cym z�o�onym z nieprzeliczonych trylion�w kom�rek, kt�re wprawdzie wyst�puj� oddzielnie, lecz � jako jego w�asne cz�ci cia�a, cho� rozproszone po powierzchni ca�ych kontynent�w � zawiadywane s� przez o�rodek dyspozycyjny (superm�zg?). Powo�uj� si� oni mi�dzy innymi na analogi� z dziewi�tnastowieczn� hipotez�, �e r�j pszczeli stanowi jeden zwarty nadorganizm. Nie dodaj� jednak, jak rych�o i ostatecznie ta hipoteza upad�a.

Nam trafiaj� czasem mocno do przekonania wypowiedzi niekt�rych uczonych, �e logiczne dzia�ania silikok�w dadz� si� wyja�ni� sterowaniem ich przez mido. Wczoraj zn�w powt�rzy�o si� � po raz ju� nie wiadomo kt�ry � wsp�dzia�anie tych py��w autosterowanych oraz agresji krzemowc�w. A w ka�dym razie oba te zjawiska wyst�pi�y w tym samym miejscu, co musieli przyzna� nawet or�downicy Urpian, bo nie spos�b podwa�a� relacji podpisanych przez wiarygodnych �wiadk�w.

Wyst�pienie Rem Hamersted z Komitetu Obrony Ludzko�ci jest najlepszym potwierdzeniem uporczywych pog�osek o r�nicach pogl�d�w, jakie zarysowa�y si� po pierwszym sierpnia w �wiatowym Komitecie Obrony Ludzko�ci. Rzekome rewelacje Widgreena o odnalezieniu szcz�tk�w Silihomida w Ahaggar, na miejscu katastrofy lataj�cej wyspy, i wnioski, jakoby inwazja wi�za�a si� z zaginionym meteorytem Rama Gori, mog� budzi� powa�ne w�tpliwo�ci. Mamy na my�li nie tylko osob� bluff-reporte-ra, lecz tak�e jego powi�zania z grup� Bernarda Kruka, kt�ra za wszelk� cen� pragnie odwr�ci� uwag� opinii publicznej od tego, �e Urpianie � jak si� wydaje � co najmniej maczaj� palce w wewn�trznych sprawach Ziemian.

W�r�d sensacji rozpowszechnianych przez bardzo rozmaite �r�d�a prym wiod�y r�ne katastroficzne przepowiednie przybieraj�ce czasami posta� irracjonalnych proroctw o nieszcz�ciach, jakie spadn� na ludzko�� za po�rednictwem planety Wenus. Jedni si�gaj� do przepowiedni pochodz�cych ze staro�ytno�ci (o kt�rych jednak dot�d nikt nie s�ysza�), jakoby st�panie po obliczu �wi�tej Jutrzenki mia�o �ci�gn�� pomst� nie tylko na profana, lecz tak�e na jego bli�sz� i dalsz� rodzin�, stronnik�w, przyjaci�, wsp�pracownik�w i kogo� tam jeszcze. Inni zn�w z�orzecz� tym enuncjacjom twierdz�c, �e s� kolportowane w celu skompromitowania idei ochrony Wenus i �e Mars, ja�owy i znacznie por�czniejszy do skolonizowania, a� si� prosi, aby tam i tylko tam skierowa� emigracj�.

Dzi� rano �Kurier Wiede�ski� opublikowa� artyku� redakcyjny, kt�ry sugeruje, �e wszystkie bulwersuj�ce zastrze�enia wymierzone przeciw osadnictwu na Wenus, na czele z jakim� �mierciono�nym promieniowaniem omega rzekomo bombarduj�cym powierzchni� Jutrzenki, s� wymy�lane i podsycane przez Towarzystwo Obro�c�w Przyrody Wenus. Jako g��wnego inspiratora wskazuje si� profesora Adama Bandorego, zwa�ywszy kilka jego wyst�pie� wyzbytych umiaru i pod wzgl�dem formy, i tre�ci. Ten znany astronom i egzobiolog pono� wykrzykiwa�, �e niszczycieli �ycia na Wenus trzeba napi�tnowa�.

Inwazja krzemowc�w zburzy�a powszedni nurt �ycia ludzi, nadto wywo�a�a takie zjawiska spo�eczne, o jakich wiedziano tylko z historycznych przekaz�w. Rodzi�y si� jak grzyby po deszczu najosobliwsze pom�wienia, plotki, a w ko�cu nie przebieraj�ce w �rodkach oszczerstwa � tak o dzia�aniach Rady Planetarnej, jak Komitetu Obrony Ludzko�ci i innych szanowanych organizacji, a nawet zas�u�onych intelektualist�w uchodz�cych dot�d za �wiatowe autorytety moralne.

W �wiecie triumfuj�cej wolno�ci, w kt�rym nikt od pi�ciu wiek�w nie kontrolowa� odg�rnie ludzkich poczyna�, ka�dy m�g� dzia�a� otwarcie. Pomimo to wie�ci te kolportowano anonimowo. Nadawane przez nowo powsta�e pok�tne rozg�o�nie radiowe i stacje telewizyjne � z regu�y lotne i dlatego nie daj�ce si� umiejscowi� � a tak�e za pomoc� najrozmaitszych, znienacka podrzucanych ulotek, broszur, nagranych szpul, zdj�� oraz film�w dociera�y wsz�dzie, siej�c niepok�j i zw�tpienie.

Nikt nie umia� powiedzie� nic pewnego o genezie tych, jak�e cz�sto przewrotnych, k�amstw, kt�rym wielu dawa�o pos�uch �atwiej ni� zaleca� zdrowy rozs�dek. Gubiono si� w domys�ach: komu i na co by�o to potrzebne?! Psycholodzy i socjologowie rozwa�ali wszelkie ewentualno�ci, �wiatowe �rodki przekazu bra�y pod lup� rozmaite wyst�pienia, zreszt� nie zawsze ukazuj�c je z nale�ytym krytycyzmem, wobec r�nicy pogl�d�w na podstawowe aspekty ludzkiej przysz�o�ci.

Katalizatorem tych emocji by�y dwa donios�e historyczne wydarzenia, unikatowe w dziejach Ziemi i ludzko�ci, kt�re przedziwnym trafem zbieg�y si� w czasie: najazd krzemowc�w i odwiedziny kosmity. Ci, kt�rzy wzbraniali si� uwierzy� w tak wyj�tkowy zbieg okoliczno�ci, wi�zali obydwa fenomeny w ci�g przyczynowy.

Pomawianie Urpian o to, �e wytworzyli silikoki i za po�rednictwem mido steruj� ich akcjami szturmowymi, by�o trudne do obalenia, gdy� dane o Urpianach pochodzi�y wy��cznie od wioz�cych A-Cisa astronaut�w, kt�rzy mogli by� pod zniewalaj�cym wp�ywem jego technicznych oddzia�ywa� na ludzki m�zg.

Nastroje podniecenia i wzajemnych oskar�e� by�y bardzo nie na czasie, zwa�ywszy potrzeb� jak najpe�niejszej konsolidacji ludzko�ci w godzinie pr�by. Powodowa�y te� wiele utrudnie� organizacyjnych w realizacji przedsi�branych akcji, zw�aszcza zwi�zanych z przemieszczaniem znacznych grup ludzkich w obr�bie Ziemi i emigracj� na Wenus.

W tym k�opotliwym po�o�eniu zawi�za�o si� z inicjatywy Toma Malleta dziwne cia�o o charakterze zwiadowczo-detektywistycznym, jakby �ywcem wzi�te z poczytnych przed wiekami krymina��w i film�w z dreszczykiem. Nazwane zwyczajnie Komisj� Poszukiwawcz� obra�o sobie za cel wykrywanie i kompromitowanie �r�de� i kana��w plotek oraz insynuacji. Powo�anie tego cia�a sta�o si� wyj�tkowo pilne w zwi�zku z nieodpowiedzialn� fal� sensacyjnych doniesie� na temat kulis wybuchu bomby wodorowej po wtargni�ciu silikok�w na Wenus. Zeru dla p�ytkich sensacji dostarczy�o tak�e nasilenie si� atak�w krzemowc�w na rozmaitych frontach, potem pewne zaskakuj�ce sukcesy w zwalczaniu ich, wreszcie niepodwa�alna ju� teraz ingerencja mido w te sprawy, aczkolwiek wci�� niejasna i dyskusyjna co do intencji Urpian.

Poniewa� od kilku wiek�w nie dzia�a�y wywiady polityczne. Komisja Poszukiwawcza mia�a trudne zadanie. W tej sytuacji Mallet spotyka� si� nader cz�sto w �cis�ym gronie najbli�szych wsp�pracownik�w, by om�wi� post�py prac.

Stary Celestianin od czasu eksplozji termonuklearnej nie by� na Wenus, lecz uwa�nie �ledzi� jej problemy, tam poszukuj�c klucza do wielu zagadek. Stara� si� je rozwik�a� w r�nych dyskusjach, nieraz w szerokim gronie; rozmy�la� tak�e o tych zawi�ych spra-wach w rzadkich chwilach, kiedy m�g� si� skupi� w-samotno�ci: czasami na spacerze, czasami w nocy, gdy si� przebudzi� ze snu.

Najch�tniej jednak roztrz�sa� te sprawy z przyjaci�mi gdzie� na �onie natury, b�d�cej najwi�kszym jego uwielbieniem. Teraz, korzystaj�c z mo�liwo�ci kr�tkiego wypoczynku, wraz z czw�rk� bliskich wsp�pracownik�w, szczeg�lnie aktywnych cz�onk�w komisji, rozbi� namiot na po�ogiej �r�dg�rskiej polanie Szurmani w obr�bie Wis�y-Malinki, s�yn�cej niegdy� z rydz�w. Byli to Rem, Bernard, Franek i profesor Bandore. Niezale�nie od �arliwego zaanga�owania w obron� ludzko�ci przed podst�pnym kosmicznym wrogiem r�nice ich pogl�d�w na �ywotne sprawy Ziemi nadawa�y plastyczno�ci roztrz�sanym modelom sytuacyjnym i propozycjom dzia�a�.

��Trzeba to jako� ukr�ci� � ko�czy� Tom dosy� d�ugi monolog o meandrach dzikiej reemigracji z Wenus, kt�ra mocno go bulwersowa�a.�� Dzi� rozmawia�em z jeszcze jednym. In�ynier budowlany wygl�daj�cy na zr�wnowa�onego, W�och z Palermo, a wi�c z obszaru dot�d czystego, polecia� na Wenus po dw�jk� swoich dzieci, zabra� je i przywi�z� do domu. Spyta�em go: �Czy po to tylu ofiarnych ludzi dwoi si� i troi, ratuj�c przede wszystkim m�ode pokolenie przed zgubnymi skutkami przenikliwych promie-niowa�, kt�rych st�enie nawet w najczystszych regionach Ziemi wielokrotnie przekracza dopuszczalne normy; dalej, czy po to w zawrotnym tempie rozbudowujemy transport mi�dzyplanetarny do rozmiar�w, o jakich si� nikomu dot�d nie �ni�o, �eby� ty i drugi, i pi�ty, i dziesi�ty kpi� z tego? Lekcewa�ysz zdrowie w�asnych dzieci, kt�re i tak b�dzie ponownie przewie�� na Wenus, mo�e w trudniejszej, a mo�e niebez-pieczniejszej sytuacji; mo�e zamiast dwojga dzieci, tak samo wymagaj�cych ocalenia�. A on� Wyobra�cie sobie, co mi odpowiedzia�: �Tomie Mallecie, przy ca�ym szacunku dla ciebie, ja wiem swoje. Promieniowanie omega to �mier�. Podobno tam musz� zbrod- niczo wypr�bowywa� jego dzia�anie, �eby mniejszo�� po�wi�ci� dla wi�kszo�ci. Skoro tylko zabrak�o im Wyspy Einsteina, ca�y majdan eksperyment�w przenie�li do Nowej Polski. Ja nie wychowuj� dzieci na kr�liki do�wiadczalne. Dlatego zabra�em je, oby nie za p�no�.

Rem drgn��a na wspomnienie Nowej Polski. Prawie odruchowo spyta�a:

��Czy� to jest na pewno bajka bez pokrycia?

��Boisz si� o c�rk�? � rzuci� Tom serdecznie.�� Doskonale ci� rozumiem. Ale gdyby�my dawali pos�uch wszelkim banialukom, zwariowaliby�my niechybnie. Tak zwane promieniowanie omega to humbug �eruj�cy na nieuctwie, braku poj�cia o fizyce, bezkrytycznym zacietrzewieniu, i nie wiem czym jeszcze� To nie do ciebie przytyk, rzecz jasna, przepraszam ci�. Nabra� si� na to in�ynier budowlany, o kt�rym m�wi�, i tylu innych. �ci�gn�� swoje dzieci z bezpiecznego azylu na Sycyli�, gdzie wiatry raz po raz nawiewaj� znad Sahary silnie promieniotw�rcze py�y, a ka�dego dnia mog� z nimi przerzuci� i silikoki; raz ju� to przecie� zrobi�y.

� �e nikt nie o�mieli�by si� u�y� dzieci do niebezpiecznych do�wiadcze� to wi�cej ni� pewne � zauwa�y� Ber.�� Ale czy ta trywialna prowokacja nie mo�e si� opiera� na jakim� zjawisku fizycznym, tyle tylko, �e zaprezentowanym po dyletancku i przez to tak niewiarygodnie?

��Demagodzy potrafi� przedstawia� zagadnienia z rutynowym znawstwem, ale jedynie w�wczas, gdy manipulowanie prawd� jest im akurat wygodniejsze od k�amstwa � sarkastycznie wtr�ci� Franek.

��Mo�e zwi�le wyja�ni� meritum sprawy � zaofiarowa� si� Bandore.�� Wspomi-na�em o tym w dw�ch wywiadach, zabierali tak�e g�os specjali�ci od prornieniowa� kosmicznych. Zreszt� na pr�no � machn�� r�k�. � Czym ma by� to os�awione promieniowanie omega w wersji swych anonimowych odkrywc�w? Ot� ni mniej, ni wi�cej tylko zwyczajnym promieniowaniem kosmicznym, kt�re znamy od sze�ciu wiek�w, ale� uz�o�liwionym wskutek przej�cia przez atmosfer� Wenus! Tak oto ci fanta�ci z bo�ej �aski ni przypi��, ni przy�ata� wpletli do astrofizyki termin medyczny dotycz�cy nowotwor�w.

��A jak to jest naprawd�? � ci�gn�� astrozof.�� Szybkie protony oraz inne cz�stki elementarne mkn�ce z g��bin wszech�wiata r�wnie� na tamtym globie zderzaj� si� z atomami wchodz�cymi w sk�ad atmosfery. Do powierzchni jednej i drugiej planety dociera ju� tylko wt�rne promieniowanie kosmiczne, zreszt� nadal tak przenikliwe, �e pewne jego elementy ujawniamy jeszcze kilkaset metr�w pod powierzchni� ska� albo wody. Odmienno�� atmosfer Ziemi i Wenus przes�dza inny rozk�ad wt�rnego promieniowania kosmicznego, lecz m�wienie o uz�o�liwieniu jest bezsensowne. Atmosfera Wenus wydatniej od naszej chroni przed tym nieustannym bombardowaniem, bo jest g�stsza.

Kiedy Bandore sko�czy�. Tom u�miechn�� si� sarkastycznie i wyj�� z ma�ej podr�cznej akt�wki z�o�on� w cztery cz�ci sztywn� kartk� z jakimi� ilustracjami, roz�o�y� j� i powiedzia� z naciskiem:

��Audiatur et altera pars.

��Co trzymasz w r�ku?�� zaciekawi� si� Ber.

��Sze�� wiek�w temu ogl�daliby�my takie co� z dreszczykiem ryzyka � wyja�ni� Tom.�� Nazywane wtedy bibu��, rozprzestrzenia�o zakazane informacje albo apele r�nego typu i dla r�nych cel�w. Kolportowano je, nara�aj�c si� nawet na wi�zienie. A dzi�, kiedy bezkarnie mo�na to zrzuca� z samolotu, jak ten oto �wistek � trzyman� kart� niedbale machn�� w powietrzu � patrzymy na to z za�enowaniem, gubi�c si� w domys�ach: po co, za kim, a przeciw komu, i tak dalej.

Tom roz�o�y� kartk� wewn�trzn� stron�, gdzie nieco manieryczn� czcionk� wydrukowany tekst obramowa�a z�ota obw�dka jak na laurce.

��Nie chc� tego czyta�. Niechaj samo si� zarekomenduje � powiedzia�, wk�adaj�c kartk� do urz�dzenia fonicznego. Przem�wi� wysoki, �adny, chocia� troch� egzaltowany kobiecy g�os:

�Unicestwienie Wyspy Einsteina nie by�o podyktowane obron� przed krzemowca-mi, tylko potrzeb� pilnego zatarcia �lad�w zbrodni. Jak uprzednio donosili�my, w tym o�rodku haniebnych bada� przetrzymywano w charakterze kr�lik�w do�wiadczalnych dwa tysi�ce czterysta dzieci osieroconych w wyniku kl�sk �ywio�owych. Na nich bezlito�nie wypr�bowywano wst�pn� faz� proces�w degeneracyjnych ludzkiego ustroju pod wp�ywem sukcesywnie zwi�kszanych dawek promieniowania omega. Zadanie to by�o trudne zwa�ywszy, �e wszystkie u�ywane tworzywa izoluj�ce od wolnej przestrzeni na Wenus przepuszczaj� mniej wi�cej jednakow� dawk�: zaledwie oko�o osiemnastu procent, co i tak jest zgubne, zw�aszcza pod wzgl�dem genetycznym, bo niechybnie �ci�gnie na rodzaj ludzki ot�piaj�cy bezw�ad i rozk�ad.

Zorganizowano wi�c konkurs zamkni�ty na wynalezienie substancji gazoszczelnej i termoizolacyjnej o przeciwstawnych w�a�ciwo�ciach: tym razem zatrzymuj�cej najwy�ej osiemna�cie procent owego przekl�tego promieniowania. Do konkursu zaproszono tylko szesnastu specjalist�w, wprawdzie nie�wiadomych nikczemnego celu tych bada�, lecz osaczonych w rozmaity spos�b, aby nigdy nie nabrali ch�tki dociekania tajemnicy.

Konkurs wygra�o dw�ch bionik�w, kt�rzy ju� od d�u�szego czasu eksperymentowali z gowardami. Jak powszechnie wiadomo, te zwierz�tka wielko�ci szara�czy �eruj�ce na morwie wenusja�skiej snuj� bardzo mocn� ni� do budowy kolonijnych gniazd. Poniewa� wenusja�skie �ycie nie jest uwra�liwione na promieniowanie omega, r�wnie� okrywy z gowardyny przepuszczaj� je do�� swobodnie.

Sporz�dzona z tej nici bardzo gruba tkanina do wype�niania specjalnych okien w kloszach glomenowych zatrzymuje tylko czterna�cie procent promieniowania omega, a cie�sza w pow�okach skafandr�w � dwukrotnie mniej. W tak zdradziecko sporz�dzonych strojach kazano nieszcz�snym dzieciom uprawia� w plenerze biegi i inne �wiczenia, odpowiednie za� okna umieszczono wzd�u� ca�ej �ciany zewn�trznej tak spro-kurowanych ich komnat mieszkalnych. Wychowawcy oczywi�cie opuszczali miasto w normalnych skafandrach, a do�wiadczalnych pomieszcze� nie odwiedzali prawie nigdy, nadzoruj�c podopiecznych zza przezroczystych wewn�trznych �cianek dzia�owych.

Po naszych alarmach sprawa zacz�a �mierdzie�, wobec czego postanowiono zatrze� �lady zbrodni. To nieprawda, �e Now� Afryk� zakazili dzicy emigranci. W og�le nikt jej nie zakazi�. Kiedy podp�yn�a do niej Wyspa Einsteina, sprawcy tamtejszej afery skwapliwie upozorowali gro�b� naj�cia silikok�w, by �przy sposobno�c� zniszczy� t� ha�b� naszego wieku � jak wiemy nie pierwsz�! (Cho� inne s� dobrze znane, przypomnimy je w osobnych komunikatach).

Dzieci z Wyspy Einsteina przeniesiono do Nowej Polski; nie wprowadzono ju� tam okienek z obawy przed wpadk�. Gdyby takowa si� zdarzy�a � z czym te draby powa�nie si� licz� � �skafandry� dzieci maj� by� spalone w przygotowanym krematorium, kt�re na dany znak tak�e samo siebie zdezintegruje bez �ladu. Na t� ewentualno�� ju� le�� w magazynach normalne skafandry, nieodr�nialne barw� i krojem od tamtych.

Dalsze prowokacje, manipulowanie prawd� i k�amstwem, wreszcie nikczemne zbrodnie b�dziemy dekonspirowa� na bie��co. Ogl�dajcie prawd�, wczytujcie si� w prawd�, ws�uchujcie si� w prawd�! Przyspieszcie zwyci�stwo prawdy!�

Zaleg�a cisza jak makiem zasia�. Tom spyta�, odwracaj�c kartk�:

��Wszyscy znacie te obrazki?

Skin�li g�owami. Pytanie skierowane by�o w gruncie rzeczy do Franka, gdy� z pozosta�� tr�jk� Tom wcze�niej omawia� zdj�cia, kt�re obieg�y ca�y �wiat, zanim zrepro-dukowano je w tej ulotce. Przedstawia�y dzieci i m�odzie� o wychud�ych i zapadni�tych twarzach, z apati� w oczach i poszarza�ej ziemistej cerze. Ten wygl�d, mog�cy sporadycznie odzwierciedla� rozmaite schorzenia, by� tu tak gruntownie ujednolicony, �e zdawa� si� uzewn�trznia� now� jednostk� chorobow� pod kryptonimem �zaraza omega�, o kt�rej zaczyna�o by� g�o�no w rozmaitych pok�tnych enuncjacjach. Tym pozorom ulegli nawet niekt�rzy lekarze; dopatrywali si� okrutnych eksperyment�w, nie powt�rzonych od czas�w nikczemnych praktyk hitlerowskich ludob�jc�w sprzed sze�ciu wiek�w, ��dali wykrycia winnych i wy�wietlenia motyw�w zbrodni. Komputerowe analizy dowiod�y jednak, i� zunifikowane, deprymuj�ce wra�enie tak osobliwego wygl�du dzieci na fotografiach by�o sukcesem nowej techniki obr�bki zdj��, przypuszczalnie wynalezionej na t� okazj�. Dawa�o to poj�cie o zapale i �rodkach �o�onych na t� propagand�.

��Zako�czenie tego niewybrednego tekstu � skomentowa� Ber � pasuje do modnych maniactw religijnych, o kt�rych tak g�o�no ostatnio.

��Mo�e tak � odpar� Tom zaci�ganiem.�� Powiedzmy: mi�dzy innymi do tamtych maniactw. W tym szale�stwie jest bowiem metoda. Wszak nasze spokojne, uargumen-towane repliki na te bajdurzenia kontrowane s� zgo�a nieprzypadkow� kolejn� prowokacj�: �e masow� kolonizacj� Wenus propagujemy dlatego, by odwr�ci� uwag� od Marsa, kt�ry ju� teraz sposobimy� do luksusowego osadnictwa grup uprzywilejowanych!

��Z grupami uprzywilejowanymi to oczywiste androny � zauwa�y� Ber.�� Zwa�ywszy jednak niedopuszczalne st�enie promieniotw�rczo�ci na Ziemi, nawet w tak zwanych czystych regionach, powinni�my w najkr�tszym czasie usun�� st�d przynajmniej dzieci i m�odzie�. Nie obejdziemy si� bez Marsa, bo nawet przy najoszcz�dniej-szym gospodarzeniu wyspami p�ywaj�cymi na Wenus, powierzchnia ich nie wystarczy do tego celu. Tworzenie sztucznych platform jest k�opotliwe, a z Ziemi� Joersena�

Urwa� pod przenikliwym wzrokiem Bandorego, kt�ry zaczepnie powt�rzy�:

���z Ziemi� Joersena� Co chcia�e� dalej powiedzie�? Ber, zazwyczaj ust�pliwy, tym razem wzi�� na kie�.

��To powiem � odparowa� dobitnie � �e tak�e wy utrudniacie nam zadanie. A �e nie w spos�b maniakalny, to wcale nie umniejsza szk�d, jakie ponosimy. I jeszcze gorzej, bo na was nie wystarczy wzruszenie ramion.

Profesor Bandore znany by� jako zagorza�y or�downik biosfery Wenus. Zna� j� i kocha� jak ma�o kto. Nie tai�, �e g�o�ny apel Towarzystwa Obro�c�w Przyrody Wenus, niedawno podj�ty i uchwalony przez nie na posiedzeniu wyjazdowym w Kalifornii, powsta� z jego inicjatywy. Potem w r�nych wyst�pieniach jeszcze ostrzej pot�pia� pchanie si� z kopytami w sprawy tego wspania�ego �wiata, kt�ry ju� tyle wycierpia� z r�k ludzi, od kiedy najazd krzemowc�w kaza� szuka� tymczasowych obszar�w osiedle�czych. Teraz Bandore zmierzy� Bera wzrokiem i rzuci� zwi�le:

��M�j drogi, nie zebrali�my si� po to, �eby rozstrzyga�, co mamy, a czego nie mamy robi� na Wenus. Co� ci si� przywidzia�o, m�wi�c o jakich� szkodach. Wasze szkody? To w�a�nie wy zniszczyli�cie bez pardonu tak wiele wenusja�skich biotop�w, t�pi�c endemiczne gatunki ro�lin i zwierz�t! A je�li chodzi o Ziemi� Joersena, dobrze wiesz, �e na wniosek Towarzystwa Obro�c�w Przyrody Wenus zosta�a wybroniona z kolonizacji raz na zawsze przez Rad� Planetarn� ju� po inwazji krzemowc�w. Jak opiewa dokument: �wy��czona z osadnictwa po wsze czasy i w ka�dych okoliczno�ciach�.

��A je�li przegramy Ziemi�? � spyta�a Rem.

��Wtedy pozostaje Mars � skwitowa� Bandore.�� W og�le nale�a�o od pocz�tku skierowa� wychod�stwo w�a�nie tam. Glob ten, pozbawiony rodzimego �ycia, nie stwarza moralnych raf, a o tym nie wolno zapomina� w tak trudnej sytuacji jak nasza.

Poni�ej drukujemy wywiad, jaki uda�o si� przedstawicielowi �Magazynu Mi�dzygwiezdnego� przeprowadzi� z Rem Hamersted w zwi�zku z utworzeniem Organizacji Obrony Wolno�ci.

��Czy prawd� jest, ze Komitet Obrony Ludzko�ci dwunastego wrze�nia uchwali� zwr�cenie si� do istot zamieszkuj�cych Uk�ad Tolimana 2 z pro�b� o pomoc w walce z silikokami?

��Tak. Podkre�l� jednak, �e uchwa�a ta przesz�a nieznaczn� wi�kszo�ci� g�os�w.

��Dlaczego trzynastu cz�onk�w komitetu, a w�r�d nich i ty, podali�cie si� do dymisji, nie szukaj�c innych sposob�w zmiany decyzji?

��Naszym zdaniem uchwa�a taka mog�a by� podj�ta wy��cznie w wyniku publicznego przedyskutowania problemu. Dop�ki byli�my cz�onkami komitetu, obowi�zywa�a nas zasada tajno�ci.

��W czym wasza grupa upatruje niebezpiecze�stwo, jakie mo�e poci�gn�� uchwa�a z dwunastego wrze�nia?

��Wszystkie materia�y, jakie do tej pory nadesz�y od wyprawy Astrobolidu, wskazuj�, �e istoty zwane Urpianami bardzo powierzchownie i przez to fa�szywie pojmuj� specyfik� rozwoju cywilizacji ludzkiej. Zar�wno w relacjach Daisy Brown, jak w mate-nalach uzupe�niaj�cych jest wiele niejasno�ci. Naszym zdaniem, te istoty mog� mie� jakie� ukryte cele i pragn�� ponowi� � tym razem ju� na Ziemi � pr�b� podst�pnego przekszta�cenia ludzko�ci na w�asn� mod��.

��Czy taki plan przeistoczenia od podstaw, bo drog� przer�bek aparatu chromoso-malnego, jakiego� gatunku innoplanetarnych istot my�l�cych nie k��ci si� z bardzo wysokim poziomem inteligencji, jaki Daisy Brown przypisuje Urpianom, kt�rych przecie� dobrze zna?

��Z tych zapisk�w wy�ania si� obraz psychozo�w r�wnie m�drych, jak cynicznych. Je�li tak jest naprawd�, Urpianie mog� trze�wo i beznami�tnie posun�� si� nawet do niewyobra�alnej zbrodni zg�adzenia ludzi jako takich nie przez fizyczne wymordowanie ich, tylko przez zmian� osobowo�ci. Intelekt wcale nie chroni przed uprawianiem ludob�jstwa.

��Ostatnio do�� czysto sugerowano, �e inwazja silikok�w nie jest zjawiskiem przypadkowym. Mogli umy�lnie wywo�a� j� Urpianie, by w takim zamieszaniu tym skuteczniej wle�� z kopytami w sprawy ludzkie. Pewien reporter dosadnie nazwa� to �owieniem ryb w m�tnej wodzie. Czy wasza grupa podziela ten pogl�d?

��Nie wykluczamy tego, lecz na razie brak dowod�w. Osobi�cie s�dz�, �e je�li inwazja nie zosta�a zaprogramowana i kierowana przez nich, mogli uzna� j� za nader wygodny zbieg okoliczno�ci, aby wmiesza� si� � najpierw z ukrycia, a p�niej nawet jawnie � w nasze wewn�trzne sprawy. Jedno trzeba stwierdzi� bezspornie: �e mido dzia�a w Uk�adzie S�onecznym. W kilku przypadkach skutecznie zwalczy�o silikoki, chocia� to nie musia�a by� akcja celowa�

���tylko?

��Dzia�anie uboczne. Te py�y autosterowane maj� niezwykle du�y zakres kompetencji, a tak�e zawiaduj� olbrzymim potencja�em energetycznym.

��Czy nie s�dzicie, �e bajki o Silihomidach s� kreowane przy biurku i tendencyjnie puszczane w �wiat przez wys�annik�w ekipy Kruka dla tumanienia ludzi?

��Zastrze�enia mo�na mie� tylko do interpretacji. Niestety, wiele danych wskazuje, �e z silikokami wsp�dzia�aj�, czy raczej kieruj� ka�d� ich ofensyw�, jacy� rozumni krzemowcy. W miejscu katastrofy naszej lataj�cej wyspy znaleziono zniszczone promieniowaniem wysy�anym przez mido szcz�tki jakiego� w�glowo-krzemowego walca, kt�ry prawdopodobnie by� tym poszukiwanym organizmem. By� mo�e przyby� on tam, gdzie silikoki przegrywa�y wskutek wprowadzenia przez nas preparatu do zwalczania ich, i osobist� ingerencj� u�atwi� im wtargni�cie na lataj�c� wysp�. Co najciekawsze, ta istota � na ile mo�na wnioskowa� z ocala�ych resztek � jest podobna do bry�y traktowanej (mo�e nies�usznie?) jako meteoryt, kt�ra w zagadkowy spos�b znikn�a dziesi�� lat temu sprzed laboratorium Rama Gori.

��Czy�by �w blok, uwa�any za zwyczajny aerolit, czyli meteoryt kamienny, nagle okaza� si� istot� �yw� i �r�d�em potwornej pr�by zawojowania ca�ego globu? Je�li dobrze pami�tam, znaleziono go w skalach osadowych sprzed stu trzydziestu milion�w lat. Absurdalne wydaje si� przypuszczenie, �e jakikolwiek organizm utrzyma� si� lak niezmiernie d�ugo w stanie anabiozy.

��Nie jestem tego pewna. Ju� w dwudziestym wieku Uda�o si� mikrobiologom o�ywi� bakterie zamro�one sto milion�w lat temu. Nieco p�niej z kom�rki dobrze za chowanego mamuta, kt�ry przele�a� w �lod�wce� syberyjskiej zmarzliny kilkana�cie tysi�cy lat, drog� klonowania wyhodowano �ywy okaz. Matk� zast�pcz� by�a s�onica indyjska jako najbli�ej spokrewniona z tamtym wymar�ym gatunkiem i na nowo wskrzeszonym, kt�ry znamy przecie� z wielu ogrod�w zoologicznych.

��Ale co innego przetrwanie du�ego tkankowca w kompletnie skamienia�ej postaci�

��C� wiemy o �yciu w�glowo-krzemowym? Tyle co nic. By�oby kr�tkowzroczno�ci� za�o�y� z g�ry, �e taki stw�r nie mo�e przej�� w stan niejako krystaliczny, by w tak korzystnie zakonserwowanej formie trwa� jako swoista �yciowa rezerwa d�ugie miliony, a mo�e miliardy lat, do chwili kiedy trafi na podatne warunki.

��Czy przytoczona krystalizacja jest moj� propozycj� ad hoc, wymy�lon� w czasie naszej rozmowy, czy te� na poparcie tego pogl�du masz wa�kie argumenty?

��Kilka do�wiadcze� profesora Bandorego wykaza�o, �e silikoki zostawione kilka miesi�cy w pr�ni laboratoryjnej, w wilgotnym mule albo w wodzie, powoli, lecz nieuchronnie przechodz� w stan krystaliczny. Na razie nie ma jeszcze pewno�ci, �e stan ten jest odwracalny.

��Czy tamten �ywy meteoryt m�g� przedosta� si� z Merkurego? Zwolennicy takich sugestii dotychczas nie s� w sianie wyja�ni�, w jaki spos�b oderwa� si� od macierzystej planety.

��Nie tylko to. Merkury jest zbadany na tyle, aby mie� pewno��, �e nie ma rodzimego �ycia. A przecie� podczas d�ugiego tamtejszego dnia krzemowce znajdowa�yby �wietne warunki dla siebie, przynajmniej pod wzgl�dem temperatury. Noc mog�yby ewentualnie przesypia� w letargu.

��Sk�d wiec wzi�� si� ten stw�r krzemowoorganiczny?

��Niekt�rzy egzobiolodzy s�dz�, �e przyby� z bardzo daleka; nawet z innej galaktyki. Przele�a� w g��bi Ziemi ca�e epoki geologiczne i o�y� dopiero po wydobyciu go na wierzch � pod wp�ywem promieni s�onecznych albo gazowego otoczenia� Wed�ug takich domniema�, gdyby w okresie kredowym nie wpad� do �wczesnego morza, lecz spocz�� na powierzchni l�du, w og�le nie dosz�oby do powstania cz�owieka, gdy� ca�a nasza biosfera musia�aby ust�pi� pola krzemowcom.

��Czemu jednak po zestaleniu si� ska�y osadowej silikoki zaraz nie przesz�y w stan czynnego �ycia i nie podj�y swej gwa�townej dzia�alno�ci, jak to czyni� obecnie?

��Silihomida i silikoki wrzucasz do jednego worka. A tego powinni�my si� wystrzega�, p�ki nie odkryjemy rodzaju powi�za� mi�dzy tymi gatunkami, wzajemnie r�ni�cymi si� chyba tak dobitnie jak pierwotniak i cz�owiek.

��Masz s�uszno��. Zbyt pochopnie potraktowa�em silikoki jako cos w rodzaju flory bakteryjnej stale obecnej w naszym przewodzie pokarmowym.

��Tymczasem one potrafi� zachowywa� si� bardzo rozmaicie w warunkach ca�kiem podobnych. Nie chcia�abym by� �le zrozumiana, lecz tak twierdz� zwolennicy najnowszej hipotezy Bandorego: w pewnych przypadkach funkcje �yciowe krzemowych mikrob�w wydaj� si� podporz�dkowane woli jakiej� istoty rozumnej. � To wielka rewelacja. Ale znowu wr�c� do �r�d�a, czyli do Silihomid�w: czy mo�esz przytoczy� konkretniejszy dow�d ich istnienia poza niezbyt czytelnymi szcz�tkami czego� zniszczonego przez mido na wy�ynie Ahaggar?

��Tak. Nawet z tego samego pola walki. W�r�d szcz�tk�w wyspy lataj�cej uda�o si� odnale�� krystaliczne zapisy, z kt�rych cz�� nie by�a zbytnio zatarta. Ot� obserwacje kilku �azik�w zdaj� si� wskazywa�, �e na zaka�onym obszarze zetkn�y si� z jakimi� wi�kszymi istotami w�glowo-krzemowymi. Maj� one ca�y p�k ruchliwych odn�y i co� w rodzaju niekszta�tnego tu�owia.

��Dlaczego m�wisz ogl�dnie, �e �obserwacje zdaj� si� zakasywa�?

� �aziki pracowa�y w nader trudnych warunkach. W ta�mach jest wiele zniekszta�ce�, a przede wszystkim obraz zakrywaj� cz�sto ob�oki gazowe do tego stopnia, �e wahali�my si�, czy nie wchodz� w gr� jakie� z�udzenia optyczne. Wszak wiemy, �e sili-koki ju� niejednokrotnie przejawia�y zorganizowane dzia�anie, na przyk�ad wyrzucaj�c kierunkowo rozpalone gazy i law�.

��Na czym wi�c opieracie przypuszczenia, ze mog� tu dzia�a� Silihomidzi?

��Spos�b natarcia na p�nocny odcinek frontu i lataj�c� wysp� stwarza wie)e przes�anek przemawiaj�cych za t� hipotez�. Dobrze t�umaczy ona zreszt� fakt, �e silikoki zaatakowa�y przede wszystkim mnie osobi�cie, jakby wiedz�c, �e w�a�nie ja kieruj� konkrytem. A przecie� konkryt wykonuje prac� analityczno-syntetyczn�, kt�ra nie rzuca si� w oczy. Jest niejako m�zgiem, a nie wykonawc�. Poj�� struktur� organizacyjn� o�rodka kieruj�cego lataj�c� twierdz� mog�a, moim zdaniem, wy��cznie istota rozumna.

��Czy nie dopuszczasz mo�liwo�ci, �e owi Silihomidzi sq po prostu wys�annikami mido; jakim� przed�u�onym jego ramieniem?

��Za wcze�nie na kategoryczn� odpowied�. Niemniej w ostatnich miesi�cach niejednokrotnie stwierdzono atakowanie ognisk silikokowych promieniowaniem dezintegruj�cym wysy�anym przez te py�y autosterowane. Nadto uratowanie �ycia Frankowi i mnie, co jest dot�d niezrozumia�e dla naszej medycyny, nie stanowi ju� wydarzenia odosobnionego. Wsz�dzie tam, gdzie dzia�a�o mido, silikoki gin�y nie tylko na powierzchni ziemi, lecz r�wnie� wewn�trz ustroj�w ludzkich. Widocznie to promieniowanie dezintegruj�ce nie niszczy bia�ka w�glowego.

��Co nazywasz promieniowaniem dezintegruj�cym?

��W�a�ciwie jest to hipoteza czysto robocza. Dot�d nie uda�o si� zarejestrowa� takiego promieniowania. Spostrzegamy tylko jego dzia�anie w postaci rozk�adania bia�ka krzemowego.

��Czy komitet poprzez terenowe sztaby obserwacyjne pr�bowa� wej�� �v kontakt z mido?

��Owszem. Chodzi�o g��wnie o wsp�ln� akcj� przeciw silikokom. Porozumienie by�o trudne, gdy� mido nie s�u�y specjalnie temu celowi. Uda�o si� jednak uzyska� jak� tak� odpowied�, z kt�rej wynika, �e do stworzenia planowej, zorganizowanej obrony przeciw inwazji krzemowc�w nie wystarczy mido. W tym celu trzeba zbudowa� gigantyczny sztuczny m�zg: urz�dzenie, kt�re Urpianie nazywaj� Pami�ci� Wieczyst�.

��Czy uchwa�a �wiatowego Komitetu Obrony Ludzko�ci wprowadza jakie� zastrze �enia dotycz�ce zakresu spodziewanej pomocy?

��Nie. To by�oby zreszt� nielogiczne. Zawierzenie dobrej woli istot rozporz�dzaj�cych technik� bez por�wnania wy�sz� od naszej stawia si�� rzeczy t� pomoc poza ludzk� kontrol�.

��Czy Bernard Kruk i jego stronnicy nie widz� w tym niebezpiecze�stwa?

��Widz�. Usi�uj� uspokoi� siebie i innych, �e ono jest co najmniej przesadzone. Uwa�aj�, �e dla ratowania Ziemi warto ponie�� wielkie ryzyko � a� do cz�ciowego ograniczenia swobody ludzkiej woli. W tym wzgl�dzie mi�dzy nimi a nami otwar�a si� przepa�� nie do przekroczenia. Dlatego wyst�pili�my z komitetu.

��Jakie stanowisko w tej sprawie zajmowa� dotychczasowy sekretarz �wiatowego Komitetu Obrony Ludzko�ci, Tom Mallet?

��Usi�owa� pogodzi� oba kierunki.

��Jakie wyj�cie z sytuacji widzi Organizacja Obrony Wolno�ci?

��Na razie ca�kowit� ewakuacj� Ziemian. R�wnocze�nie trzeba zbada� istot� dzia�ania mido i przyj�� jego metody walki z krzemowcami. Pomoc Urpian chcemy ograniczy� do dzia�ania po�redniego. Nie zgadzamy si� na tworzenie inspirowanego przez nich o�rodka kierowniczego. Wprawdzie zdaniem za�ogi Astrobolidu zbudowanie Pami�ci Wieczystej jest niezb�dne, aby walk� doprowadzi� do zwyci�stwa, ludzie ci s� jednak niew�tpliwie pod silnym, cho� niedostatecznie wyja�nionym wp�ywem Urpian. By� mo�e dzia�aj� w transie.

��Kiedy spodziewane jest przybycie Astrobolidu?

��Za cztery miesi�ce.

��Jakie zadania stawia sobie Organizacja Obrony Wolno�ci na najbli�szy okres?

��Przeszkodzi� budowie Centralnego O�rodka Kierowniczego. I Io przeszkodzi� za wszelk� cen�, przynajmniej do chwili powrotu wyprawy mi�dzygwiezdnej. Wtedy wiele rzeczy si� wyja�ni, a przede wszystkim osobisty kontakt z astronautami pozwoli oceni�, czy ludzie ci nie dzia�aj� pod przymusem psychicznym Urpian. Domagamy si�, aby w ci�gu kwarta�u przynajmniej wszystkie dzieci przewieziono na Wenus. Doros�ych b�dziemy ewakuowa� w miar� technicznych mo�liwo�ci. Poza tym zobowi�zali�my si� powiadamia� opini� publiczn� o wszystkich naszych zamierzeniach i czynno�ciach.

��Czy mog� nast�pi� zmiany w komitecie?

��Na razie nie jest to przewidziane. Zreszt� w sk�ad komitetu wchodz� osoby zas�u�one, kt�re niew�tpliwie dzia�aj� w dobrej wierze. Kto wie, czy wi�kszo�� ludzi nie stan�aby po ich stronie.

��Jest!.. Jest!�� zabrzmia� podniecony g�os Franka. Rem pochyli�a si� nad ekranem.

��Przypatrz si�. Przecz�co potrz�sn�a g�ow�.

��Nie widz�. Poka�, gdzie? Franek przesun�� d�oni� po p�ytce ekranu i obraz nabra� kontrastowych barw.

��Tu � powiedzia� ju� spokojnie. Po chwili zastanowienia doda�:

��Chyba si� nie myl�. My�lisz, �e to ska�a? Z kolei Rem zaprzeczy�a.

��Wykluczone. Oczywi�cie, �e on. Ju� na pierwszy rzut oka wida� du�e podobie�stwo do bloku Rama Gori.

��Mo�e nawet to ten sam egzemplarz?

��Chyba nie. Masa mniejsza o po�ow�, a struktura krystaliczna warstwy powierzchniowej, cho� zbli�ona, r�ni si� od tamtego okazu.

Rem zamy�li�a si�. A wi�c to dziwne spotkanie wreszcie nast�pi�o. Gdy tylko powsta�o przypuszczenie, �e natkn�li si� na Silihomida, nie dopuszcza�a my�li, aby to mog�a by� nieprawda. Koniecznie chcia�a ujrze� rozumnego krzemowca z jakiej� ogromnie dalekiej planety, nie znanej �adnemu cz�owiekowi. Tego, kt�ry mia� za sob� podr� mi�dzygwiezdn�, zapewne licz�c� bardzo wiele lat �wietlnych, i przele�a� ponad sto milion�w lat w ziemi sam, skamienia�y, okryty skaln� pow�ok� jak wiekiem trumny. Tego, kt�ry powr�ci� do �ycia po to, aby wygubi� �ycie na Ziemi.

Rem wiedzia�a, �e wcale nie musi to by� w�a�nie ten, kt�ry najpierw podr�owa� skro� pr�ni, potem le�a� w ziemi i wreszcie powsta�, aby wyda� wojn� ludziom. Podejrzewano ju� w�wczas, �e owym Silihomidem by� rzekomo ukradziony sprzed instytutu profesora Rama Gori w Antarktydzie blok i �e on w�a�nie, szykuj�c napad, nie tylko wyprodukowa� nieprzeliczone zast�py pos�usznych sobie krzemowych mikrob�w, lecz tak�e rozmno�y� si� na tyle, i� zespo�y mido notowa�y grasowanie wi�kszej liczby tych stwor�w. Dla Rem wszak�e by� to zawsze on, jeden jedyny sprawca powszechnego ludzkiego nieszcz�cia. Ten, kt�ry rozpocz�� walk� i na razie odnosi� w niej same sukcesy.

Rem wpatrywa�a si� w ekran z podziwem i l�kiem. Odruchowo, jakby szukaj�c obrony przed potworem, przytuli�a si� do Skiepurskiego. Dopiero gdy poczu�a usta Franka na swoich, cofn�a si� powoli, ale stanowczo, opieraj�c d�onie na jego ramionach.

��Rem��� wyszepta� Franek z nut� �alu, a mo�e i gniewu. Za chwil� powiedzia� nieco spokojniej:

��Rem� Dlaczego tak? Zapomnia�a� wysp� nad Ahaggarem?

��Nie. Nigdy nie zapomn� � odpar�a szczerze.

� �le ci by�o ze mn�? � indagowa� w dalszym ci�gu. Zniecierpliwi�a si�.

��Widzisz� By�o mi bardzo dobrze. Ale po co zmuszasz mnie do akcentowania tego.

��Czy to si� nie mo�e powt�rzy�? � spyta� z niem� pro�b� w oczach.

��Teraz nie � powiedzia�a prawie z wysi�kiem.

��Wi�c kiedy?�� nie ust�powa�.

��Och, nie m�cz mnie. S�dzi�am, �e jeste� subtelniejs�y. Czy�by� chcia�, abym �a�owa�a tamtego? A przecie� to by�o pi�kne�

��Nie kochasz mnie � powiedzia� niemal do siebie.

��Nie � odpar�a kr�tko, niech�tnie. Po chwili doda�a mi�kko:

��Czemu zmuszasz mnie do takich wynurze�?

��Ja wiem, �e kochasz Bera � rzuci� z �alem.

��Chyba tak � powiedzia�a w zamy�leniu.

��Czy tylko chyba?�� podchwyci� Franek. Spowa�nia�a.

��Wyzna�am to bardzo szczerze. Na pewno kocha�am go czterna�cie lat temu.

��Tak dobrze pami�tasz?

Rem nie dostrzeg�a rozdra�nienia w g�osie Franka. Odpar�a natychmiast:

��O, pami�tam ka�dy dzie�!.. To by�o najpi�kniejsze p� roku w moim �yciu. Sko�czy�o si� niepotrzebnie. Przez m�j kaprys czy fa�szyw� ambicj�, ju� sama nie wiem. Ale nie zmuszaj si�

Umilk�a nagle, przerywaj�c w p� zdania. Bo oto tajemnicze co� na ekranie drgn�o nieznacznie i leniwym ruchem jakby unios�o si� ku g�rze.

��Porusza si� � wyszepta�a Rem z przej�ciem.

��Chyba oddycha.

��W�tpi�. Raczej pocz�tek kolejnego o�ywienia. Je�li potrwa ono tak d�ugo, jak to zaobserwowali odkrywcy, powinni�my dotrze� tam, zanim znieruchomieje.

��No to le�my. Nie ma chwili do stracenia. Osiemset kilometr�w��� Franek popatrzy� na map�.

Baza naukowa do wst�pnych bada� znaleziska zosta�a zainstalowana tysi�c osiemset metr�w od �ywego bloku odkrytego przez student�w. Po�o�ona by�a przez lataj�cy d�wig za niewysokim pag�rkiem, maj�cym chroni� uczonych przed zagro�eniami ze strony potwora. Przywiezione helikopterami transportowymi cztery pancerne pojazdy g�sienicowe, zdalnie sterowane przez badaczy, otacza�y p�kolem p�ytkie zag��bienie skalne, z kt�rego wyrasta� kilkunastometrowy obelisk przypominaj�cy surowy kamienny monolit, przygotowany do obr�bki rze�biarskiej.

W zapadaj�cym zmroku szarawe cielsko o�wietlone z czterech stron reflektorami z wolna p�cznia�o.

Ber, �ledz�cy z napi�ciem niezwyk�e zjawisko na ekranach monitor�w, odwr�ci� g�ow�, s�ysz�c d�wi�k rozsuwanych drzwi.

��Jeste� pewien, �e to Silihomid?�� spyta� Franek bez wst�p�w, podchodz�c do Bernarda.

��W ka�dym razie biokrzemowiec � stwierdzi� Kruk.�� O jego rozumno�ci nie przekonali�my si� dot�d.

��Bardzo przypomina blok Rama Gori � zauwa�y�a Rem ogl�daj�c z napi�t� uwag� parametry wy�wietlane na tablicy zbiorczej.�� My�l�, �e alternatyw� by�oby tylko narz�dzie sterowane przez krzemowy Rozum.

��Zobaczymy, co powie Bandore. Ma tu by� za kwadrans. Jak na warunki polowe zgromadzili�my sporo sprz�tu badawczego i s�dz�, �e powinni�my doj�� do pewnych konkluzji.

��Czy robili�cie ju� jakie� do�wiadczenia?

��Nie chc� podejmowa� ryzykownej decyzji. Nie powinni�my zrobi� niczego, co mog�oby by� uznane przez tego stwora za oznak� wrogo�ci. By� mo�e uda si� nawi�za� kontakt z kosmit�. Najwi�cej do powiedzenia ma tutaj Bandore.

��Kontakt to mrzonki � rzuci� sarkastycznie Franck.

��Nie powiem. Oczywi�cie, czy dojdzie do kontaktu i w jaki spos�b, nikt z nas nie jest w stanie przewidzie�. Ale musimy si� liczy� z tak� mo�liwo�ci�, gdy� mo�e ona stworzy� szans� znalezienia p�aszczyzny porozumienia czy czego� na kszta�t kompromisu.

��Jeste� niebezpiecznym g�upcem � wybuchn�� Skiepurski.�� Tu nie mo�e by� kompromisu. To jest walka na �mier� i �ycie.

��Bez eksperymentalnego sprawdzenia reakcji na dzia�anie r�nych bod�c�w nie b�dziemy w stanie stwierdzi�, czy jest to rzeczywi�cie Silihomid � odezwa�a si� Rem, pr�buj�c sprowadzi� rozmow� na w�a�ciwy temat.

��Mo�emy sprowokowa� go do nowych dzia�a� niszczycielskich � zauwa�y� Ber.

��Boisz si� o w�asn� sk�r�? � zapyta� Franek z�o�liwie.

��Wiesz, �e tak nie jest. Podejrzewam nawet, i� ten stw�r nie jest zdolny do samodzielnej napa�ci. I w tym ca�y problem. Gdyby rykn��, machn�� ogonem, plun�) law�, bluzn�� p�omieniem, sprawa by�aby prostsza.

��Gdyby��� powt�rzy�a Rem, nie odrywaj�c wzroku od wykres�w.�� My�lisz, �e on nie mo�e?

��Mo�e za to spopieli� ca�� Ziemi�. Je�li nie zmusimy go do rezygnacji z tych szata�skich plan�w � zawo�a� Franek porywczo. Rem spojrza�a na niego. W g��boko osadzonych piwnych oczach gorza�a pasja czynu. Przez chwil� wyobrazi�a sobie nawet, �e pasja zemsty, lecz to by�o z�udzenie. Franka poch�ania� bez reszty cel, dla kt�rego tu przyby�. Chcia� zabra� Silihomida. Chcia� zmusi� do uleg�o�ci tego niezrozumia�ego mocarza. Spokojne, �ci�gni�te rysy twarzy Franka znamionowa�y odwag�. Rem uczu�a, �e zazdro�ci mu tej odwagi.

Przenios�a wzrok na ekran monitora, kt�ry przekazywa� obraz monolitu widzianego przez kamer� pojazdu pancernego z odleg�o�ci zaledwie kilku metr�w.

Kto mia� racj�: Ber czy Franek?�� zastanawia�a si� Rem.�� Gdyby Silihomid by� najbardziej drapie�n� besti� b�yskaj�c� �lepiami, szczerz�c� k�y, pokazuj�c� pazury, ba!�� gdyby nawet by� wypluwaj�cym ogie� smokiem, w�a�nie takim, jakim kiedy� straszono dzieci, nie budzi�by grozy. Bo c� znaczy krwio�erczy lew i smok ognisty wobec chocia�by tylko miotacza plazmowego zdolnego stal zamieni� w par�?

Teraz nie by�o najmniejszej pewno�ci, �e ludzie panuj� nad tym, co maj�. Ze gdyby trzeba by�o u�y� broni, wywrze ona po��dany skutek; �e nie ugodzi w nich samych. Nadto nie by�o wolno � przynajmniej w tej fazie bada� � podejmowa� �adnych poczyna� mog�cych spowodowa� �mier� Silihomida. Zosta�o to postanowione jako kardynalna zasada post�powania, oczywi�cie czyni�c przedsi�wzi�cie znacznie bardziej niebezpiecznym. Wydawa�o si�, �e wszelkie �rodki chemiczne parali�uj�ce nerwy i mi�nie w�glowc�w mog�y by� oboj�tne dla istot krzemowych. Celowo�� oddzia�ywania pr�dem elektrycznym pozostawa�a r�wnie� pod znakiem zapytania.

Beczkowaty kszta�t zmieni� barw� na brunatnopiaskow�. Prawie ju� si� nie porusza�. Jedynie wolne, nieregularne wydymanie si� tego cielska w g�r� i na boki �wiadczy�o o istnieniu �ycia w tej bardzo dziwnej sylwetce.

Silihomid w niczym nie przypomina� jakichkolwiek ziemskich organizm�w �ywych. Nawet jego ruch sprawia� wra�enie dzia�ania jakiego� mechanizmu czy te� nadymania pow�oki balonu. Teraz by�o jasne, dlaczego tak d�ugo nie uda�o si� go wytropi�. Z powodzeniem m�g� by� b��dnie rozpoznany na niejednym zdj�ciu jako ska�a, zab�ocony ruroci�g, wielka stara beczka, agregat jakiej� maszyny, lecz w �adnym razie �ywa istota.

Silihomid od kilkunastu minut miarowo, coraz wolniej si� przyp�aszcza�.

��Zr�bmy co� wreszcie � us�ysza�a g�os Franka.�� Jak d�ugo b�dziemy sta� bezczynnie nad t� bry�� krzemowego mi�sa? Kamienny potw�r trwa� teraz nieruchomo, obcy i gro�ny w swej milcz�cej pot�dze.

��Cofnijcie maszyny � nagle rozleg� si� za nimi g�os Bandorego. Obejrzeli si�. W drzwiach sta� egzobiolog.

��Czy co� si� sta�o?�� zapyta�a z niepokojem Rem.

��Jeszcze nie. Ale nie widz� potrzeby ci�gn�� tygrysa za ogon � powiedzia� Bandore uspokajaj�cym tonem.

��W�a�nie na ten temat dyskutowali�my � oznajmi� Ber, po czym pokr�tce stre�ci� przedmiot sporu.

Po wys�uchaniu relacji i zapoznaniu si� z wynikami analiz komputerowych egzobio-log stan�� na stanowisku, �e eksperymenty zmierzaj�ce do sk�onienia potwora, aby cho� troch� ujawni� swe oblicze, s� konieczne, ale nie nale�y ich przeprowadza� w warunkach ziemskich.

��Musimy unikn�� za wszelk� cen� takich reakcji, kt�re sprowokowa�yby jeszcze wi�ksze nasilenie kataklizm�w, je�li si� oka�e, i� to jest rzeczywi�cie Silihomid. Najkorzystniejsze w tych warunkach by�oby odci�cie go od zaplecza bakterii krzemoorganicz-nych, czyli narz�dzi jego dzia�ania � Bandore zacz�� podsumowywa� swe wywody.�� Z dotychczasowych obserwacji zdaje si� wynika�, �e aktywno�� stwora nasila si� cy-klicznie. My�l�, �e wchodzimy teraz w kilkugodzinny okres obni�onego metabolizmu, a mo�e nawet pewnego rodzaju letargu. Je�li tak jest, przy zachowaniu daleko id�cych ostro�no�ci mo�e uda� nam si� przetransportowa� go na najbli�szy kosmodrom, a stamt�d przes�a� na odleg�� orbit� oko�oziemsk�.

Je�eli zdo�amy ten plan zrealizowa�, znajdziemy si� w po�o�eniu o tyle korzystnym, �e tak czy inaczej otworz� si� nowe mo�liwo�ci przej�cia inicjatywy w tej bezpardonowej walce. Je�li bowiem nawet nie uda si� nam nawi�za� kontaktu z krzemowym Rozumem i sk�oni� go do jakich� ust�pstw, mo�emy go b�d� wys�a� w przestrze� mi�dzygwiezdn� � co uwa�am za najgorsze rozwi�zanie, gdy� gro��ce w niewiadomej przysz�o�ci zag�ad� innym o�ywionym planetom � b�d� skierowa� na S�o�ce, gdzie znajdzie gr�b w jego ogniowym huraganie i nikomu ju� nie zaszkodzi. Istnieje r�wnie� pewne prawdopodobie�stwo � cho�, niestety, osobi�cie w to w�tpi� � �e jest to ten sam tw�r, kt�ry znalaz� Rama Gori, tyle �e przeobra�ony strukturalnie w ostatnich latach. Pozbawienie armii silikok�w kierownictwa otwar�oby przed nami mo�liwo�� zwyci�stwa.

Logice tych wywod�w nie mo�na by�o nic zarzuci�. Rem zaproponowa�a, aby jak naj-spieszniej uzgodni� z Komitetem Obrony Ludzko�ci szczeg�y wywiezienia domniemanego Silihomida w przestrze� oko�oziemsk�, kiedy Franek przerwa� jej w p� s�owa:

��Komitet� Co u licha: przecie� wszyscy nale�ymy do�! A �e nas tutaj zbyt ma�o, aby tworzy� quorum? Opami�taj si�, sytuacja nie jest do radzenia, tylko do dzia�ania. Chcecie si� doczeka�, �e ten diabe� albo nam ucieknie, albo si� popisze od strony, z kt�rej tak dobrze go znamy?�

Rem przyzna�a mu racj�, a Ber i Bandore poszli za jej przyk�adem. Pozosta�o wi�c przyst�pi� do dzia�ania. Helikopter, kt�ry przywi�z� baz� s�u��c� im teraz za pomieszczenie i wzgl�dnie bezpieczny schron, m�g� przetransportowa� Silihomida. Ber upew-nit si� tylko, �e stosunkowo bliski saharyjski kosmodrom frontowy jest czynny, na razie nie zagro�ony przez silikoki i dysponuje odpowiedni� rakiet� transportow�. Tymczasem Bandore porozumia� si� z central� pozaziemskich baz naukowych, aby znale�� odpowiedniego sztucznego satelit�, kt�ry m�g�by przyj�� tak niecodzienny i ryzykowny �adunek. Wyb�r pad� na Szarotk�. Ten nowy sztuczny obiekt kosmiczny maj�cy obszerne, �wietnie wyposa�one laboratoria, stwarza� mo�liwo�ci eksperymentowania w warunkach znacznego bezpiecze�stwa.

Zdecydowano, �e za�adunkiem monolitu zajmie si� Franek. On te� wzi�� na siebie zdalne pilotowanie lataj�cego d�wigu.

I oto zacz�a si� najtrudniejsza, jak�e ryzykowna operacja. Z pojazdu, nieruchomo stoj�cego w powietrzu kilkana�cie metr�w nad zastyg�� teraz w bezruchu kamienn� bry��, wysun��y si� wielkie plastikowe �apy.

��Staraj si� nie uderzy� chwytakiem!�� powiedzia� ostrzegawczo Bandore, stoj�c w kabinie sterowniczej tu� za plecami Franka.�� Musisz chwyci� go z wyj�tkow� delikatno�ci�.

Ale Franek by� w takich trudnych dzia�aniach niezawodny. �apy lataj�cego d�wigu obj�y monolit niemal tak subtelnie jak d�o� ludzka kielich z cienkiego kryszta�u.

Ber i Rem ogl�dali t� scen� z zapartym tchem.

Skiepurski zwi�kszy� obroty silnika i przez chwil� wydawa�o si�, �e zakleszczone w bloku �apy uwi�zi�y lataj�cy d�wig.

Monolit drgn��. Rem a� krzykn�a z wra�enia, gdy osobliwy pos�g powoli, bardzo powoli zacz�� unosi� si�. Nie wytrzymawszy napi�cia nerwowego wybieg�a z bazy. Zdaj�c sobie spraw�, �e niebezpiecze�stwo bynajmniej jeszcze nie min�o, Ber wyskoczy� za ni�, pr�buj�c j� zatrzyma�, lecz bieg�a szybciej od niego i dopad� j� dopiero na szczycie pag�rka.

Sta�a nieruchoma, wpatruj�c si� w monolit. Twarz jej jednak nie wyra�a�a radosnego entuzjazmu. By�o w niej co� niepokoj�cego, co udzieli�o si� Berowi.

Rem ba�a si�. Mia�a wra�enie, i� za chwil� stanie si� co� strasznego. Nagle wyda�o jej si�, �e przybysz z gwiazd o�y� i wydoby� z siebie wielkie ludzkie r�ce, aby tymi r�kami zmia�d�y� i Ziemi�, i niebo. Potem zakot�owa�y si� jakie� strasznie gryz�ce py�y, zapala�y si� i gas�y atomowe s�o�ca, a� wreszcie wszystko ucich�o.

Rem otworzy�a oczy szerzej, jak gdyby chcia�a si� upewni�, �e to by� sen. Istotnie, nad ni�, w g�rze, unosi� si� Silihomid, taki sam kamienne nieruchomy jak przedtem.

Rozejrza�a si� woko�o. Ber sta� obok niej. By� jaki� dziwnie blady i niesw�j.

��A wi�c wszystko w porz�dku. Przywidzia�o mi si� tylko � odetchn�a z ulg�. � Przywidzia�o mi si� jego zwyci�stwo nad lud�mi. Ale dlaczego mi si� przywidzia�o?

Rem skojarzy�a to z nades�anymi przez Astrobolid relacjami Daisy Brown o rzekomym psychicznym oddzia�ywaniu Urpian na ludzi. Czy�by te fakty w jaki� niepoj�ty spos�b wi�za�y si� z.sob�? Czy�by istnia�a zagadkowa sp�jnia pomi�dzy tak odr�bnymi cywilizacjami jak Urpianie i krzemowcy?

Trwa�a tak przez chwil�.

��Co ci jest?�� spyta� zatrwo�ony Ber.

��Nic � wyrzuci�a z wysi�kiem.

��Czy na pewno nic?�� indagowa�.

��Ale� na pewno � odpar�a ju� swobodniej.�� Co ci przychodzi do g�owy?

��Tak dziwnie wygl�da�a�. Wyda�o mi si�, �e co� ci� przestraszy�o. Po chwili przyrz�dy dotkn�y Silihomida. Gdy sztuczne r�ce obj�y w�owate sploty odn�y. Rem krzykn�a.

Ber spojrza� na ni� serdecznie.

��Przestraszy�a� si�?

��Tak. Wyobrazi�am sobie, �e w tej chwili stanie si� co� okropnego. Mo�e to JEGO oddzia�ywanie. Przecie� on sam jest kompletn� zagadk�.

Z fali radiowej na fal�, z ust do ust bieg�a przez �wiat dawno spodziewana wiadomo�� o wykryciu rozumnego krzemowca. Z mieszanymi uczuciami przetrawiano t� nowin�, usi�uj�c uzmys�owi� sobie wygl�d egzotycznego potwora. Podawano dok�adne wsp�rz�dne geograficzne miejsca jego odkrycia na Stepie Masaj�w w Kenii. Raz po raz na wszystkich zakresach powtarzano wie��, kt�ra wstrz�sn�a ludzko�ci�. Jak�e silnie musia�o dzia�a� na wyobra�ni� wykrycie rozumnego krzemowca, milion i sto milion�w razy ludob�jcy, sprawcy tylu niepotrzebnych �mierci!

A jednak nie pragnienie zemsty ogarn�o teraz ludzkie serca: Nawet w obliczu og�lnego nieszcz�cia przerastaj�cego rozmiarami wszystko, czego kiedykolwiek do�wiadczy�a ludzko��, usi�owano zda� sobie trze�wo spraw� z faktu, �e nie mo�e by� mowy o odpowiedzialno�ci istoty nie b�d�cej cz�owiekiem i nie maj�cej nic wsp�lnego z lud�mi, z ich kultur�, cywilizacj�, a nade wszystko psychik�.

Najwa�niejsze by�y �rodki dzia�ania. Nale�a�o koniecznie zetkn�� si� z tym niepoj�tym przybyszem. Zetkn�� si� za wszelk� cen� � nawet gdyby cen� by�a �mier�.

G��wn� trudno�� stanowi�o to, i� nikt nie potrafi� porozumie� si� z Silihomidem. Do tego nie wystarcza�a znajomo�� zniszcze� dokonanych z jego rozkazu: o nim samym nie wiedziano dos�ownie nic.

Przeszkod� nie do pokonania stanowi� te� fakt, �e kosmita skamienia�. By� to stan anabiozy tak zupe�nej i doskona�ej, �e nie uda�o si� stwierdzi� �adnych, cho�by najbardziej powolnie przebiegaj�cych proces�w przemiany materii w jego ustroju.

Profesor Bandore, kt�ry przewodniczy� komisji uczonych powo�anej celem o�ywienia uprowadzonego je�ca i nawi�zania z nim kontaktu, otar� pot z czo�a. W wielkiej sali laboratorium wci�� jeszcze by�o bardzo duszno w zwi�zku z ostatni� pr�b� ciepln�, podczas kt�rej podwy�szono temperatur� pomieszczenia do czterystu, a na kilka sekund nawet do pi�ciuset stopni. Chocia� gor�ce powietrze ca�kowicie odprowadzono na zewn�trz, rozgrzane �ciany niewiele si� och�odzi�y. W przestrzeni kosmicznej bowiem utrata ciep�a odbywa si� tylko przez wypromieniowywanie.

Ber wsta� i podszed� do prze��cznika klimatyzatora.

��Wymieni� powietrze � powiedzia� do Bandorego.

��Oczywi�cie � potwierdzi� egzobiolog.�� To ju� jest bez znaczenia dla bada�, a b�dziemy si� czuli lepiej.

��Cywilizacja krzemowc�w��� podj�� swe rozwa�ania.�� Wci�� wracam do niej my�lami. Kultura planetarna, o kt�rej nic nie wiemy. To znaczy � poprawi� si� � nie wiemy, do czego d��y ani na jakim gruncie wyros�a. Znamy na razie jej niszczycielskie dzia�anie i to wy��cznie z zastosowaniem drobnoustroj�w, a wi�c narz�dzi biologicznych. Wiemy, �e jest bardzo sprawna organizacyjnie i odznacza si� zdolno�ci� uczenia si� oraz przewidywania. Ale przecie� niszczenie jako takie nie mo�e stanowi� celu, a tylko �rodek maj�cy prowadzi� do celu, jakim jest w najog�lniejszym sensie utrzymanie gatunku. Czy zag�ada mo�e sta� si� dla jakiegokolwiek rozumnego spo�ecze�stwa celem samym w sobie?

��Patologiczne zmiany nie omijaj� gatunk�w inteligentnych � wtr�ci�a Rem.

��Patologia prowadzi do samozag�ady � zauwa�y� Bandore.�� Na razie trudno stwierdzi�, czy dzia�ania przybysz�w s� paroksyzmami szale�stwa, czy naturalnym procesem przystosowawczym. Powinno si� to wyja�ni� w stosunkowo nied�ugim czasie. A gdyby nam si� uda�o nawi�za� z tym osobnikiem kontakt � wskaza� na ska�� pod pancernym kloszem � wyja�nienie tej kwestii by�oby znacznie �atwiejsze. Na razie wiemy tylko, �e cywilizacja ta przewy�sza nas zdecydowanie zar�wno zdolno�ciami niszczycielskimi, jak przystosowawczymi.

��Rzeczywi�cie, z tym niszczeniem te� nie jest prosta sprawa � podj�� Franek.�� Zn�w antropomorfizujemy. Punkt widzenia uwarunkowany ludzkimi potrzebami wydaje si� nam jedynym obiektywnym punktem widzenia. A to przecie� nonsens. Podam wam przyk�ad, wprawdzie zaczerpni�ty z przesz�o�ci, ale to bez znaczenia. Akurat taki mi si� nawin��. Czasami bawi mnie wertowanie archiw�w. Natkn��em si� na t� wzmiank� w kt�rym� z polskich dziennik�w z po�owy dwudziestego stulecia.

Notatka m�wi�a, �e w czasie przekuwania w Szwecji jakiego� tunelu natrafiono w skale na ptasie gniazdo, kt�re zagradza�o drog�. Robotnicy przerwali dr��enie tego odcinka trasy na tydzie�, aby piskl�ta mog�y wyfrun�� o w�asnych si�ach. Dzi� by�oby to ca�kiem oczywiste. W�wczas korespondent przytacza� ten fakt jako ciekawostk� obrazuj�c� wysok� kultur� Skandynaw�w. Nie o to mi chodzi. W dawnych czasach przy r�nych robotach terenowych z pewno�ci� zniszczono niejedno ptasie gniazdo. Ot� postawmy si� w po�o�eniu takich ptak�w. Za��my na chwil�, �e mog� ocenia� ludzkie post�powanie. Do jakiego wniosku by dosz�y? Oczywi�cie, �e ludzie dokonuj� wielkiej destrukcyjnej roboty, niszcz�c bezlito�nie ptasie gniazda. A z naszego punktu widzenia to by�a praca tw�rcza: niwelacja gruntu, budowa kopal�, zak�adanie tor�w kolejowych.

��Tak samo � rozwija� Franek sw�j wyw�d � przedstawia si� sprawa krzemowc�w. My ich widzimy jako zbrodniarzy przyby�ych na Ziemi�, aby wygubi� ludzi. W ich gigantycznej pracy dostrzegamy jedynie pierwiastek zniszczenia. A obiektywna rzeczywisto�� wygl�da� mo�e zgo�a inaczej. To jest dzia�anie tw�rcze. Wyjd�my na moment z naszej ludzkiej sk�ry, od��czmy od trze�wego rozumowania ca�y emocjonalny kompleks widzenia �wiata! Skoro tylko to nam si� uda, uznamy, �e Silihomidzi to wspaniali budowniczowie na tak� skal�, jaka nam b�dzie dost�pna dopiero za stulecia. Pomy�lcie tyl ko � my dzi� nie potrafimy dostosowa� klimatu Wenus do osadnictwa pod go�ym niebem. Przynajmniej nie potrafimy dokona� tego szybko. A jakie wyniki w zupe�nie analogicznym przedsi�wzi�ciu uzyska�y krzemowce? Po up�ywie trzech lat Ziemia bardziej nadaje si� dla nich ani�eli dla nas! Ber a� dosta� wypiek�w na twarzy.

��Przerw� ci � powiedzia�, sil�c si� na spok�j.�� Zapewne w tym, co m�wisz, jest jakie� ziarno racji, ale trudno zdoby� si� nawet na cierpliwe s�uchanie tego. Po c� wysila� si� na konstruowanie jakich� rzekomo obiektywnych tez? Nie przemawiasz do przyrody, do wszech�wiata � zaczerpn�� powietrza � m�wisz do �ywych ludzi, kt�rzy nie chc� i nie potrzebuj� dla snucia jakichkolwiek rozwa�a� wychodzi� z ludzkiej sk�ry. W naszym poj�ciu krzemowce nie s� �adnymi budowniczymi. S� niszczycielami! Pospolitymi zbrodniarzami!�� zapala� si� coraz bardziej.�� A co najmniej wrog� si��. Wrog� nam i naszej przyrodzie.

Rem utkwi�a w nim swe wielkie miedziane oczy.

��Ber!..�� powiedzia�a z wyrzutem i umilk�a.

��Nie zgadzasz si� ze mn�? � w g�osie Kruka zabrzmia�o zdziwienie.

��Oczywi�cie, �e si� nie zgadzam. A z tymi zbrodniarzami w og�le si� o�mieszy�e�. Kto- jest zbrodniarzem? Jest nim dla nas cz�owiek, kt�ry swym post�powaniem dotkliwie krzywdzi drugiego cz�owieka. Ale zaznaczam: wy��cznie cz�owiek! Czy tygrys po�eraj�cy ludzi jest zbrodniarzem? W �redniowieczu tak uwa�ano; tote� mia�y miejsce s�dy nad zwierz�tami, proceduralnie kubek w kubek podobne do rozpraw, w kt�rych oskar�ano ludzi. Twoje rozumowanie jest przecie� zbli�one do tamtego. To tak, jakby� widzia� zbrodni� w t�pieniu myszy niszcz�cych plantacj�.

Ber spojrza� na Rem z wyrzutem.

��Istniej� jednak chyba pewne zasady etyczne poszanowania wszelkiego �ycia i granice prawa do zabijania. Pomi�dzy r�nymi spo�ecze�stwami istot rozumnych musi istnie� pewna wzajemna lojalno�� oparta na poszanowaniu przestrzeni niezb�dnej do �ycia. Gdyby przypadek zrz�dzi�, �e nie krzemowcy wyl�dowali u nas, ale my u nich � czy przyst�piliby�my do przekszta�cenia tamtejszych warunk�w klimatycznych w celu skolonizowania ich ojczyzny?

��Nie podo�aliby�my takiemu zadaniu � wtr�ci� Franek.

��Dobrze wiesz, �e nie o to mi chodzi�o � obruszy� si� Ber. Zapanowa�a chwila milczenia.

Urz�dzenie wentylacyjne przepompowuj�ce powietrze samoczynnie przesta�o ju� dzia�a�, zapanowa� przyjemny ch��d. �ciany zd��y�y niemal ostygn��. Pod przezroczystym kloszem spoczywa� krzemowiec, nieruchomy jak pomnik, jak niezrozumia�y, dr�cz�cy symbol. Monarcha bez tronu, bez kraju, bez poddanych � Wielki Tajemniczy zamieniony w kamie� przez z�� wr�k�. Samotny najotch�anniejsz� samotno�ci� i przedziwnym �yciem, kt�rego nie umieli stwierdzi� ani ludzie, ani ich precyzyjne przyrz�dy. Zwa�ony, wymierzony, opukany, widziany i dotykalny dla ka�dego, kto mia� na to ochot�.

Bandore poruszy� si� na swoim miejscu.

��Gdzie� we wszech�wiecie powsta�o �ycie oparte na bia�ku w�glowo-krzemowym. Gdzie, nie wiem. W jakich warunkach klimatycznych, tego zaledwie pr�buj� si� do- my�l�c. A mo�e nie mam �adnego wyobra�enia o takim �rodowisku przyrodniczym? Jedno jest pewne: �e musia�o tam by� o wiele gor�cej ni� na Ziemi.

�ycie to oczywi�cie podlega�o ewolucji � ci�gn�� egzobiolog.�� Jak ka�de �ycie� Rozwija�o si� wi�c od form najprostszych ku coraz bardziej zr�nicowanym i specjalizuj�c narz�dy niezb�dne do spe�nienia funkcji �yciowych, osi�ga�o coraz wy�sz� zdolno�� przystosowywania si� do zmiennych wymaga� �rodowiska. A� wreszcie po paru miliardach lat � je�li tempo tych przemian jest podobne jak u w�glowc�w � wyr�s� z tego planetarnego gniazda gatunek istot my�l�cych. Jednym z fundamentalnych praw przy- rody, a moim zdaniem w og�le najwa�niejszym, jest �ycie. Dawniej przewa�a� pogl�d, �e powstaje ono wsz�dzie tam, gdzie warunki sprzyjaj� biogenezie; przynajmniej odnoszono to do bia�ka w�glowego. Dzi� jeste�my troch� ostro�niejsi, cho� w og�lnym zarysie to si� sprawdza na przyk�adzie Temid�w z Uk�adu Proximy i Urpian z Uk�adu Tolimana. Bandore zamy�li� si�.

� �ycie jest zdolno�ci� materii do permanentnej fizykochemicznej przemiany samej siebie. Ale transformizm linii rodowodowych � od czas�w Darwina troch� niefortunnie nazywany ewolucj� � na drobniejszych odcinkach historii planety wyra�aj�cy si� spe-cjacj�, czyli powstawaniem nowych gatunk�w, stanowi niewyobra�alnie z�o�ony �a�cuch przyczyn i skutk�w przenikaj�cych si� wzajemnie. Dochodzi jeszcze do g�osu przebogaty kompleks r�nych czynnik�w, tak wielostronnie rozcz�onkowany, �e si�� rzeczy rozstajna my�l b��dzi po tych manowcach.

��Czy dok�adnie to samo dotyczy istot w�glowo-krzemowych?

W odpowiedzi na pytanie Rem egzobiolog roz�o�y� r�ce gestem bezradno�ci.

��Dok�adno�� bardziej cechuje ludzi ni� biologi�.

��Jak to rozumie�?

��Oczywi�cie i tu, i tam nie brak wyj�tk�w � zastrzeg� si� uczony.�� Ale odpowiadaj�c na pytanie, gdyby idealna dok�adno�� stanowi�a dewiz� przyrody, replika organizm�w musia�aby w ka�dym poszczeg�lnym przypadku by� absolutnie doskona�a � z g�ry wykluczaj�c wszelki post�p. Tymczasem pr�cz rekombinacji gen�w obu ustroj�w rodzicielskich raz po raz dochodzi do g�osu w�a�nie partackie odczytanie kodu genetycznego; po prostu z ewidentnym b��dem. Tak powstaj� mutacje, od drobnych do bardzo zasadniczych, spo�r�d kt�rych nieliczne, te pomocne w walce o byt, utrzymuj� si�, kumuluj� z p�niejszymi, powsta�ymi w nast�pnych pokoleniach, i tak w ci�gu miliard�w lat mog� dzia� si� zdumiewaj�ce przekszta�cenia: od pierwotniaka do cz�owieka!

��Czy to samo dotyczy krzemowc�w?�� Rem ponowi�a pytanie. Bandore zamy�li� si�.

��Nie wiem � odpar� z zupe�n� szczero�ci�. � Gdyby� przed owym tragicznym dwudziestym lipca spyta�a mnie, czy gdzie� w kosmosie �yj� organizmy krzemowe, zaprzeczy�bym. Na przek�r licznym sugestiom, wyra�anym nie tylko przez fantast�w, by�em prze�wiadczony, �e krzem nie nadaje si� do tworzenia bia�ka, nawet w powi�zaniu z w�glem. Teraz ju� tego nie powt�rz�, bo trudno zaprzeczy� faktom. Nie znaczy to jednak, abym si� domy�la� biogenezy i ewolucji krzemowc�w. Nie mogli � jak nasza biosfera � powsta� w wodzie, gdy� nawet,pod dowolnie wysokim ci�nieniem nie da si� podnie�� jej temperatury wrzenia powy�ej dwustu dwunastu stopni, a to za ma�o dla ich wymaga� �yciowych. S�ysz� zdania, �e zrodzi� ich ocean olej�w krzemoorganicznych. By� mo�e� Albo �e ewolucja tego �ycia by�a prost� wst�puj�c� � bez �adnych zakoli, meandr�w i �lepych uliczek tak typowych dla ca�ej ziemskiej ewolucji, ��cznie z antro-pogenez�. Ma�o to prawdopodobne, ale te� nie wykluczam� W ka�dym razie nie oczekujcie ode mnie autorytatywnej wypowiedzi w tych kwestiach.

��Czy trudno�ci le�� w tym, �e chodzi o krzemowc�w?�� wtr�ci� Ber.

��Krzemowcy s� nam szczeg�lnie obcy, bo nasza biologia jest tylko i wy��cznie biologi� bia�ka w�glowego.

��A egzobiologia?�� zaczepnie spyta� Franek.

��Tak samo ezgobiologia bia�ka w�glowego, tylko ze spekulacyjnymi odskokami na w�asne ryzyko. To jest � jak m�wili�my � jedna strona medalu. A druga� Zrozumcie � zapala� si� Bandore � �e ewoluowanie biosfery jakiejkolwiek planety stanowi kompleks zagadnie�, kt�ry przynajmniej obecnie mo�emy ogarn�� jedynie metod� opisow�, na konkretnym przyk�adzie badanego �rodowiska �ycia. Nie umieliby�my, znalaz�szy si� na globie, gdzie �ycie powsta�o stosunkowo niedawno, przekonstruowa� panoramy przysz�o�ci tego �ycia � zreszt� zale�nej od mn�stwa do�� przypadkowych, zgo�a nieprzewidywalnych czynnik�w. Tak samo nie umiemy odtworzy� obrazu biosfery Ziemi za miliard lat, nawet zak�adaj�c, �e w tym czasie promieniowanie S�o�ca nie zmieni si� w spos�b istotny, jak mamy podstawy przypuszcza�.

��Oby to nie by�a biosfera krzemowa � do�� obcesowo wtr�ci� Ber. Rem drgn��a nerwowo. Twarze Franka i Bandorego powlek�y si� mg�� smutku. Wszyscy spojrzeli na Silihomida. M�g� si� wydawa� jeszcze wi�kszy i jeszcze Straszniejszy, cho� w rzeczywisto�ci nie zmieni� si� ani troch�.

��Co on my�li?�� rzuci�a Rem tonem troch� zal�knionym, jakby do siebie.

��Chyba w tej chwili nic � odpar� Bandore z przekonaniem. Rem speszy�a si�.

��Rzeczywi�cie, jaka mo�e by� mowa o pracy m�zgu w tym kamiennym stanie? Ale by� mo�e zachodz� tam bardzo powolne, niedostrzegalne dla nas procesy.

Znowu ludzkie spojrzenia obj�y nieludzk� wielko�� obelisku. Wielko�� wci�� tak samo tajemnicz�, tak samo niem�, tak samo wyzywaj�c�.

��Jak to si� sta�o, �e on skamienia�? � spyta�a Rem.�� Wszak rusza� si�, wygina�, sp�aszcza� i rozci�ga� zdumiewaj�co elastycznie. Bandore o�ywi� si�.

��Tak. O tym wiem od was oraz z zapis�w wideo. I tytko to �wiadectwo upewnia mnie, �e on �yje. A przynajmniej, �e �y� przed czterema dniami. W przeciwnym razie uwa�a�bym go za mumi� zakonserwowan� przez przyrod�: za tak� skamienia�o�� jak ka�da inna.

��Jak to? Wi�c nawet nie wiesz, czy on �yje?�� zdziwi� si� Franek.

��Pomy�l tylko: sk�d mog� wiedzie�? Aparatura nie zarejestrowa�a jakichkolwiek zmian fizycznych b�d� chemicznych w jego ustroju poza takimi, jakie zachodz� w ka�dym martwym przedmiocie. My�l� o wietrzeniu, parowaniu gaz�w, rozbijaniu j�der atomowych na skutek silnej promieniotw�rczo�ci powietrza�

Biolog przerwa� na chwil�. Potem podj�� powoli, akcentuj�c ka�de s�owo:

��Namy�lcie si� po tym, co powiem, aby�cie nie dzia�ali impulsywnie. Chodzi mi o najbardziej obiektywn� odpowied�: czy w czasie spotkania z Silihomidem dzia�ali�cie w pe�ni �wiadomo�ci? �ci�lej m�wi�c, czy okoliczno�ci nie wskazywa�y na to, �e wasza wola jest os�abiona, a zdolno�� postrzegania i odbierania wra�e� narzucona b�d� kontrolowana przez kogo�?

Ber i Franek spojrzeli na Rem, kt�ra wyzna�a:

��Wspomnia�am wtedy, tu� przed za�adowaniem Silihomida, �e przywidzia�o mi si� jego zwyci�stwo nad lud�mi. Co� jakby koszmarny sen na jawie�

Urwa�a spostrzeg�szy, �e Bandore przesta� s�ucha�: wsta�, cofn�� si� o krok i znieruchomia�.

Kto zna� opanowanego zazwyczaj egzobiologa, m�g� z niespokojnej gry mi�ni twarzy odczyta�, �e co� nader wa�nego doni�s� mu zesp� subtelnych aparat�w kontrolnych, maj�cych w swej pieczy rozumnego krzemowca.

��To chyba najgorsze, �e on jest tak beznadziejnie skamienia�y � przerwa� chwilowe milczenie Ber, patrz�c na tajemniczy pos�g, w kt�rym nawet najuwa�niejsze spojrzenie �adn� miar� nie dostrzeg�oby jakich� zmian.

Ale bardziej zagadkowa by�a lakoniczna odpowied� profesora Bandorego:

��Nie!

Powiedzia� to kr�tko, ostro i zamilk�, jak gdyby l�kaj�c si� uzasadni� swe stanowisko. Up�yn�a minuta, kt�ra niezno�nie d�u�y�a si� tr�jce nie wtajemniczonych; z napi�t� uwag� patrzyli teraz nie na Silihomida, lecz na egzobiologa. A� nagle ten, ze sztucznym spokojem, Jednocze�nie wykluczaj�cym wszelki sprzeciw, wyrzuci� z siebie rozkaz:

��Musicie natychmiast odlecie�!

By�o to wypowiedziane takim tonem, �e wszyscy troje podnie�li si� z miejsc. Bandore leciutko skin�� g�ow�.

��Ja zostan� z nim � powiedzia� jako� bardzo dziwnie.�� Musimy si� przecie� dogada�. Rem spostrzeg�a nerwowe dr�enie jego r�k. Wtedy oznajmi�a stanowczo:

��Wobec tego i my zostajemy. Chyba �e odlecisz z nami�

Profesor ju� nie oponowa�. W��czy� system alarmowy, zarz�dzaj�c ewakuacj� sztucznego ksi�yca.

Dopiero w kosmolocie, oddalonym sze��dziesi�t kilka kilometr�w od laboratorium satelity, egzobiologowi rozwi�za� si� j�zyk. Wiadomo�� nie stanowi�a zreszt� sensacji. Po prostu aparatura stwierdzi�a progresywny wzrost temperatury cia�a nieruchomego potwora. W chwili pierwszego sygna�u chodzi�o zaledwie o u�amki stopnia. Ale ju� po minucie r�nica przekracza�a czterdzie�ci stopni. Pozwala�o to przypuszcza�, �e w kr�tkim czasie osi�gnie optimum w�a�ciwe dla tego gatunku, kt�re wed�ug przewidywa� wynosi�o znacznie ponad dwie�cie pi��dziesi�t stopni.

Dokonywane teraz z odleg�o�ci pr�by nawi�zania jakiegokolwiek kontaktu za pomoc� bod�c�w elektromagnetycznych, infra- i ultrad�wi�k�w, a nawet strumieni cz�stek elementarnych nie dawa�y wynik�w. Sztuczny ksi�yc wraz z Silihomidem kr��y� swoj� zwyk�� tras� wok� Ziemi, a umieszczona tam aparatura pomiarowa donosi�a o sta�ym wzro�cie temperatury. Potem umilk�y wszelkie sygna�y.

��Jak to rozumie�? � zapyta� Franek.

Bandore zas�pi� si�.

��Znajduj� tylko jedno wyt�umaczenie: zniszczy� lub uszkodzi� aparatur�. Prawdopodobnie chce, aby�my nie orientowali si� w sytuacji.

��Czy sam wzrost temperatury nie m�g� rozregulowa� przyrz�d�w?

��Wykluczam t� ewentualno��. Jeszcze przy � tysi�cu stopni powinny normalnie dzia�a�. On przygotowuje si� do czego�. I nagle jak gdyby na potwierdzenie s��w uczonego sta�o si� co�, co wprawi�o obecnych w os�upienie. Patrz�cym na ekran pantoskopu zdawa�o si�, �e �ni�. Sztuczny ksi�yc przesta� by� tym, czym uczynili go ludzie. Zmieni� kszta�t, przybieraj�c posta� roz�arzonego bolidu o d�ugim, �wietlistym ogonie. Stawa� si� ni mniej, ni wi�cej tylko rakiet�. Jarz�c si� w�asnym �wiat�em na ca�ej powierzchni, plu� strug� materii odrzutowej i z rosn�c� pr�dko�ci� oddala� si� od Ziemi po nowej orbicie.

��On ucieka!�� stwierdzi� Ber, w��czaj�c silniki kosmolotu.

Jednak mimo przyspieszenia si�gaj�cego granic ludzkiej wytrzyma�o�ci Szarotka, przeobra�ona w gorej�c� kul�, oddala�a si� nadal od kosmolotu. Trzeba by�o przekaza� obserwacje s�u�bom strefy zewn�trznej i wraca� na Ziemi�.

��Mamy tu jeszcze jeden dow�d, �e s� to istoty inteligentne � zauwa�y� Skiepur- ski.�� I to rozporz�dzaj�ce niewiarygodnie wysok� technik�, do tego ca�kowicie r�n� od naszej.

��Dlatego tak trudno z nimi walczy� � dorzuci� Ber.

��Niczemu si� ju� nie dziwi� � o�wiadczy� Bandore.�� Zbyt ma�o wiemy o tej niepoj�tej cywilizacji, kt�rej przedstawiciela wydawa�o si� nam, i� pojmali�my, chyba tylko po to, aby wyprowadzi� nas w pole.

��Tak czy inaczej ryzyko si� op�aca�o � stwierdzi� Skiepurski.�� Wiemy teraz, �e w stanie krystalicznym Silihomid nie jest gro�ny dla ludzi, przynajmniej do pierwszych sygna��w aktywnego �ycia. To ju� co� znaczy.

��Obawiam si�, �e mog� by� r�wnie� nast�pstwa negatywne � rzek� Bandore z powag�. Rem odczu�a dreszcz niepokoju.

��Dok�d on leci?�� zapyta�a cicho. Bandore bezradnie roz�o�y� r�ce.

��Dowiemy si� tego wkr�tce. Miejmy nadziej�, �e nie b�dzie to Wenus lub Mars. Nikt ju� o nic nie pyta�. Milczeli rozumiej�c, �e to by�by kres ludzkich nadziei.

Trzynastego lipca dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego sz�stego roku stacje odbiorcze ��czno�ci mi�dzygwiezdnej otrzyma�y tekst opracowany przez urpia�skiego ��cznika A-Cisa, lec�cego z wypraw� Astrobolidu na Ziemi�. Do opracowania tego. tekstu niew�tpliwie sk�oni�y A-Cisa wiadomo�ci, jakie nap�yn�y w ostatnim p�roczu z Ziemi. Podaj�c w pe�nym brzmieniu t� wypowied�, przet�umaczon� na j�zyk Zetha przez kon-wernomy i Daisy Brown, do��czamy tekst wywiadu, jakiego w tej sprawie udzieli� sekretarz Organizacji Obrony Wolno�ci, F. Skiepurski.

�Ja, A-Cis, wypowiadam si� jeszcze raz w aneksie do kronik Daisy Brown. Wypowied� ta powinna przyczyni� si� do usuni�cia nieporozumienia mi�dzy nami a naszymi kosmicznymi bra�mi � Ziemianami.

Poj�cie doskona�o�ci jest wzgl�dne. Nie ma doskona�o�ci absolutnej. My, Urpianie, uznajemy siebie za istoty doskonalsze od Ziemian. A jednak nie tylko Ziemianie od nas, lecz r�wnie� my od Ziemian nauczyli�my si� niema�o w ci�gu minionych okr��e� Juventy wok� Tolimana A.

Przyk�adowo, s�dzili�my, �e starczy obdarzy� Ziemian podstawowymi cechami naszej osobowo�ci i stworzy� warunki dla ca�kowitego prymatu rozumu w psychice ludzkiej, a istoty te stan� si� doskona�e. Praktyka pokaza�a, jak mylili�my si�.

Stworzenie takiego spo�ecze�stwa ludzkiego, kt�re by�oby wiern� kopi� naszego spo�ecze�stwa, nie mo�e da� zamierzonych efekt�w. C� z tego, �e Lu i Dean opanowali i podporz�dkowali sobie innych Ziemian w ich statku mi�dzygwiezdnym? Opanowali i podporz�dkowali ich si��! A si�a nie przekonuje. Jej tryumfy s� zwodnicze.

Nie zawsze Ziemianie u�wiadamiaj� sobie, do czego d���, ale cz�sto w�a�nie takie nie �wiadome d��enie wyra�a najpe�niej sens kierunku rozwoju ich spo�ecze�stwa, zw�aszcza gdy przybiera charakter powszechny, staj�c si� zbiorowym dzia�aniem. Ten problem wart jest dalszych bada�, przede wszystkim na Ziemi, w du�ej zbiorowo�ci.

U Ziemian niekt�re uczucia maj� charakter zespalaj�cy i przyspieszaj�cy rozw�j cywilizacji: wsp�dzia�anie ich z logicznym rozumowaniem wcale nie os�abia, lecz w�a�nie pot�guje zdolno�ci umys�owe tych istot. R�wnie� zindywidualizowanie osobowo�ci, niepomiernie wi�ksze ni� u nas, trudno uzna� za cech� prymitywn� w �wietle charakterystycznych w�a�ciwo�ci kultury planetarnej tych naszych kosmicznych braci.

Struktura m�zgu ludzkiego wyklucza nale�yte funkcjonowanie zestawu: m�zg � dublom�zg � Pami�� Wieczysta. Pr�by wyeliminowania wy�szych stan�w uczuciowych poprzez syntez� chromosomaln� i wychowanie daj� wynik negatywny: przej�cie funkcji emocjonalnych bod�c�w dzia�ania przez t�umione dot�d prymitywne uczucia wyzwala pop�dy aspo�eczne, a przy ca�kowitej ich eliminacji � zanik woli i zmechanizowanie osobowo�ci.

Istnieje szansa dostosowania do cech fizjologicznych m�zgu ludzkiego konstrukcji dublom�zgu i Pami�ci Wieczystej. Zakres ich funkcji, wi�c i cechy konstrukcyjne tych aparat�w musz� by� r�ne od naszych. B�d� one spe�nia� rol� tylko pomocnicz�. W �adnym razie nie mog� obejmowa� przewodnictwa nad m�zgami Ziemian.

Lu oraz trzy m�odociane osobniki, kt�rym dano �ycie w warunkach chromosomalnej syntezy gen�w, b�d� ze szczeg�ln� intensywno�ci� poddane dzia�aniu wychowawczemu �rodowiska ludzkiego. Przypuszczam, �e zneutralizuje to szkodliwy wp�yw zmutowa-nych cech. Wszystkie narzucone w�a�ciwo�ci nie b�d� eliminowane mechanicznie, lecz poddane oddzia�ywaniu �rodowiska. Je�li niekt�re z tych cech oka�� si� spo�ecznie u�yteczne dla Ziemian, zostan� utrzymane.

I vice rersa � zastanawiam si�, czy dla nas nie by�oby korzystne przej�cie pewnych cech ugruntowanych w spo�eczno�ci naszych przyjaci� z Uk�adu S�onecznego. Otrzyma�em wiadomo�ci, �e rozwa�ana jest przez zespo�y przewodnik�w wsp�dzia�aj�ce z Pami�ci� Wieczyst� sprawa zaniku w ostatnich kilku okr��eniach uczu� estetycznych w naszym spo�ecze�stwie. Chodzi o zbadanie, czy zjawisko to ma charakter dodatni czy te� ujemny. Ju� sam fakt postawienia tego problemu �wiadczy o wp�ywie, jaki nie tylko my na Ziemian, lecz tak�e Ziemianie na nas wywieraj�.

Pierwszy raz od przybycia naszych przodk�w do Uk�adu Tolimana podejmuj� Urpianie � w mojej osobie � podr� mi�dzygwiezdn�. Czynimy to mi�dzy innymi w tym celu, aby pom�c Ziemianom w usuni�ciu �miertelnego niebezpiecze�stwa, jakie dla ich cywilizacji oraz kultury planetarnej stanowi inwazja krzemowc�w ciep�otw�rczych. Moje przybycie do Uk�adu S�onecznego jest nieodzowne dla operatywnego, kompleksowego opanowania i oddalenia raz na zawsze niebezpiecze�stwa, wr�cz zagra�aj�cego przetrwaniu gatunku Ziemian, co by�oby wykluczone w ramach instruowania mido na odleg�o�� liczon� w latach �wietlnych.

I zn�w przy tej sposobno�ci rodzi si� pytanie, czy s�uszny jest nasz brak zainteresowania podr�owaniem wynikaj�cym z prze�wiadczenia, �e wytworzone przez nas techniczne �rodki zdalnego przekazywania obraz�w i wszelkich informacji s� wystarczaj�co doskona�e, aby w pe�ni zast�pi� bezpo�rednie doznawanie tych wra�e� na miejscu.

Osobnym rozdzia�em jest stosunek do przyrody. U nas i u Ziemian kszta�towa� si� on w innych warunkach, pod naporem odmiennych bod�c�w czy wr�cz nakaz�w chwili w walce o przetrwanie. Dla Ziemian najci�sze zmagania z otaczaj�cym �rodowiskiem przypad�y na ich okres przedcywilizacyjny, kiedy znaczne och�odzenie prowadz�ce do zlodowace� ogarn�o rozleg�e po�acie ich planety. U nas bez por�wnania radykalniejsze zmiany klimatyczne, bezpo�rednio zagra�aj�ce naszemu istnieniu, prze�yli�my na szczeblu ju� rozwini�tej cywilizacji naukowo-technicznej. Militaryzuj�cy system, kt�ry wtedy wytworzy� u nas kompleks �obl�onej twierdzy�, wykorzystali�my do niszczenia obcego �ycia wok� nas, w pocz�tkowej fazie nie wy��czaj�c nawet eksterminacji naszych m�odszych braci na Temie, kt�r� chcieli�my zaw�adn��. Dopiero p�niej przysz�o zrozumienie.

W obecnym stadium natomiast, kiedy ani nam, ani wam ojczysta przyroda nie zagra�a, wasz stosunek do niej jest bardziej przyjacielski. W ko�cu dwudziestego wieku waszej ery zdali�cie sobie spraw� z post�puj�cych zniszcze�, jakich dokonali�cie w �wiecie ro�lin i zwierz�t; wtedy przyj�li�cie dewiz� ochrony wszelkiego �ycia. Nawet teraz, w obliczu dramatycznej walki z najazdem krzemowc�w ciep�otw�rczych, wielu z was dobitnie wyra�a pogl�d, �e ka�dy, cho�by nawet prymitywny organizm ma prawo do �ycia i rozwoju. Przekaza�em ten punkt widzenia zespo�om przewodnik�w do dalszej analizy we wsp�dzia�aniu z Pami�ci� Wieczyst� � w celu wyci�gni�cia wniosk�w, czy by�oby po��dane zweryfikowa� nasz emocjonalnie oboj�tny stosunek do otaczaj�cej przyrody �ywej, sugeruj�c cz�ciow� jego modyfikacj� na mod�� Ziemian.

Przes�a�em instrukcj� dla zespo�u mido, by urz�dzenia te wesz�y w kontakt z przedstawicielami waszej spo�eczno�ci w celu pospiesznej budowy pomocniczej Pami�ci Wieczystej na wz�r naszej i chc� was zapewni�, �e b�dzie ona u�ywana wy��cznie w waszym interesie, do ratowania i rozkwitu waszej cywilizacji na ojczystej Ziemi oraz do nawi�zania kontaktu z krzemowcami ciep�otw�rczymi, je�li bezpo�rednie badania potwierdz�, �e poziom intelektostazy tych istot jest zbli�ony do naszego.

W zwi�zku z powy�szym o�wiadczeniem A-Cisa przedstawiciel �Magazynu Mi�dzygwiezdnego� przeprowadzi� z F. Skiepurskim kr�tki wywiad, kt�ry przytaczamy:

��Jakie stanowisko wobec wypowiedzi A-Cisa zajmie Organizacja Obrony Wolno�ci?

��O�wiadczenie to nawet w najmniejszym stopniu nie zmieni dotychczasowej linii dzia�ania naszej organizacji. Dla nas jest ono nie tylko niezadowalaj�ce, lecz r�wnie� W wielu punktach budzi powa�ne w�tpliwo�ci.

��Jakie?

��Przede wszystkim nigdzie w ca�ym o�wiadczeniu nie zosta�a jednoznacznie i zdecydowanie potwierdzona zasada swobody woli ludzkiej. Wiemy z dotychczasowych materia��w, �e jakkolwiek Urpianie sami nie potrzebuj�, a zw�aszcza nie lubi� ingerowa� bezpo�rednio w nasze ludzkie sprawy, maj� to zrobi� za nich ludzie znajduj�cy si� pod ich przemo�nym wp�ywem, a przynajmniej wyposa�eni w �rodki daj�ce im przewag� nad spo�ecze�stwem ludzkim. R�wnie� ani przez chwil� nie zapominajmy, �e w�r�dza-�ogi przyb�d� na Ziemi� czterej Urpoludzie.

��Czy to nie jest zbyt mocne okre�lenie?

��Z pewno�ci� nie. Czy� mo�na mieni� cz�owiekiem takiego osobnika, kt�ry prze jawia cechy obce naszemu gatunkowi, zakorzenione, nieodwracalne, a przy tym dziedzicznie zaprogramowane przez zmieniony aparat chromosomalny gen�w? Dla mnie cz�owiekiem on nie jest i by� nie mo�e. Jest mi bardziej obcy od jakiejkolwiek istoty rozumnej z innych glob�w, a to dlatego, �e samozwa�czo czuje si� uprawniony ingerowa� w nasze wewn�trzne, czysto ludzkie sprawy i rozstrzyga� je w imieniu ludzi. Zadaniem ka�dego takiego stwora jest rozsadzenie naszej spo�eczno�ci od wewn�trz. Bo przekszta�ci� ludzi, to znaczy zniszczy� ludzko�� jako tak�, dos�ownie i zupe�nie. Zniszczy� w najohydniejszy, najbardziej perfidny spos�b. O cz�owieku nie decyduje cielesna jego posta�. Kto nie potrafi czu� jak cz�owiek, po ludzku kocha� i nienawidzi�, po ludzku i pragn��, i cierpie�, po ludzku czu� si� szcz�liwym, ten nie jest cz�owiekiem, a. je�li b�dzie podawa� si� za cz�owieka albo zechce nam narzuci� sw�j styl �ycia, biada mu! My, cz�onkowie organizacji, potraktujemy go z ca�� bezwzgl�dno�ci�, na jak� w naszych oczach zas�u�y� gwa�ciciel najwy�szego z ludzkich praw: prawa wolno�ci.

��Co jeszcze w wpowiedzi A-Cisa budzi wasze zastrze�enia?

��Jest ich wiele. Wymieni� cho�by wzmiank� o zamiarze nawi�zania kontaktu z krzemowcami. Jak� mamy gwarancj�, �e Urpianie dojd� do porozumienia z nami, a nie w�a�nie z naszymi �miertelnymi wrogami? W dodatku je�li b�d� rozporz�dza� Pami�ci� Wieczyst� przystosowan� ca�kowicie do ich potrzeb, b�d� panami sytuacji i zanim oprzytomniejemy, mo�emy sami zapragn�� � pod ich psychicznym naciskiem!�� �lepego poddania si� rozkazom urpia�skich przewodnik�w. S�dzimy, �e Urpianie stanowi� dla ludzko�ci potencjalnie wi�ksze niebezpiecze�stwo ni� Silihomidzi. Nawet ca�kowite opuszczenie Ziemi � gdyby musia�o doj�� do takiego nieszcz�cia � nie b�dzie oznacza�o ko�ca ludzko�ci, a mo�e nawet stanie si� niezb�dnym wytchnieniem w celu zebrania si� przed nowym, rozstrzygaj�cym uderzeniem w celu zniszczenia wroga. Przeobra�anie ludzko�ci na wz�r urpia�ski stanowi�oby natomiast �mier� ludzko�ci, co prawda nie fizyczn�, ale psychiczn�, czyli tak samo zupe�n�.

W miar� zbli�ania si� terminu przylotu Astrobolidu zaostrza si� polaryzacja pogl�d�w w sprawie Urpian. Od czasu zjednoczenia ludzko�ci w dwudziestym pierwszym wieku polityka sta�a si� poj�ciem historycznym, kt�re teraz o�y�o, bo sposoby wyj�cia z kosmicznego impasu nie s� nikomu oboj�tne. Ludzko�� podzieli�a si� z grubsza na trzy obozy. Pierwszy pragnie przyj�� bez zastrze�e� pomoc Urpian ze wzgl�d�w patriotycznych: dla ratowania Ziemi jako naszej kolebki. Najbardziej znanym rzecznikiem tej idei, forsuj�cym j� z wyj�tkow� �arliwo�ci�, jest Bernard Kruk.

Druga grupa odrzuca t� pomoc argumentuj�c, �e uczeni i technolodzy ze wszystkich kraj�w opracuj� za pomoc� komputer�w metody walki pozwalaj�ce doszcz�tnie wygubi� i silikoki, i prowadz�cych je do szturmu Silihomid�w bez pomocy Pami�ci Wieczystej, a nawet z pomini�ciem mido. Reprezentatywni przedstawiciele tego obozu, w�r�d nich zw�aszcza Franciszek

Skiepurski i Rem Hamersted, zapewniaj�, �e wypracowanie strategii wraz z wynalezieniem i wyprodukowaniem stosownych �rodk�w bojowych jest kwesti� najbli�szych tygodni.

Trzeci od�am, bardzo zr�nicowany, chwiejny w nastrojach i postulatach, skupia najprzer�niejsze grupy i grupki niedojrza�e politycznie, pseudonaukowe lub religijne. Jest to prawdziwy ogr�d nie plewiony, czy mo�e raczej Ian chwast�w wybuja�ych na ziemi niczyjej. W�r�d nich mo�na znale�� r�nego rodzaju krzykliwych demagog�w, zacietrzewionych fanatyk�w czy wr�cz ludzi niezr�wnowa�onych psychicznie. S� tam i sa-mozwa�czy wr�bici, i wys�annicy Opatrzno�ci, zbawcy �wiata i tym podobni pseudonaukowi lub mistyczni naprawiacze rodzaju ludzkiego, znaj�cy jedyn� recept� ratowania go przed zag�ad�, ale przede wszystkim rzesze zagubionych i przera�onych ludzi pragn�cych postaw� i gorliwo�ci� swoj� wyjedna� �ask� i pomoc Boga lub szatana. Niekt�rzy modl� si� do Silihomid�w. Niestety, g�osy rozs�dku ze strony coraz aktywniejszych ostatnio r�wnie� przedstawicieli tradycyjnych organizacji religijnych nie maj� na nich prawie �adnego wp�ywu.

Wie�� o podj�ciu w ksi�ycowym kraterze Kopernika prac nad budow� Pami�ci Wieczystej wzbudzi�a szerok� akcj� protestacyjn� w�r�d mieszka�c�w Uk�adu S�onecznego. Najbardziej �arliwe manifestacje odby�y si� w Warszawie, Hiroszimie, Atenach i Los Angeles. Burzliwym echem przenios�y si� rych�o na Wenus. Po�r�d roz�og�w Wyspy Nadziei stutysi�czny t�um uchwali� przez aklamacj� raczej po�wi�ci� Ziemi� na wieczn� pastw� krzemowc�w ni� w jakimkolwiek stopniu zaprzepa�ci� wolno��, za kt�r� w ci�gu tysi�cleci, dzia�aj�c z bardzo rozmaitych pozycji i pobudek, oddali �ycie najlepsi synowie ludzko�ci.

Powszechne poparcie zyska�o p�omienne wyst�pienie Rem Hamersted, kt�ra na historycznym Forum Romanum w Rzymie nawo�ywa�a do opami�tania tych, co jeszcze dot�d marz� o pomocy Urpian. Jedyny spos�b zapobie�enia nie przemy�lanym decyzjom Rady Pe�nomocnik�w Narodowych i gro�nemu niebezpiecze�stwu rodem z Juventy widzi ona w tym, by jak najspieszniej wymusi� przerwanie budowy Pami�ci Wieczystej. Rem postuluje, by po powrocie Astrobolidu i ujawnieniu wszystkich materia��w dotycz�cych eksperyment�w przeprowadzanych przez Urpian na ludziach rozpisa� powszechne referendum.

W tej kwestii kropk� nad i postawi� Franciszek Skiepurski, ��daj�c zniszczenia daleko ju� posuni�tej budowy tych urz�dze�, tak radykalnie, aby � wedle dawnych okre�le� militarnych niszczycieli � nie zostawi� kamienia na kamieniu. Nawet w �onie Komitetu Obrony Ludzko�ci gorsz�ce wyda�o si� jego wyst�pienie na wiecu w Warszawie, w czasie kt�rego o�wiadczy�, �e powo�ywana przez niego organizacja nie cofnie si� przed u�yciem si�y dla osi�gni�cia wytyczonego celu. To nieodpowiedzialne zachowanie by�ego pe�nomocnika narodowego daje poj�cie o niezwyk�ym stopniu zacietrzewienia umys��w.

Wreszcie jeste�my g�r�! To ju� nie �adne defensywne miotania si�, jak przewa�nie bywa�o dotychczas. Na Saharze zniszczyli�my silikoki w obr�bie najbogatszych w �wiecie z�� blendy uranowej. We wschodniej Syberii odepchn�li�my je z okolic Irkucka a� w, tundr�. Szczeg�lnym sukcesem technicznym by�o pokonanie resztek tych bakterii> pod dnem Bajka�u i wyp�ywaj�cej ze� Angary, gdzie szuka�y schronienia. W Europie szerokim echem odbi�o si� oczyszczenie z silikok�w P�wyspu Apeni�skiego wraz z Sycyli�. Wyniszczenie skrajnych ognisk na p�nocnym skrzydle oddali�o gro�b� wtargni� cia ich przez Alpy ku wybrze�om Ba�tyku, co chyba le�a�o w strategicznych planach Silihomid�w. Usta�o wrzenie kilku m�rz i paru wielkich jezior.

S� to pierwsze niepodwa�alne tryumfy Pami�ci Wieczystej rozbudowywanej z po�piechem. Dyktuje go nie tylko nakaz chwili, lecz tak�e uzasadnione obawy zniszczenia tego uniwersalnego superkomputera przez zagorza�ych przeciwnik�w przyj�cia pomocy urpia�skiej w jakiejkolwiek formie. Dopiero pe�ny rozruch tego sztucznego superm�zgu, maj�cego stanowi� kompedium ca�ej wiedzy ludzkiej wraz z praktycznym wykorzystaniem jej w przedsi�wzi�ciach tak z�o�onych, i� opracowa� ich nie zdo�a�oby jedno pokolenie badaczy, da szanse ca�kowitego rozgromienia krzemowc�w � wed�ug zapewnie� A-Cisa, reporterki Daisy Brown, paru naszych uczonych z Astrobolidu oraz czworga ludzkich ��cznik�w z kultur� planetarn� Urpian. Na razie wstrzymajmy si� przed tendencyjnym nazywaniem ich Urpolud�mi, p�ki czynami nie dowiod� swojej rzeczywistej to�samo�ci. Nonsensem by�oby przecie� s�dzi� ich wed�ug cielesnej postaci (zmys� radiowy, aparat chromosomalny).

Ot� walne zwyci�stwa jeszcze nie doko�czonej Pami�ci Wieczystej w zmaganiach z silikokami wyzwoli�y mieszane uczucia zar�wno u jej entuzjast�w, jak oponent�w. Skuteczno�� dzia�ania tego cybernetycznego kolosa ol�ni�a pierwszych, kt�rzy oczami wyobra�ni widz� ju� Ziemi�, swoj� ojczyzn�, oczyszczon� z krzemowc�w, i po wsze czasy uratowan� dla ludzi. Drugich natomiast, cho� mo�e tak samo uradowanych kl�skami kosmicznych naje�d�c�w, przera�a potencja� my�lowy tego urz�dzenia w stadium budowy: uko�czone, z r�wn� �atwo�ci� rozgromi krzemowc�w, jak odda ludzi � mo�e nawet nie �wiadomych zagro�enia � w pacht Urpianom, je�li oni tego zapragn�.

W ostatnim czasie przesz�a niemal przez ca�y �wiat fala �ywio�owych wyst�pie� mniej lub bardziej zorganizowanych grup religijnych, przypisuj�cych naj�ciu krzemowc�w wymiar nadprzyrodzony. Nie lada to gratka dla socjolog�w: bada� na �ywo mistyczne uniesienia, kt�re co najmniej od czterech wiek�w wydawa�y si� w zaniku i nic nie wr�y�o zmiany tego stanu rzeczy.

Znamienne, �e ruchy te s� spontaniczne i nie omin��y prawie �adnego regionu kuli ziemskiej. Przedmiotem bada� jest ich wzajemne przenikanie si� i oddzia�ywanie.

Ruchy te to nie tylko najrozmaitsi �ywi �wi�ci, wr�bici, aposto�owie, prorocy i wizjonerzy. W�r�d niezliczonych organizacji religijnych, jak: zwiastuni nieba, dzieci bo�e, hufce zbawienia �wiata, szczeg�lnie pr�ni s� gomorowcy. Podstaw� ich doktryny stanowi biblijny mit o spaleniu deszczem ognistym dw�ch rozpustnych miast � Sodomy i Gomory.

Wed�ug ich wierze� najazd krzemowc�w to miecz karz�cy, kt�ry B�g zes�a� na ogniska grzechu. G�osz� oni, �e kara ta powt�rzy�a si� w naszych czasach w ustokrotnio-nym nasileniu, bo zwr�cona przeciw ca�ej ludzko�ci, jako wielkodusznie op�niona o stu-lecia pomsta bo�a za to, �e ludzie zamiast Boga czcz� samych siebie i swoje materialne twory.

Na tym tle wyp�yn�y zasadnicze r�nice mi�dzy pokutnikami wzywaj�cymi boskiego przeb�agania a czcicielami Silihomid�w pojmowanych r�nie: czasami jako wcielenie demonicznego z�a albo pot�gi czynu, albo karz�cego or�a � okrutnego, lecz zarazem u�wi�conego namacalnym kontaktem z dzier��c� go r�k� Stw�rcy. Pokutnicy przewa�nie traktuj� swoich przeciwnik�w jako antychryst�w.

Osobnym problemem s� rozmaite przyziemne interesy zar�wno tu wspomnianych, jak wielu innych bogochwalc�w, kt�rzy chc� przy tym ogniu upiec jak�� w�asn� piecze�, nie maj�c� nic a nic wsp�lnego z ratowaniem Ziemi. Bywaj� oni nader uci��liwi, siej�c zam�t i bez�ad w�wczas, gdy potrzebujemy trze�wego zjednoczenia si� w walce z rzeczywistym, a nie tylko urojonym wrogiem. Pada�y nawet g�osy za wdro�eniem sankcji specjalnych. Jednak surowo tego zabrania Karta Wolno�ci zaprzysi�ona po wsze czasy w imieniu wszystkich ludzkich pokole�: wyklucza ona wprowadzenie stanu wyj�tkowego nawet w obliczu kosmicznych zagro�e�. A zreszt� liberalno�� ustroj�w wszystkich istniej�cych federacji udaremni�aby praktyczne egzekwowanie takich rygor�w.

Jak donosi �Magazyn Mi�dzygwiezdny� z dwudziestego �smego sierpnia dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego sz�stego roku, za trzy tygodnie spodziewany jest powr�t Astrobolidu. W zwi�zku z tym antyurpia�skie nastroje wzmog�y si� gwa�townie. Wielu chce przeszkodzi� wyl�dowaniu na Ziemi zar�wno A-Cisa, jak Lu i trojga tak zwanych Urpo-ludzi, licz�cych po trzyna�cie lat (dwana�cie lat pozostawa�y w stanie anabiozy podr�nej). Kontrowersyjna jest sprawa tych dzieci, b�d�cych przecie� dzie�mi ludzkimi. Zdaniem niekt�rych zapale�c�w dziecko obdarzone narz�dem radiowym ju� przez to samo nie jest cz�owiekiem, a c� dopiero m�wi� o obcej nam mentalno�ci, schematyzmie i uniformizacji my�lenia opartego na kanonach logiki i w�skim praktycyzmie, a neguj�cej wszelkie uczucia jako cechy pierwotne niegodne istoty rozumnej.

Organizacja Obrony Wolno�ci przedstawia do wyboru dwa warianty dzia�a�: albo zniszczy� Pami�� Wieczyst� przed przybyciem wyprawy Astrobolidu, albo odes�a� przynajmniej A-Cisa do Uk�adu Tolimana. Lu i troje pozosta�ych mutant�w mo�na przyj�� pod warunkiem pozbawienia ich wp�ywu na bieg wydarze�.

Z ostatniej chwili: W zwi�zku z zapowiedzi� Toma Malleta, i� ujawni jedno z g��wnych �r�de� niepokoj�w wywo�ywanych dywersyjnymi plotkami, dziennikarz �Magazynu Mi�dzygwiezdnego� poprosi� tego znakomitego m�a stanu o kr�tki wywiad, kt�rego uprzejmie nam udzieli� w czasie powrotu z posiedzenia Komisji Poszukiwawczej. Oto oryginalne nagranie:

��Czy wasze odkrycie oznacza pe�ny sukces Komisji Poszukiwawczej i zapowiada rozwi�zanie jej w wyniku wype�nienia misji?

��Pe�ny sukces nie wydaje si� mo�liwy, dop�ki trwa walka z krzemowcami. Walka na �mier� i �ycie stwarza nieuchronnie napi�cia, stanowi�ce podatny grunt dla dezinformacji.

��Jakie aspekty tej wrogiej roboty mo�esz ujawni� ju� teraz?

��Niczego nie potrzebujemy ukrywa�. W�a�nie lec� do Warszawy, gdzie wraz Z Bernardem Krukiem i specjalistami z r�nych dziedzin opracujemy komentarz i analiz� psychologiczn� zjawiska. Przyk�adamy do tego tak du�� wag�, �e nie starczy�aby nam wideofoniczna narada. Za kilka godzin podamy wyczerpuj�cy komunikat. A wam a� do jego og�oszenia radzi�bym unika� sformu�owa� w rodzaju: �dywersyjna plotka�, �spisek�, �wroga robota�.

��W takim razie jak wygl�daj� fakty? Jakie jest �r�d�o tych szkodliwych plotek?

��Zn�w da�y zna� o sobie mistyczne egzaltacje. W gr� wchodzi sekta ofiarnik�w, kt�rzy g�osz� ewangeli� cyklicznego odkupienia. Ja bym j� nazwa� fideistyczn�, spekulacyjn� teori� katastrof. Nawi�zuj� do Cuviera z pocz�tku dziewi�tnastego wieku. Broni�c swej dworskiej kariery w bur�uazyjnej Francji wzbrania� si� uzna� ewolucj� �wiata ro�lin i zwierz�t jako sprzeczn� z Bibli�. Ten znakomity sk�din�d paleontolog wymy�li� wi�c teori� katastrof, wedle kt�rej co jaki� czas fizyczne kataklizmy niszczy�y wszelkie �ycie na Ziemi, po czym B�g w kolejnym akcie stw�rczym powo�ywa� nowe gatunki, odmienne od poprzednich. To mia�o t�umaczy� odr�bno�� form skamienia�o�ci w warstwach skalnych odpowiadaj�cych wcze�niejszym i p�niejszym epokom.

Ot� naczelny prorok ofiarnik�w, niejaki Stirns, g�osi, �e w r�nych epokach cyklicznie B�g zsy�a plagi na ludzi. Poprzednim razem do�wiadczy� nas plagami egipskimi. W obecnej wielkiej pr�bie zes�a� antychrysta w przebraniu Silihomida, kt�rego mo�na pokona� tylko ofiar� niewinnej krwi. B�g sam rozporz�dzi, jaki ma by� rozmiar tej ofiary. Dlatego uciekanie przed zag�ad� to zuchwa�y sprzeciw woli bo�ej. On sam pokieruje przebiegiem hekatomby, a skoro wymagana przeze� liczba ofiar si� wype�ni (przy czym najwy�sz� cen� ma �mier� dzieci), Antychrysta-Silihomida na powr�t str�ci do piekie�, a Ziemi� zwr�ci ludziom.

��Jakie praktyczne cele os�oni�te takim mistycznym parawanem?

��Jeszcze nie wiadomo, czy ruch ten jest przedmiotem jakiej� zewn�trznej manipulacji. Wygl�da na to, �e s� to dzia�ania spontaniczne, niejako bezinteresowne; swoista forma roz�adowywania strachu nagromadzonego w ludziach o mniejszej odporno�ci psychicznej.

��Czy potwierdzisz sugestie, �e macza�o jednak w tym palce Towarzystwo Obro�c�w Przyrody Wenus? Chodzi g��wnie o dwuznaczn� rol� profesora Bandorego.

��Towarzystwo to liczy miliony cz�onk�w. Nie brak w�r�d nich wartog�ow�w, kt�rym mog� si� udziela� tak dzi� rozpowszechnione egzaltacje religijne. Trudno wykluczy�, �e niekt�rzy ��cz� je z ratowaniem naturalnego �rodowiska Wenus. Bandore nie ma z tym nic wsp�lnego. Przeciwny wenusja�skiemu osadnictwu, z wielkim zaci�ciem pragnie je przerwa� na rzecz kolonizacji Marsa. Tak�e usi�owa� zapobiec zniszczeniu Wyspy Einsteina, je�li nie stwierdzimy tam silikok�w. Dzia�a jawnie, uczciwie i nie przyzywa na pomoc si� nadprzyrodzonych.

��A teraz og�lniejszy problem: W czym dostrzegasz pow�d wybuchu na ca�ym �wiecie psychoz religijnych, kt�re zdumia�y i zaskoczy�y nas wszystkich?

��Pozw�l, �e sprostuj�: mnie wcale nie zaskoczy�y. Mo�e dlatego, i� � niezwyk�ym zrz�dzeniem losu � do�wiadczy�em tych spraw na w�asnej sk�rze: sam ho�dowa�em niegdy� takim nastrojom.

��Celestia?

��W�a�nie. B�d�c najstarszym z bardzo ju� nielicznych Celestian pami�tam tamte wypadki, bo kiedy niespodziewanie rozstrzyga�a si� szcz�liwie przysz�o�� tego �wiata mkn�cego poprzez pustk� na zatracenie, mia�em trzyna�cie lat. Ufnie wierzy�em, jak prawie wszyscy jego mieszka�cy, �e za osiemna�cie tysi�cy lat Pan Kosmosu doprowadzi naszych potomk�w na Juvent�, gdzie spotkaj� si� z nami, cudownie przeniesionymi po �mierci do tej krainy wiecznej �wiat�o�ci i wesela.

��Z twoich s�d�w o mistycznych egzaltacjach zawsze tchnie takt i umiar. W jakich okoliczno�ciach sam by�by� sk�onny je aprobowa�?

��Nigdy, za nic w �wiecie! Co wcale nie znaczy, �e nie dostrzegam, i� w pewnych trudnych chwilach, a zw�aszcza w tak zwanych sytuacjach ostatecznych, mog� by� one niekt�rym ludziom wielce pomocne.

W�r�d dzieci urodzonych w ostatnim roku mutacje wyst�powa�y coraz cz�ciej. Podczas gdy dawniej jedna zdarza�a si� przeci�tnie na milion urodze�, w niekt�rych miejscowo�ciach liczba ta wzros�a dwadzie�cia tysi�cy razy. Je�li doliczy� drugie tyle poronie� wywo�anych mutacjami, dwudziesta pi�ta cz�� nadchodz�cego pokolenia urodzi�a si� z daleko posuni�tymi zniekszta�ceniami fizycznymi i psychicznymi. W�r�d ludzi z niekt�rych okr�g�w, zw�aszcza afryka�skich, te proporcje przedstawia�y si� jeszcze gorzej.

Dwie trzecie ludzkiej populacji nadal przebywa�o na Ziemi. Wskutek ewakuowania ludzi z rozleg�ych obszar�w zag�szczenie innych wzros�o kilkadziesi�t razy. Jednak nawet na tych okropnie przeludnionych terenach, cho� uprzywilejowanych dlatego, �e by�y najczystsze, ska�enie promieniotw�rcze wcale nie by�o ma�e. Zapomniano ju� o normach radiacji uznawanych za dopuszczalne. Nawet z dala od ska�oburczych dzia�a� silikok�w powietrze by�o ska�one do tego stopnia, �e w normalnych czasach nikomu by si� nie �ni�o przebywa� w tak niebezpiecznym �rodowisku.

Rozwlekane wiatrami �mierciono�ne py�y z kipi�cych law� pustaci opada�y to tu, to tam, cz�sto w przera�aj�cym st�eniu, ka��c ca�e regiony pospiesznie ewakuowa�. Ostatnio takie by�y w�a�nie skutki burzy piaskowej, kt�ra, �wiec�c z�owieszczo w mroku, przez Kana� Mozambicki uderzy�a na Madagaskar i zmusi�a do b�yskawicznej ewakuacji Ta-nanariwy oraz s�siednich miast.

Zagro�enia mieszka�c�w Ziemi napromieniowaniem wcale nie zmniejszy�y ostatnie sukcesy zd�awienia ognisk silikok�w na znacznych obszarach. W ca�kiem zmienionych warunkach termicznych planety bardzo utrudnione by�o panowanie nad cyrkulacj� pr�d�w atmosferycznych. Nadto dawano pierwsze�stwo wszystkiemu, co s�u�y�o bezpo�redniej walce z kosmicznym najazdem. W tej sytuacji uchwalono przesiedlenie na Wenus ca�� ludzko�� w nieprzekraczalnym terminie czterech miesi�cy. Pozosta� mia�y tylko ochotnicze za�qgi uczestnik�w walki o Ziemi� � jak zacz�to nazywa� generaln� rozpraw� z krzemowcami, kt�ra w zwi�zku z budow� Pami�ci Wieczystej na Ksi�ycu wkracza�a w faz� rozstrzygaj�c�.

W dyskusjach nad sposobem przeprowadzenia tej emigracji na skal�, jakiej nikt sobie dot�d nawet nie wyobra�a�, Towarzystwo Obro�c�w Przyrody Wenus stanowczo opar�o si� planom zabudowy ocala�ych resztek wysp. Mimo za�o�e� bowiem utrzymania jakich� skrawk�w w charakterze rezerwat�w oznacza�oby to ograniczenie biosfery l�dowej do nielicznych, wyrywkowo uratowanych gatunk�w, z kt�rych p�niej nie uda�oby si� skleci� ani jednej naturalnej, pr�nej, samowystarczalnej biocenozy z niezb�dnym dla jej rozkwitu zamkni�tym obiegiem wszystkich przynale�nych �a�cuch�w pokarmowych.

W tym czasie ju� skrystalizowa� si� pogl�d, �e � bez wzgl�du na rozw�j wydarze� � Wenus nie zostanie przystosowana do zasiedlenia pod go�ym niebem. W razie kl�ski ludzko�� mia�a si� przenie�� na Marsa. Dlatego ju� teraz przyst�piono do rozbi�rki niekt�rych wenusja�skie!! miast w celu zrekultywowania terenu, jak to si� czyni�o z ha�dami na Ziemi. Ju� wcze�niej specjaln� uchwa�� wy��czono spod dalszej zabudowy Ziemi� Joersena � pasjonuj�cy biolog�w jedyny lilipuci l�d wodnej planety.

Te formy ratowania wenusja�skiej biosfery nie kolidowa�y z ustaleniami dotycz�cymi ca�kowitej emigracji z Ziemi. Pocz�tkowy plan skonstruowania olbrzymich prom�w w postaci sztucznych wysp dla miliard�w ludzi okaza� si� niezbyt praktyczny, a zw�aszcza trudny do spe�nienia w sztywno wytyczonym terminie czterech miesi�cy. Kilka mniejszych takich jednostek p�ywaj�cych rozgania� ju� wiatr po wszechoceanie Bia�ej Planety. Dalsze by�y w budowie. Ca�kowite jednak rozwi�zanie problemu uchod�c�w z Ziemi mia�a przynie�� pospieszna budowa miasta poruszaj�cego si� na orbicie wok� Wenus. By� to pusty wewn�trz dysk o �rednicy czterystu kilometr�w, podzielony na poziome kondygnacje.

Dwudziestego wrze�nia dwa tysi�ce pi��set sze��dziesi�tego sz�stego roku w godzinach rannych nadszed� meldunek z Astrobolidu lec�cego ju� przez rubie�e Uk�adu S�onecznego. Daisy Brown donosi�a mi�dzy innymi:

�Wasze ostatnie wiadomo�ci o progresywnym wzro�cie mutacji w�r�d dzieci urodzonych pocz�wszy od wiosny bie��cego roku wywar�y na nas okropne wra�enie; tym bardziej �e mamy �ywo w pami�ci spraw� samego Lu, jak r�wnie� jego ch�ci poddania nas wszystkich zabiegowi syntezy chromosomalnej.

Niew�tpliwie mutacje tworzone przez �lepy przypadek s� znacznie gro�niejsze, gdy� prowadz� do wielokierunkowej degeneracji gatunku ludzkiego. Wczoraj przedyskutowali�my t� spraw� z A-Cisem, kt�ry, korzystaj�c z pomocy dublom�zgu, o�wiadczy� nam, �e nie jest to wcale beznadziejne. Przypuszcza on, i� uda si� dokona� korekcji chromosomalnej w skali ca�ej ludzko�ci, co po�o�y kres temu dramatowi.

Bez tego w og�le nie wyobra�am sobie przysz�o�ci ludzi inaczej ni� jako powszechn�, nieodwracaln� katastrof�. Nawet w razie odizolowania ludzi ju� teraz od �r�de� zgubnego promieniowania � oczywi�cie przez emigracj� � problem pozostaje otwarty, pogorszaj�c si� z ka�dym rokiem i z ka�dym pokoleniem. Ile� milion�w ofiar poch�aniaj� a� do naszych czas�w skutki eksperymentalnych wybuch�w bomb atomowych i wodorowych, niebacznie dokonywanych w drugiej po�owie dwudziestego wieku!

A-Cis twierdzi, �e p�niej szczeg�owo rozpracuje ten problem za pomoc� Pami�ci Wieczystej, lecz najpierw musi by� uko�czona jej budowa, gdy� w swoim obecnym stadium nastawion� jest wy��cznie na walk� z silikokami. Zdaniem Urpianina ta korekcja chromosomalna powinna by� uwie�czona ca�kowitym sukcesem�.

Zgodnie z obietnic� powiadamiania opinii publicznej zar�wno o poczynaniach Komitetu Ochrony Ludzko�ci, jak te� o wiadomo�ciach nadchodz�cych z Astrobolidu kilka minut po godzinie si�dmej Rem nada�a na wszystkich falach meldunek Daisy Brown z takim komentarzem:

�Musimy szczeg�lnie mie� si� na baczno�ci. Przypominamy, i� w pierwszych doniesieniach, nadawanych z Uk�adu Tolimana przez t� sam� reporterk�, mowa by�a p do�wiadczeniach Urpian zmierzaj�cych do narzucenia ludziom swojej woli.

W �wietle meldunku Daisy nie mamy gwarancji, �e cz�onkowie ekspedycji maj� mo�no�� swobodnego my�lenia i nale�ytego rozeznania, co le�y w interesie ludzko�ci, a co by�oby dzia�aniem na jej szkod�. Dlatego musimy w tej propozycji podejrzewa� ingerencj� Urpian w sprawy ludzkie�.

W ci�gu kwadransa zrobi�o si� t�oczno w eterze. Na falach radiowych krzy�owa�y si� rezolucje wyra�aj�ce d��enia, nadzieje i obawy najrozmaitszych ugrupowa�. Rozbujane emocje utrudnia�y trze�w� ocen� wyj�tkowo z�o�onej sytuacji, jaka si� wytworzy�a wskutek zbyt wielu niewiadomych co do intencji Urpian zar�wno wobec kultury planetarnej Ziemian, jak te� wobec nie znanych im krzemowc�w. I znowu, jak to si� stale ostatnio powtarza�o, linia podzia�u dotyczy�a przyj�cia lub odrzucenia pomocy urpia�skiej.

Coraz cz�ciej domagano si� niedopuszczenia do jakiejkolwiek akcji urpia�skiej maj�cej bezpo�rednio wp�ywa� na dziedziczenie cech u ludzi. Podczas wiecu w Nowym Jorku jaki� zapalczywy m�odzieniec krzycza� z ca�ych si� do mikrofonu:

��Je�li nie przekona� was przyk�ad Lu, kt�ry chcia� zg�adzi� Daisy Brown, aby � toruj�c sobie gwa�tem drog� do w�adzy � dokona� zbrodni przekszta�cenia ludzi w bezduszne automaty my�lowe, to przypatrzcie si� dalszemu rozwojowi wydarze�. Urpianie za po�rednictwem swoich telesterowanych py��w buduj� na Ksi�ycu gigantyczne urz�dzenie nazwane przez nich Pami�ci� Wieczyst�. S�u�y ona ju� dzisiaj do walki z krze-mowcami. Ale pami�tajcie, �e to pot�ne narz�dzie mo�e si� obr�ci� przeciwko nam. Mo�e stara� si� przekszta�ci� nas wbrew naszej woli. Mo�e nami zaw�adn��. Mo�e ugodzi� w jedyn� warto�� istnienia: w ludzk� wolno��! A kto zar�czy, �e korekcja chromo-somalna, o kt�rej tak niewinnie pisze Daisy Brown, b�d�ca z pewno�ci� pod wp�ywem Urpian, nie oznacza tego samego co synteza chromosomalna? Musimy przeciwdzia�a� obcej, nieludzkiej tyranii � i to natychmiast!

Inni przeciwnicy pomocy urpia�skiej, nie poprzestaj�c na zasygnalizowaniu niebezpiecze�stwa, rozwa�ali, jak mu si� przeciwstawi�. Wielu ��da�o zerwania jakichkolwiek stosunk�w z Urpianami, wydalenia wszystkich mido poza granice Uk�adu S�onecznego i powiadomienia za�ogi Astrobolidu, �e przynajmniej A-Cis, jako persona non grata, nie ma prawa wyl�dowa� na Ziemi; spraw� Lu mo�na rozpatrzy� po przylocie astronaut�w.

Bardziej ugodowi radzili zaczeka� na powr�t Astrobolidu, chc�c w rozmowach z A-Cisem, z Lu i z ca�� za�og� przekona� si�, w jakim stopniu mo�na zaufa� dobrej woli Urpian. Najzagorzalsi zwolennicy porozumienia eksponowali �wi�t� powinno�� obrony Ziemi � kolebki ludzi.

Szczeg�lnie mocno ta polaryzacja pogl�d�w w sprawie przyj�cia lub odrzucenia pomocy urpia�skiej zaznacza�a si� na Wenus, gdy� na pogl�dach cz�ci wygna�c�w zawa�y�a nostalgia.

W p�milionowym t�umie wiecuj�cym na Wyspie Nadziei lewica, prawica i centrum (nazwijmy je tak umownie z braku odpowiednich zamiennik�w) w �wi�tym gniewie spr�y�y si� do skoku, nie przebieraj�c w zarzutach, byle dotkliwie skompromitowa� przeciwnika.

W odpowiedzi na apel o obron� Ziemi za wszelk� cen� wrogowie pomocy urpia�skiej uchwalili napr�dce rezolucj�, transmitowan� przez rozg�o�nie Wenus, Ziemi i Ksi�yca:

�Na przek�r renegatom gotowym paktowa� nawet z Urpianami, nas, tu przytomnych i tutaj walcz�cych o Ziemi�, nie skusi �atwe �ycie. Nigdy, przenigdy nie p�jdziemy po linii najmniejszego oporu! Za nic, nawet za cen� �ycia nie zrezygnujemy ze �wi�tego i nienaruszalnego prawa, w dawnych czasach okupionego przelan� krwi� najlepszych syn�w planety: nie zrezygnujemy z ludzkiej wolno�ci. Jeste�my gotowi raczej zgin�� ni� ograniczy� w czymkolwiek swobod� dzia�ania ka�dego z nas. My, przesiedle�cy z Ziemi, �yj�cy na Wenus pod kloszami, kt�rzy nie ogl�damy S�o�ca, nie znamy ju� deszczu ani wiatru, oddzieleni od obcych warunk�w klimatycznych tward� przegrod� mo�liw� do przekraczania tylko w skafandrach, o�wiadczamy uroczy�cie:

Ludzie t�skni�cy za blaskiem S�o�ca, mg�� porann� i podmuchem wiatru, za niebem wygwie�d�onym noc� i b��kitnym w dzie�, zdecyduj� si�, gdyby cena wolno�ci tego wymaga�a, nie ujrze� wi�cej Matki Ziemi i pozosta� tutaj albo na Marsie, albo gdziekolwiek indziej, przystosowuj�c obce �wiaty do swoich potrzeb. Cho�by�my zrezygnowali z podstawowych wyg�d i przyzwyczaje�, a zachowali jedynie wolno�� � pozostaniemy sob�: lud�mi! W obronie tej �wi�to�ci wypowiadamy pos�usze�stwo zaprzysi�onej przez ludzko�� Karcie Wolno�ci w jednym jedynym punkcie: poniechania przemocy. Zaufajmy m�dro�ci staro�ytnych: extremis malis extrema remedia � skrajne z�o trzeba zwalcza� skrajnymi �rodkami. Bez lito�ci i bez ostrze�enia zd�awimy fizycznie ka�dego � oboj�tne, cz�owieka czy niecz�owieka � kt�ry chcia�by odebra� nam nasz skarb u�wi�cony walk� i �mierci� najlepszych spo�r�d Ziemian. Takie jest prawo naszego gatunku: wolno��! �adnemu prawu � ziemskiemu b�d� pozaziemskiemu � nie damy pierwsze�stwa przed prawem wolno�ci�.

Po tym bu�czucznym expose zabrali g�os rozmaici mistycy, szermuj�cy bez umiaru i �ask� bo��, i pomst� bo��.

G�osom z Wenus odpowiada�y g�osy z Ziemi, tak samo zr�nicowane i nie mniej zacietrzewione.

Ber wsta� gwa�townie i przechadza� si� wzd�u� kabiny. Wreszcie stan�� tu� przed Rem i, nie patrz�c na ni�, wyrzuci� pospiesznie:

��Ty nic nie rozumiesz!

Zapanowa�o milczenie, kt�re zn�w przerwa� Ber:

��Obrazi�a� si�?

��Nie mam tego zwyczaju � odpar�a.�� Obra�anie si� by�o mo�e dobre w Celestii. Ber najpierw zdziwi� si�. Potem przyj�� to za uszczypliwo�� i powiedzia� z gorycz�:

��Wypominasz mi, �e moi przodkowie �yli czterysta lat w oderwaniu od Ziemi i dobrodziejstw, jakich u�ycza wi� ze spo�eczno�ci�. C� dzieli potomk�w Celestian od pozosta�ych ludzi? Ot, we� na przyk�ad Toma, kt�ry powinien r�ni� si� jeszcze mocniej ni� ja, bo sp�dzi� dzieci�stwo w Celestii.

Rem drgn�a.

��Tom a ty to ogromna r�nica; jak gdyby dwa �wiaty. Tom rozumie ludzko��, kt�rej bez reszty po�wi�ci� swoje d�ugie �ycie. Na pewno przetrwa w pami�ci bardzo wielu pokole�.

Ber spojrza� badawczo na Rem.

��Ot� wiedz, �e w kwestii budowy Pami�ci Wieczystej zar�wno Tom, jak i ja stoimy po tej samej stronie barykady. Rem przyblad�a. Och�on�wszy z pierwszego wra�enia powiedzia�a wolno, sil�c si� na spok�j:

��Czy Tom wyda� jakie� nowe zarz�dzenia?

��Tak. W porozumieniu z rad�, kt�rej wi�kszo�� � po burzliwej debacie � przyzna�a s�uszno�� naszemu stanowisku. Prace przy doskonaleniu Pami�ci Wieczystej s� kontynuowane w po�piechu. Jak wiesz, wczoraj nadesz�o jeszcze jedno mido wyposa�one w bardzo rozleg�e instrukcje. Pomy�l, co by�my zrobili bez tak pot�nych narz�dzi dzia�ania, jakimi obdarzaj� nas Urpianie! Pomy�l tylko� Rem milcza�a. Jej �renice jakby przygas�y, a cie� d�ugich rz�s przyciemni� ich miedziany odcie�.

Raptownie spyta�a:

��Ile minut temu Tom wyda� te rozporz�dzenia? Bernard speszy� si�. Nie patrz�c na ni� odpowiedzia�:

��Wczoraj p�nym wieczorem.

Rem obrzuci�a Bera gniewnym spojrzeniem.

��B�d� powa�niejszy � rzuci�a strofuj�co.�� Dramat ludzko�ci tego wymaga. Dobrze wiesz, �e od godziny jednoczy nas wszystkich poszukiwanie sposob�w obrony przed ingerencj� Urpian. Stawk� jest przysz�o�� naszego gatunku, za kt�ry przecie� czujemy si� odpowiedzialni.

Ber te� si� zapali�:

��Z poszukiwania tych sposob�w mo�esz mnie wy��czy� Zrozum: twoje l�ki s� bez pokrycia. Mamy do�� dowod�w na to, �e Urpianie chc� naszego dobra. Zreszt� zastan�w si�: my nic nie ryzykujemy. Ziemia ginie! Nasza ojczyzna! A tylko oni mog� j� uratowa�.

��Ale za jak� cen�? Bernard zamy�li� si�.

��No c� Jeste� uprzedzona do tych istot, kt�re pod ka�dym wzgl�dem tak bardzo g�ruj� nad nami. Mo�e dor�wnamy im za tysi�clecia; a mo�e nigdy� Oczywi�cie ty nie chcesz o tym s�ysze� � doda� sarkastycznie.�� Koniecznie pragniesz, �eby w�r�d psychozo�w we wszech�wiecie prym wiedli ludzie�

��Przesta� bredzi� � przerwa�a i po chwili dopowiedzia�a:

��Niech ludzie pozostan� lud�mi! Nie chodzi mi o nic wi�cej. Czy�by� naprawd� nie pojmowa� istoty tej walki?

��Pojmuj�, �e trzeba zjednoczy� wszystkie si�y w obronie Ziemi. Silihomidzi z ich mikrobami s� jedynym wrogiem, kt�ry nam zagra�a. Przynajmniej w tej chwili. W obronie Ziemi got�w by�bym zawrze� sojusz nawet z diab�em z celestia�skich legend.

��A ja nie � uci�a Rem zaczepnie.

��Wiem, co my�lisz � odpar� Ber z �alem.�� Ale czy� nawet dla dobra ludzko�ci, dla ocalenia ziemskiej kultury nie potrafisz prze�ama� swego uporu?

��Dobro ludzko�ci to wolno�� osobista ka�dego z nas, nic wi�cej.

��Ty nie rozumiesz, co znaczy kocha� Ziemi�! � zawo�a� Ber, wpadaj�c w patos. �

Mo�e potomkowie Celestian odczuwaj� to rzeczywi�cie inaczej. Czy ja wiem� Widzisz, mnie si� wydaje, �e cz�owiek oderwany od ojczyzny jest jak ryba wyrzucona z wody. Zmarnieje! Nawet gdyby� jej stworzy�a cieplarniane warunki rozwoju. Jeste�my dzie�mi Ziemi! Winni�my jej wszystko. Wszystko!

��Ziemia jest twoim fetyszem � odpar�a Rem ze smutkiem.�� To w�a�nie ona winna nam wszystko. Ziemia jest dla nas, nie my dla niej!

Bernard z niepokojem spojrza� w jej oczy. Spu�ci�a wzrok, aby na niego nie patrze�. Wtedy wyrzuci� z siebie szybko:

��A gdyby przysz�o j� opu�ci� na zawsze, odda� w niewol� komu� zupe�nie obcemu, to powiedz szczerze, Rem, kochana � spojrza� na ni� z mi�o�ci� � czy z twoich oczu nie upad�aby ani jedna �za? Powiedz!

Zapanowa�a chwila milczenia. Rem nie by�a teraz usposobiona do s�uchania mi�ych s��w z ust Bernarda. Pytanie j� troch� zaskoczy�o, troch� zmiesza�o.

��Czy zap�aka�abym nad utrat� Ziemi? Na pewno. Ju� taka ludzka natura. Opuszczaj�c miejsca, gdzie by�o nam dobrze, czynimy to z �alem. Ogl�damy si� jeszcze raz za siebie. We wspomnieniach cierpimy, �e czas nie zatrzyma� si�. Ale �ycie toczy si� dalej.

Przy ostatnich s�owach Rem obni�y�a g�os. Stan�y jej przed oczami wspomnienia sprzed czternastu lat. Za nic w �wiecie nie chcia�a, aby Ber si� tego domy�li�. Zerkn�a na jego twarz. Prawie si� nie zmieni� od tamtego czasu. Czy �ycie po��czy ich jeszcze kiedy�? Czu�a, kierowana kobiec� intuicj�, �e wystarczy�oby jedno czu�e s�owo z jej ust. Wiedzia�a, �e go nie wym�wi, chocia� to by�oby wspania�e� A przecie� oboje byli wolni. Dlaczego nie rozumieli si� teraz? I czy wa�kie publiczne sprawy mog� trzyma� uczucia w ryzach?

Nagle Rem zl�k�a si�, �e mo�e jednak wyzna Bernardowi co�, czego nie chcia�a � przynajmniej w tej chwili. Aby nie przed�u�a� k�opotliwego dla niej milczenia powt�rzy�a, �e Ziemia jest jego fetyszem. Potem zn�w nawi�za�a do Celestii:

��Si�� rzeczy ty widzisz to inaczej. Wiele spraw, kt�re s� dla mnie histori� i niczym ponadto, ty w pewnym stopniu jeszcze odczuwasz, bo znasz je ze wspomnie� swoich bliskich i przyjaci�. To tak jak gdybym rozmawia�a z dwudziestowiecznym or�downikiem �ywych i �wi�tych dla niego warto�ci tamtej epoki, dzi� zastyg�ych, niezrozumia�ych, pokrytych kurzem dawno�ci. Bo Celestia by�a integraln� cz�stk� tamtego �wiata. Tu, na Ziemi, w miar� zmian sposob�w �ycia spojrzenie ludzi na �wiat i na siebie samych uleg�o dog��bnym przemianom.

��Ale mi�o�� ojczyzny pozosta�a � wtr�ci� Ber nieust�pliwie.

��To zrozumiale. Ty kochasz Polsk�, ja czuj� si� Szwedk�. Ale kochaj�c sw�j kraj, nie zaw�am tych uczu� do okre�lonego terytorium, zreszt� w dwudziestym pierwszym stuleciu powalono s�upy graniczne mi�dzy pa�stwami. Ojczyzna to pewna suma dozna� i wra�e�, zdobyczy kulturalnych i cywilizacyjnych zgromadzonych przez wszystkie pokolenia jednego narodu.

��A gdyby �ywio�y rozp�tane przez krzemowc�w zniszczy�y twoj� Szwecj�? � spyta� Ber.

��Nie zniszczy�yby mego ludu � odpar�a Rem z b�yskiem w oczach.�� Ojczyzn� poni�s�by on z sob� w sercu wsz�dzie. I gdzie� daleko, w warunkach sprzyjaj�cych �yciu, na innych globach w�o�y�by wiele si� w tworzenie nowej Szwecji, r�wnie kochanej i r�wnie prawdziwej ojczyzny. Tym razem Bernard zapragn�� by� z�o�liwy.

��Jaka jest wi�c r�nica � zapyta� � pomi�dzy takim uj�ciem a starym powiedzeniem: Ibi patria, ubi bene?

��Ogromna! W dawnej epoce powiedzenie to wyra�a�o orientacj� kosmopolityczn�, oznacza�o przek�adanie �atwego �ycia nad �wczesne obowi�zki wobec spo�ecze�stwa, w kt�rym si� wzros�o.

Bernard zamy�li� si�.

��Mo�e to wszystko mia�oby jaki� sens, gdyby nie pomniki kultury wzniesione na Ziemi i przecie� nierozerwalnie z ni� zwi�zane. Cz�owiek zupe�nie przeobrazi� oblicze planety. I nie tylko wznosi� gigantyczne urz�dzenia przemys�owo-przetw�rcze dla wyzyskiwania bogactw przyrody. To mo�emy odtworzy� w ka�dym nowym miejscu, zaspokajaj�c nasze potrzeby w nowych warunkach. Ale kt� wyrzeknie si� pomnik�w sztuki, w kt�re p�omie� serc mistrz�w wla� niepowtarzalne pi�kno?

Rem wsta�a. R�ce jej dr�a�y. Ber uprzedzi� jej odpowied�:

��W�a�nie w twojej ojczy�nie na skalnej �cianie jaskini ogl�da�em odkryte kilkadziesi�t lat temu �cienne malowid�o. Przedstawia scen� polowania na mamuty. Barwiony ochr� i kaolinem obraz zadziwia �wietnym uchwyceniem sylwetek w ruchu, zar�wno ludzi, jak zwierz�t. Nie �al by�oby ci tego dzie�a artysty sprzed trzydziestu tysi�cleci?

� �al � odpar�a Rem.�� I �al by mi by�o pomnika Ericksena na placu jego imienia w Sztokholmie, gdyby�my go nie zabrali. Ale je�liby mia�o ucierpie� to, czemu Ericksen po�wi�ci� swoje �ycie: wolno��, wola�abym nie �y�.

Ostro zabrz�cza� wideofon przyczepiony do �ciany kabiny statku-bazy, w kt�rym przebywali. Twarz Franka Skiepurskiego na ekranie krasi�y rumie�ce gniewu.

��Czekamy na ciebie.

Nigdy za pami�ci ludzkiej plac Wolno�ci Cz�owieka w Warszawie nie by� tak zat�oczony. W p� godziny od radiowego apelu brakowa�o skrawka wolnego miejsca. Ostatni meldunek z Astrobolidu wzburzy� umys�y na ca�ym �wiecie do tego stopnia, �e rezolucje nap�ywa�y ju� tak�e z Wenus i z baz ksi�ycowych, warszawskie zgromadzenie wi�c mia�o szczeg�ln� wag�. W�a�nie zapowiedzia� swe przybycie Franek Skiepurski. Znaj�c jego radykalizm, wiedziano, �e poprosi zebranych o poparcie jego programu ostatecznego rozgromienia wroga. W tragicznej sytuacji Ziemi przyj�cie b�d� odtr�cenie pomocy Urpian nabiera�o desperackiej wymowy.

Na placu wrza�o jak w ulu. Jedni w skupieniu kontemplowali dziejow� chwil�, kt�rej wag� trudno by�o przeceni�. Inni przekrzykiwali si� wzajemnie jakby w przeczuciu, �e to ostatnie minuty swobodnego modelowania historii rozp�dzonej jak rakieta. Potem b�d� ju� tylko fakty dokonane.

W�r�d trze�wiejszych wypowiedzi wybija� si� g�os studenta Europejskiej Akademii Biologicznej o g�rowaniu wiedzy urpia�skiej nad ludzk�. Najpierw przytoczy� on przyk�ad mido jako symbolu hermetycznej dla nas � gdy� na razie w og�le nie poznanej � techniki py��w telesterowanych, stawiaj�cej ewentualn� pomoc urpia�ska poza wszelk� kontrol�. Przechodz�c na grunt nauk biologicznych powt�rzy� tezy z g�o�nego wyk�adu profesora tej s�awnej warszawskiej uczelni, J�zefa Dolniaka, na temat przywr�ce-nia wzroku Zoe Karlson � by uwypukli� nie tylko znacznie wy�szy poziom medycyny urpia�skiej od naszej, lecz tak�e jej diametraln� odr�bno��. Kunszt biolog�w z Uk�adu Tolimana uwidacznia� si� w tym zabiegu jeszcze wyrazi�ciej ni� w bardziej spektakularnej umiej�tno�ci doboru cech przysz�ego ustroju �ywego w wyniku syntezy chromo-somalnej gen�w.

Te ostatnie dzia�ania, roztrz�sane przez r�nych m�wc�w ze wzgl�du na ich spo�ecz-nie nader niepokoj�cy charakter, dobrze wsp�brzmia�y z mo�liwo�ciami biotechnik stosowanych na Ziemi. Ju� od dawna bez udzia�u podobnych praktyk nikt sobie nie wyobra�a� racjonalnej hodowli zwierz�t i uprawy ro�lin. Natomiast konwencja z dwudziestego pierwszego wieku.zabrania�a takich eksperyment�w na ludziach. W przeciwie�stwie bowiem do zwierz�t, u kt�rych metodami in�ynierii genetycznej mo�emy nasili� wyst�pienie tej cechy, na kt�rej nam akurat zale�y (jak mleczno�� u kr�w albo nie�no�� kur), biologia nie mo�e przes�dza�, jakie psychiczne i fizyczne w�a�ciwo�ci cz�owieka s� najbardziej po��dane. Filozofia, znacznie bardziej uprawniona do takich ocen, te� nie ma patentu na ludzk� doskona�o��, bo niesko�czenie zr�nicowana jest osobowo�� cz�owieka. Nie m�wi�c o tym, �e d��enie do chocia�by wzgl�dnego ujednolicenia puli genetycznej gatunku ludzkiego mog�oby w przysz�o�ci wystawi� populacj� na �miertelne zagro�enia, zgo�a nie daj�ce si� przewidzie�.

Pot�ga wiedzy urpia�skiej budzi�a podziw i strach. Wprost trudno by�o poj��, �e bardzo kr�tki okres bada� wystarczy� im, aby posi��� tak precyzyjn� znajomo�� wszelkich subtelno�ci funkcjonowania ludzkiego organizmu, o jakiej ziemska fizjologia na razie mog�a tylko marzy�. Dawa�o to r�kojmi�, i� korekcja chromosomalna, maj�ca wy��cznie zneutralizowa� genetyczne skutki szkodliwego napromieniowania, nie przekroczy zamierzonych ram i przeciwdzia�aj�c wyst�pieniu y przysz�ych generacjach zgo�a przypadkowych, najcz�ciej zgubnych, mutacji, sama nie wywo�a, w charakterze dzia-�a� ubocznych, jakich� innych ukierunkowanych zmian.

Pozwala�o to wierzy�, �e w ramach takiej globalnej akcji nie przydarzy si� Urpianom fatalny w skutkach b��d w sztuce. By�o to mocne prze�wiadczenie o wiarygodno�ci ich nauki i techniki. Czy jednak w�a�nie ta cywilizacyjna doskona�o�� nie obr�ci si� prze-ciwko ludziom?

Ufno�� wobec rozleg�ej wiedzy tych kosmit�w bynajmniej nie oznacza�a zaufania do ich morale. Wprost przeciwnie, pewne poszlaki narzuca�y daleko posuni�t� ostro�no��. Wprawdzie Urpianie podobno uznali za pomy�k� swe pocz�tkowe d��enie do przekszta�cenia ludzkiej psychiki na ich w�asn� mod��, ale w tej kwestii nie wszystko by�o jasne. Nikt nie m�g� zar�czy�, �e ci przybysze z Juventy nie zechc� znowu rozmy�lnie narzuci� ludziom takich cech, kt�re uznaj� za potrzebne, �e nie wszczepi� cho�by tylko bezkrytycznego podziwu oraz �lepego pos�usze�stwa wobec ich kultury planetarnej, a zw�aszcza wobec ich wyrachowanej, beznami�tnej i obcej nam psychiki.

Wzrastaj�ce od kilku dni opory przeciwko przyj�ciu urpia�skiej pomocy w jakiejkolwiek formie wi�za�y si� z dalszymi sukcesami w zwalczaniu silikok�w. Wi�kszo�� metod zosta�a wypracowana przez Pami�� Wieczyst�, lecz teraz mog�y ju� by� one stosowane z powodzeniem bez pomocy tego superkomputera. Post�py prac w tej dziedzinie w kilku instytutach naukowych Europy i Azji sugerowa�y, �e samodzielne zwalczanie inwazji krzemowc�w jest mo�liwe. Dlatego przeciwko Pami�ci Wieczystej wyst�powali r�wnie� ludzie, kt�rzy za nic w �wiecie nie godzili si� odda� bez walki ojczyst� Ziemi� kosmicznym uzurpatorom. Wyraziciele tego pogl�du reprezentowali centrum. Obro�cy Ziemi ze skrajnego skrzyd�a g�osili, i� jest ona dobrem najwy�szym, bez kt�rego cz�owiek �y� nie mo�e. Dlatego w niepewnej sytuacji wojny z krzemowcami widzieli w Urpianach r�kojmi� zwyci�stwa.

Ekstremi�ci z przeciwnego obozu, bardziej krzykliwi i zaborczy, uznawali nie skr�powan� swobod� cz�owieka za dobro naczelne, kt�remu trzeba podporz�dkowa� wszystkie inne warto�ci ��cznie z kosmiczn� ojczyzn�. Sekundowali im czciciele wolno�ci � napr�dce zrodzona sekta religijna, kt�ra podnios�a wolno�� do rangi b�stwa, wi���c z tym rozmaite perwersyjne i orgiastyczne rytua�y. Niemistyczni obro�cy wolno�ci widzieli w nich fanatyczn� si�� destrukcyjn�, kt�r� wygodnie mogliby manipulowa�.

Tak rozumowa� r�wnie� Franek Skiepurski. L�duj�c na lotnisku rakietowym w Warszawie przys�uchiwa� si� w skupieniu dudni�cym w s�uchawkach pokrzykiwaniom jednego z czcicieli, kt�ry uto�samia� siebie z wol� boga wolno�ci i uroczy�cie r�czy� w jego imieniu, �e ci, kt�rzy zdemoluj� Pami�� Wieczyst�, zostan� z dusz� i cia�em uniesieni do niebia�skiego raju.

Franka radowa�y te bredzenia, bo tworzy�y dobr� atmoster� dla jego przem�wienia. Sp�ni� si� jednak. Kiedy dotar� na plac Wolno�ci Cz�owieka, owacyjnie witany przez swoich stronnik�w, w gronie kilku m�odzie�c�w sta� na prowizorycznie skleconej m�wnicy starszy pan o twarzy patriarchy i wo�a� frenetycznie do mikrofonu:

��Ziemia ginie! Ulitujcie si� nad ni�, jedyn� ojczyzn� cz�owieka! Bujna czupryna trz�s�a mu si� jak mlecznoz�ote runo pod�wietlone s�onecznym popo�udniem. Machinalnie g�aszcz�c siw� brod� zamierza� m�wi� dalej, nawet wi�c nie spostrzeg� wej�cia Franka, kt�ry z przesadn�, komediowo-teatraln� kurtuazj� sk�oni� si� przed nim, by niemal w tym samym momencie powoli, ale stanowczo przesun�� go na bok i bez wst�p�w przem�wi�:

��Gadki na potem! Przybyli�my tu, aby dzia�a�. Nie musz� nikogo przekonywa�, �e wolno�� jest cz�owiekowi potrzebna jak powietrze. Bracia, s�uchajcie mnie: wolno�� jest zagro�ona! Jakie� inne niebezpiecze�stwo mog�oby ludzi mocniej scementowa� w posp�lnym dzia�aniu? Jak�� warto�� chcieliby�cie przeciwstawi� �wi�tej i nie skr�powanej wolno�ci? Nie ma takiej�

��Nieprawda!�� tubalny g�os hukn�� w pobli�u tak prowokuj�co, �e Franek rozejrza� si� doko�a.

��Ziemia w niebezpiecze�stwie!�� rozleg� si� ten sam g�os.�� Za Matk�-Ziemi� polegniemy pokotem wszyscy jak z��te k�osy. Planeto! Nasza Ziemio� Franek brutalnie wpad� mu w s�owa:

��Jeste� dla mnie kup� kamieni. Ziemio, martwa i nie czuj�ca na sobie �ywego, wolnego cz�owieka. M�wicie: Ziemia w niebezpiecze�stwie � podj�� pospiesznie z obawy, aby mu znowu nie przerwano.�� I c� z tego? Gdyby�my jej obron� mieli okupi� ograniczeniem swobody dzia�ania albo przyj�ciem sztywnych praw dyktuj�cych cz�owiekowi, jak ma post�powa� � to niechaj ginie Ziemia. Powtarzam: niechaj ginie!�� je�li mieliby�my wybiera� pomi�dzy ni� a wolno�ci�!

��Nic ponad wolno��! � zabrzmia�o z kilku stron. Franek powt�rzy� ten okrzyk, jak g�o�no potrafi�. A� zje�y� si� us�yszawszy z kolei obro�c�w Ziemi.

Na chwil� zag�uszy�o ich poparcie dla zacietrzewionego m�wcy:

��Nic ponad wolno��!

Kilkana�cie rakiet mkn�o ku Ksi�ycowi: dwuosobowe gondole, jakimi zakochani odbywali przeja�d�ki po niebie, jednostki pasa�erskie oraz transportowe, oczywi�cie niewielkie, nadto przewa�nie w z�ym stanie, co spowodowa�o, �e nic bra�y udzia�u w powszechnej rozprawie z krzemowcami. Niekt�re pojazdy nie spe�nia�y wymog�w bezpiecze�stwa. Inne by�y przeznaczone do lot�w ku nisko kr���cym stacjom satelitarnym lub, najwy�ej, na orbit� stacjonarn�. Brak�o jednak czasu, aby si� zastanawia� nad ryzykiem lecenia nimi na Ksi�yc.

Pierwotny plan Franka by� prosty: wys�a� tylko jedn� zdalnie sterowan� rakiet� z g�owic� wodorow�, kt�rej wybuch w obr�bie Pami�ci Wieczystej spowoduje doszcz�tne wyparowanie zar�wno tego superkomputera, jak urz�dze� pomocniczych w promieniu kilkunastu kilometr�w. W ostatniej chwili, aby nikt nie zd��y� ostrzela� rakiety i wywo�a� eksplozji na trasie, ostrzeg�by przez radio ludzi mog�cych przebywa� w niebezpiecznej strefie. Normalnie by� to obszar ca�kiem bezludny: montowaniem kolejnych agregat�w Pami�ci Wieczystej zajmowa�y si� zespo�y mido, a w tym rejonie Srebrnego Globu nie by�o ani baz naukowych, ani zak�ad�w przetw�rczych.

Plan by� jednak nie do zrealizowania. Ca�y zapas bomb nuklearnych przygotowanych do walki z krzemowcami by� w gestii Komitetu Obrony Ludzko�ci. Po odej�ciu Skie-purskiego by�o oczywiste, �e s� one niedost�pne dla Franka i jego zamierze�. Przylot Rem pozwoli� wypracowa� plan wprawdzie ryzykowny, ale w tej sytuacji jedyny realny.

Stu kilkudziesi�ciu zapale�c�w, kt�rzy przeistoczyli si� w komandos�w z dawnych wiek�w, mia�o wyl�dowa� w obr�bie Pami�ci Wieczystej. Rem podj�a si� koordynowania ca�ej akcji.

Poniewa� postanowienie o tej wyprawie zapad�o w Warszawie, stamt�d oraz z s�siednich miast wystartowa�y pojazdy; wi�kszo�� uczestnik�w rakietowej boj�wki stanowili Polacy.

Nale�a�o oczywi�cie liczy� si� z mo�liwo�ci� w��czenia si� mido w wir wydarze�. Kilka ich zespo��w rozbudowywa�o Pami�� Wieczyst�, sukcesywnie uruchamiaj�c kolejne jej zakresy. Niezale�nie od zdumiewaj�cej sprawno�ci technicznej te py�y autosterowane by�y nader niebezpieczne przez to, �e b�yskawicznie mog�y dostosowywa� si� do zmienionej sytuacji.

Franek i Rem byli przygotowani na aktywny op�r mido. Z g�ry ustalili, �e nie b�d� si� liczy� ze skutkami zniszcze� spowodowanych obustronn� walk�, cho�by dosz�o do dewastacji wszystkich urz�dze�, jakie Urpianie wprowadzili w obr�b Uk�adu S�onecznego.

W gruncie rzeczy jaskrawa przewaga techniczna Urpian z g�ry zapewnia�a im zwyci�stwo, chyba �e celowo daliby ludziom woln� r�k�. Los bojownik�w zale�a� od tego, czy mido by�y zaprogramowane na bezpardonow� obron� wznoszonej budowli r�wnie� przed szturmem ze strony Ziemian. Nie znana decyzja kosmit�w w tej sprawie wymyka�a si� zreszt� ocenom moralnym. Po pierwsze, konfrontacja dotyczy�a odr�bnych gatunk�w psychooz�w, wi�c o r�nych kryteriach etycznych. Po drugie, Urpianie g�osili, �e buduj� Pami�� Wieczyst� wy��cznie dla ludzi, by uratowa� ich gin�c� ojczyzn�.

Rem lecia�a pi�cioosobow� rakiet� sportow�, kt�ra tym razem musia�a pomie�ci� dwukrotnie wi�ksz� za�og�: opr�cz niej trzech student�w, architekta, plastyka i czterech dzia�aczy Organizacji Obrony Wolno�ci. Franek dowodzi� �rodkow� grup�, odleg�� o p�torej sekundy lotu. Reszta rakiet lecia�a za nimi, tworz�c dwa �ukowate skrzyd�a. Takie ustawienie tej napr�dce skleconej flotylli zapewnia�o jej jak� tak� zwrotno�� ruch�w i operatywno��.

Tarcza Srebrnego Globu ogromnia�a z ka�d� minut�. Znaczne przybli�enie ubarwi�o ju� wypuk��, puco�owat� twarz dziwnego olbrzyma, prawie ca�kowicie ukryt� we w�asnym cieniu. Na prawo l�ni�o jaskrawe S�o�ce, od tej strony z�oc�c ostrym blaskiem w�ski sierp Ksi�yca, kt�rego reszta niebieszcza�a delikatn� po�wiat�. Sierp ten poszerza� si� w miar�, jak zataczali �uk, kieruj�c si� ku miejscu l�dowania. Pami�� Wieczysta znajdowa�a si� w tej chwili prawie dok�adnie na terminatorze. Niebawem mia� ni� ow�adn�� mrok nocy, kt�ra zapada tu jednocze�nie z ostatnim promieniem S�o�ca, zachodz�cego kilkadziesi�t razy wolniej ni� na Ziemi.

Rem tylko przelotnie spogl�da�a na wska�niki urz�dze� kontrolnych automatycznego pilota. W centrum jej uwagi znajdowa� si� malutki ekran oraz niewidoczny g�o�nik wideofonu. Obrzuci�a wzrokiem tablic� dyrektyw lotu i w tym momencie u�wiadomi�a sobie, �e zbli�aj� si� do kresu wyprawy. Za minut� wszystkie rakiety r�wnocze�nie rozpoczn� hamowanie.

S�o�ce zachodzi�o powoli, bardzo powoli. Temu, kto przywyk� do jego raptownych zachod�w na Ziemi, zw�aszcza w pasie r�wnikowym, mog�o si� zdawa�, �e min� epoki, zanim utkany z fioletowobia�ego blasku ra��cy w oczy kr�g schowa si� poza ska�y widnokr�gu, dwukrotnie bli�szego ani�eli na ziemskich r�wninach. Wreszcie zosta�a tylko du�a sp�cznia�a iskra o�lepiaj�cej jasno�ci, otoczona bia�awym skrzyd�em. Iskra kurczy�a si� coraz bardziej, jakby zag��bia�a si� w zbocze stromej g�ry, a� zagas�a i w tej�e chwili zapad�a noc � nag�a, czarna, zupe�na.

Kto ogl�da� na Ziemi ca�kowite za�mienie S�o�ca, odnosi� do�� podobne wra�enie-Tu wszak�e nie czeka si� na to przeci�tnie czterysta lat, jak w ka�dym punkcie kuli ziemskiej, lecz regularnie co czterna�cie dni noc tak w�a�nie nastaje, i tak ust�puje. Subtelnie rozpleciona grzywa korony s�onecznej zatraca si� w sto�kowatym obrazie �wiat�a zodiakalnego.

Pomimo nocy infralornetki nie by�y potrzebne. Nisko nad horyzontem �wieci�a Ziemia w kwadrze, daj�c znakomite rozeznanie bli�szych i dalszych przedmiot�w.[4]

Rem spojrza�a na Franka przez grube szk�a he�mu. Od wsp�towarzyszy nie r�ni� si� nawet ubiorem. Rozpozna� go mog�a tylko po glosie s�yszanym przez male�ki na-dawczo-odbiorczy aparat radiowy w he�mie. W lodowatej pr�ni ksi�ycowego �wiata, w otoczeniu wzniesionych i rozbudowywanych urz�dze� Pami�ci Wieczystej, ten dobitny ton o prawie szorstkim brzmieniu stanowi� jedyny objaw �ycia poza ni� sam�, jedyne materialne jego odczucie. Ws�uchiwa�a si� w d�wi�k g�osu Franka, a� przysz�o jej zareagowa� na sens s��w:

��Patrz! Widzisz, tam wysoko? Ma nas w polu widzenia.

Temu o�wiadczeniu towarzyszy� ruch d�oni. Rem spojrza�a we wskazanym kierunku. Poczu�a si� nieswojo: w g�rze, srebrzy�cie o�wietlony blaskiem Ziemi, nieruchomo trwa� rozczapierzony dziwny kszta�t. Podesz�a blisko do Skiepurskiego.

��Mido��� powiedzia�a zmieszanym g�osem.

��To nie jedyne � odpar� Franek.�� Drugie te� wida� st�d. O, tam w g��bi! A pr�cz nich niedaleko s� jeszcze trzy. Mo�esz nastawi� odbiornik na ich wykrycie.

Nie nastawi�a. Spojrza�a Frankowi w oczy: troch� przymru�one piwne oczy o surowym wyrazie. Przemkn�o jej przez g�ow�, �e nie s� tak �adne jak oczy Bera. I ta my�l wyda�a jej si� teraz bardzo g�upia. Zn�w popatrzy�a na Franka. Uj�� j� za r�k�.

��Boisz si�? � zapyta�.

Nie chcia�a zaprzeczy�. Ale mia�a zaci�ty wyraz twarzy, kt�rego Franek nie m�g� dostrzec. Rzuci�a jedno s�owo:

��Szybciej!

Franek tak�e zdawa� sobie spraw� z niebezpiecze�stwa. I tak�e milcza�.

By� nawet moment, kiedy sytuacja wyda�a mu si� beznadziejna. Jego aparat zanotowa� szybkie zbli�anie si� jeszcze jednego mido i po chwili ujrza� obraz wszystkich sze�ciu na zawieszonym przed sob� w pr�ni ekranie przestrzennym b�d�cym polem si�. Zatoczy�y ko�o w g�rze i nieruchomo jak stado s�p�w stan�y nad nimi. Nie uni�s� g�owy. Rem nie dostrzeg�a ich z braku wizualnego rejestratora, a charakterystyczne zak��cenia w radio usz�y jej uwagi. Franek wy��czy� ekran.

Rem sz�a chwil� w milczeniu. Zbli�ali si� do centralnej kopu�y, pod kt�r� funkcjonowa� jeden z g��wnych zespo��w sieci: magazyn wiedzy o silikokach gromadzonej przez Pami�� Wieczyst�. Oboje byli w sta�ym kontakcie radiowym z reszt� grupy uderzeniowej, kt�ra w sze�ciu oddzia�ach operacyjnych okr��a�a teren. Najbli�szy post�powa� za nimi w odleg�o�ci sze��dziesi�ciu metr�w, kt�rej Rem poleci�a nie zmniejsza�. Trzy dalsze sz�y im na spotkanie i mia�y po��czy� si� tu� przed g��wnymi urz�dzeniami; dwa pozosta�e oskrzydla�y obszar po bokach.

Nagle potworny blask roz�wietli� krajobraz pogr��ony w �agodnej po�wiacie Ziemi. Nie sp�ywa� z �adnego kierunku, w jednej chwili ogarn�� okolic� w spos�b tak dokuczliwy dla oczu, �e wszyscy jak na komend� przestawili urz�dzenia filtracyjne w he�mach.

Rem instynktownie zrobi�a p�obr�t, rozgl�daj�c si� po otoczeniu.

Franek nie poszed� za jej przyk�adem. Nie opu�ci�a go przytomno�� umys�u i dobrze pojmowa�, �e sprawcami tej iluminacji, b�d�cej przestrog� lub przygotowaniem do ataku, s� py�y autosterowane kieruj�ce budow� Pami�ci Wieczystej.

Urpianie posiadali umiej�tno�� rozregulowywania aparat�w na dowoln� odleg�o��. Pozwala�o im to unieszkodliwia� wszelkiego typu pociski. Ze staro�ytn� broni� paln� mieliby wi�kszy k�opot, lecz rozsiane po muzeach karabiny maszynowe i szybkostrzelne pistolety nie nadawa�y si� do u�ytku. A poza tym czas nagli�. Ka�da sekunda by�a darowana przez Urpian. Ju� nast�pna mog�a przynie�� zag�ad�.

�wiat�o przygas�o raptownie, ale tylko po to, by po kr�tkiej chwili objawi� swoje nowe wcielenie. Tym razem gorza�o kolejno wszystkimi barwami t�czy, od soczystej czerwieni do g��bokiego, nasyconego fioletu.

Franek spojrza� w g�r� i nak�oni� Rem do tego samego. Py�y telesterowane w swej poprzedniej postaci znikn�y. Natomiast na nie okre�lonym pu�apie �wieci� klucz kilkunastu kolorowych ognisk, jak cia�o sztywne obracaj�cy si� powoli dooko�a osi. Zagadkowe �wiat�a, kt�rych to przybywa�o, to ubywa�o, ci�gle zmienia�y barw�.

Zaledwie Rem troch� oswoi�a si� z tym obrazem, gro�nym swoj� tajemniczo�ci�, wszystko zgas�o. Gdzie�, prawdopodobnie wy�ej, zap�on�a jaskrawa, zielona kula, kt�ra nast�pnie przybra�a kolor srebrnobia�y. Kula sp�cznia�a do pozornej wielko�ci Ziemi ogl�danej z Ksi�yca. Po chwili przygas�a, a wypuk�� jej powierzchni� pokry�y zarysy ziemskich kontynent�w. Czerwone ich obrze�enie wolno rozla�o si� na wyobra�ane w ten spos�b cz�ci �wiata, a oceany na tym dziwnym globusie, wiruj�cym wok� osi, pociemnia�y niewyra�n� szaro�ci�. Wizerunek Ziemi r�s� w oczach; a� zaj�� niemal p� nieba.

Nagle w odbiornikach zabrzmia�o dono�ne zawo�anie, jakby skandowa�o je wielu ludzi:

��Tylko Pami�� Wieczysta mo�e ocali� Ziemi�! Odst�pujemy od zamiaru zniszczenia Pami�ci Wieczystej!

Rem powt�rzy�a to zawo�anie. Powt�rzy�a je troch� bezmy�lnie, troch� bezwolnie. Us�ysza�a w�asny g�os. Zmiesza�a si�, ale nie wiedzia�a dlaczego.

Franek poszed� w jej �lady. Potem trwali chwil� w milczeniu, przykuci do miejsca.

Raptem Franek drgn��, jakby chcia� otrz�sn�� si� z koszmarnego snu. G�rn� po�ow� cia�a pochyli� do przodu i sprawia� wra�enie, i� musi co� przezwyci�y�. Ugi�� nogi w kolanach i zrobi� krok przed siebie. R�wnocze�nie, prawie z wysi�kiem, wyda� gard�owy okrzyk:

��Naprz�d! Odpowiedzia�o mu milczenie.

��Naprz�d! Naprz�d!

Powtarza� ten wyraz kilkakrotnie, jakby w obawie, �e go zapomni. Zn�w nikt nie odpowiada�. W cisz� �wiata rzuca� wci�� to samo zawo�anie. A� ochryp�.

Rem sta�a nieporuszona. Kto� z grupy, kt�ra zatrzyma�a si� naprzeciwko nich, zacz�� wyg�asza� ca�e przem�wienie o tym, �e bez Pami�ci Wieczystej zgin�aby Ziemia, a wi�c trzeba koniecznie ratowa� Pami��

Wieczyst�.

��Rem! Kochana, opami�taj si�! � zawo�a� Franek rozpaczliwie.�� Naprz�d! Rozumiesz? Naprz�d! Nie poruszy�a si�. Milcza�a, nie wiedz�c dlaczego milczy.

��Rem, odpowiedz!�� nalega�. � Czemu nic nie m�wisz? Naprz�d! Zniszczy� Pami�� Wieczyst�! Zniszczy� tyrana! Rem! Powiedz, czy�by� stch�rzy�a? Ty, Rem? Odpowiedz! Zaraz! Zaraz!

��Wracam na Ziemi� � rzuci�a cicho jakby ze wstydem. I urwa�a. Dopiero teraz Franek przem�g� jaki� wewn�trzny op�r, kt�ry niemal Fizycznie przeszkadza� mu wyja�ni� to, co si� dzia�o z nimi wszystkimi. Teraz s�owa potoczy�y si� jak lawina.

��Ty nie wiesz, o co chodzi! Nie znajdujesz si� w pe�ni w�adz psychicznych. Ty i my wszyscy. Twoja wola jest os�abiona, jakby sparali�owana. Urpianie narzucili ci to, co chcieli. Tak� bezkrwaw� przemoc� chc� zmusi� nas do poniechania szturmu. O, jacy� oni podst�pni! Jacy nikczemni!

W tym miejscu Franek prze��czy� nadajnik na fal�, kt�r� m�g� odebra� ka�dy w bliskiej okolicy.

��Urpianie pr�buj� narzuci� nam swoj� wol�. To ich bod�ce elektromagnetyczne wywo�a�y w naszych m�zgach z g�ry zaplanowane reakcje. Rozumiecie, bracia?! To nie wy przemawiacie, nie my przemawiamy � poprawi� si� � nie my m�wimy, �e trzeba odst�pi� od zamiaru zniszczenia Pami�ci Wieczystej. To oni m�wi� za nas, naszymi ustami do nas samych. Nie dajmy si� zwodzi�! Nie wierzcie swoim s�owom. Ja tak�e czuj� ucisk w m�zgu, gdy to m�wi�; gdy przeciwstawiam si� obcej, narzuconej woli. Ludzie, zrozumcie! Jeste�my w potrzasku my�lowym. Je�li nie oprzemy si� przemocy Urpian, zginiemy z kretesem! Nawet gdyby oni ocalili Ziemi�, my zginiemy jako ludzie: staniemy si� cywilizacj� �ywych automat�w! I � o zgrozo!�� przystaniemy do naszych perfidnych prze�ladowc�w. Ale nie! Po stokro� �nie przystaniemy!! Nie mo�emy! Nie chcemy! Ludzie, nie wierzcie temu, co si� dzieje w waszych m�zgach. Nie wierzcie! Nie wierzcie�

��Franku!�� us�ysza� mi�kki kobiecy g�os.

By� zbyt wstrz��ni�ty, by nale�ycie oceni� ciep�o, jakie d�wi�cza�o w tym jednym s�owie. Zacz�� m�wi� szybko:

��Zrozum, pomy�l� Wszak przybyli�my tu po to, �eby zniszczy� Pami�� Wieczyst�. �eby ocali� ludzk� wolno��. Nie zmienili�my zdania. Nie zasz�o nic takiego, co sk�oni�oby nas do cofni�cia si�. A jednak wszyscy teraz paplamy jak papugi, �e tylko Pami�� Wieczysta mo�e ocali� Ziemi�. To Urpianie sp�tali nasz� swobod� my�lenia. To oni dokonali zamachu na nasz� wolno��. Zamachu na ludzko��, na jej istnienie. Bo przecie� ludzko�� niewolna nie by�aby ju� ludzko�ci�� Mnie si� tak�e chce wo�a� o odwr�t, o odst�pienie od ataku, bo ucisk Urpian nie usta�. Ale przyrodzona cz�owiekowi mi�o�� wolno�ci jest niepokonana, silniejsza ponad wszystko! Nawet nad precyzyjn� urpia�ska technik� oddzia�ywania na ludzki m�zg�

Rem czu�a silny, nienaturalny b�l g�owy. K��bi�y si� w niej w nie�adzie wci�� nowe my�li o odwrocie. Zag�usza�a je, powtarzaj�c sobie, �e Franek ma s�uszno��, �e ma s�uszno�� na pewno. Heroicznym wysi�kiem woli zmusza�a si� do zduszenia tamtych obcych i narzuconych pragnie�.

Przychodzi�o jej to z trudem. Nie by�a w stanie wyrzec ani s�owa. Spojrza�a na Franka i kurczowo uczepi�a si� my�li, �e nie musi dobiera� st�w ani wypracowywa� dalszego dzia�ania. Nagle wyda� jej si� bohaterem. W tej egzaltacji odzyskiwa�a spok�j i r�wnowag� ducha. On, jej Franek, czuwa. Czuwa za siebie i za ni�.

Ucisk na m�zg ust�powa�. Powoli wraca�o uczucie w�asno�ci my�li.

Pod g��wnymi urz�dzeniami dyspozycyjnymi Pami�ci Wieczystej co� si� kot�owa�o. Olbrzymiej�ce skrzydlate widma co chwila przys�ania�y gwiazdy wiecznie pogodnego nieba, strzelaj�c strasznymi, fosforyzuj�cymi �lepiami. Co par� sekund dziwne fontanny kolorowych py��w rozsypywa�y si�, natychmiast nikn�c w ksi�ycowej pr�ni. By�o ich coraz wi�cej, wytryskiwa�y z przodu, z ty�u, z boku � pr�dzej, wci�� pr�dzej, a� sprawia�y wra�enie zupe�nej ci�g�o�ci. Jak gdyby Ksi�yc wzbogaci� si� o atmosfer� � nieprzejrzyst�, g�st�, troch� niesamowit�.

Franek stan�� raptownie. Uj�� Rem silnie za rami�, zatrzymuj�c j� na miejscu. Ba� si� o ni�. I ba� si�, �e zgin� nie wykonawszy zadania. Dotarcie do Pami�ci Wieczystej, od kt�rej dzieli�o ich zaledwie kilkadziesi�t krok�w, by�o na poz�r niepodobie�stwem. Wydawa�o si� pewne, �e mido, rozporz�dzaj�c tak rozleg�ymi mo�liwo�ciami, zabije ka�dego, kto zagrozi zniszczeniem g��wnych urz�dze�. Bi� si� z my�lami, kiedy us�ysza� dono�ny g�os Rem:

��Naprz�d!

Usi�owa�a wyswobodzi� si� z u�cisku jego r�ki.

��Pu��! � zawo�a�a gwa�townie.�� Nie cofniemy si� ani o krok! Prawda, �e si� nie cofniesz?�� doda�a ju� �agodniej.

W powodzi �wietlnych zygzak�w przypominaj�cych b�yskawice dotarli na miejsce. Nie byli sami. Z przeciwleg�ej strony dotar�a ju� czo��wka jednej z grup.

W tym momencie ogarn�� ich p�omie�. Olbrzymi, wszechogarniaj�cy, zda si� oparty o ziemi� i niebo. Ust�pi�y przed nimi g�ste py�y. J�zyki ognia z si�� huraganu mkn�y do g�ry, par�y na boki, op�ywa�y ich ze wszystkich stron.

��Bracia moi, ludzie, kochani � nie gubcie Ziemi! Zaklinam was na przesz�o�� i na przysz�o�� gatunku ludzkiego. Nie pogn�bcie jej. Najja�niejszej Ojczyzny, p�ki jeszcze czas; p�ki ca�a nie sp�ynie ognist� law�. Przecie� ani Wenus, ani Mars, ani �aden glob we wszech�wiecie, cho�by najpi�kniejszy, nie b�dzie tym samym. Kt� z was z lekkim sercem zamieni�by swoj� matk� na cudz�? A to jest w�a�nie tak� Ludzie, ludzie, ulitujcie si� nad Ziemi�!

Ber ochryp� z krzyku. Ponad g�owami t�umu, kt�ry zwart� ci�b� otacza� ci�k�, toporn� sylwetk� sze�cianu budowanej Pami�ci Wieczystej, powi�d� wzrokiem po g�adko zniwelowanej r�wninie krateru Kopernika o�wietlonego z ukosa w�skim sierpem Ziemi. Prze�kn�� �lin� i powt�rzy� mniej wi�cej to samo. By�a to mieszanina pr�b i zakl�� o ratowanie Ziemi.

S�uchaj�c jego egzaltowanych nawo�ywa� mog�o si� zdawa�, �e niemal odchodzi od zmys��w. Dziwna to by�a oracja, nabrzmia�a b�lem, l�kiem i wezbrana �alem do tych, kt�rzy jeszcze teraz odtr�cali pomoc Urpian. Strzeliste wykrzykniki, ukwiecony styl, barokowo ozdobne metafory zacz�y tworzy� galimatias. Spostrzeg�szy to Ber stara� si� m�wi� pro�ciej i zrozumia�ej.

��Wszak sami jeste�my bezsilni � podj��. � Dopiero teraz ogarniamy w pe�ni, jak zbawienna by�a i jest pomoc naszych przyjaci� z Juventy. Niecierpliwo��, brak roz-wagi i niszczycielski temperament tych, kt�rzy sparali�owali Pami�� Wieczyst�, otwar�y silikokom drog� do zmasowanego przeciwnatarcia i na Ziemi, i tutaj. Obszary przez rok i d�u�ej skutecznie bronione przy wsp�udziale mido tracimy oto w ci�gu kilku dni. Pad�y nawet takie umocnienia, kt�rych krzemowcy przedtem zgo�a nie pr�bowali szturmowa�. Wszystko, co z tak olbrzymim wysi�kiem b�d� obronili�my, b�d� odbili�my naje�d�com, dzi� oddajemy na pastw� tych samych niszczycieli. Z godziny na godzin� kurcz� si� obszary, gdzie cz�owiek ma jeszcze co� do powiedzenia. Ma�o tego: w�a�ciwie przegrali�my Ziemi�. Przegrali�my! Czy pojmujecie, co to znaczy?! Ziemi�, nasz� ludzk� Ziemi� chcecie na zawsze, po wsze czasy odda� tak obcej kulturze planetarnej, ze my widzimy j� bardziej jak zwyk�� si�� wulkaniczn� ni�li rozumn� spo�eczno��. Zlitujcie si�! Do czego zmierzacie? �eby na obcych globach dopiero przystosowywa� klimat do naszych potrzeb; �eby wyrzec si� ziemskich widok�w i ziemskiego nieba; i desperacko harowa� po to, �eby kt�re� z pokole� zrzuci�o skafandry i opu�ci�o szczelne schronienia?

Ber wzi�� g��boki oddech.

��Zjednoczmy si�! Jeszcze pora podj�� walk�. Ostatni moment! Mo�e godzina, mo�e mniej� Godzina, kt�ra przes�dzi o losie ludzko�ci. Dzwon zag�ady jeszcze nie uderzy�. P�ki silikoki nie opanowa�y Pami�ci Wieczystej, mo�na pod��czy� ogniwa dyspozycyjne i uruchomi� zbawcze urz�dzenie. Pami�� Wieczysta, w tej chwili go�y m�zg wyzbyty kontaktu z ca�ym zespo�em przeka�nik�w, czeka na pod��czenie. Wtedy zn�w podejmiemy walk� � z pasj�, ze zdwojon� gwa�towno�ci�. Odwr�cimy kart� historii! Nie potrafi tego dokona� �aden cz�owiek, ale � na szcz�cie � istnieje kto� w�adny to uczyni�. A-Cis ze swoim dublom�zgiem przyby� na Ziemi� tylko po to, �eby s�u�y� nam rad� i pomoc� w walce z krzemowcami. Bracia, zaklinam was: zaufajcie mu! Nie wierzcie pom�wieniom, �e Urpianie potrzebuje czegokolwiek od ludzi i �e chc� nas przekszta�ci� w swoje bezwolne narz�dzie. To cywilizacja zupe�nie odr�bna, kt�ra nie zamierza niczego zmienia� wbrew naszym �yczeniom. A-Cis jest got�w uruchomi� Pami�� Wieczyst�. Ludzie, nie przeszkadzajcie! Nie bierzcie na swoje sumienie kl�ski naszej i wszystkich przysz�ych pokole�

��Nie chcemy pomocy Urpian! Precz z A-Cisem!�� zabrzmia�y gro�ne okrzyki. Na Ksi�ycu zebrali si� prawie sami przeciwnicy Urpian. By�o to zrozumia�e. Kontrofensywa silikok�w nie tylko odbi�a rozleg�e obszary, lecz tak�e atakami na kosmoporty sukcesywnie utrudnia�a przeniesienie reszty ludzko�ci z Ziemi na Wenus. Poci�ga�o to istotne zmiany w ustosunkowaniu si� do pomocy urpia�skiej: centrum przesz�o na pozycje przyj�cia jej bez warunk�w wst�pnych, a dotychczasowi zagorzali oponenci mi�kli z godziny na godzin�. Pami�� Wieczyst� natomiast oblegali ci, kt�rych �arliwym d��eniem by�o � za ka�d� cen� � nie dopu�ci� do w��czenia si� A-Cisa i tego osza�amiaja- cego, wszechstronnego superm�zgu do akcji. Zatrwa�aj�cy obraz zagro�enia wolno�ci przes�ania� im trze�wo�� my�lenia; jak ka�da hipertrofia ideologii�

Od dw�ch dni zawieszono pasa�erskie loty na Srebrny Glob z powodu destrukcyjnych dzia�a� silikok�w, gro��cych okr��eniem Pami�ci Wieczystej, a boj�wki przeciwnik�w pomocy Urpian w za�lepieniu lekcewa�y�y wie�ci o pogarszaj�cej si� z godziny na godzin� sytuacji na Ziemi. Nawet meldunki o roztapianiu przez silikoki formacji skalnych w kraterze Kopernika i podchodzeniu j�zyk�w magmy na kilkana�cie kilometr�w od Pami�ci Wieczystej by�y traktowane jako podst�p Kruka.

Ber patrzy� z roz�aleniem na sk��biony, faluj�cy t�um, kt�ry wyda� mu si� bezduszny, prawie nieludzki.

Jaki� m�odzieniec w krzycz�co kolorowym skafandrze oderwa� si� od ci�by i w lansa-dach � typowych dla poruszania si� w s�abym polu ci��enia na Ksi�ycu � szed� w stron� Bera, wygra�aj�c obiema podniesionymi pi�ciami.

��Milcz, zdrajco!�� zawo�a�. � Dawaj tego A-Cisa, skoro� taki chojrak. Ju� my mu damy �upnia!

Uspokoi�o si� troch�. W s�uchawkach d�wi�cza�y tylko urwane s�owa, strz�py rozm�w, westchnienia i szmer przyspieszonych oddech�w. Pod gro�nym czarnym niebem ksi�ycowym, w widmowo-srebrzystej po�wiacie sierpa Ziemi sta�y tysi�ce ludzi zawzi�tych w swoim zamy�le.

W tym t�umie nie by�o Rem. Przebywa�a od paru godzin w Astrobolidzie na gor�c� pro�b� Bera, kt�ry widzia� w tym posuni�ciu ostatnie desk� ratunku.�� Niech pogada z astronautami, z Lu, z samym A-Cisem; niech si� naocznie przekona, �e dzia�aj� w dobrej wierze � rozumowa�.

A jednak na razie nie przekona�a si�. Pierwsze wideofoniczne po��czenie nape�ni�o Bera g��bokim smutkiem. Zda� sobie spraw�, �e przeliczy� si� sromotnie.

Nawet moralna odpowiedzialno�� za dewastacj� urz�dze� dyspozycyjnych Pami�ci Wieczystej, w kt�rej Rem bra�a �arliwy, mo�e nawet rozstrzygaj�cy udzia�, nie sk�oni�a jej do zmiany zdania r�wnie� teraz, u progu kl�ski Ziemi. Rozmowy z astronautami nie wnios�y niczego nowego: Rem mocno podejrzewa�a, �e oni wszyscy s� � zapewne nie�wiadomym � odbiciem woli Urpian. Dlatego wi���cy m�g� by� tylko jej s�d o A-Cisie jako spr�ynie planowanych polityczno-wojskowych dzia�a�.

Psychicznie nastawi�a si� na ten kontakt. Zna�a z projekcji filmowych wygl�d Urpianina, jego ruchy, spos�b prowadzenia rozmowy t�umaczonej przez konwernom. Mimo takiego przygotowania wyda� jej si� odra�aj�cy. Powtarza�a sobie w duchu, �e na stronniczo�� jej emocji musi wp�yn�� nieludzki eksterier kosmity w powi�zaniu z intelektem � niezaprzeczalnym, cho� zgo�a inaczej ogarniaj�cym �wiat.

Od dzieci�stwa przywyk�a, �e rozumno�� mo�e by� atrybutem tylko i wy��cznie ludzkim, a istota my�l�ca koniecznie musi by� cz�owiekiem. Cho� dobrze pojmowa�a, �e to jedynie nawyk my�lowy, bardzo trudno jej by�o si� przestawi�. A widok Urpianina w tym nie pomaga�. Jeszcze bardziej gatunek jego intelektu, w odczuciach Rem pasuj�cy do inteligentnej maszyny, rozstrzyga� o kra�cowej obco�ci ma�ej, jakby ko�lawej, bo przecie� trzynogiej postaci. Wyda� jej si� kar�em ze z�ych sn�w, maszkaronem wy rze�bionym przez bezwstydnie z�o�liwego rze�biarza. Wstr�t fizyczny, kt�ry ni� wstrz�sa�, nak�ada� si� na bezgraniczn� inno�� tej lodowato rozwa�nej psychiki.

Rem, kobieta subtelna, zanadto po ludzku wra�liwa, aby ocenia� A-Cisa wed�ug jakich� ponadziemskich, kosmicznie bezstronnych kryteri�w, po swojemu podejrzewa�a, �e kontakty z Urpianami nios� zagro�enie ludzkiej wolno�ci. Po ostatnich pora�kach w walce z krzemowcami zacz�o �wita� jej w g�owie, �e mo�e los Ziemi jest ju� przes�dzony, je�li si� nie skorzysta z odsieczy sprzymierze�c�w maj�cych daleko wi�ksze mo�liwo�ci od ludzi. Mimo to nie potrafi�a prze�ama� swego uporu.

Rozmowa z A-Cisem jako taka by�a dla Rem raczej robot� techniczn� ni� prze�yciem emocjonalnym. Bardziej od dialogu przypomina�a jej zwyk�e komputerowe rozwi�zywanie postawionych zada�. Nawet jej w my�li nie posta�o patrze� w oczy swojemu rozm�wcy. Szeroko rozstawione ma�e oczka � mniej czytelne ni� oczy kota, kruka lub nawet o�miornicy � ani serio, ani kpi�co nie mog�y uchodzi� za zwierciad�o duszy. Rem by�a �wiadoma, �e s� narz�dziem zbieraj�cym obrazy dla t�giego rozumu, lecz nie odczuwa�a tego.

Odpychaj�ce wra�enie ca�ej postaci kosmity nie s�ab�o w miar� up�ywu tej dziwnej Wymiany zda�, podczas kt�rej pada�y z ludzkich ust stroskane pytania o los Ziemi, o szanse ocalenia jej, o gwarancje dla wolno�ci cz�owieka, a w odpowiedzi konwernom wyrzuca� twardym, nie modulowanym g�osem suche stwierdzenia, skr�towe komunikaty, dane liczbowe, spisy wykres�w, alternatywne hipotezy z podaniem procentu prawdopodobie�stwa ka�dej z nich.

Przera�enie agoni� Ziemi, stale obecne w rozmy�laniach Rem, chwilami nak�ania�o j� do jakiego� kompromisu. Ale wtedy przelotny rzut oka na ma��, gibk� sylwetk� A-Cisa niweczy� te pojednawcze zap�dy: wraca� op�r przeciwko skorzystaniu z podejrzanej, mo�e podst�pnej pomocy jednych kosmit�w w walce z drugimi. Urpianie, kt�rzy pobie�nie dali si� pozna�, oraz do gruntu zagadkowi Silihomidzi byli dla Rem jednakowo obcy. Pomy�la�a, �e to samo powinno dotyczy� obco�ci Ziemian w ich odczuciach. Sk�d wi�c r�kojmia, �e Urpianin zechce si� sprzymierzy� w�a�nie z cz�owiekiem, a nie � z Silihomidem?

Drugie po��czenie wideofoniczne z Rem by�o dla Bera szczeg�lnie k�opotliwe. Zaci�ty wyraz jej ust i jaki� b�ysk stanowczo�ci w du�ych miedzianych oczach nie wr�y�y nic dobrego. Wprawdzie ju� nie zacietrzewiona jak przedtem, chwilami nawet melancholijnie spokojna, tym konsekwentniej trwa�a przy swoim. Ber szybko poj��, �e dalsze m�wienie o mi�o�ci do Ziemi mog�oby tylko rozdra�ni� Rem, kt�ra tak samo jak on bola�a nad nieszcz�ciem ojczyzny, lecz wzbrania�a si� � nawet w jej obronie!�� zaprzepa�ci� niezawis�o�� ludzkiej psychiki i wolno�� ludzi. Tote� rozmowa zesz�a na bardziej konkretne tory.

��Bagatelizujesz niepowtarzaln� szans�, jak� stworzy� przylot naszego go�cia � powiedzia� Bernard wolno, wymownie wskazuj�c wzrokiem A-Cisa.�� Czy nie zd��y�a� przekona� si� tu, w Astrobolidzie, �e pomawianie Urpian o zakusy na nasz� swobod� jest grubym nieporozumieniem?

��By� mo�e��� odpar�a Rem powoli z nutk� zw�tpienia.�� Ale znam przys�owie: Kto z kim przestaje, takim si� staje.

Widz�c zniecierpliwienie Bera, ruchem r�ki poprosi�a, aby jej nie przerywa�.

��Wiem, co powiesz: �e przecie� nie b�dziemy ma�powa� obcej kultury. A je�li zmusz� nas do tego? Wszak widok dziarskich, pobudliwych Ziemian, pe�nych ekspresji i temperamentu, nie mo�e zachwyca� tych bezp�ciowych m�drk�w o spopielanym sercu, bez uczu� i wyobra�ni, kt�rzy dla mnie s� tylko wypreparowanym rozumem.

��Oni nie zastosuj� si�y przeciwko nam. Je�li nie wierzysz A-Cisowi, pogadaj z naszymi astronautami. Znaj� ich na wylot i z dobrych, i ze z�ych stron.

��Ber, nie szukaj tu obiektywizmu!�� odpar�a Rem dobitnie.�� Zrozum: nie tylko Lu, biologicznie do tego zaprogramowany, lecz ca�a za�oga Astrobolidu jest pod przemo�nym wp�ywem Urpian. Wida� to w ka�dym zdaniu � albo wprost, albo w podtek�cie. Kobiety znacznie starsze ode mnie, uczone z prawdziwego zdarzenia, mimo swych do�wiadcze� �yciowych m�wi� z aprobat� nawet o powierzchowno�ci tego karta z kosmosu. Ze uroczy i tak dalej� Chcesz czego� wi�cej?

Ber roz�o�y� d�onie i zacz�� pojednawczo:

��Uroczy albo koszmarny � co ciebie to obchodzi? Uwierz tylko, �e nie zastosuje si�y przeciwko nam.

��Nie uwierz�, bo oni mog� na wszelkie sposoby nagina� ludzk� psychik� do swych �ycze�. A jak, to si� nawet nie �ni tobie albo mnie. Nie musz� u�ywa� si�y. Przez to s� jeszcze niebezpieczniejsi. A obchodzi mnie to, �e nawet gdyby wspania�omy�lnie poniechali takich karykaturalnych posuni��, jak stworzenie Lu i tej tr�jki dzieci, a poprzestali na rozwi�zaniu ich zdaniem naj�agodniejszym, czyli ujednoliceniu pogl�d�w � zabiliby ludzko��. Kolektywna jednomy�lno�� to nie tylko poha�bienie cz�owieka, ale szybkie staczanie si� po r�wni pochy�ej a� do ostatecznego upadku. Oczywi�cie my�l� o ludzkim spo�ecze�stwie. Mo�e na Urpian dzia�a to w�a�nie buduj�co, lecz c� nam do tego?��� doko�czy�a z nie tajonym przek�sem.

Ber skupi� si�. Chocia� jego z�udzenia wali�y si� w gruzy, jeszcze pr�bowa� walczy�.

��Zastan�w si� � zacz�� wolno, wa��c ka�de s�owo.�� Du�o rozmawia�em z za�og� Astrobolidu. Z A-Cisem tak�e. Na r�ne tematy. Mog�em, a nawet musia�em wyci�gn�� pewne wnioski. Dla ciebie A-Cis jest pokraczny tak�e psychicznie, ale wierz mi, �e na tle tamtej spo�eczno�ci jest on � jak to wyrazi�? � no, nazwijmy: �porz�dnym cz�owiekiem�. Wiesz, o co mi chodzi przez analogi�. Mo�e inni Urpianie chcieliby przeinacza� ludzko�� � ale on nie. A tylko on jeden do nas przylecia��

��Nie ple� g�upstw � uci�a Rem.�� O A-Cisie nie wiesz nic, o Urpianach tak samo. S�dz�, �e tacy porz�dni s� oni wszyscy. Zbyt porz�dni��� podkre�li�a z sarkazmem, zawieszaj�c glos.�� Nie da�abym trzech groszy, �e to w og�le rasa biologiczna.

Ber os�upia�.

��Tylko?�� spyta� z pod�wiadomym l�kiem.

��Roboty! Sztucznie wytworzone przez kogo� i zaprogramowane w�a�nie tak, jak my programujemy komputery. Ber posmutnia�. Wiedzia�, �e nic nie wsk�ra.

��Tak bardzo chcia�em ciebie przekona� � podj�� powoli.�� Liczy�em, �e przylecisz tutaj i pomo�esz mi w tym rozpaczliwym po�o�eniu. To znaczy � sprostowa� � �e pomo�esz umieraj�cej Ziemi. �e spr�bujesz ocuci� j�. Rem, kochana, opami�taj si�!..�� doko�czy� z najwy�szym wzburzeniem.

Teraz i ona podnios�a oczy:

��Nie dr�cz mnie! Ja te� nic jestem z �elaza. I te� kocham Ziemi�. Nie przylec� na Ksi�yc, bo��� bo nie wiem, jak to jest naprawd�. Urpian nie znam i nie ufam im.

��A je�li Franek zaprosi ci� tutaj, przylecisz?�� zapyta� Ber znienacka.

��Te� nie.

��Czy na pewno? Rem spojrza�a gniewnie.

��Ber, co z tob�? Pos�dzasz mnie o k�amstwo? Ber stropi� si�.

��Przepraszam ci�. Bardzo szczerze przepraszam. Wybacz mi, jestem rozstrojony. No c�, dzi�kuj� ci, �e nie przylecisz popiera� Franka.

��Nie robi� tego dla ciebie. Nie chc� zdradzi� ani Ziemi, ani wolno�ci.

Ber wy��czy� si�. By� zdruzgotany. Zawiod�a go nadzieja, �e Rem, kt�ra mia�a znaczn� popularno��, poprze spraw� cho�by po�owicznie; cho�by nadmieni, �e A-Cis budzi zaufanie. Ta szansa przepad�a. Zn�w by� sam. Otacza� go zwarty pier�cie� t�umu o nieprzejednanej postawie.

Nagle Bernard uderzy� si� d�oni� w czo�o. A gdyby tak, p�ki czas, przez radio skrzykn�� z Ziemi swoich stronnik�w?�� pomy�la�. Wszak nie by� odosobniony. I cieszy� si� du�ym uznaniem. M�g� zgromadzi� zast�p nawet liczniejszy od tamtych. M�g� wraz z nimi �ci�gn�� A-Cisa i zapewni� mu potrzebn� ochron�.

Ba� si� jednak. W tej sytuacji postawienie naprzeciw siebie dw�ch antagonistycznych grup, z kt�rych �adna nie mia�a nic do stracenia, stworzy�oby sytuacj� bardzo niebezpieczn�. W ten spos�b po dw�ch stronach barykady staliby ludzie pierwszy raz od stuleci uwa�aj�cy siebie za wrog�w i odczuwaliby to ka�dym nerwem, ka�dym impulsem dzia�ania. Co mog�oby z tego wynikn��? Nie wiedzia�. Ale historia uczy�a, jak �atwo podjudzi� zwyk�ych i uczciwych ludzi przeciwko takim samym, zwyk�ym i uczciwym, by run�li na siebie z furi��

Od kwadransa czynny by� bez przestanku aparat t�umacz�cy. Pracowa� zreszt� jednostronnie. O ile my�li Franka Skiepurskiego przechwytywane by�y przez A-Cisa ju� w momencie, kiedy zd��y�y ukszta�towa� si� w m�zgu nadawcy, radiowe sygna�y wysy�ane przez m�zg Urpianina musia�y by� mechanicznie transponowane na ludzk� mow�. Z powodu r�nicy bardzo wielu poj�� o t�umaczeniu tak wiernym jak z jednego j�zyka ludzkiego na inny nie mog�o by� mowy. Przypomina�o to raczej potyczki s�owne dyskutant�w o tak kra�cowo antagonistycznym spojrzeniu na wszelkie sprawy �wiata i �ycia, �e jedyn� p�aszczyzn� porozumienia stanowi� dla nich matematyczne i fizyczne wzory.

Franek stara� si� wy��czy� w�tek emocjonalny z dyskusji i udawa�o mu si� to nie�le. A-Cis natomiast, wtr�caj�c jakby przez kurtuazj� wzmianki o ludzkim umi�owaniu wolno�ci, o wyobra�ni Ziemian, ich po�wi�ceniu, bohaterstwie lub przywi�zaniu do ojczyzny, czyni� to niezdarnie. Od tych beznami�tnych stwierdze�, cz�sto przystrojonych w dziwaczn�, irracjonaln� form�, wia� lodowaty ch��d. Franek w ci�gu ca�ej tej osobliwej rozmowy powtarza� sobie, �e rozprawia z niecz�owiekiem i �e �rodki porozumienia � je�li chodzi o wewn�trzne tre�ci, o dog��bn� jako�� spraw � s� z tego powodu ograniczone odr�bnymi mo�liwo�ciami dw�ch tak r�nych psychik.

Z wypowiedzi A-Cisa wynika�o niedwuznacznie, �e jakakolwiek z g�ry narzucona ingerencja Urpian w sprawy ludzkie nie le�y w ich zamierzeniach. Urpianin zobowi�za� si� nie narusza� zasady wolno�ci ludzi. Nale�a�o jednak trze�wo rozwa�y�, w jakim stopniu obietnice te b�d� respektowane. Osobowo�� A-Cisa raczej nie wchodzi�a w rachub� wskutek kompletnego ujednolicenia tej spo�eczno�ci. Skoro jednak problem nie sprowadza� si� do zaufania wzgl�dem niego samego, powzi�cie decyzji nastr�cza�o olbrzymie trudno�ci.

My�l Franka pracowa�a gor�czkowo. Jak ustali� w�asny pogl�d na te sprawy? Nie zna� metod dzia�ania Urpian. Na przyk�ad chc�c wiedzie�, czy ch�tnie pos�uguj� si� k�amstwem, trzeba by�o mie� cho�by pobie�ny s�d o ich psychice.

Zapatrzony w cel rozmowy: wyczucie stosunku Urpian do ludzi � Franek nie zastanawia� si�, jak bardzo nier�wne by�y szanse w tej dyskusji. Rozporz�dzaj�c dublom�z-giem A-Cis znacznie szybciej wyci�ga� wnioski, a nadto znal wszystkie my�li swego rozm�wcy. S�owa by�y dla niego niewa�ne, gdy� nie dociera�y do jego �wiadomo�ci ani za pomoc� zmys��w, ani przez mechanicznego t�umacza. Przechwytywa� my�li w momencie, kiedy rodzi�y si� w m�zgu.

W pewnej chwili A-Cis przerwa� d�u�sz� pauz�:

��Nie narzucamy wam niczego. Tak samo jak pozwolili�my Daisy udaremni� udan� akcj� Lu w�wczas, gdy opanowa� sytuacj� w Astrobolidzie. Tak samo jak pozwolili�my wam zniszczy� ogniwa dyspozycyjne Pami�ci Wieczystej. Przecie� mogli�my zniszczy� was ju� w drodze na Ksi�yc.

��Nie zapominaj, �e jeste� cz�owiekiem. Jeste� synem ojca i matki, kt�rzy kochaj� ludzko��. Nie zdrad� naszej sprawy. Ona jest tak samo twoj� spraw�. Nie ka� matce twojej przeklina� chwili, w kt�rej si� pocz��e�. Pocz��e� si� z woli Urpian. Oni tak chcieli. Potrzebowali ciebie�

��Wiem � przerwa� Lu.�� Po co mi to przypominasz? Bernard drgn��. Kamienny spok�j ch�opca rozstraja� mu nerwy. Podj�� bez g��bszego zastanowienia:

��M�j pradziad, tak�e Bernard Kruk, lecia� dwadzie�cia lat na Ziemi�. A gdy j� ujrza� pierwszy raz w �yciu, pad� na twarz i ca�owa� morski piasek, a potem z rado�ci skaka�, ta�czy� jak dziecko i wola�, �e niebo jest pi�kne, tak pi�kne jak nic we wszech�wiecie�

��Po co mi to m�wisz?�� przerwa� Lu.

��Rodzice twoi przywie�li ci� na Ziemi� � zacz�� Ber po chwili przerwy � bo ufali, �e b�dziesz wierny ludziom i ludzkim sprawom. Wierzyli, �e nie zawiedziesz ich zaufania, �e swoje zwielokrotnione mo�liwo�ci oddasz na us�ugi ludzi.

��Po co mi to m�wisz? Czy�by mieli mnie zostawi� w innym uk�adzie planetarnym? Ber odetchn�� l�ej.

��A wi�c czujesz jak cz�owiek � powiedzia�, tym razem bez po�piechu.

��Ja jestem cz�owiekiem � odpar� Lu oboj�tnie. Po chwili doda�:

��Krzywdzisz A-Cisa. Krzywdzisz Urpian. Urpianie w og�le nie umiej� si� obra�a�. Zemsty te� nie znaj�. Ani pogardy, ani nienawi�ci, ani �adnych uczu�.

Ber zdr�twia�. Poprzedni niepok�j, kt�ry zaw�adn�� nim od chwili wyl�dowania Lu na Ksi�ycu, teraz wzr�s� niepomiernie. Poczu� si� okropnie. Nagi, zwierz�cy strach przeszy� go do szpiku ko�ci. Wtedy Lu powiedzia� bardzo �agodnie:

��B�d� spokojny. Wcale si� nie b�j. Zapomnia�e�, �e czytam w twoich my�lach. A przecie� to nie szkodzi. Przyzwyczaisz si�, uznasz za ca�kiem zwyczajne. Ber wci�� nie m�g� och�on�� z wra�enia.

��Tak � rzuci� z wysi�kiem.

Lu delikatnie po�o�y� swoje d�onie na d�oniach Bera.

��Uspok�j si� � powiedzia� mi�kko.�� Przywykniesz do takiej rozmowy. Mo�esz milcze�, je�li jeste� zm�czony. B�d� odpowiada� wprost na twoje my�li. Nic nie szkodzi, �e ja mog� to, czego ty nie mo�esz.

Nagle, przechwyciwszy my�l Bera, powiedzia� znacznie ostrzej:

��Jestem takim samym cz�owiekiem jak ty. Bez �adnej r�nicy w sprawach kluczowych. Zlituj si� � podni�s� g�os � opami�taj si�, zrozum, �e przecie� ja nie jestem Urpianinem! Co ci przychodzi do g�owy! We mnie jest ludzki �wiat uczu�. Przyjacielu, ja potrafi� kocha� wraz z lud�mi i wraz z lud�mi nienawidzi�.

Bernard wsta� gwa�townie. Podszed� do Lu i bez s�owa poca�owa� go w oba policzki.

��A jednak ty wci�� jeszcze nie ufasz mi ca�kowicie � rzuci� Lu po chwili w odpowiedzi my�lom Bera. Zapanowa�o k�opotliwe milczenie. Lu znowu podni�s� si� i wypowiedzia� dobitnie;

��Przysi�gam!

��A gdyby Urpianie musieli zgin��, tak�e by� nas nie zdradzi�? � zapyta� Ber stanowczo.

��Urpianie nie musz� gin��.

��Ale gdyby�

��Przysi�gam!�� przerwa� Lu.

Ksi�yc dr�a� w posadach. Z p�kaj�cej jego skorupy wylewa�y si� � wprawdzie tylko w jednym rejonie � ogniste rzeki lawy. Po miliardach lat zastoju, w czasie kt�rych s�aba dzia�alno�� wulkaniczna � mi�dzy innymi w kraterze Alfonsa � tylko czasami ledwo zaznacza�a si� � silikoki wznowi�y j� z dnia na dzie�, od razu z niebywa�� gwa�towno�ci�.

Przez d�ugi czas Ksi�yc by� wolny od krzemowych mikrob�w i wydawa�o si�, �e nie zdo�aj� na� przenikn��. Dla wi�kszego bezpiecze�stwa na czas wojny kosmicznej zamkni�to tamtejsze bazy naukowe i przetw�rnie surowc�w. W jedynym czynnym kosmoporcie obok budowy Pami�ci Wieczystej obostrzono zasady kontroli i dezynfekcji, zw�aszcza po wypadku zawleczenia silikok�w na Wenus.

Teraz wtargni�cie tych bakterii na Srebrny Glob powszechnie ��czono z ucieczk� je�ca przetrzymywanego w Szarotce. Wprawdzie potem przez d�ugi czas na Ksi�ycu by� spok�j. Kiedy stwierdzono na� obecno�� silikok�w, nie przejawia�y wi�kszej aktywno�ci, a tylko � jakby przygotowuj�c grunt do p�niejszego natarcia � w rejonie Pami�ci Wieczystej przenikn�y w ska�y tak g��boko, �e nie mo�na by�o ich si� pozby� bez wysadzenia w pr�ni� bomb� wodorow� ca�ej okolicy wraz z tym budowanym obiektem. Trzeba wi�c by�o da� im spok�j. Cho� nie znaleziono ani zbiega, ani jego pojazdu, p�niejszy rozw�j wydarze� wskazywa�, i� polecia� on na Ksi�yc, a dla zmylenia czujno�ci ludzi pogr��y� Szarotk� w umy�lnie wytopionym stawku magmy, co �atwo mog�o pozosta� nie zauwa�one.

Cybernetyczne ekspertyzy sugerowa�y, �e ksi�ycowy Silihomid � mo�e z pomoc� wyprodukowanych na poczekaniu wsp�towarzyszy, co w tym gatunku pono� przebiega�o z niewiarygodn� szybko�ci� � przygotowa� generaln� ofensyw�, kt�rej wy��cznym celem by�o zniszczenie Pami�ci Wieczystej. Musia� mie� dobre poj�cie p przeznaczeniu tej wznoszonej budowli, bo na ca�ym Ksi�ycu tylko ona go obchodzi�a. Inne zagospodarowane plac�wki � chwilowo opuszczone, lecz nie rozmontowane � w og�le nie by�y atakowane.

Pozostawa�o kompletn� zagadk�, jak dzia�a� wywiad naukowy Silihomid�w. Chc�c posi��� tak szczeg�owe wiadomo�ci o urz�dzeniach cywilizacyjnych na obcym globie, ludzie musieliby powo�a� instytuty zaopatrzone we wszechstronne laboratoria, a potem zdobyty materia� informacyjny przetwarza� oraz interpretowa� za pomoc� pot�nych komputer�w. Znane technologie Silihomid�w mia�y charakter czysto biologiczny: wytwarzali bardzo r�norodne bakterie krzemowe i zlecali im � niby �o�nierzom rozmaitych rodzaj�w broni � wykonywanie wielkich, nader z�o�onych program�w.

By�o to tak dalekie od ludzkich metod opanowywania �wiata, �e niech�tnie dawano temu wiar�. Zw�aszcza po naj�wie�szym zmasowanym uderzeniu silikok�w, r�wnocze�nie na wszystkie wytypowane cele strategiczne Ziemi i Ksi�yca, wrogowie korzystania z pomocy urpia�skiej zacz�li coraz g�o�niej przeb�kiwa�, �e krzemowcy nie poradziliby sobie z tym zadaniem, gdyby zespo�y mido nie pracowa�y dla nich. Niekt�rzy uczeni natomiast podejrzewali, i� Silihomidzi jakimi� kana�ami przechwytuj� polecenia bez woli i wiedzy A-Cisa. On sam, zapytany o to, o�wiadczy�, �e prawdopodobie�stwo takiej wpadki jest znikome, ale r�ne od zera. Wypowied� ta wywo�a�a sporo myl�cych, a cz�sto r�wnie� tendencyjnych komentarzy.

Ostatecznie przyj�o si� przypisywa� te sukcesy geniuszowi Silihomid�w, nie precyzuj�c, co nale�y rozumie� pod poj�ciami: fenomenalna sprawno�� umys�u, technologia biologiczna, wywiad czy jeszcze inne, nie rozpoznane b�d� nawet zgo�a nie przeczuwane czynniki.

Z komputerowych analiz wynika�o, �e plan generalnej ofensywy, zmierzaj�cej do wyp�oszenia ludzi z uk�adu Ziemia � Ksi�yc w ci�gu niewielu dni, powsta� ju� w dwie lub najdalej trzy godziny po sparali�owaniu ogniw dyspozycyjnych Pami�ci Wieczystej przez rozgor�czkowany t�um. Widoczne efekty wyst�pi�y nazajutrz, a trzeciego dnia przysz�o desperacko walczy� ze zmasowanymi szturmami bakterii krzemowych. Ge-nialno�� Silihomid�w � niezale�nie od tego, na czym by�a oparta � po�wiadczy�o znakomite rozeznanie og�lnej sytuacji w obozie nieprzyjaci�, pozwalaj�ce dostosowa� do niej kierunki uderzenia. Wszystkie armie silikok�w natar�y r�wnocze�nie, usi�uj�c jak najszybciej zniszczy� wa�niejsze instytuty naukowe, w�z�y komunikacji wewn�trznej i mi�dzyplanetarnej, dawne metropolie oraz �wie�o za�o�one obozy emigrant�w maj�cych si� przenie�� na Wenus.

We wszystkich przypadkach wielko�� si� rzuconych do boju oraz zaciek�o�� szturmu by�y wprost proporcjonalne nie tyle do si� obro�c�w, co raczej do znaczenia danej plac�wki dla ludzi. Dworce kolejowe, lotniska i porty morskie atakowane by�y z mniejszym impetem ni� cztery kosmoporty, kt�re mimo bohaterskiej obrony i licznych ofiar pad�y sukcesywnie w pierwszych trzech dniach bitwy o Ziemi�. Wprawdzie rakiety ksi�ycowe niekt�rych typ�w, zdolne od biedy polecie� r�wnie� na Wenus, mog�y wyzyskiwa� nawet zaimprowizowane pola startowe, lecz by�y to ma�e pojazdy; planowane wywiezienie reszty ludzko�ci nagle stan�o pod znakiem zapytania. By�o to tym wa�niejsze, �e musiano pospiesznie ewakuowa� wszystkie wielkie skupiska ludzkie, natarczywie n�kane naporem si� wulkanicznych. Rozpocz�o si� bez�adne koczowanie wielomilionowych grup w jakim takim rozproszeniu, bo ka�de zwarte obozowisko by�oby celem kolejnej napa�ci silikok�w.

Jedynym s�abym punktem w generalnym planie strategicznym Silihomid�w wydawa�o si� z pocz�tku oszcz�dzenie Centralnego Instytutu Zwalczania Inwazji. Wprawdzie po�o�ony wysoko w G�rach Skandynawskich zdawa� si� szczeg�lnie bezpieczny, lecz mimo to dziwi� brak jakichkolwiek pr�b cho�by niepokojenia tak gro�nego wroga wzrastaj�c� promieniotw�rczo�ci� okolicy. Adwersarze przyj�cia pomocy urpia�skiej tryumfowali wtedy podw�jnie: �e strategia Silihomid�w nie jest a� tak nieomylna, za jak� uchodzi, oraz �e kluczowa baza do walki z nimi, �wietnie wyposa�ona w specjalistyczne laboratoria i wielkie komputery, z powodzeniem zast�pi zar�wno zespo�y mido, jak nawet Pami�� Wieczyst�.

Te przypuszczenia okaza�y si� niestety mylne. Niebawem pojawi�y si� powa�ne poszlaki wskazuj�ce, �e naje�d�cy wcale nie przeoczyli tej szansy, tylko przyczaili si�, by, by� mo�e, nie os�abi� antyurpia�skich nastroj�w, dop�ki odbudowa Pami�ci Wieczystej by�a jeszcze mo�liwa i jak miecz Damoklesa wisia�a nad ich g�owami. Dopiero gdy wiele przegranych bitew na r�nych kontynentach wywo�a�o ju� znaczne zamieszanie, dotkliwie odczuwane tak w zarz�dzaniu, jak i w �yciu codziennym, celem uderzenia stal si� Centralny Instytut Zwalczania Inwazji oraz Pami�� Wieczysta. Oba szturmy, na Ziemi i na Ksi�ycu, r�wnoczesne niemal co do minuty, znamionowa�y: gwa�towno��, szybko�� dzia�ania i rzucenie wielkich si� do zmasowanego natarcia.

Jedynym zgrupowaniem krzemowych bakterii na Srebrnym Globie by� rejon Pami�ci Wieczystej. Nikt si� nawet nie domy�la�, w jaki spos�b Silihomidzi stwierdzili, �e ten wielki m�zg, b�d�cy w budowie, nie uleg� zniszczeniu jako taki, a jego ogniwa kierowniczo-dyspozycyjne mo�na odtworzy�. Wydawa�o si� pewne, �e maj� oni dane dotycz�ce stopnia uszkodze� i wiedz�, ile czasu zaj�oby ludziom naprawianie ich. Na to wskazywa�o szale�cze tempo ataku.

Najwidoczniej Silihomidzi w pe�ni zdawali sobie spraw� ze s�abo�ci ludzi, kt�rzy rozporz�dzaj�c nowoczesn� technik�, jednak nie mogli odeprze� zmasowanego biologicznego ataku, w b�yskawicznym tempie przeobra�aj�cego struktur� zewn�trznej skorupy Ziemi, a co za tym idzie tak�e warunki klimatyczne. Krzemowcy pojmowali istot� i znaczenie faktu, �e Pami�� Wieczysta jest nieczynnym wielkim m�zgiem, jedynym narz�dziem w Uk�adzie Ziemi mog�cym odeprze� ich inwazj�. Mia�a bowiem rozleg�y bank informacji zebranych przez niezliczone przyrz�dy i zespo�y mido, a dotycz�cych silikok�w, ich wymaga� �yciowych, odporno�ci na dzia�anie bod�c�w fizykochemicznych oraz rodzaju i zakresu tw�rczych mo�liwo�ci. Prawdopodobnie Silihomidzi orientowali si� r�wnie�, �e Pami�� Wieczysta zna granice ich zdolno�ci wytwarzania mikrob�w r�nych gatunk�w zale�nie od zada�, jakie im wyznaczaj�.

Akcja zacz�a si� prawie r�wnoczesnym uruchomieniem dw�ch wulkan�w oddalonych kilkana�cie kilometr�w od g��wnych urz�dze� Pami�ci Wieczystej. Nie usypa�y one typowych sto�k�w, gdy� takie wybuchy na Ksi�ycu, w warunkach rozrzedzenia atmosfery przypominaj�cej pr�ni�, znacznie odbiega�y od podobnych erupcji na Ziemi. Py�y i gazy wydobywaj�ce si� z krateru ulega�y niemal natychmiastowemu rozproszeniu. Niszcz�co dzia�a�y przede wszystkim wyp�ywaj�ce potoki lawy, kt�ra rozprzestrzenia�a si� znacznie szybciej ni� w silniejszym polu ci��enia na Ziemi.

W drugim dniu rozruchu si� wulkanicznych powsta�y trzy dalsze kratery oraz d�uga p�kolista szczelina. Wystarczy�o to, by najwy�ej w ci�gu tygodnia lawa zala�a obszar Pami�ci Wieczystej. Gor�ce strumienie magmy, kierowane z �elazn� konsekwencj� przez Silihomid�w, okr��a�y urz�dzenia wielkiego m�zgu. Pier�cie� ten zamkn�� si� dosy� szybko i jedynie dzi�ki znikomym r�nicom wzniesienia nie zd��y� przekszta�ci� si� w roz�arzone jezioro.

Gdy Lu przyby� na miejsce, zasta� dramatyczn� sytuacj�. Najbli�szy, wprawdzie na-der powoli sun�cy, j�zyk lawy oddalony by� zaledwie o p�tora kilometra. Z przeciwnej strony nieust�pliwie nadci�ga�y dwie rzeki magmy, kt�rych po��czenie si�, spodziewane ka�dej godziny, przyspieszy�oby ostateczn� katastrof�. Nadto znaczne st�enie promieniowania kaza�o przypuszcza�, �e bezpo�rednio pod terenem Pami�ci Wieczystej destrukcyjna dzia�alno�� silikok�w dr��y ska�y, by je stopi� i wydoby� law� na zewn�trz.

To przes�dzi�oby b�yskawicznie o kl�sce ludzi. Zadanie nastr�cza�o jednak olbrzymich trudno�ci. Mido umiejscowi�o budow� tego superm�zgu na wzg�rku wyj�tkowo twardych, trudno topliwych ska�. Dlatego, chc�c nie chc�c, naje�d�cy musieli okr��y� obiekt, wcale zreszt� nie poniechawszy pr�b uderzenia od spodu. Najwidoczniej zdawali sobie spraw�, �e p�ki mo�na uruchomi� Pami�� Wieczyst�, ludzie maj� du�e szanse zwyci�stwa.

Lu zaj�� miejsce zdemolowanych ogniw dyspozycyjno-kierowniczych. Kilka po��cze� z aparatur� sztucznego m�zgu uruchomi� prowizorycznie, metod� bezprzewodow�. Zu�y� na to znaczn� cz�� energii porozumiewawczego pola, kt�re zapewnia�o mu sta�� ��czno�� z A-Cisem. U�ycie tego kana�u by�o konieczne wskutek zbyt silnych zak��ce�, jakim ulega� naturalny odbi�r Lu, czyli z wykorzystaniem zmys�u radiowego. Promieniotw�rczo�� wzrasta�a bowiem z ka�d� minut�.

Lu nie mia� przedzia�u fal radiowych zastrze�onego dla rozmowy z A-Cisem. Tote� zanim przeszed� na ten zakres fal ultrakr�tkich, w kt�rym panowa� wzgl�dny spok�j, nas�ucha� si� niechc�cy rozmaitych dosadnych wynurze�, mi�dzy innymi o A-Cisie, o pomocy urpia�skiej, tak�e o sobie samym.

Wi�kszo�� z nich szokowa�a go. Lu bowiem znacznie s�abiej ni� inni ludzie zdawa� sobie spraw� z niech�ci, a cz�stokro� nawet zapiek�ej nienawi�ci skierowanej przeciw Urpianom. Wynika�o to st�d, �e Urpian rozumia� znacznie lepiej ni� ktokolwiek na Ziemi.

Gruntownie zna� pobudki, kt�re sk�ania�y Urpian w pocz�tkowej fazie zetkni�cia si� z lud�mi do przekszta�cenia ich psychiki; sam przecie� stanowi� wst�pne tego ogniwo. By�y to posuni�cia bezinteresowne, obliczone na �le poj�t� korzy�� ludzi. Zg��biwszy ten problem, Urpianie uznali sw�j b��d i wycofali si�. Lu pojmowa� a� nadto, �e w zamierzeniach kosmit�w z Juventy nie le�y narzucanie ludziom swojej woli. Ale dopiero teraz przekona� si� z przypadkowo pods�uchanych rozm�w, jak wielu nie dowierza szczero�ci urpia�skich poczyna�.

Lu dziwi� si� nastrojom dobrze zrozumia�ym r�wnie� przez tych, kt�rzy ich nie podzielali. Niew�tpliwie odr�bno�� jego psychiki przeszkadza�a mu ogarn�� w pe�ni, czym by�a dla ludzi wywalczona w ci�gu stuleci swoboda jednostki i do jakich stan�w uczuciowych mog�a ich przywie�� ka�da obawa ograniczenia wolno�ci, kontrolowanie jej, uj�cie w ramy kanon�w i przepis�w.

Wprawdzie wiedzia�, �e to wyj�tkowe uczulenie wywodzi�o si� z historycznych do�wiadcze�: z ogromu b�lu, upokorze� i niepotrzeb-nych �mierci w dramatycznej dobie desperackich, nier�wnych zmaga� o obalenie bezdusznych ustroj�w totalitarnych, w kt�rych w�adcy, stawszy si� najbardziej zwyrodnia�� plutokracj� w dziejach �wiata, w miodoustnych sloganach szermowali dobrem mas, a w rzeczywisto�ci kurczowo bronili swoich ciasnych przywilej�w, prze�cigaj�c si� w cynizmie i okrucie�stwie. Ale co innego tylko wiedzie� o tym, a co innego czu� ka�dym uderzeniem serca. To, co na Ziemi stanowi�o najg��bszy sens istnienia, by�o dla Lu tylko wiedz� ksi��kow�.

Jeszcze mniej pojmowa� niech�� do pomocy urpia�skiej z pobudek emocjonalnych. Pr�cz niedowierza� i obaw o podst�p, odbijaj�cych si� w cz�stym nazywaniu Pami�ci Wieczystej koniem troja�skim, co jeszcze da�o si� jako� zrozumie�, pada�y zgo�a irracjonalne opinie, �e przyjmowanie pomocy od tak obmierz�ych stwor�w ha�bi ludzk� godno��. Kto� inny odpiera� taki zarzut przypominaj�c, �e sze�� wiek�w wcze�niej u podstaw odrzucania darwinizmu tkwi� bezrozumny wstyd przed przyj�ciem teorii o pochodzeniu ludzi ze wsp�lnego pnia z ma�pami; sto lat p�niej w r�nych ankietach pobrzmiewa�y tak samo niepoj�te opory przeciwko przyj�ciu do przeszczepu serca od nie�yj�cego dawcy; i tak dalej�

To rozognienie umys��w by�o dla Lu tym bardziej dziwne, �e zar�wno na Ziemi, jak na Ksi�ycu sytuacja stawa�a si� coraz bardziej dramatyczna. Wiedzia� od A-Cisa, i� Centralny Instytut Zwalczania Inwazji, broniony ostatkiem si� przez bohaterskie hufce ochotnik�w, mimo wielkich ofiar padnie lada godzina. W trze�wym umy�le Lu na pierwszy plan wysuwa� si� los sze�ciu miliard�w ludzi, kt�rych � w razie ostatecznego podboju Ziemi przez krzemowc�w � czeka�a �mier� w gorej�cym kotle planety, jakby �ywcem przeniesionym z p��cien staro�ytnych mistrz�w przedstawiaj�cych legendarne piek�o.

T�um wrza� coraz bardziej. Wydawa�o si�, �e specjalne grupy patroluj� ca�y obszar wok� g��wnej budowli. Chodzi�o o to, by nie dopu�ci� A-Cisa. Tak samo chciano zapobiec przybyciu Lu. Poniewa� jednak nikt go nie zna�, spokojnie wyl�dowa� on opodal i niepostrze�enie przedosta� si� przez ci�b� ludzk�.

Wej�cie Lu do kabiny dyspozycyjnej, gdzie przebywa� Ber w otoczeniu kilkunastu m�czyzn, nie zwr�ci�o niczyjej uwagi. Tak samo nie rzuca� si� w oczy jego kontakt radiowy z A-Cisem, gdy� by�a to rozmowa bardzo szczeg�lna, pozbawiona s��w, a nawet jakichkolwiek d�wi�k�w s�yszalnych dla ludzkiego ucha.

Przywr�ceniem zniszczonych po��cze� kierowa� w gruncie rzeczy Urpianin, lecz wobec blokady wej�cia przez t�umy zebrane pod Pami�ci� Wieczyst� musia� to czyni� na odleg�o��, z Astrobolidu. Dzi�ki pomocy dublom�zgu m�g� jednocze�nie instruowa� zespo�y mido w ich wsp�dzia�aniu z ekip� zaj�t� uruchamianiem tego superm�zgu oraz pomaga� Lu w rozwi�zywaniu skomplikowanych zada� technicznych.

By�a to praca uci��liwa ze wzgl�du na szybko��, jakiej wymaga�o operowanie aparatur� w my�l �cis�ych dyrektyw A-Cisa nieustannie nap�ywaj�cych z Astrobolidu. Napraw� zniszczonych urz�dze� zaj�o si� razem z Lu dw�ch in�ynier�w bioelektronik�w, kt�rzy przylecieli z nim z Ziemi. Pomoc wi�kszej liczby ludzi by�a zb�dna.

��Czekasz na kogo�? � spyta� Ber zauwa�ywszy, �e Lu co chwila zerka na zegarek.

��Nie.

��Czy obawiasz si�, �e nie zd��ysz?

��Bardzo.

Ber zmarszczy� brwi. W zdenerwowaniu machinalnie potar� d�oni� czo�o. Lu drgn��, jakby sobie co� przypomnia�. Nie odrywaj�c si� od pracy powiedzia� dobitnie:

��Ludzi ode�lij! Natychmiast! Po kr�tkiej chwili doda�:

��Niech ludzie zaraz lec� na Ziemi�. Za kilka minut mog� ju� nie zd��y�.

��Wi�c sytuacja jest tak gro�na?�� porywczo spyta� Ber.

Teraz Lu odwr�ci� si� na moment. Oczy jego spotka�y si� z oczami Bera.

��To ju� koniec � powiedzia� spokojnie. Ber zmartwia� z wra�enia.

��I ty nic nie m�wisz?

��Przecie� m�wi� � odpar� Lu. Zapanowa�a chwila k�opotliwego milczenia.

��Wyja�nij!�� rzuci� Ber rozkazuj�co.

��Jeste�my na wulkanie. Pod nami jezioro lawy z ka�d� minut� roztapia coraz wy�ej po�o�one ska�y. Promieniotw�rczo�� okolicy zab�jcza. Silikoki przekroczy�y wa� otaczaj�cy urz�dzenia. Za chwil� mog� by� tutaj. My zostaniemy, lecz po co reszta ludzi ma zgin��? Ka� im natychmiast odlecie�. Tak�e ty odle�. Wystarczy trzech.

��Czy zd��ymy uruchomi� Pami�� Wieczyst�? � zapyta� Ber, sil�c si� na spok�j.

��Nie wiem � odpar� kr�tko Lu.

��Ja zostaj� � powiedzia� twardo Ber.�� Ode�l� ludzi. Rozporz�dzaj mn� wedle potrzeby.

Szybkimi ruchami pi�ciu ko�czyn A-Cis zrzuci� kr�puj�cy jego ruchy zewn�trzny skafander. R�wnocze�nie aparat t�umacz�cy przekaza� jedyne s�owo Urpianina zwr�cone do czterech obecnych ludzi:

��Uciekajcie!

��Zostaniemy � odpowiedzia� Lu.

��Zostaniemy � powt�rzyli pozostali. Ber z g��bokim przej�ciem patrzy� na Lu. Tymczasem A-Cis kontynuowa�:

��Bracia Ziemianie, nie jeste�cie m tutaj potrzebni!

W oczach Bera pojawi� si� niepok�j. A-Cis odpowiedzia�, przechwytuj�c jego my�l:

��Nie obawiajcie si�! Zrobi�, co b�d� m�g�.

��Ju� si� nie obawiam. Przepraszam ci�, A-Cis � zmiesza� si� Ber.

��Za kilka minut nie wyjdziecie st�d �ywi. Po co, skoro nic nie mo�ecie pom�c? Ja sam zostan�. Szkoda czasu na m�wienie. Tym razem musicie mnie pos�ucha�.

Nie sprzeciwiali si�. Wiedzieli, �e A-Cis ma znacznie rozleglejsze mo�liwo�ci.

Urpianin pozosta� sam. Zaj�� miejsce sparali�owanych ogniw dyspozycyjno-kierow-niczych Pami�ci Wieczystej. W��czaj�c si� w obw�d wraz ze swoim dublom�zgiem, m�g� teraz korzysta� bez ogranicze� z ca�ej wiedzy zgromadzonej dot�d przez mido i zmagazynowanej przez Pami�� Wieczyst�. A by�a to wiedza ogromna i bardzo zr�nicowana. Specjalnie nastawiona na zwalczanie silikok�w, nie ogranicza�a si� bynajmniej do gromadzenia tylko tych fakt�w, kt�re bezpo�rednio dotyczy�y krzemowych mikrob�w i ich pot�nych mocodawc�w � Silihomid�w.

Zas�b informacji tej Pami�ci Wieczystej, cho� nier�wnie ubo�szy od jej pierwowzoru w Uk�adzie Tolimana, od stuleci nieustannie rozbudowywanego przez Urpian, si�ga� wszystkich dziedzin nauk przyrodniczych. By�o to niezb�dne, aby przedsi�wzi�� generaln� kampani� maj�c� na celu, po nader szczeg�owym przygotowaniu ofensywnego planu walki, doszcz�tne wygubienie silikok�w. Zadaniem tego superm�zgu mia�o by� p�niej tak�e rozpracowanie Silihomid�w oraz metod porozumienia si� z tymi dziwnymi istotami. A-Cis bowiem, podobnie jak Bandore i Kruk, sk�onny by� oszcz�dzi� ich, a nawet przetransportowa� na Merkurego, oddaj�c im ten glob w niepodzielne w�adanie. Ale to by�y sprawy dalsze, wymagaj�ce uzgodnienia z Komitetem Obrony Ludzko�ci. Tymczasem obowi�zywa�a walka na �mier� i �ycie.

Pierwsze rozpoznanie, jakie uzyska� A-Cis, nakazywa�o natychmiastowy powr�t: skafander, w kt�rym przyby�, wcale nie chroni� go przed atakiem silikok�w. Ca�y teren by� ju� przez nie opanowany. Wydobywa�y si� koloniami z g��bi ska�, z formacji przyleg�ych do jeziora lawy podmywaj�cego coraz wy�sze warstwy gruntu.

Rozporz�dza� tylko jedn� minut�. Po jej up�ywie skafander zostanie roz�o�ony przez krzemowe bakterie, kt�re z kolei zaczn� rozk�ada� cia�o Urpianina.

Wiedzia�, �e powinien natychmiast odlecie�. Tak nakazywa�a m�dro�� urpia�ska. A jednak jaki� wewn�trzny przymus trzyma� go kurczowo na miejscu.

A-Cis sze��dziesi�ciokrotnie przyspieszy� przebieg reakcji zachodz�cych w jego organizmie. W ten spos�b minuta dla niego wzros�a do godziny. W ci�gu tej krytycz-nej minuty postanowi� stworzy� o�rodek dyspozycyjny. Je�li nie zd��y � przepad�o wszystko.

W b�yskawicznym tempie uruchomi� za pomoc� jedynego mido niezliczone agregaty precyzyjnych urz�dze�, maj�cych w sumie sprosta� rozlicznym obowi�zkom dyspozytora i koordynatora pracy wielkiego m�zgu. Z napi�ciem wa�y� w my�lach sens podj�cia walki z silikokami ju� teraz, z wykorzystaniem �rodk�w ataku napr�dce skonstruowanych przez mido, aby przeciwdzia�a� gro�bie wybuchu wulkanicznego, kt�ry rozsadzi�by ca�y teren. By� pewien, �e w ci�gu minuty z pewno�ci� to nie nast�pi. W tej sytuacji nie wolno by�o rozprasza� si� i �rodk�w. Skupienie ich na uruchomieniu Pami�ci Wieczystej stanowi�o r�kojmi� zwyci�stwa.

Up�ywa�y sekundy, kt�re dla A-Cisa by�y minutami. Pracowa� w napi�ciu, cho� przychodzi�o mu to coraz trudniej. Odczuwa� dojmuj�cy b�l mi�ni. Tkanki jego cia�a dotkliwie prze�era�o wewn�trzne gor�co.

Wok� niego, ju� na obszarze g��wnych urz�dze� superm�zgu, zacz�y przenika� na zewn�trz przez szczeliny gazy wulkaniczne, rozpraszaj�ce si� w niezmiernie rozrzedzonej atmosferze ksi�ycowej.

A-Cis wiedzia�, �e m�g�by si� jeszcze uratowa�. Medycyna urpia�ska leczy�a zgorzel silikokow�. Ale wiedzia� te�, �e nie mo�e teraz przerwa� tego, co robi i wr�ci� na Astrobolid.

A-Cis tworzy�, cierpia� i my�la� jednocze�nie. Tempo odbudowy zniszczonych urz�dze� o�rodka dyspozycyjno-kierowniczego Pami�ci Wieczystej, precyzja i sumienno�� w montowaniu agregat�w ani troch� nie ucierpia�y na tym, �e A-Cis medytowa� r�wnie� nad zagadnieniami tylko jak�� bardzo og�ln�, filozoficzn� wi�zi� zwi�zanymi z obecn� sytuacj�.

Patrzy� wstecz na swoje �ycie; trze�wo i bez �adnych poetyckich upi�ksze�, tak trze�wo, jak m�g� to uczyni� tylko Urpianin. Zdawa� sobie spraw�, �e �y� czterokrotnie d�u�ej, ani�eli to by�o udzia�em ludzi. W tym czasie dokona� niepor�wnanie wi�kszej pracy my�lowej ni� najgenialniejszy cz�owiek. Pos�ugiwa� si� dublom�zgiem, mia� jak�e cz�sto dost�p do Pami�ci Wieczystej z zawart� w niej ca�� m�dro�ci� urpia�ska.

Z tego, co zdo�a� podpatrzy�, przetrawi� i nauczycie od ludzi w ci�gu trwaj�cej dwadzie�cia pi�� lat podr�y na Ziemi�, nie wywnioskowa� bynajmniej, aby doznania ka�dego ludzkiego �ycia zamyka�y si� ubo�sz� sum� wra�e�. Wra�enia te, daleko bardziej urozmaicone, na razie wydawa�y mu si� mniej cenne od urpia�skich � zw�aszcza dlatego, �e by�y ludzkie, a przez to samo obce, dalekie, niepoj�te.

Jednak ta obco�� ludzi, zw�aszcza gdy przyby� do Uk�adu Ziemi, z dnia na dzie� rozp�ywa�a si� jako�, stawa�a si� mniej istotna, a chyba nawet coraz mniej rzeczywista. Nie wyra�a�o si� to niestety, bo nie mog�o, w konkretnym, dog��bnym zrozumieniu przez A-Cisa ludzkiej psychiki. Zdawa� sobie z tego spraw� i jak�e cz�sto odczuwa� �al, �e bogaty kr�g emocjonalnych wra�e�, po��czony z ludzkim i tylko ludzkim widzeniem �ycia i �wiata, wszystko to, co sk�ada�o si� na nierozerwalny kszta�t kultury i intelektu, pozostanie dla niego na zawsze niezrozumia�e.

�wiadomo�� tego pojawi�a si� w m�zgu A-Cisa ju� w pierwszej fazie zetkni�cia z Ziemianami. Ludzi zakochanych, ludzi marz�cych o wielkich odkryciach, ludzi a� do b�lu t�skni�cych za sw� kosmiczn� ojczyzn� oddalon� o lata �wietlne, ludzi do szale�stwa roz mi�owanych w wolno�ci i ka�dej chwili gotowych broni� jej za cen� �ycia obserwowa� ch�odno, jak obiekty eksperymentalne. Ale co� z tego osobliwego �wiata, obcego, niezrozumia�ego, a przecie� bardzo bogatego s�czy�o si� we� powoli, nieustannie, jak woda dr���ca kamie�. Zacz�� chwilami odczuwa� jaki� skryty, niejasny niepok�j, kt�rego W jego duszy, poddanej wy��cznie dyscyplinie rozumu, nie by�oby zdolne zrodzi� �adne zjawisko z urpia�skiego �wiata. Reakcje ludzi, ich op�r w poddawaniu si� urpia�skim do�wiadczeniom, pog��bia�y ten niepok�j.

W du�ej mierze przyczynia� si� do tego Lu. B�d�c zaprogramowanym konglomeratem cech ludzkich i urpia�skich, maj�cy stanowi� wa�kie ogniwo nie tylko porozumienia, lecz i zrozumienia ludzi przez Urpian, samym sob� wystawia� dobre �wiadectwo kulturze Ziemian. Ale czy.s�uszne by�o tworzenie istoty tak rozdanej wewn�trznie, z tak ogromnym trudem odnajduj�cej swe miejsce w�r�d wsp�braci? I czy w obecnej, jak�e trudnej sytuacji sprosta� on mo�e zadaniom tworzenia pomost�w mi�dzy-Urpia-nami i lud�mi? A on � A-Cis � poza udost�pnieniem wiedzy zawartej w nowej Pami�ci Wieczystej, nie b�dzie przecie� ju� w stanie mu pom�c�

Gdy prze��cza� teraz i rozmieszcza� coraz to nowe pola si�, gdy tworzy� plany struktur obronnych realizowane w zawrotnym tempie przez mido, do jego �wiadomo�ci, wa��cej trze�wo, po urpia�sku, powody swego post�powania, nieodparcie przenika�a niepokoj�ca my�l, �e celowi, kt�remu oddaje �ycie, przypisa� wi�ksz� wag� ni� dyrektywom Rady Ustalaj�cej Przysz�o��.

Czy mia� prawo rozporz�dza� swoim �yciem, kt�re nie tylko by�o w�asno�ci� zespolonej spo�eczno�ci, ale w wyznaczonej mu misji nabiera�o warto�ci niewymiernej? Nie dba� ju� o to, jak Centrum My�li Przewodniej oceni jego decyzj� � mo�e uznana zostanie za zdrad� spo�eczno�ci, a nie tylko przekroczenie uprawnie�? Je�li odczuwa� niepok�j, to tylko dlatego, �e dla niego samego, kieruj�cego si� przecie� wdro�on� od wielu pokole� logiczn� precyzj� my�lenia, to, co zrobi�, nie by�o w pe�ni zrozumia�e.

Dlaczego tak post�pi�? Nie czu� ani mi�o�ci do ludzi, ani te� poczuwa� si� do odpowiedzialno�ci za los ludzkiej planety, kt�ra mia�a by� i by�a chyba tylko przedmiotem bacznych, beznami�tnych studi�w. A jednak przez te lata pobytu w statku Ziemian co� musia�o si� w nim zmienia�, rozstrajaj�c nieznacznie ow� komputerow� precyzj� dzia�ania jego umys�u. M�g� nawet w przybli�eniu okre�li� przyczyn� tego stanu. Obcuj�c z lud�mi dopu�ci� do przenikni�cia w jego psychik� jakiej� odrobiny emocjonalnego widzenia �wiata, a wi�c zaszczepienia w sobie okruchu ludzkiej natury. Poci�ga�o to za sob� bli�ej co prawda nie sprecyzowane, niemniej realne poczucie braterstwa z lud�mi, a mo�e tylko pragnienie, aby sta�o si� ono faktem.

By�o w tej ch�ci braterstwa ziarno zazdro�ci i ziarno podziwu � co� zgo�a obcego psychice Urpian. Syn obcej kultury planetarnej, maj�cej szacunek wy��cznie dla rozumu, zespolenia �wiadomo�ci i sprawno�ci techniczno-organizacyjnej zazdro�ci� ludziom tego, co przecie� do niedawna uznawa� za szkodliwe spo�ecznie � owej r�norodno�ci, a nawet niepowtarzalno�ci fizycznej i psychicznej ka�dej jednostki, tego zaskakuj�cego, nieobliczalnego zachowania si� grup spo�ecznych, reaguj�cych jak gdyby spontanicznie, a jednak jak�e cz�sto wcale nie b��dnie, owej zadziwiaj�cej mo�liwo�ci wsp�istnienia i godzenia rozumu z instynktem, intuicji z trze�w� kalkulacj�, niecierpliwo�ci i wytrwa�o�ci, heroicznej odwagi z umi�owaniem �ycia.

Czu� instynktownie � co w og�le dla Urpian powinno by� czym� absurdalnym i patologicznym � �e jego obowi�zkiem i przeznaczeniem jest uratowa� t� cywilizacj� i jej siedlisko � Ziemi� � w jej takim w�a�nie, naturalnym kszta�cie. Dlatego ponagla� mido do granic szybko�ci dzia�ania i wytrzyma�o�ci tych wysoce uniwersalnych, obdarzonych samodzielno�ci� i inteligencj� automat�w.

Niewiele ju� pracy zosta�o do wykonania, jednak Pami�� Wieczysta pozostawa�a nadal jeszcze bezu�yteczna i samodzielnie ani mido, ani ludzie nie zdo�aliby jej uruchomi�. Ka�da sekunda liczy�a si� teraz w tr�jnas�b � wy�cig ze �mierci� i zag�ad� wkracza� w ostatni�, decyduj�c� faz�. Jezioro lawowe podp�ywa�o ju� pod powierzchni�. Skalny teren grozi� zapadni�ciem si� i roztopieniem w ci�gu najbli�szej godziny. Pierwszym zadaniem po w��czeniu Pami�ci Wieczystej do dzia�ania mia�o by� natychmiastowe powstrzymanie rozprzestrzeniania si� jeziora, zamro�enie go i wygubienie silikok�w w obr�bie g��wnych urz�dze�, zar�wno na powierzchni, jak te� w g��bi ska�.

Wygubienie silikok�w��� pomy�la� A-Cis � Gdyby� mo�liwe by�o wygubienie ich teraz, kiedy prze�eraj� m�j organizm nerw za nerwem, kom�rka za kom�rk�.

Przepala� go ogie� wewn�trzny. Czu�, �e �mier� si� zbli�a, a on umieraj�c musi my�le� intensywnie, aby nie zaniedba� �adnego szczeg�u w pracy mido.

Monta� ostatnich struktur obronnych dobieg� ko�ca. Pami�� Wieczysta mia�a ju� sta�e samoczynne po��czenie z Astrobolidem. R�wnocze�nie zespo�y mido, na podstawie wiedzy przetwarzanej w wielkim m�zgu, sztab walki z silikokami, rozpocz�y prze-ciwuderzenie.

A-Cis czu� jak przez mg��, �e robota sko�czona. Zapada� si� w �mier�. Wysoko w niebie �wieci�a Ziemia, na kt�rej ludzie mogli teraz zwyci�y�.

Czujemy si� w obowi�zku wyja�ni� Czytelnikom motywy zmian, jakich dokonali�my w nowym wydaniu naszej kosmicznej trylogii. Niekt�re z nich przedstawili�my w przedmowie do �Zagubionej przysz�o�ci�, tote� w tym pos�owiu zajmiemy si� przede wszystkim �Proxima� i �Kosmicznymi bra�mi�.

Podobnie jak w pierwszej cz�ci trylogii fabu�a i tzw. przestanie ideowe w dw�ch nast�pnych cz�ciach nie uleg�y �adnym zmianom. Nie znaczy to, i� pewnych w�tk�w fabularnych oraz wizji, fantastycznonaukowych nie pr�bowali�my wzbogaci�, przewa�nie rozwijaj�c zagadnienia tylko zasygnalizowane w poprzednich wydaniach. Przyk�adem wi�ksze wyeksponowanie w �Proximie� problem�w ekologicznych, w �Kosmicznych braciach� za� pod�o�a konflikt�w mi�dzy Urpianami a lud�mi i wizji spo�ecze�stwa przysz�o�ci. Jednocze�nie usun�li�my pewne w�tki i epizody nieistotne dla fabu�y, rozszerzaj�c w zamian sensacyjne oraz przygodowe elementy akcji.

Zwa�ywszy, i� od pierwszego wydania trylogii up�yn�o trzydzie�ci lat, uznali�my za konieczne skorygowanie tre�ci popularnonaukowych oraz unowocze�nienie terminologii, kt�ra w tym czasie uleg�a w wielu dziedzinach istotnym zmianom. Ogromny post�p dokona� si� nie tylko w technice astronautycznej, w astronomii planetarnej, fizyce i automatyce, lecz przede wszystkim w biologii, a zw�aszcza w genetyce. St�d na przyk�ad szczeg�lne wyeksponowanie w �Proximie� osi�gni�� urpia�skiej in�ynierii genetycznej, co zreszt� pozwoli�o nam przy sposobno�ci � jak s�dzimy � wzmocni� napi�cie dramatyczne akcji tej powie�ci

Nie zawsze co prawda byli�my tu konsekwentni. Obraz Wenus w �Kosmicznych braciach� k��ci si� ca�kowicie z odkryciami dokonanymi w minionym dwudziestoleciu. Jest to wizja oparta na hipotezie ameryka�skich astronom�w D. Mentzela i F. Whipplea, popularnej w po�owie naszego stulecia, wed�ug kt�rej glob ten jest pokryty wszechoceanem. Rzeczywisty obraz Wenus, temperatura pi��set stopni Celsjusza i ci�nienie stu atmosfer zgo�a nie odpowiada za�o�eniom fabularnym utworu, a kluczowe znaczenie w�tku wenusja�skiego w tej cz�ci powie�ci przekracza mo�liwo�� dokonania tej zmiany, co � miejmy nadziej� � Czytelnicy nam wybacz�.

Na zako�czenie kilka s��w o naszej pracy nad ksi��k�. W poprzednich wydaniach �Proximy� wyra�nie zaznaczone by�o autorstwo poszczeg�lnych cz�ci, jakkolwiek konspekt powie�ci opracowywali�my wsp�lnie. W toku przygotowywania zmodyfikowanej wersji ten podzia� uleg� w du�ej mierze zatarciu, przede wszystkim na skutek tego, �e w�tki uzupe�niaj�ce, a nawet cale nowe rozdzia�y w poszczeg�lnych cz�ciach, s� r�nego pi�ra. W �Kosmicznych braciach�, jakkolwiek obaj pracowali�my nad ca�ym tekstem, staraj�c si� pog��bi� problematyk� powie�ci i uatrakcyjni� fabu��, zasadniczy podzia� zosta� zachowany.

Krzysztof Boru� Andrzej Trepka

Uk�ad Alfa Centauri � uk�ad dw�ch gwiazd zwanych Tolimanem (lub Rigil Kent), tworz�cych wraz z najbli�sz� S�o�ca gwiazd� Proxima Centauri uk�ad potr�jny. Odleg�e o 4,33 roku �wietlnego od nas i 55 dni �wietlnych od Proximy dwa s�o�ca Tolimana � Tohman A i Toliman B s� gwiazdami o masie zbli�onej do masy S�o�ca (A � 1,1, B � 0,9). Toliman A ma ��t� barw� i jasno�� podobn� jak S�o�ce, Toliman B obiega Tolimana A po wyd�u�onej orbicie w ci�gu 80 lat, przy czym w peryastronie (punkcie orbity po�o�onym najbli�ej gwiazdy obieganej) znajduj� si� trzy razy bli�ej ni� w apoastronie (punkcie najdalszym). Z ruch�w w�asnych Tolimana B zdaje si� wynika�, �e gwiazd� t� obiega w odleg�o�ci 130 min km, w ci�gu 1,82 roku wielka planeta o masie ok. 30 razy wi�kszej od Jowisza. Inne planety Uk�adu Tolimana opisywane w tej ksi��ce s� fikcj� literack�.

Schemat uk�adu cz�on�w statku mi�dzygwiezdnego RER

Dziejom Celestii po�wi�cona jest powie�� K.Borunia i A.Trepki �Zagubiona przysz�o��". Przygody za�ogi Astrobolidu w�r�d planet gwiazdy Proxima Centauri s� tre�ci� powie�ci "Proxima".

Niech b�dzie wys�uchana tak�e strona przeciwna (lac.).

Ziemia �wieci na niebie Ksi�yca ponad sto razy ja�niej ni� Ksi�yc w takiej samej fazie ogl�dany z Ziemi.