Pomimo zaciekawienia wywo�anego telefonem Gilburne�a, Joe nie my�la�, ubieraj�c si�, ani o nim, ani o maj�cej nast�pi� wizycie, ale o swoich najbardziej osobistych sprawach, do kt�rych wkrad� si� ostatnio coraz bardziej rosn�cy chaos.

Upa� za oknem r�s�. W Grecji by�o na pewno jeszcze o wiele gor�cej o tej porze roku. Ale w Grecji powietrze by�o inne ni� w Londynie, przejrzyste, pachn�ce wodorostami po�udniowego, ciep�ego morza i przesycone nieuchwytn�, such� woni�, jak� daj� rozgrzane s�o�cem ska�y. W Grecji by�a Karolina i grzeba�a w ziemi, gdzie� na Peloponezie, poszukuj�c ma�ych, pokrytych niezrozumia�ymi znakami skorupek glinianych.

Wczesne pismo linearne Krete�czyk�w, nie odcyfrowane dot�d i niezrozumia�e, le��ce jak nieprzenikniona bariera pomi�dzy wsp�czesno�ci� i dziejami tego dawnego ludu, wydawa�o si� najwi�ksz� nami�tno�ci� w �yciu tej �licznej dziewczyny, kt�ra z kolei by�a najwi�ksz� nami�tno�ci� w �yciu Joe Alexa. � Nie wiedzia�, czy Karolina go kocha. W Londynie byli zwykle nieroz��czni, wsz�dzie widywano ich razem, wyje�d�ali razem i razem rozpinali sw�j czerwony jedwabny namiocik w Alpach, Norwegii, Portugalii i po�udniowej Francji. Ale .kiedy po jednym z powrot�w do Londynu Joe zacz�� m�wi� powa�nie o ma��e�stwie, Karolina szybko i zdecydowanie zmieni�a temat. Broni�a swej niepodleg�o�ci stanowczo, jak gdyby s�owo ��ona� wywo�ywa�o w niej l�k. Poza tym by�a chyba najlepsz� z �on, chocia� mieszka�a osobno i bywa�y okresy, kiedy nie widywa� jej tygodniami. Dzia�o si� tak, gdy porywa�a j� praca. Zamyka�a si� wtedy u siebie na klucz i wy��cza�a telefon, a jej stara gosposia, pani Downby, odpowiada�a przez drzwi, �e pani nie ma w domu i nie wie, kiedy wr�ci. Bo Karolina Beacon, pomimo swoich . dwudziestu pi�ciu lat, by�a ju� prawdziwym uczonym, z kt�rego zdaniem zaczynali liczy� si� siwi specjali�ci.

Alex odczuwa� zimn�, ale tym prawdziwsz� nienawi�� do dawnych Krete�czyk�w i ich dziwacznej korespondencji. Dzia�o si� tak dlatego, gdy� on sam, Chocia� by� jednym z najbardziej znanych autor�w kryminalnych i jednym z najwybitniejszych teoretyk�w kryminologii, przyjacielem i towarzyszom pracy asa Scotland Yardu, superintendenta Benjamina Parkera � wydawa� si� sam sobie groteskow� postaci�.

Przyczyna tego dziwnego stanu rzeczy by�a stosunkowo prosta: pisa� powie�ci kryminalne, lecz ich nie znosi�. Pisa� je, bo dawa�y du�y doch�d, a poza tym � nie umia� robi� nic innego. B�d�c jeszcze nieomal ch�opcem, wst�pi� na pocz�tku wojny do lotnictwa, a potem, kiedy dzia�ania wojenne sko�czy�y si�, pozosta� bezradny na londy�skim bruku z ma�� odpraw� w kieszeni. Nie wiedz�c, co ma z sob� zrobi�, postanowi� zaryzykowa� i napisa� powie�� kryminaln�. Napisa� j� i zani�s� do wydawcy. Od tego dnia �ycie jego sta�o si� jednym nieustaj�cym pasmem sukces�w w tej dziedzinie. Da�o mu to w rezultacie po paru latach spory maj�tek. Reszt� spowodowa� zbieg okoliczno�ci. Benjamin Parker, kt�ry w czasie wojny by� cz�onkiem za�ogi bombowca pilotowanego przez Alexa, odkry� przypadkowo jego olbrzymi talent �ledczy, gdy obaj zostali kiedy� skonfrontowani z niesamowitymi okoliczno�ciami towarzysz�cymi �mierci ich wsp�lnego przyjaciela Iana Drummonda. Od tej pory Joe bra� udzia� w wielu najpowa�niejszych dochodzeniach Scotland Yardu i uzyska� prawdziw� s�aw�, rozwi�zuj�c, wy��cznie przy pomocy rozumowania, kilka problem�w, wobec kt�rych policja wraz z ca�ym swoim aparatem najnowocze�niejszych bada�, archiw�w i narz�dzi stan�a bezradna.

Alex uwa�a� daktyloskopi�, analizy chemiczne i wszystkie inne wsp�czesne metody badawcze jedynie za drugorz�dny czynnik przy prowadzeniu �ledztwa. By� przekonany, e mord rodzi si� w duszy ludzkiej i tylko tam nale�y nieuchronnie szuka� rozwi�zania. A jedynym laboratorium, mog�cym nie�� pomoc przy tym poszukiwaniu, by� jego w�asny m�zg. Zwykle m�zg ten pozostawa� sam na placu, gdy aparaty, odczynniki i badania �lad�w nie mog�y zaskoczy� przebieg�ego mordercy.

Lecz chocia� prasa ca�ego kraju, z s�dziwym �Timesem� w��cznie, po�wi�ca�a mu w ostatnich latach tak wiele miejsca i chocia� s�awa jego stawa�a si� powoli uniwersalna, bo interesowali si� nim wszyscy, od ministr�w � po duchownych i od dzieci szkolnych � po samotne staruszki, i zaczyna� z wolna obrasta� legend�, w kt�rej prawda pomieszana by�a z najfantastyczniejszymi pomys�ami � to jednak panna Karolina Beacon pozosta�a zdumiewaj�co oboj�tna wobec tej s�awy. Znali si� ju� od trzech lat i Joe musia� przed sob� przyzna�, �e co najmniej od dw�ch lat my�li o niej codziennie.

Cz�sto zastanawia� si� z niepokojem, czy jej oboj�tno�� wobec jego osi�gni�� nie by�a g��wn� przyczyn� jego przywi�zania i niepokoju. Co prawda przeczyta�a nawet kilka jego ksi��ek, ale jej spokojne pochwa�y wywo�ywa�y w nim jedynie uczucie wstydu. Zawsze dawa�a mu w nieuchwytny spos�b do zrozumienia, �e nie uwa�a tego wszystkiego za podstawowe zaj�cie dla kulturalnego cz�owieka, kt�ry ju� dawno uko�czy� trzydziesty rok �ycia. Traktowa�a jego ksi��ki i wsp�prac� z Parkerem jako rozrywk�, interesuj�c� na pewno i na pewno po�yteczn�, ale niepowa�n�. Chocia� nigdy nie by�o pomi�dzy nimi o tym mowy, Joe wiedzia�, �e d�ubanie w swoich przekl�tych skorupkach Karolina uwa�a za prawdziw� prac�, a wszystko, co on robi� i czym si� zajmowa�, mog�o w jej oczach wype�ni� �ycie i wyobra�ni� co najwy�ej kilkunastoletniego ch�opca.

A najgorsze by�o to, �e w g��bi duszy przyznawa� jej absolutna s�uszno��. Bo, wbrew pozorom, Joe Alex by� cz�owiekiem cichym, zakochanym w dobrej poezji i dobrej muzyce, studiowa� dzieje kultur i mit�w (z wyj�tkiem Krety, oczywi�cie), architektur�, histori�, obyczaje i wszystko to, co starowi, widomy �lad cz�owieka na przestrzeni dziej�w. I chocia� w pewnym sensie by�o mu bardzo dobrze, bo wysokie dochody pozwala�y podr�owa� daleko i pozostawia�y wiele wolnego czasu dla prywatnych studi�w, to jednak zdawa� sobie spraw� z groteskowo�ci sytuacji. Ogromnej ilo�ci zebranych wniosk�w i obserwacji nie zamkn�� nigdy w �adnej powa�niejszej pracy, chocia� wiedzia�, �e na przyk�ad w jednej z dziedzin, kt�r� pozna� najlepiej, a kt�r� okre�la� �Historia Diab�a na ziemi�, wie wi�cej ni� wi�kszo�� specjalist�w interesuj�cych si� wierzeniami i spo�ecznym t�em nasilenia wiary w Z�ego Ducha podczas r�nych okres�w historycznych i w r�nych cz�ciach �wiata. Gdyby tylko na tym polu umia� uporz�dkowa� ogromn� ilo�� swoich notatek, zdj�� i zbior�w, mog�oby powsta� monumentalne dzie�o, nie maj�ce dot�d precedensu.

Ale nie umia�. Powoli zacz�� si� przyzwyczaja� do my�li, �e zawsze b�dzie tylko �wiadkiem i nigdy nie pozostawi po sobie trwa�ego �ladu. Po prostu nie potrafi� nigdy wykona� niczego, co przychodzi�o mu z trudem i wymaga�o du�ego wysi�ku. A mo�e, na swoje nieszcz�cie, zbyt wiele zarabia� tym, co wykonywa� z najwi�ksz� �atwo�ci�?

A przed nikim, nawet przed super intendentem Parkerem, nie przyzna� si�. nigdy, �e niemal r�wnie �atwo przychodzi mu rozwi�zywanie zagadek kryminalnych, kt�re nasuwa �ycie.

Tak wi�c Joe Alex by� s�awny, ale nie by� szcz�liwy. Stoj�c w tej chwili przed lustrem i zawi�zuj�c krawat my�la� o Karolinie, o Grecji i o tym, �e najlepiej by�oby w tej chwili rzuci� wszystko, wsi��� w samolot i polecie� do niej, chocia�by na kilka dni. Tych kilka dni z Karolin� pod lipcowym s�o�cem �r�dziemnego Morza to by�o wszystko, czego chcia�.

T�skni� za ni�.

Karolina wyjecha�a przed miesi�cem na polecenie swojego instytutu, gdy doniesiono o odkryciu pewnej liczby tabliczek w ruinach jednej ze starych twierdz krete�skich na Peloponezie. W Atenach wynaj��by samoch�d� potem droga nad brzegiem morza� Megara� Korynt i d�ugi, bia�y szlak szerok� dolin� na po�udnie, ku g�rom�

Niestety, wydawca czeka�. Alex obieca� mu, �e odda ksi��k� w ci�gu najbli�szych dwu tygodni. A mia� dopiero kilkadziesi�t pocz�tkowych stron. Nie lubi� �ama� przyrzecze�. Trzeba by�o zosta�. Ale gdyby?� Gdyby zd��y� w ci�gu tygodnia sko�czy�, wtedy m�g�by� Mia� przecie� napisany w najdrobniejszych szczeg�ach plan ka�dego kolejnego rozdzia�u.

Przez chwil� sta� nieruchomo, pogwizduj�c cicho. Potem szybko zawi�za� krawat i z nag�� determinacja podszed� do telefonu. Przymkn�wszy oczy i staraj�c si� nie my�le� o �adnej z tysi�ca przeszk�d, nada� telegram do Karoliny:

�Je�eli chcesz mnie. widzie� przyjad� do ciebie na kilka dni stop potem musz� natychmiast wraca� do anglii stop oddepeszuj od razu co o tym my�lisz stop bardzo t�skni� stop za widokiem grecji stop joe�.

Wolno po�o�y� s�uchawk� na wide�ki. Ko�ci by�y rzucone. Telegram rozpocz�� sw�j b�yskawiczny lot ponad �wiatem. Znowu uj�� s�uchawk� i po��czy� si� z biurem podr�y. Zam�wi� miejsce w samolocie odlatuj�cym osiemnastego. Teraz trzeba b�dzie usi��� do pracy. Siedem nocy nad maszyn� do pisania, du�o czarnej kawy, maszynistka przychodz�ca dwa razy w ci�gu doby po tekst. A potem, w ostatniej chwili, podrzuci maszynopis wydawcy jad�c na lotnisko. Musi zd��y�.

Higgins zapuka� cicho i stan�� w progu. � Sir Alexander Gilburne i pan Thomas Kempt, prosz� pana � powiedzia� podchodz�c i wysuwaj�c W stron� Alexa malutk� tack�, na kt�rej le�a�y dwie wizyt�wki, jedna ma�a i prawie kwadratowa, a druga wielka, prostok�tna. Joe wzi�� je machinalnie, my�l�c: �du�a.� Kempt, ma�a � Gilburne�. Zgad�. Po�o�y� wizyt�wki na biurku.

� Dzi�kuj�, Higgins. Prosz� wprowadzi� tych pan�w do biblioteki.

Szybko w�o�y� marynark�, otworzy� drzwi ��cz�ce gabinet z bibliotek� i wszed� tam prawie w tej samej chwili, kiedy Higgins wpu�ci� go�ci z hallu.

Sir Alexander Gilburne by� wysokim, szpakowatym m�czyzn�, wci�� jeszcze bardzo przystojnym. Na pierwszy rzut oka sprawia� wra�enie, jak gdyby nie min�� jeszcze pi��dziesi�tki. Joe zarejestrowa� z lekkim zdumieniem, �e trzyma on w r�ce grub� lask�. Dopiero po sekundzie, kiedy go�� zrobi� krok ku przodowi, zorientowa� si�, �e sir Alexander kuleje. Spojrza� mimowolnie na jego nog� i pr�dko uni�s� wzrok, u�miechaj�c si� na powitanie i id�c w jego kierunku. S�awny adwokat by� u�omny. Jego prawa stopa mie�ci�a si� w niemal okr�g�ym, zbyt kr�tkim bucie, wybrzuszonym ku g�rze, jak gdyby poddano go wraz ze stop� jakiej� straszliwej torturze, kt�ra na zawsze zmieni�a jego kszta�t. Ale Joe, kt�ry interesowa� si� aberracjami fizycznymi, wiedzia�, �e z tego rodzaju deformacj� ludzie zwykle przychodz� na �wiat.

U�cisn�� r�k� wchodz�cego i wskaza� mu jeden z ci�kich, klubowych foteli, stoj�cych wok� niskiego, okr�g�ego stolika. Potem zwr�ci� si� w stron� drugiego go�cia.

Thomas Kempt by� o wiele m�odszy ni� Gilburne. W tej chwili m�g� liczy� najwy�ej trzydzie�ci lat, a najprawdopodobniej nie mia� jeszcze nawet tylu. Na szerokich, prostych ramionach sportowca osadzona by�a kszta�tna g�owa o ciemnej, kr�tko przystrzy�onej czuprynie. Twarz by�a opalona, a niebieskie oczy, l�ni�ce pod ciemnymi brwiami, patrzy�y czujnie i spokojnie. By�a to mi�a, inteligentna twarz o regularnych rysach i silnie zarysowanym podbr�dku, wzbudzaj�ca na pierwszy rzut oka zaufanie i usposabiaj�ca przychylnie do jej w�a�ciciela. Joe pomy�la� przelotnie, �e Kempt jest typem, kt�ry w dziewczynach wywo�uje my�l: �Ten by�by dobrym m�em�. Solidno��, odwaga i spokojna pewno�� siebie.

Kiedy go�cie usiedli, zada� sakramentalne pytanie dotycz�ce trunk�w, ale obaj poprosili tylko o wod� sodow�. Pomimo zapuszczonych stor upa� zacz�� przedostawa� sio nawet do skierowanej na p�noc biblioteki. Po chwili pojawi� si� Higgins z syfonem, lodem i szczypczykami. Kiedy wyszed�, Gilburne chrz�kn�� i spojrza� na Kcmpta, kt�ry roz�o�y� nieznacznym ruchem r�ce i pochyli� lekko g�ow�, jak gdyby daj�c mu do zrozumienia, �e zrzeka si� g�osu na jego korzy��.

� Powinienem mo�e zauwa�y� najpierw, �e pogoda zanadto dopisa�a o tej porze roku i pochwali� pana doskona�y smak w urz�dzaniu wn�trz� � powiedzia� adwokat � ale z tego, co o panu s�ysza�em, wnioskuj�, �e nie nale�y pan do ludzi, kt�rzy kochaj� si� konwencjonalnych wst�pach. Mo�e wi�c przejd� od razu do tego, co my w sferach prawniczych nazywamy meritum, a wy, ludzie pisz�cy, tematem�

� Urwa� i z d�o�mi opartymi na r�koje�ci trzymanej mi�dzy kolanami laski zastanawia� si� przez chwil�.

� To bardzo trudne� � powiedzia� niespodziewanie z bezradnym u�miechem. � Jeste�my przecie� doros�ymi lud�mi i �yjemy b�d� co b�d� w drugiej po�owie dwudziestego wieku� � znowu urwa�.

Tym razem Joe uni�s� brwi. Nie spodziewa� si�, �e tak wytrawnemu m�wcy jak Gilburne mo�e zabrakn�� s��w ju� na wst�pie.

Przez chwil� trwa�o milczenie. Przerwa� je nie sir Alexander, lecz Kempt.

� Trudno�� le�y w tym, mr Alex, �e tematem naszej rozmowy z panem ma by� Diabe�. Nie roze�mia� si�, przy tych s�owach. Joe opu�ci� uniesione brwi.

� Ach, rzeczywi�cie? Diabe�� � W g�osie jego nie zabrzmia�a najmniejsza nutka zdziwienia. Pogratulowa� sobie w duchu.

� Tak, Diabe�� � powiedzia� Gilburne. Alex dostrzeg�, �e adwokat zarumieni� si� nieznacznie, wymawiaj�c ostatnie s�owo. � I nie tylko, �e przyszli�my rozmawia� z panem o Diable, ale b�dziemy musieli przyzna� si� do tego, �e przygna� nas strach. Na twarzy Alexa nie drgn�� ani jeden musku�.

� Tak cz�sto stykam si� z wynikami pracy Diab�a� � szepn�� � �e w ko�cu musia�em trafi� i na Niego samego. To zupe�nie zrozumia�e.

Gilburne u�miechn�� si� bezradnie.

� Wiedzia�em, �e nie b�dzie pan m�g� potraktowa� powa�nie moich s��w. Ja sarn� nie mog� w pewien spos�b traktowa� ich powa�nie� � Westchn�� cicho i roz�o�y� r�ce. � Wiemy przecie� wszyscy, �e Diab�a nie ma.

To humorystyczne stwierdzenie, wypowiedziane takim tonem, wcale nie zabrzmia�o �miesznie. By�o w nim co� niesamowitego, jak gdyby intonacja zawiera�a ukryte znaczenie, kt�re przeczy�o s�owom. Ale nie poruszy� si�.

� Chodzi tylko o to, �eby nas pan wys�ucha�. Obaj s�yszeli�my o panu tak wiele, �e zdamy si� absolutnie na pa�ski s�d. Je�eli powie nam pan, �e nasze opowiadanie jest absurdalne, nie obrazimy si�. Przeciwnie, ja osobi�cie odetchn� troch�. To wszystko jest tak nonsensowne, �e gdyby nie l�k�

Urwa�, jak gdyby czekaj�c, �e Joe zada mu wreszcie jakie� pytanie. Lecz Alex s�ucha� uwa�nie i nie poruszy� si�.

� Wiemy, �e mo�e nas pan uzna� za nieszkodliwych wariat�w, marnotrawi�cych panu czas, ale �kiedy sko�cz�, przyzna pan na pewno, �e trudno nam by�o uda� si� z t� spraw� do policji. Z racji mojego zawodu znam wielu powa�nych ludzi w Scotland Yardzie, ale nie mia�bym odwagi p�j�� z tym do kt�regokolwiek z nich. Na szcz�cie Thomas, to znaczy obecny tu pan Kempt, nasun�� mi my�l poszukania pomocy u pana. Um�wmy si� wi�c mo�e, �e wys�ucha nas pan tak, jak gdyby�my m�wili o najzwyklejszych sprawach, zgoda?

� Ale� oczywi�cie � powiedzia� Joe � je�eli tylko wiara w pa�skie s�owa nie stanie si� przeszkod� w zbawieniu mojej duszy. Roze�mia� si� cicho i przyja�nie.

� Nie s�dz� � Gilburne tak�e spr�bowa� odpowiedzie� u�miechem. � Przyszli�my tu wierz�c, �e by� mo�e podejmie si� pan roli archanio�a z mieczem ognistym w karz�cej d�oni. O ile istnieje kto�, kogo miecz ten powinien ukara� Bo i tego nie wiemy na razie. Ale mo�e niepotrzebnie uprzedzam fakty� � Znowu namy�la� si� przez chwil�. � Czy s�ysza� pan kiedy� o Diablej Skale?

� O Diablej Skale? Chyba tak� � Joe potar� d�oni� czo�o, jak gdyby pragn�c rozmasowa� ukryte za nim szare kom�rki, w kt�rych pami�� nagromadzi�a wszystko, co wiedzia� o Diablej Skale. � Nie bytem tam nigdy, ale czyta�em o niej� � Nagle klasn�� w r�ce. � Oczywi�cie! Miejsce le�y gdzie� na pograniczu Suffolk, kilkadziesi�t mil od Londynu. Zwi�zane z procesami czarownic w szesnastym czy siedemnastym wieku i z ich sabatami. Jest tam, zdaje si�, Diabla Grota ze szczelin�, kt�r� Diabe� wydostawa� si� z piek�a, prawda? Interesowa�o mnie to kiedy�, bo zajmuj� si� troch� histori� stosunku spo�ecze�stw do rzeczy nadprzyrodzonych� Ten na przyk�ad stary, w�druj�cy mit o wej�ciu do pa�stwa podziemnego przez szczelin� w ziemi jest bardzo ciekawy. Nazywano Szatana ksi�ciem powietrza, ale od pocz�tku dziej�w ludzko�ci mieszka� pod powierzchni� ziemi. I pocz�wszy od Heraklesa, wszyscy wchodzili do niego przez szczeliny w grotach. Zreszt� jest w tym pewna logika. Taka szczelina prowadzi�a w g��b i nikt nie wiedzia�, co jest na jej dnie i czy w og�le istnieje dno. Poza tym z wielu szczelin wydobywa�y si� i wydobywaj� opary. W Delfach te� by�o takie miejsce w grocie. Tam w�a�nie siedzia�a Pytia� Przepraszam, �e odbiegam od tematu. Ale Szatan to moje hobby. Powracaj�c do Diablej Ska�y, to, o ile sobie przypominam, miejsce by�o egzorcyzmowane przez biskupa, ale chyba nie na wiele si� to przyda�o, bo w sto lat p�niej Diabla Ska�a nadal by�a uznawana za miejsce sabat�w i, jak mi si� wydaje, s�awny Matthew Hopkins, poszukiwacz czarownic, znalaz� ich kilkana�cie w s�siedniej wiosce i wszystkie zosta�y powieszone. Tyle mniej wi�cej przypominam sobie w tej chwili.

� Wioska nazywa�a si� Norford � powiedzia� Kempt � i nazywa si� tak nadal. Le�y mi�dzy Hartest a Blue Medows, na kra�cu pasma wzg�rz, kt�re zamyka Diabla Ska�a.

� Tak � Gilburne odetchn�� g��boko � to bardzo szcz�liwy zbieg okoliczno�ci�

� Co? � zapyta� Alex.

� To, �e interesowa� si� pan Diab�em i jego histori� na terenie Anglii. Bez wzgl�du na to, do jakich pan dojdzie wniosk�w po us�yszeniu naszego opowiadania, jestem przekonany, �e istnieje jaki� zwi�zek pomi�dzy tymi odleg�ymi czasami a tym, co� co si� mo�e sta�. Zanim zaczn� opowiada�, prosz� sobie u�wiadomi�, �e w okolicy, o kt�rej m�wi�, wszyscy s�yszeli o Diable i jego sprawach wi�cej ni� w jakiejkolwiek cz�ci kraju. Tyle tam kr��y o nim poda� i tyle jest miejsc zwi�zanych z nim i czarownicami, �e chocia� od setek lat nikt nie bierze powa�nie tego wszystkiego�

� W �Timesie� z 24 wrze�nia 1863 mo�e pan przeczyta�, �e pewien stary cz�owiek zosta� uznany za czarownika i zlinczowany przez t�um w hrabstwie Essex� A Essex to najbardziej cywilizowany obszar naszego pa�stwa� � mrukn�� Alex. � Tu� pod Londynem. Dziewi��dziesi�t siedem lat temu ludzie rozerwali tego staruszka na kawa�ki. Nie tak dawno� Ale przepraszam bardzo, nie chcia�em panu przeszkodzi�, chocia� ci�gle to robi�. Sir Alexander potrz�sn�� g�ow�. � Chcia�em tylko doda�, �e wioska Norford nie liczy w tej chwili wi�cej mieszka�c�w ni� w siedemnastym wieku. Blisko�� Londynu i morza zawsze powodowa�y szybki odp�yw wszystkich zb�dnych r�k do pracy. Jest to �liczna, stara wioska. Niekt�re zabudowania si�gaj� szesnastego wieku. Prawdziwe cudo prowincjonalnej architektury. Ludzie, kt�rzy zamieszkuj� te domy, s� raczej spokojni i pracowici. Przest�pstw nie notuje si� tam prawie �adnych. Zreszt� zawsze tak by�o. By� mo�e dlatego, �e niespokojne duchy tak�e ci�gn�y w stron� morza i metropolii. Czarownic oczywi�cie nie ma ju� tak�e od dawna. Ostatni� z tych nieszcz�liwych kobiet powieszono w 1684 roku. Pochodz� z tamtych stron i dobrze znam histori� tego obszaru. Mieszka�cy zmienili si� ju� bardzo. S� sceptyczni. Oczywi�cie nikt z nich ,za �adne skarby nie wszed�by noc� na Diabl� Ska�� ani nie zbli�y�by si� do wej�cia do Groty, ale to ju� zupe�nie inne zagadnienie. Znam wielu wykszta�conych ludzi z wielkich miast, kt�rzy za nic nie przenocowaliby na cmentarzu, a my�l�, �e co najmniej dziewi��dziesi�t procent kobiet nie zrobi�oby tego na pewno, bez wzgl�du na wyznaczon� nagrod�. W sumie wi�c stosunek mieszka�c�w Norford do ich starego Diab�a jest dwudziestowieczny, to znaczy oboj�tny. Zreszt� wioska le�y za lasem, ju� po drugiej stronie pasma kredowych wzg�rz, przeci�tych w�wozem, w kt�rego stromym zboczu, prawie po�rodku, znajduje si� pieczara. Mo�na si� do niej dosta� tylko wzd�u� karko�omnej, w�skiej p�eczki skalnej. Dlatego Grota nie jest zaznaczona w przewodnikach turystycznych. Mniej wi�cej nad jej otworem le�y szczyt urwistej, nagiej Diablej Ska�y, najwy�szego punktu �a�cucha wzg�rz. Pod ni�, w w�wozie, p�ynie strumie� i zaraz p�niej w�w�z ko�czy si�, otwieraj�c widok na szerok� r�wnin�, ci�gn�c� si� w stron� Cambridge i bli�szego Fulbourn. Po drugiej stronie w�wozu, na podobnie stromej, chocia� nieco ni�szej skale stoi Norford Manor. By� tam kiedy� w trzynastym stuleciu warowny zameczek, spalony p�niej i zr�wnany z ziemi� podczas walk Bia�ej R�y z Czerwon�. ;W roku 1602 ziemi� t� kupi� dworzanin starej ju� kr�lowej El�biety, sir John Ecclestone, i na gruzach zameczku wybudowa� pi�kn�, niewielk� rezydencj�, kt�r� nazwa� Norford Manor i zasadzi� przy niej park. Wkr�tce po �mierci kr�lowej opu�ci� dw�r i zamieszka� w Norford Manor na sta�e. Tam te� umar�. Dom, kt�ry by� kilkakrotnie przebudowywany od tego czasu, stoi w tym samym malowniczym miejscu, gdzie ongi sta� zameczek. Z trzech stron podparty jest on pionowymi prawie �cianami skalnego cypla. A naprzeciw, po drugiej stronie w�wozu, ma Diabl� Ska�� i � nieomal na wysoko�ci okien � Diabl� Grot� w jej zboczu. Park przytyka do rezydencji tylko z jednej strony i rozszerza si�, opadaj�c �agodnie ku dolinie, po�rodku kt�rej stoi m�j dom � Valley House. Ecclestone�owie nadal zamieszkuj� Norford Manor. Poniewa� obie nasze rodziny ��czy�a w ci�gu dwustu lat przyja��, wi�c z biegiem czasu powsta�a nawet pomi�dzy obu domami prywatna droga, wysadzona szpalerem krzew�w przez mego dziadka i. przedostatniego w�a�ciciela Norford Manor. � Urwa�. � Prosz� mi wybaczy�, �e tak wiele czasu zajmuje mi opis miejscowo�ci, ale my�l�, �e w ten spos�b wyja�ni�, od razu kilka spraw, kt�re mog�yby by� niejasne. �eby usprawiedliwi� moj� tu obecno��, chc� doda�, �e i ja, jak moi przodkowie, jestem przyjacielem Ecclestone��w�

Przy ostatnich jego s�owach Joe spojrza� mimowolnie na m�odego Kempta, kt�ry przys�uchiwa� si� s�owom sir Alexandra, potakuj�c od czasu do czasu na znak, �e opis jest najzupe�niej dok�adny. Gilburne prawdopodobnie dostrzeg� b�ysk zainteresowania w oczach Alexa, bo zaraz doda�:

� Pan Kempt jest dalekim krewnym Ecclestone��w, �ci�lej m�wi�c jest wnukiem starszej siostry Jakuba Ecclestone, zmar�ego przed kilkunastu laty m�a obecnej w�a�cicielki, pani Elizabeth Ecclestone. Przyje�d�a� cz�sto do Norford Manor jako dziecko i teraz te� nierzadko tam zagl�da.

� Jakuba Ecclestone� � powt�rzy� Joe cicho. � Czy�by to by� �w Jakub Ecclestone, kt�ry zrobi� tak wielki maj�tek na Malajach w chwili, kiedy rozpocz�o si� zapotrzebowanie na kauczuk?

� Tak, ten sam.

� Wdowa po nim musi by� chyba bardzo zamo�n� osob�?

� Zapewne. � Sir Alexander z przekonaniem skin�� g�ow�. � Jest nawet bardzo bogata. Wiem o tym najlepiej, bo od lat jestem jej radc� prawnym.

� Tak� O czym to m�wili�my? A tak, o tym, �e pan Kempt tak�e teraz tam bywa?

� Mam tam nawet sw�j pok�j, ten sam, kt�ry mia�em jako ch�opiec � u�miechn�� si� Thomas Kempt. � Ale nie m�wmy o mnie. Ja nie gram �adnej roli w tym opowiadaniu.

� Tak� � Sir Alexander zastanowi� si�. � W rezydencji mieszka obecnie tylko stara pani Elizabeth Ecclestone z lekarzem, piel�gniark� i kilkoma osobami s�u�by. Przekroczy�a ju� obecnie siedemdziesi�tk�. W ci�gu ostatnich kilkunastu lat od �mierci m�a niedomaga�a bardzo powa�nie, a od mniej wi�cej dwu jest zupe�nie sparali�owana. Poza tym przebywa w Norford Manor jej syn, Irving Ecclestone. Ma on mieszkanie w Londynie, ale poniewa� zajmuje si� prac� literack�, wi�c woli ten cichy dom na wsi. Pr�cz l niego bywaj� tam jego c�rka Joan i jej m�� Nicholas Robinson. Irving Ecclestone jest w sensie og�lnym historykiem. Ale jego hobby, jak pan to podkre�li�, stanowi demonologia. Na to jego upodobanie na pewno wp�yn�o otoczenie w dzieci�stwie. Kiedy ojciec robi� fortun� na Malajach, stara pani Ecclestone mieszka�:! wraz z dzie�mi w Norford Manor. Oczywi�cie Irving mia� nia�k� ze wsi Norford. Jej opowiadania, po��czone z okoliczn� sceneri�, musia�y chyba odcisn�� si� na jego wyobra�ni. Irving ma w Norford Manor kompletnie urz�dzon� pracowni� i�

� Tak� � mrukn�� Alex. � Czyta�em kilka jego ksi��ek. To prawdziwy autorytet�

� Podobno. Miewa cykliczne wyk�ady w Cambridge i jest uwa�any za eksperta historii inkwizycji. Ale dzieje Diab�a na ziemi to jego podstawowa dziedzina. Lecz wracaj�c do domownik�w� Irving mia� jeszcze m�odsz� siostr�, Patrycj�. Wysz�a ona bardzo m�odo za m�� i mieszka�a z m�em w Po�udniowej Afryce. Na pocz�tku tego roku m�� umar� i powr�ci�a do Norford Manor� Miesi�c temu umar�a� � Znowu urwa� i odetchn�� g��boko, ale zaraz podj��. � �eby wi�c podsumowa�: W Norford Manor mieszka stara, sparali�owana pani Ecclestone, wraz z ni� lekarz, doktor Archibald Duke, piel�gniarka Agnes Stone i kilka os�b s�u�by. Mniej wi�cej p� roku sp�dza tam jej syn, Irving Ecclestone, a wnuczka jej (czyli jego c�rka) Joan Robinson wraz ze swoim m�em Nicholasem Robinson przyje�d�aj� tam do�� rzadko, zwykle w�wczas, gdy Nicholas chce malowa� w plenerze, co mu si� niecz�sto zdarza, bo jest malarzem abstrakcjonista i w naturze poszukuje, jak m�wi, tylko ruchu barw. Poza tym bywa czasem w Norford Manor tu obecny pan Kempt, kt�ry jest dalekim powinowatym rodziny, no i ja tam zachodz�, z przyja�ni i z obowi�zku, gdy� prowadz�c sprawy finansowe starej pani sprawdzam tak�e wydatki domowe co pewien czas. Ani Irving, ani Joan nie zaj�liby si� takimi sprawami, nawet nie z braku ch�ci, ale dla zupe�nej swojej nie�wiadomo�ci w tej dziedzinie. Nikogo wi�cej si� tam nie przyjmuje, a od dnia, kiedy stara pani Elizabeth zosta�a sparali�owana, nie bywa nawet nikt z jej dawnych przyjaci�.

� Tak� � Joe skin�� g�ow�. � Du�y, cichy dom na odludziu, bez �ladu obcego cz�owieka w okolicy. Sami swoi. Kiedy wspomnia� pan Nicholasa Robinsona, zrozumia�em nagle, sk�d bior� si� w jego zadziwiaj�cych p��tnach te zestawy kolor�w. Tak, to bardzo ciekawe, abstrakcja oparta na barwie wsi angielskiej. To bardzo utalentowany cz�owiek, jak mi si� wydaje. Ale pomi�dzy tym, co my�li awangarda, a co odbieramy z ich obraz�w my, zwykli �miertelnicy, jest przecie� tak wielka przepa��, �e mog� si� myli�. W ka�dym razie to bardzo interesuj�cy artysta�

� Tu opinia pana zgadza si� z opini� pana Kempta. Je�eli chodzi o moj� skromn� osob�, przyznaj� ze skruch�, �e nie widz� w jego obrazach absolutnie nic, i gdybym mia� by� zupe�nie szczery, powiedzia�bym, �e zapewne wyra�aj� one absolutn� nico��. Chwilami podejrzewam, �e �aden z tych nowoczesnych malarzy nie potrafi�by namalowa� zwyk�ego cz�owieka na zwyk�ym koniu, jad�cego o zwyk�ym zachodzie s�o�ca.

W odpowiedzi Alex u�miechn�� si� z za�enowaniem, jak gdyby chcia� da� do zrozumienia go�ciowi, �e chocia� szanuje jego osob�, nie mo�e uszanowa� w tym odosobnionym wypadku jego zdania.

� Tak� � Gilburne przymkn�� na chwil� oczy, a potem otworzy� je i wyprostowa� si� w fotelu. Joe z pewn� ulg� wyczu�, �e dopiero w tej chwili zacznie si� w�a�ciwe opowiadanie.

� Ot� to wszystko nast�pi�o dopiero wtedy, kiedy Patrycja powr�ci�a po �mierci m�a do Norford Manor�

Znowu zamilk�, a Joe, kt�ry przygl�da� mu si� teraz nie spuszczaj�c z niego wzroku, zauwa�y� w jego rysach nag�� zamian�. Nie umia�by jej okre�li�, gdy� pozornie twarz nie zmieni�a wyrazu. Ale przesun�o si� przez ni�, jak cie� ciemnej chmury, odbicie jakiej� tragicznej my�li.

� Poniewa� przyszli�my do pana po rad�, a mo�e nawet po pomoc � powiedzia� Gilburne cicho � moim obowi�zkiem jest okaza� zupe�n� szczero��. Ot� Patrycja i ja� kiedy byli�my m�odzi� � Wida� by�o, �e m�wienie o tym przychodzi mu z trudem. � Kocha�em j�, a ona� Wydawa�o si�, �e nic nie stoi na przeszkodzie. By�em o siedem lat starszy od niej, ale wychowywali�my si� obok siebie, bo domy nasze nieomal si� styka�y, tam, na odludziu� I rzecz by�a postanowiona, kiedy ona pozna�a pewnego m�odego oficera. Wysz�a za niego za m��. Zrobi�a to bardzo nagle, prawie bez namys�u, i wyjecha�a z nim od razu, bo jego okr�t odp�ywa� za kilka dni� Ju� z Capetown napisa�a do mnie list. Oczywi�cie przyj��em to tak, jak tylko umia�em najlepiej. By�a przecie� m�odsza ni� ja, on, tamten, by� zdrowym, na pewno bardzo przystojnym oficerem, a ja� � spojrza� na swoj� nog� � niestety, jestem kalek� od urodzenia. Zrozumia�em j� oczywi�cie. Wszystko by�o a� banalnie proste i �atwe do wyt�umaczenia. Mia�a osiemna�cie lat. W tym wieku wiele trudnych decyzji przychodzi bardzo �atwo, a lito�� nad innymi nie towarzyszy tym latom. Usprawiedliwi�em j� wi�c w zupe�no�ci i nie czu�em do niej nienawi�ci. Cios ten dotkn�� mnie jednak bardzo.

Mo�e pom�g� mi w karierze, bo musia�em w czym� wy�adowa� m�j b�l i pr�bowa� jako� zapomnie�. Nie o�eni�em si� w ci�gu wszystkich tych lat. Wiedzia�em tylko, �e w rok po ich �lubie m�� jej zachorowa� na jak�� tropikaln� chorob� i zosta� zwolniony z wojska. By� chory przez wiele lat. Zdaje si�, �e by�a to pewna odmiana �pi�czki. Prowadz�c sprawy finansowe Ecclestone��w by�em wtajemniczony tak�e i w to, �e stara pani Elizabeth posy�a c�rce co miesi�c pewn� sum� pieni�dzy na odpowiednie utrzymanie domu. Ale Patrycja ani razu nie przyjecha�a do Anglii. Mo�e by�a zbyt dumna, �eby pokaza� nam swoje nieszcz�cie, bo przecie� nie mog�aby go zostawi� tam samego. Lata mija�y i wreszcie ten cz�owiek umar�. Ale, jakby dla udokumentowania ironii losu, stara pani Ecclcstone zosta�a zupe�nie sparali�owana na kilkana�cie miesi�cy przed przyjazdem c�rki i kiedy Patrycja powr�ci�a, nie mog�y nawet porozumie� si� ze sob�. Ale powr�ci�a. Zrozumia�em ju� w dniu jej powrotu, �e pomimo dwudziestu lat, kt�re min�y, kocham j� nadal. Mia�a teraz lat trzydzie�ci osiem, a ja czterdzie�ci pi�� Odbyli�my d�ug� rozmow�. By�a oczywi�cie lojalna wobec zmar�ego, ale domy�li�em si�, �e mo�e odesz�aby od niego wcze�niej, gdyby nie jego choroba. Takie jak ona nie odchodz� w podobnej sytuacji. W ko�cu zrozumieli�my oboje bardzo wiele. Postanowili�my si� pobra�, kiedy minie okres jej �a�oby. Nasza decyzja bardzo wszystkich ucieszy�a. Widywali�my si� codziennie. A� wreszcie, prawie dok�adnie miesi�c temu, sta�o si�

Zamar� na chwil�, jak gdyby zapominaj�c, �e nie jest sam i �e m�wi do s�uchaj�cych go ludzi, a nie my�li w milczeniu. Potem, jak gdyby nagle zrozumiawszy, �e Alex i Kompt czekaj� na jego dalsze s�owa, opar� mocniej d�onie na lasce i podj�� spokojnym, beznami�tnym g�osem.

� Odprowadzi�em j� do domu ze wsp�lnie odbytego spaceru. Potem wr�ci�em do siebie drog� ��cz�c� nasze oba domy. By� wiecz�r, mia�em troch� przygotowanej pracy, kt�r� przywioz�em z Londynu, chc�c by� o ile mo�no�ci jak najbli�ej Patrycji. Siedzia�em przy biurku do p�na w noc i zaspa�em rano. Obudzi� mnie telefon z Norford Manor� Joan zawiadomi�a mnie, �e ciotka Patrycja nie �yje. Pope�ni�a samob�jstwo u siebie w pokoju. Pok�j by� zamkni�ty na klucz. Klucz le�a� przed ni� na biurku. W rozbitej szklance, kt�ra wypad�a z jej r�ki, by� cyjanek potasu. Prawdopodobnie musia�a go przywie�� ze sob� z Afryki. Nie zostawi�a �adnego listu. Nic zupe�nie, Alex powa�nie skin�� g�ow�. W czasie gdy sir Alexander m�wi�, stara� si� odtworzy� sobie stan psychiczny samob�jczyni: �mier� ukochanego m�czyzny po d�ugiej, szarpi�cej jej nerwy chorobie� powr�t do krainy dzieci�stwa� pojawia si� znowu zakochany kaleka, ten sam kaleka, kt�rego rzuci�a w m�odo�ci� Pocz�tkowo instynkt bierze g�r� i Patrycja pragnie pochwyci� t� ostatni� szans� powrotu do �ycia, do �wiata normalnych ludzi. Ale w ko�cu przewa�a �wiadomo��, �e ju� jest za p�no, �e nie potrafi si� tak absolutnie zak�ama�, �e �wiat bez tamtego nie jest wart istnienia.

Ale dlaczego nie zostawi�a �adnego listu?� To nie jest jeszcze dow�d. Ludzie pisz� lub nie w takich okoliczno�ciach, zale�nie od charakteru, od przyczyny samob�jstwa, od� Ale przecie� zrobi�a to z pe�n� premedytacj�, przygotowa�a trucizn�, zamkn�a drzwi na klucz i po�o�y�a klucz na biurku� Dlaczego?� A dlaczego nie napisa�a listu, kartki, paru s��w? By�a noc, mia�a wiele czasu, pozostawia�a rodzin� i cz�owieka, kt�ry przez tak wiele lat kocha� j� wiernie i bez �adnej nadziei� Powinna by�a napisa� To by�oby proste, logiczne, nieuniknione w jej stanie� Le�a� na biurku, ten klucz� Dlaczego?�

Uni�s� szybko g�ow�, bo sir Alexander m�wi� dalej.

� Umia�bym to mo�e zrozumie� Ale wieczorem nic na to nie wskazywa�o, zupe�nie nic. By�em nawet bardzo zadowolony tego dnia. Wyra�nie opuszcza�o j� przygn�bienie. M�wili�my o tym, �e zaraz po �lubie wyjedziemy w podr� doko�a �wiata na rok. Chcia�em, �eby wielka ilo�� �wie�ych wra�e� zatar�a w niej wspomnienia tamtych lat. Zgodzi�a si� od razu, czu�em, �e jest uszcz�liwiona my�l� o nadchodz�cej podr�y� Nie, nie mog� tego zrozumie�. Nie by�o w jej zachowaniu nic z� z nastroju samob�jczego. A jednak. Nikt jej przecie� nie zamordowa�. Drzwi by�y zamkni�te od wewn�trz. �adnych �lad�w. Policja przyjecha�a rano. Znalaz�a wy��cznie jej odciski na szklance i na klamkach. Okna s� tam zakratowane, jak zreszt� wszystkie okna domu, kt�re wychodz� na przepa��

� Wobec tego� � szepn�� Alex � nale�y chyba przyj��, �e to nieszcz�cie trzeba przypisa� smutnej decyzji zmar�ej, prawda?

� Tak. Na pewno ma pan s�uszno�� � sir Alexander skin�� g�owa, ale wyraz jego twarzy przeczy� s�owom. � To samo powiedzia�a policja, ale�

� Ale przecie� nie powiedzia� mi pan jeszcze nic o Diable, prawda?

� Powiedzia�em panu tylko, �e w pokoju nie znaleziono �adnych �lad�w. Ot� by� tam �lad: p�kolisty odcisk jak gdyby ma�ej podkowy albo wielkiej koziej nogi�

� Gdzie?

� Na kartce otwartej ksi��ki, kt�ra le�a�a na biurku. By� nawet nieco przybrudzony, jakby znak odcisn�a noga zwierz�cia, kt�re przesz�o przedtem przez wilgotny piasek.

� A czy nie m�g� to by� jaki� stary odcisk?

� Nie. T� ksi��k� kupi�em o dzie� wcze�niej w Londynie i przywioz�em samochodem. Potem przeczyta�em j� i spotka�em si� z Patrycj�, kt�ra zabra�a j� do domu wieczorem. W nocy umar�a. A tego odcisku przedtem tam nie by�o. Nie m�g�bym go nie zauwa�y�, czytaj�c. Poza tym da�em ziarnka tego piasku do zidentyfikowania w laboratorium� Takiego piasku nie ma po naszej stronie w�wozu. Nie ma go zreszt� i po drugiej stronie w�wozu ani nigdzie w okolicy. Mo�na go znale�� tylko w Diablej Grocie.

� Widz�, �e prowadzi� pan �ledztwo na w�asn� r�k�. A czy wspomina� pan o tym �ladzie policji?

� Oczywi�cie. Ale czego mog�a dokona� policja w tym wypadku? Samob�jstwo samo si� nasuwa�o ze wzgl�du na okoliczno�ci, w jakich znaleziono zmar��, jak i ewentualny motyw, kt�rym by�a d�ugotrwa�a depresja psychiczna. Poza tym ja sam nie wiem, co ten odcisk mo�e oznacza�. Zreszt� przedtem� przed �mierci� Patrycji, te� dzia�y si� pewne dziwne sprawy, kt�rych policja tak�e nie wzi�ta pod uwag�. My sami nie wiedzieli�my, jak do tego podej��. Wszystko wydawa�o si� takie b�ahe w por�wnaniu z faktem jej �mierci, a mo�e nawet zapomnieli�my w�wczas o tych wydarzeniach. Dopiero p�niej� I w�a�nie to nie daje mi spokoju. Widzi pan, na trzy dni przed �mierci� Patrycji poszli�my wszyscy na wycieczk� do Groty. Patrycja chcia�a j� znowu zobaczy� po tylu latach. Wr�ci�a przecie� do kraju dzieci�stwa. Oczywi�cie zabrali�my lin�, kt�r� zwi�zali�my si� dla bezpiecze�stwa, na wypadek, gdyby komu� obsun�a si� noga przy przechodzeniu p�eczki skalnej prowadz�cej do Groty. Ale dotarli�my do wej�cia bez �adnych przeszk�d. Kiedy znale�li�my si� na miejscu, zapalili�my latarki elektryczne i ruszyli�my w g��b, ku s�awnej szczelinie, kt�ra le�y nieco ni�ej we wn�trzu g�ry. Prowadzi do niej korytarz skalny, licz�cy mniej wi�cej pi��dziesi�t jard�w. Ale droga nie opada stromo i r�nica poziom�w wynosi mo�e p� pi�tra. Tak wi�c po paru chwilach posuwania si� w d� wyszli�my spoza zakr�tu i znale�li�my si� wewn�trz komory skalnej, na kra�cu kt�rej, w najni�szym miejscu, le�y szczelina. W�a�nie wok� tego miejsca dno groty wysypane jest drobniute�kim, jasnym piaskiem, kt�ry deszcz i woda podsk�rna wyp�ukuj� prawdopodobnie ze stropu. I na tym piasku zobaczyli�my� Zawaha� si�.

� Odciski racic, oczywi�cie� � szepn�� Joe.

� Kto panu o tym powiedzia�? Tak, znale�li�my odciski racic.

� Tak mi si� wydawa�o, po tym, co pan m�wi� poprzednio. Kto� kiedy� powiedzia�, �e Diabe� jest ojcem Logiki� � Spowa�nia� i pochyli� si� ku przodowi. � Prosz� mi opowiedzie� wszystko, co panowie mo�ecie powiedzie� o tych odciskach, dos�ownie wszystko, nawet nic nie znacz�ce szczeg�y. Czy by�y on identyczne z odciskami jakiegokolwiek zwierz�cia?

Kempt, kt�ry milcza� dot�d, odezwa� si� niespodziewanie:

� Nie. Nie by�y podobne do �adnych znanych �lad�w zwierz�cych. Mo�e by�y podobne do kozich, ale o wiele wi�ksze i mniej zaokr�glone, jakby nale�a�y do ogromnego koz�a o ostro zako�czonych racicach, zbudowanych zupe�nie inaczej ni� wszystkie, kt�re znamy.

� Jak pan to sprawdzi�?

� Zabrali�my fotografi� odcisk�w do zak�adu zoologii, gdzie przyj�to nas troch� z niedowierzaniem, a troch� ze zdumieniem. Te odciski nie pasowa�y do �adnych znanych im odcisk�w. Wynika�oby z tego, �e zwierz�, kt�re je pozostawi�o, nie mo�e istnie�.

� Chwa�a Bogu� � mrukn�� Alex, ale nie doda� ani s�owa, pomimo zdumionych spojrze�, kt�rymi obrzucili go obaj go�cie. Dopiero po chwili zapyta�:

� Czy nie mia�y one �adnych charakterystycznych cech jednostkowych, to znaczy z�amania, skazy, szramy, wiecie, panowie, o co mi chodzi?

� Tak, r�ni�y si� nieco od siebie. A poza tym mia�y pewn� nieregularno��, jak gdyby zaopatrzone by�y w szpon, odstaj�cy do ty�u� Zdaj� sobie spraw�, �e to brzmi humorystycznie, ale powtarzam tylko to, co widzieli�my na w�asne oczy i co sprawdzili�my� A najbardziej zdumiewaj�ce by�o to, �e odciski znajdowa�y si� tylko w bezpo�rednim s�siedztwie szczeliny, jak gdyby to zwierz� wynurzy�o si� stamt�d i powr�ci�o tam. Dalej, na dnie Groty i w korytarzu, nie by�o ich.

� A czy grunt w Grocie nie uniemo�liwia� ich znalezienia?

� Gdzieniegdzie tak, bo wyst�puje tam chwilami czysta ska�a. Ale jest ona wilgotna i pokryta mchem, a to zwierz� musia�o by� bardzo ci�kie, bo zostawi�o na piasku g��bokie odciski.

� A czy nie mogli�cie pa�stwo zadepta� prowadz�cych do wyj�cia �lad�w, kiedy szli�cie ca�� grup� ;przez korytarz ku szczelinie?

� Mogli�my. Ale ja szed�em pierwszy i �wieci�em przez ca�y czas latark�. Mam mocn� latark�. Zreszt� sir A�exander i Irving te� je mieli. W grocie by�o zupe�nie widno i ze zrozumia�ych wzgl�d�w patrzy�em sobie pod nogi. Nie zauwa�y�em niczego. Nie m�g�bym oczywi�cie przysi�c, ale chyba zauwa�y�bym te �lady, gdyby wyst�powa�y w korytarzu. Nie ma tam zn�w tak wiele miejsca, �eby m�c odbiega� wzrokiem.

� Czy widzia�o je wiele os�b?

� Wszystkie, kt�re wesz�y do Groty: Patrycja, Joan, Nicholas, sir A�exander, Irving i ja.

� A jakie wra�enie wywar�y w�wczas na paniach te �lady?

� Niesamowite! � powiedzia� kr�tko Kempt. Umilk�. Potom doda�, jak gdyby wspomnienie zmusi�o go do komentarza: � Nie jestem przes�dny. W og�le nie wierz� w �wiat nadprzyrodzony. Ale to mn�. wstrz�sn�o. Oczywi�cie pr�bowali�my �artowa� wtedy wszyscy. Nikomu si� to zreszt� nie udawa�o, nawet Irvingowi.

� A jakie by�o pana pierwsze wra�enie, sir Alexandrze?

� W pierwszej chwili nie odczu�em tego jako czego� niesamowitego. Mo�e po prostu dlatego, �e nigdy dot�d nie my�la�em w ten spos�b o jakimkolwiek zjawisku. Jedno tylko uderzy�o mnie od razu: do Groty nie mog�o si� dosta� �adne zwierz�, poza, mo�e, kozic� g�rsk�. Ta p�eczka skalna nie jest miejscem, gdzie mo�e zab��dzi� jakikolwiek kopytny czworon�g. A o ile wiem, kozic g�rskich nie ma w promieniu wielu setek mil od Norford. Nie wiem nawet, czy w og�le istniej� w Anglii. To mnie najbardziej zdziwi�o i my�la�em o tym d�ugo tego dnia, lecz raczej jako o ciekawostce, jednym z pozornie niewyt�umaczalnych zjawisk, jakie cz�owiek spotyka czasem w �yciu. Daleki jestem od ��czenia z nadprzyrodzono�ci� wszystkiego, czego nie umiem wyja�ni� Pami�tam nawet, �e zastanawia�em si�, czy jakiego� zwierz�cia nie m�g� kto� spu�ci� na linie do Groty. Ale po co? Poza tym odciski kopyt by�y tylko w bezpo�redniej blisko�ci szczeliny. Mo�e w promieniu jarda albo najdalej dw�ch. Dalej na pewno nie by�o �adnych �lad�w na piasku. Thomas Kempt i Nicholas Robinson te� byli bardzo zaintrygowani. Razem z Irvingiem Ecclestone przeszukali potem ca�y las na grzbiecie wzg�rza w bezpo�redniej blisko�ci Groty. Weszli nawet na szczyt Diablej Ska�y. Ale nie znale�li �adnych �lad�w�

� A czy nie przysz�o nikomu do g�owy, �e zwierz� rzeczywi�cie mog�o wyj�� z tej szczeliny i zawr�ci� do niej? Czy zosta�a ona kiedykolwiek zbadana?

� To wykluczone � sir Alexander potrz�sn�� g�ow�. � Przed kilkunastu laty by�a tam ekipa groto�az�w. Szczelina zw�a si� coraz bardziej, opadaj�c prawie prostopadle, a potem zupe�nie pionowo w d�. W ko�cu staje si� tak w�ska, �e cz�owiek nie m�g� si� ju� przez ni� przecisn��, a w �wietle lampy ekipa zaobserwowa�a, �e ska�a schodzi si�, tworz�c w�ski lejek, kt�rym prawdopodobnie kiedy� �cieka�a woda.

� Tak � Joe skin�� g�ow�. � Rozumiem. A co si� dzia�o p�niej? Czy zapomnieli�cie pa�stwo o tym zdarzeniu?

� Och, nie. � Kempt potrz�sn�� g�ow�. � Nie zna pan wujka Irvinga! Napisa� w �yciu tyle prac i ksi��ek o przes�dach zwi�zanych z Diab�em i o ciemnocie owej epoki, kt�ra skazywa�a tysi�ce czarownic na okrutn� �mier� nie maj�c �adnych, nawet fa�szywych dowod�w istnienia Diab�a, �e widz�c cie� tego rodzaju dowodu szuka� w lesie niemal do wieczora. Chcia� nam wykaza� czarno na bia�ym, jak proste i naturalne wyja�nienie musi mie� fenomen zaobserwowany przez nas w Grocie.

� I nic. Absolutnie nic. Patrycja i Joan wr�ci�y przez w�w�z do domu, a my wszyscy odbyli�my znowu spacer do Groty. �artowali�my oczywi�cie nadal. Ale Irving upar� si�, �e wyt�umaczy nam wszystko, tylko musi spokojnie przyjrze� si� tym odciskom jeszcze raz. Kiedy weszli�my do Groty, zacz�li�my na kl�czkach bada� �lady. By�y tak wyra�nie odci�ni�te w wilgotnym piasku, jak w wosku. Mo�na by�o w najdrobniejszych szczeg�ach zaobserwowa� ka�da nieregularno�� konturu ich powierzchni. I wtedy doszli�my do jeszcze jednego, mo�e najbardziej zdumiewaj�cego odkrycia� Te kopyta mia�y pewne cechy charakterystyczne. W jednym by�o sko�ne wg��bienie przez �rodek, a drugie mia�o ma�� wypuk�o�� na przedniej kraw�dzi, jak naro�l. To powtarza�o si� we wszystkich �ladach�

� A pozosta�e dwa kopyta?

� Pozosta�ych d w � c h k o p y t n i e b y � o � powiedzia� spokojnie sir Alexander Gilburne. � I to w�a�nie by�o naszym najbardziej zdumiewaj�cym odkryciem. Mogli�my to obaj zezna� pod przysi�g�, a wraz z nami Nicholas Robinson i Irving Ecclestone, chocia� ten ostatni ju� po paru godzinach zacz�� nam wmawia�, �e padli�my ofiarami zbiorowej halucynacji albo czyjego� idiotycznego �artu. Przy tym wydaje mi si�, �e wspominaj�c o tym �arcie mia� na my�li swego zi�cia Nicholasa Robinsona.

� A co sk�ania pana teraz do ��czenia odcisk�w w Grocie ze �mierci� pana narzeczonej?

Czy jeden z odcisk�w by� podobny do �ladu odkrytego przez pana na ksi��ce, kt�r� po�yczy� pan zmar�ej na kilka godzin przed jej �mierci�?

� Tak. � Adwokat skin�� g�ow�. � W moim przekonaniu odcisk ten by� identyczny z jednym ze znalezionych w Grocie, z tym, kt�ry mia� sko�ne wg��bienie przez �rodek. Oczywi�cie na ksi��ce jest ono mniej wyra�ne, ale mam fotografi� obu odcisk�w i�

� Czy pan robi� te zdj�cia, czy policja?

� Ja. Policja tak�e zwr�ci�a uwag� na �lad i wys�ucha�a mnie, ale nie umia�em wtedy powiedzie� nic rozs�dnego. Zreszt�� � roz�o�y� r�ce � jak mo�na by�o tym rzeczowym, konkretnie my�l�cym policjantom zwraca� uwag� na wa�no�� �lad�w kopyt w Diablej Grocie? Poza tym by�em wtedy wstrz��ni�ty. Nie umia�em zebra� my�li. Wydawa�o mi si�, �e ona przecie� musia�a pope�ni� samob�jstwo� � Uni�s� g�ow� i spojrza� na Alexa z wyrazem nag�ego przera�enia w oczach. � P r z e c i e � n i c i n n e g o n i e m o g � o s i � s t a � ?!� � Uspokoi� si� natychmiast. � Przepraszam was, panowie. To wszystko jest tak� � Przez chwil� szuka� s�owa, potem zrezygnowa� i umilk�, patrz�c na Alexa oczyma, w kt�rych nie by�o ani l�ku, ani ciekawo�ci, lecz tylko rozpacz. Joe przerwa� milczenie, zwracaj�c si� do Kempta. � Czy to wszystko? Czy przed �mierci� pani Patrycji, ewentualnie po jej �mierci, nie zdarzy�o si� nic, nazwijmy to, niecodziennego?

Pytaj�c by� przekonany, �e nie us�yszy ju� niczego, co mo�e rzuci� �wiat�o na tamto wydarzenie, kt�re� Nie. Nie chcia� my�le� jeszcze w og�le o tamtym wydarzeniu w ten spos�b. Nie mia� do niego �adnego klucza� poza tym jednym, oczywi�cie. Odpowied� Kempta skierowa�a jego my�li w zupe�nie inn� stron�. � Tak � powiedzia� m�ody cz�owiek.

� Zdarzy�a si� jeszcze jedna dziwna rzecz, to znaczy, zdarzy�o si� to dwa razy. Ale mo�e opowiem po kolei. By�o to w przeddzie� �mierci Patrycji. Kiedy pokoj�wka wesz�a rano do jadalni, �eby zabra� do zmywania pozostawione p�no wieczorem przez nas fili�anki, zobaczy�a, �e portret, kt�ry tam wisi, odwr�cony jest twarz� do �ciany. Dzia�o si� to ju� po naszej wycieczce do Groty, wi�c pomy�leli�my wszyscy, �e to czyj� �art. Portret ten przedstawia w�a�nie owego s�awnego prze�ladowc� czarownic i budowniczego Norford Manor � Johna Ecclestone. Joan powiedzia�a, �e John Ecclestone, kt�ry tak bardzo gn�bi� czcicieli Diab�a, odwr�ci� si� teraz do nas plecami, bo nie tylko, �e nie umieli�my wytropi� Diab�a, chocia� pozostawi� wyra�ne �lady, ale nadal nie chcieli�my uwierzy� w jego istnienie. Irving Ecclestone mrukn��, �e to zapewne Nicholas odwr�ci� portret, bo nie mo�e prawdopodobnie patrze� na nic namalowanego, co ma jakikolwiek sens. By�o jeszcze kilka innych �art�w na ten temat. Widzi pan� nikt z nas przecie� nie wiedzia�, �e Patrycja umrze tej nocy.

� Chocia� kto� przecie� m�g� przewidywa� to wydarzenie� � szepn�� Joe i szczypczykami wrzuci� do szklanki kawa�ek lodu.

� Nie rozumiem pana? � Kempt uni�s� brwi.

� Ani ja� � Alex u�miechn�� si� lekko. � Ja tak�e siebie nie rozumiem w tej chwili. Ale niepotrzebnie panu przerwa�em. Czy to ju� wszystko?

� Nie. Ot� czyj�� uwag� zwr�ci� pewien niecodzienny szczeg�. To mianowicie, �e ramy portretu by�y zakurzone, a przy odwracaniu obrazu ku �cianie kurzu tego nie tylko nie starto, ale nawet nie zosta� on tkni�ty w �adnym miejscu.

� Kto to zauwa�y�?

� Nie przypominam sobie� � Kempt zmarszczy� brwi, usi�uj�c sobie przypomnie�.

� Wydaje mi si�, �e piel�gniarka, panna Stone. Ale nie jestem tego pewien. Mo�e wydaje mi si� tak po prostu dlatego, �e jest to osoba zawsze otoczona atmosfer� zupe�nie klinicznej czysto�ci� Tak, jednak sobie przypominam. To by�a panna Stone. Podesz�a do portretu i powiedzia�a: �Bo�e, jaki on jest zakurzony! I pomy�le�, �e wszyscy musz� tym oddycha�!� Mo�e uwaga ta wyda� si� panu dziwna w podobnych okoliczno�ciach, ale panna Stone nie jest osob� bardzo lotn�. Posiada za to nienawi�� do wszystkiego, co nie jest absolutnie antyseptyczne, wyprasowane, nakrochmalone i wysterylizowane. My�l� zreszt�, �e w jej zawodzie trudno to uwa�a� za wad�.

� Zapewne � Joe skin�� g�owa. � Ale przecie� na tym nie sko�czy�o si�. Czy kto� powiedzia� co� jeszcze?

Gilburne spojrza� na niego � ju� po raz trzeci w ci�gu tej wizyty � ze zdumieniem.

� Chocia� nie wiem, do czego to panu mo�e by� potrzebne, ale ch�tnie zrobi�bym, co tylko le�y w mojej mocy� Niestety nie zwr�ci�em na to uwagi. By� ranek, wszed�em w�a�nie do Norford Manor, a domownicy stali zebrani w bibliotece, niekt�rzy ubrani jeszcze w szlafroki, i �artowali. W pierwszej chwili nie orientowa�em si� nawet dok�adnie, o co chodzi. Dopiero po �mierci Patrycji, kiedy zacz��em rozpami�tywa� szczeg�owo ka�d� godzin� poprzedzaj�c� tragedi�, zacz��em rozmy�la� i nad tamtym wydarzeniem.

� Za to ja sobie przypominam� � Kempt zapali� papierosa i zgasi� zapa�k� w male�kiej kropelce wody, kt�ra przypadkiem znalaz�a si� na dnie popielniczki. Uni�s� g�ow� i spojrza� w oczy Alexa. � Wiem, czego pan poszukuje, zadaj�c te pytania. Ale prosz� mi wierzy�, �e ja, to znaczy my obaj, om�wili�my to ju� sto razy. Szukali�my najmniejszego punktu zaczepienia, jakiego� powodu, dla kt�rego kto� m�g�by chcie� wyrz�dzi� krzywd� Patrycji, nawet ob��d maniakalny te� brali�my pod uwag�. Ale po pierwsze nie rozumiemy, w jaki spos�b Patrycja mog�aby zosta� zamordowana, je�eli klucz by� wewn�trz, a po drugie to wszystko nie ma sensu, nie ma gruntu, na kt�rym mo�na by postawi� stop� przynajmniej dla nas nie mia�o. I dlatego przyszli�my do pana. Ale pan pyta� o to, co si� sta�o, kiedy panna Stone zauwa�y�a ten kurz. Nicholas powiedzia�, �e mogliby�my pozna� �artownisia po odciskach palc�w i �e chocia� on si� na tym nie zna, to poniewa� ka�da r�ka na �wiecie ma podobno inne linie papilarne, wi�c wierzy, �e jako malarz potrafi nawet pod szk�em powi�kszaj�cym od razu pozna�, do kogo te linie nale��. �mia� si� przy tym i podszed� do obrazu. Zacz�� go ogl�da� nie dotykaj�c, ale po chwili spowa�nia�. Ot� k u r z b y � a b s o l u t n i e n i e t k n i � t y . To takie sprawdzili�my wszyscy razem. Wygl�da�o na to, �e obraz sam si� przekr�ci�.

� A czy p�niej, ju� po tragedii, wspomnieli�cie panowie o tym policji?

� Nie, chyba nie. My�l�, �e wszyscy zapomnieli o tym �arcie pod wp�ywem tego, co si� sta�o.

Alex milcza� przez chwil�.

� Chcia�bym wr�ci� do samego portretu� � powiedzia� wreszcie. � Przedstawia� on owego siedemnastowiecznego w�a�ciciela posiad�o�ci, sir Johna Ecclcstone, czy tak?

� Tak. Portret r�wnie� pochodzi z epoki.

� M�wi�c o nim, wspomnia� pan o tym, �e by� on gn�bicielem czarownic. Czy to prawda?

� Tak� � Kempt, o�ywi� si�. � Wszyscy o tym zreszt� wiedz� w Norford. W�a�nie wtedy, kiedy sir John kupi� t� ziemi� i wybudowa� na niej dom, kr�l Jakub wst�pi� na tron, a wraz z pocz�tkiem jego panowania zacz�� si� ob��dny po�cig za czarownicami. Wtedy w�a�nie s�awny Matthew Hopkins, inkwizytor, zawita� do hrabstwa Suffolk. Jak si� obecnie wydaje, sir John mia� w�wczas jaki� zaogniony sp�r z rad� wiejsk� i wykorzysta� blisko�� Diablej Groty, le��ce; mniej wi�cej pomi�dzy wsi� a rezydencj�, aby za�atwi� przy jej pomocy swoje porachunki z ch�opami. W ka�dym razie za jego namow� Matthew Hopkins zawita� do Norford i akta podaj�, �e tego roku stracono czterna�cie kobiet z tej nieszcz�snej wioski. Zosta�y one powieszone na rynku w Blue Medows.

� Zawsze byli�my kulturalnym narodem� � mrukn�� Alex. � W ca�ej Europie, nawet w Szkocji, palono je, a u nas tylko wieszano� Sympatyczny staruszek ten wasz sir John, A co by�o potem?

� Oczywi�cie nic. Za czarownicami nikt nigdy nie ujmowa� si� ze zrozumia�ych wzgl�d�w. A zwa�ywszy �wczesny stan umys��w, wcale nie jestem prze�wiadczony, czy ich w�asne rodziny nie by�y na wp� przekonane o s�uszno�ci wyroku s�dowego. Sir John i jego ludzie zeznali przed trybuna�em w Blue Medows, �e na w�asne oczy widzieli tych czterna�cie kobiet lec�cych na miot�ach w noc �wi�toja�sk� ku otworowi Diablej Groty. Takie oskar�enie by�o r�wnoznaczne z wyrokiem �mierci. Zachowa� si� nawet opis egzekucji, pi�ra diakona z Blue Medows, niejakiego Silby. Znalaz�em tam zdumiewaj�ce rzeczy. W ostatniej chwili przed straceniem jedna z kobiet odwr�ci�a si� ku obserwuj�cym widowisko t�umom i powiedzia�a, �e jest kochank� Lucypora, kt�ry pom�ci jej �mier� na rodzinie Ecclestone��w, a zemsta jego dosi�gnie ich nawet w dziesi�tym pokoleniu.

� A Patrycja, urodzona Ecclestone, by�a w prostej linii potomkiem w dziesi�tym pokoleniu po sir Johnie� � szepn�� sir A leirander. � Ten straszliwy, upiorny nonsens nie daje mi zupe�nie �y� Sam nie wiem, czy wolno nawet rozwa�a� t� spraw� w podobny spos�b, ale nie mog� si� od tego powstrzyma�.

� Nie lubi� zbiorowej odpowiedzialno�ci � mrukn�� Joe. � Lucyper zrobi�by chyba o wiele lepiej mszcz�c si� od razu na samym sir Johnie, prawda?

Kempt bez s�owa wzruszy� ramionami. Potem powiedzia�:

� Ale to jeszcze nie wszystko.

� Spodziewam si� � szepn�� Alex jeszcze ciszej ni� poprzednio. � Co� musia�o si� przecie� sta� ostatnio, prawda?

� Tak� � sir Alexander ze znu�eniem pochyli� swoj� pi�kn�, siwiej�c� g�ow�. � W niedziel� rano pokoj�wka znalaz�a portret sir Johna ponownie wisz�cy twarz� do �ciany.

Spojrza� na Alexa z wyrazem tak absolutnej bezradno�ci, �e Joe poruszy� si� niespokojnie. Ku swojemu zdumieniu nie my�la� ju� od paru minut tak intensywnie o tym, co mu opowiadano, ale o miejscu w samolocie, kt�re zam�wi� przed godzin�. Tak, to by� Diabe�. Nie tylko instynktownie Alex wiedzia� ju�, �e w dalekim Norford Manor dzia�a�a ciemna si�a, kt�ra� Ale chcia� odlecie� daleko, do jasnego, spokojnego kraju, gdzie m�g�by siedzie� z fajk� na kamieniu i przygl�da� si� smuk�ej sylwetce Karoliny ubranej w d�insy i stary pulower, kr���cej po�r�d ruin� Wyprostowa� si� i szybko zapyta�:

� A czy poszli�cie panowie zaraz do Groty, kiedy zobaczyli�cie, �e obraz po raz drugi zmieni� po�o�enie?

� Tak. � Kempt wsta� i zacz�� przechadza� si� po pokoju. � Poszli�my.

� I znale�li�cie �lady?

� Tak, takie same jak przed miesi�cem. � Hm�

Joe zamilk�. Przez d�u�sz� chwil� �aden z obecnych nie przerwa� milczenia. Kempt wolno spacerowa� tam i na powr�t ze zwieszon� g�ow�. Wreszcie zatrzyma� si� przed Alexem.

� Teraz wie pan ju� wszystko.

Joe zrozumia�, �e w stwierdzeniu tym mie�ci si� r�wnocze�nie pytanie.

� Kim pan jest z zawodu? � zapyta� nagle.

� Ja? Architektem. Ale co to ma�?

� Dali�cie mi panowie szkic budowli, kt�rej wygl�du sami nie znacie, bo patrz�c na ni� po�r�d ciemnej, otaczaj�cej was nocy dostrzegli�cie zaledwie, �e to budowla, i zauwa�yli�cie niekt�re fragmenty jej kontur�w. Nie wiemy przecie�, kto j� buduje czy te� ju� wybudowa� i dlaczego? Wiemy tylko, �e kto� dzia�a i ma jaki� cel. A przyprowadzi� tu pan�w l�k. Boicie si� po prostu, �e powt�rne odwr�cenie si� obrazu mo�e oznacza� powt�rne pojawienie si� �mierci w Norford Manor. Ale przecie� nie mamy jeszcze absolutnie poj�cia, czy prawie r�wnoczesne przekr�cenie si� portretu i �mier� pani Patrycji Lynch nie jest tylko zbiegiem okoliczno�ci? Sprawa tych kopyt tak�e jest zupe�nie niejasna. W ko�cu wszystko naprawd� mo�e mie� naturalne i proste wyt�umaczenie�

� Tak� � szepn�� sir Alexander. � Oby tak by�o. Ale poza tym�

� Wiem� Przepraszam, �e przerw� panu i porusz� ten temat otwarcie, ale sytuacja zmusza nas do szczero�ci. Kobieta, kt�r� pan kocha�, umar�a i by� pan przekonany, �e pope�ni�a samob�jstwo, �e nie kocha�a pana. Teraz obudzi�a si� w panu nag�a niepewno��. Mo�e kocha�a? Mo�e kocha�a pana zawsze, nawet tam, w Afryce, siedz�c przy �o�u chorego m�a? Mo�e chcia�a pojecha� z panem w t� podr�, o kt�rej marzy� pan przez ca�e �ycie? I w zwi�zku z tym, nie mog�c przecie� wr�ci� �ycia ukochanej, pragnie pan, chocia� mo�e nawet nie przyznaje si� pan sam do tego przed sob�, aby to nie by�a samob�jstwo, ale m o r d e r s t w o .

W ciszy biblioteki s�owo to przebrzmia�o i zgas�o, pozostawiaj�c po sobie pustk�.

Wszystko zosta�o ju� powiedziane. Joe wiedzia�, �e teraz decyzja zale�y tylko od niego. M�g� poprzesta� na swoim stwierdzeniu. M�g� powiedzie� sobie, �e sir Alexander Gilburne czepia si� nonsens�w i przes�d�w po to tylko, �eby odsun�� od siebie prawd�. A prawd� t� m�g� by� prosty i przykry fakt, �e kobieta, kt�ra porzuci�a go raz, maj�c lat osiemna�cie, odesz�a od niego teraz po raz drugi, a on nie chcia� w to uwierzy�, a chcia� uwierzy� w to, �e kocha�a go i zbrodniczy czyn nieznanego wroga przeszkodzi� im w po��czeniu si�. Takie by�o najprostsze wyt�umaczenie jego dzia�ania. Przecie� wszystko, co m�wi�, by�o tylko mglistym, nieprawdopodobnym powo�ywaniem si� na odciski st�p diabelskich i portrety, kt�re same, noc�, odwraca�y si� twarzami ku �cianom. Nikt rozs�dny nie m�g�by�

� Ma pan zupe�n� s�uszno��. � Sir Alexander westchn�� ci�ko i wyprostowa� si�. Kempt przesta� przechadza� si� po pokoju i usiad� na por�czy fotela, przygl�daj�c mu si� i b�bni�c palcami po kolanie. � Jad�c tu by�em na wp� przekonany, �e musi pan w ko�cu doj�� do tego wniosku, je�eli jest pan inteligentnym cz�owiekiem. A przecie� wiedzia�em, �e jest nim pan. Ale chodzi o to, �e wszystko, co mnie dotyczy, nie wyczerpuje tej sprawy. Je�eli kto� zamordowa� Patrycj�, to nale�y przyj��, �e ten kto� mo�e zamordowa� i nast�pn� ofiar�. A wtedy, obawiam si�, �e potwierdzenie s�uszno�ci moich podejrze� nie sprawi mi wielkiej satysfakcji. Czy pan mnie rozumie?

� Oczywi�cie. Ale nie bardzo zdaj� sobie spraw� z tego, co mog� zrobi� dla pan�w.

Przecie� naprawd� nie wiemy, czy pani Patrycja nie pope�ni�a samob�jstwa. A raczej wiemy, �e pope�ni�a je, bo tak wynika z dochodze� przeprowadzonych przez policj�. W tym, co pan dotychczas powiedzia�, nie ma �adnych podstaw do rewizji �ledztwa, zreszt� jako prawnik wie pan to chyba lepiej ni� ja. Dlatego chcia�bym szczerze zapyta�: jaki jest konkretny pow�d wizyty pan�w u mnie? Nie spodziewali�cie si� chyba panowie, �e jak Sher�ock Holmes, siedz�c u siebie w domu, w wygodnym fotelu, i posiadaj�c zaledwie strz�py informacji, a �adnej znajomo�ci miejsca wypadku, b�d� umia� powiedzie�: �Zabi� ten a ten cz�owiek, w taki a taki spos�b�. Wys�ucha�em opowiadania pan�w o bardzo smutnym, a (prosz� mi wybaczy� to okre�lenie) bardzo interesuj�cym dla mnie wypadku. S�uchaj�c pomy�la�em o paru mo�liwo�ciach innych rozwi�za� ni� te, kt�re si� nasuwaj�. Ale w ko�cu to niczego nie posuwa naprz�d i na pewno nie pomoce w roztrz�saniu pytania: czy kto� jeszcze mo�e zosta� zamordowany? Takie pytanie jest zawsze nie umotywowane, je�eli nie znamy powodu, dla kt�rego kto� jeszcze mo�e by� zamordowany, a poza tym nie wiemy, czy w og�le kto� zosta� zamordowany. Na razie wiecie panowie tylko o �mierci bliskiego wam cz�owieka i o kilku oryginalnych wydarzeniach, kt�re mia�y miejsce mniej wi�cej w tym samym czasie co ta �mier�. Chcia�bym wiedzie� teraz, dlaczego przyszli�cie panowie do mnie i czego oczekiwali�cie po rozmowie ze mn�? Gdybym mia� sobie sam odpowiedzie�, powiedzia�bym, �e przyszli�cie mnie prosi�, abym stwierdzi�, jak naprawd� umar�a pani Patrycja Lynch i czy komu� w Norford Manor grozi jeszcze niebezpiecze�stwo. Niestety z tego, co us�ysza�em, nie wynika, abym m�g� w jakikolwiek spos�b ingerowa�.

Istnieje w naszym kraju prawo i wszyscy musimy by: mu pos�uszni. Przedstawiciele tego prawa tropi� morderc�w i chroni� ludzi niewinnych. Jestem tylko skromnym autorem powie�ci kryminalnych i nigdy nie bra�em udzia�u w �adnym �ledztwie, je�li nie zaprosili minie do udzia�u w nim przedstawiciele policji. Nie m�g�bym tego zrobi� i teraz. Po prostu dlatego, �e chcia�bym zawsze s�u�y�, prawu, a nie wyst�powa� zamiast niego. Dlatego przede wszystkim chcia�bym si� dowiedzie�, dlaczego pan, sir Alexandrze, maj�c przecie� tak liczne znajomo�ci w�r�d najwy�szych czynnik�w policyjnych, nie skorzysta� z nich i przyszed� do mnie?

� I tego pytania oczekiwa�em po panu � Gilburne znowu westchn��. � A l e o c z y m w � a � c i w i e m i a � b y m z a w i a d a m i a � p o l i c j � ? O tym, �e znale�li�my w Grocie odcisk kopyta, czy o tym, �e kto� noc� .przekr�ci� portret w domu Ecclestone��w? I jak� odpowied� m�g�bym od nich otrzyma�? Najg�upsi z nich wzruszyliby tylko ramionami, najinteligentniejsi doszliby do tego wniosku co pan: kocha�em kobiet� i nie mog� pogodzi� si� z my�l�, �e pope�ni�a samob�jstwo, zamiast wyj�� za mnie za m��. Wszystko, co mog�em przytoczy� na dow�d, �e w Norford Manor dziej� si� jakie� niezrozumia�e sprawy, brzmi tak irracjonalnie, �e nie mia�bym odwagi p�j�� z tym do �adnego ze znanych mi urz�dnik�w. Po d�u�szym namy�le postanowi�em zwr�ci� si� do prywatnej agencji detektywistycznej. Pomy�la�em, �e ludzie ci wys�uchaj� mnie jak zwyk�ego klienta i zrobi�, co b�d� mogli, bez wzgl�du na to, co sobie o mnie pomy�l�. Bo w gruncie rzeczy jest mi to oboj�tne. Poniewa� kilkakrotnie spotykali�my si� w Londynie z tu obecnym Thomasem Kemptem i razem rozwa�ali�my t� spraw�, wi�c zwierzy�em mu si� i z tego projektu, a wtedy Thomas, kt�ry, jak m�wi, zna wszystkie pana ksi��ki i wiele o panu wie (chocia� i ja oczywi�cie niejedno o panu s�ysza�em), poradzi� mi, aby�my spr�bowali p�j�� najpierw do pana i opowiedzie� panu o wszystkim. A je�eli zainteresuje si� pan naszym b�d� co b�d� niecodziennym opowiadaniem, wtedy mo�e uda nam si� nam�wi� pana do� � Zawaha� si�. � Mo�e jest to nazbyt bezpo�rednie z mojej strony, ale jestem cz�owiekiem bardzo zamo�nym i gdyby m�g� pan po�wi�ci� jaki� czas na pobyt w Norford, w�wczas, oczywi�cie� wszystko, ka�da rekompensata� Joe u�miechn�� si�.

� Ja tak�e jestem, jak pan to okre�la, cz�owiekiem bardzo zamo�nym. A poza tym nic zajmuj� sio tropieniem zbrodniarzy dla zysku. To w og�le nie mo�e wchodzi� w rachub�. Gilburne sk�oni� g�ow�.

� Nie chcia�em pana obrazi�. Ale przecie� trudno mi prosi� nieznajomego cz�owieka, aby po�wi�ca� bezinteresownie sw�j czas i�

� Poza tym jest jeszcze jedna przeszkoda � powiedzia� Joe. � Mam terminowe zobowi�zania wobec wydawcy, a natychmiast po uko�czeniu ksi��ki musz� wyjecha� do Grecji. Zam�wi�em samolot na osiemnastego. �a�uj� bardzo, naprawd� �a�uj�, Po wyrazie jego twarzy wida� by�o, �e naprawd� �a�uje.

� Szkoda � powiedzia� Kempt, unosz�c si� z miejsca. � Mia�em wra�enie, �e pan jeden potrafi�by tu pom�c. Zreszt�� � podszed� do Alexa i stan�� przed nim, patrz�c mu prosto w oczy � pan mo�e tego nie rozumie�, bo pan tam nie by�. Ale w atmosferze Norford Manor jest co�, czego my l�kamy si� jak samego Diab�a. I prosz� mi wierzy�, mr Alex, ja sam mam. wra�enie, �e je�li si� nie zapobiegnie czemu�, mo�e nast�pi� wkr�tce co� strasznego. Ja jestem niestety tylko zwyk�ym architektem i nie wiem, czemu nale�y zapobiec i co strasznego mo�e nast�pi�. Ale to niczego nie zmienia!

� Na czym pan opiera swoje obawy? Czy tylko na tym odwr�ceniu portretu?

� Nie wiem! Nie tylko. Na wszystkim, na wygl�dzie ludzi, na rozmowach przy stole, na naszej pozornej weso�o�ci. Bo my wszyscy udajemy, �e nic si� nie sta�o i nic si� nie mo�e sta�. Ale ja wierz�, �e co� okropnego wisi nad Norford Manor. I gdyby nie to, �e jestem winien tym ludziom tak wiele wdzi�czno�ci, nie wr�ci�bym tam jutro i pozosta�bym w Londynie. Ale wr�c�, bo musz�. Mo�e mnie pan uwa�a� za rozhisteryzowanego idiot� po tym, co teraz powiedzia�em, ale to w niczym nie zmieni tego, co nadchodzi.

� Hm� � mrukn�� Joe. Chcia� powiedzie� co�, otworzy� usta, lecz nic nie powiedzia�. Kempt przecie� nie kocha� tej kobiety, kt�ra zmar�a po powrocie z wieloletniego dobrowolnego wygnania. By� tak m�ody, �e prawdopodobnie prawie lub wcale jej nie pami�ta�. Nie wygl�da� poza tym na cz�owieka o s�abych nerwach. A przecie� Kempt mia� to samo prze�wiadczenie co Gilburne: �e w ciemno�ci unosi si� uzbrojona, zbrodnicza r�ka, kt�ra zada cios, je�eli�

Alex uni�s� g�ow� i spojrza� na Gilburne�a.

� Nie wiem, czy to si� na wiele przyda panom lub komukolwiek. Ale je�eli znalaz�by pan dla mnie jaki� spokojny k�t w swoim domu, gdzie m�g�bym ustawi� moj� maszyn� do pisania i nie przeszkadza� nikomu, to mo�e m�g�bym przyjecha� do pana na kilka dni��Ale naprawd� nie s�dz�, �eby to mog�o pom�c w czymkolwiek. Przecie� ja�

� Wi�c jednak przyjedzie pan! � Gilburne poderwa� si� z fotela i opieraj�c jedn� d�o� na lasce, drug� wyci�gn�� w kierunku Alexa. � Dzi�kuj� panu � powiedzia� kr�tko. � Za godzin� odjad�, �eby wszystko przygotowa�. Znajdzie pan przestronny, pusty dom, cisz� potrzebn� do pracy i widok z okna na star� alej� kasztanow�.

Urwa�. By� tak wyra�nie ucieszony, �e Joe, kt�ry ju� zacz�� �a�owa�, �e si� zgodzi�, u�miechn�� si�.

� Mam tylko jedn� ma�� pro�b� do pan�w. Prosz� nie zdradzi� absolutnie nikomu mego zawodu ani mego nazwiska. Wprowadziliby�my niepotrzebny niepok�j. Ludzie, kt�rzy wiedz�, �e kto� przygl�da im si� i przys�uchuje dla jakiego� specjalnego celu, zachowuj� si� z regu�y nienaturalnie. Mo�e najlepiej b�dzie, je�eli zaprosi mnie pan jako znajomego, kt�ry zbiera dane do ksi��ki o procesach czarownic. To by�oby dobrym usprawiedliwieniem dla mojego pojawienia si� w tym nie ucz�szczanym zak�tku kraju, a poza tym pozwoli mi to swobodnie okazywa� zainteresowanie dla spraw, kt�re mnie interesuj�. B�d� si� nazywa� James Cotton, je�eli to panom odpowiada? To znaczy panu, sir Alexandrze. Bo pana Kempta nie widzia�em przecie� nigdy w �yciu i poznam go dopiero na miejsca. Poza tym moje zainteresowanie procesami czarownic u�atwi mi dost�p do Norford Manor poprzez pana Irvinga Ecclestone. Nie b�dzie niczego nadzwyczajnego w fakcie, �e znajduj�c si� blisko tak znakomitego uczonego b�d� chcia� go odwiedzi�, planuj�c ksi��k� z dziedziny, w kt�rej jest autorytetem. Reszt� om�wimy ju� po moim przyje�dzie, je�eli zajdzie potrzeba. Czy odpowiada panu to, co powiedzia�em?

� Oczywi�cie! � sir Alexander raz jeszcze u�cisn�� jego r�k� � odpowiada�aby mi to nawet wtedy, gdyby przyjecha� pan jako cesarz chi�ski. Tak bardzo chcia�em, �eby si� pan tam znalaz�. Ta sprawa� ta sprawa� � Machn�� r�k�. � Wie pan przecie�. Oby potrafi� pan da� nam ostateczn� odpowied�.

� B�d� si� bardzo stara�� � powiedzia� Joe, �egnaj�c si� z nimi i kln�c w duchu, pomimo swego zaciekawienia, sir Alexandra Gilburne�a, Thomasa Kempta, wszystkich Diab��w, portrety zakurzonych przodk�w, swego wydawc�, a nade wszystko siebie samego za okazanie zupe�nego braku charakteru. Nie mia� przecie� ani prawa, ani mo�liwo�ci wyjazdu, je�eli by� odpowiedzialnym za swoje czyny, doros�ym cz�owiekiem. I gdyby by� rozs�dny. Tak, ale gdyby by� rozs�dny, pracowa�by teraz prawdopodobnie jako ekspedient w magazynie z ubraniami albo z obuwiem. Rozs�dni zawsze walcz� ze swoj� wyobra�ni�, O ile j� posiadaj�. W hallu zapyta� jeszcze:

� Ten obraz znaleziono przekr�cony w niedziel� rano, tak?

� Tak � odpar� Kempt.

� A kto by� w�wczas w Norford Manor? Czy te same osoby, kt�re by�y tam w�wczas, gdy wydarzy�o si� to po raz pierwszy?

� Te same.

� I te same osoby spa�y w domu, kiedy umar�a pani Lynch?

� Te same.

Po�egna� go�ci, powr�ci� do biblioteki i natychmiast usiad� za stolikiem, na kt�rym sta�a przygotowana maszyna do pisania. Chcia� dzi� zrobi� jak najwi�cej, �eby uzyska� cho� troch� wi�cej swobody na miejscu. Pisa� godzin�, ale kiedy po pewnym czasie Higgins wszed�, �eby zakomunikowa� mu o podaniu lunchu, zasta� Alexa wyci�gni�tego w fotelu i ukrytego za ogromnym, otwartym tomem, oprawnym w po��k�y pergamin. Ksi��ka by�a bardzo gruba i zadrukowana malownicz�, szesnastowieczn� czcionk�. Tytu� jej brzmia�: Pseudo monarchia Daemonium, � Dobrze! � powiedzia� Joe nie unosz�c g�owy. � Zaraz przyjd�.

Ale nie przyszed� i Higgins musia� zapuka� po raz wt�ry, donosz�c mu, �e zupa wystyg�a, a kucharka p�acze nad przypalonym befsztykiem. Alex westchn��, zerwa� si�, od�o�y� tom na stolik i powiedzia�, troch�. bez sensu:

� O m�j Bo�e, m�j wielki, dobry Bo�e!

Ruszy� ku drzwiom mrucz�c cicho. Potem zatrzyma� si� przed Higginsem.

� Ilu Diab��w ma do swoich us�ug Lucyper, arcyksi��� piekie�? � zapyta� wycelowuj�c w pier� s�u��cego palec wyprostowany jak lufa pistoletu.

� Obawiam si�, �e nie wiem, prosz� pana � powiedzia� powa�nie Higgins.

� Siedem milion�w czterysta pi�� tysi�cy dziewi��set dwudziestu sze�ciu! � zawo�a� Alex. � Tak podaje wielebny John Wier. Do tego trzeba doliczy� siedemdziesi�ciu dw�ch ksi���t i samego szefa. Razem to b�dzie ilu?� Siedem milion�w czterysta pi�� tysi�cy i dziewi��set dziewi��dziesi�ciu dziewi�ciu! Zgadza si�?

� Tak, prosz� pana. Suma jest �cis�a.

� Na szcz�cie ja b�d� mia� do czynienia tylko z jednym. Ale za to z takim, kt�ry nawet adwokata potrafi przerazi�.

� Pozwol� sobie zauwa�y�, �e to chyba b�dzie w�a�nie ten szef, o kt�rym pan wspomnia�.

� Zapewne, zapewne. Wyje�d�am dzisiaj, Higgins. Wr�c� za par� dni, w ka�dym razie osiemnastego rano b�d� w domu� najp�niej.

� Tak jest, prosz� pana. Dom i tak b�dzie czeka�, prosz� pana. A je�eli kto� b�dzie pyta� o pana, co mam powiedzie�? Czy poda� jaki� adres?

� Tak, prosz� powiedzie�, �e pojecha�em do Diab�a.

I pogwizduj�c cicho, Joe Alex ruszy� w kierunku jadalni.

Po zjedzeniu lunchu znowu powr�ci� do biblioteki, lecz nie pisa� ju� wi�cej ani nie czyta�. Przez d�ug� chwil� siedzia� nieruchomo z g�ow� opart� o por�cz fotela, patrz�c w okno niewidz�cymi oczyma. Potem przymkn�� powieki i powiedzia� p�g�osem: � No tak, ale wtedy nikt by nie przekr�ci� tego obrazu� Nie ma tam dzieci ani wyrostk�w, a doros�y cz�owiek nie mo�e tego zrobi�, po prostu nie mo�e. Wi�c na pewno zosta�a zamordowana? Nie, niekoniecznie. Mo�e istnie� ciekawy �a�cuch zbieg�w okoliczno�ci. Troch� to nieprawdopodobne, ale mo�e� Wtedy oczywi�cie nic nikomu nie grozi, a ja strac� mas� czasu i wyjad� do Grecji nie sko�czywszy ksi��ki albo b�d� ko�czy� ksi��k� i nie wyjad� do Grecji. Oczywi�cie stanie si� to pierwsze. Ale po co rozwa�am, je�eli ju� przyrzek�em? A przyrzek�em, bo jestem przekonany, �e to nieczysta historia� Jestem tego nawet pewien, chocia� nie b�d� umia� powiedzie� Parkerowi, dlaczego jestem pewien. A Parker na pewno zapyta mnie, dlaczego jestem pewien� Och, mniejsza o to�

Otworzy� oczy, wsta� i powoli przeszed� si� po bibliotece, uderzaj�c palcem w grzbiety ksi��ek.

� Ale je�eli jest inaczej� � mrukn�� � to mo�e to by� wielkie przedstawienie. Diabe� i jego audytorium. Sami swoi. Witaj, wieku szesnasty. Ale dlaczego ja? Bo on musi uderzy�, je�eli jest tak, jak my�l�. A przecie� chyba jest tak, jak my�l�

Wyszed� do hallu i uj�� s�uchawk� aparatu. Potem, nie patrz�c na tarcz�, nakr�ci� numer.

� Tak� z superintendentem Parkerem� Dzi�kuj�. Czy to ty, Ben?� Tak, ja. Nie, nic. Chcia�bym si� z tob� zobaczy� Tak, zaraz. U ciebie w biurze. Tak, bardzo mi jest potrzebny Scotland Yard. To te� si� mo�e w �yciu zdarzy�, prawda?� Co?� Och, nie. B�d� u ciebie za pi�tna�cie minut.

Zadzwoni� na Higginsa, powiedzia�, co chce widzie� w swojej podr�cznej walizeczce, i kaza� przygotowa� sobie drug� walizeczk�, pust�. Potem wyszed�.

Samoch�d sta� w cieniu, kt�ry rzuca�o drzewo rosn�ce na chodniku naprzeciw domu.

Mimo to wewn�trz by�o gor�co. Joe wsiad� i opu�ci� szyby. Jecha� pogwizduj�c cicho i czuj�c mi�y, niedu�y wiatr, owiewaj�cy rami� i szyj�. Jego pogodna zwykle, szczup�a twarz by�a powa�na, coraz powa�niejsza. A kiedy zajecha� do Westminsteru i zatrzyma� samoch�d przed wychodz�cym na rzek� olbrzymim gmachem, kt�ry przed siedemdziesi�cioma laty Norman Shaw tak malowniczo zaprojektowa� dla g��wnej kwatery policji londy�skiej, twarz ta mia�a wyraz zdecydowanie ponury.

Dy�urny policjant od razu zaprowadzi� go do gabinetu Parkera, kt�ry mie�ci� si� za jednym z tysi�ca zakr�t�w korytarza na pi�trze. Na widok go�cia superintendent podni�s� si� spoza biurka.

� Dawno ci� tu ju� nie widzieli�my, Joe. Czy sta�o si� co� strasznego? � roze�mia� si� i podsun�� go�ciowi krzes�o. Ale Joe nie odda� mu u�miechu. Jego blada, troch� piegowata twarz nadal pozbawiona by�a pogody i nie robi� najmniejszego wysi�ku, �eby to ukry�.

� Nie, nie sta�o si� nic strasznego. Poza tym oczywi�cie, �e tak jak wszyscy urz�dnicy pa�stwowi masz ohydny zwyczaj m�wienia o sobie w liczbie mnogiej, kiedy odwiedzi si� ciebie w biurze. A poza tym to krzes�o. Rozumiem, �e takie sprz�ty mo�na podsuwa� przes�uchiwanym. Po dziesi�ciu minutach siedzenia na tym mo�na si� przyzna� do wszystkiego, �eby tylko odej�� na przytulny wi�zienny sto�ek. Sk�d bierzecie takie potworno�ci?

Wsta�, odsun�� od siebie krzes�o i przysiad� na rogu biurka, odgarniaj�c le��ce na nim papiery. Parker roze�mia� si� i otworzy� usta, ale Joe doda�:

� I jeszcze drugie pytanie. Jakim cudem trafiacie rano wszyscy do swoich pokoj�w? Min��em po drodze co najmniej sto jednakowych drzwi. Ile razy tu jestem, zawsze pr�buj� zgadn��, kt�re z nich prowadz� do ciebie, i zawsze si� myl�.

� Przyzwyczajenie� � powiedzia� Parker. � Wielb��dy te� wiedz�, gdzie jest dom, nawet wtedy, kiedy s� na �rodku pustyni. To jest odpowied� na pytanie drugie. Odpowied� na pytanie pierwsze brzmi: krzes�a takie zakupi�a dla nas Korona Brytyjska przed pi��dziesi�ciu laty i nic nie jest w stanie ich st�d usun��, dop�ki si� nie zu�yj�. Policja jest bardzo oszcz�dn� instytucj�. Nie marnotrawimy niczego, nawet czasu, chocia� by� mo�e u�ywamy liczby mnogiej jak wszyscy urz�dnicy pa�stwowi, m�wi�c o sobie.

Alex za�o�y� nog� na nog� i przez chwil� balansowa� cia�em na kraw�dzi biurka.

� Czy ta taktowna aluzja oznacza, �e nie powinienem ci przeszkadza� w wykryciu wiekopomnego faktu, �e pan A. G. Shawcross, Import Futer i Szlachetnych Sk�r Zwierz�cych, uchyli� si� w spos�b zbrodniczy od wp�acenia wy�ej wzmiankowanej Koronie Brytyjskiej sumy dw�ch funt�w czterech szyling�w i jedenastu pens�w podatku obrotowego, fa�szuj�c przy pomocy gumki i o��wka kopiowego rachunek od pan�w Benby Benby, kt�rzy nabyli od niego sk�r� nied�wiedzi�, maj�c� ozdobi� gabinet dyrektora firmy?

� Kiedy, na mi�o�� bosk�, zd��y�e� to przeczyta�? � Parker mimo woli podszed� do biurka i zgarn�� papiery. � Dzi�kuj� ci, Joe. Uczysz mnie urz�dowa�. A b�dzie mi to od jutra jeszcze bardziej potrzebne�

Zawiesi� g�os i si�gn�wszy do szuflady wyj�� stamt�d ma��, p�ask� butelk� i dwa kieliszki.

� Och � powiedzia� Alex � my�la�em, �e jeste� na s�u�bie.

Pomimo �artobliwego tonu w g�osie jego przebija�o zdumienie. Wzi�� kieliszek z r�ki Parkera i wypi� whisky jednym �ykiem. � Bardzo mi to by�o potrzebne, w�a�nie to. Ale wracaj�c do tematu. Czy�by zmienili wam regulamin?

� Joe! � powiedzia� Parker uroczy�cie. � Zacz��em pracowa� tu na sze�� lat przed wojn�. I poza przerw� w czasie dzia�a� wojennych, kiedy, jak wiesz, musia�em lekkomy�lnie powierza� moje �ycie strzelca pok�adowego twoim umiej�tno�ciom pilota�u, nie opu�ci�em ani jednego dnia .pracy i nigdy nie z�ama�em regulaminu. Przyznaj� ze wstydem, �e regulamin ten wydawa� mi si� czasem nonsensowny w niekt�rych punktach, ale podlega�em mu�

� A c� to za nieludzkie sformu�owanie � westchn�� Alex. � Tacy jak ty budowali piramidy dla innych� zawsze.

� By� mo�e. Wychodzi�em z mniej monumentalnego za�o�enia. Po prostu wydawa�o mi si�, �e ci, kt�rzy pilnuj� przestrzegania praw, nie powinni ich �ama�

� �A ma skroniach tej pasterki bia�ych lilii p�onie wieniec�� � wyszepta� Joe, ale Parker nie da� sobie przerwa�.

� �Ale wczoraj m�j bezpo�redni prze�o�ony, czcigodny Joshua Bellows, zosta� przeniesiony na wysokie stanowisko do ministerstwa kolonii, a ja zosta�em na jego miejsce mianowany zast�pc� szefa CID. Od jutra b�d� urz�dowa� w gabinecie i pi�tro ni�ej, a kiedy przyjdziesz mnie odwiedzi�, zasi�dziesz w fotelu i oprzesz stopy na dywanie s�u�bowym klasy drugiej. Dywany klasy pierwszej umieszcza si� w gabinetach kierownik�w samodzielnych resort�w.

Wybuchn�� �miechem i nala� powt�rnie do kieliszk�w.

� Gratuluj�, Ben! � Joe rozpromieni� si� po raz pierwszy tego popo�udnia. � To naprawd� �wietna wiadomo��! Prze�lij ode mnie wyrazy rado�ci dla pani Parker i dla ch�opc�w. Nie znam bardziej zas�u�onego awansu.

� Przesadzasz, jak zwyk�e�

Parker wsta� i obszed� biurko. By� zarumieniony i najwyra�niej tak szcz�liwy, �e Joe, kt�ry mia� dla niego wi�cej uczucia ni� dla wszystkich innych znanych mu ludzi, mo�e za wyj�tkiem Karoliny, poklepa� go po ramieniu.

� Wiem, jak wiele ci zawdzi�czam, Joe� � powiedzia� Parker powa�nie. � Gdyby nie ty, po�o�y�bym si� par� razy jak d�ugi, a mo�e, co gorsza, doprowadzi�bym do skazania niewinnego cz�owieka.

� Nonsens � mrukn�� Alex. � Po prostu ja, jako osoba prywatna, mog� pracowa� bez skr�powania, A maj�c do dyspozycji pomoc ca�ego waszego aparatu i dost�p do waszych archiw�w, znajduj� si� w doskona�ej sytuacji.

� W�a�nie, by�bym zapomnia�! � Parker znowu, podszed� do biurka i przerzuci� papiery.

� Przecie� wyj��em j� z szuflady przed twoim przyj�ciem� O, jest! � Wzi�� do r�ki pod�u�n� bia�� kart� � To twoja legitymacja. Od dzi� jeste� oficjalnie ekspertem kryminalnym Scotland Yardu. Alex wzi�� kart� do r�ki i obejrza� j�.

� A po co mi to? � zapyta� z pow�tpiewaniem.

� Nadchodz� wybory i obawiali�my si�, �e jakie� pismo opozycyjne mo�e to podnie��. Prasa ciebie lubi, ale przy wyborach id� na bok wszystkie sentymenty. Teraz ju� nikt nie b�dzie m�g� pisa�, �e osoby prywatne s� dopuszczane do �ledztwa. Pasuj� ci� wi�c na policjanta honoris causa! � To si� mo�e nawet kiedy� przyda� � Alex schowa� kart� do kieszeni. � Ale nie przyszed�em tu dla zdobycia papierka, kt�rego prawdopodobnie nie poka�� nigdy nikomu�

� Wbrew swoim poprzednim s�owom usiad� na niewygodnym krzese�ku i spojrza� na przyjaciela. � Ben, wyje�d�am dzisiaj. Jad� do Valley House w hrabstwie Suffolk i b�d� mieszka� przez kilka dni w domu sir Alexandra Gilburne�a, w pobli�u wsi Norford. Czy wiesz, gdzie to jest?

� Nie � Parker potrz�sn�� g�ow�. � Nigdy nie s�ysza�em o tej miejscowo�ci. S�ysza�em natomiast o sir Alexandrze Gilburnie. Znam go zreszt� osobi�cie.

� Zaraz mi o nim opowiesz, je�eli zechcesz. Ale najpierw poprosz� ci� o co innego. Ot� interesuje mnie nie tyle sir Alexander, ile posiad�o�� Norford Manor, znajduj�ca si� w s�siedztwie jego domu. Wed�ug najprymitywniejszych za�o�e� logicznych zamordowano tam w zesz�ym miesi�cu pewn� kobiet�. Policja orzek�a samob�jstwo. Nie wini� zreszt� policji, bo morderca wydaje mi si� osob� bardzo przebieg��.

� Czy jeste� pewien tego, co m�wisz?

� Nie � Joe potrz�sn�� g�ow�. � Jestem tylko p r z e k o n a n y , �e tak by�o. Poza dwoma, nie znam jeszcze bohater�w tego ponurego dramatu. Ale�

I opowiedzia� Parkerowi przebieg wizyty Gilburne�a i Kempta. Kiedy sko�czy�, jego przyjaciel skin�� g�ow�.

� Tak, to wygl�da powa�nie. Chocia� nie mog� powiedzie�, �ebym by� przekonany o niemo�liwo�ci samob�jstwa.

� Po pierwsze � Alex zagi�� jeden palec prawej d�oni � dlaczego ona nie zostawi�a kartki do tego biedaka?

Po drugie: dlaczego wyj�a klucz z zamka i po�o�y�a na biurku? Po trzecie: sk�d wzi�y si� te �lady w Grocie i na k s i � � c e ? Po czwarte: dlaczego przekr�cono ten obraz?

Po pi�te� po pi�te: tam jest ogromna fortuna, kt�rej w�a�cicielka dogorywa sparali�owana, z�amana wiekiem i chorob�, odci�ta zupe�nie od �wiata barier� unieruchomionych zmys��w�

Po sz�ste� W�tpi�, czy zgadniesz.

� Nie� � Parker pokr�ci� g�ow�. � Tych pi�� punkt�w, kt�re wymieni�e�, nie przekona�y mnie tak�e. Bywaj� wi�ksze nasilenia obci��aj�cych okoliczno�ci, a przecie� w ko�cu okazuj� si� albo dzie�em przypadku,. albo trac� na sile, kiedy ustawi si� je w innej kolejno�ci, ni� tego chce rozigrana wyobra�nia. Ale jaki jest tw�j sz�sty punkt?

� Po prostu to, �e obraz przekr�cano po raz drugi w minion� niedziel�.

� I c� z tego? To m�g� by� tylko �art.

� W�a�nie. Ot� rozwa�y�em sobie, jad�c tutaj, ca�� t� spraw�. W Norford Manor nie mieszka ani jedno dziecko i ani jeden wyrostek. Wy��cznie ludzie doro�li. Kilka tygodni temu umar�a tam c�rka w�a�cicielki rezydencji. Nie wyobra�am sobie, aby �art, kt�ry mia� miejsce na kilkana�cie godzin przed �mierci� Patrycji Lynch, m�g� by� przez kogo� powt�rzony. Ludzie doro�li maj� inny stosunek do �a�oby ni� dzieci. Dziecko mog�oby zlekcewa�y� sytuacj�, nie zrozumie� jej w ko�cu. Dzieci nie przejmuj� si� niczym ani nikim poza sob�. A poza tym c � � t o z a � a r t ? Na czym ma polega�? Kto i dlaczego mia�by widzie� co� �miesznego w odwracaniu portretu za�o�yciela Nbrford Manor twarz� do �ciany?

� A czy widzisz jakikolwiek inny pow�d, dla kt�rego komukolwiek mog�o to by� potrzebne?

� Widz�.

� A to jaki?

� Najpierw pomy�l o czym innym: o dosy� zdumiewaj�cym fakcie nie pozostawiania odcisk�w palc�w przez cz�owieka, kt�ry poruszy� ten obraz. Jest rzecz� absolutnie niemo�liw� przypuszcza�, aby cz�owiek, kt�ry zrobi� to przed �mierci� Patrycji Lynch, m�g� obawia� si�, �e kto� spr�buje wzi�� jego odciski palc�w. Kto by to zreszt� mia� zrobi�? Potrzebne jest do tego specjalne przeno�ne laboratoriom, ma�e, to prawda, ale tym niemniej musia�by przyjecha� ekspert policyjny. Z tego mo�na wyci�gn�� tylko jeden wniosek, �e obraz przekr�ci� cz�owiek, kt�ry w i e d z i a � , �e w tym domu zostanie pope�niona wkr�tce zbrodnia. A wiedzie� mog�a o tym tylko Patrycja Lynch, gdyby zamierza�a pope�ni� samob�jstwo i dla niewiadomych przyczyn przekr�ci�a obraz, lub� jej przysz�y zab�jca.

� Tak, to rozs�dne� � Parker, kt�ry od pewnego czasu u�miecha� si�, spowa�nia�. � To jest dow�d albo nieomal dow�d, �e pani Lynch zosta�a zamordowana. Poniewa� obraz przekr�cono znowu po jej �mierci, wi�c nie ona by�a osob�, kt�ra nie chcia�a pozostawi� odcisk�w palc�w. Oczywi�cie w naszym rozumowaniu mog� zaistnie� ma�e luki� Ale co w og�le oznacza to idiotyczne przekr�canie obrazu?

� Bardzo wiele. � Alex wsta�. � Tak wiele, �e zimno mi si� robi, kiedy o tym my�l�. W�a�nie to jest najgorsze.

� Co?

� To, �e ani owo przekr�canie obrazu, ani �lady kopyt w Grocie i odcisk jednego z nich na ksi��ce w pokoju zmar�ej na razie nic nie znacz�.

� Czy m�g�by� m�wi� troch� ja�niej? Jestem tylko skromnym urz�dnikiem i chocia� musz� rozwi�zywa� wiele zagadek w moim niewdzi�cznym zawodzie, wola�bym, �eby nie stawiali mi ich moi przyjaciele.

� To nie �adna zagadka, Ben. Po prostu musimy zwr�ci� uwag� na fakt, �e morderca wykona� ca�y szereg niezrozumia�ych poci�gni��, kt�re by�y zupe�nie zbyteczne dla zamordowania Patrycji Lynch. Ma�o tego, obr�ci� obraz ju� po jej �mierci i chyba z premedytacj� spowodowa� natychmiastowy wzrost podejrze� Gilburne�a i Kempta. Pami�taj, �e to powt�rne przekr�cenie obrazu sta�o si� bezpo�rednim powodem ich wizyty u mnie. Morderca, kt�remu uda�o si� wm�wi� �wiatu, �e jego ofiara pope�ni�a samob�jstwo, odrzuca bezpieczne schronienie i ostrzega jak gdyby otoczenie, �e jest, �e uderzy. Dlaczego?

� Nie ��daj ode mnie odpowiedzi � mrukn�� Parker. � My�l�, �e od siebie chyba te� jej w tej chwili nie wymagasz.

� Niezupe�nie. Ale kiedy morderca robi rzeczy absolutnie niepotrzebne i ponawia je po �mierci ofiary, musz� przyj��, �e to jedno zab�jstwo nie wype�ni�o ca�ego jego planu. I dlatego m�wi�em, �e to jest w�a�nie najgorsze, ta pozorna bezsensowno�� odwracania obrazu i pozostawiania �lad�w kopyt w Grocie. Jestem przekonany, �e morderca dzia�a precyzyjnie i logicznie, a jego pozornie bezsensowne poci�gni�cia oka�� si� w ko�cu jak najbardziej celowe. Ale wszystko zdaje si� �wiadczy� o tym, �e b�dzie chcia� uderzy� ju� w najbli�szej przysz�o�ci. Dlatego, chocia� wiem, �e pogmatwa mi to wszystkie moje plany na najbli�sze tygodnie, jad� do Norford. I jad� z dusz� na ramieniu, bo chcia�bym zd��y� i udaremni� mu uderzenie. A tymczasem to mo�e wcale nie by� takie proste, tym bardziej �e zdaje si� on nie obawia� nikogo i niczego. To jest piekielna historia, Ben.

� Ka�da historia, w kt�rej bierze udzia� Diabe�, jest na sw�j spos�b piekielna � powiedzia� Parker. � A po co tu przyjecha�e�? Czy potrzebujesz czego� od nas? Bo przyznam ci si�, �e ju� od kilku minut zastanawiam si�, czy policja nie powinna wkroczy� w to wszystko.

� W co mianowicie? � zapyta� spokojnie Alex. � Czy w moje przypuszczenia? Bo Patrycja Lynch pope�ni�a samob�jstwo, tak przynajmniej chce orzeczenie w�adz i prawdopodobnie nie uda�oby si� w tej chwili zebra� wielu dowod�w, kt�re by to orzeczenie obali�y. A jaki masz pow�d, aby przypuszcza�, �e jeden z mieszka�c�w Norford Manor chce zabi� innego mieszka�ca Norford Manor? Tylko moj� hipotez�. Na jej podstawie nie tylko �e nie mo�esz wznowi� �ledztwa w sprawie �mierci Patrycji Lynch, ale nawet przes�uchiwa� kogokolwiek. Nie dlatego, aby nie wolno ci by�o tego zrobi�, ale po prostu dlatego, �e przes�uchuj�c ludzi, trzeba ich o co� pyta�. I o co by� pyta�? Czego by� szuka�? Wszystko na razie jest szare, mgliste i bezsensowne, a co najwa�niejsze, zupe�nie ze sob� nie powi�zane. Piekielno�� tej sprawy polega na tym, �e fakty mog� u�o�y� si� w logiczn� ca�o�� dopiero wtedy, kiedy nast�pi druga zbrodnia. Ale w�wczas mo�esz by� przekonany, �e u�o�� si� one tak, jak tego chce morderca. Przecie� sam fakt, �e nie kryje si� z nimi, a raczej stara si� je zakomunikowa� jak najwi�kszemu gronu os�b, mo�e oznacza� tylko, �e a) s� one nieistotne dla sprawy, a wtedy nie mia�yby �adnego sensu, albo b) s� istotne, ale w spos�b, kt�ry ma wspom�c morderc� w jego planach. Oczywi�cie jest jeszcze trzecia ewentualno��, �e ca�y ten koszmar zosta� wywo�any przez szale�ca albo kogo�, kto udaje szale�ca i chce wprowadzi� absolutny chaos. Nie m�w wi�c, �e policja powinna w tej chwili zdecydowanie wkroczy�, bo przecie� sam widzisz, jak trudno nawet okre�li� w przybli�eniu to, co si� tam odby�o i odbywa.

� Ale przecie� nie mo�emy dopu�ci�, �eby morderca dzia�a� spokojnie po�r�d nas, siedz�cych z za�o�onymi r�kami, Joe! Rozumiem doskonale, �e nie mog� przyjecha� tam policyjnym autem z wyj�c� syren�, maj�c w kieszeni kajdanki i precyzyjny plan uj�cia zbrodniarza. Ale przecie� musi by� przeprowadzona dyskretna obserwacja i nadz�r nad miejscem, gdzie dzia�a zbrodniarz. Inaczej nie tylko mo�e pope�ni� nast�pn� zbrodni�, ale mo�e na zawsze pozosta� bezkarny.

� Oczywi�cie. Ale czy moje odwiedziny w Norford to nie b�dzie wed�ug ciebie dyskretna obserwacja i nadz�r nad miejscem, gdzie on dzia�a? Czy my�lisz, �e przyj��bym zaproszenie Gilburne�a, gdybym widzia� jakiekolwiek inne wyj�cie z sytuacji? To w�a�nie zaskakuje mnie w tej sprawie ju� na pocz�tku: umar�y cz�owiek, otoczony nonsensownymi faktami, nale��cymi do dawno minionej epoki. I brak jakiegokolwiek klucza. Ale korzenie sprawy tkwi� tam, na miejscu, i my�l�, ze nie warto m�wi� na ten temat wi�cej, zanim si� nie rozejrz� w sytuacji. Chcia�bym teraz otrzyma� z archiwum Scotland Yardu wszystkie mo�liwe dane o sir Alexandrze Gilburne, Thomasie Kempcie, Irvingu Ecclestone, Joan i Nicholasie Robinsonach, a tak�e, o ile to mo�liwe, chcia�bym, aby�cie zbadali przesz�o�� lekarza Archibalda Duke�a i piel�gniarki Agnes Stone. Je�eli w �yciorysach kt�rejkolwiek z tych os�b jest co�, co b�dzie ci si� wydawa�o niejasne albo wa�ne dla naszej sprawy, natychmiast daj mi zna�, dobrze? No i ostatnia na li�cie, ale nie ostatnia jako problem, ta sparali�owana staruszka, Elizabeth Ecclestone. Chcia�bym wiedzie� o niej mo�liwie jak najwi�cej. Mo�e ta ca�a sprawa osadzona jest gdzie� w przesz�o�ci? Mo�e to zemsta? Ecclestone�owie doszli do fortuny bez wielkiego skandalu i tragicznych spi��, ale nie wszystko dociera przecie� do prasy. Poza tym to s� czasy do�� dawne. M�� pani Elizabeth dzia�a� g��wnie na Malajach. A wiesz przecie�, ile krwi ludzkiej poch�on�a bitwa o kauczuk i jakie potworne rzeczy dzia�y si� na plantacjach. Ludzie, kt�rzy zrobili miliony w koloniach, nigdy nie maj� czystych r�k ani wobec tubylc�w, ani .wobec konkurencji. Tam decydowa�o prawo d�ungli i je�eli Ecclestone zwyci�y�, musia� pope�ni� niejeden uczynek, kt�ry nie przylega �ci�le do naszych poj�� o post�powaniu gentlemana. To wszystko mo�e mie� znaczenie� chocia� przemawia�by przeciw temu fakt, �e cz�owiek �w nie �yje od wielu lat, a wdowa po nim wycofa�a si� ju� dawno z interes�w� My�l�, �e rozwi�zania nale�y szuka� gdzie indziej, tym bardziej ze ten Diabe� jest postaci� tak bardzo zwi�zan� z okolic� Norford. Ale nic nie wiadomo i chcia�bym mie� pe�en obraz, mo�liwie szybko.

� Masz zupe�n� s�uszno�� � Parker podni�s� s�uchawk� i po��czy� si� z archiwum.

Poda� niewidocznemu rozm�wcy nazwiska, kt�re mia� ,na kartce, i poprosi� o jak najwi�kszy po�piech. Potem od�o�y� s�uchawk�.

� Je�eli kt�rakolwiek z tych os�b otar�a si� chocia�by w najl�ejszym stopniu o kodeks karny albo znalaz�a kiedykolwiek w kr�gu podejrze� dotycz�cych jakiejkolwiek sprawy zwi�zanej z przest�pczo�ci�, b�dziemy wiedzieli o tym za dziesi�� minut.

Usiedli i zapalili. Przez chwil� Parker milcza�. By� pochmurny i Joe pomy�la� z przyjemno�ci�, �e przyjaciel jego jest chyba dobrym policjantem, je�eli trudna sprawa potrafi mu tak dok�adnie przys�oni� rado�� tak powa�nego awansu.

� Ci�gle jeszcze nie jestem pewien, czy to dobrze, �e nie mam koncepcji zaj�cia si� t� spraw� w jaki� spos�b, je�eli wy��czymy tw�j udzia�� � powiedzia� wreszcie Parker. Ruchem r�ki powstrzyma� odpowied� Alexa. � Wiem, wiem, �e to najprostsze wyj�cie. Ale nie mog� siedzie� spokojnie i my�le� o tym, �e mo�e w tej chwili Diabe� zaciera r�ce i spokojnie zbli�a si� do swej ofiary. Tw�j wyjazd tam to ma�o, tym bardziej �e nie chcesz zdradza� swojego nazwiska i zbrodniarz nie b�dzie nawet uprzedzony o twojej obecno�ci. Fakt twojego przyjazdu nie powstrzyma go wi�c. A to mi si�, mimo wszystko, wydaje najwa�niejsze: powstrzyma� nast�pn� zbrodni�, o ile oczywi�cie ca�a twoja hipoteza jest s�uszna, a nie widz� w niej s�abego miejsca. W dodatku nie b�dziesz nawet mieszka� w tamtym domu.

� Na to, niestety, nie mog� nic poradzi� � Joe roz�o�y� r�ce. � Zrobi� wszystko, co b�d� m�g�, �eby udaremni� uderzenie. Natomiast nie bardzo wiem, co mo�e zrobi� policja wobec zbrodni j e s z c z e n i e p o p e � n i o n e j ? Nie wiedz�c w dodatku, k t o i k o g o chce zabi�? Gdyby� nawet od dzi� wiecz�r postawi� przy ka�dym z mieszka�c�w Norford Manor anio�a str�a w mundurze, Diabe� zaczeka. To ju� znamy przecie� z czas�w przedszkola niedzielnego: on zawsze czeka, a� si� anio� str� zagapi. Poza tym mam dosy� niecodzienne wra�enie, �e on c h c e s p r o w a d z i � � l e d z t w o d o N o r f o r d M a n o r i bardzo zale�y mu na tym, aby policja zaj�a si� �mierci� Patrycji Lynch.

� I to tak�e jest dla mnie zupe�nie niezrozumia�e � powiedzia� Parker.

� A ja mam swoj� ma�� hipotez� na ten temat� � szepn�� Alex � ale jest ona na razie tak samo mglista, jak ca�a reszta mojego dowodzenia. Wiem tylko jedno, �e przyjazd policji do Norford Manor nikogo by nie ustrzeg� przed Diab�em, a w pewien spos�b pom�g�by mu w jego planach. A wiem to od samego Diab�a, kt�ry w niedziel� przekr�ci� znowu obraz i znowu pozostawi� odciski swoich st�p w Grocie.

Parker potrz�sn�� g�ow�.

� W takim razie mamy do czynienia z zupe�nie wyj�tkow� osobisto�ci� w �wiecie zbrodni.

� A kt� ci powiedzia�, �e Diabe� nale�y do tuzinkowych charakter�w? � Alex u�miechn�� si� ponuro.

W tej samej chwili na biurku zadzwoni� telefon. Parker podni�s� s�uchawk� i przez d�u�sz� chwil� trzyma� j� przy uchu nie odzywaj�c si�. Wreszcie powiedzia�: � Dzi�kuj�, Piotrze�

� i od�o�y� j� na wide�ki. Zwr�ci� si� do Alexa:

� �adna z podanych przez ciebie os�b nie figuruje w naszym archiwum. Wiesz oczywi�cie, co to znaczy?

� Wiem. To znaczy, �e mamy do czynienia z samymi absolutnie nieposzlakowanymi obywatelami. Ale tego mog�em si� spodziewa� � Wsta�. � Pozosta�a nam jeszcze s�u�ba. Ale o nich opowie mi chyba najwi�cej szef miejscowego posterunku policji, prawda?

� Na pewno. � Parker tak�e wsta�. � Miejmy nadziej�, �e nic si� nie stanie. �

Westchn��. � Martwi mnie jeszcze co�. Kiedy znajdziesz si� tam, b�dziesz chcia� na pewno zrozumie�, kto pope�ni� pierwsz�, zbrodni�, bo wtedy b�dziemy mogli automatycznie udaremni� drug�, odsy�aj�c naszego Diab�a do Piek�a przy pomocy tak pewnych, okre�lonych prawem �rodk�w, jak sznur � wysoka poprzeczna belka. Ale trzeba przyj��, �e dla Diab�a takie wyj�cie nie jest najzabawniejsze, i mo�e doj�� do wniosku, �e powiniene� znale�� si� w Piekle przed nim�

� Jad� tam pod pseudonimem�

� Tak. Ale ten pseudonim znany jest ju� dw�m spo�r�d niewielu wchodz�cych w gr� os�b. A przecie� kto� w Norford Manor jest prawdopodobnie, wed�ug naszego za�o�enia, Diab�em. Poza tym jeden z twoich dzisiejszych go�ci mo�e przecie� by� Diab�em, a je�eli nim nie jest, mo�e zwierzy� si� komu� w zaufaniu. Poza tym Diabe� mo�e zna� ci� z twoich fotografii w gazetach albo ze zdj�cia umieszczonego na tylnej ok�adce jednej z twoich ksi��ek. Tw�j wydawca ma niestety ten pi�kny zwyczaj reklamowania swoich autor�w. Jeste� bardzo popularny. Trzeba o tym pami�ta�.

� Jestem spokojny o siebie. Nawet je�eli nast�pi kt�ra� z tych ewentualno�ci, nie s�dz�, aby Diabe� chcia� uderzy� we mnie.

� Sk�d mo�esz o tym wiedzie�?

� Na zasadzie tego samego dowodu, kt�ry s�u�y� mi przedtem. Je�eli chce on sprowadzi� policj� na miejsce zbrodni, to przecie� nie po to, �eby zabija� policjant�w, ale po to, �eby i c h r � k a m i z a b i � n i e w i n n e g o c z � o w i e k a .

� Nie znosz�, kiedy m�wisz z tak� pewno�ci� o sprawach, o kt�rych nie mamy na razie obaj nawet mglistego poj�cia. � Parker nadal by� zas�piony. � Przyjmuj� twoj� hipotez�, bo jest efektowna i mo�e by� prawdziwa. Ale przecie� w rzeczywisto�ci wszystko mo�e wygl�da� zupe�nie inaczej. To w ko�cu mo�e by� przecie� samob�jstwo, prawda?

� Je�eli panowie Kempt i Gilburne ok�amali mnie, co wydaje mi si� zupe�nie niemo�liwe, albo zataili przede min� co�, co jest bardziej mo�liwe, chocia� niezupe�nie prawdopodobne, to w moim skromnym przekonaniu Patrycja Lynch zosta�a zamordowana.

� Wi�c po co zbrodniarz odgrzebuje t� spraw�? � Parker otar� pot z czo�a.

� �eby zwr�ci� uwag� policji, skierowa� j� na fa�szywy trop i obci��y� kogo� niewinnego. Gdybym by� Diab�em, zawsze post�powa�bym w ten spos�b. Perwersyjne dzia�anie: g��wna zabawa Piekia. Nazywano go Ksi�ciem Pozor�w.

� Kogo? � zapyta� Parker siadaj�c ci�ko na krze�le. � O kim ty m�wisz?

� O Diable. Ci�gle tylko o Diable. Ale powiedz mi jeszcze: w rejonie jakiego posterunku policji le�y Norford?

Parker westchn��, znowu otar� czo�o i zm�czonym ruchem wyci�gn�� z szuflady wielk�, z�o�on� w kilkoro map� kraju. By�a ona podzielona na ma�e r�nobarwne pola. Przez chwil� przesuwa� po niej palcem.

� Blue Medows� Malutkie miasteczko. Sier�ant i czterech konstabli. Jak�e on si� nazywa? � Zdj�� z p�ki grub� ksi��k�, podobn� do ksi��ki telefonicznej. � Blue Medows� jest. Sier�ant Hugh Clarrence. Znam go nawet, to by� nasz cz�owiek z Yardu. Przestrzelono mu p�uco i zosta� przeniesiony na wie� w lepszy klimat. Inteligentny ch�opak.

� To dobrze. � Joe wsta�. Zatrzymam si� u niego przez kilka minut, jad�c teraz do Valley House. Mo�e powie mi co� o okolicy? Hugh Clarrence. � Si�gn�� do kieszeni. � Czy ta legitymacja wystarczy? Zaczyna mi si� przydawa�, zanim jeszcze dobrze na ni� spojrza�em.

� Oczywi�cie. Ale czy jest policjant w Anglii, kt�ry by o tobie nie s�ysza�?

� Zapomnia�em, �e musz� mu poda� prawdziwe nazwisko. Nigdy jeszcze nie wyst�powa�em pod cudzym.

� Przyzwyczaisz si� � mrukn�� zas�piony Parker. � Do wszystkiego si� mo�na przyzwyczai�, nawet do Diab�a. Wtedy staje si� mniej efektowny, a za to gro�niejszy, bo bardziej ludzki. � Mrugn�� do Alexa, kt�ry wyci�gn�� do niego r�k�.

� Dzi�kuj� za dobr� rad�. � Zatrzyma� si� w progu. � Kolega Platon twierdzi�, �e kurczowe trzymanie si� zmys��w i niemo�no�� oderwania si� od nich jest najwi�ksz� przeszkod� w poszukiwaniu prawdy.

� Tw�j kolega Platon zapomnia�, �e w Atenach te� by�a tajna policja, nie wspominaj�c ju� o eryniach Dobre, dawne czasy, kiedy zbrodniarza �ciga�y wyrzuty sumienia� � Znowu spowa�nia�. � Je�eli b�dziesz mnie potrzebowa�, za godzin� pojawi� si� tam. Dzwo� tu. Tu zawsze wiedz�, gdzie mnie znale��. Czy zabierasz bro�?

� Ale� oczywi�cie. B�d� strzela� bez ostrze�enia do wszystkich napotkanych os�b z rogami.

Wyszli. Parker w milczeniu odprowadzi� go a� do g��wnego wyj�cia z gmachu i stoj�c w progu patrzy� za znikaj�cym samochodem. Chocia� rozstali si� �artuj�c, Joe dostrzeg� w lusterku wozu, �e nowy zast�pca szefa Kryminalnego Wydzia�u �ledczego spogl�da za nim zatroskanym spojrzeniem.

Szosa bieg�a lekkimi zakosami pod g�r�, a potem opad�a w d� i wyci�gn�a si� bia�ym asfaltowym ramieniem ku widocznemu z dala �licznemu miasteczku z pogodnej bajki, kt�re tkwi�o w zielonej dolinie, odbijaj�c si� od niej ostro zarysowanymi w czystym powietrzu liniami bia�ych i czerwonych domk�w.

BLUE MEDOWS � 1 MILA

� odczyta� Alex na przelatuj�cym z lewej strony drogowskazie. Zwolni� i wjecha� do miasteczka. Szosa wyprowadzi�a go na ma�y, czysty ryneczek, kt�rego domy zosta�y zbudowane zapewne w niewiele lat po odkryciu Ameryki. � Tu powieszono tych czterna�cie kobiet � pomy�la� nagle. � Tu, na tym ryneczku w mie�cie Blue Medows� Sir John Ecclestone na pewno tak�e tu by� i przygl�da� si� spokojnie ofiarom swego krzywoprzysi�stwa� A jedna z nich powiedzia�a, �e jest kochank� Lucypera, kt�ry pom�ci j� nawet w dziesi�tym pokoleniu� Wjechali�my na terytorium nieprzyjaciela.

Poszuka� oczyma i znalaz� na jednej z nowszych kamieniczek napis: Posterunek Policji. Podjecha� z wolna i zatrzyma� w�z. Potem wysiad�. Drzwi by�y otwarte. Wewn�trz za drewnian� przegr�dk� sta�o biurko, a przy nim na krzese�ku, w kt�rym Joe z cich� satysfakcj� rozpozna� wiern� kopi� krzese�ka w gabinecie Parkera, siedzia� m�ody cz�owiek z odznakami sier�anta na kurtce. Na widok wchodz�cego wsta� i podszed� do przegrody, opieraj�c o ni� d�onie.

� Dzie� dobry � powiedzia� Joe. � Czy sier�ant Clarrence?

� Tak, to ja. Czym mog� s�u�y�?

� Jestem ekspertem Scotland Yardu i nazywam si� Alex � powiedzia� szybko i niezbyt g�o�no Joe. � Chc� z panem porozmawia�, ale nie chc�, �eby nasza rozmowa odbywa�a si� tutaj. Prosz� wyj�� teraz ze mn� przed posterunek. Wejd� do auta, a pan g�o�no wska�e mi, kt�r�dy mam jecha� do Valley House.

� Rozumiem, prosz� pana.

� Odjad� kawa�ek w tamtym kierunku i b�d� czeka� na pana w pierwszym punkcie, kt�ry znajduje si� poza zasi�giem wzroku mieszka�c�w miasteczka.

� Tak jest, prosz� pana � powiedzia� spokojnie m�ody cz�owiek, jak gdyby tego rodzaju polecenia spotyka�y go co p� godziny. � Musz� tylko zaczeka�, a� nadejdzie m�j zast�pca� O, ju� nawet idzie � wskaza� zbli�aj�cego si� policjanta. � Niech pan skr�ci teraz w t� uliczk� na prawo. Wyprowadzi ona pana na boczn� drog�, po obu stronach kt�rej, po przejechaniu mniej wi�cej czterystu jard�w, napotka pan zagajnik. Prosz� tam zaczeka�, a ja zaraz wsi�d� na rower i b�d� tam za kilka minut.

Wyszli przed dom i sier�ant zacz�� g�o�no wyja�nia� go�ciowi kierunek. Joe podzi�kowa� mu r�wnie g�o�no i ruszy�.

Zaraz po mini�ciu ostatnich dom�w miasteczka dostrzeg� z dala g�sty zagajnik. Szosa zanurzy�a si� pomi�dzy m�ode drzewa. Joe przyhamowa� za zakr�tem. Otworzy� drzwiczki, wysiad� i uni�s� mask� auta. Potem pochyli� si� i zacz�� czy�ci� szmatk� �wiece.

Minuty mija�y powoli. Joe pochylony nad silnikiem z rado�ci� wci�ga� w p�uca czyste, przesycone zapachem li�ci powietrze. Wreszcie us�ysza� za sob� g�os:

� Czy mo�na panu pom�c?

Sier�ant, ubrany ju� w pe�en uniform s�u�bowy, podjecha� i zsiad� z roweru. Pochylili si� obaj nad mask� samochodu.

� Chcia�bym, �eby mi pan udzieli� wszystkich mo�liwych informacji o samob�jstwie pani Patrycji Lynch, kt�ra odebra�a sobie �ycie miesi�c temu w Norford Manor. By� pan ju� tu wtedy, zdaje si�, prawda?

� Tak� � sier�ant zdj�� he�m i niezdecydowanie na�o�y� go na powr�t. � To dla mnie strasznie przykre, prosz� pana. To ja jestem odpowiedzialny za to orzeczenie, bo prowadzi�em �ledztwo w tej sprawie. Czy pan przypuszcza, �e ona zosta�a zamordowana?

Joe spojrza� na niego uwa�nie. � Przepraszam � doda� szybko sier�ant. � Pewnie nie powinienem pyta�. Ale je�eli pozwoli�em, �eby�

� Przypuszczam, �e zosta�a ona zamordowana� � powiedzia� Alex � ale jest to informacja, kt�r� nie podzieli si� pan absolutnie z nikim, sier�ancie. Nie jestem tego oczywi�cie zupe�nie pewien. Ale nie chcia�bym o tym z panem w tej chwili m�wi�. Mo�e p�niej�

� Samob�jstwo by�o tak oczywiste! � powiedzia� Clarrence. � Mimo to wezwa�em eksperta�daktylo skopa i fotografa z naszej centrali w hrabstwie. Potwierdzili tylko to, co si� samo nasuwa�o. Ta pani straci�a m�a i by�a w depresji psychicznej�

� O ile wiem, mia�a wyj�� za m�� i pojecha� w podr� naoko�o �wiata� � Alex wyprostowa� si� i wytar� r�ce �cierk�. � Ale wiem przecie� mniej ni� pan. Czy m�g�by mi pan dostarczy� jutro wszystkich danych o s�u�bie w Norford Manor i Valley House?

� Oczywi�cie, prosz� pana.

� I swoje notatki dotycz�ce tego samob�jstwa. Tak�e i zdj�cia, je�eli to mo�liwe.

� Tak, prosz� pana.

� Nie chcia�bym, �eby nas kto� zobaczy� razem. Czy zna pan jakie� miejsce, gdzie mogliby�my si� spotka� nie widziani przez nikogo?

� Takich miejsc jest du�o wok� Valley House. Ca�y ten obszar jest g�sto poro�ni�ty drzewami. Mo�e um�wimy si� na skraju lasu, mniej wi�cej w odleg�o�ci p� mili od domu sir Alexandra Gilburne�a? Zobaczy pan ten las, kiedy wyjedzie pan z tego zagajnika. Prosz� by� tam, a ja przyjad� na rowerze. Cz�sto tu patrolujemy, wi�c nikogo nie zdziwi m�j widok. B�d� o czwartej po po�udniu, bo nie wiem, czy uda mi si� wcze�niej uzyska� zdj�cia. S� w centrali, w hrabstwie. Pos�a�em ju� po nie, ale�

� Co? � Joe uni�s� brwi. � Pos�a� pan?

� Tak. Wydzia� Kryminalny z Londynu dzwoni� tu� przed pana przyjazdem i poleci� mi przygotowa� konfidencjonalnie dane z tego wypadku. W�a�nie siedzia�em przy biurku i stara�em si� wynotowa� na kartce to wszystko, co pami�tam, kiedy pan zajecha�, Oczywi�cie zachowa�em swoje notatki s�u�bowe, i je�eli przydadz� si� panu do czego�� .

� Na pewno. A wi�c jutro o czwartej. I prosz�, by pan to wszystko zr�cznie zapakowa�, sier�ancie, bo b�d� musia� powr�ci� z pakunkiem do mojego gospodarza.

� Rozumiem, prosz� pana. Do widzenia panu. Samoch�d ruszy�. Policjant na rowerze spokojnie zacz�� peda�owa� w kierunku miasteczka.

Po chwili drzewa sko�czy�y si� i nadbieg�y zielone pastwiska poc�tkowane sylwetkami owiec. Za nimi Joe dostrzeg� ciemn� lini� lasu, unosz�c� si� �agodnie po zboczu niewidzialnego �a�cucha wzg�rz, zaro�ni�tego g�sto drzewami. Wysoko nad krajobrazem ucieka�a w g�r� ostra bia�a ska�a. Tu� obok niej, oddzielona b��kitn� pustk� nieba, tkwi�a nad lasem druga ska�a, ni�sza, zaledwie widoczna nad najwy�szymi koronami drzew. Cho� samoch�d dzieli�o od niej jeszcze kilka mil, s�o�ce odbi�o stamt�d nag�� b�yskawic� �wiat�a.

� Kto� zamkn�� okno w tej chwili� � pomy�la� Joe. � Tam jest Norford Manor, dom nad przepa�ci�. A ta wysoka ska�a naprzeciw to w�a�nie Diabla Ska�a. Wi�c jeste�my w domu� Dzie� dobry, Diable!

Szosa znowu zanurzy�a si� w lesie, ale wbrew temu, czego Joe si� spodziewa�, nie zacz�a si� wspina�, lecz zakr�ci�a ku niewidzialnej dolinie. Po chwili zobaczy� d�ugi mur. Zwolni�. Wreszcie w murze ukaza�a si� kamienna brama, kt�rej strzeg�y dwa lwy, spogl�daj�ce uniesionymi, pokrytymi mchem granitowymi �bami w dal, ponad korony drzew. Nad bram� stary, wykuty we wkl�s�ym reliefie napis g�osi�: VALLEY HOUSE.

Wi�c by� na miejscu. Brama by�a otwarta. Najwyra�niej w tej cichej, spokojnej okolicy nikt si� nikogo nie obawia�. Po widocznych na �wirowanej alei �wie�ych �ladach k� Alex wolniute�ko poprowadzi� samoch�d. Chwilami ga��zie krzew�w zbiega�y si� niemal i ci�y z cichym szelestem po karoserii. Park wok� domu sir Alexandra nie by� nadzwyczajnie utrzymany, je�eli w og�le kto� si� nim zajmowa�. W pewnej chwili aleja zakr�ci�a mi�kko i Joe znalaz� si� niespodziewanie na szerokiej s�onecznej ��ce, na ko�cu kt�rej sta� �liczny stary dom, pochodz�cy najprawdopodobniej z okresu restauracji i nosz�cy w swej nieska�onej sylwetce �lad wizji Inigo Jonesa albo kt�rego� z jego zdolniejszych uczni�w. Aleja przecina�a ��k�, biegn�c prosto ku domowi, przed kt�rym ko�czy�a si� szerok� p�tl� podjazdu. Joe zatr�bi�.

Najprawdopodobniej musiano go oczekiwa�, bo drzwi domu otworzy�y si� i wyszed� z nich natychmiast stary cz�owiek. Dopiero w chwil� po nim ukaza� si� sir Alexander ze swoj� nieodst�pn� lask�.

Joe zatrzyma� w�z przed drzwiami domu i wyskoczy�.

� Witam pana w Valley House, mr Cotton � powiedzia� Gilburne u�miechaj�c si� porozumiewawczo na znak, �e nie zapomnia� nazwiska swego go�cia. � Mam nadziej�, �e mia� pan przyjemn� podr�?

� Och, prze�liczn�! � powiedzia� Alex. � C� to za cudowna okolica. Ju� w drodze zacz��em �a�owa�, �e jeszcze tu nigdy nie by�em.

� Wiem, wiem. Ja sam przyjecha�em zaledwie przed godzin�, a ju� zd��y�em troch� odetchn��. � Gilburne zrobi� zapraszaj�cy ruch r�k�. � Prosz� nie troszczy� si� o w�z i baga�. Austin zajmie si� wszystkim. Pok�j pana jest ju� przygotowany.

I przepu�ciwszy go�cia przed sob� wszed� za nim do sieni. Joe zatrzyma� si�, s�ysz�c za sob� ostry stuk laski zako�czonej �elaznym ostrzem. Kamienne p�yty sieni by�y ogromne, wyciosane z szarego piaskowca, kt�ry pod wp�ywem nieustannego mycia zbiela� i sta� si� jasnopopielaty. Sie� by�a ciemna, szeroka i bieg�a na przestrza� domu. Po jej przeciwnej stronie, za mistern� krat�, kt�ra pokrywa�a oszklone drzwi, wida� by�o spl�tan� mas� zieleni. Promie� stoj�cego ju� nisko s�o�ca wpada� tamt�dy, roz�wietlaj�c wspania�y kamienny kominek o prostych proporcjach wczesnego angielskiego baroku. W lewo zakr�ca�y w mrok uciekaj�ce ku g�rze w�skie schody. Stuk laski usta� i Joe us�ysza� tu� przy sobie oddech Gilburne�a.

� Bo�e, jak tu cicho! � powiedzia� z nag��, dziecinn� prawie szczero�ci�. To by�o pierwsze, najostrzejsze wra�enie. Po piekle Londynu cisza ta by�a ju� sama w sobie przedsionkiem tajemnicy.

Rozejrza� si�, mru��c oczy na wp� o�lepione blaskiem stoj�cego za szyb� s�o�ca. By� zadowolony, �e jest na wsi, a r�wnocze�nie niemal odruchowo my�la�: Nic dziwnego, �e te pogodne wiejskie rezydencje widzia�y i widuj� tyle zbrodni. Trudno odp�dzi� nienawi��, kiedy chodzi si� z ni� sam na sam po pustych, rozleg�ych pokojach i ustronnych alejach, po�r�d zupe�nej ciszy. Nic nie odci�ga my�li i nie daje zapomnie�. W mie�cie cz�owiek nigdy nie jest taki samotny. Zreszt� inny rytm �ycia musi powodowa� inny rytm rozumowania. D�ugie bezsenne godziny nocy, przeci�te tylko biciem zegara i g�osami niewidzialnych drapie�nych ptak�w� Oczywi�cie, je�eli si� kogo� nienawidzi�

� Zaraz obejrzymy przygotowany pok�j� � Gilburne min�� go i zbli�y� si� ku schodom.

� Mam nadziej�, �e si� panu spodoba. Je�eli nie, to oczywi�cie znajdziemy inny� � U�miechn�� si� smutnym, cichym u�miechem i Joe spojrza� z odruchow� sympati� na tego silnego, energicznego cz�owieka, kt�ry zrobi� tak �wietn� karier�, a w gruncie rzeczy by� tylko jednym z nieszcz�liwych tego �wiata, pozbawionym na zawsze tego, co kocha�. Gospodarz zacz�� wolno wspina� si� po stromych schodach. Joe szed� za nim, zastanawiaj�c si� przez chwil�, gdzie si� podzia� stary Austin z walizkami. Schody zakr�ci�y ostro w po�owie pi�tra, a potem unios�y ku d�ugiemu, ciemnemu korytarzowi. Korytarz zako�czony by� z obu ko�c�w ma�ymi, podzielonymi na wiele prostok�t�w oknami. Trwa� tu p�mrok, a cisza by�aby chyba jeszcze wi�ksza ni� na dole, gdyby jedno z okien nie by�o uchylone. Wchodzi� nim �agodny, ma�y wiatr i szelest ga��zi bliskiego kasztana.

Gilburne zatrzyma� si� przed drzwiami le��cymi na wprost schod�w. By�y one uchylone. Wewn�trz Alex dostrzeg� starego Austina, kt�ry w�a�nie stawia� walizki. Spojrza� uwa�nie w g��b korytarza i dopiero teraz dostrzeg� w�sk� przerw� na kra�cu rytmicznej linii drzwi i odcink�w �ciany pomi�dzy nimi. Musia�y tam by� jeszcze w�sze schody, kt�rymi ongi przechodzi�a s�u�ba. Widocznie i teraz, chocia� wielki, stary dom by� niemal wyludniony, ten rytua� obowi�zywa� bez zmiany.

� Nie jest to wspania�y apartament � powiedzia� Gilburne staj�c w progu � ale mam nadziej�, �e b�dzie tu panu wygodnie. Nad ��kiem i przy stole s� dzwonki. Je�eli b�dzie pan czego� potrzebowa�, prosz� nacisn��, a zaraz przyjdzie Austin albo jego �ona, Katarzyna. �azienka jest, o, tam � wskaza� ma�e drzwiczki w jednej ze �cian pokoju. Ich kamienny, zwie�czony p�kolistym ornamentem portal by� niemal doskona�y. Joe rozejrza� si� i westchn��.

� Chcia�bym mie� cho� jeden taki pok�j� � powiedzia� szczerze. � Nie wychodzi�bym z niego. Te meble stoj� tu chyba od dnia postawienia domu? � Wskaza� wysokie �o�e o ciemnob��kitnych firankach, uniesionych w tej chwili. Przy �o�u sta�y dwa zydle, mniej wi�cej z po�owy lat sze��setnych, ich pozorna lekko�� przy wyra�nym masywie n�g i oparcia z ci�kiego d�bu wskazywa�y nawet na pierwszy rzut oka prac� wielkiego mistrza. Pod oknem sta� st�, ci�ki, prosty i oparty na krzy�akach. Najprawdopodobniej by� starszy ni� dom. Musiano przy nim jada�, a mo�e pisa�, nim William Shakespeare uko�czy� sw�j pierwszy sonet. Bia�y, marmurowy kominek, zastawiony czarn� krat�, ukazywa� wewn�trz ciemn�, osmalon� tarcze herbow�. Joe spojrza� w g�r�. Sufit podzielony by� na pi�� kaseton�w, tak charakterystycznych dla pierwszej po�owy siedemnastego wieku. �rodkowy, okr�g�y, przedstawia� Dedala i Ikara unosz�cych si� nad brzegiem morskim� A wi�c nawet ju� wtedy nie by�a to wiejska rezydencja szlachecka, ale pa�ac nale��cy do ludzi, kt�rzy chcieli dawa� widomy obraz swej sile i bogactwu.

� To ciekawe� � Alex spojrza� na sufit, a potem na sir Alexandra. � Nie wida� tam nawet �ladu tragedii, kt�ra zaraz nast�pi. To rzadkie w siedemnastowiecznym malarstwie�

� Podszed� do okna i wyjrza�. � Bo�e, jak tu pi�knie� � Chcia� doda�, �e tylko konieczno�� rozmy�lania o zbrodni zak��ca mu my�l o pobycie tutaj, ale zd��y� ugry�� si� w j�zyk. Stary Austin postawi� jego walizki i maszyn� do pisania obok ��ka, a p�niej stan�� przy nich w wyczekuj�cej postawie.

� Czy potrzeba panu jeszcze czego� w tej chwili? � zapyta� Gilburne. � Austin mo�e rozpakowa� i pouk�ada� rzeczy.

� Och, nie! � Joe oderwa� spojrzenie od koron drzew bliskiego lasu i spojrza� na gospodarza. � Zawsze sam dbam o siebie. Nauczy�em si� tego na wojnie. � U�miechn�� si� do starego, kt�ry odda� mu u�miech, ale jak Joe oceni�, nie by� to objaw sympatii, lecz po prostu odruch dobrego s�u��cego.

� W takim razie zostawiamy pana. � Gilburne da� oczyma znak Austinowi, kt�ry sk�oni� si� lekko i zanim Joe zd��y� mu podzi�kowa�, znikn�� za drzwiami. � Kiedy si� pan wyk�pie, prosz� zej��. B�d� czeka� na dole w hallu. Chyba zjemy co�, p�niej na pewno b�dzie pan mia� jeszcze jakie� pytania, prawda?

� Tak � Joe roz�o�y� r�ce. � Nie jestem tylko pewien, jakie?

Gospodarz wycofa� si� z u�miechem. Przez chwil� Alex s�ysza� za drzwiami cichn�cy stukot jego laski. P�niej wszystko ucich�o i zosta� sam.

Pierwsz� jego czynno�ci� by�o wyj�cie maszyny z pokrowca i postawienie jej na stole. P�niej podszed� do drzwi �azienki i otworzy� je. Spojrza� i gwizdn�� cicho. O ile pok�j umeblowany by� najznakomitszymi meblami epoki, kt�re mog�yby zdobi� ka�de muzeum, o tyle �azienka by�a prawdziwym cudem. Ca�a, od pod�ogi po sufit, wy�o�ona by�a drobnymi, bia�ymi kafelkami holenderskimi, na kt�rych delikatnymi, b��kitnymi linijkami nakre�lono sceny mitologiczne, najprawdopodobniej z Owidiusza. Ka�dy z kafli przedstawia� inn� scen� i by�y to naj�adniejsze delfty, jakie Joe widzia� w swoim �yciu. Z uczuciem lekkiego za�enowania, zagubiony niemal po�r�d tego przepychu wzor�w, odkr�ci� kran z gor�c� wod� i sta�, przygl�daj�c si� kafelkom, p�ki wanna nie wype�ni�a si�.

Wchodz�c do wody pomy�la� przelotnie, �e o ile sir Alexander Gilburne zamordowa� kogokolwiek albo ma zamiar to zrobi�, to nie mog�a kierowa� nim ��dza zysku. Samo umeblowanie jednego tylko pokoju wystarczy�oby mu do ko�ca �ycia na przyzwoite utrzymanie. Ale fakt, �e tak pi�kne przedmioty znajdowa�y si� na tym odludziu nieomal nie strze�one, pod opiek� dwojga niem�odych przecie� ludzi, ju� sam w sobie by� dosy� zdumiewaj�cy.

Kiedy przebrany i od�wie�ony podszed� do okna zawi�zuj�c krawat, dostrzeg� daleko nad lasem l�ni�cy w zachodz�cym s�o�cu dom, zawieszony jak gdyby w powietrzu. Wida� by�o st�d podchodz�cy �agodnym ukosem w g�r� park, a w�a�ciwie wierzcho�ki jego drzew. Na prawo, tu� przy �cianie domu ziemia urywa�a si� pionowo w d�. Reszt� widoku zakrywa�y drzewa. Jeszcze dalej na prawo, po drugiej stronie w�wozu, wyrasta�a naprzeciw Norford Manor wysoka, ostra ska�a. Drzewa podchodzi�y ku jej wierzcho�kowi, ale w pewnej chwili jak gdyby rezygnowa�y z utrzymania si� na prostopad�ej powierzchni i pozostawia�y strzelisty szczyt bez najmniejszego �ladu ro�linno�ci. To chyba tam przed wiekami stawa� noc� Diabe� i patrzy� sko�nymi, przymru�onymi oczami na �wiat w dole, u�piony w �wietle ksi�yca. A do lasu pod szczytem zlatywa�y si� one, szumi�c miot�ami, na ob��dne ta�ce i diabelskie pieszczoty� Gdzie� ni�ej musia�a by� Grota.

Zawi�za� krawat; spojrza� odruchowo w ma�e srebrne lusterko na �cianie i ruszy� ku drzwiom, zastanawiaj�c si� nad pochodzeniom sabat�w. Najprawdopodobniej daleka, grecka tradycja. Bachantki i faunowie� podobie�stwo do koz��w� bo�ek Pan� misteria dionizyjskie� Jakie� stowarzyszenia przenosi�y to z wieku na wiek. A mo�e po prostu wp�yw literatury antycznej podzia�a� na wyobra�ni� ludzi odrodzenia? W historii wszyscy mieli swojego Diab�a, poza epikurejczykami, ale w �redniowieczu nazywano go tylko czarnym albo z�ym anio�em� Ten Diabe� �redniowiecza by� nawet poczciwy czasami, g�upi, dawa� si� oszukiwa�. To nie by� jeszcze ten sam Diabe�, za kontakty z kt�rym kobiety p�on�y p�niej na stosach i zawisa�y na sznurach, kt�rych kawa�ki kat sprzedawa� potem jako amulety przeciwko z�u, a w�a�ciwie przeciw Z�emu�

Zamkn�� drzwi pokoju i zaczai schodzi� po schodach, przesuwaj�c w my�li ca�e szeregi znanych sobie literackich Diab��w: Weso�y Diabe� z Edmonton� Mefistofeles� Diabe� Kulawy�

Znalaz� si� na zakr�cie schod�w i spojrza� w d�. Sir Alexander Gilburne nadchodzi� w�a�nie, spokojny, u�miechni�ty smutnie, kulej�c, postukuj�c lask�.

� Czuj� si� jak nowo narodzony � powiedzia� Joe weso�o. Gospodarz zaprowadzi� go do po�o�onej naprzeciw schod�w wielkiej sali jadalnej, gdzie usiedli zagubieni w g�owach olbrzymiego sto�u, przy kt�rym z �atwo�ci� mog�yby spo�ywa� posi�ek trzy tuziny os�b.

� Nie znam pa�skich upodoba� kulinarnych, ale kaza�em przyrz�dzi� par� grzanek, fasolk� i sok owocowy. Mocniejsze napoje stoj� na stole zawsze, od pewnego czasu, bo przyznam si� panu � Gilburne u�miechn�� si� z pozorn� pogod� � �e ostatnio pij� troch� wi�cej ni� powinienem.

Umilk�. Alex tak�e nie odzywa� si�, czekaj�c, a� stary Austin odejdzie. Kiedy tylko drzwi zamkn�y si� za s�u��cym, Gilburne powiedzia�:

� Stara�em si� zebra� wszystko, co mo�e pana zainteresowa�. Mam od�o�one w bibliotece wszystkie ksi��ki i dokumenty dotycz�ce dzia�alno�ci Diab�a w tych stronach, a tak�e to, co zebra�em po �mierci Patrycji. Mam tu t� ksi��k� z odciskiem kopyta i fotografie �lad�w w Grocie, sprzed miesi�ca i z zesz�ej niedzieli.

� A jaki by� tytu� ksi��ki, kt�r�� na kt�rej Diabe� odcisn�� swoj� stop�? � zapyta� Joe swobodnie, smaruj�c chleb.

� Co? � Gilburne wydawa� si� przez u�amek sekundy zaskoczony, potem odpowiedzia� spokojnie � Pigmalion Bernarda Shawa.

Alex w milczeniu skin�� g�ow�, potem wskaza� oczyma stoj�c� po�rodku sto�u kr�tk�, p�kat� butelk�, w kt�rej znajdowa� si� absolutnie klarowny, zielony p�yn. � Nigdy w �yciu nie widzia�em trunku tego koloru.

� Ach� � Gilburne znowu zdawa� si� zaskoczony, prawdopodobnie rozbieganiem my�li swego go�cia. � Katarzyna, �ona mojego starego Austina, pochodzi tak jak i on ze wsi Norford. Wie�, poza tym, �e wyda�a tych czterna�cie powieszonych ongi nieszcz�niczek, s�awna jest z tego, �e prawie ka�da kobieta tutaj zna si� doskonale na zio�ach i umie przyrz�dza� z nich wszystko, co w formie recept pami�ciowych przekaza�a jej w spadku babka albo matka. Mi�dzy innymi robi� one zdumiewaj�ce nalewki z traw i zi�, o smakach i zapachach zupe�nie nie znanych gdzie indziej. To na przyk�ad jest destylat z ja�owca i pewnego gatunku szyszek zebranych w pewnej �ci�le okre�lonej porze roku. Nie umiem panu poda� recepty, bo Katarzyna, chocia� jest najwierniejszym i najbardziej mi oddanym z ludzi, nie m�wi nigdy o swoich sekretach z nikim poza c�rk�. Nie nalega�em zreszt�. Si�gn�� po butelk� i nala� do kieliszk�w.

� Za powodzenie pa�skich bada� i ich najszcz�liwszy rezultat.

M�wi�c to nie u�miechn�� si�. Alex przytkn�� kieliszek do warg i wypi� po sekundzie wahania. W pierwszej chwili nie odczu� ani smaku, ani mocy napoju. Ale p�niej podniebienie zapiek�o go lekko i poczu� zapach lasu, podobny troch� do tego, jaki posiadaj� owe kulki �ywiczne, kt�re wrzuca si� do k�pieli, ale ostrzejszy i mniej przypominaj�cy perfumy. �Bardziej m�ski�, jak go okre�li� w duchu.

� Znakomite! � odstawi� kieliszek. � Nie przypomina w niczym ja�owc�wki. Nale�y s�dzi�, �e przy takiej perfekcji tradycja przekaza�a im r�wnie� kilka niez�ych sposob�w trucia nieprzyjaci�.

� Zapewne. Chocia� nigdy nie s�ysza�em o wypadku otrucia w tej okolicy.

� Mo�e trucizny s� a� tak doskona�e, �e lekarze wypisuj� zwyk�e �wiadectwa zgonu � u�miechn�� si� Alex. � Ale prosz� nie s�dzi�, �e jestem cz�owiekiem ze skaz� zawodow�. Zostawmy te poczciwe wie�niaczki ich odwarom i mo�dzierzom. Nasz Diabe�ek albo dzia�a sam, albo ma o wiele bardziej o�wieconych wsp�lnik�w, o ile w og�le dzia�a i o ile ma wsp�lnik�w.

� I ja tak my�l�.

� W�a�nie. � Joe uni�s� brwi. � I to mnie najbardziej zadziwia.

� Co? � zapyta� Gilburne ze zdziwieniem.

� To, �e przyj�� pan tez� o zab�jstwie, a nie powiedzia� mi pan ani jednego s�owa na temat: kogo podejrzewa pan o pope�nienie tej zbrodni, a co najmniej: kto mia� pow�d do jej pope�nienia.

� Ale� nie mam najmniejszego poj�cia, kto to m�g� zrobi�, i nie widz� naprawd� nikogo, kto by m�g� mie� do tego jakikolwiek pow�d.

� A jednak my�li pan, �e j� zabito. Pami�tajmy, �e morduj�c cz�owieka, zbrodniarz musi mie� to, co si� nazywa pot�nym powodem, tak pot�nym, �e zmusza on go do pokonania l�ku przed odpowiedzialno�ci�. Wielu ludzi mordowa�oby prawdopodobnie z zupe�nie b�ahych pobudek, gdyby nie bali si�, �e zabiwszy kogo� sami ponios� �mier� z r�k spo�ecze�stwa. Ka�dy, nawet potencjalny morderca, bez �adnych skrupu��w i moralno�ci � musi o tym pomy�le�. M�wi� o zbrodni z premedytacj�. A przecie� tego rodzaju zab�jstwo, przy u�yciu rekwizyt�w diabelskich, musia�oby by� obmy�lone dok�adnie, i to przez umys� sprawny, chocia� plugawy. Dlatego pytam, czy widzi pan jak�kolwiek przyczyn�, dla kt�rej kto� m�g�by chcie� zabi� pani� Patrycj� Lynch?

Gilburne zastanawia� si� przez chwil�.

� Nie, �adnej � powiedzia� cicho. � My�la�em ju� o tym sto razy. Sam, tu, w moim gabinecie, siedzia�em z o��wkiem w r�ce i zapisywa�em najrozmaitsze kombinacje os�b i powod�w, kt�re nimi mog�y kierowa�. Nie, nie wiem. Nie by�a zamo�na, nie mia�a spadkobierc�w, nie mia�a wrog�w osobistych i, o ile wiem, nie pope�ni�a w �yciu nic takiego, co kaza�oby komu� pragn�� jej �mierci.

� O ile pan wie� To znaczy, �e nie ma pan stu procent pewno�ci. A co pan wie o latach, kt�re sp�dzi�a w Afryce?

� Bardzo niewiele. Z tego, co m�wi�a, wynika�o, �e prowadzi�a skromn�, bezbarwn� egzystencj�, a lata mija�y jej zupe�nie bez wstrz�s�w; do chwili, kiedy on� jej m�� umar�. Zreszt�, gdyby pan zna� Patrycj�, wiedzia�by pan, �e ona po prostu nie mog�a mie� �miertelnego wroga. Ona by�a absolutnie dobra.

Joe pomy�la�, �e ta absolutna dobro� nie przeszkodzi�a jej kiedy� w porzuceniu zakochanego Alexandra Gilburne�a i unieszcz�liwieniu go na ca�e �ycie. Ale oczywi�cie nie wypowiedzia� tego g�o�no.

� Mo�e by�a troch� uparta jak oni wszyscy, Ecclestone�owie � ci�gn�� dalej gospodarz � ale to wszystko. Zreszt� mog� panu zar�czy� za jedno: nie obawia�a si� niczego. Zbyt d�ugo pracuj� w s�downictwie i zbyt wiele rozmaitych ludzi widzia�em, �ebym nie wyczu� l�ku w zachowaniu cz�owieka. Jest to uczucie, kt�re najtrudniej ukry�. A poza tym� Musz� si� panu przyzna�, �e rozwa�a�em spraw� i z tego punktu widzenia. Nawet gdyby w czasie jej pobytu w Afryce nast�pi�o co�, co spowodowa�oby czyj�� nienawi�� do niej, to przecie� umar�a w po�o�onym nad urwiskiem skalnym, zamkni�tym na noc domu, do kt�rego nikt obcy nie mia� dost�pu. Ten argument wydaje mi si� decyduj�cy.

� Tak� � Joe zastanowi� si�. � A czy w okolicy nie pojawi� si� w�wczas kto� obcy? Jacy� tury�ci? Ludzie robi�cy pomiary ziemi? Zbieraj�cy motyle? W��cz�dzy? Rzemie�lnicy w�drowni? S�owem, kto� obcy, bez wzgl�du na pow�d jego obecno�ci?

� Nie. Nikt. Sprawdza�em to najskrupulatniej razem z policj�. Nikogo obcego nie spostrze�ono w okolicy. A jak pan zauwa�y� ju� chyba, nie jest to miejsce, gdzie obcy m�g�by przebywa� d�u�szy okres czasu, potrzebny do przygotowania morderstwa, pozostaj�c zupe�nie niewidzialnym. Zreszt�, poza odciskami kopyt w Grocie, wszystko, co si� sta�o, sta�o si� w domu, i to w nocy, gdy budynek jest zamkni�ty. Kiedy zobaczy pan Norford Manor, zrozumie pan od razu, jak bardzo nieprawdopodobne jest, aby kto� m�g� tam wej�� nie zwr�ciwszy na siebie uwagi. W przeciwie�stwie do wszystkich prawie rezydencji wiejskich, dom posiada wej�cie tylko z jednej strony, gdy� architekta zmusi�o do tego po�o�enie. Dla dostawc�w wybito przed laty ma�e drzwiczki z dala od g��wnych drzwi, ale s� one tak�e ryglowane na noc i a�eby dosta� si� w g��b domu, trzeba przej�� przez pok�j kucharki, kt�ra przecie� zamyka swoje drzwi na noc. Poza tym tu� obok znajduje si� w k�pie drzew domek ogrodnika, kt�ry w tym czasie mia� jeszcze psa, trzymanego zawsze noc� przed domem na �a�cuchu.

� Mia�? Wi�c nie ma go ju�?

� Nie. Pies zjad� trutk� na szczury i zdech�. Trutki rozk�ada si� nieustannie, bo szczury lubi� t� star� budowl� i chocia� wojna z nimi trwa prawie od trzystu lat, to jednak trzymaj� si� dzielnie.

� A w dniu �mierci pani Patrycji, a raczej tej nocy, pies �y� i by� uwi�zany na �a�cuchu przed domem, tak?

� Tak� My�la�em nawet o tym w czasie jej pogrzebu. Wie pan, s� takie bezsensowne my�li, kt�re cz�owiekowi przychodz� do g�owy w najtragiczniejszych chwilach, kiedy wydawa�oby si�, �e nie mo�e my�le� o niczym innym, tylko o swoim nieszcz�ciu. Pomy�la�em wtedy, �e ten pies nie wy�, chocia� Patrycja umar�a. Zwykle m�wi si�, �e psy wiedz�, kiedy kto� umrze, i oznajmiaj� to wyciem.

� Niekoniecznie� � Joe potrz�sn�� g�ow�. � Zachowuj� si� w pewien specjalny spos�b, kiedy umrze ich w�a�ciciel, a nawet podobno niekt�re okazuj� niepok�j w tym czasie, chocia� dzieli je od niego du�a odleg�o��. Problem ten jest dot�d niedostatecznie wyja�niony przez nauk�. Psy mog� tak�e zacz�� wy� na widok zw�ok albo poczuwszy krew, ale wycie ich i niespokojne zachowanie, kiedy nie mog� zobaczy� ani us�ysze�, ani wyw�szy� niczego niecodziennego, nale�y do przes�d�w podobnych do tego, kt�ry m�wi, �e gdy wiatr wyje, kto� powiesi� si� w okolicy� A potem ten pies zdech�. Tak, to by wskazywa�o, �e zgin�� przypadkowo, o ile� � O ile�? � zapyta� sir Alexander cicho, g�osem, kt�ry nagle wyda� si� Alexowi lekko zachrypni�ty.

� �o ile �mier� tego psa nie nale�y do planu opracowanego przez morderc� w celu dokonania nast�pnej: zbrodni.

� Ale kto? Musia�by to by� w�wczas na pewno kto� z domownik�w.

� W�a�nie. I tu wracamy do sprawy motywu zab�jstwa. Pani Patrycja Lynch, b�d�c c�rk� osoby tak bogatej jak Elizabeth Ecclestone, musia�a chyba by� w�a�cicielk� sporego maj�tku. Poza tym dotycz� jej chyba prawa spadkowe. Czy zna pan testament pani Elizabeth Ecclestone, je�li on w og�le istnieje?

� Istnieje. Znam go. Jestem przecie� jej radc� prawnym. Ale najprymitywniejsza nawet znajomo�� tych ludzi i tego testamentu ka�e odrzuci� wszystkie przypuszczenia. Przypadek chcia�, �e testament ten zosta� po�wiadczony w�a�nie w tym pokoju. Jestem zreszt� jedynym jego egzekutorem.

� Czy posiada pan tu jego kopi�?

� Tak.

� A czy m�g�bym j� zobaczy�?

� Niestety� � sir Alexander roz�o�y� r�ce. � W testamencie jest klauzula zastrzegaj�ca pe�n� tajemnic� do dnia �mierci starszej pani i musz� tej klauzuli przestrzega�, cho�bym nie chcia�. A nie mam �adnych podstaw moralnych do z�amania tego warunku, bo Elizabeth Ecclestone wezwa�a mnie do siebie przed dwoma laty, kiedy by�a jeszcze w pe�ni w�adz umys�owych i cz�ciowo fizycznych, a nic nie zapowiada�o okropnego, ca�kowitego parali�u, kt�ry uczyni� z niej �ywy przedmiot, bez mo�no�ci jakiegokolwiek kontaktu ze �wiatem �yj�cych. Pozosta� jej tylko wzrok i nic wi�cej. Ale wr��my do testamentu. Wezwa�a mnie i poleci�a, abym sporz�dzi� jej ostatni� wol�. Potem um�wi�a si� ze mn�, �e przyb�dzie tu nast�pnego dnia i podpisze ten akt wobec dwojga zaprzysi�onych �wiadk�w. Przypuszczam, �e nie chcia�a, aby w Norford Manor wiedziano nawet, �e sporz�dza testament. Piel�gniarka przytoczy�a j� tu w fotelu na k�kach. Pomi�dzy naszymi dwoma domami droga jest r�wna i twarda, a pani Elizabeth nawet w�wczas lubi�a jeszcze d�ugie spacery na �wie�ym powietrzu. My�l�, �e ta dziewczyna Stone musi mie� du�o si�y, �eby j� tak popycha� ca�ymi milami. Stara pani przyby�a tu i podpisa�a sporz�dzony przeze mnie testament, kt�ry nast�pnie zalegalizowa�em w Londynie. Orygina� spoczywa w jej safesie bankowym, razem z kosztowno�ciami, a kopia znajduje si� u mnie, tak�e zamkni�ta w kasie ogniotrwa�ej, w mojej sypialni.

� Pyta�em o testament przede wszystkim dlatego, �e kiedy przybyli�cie panowie dzi� rano do mojego londy�skiego mieszkania, wspomnia� pan, �e co miesi�c w imieniu pani Ecclestone wysy�a� pan pewn� sum� pieni�dzy do jej c�rki, kt�ra znajdowa�a si� wtedy w Afryce. Dzia�o si� to ju� po �mierci Jakuba Ecclestone, prawda?

� Tak.

� Ot� zdziwi�o mnie to. Og�lnie przyj�tym zwyczajem w naszym kraju, kt�ry zdaje si� zosta� potwierdzony jako prawo, jest, �e cz�owiek umieraj�c pozostawia cz�� spadku �onie, a pozosta�� cz�� dzieciom, o ile nie wchodzi w gr� majorat szlachecki. Poniewa� ze s��w pana wynika�o, �e c�rka tak bogatego cz�owieka jak Jakub Ecclestone pozosta�a po jego �mierci na �asce matki, przyj��em, �e musia� j� chyba wydziedzicza� w zwi�zku z jej tak niefortunnym ma��e�stwem, zawartym bez zgody rodzic�w. Czy tak by�o?

� Nie� � Gilburne zdecydowanie potrz�sn�� g�ow�. � Jakub Ecclestone odczu� bardzo post�pek Patrycji, ale zbyt kocha� swoje dzieci, aby kt�re� z nich wydziedziczy�, nie b�d�c do tego zmuszonym. A fakt, �e Patrycja wola�a kogo� innego ni� mnie, trudno jej by�o poczyta� za zbrodni� � u�miechn�� si� gorzko. � Sprawa przedstawia si� zupe�nie inaczej. Elizabeth i Jakub byli bardzo dobrym ma��e�stwem, kochaj�cym si� naprawd� i posiadaj�cym do siebie zupe�ne zaufanie. Podczas gdy on przebywa� przez wi�ksz� cz�� �ycia na Malajach, wyciskaj�c z tych nieszcz�snych drzew kauczukowych swoj� fortun�, ona zajmowa�a si� tutaj domem, wychowywa�a dzieci i w pewnym sensie zarz�dza�a ca�ym maj�tkiem, robi�c inwestycje i anga�uj�c nawet ludzi, kt�rzy byli potrzebni m�owi w koloniach. S�owem, by�a jego praw� r�k� na terenie Anglii. W ten spos�b osi�gn�li o wiele wi�cej, ni� gdyby by�a tylko kur� domowa, zapatrzon� w kuchni� i pok�j dziecinny, albo dam� trwoni�c� fortun� m�a na stroje i klejnoty. Jakub ufa� jej tak bardzo, �e umieraj�c przekaza� jej ca�y sw�j maj�tek, polecaj�c jedynie w kilkunastu s�owach jej rozs�dkowi i dobrej woli opiek� nad dzie�mi, pokrywanie ich potrzeb i przekazywanie im sum, jakie uzna za stosowne, gdy kt�re� z nich b�dzie chcia�o po�wi�ci� si� interesom lub pracowa� w przemy�le. Tak wi�c Elizabeth Ecclestone zosta�a wszechw�adn� pani� maj�tku, a jej doros�e dzieci potraktowano jak niemowl�ta, kt�re osi�gn� dojrza�o�� dopiero w dniu �mierci matki�

� Czy nie doprowadzi�o to do zak��ce� �ycia rodzinnego?

� Przeciwnie. Patrycja by�a w chwili �mierci ojca daleko, a poniewa� umar� na serce w czasie inspekcji jednej z plantacji i pochowano go w Kuala Lumpur, wi�c nie by�a nawet na pogrzebie. Zreszt� matka posy�a�a jej zupe�nie godziw� sum� na utrzymanie domu w Johannesburgu, a Patrycja w sytuacji, w kt�rej si� znajdowa�a, nie mia�a prawdopodobnie okazji do zwi�kszenia swoich potrzeb. Raz tylko, kiedy zaistnia�a mo�liwo�� bardzo kosztownego zabiegu podczas leczenia jej m�a, napisa�a do matki i natychmiast otrzyma�a sum� dwukrotnie wi�ksz� od ��danej. Je�eli dodamy do tego powa�ne, coroczne czeki na urodziny i Bo�e Narodzenie, to zrozumie pan, �e Patrycja nie odczuwa�a najmniejszych trudno�ci pieni�nych. Je�eli chodzi o jej brata Irvinga Ecclestone, kt�ry mieszka w tej chwili w Norford Manor, to pieni�dze nie obchodz� go w og�le. Ma on tylko jedno zainteresowanie, a nie jest nim nawet jego jedyna c�rka. Jest nim, jak pan wie, Diabe�, a cz�owiek, kt�ry da Irvingowi stary manuskrypt iluminowany postaciami z rogami, albo zaprosi go do wyg�oszenia pogl�du na temat halucynacji Lutra podczas pobytu w klasztorze w Wittenberdze, odda mu jedyn� wielk� us�ug�, jak� mo�na mu odda�.

� Czy jego �ona �yje? Nie wspomnia� pan o niej m�wi�c, �e pan Irving ma c�rk�?

� Nie. Umar�a przy urodzeniu Joan. Irving o�eni� si� z ni� bardzo m�odo. Zrobi� to, jak s�dz�, pod presji) matki, kt�ra by�a zaniepokojona jego samotno�ci� i fanatycznym stosunkiem do ksi��ek. Po �mierci �ony ma�� Joan zaj�y si� guwernantki i babka, a on odczu� ten zgon i narodziny najprawdopodobniej jako dwie nieprzewidziane konieczno�ci odrywaj�ce go od ukochanych skrypt�w. Je�eli chodzi o sprawy finansowe, to teraz tak samo jak dawniej, przed, �mierci� ojca, rachunki jego krawc�w, koszty mieszkania w Londynie, pensje s�u�by i tak dalej s� natychmiast pokrywane. Pani Ecclestone nigdy nie ogranicza�a go w niczym. Nie by�o zreszt� potrzeby, bo Irving w og�le nie wydawa�by na siebie pieni�dzy, gdyby go nie zmuszono do kupienia nowych but�w czy krawata. Nie my�li w og�le o tych sprawach. Jedyne jego du�e wydatki to ksi��ki! Skupuje stare manuskrypty, cz�sto po bardzo wysokich cenach, a jego biblioteka demonologiczna nale�y do najbogatszych w �wiecie, je�eli nie jest w og�le najbogatsza. Ale nawet gdyby ksi��ki te by�y wykonane ze szczerego z�ota, fortuna Ecclestone��w nie odczu�aby �adnego widocznego wstrz�su. Poza tym zmys� praktyczny starej pani m�wi� jej, �e gromadzenie takiego ksi�gozbioru jest mniej wi�cej tym samym, co skupywanie akcji, a mo�e nawet czym� pewniejszym, bo ksi�gozbi�r jest wart mas� pieni�dzy, a cena jego wzrasta z ka�dym nowym tomem. Poza tym Irving ma przecie� dochody ze swoich ksi��ek i wyk�ad�w. Jest specjalist� o �wiatowym rozg�osie i je�eli nawet w moim skromnym mniemaniu brak mu tego okrucha duszy artysty, kt�ry musi posiada� ka�dy wielki badacz, to jednak wiedza jego jest olbrzymia, a zwa�ywszy, �e nie przekroczy� jeszcze pi��dziesi�tki, zupe�nie zdumiewaj�ca. Inna sprawa, �e cz�owiek, kt�ry ma tylko jedno zainteresowanie, mo�e naprawd� je opanowa�.

� A jego c�rka, pani Joan Robinson, i jej m�� Nicholas � czy oni oboje tak�e maj� nieprzeparty wstr�t do pieni�dzy? � Joe u�miechn�� si�. � To dziwne, ale zdaje si� pan wierzy� w zupe�n� oboj�tno�� tych wszystkich ludzi wobec ogromnego maj�tku le��cego w zasi�gu ich r�k. � Kiedy sko�cz�, zrozumie pan, �e naprawd� tak my�l� i mam powody, �eby wierzy� w to. Je�eli chodzi o Joan, to nie jest ona dziedzicem, dop�ki �yje jej babka i ojciec. A testament zawiera pewne warunki, kt�re powoduj�, �e mo�e tym dziedzicem nigdy nie zosta�. Ale nie chcia�bym m�wi� o testamencie z przyczyn, kt�re ju� panu poda�em. Joan naprawd� nie dba o pieni�dze, a gdyby dba�a, to jej m�� Nicholas zarabia teraz mas� i prawdopodobnie maj� o wiele wi�cej pieni�dzy, ni� mog� zu�y�. Joan jest dobr�, szczera, mo�e nawet zbyt prostolinijn� dziewczyn�, w tym tylko podobn� do ojca, �e ma tak�e tylko jedno jedyne zainteresowanie, kt�re zmieni�o si� w nami�tno��, spychaj�c� wszystko inne na dalszy plan.

� Malarstwo?

� Och, nic. Joan interesuje si� malarstwem o tyle, o ile dobra m�oda �ona powinna interesowa� si� tym, co robi jej m��. Ona sama ima inny, ofiarowany przez natur� talent, je�eli mo�na nazwa� to talentem w pe�nym tego s�owa znaczeniu. My�l� tu o jej uzdolnieniu do szybkiego biegania. Joan jest gwiazd� bieg�w kr�tkich naszego kraju i kandydatem do medalu w nadchodz�cej olimpiadzie.

� Co? � powiedzia� Alex. � Wi�c to ta Joan Robinson! Imi� i nazwisko tworz� razem tak pospolit� kombinacj�, �e nie po��czy�em c�rki pana Irvinga z dziewczyn�, kt�r� par� razy widzia�em na zawodach. To wspania�a biegaczka. Nie wiem, czy najlepsza w �wiecie, ale na pewno jedna z kilku najlepszych. A c� ona tu robi teraz? Przecie� olimpiada ma si� odby� za dwa miesi�ce. My�la�em, �e przed tak wa�nymi igrzyskami sportowcy przechodz� specjalne przeszkolenie gdzie� w odosobnieniu.

� O to musi pan zapyta� sam� Joan � Gilburne roz�o�y� r�ce. � Ja, niestety, nie jestem specjalist� od tych spraw i czasem tylko chodz� na mecze pi�ki no�nej, kiedy chc� w sobot� odetchn�� �wie�ym powietrzem po jakiej� trudniejszej sprawie w s�dzie. Ale wydaje mi si�, �e ona ma sw�j specjalny plan treningu, a te lasy dzia�aj� na ni� bardzo dobrze. Biega bardzo wiele, po �cie�kach i po igliwiu. Je�eli b�dzie pan chcia� przed zmrokiem przej�� si� ze mn� w stron� Norford Manor, spotkamy j� prawdopodobnie, bo o tej porze biega zwykle po �cie�ce, kt�r� b�dziemy szli.

Podni�s� si�.

� Czy m�g�by mi pan pokaza� teraz t� ksi��k� i fotografie odcisk�w w Grocie? � spyta� Alex, tak�e wstaj�c od sto�u. � Chcia�bym nareszcie jako� uporz�dkowa� sobie w my�li te wszystkie szczeg�y. Czy ma pan ju� obmy�lony jaki� plan wprowadzenia mnie do Norford Manor?

� Jutro rano zadzwoni� do Irvinga i powiem mu, �e przyjecha� do mnie znajomy adwokat, demonolg amator, pan James Cotton, kt�ry marzy po prostu, �eby go pozna� i rzuci� okiem na jego zbiory. Bo musi pan wiedzie�, �e ma on u siebie trzy wielkie pokoje pe�ne przybor�w diabelskich, a niekt�re z nich s� zupe�nie wstrz�saj�ce nawet dla laika. Jestem przekonany, �e po�knie haczyk bez mrugni�cia powiek� i natychmiast pana zaprosi� A teraz poka�� panu t� ksi��k� i zdj�cia.

Zdj�� lask� z oparcia krzes�a i postukuj�c ni� ruszy� w stron� szerokich podw�jnych drzwi, prowadz�cych do biblioteki.

Joe poszed� za nim. Na twarzy mia� wyraz tak g��bokiego zamy�lenia, jak gdyby �ni� na jawie.

Otworzy� wielk�, zamkni�t� na klucz szaf�, wyj�� z niej ksi��k� i poda� Alexowi, kt�ry wzi�wszy j� ostro�nie w palce otworzy� w miejscu, gdzie by�a za�o�ona cienk� bibu��. Ksi��ka by�a ma�a i mi�kka jak wszystkie dwuszylingowe wydawnictwa Penguin. Bibu�ka tkwi�a pomi�dzy stronami 110 i 111. By�o tam bardzo niewiele tekstu, jedn� stronic� zajmowa�y cz�ciowo dwa rysunki przedstawiaj�ce kobiety, a na prawie ca�ej drugiej stronicy widoczny by� pan z lask�.

� To ilustracje Topolskiego, prawda? � Joe zerkn�� pod ok�adk�. � Tak. A c� to za �wietny rysownik� M�wi�c, przygl�da� si� z zaciekawieniem p�okr�g�emu, brudnemu odciskowi czego�, co wygl�da�o jak odbicie niewielkiej ko�skiej podkowy, zaostrzonej w kszta�cie na podobie�stwo gotyckiego ostro�uku. Uni�s� otwart� ksi��k� i spojrza� na ni� pod �wiat�o.

� Odcisk jest bardzo wyra�ny, a to znaczy, �e albo ten przedmiot by� bardzo ci�ki, albo przyci�ni�to go z wielk� si��� Kiedy by� wilgotny, przylgn�y wraz z nim do stronicy ziarnka piasku, tak?

� Tak�

� I odda� je pan do analizy?

� Tak. Wraz z pr�bkami zebranymi w Grocie, dok�adnie w tych samych miejscach, gdzie znale�li�my odciski. W laboratorium geologicznym stwierdzali zupe�n� identyczno�� pr�bek, przy czym piasek okre�lono jako pochodz�cy z dok�adnie tego samego miejsca. Sprawdzaj� to przy pomocy analizy dodatkowej, okre�laj�cej wszystkie chemiczne sk�adniki i cia�a towarzysz�ce ziarenkom piasku, przyklejone do nich lub powi�zane z nimi w jakikolwiek spos�b. Potem zebra�em jeszcze piasek z ca�ego szeregu miejsc w parku i okolicy, tam gdzie najbardziej przypomina� barw� i ziarnisto�ci� ten w Grocie, ale analiza by�a zdecydowanie negatywna. To jeszcze bardziej upewni�o mnie, �e w laboratorium wiedz�, co m�wi��

Poda� Alexowi kilka kartek papieru zaopatrzonego w kr�tkie orzeczenia laboratoryjne. Joe rzuci� na nie okiem i skin�� g�ow�.

� Tak, to jasne� � powiedzia�, zak�adaj�c ostro�nie bibu�k� miejsce, gdzie znajdowa� si� odcisk. � Je�eli znaleziono �lady w Grocie i na ksi��ce, to znaczy, �e s� one wynikiem jakiego� rozumnego dzia�ania. Kto� przecie� zrobi� to wszystko wierz�c, �e zainteresowani zostan� zmuszeni do zebrania tych wszystkich pr�b i przeanalizowania ich. Dlatego tylko powsta�y te �lady. Innego powodu nie umiem znale��.

� Ale kto?

� Diabe� oczywi�cie. � Alex wzi�� do r�ki powi�kszone odbitki �lad�w na ziemi w Grocie. Tu odciski by�y o wiele wyra�niejsze, a �wiat�o fleszu, przy kt�rym dokonano zdj��, zarysowa�o ostro ka�dy, nawet najdrobniejszy szczeg� odci�ni�ty w g�adkim, mokrym piasku.

Joe por�wna� je z odciskiem na ksi��ce. By�y bardzo podobne, je�li nie identyczne.

Dopiero teraz dostrzeg�, �e w pewnym miejscu, tu� poza kraw�dzi� �ladu, tekst Pigmaliona zosta� jak gdyby zadrapany czym� ostrym. Lekko przeci�gn�� palcem po powierzchni papieru.

� I ja to zauwa�y�em� � Gilburne wskaza� miejsce na fotografii. � Widzi pan, on tu ma co� w rodzaju pazura chyba i lekko wgniata tym ziemi�, a w ksi��ce zadrasn�� nim papier.

� Widz� � Joe poda� mu oba przedmioty. � Ci�gle jeste�my zmuszeni do roztrz�sania jednego i tego samego punktu zagadnienia� � Podszed� do okna i przez chwil� przygl�da� si� wysokiej, niem�odej ju� kobiecie, kt�ra sz�a wyprostowana z ma�� motyczk� na ramieniu, obchodz�c wielki klomb, nape�niony rosn�cymi dziko krzewami bia�ej r�y. Odwr�ci� si� i spojrza� na gospodarza, kt�ry zamkn�� ju� szaf� i sta� nieruchomo, oczekuj�c nast�pnych jego s��w. � A posuwaj�c si� dalej w roztrz�saniu tego punktu musimy sobie nieustannie zadawa� pytanie, dlaczego ten cz�owiek chcia�, �eby�my widzieli w tych wydarzeniach r�k� a raczej nog� Diab�a? Nie m�g� przecie� liczy� na to, �e jakakolwiek wsp�czesna, rozumna istota ze �rednim wykszta�ceniem uwierzy mu, prawda? Czego chcia�, wobec tego?

Przez chwil� milczeli. Sir Alexander otworzy� usta, jakby chc�c co� powiedzie�. Ale nie powiedzia� ani s�owa.

� Jest jeszcze jedna ewentualno�� � ci�gn�� .Toe spokojnie � kt�ra t�umaczy�aby wszystko bardzo prosto. Ta mianowicie, �e pani Patrycja Lynch sama dla nie znanych mi cel�w zrobi�a te odciski w Grocie, p�niej na ksi��ce, a nast�pnie pope�ni�a samob�jstwo. Oczywi�cie musia�aby jeszcze przekr�ci� obraz. A potem, po jej �mierci, kto� musia�by znowu zrobi� odciski w Grocie i przekr�ci� obraz. Prawda, jakie to jasne?

� Co pan chce przez to powiedzie�? � To, �e pani Lynch zosta�a najprawdopodobniej zamordowana. Ale przecie� nie wiem o tym. Nie wiem tak�e, dlaczego by j� miano zamordowa�? Pan najwyra�niej nie zna ani jednej osoby, kt�ra by mia�a pow�d j� zamordowa�. Ja, bior�c pod uwag� moje niekompletne wiadomo�ci, znam tylko jedn� osob� � Zawiesi� g�os. � Nie, nie jedn�, ale dwie. Lecz to s� tylko teoretyczne kombinacje, chocia� w pewnym sensie bardzo mi odpowiadaj�, bo jedna z nich jest chyba prawdziwa.

Gilburne zblad�.

� Czy pan naprawd� wierzy, �e ju� w tej chwili w i e pan, nawet w przybli�eniu, kto zamordowa� Patrycj� i czy j� zamordowano?!

� O ile nie zachodzi zupe�nie nieprzewidziany zbieg okoliczno�ci, to chyba tak� � szepn�� Joe. � Ale taki zbieg okoliczno�ci jest przecie� zupe�nie mo�liwy. I prosz� mi wierzy�, �e m�wi� to po cz�ci dlatego, �eby si� nie rozprasza�. Musz� w ko�cu co� zrozumie�. W tej chwili staram si� u�ci�li� rzeczy, kt�rych nie rozumiem, bo jak pan chyba wie, cz�owiek dopiero wtedy mo�e sobie odpowiedzie� na pytanie, kiedy zna jego tre��, a w tej dziwnej sprawie trudno sobie postawi� nawet konkretne pytania.

� Kogo pan ma na my�li? � zapyta� Gilburne szybko.

� Och, nie wolno mi wymienia� jakichkolwiek nazwisk. Nie wiem przecie� zupe�nie nic. Mam tylko pewn� koncepcj�

� Czy pan mia� na my�li mnie? � zapyta� sir Alexander, najwyra�niej staraj�c si� opanowa�.

Joe nie odpowiedzia�.

� Tak, mia� pan na my�li mnie! Wzi�� pan pod uwag�, �e mog�em kiedy� poprzysi�c jej zemst�, a potem, kiedy wr�ci�a, zagra�em komedi� o�wiadczyn, kt�ra mia�a stanowi� alibi� a p�niej zabi�em j�� Ale panu nie wolno tak my�le�! Przysi�gam panu, �e nie zabi�em jej. Musi mi pan uwierzy�, bo inaczej nigdy nie znajdzie pan prawdziwego mordercy!

Spojrza� na Alexa oczami, w kt�rych by�o tyle samo b�lu co zdumienia.

� Chcia�bym panu zwr�ci� uwag� na dwa drobiazgi� � powiedzia� Joe. � Po pierwsze, nie powiedzia�em ani jednego s�owa o tym, �e podejrzewam pana. To pan sam zareagowa� w ten spos�b, kiedy zdradzi�em si� z moj� ma�� koncepcj�, zawieraj�c� dw�ch podejrzanych. Po drugie, gdyby pan zabi� Patrycj� Lynch, chc�c si� pom�ci� na niej za to, �e niegdy� pana porzuci�a, to� Ale nie m�wmy o tym. Jest tyle znak�w zapytania w tej sprawie. A moja koncepcja mo�e okaza� si� nonsensem. Nie powinienem by� porusza� tego tematu dzisiaj wobec pana. Pope�ni�em b��d�

Ale powiedzia� to takim tonem, jak gdyby nie wierzy�, �e pope�ni� b��d. Lecz sir Alexander nie s�ysza� go. Sta� milcz�c, wpatrzony w las za oknem, a po twarzy jego przebiega�y lekkie drgnienia, kt�re nagle nasun�y Alexowi my�l o drganiach skorupy ziemskiej, targanej od wewn�trz wybuchami sejsmicznymi, kt�rych tylko �lad dociera do powierzchni. Po�o�y� lekko r�k� na ramieniu gospodarza.

� Chod�my � powiedzia� cicho. � Jestem tu po to, �eby odkry� prawd�, a wydaje mi si�, �e i pan powiedzia� mi o swojej woli doprowadzenia do jej odkrycia.

Gilburne uni�s� g�ow�.

� W ko�cu post�puje pan tylko tak, jak chcia�em, �eby pan post�powa�. Rozwa�a pan od pierwszej chwili wszystkie ewentualno�ci. A je�eli nawet czasami nie jest to dla mnie najrado�niejsze, to przecie� wa�ny jest nasz cel, a nie moje dora�ne emocje�

Wzi�� lask� i ruszy� ku drzwiom.

Alex ruszy� za nim. Na twarzy mia� ten sam ponury wyraz, kt�ry widnia� na niej, kiedy w po�udnie prowadzi� samoch�d w stron� budynku Scotland Yardu. Ba� si� w tej chwili. Ba� si� o nie znanego sobie cz�owieka, kt�rego m�g� wkr�tce zamordowa� nieznany morderca. I Joe Alex wiedzia�, �e nie ma �adnych �rodk�w, aby zapobiec nadchodz�cej zbrodni, o ile morderca bidzie chcia� uderzy� szybko, dzi� jeszcze� W tej chwili, po raz pierwszy w �yciu, pragn�� si� myli�. Chcia�, �eby pewna logiczna, potworna konstrukcja, kt�r� zd��y� ju� wybudowa�, nie zbli�ywszy si� nawet jeszcze na mil� do Norford Manor ani do �adnego z jego mieszka�c�w � run�a i okry�a go �mieszno�ci� przed samym sob�. Ale ba� si�, bo ju� od dawna zna� si�� swoich logicznych konstrukcji. Oczywi�cie mog�o by� jeszcze jakie� inne rozwi�zanie�

Gilburne uni�s� lask� i wskaza� odleg�y punkt nad konarami drzew. � To jest Norford Manor. Dzieli nas od niego dok�adnie jedna mila. W tej chwili dom wydaje si� odleg�y, ale bywaj� dnie, kiedy mam wra�enie, �e przysun�� si� w ci�gu nocy. Wszystko zale�y od pory dnia, roku i przejrzysto�ci powietrza. Tam na prawo jest Diabla Ska�a. Nie b�dziemy ani jej, ani domu widzieli, id�c w tamt� stron�, bo droga poprowadzi przez las, i dopiero kiedy znajdziemy si� u wylotu parku, dostrze�emy go znowu. Widok b�dzie troch� zaskakuj�cy, bo za�o�enie parkowe jest imponuj�ce. W stron� domu prowadzi ku g�rze tarasami aleja ogromnych grab�w, maj�ca po�rodku klomby i pola kwiatowe. Widocznie sir John chcia� nadrobi� w ten spos�b ma�e wymiary rezydencji, wspartej trzema bokami o przepa��.

Ruszyli w milczeniu, obchodz�c klomb r�any. Joe spojrza� jeszcze raz w stron� domu na wzg�rzu. Widzia� jego pierwsze pi�tro i ostry, spadzisty dach, pokryty zielon�, miedzian� blach�. Policzy� okna, male�kie i bia�e, odbijaj�ce w tej chwili pasmo ob�ok�w, kt�re nadesz�y z po�udnia. Tak, dom nie by� du�y.

Obeszli klomb i znale�li si� na �cie�ce prowadz�cej przez zielon� ��k�, poro�ni�t� nie strzy�on� traw� i polnymi kwiatami. ��ka ci�gn�a si� a� do muru posiad�o�ci, znad kt�rego wyrasta�y drzewa lasu. Na kra�cu �cie�ki Joe dostrzeg� prostok�t furtki w murze. � Moja matka lubi�a t� ��k� � powiedzia� Gilburne i, jak gdyby nie zdaj�c sobie sprawy z obecno�ci go�cia, zacz�� nagle m�wi� do siebie � �chcia�a, �eby zawsze by�a w takim stanie, w jakim jest w tej chwili. Sia�a tylko na niej rozmaite polne kwiaty, kt�re pozosta�y� Ja te� lubi� t� zielon� przestrze� daje domowi oddech. Zreszt� nie umia�bym jej zmieni�. Patrycja te� j� lubi�a� � I, jak gdyby zdaj�c sobie spraw�, �e go�� mo�e s�ucha� go z za�enowaniem, doda� bardziej rzeczowym tonem: � Wol� ogrody rosn�ce dziko ni� najlepiej utrzymane parki. I tym si� chyba r�ni� od wi�kszo�ci naszych rodak�w, chocia� na kontynencie nazwa ogr�d angielski oznacza park w stanie dzikim. Anglik nie zazna spokoju, dop�ki nie przytnie kilku ga��zi i nie ogoli kawa�ka ziemi tym piekielnym przyrz�dem, kt�ry nazywamy maszynk� do strzy�enia�

Joe odpowiedzia� kilka konwencjonalnych s��w. S�o�ce by�o ju� tak nisko, �e blask jego nie dociera� do ogrodu. Tylko Norford Manor i Diabla Ska�a �wieci�y jak dwie jasne plamy na ciemniej�cym niebie. Milczeli obaj ogarni�ci spokojem przedwieczornego powietrza i cichn�cymi g�osami ptak�w.

� Bardzo tu �adnie � mrukn�� wreszcie Joe. � Nie dziwi� si� Diab�u, �e chcia� tu mieszka�.

Dochodzili do furtki, ale kiedy znajdowali si� o kilka jard�w od niej, otworzy�a si� ona i Joe zobaczy� wysok�, �adn�, ciemnow�os� dziewczyn� w prostej, czarnej sukience. W r�ce nios�a otwarty wiklinowy koszyk. Na widok Gilburne�a zwolni�a i dygn�a. Alex zauwa�y�, �e pozdrawiaj�c sir Alexandra zd��y�a i jego obrzuci� kr�tkim, ciekawym spojrzeniem i zaraz spu�ci�a oczy.

� Dobry wiecz�r panu� � powiedzia�a cicho, � Mamy w�a�nie pierwsze jab�ka i pan Ecclestone przesy�a je z najlepszymi �yczeniami dla pana� A tu jest �wie�a sa�ata. Field pyta, czy pan czego� nie potrzebuje z ogrodu? � Oczy jej na chwil� zetkn�y si� z oczyma Alexa. Zarumieni�a si� i szybko odwr�ci�a spojrzenie. Nadal kr�ci�a w r�ce koszyk, ruchem podobnym do tego, jakim m�ody aktor, nie wiedz�c, co robi� z r�kami, dotyka guzik�w marynarki. Joe przygl�da� si� jej z zainteresowaniem. Mia�a ci�kie, zro�ni�te nad nosem brwi i bardziej przypomina�aby W�oszk� ni� Angielk�, gdyby nie niebieskie oczy, kt�re �licznie kontrastowa�y z w�osami i �niad� cer�. Sukienka wskazywa�a na to, �e jest chyba pokoj�wk� w Norford Manor. � Dzi�kuj�, Cynthio. Je�eli spotkam pana Irvinga na spacerze, sam mu podzi�kuj�, je�eli nie, zr�b to za mnie. W sprawach ogrodu zapytaj swojej mamy. Ona decyduje o tym, co b�dzie na stole�

U�miechn�� si� do dziewczyny i ruszy� w stron� furtki, a Joe poszed� za nim. Dziewczyna oddali�a si� w kierunku Val�ey House.

Kiedy przeszli furtk� i znale�li si� w szpalerze biegn�cych przez las, r�wno posadzonych starych kasztan�w, Gilburne powiedzia�:

� To by�a Cynthia Rowland, c�rka mojego starego Austina i Katarzyny. Jest pokoj�wk� u Ecclestone��w.

� Czy to ona dwukrotnie pierwsza zauwa�y�a, �e obraz zosta� przekr�cony?

� Tak. Ale ona pierwsza wstaje i zwykle zachodzi do biblioteki, bo tam pozostaj� po wieczornych rozmowach fili�anki, szklanki i popielniczki.

� �adna dziewczyna. Niewielu musi tu chyba przyje�d�a� obcych, je�eli pokoj�wki potrafi� si� tak czerwieni� na widok nieznajomego m�czyzny.

� Ma pan s�uszno��. Ca�e �ycie obraca si� w�a�ciwie w rejonie naszych dwu dom�w. Tylko w niedziel� s�u�ba idzie do ko�cio�a w Blue Medows. To prawdziwe odludzie. Ale je�eli chodzi o Cynthi�, to wydaje mi si�, �e powinna ju� chyba wyj�� za m��� Takie m�ode, zdrowe dziewczyny o czarnych w�osach i b�yszcz�cych oczach staj� si� troch� nieodpowiedzialne, je�eli musz� za d�ugo �y� w panie�stwie. Zreszt� Cynthia to dziwna dziewczyna.

� Dziwna?

� Tak. Pochodzi, jak ju� panu m�wi�em, z Norford i rodzina jej d�u�ej pewnie zamieszkuje te strony ni� r�d Ecclescone��w albo m�j. W roku tysi�c pi��setnym ochrzczony zosta� w naszej parafii Austin Rowland, a m�j stary Austin jest jego potomkiem w prostej linii. Ale pyta� mnie pan, dlaczego Cynthia jest dziwna? Mo�e dlatego, �e jako kilkunastoletnia dziewczyna sp�dzi�a noc w Diablej Grocie, bo chcia�a zobaczy� Diab�a. Szukali�my jej wtedy wszyscy do rana, bo obawiano si�, �e spad�a do w�wozu. Jest tu kilka takich miejsc, gdzie trzeba bardzo uwa�a�, bo mo�na zlecie� z wysoko�ci kilkunastu pi�ter. Rano wr�ci�a i spokojnie o�wiadczy�a, �e go nie spotka�a. Oczywi�cie Austin przetrzepa� jej dobrze sk�r�, ale zdaje si�, �e by� dumny z jej odwagi. Potem, kiedy zacz�a pracowa� w Norford Manor, Irving Ecelestone powiedzia� jej kiedy� �artem, �e kobiety o zro�ni�tych brwiach bywa�y najcz�ciej czarownicami. Nie wiem, czy uwierzy�a w to, ale opowiada� mi, �e spotka� j� kiedy� w swojej bibliotece, zag��bion� w studiowaniu jakiego� starego manuskryptu. Szczotka i odkurzacz sta�y obok bezczynnie. Irving ucieszy� si�, bo fakt zainteresowania Diab�em jest zdaje si� r�wnoznaczny dla niego z okazaniem wybitnej inteligencji. Zacz�� jej opowiada� o historii Norford i czarownicach z tych stron. M�wi� mi, �e wypytywa�a go nawet o czarodziejskie sztuczki, o kt�re je oskar�ono. Bardzo go to bawi�o. Wydaje mi si�, �e �yj� oboje w wielkiej przyja�ni i rozmawia z ni� chyba cz�ciej ni� z Joan, kt�ra, jak podejrzewam, w g��bi duszy uwa�a swego ojca za nieszkodliwego wariata.

� M�j Bo�e� � westchn�� Joe. � C� to za okolica! Wystarczy przej�� obok �adnej dziewczyny, a okazuje si�, �e jest ona w szponach naszego paskudnego znajomego. Dlaczego nic opowiedzia� mi pan o tym wcze�niej?

� W Londynie? Przecie� nie przywi�zuje pan chyba wagi do� do tego rodzaju nonsens�w?

� Ja nie. Ale niewiele wiemy o tym, co my�li o nich Cynthia Rowland. Nios�a jab�ka i sa�at�

Umilk�. Szli w p�mroku, pod nieprzejrzystym prawie dachem ga��zi kasztanowych nad g�owami. Droga wi�a si� mi�kko, zakr�caj�c lekko w lewo i w prawo, ci�gle nieco pod g�r�.

� I c� z tego, �e nios�a jab�ka i sa�at�? � Gilburne zatrzyma� si� i po raz pierwszy spojrza� na swojego go�cia z podejrzliwym niedowierzaniem, ale zaraz ruszy� dalej przed siebie, ci�ko wbijaj�c lask� w ziemi�. � Och, niewiele� � Alex zerwa� rosn�cy przy �cie�ce dmuchawiec i dmuchn��. Bia�e, ledwo widoczne py�ki poszybowa�y w powietrzu� � Ale skoro ju� jeste�my na terenie przes�awnego hrabstwa Suffolk, o kt�rym szanowny inkwizytor Matthew Hopkins powiedzia�, �e �jest ono udr�czone czarownicami�, musz� powo�a� si� na Malleus Maleficiarum, wsp�lne dzie�o czo�owych poszukiwaczy czarownic w Europie. Stwierdzaj� oni, �e:

1) Diabe� ma wyj�tkow� w�adz� nad jab�kami, a im wcze�niej zerwane jab�ko, tym gorzej dla jedz�cego, je�eli si� przedtem nie prze�egna.

2) Kobiety o zro�ni�tych, czarnych brwiach maj� wszelkie szans�, �eby okaza� si� succubami, to znaczy Diab�ami w kobiecej postaci.

3) Kobiety o takich brwiach maj� zdecydowan� sk�onno�� do lycanthropii, to znaczy do wilko�actwa Dok�adnie opisano w tej ksi��ce wypadek, kiedy jedna z nich, zmieniwszy si� w wilka, po�ar�a trzod� swojej nieprzyjaci�ki. Na szcz�cie zraniono j� przy tym. A czarownica, raniona w zwierz�cej postaci, zachowuje ran� powr�ciwszy do ludzkiego kszta�tu. Z�apano j� wi�c i spalono. Nie wiem, czy spalono tak�e wszystkich mieszka�c�w miasteczka Ossory w Irlandii, kt�rzy regularnie co siedem lat zmieniali si� w wilki? Ciekawe, �e we W�oszech czarownice zawsze zmienia�y si� w kotki. Zapewne nie by�o tam ju� w�wczas wilk�w�

4) W dodatku ta dziewczyna ma pi�kne, d�ugie, czarne w�osy, uplecione na tyle g�owy w du�y kok. To oznacza, �e mo�e nawet sta� si� kr�low� succubi, Lilith, kt�ra mia�a tak samo pi�kne, czarne w�osy i nie nakrywa�a ich chustk�. Mo�e tak�e by� kochank� Diab�a, gdy�, jak wiadomo, czuje on szczeg�lny poci�g do kobiet o pi�knych, czarnych w�osach. Dlatego �wi�ty Pawe� kaza� kobietom nakrywa� g�owy. We W�oszech do tej pory nie wolno kobiecie wej�� do ko�cio�a z odkryt� g�ow�� Ach, jeszcze ta sa�ata! �wi�ty Grzegorz Wielki wspomina w swoich Dialogach o nieszcz�snej zakonnicy, kt�ra zapomnia�a prze�egna� si� rozpoczynaj�c posi�ek i natychmiast potkn�a Diab�a wraz z listkiem sa�aty. Zreszt� to wierzenie o po�ykaniu Diab��w musi by� o wiele wcze�niejsze, bo ju� Mesalianie, heretyccy sekciarze, uczyni� plucie czynno�ci� religijn�, wierz�c, �e wypluwaj: Diab�y, kt�re po�ykaj� w czasie wdechu.

� I ludzie jako zbiorowisko w to naprawd� wierzyli? Nie my�l� o hierarchii ko�cielnej, ale o og�le ludno�ci.

� Oczywi�cie. Ludzie nigdy nie potrzebuj� zbyt wiele dowod�w, �eby uwierzy� w to, w co pragn� uwierzy�. I nie tylko lud. Mniej wi�cej ko�o roku 1610 a wi�c dok�adnie w epoce sir Johna Ecclestone�a w�gierska hrabina El�bieta Nadasdy, kt�rej rodzonym stryjem by� zreszt� kr�l polski Stefan Batory, zamordowa�a sze��set pi��dziesi�t m�odych dziewcz�t, aby odzyska� m�odo�� k�pi�c si� w ich krwi. Nie ponios�a za to nawet kary �mierci, chocia� wykonawcy jej rozkaz�w zostali spaleni� Dlatego nad moj� skromn� hipotez�, o kt�rej nie chc� jeszcze z panem m�wi�, wisi cie� dzia�alno�ci nieznanego maniaka, kt�ry w tej diabelskiej okolicy m�g� zosta� ogarni�ty cichym ob��dem i dzia�a poza wszelkimi prawami logiki wsp�czesnej. Te koszmarne �lady zdaj� si� nawet przemawia� na korzy�� takiego pogl�du, tak samo jak sprawa obrazu, zmieniaj�cego po�o�enie noc� i najwyra�niej nie tkni�tego r�k� ludzk� podczas tego aktu. Ale raczej got�w jestem przypuszcza�, �e�

Urwa�.

� Sprawy, o kt�rych pan m�wi� przed chwil�, dzia�y si� przed wiekami� � powiedzia� Gilburne z wahaniem. � Nie s�dz�, �eby wsp�czesny cz�owiek m�g� da� si� powodowa� przes�dom tak dalece, �eby pope�ni� morderstwo.

� Chcia�bym panu tylko przypomnie�, �e przed pi�cioma minutami m�wi� mi pan o m�odej dziewczynie, kt�ra przecie� chodzi�a do szko�y, wie, co to jest telefon, radio i telewizja, ogl�da samoloty i samochody i korzysta z lod�wki elektrycznej. M�wi� mi pan, �e sp�dzi�a noc w Grocie, chc�c spotka� Diab�a, kt�ry pasjonuje jej umys� do tego stopnia, �e zapomina o wszystkim, kiedy widzi ksi��k� o Nim. � M�g�bym do tego doda�, �e Cynthia opiekuje si� w�ami Irvinga Ecclestone� � doda� Gilburne z mimowolnym u�miechem. � Karmi je i wypuszcza nawet pojedynczo do ogrodu, �eby mog�y si� �troch� przespacerowa�. Nie odst�puje ich wtedy na krok, a potem zabiera z powrotem do terrarium. A te paskudztwa zdaj� si� j� nawet lubi�. Nie boj� si� jej zupe�nie w ka�dym razie.

� Wi�c on hoduje w�e? Tym razem Joe u�miechn�� si�.

� Tak, dwa. Trzyma je w gabinecie. Twierdzi, �e widok ich pomaga mu uzmys�owi� sobie l�k �redniowiecznego cz�owieka wobec tego stworzenia, b�d�cego symbolem Szatana. S� to zreszt� zupe�nie nieszkodliwe zwierz�tka, mog�ce co najwy�ej skrzywdzi� �ab� albo jaszczurk� i zupe�nie niejadowite. A wracaj�c do Cynthli, mam wra�enie, �e jest to bardzo porz�dna, chocia� troch� ekscentryczna dziewczyna. Wszystko sko�czy si� na pewno wkr�tce, kiedy zg�osi si� po ni� jaki� nie�mia�y osi�ek w niedzielnym garniturze i stanie z ni� na �lubnym kobiercu. A za dziesi�� lat b�dzie oty��, weso�� ch�opk�, otoczon� gromadk� dzieci. Znam j� od jej najwcze�niejszych dni i nie mog� sobie wyobrazi�, �eby by�a zdolna do jakiego� nikczemnego uczynku.

� Tak� � Joe spojrza� na niego w zapadaj�cym zmroku. � A przecie� przyjecha� pan do mnie dzi� rano, boj�c si�, �e Diabe� mo�e znowu uderzy�. W niedziel� portret znowu si� przekr�ci� i pojawi�y si� �lady racic w Grocie, w kt�rej ta panienka odwa�nie przespa�a kiedy� ca�� noc. Nie twierdz�, �e jest ona maniakalnym morderc�, ale mo�e nim by�. I nie wiedzia�em o tym jeszcze przed p� godzina,. I je�eli poznam jeszcze kilka os�b maj�cych tak ma�o potencjalnego alibi, to sprawa skomplikuje si� jeszcze bardziej. Bo przecie�, sir Alexandrze, ja m u s z � wyizolowa� szybko tego cz�owieka, kt�rego si� obawiamy. Je�eli mi si� to nie uda, jeszcze wiele z�ego mo�e sta� si� w tym hrabstwie udr�czonym czarownicami!

Uj�� Gilburne�a pod rami� i znowu ruszyli drog� pod drzewami�

� Co jeszcze mo�e mi pan powiedzie� o s�u�bie w Norford Manor?

� Niewiele. Ogrodnik Field, o kt�rym wspomina�a przed chwil� Cynthia, to stary poczciwina, kt�rego jedyna wad� jest mo�e okresowe upijanie si�. Ale robi to tak dyskretnie, �e nigdy nie by�o z tym wi�kszych k�opot�w. Po prostu zabiera ze sob� co pewien czas w niedziel� butelk� whisky do lasu i tam j� samotnie wypija. Potem odsypia to na �onie natury i wraca wieczorem do swojego domku. Tego rodzaju wyskoki zdarzaj� mu si� tylko kilka razy do roku. Poza tym jest cichym, dobrym cz�owiekiem, kt�ry bardzo kocha kwiaty i Joan Robinson. Kiedy by�a jeszcze male�ka, uczy� j� tajnik�w sadzenia, podlewania i przekopywania grz�dek. Joan te� bardzo go lubi i ile razy jest w Norford, tyle razy stary Field upija si� lepsz� whisky, ni� gdyby to robi� za w�asne pieni�dze. Poza tym w domu pracuje od lat kucharka Martha Cowley, osoba r�owa, t�usta, w miar� t�pa i pobo�na, kt�ra doskonale gotuje i czyta brukowe romanse o mi�o�ci i k�opotach arystokracji. Ma m�a i doros�ego syna we wsi Norford, ale zagl�da do nich rzadko, a oni te� do niej niecz�sto. Lokaj Joseph Rice jest by�ym lokajem Jakuba Ecclestone�a, kt�ry sp�dzi� z nim p� �ycia w koloniach. Po �mierci chlebodawcy wr�ci� do kraju i mieszka tutaj odt�d, b�d�c do dyspozycji Iryinga, kt�rym opiekuje si�, mimo swego wieku, jak ma�ym dzieckiem. To wszyscy� � A lekarz i piel�gniarka?

Zanim sir Alexander zd��y� odpowiedzie�, spoza zakr�tu �cie�ki wybieg�a dziewczyna w bia�ym, flanelowym dresie. Nawet w p�mroku wida� by�o, �e biegnie mi�kko i lekko jak m�ode zwierz�, nie zdaj�ce sobie nawet sprawy z tego, �e przyspieszenie ruchu cia�a stanowi wysi�ek. Na ich widok zwolni�a i zatrzyma�a si�.

� Dobry wiecz�r, wujka Alexandrze! Dobrze, �e ju� wr�ci�e�! � Mimowolnie spojrza�a na Alexa.

� To jest pan James Cotton, m�j przyjaciel � powiedzia� Gilburne i wskazuj�c dziewczyn�, doda� � pani Joan Robinson.

Alex sk�oni� si�. � Podziwia�em pani� wiele razy� � powiedzia� z lekkim u�miechem. � To musi by� chyba wielka rado�� m�c prze�cign�� innych.

� I wielkie zmartwienie, kiedy to si� nie udaje � Joan roze�mia�a si�. By�a wysoka, szczup�a i bardzo �adna. Jasne, prawie bia�e w�osy przyci�te by�y bardzo kr�tko w spos�b, kt�ry tak lubili ch�opcy staro�ytnego Rzymu. Zwr�ci�a si� do sir Alexandra: � Mo�e nareszcie uda nam si� zebra� czterech do bryd�a, jutro albo w niedziel�.

� Mam go�cia� � adwokat spojrza� pytaj�co na Alexa. Dziewczyna tak�e przenios�a na niego spojrzenie. Chocia� sta�a w tej chwili pozornie nieruchomo, nogi porusza�y si� niemal niedostrzegalnie w lekkim, swobodnym rytmie, jak gdyby w g��bi lasu przygrywa�a im niedos�yszalna dla innych muzyka.

� Czy pan gra w bryd�a? � zapyta�a z bezpo�rednio�ci�, kt�r� jej babka uwa�a�aby prawdopodobnie za impertynencje.

� Tak� � Joe sk�oni� g�ow�. � My, adwokaci, grywamy prawie wszyscy. Rozrywka bryd�owa za cz�ste nawet przypomina nasze profesjonalne sprawy.

� To za trudne dla mnie! � Joan roze�mia�a si�. � Czy mam przez to rozumie�, �e zagra pan z nami? Zagraliby�my w czw�rk�: pan, wujek Aloxander, Nicholas, to znaczy: m�j m��, i ja. Bez tego koszmarnego doktora, kt�ry gra najgorzej ze wszystkich ludzi na ca�ym �wiecie! Zgoda, wujku? Powiedz pr�dko, bo musz� lecie�. Mam jeszcze troch� do przelecenia i par� minut gimnastyki przed kolacj�.

� Na pewno damy sobie rad� �� u�miechn�� si� Gilburne.

� To znakomicie. Nie m�wi�. ,,do widzenia�, bo b�d� za par� minut wraca�a t�dy. Ju� prawie ciemno�

I odbieg�a swobodnym, d�ugim krokiem, przyspieszaj�c gwa�townie przed zakr�tem �cie�ki.

� Sympatyczna dziewczyna� � powiedzia� Joe, kiedy znikn�a.

� Tak. Jest bardzo mi�a. Gdyby tylko by�a troch� m�drzejsza. � Gilburne westchn��. � Obawiam si�, �e od szkolnych czas�w nie przeczyta�a nic poza paroma krymina�ami� To znaczy, chcia�em powiedzie�

� Chcia� pan powiedzie�, �e przypomnia� pan sobie o procederze, z kt�rego ci�gnie dochody pa�ski go��! � roze�mia� si� Joe. � Nie, nie obrazi�em si� � Pochyli� si� do ucha Gilburne�a i szepn��: � Ja n i e n a w i d z � powie�ci kryminalnych! Nie�na�wi�dz�.

�

Roze�mia� si� znowu. � Gdyby mi tylko przestali p�aci� za nie! I gdybym umia� robi� cokolwiek innego. Ale wracajmy do naszych barank�w. M�wili�my, zdaje si�, o piel�gniarce i dok�

Raz jeszcze nie uda�o mu si� us�ysze�, co my�li sir Alexander o opiekunach starej pani Ecclestone. Droga, kt�ra od pewnego czasu zacz�a si� unosi� coraz stromiej, zakr�ci�a ponownie i oczom ich ukaza�o si� nagle Norford Manor, wysoko, na kra�cu szerokiej alei starych drzew, kt�ra wznosi�a si� ku domowi dwoma pot�nymi, nieco sko�nymi tarasami.

� To jest w�a�nie miejsce, o kt�rym m�wimy. Ale pyta� mnie pan o piel�gniark�. Nazywa si� ona Agnes Stone i jest�

Tu� obok nich wyszed� z lasu na drog� wysoki m�ody cz�owiek, ubrany w lu�ny p�sowy sweter i czarne sztruksowe spodnie. Na nogach mia� sanda�y, utrzymuj�ce si� na dw�ch paskach, kt�re przebiega�y na krzy� oplataj�c palce. Lu�ne podeszwy zak�apa�y, kiedy wyszed� na drog� i mo�e dlatego w�a�nie Joe zwr�ci� na nie uwag�, zanim spojrza� w twarz tego cz�owieka. A by�a to twarz o m�skich, ostrych rysach, osadzona pod wysokim, prostym czo�em i zako�czona silnym, zawadiackim podbr�dkiem. Blask inteligentnych, szarych oczu gasi�a jednak czerwona jak krew czupryna. Nawet w tym �wietle Alex zorientowa� si�, �e s� to najbardziej czerwone w�osy ze wszystkich, jakie uda�o mu si� dot�d widzie�. W prawej r�ce m�ody cz�owiek ni�s� ostro�nie p��tno napi�te na w�ski blejtram, a w lewej co�, co na pierwszy rzut oka przypomina�o sk�adany statyw fotograficzny, ale posiada�o wi�cej cz�ci. Przez plecy mia� przerzucon� zwisaj�c� na sk�rzanymi pasie du�� drewnian� skrzynk� z nie ostruganego drzewa, poplamion� farbami.

� Dobry wiecz�r, sir Alexandrze! � u�miechn�� si� i zatrzyma� obok nich.

� Pan Cotton � Gilburne przedstawi� sobie obu m�czyzn. � Pan Cotton jest demonologiem, jak Irving � doda� � chocia� nie traktuje tego zawodowo. Z zawodu jest adwokatem, jak ja.

� Ca�e szcz�cie! � powiedzia� Nicholas z nieco komiczn� gwa�towno�ci�. � Jeszcze jeden zawodowy maniak w tej okolicy, a nie zdziwi�bym ,si� wcale, gdyby dobry B�g doszed� do wniosku, �e czas nareszcie z tym sko�czy� i grzmotn�� jednym ze swoich podr�cznych piorun�w .w t� star� bud�! Kiedy tylko Irving dowie si�, �e obchodz� pana diab�y, natychmiast wsi�dzie na miot�� i przyleci do Valley House, �eby zawrze� z panem braterstwo. A potem nigdy ju� nie odczepi si� pan od niego. To przera�aj�cy cz�owiek.

Joe nie odpowiedzia�, czuj�c, �e nic, co m�g�by powiedzie�, nie by�oby na miejscu.

� Czy�by znowu jakie� ma�e nieporozumienie rodzinne? � Gilburne u�miechn�� si�.

� Nieporozumienie! Nieporozumienie jest jedyn� form� porozumienia z nim! � Nicholas niecierpliwie potrz�sn�� trzymanym w r�ce przyrz�dem. � Och, gdyby nie by� ojcem Joan! I gdyby nie kocha�a tak tego miejsca! I gdybym nie lubi� tak tu malowa�! Nie zobaczyliby mnie tu nigdy!� Dzisiaj przy lunchu� � Zreflektowa� si� nagle. � Ale po c� wci�ga� w to jeszcze nieszcz�snych ludzi z zewn�trz� � U�miechn�� si� do Alexa, a Joe pomy�la�, �e rozumie, dlaczego Joan Ecclestone wysz�a za m�� za tego rudzielca. U�miech Nicholasa by� rozbrajaj�cy, niewinny i prze�liczny jak u�miech dziewczyny. � Wystarczy, je�eli b�dzie pan musia� sam go zobaczy�

� B�dzie to dla mnie prawdziwy zaszczyt � zdo�a� wtr�ci� wreszcie Alex. � Pan Irving Ecclestone jest znany jako prawdziwy autorytet.

� Och, zapewne! Autorytet w dziedzinie, kt�ra nikogo prawie nie interesuje poza nim samym i z kt�rej wnioski s� bardziej abstrakcyjne ni� moje skromne obrazki. Ja przynajmniej wiem, czego chc� od barwy i przestrzeni. A on? Nie wiem, po co �yj� tacy ludzie? Chyba po to, �eby psu� innym rado�� obcowania z przyrod� w ich w�asnej ojczy�nie! Powinno si� go wysiedli� na r�wnik, �eby postudiowa� obyczaje czarownik�w murzy�skich. By�by bardzo szcz�liwy. Nie m�wi�c o mnie! Powiedzia� dzisiaj, �e moje obrazy przypominaj� mu owe s�awetne linie kre�lone przez skazane czarownice w celi zamku Gultburg! S�awetne linio! Kto s�ysza� o nich? Kto s�ysza� o zamku Gultburg? Kto s�ysza� o nim, Irvingu Ecclestone, poza nim samym i jeszcze kilkoma takimi samymi� � Urwa� i znowu si� roze�mia�. � Przepraszam pana!

I znowu Joe mia� wra�enie, �e nie m�wi do niego doros�y m�czyzna, ale dziesi�cioletni ch�opiec, kt�ry wic, �e pope�ni� ma�� gaf�

� Zachowuj� si� na pewno niedopuszczalnie � powiedzia� Nicholas z roze�mian� min�.

� Ale ten cz�owiek wyprowadza mnie z r�wnowagi. Na szcz�cie kiedy jestem z�y, maluj� lepiej. Gdybym go zabi�, zosta�bym chyba naprawd� niez�ym malarzem!

� Co mu odpowiedzia�e� na uwag� o owych liniach? � zapyta� sir Alexander.

� Nic! I to w�a�nie jest najgorsze! Przemilcza�em ten zamek i zaj��em si� sa�at�� O, Joan! � Patrzy� teraz na ciemn� drog� za ich plecami.

Podbieg�a i zatrzyma�a si�, oddychaj�c troch� szybciej, ale zupe�nie nie zm�czona.

� Mam nadziej�, �e nie bierze pan na serio tego, co m�wi m�j m�� o moim ojcu! � I ona �mia�a si� weso�o, pogodnie, pe�na rozsadzaj�cej j� rado�ci �ycia.

� Sk�d wiesz, �e m�wi�em o twoim ojcu?

� Po tym, co powiedzia� dzisiaj przy lunchu, wiedzia�am, �e spotkawszy wujka Alexandra nie wytrzymasz i powiesz mu o wszystkim. � Zwr�ci�a si� do Gilburne�a: � Ojciec powiedzia� mu, �e jego obrazy przypominaj��

� Och, m�wi�em ju� o tym! Czy masz ju� dosy� biegania na dzisiaj? C� za zdumiewaj�ce upodobanie, kt�re polega na miesi�cach przygotowa� i wyrzecze� dla dziesi�ciu czy jedenastu sekund, podczas kt�rych trzeba porusza� si� odrobin� szybciej ni� kilka innych dziewczyn!

� �adne zwyci�stwo nie trwa d�u�ej � Joan uj�a go pod rami�. � A tu przynajmniej b�d� wiedzia�a na pewno, �e jestem pierwsza, druga albo trzecia. A ty do ko�ca �ycia nie b�dziesz wiedzia�, czy robisz w�a�nie to, o czym marzysz, czy jeste� w stadium wypracowywania jakiej� omy�ki, z kt�rej potem miesi�cami b�dziesz si� wycofywa�, szukaj�c drogi wyj�cia. A mo�e po prostu ja lubi� wygrywa�?! � Roze�mia�a si�. � Czy idziecie panowie do nas?

� Nie � Gilburne potrz�sn�� g�ow�. � Tw�j ojciec nie wie jeszcze nic o przyje�dzie pana Cottona i na pewno jest teraz zaj�ty. Zadzwoni� do niego jutro rano.

� Tak, siedzi w swojej jaskini � Nicholas wskaza� r�k� naro�ne okno domu, w kt�rym zapali�o si� �wiat�o. � Je�eli story s� zasuni�te w dzie�, to znaczy, �e pracuje. Odsuwa je tylko po zmroku. Nie znosi �wiat�a dziennego. I taki cz�owiek chce m�wi� o malarstwie!

� Nicholas! � powiedzia�a dziewczyna z pozorn� ostro�ci�, ale w g�osie jej nie by�o gniewu. � Je�eli panowie nie id� z nami, po�egnajmy si� ju�. A jutro albo pojutrze musimy urz�dzi� tego bryd�a. Mo�e po lunchu w niedziel�, dobrze?� Nie �wicz� przez trzy godziny po po�udniowym posi�ku. Wi�c o ile by to panom dogadza�o, a Nicholas nie ucieknie mi gdzie� w plener� Alex sk�oni� si�.

� �wietnie! � Gilburne skin�� jej r�k�. � Jutro zadzwoni� do twojego ojca, a potem um�wimy si�. My�l�, �e po lunchu w niedziel�. Dzie� �wi�teczny na wsi jest przera�aj�cy, je�eli si� go czym� nic urozmaici. Dobranoc!

Zawr�cili ku domowi. Po chwili, kiedy oddalili si� troch�, Joe powiedzia�:

� Zdaje si�, �e pomi�dzy te�ciem a zi�ciem nie kwitnie mi�o�� rodzinna, kt�ra jest darem nie�miertelnych bog�w?

� Stanowczo nie. Na szcz�cie rzadko si� widuj�. Stara pani Elizabeth tak�e nie darzy�a Nicholasa sympati�.

� A wydawa�oby si� na pierwszy rzut oka, �e ten ch�opiec musi by� lubiany przez wszystkich.

� Tak. Ja sam zreszt� bardzo go lubi�. Ale historia jego ma��e�stwa z Joan jest, jak by to powiedzie� bardzo nowoczesna. Wzi�li �lub trzy lata temu i zaskoczy�o to wszystkich zupe�nie. Joan pojecha�a do Londynu w odwiedziny do jednej ze swoich kole�anek, kt�ra by�a jej przyjaci�k� na pensji, a obecnie jest m�od� poetk�. Stara pani nie widzia�a niczego niestosownego w tej wizycie, a zreszt� Joan mia�a wtedy osiemna�cie lat i by�a ju� doros�a, chocia� nikt nie przyjmowa� tego do wiadomo�ci, mo�e dlatego, �e bieganie, bez wzgl�du na to, jak na nie spojrze�, jest nami�tno�ci� typu szkolnego. A wi�c Joan pojecha�a do Londynu w sobot� rano, a w poniedzia�ek wieczorem wr�ci�a m�atk�. Nie przywioz�a ze sob� m�a. Przyjecha�a tylko po swoje osobiste rzeczy. Powiedzia�a spokojnie, �e jej ukochany jest genialnym malarzem, �e kocha go, a poza tym nie chce niczego od ojca i babki, jest pe�noletnia i mog� jej decyzj� przyj�� jak chc�. Zreszt� jest ju� m�atk�. Na pytanie, jak d�ugo zna swojego m�a i dlaczego nie by� w jej domu, odpowiedzia�a, �e by�oby to dla niego bardzo trudne, bo znaj� si� od soboty, wi�c musia�by chyba przewidzie�, �e j� chce pozna�. Ojciec i babka pomy�leli w pierwszej chwili, �e to �art. Ale przestali tak my�le�, kiedy pokaza�a im �wiadectwo �lubu i stwierdzi�a, �e nazywa si� Joan Robinson. Wtedy babka wpad�a w rozpacz i rozgniewa�a si� strasznie. A prosz�, mi wierzy�, �e gniew starej pani Elizabeth naprawd� by� straszny dla cz�owieka, kt�ry mia� mu stawi� czo�o. Ale trafi�a na swoj� w�asn� krew. By�em przy tym. Elizabeth siedzia�a przykuta do swojego fotela na k�kach i zia�a ogniem jak forteca, a Joan sta�a przed ni� bardzo blada, ale bardzo spokojna, a kiedy babka przestawa�a na chwil� m�wi�, �eby nabra� oddechu, dziewczyna powtarza�a w k�ko, �e go kocha i jest jego �on�. Irving sta� z boku i nie wiedzia�, jak si� zachowa�, bo wszystko to, co m�g�by powiedzie� i pomy�le� w ci�gu godziny, jego matka wypowiada w p� minuty. Wreszcie Joan zakr�ci�a si� na pi�cie i bez s�owa odesz�a. Zaraz potem odjecha�a. � A jak si� to sko�czy�o?

� Koniec by� taki, �e wszystkie prognozy babki okaza�y si� mylne. Joan i Nicholas kochaj� si� jak go��bki od trzech lat i jedno �y� nie mo�e bez drugiego, chocia� maj� tak r�ne zainteresowania. A co jest najcharakterystyczniejsze dla babki Ecclestone, to fakt, �e gdy wyczerpa�a wszystkie mo�liwo�ci rozbicia tego ma��e�stwa, przeprowadzi�a wnikliwy wywiad (do kt�rego zap�dzi�a zreszt� mnie!) i zorganizowa�a w niewidzialny spos�b karier� Nicholasa. Jest on w opinii wielu krytyk�w bardzo zdolnym malarzem. Ale wie pan przecie�, jak wielu zdolnych przymiera g�odem na poddaszach. Nie wystarczy umie�, ludzie musz� si� o tym dowiedzie�, i to z miarodajnych ust. Fortuna Ecclestone��w zosta�a u�yta tak dyskretnie, �e ani Joan, ani Nicholas nie maj� o tym poj�cia. Nawet Irving nie zdaje sobie z tego sprawy. W ka�dym razie w kr�tkim czasie Nicholas Robinson zebra� sporo doskona�ych recenzji, jedna z czo�owych galerii zaproponowa�a mu urz�dzenie wystawy jego p��cien, a dochody tego m�odego cz�owieka wzros�y w ci�gu roku chyba tysi�ckrotnie. Poniewa� sam bra�em udzia� w tej akcji, musz� panu powiedzie�, �e nauczy�em si� niejednego, je�eli chodzi o krytyk� i kreowanie przez ni� nowych talent�w. Nie wiadomo, czy �mia� si�, czy p�aka�, kiedy si� widzi, jakie kryteria tkwi� na dnie tych spraw i jak ma�o maj� one wsp�lnego z tym, co my�li publiczno��. Ale publiczno�� jest po to, �eby j� wprowadza� w b��d, i zdaje si�, �e sama tego pragnie. W wypadku Nicholasa zreszt� wielu bezinteresownych znawc�w wyra�a si� o nim jak najlepiej� Ale jego stosunki ze star� pani� uleg�y innemu zwrotowi. Nicholas przyjecha� tu dopiero po roku ma��e�stwa z Joan. Ona tak�e zawita�a tu wtedy po raz pierwszy od owej pami�tnej k��tni. Dzia�o si� to na kr�tko przed ostatecznym atakiem parali�u, kt�ry uczyni� ze starej pani to, czym jest w tej chwili. Obawiam si�, �e zar�wno str�j, jak i spos�b bycia Nicholasa musia�y podzia�a� bardzo ujemnie na babk�. Ale nie to by�o najwa�niejsze. Cios przyszed� z innej strony. Pani Elizabeth, wychowana w el�bieta�skiej tradycji, uwa�a�a, �e dzieci s� pierwszym i naj�wi�tszym obowi�zkiem kobiety i jej najwi�ksz� rado�ci�. Tymczasem przy obiedzie Joan powiedzia�a, �e nie chce mie� dziecka jeszcze przez szereg lat, bo zm�ci�oby jej to wszystkie plany, a chce i musi zosta� kiedy� w�a�cicielk� z�otego medalu olimpijskiego. Babka nie odezwa�a si� na to s�owem. Ale, co gorsza, Nicholas doda� zdawkowo, �e dzi�kuje Bogu co dnia za rozs�dek swojej �ony, bo on dzieci nigdy nie chce mie� i nic mo�e znie�� ich widoku. Doda�, �e produkowanie przysz�ych nieboszczyk�w, kt�rych kr�tkie �ycie sk�ada si� zwykle z trosk i l�k�w w niesko�czenie wi�kszym stopniu ni� z zadowolenia i rozkoszy, jest zbrodni�, za kt�r� nie chce bra� odpowiedzialno�ci. I na to tak�e babka Ecclestone nie odezwa�a si� s�owem. Ale wydaje mi si�, �e w owej chwili p�k�a ni�, kt�ra wi�za�a j� z ma��. Dla Elizabeth Ecclestone dzieci nie by�y wszystkim. Umia�a zajmowa� si� interesami i prowadzi�a �ycie w kilku aspektach. Ale kobieta, kt�ra potrafi�a odrzuci� �wi�te pos�annictwo macierzy�stwa dla medalu za najszybsze przebiegni�cie stu metr�w p�nago przed rozwrzeszczanym t�umem, musia�a wyda� si� jej niemal potworem. Nie chc� my�le� nawet o tym, co pomy�la�a o Nicholasie. Ale na pewno odbi�o si� to na jej decyzji sporz�dzenia nowego testamentu�

� Czy Joari Ecclestone ma twardy charakter?

� Tego bym nie powiedzia�. Jest weso�a, szczera i bezpo�rednia. Ale dziedziczy po nich wszystkich fanatyczne umi�owanie raz obranego celu. Ta m�odziutka, �liczna dziewczyna �yje jak mnich, jada w �ci�le okre�lonych porach �ci�le okre�lone potrawy, nie tkn�a alkoholu, wychodzi z pokoju, gdzie przy zamkni�tych oknach kto� o�mieli si� zapali� papierosa, dzie� sp�dza niemal z zegarkiem w r�ce, studiuje swoje cia�o, ulepsza je, bada, wypr�bowuje, jak gdyby by�o ono jedynie przyrz�dem s�u��cym do celu, kt�rym jest ten nonsensowny medal. Te trzy godziny po lunchu s� jedyn� por�, kiedy przypomina normaln� m�od� kobiet�. Zreszt� jedyne jej rozrywki to bryd�, taniec i powie�ci kryminalne. Ale sama m�wi�a mi, �e cho�by powie�� by�a najciekawsza i brakowa�oby jej nawet jednej kartki do rozwi�zania zagadki, odk�ada j� punktualnie o jedenastej i gasi �wiat�o, bo wsta� musi o si�dmej, a osiem godzin snu jest norm�, z kt�rej nie wolno urwa� ani minuty. Tak, Irving Ecclestone by�by z niej dumny, gdyby m�g� zrozumie�, jak bardzo jest podobna do niego. Szli teraz w zupe�nym mroku. W luce pomi�dzy konarami nad g�ow� Alex dostrzeg� du��, b�yszcz�c� gwiazd�.

� A czy m�� pani Joan tak�e chodzi spa� o jedenastej? � zapyta� oboj�tnie, jak gdyby szukaj�c tematu do przed�u�enia rozmowy.

� Nie. My�l� chwilami, �e mo�e oni jedni, spo�r�d wszystkich znanych mi ludzi, odkryli tajemnice; szcz�liwego ma��e�stwa. Zawiera si� ona w jednym s�owie: tolerancja. Nicholas �yje tak, �eby m�g� dobrze malowa�, a ona �yje tak, �eby mog�a dobrze biega�. I jedno nie zmusza drugiego do zmiany trybu �ycia.

� Wspomina� pan, �e w testamencie pani Ecclestone istnieje klauzula, kt�ra mo�e wydziedziczy� Joan. Teraz wspomnia� pan przed chwil�, �e to, co powiedzieli oboje podczas owego lunchu przed dwoma laty, mog�o wp�yn�� na przyspieszenie sporz�dzenia tego testamentu. Naprawd� chcia�bym si� czego� o tym dowiedzie�.

Te ostatnie s�owa nie by�y ju� wypowiedziane tak niedbale. Alex zatrzyma� si�. Stali przed furtk� muru otaczaj�cego Valley House.

Sir Alexander pchn�� lekko furtk� i zrobi� miejsce dla swego go�cia. Weszli na ��k� biegn�c� ku domowi. Przez chwil� szli w milczeniu. Niespodziewanie sir Alexander zatrzyma� si� i opieraj�c si� na lasce spojrza� w twarz Alexa o�wietlon� wschodz�c� pe�ni� ksi�yca. Kiedy zaczai m�wi�, g�os jego by� cichy, ale s�owa brzmia�y stanowczo.

� Prosz� mi wierzy�, �e na niczym w �yciu nie zale�y mi tak, jak na odkryciu przyczyn �mierci Patrycji Lynch. I nie gra tu roli zemsta. S� powody wa�niejsze ni� zaspokojenie nienawi�ci na tym �wiecie� Ale nawet za cen� ujawnienia tych przyczyn nie m�g�bym przekroczy� kodeksu etycznego mojego zawodu. Jestem zobowi�zany do tajemnicy przez osob�, kt�ra powierzy�a mi sw�j testament. I chocia� osoba ta jest umar�a za �ycia, to jednak nie mog� tego zrobi� do dnia, kiedy przestanie bi� jej serce.

� Rozumiem pana� � Joe skin�� g�ow�. � Ale niezupe�nie. Czy gdyby policja prowadzi�a dochodzenie w sprawie morderstwa i za��da�a wgl�du w testament, tak�e nie czu�by pan, �e powinien pan us�ucha� tego ��dania?

Gilburne przez chwil� nie odpowiada�, potem potrz�sn�� g�ow�.

� Nie mia�bym w�wczas wyboru� � powiedzia� niepewnie. � Jako prawnik m�g�bym odm�wi� nawet policji wgl�du w dokumenty powierzone mojej opiece. Ale prawdopodobnie nie zrobi�bym tego, bo w takiej sprawie jak morderstwo istnieje tylko jeden uczciwy stosunek do sprawy: dopom�c w odnalezieniu mordercy, kiedy prawo tego od nas ��da. Niestety pan nie reprezentuje prawa, a ja mam troch� �enuj�c� �wiadomo��, �e to ja za��da�em od pana pomocy i to ja w�a�nie jestem osob�, kt�ra na w�asn� r�k� pr�buje rozwik�a� tajemnic�. I dlatego nie mog� panu pokaza� tego testamentu.

Weszli do domu i zatrzymali si� w sieni, o�wietlonej starym kandelabrem, obecnie przerobionym i zaopatrzonym w w�skie, podobne do �wiec �ar�wki elektryczne. Joe waha� si� przez chwil�. Nie lubi� k�ama�, a czu�, �e to, co za chwil� powie, b�dzie odpowiada�o prawdzie zaledwie w po�owie. Ale to nie mia�o znaczenia. Znaczenie mia�o tylko jedno. Odnale�� Diab�a, zanim uderzy po raz drugi. Nabra� g��boko powietrza i powiedzia� swobodnie.

� Myli si� pan w obu punktach. � Si�gn�� do kieszeni marynarki. � To jest moja legitymacja, podpisana przez podsekretarza stanu i szefa municypalnej policji. Po drugie, przyje�d�am tu wprost ze Scotland Yardu, po odbyciu konferencji z zast�pc� szefa Wydzia�u Kryminalnego. Prowadz� tu jak najoficjalniejsze �ledztwo. Zreszt� ju� u mnie w donn: powiedzia�em panom, �e nigdy nie dzia�am bez zgody policji.

Schowa� legitymacj� do kieszeni.

� Wi�c pan jest pracownikiem Scotland Yardu? A przecie� wszyscy twierdz�, �e� Joe po�o�y� palec na ustach.

� To tajemnica. Mog� pana zapewni�, �e legitymacji tej nie widzia� jeszcze nigdy nikt spoza personelu policyjnego� � Odetchn�� z ulg�. Wszystko, co m�wi�, stawa�o si� coraz prawdziwsze. � Chcia�bym doda�, �e jestem przekonany o bardzo podejrzanym wygl�dzie tej sprawy. Przyczyn �mierci pani Patrycji Lynch w �adnym wypadku nie mo�na uwa�a� aa wyja�nione. I dlatego jak najoficjalniej raz jeszcze prosz� pana o pokazanie mi kopii tego testamentu, zdaj�c sobie spraw�, �e zawiera bardzo cenne informacje dotycz�ce dziedziczenia fortuny Ecclestone��w, sprzeczno�ci interes�w spadkobierc�w i tak dalej. Nie wyobra�am sobie, abym m�g� bez jego znajomo�ci posun�� si� chocia� o krok dalej w moich teoretycznych rozwa�aniach.

� Ale przecie� tre�� testamentu jest nie znana spadkobiercom�

� Na razie wiem ju�, �e zna j� pan i stara pani Ecclestone, a poza tym dw�ch �wiadk�w. Kim byli �wiadkowie?

� Testament podpisa�a piel�gniarka Stone, po z�o�eniu przyrzeczenia, �e zachowa jego tre�� w tajemnicy, a poza tym m�j stary Austin, na tych samych warunkach. Ale r�cz�, �e nie zdradzili si� nikomu.

� Prosz� bardzo! A wi�c ju� cztery osoby z tego niewielkiego grona znaj� jego tre��!

� Tak. � Gilburne narysowa� w zamy�leniu ko�cem �aski ko�o na kamiennej posadzce.

� Ale �adna z tych. os�b nie pozna�a prawdy na skutek mojej niedyskrecji�

� Panie mecenasie� � Joe m�wi� spokojnie, ale dobitnie. � Wydaje mi si�, �e wszystkie pana skrupu�y rodz� si� z przekonania, �e skoro pan sam zacz�� odgrzebywa� t� spraw�, nie ma pan prawa gwa�ci� przy tym etyki zawodowej. Ot�, po pierwsze: etyka zawodowa nigdy nie mo�e s�u�y� do tego, aby przeszkadza� prawu w wykrywaniu zbrodniarzy, a po drugie� prosz� mi wybaczy�, ale pana osobiste zainteresowanie �mierci� pani Lynch jest dla mnie spraw� drugorz�dn�. Najwa�niejsza jest i b�dzie tutaj sprawiedliwo��.

Gilburne spojrza� na niego ze zmarszczonymi brwiami. W md�ym �wietle zakurzonych �ar�wek kandelabra Joe mia� wra�enie, �e dostrzega rumieniec na jego twarzy. Ale po chwili rysy adwokata z�agodnia�y.

� To, co pan powiedzia�, zmienia chyba sytuacj� Jest pan przedstawicielem prawa i chce pan zobaczy ten dokument. Dobrze, poka�� go panu, chocia� znam go na pami�� i nie widz� w nim niczego, co panu pom�c. Obym si� myli�.

Ja, Elizabeth Ecclestone, urodzona w dniu 24 czerwca 1888 jako Elizabeth Shawcross, postanawiam, co nast�puje:

1) Natychmiast po mojej �mierci ca�y m�j maj�tek ruchomy i nieruchomy ma zosta� podzielony w r�wnych cz�ciach pomi�dzy moich spadkobierc�w prawnych.

2) Z podzia�u tego zostanie ca�kowicie wy��czona wnuczka moja Joan Robinson, o ile do dnia mojej �mierci nie stanie si� matk�.

3) W wypadku gdyby kt�ry� ze spadkobierc�w moich umar� przede mn�, maj�tek m�j ma by� przekazany innym na zwyk�ych zasadach kodeksu spadkowego. Do podzia�u mi�dzy pozosta�ych.

4) W wypadku gdyby Joan Robinson urodzi�a dziecko w okresie dwu lat od dnia mojej �mierci, przypadaj�ca na ni� cz�� mojego maj�tku zostanie przekazana temu dziecku, lecz zarz�d nie b�dzie nale�a� do rodzic�w dziecka, ale do osoby wyznaczonej przez egzekutora testamentu. Kurator ten zadba, by suma ta zosta�a przekazana dziecku lub dzieciom Joan Robinson w dniu ich doj�cia do pe�noletno�ci. Gdyby dzieci by�o wi�cej ni� jedno, cz�� maj�tku przypadaj�ca na Joan Robinson ma by� podzielona pomi�dzy nie r�wno i przekazywana im przy ka�dorazowym doj�ciu do pe�noletno�ci.

5) Gdyby, czego niechaj nie da B�g, wszyscy ludzie, w kt�rych �y�ach p�ynie krew rodziny Ecclestone��w, uprzedzili mnie w drodze do wieczno�ci, polecam, aby ca�y m�j maj�tek ruchomy i nieruchomy przekazany zosta� rz�dowi malajskiemu z intencj� przeznaczenia ca�ej kwoty na rozw�j szpitalnictwa tych terytori�w. 6) Posiad�o�� rodzinna Norford Manor ma przej�� na w�asno�� najstarszego z rodu Ecclestone��w. W wypadku gdyby nikt z nich nie pozosta� przy �yciu, nale�y zmieni� j� w dom dla sierot pochodz�cych z hrabstwa Suffolk.

W dniu mojej �mierci polecam wyp�aci� legaty nast�puj�cym osobom: a) 3000 funt�w sir Alexandrowi Gilburne�owi, d�ugoletniemu radcy prawnemu rodziny Ecclestone��w i naszemu przyjacielowi, kt�ry r�wnocze�nie jest egzekutorem tego testamentu. Pragn�, aby potraktowa� to jako cz�ciowe honorarium za wiele bezinteresownych trud�w, kt�re podejmowa� dla mnie w ci�gu mego �ycia, oraz jako wynagrodzenie za prac� zwi�zan� z wprowadzeniem w �ycie niniejszego testamentu. b) 1000 funt�w Agnes Stone, piel�gniarce, kt�ra od kilku lat opiekuje si� mn� ku memu zadowoleniu. c) 1000 funt�w doktorowi Archibaldowi Duke�owi, kt�ry opiekuje si� moim zdrowiem od lat pi�ciu w spos�b nie budz�cy �adnych moich zastrze�e�.

Legaty w stosunku do obu wy�ej wymienionych os�b trac� wa�no��, je�li osoby te nie b�d� w dniu mojej �mierci zatrudnione przeze mnie. Poza tym legat ten nie wp�ywa na wa�no�� mojej umowy z doktorem Archibaldem Dukiem. Ma ona by� dok�adnie honorowana i podsumowana w dniu mojej �mierci, d) Polecam wyp�aci� po 500 funt�w: Marcie Cowley, kucharce w Norford Manor, J�zefowi Fieldowi � ogrodnikowi tam�e, i Cynthii Rowland � pokoj�wce tam�e. e) Lokaj mego zmar�ego m�a, Joseph Rice, kt�ry s�u�y� naszej rodzince wiernie od najwcze�niejszej m�odo�ci, winien otrzyma� 2000 funt�w, a tak�e do�ywotnie prawo mieszkania w Norford Manor wraz z pe�nym utrzymaniem, kt�re zobowi�zany b�dzie mu dostarcza� prawny m�j spadkobierca��

Potem nast�powa�y podpisy �wiadk�w: Agnes Stone i Austina Rowlanda.

� Czy pani Ecclestone naprawd� by�a pewna dyskrecji panny Stone, zwa�ywszy, �e testament i wszystkie legaty dotycz� os�b. pomi�dzy kt�rymi ta piel�gniarka nieustannie przebywa?

� Tak. Nawet ja nie mia�em obiekcji. Agnes Stone to osoba osch�a, praktyczna, dok�adna, ale absolutnie uczciwa i dyskretna. W tej chwili ma mniej wi�cej trzydzie�ci lat, a przyby�a tutaj zaraz po szkole piel�gniarskiej. Skierowano j� tu, gdy� by�a prymusem. I pozosta�a nim w pewnym sensie nadal. Pani Elizabeth, pragn�c absolutnej dyskrecji, sama zaproponowa�a j� jako �wiadka testamentu. Zreszt� Agnes przywioz�a j� tu w fotelu na k�kach.

� A c� to jest za umowa z doktorem Dukiem, o kt�rej wspomina testament?

� By� to pomys� pani Ecclestone. Doktor Duke mieszka tu ju� cd o�miu lat. Kupi�a go po prostu, oferuj�c wi�cej, ni� m�g�by zarobi� jako m�ody lekarz gdzie indziej. Mia� doskona�e referencje i pochodzi z niezamo�nej rodziny. Przyjecha� tu z rocznym kontraktem i potem chyba przyzwyczai� si�. �ycie jego p�ynie tu prawdopodobnie nudno, ale wygodnie. Poza tym nie wydaje na nic pieni�dzy, mo�e pomaga� m�odszemu rodze�stwu i rodzicom, a do tego odk�ada jeszcze co roku niez�� sumk�. Kiedy pani Ecclestone zbli�y�a si� do siedemdziesi�tki, zawo�a�a go kiedy� w mojej obecno�ci i da�a mu podpisany przez siebie papier. Nie jest to umowa w sensie prawnym, ale raczej zobowi�zanie. Tre�� jego jest nast�puj�ca: Elizabeth Ecclestone zobowi�zuje si� wyp�aca� w ratach miesi�cznych po trzy funty dziennie doktorowi Archibaldowi Duke�owi za ka�dy dzie�, kt�ry prze�yje powy�ej siedemdziesi�tki. Ze swej strony zobowi�zuje si� ona do za�ywania przepisanych jej przez niego lekarstw i wykonywania jego polece�.

� A w�wczas dzielny lekarz zacz�� walczy� jak lew, aby nie wysech� strumyczek z�ota sp�ywaj�cy powoli do jego kieszeni�

� Zapewne. Co prawda trzeba przyzna�, �e poprzednio tak�e bardzo si� stara�. A poza tym my�l�, �e gdyby pani Ecclestone mog�a przewidzie�, w jakim stanie znajdzie si� sama w kilka miesi�cy po podpisaniu tej umowy, chyba nie podpisa�aby jej. Zna�em j� i nie wierz�, aby zale�a�o jej na przed�u�eniu tego typu wegetacji. By�a czynn�, energiczn�, mo�e zanadto energiczn� kobiet�. Je�eli mam by� szczery, powiem, �e tyranizowa�a tych wszystkich, burych uda�o jej si� tyranizowa�. Nie robi�a tego ze z�ej woli, ale z przekonania o s�uszno�ci swoich zasad i post�powania. Je�eli nadal zachowa�a w�adz� nad swoim m�zgiem, co trudno stwierdzi� z ca�� pewno�ci�, musi si� chyba potwornie m�czy�, nie mog�c wywiera� �adnego wp�ywu na otoczenie.

� Tak� � Alex zastanowi� si�. � A jaka jest warto�� maj�tku pani Ecclestone? Przypuszczam, �e do�� znaczna.

� Niedok�adny szacunek ca�o�ci, wahaj�cy si� ze wzgl�du na zmiany w kursach akcji i cenach gruntu, zamyka si� sum� mniej wi�cej p�tora miliona funt�w.

� O m�j wielki Bo�e! � Joe gwizdn�� cicho przez z�by. � Taka cyfra mo�e przecie� wyzwoli� lawin� nami�tno�ci.

� Nie s�dz�. Nie zna pan Ecclestone��w. Musi pan szuka� innego rozwi�zania, je�eli s�dzi pan, �e Patrycja zosta�a zamordowana. Zreszt� stara pani Elizabeth �yje. A gdyby kto� gwa�townie potrzebowa� wielkich sum, m�g�by zabi� j� i przez to samo, nara�aj�c si� na o wiele mniej podejrze�, uzyska� cz�� spadku, wyra�aj�c� si� i tak w ogromnych sumach�

� I ja tak my�l� Wszystko to nie trzyma si� jedno drugiego� Ale mam pewn� teoryjk�. A w�a�ciwie trzy teoryjki�

� Trzy?

� Tak. I to mnie martwi. Bo tam, gdzie s� trzy mo�liwe rozwi�zania, zwykle okazuje si�, �e �adne z nich nie jest prawdziwe� Je�eli pan pozwoli, zabior� do siebie dokumenty diabelskie z tego terenu, kt�re pan tak uprzejmie dla mnie przygotowa�, i zjem kolacj� u siebie w pokoju.

� Oczywi�cie, oczywi�cie�

Joe po�egna� si� z gospodarzem, cicho zamkn�� drzwi za sob� i poszed� na g�r�, ws�uchuj�c si� w g�uche echo swoich krok�w, brzmi�ce pod sklepieniem wielkiej, kamiennej sieni. Kiedy znalaz� si� w pokoju, usiad� za sto�em i pobie�nie przejrza� kilkana�cie starych ksi�g, oprawionych w wyblak��, naci�gni�t� na deszczu�ki sk�r� z wyt�oczonym na niej herbem Gilburne��w. Wreszcie wzi�� do r�ki kilkana�cie zeszytych razem pergaminowych kart. To by�o to, czego szuka�. Rozsiad� si� wygodniej i zacz�� czyta�:

�W imi� Ojca i Syna i Ducha �wi�tego, Amen! Ja, Franciszek Silby, wikariusz parafii pod wezwaniem �wi�tego Eustachego w mie�cie Blue Medows, umy�li�em przekaza� pi�rem moim niewprawnym dzieje plugastwa czternastu czarownic okropnych ze wsi Norford w naszym to hrabstwie Suffolk, a tak�e opowiedzie�, jak to wielebny Matthew Hopkins, natchniony przeciw mocy diabelskiej �ask� od Pana Boga Wszechmog�cego pochodz�c�, plugastwo to na jaw wywl�k�, �wiatu je ukaza� i nierz�dne c�ry diabelskie ku karze wiekuistej i ziemskiej przywi�d�, ludziom odetchnienie i zadowolenie czyni�c, jako �e hrabstwo Suffolk nasze przes�awne z dawna znane by�o jako umi�owane przez Diabelsk� Wszeteczna Mo�� i karami r�nymi przez Opatrzno�� za to ob�o�one, jako to: zarazy, po�ary, susze, nieurodzaje, byd�a pomory, burze, ulewy z wiatrami pot�nymi. Co je�li kar� Bo�� nie by�o, to niechybnie tako� przez one czarownice sprowadzono na nas zosta�o, a to dla udr�czenia rodzaju, kt�ry Szatan od wiek�w do zguby przywie�� pragnie, zawi�ci� gorej�c, gdy my�li o szcz�liwo�ci wiekuistej, kt�ra ludzi po �mierci oczekiwa� mo�e�

Czarownic onych by�o czterna�cioro. Czyni�y one z�a wiele naok� siebie, gniew Bo�y na ca�e hrabstwo Suffolk �ci�gaj�c, a panosz�c si� tak, �e i zebrania swoje, sabbathami zwane, z tym�e to Xi�ciem Ciemno�ci i s�ugami jego skrzydlastymi o nogach kozich odprawowa�y, rozkoszy cielesnej z nim za�ywaj�c i ziemi� rozpusta plugawi�c, aby pomiot diabelski na niej rozmno�y�, do czego szcz�liwie odkrycie praktyk ich nie zezwoli�o, chocia jedna z onych czarownic brzucho ju� wzd�te tym pomiotem mia�a, gdy Mistrz jej postronek na szyj� za�o�y� i tak do narodzin onego ma�ego Czarci�cia nie dopu�ci� z Bo�� pomoc���

Joe wzdrygn�� si� i przymkn�� oczy. Potem westchn�� i czyta� dalej. Opis by� d�ugi i dotyczy� przybycia wielebnego Matthew Hopkinsa do hrabstwa Suffolk, a nast�pnie wylicza� jego poprzednie sukcesy w zwalczaniu czarownic w innych okolicach.

��dnia onego, gdy Wielebny Hopkins w modlitwie zatopiony kl�cza�, Boga b�agaj�c, aby pozwoli� mu wytropi� jak najwi�cej onych c�r i kochanie diabelskich, zawita� w progi jego, jakoby w odpowiedzi na mod�y one, Szlachetny John Ecclestone, i opowiedzia�, ze maj�c dom sw�j naprzeciw Ska�y Diabelskiej, opodal wioski Norford, nie raz i nie dwa widywa� kobiety z wioski owej, gdy na miot�ach noc� ku pieczarze w skale zlatywa�y si�, a pozna� je m�g� z daleka, bo lec�c, p�omykami ta�cz�cymi naok� nich o�wietlone by�y. Rzek� przy tym, �e nie on jeden, ale i s�udzy jego rzecz t� widywali i pod przysi�g� wszyscy to zezna� mog�. Upad� tedy Wielebny Hopkins na kolana i g�osem wielkim Bogu Wszechmog�cemu dzi�kowa�, jako �e po miot�ach i ogniu wok� kobiet owych wraz poj��, �e z czarownicami najt�szymi i najokropniejszymi ma do czynienia. Nie mieszkaj�c tedy, osio�ka swego osiod�a� i pop�dzi� gnaj�c go, do S�du Jego �wi�tobliwo�ci Biskupa, aby czarownice one co rychlej uj�to i pokarano.�

Potem nast�powa� opis uj�cia czternastu kobiet r wioski Norford i bada� przeprowadzonych przez s�d biskupi. Szybko przesun�� oczyma po szczeg�owym opisie zadawanych czarownicom tortur. Jedne za�amywa�y si� pr�dzej, drugie p�niej. A w ko�cu wszystkie, poza jedn�, przyzna�y si� do winy. Nazwisko tej opornej brzmia�o: Cynthia Rowland. ��a cho� ig�ami d�ugimi na ciele jej poszukiwali miejsca onego nieczu�ego, kt�re czarownica mie� musi, i cho� ko�ci palc�w jej r�k, a tako� i n�g, po�amano na kawa�eczki drobne, sk�ry nie rozrywaj�c, i cho� przez trzy dni i trzy noce sam Wielebny Hopkins siedzia� przed ni�, gdy przykuta do �ciany kolce w usta mia�a wra�one, aby ni g�owy unie��, ni opu�ci� nie mog�a, ni zasn�� na jedn� chwil�, wszelako tak wielka w niej by�a przewaga i pycha diabelska, �e cho� prosi� j� ze �zami, aby zatwardzia�o�ci poniecha�a, winy swe wyzna�a i zas�u�y�a na wieki czy��ca, po kt�rym mi�osierny B�g mo�e i jej najgrzeszniejszej winy odpu�ci, ona uparcie win swych zapiera�a si� i jedna z nich wszystkich do ko�ca w uporze diabelskim pozosta�a, wykrzykuj�c, �e �adna z nich winy na sobie nie ma, jeno wszystko to jest zemst� Szlachetnego Johna Ecclestone, kt�ry grunta swoje kupiwszy chcia� przy nich zagarn�� i lasy od wiek�w do wioski Norford nale��ce, czemu wie� si� ca�a opar�a, maj�c pisemne nadanie las�w onych jeszcze z czas�w Mi�o�ciwego Kr�la Ryszarda. Wszelako prawda jako oliwa zawsze na wierzch za spraw� Bo�� wydoby� si� musi. Tak te� sta�o si� i tym razem. Cho� wielu domaga�o si�, aby kobiety one, jako to bywa w inszych kr�lestwach, ogniem wolnym pali�, wszelako u nas nie taki obyczaj jest, mniej pewnie Panu Bogu mi�y, bo Wiesza si� je jako pospolitych z�oczy�c�w. Wi�c gdy s�d Jego �wi�tobliwo�ci Biskupa win� ich utwierdzi� i prawu �wieckiemu je odda� ze zwyk�ymi s�owy: �Niechaj je po ojcowsku ukarz�, kropli krwi ich nie przelewaj�c, powiedziono je pod szubienice, gdzie Mistrz kolejno pozawiesza� je na hakach czternastu, a lud sta� i radowa� si�, b�otem je obrzucaj�c.

Wonczas prawda jako �w antyczny Phoenix z popio��w powsta�a i wszem sta�a si� widoma. Gdy ostatni� czarownic� wiesza� miano, a by�a ni� owa Cynthia Rowland, kt�ra winy swej i wyst�pk�w wyzna� nie chcia�a, zawo�a�a ona, sznur ju� na szyi maj�c, �e prawd� jest, jakoby by�a kochank� diabelsk�, �e z samym Lucyperem si� parzy�a i gzi�a, i �ciska�a, lub� jego na�o�nic� b�d�c. A kiedy wszyscy przytomni na placu z trwogi oniemieli, zawo�a�a, �e kochanek nieochybnie pom�ci �mier� jej na szlachetnym Johnie Ecclestone, kt�rego �wiadectwo przyczyn� �mierci jej si� sta�o. Zwr�ci�a si� ku niemu i palcem go wskazuj�c, zawo�a�a: �Lucyperze, panie m�j i kochanku! Ten cz�owiek zgub� moj� i na nim mnie pom�cij a�e do dziesi�tego pokolenia i wygub r�d ten ze szcz�tem, by i �ladu po nim nie zosta�o!�� Mo�e by i co wi�cy rzek�a, wszelako Mistrz, przel�kniony jako inni, pr�dko za sznur poci�gn��, na pomocniki swe wo�aj�c. I wysoko j� poderwali glos jej d�awi�c. Tak sko�czy�a ona czarownica najgorsza ze wszystkich w naszym hrabstwie, do chwili swej ostatniej zatwardzia�a lubie�nica� A sir Johna Ecclestone, kt�ry wielce przel�k� si� s��w onych, Wielebny Hopkins pocieszy� s�owem �wi�tym z Nieba p�yn�cym, a tak wszyscy si� do dom�w rozeszli a rozjechali��

Joe zamkn�� manuskrypt i przymkn�� oczy.

� Wspania�a dziewczyna� � powiedzia� cicho. Jak�e doskonale j� rozumia�. Widzia� �w odleg�y plac z rz�dem szubienic i gapi�cym si�, wrogim t�umem, i niewinn� kobiet�, kt�ra tyle przetrzyma�a nadaremnie, nie wzbudzaj�c niczyjej lito�ci ani wiary. A kiedy wreszcie, stoj�c u st�p szubienicy, zobaczy�a swojego prze�ladowc�, zem�ci�a si� w jeden jedyny spos�b, jaki jej pozosta�. Powiedzia�a, �e jest prawd� to, o czym on wiedzia�, �e jest k�amstwem! I umieraj�c pozostawi�a swego wroga nie w prze�wiadczeniu, �e zg�adzi� czterna�cie ch�opek, kt�rych nikt nie pom�ci, ale �e zadar� z samym Lucyperem. Wiedzia�a przecie�, ile razy odt�d b�dzie si� budzi� sir John Ecclestone zlany zimnym potem�

A Patrycja Ecclestone by�a potomkiem Johna Ecclestone w dziesi�tym pokoleniu� Tak powiedzia� Gilburne. Tak samo by� nim Irving Ecclestone, jej brat. Ale Joan by�a ju� jedenastym pokoleniem�

Alex wsta� i zacz�� przechadza� si� po pokoju. Nagle przystan��. Dopiero teraz u�wiadomi� sobie, �e czytaj�c opis egzekucji mia� przez ca�y czas przed oczami twarz owej �licznej, czarnow�osej dziewczyny, kt�r� spotkali id�c� ku domowi z koszykiem jab�ek dla Gilburne�a. Cynthia Rowland� Nagle zrobi�o mu si� duszno.

Podszed� do okna, otworzy� je i wyjrza�. By�a ju� pe�na noc. Ksi�yc, niemal okr�g�y, sta� wysoko nad Diabla Ska��, oblewaj�c �wiat bladym, metalicznym blaskiem. Daleko, nad koronami drzew, b�yszcza�y blisko siebie dwa male�kie �wiate�ka, podobne do oczu zwierz�cia. Norford Manor. By�o bardzo ciep�o i cicho. Nietoperz przeci�� padaj�c� z okna smug� �wiat�a i znikn�� w ciemno�ci, niedos�yszalny i zwinny.

Joe usn�� bardzo p�no i obudzi� si� bardzo wcze�nie, niewyspany i niespokojny. Poranek by� pi�kny, cho� powietrze sta�o nieruchomo nad ziemi�, nie poruszane najmniejszym powiewem wiatru. By�o duszno. B�dzie burza� � pomy�la�, siadaj�c do maszyny. � B�dzie chyba burza z piorunami i ulew�� Bardzo dobrze� bardzo dobrze� Zaraz po niej minie ten nastr�j�

Ale wiedzia�, �e nastr�j ten nie pochodzi� z jego uwra�liwienia na zjawiska atmosferyczne. Chcia� ju� by� tam. By� w Norford Manor i zmusi� Diab�a do� I tu my�l urywa�a si�, bo nic nie mia�o sensu. W tej chwili pragn�� prawie, aby �mier� Patrycji Lynch okaza�a si� samob�jstwem, a te wszystkie odciski i nonsensy z przekr�caniem obrazu � czyim� �artem. Ale chocia� rozum zawodzi�, instynkt krzycza�, �e nawet w tej chwili dzieje si� co� strasznego, co narasta, dojrzewa i wyda owoce, je�eli nie zdo�a si� w por� zapobiec zbrodni. A jedyna mo�liwa teoria tej zbrodni by�a w absolutnej niezgodzie z faktami i nie mog�a by� prawdziwa. A mo�e by�a inna? Ale jaka?�

Sp�dzi� godzin� nad sto�em, nieruchomo, z g�ow� opart� na �okciach. Przez m�zg przelatywa�y setki kombinacji, od najbardziej niemo�liwych do maj�cych chocia� cie� prawdopodobie�stwa. Ale wszystkie wyklucza�y si� nawzajem.

Gdyby wiedzia�, �e to, co prze�ywa w tej chwili, jest dziecinn� igraszk� w por�wnaniu z tym, co b�dzie czu� za niewiele godzin, unieruchomiony przed barier� prawdopodobie�stwa i skonfrontowany z najbardziej nies�ychanym wydarzeniem swego �ycia, by� mo�e my�la�by spokojniej.

Ale Joe Alex nie zna� przysz�o�ci, tak jak nie zna� jej Diabe�. Gdyby znali j� obaj, �mier� nie zawita�aby prawdopodobnie tak szybko do Norford Manor, a panna Karolina Beacon szybciej spotka�aby si� z cz�owiekiem, kt�rego kocha�a jak nigdy nikogo, chocia� nie dawa�a mu te no pozna�.

Stary Austin wszed� ze �niadaniem i wiadomo�ci� od sir Alexandra, �e s� obaj zaproszeni na lunch do Norford Manor, gdzie pan Irving Ecclestone oczekuje pana Jamesa Cottona i z przyjemno�ci� podzieli si� z nim wszystkimi materia�ami, jakie ma do dyspozycji.

To pomog�o. �wiadomo��, �e za par� godzin b�dzie tam i zobaczy tych ludzi i miejsce, uspokoi�a Alexa. Z apetytem zjad� �niadanie i chocia� na dnie m�zgu ma�y p�omyczek zdenerwowania pali� si� nie przygasaj�c ani na chwil�, usiad� do swojej maszyny do pisania i spokojnie zaj�� si� ksi��k�. Pisa� do po�udnia.

O dwunastej Gilburne zawo�a� go z ogrodu. Joe rzuci� okiem na pok�j. Wsun�� do kieszeni kartk� papieru, na kt�rej o �wicie wynotowa� wszystkie swoje dotychczasowe wiadomo�ci, i wyszed�.

Szli rozmawiaj�c o pogodzie i prawdopodobnym nadej�ciu burzy. Dopiero kiedy znale�li si� w lesie, Joe powiedzia�:

� Wi�c pani Patrycja Lynch i jej brat Irving Ecclestone stanowili w�a�nie owo dziesi�te pokolenie, na kt�rym mia� si� zem�ci� Lucyper?

� Widz�, �e przeczyta� pan t� histori�. Tak, sprawdza�em to w ich kronikach rodzinnych.

� Gilburne wzruszy� ramionami. � Ale czy to mo�e mie� jakie� znaczenie? Je�eli zaczniemy operowa� takimi argumentami, zejdziemy do poziomu ludzi, kt�rzy powiesili wtedy te nieszcz�sne kobiety.

� Nie my�la�em o nas i o naszych argumentach, ale o kim�, komu mog�yby trafi� do przekonania. O kim�, kto na przyk�ad czu�by si� predestynowany do wype�nienia ostatniej woli Cynthii Rowland albo nawet samego Lucypera.

� I o tym my�la�em� � sir Alexander ze zniech�ceniem machn�� r�k�. � Ale to zupe�nie niemo�liwe. Nie znam tu nikogo mog�cego po��czy� w sobie tyle fanatyzmu i ciemnoty. Je�eli my�li pan o c�rce Austina i Katarzyny, to chocia� nazywa si� ona dok�adnie tak jak tamta przed wiekami zamordowana dziewczyna, to m�g�bym sobie da� r�k� uci��, �e jest absolutnie do tego niezdolna. Po prostu zapomnia�em wczoraj, �e pan nie zna tych ludzi, i mo�e przedstawi�em jej zainteresowanie Diab�em i w�ami Irvinga w zbyt jaskrawym �wietle. Niech pan nic zapomina, �e od wielu lat patrz� na przest�pc�w, a przecie� by�em tam od rana po �mierci Patrycji i w czasie przes�ucha� policyjnych. Nawet gdybym by� jeszcze bardziej wstrz��ni�ty, ni� by�em, nie umia�bym przesta� przygl�da� si� ludziom. Obserwowa�em tak�e i Cynthi�. Nie by�o w jej zachowaniu cienia gry. By�a zap�akana, zdumiona i ciekawa, jak zwykle osoby ze s�u�by w takich wypadkach. Czy tylko j� mia� pan na my�li?

� Niekoniecznie� � Alex zamilk�. Szli dalej w milczeniu. Wreszcie las sko�czy� si� i zobaczyli z daleka Norford Manor, o�wietlone ostrymi promieniami s�o�ca. Upa� r�s� i g�stnia�, ale na niebie nadal nie by�o ani jednej chmurki. Na tarasie Joe dostrzeg� malutk�, bia�� sylwetk�, ale odleg�o�� oraz fakt, �e znajdowali si� poni�ej domu i spogl�dali uko�nie ku g�rze, uniemo�liwia�y dok�adniejsz� obserwacj�.

� To Agnes Stone� � powiedzia� Gilburne, jak gdyby zgaduj�c my�li go�cia. � Na pewno krz�ta si� teraz wko�o starej pani, kt�r� wytoczy�a z pokoju na s�o�ce. Wchodzili z wolna po lekkiej pochy�o�ci ziemnego tarasu parku. Kiedy zbli�yli si� do domu na odleg�o�� mniej wi�cej dwustu krok�w, Joe us�ysza� weso�e nawo�ywania, dochodz�ce spoza drzew po prawej stronie. Spojrza� i dostrzeg� pomi�dzy krzewami pasmo zielonego trawnika, a nad nim niewysok�, nowocze�nie oprofilowan� wie�� do skok�w. Na jej kra�cu sta�a w tej chwili dziewczyna w b��kitnym kostiumie k�pielowym i czepku tego samego koloru. W chwili kiedy spojrza�, oderwa�a si� od wie�y, zatoczy�a mi�kki, �liczny �uk, a poniewa� powierzchnia basenu znajdowa�a si� powy�ej miejsca, z kt�rego patrzy�, wygl�da�o to tak, jak gdyby znikn�a cicho w niewidzialnej szczelinie trawnika. Blisko poza wie��, tak blisko, �e Joe zdziwi� si�, wyci�ga�a ku niebu sw�j stromy szczyt Diabla Ska�a.

� To Joan � Gilburne zatrzyma� si�, wbi� �ask� w piasek, kt�rym wysypana by�a aleja, i otar� pot z czo�a. � Zaczynam si� ju� starze�. Kiedy�, pomimo tego defektu nogi, przebywa�em t� przestrze� bez najmniejszego wysi�ku.

Joe przemilcza� taktownie to stwierdzenie, a potem zapyta�:

� Wydawa�oby si�, �e tak wysoko po�o�one miejsce jak Norford Manor musi mie� k�opoty z wod� Oczywi�cie, �e przy fortunie Ecclestone��w znaleziono na to �atwo lekarstwo. Ale nie przypuszcza�em, �e jest tu basen p�ywacki, prawie pod szczytem wzg�rki. Sk�d bierze si� ta woda?

Ruszyli znowu. Na wie�y ukaza�a si� sylwetka m�czyzny, kt�ry przebieg� kilka krok�w i skoczy�, zwini�ty nagle w salto, a potem wyprostowany z szeroko roz�o�onymi r�kami.

� To Kempt, a ten basen to w�a�nie jego dzie�o i pomys�. Ten ch�opiec bardzo kocha Norford Manor Kiedy by� jeszcze na studiach, obmy�li� spos�b uj�cia rurami wody p�yn�cej w g�rze potoku, kt�ry biegnie po dnie w�wozu oddzielaj�cego nas od Diablej Ska�y. Woda, zamiast opada� razem z dnem potoku, p�ynie do pewnego miejsca pod naturalnym ci�nieniem, a potem niewielkie, sprytne urz�dzenie, zaopatrzono w pomp� elektryczn�, t�oczy j� dalej do basenu, sk�d wraca podziemn� rur� do potoku o kilkaset krok�w dalej. Thomas sam zaprojektowa� wie�� i basen, kt�ry jest zreszt� prze�liczny, wy�o�ony b��kitnymi p�ytkami na dnie i po bokach. Sam pracowa� przy nim w ci�gu wakacji razem z robotnikami. Zbli�ali si� ju� do domu. Dopiero w tej chwili Joe zauwa�y�, �e taras domu przytyka z jednej strony do przepa�ci, od kt�rej odgrodzony jest poro�ni�t� bluszczem wysok� siatk�. Dalej brzeg parku nad w�wozem ograniczony by� g�stym kolczastym �ywop�otem. Tu� naprzeciw, po drugiej stronie w�wozu, g�rowa�a Diabla Ska�a.

� A gdzie jest Grota?

� Nieco ni�ej i dlatego nie wida� jej st�d. Poka�� j� panu p�niej z okien pierwszego pi�tra.

Na tarasie Joe widzia� teraz wyra�nie wysok�, m�od� kobiet� w bia�ym kitlu i bia�ej piel�gniarskiej czapeczce. Obok niej sta� kr�py m�czyzna, mog�cy liczy� oko�o trzydziestu pi�ciu lat.

� To jest doktor Duke� � powiedzia� Gilburne p�g�osem, bo byli ju� blisko � a tam, na fotelu, siedzi pani Elizabeth Ecclestone. Prosz� nie podchodzi� do niej i uk�oni� si� z daleka. Nie wiadomo, czy ona s�yszy i zdaje sobie spraw� z tego, na co patrzy, ale na wszelki wypadek wszyscy m�wi� jej: Dzie� dobry!

Piel�gniarka trzyma�a w r�ce ma�y talerzyk i najwyra�niej karmi�a z niego �y�eczk� siedz�c�, bo kiedy wyprostowa�a si�, otar�a jej usta bia�� chusteczk�. Doktor tak�e si� wyprostowa� i zobaczywszy id�cych zrobi� krok w ich kierunku. I wtedy Joe po raz pierwszy zobaczy� pani� Elizabeth Ecclestone, w�a�cicielk� Norford Manor i posiadaczk� zawrotnej sumy p�tora miliona funt�w.

By�a to stara kobieta, najwyra�niej wielkiego wzrostu. Twarz mia�a spokojn�, pokryt� sieci� drobnych zmarszczek i zupe�nie nieruchom� jak twarz obrazu. Szeroko otwarte oczy patrzy�y prosto przed siebie z wyrazem zamy�lenia. Oczy te by�y tak �ywe i tak pe�ne wyrazu, �e Joe na chwil� zw�tpi� w to, co m�wi� o ich w�a�cicielce sir Alexander.

Na widok Gilburne�a doktor Duke u�miechn�� si� szeroko.

� Dzie� dobry! Mam nadziej�, �e sprawy w Londynie uk�adaj� si� jak najlepiej?

� Dzi�kuj�, doktorze�

Piel�gniarka tak�e unios�a g�ow�, a potem pochyli�a j� szybko w formalnym uk�onie i odwr�ci�a si� ku chorej. Przesun�a nieco fotel, ustawi�a star� pani� profilem ku s�o�cu, przesuwaj�c r�wnocze�nie ma�y, kolorowy parasol na stojaku tak, aby rzuca� cie� na czo�o i oczy.

� Jak zdrowie pacjentki?

� Bez �adnych zmian, sir Alexandrze. Serce w porz�dku, na szcz�cie. Nie spodziewam si� jakiego� nag�ego pogorszenia.

Gilburne wszed� po trzech kamiennych stopniach na taras i, jakby zapominaj�c o obecno�ci Alexa, zbli�y� si� do starej kobiety i dotkn�� jej bezw�adnej d�oni.

� Dzie� dobry, lady Elizabeth � powiedzia� mi�kko, patrz�c jej w oczy, kt�re nie drgn�y nawet i spogl�da�y nadal w jaki� nieokre�lony punkt nad drzewami lasu rosn�cego u st�p parku. � Ciesz� si�, �e widz� pani� tu, jak zawsze� � Pochyli� si� jeszcze bardziej. � Prosz� wierzy� i modli� si� w duchu, a mo�e jeszcze wszystko b�dzie dobrze� Wyprostowa� si� i nieznacznie skin�� na Alexa, kt�ry wszed� po stopniach i, min�wszy z lekkim uk�onem siedz�c� nieruchomo staruszk�, ruszy� za nim ku otwartym szeroko drzwiom domu. Doktor tak�e poszed� za nimi. Gilburne przedstawi� obu m�czyzn. � Pana pacjentka ma nies�ychanie inteligentne spojrzenie� � powiedzia� Joe, kiedy znale�li si� w hallu. � Wydawa�oby si�, �e przy tak strasznym nieszcz�ciu jak ca�kowity parali� m�zg tak�e przestaje dzia�a� � w tym sensie, w jakim dzia�a u istoty rozumnej� Ona spogl�da, jakby by�a zupe�nie zdrowa.

� Obawiam si�, �e nie�atwo odpowiedzie� na to pytanie� � lekarz potrz�sn�� g�ow�. � Godzinami wpatruj� si� w ni� i staram si� zrozumie�, co si� z ni� dzieje naprawd�. Parali� uniemo�liwia badanie, ju� cho�by dlatego, �e likwiduje odruchy badanego. M�g�bym j� zawie�� do Londynu i podda� najnowocze�niejszym badaniom przy pomocy fal elektromagnetycznych, ale nic by jej to nie pomog�o, a s�u�y�oby jedynie zaspokojeniu mojej ciekawo�ci zawodowej. Taka podr�, w tym stanie, mog�aby by� fatalna dla jej� � Zawaha� si�. Joe wiedzia�, �e chcia� powiedzie� �zdrowia�, ale zrezygnowa� z tego s�owa. � Samopoczucia� � doko�czy� doktor Duke. � Na wszelki wypadek Agnes czyta jej co dnia i opowiada o rozmaitych b�ahostkach, kt�re si� wydarzy�y. Ale nie wiemy, co do niej dociera. Nawet �renice jej oczu nie ulegaj� zmianie, z wyj�tkiem chwil, kiedy poddaje si� je dzia�aniu �wiat�a. Nie wiem nawet, czy m�zg jej przyjmuje znaczenie obraz�w, kt�re padaj� na oko.

� A jaki jest pow�d tej choroby? � zapyta� Joe uprzejmie.

� Paralysis e tumore columnae vertebrarum, je�eli orientuje si� pan, co ta nazwa oznacza.

� I nie czekaj�c odpowiedzi doko�czy�: � Guz na kr�gos�upie, nies�ychanie powoli rosn�cy. Gdyby przed laty, kiedy spowodowa� tylko unieruchomienie n�g, pozwoli�a si� prze�wietli� i zoperowa�, by�a jeszcze ma�a szansa wyleczenia jej. Ale nie pozwoli�a. Zmusi�a mnie, abym j� leczy� na reumatyzm. Zreszt� w pierwszym okresie wydawa�o mi si� to s�uszne. By�em bardzo m�odym lekarzem, a kilka wielkich s�aw, kt�re bada�y j� przede mn�, orzek�o, �e to reumatyzm. Symptomy tych dwu zupe�nie r�nych chor�b s� w pocz�tkowym stadium identyczne. Potem by�o za p�no. Kiedy guz rozr�s� si�, nast�pi�o nag�e uderzenie, jak zwykle w tych wypadkach. Nigdy ju� si� z tego nie wydob�dzie, ale na swoje szcz�cie czy nieszcz�cie mo�e prze�y� jeszcze nawet kilka lat przy odpowiedniej opiece i dzia�aniach zapobiegawczych przeciw schorzeniom, kt�re powstaj� wt�rnie. � Sk�oni� si� lekko. � Przepraszam, ale musz� ju� odej��. Zastanawiam si� nad pewnym preparatem, kt�ry powinienem jej zastrzykn��, chocia�, szczerze m�wi�c, nie wierz� w jakiekolwiek radykalne dzia�anie i popraw�.

Skin�� raz jeszcze g�ow�, b�ysn�� pi�knymi, zdrowymi z�bami i odszed� w g��b domu.

� Sympatyczny i optymistyczny � mrukn�� Alex. � Co teraz?

Jakby uprzedzaj�c odpowied� na to pytanie, pan1 Irving Ecclestone ukaza� si� u wylotu szerokich schod�w, prowadz�cych z sieni na pi�tro domu.

Irving Ecclestone by� bardzo wysokim m�czyzn� o nieco zbyt d�ugich nogach i r�kach, dzi�ki czemu tu��w jego wydawa� si� troch� za kr�tki, a g�owa za ma�a. Joe nie dostrzeg� wyrazu jego oczu ukrytych za pot�nymi, wypuk�ymi szk�ami kr�tkowidza. Zauwa�y� tylko, �e s� jasnoniebieskie i jak gdyby wyblak�e, podobne w kolorze do jasnych, szpakowatych w�os�w, bardzo ju� przerzedzonych na skroniach. Wyci�gn�� r�k� do Gilburne�a, a potem szybko zwr�ci� si� ku drugiemu go�ciowi.

� Pan Cotton, prawda? Nazwisko pana nie by�o mi dot�d znane, ale skoro interesuje si� pan powa�nie dziedzin�, kt�r� i ja si� troch� zajmuj� � Urwa� i roze�mia� si� cicho, a Joe i Gilburne tak�e u�miechn�li si�, akceptuj�c ten �art. Ecclestone doko�czy�: � �got�w jestem panu s�u�y� moim skromnym do�wiadczeniem, o ile przyda si� panu ono na co�.

Joe lekko sk�oni� g�ow�.

� Jestem adwokatem, ale moj� pasj� od najm�odszych lat by�a historia przes�d�w i zabobon�w w naszym kraju. Znam wszystkie pana ksi��ki i wiem, jak wielkim autorytetem� jedynym autorytetem jest pan w tej dziedzinie.

� Och, nie przesadzajmy, m�ody cz�owieku, nie przesadzajmy. S� inni, jest wielu innych, kt�rzy maj� wielkie osi�gni�cia.

Lecz mimo woli Irving Ecclestone rozpromieni� si�. A Joe po raz tysi�czny w �yciu sprawdzi� dzia�anie prostego, jak najbanalniejszego pochlebstwa jako najpewniejszej i najszybszej drogi do ludzi.

Irving Ecclestone uj�� go pod rami�.

� Przede wszystkim musi mi pan powiedzie�, czego pan szuka. Ale mo�e najpierw rzu�my okiem na moje skromne zbiory. Jestem przekonany, �e zainteresuj� pana. Gilburne poruszy� si�.

� W takim razie ja, kt�ry nie jestem czcicielem Diabla, przejd� si� troch� po parku i popatrz� na tych m�odych ludzi skacz�cych do wody.

� Och, oczywi�cie, m�j drogi, oczywi�cie! � powiedzia� Ecclestone, prawie nie s�ysz�c tego, co sam m�wi, a na pewno nie interesuj�c si� tym, gdzie s�awny adwokat chce odej��. I uj�wszy mr Cottona pod rami� zacz�� wst�powa� z nim po schodach.

Mocno rze�biona, lekko falista por�cz p�nego baroku wynios�a ich �agodnym skr�tem na pi�tro, gdzie wok� szerokiego prostok�tnego hallu bieg� szereg ci�kich drzwi, obramowanych kamiennymi portalami. Po�rodku sta� okr�g�y st�, a na nim ma�a kryszta�owa kula, pe�na bia�ych r�.

Ecclestone zatrzyma� si� na najwy�szym stopniu schod�w i trzymaj�c nadal pod rami� swego go�cia, drug� r�k� zatoczy� �uk.

� Tu w�a�nie jest moje malutkie kr�lestwo. Zebra�em tu w kilku pokojach najciekawsz� mo�e kolekcj� demonologiczn�, jak� dot�d stworzono�

Zatrzyma� si� przed pierwszymi drzwiami i nacisn�� ci�k� klamk� z poz�oci�cie l�ni�cego metalu. Joe pomy�la�, �e ten wspania�y po�ysk wystawia dobre �wiadectwo s�u�bie w Norford Manor, ale r�wnocze�nie zwr�ci� uwag� na grube obicie drzwi i podw�jny zamek.

Drzwi ust�pi�y cicho. Irving usun�� si�, przepuszczaj�c go�cia przed sob�. Alex min�� pr�g i znalaz� si� w wielkim prostok�tnym pokoju, z kt�rego wszystkich �cian, od pod�ogi a� po sufit, wyziera�y grzbiety szereg�w ksi��ek. Pomimo s�onecznego po�udnia na dworze by� tu p�mrok, rozja�niony tylko siln� lamp� stoj�c�, kt�ra znajdowa�a si� w rogu wielkiego, starego, pokrytego papierami biurka. Dopiero po sekundzie go�� zorientowa� si�, �e pok�j ma tak�e dwa okna, po�o�one na dw�ch s�siaduj�cych ze sob� �cianach. By�y one zas�oni�te ci�kimi i g�stymi storami, nie przepuszczaj�cymi ani jednej iskierki dziennego �wiat�a. Niemal pod�wiadomie zarejestrowa� po�o�enie okien i fakt, �e pok�j musi znajdowa� si� w jednym z naro�nik�w domu. Drzwi, kt�rymi weszli, by�y dla tego nieco ponurego pomieszczenia jedynym po��czeniem ze �wiatem zewn�trznym.

Zamkn�y si� cicho i gospodarz po�o�y� r�k� na umieszczonym przy nich kontakcie. W ostrym �wietle, kt�re zala�o pok�j, Joe zauwa�y� od razu stoj�c� po lewej stronie biurka przy �cianie dziwn� konstrukcj� z drucianych pr�cik�w, podobn� do wielkiej klatki, kt�rej dno zajmowa�y sztuczne ska�ki, poro�ni�te k�pkami trawy. Spomi�dzy nich wyrasta�o niskie, pozbawione li�ci drzewko.

� To jest biblioteka � gospodarz okr�g�ym gestem ukaza� �ciany pokoju. � Tu zwykle czytam i pracuj�. Na pewno niejedno z tych dzie� jest panu znane, ale inne� � podszed� do wielkiej oszklonej szafy w k�cie, wewn�trz kt�rej wida� by�o stare, sk�rzane grzbiety i p�asko le��ce pomarszczone zwoje, przedzielone b�yszcz�cym celofanem � �musz� pana zaciekawi�, je�eli chce pan naprawd� posi��� wiedz� o Diable i jego sprawach w �redniowiecznej Europie. Zreszt� tropi� go nie tylko na tym obszarze i w tym okresie czasu. Przygotowuj� obecnie pe�n� prac� o jego rodowodzie. A jest to rodow�d d�ugi i skomplikowany jak dzieje samej ludzko�ci. Zdziwi si� pan zapewne, ale moim zdaniem rogi Jego pochodz� z Krety, a kopyta a� z przedpotopowego Sumeru. Ale nie to jest naprawd� wa�ne. W rzeczywisto�ci jedynie istotne s� Jego cechy psychiczne, Jego moc i w�adza nad lud�mi. A co za tym idzie, l�k, jaki wywo�ywa�, i sposoby, jakimi pr�bowano z nim walczy� � U�miechn�� si� i zni�ywszy g�os powiedzia� z wyrazem lekkiego rozbawienia:

� Chocia� je�li chodzi o mnie, zawsze interesowali mnie najbardziej Jego zwolennicy, ci, kt�rzy chcieli przy Jego pomocy uzyska� w�adz� nad bli�nimi i materi�� Tym ludziom, z kt�rych tylko paru, jak doktor Faustus, uzyska�o s�aw�, a inni, nie zauwa�eni przez poet�w, poszli w zapomnienie, mam zamiar tak�e po�wi�ci� grub� ksi��k�. Jedyny k�opot w tym, �e mam do niej zbyt wiele materia��w� � Znowu si� u�miechn��. � Widz�, �e zauwa�y� pan ju� moich pupilk�w. Nie, to nie dziwactwo demonologa. Diabe� jest dla mnie obiektem bada� i nigdy nie daj� si� wci�gn�� w �adne zabawy z Nim. Trzymam je po to, �eby co dnia rozumie� lepiej, dlaczego s� one Jego symbolem. To On przecie�, przybrawszy posta� w�a, nam�wi� Ew�. Dot�d k�adzie si� Go pod stopy Dziewicy. �Zdepcze ona g�ow� Twoj�, Szatanie��

Podszed� do klatki, otworzy� drzwiczki i wsun�� d�o� do �rodka. Joe zbli�y� si�. Irving Ecclestone wyj�� r�k� i zanikn�� drzwiczki. D�ugi, zielonkawy w�� zako�ysa� si� lekko pomi�dzy jego palcami, z�o�y� mi�kko g�ow� na r�kawie marynarki i zacz�� pe�zn�� w g�r�, ku szyi. Gospodarz pog�adzi� go lekkim ruchem i niemal nie zwracaj�c na niego uwagi zapyta�:

� Nie boi si� pan ich, prawda?

� Oczywi�cie, �e nie � Alex dotkn�� g�owy w�druj�cego w�a, kt�ry cofn�� j� i znieruchomia�. W blasku kandelabra jego ma�e, m�dre oczka �wieci�y pi�knym oliwkowym blaskiem.

� Widzi pan! � Irving delikatnie zdj�� w�a z ramienia i w�o�y� na powr�t do klatki. � Nie lubi obcych. Uznaje tylko mnie i pokoj�wk� Cynthi�, kt�ra karmi jego i jego �on� � Wskaza� g��b klatki, gdzie na suchej ga��zi sztucznego drzewka le�a� wyci�gni�ty drugi w��, nieco mniejszy i ja�niejszy, opl�t�szy ko�cem ogona pie�. � �Do tej pory nie rozumiem, czemu wywo�ywa�y wy��cznie te skojarzenia? We mnie budz� sympati�. S� �agodne, spokojne i mi�e� Ale m�wili�my o mojej bibliotece. Obok mam trzy pokoje pe�ne eksponat�w. Zbieram je od dawna, a poniewa� nie zadowala�em si� byle czym, wi�c stanowi� one tak�e kolekcj� nie do pogardzenia. O ile wiem, nie ma muzeum na kuli ziemskiej, kt�re dysponowa�oby tego rodzaju zestawem. Ale w sumie s� to dla mnie tylko pomoce naukowe.

�Nadprzyrodzone � jak powiedzia� nasz przyjaciel Arystoteles � jest tylko to, co nie podlega obserwacji�. Dlatego interesuje mnie Diabe� w duszy ludzkiej, a nie w �ladach, kt�re mu przypisano.

� Och, je�eli wspomnia� pan ju� o �ladach� � powiedzia� Joe p�g�osem, przesuwaj�c oczyma po rz�dzie tom�w stoj�cych na jednej z najbli�szych p�ek � to w�a�nie sir Alexander Gilburne wspomnia� mi przypadkowo w Londynie, �e widzia� odciski jego racic w jednej z tutejszych grot. W Diablej Grocie, tak ona si� nazywa, prawda? Dlatego przyjecha�em. Szczerze m�wi�c nie marzy�em nawet, �e dane mi b�dzie pozna� tak znakomitego demonologa jak pan. Ale moje skromne hobby polega w�a�nie na zbieraniu danych do ksi��ki maj�cej ambicj� stania si� przyrodniczym wyt�umaczeniem najbardziej znanych rodzaj�w widomych fenomen�w diabelskich. Chodzi mi oczywi�cie zar�wno o pope�nione ongi �wiadomie oszustwa, jak i o igraszki natury.

� To mo�e by� bardzo interesuj�ca praca! � Irving z uznaniem pokiwa� g�ow�. � Materia�y do niej s� olbrzymie. Ca�e �redniowiecze a� do czas�w nowo�ytnych, ba, nawet jeszcze nasz wiek, znaj� tysi�ce tego rodzaju zjawisk. Je�eli nie uzna pan tego za impertynencj�, m�g�bym da� panu par� wskaz�wek dotycz�cych fakt�w, o kt�rych by� mo�e pan nie s�ysza��

� B�d� tylko szcz�liwy, mog�c powo�a� si� na pana, chocia�by w jednym tylko odsy�aczu. Ju� sam taki prosty fakt podniesie natychmiast godno�� mojej ksi��ki w oczach znawc�w.

� Nie przesadzajmy, nie przesadzajmy� � Irving Ecclestone skromnie potrz�sn�� g�ow�. � A je�li chodzi o te �lady, to� � urwa� i pochyli� si� ku go�ciowi � nawet ja sam je widzia�em.

� Widzia� je pan?

� Tak. Dwukrotnie. Wewn�trz Diablej Groty, tu� obok szczeliny prowadz�cej w g��b ziemi.

� A czy znalaz� pan ju� jakie� logiczne wyt�umaczenie tego zjawiska?

� Nie. Jak dot�d, nie. O ile oczywi�cie nie by� to �art kogo�� kt�rego� z�

Znowu urwa� i Joe z lekkim zdumieniem zauwa�y�, �e jego gospodarz jest zdenerwowany. Ale wra�enie to min�o tak szybko, jak si� pojawi�o.

� By�bym bardzo zadowolony � powiedzia� Irving z u�miechem � gdyby zechcia� si� pan tym zaj��. Fenomen tego rodzaju, wyst�puj�cy wsp�cze�nie w odleg�o�ci kilkudziesi�ciu mil od Londynu, m�g�by sta� si� na wp� sensacyjnym fragmentem pana ksi��ki. A jak pan wie, ka�da dobra praca naukowa powinna by� tak�e ciekawa. Ch�tnie panu w tym pomog�,� Nie ko�cz�c zdania podszed� do okna i odsun�� stor�. Obaj przymru�yli oczy, gdy o�lepiaj�cy blask s�o�ca uderzy� w nich przez szyb�. Joe ze zdziwieniem zauwa�y�, �e okno jest solidnie okratowane. Irving Ecclestone otworzy� je i wskaza� widniej�c� naprzeciw �cian� skaln�, po�rodku kt�rej wida� by�o czarny otw�r Diablej Groty. Alex podszed� do okna i wychyli� si� tak daleko, jak na to pozwala�a krata. W dole grunt opada� niemal pionowo ku w�wozowi, gdzie cienka nitka strumienia ta�czy�a po�r�d g�az�w obro�ni�tych ciemnym mchem. Po drugiej stronie �ciana unosi�a si� r�wnie ostro. Wej�cie do Diablej Groty znajdowa�o si� nie wi�cej ni� o sto pi��dziesi�t jard�w w linii powietrznej od okna, w kt�rym stali teraz.

� Sir Alexander Gilburne ma do�� osobliw� teori� na temat tych �lad�w� � mrukn�� Joe, patrz�c na zalany s�o�cem las i wystrzelaj�c� ponad nim iglic� skaln�.

� Nonsens! � Ogromne oczy, powi�kszone wypuk�o�ci� szkie�, spojrza�y surowo na stoj�cego. � Sir Alexander, jak ogromna wi�kszo�� tak zwanych cywilizowanych, kulturalnych ludzi, tkwi pod�wiadomie w przes�dach, kt�rym podlegali przez tyle wiek�w jego przodkowie. Nie ma prawie cz�owieka, kt�ry by nie by� w jaki� spos�b przes�dny. Ale przecie� nie my, badacze! � Roze�mia� si�. � Je�eli my staniemy si� przes�dni i nagle pomy�limy, �e by� mo�e rzeczywi�cie sam Diabe� spaceruje po okolicznych pieczarach skalnych, opadniemy natychmiast do poziomu owych wyznawc�w Proroka, kt�rzy wygra�aj� pi�ciami czarnej d�oni Szatana, odci�ni�tej w Hagia Sophia. Nie chce pan chyba powiedzie�, �e wierzy pan w co� podobnego?

� Och nie, oczywi�cie, �e nie� � szepn�� Joe. � Ale sir Alexander tak�e nie przypuszcza�, �e to prawdziwy Diabe��

� Ca�e szcz�cie! Jedynie prawdopodobny wydaje mi si� �art. Podejrzewam moj� c�rk�, jej szalonego m�a albo m�odego Thomasa Kempta. Prawdopodobnie chcieli si� zabawi� moim kosztem. Innego powodu nie widz�

� A woda?

� Woda? � Ecclestone uni�s� brwi. � Jaka woda?

� Kiedy� natrafi�em we Francji na bardzo podobn� spraw�. � Alex patrzy� nadal na ciemny otw�r groty. � Pojawia�y si� �lady st�p diabelskich, zmazywano je, strze�ono wyj�cia z groty, ale pojawia�y si� znowu, chocia� wiarygodni �wiadkowie gotowi byli przysi�c, �e nikt nie m�g� si� tam przedosta�. P�niej okaza�o si�, �e w ukrytym wysoko w ciemno�ci suficie groty wytworzy�y si� drobne szczelinki, kt�rymi skapywa�a podczas deszczu woda, wsi�kaj�c natychmiast w piaszczyste dno. I w�a�nie te kropelki pozostawia�y, dzi�ki zbiegowi okoliczno�ci, jaki zjawia si� raz na wiele milion�w razy, kilka prawie identycznych �lad�w, przypominaj�cych odci�ni�t� kozi� nog� o dosy� osobliwym zarysie�

� Nie pomy�la�em o tym� � Irving zmarszczy� brwi. � Ale przecie� nie mieli�my deszczu od dwu tygodni, a �lady powt�rzy�y si� w niedziel� � Rozchmurzy� si�. � Ale oczywi�cie ma pan w zasadzie s�uszno��. Taki lub inny, pow�d musi by� bardzo prosty i kiedy odkryjemy go, niewart b�dzie nawet wzmianki, a mo�e w�a�nie wart wzmianki, lecz w pa�skiej ksi��ce! Inna sprawa, �e �lady te bardzo przypomina�y mi pewien typ odcisku nogi diabelskiej, kt�ry by� popularny mniej wi�cej w czternastym wieku. Mam nawet u siebie prawie identyczny odcisk� Poka�� go panu.

I nie m�wi�c ani s�owa wi�cej ruszy� ku drzwiom, a Joe poszed� za nim, raz jeszcze ogarn�wszy oczyma dalek� ska�� za oknem, ciemny otw�r groty i leniwe cia�a w�y odpoczywaj�cych w wysokiej klatce przy biurku.

Kiedy znale�li si� na korytarzu, gospodarz pchn�� nast�pne drzwi i znale�li si� w innym pokoju, mo�e nawet nieco wi�kszym ni� poprzedni. Ale tu story nie by�y zas�oni�te i �wiat�o s�oneczne �lizga�o si� swobodnie po najdziwniejszym zbiorze przedmiot�w, jaki Alex widzia� dot�d w �yciu. Spojrza� zafascynowany, ale mimo to zd��y� dostrzec jeszcze, �e i tu okno przeci�te by�o ciemnym rysunkiem kraty.

Na �cianach wisia�y szeregami szczypce, haki i �a�cuchy, ka�dy zaopatrzony w muzealne curriculum. Nad nimi rz�d ohydnych metalowych masek, s�u��cych do zadawania tortur, patrzy� nieruchomymi, pustymi oczodo�ami, w kt�rych kry� si� cie�. Po�rodku pokoju na drewnianym podwy�szeniu le�a�y trzy wielkie kamienie. Ku jednemu z nich podszed� Irving Ecclestone i lekko uderzy� palcem w chropowat� powierzchni�.

� Widzi pan� � wskaza� wkl�s�y, regularny �lad, widoczny po�rodku bry�y piaskowca � to jest g�az, kt�rym Szatan cisn�� przed wiekami w g�ow� �wi�tego Paw�a. Tak chce legenda. Mie�ci� si� on w pewnym ko�ci�ku pod Neapolem. Kiedy musiano �wi�tyni� niedawno rozebra�, gdy� zniszczy� j� prawie dokumentnie pewien rodzaj grzybka, naby�em ten kamie� i przywioz�em go tu. Widzi pan ten �lad diabelskiej stopy? Jak �ywy, prawda? My�l�, �e jako cudowno�� wywodzi si� on ze swojego pierwowzoru w ko�ciele �wi�tej Sabiny w Rzymie, gdzie przez bardzo d�ugi okres czasu by� miejscem pielgrzymek inny kamie� o podobnej tradycji. Z t� r�nic�, �e tamtym kamieniem Diabe� cisn�� w �wi�tego Dominika, nadaremnie marz�c o strzaskaniu jego g�owy, kt�r� z �atwo�ci� ochroni� anio� str�! � Odszed� kilka krok�w i wskaza� otwarte drzwi do nast�pnego pokoju, po�rodku kt�rego Joe zauwa�y� wielk� klatk�, prawdopodobnie s�u��c� przed wiekami do wystawiania czarownic na widok publiczny. � Tam mam gipsowe odlewy wielu odcisk�w r�k i n�g diabelskich w r�nych ko�cio�ach, klasztorach, zamkach i gospodach Europy. Pojawi�y si� one prawie bez wyj�tku w kr�tki czas po owej przes�awnej bulli Innocentego VIII, kt�ra rozpocz�a ofensyw�. Od tej chwili Ko�ci� zacz�� uwa�a� oszcz�dzenie czarownicy za osobist� obelg� wyrz�dzon� najmi�osierniejszemu Bogu. Potem przysz�a kontrreformacja i dowody istnienia Diab�a zacz�y si� mno�y� jeszcze bardziej. Ko�ci� pragn�� przy pomocy Widzialnego kaza� wierzy� w Nadprzyrodzone, a �e dla umys�u prymitywnego wiara bez jakichkolwiek dowod�w jest niemo�liwa, st�d lawina cud�w i z�owrogich akt�w Drugiej Strony, b�d�cej w wiekuistej wojnie z Niebem. A wychodzili ze starej, dobrej zasady Parmenidesa: �To, co jest � jest. A tego, czego nie ma � nie ma�!

� Niew�tpliwie! � powiedzia� Joe, bo gospodarz zawiesi� g�os i zdawa� si� czeka� na jego potwierdzenie. Zawr�ci� ku kamieniowi i spojrza� na odcisk, kt�ry poprzednio wskaza� mu Irving. � Ale tu jest odcisk nogi, a raczej racicy. Z tego, co pan powiedzia�, wydawa�oby si�, �e raczej na kamieniu powinny pozosta� �lady palc�w r�ki diabelskiej?

� A w�a�nie! � Irving u�miechn�� si�. � Sam o tym my�la�em. Okazuje si�, �e �redniowiecze nie by�o tak wymagaj�ce. Wystarczy� fakt pozostawienia �ladu. A to, �e nawet Diabe� niech�tnie ciska�by kamienie nogami, nie wpad�o zdaje si� nikomu do g�owy. Ale przecie� nie o to nam chodzi, chocia� z tej �miesznostki tak�e dadz� si� wyci�gn�� ciekawe wnioski historyczne.

� Jestem przekonany, �e ma pan s�uszno�� � Joe pochyli� si� nad kamieniem. Patrzy� przez chwil� w milczeniu i chocia� nie by� cz�owiekiem przes�dnym ani nawet wierz�cym, poczu� przelotny, zimny dreszcz. Odcisk stopy diabelskiej pozostawiony przed wiekami w ma�ym w�oskim ko�ci�ku by� absolutnie identyczny ze �ladem, kt�ry widzia� na egzemplarzu Pigmaliona znalezionym w pokoju zmar�ej Patrycji Lynch i identyczny z fotografi� zrobion� przez Alexandra Gilburne�a w Diablej Grocie. Przez kr�tk� chwil� Joe sta� pochylony, nie poruszaj�c si�. Potem wyprostowa� swoj� smuk��, wci�� jeszcze m�odzie�cz� sylwetk� i spojrza� na gospodarza.

� Wi�c ten �lad jest tak bardzo podobny do odcisk�w znalezionych przez pana w Grocie?

� Tak mi si� przynajmniej wydaje� � Ecclestone roz�o�y� r�ce. � Gilburne ma zdj�cia tamtych odcisk�w, zdaje si�. Mo�na by je por�wna�. Ale przecie� to niemo�liwe. Gdyby tak by�o, musia�bym uwierzy� w �art kt�rego� z domownik�w. Nikt inny, pr�cz nich, nie ma tu dost�pu. Kto� musia�by sobie sporz�dzi� odcisk woskowy� Ale przecie� to nie ma najmniejszego sensu� � rozpogodzi� si� nagle. � Je�eli ciekawi to pana naprawd� i le�y poza tym na linii pa�skich szczeg�lnych zainteresowa�, niech pan spr�buje rozwi�za� t� zagadk�. Czy przyjecha� pan na d�ugo?

� Na kilka dni. Pozosta�bym nieco d�u�ej, ale nie chcia�bym nadu�ywa� go�ciny sir Alexandra�

� Nonsens! Powiem mu, �e od jutra zamieszka pan u nas. Mam nadziej�, �e przyjmie pan moje zaproszenie. Prosz� mi wierzy�, �e sprawi mi pan tym najwi�ksz� przyjemno��. Ostatnio nie rusza�em si� st�d prawie, a szczerze m�wi�c, zestaw os�b mieszkaj�cych w tej chwili w tym domu uniemo�liwia jak�kolwiek rozmow�. Mo�e si� myl�, ale oni najprawdopodobniej uwa�aj� mnie za nieszkodliwego dziwaka, a ja ich za nieszkodliwych g�upc�w. Tymczasem my dwaj na pewno mogliby�my pogaw�dzi� o niejednym�

� B�dzie to dla mnie prawdziwy zaszczyt� � szepn�� Joe � je�eli, oczywi�cie�

� Wi�c pan przyjmuje! To znakomicie! � Irving rozpromieni� si�. � Ka�� przygotowa� panu sypialni� tu� obok. A teraz poka�� panu reszt� eksponat�w� Ale nigdy nie wprowadzi� tego zamiaru w �ycie, bo rozleg�o si� ciche pukanie do drzwi i otworzy�y si� one bezszelestnie. Na progu stan�a ta sama dziewczyna, kt�r� Joe spotka� wczoraj wieczorem podczas spaceru z sir Alexandrem. Ubrana by�a nawet w t� sam� czarn� sukienk�, ale w tej chwili w�osy jej zdobi� male�ki, bia�y, nakrochmalony czepeczek, a sukienk� pokrywa� r�wnie bia�y, sztywny fartuszek. Na widok Alexa zarumieni�a si� przelotnie i spu�ci�a oczy, ale zaraz podnios�a je.

� Lunch czeka ju� od dziesi�ciu minut, prosz� pana, i panienka bardzo pan�w prosi na d�

� Och, oczywi�cie! Zaraz zejdziemy!

I uj�wszy Alexa pod rami�, Irving Ecclestone ruszy� z nim ku drzwiom.

Doktor Archibald Duke i piel�gniarka Agnes Stone jedli lunch wraz z reszt� domownik�w. Lecz cho� doktor Duke wielokrotnie zabiera� g�os w rozmowie, Joe nie zauwa�y�, aby panna Stone odezwa�a si� chocia� jednym s�owem. Jad�a spokojnie, unosz�c oczy na m�wi�cych, a kiedy rozmowa nie by�a zbyt ciekawa, opuszcza�a je na sw�j talerz, nie pr�buj�c nawet wzrokiem nawi�za� kontaktu z kimkolwiek spo�r�d, wsp�biesiadnik�w. Nie mia�a ju� na sobie swego nieskazitelnie bia�ego kitla, ale prost�, jasnoniebiesk� sukienk�, w kt�rej by�o jej zreszt� do twarzy. Niemal pod�wiadomie Alex skonstatowa�, �e cho� opinia o jej osch�ej doskona�o�ci jest chyba usprawiedliwiona, to jednak Stone nie jest wzorowym automatem, ale dziewczyn�, kt�ra na sw�j spokojny spos�b pragnie si� podoba�. Kilkakrotnie rzuca�a okiem na zegarek i dwa razy wsta�a cicho, odchodz�c w kierunku tarasu, najprawdopodobniej po to, �eby sprawdzi�, jak si� ma jej podopieczna.

Lunch przebiega� spokojnie, rozmowa podobna by�a do tak wielu innych rozm�w, kt�re Joe s�ysza� w podobnych okoliczno�ciach i w podobnych jadalniach, �e gdyby nie Irving Ecclestone i kilka rzeczowych pyta� na temat demonologii, kt�re zada� swemu go�ciowi, m�zg jego m�g�by pracowa� w zupe�nym oderwaniu od sytuacji. Joan, Nicholas, Kempt i Gilburne przerzucali ponad sto�em mi�e, niewa�ne zdania. Stary lokaj i m�oda pokoj�wka przesuwali si� bezszelestnie za oparciami krzese�, cicho brz�cza�o szk�o, a za zakratowanymi oknami �wieci�o s�o�ce. By�o cicho, pogodnie i spokojnie.

Ale w powietrzu czu� by�o nadchodz�c� burz�, a m�zg Joe Alexa pracowa� z niezwyk�� nawet dla niego szybko�ci�. Joe nie wierzy� w to, co nazywa si� intuicj�, lecz w tej chwili czu� wok� siebie i wewn�trz w�asnego umys�u wzrastaj�ce napi�cie, kt�rego istnienia nie usprawiedliwia� �aden fakt ani jedno wypowiedziane s�owo, ruch czy intonacja. Odczuwa� rozpaczliw� konieczno�� dzia�ania, kt�rego kierunku nie zna�. Oczywi�cie mia� swoj� teori�, ale nie musia�a ona by� prawdziwa� Mog�o by� wiele innych rozwi�za�. Ale ka�de z nich by�o mo�liwe i wyja�nienie mog�o nast�pi� dopiero wtedy, kiedy pope�niona zostanie nast�pna zbrodnia.

Powi�d� spokojnie oczyma po dwu szeregach twarzy widocznych po obu stronach sto�u. Morderca, ofiara, morderca, ofiara� Kto by� morderc�, a kto ofiar�? A mo�e wszystko to razem urodzi�o si� tylko w oszala�ym z b�lu m�zgu Alexandra Gilburne�a i zosta�o podj�te przez zanadto skory do spekulacji m�zg Joe Alexa?� Oby tak by�o. Ale wszystko wskazywa�o na to, �e tak nie jest. Pokoj�wka Cynthia Rowland postawi�a przed nim ma�� fili�ank� i powiedzia�a co� p�g�osem. Nie rozumiej�c, skin�� potakuj�co g�ow�. W tym pokoju by� morderca Patrycji Lynch i jego nast�pna ofiara. A on, s�ynny Joe Alex, siedzia� spokojnie, jad� czekoladowy tort i by� zupe�nie bezradny. Odetchn�� ci�ko.

W tej samej chwili nast�pi�a zupe�nie nieoczekiwana eksplozja. Mimowoln� jej przyczyn� sta� si� Thomas Kempt.

� Przed k�piel� pracowa�em dzisiaj uczciwie przez ca�y ranek � powiedzia� pochylaj�c si� nad sto�em w stron� Nicholasa Robinsona. � Przywioz�em tu z Londynu projekt i jestem bardzo zadowolony, �e tak zrobi�em. Zupe�nie inaczej pracuje si� ze �wiadomo�ci�, �e ka�dej chwili mo�na od�o�y� o��wek i ekierk�, �eby zanurzy� si� w wodzie. A ty namalowa�e� co� dzisiaj, Nik?

� Och� � Nicholas machn�� r�k�, w kt�rej trzyma� malutk� srebrn� �y�eczk� � niewiele. Siedzia�em nad brzegiem w�wozu i stara�em si� zrozumie�, na czym polega piekielno�� tej Diablej Ska�y, bo istotnie jest w niej co� diabelskiego. My�l�, �e b�d� to malowa�. Je�eli obraz si� uda, nazw� go �Piek�o I�. Mam nawet zamiar zrobi� ca�� seri� tych rzeczy� � Zwr�ci� si� do Joan: � Rozumiesz, o co mi chodzi? Chcia�bym uchwyci� przestrze� diabelsk� i linie pot�pienia. Oczywi�cie bez �adnych analogii tematycznych. Nikt tego nie b�dzie m�g� dok�adnie odcyfrowa�. Ale ja b�d� wiedzia�, co my�l� o moim Diable. Stanie si� wtedy moj� �ci�le prywatn� w�asno�ci�� � roze�mia� si�. � Trudno zreszt� wymaga�, �eby ludzie mogli odczytywa� swoje bajeczki o naturze z moich obraz�w.

� Bardzo trudno� � mrukn�� cicho Irving Ecclestone, kt�ry us�yszawszy s�owo �Diabe���, zacz�� przys�uchiwa� si� temu, co m�wi jego zi��. Alex dostrzeg�, �e jasna, osadzona na silnej, smuk�ej szyi g�owa Joan odwr�ci�a si� szybko w kierunku Agnes Stone i us�ysza� pospieszne pytanie na temat zdrowia starej damy. Ale zanim piel�gniarka zd��y�a odpowiedzie�, Nicholas Robinson spyta� z podejrzanym spokojem:

� Co pan rozumie przez to �bardzo trudno�, znakomity ojcze mojej pi�knej �ony?

By�bym panu bardzo zobowi�zany za kilka wskaz�wek, chocia� nie tyle chodzi mi o Diab�a, co o dobre malarstwo, a o tym przecie� nie wie pan zbyt wiele, jak zdo�a�em si� zorientowa�.

� Co rozumiem przez te s�owa? � Irving zastanawia� si� przez chwil� i Joe dostrzeg�, �e jego powa�ne, ukryte za szk�ami oczy u�miechn�y si� nagle. � Chyba niewiele. Wydaje mi si�, �e tego rodzaju traktowanie tematu w og�le nie nadaje si� do dyskusji. Ch�tnie udziel� ci kiedy� wskaz�wek, m�j ch�opcze, je�eli we�miesz si� serio do malowania. Na razie wszystkie twoje obrazy maj� i tak wiele wsp�lnego z Diab�em. Je�eli za�o�ysz, �e jest on tym, kt�ry pl�cze my�li i �cie�ki ludzkie, na pewno uda ci si� go ukaza�. Kto� nazwa� go kiedy� �panem ponurego chaosu� i sam nie wiem dlaczego, ale okre�lenie to cz�sto przychodzi�o mi na my�l, kiedy patrzy�em na twoje p��tna. Mimo to przypuszczam, �e ta mistyfikacja powinna przynie�� ci s�aw�. Ludzie pro�ci i niewielkiego umys�u gardz� zwykle tym, co s� w stanie �atwo poj��. Trzeba wielkiej odwagi, �eby nazwa� po imieniu nonsens, kiedy ukryty on jest pod nazw� nowoczesno�ci. Ale mo�e po prostu myl� si�. Rzeczywi�cie niewiele wiem o tym, co nazywasz dosy� dowolnie �dobrym malarstwem�. � Roze�mia� si�. � Na pewno jestem bardzo nieprzyjemnym starszym panem. Ale wiek ma tak�e pewien plus: pozwala ujawnia� bez l�ku swoje pogl�dy.

Nicholas tak�e si� u�miechn��, ale potem mimowolnie zacisn�� usta. Wypi� �yk kawy i spojrza� na te�cia u�miechaj�c si� nadal. Ale w oczach jego nie by�o weso�o�ci.

� A co by pan powiedzia� na to, gdybym namalowa� pana, Diab�a i t� ska�� tak �licznie, �e ka�dy z was rozpozna�by siebie na pierwszy rzut oka i zadziwi�by; si� tym, co pan prawdopodobnie nazywa �si�� wyrazu�?

� By�bym zachwycony � Irving sk�oni� g�ow� � i powiesi�bym ten obraz w swoim gabinecie, a potem spogl�da�bym na� co dnia, ciesz�c si�, �e moje jedyne dziecko ma za m�a utalentowanego cz�owieka. Ale obawiam si�, �e nie zrobisz mi tej przyjemno�ci.

� Obawiam si�, �e zrobi�

Nicholas chcia� doda� co� jeszcze, ale Joan unios�a si� z miejsca i wdzi�cznie skin�a wszystkim g�ow�, daj�c znak, �e posi�ek jest zako�czony. Nadchodz�ca k��tnia rozp�yn�a si�. Lecz zanim ktokolwiek zd��y� opu�ci� jadalni�, pan James Cotton powiedzia� g�o�no, zbli�aj�c si� do m�odej gospodyni:

� Chcia�bym pani� przeprosi� w tej chwili za ma�e oszustwo, kt�re pope�ni�em przybywaj�c do domu pa�stwa�

� Oszustwo? � Joan u�miechn�a si� i spojrza�a na niego. W bia�ej, prostej sukience, pantoflach na wysokich, w�skich obcasach i z w�osami zaczesanymi w g�r� nad czo�em nie wygl�da�a ju� w tej chwili jak m�ody ch�opiec, ale jak m�oda dama, dziedziczka wielkiej fortuny i c�rka starego rodu, kt�ra z pe�n� swobod� potrafi, dostosowa� si� do ka�dej sytuacji.

� Tak� � Alex zatrzyma� si� przed ni�, dostrzegaj�c k�tem oka, �e inni tak�e zatrzymali si�. Pokoj�wka Cynthia Rowland, kt�ra przed chwil� zbli�y�a si� do sto�u, trzymaj�c w r�ce pust� tac�, na kt�r� chcia�a zebra� naczynia, cofn�a si� pod �cian�. � Ot� nazwisko moje nie brzmi Cotton. Brzmi ono inaczej, a poniewa� jest dosy� popularne, wi�c przed przyjazdem tutaj poprosi�em sir Alexandra Gilburne�a, aby pozwoli� mi wyst�pi� pod czym� w rodzaju pseudonimu. Prawda, sir Alexandrze?

Odwr�ci� g�ow� i spojrza� na Gilburne�a, na kt�rego twarzy malowa�o si� bezgraniczne zdumienie.

� Tak, to prawda� � Prawnik skin�� g�ow�.

� Moje prawdziwe nazwisko brzmi Alex� � doda� Joe szybko � i musz� pani� prosi� o wybaczenie, mrs Robinson, �e tak p�no je ujawniam.

� Alex! � Joan klasn�a w d�onie i znowu sta�a si� na u�amek sekundy dziewczyn� w dresie. � Nie chce pan chyba powiedzie�, �e nazywa si� pan Joe Alex?� Ale� tak! � Spojrza�a na m�a. � Powiedzia�am ci przecie� wczoraj wieczorem, �e znam tego pana, ale nie mog� sobie przypomnie�, gdzie go widzia�am. Teraz wiem. Pana fotografia jest odbita na grzbietach wszystkich pana ksi��ek! Och, to znakomicie! Zawsze marzy�am o tym, �eby pana pozna�. Jestem pana najwierniejsz� czytelniczk�!

� Mog� za to jedno zar�czy� s�owem honoru� � powiedzia� Nicholas z westchnieniem.

� A czy ja mog� zapyta� wreszcie, o co tu chodzi? � Irving Ecclestone podszed� do c�rki. � Czy ten pan nie jest tym, za kogo si� podawa�? Dlaczego w takim razie trudzi� si� pan opowiadaniem mi o ksi��ce, kt�rej pan nie ma zamiaru napisa�, i wypytywaniem mnie o sprawy, kt�re pana nie obchodz�?

� Przeciwnie � Joe potrz�sn�� g�ow�. � Demonologia to naprawd� moje hobby, ale�

� Ale ten pan jest najznakomitszym umys�em kryminologicznym w Anglii � doko�czy�a Joan � a poza tym pisze ksi��ki. Czy pan naprawd� przyjecha� w te strony, �eby napisa� powie�� o Diable?

� Nie wiem� � Joe roz�o�y� r�ce. � Nie wiem, czy chc� napisa� tak� powie��. Wola�bym napisa� naukow� ksi��k�, o kt�rej rozmawia�em dzi� z ojcom pani. Bo, jak pa�stwo wiecie, zwyk�ym tematem moich skromnych utwor�w s� zbrodnie. Wi�c je�li przyby�em tutaj, to nie po to, aby by� �wiadkiem zbrodni i potem j� opisa�, lecz by jej zapobiec� � U�miechn�� si� swobodnie i zwr�ci� ku Irvingowi Ecclestone�owi. � Moje oszustwo wobec pana nie by�o wielkie. Naprawd� interesuje mnie Diabe� i naprawd� chcia�bym o nim wiedzie� o wiele wi�cej, ni� wiem. A mam nadziej�, �e dom ten i jego gospodarz b�d� dla mnie najlepszym �r�d�em wiadomo�ci, jakie mo�na sobie wyobrazi�. O ile oczywi�cie nie cofnie pan swojego zaproszenia wobec go�cia, kt�ry z tak� �atwo�ci� zmienia nazwisko�

Ale Irving Ecclestone nie u�miechn�� si�, s�ysz�c ten �art.

� S�dz� � powiedzia� cicho � �e wy�wiadczy pan nam wielk� uprzejmo��, przyjmuj�c moje zaproszenie i go�cin� pod tym dachem. Wszystko pozostaje tak, jak ustalili�my, i my�l�, �e Alesandcr nie b�dzie mia� mi za z�e, je�eli jutro wieczorem pan Cotton� to znaczy pan Alex u�o�y si� do snu w Norford Manor� My�l�, �e wszyscy b�dziemy bardzo zadowoleni, prawda?

Nast�pi�a chwila ciszy, a potem Joan Robinson powiedzia�a szybko:

� Och, oczywi�cie. B�d� pana zanudza�a pytaniami na wszystkie mo�liwe tematy. Nie rozumiem tylko, co pan mia� na my�li, m�wi�c� � Urwa�a. Potem podj�a spokojnie: � Chod�my do parku. My�l�, � s panom nale�y si� cygaro, a mnie moja godzina odpoczynku po lunchu. Jestem niewolnikiem, co prawda nie Diab�a, ale stopera, a chwilami zaczyna mi si� wydawa�, �e to wcale nie �agodniejszy pan.

Skin�a g�ow� i ruszy�a ku drzwiom, poci�gaj�c za sob� innych. Joe szed� na ko�cu ma�ej grupki. Mijaj�c pr�g, przystan�� na chwil� i obejrza� si�.

Ze �ciany spogl�da� za nim portret w ci�kich g�adkich ramach z czarnego d�bu. Ani czas, ani str�j epoki nie uczyni�y sir Johna Ecclestone sympatyczniejszym, ni� by� za �ycia. By�a to twarz pe�na, nieoci�a�a, a ma�e, szeroko osadzone oczy patrzy�y ze spokojn� pogard�. Z tak� sam� pogard� oczy te musia�y spogl�da� przed miesi�cem i zesz�ej niedzieli na twarz cz�owieka, kt�ry nie pozostawiaj�c odcisk�w palc�w przekr�ci� ten obraz. A je�li cz�owiek ten uzna� przekr�cenie portretu za zapowied� swego dzia�ania, to musia� on by� osob�, kt�ra z zimn� krwi� zamordowa�a Patrycj� Lynch, a teraz przygotowywa�a si� do nowej zbrodni. Ale to przecie� by�o ju� chyba niemo�liwe w tej chwili. Kimkolwiek by� zbrodniarz, zosta� przed paroma minutami ostrze�ony, �e Joe Alex przyby� do Norford Manor.

A cho� Joe nie by� zarozumia�y, zdawa� sobie spraw�, �e ktokolwiek z �yj�cych w Anglii ludzi wkroczy� lub ma zamiar wkroczy� na �cie�k� zbrodni, musi o nim wiedzie� tyle, �e straci natychmiast ochot� do dzia�ania.

My�l ta by�a pocieszaj�ca. Ale mimo niej uczucie bezradno�ci nie mija�o. Westchn��.

Zrobi� wszystko, co m�g�. Og�osi� zbrodniarzowi swoje przybycie. W tej chwili nic wi�cej nie pozostawa�o do zrobienia. Najbli�sze godziny powinny by�y przynie�� wiele informacji.

Joc zakl�� w duchu i wyszed� do hallu.

Szli wzd�u� �ywop�otu okalaj�cego g�st� barier� brzeg w�wozu, za kt�rym rozpoczyna�a si� stroma skalista �ciana, opadaj�ca w d� ku cichemu szmerowi potoku. Na prawo, po�rodku trawnika, wznosi�a si� smuk�a wie�a basenu, a dalej ogr�d schodzi� tarasami i rozp�ywa� si� w g�stym lesie opadaj�cym ku dolinie, gdzie sta� ukryty Val�ey House. Gilburne i Nicholas Robinson szli kilkana�cie krok�w przed nimi. Joe umy�lnie tak manewrowa�, aby pozosta� sam na sam z Joan. Zauwa�y� zreszt�, �e dziewczyna zrozumia�a to i dopomog�a mu.

� Niech mi pan powie szczerze� � urwa�a.

� Tak?

� Dlaczego pan tu przyjecha�?

� �eby odkry� morderc� pani ciotki Patrycji Lynch i ewentualnie zapobiec, je�eli potrafi�, jakiemu� nowemu nieszcz�ciu.

� Tak przypuszcza�am� � powiedzia�a spokojnie ku jego lekkiemu zdumieniu. � Wi�c pan s�dzi, �e on j� zamordowa�? My�la�am o tym przez d�u�szy czas, ale absolutnie nie mog� w to uwierzy�. On nie by�by zdolny do tego.

� Kto?

Teraz ona spojrza�a ze zdumieniem.

� Wi�c pan nie wie, o kim m�wi�?

� Wiem. Ale chcia�bym wiedzie�, dlaczego pani tak przypuszcza?

� W�a�nie powiedzia�am, �e nie przypuszczam, aby to by� on. P�ki pan nie przyjecha�, gotowa by�am my�le�, �e policja mia�a s�uszno��. To przecie� mog�o by� samob�jstwo� Alex potrz�sn�� g�ow�.

� Jak to? Wi�c pan jest pewien, �e to nie mog�o by� samob�jstwo? Dlaczego?

� Och, nazwijmy to na razie moim prze�wiadczeniem. Prosz� mi powiedzie�, co pani my�la�a bezpo�rednio po tej tragedii.

� Nie wiedzia�am, co my�le� Widzi pan, ja jej prawie nie zna�am. W ci�gu ca�ego mojego �ycia ona mieszka�a w Afryce. A potem przyjecha�a i prawie zaraz umar�a. By�a smutna, bardzo nerwowa� Jej samob�jstwo nie by�o niczym niemo�liwym. Wie pan przecie�, �e straci�a m�a?

Alex skin�� g�ow�.

� Ale z drugiej strony� � podj�a Joan � mo�e za wiele czytam powie�ci kryminalnych? Szczerze m�wi�c, nie czytuj� nic innego, no, mo�e jeszcze podr�czniki teoretyczne lekkiej atletyki� Wi�c zacz�am si� zastanawia� By�a przecie� ta dziwna sprawa ze �ladami w Grocie� To by�o naprawd� niesamowite. A ten obraz. W niedziel� znowu go kto� przekr�ci�. Nie boj� si� oczywi�cie, ale�

Wzdrygn�a si� i Joe zrozumia�, �e Joan Robinson jednak si� boi.

� Czy przypuszcza pani, �e co� jeszcze mo�e si� sta�?

� Nie wiem. W ka�dym razie ucieszy�am si�, kiedy pan powiedzia�, kim pan jest. S�ysza�am tyle o panu.

� Jedno pytanie, a potem jedna pro�ba� � Joe u�miechn�� si�. � Ale najpierw pytanie.

� S�ucham.

� Czy tego wieczora, kiedy umar�a pani Lynch, przysz�a ona do pani, prosz�c o cokolwiek?

� Nie� � dziewczyna po sekundzie namys�u potrz�sn�a g�owa. � Wr�ci�a ju� po kolacji. U nas kolacj� jada si� nieco wcze�niej ni� w Londynie. Jest to w�a�ciwie p�ny obiad. Patrycja posz�a prosto do siebie i zamkn�a si� w pokoju. Policja zada�a nam to samo pytanie co pan przed chwil�. Okaza�o si�, �e nikt u niej nie by�, poza Cynthi�, kt�ra wesz�a do niej, bo przez kuchenne okno zauwa�y�a jej powr�t. Zapyta�a Patrycj�, czy b�dzie jad�a u siebie? Ciocia odpowiedzia�a, �e niczego nie chce, wi�c Cynthi�. przygotowa�a jej ��ko do snu i odesz�a.

� Tak, dzi�kuj�. A teraz pro�ba: niech pani przerwie treningi do� powiedzmy do jutra wiecz�r, p�ki nie zamieszkam w Norford Manor�

� To niemo�liwe! � powiedzia�a Joan kr�tko.

� �i niech pani � ci�gn�� Alex, jak gdyby nic s�ysza� tego � przebywa jak najwi�cej w towarzystwie swojego m�a. Zgoda?

� Ale co pan?� Co pan chce przez to�

� Prosz� powiedzie�: �zgoda� � powiedzia� Joe powa�nie.

W g�osie jego musia�a zabrzmie� jaka� nutka, kt�rej mo�e nawet sam nie zauwa�y�, bo dziewczyna z wolna zwr�ci�a ku niemu twarz i chocia� m�g�by przysi�c, �e s�owo �nie� mia�a ju� niemal na wargach, zamkn�a usta, a potem powiedzia�a cicho: �zgoda�. Oczy ich spotka�y si� na chwil�. Joan odwr�ci�a wzrok.

Dochodzili w�a�nie do nadbrze�a basenu, gdzie zatrzymali si� Gilburne i Nicholas Robinson.

� Bardzo pi�kne urz�dzenie� � powiedzia� Joe swobodnie, jak gdyby ko�cz�c rozpocz�te zdanie. Z o szczerym uznaniem przygl�da� si� kilkudziesi�ciojardowemu prostok�towi czystej, zielonkawej wody, pod kt�rej przejrzystym lustrem wida� by�o lekko drgaj�ce w niewidzialnym pr�dzie seledynowe p�yty dna� � Jedna z licznych korzy�ci, jakie daj� wielkie pieni�dze. To niemal wygl�da jak luksusowa �azienka pod dachem.

� Prawda! � Joan przyj�a jego zdawkowy ton. � To pomys� Tomka Kempta. Jeste�my mu wszyscy wdzi�czni do grobowej deski za to, �e wymy�li� spos�b zbierania wody tu na g�rze i od�wie�ania jej.

� Tak, to ciekawe osi�gni�cie techniczne. A kt�r�dy ona odp�ywa?

� Rurami pod ��k�� � powiedzia� Nicholas � a potem spada na dno w�wozu i znowu ��czy si� ze strumieniem.

Zamienili jeszcze kilka zda� i Gilburne skin�� r�k� obojgu m�odym.

� Nie zapomnij o naszym jutrzejszym bryd�u, wujku Alexandrze � Joan wzi�a go pod rami�. � Jutro jest �wi�tego Eustachego i ca�a nasza s�u�ba idzie na zabaw� parafialn� do Blue Medows� Zjemy co� oboje w po�udnie� � wskaza�a palcem m�a � a potem zbiegniemy do Valley House, powiedzmy o dwunastej. Zagramy dwie, trzy godziny i przetrzymamy jako� najgorszy, upa�.

� A co z treningiem? � zapyta� zdumiony Nicholas.

� Och, zrobi� sobie jeden albo dwa dni przerwy. Boj� si� przetrenowania� � Spojrza�a na Alexa. � Musz� wyda� dyspozycje s�u�bie. Czy woli pan pok�j s�oneczny, czy od p�nocy? Mamy dwa do wyboru� � Roze�mia�a si�.

� Jestem cz�owiekiem raczej pogodnego usposobienia� � Joe sk�oni� g�ow�.

� Wi�c od po�udnia. Do widzenia na razie. Odesz�a uwieszona u ramienia swego wysokiego ma��onka.

� Przyprowad�cie z sob� Thomasa! � zawo�a� za nimi � Zagramy w pi�tk�!

� Dobrze! Je�eli b�dzie chcia� przyj��. Zdaje si�, �e ma bardzo wiele roboty ostatnio� Joe i sir Alexander ruszyli powoli po pochy�o�ci. Milczeli obaj. Dopiero kiedy znale�li si� w lesie, Gilburne zapyta�:

� Dlaczego, na mi�o�� bosk�, powiedzia� im pan swoje prawdziwe nazwisko, je�eli w Londynie postanowi� pan co� wr�cz przeciwnego?

� Strach� �mrukn�� Alex. � Jestem przera�ony. Mam niejasne wra�enie, �e nigdy jeszcze nie mia�em styczno�ci z tak przebieg�ym i zdeterminowanym umys�em. Ale na szcz�cie zaczynam widzie� ju� pierwsze promyki �wiat�a. Mg�a jest bardzo g�sta, bardzo.

Ale to ju� nie jest zupe�na ciemno��. Boj� si� tylko, �e Diabe� o tym nie wie. Jest przekonany, �e ukrywa si� w zupe�nej ciemno�ci. I dlatego mo�e uderzy�. Gilburne zatrzyma� si�.

� W kogo uderzy�? � zapyta� cicho.

� Nie wiem� � Joe roz�o�y� r�ce. � Ale zaczynam domy�la� si�, na czym to wszystko polega. Bardzo bym chcia�, �eby to by� ju� jutrzejszy wiecz�r. Mam wra�enie, �e kiedy b�d� na miejscu, potrafi� zaradzi� najgorszemu� Ale mo�e si� myl�?�

Potrz�sn�� g�ow� i w milczeniu ruszy� przed siebie, a sir Alexander poszed� za nim, postukuj�c cicho swoj� ci�k� lask� zako�czon� stalowym ostrzem.

*

W godzin� p�niej Joe szed� przez g�sty las ku miejscu, gdzie mia� go oczekiwa� sier�ant Hugh Clarrence. M�ody podoficer policji by� ju� na miejscu. Alex dostrzeg� najpierw pomi�dzy krzewami b�ysk szprych le��cego roweru. P�niej jego w�a�ciciel ukaza� si�, trzymaj�c w z�bach d�ugie �d�b�o trawy. Natychmiast wyj�� je i wyprostowa� si�.

� Dzie� dobry panu� � Poda� Alexowi p�aski prostok�tny pakiecik, dobrze opakowany w nieprze�roczysty sklepowy pergamin i przewi�zany cienkim, mocnym sznurkiem. � Tu jest wszystko, co zebra�em na naszym terenie, a poza tym koperta z Londynu. Scotland Yard kaza� to panu dor�czy� jak najszybciej, � Dzi�kuj� � Joe wsun�� pakiecik do bocznej kieszeni marynarki. � Jutro macie zabaw� ludow� w Blue Medows, tak?

� Tak, prosz� pana. Jak co roku od, zdaje si�, siedmiuset lat. Wieczorem jest zwykle troch� pracy dla nas, bo niekt�rzy ch�opcy lubi� wlewa� w siebie za wiele piwa. Zreszt� pogoda jest nie najlepsza do picia� � Przesun�� palcami pod ko�nierzem kurtki. � Parno. Ale to s� spokojne strony i nigdy nie by�o tu wi�kszych awantur.

� Zapewne� � Joe potar� r�k� czo�o. � To nawet dobrze, bo bardzo wam b�d� zobowi�zany, sier�ancie, je�eli jutro sprzeniewierzycie si� swoim obowi�zkom s�u�bowym.

� S�ucham pana? � Clarrence lekko uni�s� brwi, � My�l� o tej zabawie. Chcia�bym, �eby kto� z policji stale patrolowa� teren wok� Norford Manor. Wiem, �e to nie jest �atwe, bo zdaje si�, �e jest was tylko pi�ciu w Blue Medows. Ale wydaje mi si� to konieczne. Nie mia�bym nic przeciwko temu, �eby mieszka�cy domu dowiedzieli si�, �e teren jest pilnowany� Rozumiecie mnie?

� My�l�, �e tak, prosz� pana. Chce pan powiedzie�, �e powinni�my to robi� tak, �eby oni nas zauwa�yli, a r�wnocze�nie �eby zdawa�o si� im, �e my nie chcemy by� zauwa�eni. Czy tak, prosz� pana?

� Dok�adnie o to mi chodzi.

� Czy chce pan, �eby zwraca� specjaln� uwag� na kogo�� jak�� osob�? Alex roz�o�y� r�ce.

� Na wszystkich, sier�ancie. Poza tym nie umiem wam powiedzie� nic m�drego. Wiem tylko, �e kto� mo�e pragn�� dokona� morderstwa dzi� w nocy, a mo�e nawet wieczorem. Mo�e tak�e dokona� tego morderstwa jutro rano lub jutro po po�udniu. Mo�e dokona� go wewn�trz domu albo w jego s�siedztwie. A mo�e nie dokona� go wcale. Nie wiem. I nie wiem, czy mo�na temu morderstwu zapobiec inaczej, jak tylko przestraszywszy morderc�. Poza tym, chocia� jako metoda zapobiegania zbrodni mo�e si� wam to wyda� dziecinne, zastanawiam si� nad tysi�cem ewentualno�ci, kiedy uzbrojony przedstawiciel prawa i dobrze wytresowany pies policyjny mog� nagle by� bardzo potrzebni w tak zalesionym i skalistym terenie. Problem w tym, �e nie jestem pewien, kim jest morderca, w kogo chce uderzy� i jakie wybierze okoliczno�ci dla dokonania mordu. Ta m�oda dama biegaj�ca samotnie po lesie tak�e troch� mnie niepokoi�

� Pani Joan Robinson� � sier�ant spojrza� na niego bystro � jako morderca czy ewentualna ofiara, prosz� pana?

Przez chwil� Joe nie odpowiada�. Wreszcie mrukn��:

� My�l�, �e w ka�dym wypadku powinna by� pod nasz� opiek�. Obieca�a mi, �e do jutra wiecz�r przerwie treningi. A jutro wiecz�r zamieszkam w Norford Manor. Czy macie pod r�k� jakiego� dobrego psa?

� Tak, prosz� pana. Znakomitego Owczarek, nazywa si� Knox. M�dry jak cz�owiek, ale na szcz�cie mniej gadatliwy. Jak d�ugo trzeba b�dzie patrolowa� ten obszar? � Wskaza� r�k� uchodz�cy �agodnie ku g�rze las.

� Nie wiem� � Joe roz�o�y� r�ce. � Mo�e dzie�, mo�e tydzie�, a mo�e ca�e lata? Diabe� jest wieczny.

Wsta� z mchu, na kt�rym siedzieli od pewnej chwili obaj, ukryci przed oczyma ewentualnych przechodni�w na drodze. � �artuj� oczywi�cie. B�d� tu jeszcze trzy dni i je�eli w ci�gu tego czasu niczego nie wymy�l�, skontaktuj� si� z wami znowu o tej samej porze, dobrze?

� Tak jest, prosz� pana.

Sier�ant Clarrence u�cisn�� z szacunkiem jego d�o�, wzi�� sw�j rower i poprowadzi� go po skrzypi�cych cicho szpilkach. Kiedy znikn��, Joe tak�e wsta� i ruszy� w kierunku Valley House.

Kiedy zbli�y� si� do bramy muru otaczaj�cego posiad�o��, zmieni� zamiar i id�c wzd�u� niego terenem, po kt�rym od lat nie szed� chyba �aden cz�owiek, gdy� krzaki by�y tu g�ste i nie wida� by�o �ladu jakiejkolwiek �cie�ki, skierowa� si� w stron� niewidzialnego w�wozu. Szed� zatopiony w my�lach. Kilkakrotnie chcia� usi���, �eby obejrze� zawarto�� paczki, ale postanowi� od�o�y� to na p�niej. To, co mia� wykona� teraz, by�o prostym rozpoznaniem terenu, a czu�, �e d�ugi spacer z odrobin� wspinaczki dobrze mu zrobi w tym stanie ducha. Wreszcie las urwa� si� nagle i Alex dostrzeg� prawie pod stopami dno w�wozu, a blisko przed sob� przeciwleg�� �cian� skaln�. W�w�z by� tu w g�rze pozornie o wiele ni�szy ni� u wylotu, gdzie potok ucieka� ku r�wninie pomi�dzy obiema ska�ami. Joe zacz�� i�� wzd�u� skraju poszukuj�c miejsca do zej�cia. Po przej�ciu kilkuset jard�w dotar� w ko�cu do w�skiej �cie�ki, biegn�cej zapewne z Valley House do wsi Norford. �cie�ka by�a stroma, ale stosunkowo �atwa i zeszed� ni� na dno w�wozu nie zabrudziwszy nawet bardzo but�w. Po kilku jak gdyby umy�lnie ustawionych g�azach przeby� such� nog� potok i zacz�� wspina� si� na przeciwleg�e zbocze. Ci�gle trzymaj�c si� �cie�ki wszed� do lasu porastaj�cego grzbiet wzg�rza i gdy �cie�ka zakr�ci�a w prawo, zszed� z niej i ruszy� w lewo, w strony, gdzie musia�a by�, niewidoczna st.jd, Diabla Ska�a. Szed� ukryty w cieniu drzew, staraj�c si� nie zbli�a� do skraju, sk�d m�g�by go dostrzec ka�dy, kto znajdowa�by si� w tej chwili pomi�dzy Valley House i Norford Manor na brzegu w�wozu. Znowu natrafi� na �lad �cie�ki, rzadko najprawdopodobniej u�ywanej, gdy� porasta� j� r�wno ciemnozielony mech. W pewnej chwili dostrzeg� z daleka drzewa parku i ska��, a na niej dom .Ecclestone��w. Cofn�� si� g��biej w las. Ale nie szed� d�ugo, bo po chwili drzewa sko�czy�y si� i przystan�� przed strom� �cian� skaln�, uciekaj�c� ku g�rze i o�wietlon� u szczytu promieniami s�o�ca, kt�re zesz�o ju� nisko.

Diabla Ska�a. Przez chwil� Joe sta� nieruchomo, patrz�c na drobne ro�linki wyrastaj�ce z kamiennych szczelin. Pomy�la� o Londynie, tak bliskim ze swymi tysi�cami ulic, t�umem przechodni�w i strumieniami samochod�w. Wystarczy�o usi��� za kierownic�, aby w ci�gu godziny min�� setki lat i znale�� si� w ciemnym, upiornym �wiecie �redniowiecza�

Gdzie� tu musia�a rozpoczyna� si�. �cie�ka do Groty, kt�ra znajdowa�a si� przecie� w dole, po�rodku �ciany w�wozu.

Id�c z wolna i nadal staraj�c si� nie wynurza� na skraj, gdy� okna Norford Manor by�y w tej chwili tak blisko, �e najprawdopodobniej mo�na by by�o porozumie� si� z jego mieszka�cami nie podnosz�c nawet specjalnie g�osu, zacz�� kr��y� u podn�a ska�y. Wreszcie znalaz�. �cie�ka bieg�a z kierunku przeciwleg�ego do tego, kt�rym nadszed�, i dlatego nie natkn�� si� na ni� jeszcze. I wtedy Joe po�o�y� si� i pe�zn�c jak ch�opiec bawi�cy si� w Indianina z wolna zaczai posuwa� si� od krzaka do krzaka i od pnia do pnia, a� wreszcie znalaz� si� nad sam� kraw�dzi� i zas�oni�ty kar�owatym ja�owcem spojrza� w d�. Dostrzeg� odchodz�c� uko�nie od tego miejsca p�eczk� skaln�, kt�ra pomimo karko�omnego wygl�du stanowi�a dosy� wygodne zej�cie w d� i ko�czy�a si� po�rodku �ciany. Uspokojony cofn�� si�, potem wsta� i zas�oni�ty drzewami przed oczyma ludzi uwa�nie otrzepa� ubranie. Nie na wiele si� to przyda�o, bo wilgotne, zielone plamy na �okciach i kolanach pozosta�y. Joe nie zajmowa� si� nimi dalej. Usiad� pod ska�� w os�oni�tym miejscu i zapali� nowego papierosa. Siedzia� tak, my�l�c, pal�c, gasz�c papierosy i zapalaj�c nowe, p�ki nie nadszed� zmrok. Ciep�y zach�d sta� nad widoczn� pomi�dzy oboma ska�ami dalek� r�wnin� Cambridgeshire, gasn�c powoli. Wreszcie zapad�a ciemno��. Joe wsta�. U�miechn�� si� na my�l o niepokoju, kt�ry ogarn�� musia� jego gospodarza. Chcia� porozmawia� jeszcze dzisiaj z sir Alexandrem. Poprzez zaro�la spojrza� na przeciwn� kraw�d� w�wozu. W Norford Manor pali�y si� ju� �wiat�a.

Cicho przydusi� obcasem ostatniego papierosa i chcia� ruszy� w stron� wylotu p�ki skalnej, lecz nagle znieruchomia�.

Przez las kto� szed� cicho w jego kierunku. By�o ju� bardzo ciemno pod drzewami, i kiedy id�ca posta� min�a go w odleg�o�ci kilku krok�w, nie dostrzeg� ani jej rys�w, ani szczeg��w stroju. Przesz�a bardzo cicho i znikn�a bezszelestnie poza kraw�dzi�. Przeczeka� d�ug� chwil�, a p�niej, opieraj�c kolejno ka�d� stop�, aby nie z�ama� przypadkiem suchej ga��zki, ruszy! za ni�. Wiedzia� tylko jedno na pewno. To by�a kobieta. Wyjrza�. Ksi�yc nie wszed� jeszcze na niebo. W nik�ym blasku gwiazd i dalekich okien Norford Manor dostrzeg� na skale ciemn� plam�, przesuwaj�c� si� z wolna w prawo, coraz ni�ej. W pewnej chwili zatrzyma�a si�. Joe wyt�y� wzrok. Ale nic ju� nie by�o wida�. Posta� znikn�a. Tam musia�o by� wej�cie do Groty.

Stoj�c nieruchomo za krzakiem ja�owca, Alex patrzy� w ciemn� otch�a� w�wozu, ws�uchany w cichy szept potoku w dole. Potem zacz�� schodzi� w d�, przylepiony do �ciany, czujny jak kot, zaciskaj�c z�by i modl�c si� do wszystkich bog�w, �eby nie str�ci� jakiego� kamyka, kt�ry spadaj�c narobi ha�asu.

� Musia�aby by� szalona� � powiedzia� do siebie, bezg�o�nie poruszaj�c wargami. � Musia�aby by� po prostu szalona�

Postawi� nog� na ma�ej platformie skalnej, ku kt�rej zmierza�a p�ka, przed nim by� czarny otw�r wysoko�ci doros�ego cz�owieka. Przytulony do �ciany, Joe zajrza� ostro�nie.

Przez chwil� nie widzia� zupe�nie nic. Potem wyda�o mu si�, �e widzi zakr�caj�cy ostro w prawo korytarz skalny. Gdzie� na kra�cu zw�aj�cego si� tunelu ta�czy� blady odblask jak gdyby �wiecy, zapalonej w g��bi pieczary i poruszanej powiewem.

Joe dotkn�� mimowolnie tylnej kieszeni spodni. By� nie uzbrojony. Pomy�la� z nagl� sympati� o sko�nookim doktorze Yarnamoto i cicho jak duch wsun�� si� w czarn� czelu��. Pod nogami czu� suchy kamie�, a chwilami sypki piasek. Posuwa� si� pochylony, cho� wydawa�o mu si�, �e ciemno�� w g�rze jest wysoka jak katedra. Tu� przed zakr�tem korytarza przystan�� i wstrzyma� oddech.

G�os by� kobiecy, cichy i gwa�towny. Opieraj�c si� palcami o ch�odn� �cian� korytarza, wyjrza�. To, co zobaczy�, by�o tak nieprawdopodobne, �e przez chwil� wpatrywa� si� jak urzeczony w �w obraz, nikn�cy i pojawiaj�cy si� po�r�d b�ysk�w p�omieni, kt�rych migotliwe odbicia ucieka�y po �cianach jak szybkie, pierzchaj�ce ryby.

Przed nim w �wietle male�kiego, tl�cego si� na ziemi ogniska le�a�a niewielka, niemal okr�g�a komnata skalna. Jej opadaj�ce ku jednej ze �cian dno ko�czy�o si� czarn� szczelin�. Kl�cza�a przed ni� kobieta o czarnych, rozpuszczonych w�osach i modli�a si� z�o�ywszy r�ce.

� Daj mi go� daj mi go, Czarny Duchu� Chc� mu pra� koszule i dogl�da� go w chorobie, kocha� go w nocy i gotowa� mu w dzie�. Daj mi go! Tylko Ty mi go mo�esz da�, bo wszystko nas dzieli i on nigdy mnie nie zechce za �on�. Zechce ze mn� spa� i b�dzie dobry dla mnie. Ale za �on� we�mie inn�. A dla mnie nie ma �ycia bez niego� Oddam Ci moje cia�o i dusz�, i zbawienie wieczne za to jedno�

Umilk�a i pochyli�a g�ow�. M�wi�a teraz tak cicho, �e dobiega� do niego tylko szelest jej s��w. Potem rozplot�a z�o�one r�ce i z ma�ego w�ze�ka, kt�ry le�a� obok na kamiennej pod�odze Groty, wyj�a p�k suchych zi� i cisn�a w dogasaj�ce ognisko. P�omie� na chwil� wystrzeli� ja�niej i zn�w przygas�.

Joe cofn�� si� i na palcach, krok po kroku, t�umi�c oddech, wycofa� si� korytarzem ku wylotowi jaskini.

*

Kiedy po godzinie sir Alexander Gilburne sam otworzy� mu drzwi domu w odpowiedzi na ciche pukanie, cofn�� si� ze zdumieniem.

� Na mi�o�� bosk�, co si� z panem dzia�o?

Alex poszed� za jego spojrzeniem i dopiero teraz zauwa�y�, �e jest od st�p do g��w umazany ple�ni�, glin� i pokryty sosnowymi szpilkami.

� By�em na spacerze� � U�miechn�� si�. � Przeszed�em czterysta lat w ci�gu kilku godzin. Nasz przyjaciel Einstein by�by ze mnie zadowolony.

� Nie wiem, gdzie pan by�, ale wygl�da pan, jakby pan wyszed� z piek�a.

� Och, mniej wi�cej. W ka�dym razie jestem troch� zm�czony. Ta burza za d�ugo ju� wisi w powietrzu. Noc jest cieplejsza, ni� cz�sto bywaj� dni o tej porze roku.

� Tak� � S�awny prawnik raz jeszcze obrzuci� uwa�nym spojrzeniem swego go�cia. � Niech pan po k�pieli pozostawi to ubranie w �azience. Austin wejdzie tam rano i postara si� je doprowadzi� do stanu u�ywalno�ci, zanim si� pan obudzi.

� Mam inne ze sob��

� To nic. On to �wietnie potrafi robi�. Nie wydaje mi si�, �eby jad� pan kolacj� w miejscu, kt�re pan zwiedzi�, prawda?

� Dzi�kuj� bardzo. Nie jestem g�odny. Ale gdyby fili�anka herbaty� � Joe ziewn��, zas�aniaj�c r�k� usta. � I, je�eli nie b�d� zbyt natr�tny, chcia�bym jeszcze dzisiaj zaj�� kilka minut pa�skiego czasu.

� Och, oczywi�cie. Niech si� pan wyk�pie. Herbata b�dzie ju� czeka�a. Je�eli chodzi o mnie, to usypiam z trudem, a o tej porze nigdy.

� Bardzo si� ciesz�. Interesuj� mnie pewne problemy architektoniczne. Gilburne uni�s� brwi, ale nie powiedzia� ani s�owa, � To znaczy rozk�ad pokoi w Norford Manor.

� Widz�, �e jest pan niezmordowany. Oby by� pan tak samo szcz�liwy w swoich poczynaniach.

� Za to nie r�cz� � powiedzia� Joe powa�nie. � Ju� dawno nie mia�em tak marnego wyobra�enia o moich zdolno�ciach w tej ponurej dziedzinie.

� Czy odkry� pan co� ciekawego dzi� wieczorem?

� Nie. W pewnym sensie nie by�o to nic zaskakuj�cego. Ale fakt�w mamy coraz wi�cej.

A jak powiedzia� nasz przyjaciel Heron: dochodz� do wniosku, �e wiedza mo�e by� u�ywana nie tylko dla ulepszenia istnienia cz�owieka, ale i dla wywo�ania strachu i zadziwienia go. Ale dajmy temu spok�j na razie. Przez ca�y czas mam wra�enie, �e cokolwiek pomy�l�, musi by� bezsensowne. Prawda albo jest o wiele prostsza, albo o wiele bardziej skomplikowana od mojej hipotezy. Za kwadrans zejd�, je�eli pan pozwoli.

I min�wszy znakomitego adwokata wszed� szybko na schody. Kiedy po kilkunastu minutach czysty i przebrany wr�ci� do hallu, Gilburne czeka� na niego niemal w tym samym miejscu i z tym samym wyrazem twarzy, z jakim Joe go pozostawi�. Usiedli przy stole w jadalni i nie czekaj�c nawet, a� herbata wystygnie troch�, Alex przeszed� do rzeczy, � Zauwa�y�em dzisiaj, �e doktor Duke mieszka na parterze, prawda? Zaciekawi�o mnie to o tyle, �e w tego rodzaju rezydencjach sypialnie po�o�one s� z regu�y na pi�trze i nigdy nie umieszcza si� ich na jednym poziomie z jadalni� i salonem. Czy kto� jeszcze mieszka na parterze?

� Tak� Przedtem by�o oczywi�cie tak, jak pan m�wi, ale kiedy stara pani Elizabeth straci�a w�adz� w nogach, postanowi�a przenie�� swoj� sypialni� na d�, a wraz z ni� przeni�s� si� tam lekarz oraz piel�gniarka, kt�rych chcia�a mie� w nocy blisko na ka�de zawo�anie. Dokonano wtedy w domu pewnych przer�bek i zamieniono na sypialnie dwa saloniki i dawny pok�j my�liwski. Wybudowano tak�e dodatkowe �azienki. Zreszt� �yczeniem starej pani by�o, aby po jej �mierci wszystko wr�ci�o do poprzedniego stanu. Na parterze poza tym znajduje si� pokoik go�cinny, kt�ry Thomas Kempt zajmowa� jako ch�opiec, kiedy przyje�d�a� tu jeszcze z matk�. Od tej pory zajmuje go zawsze, ile razy przyje�d�a do Norford. Pokoje s�u�by s� na dole i wychodz� na przepa��. Od strony ogrodu s� to sutereny, ale w rzeczywisto�ci maj� tak sarno du�e okna jak pokoje parteru. S� tylko po�o�one ni�ej. Rozk�ad pokoi na pi�trze zna pan cz�ciowo. Wyprowadzenie si� matki i jej dworu Irving Ecclestone wykorzysta� natychmiast, powi�kszaj�c obszar swego muzeum. Zajmuje on tam teraz w sumie pi�� pokoi: gabinet, trzy pokoje muzealne i sypialni�. Naprzeciw s� pokoje Joan i Nicholasa, i kilka nie zaj�tych w tej chwili pomieszcze� go�cinnych. To wszystko. Rezydencja nie jest du�a i nigdy nie rozbudowywano jej, ze wzgl�du na po�o�enie. W ko�cu rzadko bywaj� domy, kt�rych �ciany z trzech stron opadaj� w przepa��.

� Czy m�g�by mi pan narysowa� z pami�ci szkic parteru i pi�tra Norford Manor?

� Chyba tak, ale to nie jest konieczne. Wyszed� z pokoju i po chwili powr�ci�, nios�c p�aska tekturowa teczk�. � Mam u siebie plan domu, poniewa� dbam o jego konserwacj� i op�acam wszystkie roboty z ni� zwi�zane. Czy chce pan to zabra� do swojego pokoju?

� Je�eli pan pozwoli.

� Jak najch�tniej. � Gilburne wyj�� z teczki kilka karton�w. Wyszuka� jeden z nich, opatrzony napisem: I pi�tro. � W tym pokoju umar�a Patrycja� � powiedzia� cicho. � M�wi� panu o tym, bo przypuszczam, �e to pana powinno zainteresowa�.

� Dzi�kuj�. � Joe wsun�� karton do teczki i wsta�. � Dobranoc, sir Alexandrze. Je�eli za�pi�, prosz� pami�ta�, �e b�d� dzi� pracowa� do p�na w noc.

� Na pewno nikt nie zak��ci panu snu� Joe ruszy� ku drzwiom i zatrzyma� si�.

� Och, jeszcze jeden drobiazg. Czy nie wie pan, dlaczego wszystkie okna w Norford Manor zaopatrzone s� w kraty?

� Wiem. Parter by� okratowany prawdopodobnie ju� w pierwszych latach po zbudowaniu domu. A kraty pierwszego pi�tra s� pomys�em Elizabeth Ecclestone. Ba�a si� o dzieci, o Patrycj� i Irvinga. Prawie wszystkie okna wychodz� na kilkunastopi�trow� przepa��. Po wstawieniu krat by�a przynajmniej spokojna, �e �adne z dzieci nie wychyli si� za daleko przez parapet. I tak ju� potem pozosta�o.

� Rozumiem. Dobranoc, sir Alexandrze.

I Joe Alex poszed� do siebie na g�r�. D�ugo patrzy� na roz�o�one plany starego domu.

Polem z�o�y� je, ziewn�� i rozejrza� si�. Jego oczy pad�y na maszyn� do pisania i zdawa�o mu si� przez chwil�, i� instrument odda� mu spojrzenie, a w jego wielu ma�ych g�sto osadzonych oczkach zab�ys�o co� jak wyrzut.

Zgasi� �wiat�o i po�o�y� si� na ��ku, na kt�rym tylu ju� ludzi przed nim le�a�o, ws�uchanych w szum drzew za oknem.

Usypiaj�c dozna� nagle bardzo niemi�ego uczucia. Ockn�� si� z prze�wiadczeniem, �e zapomnia� o czym�. o czym? Nagle zrozumia�. Ju� drugi dzie� mija� od chwili, kiedy po raz ostatni pomy�la� o pewnej dziewczynie, kt�ra spa�a teraz zapewne smacznie pod ciep�ym, gwia�dzistym, greckim niebem.

Przez chwil� le�a� nieruchomo, potem westchn�! i powiedzia� cicho w g��b ciemnego pokoju:

� Nie gniewaj si�, kochana, to piekielnie trudna historia. Niewiele rozumiem z tego wszystkiego� Przecie� wiesz, �e niecz�sto mi si� to zdarza.

Chcia� powiedzie� co� jeszcze, ale widocznie Efialtes, grecki demon snu, spl�ta� mu my�li. Usn��.

Pomimo zapowiedzi spa� kr�tko. Obudzi� si�, kiedy ca�y dom pogr��ony by� jeszcze we �nie. S�o�ce jednak wsta�o ju� i tkwi�o nisko poza drzewami, a park o�y� i przez otwarte okno wlatywa�y do pokoju odg�osy rozmowy dw�ch niewidzialnych ptak�w, siedz�cych w ga��ziach najbli�szego kasztana.

Przez chwil� Joe le�a� nieruchomo, nie mog�c zrozumie�, sk�d pochodz� te d�wi�ki i gdzie jest. Potem w jednej chwili przypomnia� sobie wszystko i usiad� na ��ku.

Wsta� i ws�uchuj�c si� w cichy plusk wody sp�ywaj�cej do wanny podszed� do okna. Pomimo wczesnej godziny by�o nadal gor�co. W b��kicie bezchmurnego nieba przebija� niezwyk�y, prawie niezauwa�alny, stalowy odcie�. Burza, kt�ra narasta�a w atmosferze od dwu dni, by�a ju� prawie wyczuwalna, jak gdyby ka�dy atom powietrza na�adowany by� elektryczno�ci�.

Wyk�pany, ubra� si� i spojrza� na zegarek. By�a punkt pi�ta. Joe u�miechn�� si�. Niejednokrotnie szed� w ci�gu ostatnich miesi�cy spa� o tej godzinie. Ale dawno ju� nie budzi� si� o niej. Usiad� za sto�em. Na kartce wkr�conej do maszyny le�a� nieuchwytny ob�oczek kurzu, kt�ry uni�s� si�, gdy dotkn�� jej palcem. Grecja. Ksi��ka. Joe westchn��. Potem poruszy� si� niespokojnie. Zdenerwowanie powraca�o. Gdzie� na dnie tego chaosu musia�o by� zupe�nie proste i jasne rozwi�zanie. I on, cz�owiek, o kt�rego przenikliwo�ci kr��y�y ju� po kraju legendy, siedzia� oto i nie rozumia� nic. Ka�da teoria, jak� zdo�a� skleci�, natychmiast ukazywa�a nonsensown� luk�. A przecie� Patrycja Lynch nie mog�a pope�ni� samob�jstwa. To jedno wiedzia� na pewno. Nie mog�a go pope�ni�. Wi�c kto� j� zamordowa�. Ale dlaczego w takim razie ten kto� wyprawia� potem te diabelskie hece ze �ladami i portretem?� Ob��d? A mo�e po prostu spryt? Ba, gdyby go sprowadzono tu w dzie� po jej �mierci, gdyby lepiej zna� tych ludzi, gdyby przes�ucha� ich� Ale przyjecha� tu, kiedy na grobie tej kobiety wyros�a ju� zapewne wysoka wiosenna trawa, a czas zatar� ostro�� tamtych chwil w umys�ach ludzi�

Jedno by�o pewne: morderca pozosta� w Norford Manor i dzia�a� dalej. Nie ba� si� policji, rozg�osu, nie ba� si� nawet tego, �e zachowanie jego ostrze�e wszystkich naok�. Ba, kimkolwiek by� morderca, wiedzia� ju�, �e s�awny Joe A)cx przyby� tu, �eby zbada� okoliczno�ci �mierci Patrycji Lynch. A je�eli i to go nie powstrzyma?

Joe zacisn�� z�by. � Wtedy b�d� ci� mia�� � powiedzia� cicho i wzdrygn�� si�, bo r�wnocze�nie przed oczyma zobaczy� twarz tej osoby. Zastanowi� si�. Nie po raz pierwszy twarz ta pojawia�a si� w jego rozmy�laniach. Motyw by� oczywisty, ale ani cienia dowodu. Wsta�. Rozpiecz�towana paczka dokument�w, pochodz�ca od Parkera, le�a�a przy ��ku. Wzi�� j� do r�ki.

� Thomas Kornpt� Agnes Stone� Alexander Gilburne� Archibaid Duke� Irving Ecclestone� Elizabeth Ecclestone� Joan Robinson� Nicholas Robinson� notatki lokalne dotycz�ce s�u�by� Radiotelegram z Po�udniowej Afryki o �yciu i sprawach zmar�ej Patrycji Lynch�

Absolutnie nic ciekawego. Fortuna Ecclestone��w sprawdzona, nienaruszona, opinia kilku bank�w� Gilburne: bez na�og�w, wielki prawnik, bardzo bogaty, du�y maj�tek odziedziczony po rodzicach, powi�kszony nieco dzi�ki znakomitej praktyce karnej� Doktor Dek�: zdolny lekarz pochodz�cy z ubogiej ch�opskiej rodziny, stypendysta. Wspomaga rodzin�, konto bankowe powi�ksza si� systematycznie o niewielkie sumy, nigdy nic nie podejmowa�� Agnes Stone, prymus szko�y piel�gniarskiej� sierota. Jej obecna praca jest jedyn�, jaka otrzyma�a zaraz po uko�czeniu szko�y� Robinsonowie� dobre ma��e�stwo, dobra sytuacja finansowa, wielu przyjaci�, mili, cenieni, lubiani og�lnie� S�u�ba: bez zarzutu, najmniejszej kradzie�y, awantury�

Od�o�y� papiery, potem schowa� je do walizki i zamkn�� j� na klucz. P�niej, po wahaniu, otworzy� walizk�, wyj�� z niej pistolet automatyczny i zapasowy magazynek. Sprawdzi� pistolet i wsun�� go do kieszeni, a magazynek do drugiej.

� �licznie� � powiedzia� p�g�osem. � Zachowuj� si� jak b�azen z kryminalnego filmu. Powinienem mie� jeszcze koszulk� pancerna i wi�zk� granat�w r�cznych za pasem. I do kogo w�a�ciwie mam strzela� w tym �licznym zak�tku kraju? Do kt�rego z tych nieposzlakowanych obywateli? Do znanego adwokata, zdolnego architekta, znakomitej sprinterki z dobrego domu? A mo�e do sparali�owanej damy? W powie�ci mog�aby ona wstawa� noc� i przekr�ca� ten obraz. Ale jak? A �lady w Grocie? A zab�jstwo Patrycji? Gdyby c�rka zobaczy�a j� chodz�c�, wybieg�aby od razu na korytarz, �eby zawo�a� reszt� domownik�w� Zaczynam bredzi�

Mimo to nie wyj�� pistoletu z kieszeni i nie w�o�y� go na powr�t do walizki.

Znowu podszed� do sto�u. Nagle znieruchomia�. Na dole dzwoni� telefon. Potem ucich�.

Joe spojrza� na zegarek. Pi�ta dwadzie�cia. Serce zacz�o mu bi� szybciej. Wi�c jednak. Sta�o si�!

Przez grube mury nie dociera� �aden odg�os. Ptaki za oknem ucich�y, ale inne �piewa�y g�o�no. Joe cicho zamkn�� okno. Czeka�.

Po chwili us�ysza� to, czego si� ba� us�ysze�. T�pe, powolne postukiwanie na schodach. Sir Alexander Gilburne wchodzi� na pi�tro.

Joe ruszy� w stron� drzwi i zatrzyma� si� po�rodku pokoju. Pukanie.

� Prosz�! Drzwi otworzy�y si�. Znakomity adwokat sta� w szlafroku narzuconym na pi�am�.

� Nie �pi pan�

� Nie. Czy co� si� sta�o?

Gilburne wszed� i zamkn�� drzwi za sob�.

� Przed chwil� dzwoni� do mnie Thomas Kempt. Portret sir Johna Ecclestone�a znowu odwr�ci� si� dzi� w nocy twarz� do �ciany.

� To dobrze! � powiedzia� Joe z tak wyra�na ulg�, �e Gilburne spojrza� na niego z niedowierzaniem.

� Co pan przez to rozumie?

� Och, nic. Ba�em si�, �e mog�o si� tam wydarzy� co� o wiele gorszego, je�eli mam by� szczery.

� Kempt czeka przy aparacie� � Gilburns odwr�ci� si� ku drzwiom. � Pyta, co ma robi�? Powiedzia�em mu, �e b�dziemy tam samochodem za kwadrans. Przypuszcza�em, �e pan �pi. W�o�� tylko co� na siebie i wyprowadz� w�z z gara�u. Albo mo�e lepiej pan wyprowadzi sw�j, zanim si� ubior�, dobrze?

� Ju� id�.

Wyszli. Po kilku minutach Joe zajecha� przed dom. Gilburne, nie ogolony, ale ubrany i uczesany, wyszed� i zaj�� miejsce obok niego. Bez s�owa ruszyli. Kiedy znale�li si� przy bramie parku, Joe zapyta� kr�tko:

� W prawo?

� Tak. Ta droga idzie tylko do Norford Mauor i tam si� ko�czy. Okr��a las i serpentyn� trafia z boku w park.

Po chwili droga unios�a si�. Alex zmieni� bieg i silnik przem�wi� g��biej. Jechali w cieniu, pomi�dzy drzewami lasu. Po chwili droga zakr�ci�a ostro, potem raz jeszcze w przeciwnym kierunku i pomi�dzy rozst�puj�cymi si� zaro�lami dostrzeg� dom i stercz�c� po drugiej stronie niewidzialnego w�wozu iglic� Diablej Ska�y. Na sto jard�w przed rezydencj� Joe wy��czy� motor i w�z cicho przytoczy� si� przed taras. Wysiedli. W otwartych drzwiach sta� Thomas Kempt w pi�amie i szlafroku. Joe skin�� mu r�k�, obszed� w�z i spojrza� na �cie�k�, wilgotn� od porannej rosy. Wida� by�o na niej wyra�ny �lad st�p m�skich, odchodz�cych od domu g��wn� alej� w d�, ku drodze do Valley House. Joe przyjrza� si� im, a potem ruszy� w stron� tarasu.

� Dzie� dobry! � wyci�gn�� r�k� do Kempta. � Nasz przyjaciel znowu da� zna� o sobie.

� Tak� � Thomas kiwn�� g�ow� i poprowadzi� ich w stron� jadalni. Kiedy zatrzyma� si� przed jej drzwiami, wyj�� z kieszeni klucz i otworzy� nim drzwi.

:� Nie chcia�em, �eby kto� tu wchodzi�� � powiedzia�, otwieraj�c je i przepuszczaj�c ich przed sob�.

Joe wszed� i rozejrza� si�.

Sir John Ecclestone znikn�� ze �ciany. Na jego miejscu spogl�da� na stoj�cych ciemny prostok�t starego p��tna. Obraz nie by� nawet zabezpieczony z ty�u �cian� z deseczek. Alex zbli�y� si� i obejrza� go. Potem przystawi� krzes�o i powiedzia�:

� Musimy go ostro�nie zdj�� � m�wi�c to zszed� z krzes�a i ruszy� ku drzwiom. � Zaczekajcie tu, panowie, chwileczk� i prosz� niczego nie dotyka�.

Znikn��. W hallu nadal nie by�o nikogo. Wyszed� na taras, zbli�y� si� do samochodu i ma�ym kluczykiem otworzy� baga�nik, z kt�rego wyj�� male�k� walizeczk�. Potem si�gn�� do kieszeni drzwi znajduj�cych si� przy siedzeniu kierowcy i wyj�� z niej r�kawiczki. Powr�ci� do jadalni. By�a godzina pi�ta czterdzie�ci pi��.

Alex otworzy� male�k� walizeczk� i zacz�� z niej wyjmowa� przybory. Kempt i Gilburne spogl�dali na niego w milczeniu.

� Czy to pan znalaz� obraz w tym stanie? � zapyta� Joe, manipuluj�c irchow� �ciereczk� przy du�ym szkle powi�kszaj�cym.

� Nie. Cynthia. Wsta�em w�a�nie, bo nastawi�em sobie budzik na pi�t�. Mam bardzo du�o pracy zwi�zanej z tym projektem; szczerze m�wi�c, jest to pierwsza moja naprawd� du�a robota. Przywioz�em j� ze sob� z Londynu, bo tu umiem o wiele ja�niej my�le�. Wi�c wsta�em i wyszed�em na korytarz. Chcia�em pobiec do basenu, �eby zanurzy� si�, zanim usi�d� do biurka. Woda zmywa od razu resztki snu i pobudza cz�owieka� Wi�c wyszed�em na korytarz i spotka�em Cynthi�. By�em nawet w pierwszej chwili zdziwiony, �e tak wcze�nie wsta�a. Ale zapomnia�em o tym zupe�nie, kiedy podesz�a i powiedzia�a: �Znowu!� Pokaza�a drzwi jadalni i od razu domy�li�em si�, o co chodzi. Zajrza�em i portret wisia� tak, jak teraz wisi. Wi�c zamkn��em jadalni� na klucz, kaza�em Cynthii i�� na d� i zaj�� si� swoimi sprawami, a potem sam nie wiedzia�em, co mam dalej zrobi�. Pomy�la�em, �e pan jest w Valley House ! na pewno b�dzie pan wiedzia� lepiej ni� ja, jak w takim wypadku post�pi�, a poza tym na pewno �jedzie pan chcia� by� jak najpr�dzej na miejscu, wi�c nie zwa�aj�c na godzin�, zadzwoni�em. To chyba wszystko.

Joe wyprostowa� si�.

� A czy nie zauwa�y� pan, kto z domownik�w opu�ci� dom dzi� rano i nie powr�ci� jeszcze?

� Co? Kto� wyszed�?� To dlatego ogl�da� pan ziemi� przed tarasem.

� Dlatego� � Alex wszed� na krzes�o i wsun�wszy r�kawiczki na r�ce ostro�nie zbli�y� si� do ramy, a p�niej uj�� obraz w miejscach, kt�re obejrza�. � Tam na pewno nie by�o odcisk�w palc�w� � mrukn�� � i jestem przekonany, �e nie b�dzie ich nigdzie indziej� Chyba �e nasz Diabe�ek zmieni� metod� Ale nie s�dz�. To bardzo konsekwentna osoba� Nadal zachowuj�c najwi�ksz� ostro�no��, odwr�ci� obraz i ustawi� go ukosem przy �cianie tak, �e tylko w�ski kant ramy opiera� si� o ni�. Potem male�k� szpryck�, podobn� do rozpylacza perfum, rozsypa� na ca�ej powierzchni ramy ciemny, drobniute�ki proszek. P�niej powoli, centymetr za centymetrem, przejrza� ca�� powierzchni� z obu stron, nie opuszczaj�c najmniejszego �ladu ani zadrapania. W pewnej chwili znieruchomia� i d�ugo patrzy� na �wie�a, ostr� krech� d�ugo�ci mo�e p� cala. Pod szk�em krecha wygl�da�a jak g��boki w�w�z o postrz�pionych brzegach, ale by�a taka male�ka, �e go�ym okiem trudno by�o na ni� zwr�ci� uwag�.

� Czy znalaz� pan co�? � zapyta� Gilburne, przygl�daj�cy si� mu w skupieniu.

� Nie wiem. To znaczy, wiem, ale nie wiem jeszcze, co to zadrapanie oznacza. �

Zwr�ci� si� do Kempta: � Czy m�g�by pan poprosi� t� pokoj�wk� Rowland tutaj na chwil�?

� Oczywi�cie� � Kempt ruszy� ku drzwiom, najwyra�niej zadowolony, �e dano mu dzia�a�. Rysy jego energicznej, m�skiej twarzy by�y w tej chwili zaci�te. Kiedy wyszed�, Joe zako�czy� ogl�dziny i wyprostowa� si�.

� Tak jak przypuszcza�em� � mrukn�� do siebie, ale tak, �e Gilburne us�ysza� go.

� Nie ma �adnych �lad�w?

� �adnych. Nasz przyjaciel jak wida� upiera si� przy tym, �eby�my uwierzyli w nadzwyczajne w�a�ciwo�ci tego obrazu. � Spojrza� w t�ust� twarz sir Johna, kt�ra spogl�da�a teraz na niego z wysoko�ci nie wi�kszej, ni� mog�aby to zrobi� twarz dziecku. Ale twarz starego krzywoprzysi�zcy nic by�a podobna do twarzy dziecka. Alexowi wyda�o si� nagle, �e dostrzega w niej wyraz ob��dnego przera�enia. Potem wra�enie znikn�o i pozosta�a tylko jasna plama na ciemnym tle lekko po��k�ego werniksu. Czas poora� powierzchni� obrazu jak sk�r� staruszki: pe�na by�a male�kich, drobnych zmarszczek.

� Pan .mnie prosi�?� � Cynthia Rowland sta�a za nim ubrana w swoj� s�u�bow� czarna sukienk� i nieskazitelnej bia�o�ci fartuszek. Spod r�wnie bia�ego czepeczka, kt�ry �licznie kontrastowa� z jej czarnymi w�osami, patrzy�y na Alexa spokojne oczy, u nad nimi jak kruk o rozwini�tych skrzyd�ach bieg�y proste, g�ste, zro�ni�te nad nosem brwi.

� Tak, panienko. To panienka znalaz�a dzisiaj ten obraz odwr�cony do �ciany?

� Tak, prosz� pana.

� Kiedy to mog�o by�?

Cynthia rzuci�a okiem na ma�y zegarek, kt�ry zaledwie wystawa� spod r�kawa sukienki. � Dok�adnie godzin� temu, prosz� pana. By�a za pi�� pi�ta.

� Czy panienka spojrza�a wtedy na zegarek?

� Tak, prosz� pana. To znaczy, nie. Na zegarek spojrza�am, kiedy wk�ada�am go na r�k�. By�a wtedy za dziesi�� pi�ta. A od tego czasu mog�o min�� nie wi�cej jak pi�� minut.

� A po co panienka wesz�a do jadalni?

� Chcia�am pozbiera� fili�anki i popielniczki. Zawsze zostaj� wieczorem, bo tu jest barek i ekspres do kawy i panowie cz�sto wypijaj� kieliszek czego� przed snem albo robi� sobie kaw� do pracy w nocy, kiedy s�u�ba ju� posz�a spa�.

� Czy panienka zawsze tak wcze�nie wstaje i rozpoczyna swoje zaj�cia?

� Tak, prosz� pana. To znaczy, nie� � Zawaha�a si�. Joe, kt�ry przygl�da� si� jej uwa�nie, dostrzeg�, �e Cynthia jest o wiele bledsza ni� w�wczas, kiedy j� zobaczy� po raz pierwszy. � Zwykle wstaj� o p� do sz�stej i rozpoczynam prac� o sz�stej, ale dzisiaj jest dzie� �wi�tego Eustachego i zabawa w Blue Medows. A u nas jest taki zwyczaj, �e ca�a okolica tam si� schodzi. Tu w domu zawsze s�u�ba podaje troch� wcze�niej lunch i ma wolne do rana, bo cz�sto zabawa przeci�ga si�, kiedy jest �adna pogoda. Dlatego wsta�am wcze�niej, wyk�pa�am si� i ubra�am pr�dko, bo chcia�am posprz�ta� na dole i wyprasowa� sobie sukienk�, zanim Marta wstanie i zacznie robi� �niadanie. Potem nie mia�abym ju� czasu a� do lunchu, bo trzeba roznie�� �niadanie do pokoj�w, pos�a� ��ka, pom�c pannie Stone przy starszej pani, a potem znowu jest lunch. Wi�c wsta�am przed pi�t� i przysz�am tu, �eby zabra� to, co b�dzie do zabrania. Wtedy zobaczy�am obraz.

� I co panienka zrobi�a?

� Nic. Na to si� nie da przecie� nic poradzi�. Takie rzeczy nie s� w r�ku �ud�� � Urwa�a. � Zebra�am na tac� fili�anki i wysz�am. A wtedy spotka�am pana Kempta na korytarzu i powiedzia�am mu, co tu zobaczy�am. Pan Kempt zajrza�, zamkn�� drzwi na klucz i kaza� mi i�� na d� do siebie i nie budzi� nikogo. Kiedy schodzi�am, s�ysza�am, �e telefonuje. Zdaje si� do pana, prawda, prosz� pana? � Sk�oni�a lekko g�ow� w stron� Gilburne�a. � Us�ysza�am nazwisko. A potem zesz�am na d�, po�o�y�am tac� w kuchni na stole i wr�ci�am do pokoju.

� I zacz�a panienka prasowa� sukienk�?

� Tak� � Unios�a brwi. � Przecie� dlatego wcze�niej wsta�am.

� Luter� � powiedzia� Alex, zwracaj�c si� do Gilburne�a � �mieszkaj�c w klasztorze wittenberskim, budzi� si� cz�sto, jak sam opowiada�, i s�ysz�c ha�asy w korytarzu nas�uchiwa� czujnie. Ale s�ysz�c, �e to nie napad opryszk�w ani po�ar, tylko Diabe�, usypia� spokojnie.

� Spokojne sumienie� � mrukn�� Gilburne � bywa i tarcz�, i w��czni�.

� W�a�nie. Panienka nie obawia si� Diab�a, jak wida�?

� Nie, prosz� pana. Nie obawiam si� Go. � Cynthia spokojnie potrz�sn�a g�ow�. Alex otworzy� usta, ale nic nie powiedzia�. Przez chwil� milcza�.

� Dzi�kuj� panience�

Cynthia dygn�a i skierowa�a si� ku drzwiom. Potem zatrzyma�a si�.

� Przepraszam, �e pytam, ale panowie pewnie jeszcze nic nie jedli? Czy poda� kaw� i co� do zjedzenia?

Zanim Joe zd��y� odpowiedzie�, uchylone drzwi otworzy�y si� i stan�a w nich Joan Ecclestone, ubrana w �liczn� szar� pi�am� i kr�ciute�ki czerwony szlafrok, kt�ry nadawa� jej wygl�d greckiej dziewczyny o�ywionej na starym, kamiennym fryzie. By�a tak wyra�nie zaspana, �e nawet powa�ny sir Alexander u�miechn�� si� na jej widok.

� Nicholas� � powiedzia�a ziewaj�c. � Czy jeste� tutaj? � Rozejrza�a si�, dostrzeg�a Alexa i Gilburne�a, potem wzrok jej spocz�� na stoj�cym na pod�odze portrecie. Potrz�sn�a g�ow�. � Co si� sta�o? � Wesz�a do pokoju i zbli�y�a si� do Joego. � Czy on znowu?� � Nie doko�czy�a i wskaza�a r�k� na obraz, W ci�gu u�amka sekundy musia�a opu�ci� j� senno��, bo g�os jej by� w tej chwili zupe�nie przytomny.

� Czy pani szuka swojego m�a? � zapyta� Alex, odpowiadaj�c pytaniom na pytanie. � Tak� � Joan spojrza�a na niego i nagle zobaczy� w jej oczach przestrach. � Mieli�my rano p�j�� nad brzeg w�wozu. Chcia� malowa� o �wicie, bo powiedzia�, �e o tej porze b�dzie mia� konieczne �wiat�o do tego, co chce zrobi�. Przygotowa�am wieczorem termos z kaw� i mieli�my wsta� po pi�tej. Chcia�am p�j�� z nim� � Zawaha�a si� i spojrza�a na Alexa. � Postanowi�am przerwa� na dwa dni trening i odpocz��. Tymczasem kiedy obudzi�am si� teraz: i zajrza�am do jego pokoju, Nicholasa ju� nie by�o. Musia� chyba wyj�� wcze�niej, bo ��ko jest zimne zupe�nie� Wi�c zesz�am� Na pewno wsta� wcze�niej i nie chcia� mnie budzi�

� Na pewno� � Alex rozejrza� si�. � Pani ojciec �pi jeszcze najprawdopodobniej?

� Nie wiem! Zwykle wstaje bardzo wcze�nie� Czasami mam wra�enie, �e nigdy nie �pi� Czy chce, pan go zobaczy�?

� Och, gdyby to nie zak��ci�o mu snu�

Joan odwr�ci�a si� do Cynthii, ale po u�amku sekundy wahania zmieni�a najwidoczniej zdanie, bo powiedzia�a szybko:

� Sama po niego p�jd�.

Wysz�a z pokoju. Czerwony szlafroczek b�ysn�� w drzwiach i znikn��. Alex odetchn�� g��boko.

� Dzi�kujemy ju� panience bardzo� Prosz� i�� i wyprasowa� sobie t� sukienk�. Diabe� Diab�em, a taka zabawa jest tylko raz do roku, prawda?

� Ju� j� wyprasowa�am, prosz� pana� � Mimowolnie Cynthia odpowiedzia�a mu u�miechem, ale zaraz spowa�nia�a, dygn�a i znik�a za drzwiami.

� Zupe�ny ob��d� � mrukn�� Kempt. � Nie dziwi si� pan teraz chyba, �e przyszli�my wtedy do pana, w Londynie. Niby nic si� nie dzieje, ale� � Zastanowi� si�. � Czy pan rozumie co� z tego?

� Wydaje mi si�, �e tak� Ale niewiele. W ka�dym razie� � Joe urwa�.

� Tak? � powiedzia� Gilburne.

� Komu� w tym domu zagra�a niebezpiecze�stwo i jestem bardzo szcz�liwy, �e sp�dz� tu kilka dni. Mo�e przekonam Diab�a, �e jest bli�ej piek�a, ni� przypuszcza.

� Sadzi pan, �e komu� tu co� naprawd� grozi? � Kempt zmarszczy� brwi. � Ale dlaczego? Nie rozumiem, kto m�g�by dyba� na moje �ycie, na �ycie sir Alexandra albo na czyjekolwiek inne?

� Tego nie powiedzia�em, chocia� nikt z nas nie wie, co niesie przysz�o��. Gdyby ludzie znali j�, niejeden okropny czyn pozosta�by w sterze plan�w i nie ujrza�by �wiat�a dziennego� W ka�dym razie, cokolwiek si� stanie, mog� obieca� z mojej strony tylko jedno: chocia� nie wszystko jest dla mnie jasne, cz�owiek czy demon w ludzkiej sk�rze, dzia�aj�cy po�r�d nocy na terenie tego domu, nie b�dzie korzysta� z owoc�w swojego dzia�ania. I gdybym by� na jego miejscu, dr�a�bym w tej chwili z przera�enia, zamiast wyprawia� diabelskie sztuczki. Znajd� go, �eby nawet ukry� si� przede mn� sto mil pod ziemi�!

� Pomo�emy panu w tym wszyscy! � powiedzia�? Kempt szczerze i wyci�gn�� do niego r�k�. � Chocia� niewiele z tego rozumiem, wierz�, �e uda si� to panu, T je�eli w moim skromnym zakresie b�d� m�g� pom�c panu, to�

Nie doko�czy�, bo cz�owiek stoj�cy w tej chwili na progu powiedzia� spokojnie:

� Dzie� dobry! To musi by� dla pana bardzo szcz�liwy zbieg okoliczno�ci, mr Alex. Na w�asne oczy jest pan �wiadkiem jednego z tych fenomen�w. Jak si� panu podoba ten �arcik? Irving Ecclestone wszed� do pokoju. By� ju� ca�kowicie ubrany. Joan wsun�a si� za nim i po raz pierwszy Joe zauwa�y� podobie�stwo pomi�dzy ojcem a c�rk�. Byli pozornie zupe�nie r�ni, ta prosta, wysoka, pe�na �ycia i niemal zwierz�cej zwinno�ci dziewczyna i st�paj�cy nieco niepewnie, przygarbiony lekko, uczony kr�tkowidz. W budowie czaszek i uk�adzie rys�w by�a pomimo to wewn�trzna zbie�no��, kt�r� antropolog odcyfrowa�by bez trudu.

� Je�eli mam by� szczery, mr Ecclestone, to �arcik ten nie podoba mi si� � Joe uj�� obraz w r�ce i z pewnym wysi�kiem uni�s� go, wszed� na krzes�o i zawiesi� portret na �cianie. � Wola�bym, �eby pa�ski czcigodny przodek zachowywa� si� nieco spokojniej. Jak pan wie, jestem nie tylko demonologiem amatorem, ale i pisarzem kryminalnym. Nie podoba mi si� ta zabawa.

Ecclestone podszed� do obrazu i poprawiaj�c szk�a przyjrza� mu si� uwa�nie, jak gdyby w postaci sir Johna chcia� odnale�� klucz tajemnicy.

� Wie pan co? � powiedzia� nagle po�r�d milczenia obecnych, kt�rzy mimo woli �ledzili jego ruchy. � Przysz�o mi do g�owy, �e to wszystko mo�e by� wynikiem dzia�ania lunatyka.

� Mo�e kto� w domu ma somnambuliczne sk�onno�ci, kt�rych dot�d nie zauwa�ono? Historia zna takie wypadki, kiedy sprawy tkwi�ce za dnia w pod�wiadomo�ci ujawniaj� si� u lunatyka w dzia�aniu przez sen� Mamy teraz ju� niemal pe�ni�, a noce s� bezchmurne�

� Ale w zesz�ym tygodniu nie mieli�my pe�ni� � Joe pokr�ci� g�ow�. � Chcia�bym, �eby tak by�o� Ale nie uwa�am tego za prawdopodobne.

Irving odszed� od obrazu i usiad� na jednym z krzese� stoj�cych wok� sto�u.

� W �redniowieczu s�dzono, �e lunatyk jest to cz�owiek ochrzczony przez pijanego ksi�dza.

� M�j Bo�e� � powiedzia�a Joan. � Zaraz dojdziemy do samego Diab�a we W�asnej Osobie. � Czy nikt nie chce wypi� fili�anki kawy?

Druga kobieta� � pomy�la� Joe. � One zawsz� my�l� o tym, �eby m�czy�ni byli nakarmieni.

� My�l�, �e nasz najazd o �wicie trwa ju� zbyt d�ugo, sir Alexandrze, prawda? Poza tym trzeba chyba b�dzie sprawdzi�, czy i drugi fenomen wyst�pi� r�wnocze�nie?

� Drugi? � Irving spojrza� na niego. � Ach, ma pan na my�li �lady w Grocie. Tak, warto by to sprawdzi�!

� W ka�dym razie ja p�jd� � Joe skin�� g�ow�. � W przeciwie�stwie do wszystkich tu obecnych, nie widzia�em czego� podobnego jeszcze nigdy w �yciu�

Sk�oni� si�. Zauwa�y�, �e Joan Ecclestone wysz�a na chwil� przed nim.

� P�jd� z panem� � Irving potrz�sn�� g�ow�. � Trzeba to przecie� w ko�cu wyja�ni� � U�miechn�� si� niepewnie. � To naprawd� dobry �art, �eby w domu specjalisty od tych spraw dzia�y si� takie rzeczy i nikt nie m�g� odkry� ich autora� Kiedy Joe znalaz� si� w hallu, us�ysza� okrzyk z tarasu.

� Nik! � To wo�a�a Joan Ecclestone. Dostrzeg� j�, biegn�c� w d� po stopniach. Wymin�a samoch�d i zawis�a na szyi Nicholasa Robinsona, kt�ry patrzy� na ni� ze zdumieniem, roz�o�ywszy szeroko r�ce. W jednej z nich trzyma� prawdopodobnie obraz, zakryty p�acht� papieru, zwisaj�c� lu�no po obu stronach napi�tego na blejtram p��tna. W drugiej l�ni� �w aluminiowy przyrz�d, kt�ry Joe zaobserwowa�, kiedy spotka� go po raz pierwszy. Skrzynka z farbami i p�dzlami, przewieszona na pasku biegn�cym przez rami�, ko�ysa�a si� nisko pod pach�.

Wyswobodzi� si� delikatnie z obj�� �ony i ruszy� ku tarasowi. Joan sz�a obok niego, bardzo blada i u�miechni�ta.

� Dlaczego mi nie powiedzia�e�, �e chcesz tak wcze�nie wsta�? Przestraszy�am si�, kiedy ci� nie zasta�am w pokoju!

� Przestraszy�a� si�? � Nicholas roze�mia� si�. � Nie my�la�a� chyba, �e porzuci�em ci� po�r�d nocy, �eby sp�dzi� poranek w obj�ciach kt�rej� z czarownic na Diablej Skale? Zreszt� one maj� swoje przepisy, zdaje si�. Znikaj� o wschodzie s�o�ca. � W tej samej chwili zda� sobie widocznie spraw� z obecno�ci samochodu przed domem. � Czy kto� przyjecha�?

Glosy obojga brzmia�y czysto w porannym powietrzu. Nicholas dostrzeg� grupk� m�czyzn stoj�cych na ganku.

� Dzie� dobry, szanowny tw�rco mojej �ony. Dzie� dobry, sir Alexandrze� � Z u�miechem skin�� g�ow� Alexowi. Potem spowa�nia�. Wszed� na taras.

� Czy co� si� sta�o?

Nie czekaj�c odpowiedzi wszed� do hallu, powiesi! skrzynk� na wieszaku, wsun�� sw�j statyw do jednego z otwor�w s�u��cych do przechowywania parasoli, ostro�nie opar� obraz o �cian�, odwr�ciwszy go ty�em do patrz�cych, i zawr�ci�.

� Portret sir Johna znowu przekr�ci� si� dzi� w nocy� � powiedzia� Kempt.

� Niespokojny staruszek� � Nicholas wzruszy� ramionami. � Joan, jestem g�odny jak smok. Ka� poda� mi co� do zjedzenia, bo zaczn� obgryza� palce. A je�eli chodzi o szanownego protoplast�, to my�l�, �e gdyby�cie przestali na niego zwraca� uwag�, uspokoi�by si� od razu�

� Idziemy do Groty� � powiedzia� sir Alexander � sprawdzi�, czy odciski nie powt�rzy�y si�.

Nicholas patrzy� za Joan, oddalaj�c� si� w stron� schod�w kuchennych, potem nagle odwr�ci� g�ow�.

� Nie musicie panowie tam chodzi�

� Dlaczego? � Alex sta� obok wieszaka, bawi�c si� odruchowo zamkiem skrzyneczki, w kt�rej by�y farby.

� Bo by�em tam przed p� godzin�. �adnych �lad�w nie ma. To znaczy s�, ale nie diabelskie. Ko�o szczeliny wida� �lad jakiego� ma�ego ogniska, a naoko�o odciski niewielkich, chyba damskich pantofli. Pewnie jakie� dziewcz�ta posz�y tam na wycieczk�

� Czy jeste� pewien, �e sprawdzi�e� ca�e dno Groty?

� Ale� tak. � Nicholas wyci�gn�� z kieszeni bluzy p�ask� latark� elektryczn�. � Zagl�da�em wsz�dzie. Nie zostawi�em ani cala nie obejrzanego. Je�eli mi nie wierzycie, mo�ecie zreszt� sami si� przekona�

� A co sk�oni�o pana do tak dok�adnych ogl�dzin Groty akurat dzisiaj? � powiedzia� spokojnie Joe.

Po jego s�owach zapad�o nag�e milczenie, jak gdyby wszyscy obecni zdali sobie spraw�, �e nie pomy�leli dot�d o tym, o czym powinni byli pomy�le� ju� po pierwszych jego s�owach.

� Dlaczego? � Nicholas u�miechn�� si�. � To moja s�odka tajemnica� Nie na d�ugo. Mam nadziej�, �e jeszcze dzisiaj wieczorem podziel� si� ni� ze wszystkimi.

�miej�c si� g�o�no, rozbawiony nagle jak�� my�l�, kt�rej tre�ci najwyra�niej nie mia� zamiaru nikomu zdradzi�, wzi�� z wieszaka swoj� skrzynk�, uni�s� ostro�nie stoj�cy pod �cian� obraz i, nie przestaj�c si� �mia�, ruszy� na g�r� i znikn�� za zakr�tem schod�w.

� Tak� � Irving Ecclestone westchn�� � za takich oto powa�nych ludzi jeste�my zmuszeni, dzi�ki emancypacji, wydawa� w dwudziestym wieku nasze c�rki, kt�re nie uwa�aj� nawet za stosowne zapyta� nas o zdanie�� Ale mimo to nie jest on chyba najgorszym ch�opcem, je�eli Joan go tak kocha� � Spojrza� na Alexa. � Czy p�jdziemy do Groty?

Joe potrz�sn�� g�ow�.

� My�l�, �e to nie jest konieczne. Nie pos�dza�bym pa�skiego zi�cia o nieprawdom�wno��. Je�eli twierdzi, �e zbada� ca�� Grot�, na pewno wie, co m�wi.

� Ale dlaczego? � Gilburne zmarszczy� brwi. � Przecie� nie wiedzia� o tym, �e obraz zosta� odwr�cony. Nie mia� �adnego powodu zrywa� si� tak wcze�nie, a potem p�dzi� w d� i w g�r� w�wozu.

Joe roz�o�y� r�ce.

� Chocia� mnie samego interesuj� tego rodzaju rozwa�ania, my�l�, �e �yj�c w wolnym kraju, musimy zaczeka� do wieczora. Pan Robinson obieca� nam, �e d�u�ej nie b�dzie trzyma� przy sobie tego sekretu.

Zreszt� b�d� oboje dzisiaj u pana na bryd�u, prawda? Mo�e wi�c dowiemy si� czego� wcze�niej.

� A kiedy ju� b�dziecie mieli dosy� kart, prosz� bardzo do mnie! � Irving uj�� Gilburne�a pod rami�: � Pan Alex b�dzie od dzisiaj moim go�ciem i my�l�, �e po bryd�u pojawi si� tutaj i ju� nas nie opu�ci a� do wyjazdu.

� Dzi�kuj� bardzo� � Joe u�miechn�� si�. � B�d� si� stara� pomno�y� moj� skromn� wiedz� przy pomocy pana olbrzymich wiadomo�ci.

� Przyjdziemy wszyscy, mniej wi�cej o czwartej� � powiedzia� Gilburne. � Austin spakuje rzeczy pana Alexa i przyprowadzi jego w�z tu do gara�u� � Zwr�ci� si� do Joego:

� Mo�e pan w og�le o tym nawet nie my�le�. S�u�ba �poda� pana z jednego domu do drugiego i wszystko b�dzie gotowe tutaj. Dawniej niejednokrotnie przejmowali�my tak nawzajem od siebie go�ci, kt�rzy byli naszymi wsp�lnymi przyjaci�mi.

Joe podzi�kowa� i rozstali si� z Norford Manor, obiecuj�c Irvingowi, �e o czwartej pojawi� si� znowu. Kempt zbli�y� si� do siedz�cego ju� za kierownic� Alexa i pochylaj�c si� do okienka powiedzia� p�g�osem:

� Nie mog� zapomnie� tamtych pana s��w o niebezpiecze�stwie dla domu. Nie rusz� si� st�d do pa�skiego przybycia. Mo�e pan na mnie liczy� o ile oczywi�cie ta ca�a sprawa nie jest nonsensem.

� Pan tak�e mo�e liczy� na mnie� � powiedzia� Joe powa�nie. � Ka�dy nast�pny ruch Diab�a i dostan� go. A wtedy uwolnimy ten dom od strasznych przypuszcze�, kt�re, jak mi si� wydaje, ka�dy z jego mieszka�c�w snuje dla siebie, udaj�c przed innymi, �e nic si� nie dzieje i nie ma powodu zawraca� sobie g�owy g�upimi �artami. Nie wiedzia�em nic o Norford Manor ani o jego Diable. Chcia�em napisa� kryminaln� ksi��eczk� i wyjecha� do Grecji. Wtedy przyszli�cie panowie i .prosili�cie, �ebym spe�ni� wobec tego Diab�a rol� archanio�a z mieczem ognistym. Boj� si�, �e nie b�dzie to naj�atwiejsza z r�l, jakie gra�em w �yciu. Ale odegram j� do ko�ca.

Skin�� r�k� Kemptowi i nacisn�� peda� gazu. W�z ruszy� cicho i po chwili znikn�� w alei opadaj�cej w d� �agodnymi serpentynami, pod zielon� kolumnad� starych drzew o li�ciach rozja�nionych weso�ymi barwami wczesnego lata.

Ale dopiero kiedy zatrzymali si� na s�onecznym podje�dzie przed Valley House, Alexa ogarn�a niejasna �wiadomo�� b��du.

W d�ugiej scenie, kt�ra rozegra�a si� przed jego oczyma w Norford Manor, tkwi� jaki� b��d. Co� nie zgadza�o si� z reszt�! Co? Potar� czo�o d�oni�, wysiad� z auta i w milczeniu wszed� razem z gospodarzem do mrocznej, kamiennej sieni�

�Tak, to by� fragment czego�, co kto� z nich powiedzia�� Tkwi� na kraw�dzi �wiadomo�ci, atakowa� umys� i dobija� si� gwa�townie do bram m�zgu�

Nie mog�c go pochwyci�, maj�c pe�n� �wiadomo��, �e gdyby zrozumia� to, czego nie mo�e dostrzec, zrozumia�by nagle wszystko, Joe Alex ruszy� do swego pokoju z sercem pe�nym rozpaczy.

� Rober! � powiedzia� Alex i spojrza� na zegarek. Brakowa�o dwudziestu minut do godziny czwartej. Wszyscy czworo wstali od stolika.

Ani lunch, ani bryd� u sir Alexandra Gilburne�a nie by� dzi� tym, co mo�na by�o nazwa� towarzyskim sukcesem.

� Idziemy? � Joan podesz�a do otwartego okna, a potem zawr�ci�a. � Wiem, dlaczego tak lubi� tw�j dom, wujku. Nie ma tu tych przekl�tych krat. Norford Manor jest jak wi�zienie� Nie, klatka! A noc� kto� odwraca obrazy twarz� do �ciany! � By�a bardzo blada i usta jej dr�a�y. Spok�j, kt�ry cechowa� j� rano, a potem towarzyszy� podczas posi�ku i gry w karty, znikn�� nagle. � Policja powinna w ko�cu co� z tym zrobi�!

� Chod�my� � Nicholas uj�� j� pod ramie.. � Panowie te� id�, prawda? Ma�y spacer dobrze nam wszystkim zrobi. Nie denerwuj si�, malutki cz�owieczku� Idzie burza i dlatego wszyscy jeste�my troch� podnieceni. To takie ma�e zabawy elektryczno�ci zawartej w powietrzu z elektryczno�ci� zawart� w naszych szarych kom�rkach.

� Na wszelki wypadek we�my p�aszcze� � Gilburne zadzwoni� na Austina, a potem ma�� grupk� skierowali si� przez ��k� ku furtce w murze.

Alex obrzuci� przelotnym spojrzeniem daleki, g�ruj�cy nad lasem dom na skale. W male�kich oknach Norford Manor nadal odbija�o si� niebieskie niebo, ale powietrze zmieni�o barw� i co� gro�nego zawis�o jak gdyby w nieruchomym niebie.

� Nie wiem, co mi jest?� � Joan strzeli�a palcami jak ma�a dziewczynka, kt�ra pokazuje sztuczk�, jakiej dopiero co si� nauczy�a. � Dobrze, �e Thomas tam zosta�� Ale ostatecznie nie trzeba przecie� sobie nic z tego robi� Nastraszy� nas pan niepotrzebnie. � Zwr�ci�a g�ow� do id�cego o krok za ni� Alexa: � Tyle o panu s�ysza�am, �e od razu wyda�o mi si�, jakby Norford musia�o sta� si� terenem czego� okropnego, tego, co spotyka si� w pa�skich ksi��kach: m�dry morderca i kr�g tajemnicy� Wie pan, o co mi chodzi? A tymczasem pan przyjecha� tu i odjedzie pan, a nic si� nie mo�e przecie� sta� mam nadziej� � doko�czy�a ciszej. Potem unios�a g�ow�. � Powinni�my wszyscy st�d wyjecha�. Nie wiem dlaczego, ale mam uczucie, �e to nie babci co� grozi� Ona mog�aby zosta� Nie powinni�my tu by� Chc� wyjecha� st�d, Nik. Zabra� tatusia i wyjecha� do Londynu.

� Boj� si�, �e jestem ostatnim cz�owiekiem na �wiecie, kt�ry potrafi przekona� twojego ojca o czymkolwiek� � u�miechn�� si� Nicholas. � Poza tym je�eli b�dziemy wpadali w histeri�, to zdaje si�, �e zrobimy w�a�nie to, o co chodzi naszemu dowcipnisiowi. Ale oczywi�cie je�eli chcesz, w pi�� minut po przyj�ciu do Norford Manor mog� wyprowadzi� samoch�d i odjedziemy. Przyje�d�am tu w ko�cu tylko po to, �eby spokojnie popracowa� i widzie� ci� w dobrym nastroju, biegaj�c� po lesie. Je�eli ma by� inaczej, ca�a zabawa nie jest warta dla mnie p� pensa. ��ka sko�czy�a si�. Min�li furtk� i weszli w las.

� Czy m�g�by mi pan jednak powiedzie�, dlaczego tak rano poszed� pan dzi� do Groty?

� Alex m�wi� spokojnie, ale w g�osie jego by�a lekka nutka nacisku, na kt�r� Nicholas natychmiast zareagowa�.

� M�g�bym, oczywi�cie. Ale chcia�bym zaczeka� jeszcze do wieczora. To, co mam zamiar doda� do mojego opowiadania, wymaga jeszcze� � Urwa�. � Och, zaczekajmy do wieczora! � U�miechn�� si�. � Prosz� si� nie gniewa�, ale nie jestem tak wra�liwy jak moja ma�a �ona� � Obj�� j� ramieniem, ale zaraz pu�ci�, jak gdyby zawstydzony publiczn� poufa�o�ci�. � Wiem, �e kiedy wejdziemy do domu, Joan uspokoi si� i wszystko b�dzie po staremu. Widzi pan, to otoczenie zawsze robi jej najlepiej przed wielkimi zawodami, a ja sam te� mam tu par� problem�w kolorystycznych do zwyci�enia. �wiat tutaj ma swoje magiczne barwy i chc� je zrozumie�. Jest co� w bieli tych ska� i w zielono�ci lasu, co razem daje powietrzu zupe�nie inn� faktur� ni� gdziekolwiek indziej. A mo�e wydaje mi si� tak tylko? Ale to na jedno wychodzi. W sztuce przekonanie jest najwy�sz� prawd�.

� Och, na pewno masz s�uszno��, a ja histeryzuj� � Joan wyprostowa�a swoj� sarni� sylwetk�. � Kiedy przyjdziemy, zrobi� nam wszystkim dobrej, mocnej herbaty. Pan Alex porozmawia z tatusiem o rogach i racicach, a wujek Alexander, Thomas, ty i ja zagramy w co�, a mo�e ta burza w ko�cu nadejdzie, bo przecie� w ko�cu musi nadej��, i� wszystko b�dzie znakomicie. � U�miechn�a si� blado. � Dobrze, �e ca�a s�u�ba posz�a do Blue Medows. Zabawi� si�. w dobr� gospodyni�, a kobiecie kuchnia zawsze przywraca r�wnowag�.

Gilburne, kt�ry szed� obok nich, postukuj�c cicho swoj� nieod��czn� lask�, uni�s� nagle g�ow�.

� Ca�y ten optymizm by�by zupe�nie na miejscu� � powiedzia� cicho � gdyby nie fakt, �e mister Alex absolutnie nie wierzy w samob�jstwo Patrycji.

� Co? � Nicholas nie zwolni�, ale w spojrzeniu jego zdumionych oczu Joe wyczyta� nieomal niech��. � Czy pan tak my�li na serio?

� Niestety. Poza wieloma dowodami, kt�re w ostateczno�ci da�yby si� podwa�y�, widz� jeden, kt�ry jest niewzruszony. My�l�, �e z ca�� pewno�ci� mog� stwierdzi�, �e pani Lynch nie pope�ni�a samob�jstwa. Ale nie wini� miejscowej policji ani koronera i jego s�du przysi�g�ych, kt�ry zatwierdzi� dochodzenie. M�j dow�d jest natury dosy� subtelnej, je�eli mo�na u�y� tego zwrotu.

� A na czym go pan opiera? � Nicholas by� teraz, po raz pierwszy mo�e od chwili, kiedy Alex spotka� go, doros�ym m�czyzn�, a nie rozczochranym, nieodpowiedzialnym artyst�, pozuj�cym nieco na wielkie, rozkapryszone dziecko.

� O ile wiem� � Joe spojrza� na niego spokojnie � pan tak�e ma swoje ma�e tajemnice. Prosz� pozwoli� mi zachowa� moj� do czasu, kiedy ujawnienie jej przyniesie najwi�kszy po�ytek �ledztwu.

� Ale to oznacza, �e morderca jest w � r � d nas! � powiedzia� Robinson z rozbrajaj�cym zdumieniem. � A je�eli jest w�r�d nas� � Nie doko�czy� rozpocz�tej my�li. � W ka�dym razie, bez wzgl�du na wszystko, Joan wyjedzie st�d dzisiaj i nie wr�ci do tej diabelskiej nory, dop�ki wszystko si� nie wyja�ni. Mordercy nie s� odpowiednim towarzystwem dla kobiet, nawet dla takich, kt�re mog� ucieka� szybciej ni� inne.

W jego ostatnich, pozornie �artobliwych s�owach nie by�o u�miechu. Znowu spojrza� na �on�.

� Wyjad� z tob� i b�d� ci� pilnowa� dzie� i noc, p�ki policja nie z�apie tego cz�owieka.

Nie ma powodu, �ebym tu pozostawa�. Nie jestem detektywem i nic z tego nie rozumiem. Nie przydam si� nikomu na nic i nikt nie powie, �e jestem tch�rzem. Za to mog� ci przyrzec, �e nawet na treningu b�dziesz widzia�a mnie na trybunie! � Zwr�ci� si� do Alexa. � No dobrze, ale dlaczego policja patrzy na to spokojnie?

� Dlatego, �e niespokojne patrzenie na to niczego by chyba nie da�o � powiedzia� Joe nieco bardziej oschle, ni� tego pragn��. � Morderca by� bardzo przebieg�y� � doda� �agodniej. � Tak przebieg�y, �e, jak pan sam widzia�, uniemo�liwi� wszelkie inne kierunki dochodzenia poza samob�jstwem. Na szcz�cie czy na nieszcz�cie nie poprzesta� na tym. Dzia�a dalej, chocia� jeszcze nie morduje. I je�eli s�dzi pan, �e mam co� przeciw temu, aby wszyscy obecni lokatorzy Norford Manor rozjechali si� i nic si� nie wydarzy�o, to mo�e tylko to, �e teraz Diabe� dzia�a w miejscu, kt�re jest mi znane, a p�niej b�dzie dzia�a� w innych miejscach, kt�rych nie umiem okre�li�. Trudno przecie� b�dzie trzyma� w niesko�czono�� ochron� policyjn� przy ka�dym z was. Poza tym ta piekielna sprawa nie daje �adnych punkt�w zaczepienia dla nowego �ledztwa. On jest bezb��dny.

� Kto?

� Diabe�.

Umilkli wszyscy na chwil�. �cie�ka wesz�a na zakr�t.

� A czy policja naprawd� nie ma zamiaru dzia�a�? � Nicholas pokr�ci� g�ow�. � To znaczy, �e po prostu oddano nas wszystkich na ewentualn� rze�, licz�c na to, �e przy kt�rym� nieboszczyku Diabe� pope�ni jaki� ma�y b��d i zdekonspiruje si�. A co b�dzie, je�eli nie zdekonspiruje si� � Wtedy staniemy w obliczu morderstw, kt�rych zagadki nie uda�o si� w�adzom rozwi�za� � Alex by� ju� teraz zupe�nie opanowany, chocia� wypowiadanie tych s��w, kt�rych u�ywa� po raz pierwszy w �yciu, przychodzi�o mu z trudno�ci�. � Wie pan przecie�, �e i takie wypadki si� zdarzaj�. A je�eli chodzi o policj�, to, na razie przynajmniej: policja to ja. A gdyby sir Alexander i pan Kempt nie potraktowali powa�nie odwr�cenia obrazu w zesz�� niedziel�, nie by�oby i mnie tutaj. Oczywi�cie jestem w stanie spowodowa�, aby przed Norford Manor stan�� policjant, a dwudziestu innych zamieszka�o we wszystkich wolnych pokojach domu. Ale to nie pomo�e do wykrycia mordercy i pozostanie on nadal nie znany. Mo�ecie tak�e wszyscy pa�stwo rozjecha� si�. Wtedy pozostanie tu sama pani Elizabeth z doktorem, piel�gniark� i s�u�b�. Co si� stanie wtedy, nie wiem. Ca�a trudno�� polega na tym, �e je�li wszyscy pojad� do Londynu, w�wczas najprawdopodobniej nic si� nie stanie. A wtedy �ledztwo utknie na martwym punkcie. Bo z d a n y c h , k t � r e p o s i a d a m o � m i e r c i p a n i P a t r y c j i L y n c h , mog� z absolutn� pewno�ci� wywnioskowa�, �e z o s t a � a o n a z a m o r d o w a n a , natomiast ju� nikt na �wiecie nie mo�e w tej chwili udowodni� komukolwiek, �e j� z a m o r d o w a � . Po prostu brak jest danych. Gdybym przyjecha� tu miesi�c temu, zaraz po tragedii, by� mo�e umia�bym powiedzie� co� wi�cej. W tej chwili stoj� w obliczu r�wnania o stu niewiadomych i kilku niepewnych danych. Jestem tylko cz�owiekiem. A poniewa� jestem cz�owiekiem, kt�ry od lat walczy ze zbrodni�, jestem w rozpaczy. To wszystko.

� Ale czy nie ma pan jakiej� teorii? Joan m�wi�a mi, �e pan zawsze ma jakie� teorie, kt�re najpierw wygl�daj� absurdalnie, a potem okazuj� si� s�uszne i sprawdzaj� si� w cudowny spos�b.

� Pana ma��onka by�a dla mnie zbyt uprzejma. Miewam swoje teorie i sprawdzaj� si� one czasami, bo s� oparte na elementarnej logice. Ale logika wymaga danych, motyw�w i mo�liwo�ci. To, co wiem w tej chwili, nie wystarczy�oby do przetrzymania osoby, o kt�rej my�l�, przez p� godziny w areszcie.

� O kim pan my�li?

To pytanie zada� Gilburne. By�o ono tak szybkie, �e Joe odruchowo otworzy� usta, �eby odpowiedzie�, zanim nie powstrzyma� si�, r�wnie odruchowo.

� Jest pan prawnikiem, sir Alexandrze, i wie pan, �e cz�owiek, kt�ry publicznie podejrzewa innego cz�owieka o pope�nienie zbrodni, nie maj�c do tego odpowiednich logicznych przes�anek, jest tak�e przest�pc�, chocia� mniejszego kalibru. Jestem bezradny w tej chwili, wiem ju� wiele, wi�cej mo�e, ni� wynika�oby z tego, co m�wi�, Ale paru jego posuni�� nie rozumiem. Nie zgadzaj� si� ze sob�. A przecie� musz� si� zgadza�. W ka�dym razie od chwili, kiedy zamieszkam w Norford Manor, postaram si� zrobi� co� naprawd�. I mo�e pan by� przekonany, mr Robinson, �e nawet je�eli wyjedzie pan stamt�d dzisiaj, us�yszy pan o wyniku moich dochodze�. Bo w tej chwili Diabe� musia�by mnie chyba zabi�, �eby sk�oni� mnie do przerwania tego �ledztwa!

Joan spojrza�a na niego. W oczach jej dostrzeg� b�agalny, serdeczny u�miech.

� B�dziemy panu naprawd� wszyscy bardzo wdzi�czni� � powiedzia�a cicho. � To takie okropne, kiedy pan z tak� pewno�ci� m�wi o tym Diable i o �mierci cioci Patrycji� Wyszli z lasu. Daleko, g�ruj�ce ponad oboma rozleg�ymi p�aszczyznami parku, ukaza�o si� Norford Manor. Na odleg�ym tarasie jak male�ka figurka z bia�ej porcelany porusza�a si� posta� kobieca kr���ca wok� czego�, czego nie mogli jeszcze dobrze odr�ni�, ale o czym wiedzieli, �e jest star�, siedz�c� w fotelu kobiet�.

Joan odetchn�a z ulg�.

� Na szcz�cie wszystko w porz�dku� To wszystko dzia�a mi ju� tak na nerwy, �e zacz�am si� ba�

Agnes krz�ta si� ko�o babci� Dobrze, �e pan jest z nami� � Spojrza�a na Alexa prawie b�agalnie, jakby prosz�c o opiek� i ochron� przed czym�, czego ba�a si� i nie rozumia�a.

� My�l�, �e przede wszystkim p�jdziemy si� wyk�pa�. � Nicholas spojrza� na niebo. � Nie pami�tam chyba tak parnego dnia.

Nie doko�czy�, bo spomi�dzy drzew wybieg� pi�kny alzacki owczarek, stan��, spojrza� na id�cych, a potem zawr�ci� spokojnie ku m�odemu cz�owiekowi w mundurze, kt�ry wchodzi� powoli pod g�r�, zbli�aj�c si� ku domowi od strony lasu.

� C� tam, sier�ancie? � zawo�a� Gilburne, kt�ry najwidoczniej go zna�. � Nie w Blue Medows? Macie tam przecie� dzisiaj mas� ludzi.

� Tak, sir� � Sier�ant Clarrence zatrzyma� si� i otar� pot z czo�a, unosz�c na chwil� czapk�. � W�a�nie dlatego tu jestem. Co roku zje�d�a si� tam troch� niewyra�nych typk�w, a poniewa� Valley House i Norford Manor to jedyne domy w najbli�szej okolicy, gdzie z�odziejaszek m�g�by si� ob�owi�, a wiem, �e s�u�b� zwalnia si� zwykle na ten dzie�, wi�c�

� roz�o�y� r�ce, u�miechn�� si�, zasalutowa� i ruszy� dalej pod g�r�, staraj�c si� omin�� �ukiem fronton domu.

Joe spojrza� na dom. By� nawet zadowolony, �e ros�y sier�ant i jego pi�kny pies spaceruj� po terenie. Chocia� co to mia�o za znaczenie? Diabe� nie by� stworzeniem, kt�re mog�o obawia� si� ps�w i policjant�w. Znowu spojrza� na dom. Piel�gniarka sz�a przez taras i znikn�a w drzwiach wej�ciowych. Nawet z odleg�o�ci kilkuset jard�w jej z�otorude w�osy za�wieci�y w s�o�cu, jak gdyby by�y wykonane z metalu. � Serwus, Tomku!

Odwr�ci� g�ow�. Nicholas, kt�ry wypowiedzia� ostatnie s�owa, kiwa� r�k� do zbli�aj�cego si� Kempta, ubranego w bia�y k�pielowy szlafrok. Nadszed� boso przez trawnik i potrz�sn�� g�ow�, z kt�rej posypa�y si� srebrne krople.

� Cudowna woda! � zawo�a�. � Musicie tam wszyscy zaraz wej��! Zanurzy�em si� na par� minut i jestem jak nowo narodzony!

Podszed� ku nim.

� Jak si� uda� bryd�, sir Alexandrze? Czy Joan znowu wszystkich roznios�a na strz�py?

� Znowu�

Alex odwr�ci� si� gwa�townie.

Od strony domu dobieg� przyt�umiony odg�os wystrza�u. Nie my�l�c, nie pr�buj�c w�tpi�, zaczai biec. Zobaczy� r�wnocze�nie figurk� w bieli, kt�ra wybieg�a na taras i sta�a patrz�c w prawo i wskazuj�c co� r�k�. Okna Irvinga Ecclestone. Przyspieszy� i gna� jak szaleniec pod g�r�.

� Tatu�! � us�ysza� za sob� wysoki krzyk kobiecy. K�tem oka dostrzeg� sier�anta Clarrence�a, kt�ry tak�e poderwa� si� do biegu. Pies p�dzi� przy jego nodze. Sier�ant, nic zwalniaj�c, wyci�gn�� pistolet z kabury u pasa.

Kto� min�� Alexa, jak gdyby nie by� doros�ym, wysportowanym, m�czyzn�, ale starcem, pr�buj�cym rozpaczliwie spieszy� si�, gdy bezsilne nogi pr�buj� odzyska� si�� m�odo�ci. A przecie� wiedzia�, �e biegnie bardzo szybko.

Joan Robinson bieg�a boso. To tak�e zauwa�y� pod�wiadomie. Zdo�a� j� wyprzedzi�, gdy zrywa�a z n�g swoje pantofelki na wysokich obcasach. P�dzi�a jak huragan, jak gdyby nachylenie gruntu, upa� i sukienka nie istnia�y. Nawet w tej sekundzie, kiedy bieg� z sercem pe�nym przera�enia i okropnym uczuciem nieuniknionej kl�ski, targn�� nim podziw. Zanim przebieg� trzy czwarte dystansu, frun�a na taras i znikn�a w czarnym otworze otwartych drzwi wej�ciowych.

Agnes Stone sta�a na tarasie, �miertelnie blada, przyciskaj�c r�ce do piersi.

� Tam! � krzykn�a. � Na g�rze!

Joe skoczy� na najwy�szy stopie� od razu, potkn�� si� i na chwil� straci� r�wnowag�. W u�amku sekundy, kiedy by� odwr�cony ku drodze, kt�r� ju� przebieg�, dostrzeg� sier�anta Clarrence�a, kt�ry by� ju� blisko. G��wn� alej� bieg� Nicholas, a za nim, nieco w tyle, Kempt pl�cz�cy si� w fa�dach szlafroka. Jeszcze dalej, ko�ysz�c si� groteskowo i podpieraj�c gwa�townie lask�, zbli�a� si� Gilburne.

Ale obraz ten mign�� mu tylko przed oczyma. Mimo to Joe odzyska� w tej chwili zimn� krew.

� Niech pan tu zostanie i pilnuje obu wyj��! � krzykn�� do nadbiegaj�cego Clarrence�a. Wyprostowa� si� i wbiegaj�c do hallu si�gn�� do tylnej kieszeni. Z pistoletem w d�oni wpad� do domu.

Z g�ry dochodzi�y szybkie, gwa�towne uderzenia, grzmi�ce jak alarmowy werbel. Pobieg� ku temu d�wi�kowi, przeskakuj�c po trzy stopnie naraz.

Joan Robinson, �kaj�c rozpaczliwie, bi�a drobnymi pi�ciami w drzwi gabinetu swego ojca.

� Tatusiu!� Tatusiu!!!� Tatusiuuu!!!�

Wszystko dzia�o si� tak szybko, �e kiedy Joe stara� si� p�niej odtworzy� wszystkie szczeg�y tych kilku minut, przysz�o mu to z najwi�kszym trudem.

Wbieg� po schodach i znalaz� si� obok Joan.

� Tatusiu! Tatusiu!!! Otw�rz!!!

�agodnie, ale stanowczo odsun�� j� i pochyli� si� do dziurki od klucza. Klucza nie by�o w niej. Chocia� na dworze trwa� nadal s�oneczny dzie�, w pokoju pali�o si� �wiat�o. W niskim kr�gu stoj�cej na biurku lampy Alex dostrzeg� tylko to, czego nie chcia� zobaczy�: g�ow� ludzka, opart� na powierzchni biurka, jak gdyby Irving Ecclestonc nas�uchiwa�, przyk�adaj�c ucho do le��cych przed nim papier�w. Twarz zwr�cona by�a w kierunku przeciwnym do drzwi. Nie widzia� jej.

� Czy on tam jest? � zapyta�a Joan, gwa�townie chwytaj�c powietrze.

Alex bez s�owa przytakn�� g�ow�. W tej samej chwili Nicholas Robinson znalaz� si� przy nich. Na dole Joe us�ysza� gwa�towne kroki, trza�ni�cie drzwiami, a potem te same kroki biegn�ce na g�r�.

� Wywa�cie te drzwi! � krzykn�a dziewczyna histerycznie. � On tam jest, Nik! Wywa�cie te drzwi! Czy s�yszycie?

Joe odsun�� si� dla nabrania rozp�du. W tej samej chwili u wylotu schod�w ukaza� si� Kempt w rozpi�tym szlafroku ukazuj�cym atletyczn� pier� i mokre, niebieskie spodenki k�pielowe. W jednej r�ce trzyma� b�benkowy rewolwer, a w drugiej ma�y woreczek z nabojami, kt�re id�c wsuwa� pospiesznie do b�bna.

Joe rzuci� si� na drzwi i odbi� si� od nich. J�kn�y g�ucho, ale nie drgn�y.

� Spr�bujmy razem! � Kempt po�o�y� rewolwer na stole, obok kuli z kwiatami, i stan�� przy nich. Wsp�lnie podparli ci�kie, d�bowe podwoje. Rozleg� si� cichy skrzyp. Drzwi zadrga�y, ale nie pu�ci�y. Uderzyli w nie prawie r�wnocze�nie ramionami. Z og�uszaj�cym trzaskiem jedna z obitych blach� listew p�k�a od wewn�trz i drzwi wygi�y si�. Ukaza�a si� w ich g�rnej cz�ci w�ska szpara. Joan sta�a pod �cian�, przyciskaj�c d�onie do policzk�w mimowolnym gestem przera�onego dziecka.

� Jeszcze, razem! � Uderzyli z rozpaczliw� si��, kt�r� cz�owiek nie dysponuje, a kt�ra rodzi si� w nim z niewiadomych �r�de�, kiedy zachodzi konieczno��. Zamek p�k� i drzwi otworzy�y si�. Joe, kt�ry by� po�rodku, wpad� do wn�trza pokoju i zatrzyma� si� �api�c r�wnowag�. To, co zobaczy�, wystarczy�o. Odwr�ci� si� b�yskawicznie i pochwyci� Joan, kt�ra wpad�a za nim, odpychaj�c obu pozosta�ych m�czyzn.

� Prosz� odprowadzi� �on�, mr Robinson. Tu� sta�o si� To znaczy, pani nie powinna by� tu teraz.

Dziewczyna znieruchomia�a mu w rakach. Potem, nie spuszczaj�c oczu z siedz�cego, powiedzia�a cicho:

� On nie �yje, prawda? Mo�e mnie pan pu�ci�. Nie b�d� w niczym przeszkadza�a� Joe pu�ci� j� natychmiast i podszed� do biurka. Pochyli� si�, potem wyprostowa�.

� Pani ojciec umar� od razu� � Prze�kn�� �lin�. � Musz� pa�stwa poprosi�, �eby�cie nie wchodzili tutaj. Przykro mi naprawd�, ale pani tak�e nie� przynajmniej nie w tej chwili jeszcze� � Spojrza� na Nicholasa. � Musicie pa�stwo wszyscy wycofa� si� z domu do ogrodu� najlepiej za domek ogrodnika. Je�eli� je�eli to nie by�o samob�jstwo� morderca musi by� jeszcze w domu. Dlatego pani nie mo�e tu na razie pozosta�. Panowie tak�e nie .. Zobaczy� Gilburne�a stoj�cego w rozbitych drzwiach. S�awny prawnik trzyma� teraz lask� w lewej d�oni. W prawej tkwi� niewielki pistolet ma�ego kalibru. Przelotnie Joe pomy�la� o tym, jak ma�o m�wi�o si� pomi�dzy tymi lud�mi o niebezpiecze�stwie, a jak wiele ka�dy z nich musia� my�le� o nim, je�eli w magiczny spos�b na czterech m�czyzn znajduj�cych si� w pokoju trzech mia�o bro� przy sobie. A by� jeszcze pi�ty� on tak�e trzyma� w zaci�ni�tej d�oni pistolet. Ale nie wystrzeli ju� z niego nigdy�

� Ja tu musz� zosta� jeszcze przez chwil� � powiedzia� wprost do Gilburnc�a. � A pan b�dzie �askaw zej�� do hallu i po��czy� si� z policj�. Gdzie mo�e by� teraz doktor Duke? A mo�e b�dzie jakikolwiek inny lekarz do uchwycenia. Niech natychmiast przyje�d�a. A pa�stwo wszyscy musicie usun�� si� teraz z domu� � Spojrza� na Joan, kt�ra odwracaj�c g�ow� zacz�a p�aka� cicho ukrywszy twarz na piersi m�a, kt�ry g�aska� j� odruchowo po w�osach i szepta�:

� Cicho, malutka, cicho, cicho, cicho�

� Chcia�bym, �eby wszyscy obecni zebrali si� za domkiem ogrodnika i nie oddalali si� stamt�d. Je�eli to nie jest samob�jstwo, morderca musi by� tu nadal i wtedy mo�e zaistnie� niebezpiecze�stwo� � Skina i na Nicholasa, kt�ry niedostrzegalnie przytakn�� g�ow� i wycofa� si�, prowadz�c p�acz�c� dziewczyn�.

Kempt wyszed� za nimi. W progu zatrzyma� si� na chwil�.

� Czy nie s�dzi pan, �e powinienem zosta� tu. Jestem uzbrojony i� Joe potrz�sn�� g�ow�.

� Nie. To jest sprawa policji. Niech pan p�jdzie za nimi. Tam s� trzy kobiety i mo�e pan im by� potrzebny, je�eli zacznie si� jaka� awantura� A gdzie pana bro�?

� Bo�e! Po�o�y�em j� na stole przy schodach! � Thomas wybieg�. Joe s�ysza� przez chwil� jego kroki na schodach. On sam podszed� r�wnie� do drzwi i zatrzyma� si�. Na dole Gilburne m�wi� co� do s�uchawki aparatu znajduj�cego si� w hallu.

Alex zawr�ci� i rozejrza� si� po pokoju. Potem podszed� do okna, odsun�� ostro�nie stor� okna i, otworzywszy je, wyjrza�. By�o to okno wychodz�ce nie na w�w�z, lecz na g��wn� alej� parku. Tu� pod nim znajdowa� si� taras.

Zobaczy� sier�anta Clarrence�a spaceruj�cego spokojnie w odleg�o�ci kilkudziesi�ciu jard�w od domu. Pies kroczy� przy jego nodze, jak gdyby ��czy�a ich obu niewidzialna ni�, nie daj�ca si� skr�ci� ani przed�u�y�. Dostrzeg� w d�oni policjanta matowy po�ysk ciemno oksydowanej lufy s�u�bowego Smith Westona.

� Czy wszyscy s� ju� poza domkiem ogrodnika? � zawo�a� Joe. Clarrence zatrzyma� si�.

� Tak, prosz� pana.

� Poza tym nikogo nie zauwa�yli�cie?

� Nie, prosz� pana.

� Dobrze. Zaraz zejd�.

Ods�oni� drugie okno, wychodz�ce na przepa�� i Diabl� Ska��. Potem powoli podszed� do biurka. Przed Irvingiem Ecclestone i pod jego bezw�adn� g�ow� le�a�o kilka kartek zapisanego papieru. Obok nich nie zakr�cone wieczne pi�ro. Z boku kilka ksi��ek. Joe pochyli� si� szybko. Nie. Tym razem Diabe� nie chcia� pozostawi� swojej wizyt�wki. Ostro�nie, ko�cami palc�w uni�s� star�, naci�gni�t� na cienk� deseczk� ok�adk� ksi��ki. Bodin: Demonomanie des sorciers � wspania�y, rzadki egzemplarz pierwszego wydania z roku 1575.

Odszed� od biurka i rozejrza� si�. Potem wyj�� z kieszeni pistolet, kt�ry wsun�� do niej atakuj�c zamkni�te drzwi. K�tem oka dostrzeg� jaki� ruch w rogu pokoju i b�yskawicznie skierowa� tam luf�.

D�ugi, zielony w�� pe�zn�� powoli w g�r� po swoim sztucznym drzewku zasadzonym po�rodku terrarium. Na dnie, pomi�dzy kamieniami le�a� drugi w��, zwini�ty w kilka pier�cieni, na kt�rych spoczywa�a g�owa. Przez kilka chwil Alex patrzy� na nic w milczeniu. Uczucie, kt�re ogarn�o go, gdy us�ysza� strza�, min�o teraz nagle, jak gdyby wydoby� si� ze z�ego snu. Do tej pory dzia�a� automatycznie, m�wi�, ale w�asne s�owa nie dociera�y do jego �wiadomo�ci, wiedzia�, �e istnieje, �e biegnie, uderza w drzwi, wydaje dyspozycje bezradnie patrz�cym, przera�onym ludziom. Ale on sam trwa� w stanie zupe�nie nierzeczywistym. Sta�o si� to, co si� nie mog�o sta�. Nie mog�o sta�. Nie mog�o sta� Potrz�sn�� g�ow�. �ycie wr�ci�o wielk� fal� i w m�zgu zapali�y si� tysi�ce ma�ych, przenikliwych �ar�weczek. Znowu zabrzmia�y w �wiadomo�ci dzwonki alarmowe. Teraz musia� dzia�a� szybko, jak najszybciej. Spojrza� jeszcze raz na biurko. Ale nie ogl�dziny by�y najwa�niejsze. D�uga smuga krwi, p�yn�ca od skroni zmar�ego na biurko, a potem znikaj�ca za jego kraw�dzi�, zacz�a ju� krzepn��. Joe uwa�nie zlustrowa� jeszcze raz pok�j oczyma, staraj�c si� zapami�ta� ka�dy najdrobniejszy szczeg�. Potem wyszed� i trzymaj�c pistolet w r�ce zacz�� schodzi� w d�, zatrzymuj�c si�, nas�uchuj�c, z oczyma czujnymi i napi�ciem mi�ni, kt�re odczuwa� w ca�ym ciele.

Kiedy ukaza� si� na tarasie, nie dostrzeg� nikogo poza sier�antem Clarrence�em, kt�ry w odleg�o�ci kilkudziesi�ciu jard�w od domu kontynuowa� sw�j spacer, zwalniaj�c i przyspieszaj�c, ale nie spuszczaj�c oka z powierzonych sobie wej��. Joe, kt�ry wiedzia�, �e Clarrence zmienia tempo, aby utrudni� celowanie ewentualnemu strzelcowi, odwr�ci� si� i uwa�nie zlustrowa� wszystkie okna, kt�re le�a�y w zasi�gu jego wzroku. Potem ruszy� w stron� sier�anta, maj�c nieprzyjemne wra�enie, �e plecy uros�y mu do rozmiar�w ogromnej tarczy strzelniczej, w kt�r� ka�de dziecko mog�oby bez wysi�ku trafi�. Ale r�wnocze�nie pragn��, �eby cz�owiek ukryty w domu (o ile w domu by� ukryty cz�owiek!) zacz�� przejawia� jak�kolwiek dzia�alno�� albo stan�� do walki. Wtedy wszystko by�oby jasne�

Szed� nie spiesz�c si� i zdaj�c sobie spraw�, �e nie kieruje nim zdrowy rozs�dek, ale zwyk�y ch�opi�cy wstyd przed ukazywaniem obawy.

� Sir Alexander Gilburne po��czy� si� z nasz� komend� w hrabstwie. Za kilkana�cie minut powinni tu by�. Powiedzieli, �e zawiadamiaj� natychmiast Londyn. Wygl�da na to, �e Scotland Yard kaza� si� informowa� o ka�dym wydarzeniu tutaj�

� Tak� � Joe sta� z pistoletem w d�oni, czuj�c teraz na plecach �ar s�oneczny, nie przemijaj�cy pomimo ko�cz�cego si� popo�udnia. � A doktor?

� Dzwoni� te� do aptekarza w Blue Medows. Doktor Duke zawsze je�dzi tam na bryd�a w ka�d� niedziel�. Tym razem te� by�, ale poczu� si� �le i odjecha� o pierwszej, to znaczy przed trzema godzinami.

� Gdzie odjecha�?

� Powiedzieli sir Alexandrowi, �e do domu.

� Do domu? To znaczy tutaj?

� Tak, prosz� pana. Mo�e mia� jaki� defekt po drodze, a mo�e �le go zrozumieli?

� Dowiemy si�. � Joe raz jeszcze ogarn�� spojrzeniem martwe okna domu. � My�l�, �e poprosimy sir Alexandra i pana Kempta, �eby trzymali stra� przed domem. Obaj s� uzbrojeni. A my wejdziemy razem z psem do �rodka. Nie trzeba traci� czasu�

Chcia� doda� co� jeszcze, ale nie powiedzia� ani s�owa, bo pomi�dzy drzewami rozleg� si� charakterystyczny d�wi�k motoru samochodowego pracuj�cego na pierwszym biegu. Potem ucich�. W�z wjecha� na r�wny teren. Po chwili doktor Archibald Duke ukaza� si�. za kierownic� auta, kt�rym przed trzema godzinami odjecha� do Norford Manor z odleg�ego o kwadrans drogi Blue Medows.

� Czego ty chcesz ode mnie, cz�owieku? � powiedzia� ze znu�eniem Benjamin Parker i spojrza� na Alexa niemal z niech�ci�. Stali naprzeciw siebie w gabinecie Irvinga Ecclestone, kt�rego zw�oki znikn�y ju� dawno za wy�amanymi drzwiami, wyniesione przez dw�ch ros�ych pos�ugaczy Zak�adu Medycyny New Scotland Yardu.

� Chc� tylko jednego� � Joe tak�e nie wygl�da� najlepiej. Na twarzy jego malowa�o si� tak wielkie napi�cie, �e wygl�da�a, jak gdyby zamar� na niej skurcz b�lu � ��eby� doprowadzi� to �ledztwo do ko�ca i pozwoli� mi zrozumie�, co si� tu w�a�nie sta�o, Ben.

� Co si� sta�o?! Facet umiera we w�asnym gabinecie, zamkni�ty w nim na klucz, zabity z w�asnego pistoletu, a ekspertyza to potwierdza � zar�wno odciski palc�w, jak pocisk w czaszce. Nawet ty sam mo�esz zezna� pod przysi�g�, �e w chwili strza�u nie by�o w domu nikogo poza nim. Opukali�my ten dom i nie znale�li�my �adnego tajnego przej�cia, korytarza czy jakiegokolwiek innego sposobu komunikowania si� z wn�trzem bez wiedzy og�u. Wszystkie okna domu s� zakratowane, a jedyne dwa wyj�cia by�y w chwili wypadku pod twoj� obserwacj�. W dodatku, jakby cudem, znalaz� si� na miejscu sier�ant policji ze swoim psem policyjnym. Przeszukali�cie ca�y dom. Nikogo w nim nie by�o. Ca�y okoliczny teren zosta� obstawiony i przeszukany ju� po p� godzinie� Nie ma �adnego fizycznego sposobu, aby ktokolwiek m�g� zabi� tego cz�owieka. Nie mogli go nawet zastrzeli� z zewn�trz. Mniejsza ju� o to, �e zgin�� na pewno od kuli z pistoletu, kt�ry trzyma� w r�ce. Aby sprawa by�a ja�niejsza, dobra Opatrzno�� kaza�a temu cz�owiekowi pracowa� w dzie� przy zamkni�tych oknach i zasuni�tych storach� W pokoju nie by�o �adnych tajemniczych przyrz�d�w i sposob�w, kt�rymi sypi� autorzy powie�ci kryminalnych. �adnych automat�w, zapadni, wind. �adnego sposobu, aby to n i e b y � o s a m o b � j s t w o ! Nikt na �wiecie nie mo�e nawet kwestionowa� tego faktu nie nara�aj�c si� na wiekopomn� �mieszno��. A je�eli chodzi o moj� skromn� osob�, to wiesz, �e pracowa�em z tob� przy najrozmaitszych zdumiewaj�cych historiach. Ale nie chcesz mi chyba powiedzie�, �e proponujesz mi sp�dzenie wieczora i nocy nad roztrz�saniem tego, co fanta�ci nazywaj� z b r o d n i � a b s o l u t n � ? Chyba �e sam Diabe� bierze w tym udzia�. Ale w takim wypadku musisz sobie dobra� do pomocy ksi�dza, a nie policjanta. Moje kr�lestwo jest z tego �wiata i nic nie mog� na to poradzi�. Musimy zwija� manatki i odje�d�a�. A po drodze napisz� raport do tutejszych w�adz. Za par� dni zbierze si� jury koronera i wyda orzeczenie� Na tym sprawa si� zako�czy. Czy chcesz mi jeszcze co� powiedzie�?

� Tak� � Joe ze zm�czeniem skin�� g�ow�. � Nie mam ani s�owa do zarzucenia twemu rozumowaniu� Chc� chc� tylko prosi� ci� o przys�ug�. Nie rozumiem jeszcze tego wszystkiego� To w pewien spos�b n i e d a j e s i � rozumie�. Ale prosz� ci�, Ben, prywatnie, poniewa� by�e� i jeste� moim przyjacielem i nigdy nie mia�em powodu w�tpi� o twojej przyja�ni� o to, �eby�my zostali tu jeszcze i �eby� pokrywa� autorytetem w�adzy wszystkie moje absurdalne pomys�y. Przyrzeknij mi, �e zostaniesz tutaj ze mn� i ze swoimi lud�mi, dop�ki nie powiem ci, �e si� poddaj�. Zgoda?

Parker wzruszy� ramionami, a potem spojrza� na niego spode �ba.

� Joe� Nie mog�! To nie ma przecie� zupe�nie sensu. To tak, jakby� chcia� wm�wi� we mnie, �e jaki� cz�owiek mo�e w rzeczywisto�ci by� w dw�ch miejscach naraz� Ale� � zawaha� si� � widzia�em twoje zwyci�stwa, Joe. Wiem, �e masz naprawd� wielki talent. Odda�e� nam tyle us�ug, �e nie mog� ci odm�wi�, je�eli si� uprzesz. Ale je�eli m�wisz o naszej przyja�ni, to prywatnie, jako przyjaciel, musz� ci powiedzie�, �e�

� Dzi�kuj� � Joe skin�� g�ow�. � Nie ko�cz. Wiem, co chcesz powiedzie�. Trzymam ci� za s�owo, Ben.

� Tak. Musisz mi tylko dok�adnie okre�li�, czego ode mnie ��dasz.

� Musimy przes�ucha� tych ludzi. Jest tu par� punkt�w, kt�rych nie rozumiem i chc� je wyja�ni�.

� A kiedy wyja�nisz ju� te punkty, co wtedy?

� Wtedy mo�e� � Alex urwa�, potem potrz�sn�� g�ow�. � Tak, rozumiem ciebie doskonale. To musi wygl�da� idiotycznie. Wstyd ci pewnie za mnie, co?

� Och� � Parker zrobi� nieokre�lony ruch r�k�. � My�l� tylko, �e po prostu wszed�e� w �lep� uliczk� ju� wtedy, kiedy ten biedny Gilburne, marz�c o tym, �eby samob�jstwo jego ukochanej okaza�o si� czym� mniej dla niego nieprzyjemnym, przyszed� do ciebie i podzia�a� na twoj� wyobra�ni� tymi Diab�ami. Teraz ta sama wyobra�nia zmusza ci� do absurdalnych posuni��. Ale znam ci� za dobrze i zbyt wysoko ceni� twoj� inteligencj�, �eby nie wiedzie�, �e to nie potrwa d�ugo. S�u�� ci ca�� moj� pomoc�� � U�miechn�� si�, podszed� do Alexa i po�o�y� mu d�o� na ramieniu. � Nie martw si�. Wszystko mija� Z drugiej strony nie rozumiem, dlaczego marzysz o tym, �eby maj�c przed sob� s t u p r o c e n t o w e samob�jstwo przyklei� do jakiego� Bogu ducha winnego cz�owieka odpowiedzialno�� za nie?

Ale Joe, jak gdyby nie zwracaj�c uwagi na jego s�owa, wpatrywa� si� w ma��, zielon� muszk�, kt�ra spacerowa�a po ciemnej plamie, widocznej na biurku.

� Widzisz, Ben� � Wskaza� palcem. Mucha, jak gdyby zgaduj�c, �e gest ten jej dotyczy, podfrun�a, zatoczy�a ko�o i usiad�a w tym samym miejscu, z kt�rego odlecia�a. � Belzebub by� bogiem much. Nie on jeden. Cyrenajczycy czcili Akarona, boga much, a Grecy Zeusa Myiodesa�

� Co? � powiedzia� Parker. � I co z tego?

� Absolutnie nic� � Alex podszed� do biurka. � Co by� powiedzia� na to, �eby�my spokojnie przejrzeli szuflady? W ko�cu nawet przyjmuj�c hipotez� samob�jstwa, chcia�by� przecie� w swoim raporcie wypisa� przypuszczalny motyw. Pan Irving Ecclestone nie by� jednym z tych szarych ludzi, kt�rych �mier� nie zajmuje nawet dwu wierszy w gazetach. By� dziedzicem olbrzymiej fortuny, najwi�kszym naszym znawc� spraw Diab�a i Inkwizycji, a poza tym ojcem naszej najs�awniejszej lekkoatletki. Je�eli dodasz do tego okoliczno�ci, o kt�rych prasa dowie si� pr�dzej, ni� to sobie wyobra�amy, a tak�e fakt, �e siostra jego zgin�a przed miesi�cem w r�wnie tajemniczych okoliczno�ciach, nie m�wi�c ju� o tym, �e na rodzinie tej ci��y przekle�stwo, kt�re, o dziwo, wype�ni�o si� w dziesi�tym pokoleniu, musisz sobie wyobrazi� ha�as, jaki powstanie, kiedy wiadomo�� o jego �mierci stanie si� w�asno�ci� publiczn�. Chocia�by dlatego radz� by� dok�adnym�

� Tak� � Parker skin�� g�ow�. � My�la�em ju� o tym. Ale w moim zawodzie jest to nieuniknione. W ko�cu policja nie jest od tego, �eby powstrzymywa� doros�ych, �yj�cych na wsi ludzi od samob�jstwa� Ale my�l�, �e masz s�uszno��. Musimy przegry�� si� przez to do ko�ca. Sam fakt, �e pope�niono tu dwa samob�jstwa w ci�gu jednego miesi�ca, da du�o do my�lenia opinii publicznej. Powinienem wszystko o tym wiedzie�.

I nie czekaj�c na Alexa wyci�gn�� g�rn� szuflad� biurka. Szybko przejrzeli notatki i papiery, kt�re nie da�y nic ciekawego i dotyczy�y wy��cznie bibliografii. W drugiej szufladzie nie by�o prawie nic poza paroma listami z zagranicy. Parker przerzuci� je pobie�nie. Joe otworzy� szuflad� po drugiej stronie. Wyj�� z niej zawini�t� w papier paczk�, zwa�y� j� w r�ce, a potem otworzy�. Przez chwil� przygl�da� si� jej zawarto�ci. Potem gwizdn�� cicho.

� Co si� sta�o? � Parker wrzuci� do szuflady ostatni list i podszed� do niego. � Co to jest?

Alex wzi�� ostro�nie przez chusteczk� pierwszy z dwu znajduj�cych si� w papierze przedmiot�w. Na pierwszy rzut oka sprawia�y one wra�enie kawa�k�w, drewna, lekko ociosanych i wymodelowanych u spodu.

� Mo�esz da� je do daktyloskopijnego sprawdzenia � mrukn�� Joe � chocia� za�o�y�bym si�, �e nie b�dzie na nich �adnych odcisk�w palc�w� S� wilgotne� � doda� po sekundzie. Zmarszczy� brwi i przez chwil� sta� zupe�nie nieruchomo.

� Ale co to jest? � Parker pochyli� si� i nie rozumiej�cym spojrzeniem przesun�� po obu klockach.

� O ile si� nie myl�, a chyba si� nie myl�, s� to w�a�nie owe stopy diabelskie, kt�rych odciski narobi�y tyle zamieszania w tym domu�

� Chcesz powiedzie�, �e on odcisn�� to w tej Grocie i na ksi��ce swojej zmar�ej siostry�

� Parker pochyli� si� nad przedmiotami z nag�ym zainteresowaniem. � Czekaj! � zawo�a�.

� Zaczynam rozumie�!

� Co rozumie�! � Joe zwr�ci� na niego wzrok, pozornie uwa�ny, ale w rzeczywisto�ci pozbawiony wyrazu.

� Czy wiesz, �e� � Parker urwa�, potem podj�� szybko � to jest oczywi�cie tylko moja dora�na hipoteza� Pomy�la�em, �e ten cz�owiek, zwariowany demonolog w ko�cu� Wszyscy tak o nim m�wi�� M�g�� m�g� tak si� przej�� t� przepowiedni�, �e sam� rozumiesz?

� Chcesz powiedzie�, �e zabi� swoj� siostr�, a potem siebie, �eby wykona� wyrok wydany na jego rodzin� przed wiekami? My�la�em o tym samym przed chwil��

� Naprawd�!? To w ka�dym razie t�umaczy�oby za jednym zamachem obie te sprawy. Czy jeste� absolutnie przekonany, �e Patrycja Lynch nie pope�ni�a samob�jstwa?

� Absolutnie.

� A dlaczego?

� W�a�nie z powodu tych racic� � powiedzia� Joe cicho. � Cyjanek mog�a ze sob� przywie��, listu mog�a nie pozostawia�, drzwi od biedy mog�a zamkn�� na klucz i po�o�y� go na stole, ale nie mog� zrozumie�, jak to si� sta�o, �e na ksi��ce po�yczonej jej tego samego wieczora przez sir Alexandra Gilburne�a znalaz� si� rano odcisk diablej nogi. Ona sama nie zrobi�aby tego na pewno. Przede wszystkim nie znaleziono �adnej diablej nogi w pokoju. Po drugie, jest rzecz� psychologicznie niemo�liw� do przyj�cia, aby kobieta znajduj�ca si� w depresji psychicznej z zupe�nie ludzkich, ziemskich powod�w mog�a z premedytacj� odcisn�� diabl� nog� na po�yczonej sobie ksi��ce, wynie�� potem t� diabl� nog� w takie miejsce, gdzie nikt by jej nie m�g� odnale��, a nast�pnie wr�ci� i pope�ni� samob�jstwo. W dodatku dla niej ten symbol nie mia� przecie� najmniejszego sensu. A je�eli nawet przyjmiemy, �e istniej� sprawy, o kt�rych nie mamy poj�cia, i symbol ten mia� sens, to jak wyt�umaczy� fakt, �e znaki powt�rzy�y si� po jej �mierci? To by oznacza�o, �e Patrycja mia�a wsp�lnika, kt�ry pozosta� i dzia�a� dalej. A jest to oczywisty absurd w za�o�eniu, bo 1) samob�jcy nie maj� wsp�lnik�w, 2) je�eli nawet jeden na milion ma wsp�lnika, to nie mog�a go mie� kobieta, kt�ra przyjecha�a tu po wielu latach, przebywa�a w Norford Manor bardzo kr�tko i praktycznie bior�c jedynie Gilburne by� dla niej bliskim cz�owiekiem. A Gilburne z kolei nie m�g�by przekr�ca� portretu sir Johna w jadalni po jej �mierci dla tej prostej przyczyny, �e nie nocuje w Norford Manor. Tak wi�c Patrycja Lynch mog�a pope�ni� samob�jstwo, ale bez towarzyszenia tych diabelskich hec, albo mog�a zosta� zamordowana, a wtedy te hece okaza�yby si� cz�ci� og�lnego planu, w kt�rym �mier� jej by�a tylko fragmentem� Rozumiesz?

� Rozumiem. Ale to nie wyklucza, �e Irving Ecclestone m�g� zabi� swoj� siostr�, a potem pope�ni� samob�jstwo, prawda? A nawet to potwierdza.

� Tak. Tego nie mo�na w y k l u c z y � . Ale najpierw musimy by� pewni, �e Irving Ecclestone p o p e � n i � samob�jstwo. Je�eli go nie pope�ni�, zar�wno jego �mier�, jak i �mier� jego siostry nale�� do planu jakiej� trzeciej osoby, kt�r� proponuj� nazywa� w skr�cie Diab�em.

� Ale Irving Ecclestone p o p e � n i � przecie� samob�jstwo! � Parker roz�o�y� r�ce i pokiwa� g�ow�, jak gdyby chc�c powiedzie�, �e wobec cz�owieka, kt�ry uporczywie nie chce uznawa� fakt�w, ka�da argumentacja jest per�� rzucon� przed wieprza. .� Czy mam ci powt�rzy�, �e cz�owiek, kt�ry strzela sobie w g�ow�, znajduj�c si� w absolutnie pustym domu, w zamkni�tym pokoju, i robi�c to na oczach licznych �wiadk�w, z kt�rych co najmniej dwaj s� godni zupe�nego zaufania, nie mo�e by� zamordowanym? Czy naprawd� wierzysz w si�y nadprzyrodzone?! Joe, cz�owieku, powiedz, czego ty chcesz ode mnie?

� Czego chc� od ciebie? Nie wiem, czego chc� od ciebie. Gdybym wiedzia�, mogliby�my za pi�� minut po�egna� ten uroczy zak�tek naszego kraju i odjecha� do mniej uroczego Londynu, gdzie mo�e uda�oby mi si� sko�czy� na czas t� koszmarn� ksi��czyn� i odlecie� do Grecji� Ale przesta�em w to wierzy�. Mo�e, zamiast snu� marzenia, spr�bujemy uporz�dkowa� to sobie.

� B�d� uszcz�liwiony � mrukn�� Parker. � Kiedy uporz�dkujesz to, co masz do uporz�dkowania, odjedziemy natychmiast. Tak m�wi mi przeczucie�

Westchn�� i usiad� w fotelu naprzeciw biurka, przygl�daj�c si� z wyra�n� niech�ci� w�owi rodzaju m�skiego, kt�ry spacerowa� w tej chwili po dnie klatki, dotykaj�c co chwila g�ow� szyby i rozgl�daj�c si�, jak gdyby spodziewa� si� w tym znanym sobie otoczeniu znale�� co�, czego dot�d nie widzia�.

Alex wyci�gn�� szuflad� biurka, w kt�rej zauwa�y� poprzednio czysty papier do pisania, wyj�� jedn� z kartek i po�o�y� przed sob�.

� Najpierw chcia�bym wypisa� sobie nazwiska wszystkich os�b, kt�re zamieszkuj� ten dom, a potem stwierdzi�, gdzie by�y one w chwili pope�nienia zab�jstwa�

� Po co? � Parker oderwa� wzrok od w�a i spojrza� ze zniech�ceniem na przyjaciela. � Przecie� sam mo�esz zezna� pod przysi�g�, �e �adna z nich nie zabi�a Irvinga Ecclestone.

� O Bo�e� � Joe wyj�� chustk� i otar� pot z czo�a. � Obieca�e�, �e mi pomo�esz. Nie przeszkadzaj mi teraz�

� Ale przecie�� � Parker umilk�.

� Zacznijmy od s�u�by� � Alex wyj�� pi�ro � 1) Joseph Rice � lokaj 2) Martha Cowley � kucharka 3) Cynthia Rowland � pokoj�wka�

I ogrodnik. Jak�e on si� nazywa? Parker zajrza� do swojego notatnika.

� Field�

� W�a�nie. 4) Ogrodnik Field. Kogo mamy dalej? Personel medyczny, je�eli mo�na tak ich nazwa�. Czyli:

5) doktor Archibald Duke 6) Agnes Stone, piel�gniarka. Teraz nast�puje rodzina:

7) Joan Robinson 8) Nicholas Robinson.

Mogliby�my jeszcze oczywi�cie do��czy� sir Alexandra Gilburne�a, kt�remu damy numer dziewi�ty. I na tym zamkniemy nasz� list�.

� Przecie� w gr� mo�e wchodzi� kto� obcy? � powiedzia� Parker odruchowo.

� Sam powiedzia�e�, �e w gr� nie mo�e wchodzi� n i k t � � Alex u�miechn�� si� mimo woli i zaraz spowa�nia�. Spojrza� w okno. Nad pasmem poro�ni�tych lasem wzg�rz nadal trwa�o bezchmurne niebo nadchodz�cego wieczoru, ale nagle uros�o i zgas�o na nim lekkie �wiat�o dalekiej b�yskawicy.

� Burza� � Parker odetchn�� g��boko. � Nareszcie. Oby tylko nie min�a nas i nie przesz�a z boku� � Podszed� do terrarium, na dnie kt�rego w�e le�a�y teraz zwini�te i nieruchome. � Nawet te stworzenia straci�y ju� si�y, zdaje si� � Pochyli� si� nad nimi. � A to co?

Alex uni�s� g�ow� znad kartki, na kt�rej kre�li� w tej chwili ma�e, pozornie nic nie znacz�ce znaczki obok nazwisk.

� Co si� sta�o? Znalaz�e� co�?

� Tak. To wygl�da jak wytrych. Ten w�� przy nim le�y. Joe podszed� i spojrza�.

� Czy one nie gryz�? � zapyta� zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego z .nieco dziecinn� niepewno�ci�, kt�ra dla Alexa, znaj�cego jego bezgraniczn� odwag� w walce z uzbrojonymi lud�mi, by�a nieomal wzruszaj�ca. � Trzeba to jako� wydosta�

� Spr�buj�. � Joe otworzy� drzwiczki klatki i wsun�� przez nie r�k�. Jeden z w�y uni�s� g�ow� i zasycza��

� Uwa�aj! � powiedzia� Parker.

Alex wzi�� metalowy przedmiot do r�ki i wtedy w�� uderzy�. G�owa jego wystrzeli�a b�yskawicznie i zderzy�a si� z przegubem d�oni. Joe potrz�sn�� r�k�. W�� opad� na dno. Zasycza� cicho, a potem zaniepokojony cofn�� szyj� do drugiego uderzenia, sycz�c nadal.

� Ugryz� ci�! � Parker szybko zamkn�� drzwiczki. � Zaraz zadzwoni� po naszego lekarza! � Ruszy� ku drzwiom.

Alex zatrzyma� go przecz�cym ruchem g�owy.

� One nie s� jadowite. Poza tym nie ugryz� mnie.

� Poka��

Na grzbiecie d�oni by�y tylko dwa ma�e zaczerwienienia. Z�by, kt�rych uderzenie nios�o �mier� �abom i jaszczurkom, nie zdo�a�y przebi� ludzkiej sk�ry.

� �Za ma�o si� masz, jeste� tylko Diab�em. Odrzu� kszta�t ludzki i oddal si� pe�zn�c Na brzuchu twoim c�tkowanym, w�u! Si�a mych zakl�� rz�dzi nawet piek�em. Ty pierwszy poznasz moc ich��

� powiedzia� Alex cicho.

Nad ska�ami znowu zab�ys�o. Rozleg�o si� echo bardzo dalekiego gromu.

� O m�j Bo�e� � Joe potrz�sn�� g�ow�. � Czy wiesz, �e w egzemplarzu nast�puje potem komentarz: �Grzmot i b�yskawica nad ska�ami. Tenibrarum princeps. deviatiarum infirorum Deus, hunc Incubum in ignis eterni abisuin accipite� Ska�a poch�ania go.� � Nigdy nie widzia�em tylu b��d�w naraz, ile ich jest w tym jednym zdaniu �aci�skim.

� O czym ty m�wisz? � Parker si�gn�� po trzymany przez Alexa kawa�ek obrobionego metalu. � O czym ty m�wisz, Joe?

� Jest to fragment z pi�tego aktu sztuki Narodziny Merlina, kt�rej cz�� przypisuj� Shakespeare�owi.

� Co? � Parker potrz�sn�� g�ow�, obracaj�c w palcach przedmiot.

� Jest to cz��

� S�ysza�em. Ale co to jest?

� Najprawdopodobniej klucz.

� Na pewno. Ma bardzo ciekawy wz�r, jakby pasowa� do starego, skomplikowanego zamka. Ale wykonany jest niedawno�

� Tak. I je�eli mamy post�powa� za twoj� teori�: szalonego demonologa, kt�ry zabi� swoj� siostr�, to powinien pasowa� wy��cznie do drzwi pokoju, w kt�rym umar�a Patrycja Lynch� � powiedzia� Alex cicho.

� Co? � Parker spojrza� na niego szybko. � Nie pomy�la�em o tym�

� Mo�e wypr�bujemy go od razu. � Joe wyci�gn�� r�k� i wyj�� klucz z d�oni przyjaciela. Potem podszed� do drzwi i spr�bowa� przekr�ci� nim wy�amany zamek. � Tu na pewno nie pasuje�

Wyszed� na korytarz, po kt�rym przechadza� si� policjant w mundurze. Min�� go i zbli�y� si� do drzwi pokoju, kt�ry wczoraj Gilburne wskaza� mu jako pok�j Patrycji.

� Je�eli dobrze pami�tam rozk�ad pokoi, to chyba b�dzie ten�

Przystan�� i zaczeka�, p�ki Parker nie zr�wna si� z nim. Potem nacisn�� klamk� i zajrza�. Klucz tkwi� po drugiej stronie, drzwi. Wyj�� go i wsun�� do dziurki znaleziony w klatce wytrych. Zamek przekr�ci� si� cicho, tam i na powr�t.

� Dzia�a! � Parker spr�bowa� sam, potem wsun�� klucz do kieszeni. � Przekl�ta burza!

� mrukn��. � Zapomnia�em zupe�nie o odciskach palc�w. To parne powietrze mo�e nawet Diab�a wyprowadzi� z r�wnowagi!

� Nie s�dz� � Joe w�o�y� w zamek klucz, kt�ry znajdowa� si� w nim poprzednio, potem zawr�ci� powoli w stron� gabinetu Irvinga.

� Jeste� ju� chyba absolutnie przekonany? � Parker zatrzyma� si� po�rodku pokoju. � Wszystko jest tak jasne, �e nie wymaga ani s�owa komentarza. Zabi� j�, potem siebie. By� od dziecka uwra�liwiony na sprawy Diab�a. Potem przesz�o to w cichy ob��d. Ci spokojni starsi panowie maj� czasem ciche, dziwne pasje. Ta pomiesza�a mu rozum. Zreszt� n i c i n n e g o n i e m o g � o s i � s t a � . Nikt go nie m�g� zabi�, a znaleziono w jego pokoju dowody wskazuj�ce na to, �e by� jej morderc�.

� W�a�nie� � powiedzia� Joe bardzo cicho. � W�a�nie.

� Nie rozumiem? � Parker podszed� do niego i po�o�y� mu d�o� na ramieniu. �

Naprawd� przestaj� ci� rozumie�. Chyba po raz pierwszy w �yciu przestaj� ci� rozumie�, i to tak zupe�nie, �e nie wiem, jak z tob� m�wi�. Cz�owieku! � mimowolnie podni�s� g�os. � Czy zdajesz sobie spraw�, w jak �miesznej sytuacji znajdujemy si� ju� teraz? Mamy wszystkie dowody samob�jstwa, absolutne dowody morderstwa pope�nionego przez szale�ca, mamy motywy jego dzia�ania i wiemy z absolutn� pewno�ci�, �e ten cz�owiek m u s i a � odebra� sobie �ycie. O co ci chodzi?!

� Przede wszystkim o to, �eby� przesta� na mnie krzycze�. A po drugie� � zawiesi� na chwil� g�os � w twoim wyk�adzie jest pewna ma�a luka.

� Luka? � Parker strzeli� palcami. � Nie drwij ze mnie.

� Przede wszystkim � Joe wyprostowa� si� � chcia�bym ci zwr�ci� uwag�, �e to ja od razu powiedzia�em, do kt�rych drzwi pasuje ten klucz. Po drugie, i to jest najwa�niejsze, je�eli przyjmiemy, �e Irving Ecclestone by� szale�cem, to dlaczego p o z o s t a w i � tak jasne �lady wskazuj�ce na niego jako na morderc� siostry? Szaleniec (o ile dobrze rozumiem motywy post�powania tego rodzaju umys�u) stara�by si� ukaza� wszystkim, �e przekle�stwo maj�ce podzia�a� w dziesi�tym pokoleniu zosta�o spe�nione nie przez niego, ale przez Diab�a. Dlatego nie bardzo rozumiem, po co da� nam tak dok�adnie do zrozumienia, �e to on, a nie Diabe�, zabi� Patrycj� Lynch? Przecie� w pierwszym wypadku znaleziono odcisk nogi diabelskiej, odciski w Grocie, a portret sir Johna obr�ci� si� twarz� ku �cianie. Sir John jest rzeczywi�cie osob�, dzi�ki kt�rej przekle�stwo to zosta�o rzucone, i jego odwr�cenie si�, bez odcisk�w ludzkich palc�w na ramie obrazu, by�o spraw� efektown�, sugeruj�c� dzia�anie mocy nadprzyrodzonych, tak jak reszta niecodziennych zjawisk, o kt�rych ju� powiedzia�em. Ale wobec tego sk�d wzi�� si� u Irvinga taki brak konsekwencji? M�g� przecie� z �atwo�ci� ukry� w zupe�nie niedost�pnym miejscu i �w wytrych, kt�rym, jak przypuszczasz, zamkn�� drzwi pokoju Patrycji k�ad�c jej w�asny klucz na stole po dokonaniu zbrodni � i owe drewniane klocki z odciskami diabelskich st�p. Nie zrobi� tego, psuj�c dok�adnie i ostatecznie wszystkie efekty wynikaj�ce z poprzednich �mudnych i nieco teatralnych zabieg�w. To wszystko razem nie wygl�da przejrzy�cie, prawda?

� Nie chcesz chyba, �ebym ��da� od szale�ca absolutnej konsekwencji, Joe? � Parker roz�o�y� race. � Nie jestem psychiatr�. Ale my�l�, �e nawet dziesi�cioletnie dziecko, gdyby przedstawi� mu a) fakt, �e nikt go nie m�g� zabi� i b) fakt, �e mia� te przyrz�dy przy sobie � musia�oby wysnu� tylko jeden wniosek.

� Wiem� � Alex skin�� g�ow�. � Niestety nie jestem dziesi�cioletnim dzieckiem i nie chc� wierzy� temu, co widz�, ale chc� to zrozumie�. Nie gniewaj si� na mnie o to.

Parker opad� na fotel.

� Nie gniewam si� na ciebie o nic. To, �e w tym zwariowanym domu zachowujesz si� jak wariat, te� mnie nie dziwi. Nic mnie nie dziwi. Ale mam wszystkiego dosy�. Prosi�e� mnie w imi� przyja�ni, �ebym zachowywa� si� razem z tob� jak wariat. Jeste� moim przyjacielem i przyszed� dzie�, w kt�rym zapragn��e� to wypr�bowa�. B�d� z tob� do ostatniej sekundy, cho�by nawet od jutra rana podw�adni moi wybuchali g�o�nym �miechem na m�j widok. R�b, co chcesz. Ja i m�j aparat jeste�my do twojej dyspozycji. Ale zakre�l jakie� granice tego nonsensu, a kiedy zrozumiesz, �e dzia�asz poza prawami elementarnej logiki, wtedy poddaj si� jak uczciwy, pokonany w uczciwej walce �o�nierz, zgoda?

Joe nie odpowiedzia�. Patrzy� w okno. Rozpoczyna� si� zmierzch. Na granicy wysokiego horyzontu, postrz�pionego koronami drzew i wysok� iglic� ska�y, wyr�s� ciemny, ob�ok, pierwszy zwiastun nadchodz�cej burzy. Daleki grom przetoczy� si� nisko i ucich�. Alex odwr�ci� si� i podszed� do siedz�cego. Zatrzyma� si� przed nim i k�ad�c obie r�ce na por�czach fotela pochyli� si� nisko. Parker zobaczy� jego szczup��, blad� twarz, z kt�rej ani na chwil� nie zszed� wyraz bolesnego prawie wysi�ku. Kr�tkie, niemal rude w�osy zadr�a�y lekko, kiedy przez okno wpad� pierwszy parny podmuch.

� Czy znasz, Ben, takie uczucie, o kt�rym m�g�by� powiedzie� tylko tyle, �e co� jest �nie w porz�dku�?

M�wi� bardzo powa�nie i cicho, nieomal szeptem. Parker skin�� g�ow�.

� My�lisz o czym� nieokre�lonym, o takiej my�li, kt�rej nie mo�na uchwyci�, ale o kt�rej wie si�, �e mo�na j� w jaki� spos�b skonkretyzowa�, tylko nie wiadomo, co to za spos�b?

� Tak. My�l� o czym� takim, co cz�owiek dostrzega i co nie formu�uje si� w jego �wiadomo�ci, ale tkwi gdzie� w g��bi i nie daje spokoju. Co chwila mam wra�enie, �e ten obraz wynurzy si� i wtedy nagle wszystko zrozumiem w jednej sekundzie. A potem zapada si� i jestem bezradny. Ale to przyjdzie, Ben. Ja wiem, �e to przyjdzie. Ja nawet wiem, k i e d y dozna�em tego uczucia! To by�o dwa razy.

� I nie umiesz okre�li� niczego absolutnie?

� Nie. Poza tym, �e wiem na pewno� � Urwa�.

� Co wiesz? � Parker pochyli� si� mimo woli ku przodowi. � �wiem, �e w obu wypadkach uczucie to nie mia�o n i c w s p � l n e g o z I r v i n g i e m E c c l e s t o n e .

Parker wsta� i zacz�� przechadza� si� po pokoju. Wreszcie zatrzyma� si�.

� Joe� � powiedzia� prawie serdecznie. � Je�eli to jest przyczyn� twojego niepokoju, jeste� usprawiedliwiony. Ale nic nie usprawiedliwia mnie w tej absurdalnej sytuacji. Przecie� wiemy obaj, �e�

� Wiem, wiem. Wiemy, �e nikt go nie m�g� zabi�, �e znale�li�my przy nim dowody wyja�niaj�ce �mier� jego siostry, �e� s�owem, �e ja jestem szalony. Ale pozw�l mi dzia�a� jeszcze troch�.

� Och, dobrze, dobrze. Dzia�aj, ile chcesz. W ko�cu, w przeciwie�stwie do zmar�ego Ecclestone�a, twoje szale�stwo ma jak�� metod�. To ty wynalaz�e� ten klucz�

� Teodoros z Samos� � mrukn�� Joe i pochyli� si� nad kartk�.

� Jaki Teodoros? Kto to jest? O czym ty m�wisz, cz�owieku?

� Teodoros z Samos wynalaz� klucz. Mniej wi�cej w roku 500 przed narodzeniem Chrystusa� Joseph Rice, lokaj�

� Co?

� My�l�, �e spr�bujemy przes�ucha� tych ludzi. Mam par� pyta�, Ben, je�eli nie masz nic przeciwko temu.

� Och, nic, absolutnie� Im pr�dzej ich wypytasz, tym pr�dzej odjedziemy. Mam nadziej�, �e zd��ymy przed burz� do Londynu�

� Chcia�bym zacz�� od s�u�by. �ci�lej m�wi�c, od Josepha Rice�a, lokaja m�a pani Elizabeth, kt�ry jest tu na wp� na emeryturze.

Parker podszed� do drzwi i p�g�osem wyda� dyspozycje dy�uruj�cemu w hallu cz�owiekowi.

Przez chwil� czekali w milczeniu. Parker przegl�da� wyrzucone na biurko listy. Rozleg�o si� ciche pukanie. Joe powiedzia�: �prosz�!�, wy�amane drzwi skrzypn�y g�o�no i do pokoju wsun�� si� stary cz�owiek. By� wysoki, mia� szerokie ramiona i trzyma� g�ow� prosto. Tylko sie� zmarszczek na twarzy, ciemno opalonej latami podzwrotnikowego s�o�ca, wskazywa�a jego wiek. Zatrzyma� si� przy drzwiach i lekko pochyli� g�ow�, pozdrawiaj�c obecnych. Joe zauwa�y�, �e mimowolnie spojrzenie jego pobieg�o przy tym ku pustemu biurku i zaraz powr�ci�o.

� Prosz� siada� � Alex wskaza� mu wolne krzes�o pod rz�dem p�ek.

Stary lokaj zawaha� si�, ale potem spokojnie podszed� i usiad� na brze�ku siedzenia.

� Prosz� nam powiedzie� � zapyta� szybko Joe bez �adnych wst�p�w � gdzie pan Irving Eccleslone trzyma� sw�j pistolet? Staruszek drgn�� i uni�s� g�ow�.

� Pistolet?� � zapyta�, jak gdyby nie rozumiej�c, ale zaraz wyprostowa� si�. � Pistolet by� zawsze w sypialni. Pan Irving trzyma� go w szufladzie nocnego stolika.

Joe uni�s� brwi.

� Czy�by spodziewa� si� jakiego� niebezpiecze�stwa? W domu tak po�o�onym jak Norford Manor, gdzie wszystkie okna s� zakratowane, a noc� nikt nie mo�e wej��, i gdzie b�d� co b�d� przebywa�o zawsze kilku doros�ych m�czyzn, tego rodzaju �rodki bezpiecze�stwa s� chyba dziwne? Nie zdziwi�o to pana nigdy?

� O, nie, prosz� pana� � Cie� u�miechu przebieg� przez rysy lokaja i zaraz znikn��. � Pan Irving, jak my�l�, nie chcia� si� rozstawa� z tym pistoletem, bo by� bardzo z niego dumny.

� Dumny?

� Tak. Pan Irving mia� bardzo z�y wzrok. Ju� od najwcze�niejszych lat nosi� szk�a, a potem, kiedy czyta� tyle ksi��ek i tyle pisa� przy elektrycznym �wietle, oczy jeszcze bardziej mu si� popsu�y. Kiedy nadesz�a wojna, mia� trzydzie�ci kilka lat i oczywi�cie chcia� tak jak wszyscy wst�pi� do wojska, ale nie przyj�li go w�a�nie ze wzgl�du na t� wad�. Zrobiono go za to tutaj oficerem obrony terytorialnej i wtedy kupi� ten pistolet. Po wojnie zachowa� go� Pan Irving zawsze by� dumny z tej obrony terytorialnej. W sypialni, je�eli panowie tam zajrz�, zobacz� panowie du�� fotografi� pana Irvinga w mundurze. Sam go zawsze czy�ci� i oliwi�, ten pistolet� � Umilk� nagle. Potem spojrza� na Alexa. � Czy to z niego, je�eli wolno zapyta�, pan Irving si� zastrzeli�?

� Tak � Joe skin�� g�ow�. � Ta szuflada nocnego stolika nie by�a oczywi�cie zamkni�ta?

� Nie, prosz� pana. Dzieci w domu nie ma, a do pokoju, poza panem Irvingiem, wchodzi�a tylko pokoj�wka Cynthia Rowland i ja. Zreszt� te stoliki nocne nie maj� zamykanych szuflad.

� Teraz chcia�bym zapyta� o co innego. Pracuje pan u rodziny Ecclestone��w ju� wiele lat, prawda:

� Ponad pi��dziesi�t, prosz� pana. Ale z tego dwadzie�cia sp�dzi�em na Malajach ze starszym panem.

� I pochodzi pan st�d?

� Tak, z wioski Norford, jak i reszta s�u�by.

� Czy nie s�ysza� pan nigdy o �adnym tajnym przej�ciu, korytarzu, lochu, s�owem o jakim� po��czeniu domu ze �wiatem zewn�trznym, kt�re nie by�oby og�lnie znane. W �redniowieczu by� tu warowny zameczek i chyba musia�a by� jaka� droga ucieczki albo dowozu �ywno�ci na wypadek obl�enia zameczku.

� Nie, prosz� pana. To znaczy tak. W skale na dole jest wykute wej�cie do jakiego� korytarza, kt�ry idzie pod g�r�. Ale pewnie kiedy zacz�to budowa� ten dom, zasypano korytarz, bo by�em tam kilka razy i doszed�em do rumowiska. Od strony domu to przej�cie zaczyna�o si� przy koksowni, za kuchni� w piwnicy. Ale jest zawalone g�azami i zamurowane. Bo w�a�nie pochodzi jeszcze z czas�w, kiedy tu sta� zamek, prosz� pana. Parker wsta� cicho, wyszed� na korytarz i zacz�� m�wi� co� p�g�osem do dy�uruj�cego policjanta. Potem wsun�� g�ow� do pokoju i da� Alexowi znak, �e odchodzi.

� Ale gdzie pan by� mniej wi�cej w chwili, kiedy wydarzy� si� ten tragiczny wypadek?

� Z tego, co wiem, to chyba w Blue Medows, w gospodzie �Pod Kaczk� i Lwem�. Rozmawia�em tam przy piwie z paroma znajomymi z dawnych czas�w, tymi paroma, kt�rzy jeszcze pozostali przy �yciu, bo przecie� mam ju� siedemdziesi�t pi�� lat, prosz� pana, a w tym wieku cz�owiek niewielu ju� ma znajomych z m�odo�ci� Rozmawia�em, a wtedy przyjecha� samoch�d policyjny, kt�ry zabra� s�u�b� z Norford, to znaczy Marth� Cowley, kt�ra jest nasz� kuchark�, i mnie, bo Cynthii ani ogrodnika Fielda nie znale�li. No i przyjecha�em tym samochodem tutaj, prosz� pana. Joa uni�s� si� z fotela, a stary lokaj zrobi� prawie r�wnocze�nie to samo.

� Dzi�kuj� panu bardzo, mr Rice� Och, jeszcze jedno. � Podszed� do biurka i odchyli� chustk�, kt�r� zakryte by�y oba klocki znalezione w biurku Iryinga. � Czy widzia� pan kiedy� te przedmioty?

Stary zbli�y� si�, wyj�� z kieszeni futera�, a z niego okulary oprawne w cienki srebrny drucik, na�o�y� je i pochyli� si� nisko.

� Prosz� ich nie dotyka� � Joe zrobi� ostrzegawczy ruch r�k�. Ale Rice po kr�tkiej chwili wyprostowa� si�.

� Nie, prosz� pana. To wygl�da, jakby kto� obrobi� dwa kawa�ki brzozowego drzewa i wyci�� na nich jaki� wzorek� Nie, nie widzia�em czego� takiego u nas.

� A czy pan Irving albo kto� z domownik�w zabawia� si� kiedy� stolark�, albo czy kto� ze s�u�by robi jakie� drobne roboty stolarskie w domu?

� Nie, chyba nikt� Mo�e Field? Widz� go czasami, kiedy struga co� przy kwiatach, jakie� patyczki i kratki drewniane� Ale do wszystkich rob�t stolarskich w domu sprowadzamy Bradleya, stolarza z Norford. � Tak� � Joe skin�� g�ow�. W tej chwili wszed� Parker. Alex podszed� do niego i po chwili zbli�y� si� do starego lokaja. � Czy widzia� pan kiedykolwiek ten przedmiot? Wyblak�e oczy spojrza�y na dziwny, l�ni�cy klucz, � Nie, prosz� pana. Nigdy.

� To ju� wszystko. Dzi�kuj� bardzo.

Kiedy drzwi zamkn�y si� za Rice�em, Parker powiedzia�:

� On ma racj�. Tamten �redniowieczny przekop jest zamurowany i nie tylko zamurowany, ale zastawiony kot�em centralnego ogrzewania. �ciana nie daje nawet g�uchego odg�osu. Najwidoczniej i tu zasypano kawa� korytarza i zawalono kamieniami. Co teraz? Czy chcesz jeszcze kogo� przes�uchiwa�?

� Oczywi�cie. Musz�, Ben. Chcia�bym teraz pom�wi� z pani� Marth� Cowley, kuchark�.

� Je�eli musisz� � Zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego wzruszy� ramionami, ale zaraz opanowa� si�. Zanadto lubi� Alexa, �eby nie rozumie�, ile kosztuje go w tej chwili nonsensowna walka z logik� i nieodpartymi argumentami, jakie nasuwa�a rzeczywisto��.

*

Martha Cowley by�a t�ust� osob� w nieokre�lonym wieku, mog�cym waha� si� pomi�dzy czterdziestym a sze��dziesi�tym rokiem �ycia. W ka�dym razie by�a osob� o usposobieniu dynamicznym, czemu da�a wyraz od razu po pierwszym pytaniu.

� Gdzie by�am? W Blue Medows! Ka�dy mo�e za�wiadczy�. Chwa�a Bogu �yj� tu od urodzenia i nigdy jeszcze nie mia�am do czynienia z policj�! I nie wiem, dlaczego taki wstyd mnie spotka�? Zajechali po nas samochodem, po starego Rice�a i po mnie, i zabrali nas jak z�odziejaszk�w w bia�y dzie�, a tam by�o pe�no ludzi, i to sami znajomi! Nigdy si� ju� chyba ludziom na oczy nie poka��! Dlatego, �e biedny pan Irving pope�ni� samob�jstwo� Wszyscy m�wili zawsze, �e nad nimi jest przekle�stwo i kiedy� si� wype�ni� Ale kto kaza� policji nas zabiera�? I dlaczego? Przecie� policja jest od �apania z�odziei, a nie przyzwoitych kobiet, co w swoim �yciu nawet pensa nie ukrad�y, chocia� �atwo by mog�y, bo mnie tu ufaj�, jakbym by�a z rodziny, i wszystkie zakupy sama robi�, i p�ac� dostawcom, tak, prosz� pan�w! Zamilk�a r�wnie gwa�townie, jak zacz�a m�wi� i spojrza�a na obu m�czyzn oczyma, kt�re m�wi�y, �e gotowa jest odda� dziesi�� s��w za jedno i nie pozostawi nikomu ostatniego z nich, cho�by j� nawet miano powiesi� jak owych czterna�cie kobiet przed wiekami w jej wiosce.

� Musieli�my to zrobi� � Joe skin�� spokojnie g�ow�. � I pani, i pan Rice jeste�cie tu od dawna i na pewno wiecie najwi�cej ze wszystkich os�b postronnych o tej rodzinie i jej sprawach� Ale nie o sprawy rodziny Ecclestone��w chcemy pani� zapyta� � doda� pr�dko, widz�c odruch protestu. � Chcia�bym natomiast zapyta� o co innego. Cz�owiek, kt�ry tak dobrze zna ten dom jak pani, i kt�ry na pewno jest spostrzegawczy i potrafi zauwa�y� ka�d� niecodzienno��, m�g�by nam powiedzie� mo�e, czy nie sta�o si� tu w ci�gu ostatnich godzin, a mo�e nawet dni, co�, co go zainteresowa�o, albo co by, powiedzmy, uwa�a� za niezwyk�e?

Powiedzia� to zupe�nie swobodnie, ale uwa�nie przygl�da� si� jej pyzatej twarzy, i nag�a zmiana, kt�r� na niej dostrzeg�, sprawi�a, �e wsta� i podszed� bli�ej, zatrzymuj�c si� przed siedz�c�.

� Prosz� pami�ta�, �e prowadzimy tutaj �ledztwo w sprawie �mierci pani chlebodawcy i ka�dy, chocia�by najmniej wa�ny szczeg� mo�e mie� znaczenie.

� Ale przecie�� � g�os Marthy Cowley utraci� ca�e swoje wojownicze brzmienie �

�ten biedaczek, to znaczy pan Irving, sam si� zabi�, prawda? Wszyscy m�wi�, �e sam, prosz� pana.

� Czy zabi� si� sam, czy nie, obowi�zkiem ka�dego uczciwego obywatela jest dopom�c policji w �ledztwie, prawda? Je�eli prowadzimy �ledztwo, to widocznie nie rozumiemy jeszcze wszystkiego dok�adnie i chcieliby�my ustali� pewne fakty.

Zamilk� i r�wnocze�nie us�ysza� za sob� ci�kie westchnienie Parkera. Martha Cowley siedzia�a przez chwil� w milczeniu, zupe�nie nieruchomo. Ale jej kr�tkie, t�uste palce nerwowo mi�y brzeg bia�ego fartucha. Nagle unios�a g�ow�.

� Nie chcia�am m�wi� o tym, prosz� pana, bo to nie moja sprawa. Nawet je�eli dziewczyna jest troch� zwariowana, to przecie� to jest jej sprawa, prawda? A rodzic�w te� znam od dziecka i nie chcia�abym jej jakiej� krzywdy zrobi� gadaniem�

Urwa�a znowu.

� Prosz� nam wszystko powiedzie� � Joe spokojnie skin�� g�ow�. � Policja nie plotkuje, a na pewno nic skrzywdzi nikogo niewinnego. Mo�e by� pani tego pewna. Pokiwa�a g�ow�.

� Tak sobie w�a�nie i pomy�la�am. Ale m�drzej jest nie m�wi� obcym o tym, co si� wie. Tylko �e pan Irving nie �yje� To w�a�ciwie nic wielkiego. Tylko w nocy by�o gor�co, a ja mam troch� s�abe serce, nie �ebym by�a chora, ale ca�e �ycie stoj� przy ogniu, i tak by�o parno, �e nie by�o czym oddycha� i nie mog�am usn��. A potem tak mi serce zacz�o bi�, �e si� zl�k�am� I le�a�am sama, i pomy�la�am sobie, �e chyba umr�, je�eli co� si� nie stanie, bo poty na mnie bi�y i a� dusi�am si�. Wi�c wsta�am i podesz�am do drzwi, i pomy�la�am, �e obudz� Cynthi�, kt�ra �pi w pokoju obok mnie. Ba�am si�, �e mo�e umr� i nie b�d� mia�a nawet si�y krzykn��. A przecie� mamy doktora w domu i ona by pobieg�a i obudzi�a go. Wi�c wesz�am do niej i zapali�am �wiat�o� i zobaczy�am, �e nikogo nie ma!

� A czy ��ko by�o zas�ane? � zapyta� szybko Joe, pami�taj�c o swojej wieczornej wyprawie do Groty.

� Nie. Kapa by�a zdj�ta i wida� by�o, �e spa�a na nim. Podesz�am i poduszka by�a nawet jeszcze ciep�a� Pomy�la�am, �e pewnie wsta�a i posz�a do �azienki na chwil� i zaraz wr�ci, wi�c usiad�am na brzegu ��ka i czeka�am. Ale nie wraca�a. Siedzia�am tam chyba z p� godziny i a� zapomnia�am o swojej s�abo�ci. Pomy�la�am nawet, �e mo�e jej si� s�abo zrobi�o i posz�am zajrze� do naszej s�u�bowej �azienki, ale te� jej nie by�o. Zacz�am nas�uchiwa� w korytarzyku i zajrza�am do kuchni i do spi�arni, ale wsz�dzie by�o pusto. Wi�c sprawdzi�am wej�cie dla s�u�by, bo ju� sama nie wiedzia�am, co my�le�. Ale drzwi by�y zamkni�te i za�o�one sztab� jak zawsze. Wiec posz�am do siebie i po�o�y�am si�, a potem jako� zasn�am chyba. A rano ona ju� by�a na nogach, kiedy wsta�am, i powiedzia�a, �e wysz�a na g�r�, bo pomy�la�a, �e kto� chodzi przed wej�ciowymi drzwiami, �e tak jej si� niby wyda�o. Ale sk�d mog�a o tym wiedzie�, kiedy okna jej pokoju, tak jak moje, wychodz� akurat z drugiej strony, na ska�y?� I co by tak d�ugo tam robi�a? Ale nie my�la�am o tym, chocia� kiedy dowiedzia�am si� rano, �e obraz przekr�ci� si� znowu, to sobie o tym pomy�la�am, bo Cynthia jest troch� zwariowana, kiedy si� z ni� gada czasem o Diab�ach� A wi�cej nie wiem, prosz� pana.

� Tak� � Tym razem Parker odezwa� si� po raz pierwszy. � A kt�ra mog�a by� godzina wtedy?

� By�a druga, a potem p� do trzeciej, bo pami�tam, �e dwa razy spojrza�am na m�j budzik przy ��ku, prosz� pana, raz, kiedy wychodzi�am, a raz, kiedy wraca�am.

Parker chcia� powiedzie� co� jeszcze, kiedy Joe niespodziewanie wsta� i pokazuj�c Marcie Cowley klucz, a potem klocki, zada� jej to samo pytanie, kt�re zada� poprzednio staremu Rice�owi.

� Nie, nie widzia�am ich nigdy, prosz� pana� � powiedzia�a bez wahania.

Alex podzi�kowa� jej, wyprawiaj�c j� z pokoju, zanim jego przyjaciel zdo�a� doj�� do g�osu.

� Nie rozumiem? � Parker uni�s� brwi. � Nareszcie masz jaki� mglisty punkt zaczepienia (chocia� szczerze m�wi�c nie wiem o co!) i odrzucasz go, nie zadaj�c �adnych dodatkowych pyta� i nie staraj�c si� skonfrontowa� tych kobiet.

Alex odwr�ci� si� ku niemu powoli. Wyraz dramatycznego napi�cia, kt�ry trwa� na jego twarzy od chwili, kiedy w�ama� si� do tego pokoju po �mierci Irvinga Ecclestone � znikn��, ust�puj�c miejsca owemu wyrazowi lekkiego roztargnienia, kt�ry Parker zna� tak dobrze, a kt�rego nie spodziewa� si� zobaczy� w najbli�szej przysz�o�ci na twarzy przyjaciela.

� Co si� sta�o?

� Och, nic � Alex machn�� r�k�. � Przypomnia�em sobie, Ben.

� Co sobie przypomnia�e�?

� M�wi�em ci ju� o tym. Dwukrotnie mia�em wra�enie dzisiaj, �e co� jest n i e w p o r z � d k u . Teraz wiem ju�, dlaczego tak my�la�em. Chcia�bym jeszcze tylko dok�adnie zrozumie�, dlaczego dzia�o si� to w�a�nie tak, a nie inaczej� � Odwr�ci� si� w stron� biurka i przez chwil� patrzy� na nie. Potem przeni�s� wzrok na zdumion� twarz Parkera. � My�l�, �e trzeba chyba b�dzie przes�ucha� pann� Cynthi� Rowland. Jak my�lisz?

� Boj� si�, �e naprawd� zwariowa�e�� � powiedzia� Parker powa�nie.

� Och, nie� � G�os Alexa tak�e nabra� innego brzmienia. � Nie zwariowa�em, Ben�

� urwa�, potem potrz�sn�� g�ow�. � Chocia� nie wiem, czy nie masz s�uszno�ci? Bo albo zwariowa�em, albo�

� Albo?

� Popro� tu pann� Rowland, a p�niej pomy�limy, Jak mnie leczy�. Nie zachowuj� si� jak furiat, prawda? To raczej taki lekki ob��d. Widocznie zbyt d�ugo grzebi� ju� w sprawach gwa�townej �mierci. Nale�y mi si� urlop, Ben.

� Jestem o tym najzupe�niej przekonany � powiedzia� Parker i podszed� do drzwi, aby wyda� dyspozycje dy�uruj�cemu policjantowi.

Ale Cynthia Rowland nie okaza�a si� dobrym rozm�wc�.

� Nie, prosz� pana, nic o tym nie wiem, �ebym nie spa�a u siebie w pokoju� � powiedzia�a spokojnie, chocia� twarz jej obla� przy tych s�owach ciemny rumieniec. � Wysz�am tylko na g�r�, �eby sprawdzi�, czy nikt nie kr�ci si� przed domem, bo zdawa�o mi si�, �e s�ysz� co��

� Ale przecie� pok�j panienki po�o�ony jest od strony ska�, w przeciwnym ko�cu domu.

� W nocy bardzo dobrze s�ycha�, prosz� pana. Czasami, kiedy pies nie by� jeszcze otruty, s�ysza�am go przez korytarz, kiedy biega� pod oknami od frontu� Posz�am na g�r�, do hallu, a potem, kiedy podesz�am do drzwi i nic nie by�o s�ycha�, stan�am przy oknie i patrzy�am na ksi�yc. By� w nocy bardzo du�y ksi�yc, prosz� pana i wida� by�o ca�� dolin� A potem wr�ci�am do siebie i zasn�am. Nie wiedzia�am, �e Martha by�a u mnie, prosz� pana, bobym przecie� zaraz zesz�a, �eby jej pom�c, je�eli si� �le czu�a.

M�wi�a troch� za pewnie i obaj m�czy�ni zauwa�yli to. Ale Joe nie zada� jej ju� �adnego pytania na ten temat. Kiedy tak jak poprzednicy odpowiedzia�a przecz�co na widok klucza i klock�w, wskaza� klatk� w�y.

� Panienka opiekuje si� tymi stworzeniami, prawda?

� Tak, prosz� pana. I w�a�nie chcia�am prosi�. czy nie mog� im przynie�� �ab, prosz� pana, bo one zawsze jedz� po zachodzie s�o�ca. Pan Irving kaza� je tak karmi�.

� Mo�e troch� p�niej� � Alex skin�� g�ow�. � Nied�ugo ju� p�jdziemy st�d i b�dzie mo�na w og�le doprowadzi� pok�j do porz�dku. Chcia�em tylko zapyta�, czy panienka cz�sto czy�ci terrarium.

� Dwa razy w tygodniu, prosz� pana. Zmieniam im piasek i wod�.

� Kiedy panienka czy�ci�a je ostatni raz?

� Dzisiaj rano, prosz� pana. Tu� przed p�j�ciem do Blue Medows.

� A czy by�a panienka w Blue Medows?

Na twarzy Cynthii Rowland znowu pojawi� si� rumieniec, mo�e nawet g��bszy ni� poprzedni.

� Pomy�la�am sobie, prosz� pana, �e jest za gor�co, �eby tam siedzie� ca�y dzie� w t�oku, i posz�am sobie do lasu� a potem usn�am.

� Czy na pewno? � Joe patrzy� na ni� zupe�nie nieruchomym spojrzeniem.

� Na pewno, prosz� pana.

Zacisn�a usta i odda�a mu spojrzenie. A chocia� obaj patrz�cy na ni� wiedzieli, �e k�amie, Joe nie przypiera� jej do muru, a kiedy odpowiedzia�a przecz�co na widok klucza i klock�w, zwolni� j� i pozostali sami.

Prawie w tej samej chwili w drzwiach ukaza�a si� przystojna, ozdobiona lekkim w�sikiem, pyzata twarz sier�anta Jonesa, ubranego w nieposzlakowany garnitur z szarego tweedu, b�d�cy prawdopodobnie rezultatem wielomiesi�cznych wyrzecze� w ramach jogo policyjnego bud�etu.

� Znale�li�my tego ogrodnika, szefie. Jest tak pijany, �e nie poczu�by sekcji w�asnych zw�ok. Co z nim zrobi�? Jest teraz w swoim domku i le�y na ��ku, a Thomson siedzi przy nim.

� Cuci�! � powiedzia� Parker kr�tko. � A kiedy b�dzie zdolny do rozmowy, mo�e z nim pogadamy.

� Tak jest, szefie � Jones znikn��.

� S�u�ba w tym domu ma wielkie sk�onno�ci do wielogodzinnego przebywania w lesie�

� mrukn�� Alex. � Ciekaw jestem, czy nikt inny nie dzieli� z nimi tej rozrywki dzisiaj?�

� Co chcesz przez to powiedzie�?

� Nie wiem � powiedzia� Joe szczerze. � Ale przynajmniej wiem, �e nie wiem czego� na jaki� okre�lony temat!

� Ta dziewczyna k�ama�a jak z nut� � Parker westchn��. � Ale przecie� to jej sprawa, gdzie by�a. Mo�e k�ama�. Nie mog� na dobr� spraw� nawet jej przes�uchiwa�, chocia� ona nie wie o tym. Nie jest przecie� o nic podejrzana. Nie mog�a zabi� Iryinga Ecclestone ani pomaga� w zab�jstwie Iryinga Ecclestone, ani nie mo�e nic ciekawego wiedzie� o �mierci Irvinga Ecclestone. Nikt nie m�g� zabi� Irvinga Ecclestone. Irving Ecclestone musia� pope�ni� samob�jstwo.

� Amen � Joe skin�� g�ow�. � Tyle wierny od samego pocz�tku.

� I tyle b�dziemy wiedzieli do ko�ca, bo nikt niczego nie dorzuci do tego najpewniejszego z fakt�w. Co chcesz zrobi� teraz?

� Teraz chcia�bym przes�ucha� pann� Agnes Stone i doktora Archibalda Duke�a, je�eli pozwolisz�

� Och, prosz�, prosz�, nie kr�puj si� mn� absolutnie� � Parker ruszy� ku drzwiom i zatrzyma� si�. � Ale mo�e w ko�cu by�by� tak �askaw i powiedzia� mi, o czym sobie przypomnia�e� i co ci� tak niepokoi�o przez tych kilka godzin?

Alex u�miechn�� si� lekko swoim zwyk�ym, uprzejmym, nieco roztargnionym u�miechem.

� Obawiam si�, �e spostrze�enie to jest zbyt b�ahe i dotyczy takich drobiazg�w� � urwa�. � Czy mo�esz zaczeka� jeszcze p� godziny? Je�eli za p� godziny nie powiem ci, o czym my�la�em, spakujemy manatki i odjedziemy, a wtedy dowiesz si� o wszystkim w samochodzie, jad�c obok twojego z�amanego przyjaciela, zgoda?

� Zgoda � Parker skin�� g�ow�. � Niech to b�dzie nawet godzina. Ale chcia�bym ju� st�d odjecha�. To bardzo przykra sprawa prowadzi� �ledztwo w okoliczno�ciach, w kt�rych zna si� prawd� z g�ry, a fakt, czy przes�uchiwani k�ami�, czy nie, nie robi �adnej r�nicy.

� Hm� � Joe spojrza� na niego spokojnie. � O tym dowiemy si� za p� godziny� A mo�e nawet wcze�niej? Ale sprowad� przed nasze oblicza pann� Stone, dobrze?

� B�d� tylko szcz�liwy, mog�c wy�wiadczy� ci t� ma�� przys�ug� � powiedzia� Parker z ponurym u�miechem.

W chwili kiedy Agnes Stone wesz�a do pokoju, za wzg�rzami uderzy� piorun i pierwsze krople deszczu zatrzepota�y na szybach. Parker odwr�ci� si� szybko, by zamkn�� okno, i r�wnocze�nie pomy�la�, �e gdyby panna Stone by�a morderc�, trudno by�oby sobie wyobrazi� bardziej efektowne ukazanie si� jej na scenie wypadk�w.

Agnes ubrana by�a nadal w bia�y, nieposzlakowanej bia�o�ci fartuch i bia�y czepek, w�o�ony z lekk�, dopuszczaln�, kobiec� kokieteri� na p�omiennorude w�osy. Na pewno nie by�a brzydka � pomy�la� Alex � ale nazbyt schludna, jak gdyby ta schludno�� nie by�a zwyk�� cech� cz�owieka, ale cz�owiek by� dodatkiem koniecznym do ukazania czysto�ci, kt�ra bez obecno�ci cia�a nie mog�aby si� objawi�. Ruchy dziewczyny tak�e by�y ograniczone do koniecznych wymiar�w. Stan�a spokojnie w drzwiach i skin�a g�ow�, a potem trwa�a zupe�nie nieruchomo, p�ki Joe i nie zaprosi� jej szerokim gestem do zaj�cia miejsca. Nie rzuci�a nawet okiem w kierunku biurka, przy kt�rym tak niedawno rozegra�a si� tragedia. Podesz�a i usiad�a wyprostowana, z nogami dok�adnie z��czonymi w kolanach i stopami r�wno, tu� obok siebie dotykaj�cymi dywanu.

� Miss Agnes Stone, prawda? � powiedzia� Joe z u�miechem. � Mia�em przyjemno�� by� przedstawiony pani, o ile mnie pami�� nie zawodzi?

� Tak, prosz� pana. � Raz jeszcze pochyli�a g�ow�. Bia�y czepek zaszele�ci� cicho.

� Pani by�a �wiadkiem testamentu starej pani Ecclestone, czy tak?

Joe zada� to pytanie tak swobodnie i najwidoczniej by�o ono tak nieoczekiwane, �e Agnes mimowolnie unios�a g�ow� i spojrza�a na niego z lekkim zdziwieniem, kt�re natychmiast min�o.

� Tak, prosz� pana.

� Czy nie m�wi�a pani o tym z nikim?

� Nie, prosz� pana. Przyrzek�am, �e zachowam tajemnic�.

� Czy jest pani tego absolutnie pewna?

� Tak, prosz� pana.

� Nawet w domu, w czasie urlopu, w rozmowie z rodzin�?

� Nie mam rodziny, prosz� pana. Posz�am do szko�y piel�gniarskiej z domu podrzutk�w.

I znowu absolutny brak intonacji, jak gdyby dom podrzutk�w albo zupe�ny brak krewnych nale�a�y; do ca�kiem drobnych, oboj�tnych spraw jej �ycia.

� Rozumiem. Wi�c mo�e pani stwierdzi� z ca�� pewno�ci�, �e nigdy nikomu, w �adnych okoliczno�ciach, nie powierzy�a pani nawet fragmentu tej tajemnicy?

� Tak, prosz� pana.

� Czy mog�aby nam pani pokr�tce opowiedzie�, jak przebieg�o popo�udnie w domu od chwili, powiedzmy, uko�czenia lunchu?

� Tak, prosz� pana. Zaraz po posi�ku zmierzy�am ci�nienie i temperatur� chorej.

Wszystko by�o w porz�dku, wi�c poczyta�am jej troch�, tak jak zawsze to robi�. S�o�ce by�o bardzo silne i zatrzyma�am u w pokoju, a potem wywioz�am na taras, kiedy pochyli�o si� troch�. Przygotowywa�am sok pomidorowy i odstawi�am go, a p�niej spojrza�am na zegarek i zobaczy�am, �e ju� czas go poda�. Wtedy wesz�am do pokoju i us�ysza�am wystrza� na g�rze. A poniewa� widzia�am z daleka kilka os�b w g��wnej alei, wi�c wybieg�am i zawo�a�am� A potem ju� pan wie, prawda?

� Tak. A o kt�rej pan Kempt uda� si� do basenu?

� Trudno mi powiedzie� dok�adnie, prosz� pana, bo oczywi�cie nie spojrza�am na zegarek, kiedy przechodzi�. Ale zauwa�y�am go, bo wyszed� w szlafroku i powiedzia� co� przechodz�c. Nie pami�tam dok�adnie s��w, ale powiedzia�, �e jest du�y upa�, a ja oczywi�cie odpowiedzia�am, �e tak, �e jest bardzo du�y i chyba b�dzie burza. Potem pan Kempt poszed� przez trawnik do basenu. To by�o mo�e na kwadrans przed wystrza�em, a mo�e troch� mniej. Nie potrafi� dok�adnie okre�li�, prosz� pana.

� A potem ani na kr�tko przedtem nie widzia�a pani ju� nikogo ani w domu, ani w ogrodzie?

� Tak, prosz� pana. W chwil� po panu Kempcie wyszed� na taras pan Ecclestone, to znaczy pan Irving Ecclestone.

� Tak?!� � Parker zbli�y� si� ku niej i zatrzyma�. � Prosz� nam dok�adnie opowiedzie�, jak wygl�da� i co m�wi�, je�eli co� m�wi�.

� Wygl�da� tak jak zwykle, prosz� pana� to znaczy chc� powiedzie�, �e nie zauwa�y�am w nim nic niezwyk�ego. Wyszed� na taras i zapyta� mnie, czy pani Joan ju� wr�ci�a. Powiedzia� chyba tak: �Agnes, czy nie widzia�a pani tu mojej c�rki?�, a ja odpowiedzia�am, �e nie i �e w domu nie ma nikogo. Wtedy kiwn�� g�ow�, a potem podszed� do fotela, pochyli� si� nad starsz� pani� i zdaje si�, �e powiedzia� �moja kochana�, ale nie mog�abym przysi�c, bo m�wi� bardzo cicho wtedy. Potem wyprostowa� si� i wszed� do domu.

� Czy nie wyda�o si� to pani dziwne?

� Nie, prosz� pana. Pan Irving w og�le zachowywa� si� troch� inaczej ni� inni panowie w jego wieku i na jego stanowisku, je�eli wolno tak powiedzie�. Mia� bardzo nier�wne usposobienie. Czasami przychodzi� do pokoju starszej pani, siada� naprzeciw niej i pr�bowa� z ni� rozmawia� albo g�aska� j� po r�ce. a czasami mija� tydzie� albo dwa tygodnie i zdawa� si� przez ten czas zupe�nie jej nie dostrzega�. Wi�c nie mog�am przewidzie� Gdybym mog�a�

Roz�o�y�a r�ce kr�tkim, oszcz�dnym ruchem, kt�ry najprawdopodobniej mia� oznacza�, �e w�wczas zrobi�aby wszystko, co w jej mocy, aby zapobiec owemu nonsensownemu z punktu widzenia jej racjonalistycznej psychiki samob�jstwu.

� Ile pani ma lat? � Joe zapali� papierosa i u�miechn�� si� do niej. Agnes nie odpowiedzia�a u�miechem.

� Dwadzie�cia osiem, prosz� pana.

� To pierwsza pani posada, tak?

� Tak, prosz� pana. Przysz�am tu prosto ze szko�y piel�gniarskiej.

� A jak ma pani zamiar u�o�y� sw�j los po� m�wmy szczerze, �mierci pani Ecclestone?

� Pani Ecclestone czuje si� w tej chwili, je�eli wzi�� pod uwag� jej chorob�, zupe�nie dobrze, prosz� pana.

� Och, oczywi�cie. Ale mam na my�li, �e jest pani o p� wieku m�odsza od niej i ta posada nie b�dzie wieczna. Czy ma pani jakie� plany �yciowe?

� Tak, prosz� pana. Od�o�y�am troch� pieni�dzy tutaj. Mam plany jak ka�da kobieta: chcia�abym wyj�� za m�� i mie� dzieci.

� A� czy kocha pani kogo�? Agnes zarumieni�a si� nagle.

� To chyba nie nale�y do sprawy, prawda, prosz� pana?

� Och, staramy si� wiedzie� jak najwi�cej o was wszystkich. Policja to przecie� nie prywatni znajomi. Mo�na nam �mia�o odpowiada� na wszystkie pytania.

Rumieniec znikn�� powoli.

� Tak, prosz� pana. Rozumiem, prosz� pana. Nie, nie kocham jeszcze nikogo, ale pewnie bardzo bym chcia�a pokocha�, bo przecie� nikt nie chce prze�y� �ycia samotnie. Nie mia�am rodzic�w ani rodziny, wi�c tym bardziej, prosz� pana, chcia�abym mie� sw�j k�t na �wiecie i swoich bliskich.

� Rozumiem doskonale. A co si� z pani� dok�adnie dzia�o po moim wbiegni�ciu na taras? My�l� o tym, co si� z pani� dzia�o, kiedy wbieg�em na schody? Zdaje si�, �e nie wesz�a pani za nami, prawda?

� Nie, prosz� pana. Kiedy pani Joan, pan, pan Nicholas i pan Kempt min�li mnie, wbieg�am za wami do hallu, ale potem zatrzyma�am si�, bo pomy�la�am, �e je�eli kto� strzela w domu, to mo�e by� jakie� niebezpiecze�stwo jeszcze, a ja odpowiadam za starsz� pani�, kt�ra przecie� nie mo�e si� ruszy�. Wi�c zawr�ci�am na taras i stan�am obok niej. Wtedy sir Alexander Gilburne te� wszed� na taras, a ten policjant zawo�a�, �ebym wytoczy�a w�zek ze starsz� pani� za domek ogrodnika. Wi�c zrobi�am to i zosta�am tam do czasu, kiedy przyjecha�y samochody z policj� i mo�na ju� by�o wr�ci� do domu.

Alex pokaza� jej klocki i klucz. Agnes Stone dwukrotnie przecz�co potrz�sn�a g�ow�. Nie, nie widzia�a ich nigdy. Parker odprowadzi� j� do drzwi i zawr�ci�. Na twarzy mia� wyraz strapienia.

� O co ci w�a�ciwie chodzi, Joe? Przecie�, szczerze m�wi�c, nie warto przes�uchiwa� nikogo z nich. Kogo mam przes�uchiwa�? Czy by� sens rozmawia� z t� piel�gniark�, kt�ra przez ca�y czas by�a na tarasie, wesz�a na kilka sekund do pokoju na parterze i wybieg�a s�ysz�c strza�, co sam zreszt� dok�adnie obserwowa�e�? Przecie� nie mog�a w �aden spos�b wbiec na g�r�, zabi� Ecclestone�a, w�o�y� mu pistolet do r�ki po uprzednim wytarciu swoich odcisk�w, po�o�y� klucz od pokoju na jego biurku, zamkn�� te drzwi innym kluczem, zbiec na d�, ukry� ten klucz, wybiec na taras i krzykn�� do was! A poza ni� nie by�o nikogo w domu, nie by�o, Joe! Kogo mam podejrzewa� poza tym? Nie j� przecie�, bo jaki� motyw do zabijania ludzi mo�e mie� ta dziewczyna, kt�ra absolutnie nie mog�aby z tego czerpa� najmniejszych wyobra�alnych korzy�ci? Zreszt� nie mog�aby tego zrobi�, bo nie uruchomiono tu �adnych wynalazk�w s�u��cych do chytrego u�miercania na odleg�o��. Pozostaj� nam jeszcze ludzie, k t � r z y r a z e m z t o b � i s i e r � a n t e m C l a r r e n c e � e m znajdowali si� w parku w chwili strza�u. A innych w og�le nie by�o na tym terenie. Pies wyw�szy�by ich. Drzwi pod obserwacj�, wszystkie kraty nienaruszone! To ob��d, Joe!

� Nie wiem� � Alex roz�o�y� r�ce. � Widocznie licz� na cud� sam zreszt� nie wiem na co�

I ku absolutnemu zdumieniu Parkera u�miechn�� si� lekko.

� O Bo�e� � urz�dnik Scotland Yardu westchn��. � Czy chcesz mi powiedzie�, �e kt�ry� z tych ludzi m�g� by� w dwu miejscach naraz?

� �e cz�owiek nie mo�e by� w dwu miejscach naraz� � powiedzia� sennie Alex � jest naturalne i logiczne, ale nie dla �wiata cud�w. Wielokrotnie czyta�em wzmianki o tym; nawet w �yciorysach �wi�tych Pa�skich. Poza tym mamy do czynienia z Diab�em. A je�eli Diabe� potrafi przenosi� powietrzem samego Chrystusa, to chyba z o wiele wi�ksz� �atwo�ci� mo�e przenosi� i innych�

� W tym wypadku � mrukn�� Parker � poleci�bym ci wst�pienie do kt�rego� z bractw religijnych albo zamieszkanie w jednym z tych �licznych hiszpa�skich klasztor�w� Tam mo�na spokojnie rozwa�a� tego rodzaju mo�liwo�ci, nie trzymaj�c przy tym na nogach bez sensu i bez powodu si� policyjnych Jej Kr�lewskiej Mo�ci.

� Zapewne� � Joe pokiwa� g�ow�. � Chyba b�d�; musia� zrobi� tak w ko�cu! � Ale najpierw chcia�bym przes�ucha� doktora Archibalda Duke�a. Bardzo interesuje mnie ten cz�owiek, o wiele bardziej, ni�by mo�na to by�o przypuszcza� z jak�e dowcipnych wypowiedzi moich starych przyjaci�, z kt�rymi tyle razy stawali�my wobec rozmaitych zagadek i zagadeczek tego najweselszego ze �wiat�w�

I Parker znowu da� za wygran�.

*

Doktor Archibald Duke nie by� w tym samym doskona�ym nastroju, w jakim Joe ogl�da� go, kiedy widzieli si� po raz pierwszy. I wystarczy�o kilku wst�pnych zda�, aby nabra� przekonania, �e nerwowo�� m�odego lekarza nie jest spowodowana wy��cznie tragicznym wypadkiem, jaki mia� miejsce przed niedawnym czasem.

Za zamkni�tymi oknami ulewa grzmia�a po stromych ska�ach w�wozu i b�bni�a w szyby. G�sto uderzaj�ce pioruny i blask b�yskawic rozdzieraj�cy ciemne ju� zupe�nie niebo wynurza�y pok�j z p�mroku i topi�y ponownie w cieniu le��cym poza kr�glom lampy na biurku.

� Gdzie pan by� od chwili, kiedy wyjecha� pan z Blue Medows? Chodzi mi o to, co pan robi� od czasu, kiedy opu�ci� pan Blue Medows, a� do chwili, kiedy zobaczyli�my pana na zaje�dzie Norford Manor.

� Reperowa�em samoch�d� � Doktor Duke wzruszy� ramionami. � Popsu� mi si� w lesie i nie bardzo wiedzia�em, co robi�. Trudno mi go by�o pozostawi�, a poza tym nie spieszy�o mi si�, wi�c otworzy�em mask� i zacz��em grzeba� w motorze.

� Jak d�ugo to trwa�o?

� Mo�e godzin�, mo�e dwie? Naprawd� nie spojrza�em na zegarek. Interesowa� mnie sam problem.. Niestety kupi�em w�z dopiero w tym roku. Przedtem nie mia�em samochodu� Nie jestem mechanikiem, nawet z zami�owania� A potem silnik sam zacz�� dzia�a�. Do tej pory nie umiem sobie z tego zda� sprawy�

Drzwi uchyli�y si� i sier�ant Jones wsun�� w nie swoj� pyzat� twarz. W r�ce trzyma� kartk�. Park� i kiwn�� potakuj�co g�ow�, podszed� do niego, wzi�� kartk�, przesun�� po niej oczyma i po sekundzie poda� j� Alexowi. Joe rzuci� na ni� okiem, a potem przeni�s� wzrok na lekarza.

� W�z zepsu� si� panu na szosie, prawda?

� Oczywi�cie. Ale kiedy zacz�� zwalnia�, pomy�la�em, �e mo�e si� zatka� przew�d paliwowy, i skr�ci�em na polank�, kt�rej nie oddziela� od szosy r�w. I tam zacz��em bada� wn�trzno�ci tego zdumiewaj�cego pojazdu.

� Rozumiem � Joe skin�� g�ow�. � Chcia�bym pomimo to zrozumie� jeszcze jedno. Jaki odruch kierowa� panem, gdy skr�ci� pan z szosy i � jak pan twierdzi � doprowadzi� jad�cy si�� rozp�du w�z do zaro�li, poza kt�rymi ukry� go pan w celu zajrzenia do krn�brnego silnika? Przyzna pan, �e naturalny odruch kierowcy polega zwykle na zatrzymaniu wozu na szosie. Po pierwsze, naj�atwiej ruszy� na asfalcie, a o wiele trudniej na trawie, a po drugie, rzadko komu przychodzi do g�owy zjechanie z drogi bez powodu. Czy myl� si�?

Duke potar� d�oni� czo�o i zawaha� si� na chwil�. Ale natychmiast odpowiedzia�.

� Trudno mi powiedzie�, dlaczego to zrobi�em. Gdybym rozumowa� tak logicznie jak pan, na pewno pozostawi�bym w�z na szosie. Ale� � znowu zawaha� si� � jestem tylko pocz�tkuj�cym kierowc�. My�l�, �e� � u�miechn�� si� lekko � kierowa�a mn� g�upiutka, ch�opi�ca durna. Nie chcia�em, �eby mnie kto� widzia� manipuluj�cego przy wozie. Ju� dwa razy unieruchomi�em go na szosie z najg�upszych przyczyn�

� Tak� � Joe powoli odczyta� kartk�. � Tu donosz� nam, �e �lady pa�skiego wozu prowadzi�y mniej wi�cej sto jard�w w g��b polany i zatrzyma� go pan za k�p� krzew�w. Jecha� pan wtedy nieco pod g�r�, prawda?

� Tak� Ale m�j w�z doda� gazu w ostatniej chwili. To znaczy ja nacisn��em peda� i skoczy� troch� do przodu, i potem stan��.

� Tak� Ciekawy jest ten pa�ski samoch�d� Osobliwe obyczaje silnika� Zamiera, ale o�ywa na ��danie� No, nic. Czy nie spotka� pan nikogo podczas tak d�ugiej reperacji?

� Nie. � Duke potrz�sn�� g�ow�.

� A zauwa�y�by pan ka�dego przechodz�cego drog�?

� Nie jestem tego pewien. Ale pa�ski ton�

� Mniejsza o m�j ton. Poszukujemy prawdy, nie intonacji, bardziej albo mniej przyjemnych. Wi�c nie jest pan pewien, czy kto� przechodzi� w�wczas drog�?

� Nie widzia�em nikogo� � Duke potrz�sn�� g�ow�. � Ale zupe�nie nie rozumiem, dlaczego�

� O, Bo�e! � Joe wsta� i zacz�� przechadza� si� po pokoju, odprowadzany spojrzeniem obu m�czyzn. � Drogi doktorze: czy chce pan, �eby�my wierzyli w to wszystko? Zatrzyma� si� i odwr�ci� gwa�townie ku siedz�cemu.

Duke przymkn�� oczy. Potem otworzy� je i spokojnie spojrza� na Alexa.

� Nie interesuje mnie to zupe�nie� Czy jestem o co� podejrzany? Je�eli tak, prosz� o zezwolenie na skomunikowanie si� z adwokatem. Nie podoba mi si� to wszystko. Wsta�.

� Nie. � Parker zbli�y� si� do niego. � Nie jest pan podejrzany o nic. Je�eli chcemy, �eby pan m�wi� prawd�, to, jak pan wie, mamy prawo tego ��da�. Ale nie mamy prawa pana zmusi�

� Ca�e szcz�cie� � Duke ruszy� ku drzwiom. � Powiedzia�em to, co mia�em do powiedzenia na pa�skie pytania. Czy jestem ju� wolny?

� Och, oczywi�cie� � Joe skin�� g�ow�. � Jest pan absolutnie wolny. Ale, jak mi si� wydaje, nie tylko pan i ja wiemy, co pan robi� w lesie poza pr�b� reperowania zdumiewaj�cego silnika pa�skiego samochodu.

Duke zatrzyma� si� i powoli obr�ci� ku niemu. Na twarz jego wyst�pi� rumieniec i Alex pomy�la�, �e ju� trzecia spo�r�d przes�uchiwanych dzisiaj os�b czerwieni si� przy rozmowie z policj�.

� Co pan przez to rozumie?

� Zapewne mniej ni� pan, doktorze. Ale jest pan przecie� wolny. Dzi�kujemy panu na razie.

Duke otworzy� usta, jak gdyby chcia� co� powiedzie�, ale zamkn�� je, odwr�ci� si� na pi�cie i wyszed�.

Joan Ecclestone odwiedzili w jej pokoju na pi�trze. Kiedy zapukali, Nicholas na wp� otworzy� drzwi i powiedzia� p�g�osem:

� Ona p�acze�

� To nied�ugo potrwa� � Alex wsun�� si�, a za nim Parker. � Chcemy tylko zada� pana �onie kilka pyta� i zaraz odejdziemy, prosz� zaczeka� u siebie w pokoju�

Joan wsta�a z fotela przy oknie. Na twarzy mia�a �lady �ez i Alex pomy�la�, �e nigdy by jej nie pos�dzi� o op�akiwanie ojca.

� Najmocniej pani� przepraszamy, mrs Robinson, ale mamy kilka pyta�. Jedno z nich jest bardzo �enuj�ce. Prosz� bardzo, naprawd� bardzo pani� prosz� o opanowanie si� i szybk� odpowied��

� Och, postaram si� � powiedzia�a cicho. Deszcz ustawa�. Burza odchodzi�a, pomrukuj�c za niewidzialnym widnokr�giem. Nadchodzi�a cisza z dogasaj�cym mi�kkim pluskiem ciep�ych kropel.

� Czy mog� tu pozosta�? � zapyta� Nicholas.

� Gdyby pan by� uprzejmy zaczeka� u siebie w pokoju, byliby�my bardzo wdzi�czni. Zajmiemy pa�stwu dos�ownie dwie minuty.

� Dobrze� � Nicholas roz�o�y� r�ce. � Tylko prosz� jej nie denerwowa�

� Och, Nik� � powiedzia�a cicho. � Co to wszystko ma za znaczenie teraz� �

Znowu g�os jej si� za�ama�, ale wyprostowa�a si� i grzbietem d�oni, si�gaj�c po chusteczk�, otar�a oczy, zupe�nie jakby by�a ma�ym dzieckiem. Robinson wyszed� i cicho zamkn�� drzwi za sob�.

� Prosz� si� nie gniewa�, �e nie zapalam g�rnego �wiat�a� � powiedzia�a Joan. � Niech� niech panowie usi�d��

� Mam tylko kilka s��w� � Joe zaczerpn�� g��boko powietrza. � Musimy niestety zbada� do ko�ca wszystkie okoliczno�ci towarzysz�ce �mierci pani ciotki i dzisiejsz� tragedi�. Czy mog�aby mi pani w tej chwili odpowiada� jasno? Nie jest pani zanadto przem�czona?

� Prosz�, niech pan pyta� � Widzia� w nik�ym blasku ma�ej lampki przy stoliku jej �ci�gni�te b�lem rysy. Ale plecy Joan Robinson by�y wyprostowane, a g�ow� trzyma�a wysoko.

� Czy zna pani testament swojej babki?

� Nie� � Joan potrz�sn�a g�ow�. � Nie widzia�am go nigdy.

� Czy s�ysza�a pani o nim?

� Tak. Babcia m�wi�a mi o nim ju� dawno, mo�e p�tora roku temu, a mo�e wcze�niej, tu� przed zupe�nym sparali�owaniem. M�wi�a, �e nic nie dostan�, je�eli nie b�d� mia�a dzieci.

� Jak pani przyj�a t� wiadomo��?

� Och� � wzruszy�a lekko ramionami. � Nie bardzo mnie to obesz�o, nawet niedok�adnie przypominam sobie, co m�wi�a.

� A czy nie chce pani mie� dzieci? Joan umilk�a. Potem powiedzia�a cicho:

� Wola�abym nie m�wi� z panem na ten temat. Alex wsta� i zbli�y� si� do niej.

� Prosz� pani� � powiedzia� cicho. � Prowadz� �ledztwo w sprawie �mierci pani ojca. Nie wszystko jest jeszcze jasne. Niech pani nie odmawia mi pomocy.

� Jak to?� � Joan gwa�townie unios�a si� i osun�a z powrotem na fotel. � Czy pan chce powiedzie�, �e� � Urwa�a.

� Chc� tylko bardzo prosi� pani� o dok�adne informacje, kt�re wydaj� mi si� niezb�dne. Nie m�czy�bym pani w przeciwnym razie pytaniami, i to w�a�nie dzisiaj.

Toan przymkn�a oczy. Potem otworzy�a je i spojrza�a w twarz Alexa.

� Wszyscy my�l�, �e ja nie chc� mie� dzieci, bo bardziej zale�y mi na bieganiu� � powiedzia�a cicho. � To nieprawda. I Nicholas, i ja bardzo chcieli�my mie� dziecko. Ale chyba nie b�dziemy mieli. To� to taka wada� organiczna� jaka� ma�a sprawa, kt�rej lekarze nie umiej� naprawi� Ja nigdy nikomu nie m�wi�am o tym, ale przecie� leczy�am si� przez dwa lata bez przerwy. Przyje�d�a�am tutaj i odbywa�am kuracje� Agnes dawa�a mi w tajemnicy przed reszt� domownik�w ca�e serie zastrzyk�w. I nic nie pomog�o� To nieprawda, �e zale�y mi wi�cej na medalach ni� na dziecku. Jutro rzuci�abym sport, gdybym� gdybym�

Znowu najwidoczniej zawi�d� j� g�os, bo przy�o�y�a d�o� do ust i za�ka�a cicho. Alex wsta� i skin�� na Parker a.

� Nie b�dziemy teraz m�czyli pani d�u�ej, mrs Robinson � powiedzia� cicho. � Mo�e p�niej pozwol� sobie jeszcze zapyta� pani� o co�. Prosz� mi nie bra� tego za z�e, dobrze? Bez s�owa potrz�sn�a g�ow�, a potem ukry�a twarz w d�oniach. Joe skierowa� si� do bocznych, niskich drzwi, za kt�rymi znikn�� Nicholas Robinson, Zapuka� cicho i nie czekaj�c na zaproszenie nacisn�� klamk�. Parker szed� o krok za nim.

Drugi pok�j by� o wiele mniej przytulny. Nie by�o w nim prawie mebli, poza stolikiem i kilkoma krzes�ami, na kt�rych le�a�y porozrzucane kartony i sta�y ma�e s�oiczki z farbami. Na �cianach wisia�o kilkana�cie p��cien, �bardzo abstrakcyjnych�, jak to okre�li� w my�li Parker, zamykaj�c za sob� drzwi.

Nicholas Robinson chodzi� du�ymi krokami po pokoju, zawadzaj�c o krzes�a i depcz�c po le��cych na ziemi szmatkach i kawa�kach papieru. Na ich widok zatrzyma� si�, a potem ruszy� w kierunku drzwi.

� Czy panowie ju� sko�czyli? Mog� i�� do niej, prawda?

� Oczywi�cie. � Joe zatrzyma� si� po�rodku pokoju. � Chcia�em zada� panu jeszcze tylko kilka pyta�, je�eli mo�na.

� S�ucham? � Nicholas zatrzyma� si� z r�k� na klamce i zawr�ci�.

� Mia� nam pan powiedzie� dzi� wieczorem, co pan robi� tak rano poza domem, mr Robinson?

� Co? Ja?� � Nicholas otworzy� usta, a potem Alex dostrzeg�, �e jego pokryta piegami twarz blednie wyra�nie pod ostrym blaskiem wisz�cej u sufitu nagiej, silnej �ar�wki. � Ja?

� powt�rzy� i najwyra�niej opanowa� si� z wysi�kiem. � Ja? Malowa�em oczywi�cie. Poszed�em malowa� w plener. Po to przecie� tu przyjecha�em�

� Tak. Zapewne. Czy m�g�by nam pan pokaza� ten obraz, kt�ry pan w�a�nie malowa��

� Alex nie doko�czy�. Od paru chwil rozgl�da� si�, a teraz podszed� szybko do �ciany i uj�� dwoma palcami brzeg napi�tego na blejtram p��tna. Zanim Nicholas zd��y� mu przeszkodzi�, odwr�ci� je ku �wiat�u.

� A c� to jest!? � powiedzia� Parker cicho i nieomal skokiem znalaz� si� naprzeciw obrazu, na kt�rym po�rodku zupe�nie realistycznego pejza�u przedstawiaj�cego Diabl� Ska�� i Norford Manor w blasku wschodz�cego s�o�ca, Diabe�, otoczony �mami, poczwarami i g�owami bez tu�owia, unosi� w szponach, bij�c gwa�townie b�oniastymi skrzyd�ami, ma�� posta� o wielkiej, karykaturalnej g�owie.

A postaci� t� by� Irving Ecclestone, tak doskonale oddany, �e Joe westchn�� cicho. Sam obraz przypomina� wizje J�r�me Boscha.

� Ja� to jest� � Nicholas obejrza� si� z nag�ym przera�eniem. � Ona nie mo�e tego zobaczy�. Zapomnia�em na �mier� o tym, kiedy tamto nast�pi�o� O, m�j Bo�e� � Wi�c pan t o malowa� dzi� rano� � powiedzia� cicho Joe. � Jak�e proroczo�

� Chcia�em tylko� Pami�ta pan, co on powiedzia� wtedy przy lunchu? M�wi�, �e nie potrafimy, my abstrakcjoni�ci, namalowa� niczego tak, jak malowali kiedy�. To mia� by� prezent dla niego�

� Prezent! � mrukn�� Parker. � Na urodziny prawdopodobnie.

� Co pan zabiera zwykle ze sob�, id�c malowa�? � zapyta� szybko Joe.

� Co? Ja?� � Nicholas nadal nie m�g� odwr�ci� oczu od obrazu. � To okropne� � szepn��. � Musz� to zniszczy�, zaraz�.

� O, nie� � mrukn�� Parker po raz drugi. � Tego nie zrobi pan tak szybko. Ten obraz jest zbyt interesuj�cy.

� Ben� � Alex odwr�ci� si� ku niemu. � My�l�, �e b�dzie najlepiej, kiedy pan Robinson sam b�dzie decydowa� o losie swoich obraz�w. Ale na razie chcia�bym, �eby mi pan odpowiedzia� na moje pytanie.

� Co bior�? Farby oczywi�cie, p��tno, sztalugi�

� Czy te? Chyba nie? � Joe wskaza� zwyk�e drewniane sztalugi, na kt�rych w tej chwili nie znajdowa�o si� nic.

� Och, nie. Mam doskona�e szwajcarskie, takie sk�adane jak statyw� Poza tym bior� p�dzle i co� do jedzenia� Niech mi pan da go odwr�ci� na razie do �ciany. Ona mo�e tu wej�� i to by by�o okropne.

Joe przekr�ci� �w zdumiewaj�cy obraz i dostrzeg� w oczach tamtego wyraz tak g��bokiej ulgi, �e skin�� porozumiewawczo g�ow�.

� Pana �ona nie dowie si� nigdy, mam nadziej�, �e pan to namalowa�. Ale prosz� mi teraz jeszcze odpowiedzie� na dodatkowe pytanie. Czy wracaj�c z pleneru zabiera pan to wszystko na g�r�? Chyba tak?

� Tak. Tylko sztalugi zostawiam na dole, bo mi tu nie s� potrzebne. Wk�adam je w hallu do wieszaka na parasole. Sk�adaj� si� jak statyw�

� Tak� � Alex nagle zawr�ci� ku drzwiom. � Dzi�kujemy panu na razie. I prosz� oczywi�cie i�� do �ony. Ona potrzebuje pana.

� A czy� � Nicholas spojrza� na obraz, ukazuj�cy w tej chwili tylko neutraln� powierzchni� szarego p��tna. � Czy panowie nie poruszycie tej sprawy obrazu, bo za nic nie chcia�bym� Roz�o�y� r�ce.

� Postaramy si� zachowa� dyskrecj� � Alex skin�� mu g�ow� i wyszed�. Ale nie skierowa� si� na powr�t do gabinetu Irvinga, lecz zacz�� schodzi� w d�. Parker poszed� za nim, pogwizduj�c prawie niedos�yszalnie i kr�c�c g�ow�.

Na dole, w hallu, Thomas Kempt rozmawia� przed drzwiami swego pokoju z doktorem Dukiem. Na widok schodz�cych umilkli.

� Czy m�g�bym zamieni� z panem kilka s��w? � powiedzia� Joe szybko do m�odego architekta i nie czekaj�c na jego zaproszenie nacisn�� klamk� drzwi.

Parker wszed� za nim, nadal z tym samym wyrazem zupe�nej konsternacji, kt�r� ukrywa� starannie przed oczyma obcych. Ale Joe, kt�ry zna� go tak wiele lat, wiedzia� ju�, �e zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego zaczyna by� poruszony t� pozornie nonsensown� sytuacj�. Kempt wsun�� si� za nimi i zamkn�� drzwi.

� Czym mog� panom s�u�y�? � powiedzia� cicho.

Joe rozejrza� si� po pokoju, kt�ry umeblowany by� prawic po sparta�sku. W rogu sta� niski tapczan, a ca�� d�ugo�� �ciany pod oknem zajmowa� sko�ny st� Kre�larski z porozk�adanymi na nim papierami. Na �cianie wisia� stary sztych, przedstawiaj�cy po�cig za lisem pa� i pan�w w pi�knych, czerwono kolorowanych fraczkach. Na ma�ym wieszaczku wi�ni brezentowy rybacki kapelusz, lornetka i sta�y oparte dwie w�dki.

� Co pan s�dzi o Nicholasie Robinsonie? � zapyta� Alex prosto z mostu.

� O Nicholasie? Nie chce pan chyba powiedzie�, �e� Co s�dz�? Bardzo go lubi� i my�l�, �e jest to najuczciwszy cz�owiek pod s�o�cem.

� Tak. A jego �ona? Znacie si� od dzieci, prawda?

� Tak. To znaczy jestem starszy od Joan, ale znam j�, praktycznie bior�c, od dnia jej urodzenia. Mog� o niej powiedzie� tylko to, co o nim, a mo�e nawet wi�cej i lepiej, bo znam j� d�u�ej i m�g�bym da� za ni� g�ow� w ka�dej sprawie; od najb�ahszej do najpowa�niejszej, Joan to kryszta�owa dziewczyna.

� Dzi�kuj� panu� � Alex skin�� g�ow�. � Mo�e p�niej zapytam pana jeszcze o kilka szczeg��w. Ale na razie�

Nie ko�cz�c, kiwn�� g�ow� i wyszed� z pokoju, a zdumiony Parker za nim. W hallu nie by�o ju� doktora Duke�a, sta� tam za to sier�ant Jones.

� Ten ogrodnik ju� przychodzi do siebie, szefie! � powiedzia�. � Co z nim zrobi�? Parker spojrza� na Alexa.

� Na pewno marzysz o tym, �eby go przes�ucha�, Joe?

� Nic, nie marz�, ale mo�e to si� przyda. Sam nie wiem. W ka�dym razie trzeba z nim zamieni� kilka s��w. Le�y u siebie w domku, tak?

� Tak, prosz� pana.

Joe zrobi� krok ku drzwiom wyj�ciowym, ale zatrzyma� si� nagle.

� Ach, c� za b�azen ze mnie! C� za zdumiewaj�cy b�azen ze mnie! Ben� � przyciszy� g�os. � B�agam ci�, trzeba zebra� tych wszystkich ludzi gdziekolwiek, najlepiej w jadalni. Poza doktorem Dukiem� Jones, prosz� znale�� doktora Duke�a i sprowadzi� go nam. Na pewno jest u siebie w pokoju albo tam� � wskaza� r�k� � u starej pani Ecclestone.

Jones zawr�ci� na pi�cie, podszed� do drzwi pokoju Duke�a i zapuka�. Po sekundzie wszed� i wynurzy� si� prawie natychmiast w towarzystwie m�odego lekarza.

� Je�eli panowie� � zaczai Duke. Alex uciszy� go szybkim ruchem r�ki.

� Doktorze, sko�czmy z nonsensami. Sprawa jest zbyt powa�na. Chodzi o to, �eby pan natychmiast znalaz� si� w sypialni starej pani Ecclestone i nie opuszcza� jej ani na sekund� a� do czasu, kiedy tam przyjd� i zwolni� pana. Czyni� pana absolutnie odpowiedzialnym za jej �ycie i zdrowie. Czy rozumie pan?

Mimo woli Duke wyprostowa� si�.

� Czy� czy pan naprawd�?�

� Doktorze, nie wiem, czy pan by� w wojsku, ale prosz� to traktowa� jako rozkaz, bez wzgl�du na to, co pan s�dzi o swoich wolno�ciach obywatelskich. Jest pan tu tylko po to, �eby jej strzec, i nie chc� od pana niczego poza tym, �eby wywi�za� si� pan w krytycznym momencie ze swoich obowi�zk�w. I prosz� w � a d n y m w y p a d k u n i e o p u s z c z a � j e j p o k o j u , a n i z n i � , a n i b e z n i e j .

� Tak jest � powiedzia� doktor Duke i bez s�owa skierowa� si� ku drzwiom sypialni w�a�cicielki Norford Manor.

Kiedy drzwi zamkn�y si� za nim, Joe odwr�ci� si� na pi�cie i wymierzy� palec w pier� Jonesa.

� Sier�ancie! Trzeba zrobi� to bardzo dok�adnie!

� Co, prosz� pana?

� Zebra� ich wszystkich w jadalni, z wyj�tkiem doktora Duke�a i tej staruszki. Oni oboje nie maj� prawa opu�ci� tej sypialni. My wr�cimy za dziesi�� minut.

� Tak jest, prosz� pana.

Alex znowu odwr�ci� si� na pi�cie i ruszy� naprz�d, porywaj�c po drodze z wieszaka �w metalowy statyw, kt�ry zauwa�y� u Nicholasa Robinsona, gdy po, raz pierwszy spotka� go na �cie�ce owego popo�udnia. Parker szed� za nim, mrucz�c do siebie. W drzwiach wyj�ciowych, za kt�rymi przechadza� si� spokojnie umundurowany policjant w nasuni�tym na czo�o kapturze peleryny, zatrzyma� go.

� Joe, nie chcesz chyba powiedzie�, �e�

� Mog� si� za�o�y� z tob� o szylinga, �e jeszcze dzisiaj rozwi��emy najbardziej zdumiewaj�c� tajemnic� kryminaln� stulecia. � Alex roze�mia� si� i zaraz spowa�nia�. � Ach, c� za b�azen ze mnie! � powiedzia� g�o�no, nie zwa�aj�c na zdumione spojrzenie dy�uruj�cego policjanta. � Gdybym m�g� przypu�ci�!�

� Co, na mi�o�� bosk�? Wiem, �e nie m o � e s z wygra� tego szylinga, bo nikt go nie mo�e wygra� w tej sytuacji. W i e m , �e Irving Ecclestone pope�ni� samob�jstwo! Ale przecie�, Joe� Powiedz, na mi�o�� bosk�, o co ci chodzi?!

� Jeszcze nie teraz, jeszcze kwadrans� � Alex zatrzyma� si� w otwartych drzwiach, patrz�c w wilgotn� ciemno��. Nagle zmarszczy� brwi. � A je�eli si� myl�? � powiedzia� cicho. � Mog� przecie� si� myli� � Sta� przez sekund� zupe�nie nieruchomo. � Nie! � powiedzia� zdecydowanie. � Nie mog�!

To by by�o jeszcze bardziej nieprawdopodobne. Och, Ben, abstrakcyjne dowodzenie! Och, Ben! Uroda my�li! Jestem o szylinga bogatszy. I nie czekaj�c odpowiedzi zanurzy� si� w ciemno��.

Kiedy weszli do domku ogrodnika, siedz�cy na krze�le przy ��ku policjant zerwa� si� z miejscu. Pod oknem sta� detektyw w cywilu, kt�rego Joe zna� z widzenia i pozdrowi� ruchem g�owy.

� Pan Field wraca ju� do siebie, je�eli mo�na tak si� wyrazi�, szefie! � u�miechn�� si� detektyw, ale spowa�nia�, widz�c wyraz napi�cia na twarzy Alexa. � Na razie nic nie m�wi�, a my go o nic nie pytali�my.

� Mister Field � powiedzia� Joe pochylaj�c si� nad le��cym. � Czy mo�e nam pan opowiedzie�, jak pan sp�dzi� dzisiejszy dzie� do chwili, kiedy� hm� straci� pan przytomno��?

Field uni�s� g�ow�. Nie by� ju� m�ody, a na jego bladej twarzy pojawi�y si� ciemne smugi zgolonego wczesnym rankiem zarostu.

� Czego wy chcecie ode mnie, ludzie? � powiedzia� burkliwie. � Czy ukrad�em co�? Nigdy nikomu nic z�ego nie zrobi�em� Chyba mszycom� Czy to taka zbrodnia, je�eli cz�owiek p�jdzie sobie w niedziel� do lasu i wychyli par� kropli za swoje zdrowie? Tego chyba policja nie broni nikomu, co?

Usiad� na ��ku i spu�ci� z niego nogi w tanich, bawe�nianych skarpetkach.

� Mister Field� � Joe po�o�y� r�k� na jego ramieniu. � Miesi�c temu zgin�a w tym domu pani Patrycja Lynch. Dzisiaj umar� pan Irving Ecclestorie, umar� w�a�nie po po�udniu, kiedy pan wypija� te swoje kropelki za w�asne zdrowie. Znale�li go z kul� rewolwerow� w g�owie. Je�eli nie dowiemy si�, jak umar� pan Ecclestone, by� mo�e b�dziemy musieli za miesi�c urz�dza� z kolei pogrzeb Joan Robinson. A pan j� troch� lubi, zdaje si�, prawda? Field przetar� czo�o, pod kt�rym najprawdopodobniej wirowa�y z wolna s�owa Alexa, nie chc�c sformowa� si� w porz�dnym, zrozumia�ym szyku. Nagle najwidoczniej cz�� z nich przenikn�a do �wiadomo�ci.

� Panienka zgin�a! � Zupe�nie przytomny zerwa� si� z ��ka. � Joan! Zgin�a! � Zabrak�o mu tchu.

� Nie. Nie zgin�a. Zgin�� pan Irving. � Alex potrz�sn�� starego cz�owieka mocno za ramiona. � Chcia�bym, �eby mi pan kr�tko odpowiedzia�, czy widzia� pan dzi� co� niecodziennego w lesie, zanim si� pan upi�, czy nie?

� Czy widzia�em, prosz� pana� � Field nagle wyprostowa� si�. Potar� r�k� nie ogolony policzek. � Przepraszam pan�w bardzo� Cz�owiek jest czasem� � roz�o�y� r�ce. � Pan Irving nie �yje� Czy widzia�em?� Ale to nie mo�e mie� nic do rzeczy�

� Pan nie mo�e wiedzie�, co ma znaczenie, a co nie ma znaczenia w tej sprawie. Musimy ustali�, gdzie byli wszyscy domownicy w chwili �mierci pana Irvinga. Czy widzia� pan kogo� z domownik�w w czasie swojego porannego spaceru?

� Sk�d pan wie? � Field spojrza� na niego podejrzliwie. � Nie widzieli mnie przecie�. � Nie wiem, cz�owieku! Chc� wiedzie�. Kogo pan spotka�? Czy przypadkiem nie Cynthi� Rowland z doktorem Dukiem?

� Wi�c pan wie! Wie pan przecie�!� Powiedzieli panu� Ale nie widzieli mnie, wi�c jak mogli powiedzie�? � Uni�s� ku Alexowi nie rozumiej�ce, zdumione spojrzenie, potem znowu potar� d�oni� nie ogolony policzek. � Nie chc� o tym gada� � powiedzia� cicho.

� Nie trzeba takich rzeczy nikomu rozpowiada�

Joe pochyli� si� nad nim i po�o�y� d�o� na jego ramieniu: � Nikt nie dowie si� o tym, je�eli nie zajdzie absolutna konieczno��. Niech pan pami�ta, �e �yciu Joan Robinson mo�e zagra�a� wielkie niebezpiecze�stwo, je�eli szybko nie dowiemy si� prawdy.

Wyraz oczu Fielda by� tak zbli�ony teraz do wyrazu oczu rannego zwierz�cia, �e Joe wyprostowa� si� i zach�caj�co skin�� g�ow�. � Niech pan m�wi, Field. Radz� panu jak przyjaciel.

� Dobrze� � Ogrodnik westchn�� ci�ko. � Powiem. Le�a�em na trawie� w krzakach, na skraju polanki, obok drogi z Norford Manor w d� Wypi�em ju� pewnie wszystko do tego czasu i by�o mi dobrze. Nie ruszy�bym si� stamt�d za nic a� do wieczora� S�onko grza�o i ptaki �piewa�y, a mnie si� nie chcia�o nic a nic. Nawet palcem ruszy� Zobaczy�em ich z daleka przez li�cie� Byli niedaleko. S�ysza�em nawet, co m�wili, kiedy nie gadali szeptem� On m�wi�, �e j� kocha, a ona, �e mu nie wierzy� i ca�owali si� ci�gle. I on jej przysi�ga�, jak to m�czy�ni przysi�gaj� dziewuchom przedtem�; Gdybym by� trze�wy, to mo�e bym nie wytrzyma�, wsta� i powiedzia� mu par� s��w o tym, co my�l� o takim wykszta�conym panu, kt�ry pokoj�wki �ciska w lesie i gada im g�upstwa do ucha� Znam przecie� jej ojca� razem do szko�y chodzili�my. Ale ta butelka mnie troch� rozmarzy�a� Zawsze tak ze mn� jest. Nie mia�em si�y ruszy� si� i by�o mi wszystko jedno. Nawet �mia� mi si� z niej, g�upiej, chcia�o wtedy. A oni zn�w zacz�li si� ca�owa�. A� nagle ona wytrze�wia�a, wyrwa�a mu si� i krzykn�a: �S�uchaj!� albo mo�e: �S�uchaj, kto� strzeli�?�� Nie pami�tam ju� dok�adnie� Ale sam us�ysza�em co� takiego, jakby od strony domu� bo byli�my w tym miejscu, gdzie zbocze opada tak �agodnie i wida� dom z daleka, tylko z zupe�nie innej strony ni� z parku� Siedzieli tak przez chwil� bez ruchu, a potem on powiedzia�, zdaje si�: �Tak, kto� strzeli��, a ona zawo�a�a: �To on, Lucyper!�� Zerwa�a si� i zacz�a biec, a on za ni�, wsiad� do samochodu i wyjecha� na szos�. A ona mi gdzie� przepad�a w lesie� A potem usn��em, bo chocia� jestem z tych stron, to w �adnego Diab�a nie wierz�, ani w Lucypera nawet� A potem ten pan mnie znalaz�� � Wskaza� r�k� detektywa stoj�cego pod oknem. � Chybabym spa� tam do tej pory, a mo�e burza by mnie obudzi�a?�

Chcia� powiedzie� co� jeszcze, ale Joe odwr�ci� si� na pi�cie i poci�gn�� Parkera za r�kaw.

� Chod�, Ben! Dzi�kujemy panu, panie Field! Wyszli.

� No i co? � zapyta� Parker, kiedy znale�li si� na zewn�trz. � Wiemy teraz dok�adnie, gdzie byli i co robili doktor Duke i ta dziewczyna Rowland. By� mo�e doktor Duke jest �obuzem, kt�ry w braku innego zaj�cia uwodzi naiwne wiejskie dziewcz�ta, ale to nie znaczy, �ebym mia� go przes�uchiwa� albo j�. To w ko�cu ich sprawa, najbardziej prywatna z prywatnych. Dziewczyna jest przecie� pe�noletnia.

Alex zatrzyma� si�. W ciemno�ci Parker s�ysza� jego r�wny, spokojny oddech. Mimo to g�os, kt�rym Joe wypowiedzia� nast�pne zdanie, by� mo�e nieco przyt�umiony, jak gdyby wewn�trzne podniecenie nie pozwala�o mu �atwo formu�owa� kolejno�ci wyraz�w.

� Ju� teraz, Ben� Ju� teraz m�g�bym ci powiedzie�, kto z a b i � Irvinga Ecclestone i Patrycj� Lynch!

� Co? � powiedzia� Parker, a w g�osie jego zabrzmia�a nag�a troska. � Czy nie pomiesza�o ci si� w g�owie od tego wszystkiego?

� Nie� � Alex nie poruszy� si�. � Jestem zdr�w jak nigdy, Ben.

� Wi�c kto, wed�ug ciebie, a przede wszystkim j a k zabi� Irvinga Ecclestone�a?

� Odpowied� na to� � Alex m�wi� ju� zupe�nie spokojnie � jest zdumiewaj�co prosta. Ale nie mam jeszcze ani jednego dowodu, poza absolutnym przekonaniem, �e wszystko musia�o odby� si� tylko w jeden mo�liwy spos�b� Wstydz� si� bardzo, Ben! Powinienem by� to zrozumie� o wiele wcze�niej. Ale na swoje usprawiedliwienie mog� powiedzie� tylko jedno: pomys� by� tak szale�czo odwa�ny, �e nieomal nie mie�ci si� w g�owie! Teraz p�jdziemy po te dowody, Ben! I musimy je znale��! Musimy, musimy, musimy! Bo, jak powiedzia� nasz przyjaciel Arystoteles, tylko nadprzyrodzone rzeczy nie podpadaj� obserwacji. A nasz Diabe� ma nogi i r�ce, i oczy, i m�zg! Co za m�zg, Ben!

Wok� ciemnego klombu, na kt�ry pada�o �wiat�o z nie zas�oni�tych okien domu, ruszy� w stron� tarasu, a Benjamin Parker poszed� za nim, kln�c w duchu. Gdy� w i e d z i a � p r z e c i e � z a b s o l u t n � p e w n o � c i � , � e n i k t n i e m � g � z a b i � I r v i n g a E c c l e s t o n e . Ale z drugiej strony �ywi� w g��bi duszy niemal ba�wochwalcz� wiar� w nieprawdopodobne zdolno�ci �ledcze swego przyjaciela.

U st�p domu Joe zatrzyma� si� i przez chwil� sta� patrz�c na zamkni�te drzwi wej�ciowe. Potem cofn�� si� o kilka krok�w, powi�d� oczyma po frontonie i wymierzy� we� r�k�, poruszaj�c ni�, jak gdyby co� oblicza�. Parker zauwa�y�, �e trzyma w niej nadal �w przyrz�d, kt�ry wyj�� ze stojaka na parasole, gdy wychodzi� do domku ogrodnika.

� Tak, nie mog� si� chyba myli� � Alex przytakn�� sobie g�ow�. � Ale w takim razie to musi by� nieuchronnie w�

Nie doko�czy� i ruszy� ku drzwiom. Kiedy znale�li si� w hallu, wyszed� im naprzeciw sier�ant Jones.

� Gotowe, szefie! � powiedzia� do Parkera. � Mam ich wszystkich w jadalni. Doktor jest u tej starej pani i pilnuje jej. Poza tym dom jest pusty.

� �wietnie! � Joe ruszy� ku drzwiom sypialni Elizabeth Ecclestone i zapuka�. Po chwili drzwi uchyli�y si� i wyjrza� doktor Duke.

� Czy po�o�y� ju� pan pani� Ecclestone do ��ka? � zapyta� Alex cicho.

� Nie, jeszcze nie. Siedzi jeszcze w fotelu. Nie wiedzia�em, co robi�? M�wi� pan tak tajemniczo, �e zl�k�em si� o ni� i czeka�em na pana�

� Nikt tu nie wchodzi� podczas naszej nieobecno�ci?

� Nie, nikt. Agnes by�a z ni� przez ca�y czas, a potem zluzowa�em j�, kiedy przyszed� ten m�ody cz�owiek w cywilu i wezwa� wszystkich poza mn� do jadalni� Nie rozumiem zupe�nie, dlaczego pan�

Alex powstrzyma� go ruchem r�ki.

� Ja te� nie rozumiem niekt�rych pa�skich czynno�ci, doktorze� � powiedzia� spokojnie. � Ale o tym potem. Na razie� � rozejrza� si�. � Czy m�g�by pan przewie�� st�d pani� Ecclestone do jakiego� innego pomieszczenia i pozostawi� j� tam na kilka minut? Kt�ry� z naszych �udzi pozostanie przy niej. Mam nadziej�, �e nic si� jej nie stanie, prawda?

� Chyba nic� � Duke wzruszy� ramionami. � A co ja mam zrobi� p�niej?

� Przetransportowa� j�, a potem wr�ci� do nas, dobrze?

� Prosz� bardzo�

Duke wzruszy� ramionami, zawr�ci� w g��b pokoju, a po chwili ukaza� si�, popychaj�c przed sob� w�zek, na kt�rym siedzia�a otulona szalem stara, nieruchoma, patrz�ca w przestrze� niewidz�cymi oczyma kobieta.

� Tu obok jest ma�y salonik� � wskaza� drzwi przylegaj�ce do sypialni. � Czy to b�dzie panom odpowiada�o?

� Jak najbardziej, doktorze� Czekamy na pana� � skin�� na Jonesa. � Kt�ry� z waszych ludzi niech zostanie z t� pani� w tym saloniku. Nie musi nic robi� ani jej dotyka�. Po prostu niech jej pilnuje. To nie potrwa d�ugo.

Jones skin�� g�ow�. Alex i Parker weszli do sypialni starej pani. Joe zapali� wszystkie �wiat�a i stan�� po�rodku pokoju rozgl�daj�c si�. W r�ce trzyma� nadal �w przyrz�d, kt�ry Nicholas Robinson nazwa� sztalugami.

� Co teraz? � zapyta� Parker. � Teraz b�d� si� stara� wygra� mojego szylinga i zap�aci� r�wnocze�nie d�ug pewnej osobie, kt�ra jak nikt dot�d by�a bliska nadania mi dyplomu patentowanego idioty i zlekcewa�y�a mnie tak, jak dot�d nikt jeszcze mnie nie zlekcewa�y�. Ale czekajmy ko�ca� Czekajmy ko�ca�

Wyj�� sztalugi z futera�u, ogl�da� je przez chwil�, a potem wysun�� d�ugie, rozci�gaj�ce si� ramiona przyrz�du.

� Widzisz� s� lekkie i sk�adaj� si� z paru aluminiowych rurek, kt�re wchodz� jedna w drug�. Dolny koniec wbija si� w ziemi�, a dwa g�rne ramiona utrzymuj� ka�de p��tno� O, tu, na ko�cu maj� takie �liczne uchwyty dla ramy obrazu� Popatrz�

Podszed� do �ciany i manipuluj�c sztalugami uj�� w ich ramiona ci�kie ramy starego p��tna, kt�re wisia�o na jednej ze �cian. Potem bez wysi�ku d�wign�� obraz, oderwa� go od �ciany i przekr�ci� w powietrzu.

� Jak my�lisz, czy pozostawi�em odciski palc�w? � u�miechn�� si�.

� Tak� � Parker pokiwa� g�ow�. � To jest wyt�umaczenie sposobu, w jaki ten portret w jadalni zmienia� swoje po�o�enie. Ale od tego daleko jeszcze do stwierdzenia, �e pan Nicholas Robinson zamordowa� swojego te�cia. I to w dodatku po sp�dzeniu ca�ego popo�udnia z tob�, kiedy sta� o p� jarda od ciebie, gdy pad� strza�. Nie chcesz mi chyba wm�wi� nic takiego?

� Och, Ben� � Alex odwr�ci� si� ku niemu. � Pomy�l tylko, Ben� Je�eli to nie by�o samob�jstwo, to jak�

Nie doko�czy�, bo rozleg�o si� pukanie do drzwi i wszed� doktor Archibald Duke. Zatrzyma� si� w progu.

� S�ucham pan�w?

� Panie doktorze� � Alex nie patrzy� na niego. Sta� po�rodku pokoju rozgl�daj�c si� szybko. � Przepraszam, �e wkrocz� w to, co mo�na by nazwa� intymn� dziedzin� pa�skiego �ycia, ale chcieliby�my wiedzie�, czy tylko uwodzi pan Cynthi� Rowland, czy te� mo�e przypadkiem chcia�by si� pan z ni� o�eni�?

Przypuszcza�, �e Duke wybuchnie, ale m�ody lekarz odpowiedzia� bardzo spokojnie.

� Nie wiem, dlaczego musi to pan�w obchodzi�, bo nie rozumiem zupe�nie, jaki mo�e to mie� zwi�zek ze �mierci� Irvinga Ecclestone, ale je�eli upiera si� pan przy tym i s�dzi pan, �e jest to potrzebne dla dobra �ledztwa, to musz� panu zakomunikowa�, �e chc� si� z ni� o�eni�, i to wkr�tce.

� Naprawd�?

� Tak. Kocham Cynthi�, a jej charakter, uroda i maniery mog� by� ozdob� ka�dego domu, nawet domu prowincjonalnego lekarza� � U�miechn�� si� przy tym lekko. � Powiedzia�em to zreszt� tylko dlatego, �e najprawdopodobniej panowie nie jeste�cie przyzwyczajeni do ma��e�stw lekarzy z pokoj�wkami.

� Czy ona wie o tym?

� Powiedzia�em jej to, nawet dzi�. Ale nie wiem, czy mi uwierzy�a? Ona jest przekonana, �e� �e istnieje pomi�dzy nami zbyt wielka nier�wno�� spo�eczna� A ja gwi�d�� na nier�wno�ci spo�eczne! � doko�czy� nagle ostro, jak gdyby polemizowa� gwa�townie z kim�, kto mu usi�uje wyperswadowa� to ma��e�stwo.

� Zupe�nie s�usznie � szepn�� Joe, rozgl�daj�c si� nadal i nie zwracaj�c jak gdyby wielkiej uwagi na s�owa m�odego cz�owieka. � Gratuluj� panu wyboru. To bardzo pi�kna i mi�a osoba. Chcia�bym tylko, �eby pan to jej powt�rzy� przy nas, dobrze?

� Z najwi�ksz� przyjemno�ci�� � powiedzia� sucho Duke.

Joe podszed� do drzwi i powiedzia� kilka s��w p�g�osem Jonesowi. Potem zawr�ci� i znowu stan�� po�rodku pokoju, rozgl�daj�c si�. W pewnej chwili podszed� do wielkiego starego �o�a i uni�s� kap�. Przy tej czynno�ci zasta�a go wchodz�ca Cynthia Rowland. Joe opu�ci� kap� i u�miechn�� si� do niej.

� Pan doktor Duke bardzo chcia� z�o�y� w naszej obecno�ci pewne o�wiadczenie� � Alex nadal rozgl�da� si� po pokoju, co w ko�cu zdenerwowa�o Parkera. Zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego chrz�kn�� g�o�no. Joe, jak gdyby nie zauwa�aj�c tego, ci�gn�� dalej.

� Powiedzia� nam, �e prosi� o pani r�k� i �e chce pani wyj�� za niego za m�� w najbli�szym czasie. Czy to prawda?

� Powiedzia�� do pan�w� � Jej �liczne, pe�ne ;usta zacz�y dr�e�.

� Oczywi�cie, �e powiedzia�em! � Duke podszed� i obj�� j� ramieniem. � Sam jestem ze wsi. Moja matka na pewno ucieszy si�, kiedy nie przywioz� jej pe�nej foch�w pannicy z miasta, ale takie pi�kne stworzenie jak ty!

A wtedy Cynthia Rowland zrobi�a co� zupe�nie niespodziewanego. Opanowa�a si�, wyswobodzi�a lekko z jego u�cisku i powiedzia�a cicho:

� On mnie wys�ucha��

� Nie s�dz�! � Alex przesta� rozgl�da� si� po pokoju i spojrza� z u�miechem na dziewczyn�. � W ka�dym razie niech mu pani nie dzi�kuje. Podobno Diabe� nie jest najlepszym przyjacielem m�odych m�atek. I� � pogrozi� jej palcem � radz� nie zagl�da� ju� do tej Groty.

Cynthia Rowland spojrza�a na niego w zupe�nym os�upieniu i prze�egna�a si� mimowolnie.

� Bo�e, zlituj si� � wyszepta�a cichute�ko.

� O, to ju� lepiej. A poza tym zdaje si�, �e wyp�dzimy dzisiaj ostatecznie Diab�a z tych stron. Moje dzieci, jestem z was bardzo zadowolony! Id�cie teraz po star� pani� Ecclestone, wtoczcie j� do jadalni i czekajcie na nas. Zaraz tam przyjdziemy.

� Ale co ma Diabe�� � zapyta� Duke � do�

� Och, doktorze, wiele jest rzeczy na ziemi i w niebie, o kt�rych� Wie pan przecie�, co chc� powiedzie�. Id�cie, b�ogos�awimy was w imieniu S�u�by �ledczej Jej Kr�lewskiej Mo�ci. A nie ka�demu zdarza si� podobne b�ogos�awie�stwo w dniu zar�czyn! Odprowadzi� ich oczyma do drzwi, a kiedy zamkn�y si� one za m�od� par�, wyraz rozbawienia znikn�� tak nagle z jego twarzy, jak gdyby kto� niewidzialny star� go g�bk�.

� Tu s� tylko dwa miejsca, Ben! � powiedzia� szybko. � Jednym jest ��ko, a drugim ta szafa �cienna.

� Dwa miejsca do czego? � Parker zbli�y� si� do niego. � Czego szukasz?

� Tego szylinga, o kt�rego za�o�y�em si� z tob�!

I nie m�wi�c ju� ani s�owa Joe podszed� do szafy. Jak barbarzy�ca zacz�� wyrzuca� z niej pouk�adan� w r�wniutkie stosy bielizn�, szale i swetry. Potem szybko, centymetr po centymetrze, obejrza� �cianki od g�ry do do�u.

� Nie ma nic� � mrukn�� cicho i zawr�ci� w kierunku ��ka. � Zreszt� nie wierzy�em w to, bo to za skomplikowane�

Zerwa� kap� z ��ka, potem ko�dr�, prze�cierad�o, odgi�� materac i�

� Nic� � powiedzia� cicho. � Absolutnie nic� Czy to mo�liwe? To przecie� musia�o by� tu� Musia�o, Ben, albo�

� Co musia�o? Zacznij wreszcie m�wi�! Przecie� ze mn� nie chcesz chyba bawi� si� w ciuciubabk�?!

� Och, daj mi pomy�le� daj mi pomy�le�! Przecie� nie jestem chyba �lepy� �lepy? � Nagle uderzy� si� d�oni� w czo�o. � Oczywi�cie! A c� za b�azen ze mnie, Ben! A c� za b�azen ze mnie!

Nagle znieruchomia� i zmarszczy� brwi. Sta� tak przez chwil� w milczeniu, potem uni�s� na Parkera oczy, w kt�rych ten ostatni dostrzeg� nag�y l�k.

� S�uchaj� � Alex potar� r�k� czo�o. � Przecie� to nie mo�e by� chyba� To nic mo�e by� zbrodnia absolutna?� Jestem zupe�nie bezradny� Zaczekaj� Ale� tak! Ale� tak! � Chwyci� przyjaciela za ramiona. � Ben, trzeba natychmiast spu�ci� wod� z tego basenu. We� paru swoich ludzi z najsilniejszymi latarkami i chod�cie tam! Na szcz�cie okna jadalni nie wychodz� na park. I nie pozw�l pod �adnym pozorem nikomu ruszy� si� z tej jadalni, cho�by przedstawiali nie wiem jakie powody! Och, teraz nie mog� si� myli�! C� to za zdumiewaj�cy osobnik, ten Diabe�! Zdumiewaj�cy!

� Ale co spodziewa�e� si� tu znale��!

� Drzazg�, Ben, najwa�niejsz� drzazg� w historii kryminalistyki! Tymczasem okaza�o si�, �e by�em tylko g�upim dzieckiem, a on starym, m�drym Szatanem! Ale przedstawienie jeszcze nie sko�czone. O, nie!

I nie czekaj�c odpowiedzi przyjaciela wybieg� z pokoju.

Chmury zacz�y si� przeciera� i ksi�yc b�ysn�� nad Diabl� Ska��, kt�ra odbi�a jego �wiat�o swym l�ni�cym, wilgotnym wierzcho�kiem. Grupka nieruchomych ludzi sta�a wpatrzona w opadaj�c� z wolna powierzchni� basenu. Zamkni�to dop�yw wody i otworzono stalow� zastawk�, kt�ra regulowa�a odp�yw. Kula ksi�yca, odbita w powierzchni wody, osuwa�a si� z wolna w g��b.

� Jeszcze chwila� � powiedzia� Joe p�g�osem � i b�dziemy mogli tam zej��.

� Co chcesz tu znale��?

� Co najmniej � dwa przedmioty! Ma�y, metalowy cylinder i jeszcze jeden klucz, bardzo podobny do tego, kt�ry znale�li�my w domku w�y pana Iryinga Ecclestone�a. Tym razem jestem tego tak absolutnie pewien, �e got�w jestem za�o�y� si� o drugiego szylinga� Chcia�bym, �eby� kaza� ludziom opuka� ca�e dno i pr�bowa�, kt�ra z p�yt da si� przesun��. Gdzie� tu musi by� skrytka, musi by�, Ben!

Ksi�yc na dnie basenu znikn�� nagle. Joe pochyli� si�. Dno by�o ju� widoczne, w bladym �wietle l�ni�y r�wne szeregi ciemnych, mokrych p�yt, dok�adnie przylegaj�cych do siebie. Joe zszed� w d� po metalowej drabince, a za nim pozostali m�czy�ni � �a�cuch sylwetek znikaj�cych kolejno w dole. Rozb�ys�y latarki. Parker ustawi� ludzi szeregiem i zacz�li posuwa� si� powoli, postukuj�c cicho, pochylaj�c si� i omiataj�c �wiat�em dno sztucznego jeziorka.

Alex szed� za nimi, �wiec�c uwa�nie na p�yty, kt�rymi wy�o�one by�y boki basenu. W pewnej chwili zatrzyma� si�. Zdawa�o mu si�, �e zamiast w�skiej smugi cementu, kt�rym spojone by�y poszczeg�lne p�yty, dostrzeg� b�ysk stali. Podszed�. Przysun�� latark� nieomal do �ciany i zacz�� uwa�nie ogl�da� to miejsce. W pewnej chwili wyci�gn�� r�k� i spr�bowa� poruszy� p�yt� od g�ry. Nie drgn�a. Ponowi� pr�b� z lewej strony, potem z prawej. Nic. Wreszcie nacisn�� doln� kraw�d�. I p�yta przekr�ci�a si� na osi, ukazuj�c ciemny otw�r p�ytkiego zag��bienia, z kt�rego pola�a si� woda. Kiedy sp�yn�a, Joe za�wieci� do �rodka. Patrzy� przez chwil�, potem odwr�ci� si�.

� Ben! � zawo�a� cicho. � Nie musicie ju� szuka�. Znalaz�em!

�a�cuch zatrzyma� si�, potem p�k� i ciemne postacie ludzkie zacz�y zbli�a� si� ku Alexowi, a p�niej zatrzyma�y w odleg�o�ci kilku jard�w. �wiat�a latarek pogas�y.

� Co znalaz�e�? � Parker by� przy nim. W r�ce trzyma� latark� wycelowan� w stron� otworu, jak gdyby mierzy� z pistoletu do ukrywaj�cego si� w nim wroga.

� Pude�ko� � Alex wskaza� ma�e, niklowe pude�ko, le��ce w rogu niszy. � I, jak my�l�, znajduj� si� w nim dwa przedmioty: ten klucz i ma�y, �elazny cylinderek, jeden z tych, kt�re dobrze znasz�

Nie dostrzeg� tego, bo by� o�lepiony blaskiem w�asnej latarki, ale wyczu� i us�ysza� cichy szelest st�p na dnie. Ludzie zbli�yli si�.

� Uwa�aj, Ben! � doda� szybko. � Bo na tym pude�eczku na pewno s� odciski palc�w!

A my�l�, �e b�d� nam one absolutnie konieczne, je�eli chcemy, �eby Diabe� wr�ci� do Piek�a z nasz� najserdeczniejsz� pomoc�!

Parker wyj�� chusteczk� i z najwi�ksz� ostro�no�ci� si�gn�� po pude�ko. Otworzy� je ko�cami palc�w. Wewn�trz� le�a�y obok siebie: ma�y, �elazny cylinder dziwnego kszta�tu i p�aski klucz o ciekawej konstrukcji, do z�udzenia przypominaj�cy drugi klucz, znaleziony przez nich po po�udniu w domku w�y zmar�ego Irvinga Ecclestone!

� Jones! � powiedzia� cicho zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego. � Nie ma go tutaj� � odpar� jaki� g�os. � Pilnuje ich tam, w jadalni.

� Carruthers, bierz to od razu do auta laboratoryjnego! Mam nadziej�, �e ekspert jeszcze nie usn��.

� Nie usn��� � mrukn�� drugi g�os z ciemno�ci. � Przyszed�em tu za wami, �eby nie umrze� z nud�w.

� Ma pan odciski wszystkich domownik�w, prawda? Niech pan od razu por�wna i powie, do kogo one nale��.

� Och, to mog� ci powiedzie� i bez pomocy nauki� � Joe ruszy� w stron� drabinki. Parker dop�dzi� go.

� Powiedz!

I Alex powiedzia� mu.

� Jak to? � Parker pochwyci� go za rami�. � Przecie� to niemo�liwe!

� Zaczekaj� � Weszli na g�r� i stan�li na trawniku, znowu ton�cym w ciemno�ci, bo chmura zakry�a ksi�yc. W mroku Parker dostrzeg� b�ysk bia�ych z�b�w przyjaciela. � Nie tylko niemo�liwe, ale jedynie mo�liwe, Ben. Ju� od paru godzin wiedzia�em, �e tylko jedna osoba mia�a r�wnocze�nie motyw i mo�liwo�ci, ale hipoteza, jak sam widzisz, by�a tak nieprawdopodobna i tak niewyt�umaczalna przy pomocy zdrowego rozs�dku, �e� � Urwa�.

� I wtedy dopiero pos�u�y�em si� z d r o w y m r o z s � d k i e m . I okaza�o si�, �e z pewnego punktu widzenia rzecz jest nies�ychanie prosta i banalna. Ale najpierw trzeba by�o wykluczy� wszystko inne. Nie chodzi�o o mnie. Ja ju� wiedzia�em swoje, chocia� pomyli�em si� kilkakrotnie w szczeg�ach. Ale my�la�em o tobie. By�e� tak bardzo przeciwny temu nonsensownemu �ledztwu. Zreszt� dop�ki nie wiedzia�em dok�adnie, gdzie byli wszyscy mieszka�cy domu w chwili zab�jstwa, nie mog�em mie� absolutnej pewno�ci. Zawsze pozostawa�a w tej fantastycznej sprawie jeszcze jaka� nieznana, bardziej fantastyczna mo�liwo�� Na szcz�cie kiedy zastosowa�em elementarn� logik�, rzeczy u�o�y�y si� w takim porz�dku, w jakim musia�y si�, u�o�y�. Bo ta genialna na sw�j spos�b zbrodnia mia�a jeden b��d. By�a n i e o m a l absolutna i w zwi�zku z tym wyklucza�a wszystkie mo�liwo�ci poza jedn�: p r a w d z i w � , ale je�li nie odnalaz�o si� prawdy w ca�ym g�szczu pozor�w i w labiryncie tego diabelskiego planu, stawa�a si� automatycznie z b r o d n i � a b s o l u t n � , to znaczy samob�jstwem Irvinga Ecclestone, co z kolei oznacza�o dla naszego Diabe�ka pe�en tryumf i doj�cie do upragnionego celu�

� Ale ja nadal nie rozumiem, jakim sposobem ta zbrodnia�

� Zaczekaj, Ben. Pozw�l i mnie na jak�� ma�� przyjemno��. Czy pozwolisz mi na jeszcze jedn� przyjemno��, poza tym?

� O co ci chodzi? � zapyta� Parker przygn�bionym g�osem. By� znakomitym oficerem �ledczym i bardzo uczciwym cz�owiekiem. Nawet teraz nie zapomina� ani na chwil� o tym, �e jeszcze przed dwoma godzinami namawia� Alexa do zaprzestania nonsensownych poszukiwa� i wyjazdu st�d.

� Czy� czy m�g�bym na podstawie tej mojej legitymacji dokona�, oczywi�cie w twojej obecno�ci, aktu aresztowania? Ten Diabe� narazi� mi si� bardzo. Zaproponowa� sobie z premedytacj� nie tyle absolutn� zbrodni�, co absolutn� drwin� ze mnie i mojej skromnej s�awy, do kt�rej, szczerze m�wi�c, jestem troch� przywi�zany. Chcia�bym mu sam donie�� o jego pora�ce.

� Och, zr�b to! � Bior� na moj� odpowiedzialno�� nawet ewentualne pomy�ki, je�eli nie zapami�tasz tekstu formu�y. Byle�my tylko nie pope�nili prawdziwej omy�ki, Joe. Nie chc� nawet my�le� o tym.

� Och, powiedzia�em ci ju�, �e ta zdumiewaj�ca sprawa ma w�a�nie ten zdumiewaj�cy aspekt: n i e m o � e b y � i n n e g o r o z w i � z a n i a , je�eli nie bra� pod uwag� interwencji si� nadprzyrodzonych. Zreszt� nasze ostatnie odkrycie wyklucza nawet i t� prze�liczn� ewentualno��. Dochodzili ju� do domu. Alex wyprostowa� si�, min�� patroluj�cego na tarasie policjanta i wszed� do hallu.

S�ysz�c za sob� kroki Parkera i kilku wchodz�cych za nim detektyw�w zbli�y� si� do drzwi jadalni, otworzy� je i stan�� w progu.

Przez chwil� w milczeniu przesuwa� oczyma po zgromadzonych. Dwoje sta�o pod portretem sir Johna. Byli to Cynthia Rowland i doktor Archibald Duke, oboje zag��bieni w cichej rozmowie, kt�r� najwyra�niej im przerwa�. Naprzeciw wej�cia, przy stole, siedzieli Joan i Nicholas Robinson, po drugiej stronie sto�u, na krzes�ach znajduj�cych si� najbli�ej drzwi, Kempt i Gilburne, �ciskaj�cy pomi�dzy kolanami swoj� nieodst�pn� lask�. Agnes Stone w nieposzlakowanym bia�ym fartuchu i bia�ym czepeczku sta�a wyprostowana w rogu pokoju obok fotela, na kt�rym nieruchoma staruszka wpatrywa�a si� nieruchomym spojrzeniem w przestrze�. Martha Cowley i Stary Rice stali niedaleko nich, najwidoczniej nie maj�c �mia�o�ci usi��� w obecno�ci w�a�cicieli domu. Wszyscy milczeli. Oczy ich skierowa�y si� na wchodz�cego, Sier�ant Jones, kt�ry sta� spokojnie przy drzwiach, usun�� si� robi�c Alexowi miejsce i szeptem zapyta� Parkera:

� Ju�, szefie?

Zast�pca szefa Wydzia�u Kryminalnego prawie niedostrzegalnie skin�� potakuj�co g�ow�.

� Przepraszam, �e kazali�my pa�stwu czeka� tu tak d�ugo � powiedzia� Joe. � Ale wynikn�y pewne nieoczekiwane okoliczno�ci, kt�re przed�u�y�y troch� �ledztwo� Nie by�o to zreszt� �atwe �ledztwo, gdy� morderstwo zosta�o zaplanowane z nies�ychanym sprytem�

� Bo�e! � powiedzia�a cicho Joan. � Morderstwo� Wi�c on, tatu��

� Niestety � Alex roz�o�y� r�ce. � By�a to zbrodnia zaplanowana z nies�ychan�, zupe�nie bezprzyk�adn� brawur�� je�eli wolno u�y� tego b�d� co b�d� pozytywnego s�owa w odniesieniu do najwi�kszej nikczemno�ci, jak� cz�owiek mo�e pope�ni� na ziemi. I musimy tu przyzna� ze wstydem, �e nieomal padli�my ofiarami sprytu mordercy, kt�ry stworzy� bezb��dn�, skomplikowan� panoram� mistyfikacji i stara� si� nas zap�dzi� w ni� tak zr�cznie, �e gdyby nie� � urwa�, potem podj�� zaraz. � Ale mistyfikacja jest tylko mistyfikacj�. Ju� dwa i p� tysi�ca lat temu pewien stary, m�dry Grek, Parmenides z Elei, napisa� w swoim poemacie Droga z�udzenia s�owa, kt�rych spokojna si�a przem�wi�a do mnie dzi� wiecz�r znowu: �Nie dopu��cie, aby przyzwyczajenie wynik�e z powtarzaj�cego si� do�wiadczenia skierowa�o was na drog�, gdzie narz�dziem poznania jest �lepe oko i ucho wt�rz�ce d�wi�kom, lecz pr�bujcie przy pomocy rozumu�� Nie b�d� cytowa� dalej. Przestali�my wierzy� oczom i uszom, zaanga�owali�my do tej sprawy nasz rozum i rezultatem tego jest fakt, �e musz� w tej chwili powt�rzy� ow� sakramentaln� formu�k�: �W imieniu prawa aresztuj� was pod zarzutem pope�nienia morderstwa z premedytacj� na osobach Patrycji Lynch i Irvinga Ecclestone i ostrzegam, �e wszystko, co powiecie od tej chwili, mo�e by� u�yte przeciwko wam�� Zawiesi� na chwil� g�os.

� Ale� ale kogo to dotyczy? � zapyta� zduszonym g�osem sir Alexander Gilburne.

� S�owa te dotycz� obecnych tu Thomasa Kempta i Agnes Stone� � powiedzia� Alex spokojnie i w tej samej chwili zaci�� usta, bo dostrzeg� w d�oni, kt�r� Thomas Kempt wyrwa� z kieszeni, pistolet automatyczny. A lufa tego pistoletu by�a skierowana prosto w pier� jego, Joe Alexa. I w tym u�amku sekundy pomy�la� z �alem, �e na nic posz�y wszystkie nauki doktora Yamamoto, bo oto sta� w pe�nym polu widzenia i gdyby uskoczy�, ods�oni�by stoj�cego za nim Parkera. A Kempt by� zbyt daleko, aby mo�na go by�o dosi�gn��.

Ale wszystkie te my�li, a raczej ich male�kie, nie powi�zane fragmenty mign�y tylko, zanim pad� strza�. Jedna z kobiet krzykn�a.

Joe sta� przez sekund�, zdumiony tym, �e nic nie czuje, pod�wiadomie poszukuj�c wszystkimi nerwami miejsca, kt�rym wesz�a kula. Ale nie pod nim ugi�y si� kolana. To Thomas Kempt z wolna opu�ci� g�ow�, r�ce i ci�ko jak kuk�a zwali� si� na ziemi� pod nogi stoj�cych.

Alex obejrza� si� b�yskawicznie. Pyzaty sier�ant Jones sta� z broni� opuszczon� ju� ku ziemi.

� Nosz� go w kaburze pod pach�, szefie� � powiedzia� p�g�osem. � I zawsze, kiedy ma si� obwie�ci� kt�remu� z tych ptaszk�w jego los, trzymam r�k� jak Napoleon, za�o�on� na piersi. W r�ce trzymam go odbezpieczony, z kul� w lufie� na wszelki wypadek.

Ale Parker nie us�ysza� nawet jego ostatnich s��w.

� Ty Diable� � Agnes Stone patrzy�a na Alexa strasznym, pe�nym rozpaczy spojrzeniem. Potem i ona wyrwa�a r�k� z kieszeni fartucha. Ale nie mia�a w niej broni. B�yskawicznie podnios�a j� do ust.

I w tym momencie sta�a si� druga niespodziewana rzecz. Joan Robinson wyprysn�a ze swego fotela i uwiesi�a si� u tej r�ki. Za ni� skoczy� Nicholas i reszta obecnych. Po chwili Agnes sta�a z kajdankami na r�kach, nieruchoma, blada i zupe�nie spokojna.

Parker si�� otworzy� jej zaci�ni�t� pi�� i wyj�� z niej ma��, blad� kapsu�k�.

� Cyjanek potasu� � mrukn�� i pokiwa� g�ow�. � My�l�, �e to chyba b�dzie cyjanek. Sier�ant Jones po�o�y� d�o� na ramieniu Agnes.

� Chod�my� � powiedzia� spokojnie.

Ruszy�a przed nim sztywna, wyprostowana, z podniesion� g�ow� w bia�ym, nakrochmalonym czepku. Odprowadza�y ich oczy wszystkich obecnych. Tylko stara kobieta w w�zku nie drgn�a nawet i nadal patrzy�a niewidz�cym spojrzeniem w przestrze�, oboj�tna i nieruchoma jak rze�ba.

Samoch�d ruszy�.

� Ale jak to w og�le by�o mo�liwe? � zapyta� Parker, wpatrzony w szerokie plecy kierowcy.

Joe nie odpowiada� przez chwil�. Na wp� odwr�cony, obserwowa� przez tyln� szybk� znikaj�ce �wiat�a Norford Manor. Za nimi wyje�d�a�y kolejno na drog� inne samochody, tn�c ciemno�� bia�ymi skrzyd�ami reflektor�w. Westchn�� i odwr�ciwszy si� usiad� wygodnie, rozparty w k�cie auta.

� To musia� by� cz�owiek o chorobliwie wybuja�ej wyobra�ni� � mrukn��. �

Przyznaj�, �e nikt nigdy nie doprowadzi� mnie tak blisko do granicy kl�ski. Nie m�wi�c ju� o tym, �e gdyby nie tw�j nieoceniony Jones, zabi�by mnie na koniec, bezradnego jak dziecko. Zagada�em si�. Zawsze wiedzia�em, �e moje sk�onno�ci retoryczne mog� sta� si� kt�rego� dnia przyczyn� mojej zguby. Na szcz�cie nasza policja czuwa�a.

� Tak� � Parker strzeli� palcami w ciemno�ci. � Policja czuwa�a! � doda� z cichym sarkazmem. � Gdyby nie ty, obawiam si�, �e ja, a razem ze mn� ca�y m�j sztab detektyw�w, daktyloskop�w, ekspert�w i pomocy naukowych, odjechaliby�my spokojnie st�d, pozostawiaj�c t� par� morderc�w woln� i szcz�liw� jak para go��bk�w. Ale opowiedz wreszcie, jak do tego doszed�e�?

� Ju� pierwszego dnia, kiedy przyjechali do mnie Kempt i Gilburne, bardzo nie spodoba�a mi si� ta zagadkowa �mier� jednego ze spadkobierc�w starej pani Ecclestone. Bo Patrycja by�a dla mnie przede wszystkim jednym ze spadkobierc�w olbrzymiej fortuny, kt�rej jedyna w�a�cicielka jest dogorywaj�c�, sparali�owan� staruszk�. Jej samob�jstwo r�wnie� by�o co najmniej zagadkowe. Wyj�a klucz z drzwi, nie wiadomo po co? Za�y�a cyjanek potasu w trakcie czytania ksi��ki?! Na ksi��ce tej znaleziono odcisk stopy diabelskiej, ale w pokoju zmar�ej nie znaleziono �adnego przedmiotu, kt�ry m�g�by ten odcisk pozostawi�. W nocy, przed jej �mierci�, przekr�cono portret sir Johna Ecclestone, kt�rego by�a potomkiem w dziesi�tym pokoleniu, a wiadomo nam ju� by�o z kolei, �e r�d Ecclestone��w mia� z woli Diab�a wygin�� w tym w�a�nie pokoleniu. Trudno mi by�o sobie wyobrazi�, aby ta zn�kana kobieta, przem�czona �miertelnie straszliw� chorob� m�a, mia�a nagle wyczynia� tego rodzaju diabelskie figle przed pope�nieniem samob�jstwa. Poza tym wydawa�o mi si� nieprawdopodobnym, aby ta b�d� co b�d� uczciwa, chocia� by� mo�e dzia�aj�ca pod wp�ywem nag�ego impulsu osoba mog�a zawr�ci� po raz drugi w g�owie biednemu Gilburne�owi, a potem znowu zniszczy� mu �ycie, nie napisawszy do niego nawet kilku po�egnalnych s��w z wyt�umaczeniem swego kroku. Ten klucz na biurku te� by� zdumiewaj�cy. Je�eli za�y�a cyjanek doczytawszy Pigmaliona do 110 strony, bo ksi��ka by�a na tej stronie otwarta, kiedy znaleziono j� przy zmar�ej, to czemu wyjmowa�a klucz? I w ko�cu co w Pigmalionie mo�e nagle spowodowa� tego rodzaju decyzj�?�

Nie umia�em sobie odpowiedzie� na te wszystkie pytania. Ale przyjecha�em przede� wszystkim dlatego, �e zaniepokoi�o mnie powt�rzenie si� zjawisk towarzysz�cych �mierci Patrycji Lynch. Znowu przekr�cono obraz i znowu �lady Diabla pokaza�y si� w Grocie. To jeszcze bardziej utwierdzi�o mnie w przekonaniu, �e Patrycja zosta�a zamordowana. Wobec tego narasta� problem, kto m�g� zabi� j� w nocy w jej w�asnym pokoju? Kto�, od kogo spokojnie przyj�aby trucizn�, nie zdaj�c sobie z tego sprawy. Do tej mo�liwo�ci pasowali, praktycznie bior�c, wszyscy domownicy poza Nicholasem Robinsonem, kt�rego wyr�czy�aby Joan, gdyby Patrycja poprosi�a ich o proszek. Mog�a to zrobi� Cynthia, kt�ra jest pokoj�wk� i na pewno zagl�da do pokoj�w pa�, pytaj�c, czy nie potrzeba czego� przed snem. M�g� to zrobi� stary lokaj, kucharka, piel�gniarka, lekarz, nawet Irving� wy��czy�em jeszcze po namy�le Kempta, bo by�o najmniej prawdopodobne, aby on po�r�d nocy m�g� jej wr�czy� proszek. Oczywi�cie proszek ten m�g� jej da� tak�e Gilburne, odprowadzaj�c j� do domu. Skar�y�a si� przecie� na b�l g�owy. Mog�a za�y� taki proszek w czasie czytania ksi��ki i umrze�. Ale w�wczas nie wyjmowa�aby klucza z zamka. Tak wi�c je�eli Patrycja Lynch zosta�a zamordowana, to na pewno nie m�g� zrobi� tego Gilburne, bo on jeden z podejrzanych nie znajdowa� si� przecie� w nocy w domu i nie m�g� wyj�� zamkn�wszy drzwi innym kluczem i pozostawiwszy w�a�ciwy klucz od pokoju na stole przy zmar�ej. Zreszt� przedmiot, kt�ry odcisn�� �lad diablej nogi na ksi��ce, musia� pochodzi� z zewn�trz. Nie od Gilburne�a; bo nawet najfantastyczniejsza szansa prawdopodobie�stwa nie pozwala�a mi przypuszcza�, �e Gilburne zrobi� znak na jednej ze stron, a Patrycja doczytawszy akurat do tej strony, za�y�a trucizn�. Ale gdzie by� ten przedmiot robi�cy odciski na ksi��kach i w piasku Groty? Sama Patrycja nie zrobi�a tego. Gdyby sama zrobi�a ten odcisk, musia�aby wyj�� z pokoju, ukry� �w przedmiot, a potem wr�ci� i otru� si�. To by� oczywisty nonsens, zwa�ywszy, �e po jej �mierci przedmiot zosta� u�yty ponownie do tych samych cel�w. �lady w Grocie ponowi�y si� i by�y identyczne. Fakt ten mia� podw�jne znaczenie:

1) Gilburne n i e m � g � by� morderc� Patrycji, gdy� nie mia� noc� dost�pu do domu i nie m�g� zrobi� �ladu na ksi��ce, a p�niej ukry� owego przyrz�du, kt�rym �lad zrobiono. A przecie� by�o zupe�nie jasne, �e �lady owe zrobi� morderca dla nie znanych jeszcze bli�ej cel�w.

2) Powt�rzenie si� hecy z portretem i ponowienie odcisk�w w Grocie mia�o zupe�nie zdumiewaj�ce w pierwszej chwili znaczenie. Mianowicie to, �e morderca pragnie z a d o k u m e n t o w a � s w o j e i s t n i e n i e i zwr�ci� uwag� bystrzejszego obserwatora na fakt, �e Patrycja Lynch nie pope�ni�a samob�jstwa. To by�o w pierwszej chwili trudne do zrozumienia. Je�eli kto� zabija i udaje mu si� wm�wi� w policj�, �e zamordowany pope�ni� samob�jstwo, wydawa�oby si�, �e nie b�dzie pragn�� niczego bardziej na tym �wiecie, jak nie da� ju� nigdy o sobie znaku �ycia, �eby uj�� ca�o przed zemst� sprawiedliwo�ci. Tymczasem nasz zbrodniarz zacz�� dzia�a� jak absolutny szaleniec. Z tego mo�na by�o wyci�gn�� tylko dwa wnioski:

1) �e rzeczywi�cie jest on szale�cem.

2) �e pragnie przerzuci� to morderstwo na kogo� innego i jest pewien, �e mu si� to uda. Dodatkowy i najgro�niejszy wniosek z ponownego przekr�cenia portretu i ukazania si� �lad�w w Grocie brzmia�:

�Skoro zbrodniarz dzia�a nadal, sprawa nie ko�czy si� na �mierci Patrycji Lynch i w odleg�ym Norford Manor nast�pi� jakie� mow� wypadki�.

Oczywi�cie zbrodniarz ju� od pierwszej chwili mia� nade mn� olbrzymi� przewag�. Nie by�em na miejscu po �mierci Patrycji, od kt�rej min�� ju� miesi�c. Nie wiedzia�em, do czego on d��y i co chce zrobi�, a on oczywi�cie wiedzia� o tym dok�adnie. Fakt, �e �mier� Patrycji Lynch policja uzna�a za samob�jstwo, wskazywa� na to, �e je�li jest to szaleniec, to w ka�dym razie obdarzony trze�wym sposobem rozumowania. A je�li nie jest to szaleniec, to mamy do czynienia z niezwyk�� jednostk� dla �wiata zbrodni, prowokuj�c� policj� do zaj�cia si� zbrodni�, kt�ra zosta�a zatuszowana, i mo�e nawet inn� zbrodni�, kt�ra nie zosta�a pope�niona jeszcze. Ta pewno�� siebie sk�oni�a mnie do natychmiastowego wyjazdu tam. Jad�c mia�em wra�enie, �e je�li go nie schwyc�, to przynajmniej sparali�uj� jego dzia�anie do tego stopnia, aby nie pope�ni� nowej zbrodni. Mi�dzy innymi dlatego porzuci�em jak najszybciej m�j pseudonim. Chcia�em, �eby wszyscy w Norford wiedzieli, �e przyjecha� b�d� co b�d� fachowiec od wykrywania zbrodni. Ze wstydem przyznaj�, �e nie przypuszcza�em jeszcze wtedy, �e jest on na tyle odwa�ny, aby w�a�nie mnie wybra� sobie na �wiadka swego absolutnego alibi� �I przyjecha�em. Natychmiast po przyje�dzie wpad�em w labirynt metafizycznych rozwa�a� o Diable i czarownicach. To tak�e zaplanowa� sobie nasz morderca genialnie na sw�j spos�b. Okolica a� p�ka�a od poda� demonologicznych, Irving Ecclestone sam by� demonologiem, nad rodem ci��y�a kl�twa, w okolicy najbli�ej by�a Diabla Grota i Diabla Ska�a, a w dodatku te odciski st�p diabelskich� Trudno by�o nie bra� tego wszystkiego w og�le pod uwag�, chocia�, jak si� potem okaza�o, mo�na by�o ca�� spraw� pomin�� i zaj�� si� jedynie rozs�dnym motywem zbrodni: fortun� Ecclestone��w. Ale ja przecie� nadal nie wiedzia�em, czy nie mam do czynienia z morderc� maniakalnym. W ko�cu nie wolno by�o nie bra� tego pod uwag�. Cynthia Rowland i jej rodzice byli mieszka�cami obu zainteresowanych dom�w. To te� mog�o co� znaczy�. Cynthia by�a obsesyjn� dziewczyna, kt�rej wyobra�ni� rozbudzi� Irving Ecclestone swoimi opowiadaniami o dziejach Diab�a na tym obszarze. Cynthia musia�a niew�tpliwie wiedzie�, �e ongi powieszono jej pra� pra�pra�prababk� za spraw� kt�rego� z Ecclestone��w i �e Diabe� przyrzek� temu rodowi zemst�. Oczywi�cie mog�a by� t� obsesj� dotkni�ta w spos�b niewidoczny dla otoczenia. Bywaj� takie ciche manie. Sama by�a fizycznym �typem czarownicy� o zro�ni�tych brwiach i czarnych, d�ugich w�osach. Na szcz�cie u Cynthii przerodzi�o si� to tylko w mod�y do Szatana o mi�o�� doktora Archibalda Duke�a. Ale dowiedzia�em si� o tym o wiele p�niej, chocia� przyznaj�, �e podejrzewa�em to, s�ysz�c s�owa jej modlitwy. Inna sprawa, �e bra�em w�wczas pod uwag� Kempta jako potencjalnego morderc�, kt�ry mia� najwi�kszy motyw wybicia do nogi rodu Ecclestone��w, a j� podejrzewa�em o wsp�lnictwo� Tak, to nie by�o proste. Ona przecie� mog�a z �atwo�ci� da� Patrycji Lynch proszek z trucizn�, pozostawi� odciski w Grocie, przekr�ci� portret rano, kiedy wszyscy spali, ona jedna by�a pierwsza zawsze na nogach i tak dalej. Mog�a kocha� Kempta, a jej obsesja na temat zemsty Szatana i jej jako Jego narz�dzia, mszcz�cego tamt� odleg�� Cynthi�, by�a zupe�nie mo�liwa�

Ale od chwili, kiedy przeczyta�em testament starej pani, zrozumia�em, �e cz�owiekiem, kt�ry ma najwi�kszy motyw w wygini�ciu rodziny Ecclestone��w, jest Thomas Kempt. By� on przecie� wnukiem siostry Jakuba Ecclestone�a, wi�c gdyby zabrak�o innych spadkobierc�w, on jeden by�by osob�, ,,w kt�rej �y�ach� � jak m�wi� testament �

�p�yn�aby krew tego rodu�. Joan zosta�a wykluczona przez klauzul� m�wi�c� o bezdzietno�ci, a poniewa� stara pani nie mia�aby ju� nigdy w stanie, w jakim si� znajduje, mo�liwo�ci zmiany testamentu, wi�c Kempt spokojnie zosta�by panem p�toramilionowego maj�tku, kt�ry stary Jakub wydusi� ze swoich malajskich plantacji i przedsi�biorstw na terenie kraju. Dlatego, kiedy po porannym odkryciu, gdy stwierdzono, �e portret znowu zmieni� po�o�enie, przybyli�my obaj z Gilburne�em do Norlord Manor, ostrzeg�em Kempta wprost, gdy odje�d�ali�my. Nie mog�em oczywi�cie zrobi� nic wi�cej, bo nie mia�em najmniejszego cienia dowodu przeciwko niemu. Przeciwnie, on by� osob�, kt�ra nam�wi�a Gilburne�a, aby przyszed� do mnie ze swymi podejrzeniami. Poza tym o czwartej po po�udniu mia�em ju� zamieszka� w Norford Manor i nie mog�em wprost uwierzy�, aby ktokolwiek chcia� zaryzykowa� uderzenie w takich okoliczno�ciach. W dodatku wys�a�em w ten teren sier�anta Clarrence�a z psem policyjnym, a ewentualny morderca musia� ich widzie�, gdy� w��czyli si� po parku i okolicy od rana� I by� mo�e Kempt nie uderzy�by, gdyby plan jogo nie by� tak prosty, tak bezb��dny i tak absolutnie �bezpieczny�. Przyznam ci si�, Ben, �e widzia�em wiele zbrodni, tak jak i ty widnia�o� wicie zbrodni, ale takiego planu, takiego wykonania i tak precyzyjnie wykonanego projektu nie widzia�em jeszcze nigdy. Sam zreszt� wiesz, jak to wygl�da�o na pierwszy rzut oka� Morderstwo wydawa�o si� zupe�nie niemo�liwe, a wszystkie �lady wskazywa�y na samob�jstwo, ma�o tego, dawa�y pewno��, �e to Irving by� obsesyjnym szale�cem, kt�ry zamordowa� swoj� siostr� i pope�ni� samob�jstwo, op�tany my�l� o zem�cie Diab�a i przys�owiowym dziesi�tym pokoleniu�

� Och, czy nie wiem o tym! � Parker przy�o�y� w ciemno�ci d�onie do policzk�w. � Zimno mi si� robi na sama my�l, kiedy przypominam sobie, co m�wi�em do ciebie i jak patrzy�em na ciebie. Jestem sko�czonym os�em, Joe!

� Nie traktowa�bym tego tragicznie� � Alex m�wi� zupe�nie powa�nie. � My�l�, �e �aden policjant na �wiecie nie zachowa�by si� na twoim miejscu inaczej. Jeste�cie zwi�zani prawem, metodyk� dochodzenia, tym, co nazywamy dowodami. A tymczasem coraz bardziej zaczynam wierzy�, �e takie rzeczy jak dowody, odciski palc�w i tak dalej s� ju� w tej chwili bardziej potrzebne inteligentnym mordercom ni� policji. Morderca ma zawsze t� przera�aj�c� przewag� nad policj�, �e posiada nieograniczony czas do namys�u i wypr�bowania swojej metody, a my mo�emy liczy� tylko na jego b��dy i niezr�czno��. W tym wypadku morderca nie pope�ni� �adnego b��du, �adnej niezr�czno�ci i by� tak absolutnie przekonany o swojej bezkarno�ci, �e zaprosi� mnie na kibica, gdy pope�ni� zbrodni�! Czy ty to rozumiesz, Ben!

Ten cz�owiek jednego tylko nie wzi�� pod uwag�: tego, �e ja z g�ry by�em przygotowany na fa�szywe dowody i fa�szywy obraz. Inaczej nigdy by przecie� nie robi� tych hec przed zab�jstwem. Je�eli je robi�, to tylko dlatego, �e chcia�, aby inteligentny przedstawiciel prawa by� na miejscu i potrafi� wyci�gn�� wnioski, kt�re on mu narzuci. A poniewa� zdo�a� ustawi� te dowody tak, �e dawa�y absolutnie wszystkim absolutnie doskona�e alibi, wi�c zar�wno �mier� Patrycji jak i Irvinga musia�yby zosta� zakwalifikowane jako objawy manii tego ostatniego, a on, Thomas Kempt, sta�by si� po otwarciu testamentu Elizabeth Ecclestone panem � ku swemu zdumieniu, oczywi�cie! � ca�ej fortuny Ecclestone��w�

I tu by� najs�abszy punkt jego planu. Ot�, jak ci p�niej to wyt�umacz�, Kempt z premedytacj� postara� si� o to, abym by� �wiadkiem, a raczej s�uchaczem tego wystrza�u. Kiedy wpadli�my do pokoju Irvinga, krew ciekn�ca z rany zastyga�a w�a�nie. To automatycznie wyklucza�o na pewno jako morderc�w: Joan Robinson, Nicholasa Robinsona i sir Alexandra Gilburne�a, kt�rzy nie rozstawali si� ze mn� od kilku godzin, wi�c w �aden spos�b nie mogli si� znale�� w pokoju Irvinga. Po dalszych przes�uchaniach okaza�o si�, �e nikt z pozosta�ych domownik�w nie znajdowa� si� nawet blisko domu w chwili zab�jstwa. Najbli�ej byli Cynthia i doktor Duke, ale mieli oni �elazne alibi w postaci ogrodnika, o kt�rego istnieniu nie wiedzieli. Z jego zezna� wynika�o, �e byli ju� d�u�szy czas na ��ce, gdy us�yszeli strza�. Oni wi�c nie mogli zabi� tak�e Irvinga. A w zwi�zku z tym ca�a tajemniczo�� zachowania Cynthii, jej nocna nieobecno�� we w�asnym ��ku i mod�y w Grocie znalaz�y proste i jasne, chocia� nieco poufne wyt�umaczenie, nad kt�rym nie b�dziemy si� chyba rozwodzili. Pozostali nam tylko: Agnes Stone i Thomas Kempt. On: potencjalny dziedzic fortuny Ecclestone��w, ona � osoba, kt�ra mog�a z �atwo�ci� otru� Patrycj� Lynch, a poza tym jedyna osoba (poza Gilburne�em), kt�ra mog�a poinformowa� Kempta, �e: a) Joan Robinson zosta�a wydziedziczona warunkowo, jako bezdzietna b) Joan Robinson chcia�a mie� dziecko i nie b�dzie go mog�a mie� nigdy.

Obie te informacje Agnes posiada�a, raz � jako �wiadek testamentu, dwa � jako zaufana osoba, kt�ra dawa�a Joan zastrzyki, kiedy ta przeprowadza�a w Norford kuracj� przeciw bezdzietno�ci. Temu zreszt� nale�y przypisa� szcz�liwy dla Joan zbieg okoliczno�ci, �e nie zaplanowano dla niej losu, kt�ry spotka� jej ojca i ciotk�. Nie liczy�a si� ju� jako konkurent do spadku. Wszystko to zacz��em rozumie� dok�adnie w czasie przes�ucha�. Zrozumia�em to jeszcze lepiej, kiedy zobaczy�em na biurku Irvinga klucz od jego pokoju, kiedy znale�li�my w szufladzie owe klocki z odciskami st�p diabelskich, a w terrarium klucz numer dwa od pokoju Patrycji.

Morderca da� nam do r�ki wszystkie dowody przemawiaj�ce za tym, �e Irving zamordowa� swoj� siostr� i siebie samego. R�wnocze�nie stworzy� sytuacj�, w kt�rej pozornie on sam a nikt inny nie m�g� dokona� tego morderstwa. W konsekwencji by� tak absolutnie pewien naszych wniosk�w, �e chyba do chwili zgonu z r�ki naszego nieocenionego Jonesa nie poj��, jak to si� sta�o, �e jego plan zawi�d��

� Gdyby nie ty� � zacz�� Parker.

� Ba, gdyby nie ja! Ale� on mnie sam tu �ci�gn��! Daj mi zreszt� doko�czy�. Pami�tasz, jak m�wi�em, �e mam w pod�wiadomo�ci dwa fakciki, kt�re mnie niepokoj�, kt�re nie zgadzaj� mi si� jako� z normalnym stanem rzeczy. Kiedy przypomnia�em je sobie w czasie przes�ucha�, by�em ju� pewien, �e to Kempt, ale nadal nie mog�em jeszcze sobie dok�adnie wszystkiego ustawi�. Ot� pierwsze odczucie, kt�re mnie zaintrygowa�o, nast�pi�o rano, gdy przyjechali�my z Gilburne�em po wiadomo�ci o przekr�ceniu portretu. W�wczas Kempt powiedzia� do nas, �e w�a�nie szed� si� wyk�pa� do basenu. A przecie� ubrany by� w szlafrok i pi�am�. Czy kto� na �wiecie idzie si� k�pa� w pi�amie? Po raz drugi dozna�em tego samego uczucia, kiedy po strzale wbieg�em na taras, potkn��em si� i spojrza�em za siebie.

Zobaczy�em w�wczas Kempta w spodenkach k�pielowych i w rozwianym szlafroku, biegn�cego za Nicholasem i pl�cz�cego si� w fa�dach. Nie skojarzy�em sobie tego jako�. A przecie� by�o rzecz� najzupe�niej naturaln�, aby biegn�c strz�sn�� po prostu przeszkadzaj�cy szlafrok z ramion�

Ale co to mog�o oznacza�? W pierwszej chwili mia�em tylko niejasne przeczucie, �e jestem o krok od prawdy. Wiedzia�em, �e za chwil� zrozumiem wszystko. Kiedy Agnes Stone zezna�a, �e Irving zszed� na d� po odej�ciu Kempta do basenu, wiedzia�em, �e musi by� jego wsp�lniczk�. W ko�cu zeznanie jej m�g� potwierdzi� tylko zmar�y Irving. A by�o ono przecie� tym razem najabsolutniejszym z absolutnych alibi dla Kempta. Ona sama tak�e nie mog�a zabi�; by�a w chwili strza�u poza polem mojego widzenia, ale jednak nie mog�aby zd��y� wbiec na g�r� Zreszt� interes w mordowaniu mia� tylko Kempt, kt�ry bez niej nie m�g�by pope�ni� �adnego z obu morderstw w spos�b, w jaki zosta�y pope�nione. Ale w jaki spos�b pope�ni� drugie? Bo �e pope�ni�, wiedzia�em nieomal z pewno�ci�. Irving Ecclestone zgin�� przecie� w identycznie nieokre�lony spos�b jak jego siostra. Klucz znowu znajdowa� si� w pokoju, a nie w drzwiach przekr�cony od �rodka, co nawet mnie zmusi�oby do uznania samob�jstwa. Zgin�� tak�e bez s�owa, po�r�d rozrzuconych ksi��ek i notatek, ma�o tego, obok zmar�ego le�a�o odkr�cone pi�ro. Um�wi� si� ze mn� na czwart�, zaprosi� mnie do swego domu, by� cz�owiekiem zakochanym w pracy i opowiedzia� mi o swoich planach wydawniczych na najbli�sz� i dalsz� przysz�o��. Je�eli zszed� na d� i zapyta�, czy c�rka jest w pobli�u, jak twierdzi�a Agncs, to m�g� zada� to pytanie wy��cznie dlatego, �eby oszcz�dzi� jej obecno�ci w chwili, gdy pope�nia� samob�jstwo. Czemu wi�c pope�ni� je w�wczas, gdy pojawi�a si� w oddali, razem z nimi wszystkimi, widoczna doskonale z okna jego pokoju? I dlaczego te klocki, na kt�rych by�a wyci�ta odbitka diablej stopy, by�y wilgotne? Kiedy i dlaczego zanurzono je do wody? Wysch�y ju� niemal, to prawda, ale drzewo zachowuje d�ugo wilgo�, a raczej jej �lady. Wtedy pomy�la�em o Kempcie i o basenie. Ale mimo wszystko Kempt by� przecie� przy mnie, gdy pad� strza��

I w�wczas przyszed� mi do g�owy �w cytat z Parmenidesa: �Nie dopu��cie, aby przyzwyczajenie wynik�e z powtarzaj�cego si� do�wiadczenia skierowa�o was na drog�, gdzie narz�dziem poznania jest �lepe oko i ucho wt�rz�ce d�wi�kom, lecz pr�bujcie przy; pomocy rozumu��

I zacz��em pr�bowa� przy pomocy rozumu. Za�o�y�em, �e Irving Ecclestone nie pope�ni� samob�jstwa, chocia� wszystko na to wskazywa�o. Je�eli wi�c w chwili strza�u nie by�o na pewno nikogo w domu poza nim, wi�c chyba musia� zgin�� wcze�niej.

I nagle otworzy�y oni si� oczy. Musia�em jeszcze tylko stwierdzi�, gdzie byli wszyscy domownicy, a potem rozwa�y� wszystkie mo�liwo�ci tej dw�jki. Pewne by�o jedno w moim teoretycznym za�o�eniu: je�eli Irving zgin�� wcze�niej, to nie m�g� zgin�� o wiele wcze�niej, najwy�ej o kilka minut, bo inaczej zastaliby�my trupa, kt�ry nosi�by wyra�ne �lady wczesnego zgonu. Jak wiesz, trudno pozna�, czy cz�owiek zgin�� trzy czy trzy i p� godziny temu, ale o wiele �atwiej, czy zgin�� przed minut� czy te� przed p� godzin�.

Ale jak to si� sta�o? I kto strzeli�, kiedy s�yszeli�my wystrza�? Strzeli� mog�a tylko Agnes, gdy� nikogo w domu poza ni� i Irvingiem nie by�o. A mog�a strzeli� tylko w�wczas, kiedy zobaczy�a nas i Kempta � zawr�ci�a do pokoju starej pani i� po chwili wybieg�a na taras, wskazuj�c okno Irvinga. Odleg�o�� oczywi�cie uniemo�liwia dok�adne zlokalizowanie miejsca wystrza�u wewn�trz domu, a jej sugestywny ruch i po prostu brak skojarzenia, �e piel�gniarka, kt�ra krz�ta si� na tarasie przy chorej i wchodzi po co� na sekund� do jej pokoju, mo�e w�a�nie w tej chwili strzeli�, wybiec i wskaza� w inne, bliskie zreszt� miejsce � dokona�y reszty. I tu pope�ni�em pierwszy b��d. Kiedy zrozumia�em absolutnie, �e to by�a jedyna mo�liwo��, w�wczas pierwsz� my�l�, jaka mi wpad�a do g�owy, by�o przeszukanie pokoju starej damy dla odnalezienia miejsca, w kt�re trafi�a kula. Oczywi�cie musia�o to by� drzewo; wi�c szafa albo ��ko� S�dzi�em, �e Agnes ju� uprzednio odgi�a materac, strzeli�a od spodu w grub� mahoniow� ram� �o�a, jednym ruchem po�o�y�a po�ciel na ��ku, ukry�a pistolet pod fartuchem i wybieg�a, maj�c absolutn� pewno��, �e przecie� nikt nie zatrzyma si� przy niej i nie b�dzie jej rewidowa� I oczywi�cie nic nie znalaz�em. Wtedy zrozumia�em, �e przecie� tak przewiduj�cy zbrodniarz jak Kempt pomy�la� o takim istotnym drobiazgu. Oczywi�cie nab�j by� �lepy. Chodzi�o przecie� tylko o przyg�uszony huk z g��bi domu. To Agnes, kt�ra by�a o wiele bli�ej ni� my, mia�a skierowa� nasz� uwag� na miejsce, z kt�rego pad� strza�. A my, pos�uszni jej i absolutnie zasugerowani, powinni�my byli pobiec w to miejsce, to znaczy do gabinetu Irvinga, szamota� si� troch� z ci�kimi drzwiami, co zaj�o kilka minut, a potem wej�� i zobaczy� go z pistoletem w d�oni, umar�ego, samego w pustym domu i otoczonego dowodami winy, kt�re wskazywa�yby na niego jako na morderc� siostry i cichego szale�ca. Ale teraz od razu nasun�y si� dalsze pytania:

1) Co Agnes zrobi�a z pistoletem, z kt�rego strzeli�a? Nie mog�a go przecie� nadal mie� przy sobie ani ukry� nigdzie w domu, bo gdyby�my go znale�li, zachwia�aby si� idealna hipoteza samob�jstwa.

2) Co si� sta�o z drugim kluczem? Przecie� je�eli Agnes i Kempt zamordowali Irvinga, to musia� istnie� klucz, kt�rym zamkn�li drzwi jego gabinetu po zab�jstwie. Co si� z nim sta�o? Nie mogli go mie� przy sobie ani ukry� w domu, w obawie rewizji, kt�ra po odkryciu go podwa�y�aby tak�e tez� o samob�jstwie i skierowa�a �ledztwo na tory spekulacji mog�cych si� zako�czy� dla nich obojga jak najgorzej. Na zakopanie go czy ukrycie mieli zaledwie kilka minut czasu. W�tpi�em zreszt�, czy mogli go zakopa�, gdy� obawialiby si� psa policyjnego, kt�ry m�g�by go odnale�� w ziemi. Policja w ko�cu mog�aby go odnale�� w ka�dej skrytce na terenie domu. Wi�c gdzie by�?

3) Gdzie by� t�umik? Fakt, �e pistolet Irvinga Ecclestbne znajdowa� si� zawsze w nie zamkni�tej szufladzie, �e ka�dy m�g� tam wej��, na�adowa� go, wej�� do pokoju Irvinga, strzeli� mu z niego w g�ow�, otrze� odciski palc�w i w�o�y� pistolet zmar�emu do r�ki, by� prosty. Natomiast zupe�nie niemo�liwe by�o zab�jstwo bez u�ycia t�umika. Norford Manor jest po�o�one na wynios�ym miejscu i otoczone lasem. Kto� nie zauwa�ony m�g� by� blisko i us�ysza�by w�wczas dwa strza�y, wcze�niejszy i p�niejszy. A wtedy policja zacz�aby si� zastanawia� i musia�aby zrozumie� w ko�cu, jak to si� sta�o. Dlatego do zab�jstwa musia� by� u�yty t�umik, i t�umik ten musia� by� natychmiast ukryty tak, aby nikt nigdy nie m�g� go odnale��. Ani jego, ani drugiego klucza od gabinetu.

Na pytanie pierwsze: co Agnes zrobi�a z pistoletem? � odpowied� przysz�a mi szybko: to dlatego Kempt bieg� w szlafroku, niezdarnie i na ko�cu grupy, aby: po pierwsze, m�c ukry� w jego fa�dach pistolet, gdy Agnes, kt�ra wbieg�a do hallu, ale nie wbieg�a na g�r�, poda�a mu, wyci�gaj�c go spod fartucha. Po drugie, szlafrok op�nia� jego bieg i w ten spos�b Kempt pozosta� w tyle za nami, chocia� by� m�odym, wysportowanym cz�owiekiem. To by�o jasne, bo gdyby wpad� do hallu razem z Nicholasem czy ze mn�, nigdy by nie m�g� odebra� w biegu pistoletu i ukry� go nie zauwa�ony przez nikogo. A kiedy odby�o si� to tak, jak si� odby�o, Kempt spokojnie uda�, �e p�dzi dalej do swego pokoju i bierze go stamt�d. P�niej z zimn� krwi� oczy�ci� na naszych oczach ten pistolet i na�adowa� go pod pozorem, �e razem z nami b�dzie walczy� z ukrywaj�cym si� w domu nieznanym morderc�. I tak �lad wystrza�u znikn��. Odpowied� na pytanie drugie i trzecie � co si� sta�o z t�umikiem i z kluczem � musia�a by� identyczna. Je�eli odnajdzie si� t�umik i klucz, w�wczas sprawa b�dzie wyja�niona. I tu pomog�y mi owe klocki z odciskami st�p diabelskich, owe wilgotne klocki. Pomy�la�em sobie, �e morderca musia� przecie� tak�e i te klocki trzyma� ci�gle w ukryciu, poza chwilami, kiedy u�ywa� ich do robienia �lad�w. Gdyby policja odkry�a je po �mierci Patrycji Lynch albo gdyby ktokolwiek zauwa�y� je przypadkiem, w�wczas ca�a sprawa wygl�da�aby zupe�nie inaczej. Klocki musia�y by� wi�c doskonale ukryte. Ani ich, ani kluczy nie widzia� nigdy nikt ze s�u�by. Zreszt� wiedzia�em, �e musia�y by� chyba ukryte poza domem. Ale gdzie? Od dawna nie pada� deszcz. A morderca wyj�� je chyba tu� przed morderstwem. I wtedy pomy�la�em sobie o tym, �e kto� poinformowa� mnie, jaki to mi�y ch�opiec z tego Kempta. Sam pomaga� robotnikom budowa� basen i sam go zaprojektowa�! Poza tym Kempt w kilka chwil po zab�jstwie uda� si� przecie� do basenu i zastali�my go wychodz�cego stamt�d. Musia� wi�c zabra� t�umik i klucz do jakiej� skrytki w basenie. To by�o jedyne logiczne rozwi�zanie, pozwalaj�ce zrozumie�, dlaczego klocki by�y wilgotne. Zreszt� nie bardzo rozumia�em, gdzie indziej m�g�by je schowa� w tak kr�tkim czasie. A przecie� musia� je schowa� tak, aby nikt ich nie m�g� odnale��. Tam nie odkry�by ich �aden pies policyjny i �adne, najczujniejsze oko. To by�o idealne miejsce i Kempt wygl�da� mi na cz�owieka, kt�ry za�atwiwszy wszystko idealnie musia� pomy�le� i o idealnej kryj�wce dla swoich zbrodniczych rekwizyt�w� No i okaza�o si�, �e mam s�uszno��

� Tak� rozumiem. Ale nie rozumiem jednego: w jaki spos�b taka zbrodnia, tak �ci�le zale�na od czasu, od ka�dej minuty, mog�a zosta� tak idealnie obliczona? Sk�d on wiedzia�, �e musicie nadej�� o tej porze, a nie na przyk�ad o innej?

� Och, to jest proste. Z okien Norford wida� przecie� ��k� otaczaj�c� Valley House� I chocia� jest daleko�

� Nie chcesz mi chyba powiedzie�, �e go�ym okiem�

� Nie. Nie chc�. Dlatego wpad�em do pokoju Kempta i zada�em mu jakie� nic nie znacz�ce pytanie. Dostrzeg�em lornetk�, du��, solidn�, porz�dnie powi�kszaj�c�. Przy jej pomocy z �atwo�ci� dostrzeg� nas wychodz�cych z domu i kieruj�cych si� ku furtce w murze drog�, kt�ra prowadzi�a jedynie do Norford Manor i na przebycie kt�rej musieli�my zu�y� ilo�� czasu znan� mu dok�adnie, gdy� najprawdopodobniej przeszed� ni� kilka razy z sir Alexandrem przedtem. A wiedzia� oczywi�cie, �e nasze tempo b�dzie uzale�nione od szybko�ci, z jaka porusza� si� b�dzie Gilburne, kt�ry jest u�omny. Wtedy prawdopodobnie zacz�� dzia�a� jak maszyna. Zszed� na d� i obliczy� dok�adnie czas. Pistolet Irvinga mia� ju� prawdopodobnie zaopatrzony w t�umik i przygotowany w kieszeni. Agnes tak�e mia�a pod fartuchem jego pistolet ze �lepym nabojem w lufie. Kiedy os�dzi�, �e czas ju� nadszed�, otworzy� drzwi gabinetu Irvinga, wszed� pod byle jakim pozorem i strzeli� mu z bliska w g�ow�, a potem ulokowa� mu w r�ce pistolet, zdejmuj�c uprzednio t�umik. Klucz od pokoju Patrycji rzuci� do terrarium, a klocki wsun�� do szuflady. Potem wyj�� klucz z drzwi Ecclestone�a i po�o�y� go na biurku, wyszed�, zamkn�� drzwi kluczem numer dwa, zszed� na d�, poinformowa� czekaj�c� na tarasie wsp�lniczk�, �e czyn zosta� dokonany, i ruszy� w stron� basenu. Tam ukry� w skrytce klucz i t�umik, wyszed� z wody na nasze spotkanie, a kiedy Agnes strzeli�a, pobieg� za nami, odebra� jej pistolet w hallu i reszt� ju� znasz�

� Tak� � Parker w ciemno�ci pokiwa� g�ow�. � Bardzo to wszystko proste, kiedy tak o tym m�wisz.

� Prawda? � Joe zapali� papierosa. Przez chwil� blask zapa�ki o�wietla� twarze obu m�czyzn, zm�czone, ale tryumfuj�ce.

� I jeszcze jedno� Dlaczego wtedy rano powiedzia�, �e szed� si� k�pa�, kiedy by� w pi�amie i w szlafroku?

� My�l�, �e Cynthia zaskoczy�a go, pojawiaj�c si� tak wcze�nie. .W�a�nie sko�czy� obraca� obraz przy pomocy tego piekielnego szwajcarskiego statywu, kiedy us�ysza� j�, by� mo�e� Nie wiedzia� oczywi�cie, tak jak nie wiedzia� nikt z domownik�w, o jej romansie z doktorem Dukiem. Wtedy powiedzia� do niej, �e w�a�nie szed� si� k�pa�, a ja zarejestrowa�em w pod�wiadomo�ci b��d jego stroju. Oczywi�cie sam ten fakt nie oznacza� jeszcze nic. Ale potem sta� si� dodatkowym bod�cem do mego nieust�powania z teorii zab�jstwa na rzecz samob�jstwa.

� Tak, rozumiem � Parker skin�� g�ow�. � I jeszcze jedno�

� Co?

� Masz.

W ciemno�ci wyci�gn�� r�k�. Joe uczu� w d�oni ch�odny, metalowy kr��ek.

� Co to jest? � zapyta�.

� M�j Bo�e� � Parker westchn��. � I pomy�le�, �e cz�owiek, kt�ry rozwi�zuje takie zagadki, nie potrafi bez latarki rozpozna� jednego angielskiego szylinga, trzymaj�c go w dodatku w r�ce!

Joe u�miechn�� si�.

� My�la�em o czym innym� � powiedzia� g�o�no.

I rzeczywi�cie my�la� w tej chwili o dalekim, s�onecznym kraju, gdzie pewna �liczna panna spa�a ju� chyba po ci�kim dniu pracy na terenie wykopalisk.