Alex zamilk�.

� Tak, teraz przypominam sobie � Barclay skin�� g�ow�. Spowa�nia� nagle. � To straszne� � powiedzia� tak cicho, �e Joe przygl�daj�cy mu si� spod oka, m�g� poj�� jego s�owa jedynie odczytawszy je z ruchu warg.

Profesor wyprostowa� si� i przesun�wszy wy�ej le��cy na kolanach neseser, opar� na nim lekko r�ce, jak gdyby zapominaj�c o tym, �e dot�d piastowa� go jak niemowl�. Oczy jego pow�drowa�y ku oknu i pozosta�y w nie wpatrzone.

Joe znowu si� rozejrza�. Dziewczyna po lewej nie zmieni�a pozycji. Wydawa�o si�, �e cierpi, twarz jej sta�a si� jeszcze bledsza, ale najwyra�niej walczy�a wytrwale, nie wiedzia� tylko, czy z atakiem histerii, czy z fal� md�o�ci. Stewardesa podesz�a ku niej i pochyliwszy si�, powiedzia�a co�.

Dziewczyna otworzy�a oczy i pr�bowa�a si� u�miechn��. Skin�a g�ow�, zapewne na znak, �e nie trzeba si� o ni� martwi�, bo da sobie rad�.

Joe znowu zerkn�� ku profesorowi, kt�ry nadal wygl�da� przez okno, jak gdyby straciwszy ch�� do dalszej rozmowy. Przymkn�� oczy. Burza trwa�a dalej, ale odni�s� wra�enie, �e podmuchy jej s� nieco l�ejsze. Zbyt d�ugo sam by� pilotem, aby nie wyczu�, �e maszyna wydosta�a si� ju� z wewn�trznej strefy nawa�nicy. Bezwiednie niemal powt�rzy� w my�li cytat z Miltona. Trudno mu by�o nawet powiedzie�, kiedy si� to rozpocz�o. Ale w pewnej chwili zacz�� doznawa� uczucia niepokoju� Musia�o to chyba dotyczy� czego�, co sta�o si� tu� po odkryciu zbrodni albo w czasie przes�uchiwania tych dwojga� A mo�e to by�o wcze�niej�?

Siedz�c nieruchomo na rozko�ysanym fotelu zacisn�� jeszcze mocniej powieki i zacz�� zastanawia� si� gor�czkowo. Tak, na pewno czyje� s�owa albo jakie� fakty uderzy�y go jako nieprawdziwe� A mo�e to by�o wczoraj wieczorem? I czy by�o co�, co kto� powiedzia�? Jakie� s�owa? A mo�e co� co dostrzeg��? Co�, na co �wiadomo�� nie zareagowa�a, ale co zosta�o zanotowane w mrocznych komnatach pod�wiadomo�ci, w owym niezale�nym od woli cz�owieka kr�lestwie, mieszcz�cym si� w g��bi jego istoty? Wiedzia�, �e te s�owa, czy te obrazy, s� ukryte tu�, tu�, na kraw�dzi pami�ci i je�li potrafi je przywo�a�, uka�� si� ostro i wyra�nie wraz z towarzysz�cymi im okoliczno�ciami.

Samolot zanurzy� si� nagle w niemal nieprzenikniony mrok. Deszcz siek� ostro, ale wicher nie uderza� ju� tak gwa�townie.

Joe otworzy� oczy i przymkn�� je ponownie. Profesor odwr�ci� twarz od okna i u�miechn�� si� do niego. Alex odda� u�miech, ale otworzywszy klamr� pasa, wsta�. Chcia� by� teraz sam, p�ki� Wkr�tce powinni by� w Nairobi, je�li samolot nie zmieni� nieco kursu w czasie burzy. Nim to nast�pi, chcia� zrozumie�, jak to si� sta�o.

Przeszed� ku ty�owi kabiny i opad� na sw�j fotel. Pan Knox nadal le�a� tam, gdzie dosi�g�o go ostrze sztyletu, ale koc zsun�� mu si� z twarzy, a jedna z r�k opad�a i ko�ysa�a si� teraz lekko i zgodnie z ruchami kabiny.

Joe wsta�, uj�� t� zimn� r�k� i zgi�wszy j� z trudem, wsun�� pod koc, kt�ry na powr�t naci�gn�� na twarz umar�ego. Wr�ci� na miejsce.

Zaledwie usiad�, o ma�o nie podskoczy� do g�ry! Wiedzia� ju�! Wszystko pojawi�o si� przed nim niespodzianie, jak gdyby kto� rzuci� snop �wiat�a na le��c� w mroku otwart� ksi��k�.

Zmarszczy� brwi i uni�s� je ku g�rze ruchem, jakim m�odzi niedo�wiadczeni aktorzy zwykle wyra�aj� na scenie zdumienie. Ale nie by� zdumiony. Tak, to mia�o znaczenie. Musia�o mie� znaczenie. Ale jakie? Odpowied� by�a prosta: je�eli to mia�o znaczenie, mog�o ono by� tylko jedno.

� Ale to jeszcze nie s� dowody � mrukn��. � To nie s� �adne dowody�

Nagle mrok za oknami zaczai si� przeciera�. Rozja�ni�o si� i w pewnej chwili samolot wyp�yn�� z ciemnej, sk��bionej, otaczaj�cej go masy i znalaz� niespodzianie pomi�dzy bia�ymi, postrz�pionymi ob�oczkami. Jeszcze chwila i zab�ys�o s�o�ce, jak gdyby wynurzyli si� z tunelu.

Joe zerkn�� na zegarek. Nie do wiary, ale min�o dopiero dziesi�� minut od chwili, gdy rozpocz�a si� burza! Ko�ysanie usta�o niemal zupe�nie, tak nagle, jak si� rozpocz�o. Zgas�y �wiat�a nad przej�ciem. Kabina by�a pe�na s�o�ca.

Alex na p� uni�s� si� z miejsca i rozejrza�. Napis nad drzwiami kabiny zgas�. Z ulg� si�gn�� do kieszeni i wyci�gn�� paczk� papieros�w. Ale zanim zd��y� zapali�, drzwi od pomieszczenia pilot�w otworzy�y si� i wszed� Grant.

� Ju� po wszystkim! � powiedzia� pogodnie. � Teraz nie b�dzie �adnych atmosferycznych niespodzianek do samego Nairobi, tak przynajmniej podaj� stacje meteo z ziemi. Mam nadziej�, �e wszyscy pa�stwo dobrze znie�li t� burz�. Nie by�a wielka ani d�uga, ale ko�ysa�o do�� ostro, jak zwykle mi�dzy zwrotnikami.

Urwa�, jak gdyby przypominaj�c sobie, �e przyszed� tu, aby by� �wiadkiem �ledztwa dotycz�cego morderstwa na pok�adzie tego w�a�nie samolotu. Podszed� do Alexa i usiad� przed nim.

� Panie Roberts� � powiedzia� Joe unosz�c si� z miejsca. � Kiedy wybuch�a burza, zacz�li�my m�wi� o depeszy z Johannesburga�

M�ody cz�owiek, us�yszawszy swoje nazwisko, wsta� z wolna i zaj�� poprzednie miejsce, wsparty plecami o przedni� �cian� kabiny.

� �Wiem z telegraficznego raportu, kt�ry mi tu wr�czono, i nie mam powodu ukrywa� tego przed panem, �e niemal sp�ni� si� pan, po pierwsze dlatego, �e cho� wyznaczono dzie� zwolnienia pana na wczoraj, to jednak kto� w zarz�dzie wi�zienia nie dope�ni� na czas jakich� formalno�ci, a po drugie, poniewa� urz�dnicy celni na lotnisku otrzymali rozkaz przeprowadzenia dok�adnej rewizji pana osoby. Zosta� pan skazany pod zarzutem pope�nienia kilku kradzie�y nie szlifowanych diament�w, kt�rych p�niej w wi�kszo�ci nie odnaleziono. A zwolniono pana pod warunkiem natychmiastowego opuszczenia Unii Po�udniowej Afryki. Poniewa� rodzinie pana przekazano wszystkie przedmioty znajduj�ce si� w zajmowanym przez pana mieszkaniu w Johannesburgu jeszcze w czasie pa�skiego uwi�zienia, wolno panu by�o mie� przy sobie jedynie to, co wychodz�c podj�� pan z wi�ziennego depozytu plus czek podr�ny na sum� trzydziestu funt�w angielskich, kt�ry dor�czono panu w kancelarii. Zosta� on przes�any tam z Londynu przez pa�skiego ojca. W depeszy otrzyma�em wykaz przedmiot�w, kt�re znajdowa�y si� w pa�skim posiadaniu, gdy poddano pana rewizji na lotnisku: pr�cz czeku, o kt�rym by�a ju� mowa, mia� pan przy sobie zapalniczk�, grzebie�, chustk�, paczk� papieros�w i zegarek na r�k� marki �Chronos�. Czy si� zgadza?

� Najzupe�niej. Mog� tylko podziwia� sprawno�� tych pan�w i ich niezawodn� pami��, chocia�, gdyby pozwolono mi wyrazi� zdanie w tej materii, wola�bym, �eby j� �wiczyli na sonetach Shakespeare�a na przyk�ad, a nie na mojej osobie, kt�r� ogl�dali zreszt� po raz ostatni w �yciu.

Powiedzia� to bez wyra�nej ironii, oboj�tnym, rzeczowym tonem.

� Bardzo wysoko ceni� sonety Shakespeare�a, dlatego trudno mi polemizowa� z pana propozycj� wobec celnik�w, mister Roberts. Chcia�bym jedynie zapyta� jeszcze, za co dok�adnie zosta� pan skazany na kar� wi�zienia przez s�d po�udniowoafryka�ski, skoro nie znaleziono u pana wi�kszo�ci przedmiot�w, o kt�rych kradzie� pana oskar�ono? Jest pan Anglikiem, prawda?

� Tak, jestem Anglikiem�

Roberts umilk� i zastanawia� si� przez chwil�. Kiedy ponownie zacz�� m�wi�, g�os jego straci� �w nieco arogancki, uprzejmie prowokuj�cy ton, kt�ry do tej pory tak dra�ni� Alexa.

� Czy pierwsze pytanie tak�e nale�y do �ledztwa? Mog� pana upewni�, �e nie zosta�em skazany za morderstwo ani nawet za usi�owanie pobicia kogokolwiek. Skazano mnie, jak pan ju� wie, za zwyk�� kradzie� i wypuszczono przedterminowo na skutek mego dobrego zachowania i najprawdopodobniej, stara� mej rodziny, kt�ra pokry�a poszkodowanym wszelkie straty wynik�e z mego uczynku i z�o�y�a gwarancje mog�ce spowodowa� wiar� s�du w to, �e nie wr�c� ju� nigdy na drog� przest�pstwa.

Roberts pokiwa� g�ow�.

� Musz� si� panu przyzna�, �e wychodz�c z wi�zienia mia�em jeszcze odrobin� dziecinnego prze�wiadczenia m�wi�cego mi, �e potrafi� zatai� t� spraw� przed �wiatem i wr�ci� bez wi�kszych przeszk�d do normalnej egzystencji. Teraz widz�, �e ju� pierwszego dnia po wyj�ciu z wi�zienia zosta�em zmuszony do publicznej spowiedzi, a rzecz ta b�dzie mnie zapewne �ciga�a do ko�ca �ycia.

Si�gn�� do kieszeni i zapali� papierosa.

� Nie � Alex potrz�sn�� przecz�co g�ow�. � Myli si� pan. Nie zd��yli mi tego zadepeszowa�. Zd��y� mi to natomiast powiedzie� Richard Knox na godzin� lub dwie przed �mierci� z r�ki mordercy. O ile dobrze pami�tam, s�owa dotycz�ce pana by�y ostatnimi s�owami, jakie wypowiedzia� w �yciu. Gdy zobaczy� pana wchodz�cego do kabiny, przestraszy� si� tak bardzo, �e zacz�� prosi� mnie, abym zwr�ci� na pana szczeg�ln� uwag�. Wiedzia�, �e jestem ekspertem Scotland Yardu, i liczy� na to, �e ochroni� go przed panem. Ba� si�, �e mo�e mu pan wyrz�dzi� jak�� krzywd�. A je�li mam by� zupe�nie szczery, ba� si�, �e mo�e pan zaatakowa� go nawet na pok�adzie tego samolotu.

Roberts nie poruszy� si�. Ku zdziwieniu Alexa przez rysy jego przemkn�� grymas bardzo podobny do lekkiego u�miechu, ale rozp�yn�� si� tak szybko, �e trudno by�o s�dzi�, czy s�owa Joe�ego rozbawi�y go rzeczywi�cie.

Natomiast komentarz do s��w Alexa nadszed� z zupe�nie innej strony.

Fighter Jack gwizdn�� cicho przez z�by, a p�niej z dobrodusznym zdumieniem zapyta�:

� I na co ci to by�o, przyjacielu? Trzeba mie� pecha, �eby zad�ga� faceta w�a�nie wtedy, kiedy na s�siednim fotelu �pi ekspert ze Scotland Yardu.

Roberts spojrza� na niego i nie odpowiedzia�, ale tym razem u�miechn�� si� wyra�nie, cho� nie by� to weso�y u�miech.

� Fighter Jacku � powiedzia� Alex, staraj�c si� m�wi� r�wnie pogodnie. � Jestem przekonany, �e jako bokser wywi�zuje si� pan ze swoich obowi�zk�w doskonale i zdob�dzie pan wielk� i zas�u�on� s�aw�. Ale pozwoli pan jednak, �e to �ledztwo, je�li mo�na tak nazwa� nasz� rozmow�, b�d� prowadzi� ja, i to bez przeszk�d ze strony innych pasa�er�w.

Bokser spojrza� na niego i wzruszy� szerokimi barami.

� A kt� chce panu przeszkadza�? Niech�e je pan sobie prowadzi. I niech si� to ju� sko�czy. Nawet �niadania nie dostali�my jeszcze, chocia� ta panienka obieca�a mi je jeszcze wczoraj dok�adnie takie, jakie przepisa� mi lekarz.

� Za chwil� wyl�dujemy w Nairobi, prawda, kapitanie? I tam wszyscy b�dziemy mieli do�� czasu, �eby co� zje��.

Grant zerkn�� na zegarek.

� Burza zmusi�a nas do zboczenia z kursu, ale za mniej wi�cej dwadzie�cia do trzydziestu minut powinni�my by� na miejscu.

� Doskonale � powiedzia� Joe. � Wr��my wi�c do naszej sprawy. Dlaczego Knox obawia� si� pana, panie Roberts? Je�li liczy� si� z tym, �e mo�e pan napa�� go w samolocie, musia� chyba zna� jaki� wa�ny pow�d, kt�ry m�g� sk�oni� pana do tego?

Roberts zaci�gn�� si� g��boko i zgasi� papierosa w popielniczce przytwierdzonej do por�czy fotela. Robi� to przez d�u�sz� chwil�, niezwykle dok�adnie, najwyra�niej zwlekaj�c z odpowiedzi�. Kiedy wyprostowa� si�, by� nadal bardzo spokojny. Mimo to jego pierwsze s�owa wprawi�y s�uchaj�cych w os�upienie.

� Sadz�, �e Knox wiedzia�, co m�wi do pana, twierdz�c, �e boi si� mnie. Na jego miejscu l�ka�bym si� nawet o �ycie przy spotkaniu ze mn�. Pojmowa� a� za dobrze, �e mog� go zamordowa� go�ymi r�kami, je�li zobacz� go niespodziewanie i nie opanuj� si� na czas�

Zamilk� i zastanawia� si� przez chwil�. Alex czeka�, nie przerywaj�c mu nawet gestem. By� bardzo skupiony. Z wolna wszystko zacz�o uk�ada� si� w logiczn� ca�o��. Nale�a�o tylko jeszcze wyja�ni� par� drobiazg�w, dot�d niezrozumia�ych.

� Ojciec przys�a� mnie przed dwoma laty do Unii Po�udniowej Afryki na praktyk� � rozpocz�� Roberts. � Jestem, jak powiedzia�em, Anglikiem i urodzi�em si� w Londynie, gdzie mieszkam. Ojciec m�j, a przed nim m�j dziadek, pracowali przy obr�bce drogich kamieni. Dlatego w�a�nie ojciec �yczy� sobie, �ebym sp�dzi� rok w sortowni diament�w kt�rej� z po�udniowoafryka�skich kopalni. �Flora� by�a kopalni�, z kt�r� utrzymywa� najbli�sze stosunki od wielu lat. Jeszcze w czasach, kiedy m�j dziadek za�o�y� szlifierni� by�a ona jego g��wnym dostawc�. Dlatego zacz��em prac� w�a�nie tam, gdy uzyska�em ich zgod�, oczywi�cie. Po przyje�dzie wszystko sz�o przez kilka miesi�cy zwyk�ym trybem. Ale po up�ywie tego czasu pewnego dnia stra� ochronna kopalni zatrzyma�a mnie w bramie, gdy wychodzi�em po pracy. Zarz�dzono rewizje i znaleziono kilka do�� cennych kamieni w kieszeni mojego p�aszcza, kt�ry nios�em przerzucony przez rami�, bo dzie� by� bardzo ciep�y, chocia� rano pada� deszcz. Na rozprawie nie przyzna�em si� do winy i zaprzeczy�em, jakobym w�o�y� tam te kamienie. Mimo to skazano mnie. Otrzyma�em stosunkowo niski wyrok: trzy lata wi�zienia. My�l�, �e zawdzi�czam to memu ojcu, kt�ry od lat pozostawa� w za�y�ych stosunkach z kopalni�. To wszystko, je�li chodzi o m�j pobyt w wi�zieniu. Bo przecie� o to mnie pan pyta�.

� Tak� � Joe wyci�gn�� odruchowo z kieszeni plik ksi��eczek biletowych i zacz�� uderza� nimi lekko o grzbiet d�oni. � Wiem ju�, za co pana skazano. Ale nadal nie wiem, jaki to ma zwi�zek z panem Knoxem, jego l�kiem na pana widok i pa�skim o�wiadczeniem, �e m�g�by go pan zamordowa� go�ymi r�kami. A to przecie� jest, przynajmniej dla nas, najwa�niejsze.

� Ma to o tyle zwi�zek z panem Knoxem� � odpar� Roberts bez �adnych oznak wzruszenia � �e on najlepiej wiedzia� o mojej niewinno�ci. A wiedzia� o tym dlatego, �e to nie ja ukrad�em te diamenty, lecz on.

Po tym zdumiewaj�cym o�wiadczeniu zapad�a zupe�na cisza. Alex spogl�da� na daleki �wiat w dole za oknem. Musieli jednak bardzo zmieni� kurs w czasie burzy, gdy� samolot lecia� teraz ku wschodowi. W dole wida� by�o ogromne, l�ni�ce w s�o�cu jezioro o powyginanej linii brzeg�w. Na prawo przed samolotem wznosi� si� na kra�cu widnokr�gu olbrzymi, samotny szczyt g�rski.

� Kilimand�aro� � powiedzia� p�g�osem Grant. � Jeste�my nieco dalej od Nairobi, ni� my�la�em. Ale b�dziemy tam za p� godziny.

Joe spojrza� na zegarek, a p�niej uni�s� g�ow�.

� Zdaj� sobie spraw� z tego, �e gdyby pan m�g� udowodni� to oskar�enie, przedstawi�by je pan s�dowi, aby zdj�� z siebie kar� za niezawinione grzechy. Czy mo�na wi�c wierzy�, �e teraz podejmie si� pan udowodnienia nam winy pana Knoxa, zwa�ywszy w dodatku, �e oskar�a pan umar�ego cz�owieka, kt�ry nie mo�e powiedzie� s�owa na swoj� obron�?

� Ma pan s�uszno�� � Roberts lekko wzruszy� ramionami. � Gdybym by� w stanie udowodni�, kto wsun�� mi te kamienie do kieszeni p�aszcza, nie siedzia�bym przecie� w wi�zieniu. To chyba logiczne, prawda? Ale nie prosi� mnie pan o dowody, a jedynie pyta� pan, dlaczego Knox m�g� si� mnie obawia�. Odpowiedzia�em panu zgodnie z prawd�. To wszystko.

� Niezupe�nie� � Alex roz�o�y� r�ce przepraszaj�cym ruchem. � Pana opowie�� nie posuwa, na razie, ani o w�os naszego dochodzenia. My�l�, �e istotne by�oby, gdyby zechcia� nam pan powiedzie�, sk�d pan wie, �e to w�a�nie Knox podrzuci� panu te diamenty i dlaczego mia�by tak zrobi�?

� Nie jest to dla mnie �adn� tajemnic�. Knox by� zagranicznym przedstawicielem kopalni i jak inni nasi przedstawiciele mia� dost�p do sortowni, aby m�c orientowa� si� na bie��co w produkcji i wiedzie� z grubsza, jak wygl�da towar, kt�ry b�dzie proponowa� nabywcom. W ka�dej kopalni przedstawiciele nale�� do najbardziej zaufanych ludzi. W kilka miesi�cy po moim przyst�pieniu do pracy dokonano na terenie �Flory�, a �ci�lej bior�c sortowni, dw�ch kradzie�y. Sortownia jest tak dobrze strze�ona przez stra� i systemy alarmowe, �e nie mog�o by� mowy o wtargni�ciu z�odziei z zewn�trz i niepostrze�onym ich wymkni�ciu si�. Z�odziejem wi�c m�g� by� albo jeden z sortownik�w, albo kt�ry� z przedstawicieli, b�d� te� dyrektor�w kopalni. To ostatnie nale�a�o od razu odrzuci� jako zupe�nie nieprawdopodobne. Rozpocz�to drobiazgowe dochodzenie, bardzo niemi�e dla wszystkich zainteresowanych, ale sprawa utkn�a w martwym punkcie ze wzgl�du na absolutny brak �lad�w, kt�re prowadzi�yby w jakimkolwiek kierunku. I na tym prawdopodobnie sko�czy�oby si�, gdyby nie to, �e jako m�ody i bardzo g�upi cz�owiek zapragn��em na w�asn� r�k� wykry� sprawc�. Poniewa� wiedzia�em, �e to nie ja jestem z�odziejem, a pozostali dwaj sortownicy nie byli kolejno obecni podczas obu kradzie�y, wi�c �aden z nich nie m�g� by� winien w obu wypadkach. A �e trudno by�o przypu�ci�, aby w sortowni dzia�a�o dw�ch nie wiedz�cych o sobie nawzajem z�odziei, wi�c zwr�ci�em uwag� na zagranicznych przedstawicieli kopalni. Drog� eliminacji doszed�em do wniosku, �e tylko Knox by� na terenie kopalni podczas obu dni, gdy pope�niono kradzie�e. W czasie obu tych wizyt zagl�da� do sortowni. Wydarzenia te by�y odleg�e od siebie o ponad miesi�c, wi�c odtworzenie wszystkiego zaj�o mi troch� czasu. Na moje nieszcz�cie nie zawiadomi�em dyrekcji o tych wnioskach, bo� � znowu urwa� i u�miechn�� si� z ironi�, kt�rej ostrze kierowa� przeciw sobie samemu � �chcia�em pokaza� wszystkim, jakim jestem inteligentnym, spostrzegawczym i godnym zaufania m�odym cz�owiekiem. Mia�em wielkie aspiracje, przyjecha�em tu, �eby si� dokszta�ci� klasyfikuj�c setki i tysi�ce diament�w. Wiele si� nauczy�em zreszt�. To bardzo wa�ne wiedzie�, co pozostanie po oszlifowaniu z wielkiego surowego diamentu. Oczywi�cie nigdy nie ma pewno�ci, ale dobry fachowiec mo�e wiele przewidzie�. Przepraszam, nie o tym mia�em m�wi�, ale chc� wyja�ni� przyczyny, dla kt�rych wszystko odby�o si� tak, jak si� odby�o. Gdy doszed�em do wniosku, �e najprawdopodobniej uda�o mi si� wykry� z�odzieja, cho� nie z�apa�em go za r�k� i nie mam �adnych bezpo�rednich dowod�w przeciw niemu, ucieszy�em si�. Pomy�la�em o ojcu i o tym, jak b�dzie ze mnie dumny. Mieli�my nieposzlakowane nazwisko, nasz zak�ad obr�bki drogich kamieni r�wny jest, gdy chodzi o jako�� wykonania, najlepszym domom szlifierskim Amsterdamu. I zawsze uchodzili�my za uczciwych kontrahent�w. Zale�a�o mi na tym, aby kierownictwo kopalni �Flora�, tak blisko z nami zwi�zanej, pami�ta�o mnie jako bystrego m�odzie�ca, na kt�rym mo�na polega�. To powinno by�o przynie�� owoce w przysz�o�ci� M�j Bo�e! � machn�� r�k�. � I w�a�nie kiedy siedz�c samotnie w sortowni rozwa�a�em to wszystko, drzwi otworzy�y si� i wszed� pan Richard Knox, kt�ry tego dnia powr�ci� z jednej ze swych zagranicznych podr�y. Powiesi� sw�j p�aszcz obok mojego na wieszaku, a p�niej obszed� wraz ze mn� sto�y sortownicze, ogl�daj�c kamienie. Brali�my je do r�ki, pokazywa�em mu sam niekt�re, godne uwagi. Udawa�em, oczywi�cie, �e nie interesuj� si� jego poczynaniami, ale nie spuszcza�em oka z jego r�k. Najbardziej zdumiewaj�ce jest to, �e nawet dzi� got�w by�bym przysi�c, �e nie uda�o mu si� ukry� �adnego, najmniejszego nawet kamienia. Wreszcie odszed� w stron� wieszaka, a kiedy wk�ada� p�aszcz, ja jeszcze przez chwil� zaj�ty by�em uk�adaniem na sto�ach poruszonych przez nas i ju� przesortowanych kamieni. By� to jedyny moment, kiedy m�g� mi w�o�y� � i z ca�� pewno�ci� w�o�y� � do kieszeni te diamenty, kt�re p�niej tam znaleziono� To ten sam p�aszcz, kt�ry tu wisi w tej chwili. Wyszli�my razem. Zamkn��em drzwi, uruchomi�em system alarmowy i trzymaj�c klucz w r�ce, a p�aszcz przerzucony przez rami�, ruszy�em wraz z Knoxem korytarzem do pokoju stra�nik�w, gdzie odda�em klucz do kasy pancernej, z kt�rej brali�my go ka�dego ranka. Chcia�em pojecha� na p�ny lunch do �r�dmie�cia, ale Knox zaprosi� mnie do ma�ej restauracyjki tu� za bram� kopalni. Zgodzi�em si� oczywi�cie. Zale�a�o mi na zawarciu z nim bli�szej znajomo�ci. By� jowialny, u�miecha� si� i �artowa� przez ca�y czas, gdy szli�my ku bramie przez podjazd dla aut. Zawsze lubi� wiele m�wi�. Gdy doszli�my do bramy, stra�nicy poprosili mnie do pokoiku wewn�trz wartowni. Wyrywkowe rewizje by�y w kopalni do�� cz�ste i nikt nie traktowa� ich jako objawu braku zaufania. W ko�cu �Flora� by�a do�� niecodzienn� kopalni� i rz�dzi�a si� od dnia powstania w�asnymi prawami. Dlatego nie powzi��em � w pierwszej chwili najmniejszych podejrze�. Jeden ze stra�nik�w wzi�� m�j p�aszcz do r�ki, wsun�� d�o� do kieszeni i wyj�� z niej gar�� nie oszlifowanych diament�w!� P�niej, ju� w czasie procesu, dowiedzia�em si�, �e Knox podejrzewa� mnie od pierwszej chwili i da� o tym zna� dyrekcji, a poza tym �ledzi� mnie na w�asn� r�k� I to w�a�nie by�o okropne� On przedstawi� ca�� spraw� dok�adnie tak, jak ja mog�em, chcia�em przedstawi�, zamieniwszy nasze role! Z t� r�nic�, �e diamenty znaleziono przy mnie, a nie przy nim! W mojej obecno�ci zezna�, patrz�c w oczy zas�uchanych s�dzi�w, �e wzi�� sobie za punkt honoru odkry� sprawc� obu kradzie�y, kt�re po�rednio obci��a�y honor jego i wszystkich uczciwych pracownik�w kopalni, p�ki sprawca znajdowa� si� na wolno�ci. Do owej chwili niczego jeszcze nie rozumia�em. Wydawa�o mi si�, �e �ni�, a Knox jest tak�e ofiar� jakiej� okropnej pomy�ki, kt�ra pogr��aj�c mnie, zmusza go do mylnych wniosk�w. Ale gdy powiedzia� w ko�cu, �e zauwa�y�, jak chowa�em ukradkiem te diamenty, a p�niej um�wionym znakiem zaalarmowa� stra�nik�w, poj��em wszystko. Knox by� swego rodzaju geniuszem: krad� i r�wnocze�nie stworzy� z�odzieja, kt�ry mia� odpokutowa� za jego winy i zapewni� mu zupe�n� bezkarno��. Wyb�r jego pad� na mnie, kt�ry by�em m�odym, g�upim cudzoziemcem, a wi�c idealn� ofiar�. Na procesie nie powiedzia�em ani s�owa o tym, co my�l� naprawd�. Nikt by mi zreszt� nie uwierzy�, a obrona moja wygl�da�aby na naiwn� i obrzydliw� pr�b� przerzucenia wyst�pku na barki uczciwego pracownika kopalni, kt�ry wytropi� moje �otrostwo� � roze�mia� si� cicho. � Jak mogliby mi uwierzy�? Pogorszy�oby to jeszcze moj� sytuacj� w oczach s�dzi�w. Przecie� nie zawiadomi�em nikogo wcze�niej o moich podejrzeniach, a to w�a�nie by�o moim pierwszym obowi�zkiem. Po aresztowaniu by�o wi�c za p�no na jakiekolwiek przeciwdzia�anie. Na szcz�cie uwierzy� mi m�j ojciec, gdy przyjecha� tu i uzyska� widzenie ze mn�. Opowiedzia�em mu o wszystkim. Obieca�, �e postawi ziemi� i niebo na g�owie, a oczy�ci moje imi�. Ale jak si� wydaje, jowialny pan Knox by� znacznie sprytniejszy ni� my obaj� do czasu, oczywi�cie, bo albo odnalaz�a go kt�ra� z jego ofiar, albo natrafi� na kogo� o wiele gorszego ni� on sam.

Fighter Jack znowu zabra� g�os, a w tonie jego wypowiedzi zabrzmia� autentyczny szacunek i zrozumienie:

� Nic dziwnego, �e� go dzisiaj za�atwi�, przyjacielu, i mniejsza o to, jak to t�umaczysz! Mo�e to i przest�pstwo, ale gdyby mnie kto� tak urz�dzi�, zrobi�bym chyba to samo. Kark bym mu skr�ci�!

I uni�s�szy ogromne d�onie zacisn�� je w powietrzu, a p�niej potrz�sn�� niewidzialnym wrogiem i odrzuci� go ze wstr�tem od siebie.

� Dzi�kuj�! � powiedzia� Roberts uprzejmie i u�miechn�� si� ze znu�eniem. � Zdaje si�, �e mam jeszcze wi�kszego pecha, ni� s�dzi�em pocz�tkowo � doda� zwracaj�c si� do Alexa. � Bo czy mog�em nawet w najkoszmarniejszym �nie przypuszcza�, �e moje pierwsze spotkanie z nim b�dzie tak wygl�da�o? Knox nie �yje, zamordowano go w ciemno�ci, a jednym z kilku ludzi, kt�rzy mogli t� zbrodni� pope�ni�, jestem w�a�nie ja, chocia� nie mia�em oczywi�cie poj�cia, wchodz�c na pok�ad tego samolotu, �e go spotkam. Jak zreszt� m�g�bym o tym wiedzie�? I oto mog� zosta� skazany za nast�pne nie pope�nione przest�pstwo, cho� wtedy kto inny ukrad�, a teraz kto inny zabi�, nie ja! Ale obawiam si�, �e przyszed�em na �wiat po to jedynie, �eby odpowiada� za cudze zbrodnie!

Alex skin�� g�ow�.

� To prawda. Czegokolwiek by pan nie powiedzia�, sytuacja, w tej chwili przynajmniej, jest tego rodzaju, �e Richard Knox nie �yje i zgin�� zamordowany skrytob�jczo, a jak dot�d, pan jest jedyn� osob� po�r�d tu obecnych, kt�ra mia�a wyra�ny motyw zab�jstwa. Motywem tym jest zemsta.

Roberts otworzy� usta, ale Joe powstrzyma� go ruchem uniesionej d�oni. Otworzy� nast�pn� ksi��eczk�.

� Pan Samuel Hollow. Zam�wi� pan bilet przed miesi�cem w Johannesburgu i leci pan do Londynu. Mieszka pan w Capetown, czy tak?

� Tak, to ja. I wszystko inne te� si� zgadza. Nie rozumiem tylko, czego pan jeszcze szuka. Czy jeden zab�jca to dla pana za ma�o? Wygl�da na to, �e w pa�skim przekonaniu ten facet pad� ofiar� lynchu i zabi�o go co najmniej p� tuzina os�b r�wnocze�nie! Zaraz wyl�dujemy i wszystko zacznie si� od nowa. Przecie� policja w Nairobi nie poprzestanie na pa�skiej relacji, ale sama b�dzie chcia�a wszystkich przepyta�. Wi�c po co mamy t� ca�� hec� prze�ywa� dwa razy? Je�li o mnie chodzi, nie widz� powodu do uprawiania takiej zabawy.

Alex przygl�da� mu si� uwa�nie, a p�niej szybko przesun�� oczyma po twarzach wszystkich obecnych.

� Pozwalam sobie na tego rodzaju zabaw�, jak pan j� nazywa, gdy� mam prze�wiadczenie, �e w chwili gdy samolot wyl�duje, morderca b�dzie ju� znany, co upro�ci wiele spraw, mi�dzy innymi dla pana i pa�skiego podopiecznego. Sam pan przecie� powiedzia�, �e martwi pana bardzo mo�liwo�� przed�u�enia postoju w Nairobi.

� Wi�c dobrze! � Hollow roz�o�y� r�ce, jak gdyby bior�c wszystkich obecnych na �wiadk�w, �e dyskusja ta przekracza jego si�y. � Je�eli nie wie pan jeszcze o tym, to jestem trenerem tego ch�opca i wychowa�em go na mistrza �wiata albo prawie na mistrza, bo musi jeszcze stoczy� walk� z drugim pretendentem, zanim stanie do walki o tytu�. Mistrzem jest ci�gle jeszcze Murzyn Billy Tights, a drugim pretendentem jest tak�e Murzyn, Johnny Siles. Chocia� chcieli�my, �eby walka odby�a si� u nas w Johannesburgu, bo mog�a ona �ci�gn�� ponad sto tysi�cy ludzi wko�o ringu pod go�ym niebem, ale nie uda�o si� tego dokona� i musimy lecie� do Europy. Te przekl�te przepisy, kt�re nie pozwalaj� u nas bia�ym walczy� z kolorowymi, kosztuj� Jacka grube pieni�dze. Ale w�adze nawet s�ysze� o tym nie chcia�y. I to jest nasze jedyne zmartwienie obok faktu, �e droga zaczyna si� komplikowa� przez to idiotyczne zab�jstwo! Czy to panu nie wystarcza?

� Niemal tak. Jeszcze jedno tylko pytanie: czy nie zna� pan Richarda Knoxa albo czy nie spotyka� si� pan z nim kiedykolwiek przy za�atwianiu spraw finansowych lub innych?

� Nie widzia�em go nigdy w �yciu a� do wczorajszego wieczora.

� Dzi�kuj� panu. � Alex skin�� g�ow� i otworzy� nast�pn� ksi��eczk�.

� Pan Jack Brake? � Uni�s� brwi. � Kto z pa�stwa nosi to nazwisko?

� To w�a�nie on � powiedzia� szybko ma�y cz�owieczek, uprzedzaj�c olbrzyma, kt�ry otworzy� usta. � To jego prawdziwe nazwisko, a Fighter Jack to oczywi�cie pseudonim, kt�ry dla niego wymy�li�em, kiedy rozpoczyna� wyst�py na ringu. Brzmi chyba o wiele lepiej, prawda?

� O wiele lepiej� A wi�c pan Brake tak�e zam�wi� bilet tego samego dnia, co pan Hollow. Mieszka pan w Capetown, tak? I nie widzia� pan nigdy przedtem Richarda Knoxa?

M�ody olbrzym wzruszy� ramionami.

� Pochodz� z ma�ej farmy w okolicach Transvalu i przyjecha�em do Capetown, �eby si� bi�, bo zawsze chcia�em by� bokserem. A �adne kamyki mnie nie interesuj�� Ten Knox m�g� mnie zna�, je�eli ciekawi� go sport, ale ja go nie zna�em. Po�udniowa Afryka to nie jaki� europejski kraik, w kt�rym wszyscy si� znaj�. To du�y kraj.

� A wi�c twierdzi pan, �e nie spotka� pan go nigdy przed wej�ciem na pok�ad tego samolotu?

� M�wi� przecie�, �e nie.

� Dzi�kuj� � Joe wsun�� jego ksi��eczk� biletow� do bocznej kieszeni marynarki i wzi�� nast�pn�. Kiedy otworzy� j�, na twarzy jego pojawi� si� nagle wyraz zdumienia.

� Pani Agnes� Knox! � powiedzia� g�o�no. � Kt�ra to z pa�?

� Ja! � pad�a kr�tka odpowied�. Wyprostowana dama, po raz pierwszy, odk�d j� ujrza�, unios�a r�k� i mimowolnym ruchem poprawi�a kr�tko przyci�te, siwiej�ce ju� nieco w�osy.

� Czy ta zbie�no�� nazwisk to przypadek, prosz� pani, czy te� jest pani krewn� zmar�ego?

Joe zbli�y� si� nieco, id�c pomi�dzy fotelami ku przodowi kabiny. Unios�a na niego oczy i poczu� nagle, niczym nie usprawiedliwione onie�mielenie. By�o w jej wzroku co�, czego nie umia� okre�li�, ale odczu� bardzo ostro: przejmuj�cy ch��d i obco�� tak wielka, jak gdyby spogl�da�a na otaczaj�cy �wiat przez bry�� prze�roczystego lodu, kt�rego nic nie mog�oby stopi�.

� Zapyta� mnie pan, czy jestem krewn� tego umar�ego cz�owieka� � odpowiedzia�a, odmierzaj�c r�wno wyrazy, jak gdyby wysypywa�a je z klepsydry. � Nie jestem jego krewn�, gdy� w naszych �y�ach nie p�yn�a ani kropla krwi pochodz�ca od wsp�lnych przodk�w.

� A czy nie spotka�a go pani nigdy?

� Tak. Spotka�am go. Przed dwudziestu pi�ciu laty by�am jego �on�.

Milczenie, kt�re zapad�o po jej s�owach, by�o jeszcze pe�niejsze ni� cisza, kt�ra nast�pi�a po o�wiadczeniu Robertsa. Ponownie przerwa� je Fighter Jack:

� S�ysza�e�, Samuelu? A to heca, zupe�nie jak na filmie!

Agnes Knox unios�a si� nieznacznie i wyprostowa�a, zwracaj�c ku niemu spojrzenie swych nieruchomych, zimnych �renic. Przygl�da�a mu si� przez kr�ciute�k� chwil� i powiedzia�a spokojnie, nie podnosz�c g�osu:

� Pan b�dzie �askaw zachowywa� dla siebie tego rodzaju uwagi dotycz�ce innych, nie znanych panu os�b. Jest pan na pewno �le wychowany. Ale nie to jest najwa�niejsze, gdy� pana wychowanie nie interesuje mnie. Znacznie wa�niejsze jest pana wielce niestosowne zachowanie w obecno�ci umar�ego cz�owieka, kt�re �wiadczy nie tylko o pana nieokrzesaniu, ale r�wnie� o braku serca.

Sko�czy�a i usta jej �zatrzasn�y si�, jak pomy�la� Joe, cho� sam nie wiedzia�, dlaczego mu to okre�lenie przysz�o do g�owy. Czeka�a, nie spuszczaj�c oczu z m�odego boksera. Fighter Jack otworzy� usta, zamkn�� je, prze�kn�� �lin�, a kiedy Alex pomy�la�, �e m�ody olbrzym rzuci jej jakie� nieparlamentarne wyzwisko, mrukn�� niemal niedos�yszalnie:

� Przepraszam pani�� � i odwr�ci� g�ow� ku oknu.

Dopiero wtedy wzrok kobiety ze�lizgn�� si� z jego twarzy. Patrzy�a teraz na Alexa.

� S�ucham pana?

Joe z trudem ukry� rozbawienie. Widok tego kolosa, tak zupe�nie bezradnego i osadzonego w miejscu, jak gdyby by� kilkuletnim ch�opcem, pozwoli� mu na par� sekund zapomnie�, gdzie jest i do czego zmierza. Ale szybko powr�ci� do rzeczywisto�ci:

� Z biletu pani wynika, �e zamieszkuje pani w Birmingham, w Anglii. Przed miesi�cem zam�wi�a pani bilet powrotny z okre�lonym �ci�le dniem powrotu. Miejsce dla pani w samolocie, na kt�rego pok�adzie znajdujemy si�, zarezerwowano zgodnie z pani �yczeniem natychmiast w dniu wykupienia biletu. Czy wszystkie te szczeg�y s� prawdziwe?

� Tak, prosz� pana.

� Wi�c wiedzia�a pani dok�adnie, �e powr�ci pani z Po�udniowej Afryki pewnego okre�lonego dnia, mianowicie dzisiaj?

� Oczywi�cie. Przecie� stwierdzi� pan to sam przed chwil�.

� Oznacza to, �e mia�a pani dok�adnie okre�lony plan pobytu w Unii Po�udniowej Afryki. Czy mo�e nam pani opowiedzie� o tym.

� Zosta�am zaproszona jako go�� honorowy na �wiatowy Kongres Unii Teozof�w Wyzwolonych. Zna�am dat� rozpocz�cia i zako�czenia kongresu i zgodnie z tym zaplanowa�am dzie� przybycia i odlotu z Johannesburga.

� Tak� Oczywi�cie� � Joe przez chwil� przygl�da� si� otwartej ksi��eczce biletowej, jak gdyby szukaj�c w niej odpowiedniego sformu�owania pyta�, kt�re chcia� jeszcze zada�:

� Czy mog�aby mi pani powiedzie�, jaka jest r�nica pomi�dzy teozofami wyzwolonymi, a lud�mi interesuj�cymi si� teozofi� i nazywaj�cymi si� potocznie teozofami?

Oczy jej nagle zab�ys�y i wesz�o w nie �ycie.

� Teozofia wyzwolona, w przeciwie�stwie do dawnego ruchu teozoficznego, kt�rym kierowa�a jego czo�owa teoretyczka, pani Blawatsky, a p�niej Anna Besant, jest pr�dem mniej spokrewnionym z naukami okultystycznymi Wschodu, bardziej natomiast doceniaj�cym rzeczywisty kontakt ze �wiatem, zwanym przez laik�w �nadprzyrodzonym�, i z rozumnymi emanacjami duchowymi zamieszkuj�cymi �w �wiat.

� Nie jestem specjalist� w tej dziedzinie, a nawet trudno mi ro�ci� pretensje do cho�by powierzchownego rozumienia tak skomplikowanych spraw, wi�c prosz� mi wybaczy� nieco naiwne, by� mo�e, pytanie: czy mo�na by�oby pani� okre�li� jako zwolenniczk� pogl�du uznaj�cego aktywne �ycie pozagrobowe zmar�ych i mo�no�� uzyskania z nimi kontaktu przez �ywych?

� Pytanie pana nie wyczerpuje nawet w drobnej cz�ci bogactwa teozofii wyzwolonej, kt�ra jest, jak pan to okre�li�, �pogl�dem� przeze mnie wyznawanym. Tym niemniej, na tak sformu�owane pytanie musz� odpowiedzie� twierdz�co.

� W takim razie, id�c dalej, czy mo�na by�oby powiedzie�, �e Unia Teozof�w Wyzwolonych zajmuje si� mi�dzy innymi tak�e i wywo�ywaniem duch�w os�b zmar�ych?

� Sk�ama�abym, odpowiadaj�c, �e �wiat pozamaterialny nie jest przedmiotem naszego zainteresowania. Lecz sformu�owanie u�yte przez pana jest wulgarne i nie do przyj�cia z naukowego punktu widzenia. Duch�w nie mo�na wywo�ywa�. Mo�na z nimi jedynie nawi�za� kontakt, je�li, oczywi�cie, uzyska si� ich zgod� na to, albowiem dysponuj� one woln� wol�, jak pan i ja. Najch�tniej poinformowa�abym szczeg�owo, zar�wno pana, jak i pozosta�e, znajduj�ce si� tu osoby, o tym jak wygl�da ukryta dot�d przed wami prawda. Ale wydaje mi si�, �e nie jest to dla os�b zupe�nie nie przygotowanych najstosowniejszy czas do zg��biania spraw tak trudnych, a poza tym s�dz�, �e teozofia wyzwolona nie interesuje pana w og�le, a rzecz ta zajmuje pana jedynie w zwi�zku z moj� osob�, noszonym przeze mnie nazwiskiem i morderstwem, kt�re zosta�o tu pope�nione dzisiejszej nocy.

Umilk�a.

� U�y�a pani okre�lenia �przed dwudziestu pi�ciu laty by�am jego �on��. Czy to oznacza, �e rozwiod�a si� pani z Richardem Knoxem przed dwudziestu pi�ciu laty, pozostawiaj�c sobie jego nazwisko?

� Zosta�am wychowana w rodzinie i �rodowisku, kt�re uznawa�y rozw�d za sprzeczny z prawami boskimi i ludzkimi. Oczywi�cie, moja zdecydowana dezaprobata dla rozwodu jako �rodka trwa�ej roz��ki pomi�dzy lud�mi, kt�rzy kiedy� byli ma��onkami, nie przeszkodzi�a mi opu�ci� domu pana Knoxa, w chwili gdy dowiedzia�am si�, �e podczas swych licznych wyjazd�w s�u�bowych oddaje si� on regularnie rozpu�cie w towarzystwie os�b p�ci �e�skiej, kt�re bardzo niech�tnie chcia�abym obdarzy� dumnym mianem kobiety.

� Tak� Mo�na to zrozumie� doskonale, prosz� pani� Czy pochodzi pani z Po�udniowej Afryki? � Joe mia� min� tak powa�n� i wyraz twarzy tak skupiony, jakiego nie miewa� niemal nigdy. Zadaj�c pytanie pomy�la� przelotnie o tym, co zapewne us�ysza�by, gdyby usi�owa� za�artowa�. Fighter Jack sta� mu si� nagle znacznie bli�szy.

� Nie, nie pochodz� z Po�udniowej Afryki! � Po raz pierwszy g�os jej straci� metaliczne, ch�odne brzmienie i zabrzmia�a w nim cieplejsza nutka. � Nie wyobra�am sobie nawet, �e mog�abym stamt�d pochodzi�! Pan Knox pozna� mnie w moim rodzinnym Birmingham jako bardzo m�od� dziewczyn�, dziecko nieomal. On tak�e by� w owych latach bardzo m�odym cz�owiekiem. Na swoje nieszcz�cie, a na szcz�cie dla niego, zosta�am w�wczas sierot�� posa�n� sierot�. Knox ju� wtedy zdradza� wielkie talenty jako komiwoja�er. Mi�dzy innymi potrafi� tak zr�cznie przedstawi� niezwyk�e zalety swojej osoby i charakteru nie znaj�cej dobrze �ycia zamo�nej sierocie, �e wywar� na mnie wielkie wra�enie. Wyda� mi si� cz�owiekiem uczciwym, zr�wnowa�onym i g��boko zainteresowanym problemami niedostrzegalnego, cho� otaczaj�cego nas �wiata, kt�rym ju� w�wczas zacz�am si� szczerze interesowa�. W konsekwencji uleg�am jego gor�cym namowom. Wzi�li�my �lub i opu�ci�am Birmingham, udaj�c si� wraz z nim do jego ojczyzny. Na szcz�cie, pomimo jego perswazji i dowodzenia, �e niepotrzebnie zachowuj� cz�� maj�tku w odleg�ej Anglii, uda�o mi si� nie sprzeda� dw�ch pozosta�ych po rodzicach nieruchomo�ci, w stosunku do kt�rych nie zosta�o jeszcze uko�czone post�powanie spadkowe. Dzi�ki temu prostemu przypadkowi mog� nadal �y� w umiarkowanym dobrobycie. Reszta mego posagu rozp�yn�a si� w r�kach tego zr�cznego oszusta, kt�remu oby B�g wybaczy� ten i wiele innych jego czyn�w� a tak�e i �w ostatni, o kt�rym opowiedzia� obecny tu m�ody cz�owiek nazwiskiem Roberts. Gdy� jestem przekonana, �e w opowiadaniu pana Robertsa nie ma ani s�owa przesady.

� Jestem pani niezwykle zobowi�zany za szczero�� � Joe zastanawia� si� przez chwil�. � Pozwoli wi�c pani, �e i ja b�d� zupe�nie szczery. Ot� zwr�ci�em na pani� uwag� ju� wczoraj. Siedzia�em w poczekalni dworca lotniczego w Johannesburgu naprzeciw stolika, przy kt�rym usiad� pani m��, i rozmawia�em z nim o b�ahostkach, jak to zwykle robi� nie znaj�cy si� ludzie zmuszeni do wsp�lnego przebywania przez kr�tki przeci�g czasu. W pewnej chwili pan Knox zauwa�y� pani�. Najwyra�niej widok pani zaskoczy� go bardzo, cho� stara� si� nie da� tego pozna� po sobie. Oczywi�cie by�em dla niego jedynie nieznajomym wsp�pasa�erem, wi�c nie by�o najmniejszego powodu do zwierze� z jego strony. Ale zaskoczenie to musia�o chyba oznacza�, �e nie wiedzia� o pobycie pani w Po�udniowej Afryce? Nie spotkali�cie si� tam pa�stwo, prawda?

� Nie przypuszcza pan chyba, �e pragn�am odszuka� go po przyje�dzie na kongres? Nie by�am w Po�udniowej Afryce niemal �wier� wieku. Od wielu lat straci�am kontakt z Knoxem i zanim zobaczy�am go niespodziewanie na lotnisku, nie wiedzia�am nawet, czy �yje, czy te� umar�. Szczerze m�wi�c, fakt, czy �yje, czy te� nie, by� mi najzupe�niej oboj�tny. Mimo to, zobaczywszy go, dozna�am wstrz�su, cho� nie da�am pozna� po sobie, �e go dostrzeg�am. Powiedzia�am sobie natychmiast, �e je�li spr�buje podej�� do mnie lub odezwa� si�, nie odpowiem i nie zareaguj�, jak gdyby by� powietrzem, a nie �ywym cz�owiekiem.

� Zobaczy�a go pani wczoraj po raz pierwszy od dwudziestu pi�ciu lat, czy tak?

� Tak. Od dwudziestu czterech, je�li mamy by� �ci�li.

� Ciekawe, czy pozna�a go pani na pierwszy rzut oka?

� Tak� � po raz pierwszy zawaha�a si� lekko. � Zastanawia�am si� nawet nad tym dzisiaj� przed chwil�. Zmieni� si� bardzo, ale pod pewnym wzgl�dem pozosta� taki sam. G�os by� ten sam i spos�b bycia. Ale uty� bardzo. Oczy te� pozosta�y nie zmienione�

� I, oczywi�cie, nie zabi�a go pani? � zapyta� Joe niemal swobodnie, bez �adnego nacisku na s�owo �zabi�a�.

� A po c� mia�abym go zabija�? Dla mnie umar� ju� przed dwudziestu pi�ciu laty. Od tamtego dnia nie istnieje w moim �yciu do tego stopnia, �e nie b�d� nawet pr�bowa�a skontaktowa� si� z jego duchem, gorzko pokutuj�cym w krainie sprawiedliwo�ci, i nie zamieni� z nim ani jednego s�owa. Nie zas�ugiwa� na to za �ycia i bardzo w�tpi�, czy �mier� mog�a go radykalnie przemieni�. Zbyt wiele by�o w nim nikczemno�ci i ci�kich, zbrukanych pierwiastk�w przyziemnych.

� Jestem przekonany, �e post�pi pani co najmniej konsekwentnie, nie pr�buj�c ju� nigdy nawi�za� kontaktu ze swoim by�ym m�em� � Joe wsun�� bilet pani Knox do kieszeni, zerkn�� do nast�pnego, odczyta� swoje nazwisko, wi�c uj�� ostatni� ksi��eczk�.

Spojrza� na m�od� dziewczyn�, kt�ra skin�a g�ow�, rozumiej�c, �e do niej zwr�cone b�dzie nast�pne pytanie.

� Pani Elizabeth Crowe, prawda?

� Tak� � odpowiedzia�a cicho. Najwyra�niej ona w�a�nie najgorzej znios�a gwa�towne ko�ysanie samolotu podczas burzy.

� Mieszka pani w Johannesburgu i zakupi�a pani bilet pierwszego czerwca, to znaczy tego samego dnia, kiedy zakupi� go zmar�y pan Knox� � Wyj�� z kieszeni plik ksi��eczek, odszuka� w nich bilet Knoxa i por�wna� je szybko z sob�. � Na datowniku biletowym s� zaznaczone nie tylko dnie, ale i godziny sprzeda�y. Pan Knox kupi� bilet i dokona� rezerwacji miejsca w dniu pierwszego czerwca o godzinie dziesi�tej rano� to znaczy najprawdopodobniej pomi�dzy godzin� dziesi�t� a jedenast�, gdy� datownik zapewne przesuwa si� automatycznie po up�ywie ka�dej pe�nej godziny. Ze stempla na pani bilecie wynika, �e dokona�a pani zakupu o godzinie trzeciej po po�udniu, to znaczy w kilka godzin p�niej. Jest pani jedyn� z tu obecnych os�b, kt�ra dokona�a rezerwacji po nabyciu biletu przez pana Knoxa. Czy mo�e pani powiedzie�, jaki jest cel pani podr�y do Anglii?

Dziewczyna milcza�a przez chwil�. Kiedy odpowiedzia�a wreszcie, Joe pomy�la�, �e, by� mo�e, Fighter Jack ma s�uszno�� i ca�a ta upiorna podr� z trupem le��cym na jednym z foteli najbardziej przypomina film sensacyjny, o scenariuszu zupe�nie odbiegaj�cym od wszelkiej mo�liwej rzeczywisto�ci. Bowiem dziewczyna powiedzia�a:

� Wybra�am si� do Anglii jedynie dlatego, �e wybra� si� tam pan Knox. Kiedy ustali�am, �e wyje�d�a, natychmiast wykupi�am bilet na ten samolot, a datowniki, kt�re trzyma pan w r�ku, po prostu potwierdzaj� ten fakt�

Alex otworzy� usta. Dziewczyna u�miechn�a si�.

� Oczywi�cie chce mnie pan teraz zapewne zapyta�, dlaczego chcia�am towarzyszy� panu Knoxowi. Je�eli milcza�am przez chwil�, kiedy zada� mi pan pierwsze pytanie, zrobi�am tak dlatego, gdy� pa�skie publiczne dochodzenie na pok�adzie samolotu wprowadzi�o mnie w rozterk� wewn�trzn�. Ot� nie powinnam rozg�asza� celu mojej podr�y, gdy� jestem z racji mojego zawodu zobowi�zana do �cis�ej dyskrecji. Wydaje mi si� jednak, �e z chwil� �mierci pana Knoxa nie tylko �e nie mog� ju� wykona� mojego zadania, ale ca�a sprawa musi zosta� od�o�ona na zawsze do akt po prostu dlatego, �e mog�yby j� wy�wietli� jedynie dzia�ania pana Knoxa. A pan Knox nie podejmie ju� nigdy �adnych dzia�a�.

Zamilk�a. Joe czeka� w milczeniu.

� Opowiadanie moje u�atwione jest odpowiedziami pana Robertsa na zadane przez pana pytania � podj�a dziewczyna. � Ot� ojciec po widzeniu si� z nim w wi�zieniu doszed� do wniosku, �e syn jego m�wi prawd�, i postanowi�, nie szcz�dz�c �adnych koszt�w i najwi�kszego wysi�ku, zdemaskowa� Knoxa. Poniewa� syn jego zosta� skazany legalnie i nie wni�s� apelacji, ojcu trudno by�o zwraca� si� do policji angielskiej lub po�udniowoafryka�skiej. Uda� si� wi�c do jednej z najwi�kszych prywatnych agencji detektywistycznych w Wielkiej Brytanii, kt�ra rozpocz�a drobiazgow� obserwacj� �ycia i poczyna� pana Knoxa. By�o to kilka miesi�cy temu. Po pewnym czasie agencja donios�a panu Robertsowi�seniorowi, �e Knox rzeczywi�cie kilkakrotnie sam sprzeda� zaufanym jubilerom diamenty pochodz�ce z Po�udniowej Afryki, a nawet ju� oszlifowane brylanty. Poufno�� tych transakcji, jak r�wnie� do�� podejrzana opinia, jak� cieszyli si� nabywcy, zdawa�a si� �wiadczy� o tym, �e Knox przemyca na w�asn� r�k� drogie kamienie z Po�udniowej Afryki do Anglii. W�wczas operuj�ca w imieniu pana Robertsa�seniora agencja londy�ska zwr�ci�a si� do najpowa�niejszej agencji detektywistycznej w Johannesburgu, aby wsp�lnie z ni� przeprowadzi� rzecz do ko�ca. Od tej chwili ka�dy krok pana Knoxa by� notowany tak�e na terenie jego ojczyzny. Ale czy pope�niono jaki� b��d, czy te� Knox przewidywa�, �e mo�e znajdowa� si� pod obserwacj�, a mo�e po prostu doszed� do wniosku, �e tak b�dzie najwygodniej dzia�a�, sam zainscenizowa�, bo tak to mo�na nazwa�, male�k� afer� przemytnicz� w komorze celnej lotniska w Johannesburgu. By�o to bardzo inteligentne posuni�cie, poniewa� w walizce swej po�o�y�, niemal na wierzchu, kilka prawie zupe�nie bezwarto�ciowych kamieni, kt�re celnicy natychmiast znale�li bez najmniejszego trudu. Z jednej strony nie mo�na by�o wyci�gn�� �adnych konsekwencji w stosunku do kogo�, kto znaj�c si� doskonale na diamentach chcia� przewie�� ich niewielk� ilo��, i to takich, kt�rych zapewne nie m�g�by w og�le sprzeda�, a je�liby to uczyni�, to otrzyma�by za nie sum� niewystarczaj�c� nawet na op�acenie kilkudniowego pobytu w przyzwoitym hotelu. Z drugiej strony natomiast fakt ten obudzi� czujno�� w�adz celnych, kt�re od tej chwili, jak Knox przewidzia�, poddawa�y go �cis�ej rewizji osobistej wraz z prze�wietlaniem baga�u. Po trzech jego nast�pnych podr�ach pracownicy obu agencji analizuj�cy spraw� doszli do wniosku, �e panu Knoxowi chodzi�o o to, aby jego baga� i osoba by�y poddawane jak najdok�adniejszej kontroli, gdy� w tak prosty spos�b uzyskiwa� przy ka�dej podr�y nie daj�ce si� niczym obali� alibi! To nie on, ale urz�dnicy celni musieliby przysi�ga� przed s�dem, �e pan Knox z ca�� pewno�ci� �adnych drogich kamieni nie wywozi z terytorium Unii Po�udniowej Afryki. By�o to posuni�cie na sw�j spos�b genialne� � Umilk�a na chwil�, a p�niej doda�a: � A jednak pan Knox w dalszym ci�gu oferowa� do sprzeda�y drogie kamienie nieznanego pochodzenia i uzyskiwa� za nie bardzo powa�ne sumy, kt�re lokowa� systematycznie w jednym z bank�w londy�skich. Poniewa� ka�demu cz�owiekowi w Anglii wolno posiada� diamenty, wolno je sprzedawa� i, oczywi�cie, wolno odk�ada� uzyskane za nie pieni�dze do banku, wi�c nie mo�na by�o liczy� na wsp�prac� policji brytyjskiej, kt�ra nie mia�a �adnych podstaw do rozpoczynania jakiegokolwiek �ledztwa. Zreszt� nie by�a to ich sprawa. Policja po�udniowoafryka�ska by�aby bardziej zainteresowana, ale, po pierwsze, nie mia�a �adnego dowodu na to, �e pan Knox wywi�z� kiedykolwiek chocia�by jeden diament z kraju, a po drugie, nie mo�na by�o liczy� na to, �e osoby lub firmy, kt�re zakupi�y od niego te kamienie, zdradz� bez nakazu s�dowego cho�by najmniejszy szczeg� tych transakcji, nie m�wi�c ju� o nazwisku sprzedawcy. Tak wi�c pan Knox m�g� dzia�a� zupe�nie bezkarnie, a wszelkie nieoficjalne informacje, zdobyte przez pracownik�w obu agencji detektywistycznych, nadal nie by�y do niczego przydatne panu Robertsowi�seniorowi, kt�ry by� ich klientem. Oczywi�cie udowodnienie, �e pan Knox jest przest�pc� w oczach prawa po�udniowoafryka�skiego, nielojalnym pracownikiem kopalni, kt�ra go zatrudnia�a, dawa�oby podstaw� do ponownego otwarcia sprawy pana Robertsa�juniora. Gdy� zupe�nie czym innym jest oskar�enie przedstawione przez uczciwego cz�owieka, a czym innym zeznania przest�pcy, kt�ry chce pogr��y� niewinnego cz�owieka i uczyni� go koz�em ofiarnym swych knowa�. Ale do tego niezb�dna by�a jedna decyduj�ca informacja, dla zdobycia kt�rej obie agencje po��czy�y swe si�y. Chodzi�o o wytropienie sposobu, w jaki Knox przewozi diamenty do Anglii. Z drobiazgowego dochodzenia i przetrz��ni�cia �yciorys�w kilku jego znajomych mo�na by�o przypuszcza�, �e skupuje on od czasu do czasu kamienie b�d� ukradzione przez robotnik�w w kopalniach, b�d� te� znalezione przez amator�w. W Johannesburgu istnieje podziemie diamentowe i mo�na by�o stwierdzi�, �e pan Knox odby� kilka niewinnych spotka� w barach i restauracjach z lud�mi podejrzanymi o tego typu machinacje. Oczywi�cie musia� to robi� z najwi�ksz� ostro�no�ci�, gdy� b�d�c przedstawicielem powa�nej kopalni wiedzia�, �e �aden cie� nie mo�e pa�� na jego reputacj� I rzeczywi�cie, je�li mam by� zupe�nie szczera, ani agencja londy�ska, ani po�udniowoafryka�ska nie ustali�y nawet hipotetycznie, w jaki spos�b diamenty, kt�re pan Knox sprzedaje w Londynie, opuszczaj� Po�udniow� Afryk�.

� A jaka jest pani rola w tym wszystkim? � zapyta� Alex, cho� przewidywa� jej odpowied�.

� Poniewa� pan Roberts�senior w �adnym wypadku nie chcia� da� za wygran�, a stwierdzono, �e Knox trudni� si� sprzeda�� diament�w w Londynie na w�asn� r�k�, postanowiono pomno�y� �rodki dochodzeniowe i spr�bowa� dotrze� do pana Knoxa wszelkimi dost�pnymi sposobami. Jak zauwa�y�a tu ju� pani Knox, mia� on jedn� wielk� s�abo��: kobiety. Czysto zawiera� przygodne znajomo�ci. Postanowiono wi�c, �e pracownice agencji spr�buj� dotrze� do niego w ten spos�b. Oczywi�cie m�g� przewidywa�, �e ktokolwiek ma go pod obserwacj�, u�yje tego �rodka. Dlatego dziewczyna, kt�ra mia�a zawrze� znajomo�� z panem Knoxem, nie powinna by�a by� wyzywaj�ca i prowokuj�ca, lecz raczej nieco zagubiona. I w �adnym wypadku nie powinna by�a pr�bowa� zawrze� z nim znajomo�ci, ale raczej stworzy� sytuacj�, w kt�rej jemu, przy jej wielkich oporach i wahaniach, uda si� zawrze� z ni� znajomo��.

� I to pani jest t� dziewczyn�?

� Tak, Mr. Alex, ja. Dlatego w�a�nie, cho� wiedzia�am, �e Knox wszed� do poczekalni, nie posz�am tam, gdy� nie chodzi�o o szybkie zawarcie znajomo�ci. Poniewa� spaceruj�c po dworcu i zagl�daj�c od czasu do czasu przez szyb� dostrzeg�am, �e rozmawia on z innym m�czyzn�, a p�niej zauwa�y�am, �e usiad� pan w tym samym rz�dzie co on, cho� po przeciwnej stronie, przysiad�am si� bli�ej was, �eby m�c s�ysze�, o czym m�wicie. Mia�am nawi�za� znajomo�� z Knoxem podczas postoju w Nairobi, ot, tak� zwyk�� znajomo�� ludzi lec�cych razem jednym samolotem przez d�ugi czas. Mia�am nadziej�, �e je�li b�d� post�powa�a inteligentnie i z umiarem, pan Knox zechce mnie zaprosi� w Londynie na lunch, a ja ulegn� po d�u�szym przekonywaniu go o niestosowno�ci jadania posi�k�w z obcymi panami w miejscach publicznych. Oczywi�cie, w tej chwili nie ma to ju� najmniejszego znaczenia, a je�li wspominam panu o tym, czyni� to jedynie dlatego, �e pope�niono tu morderstwo i nie mog� zataja� prawdy bezpo�rednio dotycz�cej zamordowanego.

� Tak. Dzi�kuj� pani� kole�anko� � Joe u�miechn�� si�. � Jeszcze tylko jedno: czy ma pani przy sobie licencj� zawodow�?

� Oczywi�cie! � si�gn�a do torebki, wyj�a z niej ma�y portfelik z czarnej sk�ry, a z niego w�sk�, zielon� kart�, zaopatrzon� w fotografi�. Poda�a kart� Alexowi, kt�ry przesun�� po niej oczyma. By�o to za�wiadczenie agencji GLOBE o zatrudnieniu panny Elizabeth Crowe jako samodzielnego pracownika uprawnionego do dzia�ania w imieniu i z polecenia agencji. Za�wiadczenie by�o potwierdzone podpisem i piecz�tk� prezydenta policji miasta Johannesburga.

Joe odda� pannie Crowe legitymacj�, wsun�� ostatni� z ksi��eczek biletowych do kieszeni marynarki i sta� nadal z wyrazem tak g��bokiego zamy�lenia na twarzy, jak gdyby zapomnia�, gdzie si� znajduje. Nagle odwr�ci� si� i spojrza� na pierwszego pilota zapalaj�cego w�a�nie papierosa.

� Jedno pytanie do pana, panie kapitanie�

� S�ucham? � Grant przysun�� zapalniczk� do papierosa, zaci�gn�� si� i zgasi� j�.

� Czy pan nie zetkn�� si� nigdy przedtem ze zmar�ym panem Knoxem?

� Chyba nie� � pilot z pow�tpiewaniem potrz�sn�� g�ow�. � Nie s�dz�, �ebym widzia� go kiedykolwiek przedtem. A je�eli nawet lecia� kiedy� ze mn�, twarz jego nie utkwi�a mi w pami�ci. Na ziemi nie spotka�em go nigdy, a w czasie lotu rzadko zagl�dam do pomieszcze� dla pasa�er�w. Podczas postoj�w na tranzytowych lotniskach te� mam zwykle mas� roboty. W ka�dym razie mog� r�czy�, �e Knoxa nie przypominam sobie w og�le. Ani twarz jego, ani nazwisko nic zupe�nie mi nie powiedzia�y� cho� od dzi� b�d� je zapewne pami�ta� do ko�ca �ycia! � U�miechn�� si� nieweso�ym, zm�czonym u�miechem.

� Od jak dawna lata pan na tej linii?

� Stosunkowo niedawno, od dwu miesi�cy. Jestem w tej chwili po raz �smy na tej trasie.

� A mieszka pan w�

� W Anglii. Liverpool. To znaczy, tam mieszka moja �ona i dzieci, bo ja sam jestem w domu, niestety, tylko go�ciem, je�li nie liczy� okresu urlopu.

� Tak, dzi�kuj� panu. A pani? � zwr�ci� si� do stewardesy. � Czy pani tak�e nie przypomina sobie zmar�ego? Pe�ni�c swoje funkcje ma pani znacznie wi�ksze szans� poznawania ludzi ni� reszta za�ogi.

Zastanawia�a si� przez chwil�, a p�niej roz�o�y�a r�ce.

� Nie. Nie mog�abym co prawda przysi�c, �e nigdy go nie widzia�am. Mam nawet niejasne wra�enie, �e twarz ta jest mi znajoma. On� on by� do�� charakterystyczny. Ale nie jestem pewna� Nie, nie mog�abym tak�e przysi�c, �e go ju� z pewno�ci� widzia�am. Przecie� w ci�gu jednego tylko miesi�ca przewijaj� si� przede mn� setki os�b, a t�umy ludzi wsiadaj� i wysiadaj� na r�nych lotniskach po drodze. W samolocie, wbrew pozorom i wbrew temu, co my�l� dziewcz�ta pragn�ce zosta� stewardesami w prze�wiadczeniu, �e jest to praca, gdzie nie ma prawie �adnej roboty, a za to wiele si� podr�uje w zgrabnym mundurku � jest bardzo wiele najrozmaitszych zaj��, poch�aniaj�cych niemal ca�y czas, gdy� musz� by� one wykonane bezb��dnie i co do minuty. Pr�cz tego, jak pan wie, stewardesy maj� �cis�e instrukcje dotycz�ce kontakt�w z pasa�erami m�czyznami. Mamy by�, oczywi�cie, uprzejme dla wszystkich, ale nie wolno nam zawiera� znajomo�ci z pasa�erami, nie m�wi�c ju� o prywatnych rozmowach z nimi w jakiejkolwiek formie i pod jakimkolwiek pretekstem. Gdyby stwierdzono co� podobnego, mog�oby to grozi� utrat� posady.

Umilk�a.

� Rozumiem doskonale� � powiedzia� Joe. � Chcia�bym jeszcze wiedzie�, �eby skompletowa� sobie obraz tego, co dzia�o si� na pok�adzie samolotu dzi� w nocy, gdzie by�a za�oga i jak przebiega�a s�u�ba?

Pilot skin�� g�ow� ze zrozumieniem.

� Przyznaj�, �e czeka�em na to pytanie. Zwykle to wygl�da tak, �e jeden z pilot�w prowadzi, a drugi drzemie na ceratowej kanapce, stoj�cej naprzeciw stanowiska radiotelegrafisty. Ale dzi� w nocy by�o nieco inaczej. Cho� pasa�erowie nie zostali o tym dok�adnie poinformowani, przelatywali�my przez obszar gwa�townych burz tropikalnych, kt�re starali�my si� wymija� w miar� mo�no�ci. S� to burze przechodz�ce zwykle nad niewielkim obszarem, ale do�� ruchliwe. Byli�my w nieustannym kontakcie z ziemi�, bior�c namiary i notuj�c lokalizacj� zaburze� atmosferycznych. W tej sytuacji obaj piloci i radiotelegrafista musieli by� bez przerwy na stanowiskach, przynamniej w ci�gu trzech pierwszych godzin lotu. P�niej�

� Pan Knox zosta� zabity mniej wi�cej podczas drugiej godziny lotu lub na pocz�tku trzeciej� � przerwa� mu Alex. � Co prawda nie jestem lekarzem, ale kiedy zbudzi�em si� po czterech godzinach od startu, pan Knox nie �y� ju� z pewno�ci� od mniej wi�cej dw�ch godzin. Wskazywa�y na to pewne symptomy.

Urwa�. Nie chcia� m�wi� przy kobietach o st�eniu i barwie plamy krwi na koszuli i o temperaturze martwego cia�a.

� Je�li jest pan tego absolutnie pewien � u�miechn�� si� Grant � zdejmuje mi to kamie� z serca, poniewa� przez pierwsze trzy godziny lotu �aden z nas nie m�g� ani na chwil� opu�ci� swego miejsca. Zreszt�, szczerze m�wi�c, �aden z nas nie usn�� i nikt z nas trzech nie po�o�y� si� do chwili, gdy Barbara� to znaczy panna Slope, zawiadomi�a nas o wypadku. A p�niej trudno by�o nawet my�le� o �nie. Je�li chodzi o stewardes�, to �pi ona w pomieszczeniu w tyle samolotu, obok bufetu, lod�wki i innych gospodarczych urz�dze�. Nad jej pos�aniem znajduje si� dzwonek i s�uchawka telefoniczna, dzi�ki kt�rej mo�e w ka�dej chwili po��czy� si� z nami, a my z ni�, bez konieczno�ci w�dr�wki przez ca�� d�ugo�� samolotu.

� Tak, rozumiem � Joe zwr�ci� si� do panny Slope. � A czy zagl�da�a pani noc� do kabiny pasa�erskiej?

� Nie. To znaczy uchyli�am drzwi mniej wi�cej w godzin� po zgaszeniu �wiate�. Nads�uchiwa�am przez chwil�, ale �adna z lampek przy fotelach nie pali�a si� i by�o zupe�nie cicho. Dosz�am do wniosku, �e wszystko jest w porz�dku i pasa�erowie �pi�. By�o to nawet do przewidzenia po tak d�ugo przeci�gaj�cym si� oczekiwaniu na dworcu lotniczym i tak gor�cym dniu. Wr�ci�am do siebie, zdj�am pantofle i nastawiwszy budzik, po�o�y�am si� i nakry�am kocem. By�am bardzo zadowolona, mog�c z�apa� troch� snu. Sama nie wiem, kiedy usn�am, ale chyba niemal od razu. Obudzi�am si�, kiedy budzik zadzwoni�. Samolot wystartowa� niemal pusty, a to oczywi�cie oznacza�o, �e b�d� mia�a znacznie mniej pracy zwi�zanej z przygotowaniem �niadania. Bywaj� przecie� przeloty, gdy nie mog� nawet zmru�y� oka na ca�ej trasie z Londynu do Johannesburga.

� Dzi�kuj� pani� � Joe min�� j� i kapitana, kieruj�c si� ku �rodkowi kabiny.

� I co teraz? � zapyta� Fighter Jack. � Bardzo to by�o ciekawe! Wie pan ju� tyle o nas, ile chcieli�my o sobie powiedzie�. Ale czy taka rozmowa mo�e pom�c w �ledztwie? Przecie� nikt si� nie przyzna� do wyprawienia tego Knoxa na tamten �wiat. Trudno zreszt� wymaga�, �eby si� nam zwierzy� z tego. A jak pan sam stwierdzi�, morderca musi tu by�. Wi�c kto� k�ama�.

� Ale� tak! � Joe u�miechn�� si� pogodnie i skin�� g�ow�, lecz spojrzawszy w kierunku ogona maszyny i zauwa�ywszy pod�u�ny, zakryty kocem kszta�t, spowa�nia� natychmiast. � Na szcz�cie wszyscy niewinni pomogli mi niezmiernie! Wydaje mi si�, �e w tej chwili chyba wszystko jest zupe�nie jasne, prawda?

� Jasne?� � powiedzia� Fighter Jack. � Jak to jasne? Czy chce pan przez to powiedzie�, �e pan wie ?! �e pan wie, kto zabi� tego biedaka?

Joe przez chwile nie odpowiada�. Sta� wpatrzony w ogromn�, bezchmurn� przestrze� za oknami maszyny. S�o�ce przesz�o ju� kawa�ek nieba i znajdowa�o si� nieco poni�ej l�ni�cego kra�ca skrzyd�a. Wreszcie Alex oderwa� wzrok od r�wno zarysowanej, czystej linii widnokr�gu i spojrza� na profesora. Jeszcze przez u�amek sekundy w oczach jego zdawa� si� kry� wyraz niepewno�ci, ale znikn��, ust�puj�c natychmiast miejsca ponuremu b�yskowi.

� Tak� � powiedzia� cicho. � My�l�, �e nie b�dziemy zbyt d�ugo zatrzymywali si� w Nairobi. Pan Samuel Hollow mia� s�uszno��: ten klimat jest zab�jczy dla Europejczyk�w.

� To znaczy, �e pan nie ma �adnych w�tpliwo�ci! � zawo�a� Fighter Jack. � S�yszysz, Samuelu? On wie!

� On m�wi, �e wie� � odpowiedzia� spokojnie ma�y cz�owieczek. Ale jego bystre oczka ani na chwil� nie oderwa�y si� od twarzy stoj�cego.

� Tak powiedzia�em? � Joe kiwn�� g�ow�. � Tak, chyba tak mo�na by�oby to okre�li�. Wszyscy przecie� wiedzieli�my, �e morderca znajduje si� w�r�d nas. Jedynym problemem stoj�cym przede mn� by�o oddzielenie go od pozosta�ych pasa�er�w.

� Bo�e, kto?� � powiedzia�a zd�awionym g�osem Isabella Linton. Zamilk�a przes�aniaj�c wargi d�oni�. W s�o�cu zab�ysn�� krwistoczerwony lakier jej paznokci.

Alex roz�o�y� r�ce.

� Zaraz postaramy si� doj�� do tego, ale najpierw spr�bujemy si� zastanowi�, co b�dzie dla nas podstaw� do oddzielenia czarnej owieczki od niewinnego, bia�ego stada. Jak zwykle, gdy rozwa�ana jest sprawa zab�jstwa, istniej� dwie zasadnicze ewentualno�ci: albo mog�o by� ono zaplanowane z g�ry i przygotowane przez morderc�, albo te� dokonano go pod wp�ywem nag�ego impulsu. Oczywi�cie, gdy bierzemy pod uwag� obie te ewentualno�ci, najistotniejszym z tak zwanych og�lnych, nie zwi�zanych bezpo�rednio z zab�jstwem fakt�w jest to, �e samoloty z Londynu do Johannesburga i z Johannesburga do Londynu odlatuj� codziennie, a w niekt�re dni nawet kilkakrotnie. To chyba jasne, prawda?

Zawiesi� g�os.

� By� mo�e dla pana, ale nie dla mnie � Grant potrz�sn�� g�ow�. � Dlaczego mia�oby to mie� nie tylko decyduj�ce, ale w og�le jakiekolwiek znaczenie?

� Zaraz dojdziemy i do tego. Ale najpierw, �eby nie by�o ju� �adnych luk w naszym rozumowaniu, musimy ustali� jeszcze jedno, cho�, jak s�dz�, b�dzie to tylko prosta formalno��. Panie kapitanie, czy m�g�by pan poprosi� tu jeszcze, tylko na kr�tk� chwil�, waszego radiotelegrafist�?

Grant bez s�owa wsta�, podszed� do drzwi, uchyli� je i zawo�a�:

� Ned, przyjd� tu na chwileczk�, je�eli mo�esz! Cofn�� si� i czeka�, p�ki przysadzista sylwetka radiotelegrafisty nie pojawi�a si� w kabinie.

� Miejsce, w kt�rym pan pracuje, znajduje si� pomi�dzy stanowiskiem sterowniczym obu pilot�w, a kabin� pasa�ersk�, prawda?

� Tak.

� Z miejsca tego widzi pan nieustannie plecy obu pilot�w, je�li siedz� za sterami?

� Tak, oczywi�cie.

� A ka�dy z nich mo�e, odwr�ciwszy g�ow�, dostrzec pana, prawda? Miejsce, w kt�rym pan pracuje, jest dobrze o�wietlone?

� O�wietlony jest m�j st� i aparaty, przy kt�rych pracuj�. Kabina nie mo�e by� zbyt jasna, bo przeszkadza�oby to pilotom, rzucaj�c refleks na przedni� szyb� ich pomieszczenia. W zwi�zku z tym musieliby trzyma� drzwi prowadz�ce do mnie zamkni�te. Dlatego nie zapalam nigdy g�rnego �wiat�a.

� Ale, mimo to, obaj panowie widzicie swego koleg�?

� Tak, widzimy. � Grant potwierdzi� zdecydowanym skini�ciem g�owy. � Nie jest tam przecie� nigdy ciemno, bo na radiotelegrafist� pada nieustannie odbicie �wiate� skierowanych na znajduj�ce si� tu� przed nim instrumenty. Je�li rozumiem dobrze cel pa�skich pyta�, chce si� pan dowiedzie�, czy mo�e zaistnie� sytuacja, w kt�rej radiotelegrafista jest dla nas niewidzialny? Nie. Widzimy go stale, je�li nie zamkniemy dziel�cych nas drzwi. A drzwi tych nie zamykali�my w og�le tej nocy.

� Dzi�kuj�. O to mi w�a�nie chodzi�o� � Joe zwr�ci� si� do radiotelegrafisty:

� Czy po starcie pierwszy lub drugi pilot przechodzili obok pa�skiego stanowiska?

� Nie.

� Czy jest pan tego absolutnie pewien?

� Tak.

� Nie spa� pan ani nie zdrzemn�� si� pan cho�by przez chwil�?

� Nie. Pracowa�em przez ca�y czas i niemal przez ca�y czas rozmawiali�my. Odbiera�em bez przerwy meldunki z ziemi o zaburzeniach w atmosferze na trasie lotu. P�niej zbaczali�my dwukrotnie z trasy i robi�em moc pomiar�w nawigacyjnych. By�a to do�� niespokojna noc dla nas wszystkich.

� Czy m�g�by pan zezna� pod przysi�g�, �e nie straci� pan obu pilot�w ani na chwil� z oczu?

� Tak, bez �adnego wahania. Obaj nie opu�cili nawet na sekund� swoich miejsc za sterami, to znaczy co kilkana�cie minut to jeden, to drugi wstawali i przychodzili do mnie, �eby spojrze� na wykres lotu i sprawdzi� inne techniczne sprawy. Ale natychmiast wracali z powrotem. A my�l�, �e i oni mogliby przysi�c, �e tak�e ja nie opu�ci�em mojego stanowiska, co zreszt� jest zgodne z prawd�. Jak my�lisz, Howard?

Pytanie to by�o zwr�cone do Granta.

� Mog� odpowiedzie� tylko w swoim imieniu. Przysi�g�bym tak�e bez wahania, bo nawet teraz, s�uchaj�c, tej rozmowy, zastanawia�em si� nad przebiegiem lotu i wiem na pewno, �e nie by�o takiej chwili, w kt�rej straciliby�my kontakt. My�l�, �e drugi pilot potwierdzi w ca�ej rozci�g�o�ci moj� opini�. Na szcz�cie, cho� nie wiedzieli�my o tym, by�a to jedna z tych nocy, kiedy za�oga nie mo�e zmru�y� oka, a praca ca�ego zespo�u prowadz�cego maszyn� trwa bez przerwy. Ale my�l�, �e najlepiej b�dzie, je�li pan sam zapyta drugiego pilota.

Joe skin�� g�ow� i ruszy� ku drzwiom prowadz�cym do kabiny nawigacyjnej. Nie by�o go d�u�sz� chwil�. Wszyscy milczeli. Nawet Fighter Jack nie podzieli� si� ze swym trenerem nurtuj�cymi go w�tpliwo�ciami i wra�eniami. Wreszcie Alex powr�ci� i zatrzyma� si� po�rodku kabiny.

� Kolega potwierdza w ca�ej rozci�g�o�ci s�owa pan�w. W zwi�zku z tym trzeba przyj��, �e wszyscy macie, jak powiadaj� pisarze sensacyjnych powie�ci, niezbite alibi. Oczywi�cie, mogliby�cie by� w zmowie i wsp�lnie zabi� pana Knoxa, ale t� hipotez� odrzucam jako absurdaln� i nie prowadz�c� do �adnych sensownych wniosk�w. Powr��my wi�c do naszego podstawowego zagadnienia: z g�ry zaplanowany mord z premedytacj� czy te� zab�jstwo pod wp�ywem impulsu? Zajmijmy si� najpierw pierwsz� ewentualno�ci�.

1) Ot� mord z premedytacj�, pope�niony przez jednego pasa�era samolotu pasa�erskiego na drugim z pasa�er�w, wymaga pewnego podstawowego warunku� � zawiesi� na chwil� glos. � Nie domy�lacie si� pa�stwo? Jest to warunek niezwykle prosty: morderca musia� wykupi� bilet wiedz�c, �e ofiara b�dzie z pewno�ci� lecia�a tym, a nie innym samolotem. Albowiem �eby zabi� cz�owieka w samolocie, trzeba lecie� razem z nim. Ot� pan Knox nie lata� regularnie do Londynu, ale od przypadku do przypadku, w�wczas gdy wymaga�y tego interesy kopalni �Flora�. Poniewa� samoloty, jak ju� wiemy, odbywaj� loty na tej trasie codziennie, a czasami nawet cz�ciej ni� raz na dzie�, morderca nie m�g� nawet w przybli�eniu liczy� na szcz�liwy dla siebie zbieg okoliczno�ci i wykupi� bilet przed panem Knoxem. Fakt ten eliminowa� pann� Linton, kt�ra wykupi�a powrotny bilet z Anglii na kilka tygodni wcze�niej i sprecyzowa�a ju� w�wczas dzie� opuszczenia Johannesburga. Eliminowa� dla tej samej przyczyny pani� Knox, profesora Braclaya, pan�w Jacka Fightera i Samuela Hollowa, a tak�e pana Horace Robertsa, bo nie spos�b powa�nie bra� pod uwag� mo�liwo�ci, �e siedz�c w wi�zieniu i czekaj�c na przedterminowe zwolnienie, m�g� w cudowny i sobie tylko znany spos�b przewidzie�, �e na pok�adzie samolotu, kt�rym b�dzie powraca� do Anglii, spotka cz�owieka, kt�rego nienawidzi� najbardziej z wszystkich ludzi. Je�li mam u�ci�li� t� list�, zwalnia to od podejrzenia tak�e i mnie, gdy� i ja wykupi�em bilet powrotny w Londynie i jest na nim z g�ry oznaczony dzie� powrotu z Johannesburga. Oczywi�cie ka�dy mo�e �atwo sprawdzi� to w mojej ksi��eczce biletowej, cho� nie zajmowa�em si� swoj� osob� rozpoczynaj�c to dochodzenie. Pozostaje nam jedynie panna Elizabeth Crowe, kt�ra wykupi�a bilet po panu Knoxie. Ale panna Crowe jest pracownikiem agencji detektywistycznej. Legitymacja jej nosi piecz�� prezydenta policji w Johannesburgu i jego podpis, kt�rym po�wiadcza on jej autentyczno��. Agencja GLOBE jest powa�n� firm�, o kt�rej s�ysza�em ju� kilka razy, a uzyskanie od policji prawa do uprawiania zawodu detektywa wymaga oczywi�cie nieposzlakowanej opinii. Zreszt�, relacja pani Crowe jest prosta i wydaje mi si� absolutnie prawdziwa. Pan Knox nie zna� jej najwyra�niej, a nie sadz�, aby panna Crowe mog�a poda� nam jakiekolwiek fa�szywe dane lub przekr�ci� fakty dotycz�ce jej zadania, wiedz�c, �e wszystkie zeznania tu obecnych zostan� ju� w Nairobi poddane szczeg�owemu i drobiazgowemu sprawdzeniu przez policj�, zanim ktokolwiek z pasa�er�w b�dzie m�g� uda� si� w dalsz� podr�. Tak wi�c, je�li przyjmiemy, �e panna Crowe m�wi prawd� o sobie i o przyczynie swej obecno�ci po�r�d nas w tej chwili, a jej legitymacja nie jest sfa�szowana, to w�a�nie ona jedna spo�r�d wszystkich obecnych nie mog�a wykupi� biletu, zanim uczyni� to pan Knox. To chyba jasne, prawda? Chc�c zawrze� z nim znajomo�� podczas lotu, musia�a przecie� czeka�, a� pan Knox wykupi bilet, a dopiero potem mog�a to zrobi� sama.

� S�ucham pana bardzo pilnie� � powiedzia� Grant � ale przyznaj�, �e zagubi�em si� troch�. Skoro udowodni� pan, �e nikt z nas nie m�g� zabi� pana Knoxa, mo�na by�oby wyci�gn�� z tego tylko jeden wniosek: �e pan Knox �yje. A wiemy wszyscy, �e, niestety, to nie prawda.

� Tak, pan Knox zosta� zamordowany, co do tego nie mo�e by� najmniejszych w�tpliwo�ci. Zajmuj� si� tak drobiazgowo okre�leniem wszystkich za i przeciw dotycz�cych tu obecnych, �eby w drodze do�� mozolnych, cho� niezb�dnych, eliminacji udowodni� pe�n� niewinno�� wszystkich niewinnych i wskaza� zab�jc�. O to nam przecie� jedynie chodzi, prawda? Tym, co powiedzia�em poprzednio, chcia�em udowodni�, �e zbrodni� z premedytacj� mog�a pope�ni� jedynie osoba, kt�ra wiedzia�a, �e Knox odleci w�a�nie tym, a nie innym samolotem. A m�g� to wiedzie� jedynie kto�, komu Knox powiedzia�by o tym, lub kto�, kto uzyska� t� wiadomo�� z innego �r�d�a. Oczywi�cie, osoba taka musia�aby zakupi� bilet po panu Knoxie, b�d� tu� przed nim, gdyby wiedzia�a ju�, �e tym samolotem ma on zamiar lecie�. Jak powiedzieli�my, jedynie panna Crowe mog�aby pasowa� do tej sytuacji, ale z kolei rola panny Crowe jest zupe�nie inna i nie mamy najmniejszego powodu, aby jej nie wierzy�, o ile nie oka�e si�, �e w og�le k�amie, w co ja z kolei nie wierz�, gdy� by�oby to k�amstwo zupe�nie samob�jcze, obci��aj�ce j� ju� na wst�pie dochodzenia i przemieniaj�ce zaplanowany mord z premedytacj� w g�upi�, nieodpowiedzialn� afer�, kt�r� najbardziej t�py funkcjonariusz policji musia�by rozwi�za� w ci�gu pi�ciu minut po uzyskaniu podstawowych informacji. A musz� przyzna�, �e nie uwa�am naszego mordercy za g�upca, cho� nie jest on morderc� doskona�ym� Pope�ni� kilka omy�ek� Ale o tym p�niej.

Odetchn�� g��boko i podj��:

� Przejd�my teraz do drugiej ewentualno�ci, mianowicie do tej, �e mog�o to by� zab�jstwo w og�le nie zaplanowane. A wi�c:

2) Zab�jstwo pod wp�ywem nag�ego impulsu. Na przyk�ad pan Roberts m�g� dostrzec Knoxa wchodz�c do samolotu.

� Nie dostrzeg�em go jednak � powiedzia� Roberts. � M�wi�em ju� panu o tym.

� Tak, pami�tam doskonale, �e zaprzeczy� pan temu. Ale przecie� rozwa�aj�c spraw� morderstwa, mamy do czynienia jedynie z pa�skim go�os�ownym zaprzeczeniem, kt�rego nie mo�e pan poprze� �adnymi dowodami. Musia�em wi�c hipotetycznie za�o�y�, �e m�g� go pan rozpozna� natychmiast po wej�ciu tutaj. Dalej mog�o to przebiec tak, �e widok tego cz�owieka oszo�omi� pana na chwil� zupe�nie, ale gdy usiad� pan na swoim miejscu, nienawi�� wybuch�a straszliwym p�omieniem w pana duszy! Przepraszam za melodramatyczn� nutk�, ale oto nadesz�y pierwsze godziny wolno�ci i ju� na samym wst�pie los styka pana z cz�owiekiem, kt�rego, jak sam pan stwierdzi�, m�g�by pan zadusi� go�ymi r�kami! Siedzi pan na swoim miejscu, d�awi�c si� t� nienawi�ci�, ludzie kolejno gasz� lampki przy fotelach, wreszcie pozostaje pan sam: jako jedyny nie u�piony cz�owiek w tej kabinie. Czy jest rzecz� mo�liw�, �e korzystaj�c z u�pienia wszystkich ewentualnych �wiadk�w, gnany straszliw� nienawi�ci� i nie my�l�c nawet o tym, co mo�e p�niej nast�pi�, wsta� pan i skradaj�c si� cicho podszed� pan do jego fotela, a p�niej widok u�pionego wroga, zamiast ostudzi� pan w�ciek�o��, wzm�g� j� tylko? Bo prosz� pomy�le�: odsiedzia� pan ponad rok w wi�zieniu i wyszed� pan w�a�nie stamt�d z pi�tnem ha�by i z�amanym �yciem, a ten, kt�rego nikczemne, fa�szywe �wiadectwo by�o przyczyn� pana tragedii, znajduje si� oto zupe�nie bezbronny na pa�skiej �asce! Prosz� mi szczerze powiedzie�, czy przyj�wszy tego rodzaju przebieg wypadk�w, mo�na uzna� za rzecz niemo�liw�, �e zabi� pan Richarda Knoxa?

� To straszne� � Roberts opu�ci� g�ow�, a kiedy podni�s� j�, oczy jego by�y niemal bez wyrazu. � Pyta pan, czy dokonanie przeze mnie zab�jstwa Knoxa by�o rzecz� mo�liw�? Chocia� nie zabi�em tego cz�owieka, rozumiem pana. W �wietle tego, co pan nam przedstawi�, by�o ono rzecz� mo�liw� i prawdopodobn��

Joe potrz�sn�� g�ow�.

� Myli si� pan. Pope�nienie przez pana tego morderstwa by�o zar�wno niemo�liwe, jak i w konsekwencji, nieprawdopodobne.

� Jak to? � Fighter Jack podni�s� si� z miejsca wsparty o grzbiet znajduj�cego si� przed nim fotela i pochyli� si� ku Alexowi. � Panie, czy pan to m�wi serio?

� Nie jest to pora ani okoliczno�ci najbardziej stosowne do �art�w, jak ju� panu by�a uprzejma wytkn�� pani Knox � powiedzia� Joe t�umi�c u�miech, cho� wcale nie by� rozbawiony. � Wracaj�c za� do mojego o�wiadczenia, prosz� sobie przypomnie�, �e pierwsz� moj� czynno�ci� by�o wys�anie depeszy do urz�du celnego w Johannesburgu. Wiedzia�em, �e je�li pan Roberts nie b�dzie mia� wyj�tkowego szcz�cia w tej sprawie, mo�e zn�w ponie�� kar� za cudze grzechy. Szczerze m�wi�c, nie wiedzia�em jeszcze w�wczas, kto zabi�, chocia� od pierwszej chwili podejrzenia moje by�y skierowane raczej w s�usznym kierunku. Ale pan Roberts naprawd� m�g� zabi�. Mia� pot�ny motyw i okazj� do spe�nienia tego czynu. By�a jednak szansa stwierdzenia jego alibi, b�d� upewnienia si�, �e to on jest morderc�. Na szcz�cie w depeszy, kt�r� przes�ano mi z Johannesburga, znajdowa�o si� �elazne i absolutnie nie do obalenia alibi pana Robertsa. Alibi tak pot�ne, �e on jeden z nas wszystkich na pewno nie m�g� by� morderc� i nale�a�o go wykluczy� ju� w chwili rozpocz�cia dochodzenia. A je�li pozwoli�em sobie dr�czy� go przez pewien czas pytaniami i pozostawi� w niepewno�ci, zrobi�em tak jedynie dla dobra sprawy, aby uzyska� jak najwi�cej informacji o �yciu i charakterze zamordowanego, o kt�rym pan Roberts powiedzia� nam przecie� bardzo wiele niezwykle interesuj�cych rzeczy.

Ot� sprawa jest nies�ychanie prosta: Richard Knox zamordowany zosta� ciosem d�ugiego sztyletu, kt�ry morderca ze zrozumia�ych wzgl�d�w musia� podrzuci� przy zw�okach. Musia�, gdy� by�o dla niego spraw� jasn�, �e ca�y samolot i wszystkie obecne na pok�adzie osoby zostan� poddane �cis�ej osobistej rewizji, je�li bro� si� nie znajdzie. A tego nie pragn�� w �adnym wypadku. Zreszt�, by�o dla mordercy spraw� pierwszorz�dnej wagi, aby nie porusza� si� po ciemku z zakrwawionym sztyletem w r�ce. Narz�dzie mordu mog�o pozostawi� przypadkowy �lad na jego ubraniu czy te� sta� si� wskaz�wk� innego rodzaju. Poruszanie si� z tym sztyletem by�o niezwykle ryzykowne, a poniewa� niemal ka�de dziecko w naszych czasach czyta powie�ci kryminalne, wszyscy prawie wiedz�, �e analizy chemiczne wykonywane w laboratoriach policyjnych czyni� cuda. Jakkolwiek zreszt� rozumowa� morderca, wsun�� on po zab�jstwie sztylet pod koc, kt�rym okryty by� Knox. W ten spos�b, dzia�aj�c w r�kawiczkach, gdy� pewien jestem, �e nie by� na tyle nierozs�dny, aby pozostawi� na r�koje�ci sztyletu odciski palc�w, o kt�rych wiedza jest teraz przedmiotem dyskusji w ni�szych klasach szk� �rednich, natychmiast po zab�jstwie pozby� si� morderczego narz�dzia. Najprostsze i najbezpieczniejsze by�o pozostawienie go przy zw�okach. Morderca by� przekonany, �e od tej chwili wszelkie �lady zosta�y zatarte i nikt w �aden spos�b nie b�dzie m�g� mu udowodni� tej zbrodni, cokolwiek p�niej nast�pi. Pozornie rozumowanie to by�o s�uszne. Ale w ten spos�b morderca wykluczy� spo�r�d grona podejrzanych osob� najbardziej podejrzan�: pana Robertsa! Albowiem pan Roberts nie mia� sztyletu, kt�rym zamordowano Richarda Knoxa. Poznali�cie pa�stwo wszyscy tre�� depeszy z urz�du celnego. Wyliczono w niej wszystkie bez wyj�tku przedmioty, kt�re pan Roberts mia� przy sobie, Z pedanteri� godn� prawdziwych celnik�w urz�dnicy z Johannesburga poinformowali mnie nawet o zapalniczce, kt�r� znaleziono w jego ubraniu. Wyobra�am sobie, z jak� gorliwo�ci� donie�liby nam o tym sztylecie! I oto na ka�de ��danie obro�cy pana Robertsa celnicy z Johannesburga musieliby zezna� pod przysi�g�, �e wsiadaj�c na pok�ad samolotu nie mia� on przy sobie sztyletu, kt�rym zamordowano Knoxa! A skoro nie mia�, to gdzie mia� go zdoby� po zgaszeniu �wiate�? A wi�c pan Roberts nie m�g� zamordowa�, gdy� w �aden spos�b nie m�g� dysponowa� narz�dziem zbrodni, kt�rym dokonano mordu! Wykluczone by�o tak�e, aby m�g� przeszmuglowa� d�ugi n� o szerokiej, solidnej r�koje�ci podczas rewizji osobistej. Nie mo�na by�o te� przypu�ci�, �e po zapadni�ciu ciemno�ci zacz�� poszukiwa� narz�dzia zbrodni w cudzych torbach i neseserach, b��dz�c po omacku po ca�ej kabinie. Jest to oczywisty nonsens z wielu powod�w, z kt�rych pierwszym jest ten, �e sk�d Roberts, kt�ry wszed� ostatni i usiad� w pierwszym rz�dzie, m�g� w og�le orientowa� si�, kto i gdzie z�o�y� swoje rzeczy. I czy m�g� w og�le liczy� na to, �e znajdzie tak wielkie, konieczne do zadania ciosu narz�dzie? Nonsens i jeszcze raz nonsens! �aden s�d na �wiecie nie zgodzi�by si� rozpatrywa� sprawy opartej na tak absurdalnych i niemo�liwych w rzeczywisto�ci przes�ankach. I mia�by s�uszno��. Tak wi�c pan Roberts mo�e sobie pogratulowa�, �e mimo pozornie niesprzyjaj�cego zbiegu okoliczno�ci jest poza wszelkim podejrzeniem.

� Doskonale zrozumia�em, czym si� pan kierowa� buduj�c moje alibi � Roberts wyprostowa� si�, dotykaj�c niemal g�ow� sufitu kabiny � ale obawiam si�, �e je�li nie udowodni pan w r�wnie sugestywny spos�b, �e morderc� jest kto inny, policja b�dzie chcia�a przyklei� to do mnie!

� Prosz� nie mie� najmniejszych obaw � Alex zdecydowanie potrz�sn�� g�ow�. � Chcia�bym teraz przej�� do pani Agnes Knox, drugiej osoby, kt�r� pan Knox skrzywdzi� ongi powa�nie. Tu rozumowanie moje bieg�o po nieco innym torze. Los nie by� tak �askawy dla pani Knox, jak dla pana Robertsa. Celnicy nie przetrz�sn�li jej baga�u i nie dokonali osobistej rewizji, kt�ra w prosty spos�b mog�aby �wiadczy�, �e pani Knox tak�e nie dysponowa�a narz�dziem zbrodni, kt�rym zosta� zabity jej by�y m��. Wiedzia�em jednak, �e pani Knox zakupi�a sw�j bilet w Anglii i zarezerwowa�a miejsce w tym w�a�nie samolocie ju� przed kilku tygodniami, nie maj�c najmniejszego poj�cia, �e jej by�y m�� znajdzie si� wraz z ni� na pok�adzie. Mo�na by�o przypu�ci�, �e cho� pani Knox zaprzecza temu, ale jednak spotka�a si� ze swym m�em w Johannesburgu i dowiedzia�a od niego, �e b�d� odbywali podr� wsp�lnie. Ale zaprzecza�o temu zdecydowanie i kategorycznie �wiadectwo moich w�asnych oczu. By�em wraz z panem Knoxem w poczekalni dworca lotniczego, gdy dostrzeg� on i rozpozna� sw� �on�. Zaniem�wi� w�wczas ze zdumienia i nie m�g� odzyska� r�wnowagi przez d�u�sz� chwil�. Jej obecno�� w tym mie�cie by�a dla niego prawdziwym zaskoczeniem. A poniewa� wiem z jej ksi��eczki biletowej, �e i pani Knox nie zmieni�a dnia odlotu, aby znale�� si� w jego towarzystwie, mog�em wi�c z g�ry odrzuci� ewentualno�� zaplanowanego morderstwa i ukrycia przez pani� Knox sztyletu, kt�rym mia�a zamiar je wykona�. A jak powiedzia�em, nie jest to ma�y sztylecik�cacko, kt�ry mo�na ukry� w torebce damskiej, lecz solidny, d�ugi obosieczny n�, jeden z tych, kt�re sprzedaje si� turystom jako bro� u�ywan� przez my�liwych podczas safari w buszu. Nie mog�em sobie wyobrazi�, aby pani Knox mog�a nosi� tego rodzaju rzecz przy sobie bez powodu! A gdyby nawet wioz�a j� dla kogo� jako pami�tk�, nie znajdowa�aby si� ona przecie� ukryta w zupe�nie niejasny dla mnie spos�b, na jej osobie, ale na dnie walizki. Poza tym jak mog�a pani Knox, zobaczywszy po latach swego m�a w poczekalni dworca lotniczego, wiedzie�, �e a) b�d� lecieli jednym samolotem, b) �e samolot ten b�dzie niemal pusty, c) �e uda jej si� jednym uderzeniem zabi� �pi�cego cz�owieka tak, aby nawet nie krzykn�� czy nie wyda� z siebie g�o�nego j�ku? M�g�bym mno�y� tego rodzaju znaki zapytania. W sumie my�l o tym, �e pani Knox, cho� nie mog�a zaplanowa� tego mordu i lecia�a dok�adnie w tym samym czasie, w jakim postanowi�a lecie� niemal miesi�c wcze�niej, mog�a zaopatrzy� si� w magiczny spos�b w narz�dzie zbrodni tych rozmiar�w, przewidzie� okoliczno�ci, w jakich dokona zbrodni, i dokona� jej wreszcie z tak zadziwiaj�c� sprawno�ci�, wyda�a mi si� absurdalna. Wystarczy�o przecie�, aby Knox krzykn��, a w�wczas na pewno kto� z nas obudzi�by si�, a mo�e nawet zerwaliby�my si� wszyscy. Morderca zosta�by natychmiast rozpoznany, bo gdzie m�g�by ukry� si� w samolocie? Nie, pani Knox w zbyt wielu punktach nie pasowa�a do tej zbrodni. Jakkolwiek pr�bowa�bym szeregowa� jej mo�liwo�ci i post�pki, nie pasowa�y one do siebie i nie uk�ada�y si� w logiczny �a�cuch. Z jednej strony wiedzia�em, �e nie mog�a zaplanowa� z g�ry tego morderstwa, a z drugiej mia�em pewno��, �e je�liby go nie zaplanowa�a, nie mog�a go dokona� i nie mia�aby czym go dokona�. Postanowi�em wi�c skoncentrowa� si� na osobie, kt�ra mia�aby o wiele wi�ksze szanse zabicia Knoxa, mia�aby silny motyw zab�jstwa i przeciwko kt�rej dowody gromadzi�yby si� nieustannie, pi�trz�c niemal w miar�, jak z konieczno�ci musia�em eliminowa� kolejno obecne tu osoby jedn� po drugiej� Ale, jak powiedzia�em ju�, w pierwszej chwili nie mog�em mie� absolutnej pewno�ci, kto jest morderc�, cho� wszystko wskazywa�o na to, �e jest to zbrodnia dok�adnie obmy�lona i precyzyjnie zaplanowana�

� Jak to? � powiedzia� profesor Barclay. � Przed paru minutami powiedzia� pan, �e trzeba wykluczy� t� ewentualno�� wobec nas wszystkich, dla takich czy innych powod�w. A cz�onkowie za�ogi gotowi s� zezna� pod przysi�g�, �e nie opuszczali w nocy swego pomieszczenia i nie tracili si� nawzajem z oczu.

� Tak, przypominam sobie dok�adnie, �e w�a�nie to powiedzia�em. Ale w tym, co pan powiedzia�, tak jak i w moim rozumowaniu, nie mieszcz� si� dwie osoby�

� Co? � powiedzia� ma�y cz�owieczek. � Wi�c pan my�li, �e na pok�adzie jest jeszcze kto� ukryty?!

� Ale� nie � Alex u�miechn�� si� lekko. � Co prawda jestem autorem powie�ci sensacyjnych, ale nie oznacza to, �e mam umiej�tno�ci wyci�gania z r�kawa dodatkowych dramatis personae, kt�re, be� najmniejszego wysi�ku z naszej strony, wype�zn� spod foteli i przyznaj� si� do winy, pozwalaj�c nam kontynuowa� podr� z uczuciem, �e cho� przez godzin� czy dwie podejrzewali�my wszystkich naszych towarzyszy podr�y, to jednak okazali si� oni lepsi, ni� przypuszczali�my. Niestety, prawda nie jest ani tak prosta, ani tak mi�a, je�li wolno mi u�y� tego okre�lenia. Ale prosz� ju� nie przerywa�. Zaraz spr�bujemy rozstrzygn�� ca�� spraw�.

Ot�, jak powiedzia�em, doszed�em do wniosku, �e mord ten nie m�g� by� wynikiem spontanicznego dzia�ania. �wiadczy�o o tym narz�dzie zbrodni: przedmiot, kt�rego nikt normalny i rozs�dny nie wozi z sob� w podr�cznej torbie czy neseserze, nie przewiduj�c z g�ry, do czego b�dzie potrzebny. Ale wa�niejsze by�o co innego:

to, �e zbrodnia si� uda�a.

A przecie� je�li kt�rykolwiek z pasa�er�w znajduj�cych si� w kabinie zapragn��by dokona� tego morderstwa, by�by ju� od pierwszej sekundy nara�ony na olbrzymie trudno�ci mog�ce w ka�dej chwili przemieni� jego czyn w katastrof�, �mierciono�n� w r�wnym stopniu dla mordercy, jak dla zamordowanego. Cz�owiek, kt�ry chcia�by zamordowa� Knoxa, musia�by wsta�, podej�� do niego, rozpozna� w ciemno�ci po�o�enie cia�a i zada� cios z absolutn� pewno�ci�, �e zabije od razu, tak szybko, by ofiara nie mog�a wydoby� g�osu. Gdyby Knox zosta� tylko zraniony lub gdyby �y� nawet kilkana�cie sekund, zbrodnia dokonana w tak ma�ym pomieszczeniu, wobec tylu �wiadk�w, zako�czy�aby si� tragicznie dla mordercy. Przecie� morderca �w nie m�g� mie� nawet pewno�ci, �e wszyscy �pi�! Fakt, �e nie pali�y si� lampki, nie dawa� przecie� prze�wiadczenia, �e tak jest. A je�li cho�by jeden z pasa�er�w nie m�g� usn��! Ten pasa�er m�g� rano przypomnie� sobie, ba, musia�by sobie przypomnie�, kt�ry z towarzyszy podr�y wsta� w nocy, by skradaj�c si� ruszy� wzd�u� przej�cia. A jak m�g� morderca sprawdzi�, czy wszyscy �pi�? Nie m�g� przecie� przej�� ca�ej kabiny, zatrzymuj�c si� nad ka�dym z nas i nas�uchuj�c, aby p�niej spokojnie podej�� do Knoxa i zabi� go precyzyjnie, jednym uderzeniem! A jednak tak si� sta�o i nikt z nas nie wiedzia� rano o niczym, nawet ja, kt�ry by�em tak blisko, bli�ej ni� ktokolwiek inny.

A wi�c kto m�g� by� tym morderc�? Morderstwo wykonane w tak trudnych warunkach musi by� wynikiem pot�nego odruchu woli. W ko�cu ka�dy, kto zabija, wie, co go czeka, je�li zostanie schwytany. Jednym z hipotetycznych morderc�w, kt�ry mia� uproszczone zadanie, gdy� nie musia� spacerowa� po kabinie i mia� �pi�cego Knoxa na odleg�o�� r�ki, by�em ja sam. Ale ja wiedzia�em, �e nie pope�ni�em tej zbrodni. By�a jeszcze druga osoba, kt�ra po dope�nieniu pewnych warunk�w mog�a zmniejszy� do koniecznego minimum niebezpiecze�stwo odkrycia jej czynu. Osob� t� by�a panna Barbara Slope, stewardesa na pok�adzie tego samolotu.

Joe wypowiedzia� te s�owa spokojnie, zwracaj�c oczy ku siedz�cej tu� za nim dziewczynie. Ale wzruszy�a ona tylko ramionami i spojrza�a nie na niego, lecz na Granta.

� Ten pan posun�� si�, jak s�dz�, nieco za daleko� � powiedzia�a bez zdenerwowania. � Przykro mi, �e moja osoba zajmuje w tej chwili g��wne miejsce w jego krzy��wce. By�oby to nawet interesuj�ce, gdyby nie� gdyby nie absurdalne w samym za�o�eniu. M�j Bo�e, jaki� mog�abym osi�gn�� cel zabijaj�c tego biedaka? � Spojrza�a mimowolnie w kierunku le��cego nieruchomo cia�a i wzdrygn�a si�. P�niej jej wielkie, pi�kne oczy zwr�ci�y si� ku Alexowi. � Bez wzgl�du na to, czy jako autor powie�ci sensacyjnych bawi si� pan dobrze uk�adaj�c tego rodzaju rebusy, prosi�abym jednak, aby nawet �artem, je�li jest to stosowne s�owo w tych okoliczno�ciach, zechcia� pan nie wprowadza� mojej osoby do tej tragedii! Sprawia mi to przykro��.

� Dobrze � odpar� Joe. � Zrobi� to, na razie. Powr��my do zmar�ego Knoxa. Ot� zar�wno opinia urz�du celnego, jak i to, co powiedzia� nam pan Roberts i co do�� autorytatywnie, na mocy dochodzenia dw�ch wielkich agencji detektywistycznych, o�wiadczy�a nam panna Crowe, �wiadcz� o tym, �e pan Knox by� bardzo zainteresowany przerzucaniem nieoszlifowanych diament�w, b�d� brylant�w, z Po�udniowej Afryki do Anglii. W �wietle praw jego kraju by�o to grubym przest�pstwem, ale, jak wiemy, ani jedna z os�b, kt�re dzi� opowiada�y nam o �yciu pana Knoxa, nie nazwa�a go uczciwym cz�owiekiem. Wr�cz przeciwnie. Wiemy zreszt�, �e dwie agencje detektywistyczne znajduj�ce si� na dw�ch kra�cach ziemi wychodzi�y ostatnio ze sk�ry, aby dowiedzie� si�, jak� drog� pan Knox przewozi drogie kamienie do Anglii. Bo by�o z jednej strony absolutnie pewne, �e nie mia� tych kamieni przy sobie udaj�c si� w podr�, z drugiej strony za�, oferowa� je do sprzeda�y po przybyciu do Londynu! Poniewa� kamienie nie mog�y podr�owa� same, wi�c nasuwa� si� jeden, bardzo prosty wniosek. Pan Knox musia� mie� wsp�lnika. Dopiero maj�c go, m�g� zainscenizowa� pr�b� przeszmuglowania bezwarto�ciowych kamieni, aby uzyska� powtarzaj�ce si� alibi. Tak wi�c, musia�o to ju� trwa� od kilku miesi�cy. Wsp�lnikiem tym musia�a by� osoba stoj�ca poza podejrzeniami, maj�ca swobod� poruszania si� na lotnisku i w urz�dach celnych, godna zaufania i zadowalaj�ca si� stosunkowo niewysok� op�at� za swe us�ugi tak, aby szmugiel drogich kamieni by� nadal dla Knoxa op�acalny. Oczywi�cie, idealnym wsp�lnikiem dla pana Knoxa by�aby osoba nale��ca do jednej z za��g samolot�w kursuj�cych stale pomi�dzy Londynem a Johannesburgiem. Jak wiemy, pan Knox mia� dar wymowy i �atwo�� zawierania znajomo�ci, kt�rej sam do�wiadczy�em na sobie. A teraz prosz� mi powiedzie�, z jakim cz�onkiem za�ogi pasa�erowie maj� najwi�cej do czynienia? � Umilk� na sekund�. Nikt nie odpowiedzia�, ale wszystkie oczy skierowa�y si� ponownie ku Barbarze Slope.

� W�a�nie! � powiedzia� Joe swobodnie. � Widz�, �e wszyscy pa�stwo zgadli�cie. Ot� cz�onkiem za�ogi, z kt�rym naj�atwiej jest zawrze� znajomo��, jest stewardesa.

� Czy pan naprawd� oskar�a mnie o zab�jstwo tego cz�owieka? � Barbara Slope potrz�sn�a g�ow�, jak gdyby chcia�a przebudzi� si� ze z�ego snu. � Pan jest chyba ob��kany� albo, albo� sama nie wiem, co powiedzie�

� Ale� nie jestem ob��kany. To pani by�a nieco nieuwa�na.

� Nieuwa�na? � Unios�a cienkie, pi�knie zarysowane brwi. � Przypuszczam, �e nie tylko ja, ale wszyscy tu obecni chcieliby zrozumie�, co pan ma na my�li? Uprzedzam pana, �e za kilka minut wyl�dujemy i b�d� zmuszona z�o�y� na pana za�alenie do policji w Nairobi. Nie mog� sobie pozwoli� na to, aby by� publicznym przedmiotem tak ohydnych oszczerstw. Jestem zreszt� przekonana, �e ka�dy s�d przyzna mi s�uszno��.

� Je�li wyka�e pani, �e jestem oszczerc�. Ale prosz� pami�ta�, �e b�d� si� broni�. Powiem w�wczas, dlaczego by�em absolutnie przekonany, �e to w�a�nie pani, a nie kto inny, pope�ni�a to morderstwo. A by�em o tym przekonany nie tylko dlatego, �e uda�o mi si� drog� prostego, logicznego rozumowania uwolni� wszystkie pozosta�e osoby od zarzutu morderstwa z premedytacj�. Nie mo�na nikogo skaza� na podstawie przeprowadzenia dowodu, �e wszystkie pozosta�e obecne na miejscu zbrodni osoby nie mog�y jej pope�ni�. Trzeba udowodni�, �e morderca zamordowa�. Zaczn� wi�c od drobnej omy�ki, kt�r� pani pope�ni�a. Nikt z nas nie jest absolutnie doskona�y, wi�c i pani, planuj�c zbrodni�, kt�r� mia�a pani zamiar pope�ni� ju� za kilkadziesi�t minut, nie mog�a skoncentrowa� si� na nic nie znacz�cych pozornie szczeg�ach. Dlatego tak bardzo nieuwa�nie zachowa�a si� pani wczoraj wieczorem podaj�c panu Knoxowi herbat� bez cukru. A je�li ju� zrobi�a pani tak, nie trzeba by�o dzisiaj twierdzi�, �e nie przypomina go sobie pani. Wczoraj wieczorem, kiedy poda�a nam pani herbat�, powiedzia�em do niego odruchowo: �Zdaje si�, �e nie dosta� pan cukru do herbaty�, a on r�wnie odruchowo odpar�: �Nigdy nie pijam z cukrem�. Na jego usprawiedliwienie mog� powiedzie�, �e by� bardzo przej�ty wej�ciem pana Robertsa. Inaczej zapewne i on nie chcia�by si� zdradzi� z tym, �e pani� zna.

� Chyba nie chce mnie pan oskar�y� o morderstwo dlatego jedynie, �e zapomnia�am poda� cukier jednemu z pasa�er�w?

� Oczywi�cie, �e nie! Chocia� ludzie, kt�rzy si� nie znaj�, zwykle nie znaj� tak�e swoich nawyk�w, jednak m�g� to by� zwyk�y przypadek. Ale by�o i drugie wydarzenie, bodaj ciekawsze. Kiedy zapowiedziano samolot i wstali�my wszyscy z miejsc w poczekalni, pan Knox zapomnia� na stoliku jednej z dwu ma�ych paczuszek, kt�re przyni�s� z sob�, maj�c je uwi�zane do guzika marynarki. Pami�tam, �e cho� nic mnie to w�wczas nie obchodzi�o, pomy�la�em przelotnie, �e powinien je w�o�y� do teczki zawieraj�cej tylko troch� papier�w. Ale by�em przekonany, �e najprawdopodobniej kupi� je tu� przed odjazdem na lotnisku lub mo�e w sklepie z pami�tkami znajduj�cym si� tu� obok g��wnego wej�cia dworca. Zreszt� nie mia�em w�wczas �adnego powodu, �eby si� nad tym zastanawia�. Ale wstaj�c pan Knox pozostawi� jedn� z paczuszek na stoliku. By� ju� przy drzwiach, gdy pani podesz�a i odda�a mu j�. Jednocze�nie niemal poda�a pani parasolk� pannie Linton, kt�ra r�wnie� by�a na tyle roztargniona, �eby j� pozostawi�. Pozornie w tym wydarzeniu tak�e trudno by�o dopatrzy� si� czego� nadzwyczajnego. Ale odruchowo zwr�ci�em uwag� na drobny, niemal nic nie znacz�cy szczeg�. W�wczas zreszt� w og�le nie zdawa�em sobie sprawy z jego ewentualnego znaczenia. Podczas kontroli celnej pan Knox, wskazuj�c swoje malutkie paczuszki, powiedzia�, �e znajduj� si� w nich zabawki dla dzieci jego przyjaci� w Londynie: malutka �yrafa i ma�y nosoro�ec. Po otwarciu pude�eczka okaza�o si�, �e nosoro�ec rzeczywi�cie jest w jednym z nich. Ale w drugim by� hipopotam, kt�ry zaj�� miejsce �yrafy. Celnicy bawili si� przez chwil� tymi zabawkami i potrz�sali nimi, chc�c si� upewni�, czy kt�ra� z nich nie zawiera drogich kamieni. Oczywi�cie i do tego faktu nie przywi�zywa�em w�wczas najmniejszego znaczenia, a zarejestrowa�em go jedynie dlatego, �e mam d�ugoletni trening w notowaniu rozmaitych niezgodno�ci. Dopiero dzi� rano zacz��em si� nad tymi drobiazgami zastanawia�, gdy przypomnia�em sobie o nich. Oczywi�cie, to tak�e mog�o by� zupe�nie przypadkowe. Ekspedientka mog�a zapakowa� inne zwierz�tko, pan Knox m�g� zapomnie�, co wybra�, m�g� te� po prostu przej�zyczy� si� w obecno�ci celnik�w�

Ale dzi� rano przypomnia�em sobie, jak bardzo dok�adnie rewidowany by� pan Knox, w kt�rego r�kach by�o jeszcze na kilkana�cie minut przed rewizj� to pude�eczko, aby przej�� do r�k innej osoby, pani w�a�nie, i zn�w do niego powr�ci�. A poniewa� uda�o mi si� wyeliminowa� wszystkich pozosta�ych pasa�er�w, pr�cz pani, musia�em u�o�y� nast�pstwo okoliczno�ci tak, aby zgadza�y si� one nie tylko z moj� hipotez� o pani winie, ale aby pokrywa�y dok�adnie wszelkie tego rodzaju drobne wydarzenia. W moim r�wnaniu, je�li by�a pani winna, wszystko musia�o odby� si� w pewien �ci�le okre�lony spos�b, dla �ci�le okre�lonych przyczyn, kt�re musia�y wywo�a� �ci�le okre�lone skutki, a z nimi i �ci�le okre�lone �lady, �wiadcz�ce bezspornie o pani winie. Zaraz opowiem dok�adnie, jak przebiega�o moje rozumowanie. Wydaje mi si�, �e nie ma ono �adnej luki i �e inaczej morderstwo to nie mog�o zosta� pope�nione. Jestem przekonany, �e si� nie myl�. A je�li si� myl�, b�dzie pani mia�a podw�jn� satysfakcj�, gdy� nie tylko b�dzie mog�a mnie pani oskar�y� o oszczerstwo, ale prokurator w Nairobi b�dzie musia� rozpocz�� przeciw mnie dochodzenie o zab�jstwo Richarda Knoxa! Albowiem po stwierdzeniu, �e �adna z pozosta�ych na pok�adzie os�b nie mog�a tego dokona�, pozostajemy ju� tylko my dwoje, panno Slope. Prosz� wi�c, aby da�a mi pani szans� doko�czenia mojego teoretycznego wywodu. Ot�, je�li Knox szmuglowa� diamenty i brylanty, co by�o stwierdzone przez obie agencje detektywistyczne, a pani by�a jego kurierem, nie m�g� z pewno�ci� spotyka� si� z pani� w Johannesburgu dla wr�czenia towaru, kt�ry mia�a pani przewie��. Po pierwsze, musia� obawia� si�, �e mo�e by� obserwowany, a gdyby policja nabra�a wobec pani podejrze� i poddawszy pani� rewizji, odnalaz�a drogie kamienie, mog�a pani przecie� sypn�� Knoxa. Musia�aby pani przecie� powiedzie�, sk�d je pani ma. Ale nawet gdyby wykluczy� tego rodzaju ewentualno��, jasne by�o, �e nikt nigdy nie mo�e zobaczy� Knoxa w pani towarzystwie. Nie wolno mu by�o dekonspirowa� swego wsp�lnika. Dlatego szybka zamiana pude�eczek na lotnisku wyda�a mi si� sensowna. Mniej niebezpiecze�stw grozi�o w Londynie, gdzie odbiera� od pani powierzony towar. �atwiej jest skrycie spotka� si� w tym olbrzymim mie�cie, a poza tym zapewne mia�a tam pani wi�cej czasu. A mo�e Knox wymy�li� tak�e podobny spos�b przekazywania kamieni bez zwracania na siebie uwagi? Mog�a pani po prostu siedzie� na przyk�ad na �awce w Hyde Parku, a na jego widok wsta� i odej��, pozostawiaj�c malutk� paczuszk�, kt�r� on z kolei wzi��by nieznaczne, siadaj�c na miejscu opuszczonym przez pani�. Nie chc� zreszt� wchodzi� w te hipotetyczne szczeg�y. By� mo�e przekazywa�a mu je pani jeszcze na terenie lotniska w Londynie ju� po rewizji celnej? Nie wiem i zapewne niepr�dko si� dowiem. Zreszt� nie mia�o to dla mnie znaczenia. Pomy�la�em jedynie, �e w tego rodzaju sprawach nikt nie okazuje drugiej stronie nadmiernego zaufania, i wyda�o mi si� w�tpliwe, aby Knox chcia� nazbyt d�ugo przechowywa� u pani brylanty. Nie jestem tego w stu procentach pewien, ale mam mocne przekonanie, �e Knox bardzo niech�tnie widzia�by te kamienie podr�uj�ce wraz z pani� jednym samolotem, podczas gdy on sam lecia�by innym, powiedzmy, nast�pnego dnia. Dlatego s�dz�, �e kontrola list pasa�er�w i za��g na tej trasie wyka�e, �e najcz�ciej, a mo�e wy��cznie, Knox lata� do Londynu samolotami, na pok�adzie kt�rych w�a�nie pani by�a stewardes�.

� I znowu chce pan powiedzie�, �e fakt� �e jaki� pasa�er lecia� ze mn� kilka razy, a ja nie zapami�ta�am dobrze jego rys�w, mo�e oznacza� � Roze�mia�a si�, ale Joe us�ysza� po raz pierwszy w jej �miechu ostr�, nerwow� nutk�. � Pan w tej chwili po prostu wykorzystuje moje s�owa o tym, �e mgli�cie przypominam sobie jego twarz!

� Och nie! S�dz�, �e powiedzia�a pani to, zdaj�c sobie spraw�, �e kto� podczas �ledztwa mo�e zainteresowa� si� podr�ami pana Knoxa i napotka� pani nazwisko na li�cie za��g. Ale w rzeczywisto�ci to, co powiedzia�em dot�d, nie oskar�a pani w pe�nym tego s�owa znaczeniu. S� to tylko drobne hipotezy wynikaj�ce z mojego za�o�enia. My�l�, �e teraz przejdziemy do samej zbrodni. Kiedy odrzuci�em ostatecznie wszystkich pozosta�ych i znalaz�em motyw pani zbrodni w postaci owych przewo�onych przez pani� drogich kamieni, u�o�y�em to sobie tak:

1) Motyw: zysk. Zapewne kamienie te warte s� bardzo wiele, a nikt, pr�cz Knoxa, nie wiedzia� oczywi�cie, �e znajduj� si� one w pani posiadaniu. Po �mierci Knoxa mog�a wi�c pani dysponowa� nimi bez ograniczenia� po up�ywie pewnego czasu, oczywi�cie.

2) Mia�a pani doskona�e doj�cie do �pi�cego Knoxa, gdy� le�a� on w pobli�u drzwi prowadz�cych do pomieszczenia stewardesy, i nie musia�a pani wymija� nikogo, aby si� przy nim znale��. Jedynym cz�owiekiem, kt�ry m�g�by co� zauwa�y�, by�em ja, lecz i ja spa�em do�� daleko pod przeciwleg�� �cian� kabiny, cho� w tym samym rz�dzie.

3) Mog�a pani wybra� dowolny moment do uderzenia, gdy� jako stewardesa mo�e pani swobodnie porusza� si� po kabinie. Gdyby po wej�ciu i zatrzymaniu si� przy drzwiach us�ysza�a pani jakikolwiek ruch albo dostrzeg�a, �e kto� zapali� lampk� nie mog�c usn��, mog�a pani po prostu wycofa� si� i zaniecha� zamiaru. Najtrudniejszym problemem by� dla mnie fakt pani niezwyk�ej, szale�czej wprost odwagi przy samym dokonywaniu zbrodni. Przecie�, jak powiedzieli�my, najmniejsza omy�ka spowodowa�aby dla pani nieodwracaln� katastrof�. I w�wczas dopiero nabra�em pewno�ci absolutnej, �e to pani zabi�a. Albowiem w rzeczywisto�ci pani by�a jedynym cz�owiekiem, kt�ry m�g� zapewni� sobie wzgl�dnie ma�e ryzyko. Nie wiem nawet, czy w�a�nie ta mo�liwo�� nie pchn�a pani na drog� zbrodni� Ale nie wierz�, aby przy tak olbrzymim ryzyku, kt�re pani podj�a, mog�o by� inaczej. Musia�a pani zaasekurowa� si� przed dwoma ewentualno�ciami: po pierwsze, Knox m�g� si� obudzi�, gdy stanie pani nad nim. Po drugie, musia�a pani jako� ubezpieczy� si� przed jego krzykiem, gdyby pierwszy cios nie by� zupe�nie skuteczny. Dlatego jestem absolutnie przekonany, �e Richard Knox otrzyma� od pani silny �rodek usypiaj�cy w herbacie. Prawdopodobnie liczy�a pani na to, �e policja skonfrontowana z tak ewidentn� przyczyn� �mierci, jak� by�o uderzenie sztyletem, nie uzna za potrzebne przeprowadzenie analizy zawarto�ci �o��dka zmar�ego. Nie jest to zreszt� jedynie hipoteza teoretyczna. Wczoraj wieczorem Knox zachowa� si� w pewnej chwili jak cz�owiek, kt�remu dano silny narkotyk. By� bardzo przera�ony, kiedy zobaczy� pana Robertsa. Przysiad� si� do mnie i zacz�� mi gor�czkowo opowiada�, popijaj�c herbat�, jakim to brutalnym i m�ciwym przest�pc� mo�e okaza� si� pan Roberts. Lecz gdy wypi� j� do ko�ca w zachowaniu jego nast�pi�a nag�a, zbyt szybka zmiana, gdy� niemal w okamgnieniu straci� ca�e zainteresowanie wobec tak przejmuj�cego przed chwil� problemu. Sam by�em w�wczas bardzo zm�czony i nie by�em w stanie zastanowi� si�, dlaczego tak nagle zoboj�tnia� wobec niebezpiecze�stwa, kt�re wcale nie wydawa�o mu si� wyimaginowane? Ale dzi� rano wr�ci�em my�l� do tej sceny i nabra�em przekonania, �e zmiana w jego zachowaniu nie by�a naturalna. Nast�pi�a zbyt szybko. Oczywi�cie analiza wn�trzno�ci zmar�ego b�dzie przeprowadzona i je�li wyka�e, �e otrzyma� on wraz z herbat� silny �rodek usypiaj�cy lub og�uszaj�cy psychicznie, sytuacja pani stanie si� bardzo trudna.

Ale �eby stwierdzi� z ca�a pewno�ci�, �e pani zabi�a Knoxa, wa�ne jest naprawd� tylko jedno. W moim r�wnaniu matematycznym sprawa ta jest bardzo prosta. Zak�adam, �e zabi�a go pani dla zysku, konkretnie m�wi�c, aby przyw�aszczy� sobie diamenty, a najprawdopodobniej brylanty, kt�re da� pani na przechowanie. Ot�, je�li zaryzykowa�a pani a� tak wiele, �eby je uzyska�, zak�adam, �e nadal musz� one znajdowa� si� teraz w pani posiadaniu. Policja przeszuka zapewne ca�y samolot. Ale nie s�dz�, aby to by�o konieczne. Nie wierz�, aby ukry�a pani te kamienie gdzie� w samolocie. Nie po to pani zabi�a, aby nara�a� je na konfiskat�, a na pewno mog�a pani przewidzie�, �e policja b�dzie rewidowa�a wszystkie pomieszczenia, poszukuj�c ewentualnych dodatkowych �lad�w pozostawionych przez zbrodniarza. Wychodz�c z za�o�enia, �e jako cz�onek za�ogi samolotu zejdzie pani bez przeszk�d na ziemi�, aby, by� mo�e, ukry� paczuszk� w jakim� miejscu, z kt�rego b�dzie j� pani mog�a, powiedzmy, po miesi�cu zabra�, musi pani, je�li rozumowanie moje jest s�uszne, mie� te kamienie tu, przy sobie. Oczywi�cie istnieje niewielka szansa, �e jednak przestraszy�a si� pani po zbrodni tak bardzo, �e ukry�a je pani w jakim� schowku. Ale widz�c zimn� krew, z jak� pani potraktowa�a moje oskar�enie, nie jestem sk�onny do uwa�ania pani za osob� tch�rzliw�. Poza tym jeste�my ju� niemal w Nairobi, a pani musia�o zale�e� na natychmiastowym usuni�ciu brylant�w z samolotu. Wie pani dobrze, �e w Nairobi czeka na nas policja, niemo�liwe wi�c by�oby p�niej wyj�� kamienie z jakiej� kryj�wki�

� Pan k�amie!

� By� mo�e. Ale nie pozwol� si� pani ruszy� si� st�d i nie pozwol�, aby wykona�a pani cho�by jeden niepotrzebny gest do chwili l�dowania. Albowiem, je�li nie k�ami�, to jedynym pani pragnieniem musi by� teraz, po zdemaskowaniu, pozbycie si� za wszelk� cen� tych brylant�w. Jestem zreszt� absolutnie przekonany, �e analiza wyka�e �rodek nasenny w �o��dku Knoxa, a rewizja odkryje drogie, pochodz�ce z Po�udniowej Afryki kamienie ukryte na pani osobie. Inaczej by� nie mo�e. Gdyby by�o inaczej, jedynym mo�liwym morderc� Knoxa by�bym ja. Ale obawiam si�, �e wszystko ju� sobie wyja�nili�my i w tej chwili nie ma ju� pani �adnych szans, panno Slope.

Sko�czy� i spojrza� na dziewczyn�, kt�ra siedzia�a zupe�nie nieruchomo, wpatruj�c si� w niego oczyma pe�nymi niedowierzania i rosn�cego przera�enia.

� Ale pan przecie� nie mo�e wiedzie�, �e je mam przy sobie! � powiedzia�a nagle z rozpacz�. � Nikt przecie� nie mo�e wiedzie� takich rzeczy o innym cz�owieku! A nawet je�eli kupi�am� � Umilk�a nagle, gdy� g�os jej si� za�ama�.

� W moim przekonaniu nic innego nie mog�o zaj�� na pok�adzie tego samolotu � powiedzia� Joe zm�czonym g�osem. � Po prostu, inaczej to si� nie mog�o odby�. Wszystkie inne ewentualno�ci odpad�y. Zosta�a jedynie pani, a mog�a pani post�pi� jedynie tak, jak powiedzia�em. Oczywi�cie, je�li nie ma pani tych brylant�w przy sobie lub w jakim� schowku, cho� jestem niemal pewien, �e ma je pani przy sobie, i je�li w �o��dku Knoxa nie znajd� �lad�w �rodka usypiaj�cego, podanego wraz z herbat�, b�dzie to oznacza�o, �e si� myl�. Ale w�wczas staniemy przed bardziej mo�e nawet przera�aj�c� alternatyw�. B�dziemy mieli ofiar�, a nie b�dzie mordercy� �adnego mordercy. A przecie� morderca musi istnie�, je�li istniej� zw�oki jego ofiary. To by�o nieuchronne panno Slope.

Patrzy�a na niego przez chwil� i poj��, �e zrozumia�a wreszcie pe�ne znaczenie jego s��w.

Ukry�a nagle twarz w d�oniach.

� Mo�e lepiej b�dzie, je�li odda mi pani teraz te kamienie� � powiedzia� Joe cicho. � Oszcz�dzi to pani wielu przykro�ci� B�dzie pani mog�a nie odpowiada� od tej chwili na �adne pytanie a� do momentu spotkania ze swoim obro�c�.

Unios�a g�ow�. Spojrzenia ich spotka�y si�. Wsta�a, jak gdyby chcia�a skierowa� si� ku drzwiom prowadz�cym do pomieszcze� gospodarczych.

Alex zrobi� krok ku przodowi i ostrzegawczo uni�s� r�k�.

� Bardzo prosz� � powiedzia�. Ale nie doko�czy�.

Zanurkowa�a pod jego r�k�, jednym skokiem znalaz�a si� przy tylnych drzwiach kabiny, otworzy�a je i zatrzasn�a za sob� opuszczaj�c zasuw� bezpiecze�stwa, zanim Joe zd��y� ich dopa��, gdy� zrywaj�cy si� z miejsca Grant mimowolnie zatarasowa� mu drog�. Przez chwil� mocowali si� z nimi.

� Uwaga! � powiedzia� Fighter Jack, kt�ry pojawi� si� tu� przy nich. � Odsu�cie si�!

Podpar� drzwi ramieniem i wyskoczy�y z trzaskiem, padaj�c w g��b ma�ego korytarzyka, po lewej stronie kt�rego by�y drzwi do umywalni i pomieszczenia stewardesy, a po prawej drugie, prowadz�ce na zewn�trz.

� Sta�! � krzykn�� Joe i chwyci� m�odego olbrzyma za rami�, widz�c, �e drzwi te powiewaj� szarpane wichrem. Zatrzasn�y si� z hukiem. Grant skoczy� ku nim zabezpieczy� je ryglem.

Wszystko to dzia�o si� w u�amkach sekundy. Alex przylepi� nos do szyby.

Na niebie nie by�o ani jednej chmurki. W dole, po�r�d ciemnej zieleni, migota�o w s�o�cu niewielkie jezioro.

� Tam� � zawo�a� Grant. � Tam!

Joe zd��y� jeszcze zobaczy� male�k�, kozio�kuj�c� posta�, zanim znikn�a na tle las�w w dole.

� Czy� czy to by�a ona? � zapyta� Fighter Jack ochryp�ym g�osem.

� Tak�

Alex odwr�ci� si� i ze zwieszon� nisko g�ow� wszed� do kabiny. Za oknami, pod skrzyd�a samolotu zacz�y wbiega� male�kie, bia�e domki. Po chwili by�o ich wi�cej� Jeszcze chwila i u�o�y�y si� wzd�u� ulic�

� Bo�e� � powiedzia� cicho Grant. � Nairobi� I ruszy� ku kabinie pilot�w.

Joe min�� nieruchom�, nakryt� kocem posta� i osun�� si� w g��b wolnego fotela. Przymkn�� oczy. Jak przez mg�� s�ysza� �kanie jednej z kobiet. Potar� podbr�dek, na kt�rym zd��y�y ju� wyrosn�� ma�e kie�ki zarostu. Z wysi�kiem otworzy� oczy.

Na przedniej �cianie kabiny zapali� si� �wietlny napis: