Amasya Vilayeti, Osmanl� Devleti.

Yakla��k 100 y�l �nce �

�Manast�r�n arkas�nda �z�m ba�lar� vard� � zeytin ve narenciye a�a�lar�.

D�zg�n temizlenmi� bir patika yoluna sapan Simon, h�z�n� art�rd� ve k�zla g�r��mek i�in ko�maya ba�lad�. Annette her zaman bulu�maya Simon�dan daha erken gelirdi. Limon bah�esinin ye�il a�a�lar�n�n g�lgesinde resim yapmay� ve taze ek�i meyveleri koklamay� seviyordu. Annette, resim ��retmeninin ona Noel i�in verdi�i not defterinden g�zlerini ay�rarak yakla�an �ocu�a el sallad�.

Gen�ler birbirlerini do�u�tan tan�yorlard�: Babalar� kuzendi ve manast�r�n z�t taraflar�nda k���k malikaneleri vard�.

Annette'nin babas�, Osmanl� donanmas�nda haritac� olarak hizmet veren r�tbeli bir askerdi. Simon'�n babas�, kuzeninin askeri g�r��lerini payla�m�yordu. Manast�rda tarih ve co�rafya ��retmenli�i yap�yordu.

Her iki evde de salonun ortas�nda �zerindeki d�nya k�resini �zel bir a��yla tutan zarif ve y�ksek bir stant vard�, k�re hafif bir dokunu� ile bile sanki hi� durmayacakm�� gibi d�nmeye ba�l�yordu.

I�d�r Boarding 14.45/ 4th of June 2021

U�a�a biniyorum. Hedef I�d�r: Ermenistan, Azerbaycan, �ran ve T�rkiye s�n�r�d�r.

Kocam burada. Bu seyahatten pek heyecanl� de�il! Bo� meraktan ve beni kaybetme korkusundan, benimle u�uyor.

Koltuklar�m�z� bulup kemerlerimizi ba�l�yoruz. Kabinde bir s�r� �ocuk var ve hepsi sebepsiz a�l�yor, sadece iki kelime s�yl�yor �anne, baba!�.

Ebeveynler, ba�lar�n� ok�ayarak, bo�una onlar� sakinle�tirmeye �al���rlar, �ocuklar durmadan a�larlar.

Bu bize garip geliyor, fakat u�ak havaya kalkt�. Rotam�z Ararat.

Bo� koltuk hi� yok. Bu u�u� sadece haftada iki kez yakalanabilir.

Yan�m�zda rengarenk ba��rt�s� takan orta ya�l� bir kad�n oturuyor. Duygular�nda sessiz ve �l��l�d�r.

Bir saatten biraz fazla ge�ti. Zaman, �ocuklar�n g�zya�lar�n�n alt�nda u�ar.

Aniden Melekler �mparatorlu�u kitab�n� hat�rlad�m ve kocama d�nerek, u�aklar�n kazas�nda a�a�lar�n dallar�na s�k��an v�cut fragmanlar�ndan ve nesne par�alar�ndan bahsediyorum.

S�zlerimden korkuyorum. Kocam, Frans�z yazar�n kitab�ndaki olaylara benzer belgesel kronikleri anlat�yor.

Nefes almakta zorlan�yorum ve bu d���ncelerden vazge�emiyorum. Bir �ocu�un a�lamas� ���l��a d�n���yor.

Aniden u�ak salland�: keskin bir �ekilde sola, sonra sa�a do�ru e�ildi. Kabinde ciyaklamalara ve ���l�klara, �at�rdayan plastik ve ��ng�rdayan metal e�lik ediyordu. Ve b�yle birka� kez daha.

Yan�mda panik i�inde oturan bir kad�n �n koltu�a tutundu. Kocam bizi sakinle�tirmeye �al���yor. Sonra elimi tutuyor ve susuyor. D���yoruz. U�ak burunu e�ilir ve serbest d���� h�z� y�ksektir.

Al�ak irtifalarda bir yerde pilot kontrol� ele al�r ve rotas�n� d�zeltir.

Tekrar y�kseliyoruz!

Her zaman yan�mda ta��d���m �kon'u u�u�un sonuna kadar ellerimde tutuyorum. Ba� melekler Mikail ve Cebrail'den inene kadar bize e�lik etmelerini rica ediyorum.

On dakika i�inde sert bir ini� yap�yoruz.

Ya�as�n! ��dir havaalan�nday�z! Ve i�te O: Ararat!

D��ler, ger�ekler, hayaller ve bulutlara d��memiz akl�m� sallad��

Kiral�k arabam�za bindik ve yapt���m�z ilk �ey ��le yeme�i i�in �ehre gitmek. Ger�ekten yemek yemek ve Ya�am� kutlamak istiyorum! G�zya�lar�m yanaklar�mdan s�z�l�yor�

Bug�n bize g�ndelik ekme�imizi ver. Bize kar�� su� i�leyenleri ba���lad���m�z gibi sen de bizim su�lar�m�z� ba���la. Ayart�lmam�za izin verme, k�t� olandan bizi kurtar.

Bible

Simon bir s�re ka�may� ve gizlice at arabas�na saklanmay� d���n�yordu. Manast�r�n ta� �iti yerinde olmak ona cevab� verdi.

���nc� g�n askeri firkateyn Konstantinopolis'e do�ru yola ��kt�.

Raul, kendi kabininde haritay� inceliyordu ve �ngiliz devriyesinin Dardanelles�e g�rd��� yerleri k���k i�aretler yapt�.

Kap� aniden a��ld� ve Kaptan i�eri girdi. �lk defa bu kadar kaba bir harekette bulunmu�tu.

��Bekleyemeyiz! Frans�zlar yolda ve �ngiliz kolonilerinden gelen yard�mlar her ge�en g�n art�yor.

��Tek bir plan var: Burnu dola��p gecenin karanl���nda sessizce ilerlemek. Hafif r�zgar�n alt�nda bizi bulut gibi g�t�recek ve orada Bo�az'a varaca��z!

Bosphorus hala T�rk birliklerinin kontrol�ndeydi.

��Yar�n gece ikide!

Kaptan haritaya bakt� ve kabin kap�s�n� a��k b�rakarak g�verteye ��kt�. Yunan kan�ndan, Ortodoks inanc�ndand� ve Konstantinopolis'teki Frans�z Deniz Kuvvetleri'nde e�itim g�rm��t�.

Bu askeri maceralar 400 y�l �nce enkaza d�nen Bizans�n ba��na gelenler gibi ona tamamen anlams�z geliyordu.

T�rk�e konu�an denizciler d���nceleri b�ld�.

��Gevezelik etmeyi kesin! Siz erkeksiniz!

Raul s�r�tt�.

S�k s�k gereksiz bo� konu�malar duyuyordu. Osmanl� gemilerinin bile�imi T�rk denizciler, top�ular, yard�mc�lar ve a���lardan olu�uyordu. Hi�bir anlam� olmasa bile s�rekli bir �eyler hakk�nda konu�ma ve bir �eyler tart��ma ihtiyac� hissediyorlard�.

"Do�alar� b�yle�"�� diye d���nd� Raul.

Rum ve Ermeni komutanlar aralar�nda strateji ve ki�isel hesaplarda farkl�l�klar vard�.

Bu defa herkes bir konuda hemfikirdi: sessiz bir gecede, hi�bir �ngiliz ��lde bir serap gibi g�r�nen hayalet gemiye p�r�zs�z dalgalar �zerinde ate� edemeyecek. Y�zlerce yaral�yla Akdeniz'den �ekilen yaln�z bir gemi kimin umurunda.

Raul yata�a uzand�. Evini ve ta� duvarlar� ile manast�r� hayal ediyordu. �imdi onun bah�elerinde olmak istiyordu, yabani limon a�a�lar�n�n alt�nda her �ey inan�lmaz derecede sakin g�r�n�yordu! Orada ilk kez sevi�tiler � O anlar art�k uzak bir masald� veya belki sonraki g�nlerde yak�n bir efsane olacakt�.

Vardan ile olan kavgay� hat�rlayarak, Raul uykuya dald�. O k�z� i�in her �eyi yapmaya haz�r oldu�unu ve onun kendi se�imini sadece kabul ediyordu.

So�uk bahar gecesinde geminin g�vdesine �arpan karanl�k dalga sesleri duyuluyordu.

Raul r�yas�nda onu g�rd�: tutkulu kavgalar� ve a�klar�, ard�ndan t�m g�mle�i ba�tan a�a�� s�r�ls�klam etti.

Ate�in etkisi ile uyand�, g�verteye ��kt�. Gecenin onun �evkini so�utam�yordu.

Y�ksek ate� ve titreme, kendi k�y�lar�na d�nen m�rettebat aras�nda bir salg�n oldu�unu belirtisiydi.

Ani, Kars�

Ani yolu tenhayd�. Karda ko�an bir tilki sessiz tan���md�r. Yak�ndaki bir k�yde yemek ar�yordu.

�birka� kilometre sonra eski kaleden s�k�len ta�lar ile yap�lm�� ufac�k k�y evleri ortaya ��kti. �lk defa b�yle bir �eyle kar��la��yorum. Bunlar�n ya�and��� son y�zy�l� hayal etmek beni korkutuyor�

Bu yol boyunca k�sa bir ta� bir duvar ge�iyor. Ani buradan ba�l�yor.

�pek Yolu'nun bir zamanlar merkezi olan bu �ehrin d�� duvarlar� ve kal�nt�lar� �imdiden g�r�lebiliyor!

Giri�te �ingene bir ailenin el yap�m� hediyelik e�yalar satt��� �ad�r duruyor.

Bizim d���m�zda kimse yok.

Giri�e do�ru y�r�yorum ve hemen Bagratuni hanedan�n�n armas�n� g�r�yorum. Bu motif ha�� s�rt�nda ta��yan zarif bir aslan kabartmas�d�r.

"1001 duvar"��n dar koridorundan ge�mek farkl� geliyor. ��valyelerin bu kap�lardan nas�l gururla i�eri girdi�ini, t�ccarlar�n arabalar�n� nas�l yuvarlad�klar�n� ve �ocuklar�n nas�l ko�tu�unu hayal edebilirsiniz.

Elinizi havada gezdirdi�inizde zamana dokunabilirsiniz� Ama avucunuzu kapat�r kapatmaz her �ey kay�p gidiyor.

� Ve bir anda kendimi b�y�k bir bo� alan�n ba�lang�c�nda buluyorum. Binlerce kilisenin ve kulenin kal�nt�lar� hala duruyor. Bunlar� yok etmek i�in yeterli zamanlar� yoktu ve bir sebepten dolay� virane b�rak�ld�.

�� sesim burada dinamit kullan�ld���n� s�yl�yor.

�Neden bu efsane mimariyi yok etmeye ve muhte�em �ehrin ya�malanmas�na izin verildi?�

Rusya'daki 1917 olaylar�n� an�nda hat�rl�yorum. Orada da dinamit kullan�lm��, k�lt�rel de�erleri gasp edilmi� ve insanlar�n kaderi ile alay edilmi�.

U�urumun kenar�na yakla��yorum. Mobil operat�r �Ermenistan'a ho� geldiniz� mesaj�n� g�nderiyor.

Kayalar�n i�inde ma�aralar g�r�yorum. Burada, �ehrin konut ve sosyal yap�lar�n� birbirine ba�layan bir k�pr� olmas� gerekiyordu.

Kiliselerden birine gidiyorum. Uzun s�redir kap�s� yok, ge�it dayan�lmaz derecede karanl�k. ��eride g�rece�imi d���nd���m �eyden korkuyorum. Fresklere ve ikonlara bakmakta zorlan�yorum. Zorbal��a u�rad�lar�

�sa'n�n Annesinin yar�m g�r�nt�s�ne yakla��yorum. Burada Unutulmu� Medeniyetin bir k�sm�na dokunabilirim�

Karda y�r�yorum. Bana �yle geliyor ki, altlar�nda y�zlerce hayat yat�yor ve her bir ta��n etraf�nda �l�m u�u�uyor.

Tigran'�n kar�s� i�in yapt�rd��� kiliseye var�yorum. Uzak bir vadide onun varl��� ne kadar harika!

Biri t�m bunlar� g�rmemi istedi ya da bilin�alt�m beni buraya getirdi.

Okudu�unuz �ey zaten bir yerde yaz�lm��t�r ve ben: Ani � �ubat 2020 tekrar ediyorum.

��k��ta kocam bana hediye olarak �zerinde harabe olmam�� kiliseler ve bir kale g�r�nt�s� olan bir ayna al�yor.

G�ne� ufkun �tesine ge�ti.

Manast�r duvarlar�n� ge�tikten sonra Karine geriye bakt�.

Ararat Vadisi'nden Amasya�ya geldiklerinde �ocuklu�unu hat�rlad�.

Buradaki her �ey ona g�zel g�r�n�yordu: sessiz limon bah�eleri, a�a�lar�n g�lgesinde bir okul ve Vardan'a olan ilk a�k�.

Ayn� anda iki ki�iyi sevmenin m�mk�n olup olmad���n� sordu � Y�llar �nce Raul ve Vardan aras�nda bir se�im yaparken, kalbinin derinliklerinde onu terk etmi� gibi hissetmi�ti.

13 y�l sonra g�lgesini izliyordu. Ona do�ru y�r�yordu.

"Veda etme zaman� de�il, yoksa burada kalaca��z."

��Maman,�� Annette'in sesi duyuldu,�� Konstantinopolis'te bizi bekliyorlar! Hadi gidelim!

Karine basama�a ��kt� ve arabaya t�rmand�.

Dizginleri kad�n ellerine ald� ve atlar� Amasya'n�n d���na ��kana kadar uzun s�re arkas�na bakmadan s�rd�.

Vardan, uzaklarda at arabas�n�n kaybolu�unu izliyordu.

�lk ba�ta Karine ona do�ru bak�yormu� gibi geldi. Kalbi durdu. Yine bu h�lya dan vazge�ti. Ona ait de�ildi�

� E�er ona seslenseydi, o da orada kal�rd�. Ama bu defa sessizce onun gidi�ini izledi, sonsuza kadar.

Simon, babas�n� manast�r�n d���nda yakalad�.

��Baba, ate� getirdim!

Simon �ocuksu ellerinde kocaman bir me�ale tutuyordu.

Babas� Simon�un omuzuna dokundu ve orman� i�aret etti.

��Biraz y�r�yece�iz.

Askeri gemi, ta��d��� hasta m�rettebat�n yar�s� ile Bo�az'a girdi. Geminin di�er yar�s� ise �skenderiye� den ald��� yaral� subaylardan olu�uyordu.

T�rk deniz devriyesi g�verte taraf�na yakla�t�. S�hhiye botlar� sa�l�k komisyonun gelmesini beklerken �apan�n at�lmas� emredildi.

��A��r hasta var m�?

��Kaptan ve t�m m�rettebat, diye bildirdi denizcilerden biri,

�Hepsi kabinlerinde ate� ve kramplar i�indeler�

Devriye teknesi d�nmek �zere burnunu karaya d�nd�rd�:

��Sa�l�k�� gelmeden kimse k�y�ya ��kmas�n!

Ayn� ak�am yaral�lar karaya g�t�r�ld�. Ate�li hastalar ise Karantina Adas�'na g�nderildi. Bizans d�neminde, bu ada deniz feneri istasyonu olarak kullan�l�yordu. �imdi ise adada k���k bir ameliyathanesi ve karantina b�l�m� olan bir hastane var. �len hastalar denize at�l�yordu; iyile�enler ise 15 g�n i�inde karaya g�nderiliyordu.

Kaptan ve t�m subaylar, f�rkateynde s�rekli g�zetim alt�nda tutuldular. Geni� bir kabine be� hasta yerle�tirildi.

Baz� denizciler, gidecek hi�bir yerleri olmad��� i�in g�n�ll� olarak gemide kald�. S�rekli bir yolculukta olduklar�ndan, ayaklanmalar�n ve k�y�mlar�n �oktan ba�lad��� karada ne yapacaklar�n� bilmiyorlard�. T�rk devriyesinin her gece gemiyi kontrol eden bir Alman subay�na itaat etmesi herkese garip geldi. Her seferinde ayn� sorular� sorarak hasta kabinine giriyordu, arkas�ndan mutlaka bir �l� ��kar�l�yordu.

� B�ylece Kaptan ve Raul yaln�z kald�lar. Aralar�ndaki yataklar bo�alm��t� ve �ar�aflar a�a�� �ekilmi�ti.

Konstantinopolis'in merkezinde, Osmanl� �mparatorlu�u'ndaki H�ristiyan ayd�nlar�n�n kaderinin tart���ld��� H�k�met toplant�lar� yap�l�yordu.

Herkes bir �eyler bekliyordu� Sanki bu karar Bo�az'�n �ok �tesinde planlan�yordu.

Raul kendine geldi. Denizcilerin �nemsiz konu�mas�n� duydu ve bu onun kurtuldu�u anlam�na geliyordu!

Aya�a kalkarken dayan�lmaz bir ac� hissetti ve ba��n� yast��a geri koydu. Yatt��� yerde d�nd���nde Raul, uzaktaki bir yatakta Kaptan�� g�rd�, nefes almakta zorlan�yor ve v�cudu bitkin bir haldeydi. Hayat g��s�nden ��km�� gibi g�r�n�yordu.

Raul, biraz g�� bulduktan sonra ilkbahar g�ne�inin tad�n� ��kar�rken g�vertede oturan denizciler ona seslendi.

��Raul Efendi! Size yiyecek haz�rlayal�m! Taze ceviz ve bal�k var!

Aya�a kalkmas�na yard�m ettiler.

��Ne kadar zaman ge�ti? diye sordu Raul.

��Sadece be� g�n, Efendim!

Yol, Annette�e bitmeyecekmi� gibi g�r�n�yordu. Annesi, at arabas� viraja sapmadan �nce atlar� h�zl�ca ko�turdu. Sol tekerlek gev�emi�, kenara d��ecek gibi g�r�n�yordu.

Bir k�yl�n�n yan�ma gelip tamir etmesi epey zaman alm��t�. Erkek elleriyle c�vatay� takt� ve sabitledi.

��Han�mefendi, haz�r!

Karine, ona bozuk paralar� verdi.

�Yollar tehlikeli, diye uyard� k�yl�, bu k�r�k tekerlekten sonraki ikinci i�aretti,

�Askerler ve mahkumlar her yerde serbest dola��yorlar. D�n bizden koyun �al�nd�!

�Biliyorum� diye yan�tlad� Karine. Atlar�n� �evirdi ve denize do�ru y�neldiler.

��Anne, nereye gidiyoruz? Konstantinopolis'e mi? Annette korkuyla sordu.

��Yard�m gerekiyor!

Karine �imdi nereye gittiklerini bilmiyordu. Amasya'n�n limon bah�elerinde yollar d���nd���nden �ok daha tehlikeli ��kt�.

��Yard�m i�in denize gidiyoruz!�� diye seslend� Karine.

�Entente� gemilerini k�y�ya yak�n bir yerde bulunabileceklerini umuyordu.

Annette a�lamaya ba�lad�. Art�k Raul'la asla bir daha g�r��meyeceklerini biliyorlard� � Ve �imdi as�l meselesinin kendi hayatlar�n� kurtarmak oldu�unu anlad�.

Tur Abdin, Kas�m 2019

Yan�mda yak���kl� ve zeki bir adam oturuyor. 50 ya��nda, ��k giyimli ve sakin bir sesle sohbet ediyor. Bana birka� soru soruyor: Yaln�z m� u�uyorsun? Refakat�i olmadan bu yolculu�a ��kmaktan korkmuyor musun? B�yle bir yakla��m� g�rmek bana garip geldi.

Sonra konuyu i�e �eviriyor ve hasattan elde etti�i iyi gelirden bahsediyor. Bu adam eskiden beri ailesi taraf�ndan mercimek ve bu�day ekilen topraklara sahip.

��Topraklar�m�z inan�lmaz derecede verimlidir!

Koldaki saatine bak�yor. Acelesi varm�� gibi g�r�n�yor. Sonraki yirmi dakika i�inde d�n gece vurulan ye�eninin cenazesine ge� kalmaktan endi�e duydu�unu ��reniyorum.

��Gen�ler �l�yor! A�iretler aras�ndaki �at��malar can al�yor�

Halk aras�nda �at��malar ba�lad�. Bayrakl� �ete gruplar� Hristiyanlar�n d�kkanlar�n� ve evlerini bast�lar.

Ya�man�n yank�s� k�sa ve ani bir u�ultu halinde geldi.

Askerler t�feklerini ele ald�lar, olaylar�n korkun� ve vah�i bir ba�lang�c� oldu�unu fark ettiler, burada Biz ve Onlar var: bu topraklar ya Bizim ya Onlar�n!

F�rkateyn, Konstantinopolis'in hareketli merkezi gibi esen ak�am dalgalar�nda salland�.

Denizciler kabinin i�ine bakt�. Kaptana yakla��rken so�uk bedenini ta� bir pozisyonda buldular: �lm��t�. �ar�aflar kanl� teriyle s�r�ls�klam olmu�tu.

�Allah rahmet eylesin, duas�n� okuduktan sonra g�zlerini demir paralarla kapat�p ba��n� �ar�afla �rtt�ler.

T�m m�rettebat Kaptan'a sayg� duyuyordu ve komutanlar�na sad�kt�. �mparatorlu�a hain olmad�klar�ndan kimsenin ��phesi yoktu!

Raul duvara d�nerek sessizce uyurdu. B�y�k Bir Uygarl���n Torunlar� Olma Hakk� ve Manast�r Okulu'nda ��retildi�i gibi Tanr�'ya inanma hakk� i�in verilen medeniyet sava��ndan �nceki son g�c�n� geri toparl�yordu.

��Raul Efendi, uyan�n! Ba�lad�. Gitmelisiniz!

Denizciler onu h�zl�ca temiz elbise giydirdiler. Tabancay� ve han�eri ge�irerek i� kemerine s�k�ca ba�lad�lar.

���l� gibi yap�n. Konvoy g�vertede bekliyor. Kaptanla birlikte sizi denize ataca��z. Karanl�kta kimse anlamaz.

Raul sessizce �ar�aflara sar�lmas�na izin verdi.

�Peki efendim ho��a kal�n, dedi denizcilerden biri y�z�n� kapat�rken.

Raul, konvoyun komutas�n� ve kaptan�n cesedinin Bo�az'�n sular�na d��mesini dalgalar�n sesini duydu.

��Sonraki!

Emri yerine getirildi.

Raul nefesini tuttu. Bunun son nefesi olabilece�ini biliyordu. G��s�n� a�t� ve gecenin karanl���n� ci�erlerine �ekti.

Dalgan�n derinliklerinde ve k�p���nde yuvarland���nda, �ar�aftan kurtuldu. O gece Raul par�ldayan deniz fenerine do�ru y�neldi.

______________________________________________

�leride bir u�urum g�z�kt�. Denizin bir kuvvetli r�zgar� duyuldu.

Karine, arabay� durdurdu ve Annette'yi uyand�rd�.

�Her �eyi burada b�rak�p k�y�ya inmemiz gerekecek.

Annette ak�am g�ky�z�ne bakt�. G�ne� ufukta �oktan batt�, ancak y�ld�zlar hen�z g�ky�z�nde g�r�nmedi. Elbisesinin cebinden Simon'�n kendisine veda hediyesi olarak verdi�i bir ha� ��kard�. Avucunun i�inde s�k�ca tutarak annesine d�nd�:

��Bize pusula olsun.

Dolamba�l� ve e�imli yoldan inerken, k�y�ya yak�n birka� gemi fark ettiler.

Z�rhl� metal kap� �iddetli r�zgarla �arparak kapand�.

Konsolosluktan ��k�p Beyo�lu�nda y�r�y��e ��kt�m.

Bug�n al���lm�� �stanbul esintisine, uzun bir durgunluktan (s�kunetten)kurtulan Bat� ve Do�u de�i�im kas�rgan�n girdaplar� e�lik ediyor. Hepsi farkl� y�nlere �fleyerek Kaos Tozunu y�kseltir. Ara sokaklara sandalyeler, masalar, �ay bardaklar, kahve fincanlar� ve simit par�alar� yere d���yor.

Belki de ayn� yerde bulu�mak i�in 100 veya 1000 y�l beklediler�

Hangisi daha g��l� ve beni nereye y�nlendirecek? �yle g�r�n�yor ki ruhum �zg�r se�imle do�uya do�ru yol alarak sokaklarda ve kald�r�mlarda onunla birlikte u�uyor.

At�lyeye yakla��yorum. Ya�l� bir zanaatkar, Anadolu'nun ge�mi�ine kaybolan Medeniyetlerden ilham� alarak m�cevher �retmeye devam ediyor. Her �eyi g�rmek, o zamanlar�n sembol ve amblemleri dokunmak benim i�in son derece ilgin�tir.

Elim, 8 a��l� bir y�ld�z�n sar� fonu �zerindeki y�rt�c� ku�larla kolyesine uzan�yor. Bunu denemek istiyorum, ancak "Sel�uklu D�nemi" ek a��klamas� okuyunca an�nda elimi �ekiyorum. Bu par�a g�z�me ne kadar �ekici gelirse gelsin, kendimi daha fazla cezbetmemeye karar veriyorum.

Sahibine ve yard�mc�s�na veda ederek ayr�l�yorum. �apkal� Atat�rk portresinin as�l� oldu�u bir kemerden ge�iyorum. Dedemde de ayn�s� vard�. Sovyet d�neminde bu, y�ksek r�tbeli komutan�n bir �zelli�iydi. O d�nem ge�mi�te kald�. Sadece Bat�dan gelen r�zgar �stanbul'da her mahallesinde ve hemen hemen her sokakta k�rm�z� bayra�� ac�mas�zca sall�yor.

Y�r�meye devam ediyorum. Konstantinopolis'ten kalan ta� duvarlar� aras�nda, kafenin tabelas�n� okuyarak soka��n derinliklerine d�n�yorum:

"Limon Bah�esi" Vard�m demek.

Moskova, RF 2020

Masa lambas�n�n l�� �����, Tarih ve Co�rafya ders kitaplar�n�n d�zg�n bir �ekilde yerle�tirildi�i bir masay� ayd�nlat�yordu.

Odada elektronik m�zik �al�yordu ve K�re her zamanki gibi kendi ekseni etraf�nda, monoton bir �ekilde d�n�yordu.

Janette, Rus�a ve Latince dillerinde ayn� soyad�na sahip olan ki�ilerinin sosyal medya sayfalar�n� inceliyordu.

Limon bah�elerinin �izimlerini i�eren bir alb�m, yata��n yan�ndaki komodinin �zerinde duruyordu. Onu ellerine alarak, sayfalar� yava��a �evirmeye ba�lad�. Ka��t parmaklar�n�n ucunda, tarihin ritimlerini yank�lan�yordu: bir limon patika yolu, ta�tan bir �it ve karanl�k f�rt�na bulutlar�n�n �zerinde durdu�u bir tepe. A�a��da Amasya 191� imzas� vard�.

Jannette ge�mi�te ya�anan olaylarla ilgili hikayeler �ok�a dinlerdi. Vardan Dede ismini, manast�r� cesurca savunan atalar�ndan ald�. Babas�, �ocukken, Karadeniz'deki bir t�nelden ba�kalar�yla beraber gitti. Gemiler ile K�r�m k�y�lar�na ula�t�lar. Dede, babas�n�n ve di�erlerinin bir g�n �nce trajediden ka�may� ba�ard�klar�n� anlat�rd�.

Simon, Bizans haritalar�n� inceleyerek, gizli ge�itler ve t�nellerle g�venli bir rota �izen babas�ndan bahsederdi.

Urartu ve Bizans'�n haritalar�nda hi�bir �eyin sebepsiz olmad���n� biliyordu. Bu bin y�ll�k tecr�besi nesilden nesile korunarak aktar�lm��t�r.

SSCB'nin partizan m�frezesindeyken, B�y�kbabas� �kinci D�nya Sava�� s�ras�nda kurtar�lan binlerce hayat i�in Kahraman�n Y�ld�z�n� ald�.

Ya�lan�nca aile aras�nda sakince hayata g�zlerini yumdu. �l�m�nden �nce kendisinde bulunan alb�m� o�luna verdi. Annette'i en son g�rd��� g�n, onlar�n aceleyle ayr�l��� ve zaman� nas�l geri �evirmek istedi�ini ilk kez bahseden Simon, g�zlerini sonsuza dek kapand�.

Jannette her seferinde alb�m� �evirirken bu hikayeyi hat�rlard� ve Annette'in akrabalar�n� bulmaya �al���rd�.

"Soyadlar� de�i�mi� olmal�. Muhtemelen ba�ka bir �lkede ya��yorlar."

Alb�m�n birka� foto�raf�n� �ektikten sonra Simon Ogonyan ad�yla sayfas�n� a�t� ve ilk g�nderiyi Lemon Gardens'�n bir foto�raf�yla payla�t�.

#Time #Amasya #Lemongardens #Monastery #AnnetteSimon

Masa lambas�n� kapat�p m�zi�in sesini k�sarak, onun gibi birinin, bu unutulmayacak hikayenin ritmine d�nmesini umarak yata�a uzand�.

2020

David, gece kul�b�n�n kap�s�ndan d��ar� ��kt�. Sabah ����� kendini g�stermeye ba�lam��t��

Parlayan bir halde g�r�nen Mini Cooper'�n�n bagaj�n� a�t�, i�i olduk�a geni� g�r�n�yordu. M�zik setini bagaja yerle�tirmesi biraz zaman�n� ald�. �antada Pioneer'in ekipman� ve birka� �ift kulakl�k vard�. Gecenin rutininde onlar� d�zenli olarak de�i�tirmeyi ihmal etmiyordu.

Olduk�a �ss�z g�r�nen bir yolda radyoyu kapatarak, arac�n� yolun kenar�nda durdurdu.

El yap�m� ah�ap bir ha��n salland��� dikiz aynas�ndaki yans�mas�na bakt�. Deri ipi sadece iki kez de�i�tirildi, ancak ha��n kendisi aile taraf�ndan be� kez onar�lm��t�.

Bu gece Night Club�ta son geceydi ve bundan sonra her �eyin farkl� olaca��ndan emindi.

Hayaller ve hedefler vekt�rlerini de�i�tirdi. Beyin �ok yorgun oldu�u ve ruhunun program�n�n eski versiyonunu g�ncellemesi gerekiyordu.

B�y�kannesinden miras kalan k���k bir st�dyo dairesinde, Los Angeles banliy�s�nde ya�amak bir s�re sonra dayan�lmaz hale geliyordu. Tan�d�k duvarlar, bilin�alt�na bask� yap�yordu.

David 35 ya��ndayd�. Kokain ve eskortla vakit ge�irmek ona art�k heyecan vermiyor gibiydi. Bunlar�n her birini vakit kayb� olarak g�r�yordu. Bu sebeple hi� olmad��� kadar peri�an haldeydi.

Aynan�n �zerindeki ipi ��kartt�, ha�� �pt� ve ipi zay�f boynuna ge�irdi.

Sweatshirt�n�n i� cebinden telefonunu buldu ve �zel havayolunun uygulamas�na girdi.

Bir istekte bulunun:

Los Angeles / Milano

�� sesi ���l�k misali gaz pedal�na basmas�na nedeni oldu. Her keskin bir bas��, her zamankinden daha fazla duyuluyordu.

�zel jet kalk�� terminalinin �n�ne arac�n� park ettikten sonra pasaportunu torpidodan ald�, m�zik setini oldu�u yerden ��kartarak giri�e do�ru ilerledi.

Birka� dakika sonra �deme onay� geldi.

�Digital� coin C�zdan � G�nder.

Sahibinin hesap numaras�n� girdi ve �yolla� tu�una bast�.

IT fak�ltesinden mezun olduktan sonra, kriptonun yak�n gelece�in arkas�nda oldu�unu biliyordu.

Eski s�n�f arkada�lar� uygulamalar�n ve programlar�n geli�tirilmesiyle me�guld� ve yak�n bir dostunun iki jeti vard�. �deme olarak onlardan her zaman Crypto coin al�rd�.

David tek ba��na elektronik m�zik yap�mc�s� biriydi. Asl�nda olduk�a da iyi para kazan�yordu. Yapt��� i�in en iyisini yap�yordu.

Bir saat sonra u�ak, serin gri g�ky�z�ne do�ru havaland�. David a�a�� bakt�. Art�k sarho� kalabal�ktan eser yoktu. Sadece bu tuhaf belirsizlik ile ba�a ��kma zaman�n�n geldi�ini d���n�yordu.

Arkas�na ��yle bir yasland� ve g�zlerini kapatt�.

"Kim oldu�umu ��renmenin zaman� geldi�"

Derin bir uyku onu f�rt�nal� deniz dalgalar�na dald�rd�. Geminin batt��� yere �ok yak�n sakin bir sahil g�r�lebiliyordu.

U�ak ertesi ak�am indi.

Sokak lambalardan gelen ���k entrika ile Y�ksek tarz�n ba�kentini �ekici bir �ekilde ayd�nlat�yordu.

�ehir merkezine ula�an David, birka� fincan kahve i�ti.

Neredeyse d�rt ay burada kalaca��n� bilmeden 10 g�n i�in bir daire tuttu!

David erken uyand�, �st�n� ��kartarak so�uk suyla y�kand� ve hemen Ermeni k�lt�r merkezine y�neldi. Orada bir Apostolik Kilisesi ve Roma �mparatorlu�u'ndan 21. y�zy�la kadar olan k�lt�rel ve tarihi ba�lar�n kroniklerini koruyan m�ze ar�ivinin binas� vard�.

David hi� bilmedi�i Ermeni alfabesine bakt�. Asl�nda tek bir Ermenice kelime bilmiyordu. B�y�kannesi evde �ngilizce konu�uyordu. Ermeni diasporas� bir�ok dile hakimdi ve herhangi bir toplumun e�itimli fertlerinden biriydi. Pastor ile �ngilizce ileti�im kurmak sorun olmad�.

Davi eski alb�m� kar��t�rd� ve t�m foto�raflar�n yerinde olup olmad���n� kontrol etti. B�y�kannesinin �talyan kimlik kart�n� ��kar�p Pastor�e verdi.

1921

Annette Cesari 10.01.1903

Do�um yeri: Ottoman Empire

Baba: Andrea Cesari / evlat edinildi

Anne: Karine Cesari

Annette, �kinci D�nya Sava��'ndan sonra Amerika'ya g�� etti. Anadolu topraklar�n�n 20 y�zy�l�n ba�lar�nda orijinal halklar�na kar�� Planl� eylemin genel provas�n�n yap�ld��� g�nlerin olaylar�ndan s�k s�k s�z etti.

�Birilerin o demiryollar�n� in�a etmesi ve end�striyel kompleksi i�in �zverili �al��mas� gerekiyordu; olu�turulacak yeni Yollar ve Rotalar i�in zemini kazmak gerekiyordu. Her �ey Do�u halklar�n elleriyle in�a edildi. Her yerde Sava� yer al�yordu! Ve T�rklerin �ok say�da askerleri vard� � �.

"Sava�tan ba�ka bir �ey yok" sesi her zamankinden daha fazla yank�lan�yordu.

2020'de d�nya �ap�nda sava�lar yer al�yordu ve Davi her zaman b�yle oldu�undan emindi.

Papaz belgelere dikkatlice bakt� ve birka� foto�raf� inceledikten sonra David'i k�z lisesine ait olan Katolik cemaatine g�nderdi.

Papaz�n d���nd��� gibi, ��rencilerin dosyalar� muhtemelen yeralt� ar�ivlerinde tutuluyordu.

��Dosya da ki�isel ve profesyonel yorumlar� olacak. N�fus m�d�rl���ne bir talepte bulunmaya �al��, akraba ba�lant� kan�tlaman�z ve t�m bilgileri vermeniz istenecek.

Davi hi� tan�mad��� bir adam�n �n�nde utand�.

��� d�nyan�n her taraf�na da��lm�� durumday�z. Benim ailem de Anadolu'dan,�� diye devam etti Pastor,�� senin yerinde olsam k��edeki bir Ermeni lokantas�nda lezzetli bir ��le yeme�i yer ve yeni ilgin� insanlarla tan���rd�m.

Davi kap�dan ayr�ld� ve oraya y�neldi. �Limon Bah�eleri� tabelas�n� g�r�nce i�eri girdi.

Her yer kavrulmu� kahve kokuyordu ve giri�teki ilk masadaki gen� kad�n elinde evirip �evirdi�i fincan� inceliyor, kahve fal� bak�yordu. T�m bu falc�l�k ve bur�lar Davi'ye bir aptall�k ve s�radan insanlar i�in bir aldatmaca gibi geliyordu.

Kendine k�r�k hissediyordu ve birka� yudum i�mek i�in dayan�lmaz bir iste�i i�inde bar�nd�r�yordu.

Bar�n �n�ne oturdu ve bir Ermeni konyak istedi. TV y�ksek sesle pandeminin ne kadar ciddi boyutlara ula�t���n� ve Avrupa'ya h�zla yay�ld���n� bildiriyordu. Mekan�n sahibi kanal� de�i�tirdi ve sesi k�st�.

David men�ye bir g�z atarak nar soslu past�rma taba�� sipari� etti.

��Ermeni misin? diye soran adam elini uzatt�, -Hayk.

��David, yar�m sadece. Ben Amerikal�y�m.

���imdi sana past�rmay� getirece�im ve dedemin Kayseri'deki hikayesini anlataca��m. Y�zy�llard�r past�rma yap�yoruz!

Birka� dakika sonra Davi'n�n �n�ne ince dilimlenmi� etli bir tahta ve zarif bir kadeh kehribar brendi koyuldu.

�ki ay sonra�

David ba� a�r�s�yla yatakta uzan�yordu. A�r�lar vakit ge�tik�e g��lendi. Ayaklar�n�n tamamen donmas�na izin vermeden yava��a kalkt� ve ��plak tabanlar�yla so�uk bir zemine bast�. Pandemide pencereden d��ar� bakma arzusu kayboldu. Can s�k�c� derin sessizli�i sadece Katedral �an�n�n sesi b�l�yordu.

Davi' nin fiziksel formu yay�lan bir vir�se benziyordu. K�r�lman�n �stesinden gelmek zor oluyordu. Sakinle�tirici �uruplar ve uyku haplar� bir t�rl� i�e yaram�yordu. Bu durum s�n�r� a�mak �zereydi ve analjezikler, �nceki kokain dozu gibi ayn� al��kanl��a gelmi�ti. S�k g�r�len spazmlar, sark�k beynin uzak k��elerinde kendini hissettiriyordu.

Yar� uykulu bir zihinde pencereye do�ru y�r�d� ve �ss�z bir soka�a bakt�. Kafeler, restoranlar, marketler ve butikler kepenklerle s�k�ca kapat�l�rken g�r�n�yordu. David� in beyaz, buz gibi toz keyif ile m�cadele s�resi, karantinayla ayn� zamana denk geldi.

Pencere pervaz�nda kirli bula��klar duruyordu. Hayk ve kar�s� d�zenli olarak yemek g�nderirdi. Birka� g�n boyunca David hi�bir �ey yememi�ti. Kurutulmu� ekmek ve jambonu fark edince, s�cak kahvenin duman�n� ve doyurucu bir sandvi�in tad�n� hayal etti. Buzdolab�na gitti, birka� �e�it peynir ve jambon ��kard�. Kaps�l�, kahve makinesine att� ve Americano d��mesine bast�.

Bir sonraki saat boyunca David �� fincan kahve i�ti. Ak�am yeme�ini d���n�rken g�zleriyle telefonu buldu. Ekranda g�z gezdirirken, ilk g�rd��� cevaps�z aramalar oldu. Birisi onu, inatla bu uykusundan ��karmak istemi�ti. Hayk tam be� kez arad��

Davi bir mesaj yazd� ve aramas�n�n ilk g�n�nde tatt��� konyak ile bir saat sonra ona u�ramas�n� rica etti.

Komodinin yan�na yakla�t� ve �talya'da kald��� s�re boyunca ele ge�irmeyi ba�ard��� tek tek k���tlar�n �zerinde parmaklar�n� gezdirdi. Bu sayfalar, ar�iv bilgilerinden veya okul al�nt�lar�ndan daha fazlas�yd�. Annette'nin ger�ek hik�yesi, onu Amasya'n�n limon bah�elerinden ve Anadolu'nun engebeli yollar�ndan tam da �talyan Donanma Filosunun gemi g�vertesine kadar s�r�kledi.

David b�y�kannesinin bilmedi�i k�y�ya yak�n bir gemi enkaz�n�n hik�yesini hat�rlad�. �ocukken bunlar� d���nerek uykuya dalard� ve anlat�m�ndaki her detay� r�yas�nda g�r�rd�. O zamandan bu yana 30 y�ldan fazla ge�mi�ti. �imdi her �ey yerine oturuyordu. "Senaryolar icat edilmez, ger�ek hik�yelerde bulunur" diye d���nd�.

Kafas�nda bir ritim vard� ve hen�z yaz�lmam�� bir par�an�n, yeni bir melodinin temposu �al�yordu. Defterinden bir par�a k���t y�rtt� ve net bir plan yazd�. *�stanbul'a u�mak

*Kay�t st�dyosunu bulmak

*Amasya'ya gitmek

*Manast�r� bulabilmek

Haz�rlad��� plan� buzdolab�na ast� ve banyoya y�neldi. "Hayk�a her �eyi anlatmal�y�m. Belki de �stanbul'da arkada�lar� vard�r�

Sabah�n erken saatlerinde Jannette duvardaki takvimine bakt�. 9�May�s�t�. Bu y�l kutlamalar�n olmayaca�� kesindi. Herkes Moskova�daki dairelerinde ya da Moskova yak�nlar�ndaki �iftliklerde oturuyordu. Ge�it t�reni saat tam 10'da online olarak ba�layacakt�. Askeri te�hizat�n t�m g�sterimi ve birliklerin y�r�y���, Rusya Federasyonu Y�ksek Komutanl���'n�n sadece bir trib�n�yle birlikte aktif ger�ekle�tirilecekti.

B�y�k b�y�kbabas�n�n; �niformal�, siyah-beyaz foto�raf�n� masaya yerle�tirerek Aziz Yorgi'nin kurdelesini bir k��eye ba�lad�. D��ar�da askeri u�aklar�n g�r�lt�leri y�kseldi ve herkes pilotlar� selamlamak i�in balkonlara ��kt�. Elmas �eklindeki filo, Jannette�nin evinin �zerinden u�arak �zel bir g�n�n atmosferini yarat�yordu.

Pandeminin ba�lang�c�ndan bu yana, askeri g�� g�sterisi bahar�n en �nemli olay�yd�. Janna, ��plak ayaklarla s�cak bir odaya geri d�nd�. "May�s ay�nda hala �s�tma �al���yor ve beklenen yaz asla gelmeyecekmi� gibi g�r�n�yor.� Televizyonu a�arak vatansever programlarla kanallar� h�zl�ca ge�ti ve m�zi�e ula�t���nda durdu. Ayn� festivalin defalarca reklam� yeniden g�ze �arpt�.

"Zhara v B�"

Ge�ti�imiz birka� y�lda Rus m�zik sahnesi, sanat��lar�n g�r�nt�lerinin gereksiz g�steri�lili�ine y�nelik yeni bir e�ilimi destekliyordu.

"Hay�r, Bu olamaz!" Janna televizyonu prizden �ekti. Montunu giydi, s�cak kahve ve ekler i�in k���k bir yolculu�a ��kmaya karar verdi.

Sovyet garajlar�ndan ge�erken, elektronik par�an�n fon m�zik seslerini duydu. Cebinden telefonu ��kard� ve Shazam�a dinletti. Ekranda sanat��n�n ad� belirdi:

�Project D��

Janna, �alma listesini inceledikten sonra favorilerine ekledi.

�Bak�'ye kesinlikle gitmeyecek tek ki�i ben de�ilim!� � d���nd� ve beton duvardaki deli�in i�ine bakt�. Gen�ler, eski model bir araban�n a��k kaputunun ba��nda durmu�, motorun problemini anlamaya �al���yorlard�. Aziz Yorgi kurdelesi yan aynaya ba�l�yd�. Jannette g�l�msedi ve yeniden a��lan ve �imdilik paket servis olan kafeye do�ru y�neldi. M�zik hala onun pe�inden geliyordu.

Hayk bula��klar� bir kenara itti ve pencere pervaz�na oturdu. Kese ka��d�ndan yiyecek ve k���k bir �i�e konyak ��kard�. Dairede etraf�na bak�n�rken g�zleri a��k mutfak duvar�ndaki dolab�na durdu. David hemen �talyan kristalinden iki shot uzatt�.

Bir �ey sormaya gerek yoktu, yeni bir tan�d���n g�r�n��� ortadayd�. Bir zamanlar Hayk gen�li�inde, uyu�turucuya bula�t� ancak paran�n azl��� ve g�nl�k �al��ma, bir y�ldan az oyaland��� parti arkada�lar�ndan yollar�n� h�zla ay�rd�. Hayk k�sa s�re sonra evlendi ve aile �ark�teri ve restoran i�ine devam etti.

David'e bakt���nda ayn� �eyi tavsiye etmek istedi ancak �ok bilmi� gibi konu�may� hemen kadehleri kald�rmaya �evirdi.

��Daha iyi zamanlar ve �n�m�zdeki yaz i�in!

David i�ki dolu shot� kald�rd� ve tek seferde i�ti. Barda�� pencere pervaz�na koydu, sandalyeyi �evirdi ve Hayk��n kar��s�na oturdu.

Sonraki saatleri, David'in kopyalar�na sahip oldu�u ar�iv ve okul evraklar� hakk�nda konu�tular.

Annette'in kompozisyonunda bir k�sm� �zellikle ruhuna dokundu. Son sayfada kur�un kalemle manast�r, tepe ve limon a�a�lar�yla patika �izilmi�ti.

Hayk dikkatlice dinliyor, bardaklar�n kenarlar�na kadar kehribar rengi s�v� dolduruyordu.

Pencereden d��ar� bakan Davi aniden sessizli�e b�r�nd�. Kalbi, �nce kaynad��� ve sohbetlerin v�z�ldad��� �ehrin sokaklar� kadar �u an bo�tu.

��Akrabalar�m �stanbul'da ya��yor. �ehir merkezinde restoran� olan bir bar var.

Hayk cep telefonunu ��kard� ve T�rk numaras� �evirdi. K�sa sohbet ak�am�n son kadehleri ile bitmek �zeriydi.

�Yakla�an seyahat i�in! S�n�r a��l�r a��lmaz Konstantinopolis'e u�aca��z!

��Budur i�te, dostum!

David aya�a kalkt� ve Hayk'�n omzuna hafif�e vurdu.

Bir s�re sonra, iki yeni arkada��n selfie, sisli bir ak�am feneri par�lt�s�n�n fonunda Project D'nin hik�yelerinde ortaya ��kt�.

Hayk bo� bula��klar� ald� ve eve do�ru yola ��kt�. Restoran�n�n �n�nde ge�erken durdu ve tan�d�k tabelay� bir daha okudu: Limon Bah�eleri.

Janna �zel jetin merdiveninden indi. Onunla birlikte sekiz ki�i daha �stanbul'a geldi. B�yle bir VIP kiralamada bir koltuk tek y�n 4.000 Euro'ya fiyatland�rma yap�l�yordu.

Soka�a ��kma yasa�� sona erdi fakat normal u�u�lar hen�z ba�lamad�.

2020 y�l�nda ilk Rus business jeti, yolcular�n� �stanbul�un haziran s�cakl���yla a��rlayarak ba�lad�. Janna �ok mutluydu. Hi� Konstantinopolis'e gitmemi�ti ve bir VIP yolcu u�a��yla hi� u�mam��t�. Bu onun i�in �ok farkl� heyecan olacakt�.

Yak�n bir gelecekte bulu�may� ve geri kalan hik�yeyi ��renme�i merak eden Davi, Simon Ogonyan'�n mesaj kutusuna, kendisinin ve arkada��n�n yak�nda �stanbul'a u�acaklar�n� belirten bir mesaj g�nderdi.

Janna, "Maalesef hen�z u�u� yok," diye yan�tlad�.

Davi hi� d���nmeden tek ��z�m� yazd�:

��zel u�u�lara bak. Bana �irketin banka bilgileri ve rezervasyon numaran� g�nder.�

��ok basit!� Janna, ger�ek ad�n� hi� sormad���n� d���nerek mutlulukla parlad�. �Muhtemelen onun i�in �nemli de�il.� Davi, Annette'in alb�m�yle ilgileniyordu ve orijinal �izimleri �stanbul'a getirmesini istedi.

Birka� g�n sonra Jannette, ba�ar�l� bir �ekilde buldu�u �zel u�u�un tarih ve saatini bildirdi.

Davi:

�Harika! �ehir merkezinde, arkada�lar�m�n yan�nda bulu�al�m! �n�m�zde ilgin� ve uzun bir sohbet var.�

Janna minnettarl���n alt�na ad�n� yazmak istedi ancak ilk harfi sildikten sonra g�len bir y�z koydu.

"� iyi u�u�lar."

Pandemi s�ras�nda Davi'nin fonlar�, bir yedek c�zdana ge�ti. Kendisi ve Hayk i�in makul bir fiyata, normal bir u�u� bakt�. Hayk kalacak yerle ilgilendi.

�imdi �stanbul�da taksi onlar� �ehir merkezine h�zla g�t�r�yordu. Epey kalabal�k olmas�n�n d���nda, farkl� farkl� insanlar�n bulu�mas�n�n resmini izliyorlard� sanki.

Tramvay raylar�ndan ayr�larak birka� karma��k sokaktan ge�tiler. Konstantinopolis Kilisesi'nin, Ortodoks cemaatinin arkas�na d�nd�ler ve kendilerini �� katl� bir evin kap�s�n�n �n�nde buldular. ��eri girdikten sonra, geni� ve olduk�a ferah bir bah�ede etraf� s�p�rmeye �al��an ba��rt�l�, bir kad�na rastlad�lar. Hayk'�n taksi �of�r�nden sonra bu ikinci kez T�rk�e konu�mas�yd�.

Kad�n uzaktaki bir kanepeyi i�aret etti.

�Biz ilk ziyaret�ileriz, diyen Hayk saatine bakarak telefonuyla kar��la�t�rd�: 08.30

Davi �a�k�nla Hayk�a bakt�:

�T�rk�e bildi�ini hi� d���nmemi�tim!

�Ben burada do�dum ve babam ayr�lmak zorunda kalana kadar hepimiz yan sokakta ya�ad�k. Amcam b�y�k bir mebla� �dedi fakat babam �demeyi reddetti ya da kaderi ba�tan ��karmak istememi�ti. T�pk� Kayseri'deki her �eyi b�rak�p dolamba�l� yoldan Konstantinopolis'e gitmek zorunda kalan dedem gibi biz de �stanbul'dan aceleyle ayr�lmak zorunda kald�k. Modern T�rkiye'nin art�k H�ristiyan topluluklara ihtiyac� yok. Bir kuru�a daire, i�yeri satt�k ve neredeyse eli bo� gittik. Ancak i� hakk�ndaki paha bi�ilmez bilgi ve deneyim, k�sa s�rede babam� aya�a kald�rd�.

Davi etrafa bakarken sessizce dinliyordu. Duvar�n bir k�sm� �ok eskiyken, di�erleri aceleyle yap�lm�� ve zaman�n kronolojisini gizlemi� gibi g�r�n�yordu. �nce malzemelerden olu�an ek yap�, birka� k���k odaya b�l�nm��t�. Bu �talyan mahallelerini hat�rlatt�. Sokak g�r�lt�s� ve s�rekli ko�u�turma halinde olan insanlar burada da h�k�m s�rm�� olmal�, ancak karantina s�ras�nda her �ey sessizle�ti ve yakla�an de�i�ikliklerin beklentisiyle saklanm��t�.

Hayk, Davi'nin mant���n� yakalad� ve d���ncelerini rahats�z etmeden mutfa�a gitti. Bir s�re sonra elinde tepsiyle d�nd�. Arkas�nda bir kad�n, termos getiriyordu. Masay� kurduktan sonra, ciddiyetle ellerini a�t�:

�Otantik Anadolu kahvalt�s�: Taze simit, past�rmal� omlet ve s�cak �ay! Daha ne olabilir dostum?

Hayk masan�n yan� ba��ndaki sandalyelerden birine oturmak �zereydi. Giri� kap�s� a��ld�, k�r sa�l� bir adam kap�y� tutmas� i�in bir kasa meyveyi yerle�tirdi. Bah�eye do�ru bakt� ve misafirleri kendi taraf�na jest yapmak amac� ile �a��rd�. Hayk ve Davi ��k��a gittiler, tek dar yolda erzak dolu bir minib�s duruyordu.

Hayk s�k�c� bir �ekilde:

��al��mam�z gerekecek, dedi.

Adam Hayk'a sar�ld� ve sonra g�zl�klerinin �st�nden arkada��na bakt�.

�B�yle bir tan��ma i�in �zg�n�m. Bu sabah restoran i�in bir liste �zerinde �al��mak zorunda kald�m.

Adam elini uzatt�. G�mle�inin kolu dirse�inin yukar�s�na k�vr�lm��t�.

�Ben Hayk'�n kuzeniyim, Robert.

�Davi� David, fark etmez.

Arkadan gelen arabadan bir sinyal duyuldu. Robert parmaklar�yla �5 dakika� i�areti yapt�. Davi k�sa s�rede bu kadar �ok kasay�, nas�l idare edeceklerini merak etti. Ancak her �eyin bo�alt�l�p bah�eye konmas� i�in bir s�re ge�ti.

Robert arabay� otoparka b�rakt� ve elinde bir liste ve faturalarla geri d�nd�. �Ben de kahvalt�ya yeti�tim!�

Hepsi birlikte masan�n etraf�ndaki sandalyelere oturdular. Yak�nlarda birka� s�s, yabani limon a�ac� vard�. Cam bardaklara kehribar �ay� d�kt�kten sonra Robert, �erefine kadeh kald�rmay� s�yledi:

�S�n�rlar�n a��lmas� i�in!

�Ba�ar�l� bir sezon ve iyi bir i� i�in, diye devam etti Hayk.

�Yeni m�zik ve projelere, diye ekledi Davi. Cep telefonunun ekran�na bakt� ve �zerinde yeni bir mesaj� oldu�unu fark etti.

�Havaalan�ndan ��k�yorum, Lemon Gardens'ta g�r���r�z.�

Davi, �Burada yemekler m�kemmel,� diye yan�tlad�.

Telefondan ba��n� kald�rarak arkada�lar�na bakt�. �Akrabam bize geliyor!�

Hayk; Davi'nin, Annette'ye ait ar�ivlerinden ve an�lar�ndan bir puzzle misali bir araya getirmesini neredeyse ba�ard��� hik�yeyi birka� c�mleyle anlatt�.

Robert yeni tan�d���n�n omzuna hafif�e vurdu.

�Bu manast�r�n ve o g�zel limon bah�elerinin, ne hale geldi�ini sadece tahmin edebilirim. Her �eyi kendi g�zlerinizle bulmal� ve g�rmelisiniz. B�y�k medeniyetler, bu topraklarda do�up yok olmu� ve �imdi burada sadece koskocaman bir pazar g�r�yorum.

Omletin kalan�n� �abucak bitirdi ve anahtarlar� masaya koyan Robert mutfa�a gitti. Az �nce g�r�nen birka� i��i, aceleyle kasalar� bodruma ta��maya ba�lad�lar.

Hayk g�zleriyle anahtar� g�stererek,

�Davi, bu senin, dedi,�� �st katta k���k bir st�dyo ve iki ki�i i�in yeterli alan olmal�. Yak�nlarda bulunan akrabalar�m�n birinde kalaca��m. Yapmam gereken baz� �nemli i�lerim var, can�n s�k�l�rsa veya konu�mak istersen benimle barda bulu�.

�Ak�amlar� burada DJ set �alabilirim.

��yi fikir!

��k��ta Hayk, elinde birka� seyahat bro��r� olan ve omzuna spor �anta ta��yan, gen�, esmer bir kad�nla kar��la�t�.

Janna i�eri girdi ve yaln�z oturan Davi�yi �ay i�erken g�rd�. Kar��daki silueti fark ederek, Davi yukar� bakt�. Bir s�re g�zel k�z�n neden ona bakt���n� ve eliyle selamlama hareketi etti�ini anlamad�. Jannette masaya yakla�t�, �antas�n� ��kard� ve kanepeye koydu.

�Simon, sen misin?

�Benim b�y�k b�y�k babam. Ben Janna, Jannette.

Davi �a�k�nl�kla mavi g�zlerinin i�ine bakt� ve yaz��madaki t�m detaylar� nas�l olur da sormad���n� merak etti.

Janna kar��da bulunan has�r koltu�a oturdu ve utanc�ndan a��klama yap�p yapmayaca�� konusunda karars�z kald�.

Sonunda Davi elini uzatt�.

�Merhaba, seni erkek san�yordum. S�rpriz i�e yarad�!

Janna g�l�mseyip elini s�kt�.

���te �imdi ve burada tan��t�k! Mutlu bir �ekilde�

Biraz sessiz kald�ktan sonra,

�Unutulmaz bir u�u� i�in te�ekk�r ederim, diyerek s�zlerini tamamlad�.

Hafif bir r�zg�r�n esintisi geldi. Bu ya limon tad� hissi ya da tatl�-ek�i parf�m kokusu gibiydi. Bu an sonsuza dek onlar�n haf�zalar�nda iz b�rakt�.

Hayk tozlu sokaklarda y�r�yordu. Sol taraf�nda eski bir ta� duvar� kald�, oras� zaman�nda Avrupa ticaret heyeti i�in in�a edilmi�ti. �imdi arkas�nda bir konsolosluk duruyordu. Sa� taraf�na bakt���nda birka� ev g�r�l�yordu. Birinin kap�s�n�n �n�nde durdu ve iki ad�m geri �ekildikten sonra t�m binaya ��yle bir g�z att�. Sanki tarih t�m mahallenin kay�p halinden bir �eyler f�s�ld�yor gibiydi.

Bina 4 katl�yd� ve ���nc� kat�n Frans�z tasar�ml� balkonundan sat�� ilan� g�r�n�yordu. Hayk her �eyi farkl� a��lardan foto�raflad�, ard�ndan a��k olan �n kap�dan i�eri girdi. Keskin bir t�slama ile birka� kedi d��ar� f�rlad�. Giri�e bak�ld���nda olduk�a karanl�kt�. Hayk telefonunun fenerini a�mak zorunda kald�. Uzun s�redir kedilerin mek�n edinmesi sebebiyle basamaklara sinen kokular e�li�inde, merdivenlerden dikkatlice yukar� ��kt�. Keskin koku duvarlara da yay�lm��, y�llard�r boyanmam��t�. Birinci ve ikinci kat�n demir kap�lar�n�n yan�ndan ge�ti. Kendini 3 numaral� dairenin eski ah�ap kap�s�n�n �n�nde buldu.

Hayk zile bast�, �al��m�yordu! Kap�y� birka� kez t�klatt� ve arkas�ndan gelen sesi fark etti. �st kata giden merdivenlerde ya�l� adam duruyordu.

�Emlak�� m�s�n?

Adam, Hayk�� anlamak i�in bir a�a�� bir yukar� bakt�. Sonra birka� basamak a�a��ya indi.

Hayk cevap verdi:

�Hay�r, daireyi g�rmek istedim. Siz kom�u olmal�s�n�z?

G���s cebinde Atat�rk resmi olan bir ti��rt, d�z pijama alt� ve ev terli�i giymi� bir adam g�r�nd�.

�Emlak��lardan nefret ederim, diye homurdand�, -Burada bekle.

Elinde bir par�a k���tla d�nd� ve Hayk'a uzatt�.

�Bu �len ki�inin ye�eninin telefonu. Kediler o kad�n�n i�i, hala s�k�nt� �ekiyoruz! Boyanma zaman� geldi�inde- i�te bu pandemi ba�lad�!

Adam d�nd� ve yava� yava� merdivenleri ��kmaya ba�lad�. Hayk'�n tarihi gayrimenkullere olan ilgisini ve sebebini tahmin etti.

�Eh, pek�l�. ��leri yoluna koyman�n zaman� geldi,� diye d���nd� ve kendi kap�s�n�n y�ksek sesle �arpmas� herkesin akl�n� ba��na getirdi.

Hayk y�llar�n y�pratm�� oldu�u basamaklardan a�a�� y�r�d� ve d��ar�daki temiz havayla bulu�tu. Giri�te hapsolan kirli atmosferden sonra, sokak art�k o kadar tozlu g�r�nm�yordu ve hatta yerel olaylar�n hipnozuyla �a��r�l�yordu.

Elindeki numaray� �evirdikten sonra Hayk, bip seslerini sayd�. Birisi aramay� yan�tlad�, ancak bir nedenden dolay� sessiz kal�yordu. Sessizli�i bozan Hayk, konunun �z�n� �abucak a��klad�.

Uykulu ve garip bir ses �b�r taraftan geldi:

�Yar�m saat sonra giri�te bulu�al�m.

Hayk kald�r�ma oturdu. Dar sokaklar�n detaylar�na bakarken, hayal g�c� zaman�n bir hunisinde d�n�yordu. Fiziksel olarak tan�k olamayaca�� �eyleri hat�rl�yormu� gibi g�r�n�yordu:

Frans�z mimarlar�n �talyan tasar�mc�larla i�birli�i: Yunan ve Ermeni m�hendislerin projeleri, Rus ayd�nlar�n�n ak�am gezinti yerleri�

T�m bu miras herkese aitti ve kimsenin �ahs�na ait de�ildi. G�zelli�in eski atmosferi, sonraki kaos tozunun alt�nda kald�. �imdi bir durgunluk vard�: Birinci ile ikinci durumun aras�nda.

Telefon ekran�na gelen aramay� g�stererek titredi. Hayk, giri�te elinde cep telefonu olan bir gen� adam� fark etti. Pek d�zenli olmayan bir �ekilde e�ofman giymi�, eliyle selam i�areti veriyordu.

Hayk, adam i�in, �B�t�n gece Netflix'i izlemi� ve sabah kanepede uyuyakalm�� olmal�,� diye d���nd�. Sonras�nda selamlamak i�in elini kald�rd� ve kald�r�mdan kalk�p �n kap�ya gitti.

�Bu evin, �ehrin tarihi binalar�n aras�nda yer ald���n� biliyor musunuz? Fiyat� biraz y�ksek olabilir ama mant�kl� yakla��rsak size yard�mc� olabilirim.

Hayk, pandeminin bir bahane oldu�unu d���nerek elini uzatmad�, sadece olumlu yan�t olarak ba��n� sallad�.

��eri girerken, sahibi kap�y� tuttu. G�ne� ���nlar�yla, y�ksek tavan� kesin desenlerle g�rebilmek m�mk�nd�. Yukar� ��karken, Hayk karanl�k bir merdivende, telefonunda a�t��� feneri 100 ya��n biraz �zerinde olan korkuluklara do�rulttu. K�vr�mlar�ndan baz� b�l�mler par�alanm��, ba�ka b�l�mlerdeki a�a� k�s�mlar� da ��r�m��t�.

�I��k yok, sabah bulu�mam�z iyi oldu, dedi adam. Anahtar� eski kilitte bir kez �evirerek, kurumu� ah�ab�n g�c�rt�s� ve ��t�rt�s�yla kap�y� a�t�.

Hayk ilk bak��ta oturma odas�n�n ortas�nda as�l� ve ge�mi� zamanlar�n parlakl���n� an�msatan b�y�k bir kristal avize g�rd�. Dairelerin etraf�ndan dola��yordu: Odalarda baz� mobilya vard�. Koridorda eski �eyler bir y���na b�rak�lm��, duvar�n k��eleri kedilerin t�rnak darbeleri ile �izilmi�ti. Sahibi, Josephine tarz� kanepenin, sa�lam taraf�na oturdu ve al�c�dan gelecek sorular� bekliyordu. Sohbeti kendisi ba�latmaya karar vererek gen� adam Hayk'a d�nd�.

�Sigaran var m�?

Hayk ba��n� olumsuz sallad� ve dudaklar�n� b�zd�.

�Nerelisiniz? Telefonda belli bir aksan duydum.

��talya'dan geldim, diye yan�tlad� Hayk. ��inde ba�ka bir yan�tla dolup ta��yordu.

�Bir an �nce buradan gitmek istiyorum. E�er ciddiysen arac�s�z yapar�z. Bu arada, numaram� nas�l bulabildiniz?

�Kom�unuz emlak��lardan nefret etti�inizi s�yledi.

Sahibi s�r�tt� ve �zensiz ka�lar�n� kald�rarak y�z�n� avu�lar�yla kapatt�.

�Bir �ey mi var? diye sordu Hayk.

�Uzun bir hik�ye� Kom�uya, bu daire, Cumhuriyetin ilk n�fus ar�ivinde �al��an b�y�kbabas�ndan miras kald�. Ar�iv binas� buradan �ok uzakta de�il. Giri�teki dairede de ayn� hik�ye var. �kinci ve ���nc� katlar Ermeni t�ccarlara aitti, fakat sonra buradan ayr�lmak zorunda kald�lar. Bir daireyi dedem ald�, babam�n k�z karde�i burada ya��yordu. Ve yukar�daki kom�u, s�rekli balkondan kedilerin ve halam�n �zerine su d�k�yordu. Sonra halam hayvanlar� giri�te beslemek zorunda kald� ve baz�lar�n� eve ald�.

�Gitmem gerek, bu sabah geldim ve birka� i�lerim daha var, diye yan�tlad�. Hayk duyduklar�na hi� �a��rmad�.

Merdivenlerden indiler ve kedilerin �imdiden yeni �patronlar�n�� bekledi�i �n kap�y� a�t�lar.

��imdi onlar� kendisi besliyor!

�Kim?

�Kom�u, numaram� veren adam! Dedi�im gibi, bunlar hepsi uzun hik�ye.

Hayk k�k�rdad�.

�Senin ad�n ne?

��a�da�. T�rkiye'de demokratik bir toplumda ilk �zg�rl�kler bunlar!

�Ben de Hayk. Ermeni halk�n�n atas�n�n ad� olarak biliniyor.

Nedense sokakta bir sessizlik oldu.

�Kredi kartlar�m� evde unuttum ve cebimdeki nakit tek y�n taksiye yetti.

Hayk c�zdandan d�zg�n 20 avro ��kard�.

�Bu yeterli mi?

�Elbette, sigaraya bile yeter!

Vedala��p yollar�n� ay�rd�lar.

Hayk��, modern �ehrin tarihi mahallelerinde, �ark�teri al��veri�i i�in bir y�r�y�� bekliyordu.

David, g�ne�in yaz ���nlar�n�n yery�z�ne vurdu�u bir sabah s�ca��ndan uyand�. Yandaki kanepede bir k�z uyuyordu, ad� Janna idi.

Davi kalkt� ve pencereye do�ru y�r�d�, �n�nde duran cam�n ard�ndan d��ar�ya bakt�. Dar sokaklar, tarihin monoton d�ng�s�nde kendileriyle tart���yorlard�. �ehir duvarlar�n�n tozunun alt�nda a��klanamayan �eli�kiler mevcuttu. G�lgeler mimari plan�n eski ihti�am�n� hat�rlat�yorlard�.

Bu t�r manzara �talya'n�n do�al devam� gibi g�r�n�yordu, ancak i� ve d�� fakt�rler bu mant�ksal ba�lant�y� kesmi� gibiydi.

D�nya tarihi hakk�nda �ok az �ey biliniyordu. Amerika'n�n Koloniyal d�nemine ve Kuzey'in G�ney'le olan sava�lar�na vurgu yap�l�yordu.

�� g�n kadar sonra�

Davi, kiralanm�� araban�n bagaj�na elindeki birka� �antay� att�. Laptopu ve hoparl�rleri dikkatlice yanlara yerle�tirdi ve yumu�ak bir �rt� ile �zerlerini kapatt�.

Janna arka koltu�a �oktan oturmu�, g�nl���ne bir �eyler yaz�yordu. Defteri yan�ndaki koltu�a koyarak pencereden d��ar� bakt�.

Hayk, Limon Bah�esi Cafe&Lounge��n kap�s�ndan ��kt� ve direksiyona ge�ti. Davi, yepyeni �alma listesi i�eren USB�yi ba�lad�. M�zik se�imini ve ses tonunu ayarlamay� bitirdikten sonra ufak jip hareket etti.

Manast�r ve limon bah�eleriyle bulu�ma beklentisiyle 700 km yol kat etmek gerekiyordu.

Kalabal�k �ehirden bir saat sonra tamamen ayr�ld�lar. Hayk pencereyi a�t� ve elini r�zg�ra do�ru uzatt�. Hayat�nda bu anlar� birka� kez g�rm�� gibi bir r�yay� an�msatan, belki de dejavu oldu�unu d���nd�ren elektronik melodi �al�yordu.

Janna deftere bir �eyler daha yazd�. G�rd�kleri, zihninin derinliklerinde kaybolmas�n diye her �eyi not almaya �al���yordu. Avu�lar� ve parmaklar� hen�z a��klayamad��� duygu ve izlenimlerden ter i�indeydi. Davi koltu�unda arkas�na yasland� ve derin bir uykuya ya da transa girdi; ilk m�zik par�as�n�n yaz�lmas�ndan bu yana �ok tan�d�k bir durumdu.

Trafi�in ak��kanl���na yol boyunca bulunan sanayi tesislerden ��kan kargo kamyonlar� kat�l�yordu. D��ar�daki ak���n hareketi, elektronik vuru�uyla zaman i�inde ger�ekle�tiriliyordu.

Bir s�re sonra Hayk, yoldaki Shell benzin istasyonunda durdu. Americano ve ��rek ald�, kenara oturup cep telefonundaki interaktif haritaya bakt�. Tarihi nesneleri parmaklar� ile her dokundu�unda yak�nla�t�rd� ve bulunduklar� yerden olan mesafeyi inceledi.

Hayk, Janna�ya bakt�. �Yolumuzun �st�nde Roma t�nelleri ve bir ma�ara olacak. Onlara daha yak�ndan bakabiliriz, istersen��

�Davi hala uyuyor,� diye yan�tlad� Janna belirsiz bir �ekilde.

��ok s�rmez, bak�p hemen d�nece�iz.�

Janna olumlu anlamda ba��n� sallad�, ��rekleri bittikten sonra tekrar yola koyuldular.

Yar�m saat sonra orman yoluna do�ru d�nd�ler ve hi� kimse olmayan bir a��kl�kta durdular. Burada yol bitiyordu.

Navigasyonda baz� yerler g�r�nmemeye ba�lay�nca Hayk, �Telefonum ba�lant�y� yakalayam�yor,� dedi.

Janna, uydu sinyal al�m hatlar�n�n birbiri ard�na nas�l kayboldu�unu fark etti.

Hayk haritaya tekrar bakt�, rotan�n biti� noktas�na yakla��k iki kilometre kalm��t�. �Merak etme,� dedi Janna�ya. �Her �ey kontrol alt�nda! Biraz y�r�memiz gerek ve oraday�z.�

Janna elini uzatt� ve avucuyla Davi'nin omzuna dokunarak uyanmas�n� umdu. Davi ba��na kap��on ge�irerek g�ne�in s�cak ���nlar�ndan y�z�n� di�er tarafa �evirdi. Janna elini geri �ekti, bir an avucunun dokunu�undan Davi�nin ho�land���n� d���nd�.

Hayk arabay� durdurdu ve telefonun kameras�n� a�t�. ��ekilecek ilgin� �ey olacak!�

Janna rahats�z etmemeye �al��arak kap�y� arkas�ndan dikkatlice kapatt�.

Davi halen uyuyordu. 100 y�l sonra Karinin sesinin, elektronik kompozisyonun melodisiyle net bir �ekilde duyuluyordu.

�Vardan benim can�m arkada��md�. Onun hik�yeleri ve efsaneleri beni medeniyetlerin bilgisine ���k etti. Raul ile bo� fl�rtle�mem ve akrabalar�n�n ba��na gelen bir kaza y�z�nden ayr�ld�k. Vardan, kocas� u�urumdan d��erek �len, hamile bir gen� kad�nla evlenmek zorunda kald�. Onun yerini doldurmak Vardan'a d��t�. Simon'u kendi o�lu gibi b�y�tt�, ruhunu ona verdi ve asla ortak �ocuklar�ndan ayr�lmad�.�

Davi uykusunda Annette'nin ar�iv yaz�lar�n�n sayfalar�n� �eviriyordu.

G�ne� ���nlar� g�zbebeklerine �arpt�, s�rt�ndan so�uk ter daml�yordu. Arabadan inip etraf�na bak�nd� ve tepenin derinliklerine do�ru y�neldi. Terk edilmi� bir t�nelin giri�i �n�nde birka� b�y�k ta� duruyordu. Ama� bu t�neli kapatmakta yerle�tirilmi� gibiydi. Davi, patika yolu takip etti. �zerinde eski yerle�imin, su temini sa�lamas� gereken ta�lardan olu�an, su sistem k�pr�s�nden ge�ti ve orada bir ma�ara g�rd�. Birka� dakika d���nd�kten sonra Davi, ge�mi�ten, �imdiki zamandan �ok daha mant�kl� g�r�nen bir resim sundu.

Biri onun omzuna hafif�e dokundu. Janna arkas�nda duruyordu.

��lerde eski tap�na��n bir k�sm� kald�. Hayk i�eride Latince yaz�tlara bak�yor. Senin i�in geri gelmeye karar verdim.�

Davi Janna�n�n avucuna dokundu ve sessizce onu takip etti.

Hayk, duvar� par�a par�a foto�raflad�. Sonra eski yaz�n�n kabartmas�n� ezberleyerek parmaklar�n� p�r�zl� y�zeyde gezdirdi.

�Tavandaki aziz resimleri sonradan yap�lm��,� diye a��klad� Hayk.

Davi t�m bunlar�n Karin, Annette ve kendisinin �m�r boyu s�recek bir r�ya oldu�unu d���nd�. Ve bilmedi�i ama varl�klar�n� hissetti�i di�er insanlar�n kaderleri�

�Ka� y�l ge�ti?� diye sordu.

�En az 2000!�

��k��a yakla�t�lar. G�ne�in d��t��� yer, d���ncelerimizin g�lgelerinden bir g�r�nt� mozai�i olu�turdu.

Davi avucuyla zeminin y�zeyine dokundu. Ta��n so�uklu�u ve ���nlar�n s�cakl��� alg�larda �eli�ki yarat�yordu. Janna onun yapt���n�n ayn�s�n� yaparak tekrarlad�. Hayk, ger�ekler ve bulgular�yla ilgili birka� an�y� foto�raflar i�erisine kaydetti.

Patikan�n geriye d�n�� yolunda Janna itiraf etti:

�Daha �nce hi� b�yle bir yere bulunmad�m.�

�Ayn� anda hem so�uk hem de s�cak oldu�u yerde,� diyen Davi d���ncesine devam etti.

Son c�mleyi ise Hayk tamamlar gibi, �Bir imparatorlu�un yerini ba�ka bir imparatorlu�un ald���, ta�larda ve bilin�alt�n�n haf�zas�nda izler b�rakt��� yerde,� dedi.

Arabaya bindiler ve karanl���n her yere hakim oldu�u, �ss�z bir ak�am yoluna ��kt�lar. Amasya'ya kadar yolun tam yar�s� kald�.