Saga o Fj�llbace #1
Gdy w spokojnym miasteczku Fj�llbacka na zachodnim wybrze�u Szwecji zostaje znaleziona martwa Alexandra Wijkner, wszystko wskazuje na to, �e pope�ni�a samob�jstwo. Matka kobiety ma jednak w�tpliwo�ci i prosi przyjaci�k� c�rki z dzieci�stwa, pisark� Erik� Falck, �eby przyjrza�a si� tej tragedii. Erika wsp�lnie z Patrikiem Hedstr�mem, koleg� z m�odzie�czych lat, a obecnie policjantem, pr�buj� rozwik�a� spraw�. Wkr�tce zaczynaj� podejrzewa�, �e �mier� Alex ma zwi�zek z mroczn� tajemnic� z przesz�o�ci�
Saga kryminalna Camilli L�ckberg osi�gn�a �wiatowy sukces czytelniczy. To nie tylko mroczne thrillery, ale r�wnie� doskona�e powie�ci obyczajowe, znakomicie oddaj�ce klimat wsp�czesnej szwedzkiej prowincji. Od lat zajmuj� czo�owe miejsca na europejskich listach bestseller�w. Ksi��ki L�ckberg przet�umaczono na ponad 35 j�zyk�w. Jesieni� 2011 roku rozpocz�y si� zdj�cia do mi�dzynarodowej produkcji filmowej �Morderstwa we Fj�llbace�, osnutej na kanwie jej powie�ci.
Camilla L�ckberg, jedna z najciekawszych szwedzkich pisarek, uznawana za mistrzyni� skandynawskiego krymina�u. Jest tak�e autork� ksi��eczki dla dzieci i dw�ch ksi��ek kulinarnych.
v. 1.0 � file creation � UkeMandrivnyk
Dla Willego
Eilert Berg nie czu� si� szcz�liwy. Ci�ko oddycha�, sapa�, ale to nie stan zdrowia by� jego najwi�kszym problemem.
Svea w latach m�odo�ci by�a �liczn� dziewczyn�. Eilert nie m�g� doczeka� si� chwili, gdy wreszcie znajdzie si� z ni� w ma��e�skim ��ku. Wydawa�a si� taka �agodna, mi�a i nieco nie�mia�a. Po nazbyt kr�tkim okresie uciech cielesnych pokaza�a jednak prawdziwy charakter. Wzi�a go pod pantofel i trzyma�a tak od prawie pi��dziesi�ciu lat. Ale Eilert mia� tajemnic�. W jesieni �ycia pojawi�a si� szansa na troch� wolno�ci i nie zamierza� jej zaprzepa�ci�.
Ca�e �ycie ci�ko pracowa�, �owi�c ryby, co zapewnia�o doch�d wystarczaj�cy akurat na utrzymanie Svei z dzie�mi. Potem przysz�y chude lata emerytury. Nie mia� �adnych oszcz�dno�ci, nie m�g� wi�c rozpocz�� �ycia na nowo, gdzie indziej, w pojedynk�. A� tu nagle pojawi�a si� szansa, niczym dar z niebios. W dodatku by�o to takie proste, �e niemal �miechu warte. C�, je�li kto� jest got�w p�aci� niebotyczne sumy za par� godzin pracy na tydzie�, to jego problem. Eilert nie b�dzie z tego powodu narzeka�. W ci�gu zaledwie roku usk�ada� spor� kupk� banknot�w. Schowa� je w skrzynce za do�em na kompost. Ju� nied�ugo uzbiera si� tyle, �e b�dzie m�g� wyruszy� do ciep�ych kraj�w.
Wchodz�c na ostatni stromy pag�rek, przystan�� na chwil�, aby wyr�wna� oddech i rozmasowa� bol�ce d�onie. W Hiszpanii, a mo�e w Grecji, wreszcie odtaj� od id�cego jakby od �rodka ch�odu. Eilert liczy�, �e ma przed sob� jeszcze co najmniej dziesi�� lat, zanim przyjdzie wyci�gn�� nogi, i mia� zamiar dobrze wykorzysta� ten czas. Na pewno nie zamierza� ich sp�dzi� z tak� j�dz�.
Codzienne poranne spacery by�y dla niego jedynymi chwilami spokoju. W dodatku zapewnia�y niezb�dny ruch. Chodzi� zawsze t� sam� tras� i ci, co znali jego zwyczaje, cz�sto wygl�dali, �eby chwil� pogwarzy�. Szczeg�ln� przyjemno�� sprawia�y mu pogaw�dki z �adn� dziewczyn� z domu ko�o szko�y na g�rce Håkebacken. Bywa�a tam tylko w weekendy i zawsze przyje�d�a�a sama, ale ch�tnie wdawa�a si� w rozmowy o wszystkim i o niczym. W dodatku pann� Alexandr� interesowa�y sprawy dotycz�ce Fj�llbacki, tak�e te dawne, nad kt�rymi Eilert rozwodzi� si� z wyj�tkowym zapa�em. Poza tym a� przyjemnie by�o na ni� patrze�. Eilert, cho� ju� stary, zna� si� na tym. Wprawdzie plotkowano na jej temat, ale gdyby cz�owiek mia� s�ucha�, co baby gadaj�, nie mia�by czasu na nic innego.
Prawie rok temu zapyta�a, czy w pi�tki rano nie m�g�by zagl�da� do niej, skoro i tak ma po drodze. Dom by� ju� stary, wi�c ogrzewanie i rury coraz to nawala�y. Nie chcia�aby przyjecha� na weekend do zimnego domu. Eilert dostanie klucz, wystarczy, �e zajrzy i upewni si�, czy wszystko w porz�dku. Przy okazji sprawdzi okna i drzwi, bo w okolicy by�o kilka w�ama�.
Nie by� to �aden k�opot, a raz w miesi�cu w jej skrzynce na listy czeka�a na niego koperta z jego nazwiskiem, zawieraj�ca � w jego mniemaniu � i�cie kr�lewsk� sum�. Poza tym by�o mu przyjemnie, �e mo�e si� do czego� przyda�. Ca�e �ycie pracowa� i trudno mu by�o si� przyzwyczai� do braku zaj�cia.
Z trudem pchn�� do �rodka krzywo wisz�c� furtk�. �nieg by� nieodgarni�ty i Eilert pomy�la�, �e mo�e poprosi kt�rego� z ch�opc�w, aby jej pom�g�. To nie jest zaj�cie dla kobiety.
Wymaca� w kieszeni klucz, uwa�aj�c, aby go nie upu�ci� w g��boki �nieg, bo gdyby musia� przykl�kn��, nie m�g�by potem wsta�. Schodki prowadz�ce do sieni by�y oblodzone, �liskie, musia� przytrzyma� si� por�czy. W�a�nie mia� w�o�y� klucz do zamka, gdy dostrzeg�, �e drzwi s� uchylone. Zdumiony otworzy� je i wszed� do przedpokoju. Mo�e przyjecha�a troch� wcze�niej ni� zwykle?
��Halo, jest tam kto?
Nikt mu nie odpowiedzia�. Zobaczy� wydobywaj�c� si� z jego ust mgie�k� i zda� sobie spraw�, �e w domu jest zimno. Przez moment nie m�g� si� zdecydowa�, ale mia� wra�enie, �e co� tu nie gra i nie jest to tylko sprawa ogrzewania.
Przeszed� przez wszystkie pokoje. Chyba wszystko by�o na swoim miejscu. W domu panowa� porz�dek, jak zawsze. Wideo i telewizor sta�y na swoich miejscach. Eilert sprawdzi� ca�y parter, potem wszed� na stopnie wiod�ce na pi�tro. Schody by�y strome, musia� si� mocno trzyma� por�czy. Najpierw wszed� do sypialni, urz�dzonej w stylu zdecydowanie kobiecym, ale oszcz�dnym i w dobrym gu�cie. Panowa� tu taki sam porz�dek jak w ca�ym domu. ��ko by�o pos�ane, obok sta�a walizka. Nie wygl�da�a na rozpakowan�. Eilertowi zrobi�o si� g�upio. A mo�e przyjecha�a wcze�niej, zobaczy�a, �e piec si� zepsu�, i wysz�a poszuka� kogo�, kto go naprawi. Ale sam w to nie wierzy�. Co� by�o nie tak. Czu� to w ko�ciach, tak jak czasem wyczuwa� zbli�aj�cy si� sztorm. Ostro�nie szed� dalej. Wszed� na du�e poddasze z drewnianym belkowaniem. Naprzeciw siebie sta�y tam przy otwartym kominku dwie kanapy, przed nimi stolik, na kt�rym le�a�o kilka porozrzucanych gazet. Poza tym wszystko by�o na swoim miejscu. Zszed� z powrotem na d�. Tam r�wnie� wszystko by�o tak, jak powinno. Ani kuchnia, ani salon nie wygl�da�y inaczej ni� zwykle. Zosta�a jeszcze �azienka. Co�, nie wiedzia� co, sprawi�o, �e zawaha� si� przed otwarciem drzwi. W domu nadal panowa�a cisza. Sta� jeszcze przez moment, zastanawiaj�c si�. Potem doszed� do wniosku, �e zachowuje si� �miesznie, i zdecydowanym ruchem pchn�� drzwi.
Chwil� potem p�dzi� do drzwi wej�ciowych tak szybko, jak mu pozwala� wiek. W ostatniej chwili przypomnia� sobie, �e schodki s� oblodzone, i z�apa� si� por�czy. Polecia�by g�ow� naprz�d. Przebrn�� przez zalegaj�cy �nieg i skl�� zacinaj�c� si� furtk�. Wypad� na chodnik i stan�� bezradnie. Kawa�ek dalej na drodze ujrza� zbli�aj�c� si� ra�nym krokiem posta�. Rozpozna� c�rk� Torego, Erik�. Zawo�a�, �eby si� zatrzyma�a.
Erika Falck czu�a si� potwornie, �miertelnie zm�czona. Wy��czy�a komputer i posz�a do kuchni po kolejn� kaw�. Naciskali j� ze wszystkich stron. Wydawnictwo chcia�o, aby w sierpniu z�o�y�a konspekt ksi��ki, kt�r� dopiero co zacz�a pisa�. Ksi��ka o Selmie Lagerl�f, pi�ta biografia jej pi�ra po�wi�cona szwedzkim pisarkom, mia�a by� zarazem najlepsza, ale Erika nie mog�a w sobie wzbudzi� ch�ci pisania. Od �mierci rodzic�w min�� ju� ponad miesi�c, ale �a�oba by�a tak samo �wie�a jak na pocz�tku. Porz�dkowanie domu rodzic�w te� nie sz�o jej tak szybko, jak z pocz�tku s�dzi�a. Ci�gle powraca�y wspomnienia. Zapakowanie jednego kartonu trwa�o wiele godzin, bo ka�da wzi�ta do r�ki rzecz przywo�ywa�a wspomnienia, kt�re raz wydawa�y si� bliskie, a innym razem bardzo odleg�e. W ko�cu postanowi�a, �e nie b�dzie si� �pieszy�a. I tak na razie wynaj�a swoje sztokholmskie mieszkanie, poniewa� wyliczy�a sobie, �e r�wnie dobrze mo�e pisa� w domu rodzinnym, we Fj�llbace. Dom sta� nieco na uboczu, nad zatok� S�lvik. Otoczenie tchn�o spokojem.
Erika usiad�a na werandzie i spojrza�a na rozci�gaj�cy si� przed ni� archipelag. Widok zapiera� dech i wraz z porami roku zmienia� si� w spos�b wr�cz spektakularny. Tego dnia o�lepiaj�ce s�o�ce rzuca�o kaskady �wiat�a. Migota�o na grubej pokrywie lodowej skuwaj�cej wody zatoki. Ojciec by�by zachwycony.
�cisn�o j� w gardle. Powietrze w domu wyda�o jej si� duszne. Postanowi�a p�j�� na spacer. Termometr pokazywa� minus pi�tna�cie stopni. Ubra�a si� na cebulk�, a i tak gdy tylko wysz�a, poczu�a ch��d. Po chwili od szybkiego marszu zrobi�o jej si� ciep�o.
Panowa�a b�oga cisza. Nigdzie �ywej duszy. Jedynym d�wi�kiem, jaki s�ysza�a, by� jej w�asny oddech. By�o zupe�nie inaczej ni� latem: wtedy ca�a okolica t�tni�a �yciem. Latem Erika wola�a trzyma� si� z dala od Fj�llbacki. Rozumia�a wprawdzie, �e turystyka przes�dza o dalszym jej istnieniu, ale nie mog�a pozby� si� wra�enia, �e latem nast�puje inwazja szara�czy. Albo te� wielog�owego potwora, kt�ry poma�u, rok za rokiem, po�yka star� ryback� osad�, wykupuj�c domy po�o�one najbli�ej wody. Przez dziewi�� miesi�cy w roku by�o to miasteczko duch�w.
Przez setki lat �r�d�em utrzymania mieszka�c�w Fj�llbacki by�o rybo��wstwo. Surowa przyroda i nieustaj�ca walka o przetrwanie sprawi�y, �e tutejsi ludzie byli szorstcy, ale i silni. Kiedy� ich �ycie zale�a�o od pojawienia si� �awicy �ledzi. To si� zmieni�o, kiedy Fj�llback� uznano za malownicz� miejscowo�� i zjawili si� tury�ci z grubymi portfelami. Rybo��wstwo jako �r�d�o dochodu straci�o na znaczeniu. Z ka�dym rokiem w�r�d sta�ych mieszka�c�w Erika dostrzega�a coraz wi�cej pochylonych g��w. M�odzi wyprowadzili si�, a starym zosta�y wspomnienia. Sama by�a jedn� z wielu, kt�rzy postanowili wyjecha�.
Przy�pieszy�a kroku i skr�ci�a w lewo, na g�rk� ko�o szko�y. Ju� dochodzi�a, gdy us�ysza�a, �e wo�a do niej Eilert Berg, ale nie dos�ysza�a co. Wymachuj�c r�kami, szed� w jej kierunku.
��Ona nie �yje.
Eilert oddycha� kr�tko, gwa�townie, jego p�uca wydawa�y nieprzyjemne piski.
��Prosz� si� uspokoi�, co si� sta�o?
��Le�y w �rodku. Nie �yje.
Palcem wskaza� na du�y b��kitny dom na g�rce i spojrza� na ni� pytaj�co.
Erika potrzebowa�a d�u�szej chwili, �eby u�wiadomi� sobie, co powiedzia�. Gdy w ko�cu dotar�y do niej jego s�owa, pchn�a zacinaj�c� si� furtk� i przebrn�a przez �nieg do drzwi wej�ciowych. Eilert zostawi� je otwarte. Erika przest�pi�a pr�g ostro�nie, jakby nie wiedz�c, czego ma si� spodziewa�. Nie pomy�la�a, �e mog�aby po prostu zapyta�.
Id�cy za ni� Eilert w milczeniu wskaza� drzwi �azienki na parterze. Erika odwr�ci�a si� i spojrza�a na niego pytaj�co. By� bardzo blady, cienkim g�osem wychrypia�:
��Tam, w �rodku.
Erika nie by�a w tym domu od bardzo dawna, ale kiedy� zna�a go dobrze i wiedzia�a, gdzie jest �azienka. Mimo ciep�ego ubrania przeszed� j� zimny dreszcz. Powoli otworzy�a drzwi �azienki i wesz�a do �rodka.
Nie umia�aby powiedzie�, czego si� spodziewa�a po zdawkowych s�owach Eilerta, ale nie by�a przygotowana na tyle krwi. Kafelki w �azience by�y bia�e. Tym silniejsze wra�enie robi�a krew w wannie i wok� niej. Przez moment Erika pomy�la�a, �e to pi�kny kontrast, zanim do niej dotar�o, �e w wannie le�y prawdziwa kobieta.
Jej cia�o by�o nienaturalnie bia�e, a miejscami sine, ale Erika rozpozna�a j� natychmiast. Alexandra Wijkner, z domu Carlgren, c�rka w�a�cicieli domu. W dzieci�stwie si� przyja�ni�y. Teraz pomy�la�a, �e musia�o to by� w jakim� innym �yciu. Kobieta w wannie by�a jej obca.
Oczy mia�a na szcz�cie zamkni�te, ale usta by�y jaskrawosine. Wok� jej tu�owia utworzy�a si� cienka warstwa lodu zakrywaj�ca podbrzusze. Prawe rami�, na kt�rym widnia�y liczne pr�gi, zwisa�o z wanny, a palce by�y zanurzone w ka�u�y krwi zastyg�ej na pod�odze. Na brzegu wanny le�a�a �yletka. Drugie rami� by�o widoczne tylko powy�ej �okcia, reszta znajdowa�a si� pod lodem. Ponad zamarzni�t� powierzchni� wody wystawa�y kolana. Jasne w�osy Alexandry rozsypa�y si� jak wachlarz. Wygl�da�y, jakby skrusza�y z zimna.
Erika patrzy�a na ni� przez d�u�sz� chwil�. Dr�a�a od ch�odu r�wnie przejmuj�cego jak maluj�cy si� przed ni� obraz samotno�ci. Powoli, ty�em, wysz�a z �azienki.
Potem wszystko widzia�a jak przez mg��. Zadzwoni�a z kom�rki do lekarza dy�urnego, a nast�pnie razem z Eilertem poczeka�a na przyjazd karetki. Mia�a te same objawy szoku co wtedy, gdy dosta�a wiadomo�� o �mierci rodzic�w. Po powrocie do domu nala�a sobie spor� porcj� koniaku. Nie by�o to mo�e to, co by zaleci� lekarz, ale przynajmniej przesta�y jej dr�e� r�ce.
Widok Alex przywo�a� wspomnienia z dzieci�stwa. Min�o ponad dwadzie�cia pi�� lat od czasu, gdy si� przyja�ni�y, ale chocia� potem w jej �yciu pojawi�o si� � i min�o � wiele przyja�ni, Alex zajmowa�a w jej sercu miejsce szczeg�lne. By�y wtedy jeszcze ma�e. Jako doros�e ju� si� nie widywa�y i sta�y si� sobie obce. Ale Erice trudno by�o pogodzi� si� z my�l�, �e Alex odebra�a sobie �ycie, co wydawa�o si� jedynym logicznym wyt�umaczeniem tego, co dzi� zobaczy�a. Alexandra, jak� zna�a dawniej, by�a osob� energiczn� i jednocze�nie harmonijn�. Pi�kn�, promienn� i pewn� siebie kobiet�, za kt�r� ludzie si� ogl�dali. Zgodnie z przewidywaniami Eriki �ycie by�o dla niej �askawe, tak przynajmniej wynika�o z pog�osek. Prowadzi�a galeri� sztuki w G�teborgu, mia�a przystojnego m�a odnosz�cego sukcesy zawodowe i mieszka�a w wielkim dworze na p�wyspie S�r�. A jednak co� musia�o p�j�� nie tak.
Erika czu�a, �e powinna skierowa� my�li na co� innego, i wykr�ci�a numer telefonu siostry.
��Spa�a�?
��Chyba �artujesz. Adrian obudzi� mnie o trzeciej nad ranem, a kiedy wreszcie zasn��, obudzi�a si� Emma i chcia�a si� bawi�.
��A Lucas nie m�g�by cho� raz wzi�� tego na siebie?
W s�uchawce zapad�a wymowna cisza. Erika przygryz�a j�zyk.
��Ma dzi� wa�ne spotkanie i musi by� wypocz�ty. W dodatku sytuacja w pracy jest niepewna, firm� czekaj� wa�ne i g��bokie zmiany.
Anna podnios�a g�os, Erika dos�ysza�a w nim ton histerii. Lucas zawsze mia� na podor�dziu jakie� znakomite wyt�umaczenie i Anna prawdopodobnie powt�rzy�a je s�owo w s�owo. Jak nie wa�ne spotkanie, to stres wywo�any konieczno�ci� podj�cia trudnej decyzji lub presja wynikaj�ca z zajmowanej przez niego � jak sam m�wi� � wysokiej pozycji. Tym samym odpowiedzialno�� za dzieci spoczywa�a na Annie. Z nimi dwojgiem, �yw� trzylatk� i czteromiesi�cznym niemowl�ciem, podczas pogrzebu rodzic�w Anna wygl�da�a na dziesi�� lat wi�cej ni� swoje trzydzie�ci.
��
��A teraz powa�nie. Nie s�dzisz, �e pora, �eby� zacz�a rozmawia� z Emm� po szwedzku?
��Lucas uwa�a, �e w domu powinni�my rozmawia� po angielsku. M�wi, �e zanim Emma p�jdzie do szko�y, i tak przeprowadzimy si� z powrotem do Londynu.
Erika mia�a serdecznie dosy� s��w: Lucas uwa�a, Lucas m�wi, Lucas s�dzi, �e� W jej oczach szwagier by� pospolitym dupkiem.
Anna pozna�a go w Londynie, gdzie pracowa�a jako
��Dajmy sobie spok�j z Lucasem i jego pogl�dami na wychowanie dzieci. Jak tam moja ukochana siostrzenica i jej braciszek? Co ostatnio zmalowali?
��Nic specjalnie nowego� Emma wczoraj wpad�a w sza� i zanim si� spostrzeg�am, poci�a no�yczkami ubranka, na kt�re wyda�am fur� pieni�dzy, a Adrian od trzech dni albo wymiotuje, albo krzyczy.
��Chyba dobrze by ci zrobi�a zmiana otoczenia. Mo�e by� wzi�a dzieci i przyjecha�a do mnie na tydzie�? Zreszt� przyda�aby mi si� twoja pomoc przy przegl�daniu pewnych rzeczy. Trzeba si� zabra� do kompletowania dokument�w i tak dalej.
��W�a�nie chcieli�my z tob� o tym porozmawia�.
G�os Anny wyra�nie zadr�a�, jak zawsze, gdy musia�a zmierzy� si� z czym� nieprzyjemnym. Erika nastawi�a uszu. U�yta przez Ann� liczba mnoga zabrzmia�a jako� z�owr�bnie. Je�li Lucas macza w czym� palce, jest rzecz� oczywist�, �e korzy�� z tego ma odnie�� on sam � na niekorzy�� innych zainteresowanych os�b.
Erika czeka�a na dalszy ci�g.
��Chcemy z Lucasem przeprowadzi� si� z powrotem do Londynu, gdy tylko sztokholmska filia b�dzie dobrze ustawiona, no i nie chcieliby�my mie� na g�owie koszt�w zwi�zanych z utrzymywaniem domu w Szwecji. Dla ciebie taki du�y dom na wsi to te� �adna przyjemno��, skoro nie masz rodziny i tak dalej�
Zn�w cisza w s�uchawce.
��Co chcesz przez to powiedzie�?
Erika nawin�a kosmyk w�os�w na palec. Od dzieci�stwa tak robi�a w chwilach napi�cia.
��No wi�c� Lucas uwa�a, �e powinny�my sprzeda� dom. Nie mo�emy go utrzymywa� w niesko�czono��. Poza tym chcieliby�my po powrocie do Londynu kupi� dom w Kensington i wprawdzie Lucas �wietnie zarabia, ale pieni�dze ze sprzeda�y bardzo by si� przyda�y. Chodzi mi o to, �e za dom w takim miejscu mo�na dosta� wiele milion�w koron. Niemcy maj� bzika na punkcie dom�w z widokiem na morze i morskiego powietrza.
Anna m�wi�a dalej, ale Erika poczu�a, �e ma do��, i w po�owie zdania od�o�y�a s�uchawk�. Na odegnanie my�li o Alex wystarczy.
Zawsze by�a dla Anny kim� w rodzaju drugiej mamy. Od dzieci�stwa pilnowa�a siostry i os�ania�a j�. Anna by�a dzieckiem �ywym i impulsywnym, nie my�la�a o konsekwencjach swego post�powania. Erika wielokrotnie ratowa�a j� z opresji. Ale Lucas odebra� Annie spontaniczno�� i rado�� �ycia. Zw�aszcza tego Erika nie mog�a mu wybaczy�.
Nast�pnego ranka poprzedni dzie� jawi� si� Erice jak z�y sen. Przespa�a noc g��boko i bez sn�w, ale mia�a uczucie, jakby nie zmru�y�a oka. Ze zm�czenia bola�o j� ca�e cia�o. �o��dek zaburcza� niespokojnie, kiedy jednak otworzy�a lod�wk�, zobaczy�a, �e najpierw trzeba b�dzie si� wybra� do spo�ywczego po zakupy.
Na ulicach by�o pusto, a na Ingrid Bergmans torg ani �ladu handlu, kwitn�cego tu latem. Widoczno�� by�a dobra, bez mgie� i zamgle�. Wida� by�o nawet odcinaj�cy si� na horyzoncie najdalszy cypel Val�n, tworz�cy wraz z Kråkholmen wyj�cie na archipelag.
Wesz�a na wzniesienie Gal�rbacken i zd��y�a uj�� spory kawa�ek, gdy zobaczy�a kogo� id�cego z przeciwka. Wola�aby unikn�� spotkania i odruchowo rozejrza�a si� za drog� ucieczki.
��Dzie� dobry.
Elna Persson za�wiergota�a a� nazbyt weso�o.
��Widz�, �e nasza autorka wybra�a si� na poranny spacer w promieniach s�o�ca.
Erika w duchu a� j�kn�a.
��No w�a�nie, id� po zakupy do sklepu Evy.
��Biedactwo, musia�a� si� czu� zupe�nie rozbita po tym strasznym prze�yciu.
Podw�jny podbr�dek Elny dr�a� z podniecenia. Erice wyda�a si� nagle podobna do du�ego, okr�g�ego wr�bla. W si�gaj�cym kostek zielonkawym palcie zdawa�a si� zupe�nie bezkszta�tna. W r�ku mocno trzyma�a torebk�, a na g�owie chybota� si� nieproporcjonalnie ma�y kapelusik, prawdopodobnie filcowy, te� w nieokre�lonym zielonkawym odcieniu. Male�kie oczka, g��boko osadzone w fa�dkach t�uszczu, patrzy�y na Erik� z wyrazem oczekiwania. Powinna co� powiedzie�.
��No tak, nie by�o to zbyt przyjemne.
Elna kiwn�a g�ow� ze zrozumieniem.
��W�a�nie spotka�am przypadkiem pani� Rosengren, powiedzia�a mi, �e przeje�d�a�a ko�o willi Carlgren�w. Zobaczy�a ciebie i karetk�, wi�c zaraz si� domy�li�y�my, �e sta�o si� co� strasznego. A p�niej tak si� z�o�y�o, �e po po�udniu dzwoni�am do doktora Jacobssona, i wtedy dowiedzia�am si� o tej tragedii. W najwi�kszym zaufaniu, ma si� rozumie�. W ko�cu doktora obowi�zuje tajemnica lekarska. Trzeba to uszanowa�.
Z przem�drza�� min� kiwn�a g�ow� na znak szacunku dla obowi�zuj�cej doktora tajemnicy lekarskiej.
��Taka m�oda osoba. Nic dziwnego, �e cz�owiek si� zastanawia, co tam si� mog�o sta�. Dla mnie ona zawsze by�a strasznie przewra�liwiona. Jej matka, a znam Birgit od wiek�w, to jest dopiero osoba z nerwami na wierzchu. Wiadomo przecie�, �e to dziedziczne. A jaka si� zrobi�a zarozumia�a, znaczy Birgit, kiedy m�� dosta� posad� dyrektora w G�teborgu. Ju� jej wtedy Fj�llbacka nie pasowa�a. Nic, tylko wielkie miasto. Ale powiem ci jedno: pieni�dze szcz�cia nie daj�. Gdyby j� wychowywali tu, zamiast j� wyrywa� z korzeniami i przenosi� do miasta, na pewno nic takiego by si� nie wydarzy�o. Podobno wys�ali j� do jakiej� szko�y w Szwajcarii, a wiadomo, co si� dzieje w takich miejscach. Tak, tak, �lad zostaje na ca�e �ycie. Przed t� wyprowadzk� taka z niej by�a weso�a, dzielna dziewczynka. Wy�cie si� chyba bawi�y razem w dzieci�stwie? No, ja uwa�am�
Elna m�wi�a dalej. Erika zacz�a gor�czkowo szuka� pretekstu do zako�czenia rozmowy. Stawa�a si� coraz bardziej nieprzyjemna. Elna przerwa�a, by zaczerpn�� tchu, a wtedy Erika skorzysta�a z okazji.
��Bardzo mi�o by�o porozmawia�, ale musz� ju� i��. Tyle mam spraw na g�owie, jak si� pani domy�la.
Przybra�a �a�osny wyraz twarzy, chc�c skierowa� my�li Elny na zupe�nie inne tory.
��Oczywi�cie, kochanie. Nie pomy�la�am. To musi by� dla ciebie bardzo trudne, taka historia zaraz po tragedii rodzinnej. Wybacz starej kobiecie bezmy�lno��.
Elna wzruszy�a si� prawie do �ez. Erika �askawie skin�a g�ow� i z ulg� si� po�egna�a. Ruszy�a do sklepu w nadziei, �e nie spotka nast�pnej w�cibskiej paniusi, ale nie mia�a szcz�cia, bo nast�pi�y kolejne bezlitosne przes�uchania. S�siedzi byli niezmiernie podnieceni. Erika odetchn�a dopiero, gdy ju� by�a blisko domu. Dowiedzia�a si�, �e rodzice Alex wczoraj w nocy przyjechali do Fj�llbacki i zatrzymali si� u siostry pani Carlgren.
Postawi�a torby na kuchennym stole i zacz�a wyjmowa� zakupy. Nie by�y to bynajmniej same zdrowe rzeczy, jak sobie postanowi�a, id�c do sklepu. Ale gdyby nawet w tak ci�kim dniu nie mog�a sobie pozwoli� na odrobin� s�odyczy, to kiedy? Jak na zam�wienie zaburcza�o jej w �o��dku. Po�o�y�a na talerzu dwie cynamonowe bu�eczki � dwana�cie czerwonych punkt�w Stra�nik�w Wagi � i zjad�a, popijaj�c fili�ank� kawy.
Przyjemnie by�o siedzie� i patrze� na znajomy widok za oknem. Nie mog�a si� tylko przyzwyczai� do panuj�cej w domu ciszy. Oczywi�cie zdarza�o jej si� dawniej by� samej w domu, ale to by�o co innego. Wtedy czu�o si�, �e kto� tu mieszka, �e zaraz wejdzie. A teraz jakby ulotni� si� duch domu.
Na oknie le�a�a domagaj�ca si� nape�nienia fajka taty. Jej zapach unosi� si� jeszcze w powietrzu, ale s�ab� z dnia na dzie�.
Zawsze lubi�a zapach fajki. Kiedy by�a ma�a, cz�sto siada�a ojcu na kolanach i zamyka�a oczy, przytulaj�c g�ow� do jego piersi. Wszystkie jego ubrania pachnia�y dymem, kt�ry w jej dziecinnym �wiecie symbolizowa� bezpiecze�stwo.
Z matk� sprawa by�a znacznie bardziej skomplikowana. Nie mog�a sobie przypomnie� ani jednej sytuacji z dzieci�stwa czy okresu dorastania, kiedy otrzyma�aby od matki jaki� dow�d czu�o�ci. Nie przytula�a jej, nie pog�aska�a, nie powiedzia�a s�owa pociechy. Elsy Falck by�a kobiet� tward� i bezkompromisow�, utrzymuj�c� nienaganny porz�dek w domu i niepozwalaj�c� sobie na �adne uciechy. By�a g��boko religijna i jak wielu mieszka�c�w zachodniego wybrze�a Szwecji wzrasta�a w czasach wci�� mocno naznaczonych nauczaniem pastora Schartaua[1]. Od dzieci�stwa uczono j�, �e �ycie jest pasmem cierpie�, a nagroda przyjdzie dopiero po �mierci. Erika wielokrotnie zastanawia�a si�, co te� zobaczy� w Elsy jej dobroduszny, pe�en humoru ojciec. Kiedy�, w latach dojrzewania, rozz�oszczona wyrzuci�a z siebie to pytanie. Nie pogniewa� si� na ni�. Usiad� i obj�� j�, a potem powiedzia�, �e nie powinna os�dza� matki tak surowo. T�umaczy�, �e niekt�rym ludziom okazywanie uczu� przychodzi trudniej ni� innym. A potem pog�aska� j� po zarumienionych z gniewu policzkach. Nie s�ucha�a go, przekonana, �e usi�uje ukry� co�, co dla Eriki by�o oczywiste: matka nigdy jej nie kocha�a. To brzemi�, kt�re b�dzie musia�a nie�� do ko�ca �ycia.
Przysz�a jej teraz do g�owy pewna my�l, mianowicie aby odwiedzi� rodzic�w Alexandry. Utrata rodzic�w by�a dla Eriki ci�kim prze�yciem, ale nie k��ci�a si� z naturalnym porz�dkiem rzeczy. Strata dziecka musi by� czym� strasznym. W dodatku kiedy� by�y sobie z Alexandr� bardzo bliskie, jak to przyjaci�ki. Wprawdzie od tamtej pory min�o prawie dwadzie�cia pi�� lat, ale spora cz�� jasnych wspomnie� z dzieci�stwa ��czy�a si� �ci�le z Alex i jej rodzin�.
Dom wydawa� si� opuszczony. Ciotka i wujek Alexandry mieszkali przy Tallgatan, w po�owie drogi mi�dzy �r�dmie�ciem Fj�llbacki a kempingiem w S�lvik. Domy sta�y tu na samym skraju zbocza, trawniki schodzi�y stromo do drogi prowadz�cej wzd�u� brzegu morza. Drzwi wej�ciowe znajdowa�y si� z ty�u domu. Erika zawaha�a si�, zanim nacisn�a dzwonek. Odezwa� si� echem, po czym zamilk�. Ze �rodka nie dobieg� najs�abszy d�wi�k i Erika mia�a w�a�nie odej��, gdy drzwi powoli si� otworzy�y.
��Tak?
��Dzie� dobry, jestem Erika Falck. To ja�
Nie doko�czy�a. By�o jej g�upio, �e si� przedstawia tak oficjalnie, przecie� ciotka Alexandry, Ulla Persson, doskonale wie, kim jest. Mama Eriki przez wiele lat udziela�a si� w k�ku parafialnym razem z Ull�, kt�ra czasem w niedziele zachodzi�a do nich na kaw�.
Ulla stan�a z boku, przepuszczaj�c Erik�. Wesz�a do przedpokoju. W ca�ym domu nie pali�a si� ani jedna lampa. Do wieczora zosta�o wprawdzie sporo czasu, ale wyd�u�one cienie ju� zapowiada�y zmierzch. Z pokoju na wprost dochodzi� st�umiony szloch. Erika zdj�a buty i kurtk�. Przy�apa�a si� na tym, �e stara si� to robi� jak najciszej. Nastr�j panuj�cy w domu tego wymaga�. Ulla posz�a do kuchni. Erika zosta�a sama. Skierowa�a si� do pokoju. Wesz�a, a wtedy p�acz ucich�. Na jednej z kanap stoj�cych przed wielkim panoramicznym oknem siedzieli kurczowo obj�ci Birgit i Karl-Erik Carlgrenowie. Oboje mieli twarze mokre od �ez. Erika poczu�a, �e wkracza w niezwykle intymn� sfer�, czego by� mo�e nie powinna robi�, ale by�o ju� za p�no na odwr�t.
Usiad�a ostro�nie na kanapie stoj�cej naprzeciwko i splot�a d�onie na kolanach. Od chwili, kiedy wesz�a do pokoju, nie pad�o ani jedno s�owo.
��Jak ona wygl�da�a?
W pierwszej chwili Erika nie zrozumia�a pytania. G�os Birgit brzmia� jak g�os dziecka. Erika nie wiedzia�a, co odpowiedzie�.
��Strasznie samotnie � wydusi�a i zaraz po�a�owa�a tych s��w.
��Nie mia�am na my�li��� nie doko�czy�a zdania, kt�re wessa�a panuj�ca wko�o cisza.
��Ona nie pope�ni�a samob�jstwa!
G�os Birgit nagle zabrzmia� mocno i dono�nie. Karl-Erik �cisn�� d�o� �ony i kiwn�� g�ow� na znak, �e si� z ni� zgadza. Na twarzy Eriki dostrzegli widocznie wyraz pow�tpiewania, bo Birgit powt�rzy�a:
��Ona nie pope�ni�a samob�jstwa! Znam j� lepiej ni� ktokolwiek inny i wiem, �e nie mog�aby sobie odebra� �ycia. Nie starczy�oby jej odwagi! Dobrze o tym wiesz. Przecie� j� zna�a�.
Z ka�dym s�owem prostowa�a si� coraz bardziej, w jej oczach pojawi� si� b�ysk. Na przemian to zaciska�a, to rozlu�nia�a d�onie, uporczywie patrz�c w oczy Eriki. W ko�cu Erika podda�a si� i rozejrza�a po pokoju. Byle tylko nie widzie� tej rozpaczy.
Pok�j by� przytulny, chocia� nieco zagracony. Kunsztownie upi�te zas�ony z du�ymi falbanami i dobrane do nich poduszki kanapy, uszyte z tego samego kwiecistego materia�u. Na ka�dym wolnym centymetrze powierzchni sta�a jaka� ozdoba. Drewniane miski w stylu ludowym ustawione na serwetkach haftowanych w krzy�yki i porcelanowe pieski o wiecznie wilgotnych oczach. Ca�o�� ratowa�o panoramiczne okno, z kt�rego rozci�ga� si� widok wr�cz niebywa�y. Erika pomy�la�a, �e wola�aby zastygn�� ze wzrokiem wpatrzonym w okno i nie by� �wiadkiem �a�oby tych dwojga ludzi. Spojrza�a na Carlgren�w.
��Prosz� pani, naprawd� nie wiem. Przyja�ni�y�my si� z Alexandr� dwadzie�cia pi�� lat temu. W�a�ciwie nawet nie wiem, jaka ona by�a. Cz�sto si� zdarza, �e nie znamy kogo� tak dobrze, jak nam si� zdaje�
Erika zdawa�a sobie spraw�, �e jej s�owa brzmi� nieprzekonuj�co, �e nie trafiaj� i tylko odbijaj� si� od �cian. Tym razem odezwa� si� ojciec Alex. Uwolni� si� z kurczowego u�cisku �ony i pochyli� do przodu, jakby chcia� si� upewni�, �e Erika nie uroni ani s�owa.
��Ja wiem, �e to wygl�da, jakby�my nie chcieli przyj�� do wiadomo�ci tego, co si� sta�o. Pewnie sprawiamy wra�enie niepozbieranych, ale gdyby nawet Alex z jakiego� powodu zamierza�a odebra� sobie �ycie, nigdy, powtarzam, nigdy nie zrobi�aby tego w ten spos�b! Na pewno pami�tasz, jak si� ba�a krwi � wr�cz panicznie. Wystarczy�o drobne skaleczenie, a histeryzowa�a, dop�ki nie przykleili�my plastra. Zdarza�o jej si� nawet mdle� na widok krwi. Dlatego jestem absolutnie pewien, �e raczej wybra�aby na przyk�ad �rodek nasenny. Nie ma takiej mo�liwo�ci, �eby mog�a wzi�� �yletk� i podci�� sobie �y�y, najpierw na jednym przedramieniu, potem na drugim. I jeszcze jedno, �ona ju� o tym wspomnia�a: Alex by�a osob� bardzo delikatn�, brakowa�o jej odwagi. Decyzja o odebraniu sobie �ycia wymaga si�y. Ona nie mia�a w sobie takiej si�y.
M�wi� tak, jakby nalega�, �eby si� z nim zgodzi�a, i cho� by�a wci�� przekonana, �e jest to przede wszystkim wyraz rozpaczy dwojga ludzi, zrodzi� si� w niej cie� w�tpliwo�ci. Przypomnia�a sobie, �e kiedy poprzedniego ranka wesz�a do �azienki Alex, mia�a uczucie, �e co� jest nie tak. Znajdowanie zw�ok nie jest oczywi�cie rzecz� normaln�, ale by�o w tym jeszcze co� dziwnego. Czyja� obecno��, jaki� cie�. Tylko tak mog�aby to uj��. Nadal wierzy�a, �e co� popchn�o Alexandr� Wijkner do pope�nienia samob�jstwa, ale uparcie powtarzane stwierdzenia Carlgren�w poruszy�y w niej inn� strun�.
Uderzy�o j� podobie�stwo doros�ej Alex do matki. Birgit Carlgren by�a drobnej, szczup�ej budowy, mia�a takie same, jasne w�osy jak c�rka, chocia� w odr�nieniu od bujnej grzywy Alex w�osy Birgit by�y szykownie i kr�tko obci�te na pazia. By�a ubrana ca�kiem na czarno, ale mimo �a�oby wydawa�a si� �wiadoma wra�enia, jakie wywiera dzi�ki kontrastowi mi�dzy jasnym a ciemnym. Wykonywa�a drobne gesty �wiadcz�ce o pr�no�ci. R�ka g�adz�ca ostro�nie w�osy, poprawienie nieskazitelnego ko�nierzyka. Erika przypomnia�a sobie, jakim skarbem dla o�mioletnich dziewczynek bawi�cych si� w przebieranki by�a jej szafa. A kasetka na bi�uteri� by�a istnym rajem albo czym� bardzo bliskim raju.
M�� prezentowa� si� bardzo zwyczajnie. Nie by� bynajmniej brzydkim m�czyzn�, chocia� nie przyci�ga� uwagi. Mia� pod�u�n�, wy��obion� przez zmarszczki twarz, a nasada w�os�w przesun�a si� prawie na czubek g�owy. Karl-Erik r�wnie� by� ubrany na czarno, ale w odr�nieniu od �ony wydawa� si� przez to jeszcze mniej zauwa�alny. Erika pomy�la�a, �e pora si� po�egna�. Zacz�a si� zastanawia�, po co w�a�ciwie przysz�a.
Podnios�a si�, Carlgrenowie r�wnie�. Birgit spojrza�a na m�a wyczekuj�co, nak�aniaj�c go wzrokiem, aby co� powiedzia�. Prawdopodobnie um�wili si� jeszcze przed przyj�ciem Eriki.
��Bardzo by�my chcieli, aby� napisa�a wspomnienie o Alex. I da�a do naszej lokalnej gazety, �Bohusl�ningen�. O jej �yciu, marzeniach��� i o jej �mierci. Taki snop �wiat�a na jej osob� i dokonania. Bardzo nam na tym zale�y.
��A nie woleliby pa�stwo �G�teborgs Posten�? Przecie� mieszka�a w G�teborgu, prawda? Zreszt� tak samo jak pa�stwo.
��Fj�llbacka zawsze by�a i b�dzie naszym domem. Tak samo czu�a Alex. Mo�e zacznij od rozmowy z jej m�em, Henrikiem. Ju� go pytali�my i zgodzi� si�. Oczywi�cie pokryjemy wszelkie wydatki.
Tym samym uznali wida�, �e to koniec dyskusji. Erika, kt�ra nawet nie zd��y�a powiedzie�, czy przyjmuje zlecenie, znalaz�a si� na schodkach przed domem, trzymaj�c w r�ku kartk� z numerem telefonu Henrika Wijknera. Za jej plecami zatrzasn�y si� drzwi. W�a�ciwie nie mia�a ochoty podejmowa� si� tego zadania, ale zakie�kowa�a w niej pewna my�l. Zaraz j� odrzuci�a, poczu�a nawet wyrzuty sumienia, �e mog�a j� powzi��, ale my�l by�a uparta i nie chcia�a jej opu�ci�. By� to pomys� na ksi��k�, kt�rego tak d�ugo szuka�a. A teraz si� w�a�nie pojawi�. Opowie�� o drodze cz�owieka ku przeznaczeniu. O tym, co doprowadzi�o do samob�jstwa m�od�, pi�kn� kobiet�, kt�ra pozornie osi�gn�a w �yciu wszystko. Nie wymieni�aby rzecz jasna imienia Alex, ale by�aby to opowie�� o tym, czego zdo�a si� dowiedzie� o jej drodze ku �mierci. Napisa�a do tej pory cztery ksi��ki. Wszystkie by�y biografiami wybitnych szwedzkich pisarek. Nie odwa�y�a si� dot�d tworzy� w�asnych opowie�ci, chocia� wiedzia�a, �e nosi je w sobie, �e tylko czekaj�, by je przela�a na papier. Mo�e teraz odnajdzie w sobie rytm i inspiracj�, na kt�re tak czeka�a. Dawna znajomo�� z Alex tylko jej w tym pomo�e.
Sam pomys� budzi� niesmak, co by�o prawdziwie ludzkim odruchem, ale tak�e entuzjazm, co by�o odruchem pisarki.
Malowa� na p��tnie grube czerwone pasy. Pracowa� od �witu i po raz pierwszy od kilku godzin cofn�� si�, by popatrzy� na swoje dzie�o. Dla nienawyk�ego oka przedstawia�o po prostu du�e plamy � czerwone, pomara�czowe i ��te � rozrzucone nieregularnie po du�ym p��tnie. Dla niego by�y to upokorzenie i rezygnacja przedstawione w barwach symbolizuj�cych nami�tno��.
Zawsze u�ywa� tych samych kolor�w. Przesz�o�� krzycza�a do niego z obrazu, szydzi�a, a on malowa� dalej z coraz wi�kszym zapami�taniem.
Po kolejnej godzinie doszed� do wniosku, �e zas�u�y� na pierwsze piwo. Chwyci� stoj�c� najbli�ej puszk�, nie zwa�aj�c na to, �e poprzedniego wieczoru kilkakrotnie strz�sn�� do niej popi� z papierosa. Popi� przylepi� mu si� do warg, ale nadal pi� chciwie zwietrza�y nap�j. Wyliza� ostatnie krople i rzuci� puszk� na pod�og�.
Mia� na sobie tylko kalesony, z przodu po��k�e od piwa albo moczu. Trudno powiedzie�. Prawdopodobnie od jednego i drugiego. T�uste kosmyki w�os�w si�ga�y ramion, pier� mia� blad� i zapadni�t�. Anders Nilsson by� ruin� cz�owieka, ale stoj�cy na sztalugach obraz �wiadczy� o talencie, kt�ry pozostawa� w ostrym kontra�cie ze stanem upadku autora.
Nilsson opad� na pod�og� i opar� si� o �cian� naprzeciw obrazu. Obok sta�o nieotworzone piwo. Poci�gn�� za uchwyt, rozkoszuj�c si� d�wi�kiem otwieranej puszki. Obraz przypomina� mu to, co przez wi�ksz� cz�� �ycia stara� si� zapomnie�. Po jak� choler� chcia�a teraz wszystko zniszczy�? Nie mog�a tego zostawi�, ot tak? Samolubna kurwa, my�la�a tylko o sobie. Ch�odna, niewinna, ksi�niczka pieprzona. Ju� on dobrze wie, co w niej naprawd� siedzi. Przecie� s� z tej samej gliny. Ukszta�towa�y ich i przyspawa�y do siebie lata wzajemnej udr�ki. A ona my�li, �e sama mo�e to zmieni�.
��Psiakrew!�� wrzasn�� i rzuci� w obraz na wp� opr�nion� puszk�. Zirytowa� si� jeszcze bardziej, bo p��tno zachybota�o si� na sztalugach, ale nie ucierpia�o. Puszka spad�a na pod�og�. Piwo rozprys�o si� na obrazie, sp�ywaj�c po nim razem z farbami, a czerwie�, oran� i ��� miesza�y si� ze sob� w nowe odcienie. Przygl�da� si� temu z satysfakcj�.
Nie zd��y� jeszcze wytrze�wie� po wczorajszym dwudziestoczterogodzinnym piciu i mimo wieloletniego do�wiadczenia poczu� dzia�anie alkoholu. Osun�� si� w znajome opary starych wymiocin.
Mia�a w�asny klucz od mieszkania. Dok�adnie wytar�a buty, chocia� wiedzia�a, �e to bez sensu, bo na dworze i tak by�o czy�ciej ni� w �rodku. Odstawi�a torby z zakupami i starannie powiesi�a p�aszcz na wieszaku. Nie musia�a wo�a�. Pewnie jak zwykle jest nieprzytomny.
Kuchnia znajdowa�a si� na lewo. Panowa� w niej ten sam co zawsze ba�agan. Brudne naczynia z kilku tygodni pi�trzy�y si� w zlewie, na stole, krzes�ach, nawet na pod�odze. Wsz�dzie wala�y si� pety, puszki po piwie i puste butelki.
Otworzy�a lod�wk�, by wstawi� kupione jedzenie. W sam� por�. By�a zupe�nie pusta. Zape�ni�a j� i przystan�a, by zebra� si�y.
Mieszkanie sk�ada�o si� z tylko jednego pokoju, pok�j dzienny by� jednocze�nie sypialni�. Zadba�a o wstawienie paru mebli, ale niewiele tego by�o. Najwi�cej miejsca zajmowa�y stoj�ce przy oknie wielkie sztalugi. W rogu pokoju le�a� wy�wiechtany materac. Nie sta� jej by�o na kupienie mu porz�dnego ��ka.
Z pocz�tku pr�bowa�a mu pom�c utrzyma� jaki taki porz�dek. �ciera�a, zbiera�a brudne ubrania, pra�a, cz�sto go nawet my�a. Ci�gle w nadziei, �e wszystko si� zmieni, zniknie samo z siebie. Tak up�yn�o wiele lat. W kt�rym� momencie zabrak�o jej si�. Poprzesta�a na pilnowaniu, by chocia� mia� co je��.
Chcia�aby mie� wi�cej si�. Ci��y�o jej poczucie winy, k�ad�ce si� na ramionach, na piersiach. Dawniej, kiedy na kolanach �ciera�a jego wymiociny, my�la�a sobie, �e odkupuje cz�� winy. Teraz nie mia�a ju� tej nadziei.
Spojrza�a na niego: le�a� oparty o �cian�. �mierdz�cy wrak cz�owieka, w kt�rym mieszka niezwyk�y talent. Tyle razy zastanawia�a si�, co by by�o, gdyby tamtego dnia dokona�a innego wyboru. Od dwudziestu pi�ciu lat codziennie my�la�a o tym, �e �ycie przybra�oby inny obr�t, gdyby zachowa�a si� wtedy inaczej. Dwadzie�cia pi�� lat to szmat czasu na takie rozmy�lania.
Czasem odchodzi�a, zostawiaj�c go na pod�odze. Ale nie dzi�. Do mieszkania wdziera� si� ch��d, przez cienkie rajstopy czu�a lodowat� pod�og�. Poci�gn�a go za rami� zwisaj�ce bezw�adnie i bez czucia wzd�u� boku. Nie reagowa�. Wtedy obur�cz chwyci�a go za przegub i poci�gn�a w kierunku materaca. Spr�bowa�a wtoczy� go na materac i a� si� wzdrygn�a, gdy dotkn�a zwiotcza�ego brzucha. W ko�cu uda�o jej si� wci�gn�� na materac wi�ksz� cz�� jego cia�a. Z braku ko�dry przykry�a go kurtk� przyniesion� z przedpokoju. Zasapa�a si� i musia�a usi���. Maj�c tyle lat na karku, nie poradzi�aby sobie, gdyby nie silne ramiona i zaprawa, jak� da�y jej lata sprz�tania. Martwi�a si�, co b�dzie, gdy zabraknie jej si�.
W czu�ym ge�cie odgarn�a mu palcem z twarzy t�usty kosmyk. Ani jej, ani jemu �ycie nie u�o�y�o si� tak, jak sobie kiedy� wyobra�a�a, ale zadba, �eby przynajmniej nie straci� tego, co im jeszcze zosta�o.
Na ulicy ludzie odwracali od nich wzrok, ale nie na tyle szybko, by nie zd��y�a zobaczy� wsp�czucia na twarzach. Anders by� znany w�r�d miejscowych alkoholik�w. Czasem szed� pijany przez osad�, pow��cz�c nogami i wykrzykuj�c obelgi pod adresem wszystkich napotkanych os�b. Spotyka� si� z odraz�, tak jak ona spotyka�a si� ze wsp�czuciem. A powinno by� odwrotnie: to ona zas�ugiwa�a na odraz�, a Anders na wsp�czucie. Jego �ycie zosta�o ukszta�towane przez jej s�abo��. Ju� nigdy nie b�dzie s�aba.
Siedzia�a tak kilka godzin, g�aszcz�c go po g�owie. Od czasu do czasu z g��bi swej nieprzytomno�ci wykonywa� jaki� ruch, a wtedy uspokaja� go jej dotyk. Za oknem �ycie toczy�o si� zwyk�ym torem. W tym pokoju czas stan�� w miejscu.
Nasta� poniedzia�ek, z dodatni� temperatur� i chmurami ci�kimi od deszczu. Erika prowadzi�a ostro�nie, ale jeszcze zwolni�a, w obawie przed po�lizgiem. Prowadzenie auta nie by�o jej mocn� stron�, ale wola�a jecha� sama samochodem ni� zat�oczonym autobusem albo poci�giem.
Skr�ciwszy na autostrad�, gdzie nawierzchnia by�a lepsza, odwa�y�a si� przy�pieszy�. Um�wi�a si� z Henrikiem Wijknerem na dwunast�, ale dzi�ki temu, �e wcze�nie wyjecha�a z Fj�llbacki, mia�a sporo czasu na dojazd do G�teborga.
Po raz pierwszy od owego dnia, gdy zobaczy�a Alex w lodowatej �azience, pomy�la�a o swojej rozmowie z Ann�. Nadal nie potrafi�a sobie wyobrazi�, �e Anna mog�aby doprowadzi� do sprzeda�y domu. Przecie� to dom rodzinny, rodzice byliby zrozpaczeni, gdyby wiedzieli. Ale z Lucasem wszystko jest mo�liwe. Erika musia�a liczy� si� z tym, �e dom zostanie sprzedany, bo doskonale wiedzia�a, �e Lucas jest cz�owiekiem ca�kowicie pozbawionym skrupu��w. Zachowywa� si� coraz gorzej, ale tym razem przeszed� samego siebie.
Erika pomy�la�a, �e zanim zacznie na serio martwi� si� o los rodzinnego domu, musi pozna� swoj� sytuacj� prawn�. Nie zamierza si� ba� Lucasa ani jego pomys��w. A teraz skupi si� na rozmowie z m�em Alex.
Przez telefon Henrik Wijkner wyda� jej si� sympatyczny. Zosta� uprzedzony, zgodzi� si�, by przyjecha�a wypyta� go o Alexandr�, skoro gazetowy nekrolog jest dla jej rodzic�w taki wa�ny.
Erika by�a ciekawa domu Alex, cho� z pewn� niech�ci� my�la�a o spotkaniu z kolejn� osob� pogr��on� w �a�obie. Rozmowa z rodzicami Alex by�a wr�cz rozdzieraj�ca. Jako pisarka Erika wola�aby mie� wi�kszy dystans do reali�w, bada� je z pewnej perspektywy, a przy okazji stworzy� sobie obraz doros�ej Alex.
Erika i Alex by�y absolutnie nieroz��czne od pierwszego dnia szko�y. Erika by�a bardzo dumna, �e wybra�a w�a�nie Alex, kt�ra jak magnes przyci�ga�a ludzi. Wszystkie dzieci chcia�y bawi� si� z Alex, a ona nie zdawa�a sobie sprawy ze swojej popularno�ci i zachowywa�a si� z pewn� rezerw�, �wiadcz�c� o pewno�ci siebie. Dopiero p�niej Erika zrozumia�a, �e by�a to cecha niezwyk�a u dziecka. Mimo tej rezerwy Alex nie by�a nie�mia�a, wr�cz przeciwnie � by�a otwarta i ufna. To ona wybra�a Erik�, kt�ra sama nie odwa�y�aby si� zbli�y� do Alex. Dziewczynki by�y nieroz��czne a� do roku poprzedzaj�cego przeprowadzk�, gdy Alex ostatecznie znikn�a z �ycia Eriki. Przedtem jednak Alex coraz bardziej unika�a kontakt�w, a Erika sp�dza�a coraz wi�cej czasu w swoim pokoju, op�akuj�c utracon� przyja��. Pewnego dnia posz�a do domu Alex i zadzwoni�a do drzwi, ale nikt nie otworzy�. Od tamtej pory min�o dwadzie�cia pi�� lat, a Erika nadal dok�adnie pami�ta�a, jak bardzo j� zabola�o, �e Alex nie uprzedzi�a jej o wyprowadzce i nawet si� nie po�egna�a. Erika nie rozumia�a, co si� sta�o, ale � jak to dziecko � ca�� win� wzi�a na siebie i pomy�la�a, �e pewnie znudzi�a si� Alex.
Erika obawia�a si�, �e zab��dzi, przeje�d�aj�c przez G�teborg w kierunku S�r�. Wprawdzie dobrze zna�a miasto, w kt�rym studiowa�a cztery lata, ale w tamtych czasach nie mia�a samochodu i jako kierowca czu�a si� jak w zupe�nie obcym miejscu. By�oby jej �atwiej trafi�, gdyby jecha�a rowerem. Niewprawnemu kierowcy G�teborg z jednokierunkowymi ulicami, ruchliwymi rondami i dzwoni�cymi zewsz�d tramwajami jawi� si� jako istny koszmar. W dodatku wydawa�o si�, �e wszystkie drogi prowadz� na Hisingen. Je�li wybierze z�y zjazd z autostrady, nieodwo�alnie wyl�duje w�a�nie tam.
Okaza�o si� jednak, �e Henrik dobrze opisa� tras�, bo ju� przy pierwszej pr�bie trafi�a na w�a�ciwy zjazd. Tym razem uda�o jej si� omin�� Hisingen.
Dom Wijkner�w przeszed� jej oczekiwania. By�a to ogromna willa z prze�omu dziewi�tnastego i dwudziestego wieku, z widokiem na morze i niewielk� altan� na ciep�e, letnie wieczory. Ogr�d, teraz ukryty pod grub� pokryw� �niegu, by� doskonale urz�dzony i jedynie z powodu wielko�ci wymaga� opieki ogrodnika.
Erika podjecha�a wierzbow� alej� do wysokiej �elaznej bramy, a stamt�d na wysypany �wirem placyk przed domem.
Kamienne schodki wiod�y do masywnych d�bowych drzwi. Nie by�o dzwonka, musia�a u�y� pot�nej ko�atki. Drzwi otworzy�y si� od razu. Spodziewa�a si� pokoj�wki w wykrochmalonym fartuszku i czepku, ale przyj�� j� m�czyzna, zapewne � jak si� domy�li�a � Henrik Wijkner. By� wr�cz bezczelnie przystojny. Erika pomy�la�a z ulg�, �e przed wyjazdem z domu zadba�a o wygl�d.
Wesz�a do ogromnego przedpokoju, kt�ry na pewno by� wi�kszy od ca�ego jej sztokholmskiego mieszkania.
��Erika Falck.
��Henrik Wijkner. Wydaje mi si�, �e poznali�my si� zesz�ego lata. W kafejce przy Ingrid Bergmans torg.
��W kawiarni na pomo�cie. Zgadza si�. Lato wydaje si� teraz bardzo odleg�e. Zw�aszcza przy dzisiejszej pogodzie.
Henrik wymamrota� co� uprzejmie w odpowiedzi. Pom�g� jej zdj�� kurtk�, potem wskaza� s�siaduj�cy z przedpokojem salon. Erika usiad�a ostro�nie na sofie, o kt�rej ze wzgl�du na nieznajomo�� rzeczy umia�aby powiedzie� tylko tyle, �e to zapewne cenny antyk. Na pytanie, czy napije si� kawy, odpowiedzia�a twierdz�co. Henrik zaj�� si� przygotowaniem kawy, a Erika przygl�da�a mu si� ukradkiem. Wymieniali kolejne uwagi o pogodzie. Oceni�a, �e nie wygl�da na szczeg�lnie przybitego, cho� zdawa�a sobie spraw�, �e to nic nie znaczy, bo ludzie bardzo r�nie prze�ywaj� �a�ob�.
Henrik by� ubrany w lu�ny str�j: wyprasowane sportowe spodnie i niebiesk� koszul� od Ralpha Laurena. Mia� ciemne, prawie czarne w�osy, elegancko ostrzy�one i uczesane, ale nie przylizane. Ciemnobr�zowe oczy nadawa�y mu wygl�d po�udniowca. Poddawa�a si� sile przyci�gania tego m�czyzny, kt�ry wygl�da� jak z �urnala, cho� wola�a m�czyzn o �ywszej aparycji. Henrik i Alex musieli tworzy� uderzaj�co pi�kn� par�.
��Przepi�kny dom.
��Dzi�kuj�. Jestem czwartym pokoleniem Wijkner�w w tym domu. Wybudowa� go na pocz�tku dwudziestego wieku m�j pradziadek i od tej pory jest on w posiadaniu mojej rodziny. Gdyby te �ciany mog�y m�wi�
Zatoczy� r�k� ko�o i u�miechn�� si� do Eriki.
��To wspania�e, kiedy cz�owiek �yje w�r�d pami�tek opowiadaj�cych o historii rodziny.
��I tak, i nie. To r�wnie� odpowiedzialno��. Spu�cizna ojc�w i tak dalej�
Za�mia� si� lekko, ale chyba niespecjalnie mu ci��y�a ta odpowiedzialno��. Erika czu�a si� w tym eleganckim pokoju nieswojo. Pr�bowa�a usadowi� si� wygodnie na pi�knej, ale twardej sofie. W ko�cu usiad�a na samym brzegu, ostro�nie pij�c kaw� podan� w fili�ankach do mokki. A� j� rwa�o w ma�ym palcu: musia�a pow�ci�gn�� ten nieelegancki odruch, bo wygl�da�aby groteskowo. Przez chwil� zmaga�a si� ze sob� na widok talerza z ciastem. W ko�cu uleg�a i na�o�y�a sobie spory kawa�ek. Na oko z dziesi�� czerwonych punkt�w.
��Alex uwielbia�a ten dom.
Erika zastanawia�a si�, jak przej�� do przyczyny swoich odwiedzin, i ul�y�o jej, �e Henrik sam wspomnia� o Alex.
��Jak d�ugo mieszkali�cie tu razem?
��Tyle, ile trwa�o nasze ma��e�stwo � pi�tna�cie lat. Poznali�my si� w Pary�u podczas studi�w. Ona studiowa�a histori� sztuki, a ja stara�em si� opanowa� zasady rz�dz�ce gospodark�, przynajmniej w takim stopniu, by umie� jako tako pokierowa� rodzinnym koncernem.
Erika w�tpi�a, aby Henrik Wijkner cokolwiek robi� jako tako.
��Zaraz po �lubie wr�cili�my do Szwecji i zamieszkali�my w tym domu. Moi rodzice ju� nie �yli. Podczas mojego pobytu za granic� dom troch� podupad�, ale Alex wzi�a si� do remontu. Wszystko mia�o by� doskona�e. Ka�dy detal w tym domu, tapety, meble i dywany to albo orygina�y, znajduj�ce si� tu od pocz�tku i odrestaurowane, albo przedmioty kupione przez Alex. Chodzi�a po antykwariatach � nawet nie zlicz� ilu � szukaj�c dok�adnie tego, co znajdowa�o si� w tym domu, gdy mieszka� tu m�j pradziadek. Opiera�a si� na ca�ym mn�stwie zdj��. Rezultat jest fantastyczny. A jednocze�nie harowa�a, przygotowuj�c otwarcie w�asnej galerii. Nadal nie rozumiem, jak sobie z tym wszystkim radzi�a.
��Jaka by�a?
Henrik pozwoli� sobie na d�u�sz� chwil� zastanowienia.
��By�a pi�kn�, spokojn� perfekcjonistk�. Kto jej nie zna�, m�g�by j� uwa�a� za osob� zarozumia��, ale wynika�o to st�d, �e nie zaprzyja�nia�a si� zbyt �atwo. O Alex trzeba by�o powalczy�.
Erika doskonale rozumia�a, co mia� na my�li. Alex zachowywa�a rezerw�, a jednocze�nie mia�a tak� si�� przyci�gania, �e ju� w dzieci�stwie m�wili o niej, �e jest zarozumia�a. Najcz�ciej m�wi�y to te same dziewczynki, kt�re p�niej bi�y si�, �eby ko�o niej siedzie�.
��Co pan ma na my�li?
Erika chcia�a us�ysze�, jak Henrik to rozumie.
Henrik spojrza� w okno. Pod jego ujmuj�c� powierzchowno�ci� Erika po raz pierwszy dostrzeg�a �lad uczucia.
��Alex chodzi�a w�asnymi drogami i nie zwa�a�a na innych. Nie dlatego, �e by�a z�ym cz�owiekiem. Robi�a to z konieczno�ci. Dla mojej �ony najwa�niejsze by�o, �eby nie zosta� zranion�. Wszystko inne, wszelkie inne uczucia by�y na drugim planie. Problem w tym, �e je�li ze strachu przed wrogiem otoczysz si� murem obronnym, ten mur nie przepu�ci r�wnie� przyjaci�.
Umilk�. Spojrza� na Erik�.
��M�wi�a mi o pani.
Erika nie potrafi�a ukry� zdziwienia. Zwa�ywszy na zako�czenie tej przyja�ni, zawsze s�dzi�a, �e Alex odwr�ci�a si� od niej, i ju� nigdy o niej nie pomy�la�a.
��Zapami�ta�em zw�aszcza jedn� rzecz, a mianowicie, �e by�a pani jej ostatni� prawdziw� przyjaci�k�. �Ostatnia czysta przyja��. Dok�adnie tak powiedzia�a. Pomy�la�em, �e to szczeg�lne sformu�owanie, ale nie wspomnia�a o tym wi�cej, wi�c zrozumia�em, �e mam nie pyta�. Dlatego opowiadam pani o Alex to, o czym nigdy z nikim nie rozmawia�em. Co� mi m�wi, �e cho� min�o tyle lat, zajmowa�a pani w jej sercu wyj�tkowe miejsce.
��Kocha� j� pan?
��Najbardziej na �wiecie. Alexandra by�a moim ca�ym �yciem. Cokolwiek robi�em czy m�wi�em, robi�em i m�wi�em z my�l� o niej. To prawdziwa ironia losu, �e ona w og�le tego nie widzia�a. Gdyby mnie do siebie dopu�ci�a, �y�aby nadal. Mia�a przed nosem odpowied�, ale nie odwa�y�a si� jej szuka�. W mojej �onie tch�rzostwo i odwaga miesza�y si� w przedziwny spos�b.
��Carlgrenowie nie wierz�, �e pope�ni�a samob�jstwo.
��Wiem. S� przekonani, �e r�wnie� ja w to nie wierz�, ale prawd� m�wi�c, sam nie wiem, co o tym my�le�. Prze�yli�my razem pi�tna�cie lat, ale nigdy jej do ko�ca nie pozna�em.
M�wi� sucho, rzeczowo. Takim tonem m�g�by r�wnie dobrze rozprawia� o pogodzie, ale Erika rozumia�a, �e jej pierwsze wra�enie by�o ca�kowicie fa�szywe. �a�oba Henrika by�a prawdziwie g��boka, cho� si� z ni� nie obnosi� jak Carlgrenowie. Po tym, co sama przesz�a ostatnio, zrozumia�a, �e by�a to nie tylko �a�oba po stracie �ony, ale r�wnie� �al, �e na zawsze utraci� szans�, by ona pokocha�a go tak, jak on kocha� j�. Erika zna�a a� za dobrze to uczucie.
��Czego si� ba�a?
��Zadawa�em sobie to pytanie tysi�ce razy. Naprawd� nie wiem. Kiedy pr�bowa�em z ni� o tym rozmawia�, natychmiast zamyka�a si� w sobie i nie mog�em do niej dotrze�. Jakby d�wiga�a jak�� tajemnic�, kt�r� nie mog�a si� z nikim podzieli�. Dziwne, prawda? Nie wiem, co to za tajemnica, dlatego nie potrafi� r�wnie� powiedzie�, czy by�aby w stanie odebra� sobie �ycie.
��A jakie mia�a stosunki z rodzicami i z siostr�?
��W�a�nie si� zastanawiam, jak je opisa�.
D�ugo my�la� nad odpowiedzi�.
��Napi�te. Mia�o si� wra�enie, jakby wszyscy chodzili wok� siebie na palcach. Jedyn� osob�, kt�ra m�wi�a, co my�li, by�a m�odsza siostra Julia, ale ona w og�le jest inna. Zawsze mia�em uczucie, jakby pod tym, o czym m�wi�o si� g�o�no, skrywa�a si� ca�kiem inna rozmowa. Nie wiem, jak to wyt�umaczy�. Jakby m�wili szyfrem i zapomnieli poda� mi klucz.
��Co pan ma na my�li, m�wi�c, �e Julia jest inna?
��Jak pani wie, Birgit urodzi�a j� p�no. By�a dobrze po czterdziestce i nie by�a to planowana ci��a. Julia by�a takim kuku�czym jajem. Poza tym chyba nie�atwo by�o jej mie� tak� siostr� jak Alex. Julia nie by�a �adnym dzieckiem, jako doros�a te� nie jest specjalnie urodziwa. A wie pani, jak wygl�da�a Alex. Birgit i Karl-Erik byli skupieni na Alex, o Julii jakby nie chcieli pami�ta�. Zamkn�a si� w sobie. Ale ja j� lubi�. Skrywa co� pod t� naburmuszon� powierzchni�. Mam nadziej�, �e komu� b�dzie si� chcia�o do niej dotrze�.
��A jak zareagowa�a na �mier� Alex? Jak wygl�da�y ich wzajemne stosunki?
��O to musi pani zapyta� Birgit albo Karla-Erika. Nie widzia�em Julii od p� roku. Studiuje pedagogik� w Umeå i niech�tnie stamt�d wyje�d�a. W tym roku nie przyjecha�a nawet na Bo�e Narodzenie. Je�li chodzi o jej stosunek do Alex, to Julia uwielbia�a siostr�. Alex ju� chodzi�a do szko�y z internatem, kiedy Julia si� urodzi�a, i nie bywa�a w domu zbyt cz�sto, ale gdy przyje�d�ali�my, Julia chodzi�a za ni� krok w krok jak ma�y piesek. Alex pozwala�a na to, ale nie zwraca�a na ni� wi�kszej uwagi. Czasem si� z�o�ci�a i burcza�a, ale zazwyczaj po prostu j� ignorowa�a.
Erika czu�a, �e rozmowa zmierza ku ko�cowi. Kiedy milczeli, uderza�a j� cisza panuj�ca w domu, kt�ry mimo przepychu musia� si� teraz Henrikowi wydawa� pusty.
Erika wsta�a i wyci�gn�a r�k�. Chwyci� j� obur�cz, przytrzyma� przez chwil�, potem wypu�ci� i poszed� przodem do drzwi.
��Pomy�la�am, �e pojad� do galerii rozejrze� si� troch� � powiedzia�a Erika.
��Dobry pomys�. Alex by�a z niej bardzo dumna. Zbudowa�a ten interes od podstaw, razem z kole�ank� ze studi�w w Pary�u, Francine Bijoux. Teraz nosi nazwisko Sandberg. Kiedy� spotykali�my si� prywatnie, potem rzadziej, odk�d urodzi�y im si� dzieci. Francine na pewno jest w galerii. Zadzwoni� i uprzedz� j�, z pewno�ci� zgodzi si� opowiedzie� pani o Alex.
Henrik przytrzyma� drzwi, Erika podzi�kowa�a jeszcze raz, odwr�ci�a si� i posz�a do samochodu.
Erika wysiad�a z auta i w tym samym momencie niebo otworzy�o si� nad jej g�ow�. Galeria znajdowa�a si� przy Chalmersgatan, r�wnoleg�ej do Avenyn, g��wnego deptaka, ale po p�godzinnym kr��eniu po okolicy Erika da�a za wygran� i zaparkowa�a w dzielnicy Heden. Nie by�o stamt�d specjalnie daleko, ale przy takiej ulewie wydawa�o si�, �e to co najmniej dziesi�� kilometr�w. W dodatku parkowanie kosztowa�o dwana�cie koron za godzin�, co zdecydowanie popsu�o jej humor. Oczywi�cie nie wzi�a ze sob� parasolki i wiedzia�a, �e zaraz b�dzie mia�a na g�owie szop� poskr�canych w�os�w.
Szybko przesz�a przez Avenyn, w ostatniej chwili uskoczy�a przed czw�rk�, kt�ra przejecha�a z hukiem po szynach w kierunku M�lndal. Min�a klub studencki Valand, gdzie sp�dzi�a niejeden pami�tny wiecz�r, po czym skr�ci�a w lewo na Chalmersgatan.
Galeria Abstrakt z wielkimi oknami wystawowymi znajdowa�a si� po lewej stronie. Erika wesz�a, zadzwoni� dzwonek. Lokal by� znacznie wi�kszy, ni� si� wydawa�o z zewn�trz. Bia�e �ciany, pod�ogi i sufity sprawia�y, �e ca�� uwag� przyci�ga�y rozwieszone obrazy.
W drugim ko�cu lokalu zobaczy�a kobiet�, kt�ra bez w�tpienia by�a Francuzk�, bo wprost promieniowa�a elegancj�. Rozmawia�a w�a�nie z klientem o jakim� obrazie, �ywo gestykuluj�c.
��Zaraz przyjd�, tymczasem prosz� si� rozejrze�.
M�wi�a z czaruj�cym akcentem.
Erika posz�a za jej rad� i z r�koma splecionymi na plecach zacz�a si� przechadza� po galerii, przygl�daj�c si� wystawionym dzie�om sztuki. Zgodnie z sugesti� zawart� w nazwie galerii by�y to obrazy abstrakcyjne, przedstawiaj�ce sze�ciany, kwadraty, ko�a i inne kszta�ty. Erika przekrzywi�a g�ow� i zmru�y�a oczy, pr�buj�c zobaczy�, co w nich widz� znawcy, a co jej zdecydowanie umyka�o. Nic z tego, nadal same sze�ciany i kwadraty, kt�re r�wnie dobrze m�g�by namalowa� pi�ciolatek. By�o to poza jej zasi�giem, trzeba si� z tym pogodzi�.
Sta�a w�a�nie przed olbrzymim p��tnem z nieregularnymi plamami ��ci na czerwonym tle, gdy od ty�u, stukaj�c obcasami, podesz�a Francine.
��Cudowny, prawda?
��Tak, rzeczywi�cie, �adny. Ale szczerze m�wi�c, �wiat sztuki jest mi dosy� obcy. Podobaj� mi si� s�oneczniki van Gogha i na tym mniej wi�cej ko�czy si� moja wiedza o malarstwie.
Francine u�miechn�a si�.
��Erika, prawda? W�a�nie dzwoni� Henri. Powiedzia�, �e jest pani w drodze.
Wyci�gn�a szczup�� d�o�. Erika szybko wytar�a r�k�, nadal mokr� od deszczu, zanim chwyci�a d�o� Francine.
Stoj�ca przed ni� kobieta by�a niewysoka, szczup�a i tak elegancka, jak potrafi� tylko Francuzki. Mierz�ca metr siedemdziesi�t pi�� Erika czu�a si� przy niej jak olbrzymka.
Francine mia�a kruczoczarne w�osy, g�adko zaczesane z czo�a i zebrane w kok na karku. Ubrana by�a w obcis�y czarny kostium. Zapewne w�o�y�a czer� ze wzgl�du na �mier� kole�anki, bo wygl�da�a raczej na kobiet�, kt�ra nosi zdecydowane, jaskrawe kolory � czerwie�, mo�e ���. Mia�a lekki, perfekcyjny makija�, kt�ry jednak nie zdo�a� ukry� zaczerwienienia wok� oczu. Erika mia�a nadziej�, zapewne daremn�, �e tusz nie sp�yn�� jej z rz�s wraz z deszczem.
��Mo�e sobie przysi�dziemy przy kawie. Dzi� jest tu bardzo spokojnie. Przejd�my na ty� galerii.
Francine posz�a przodem, prowadz�c Erik� do pokoiku wyposa�onego w lod�wk�, mikrofal�wk� i ekspres do kawy. Przy malutkim stoliku mie�ci�y si� tylko dwa krzes�a. Erika usiad�a, a Francine poda�a jej fili�ank� gor�cej kawy. �o��dek Eriki zaczyna� si� buntowa� przeciw kolejnej porcji kawy � u Henrika wypi�a par� fili�anek. Wiedzia�a jednak z do�wiadczenia, po niezliczonych wywiadach przeprowadzanych podczas zbierania materia��w do ksi��ek, �e z jakiego� powodu ludziom lepiej rozmawia si� przy fili�ance kawy.
��Z tego, co powiedzia� Henri, wywnioskowa�am, �e rodzice Alex prosili pani� o napisanie o niej wspomnieniowego artyku�u.
��Tak, ale zwa�ywszy na to, �e w ci�gu ostatnich dwudziestu pi�ciu lat widywa�am Alex tylko przelotnie, chcia�abym dowiedzie� si� od pani, jaka by�a.
��Jest pani dziennikark�?
��Nie, pisark�. Autork� biografii. Ten artyku� pisz� tylko na pro�b� rodzic�w Alex. W dodatku znalaz�am jej cia�o, no, prawie. Mam takie dziwne uczucie, �e powinnam napisa�, aby stworzy� sobie inny obraz, �ywej Alex. Dziwi to pani�?
��Nie, wcale nie. To wspania�e, �e pani robi sobie tyle k�opotu dla rodzic�w Alex � i dla Alex.
Francine pochyli�a si� nad sto�em i po�o�y�a wypiel�gnowan� d�o� na r�ce Eriki.
Erika poczu�a, �e na policzki wyp�ywa jej rumieniec. Stara�a si� nie my�le� o konspekcie ksi��ki, nad kt�rym pracowa�a przez wi�ksz� cz�� poprzedniego dnia. Francine m�wi�a dalej:
��Henri prosi� mnie, abym bardzo szczerze odpowiedzia�a na pani pytania.
M�wi�a po szwedzku doskonale. Gard�owe �r� d�wi�cza�o mi�kko. Erika zwr�ci�a uwag�, �e m�wi�a o Henriku z francuska Henri.
��Pozna�y�cie si� z Alex w Pary�u?
��Tak, studiowa�y�my histori� sztuki. Polubi�y�my si� od pierwszego dnia. Wygl�da�a na zagubion�, a ja te� czu�am si� zagubiona, ale, jak m�wi�, reszta to ju� historia.
��Jak d�ugo si� zna�y�cie?
��Niech policz� Henri i Alex jesieni� obchodzili pi�tnast� rocznic� �lubu, czyli� siedemna�cie lat. A przez pi�tna�cie prowadzi�y�my razem t� galeri�.
Francine umilk�a i ku wielkiemu zdziwieniu Eriki zapali�a papierosa. Z jakiego� powodu nie wyobra�a�a sobie, �eby Francine mog�a pali�. R�ka dr�a�a jej lekko. Zaci�gn�a si� mocno, nie odrywaj�c oczu od Eriki.
��Nie zastanowi�o pani, co si� z ni� sta�o? Musia�a przele�e� co najmniej tydzie�, zanim j� znale�li�my.
�e te� nie przysz�o jej do g�owy zapyta� o to Henrika.
��Wiem, �e to zabrzmi dziwnie, ale nie, nie zdziwi�o. Alex��� Francine zawaha�a si� � Alex zawsze robi�a, co chcia�a. Bywa�o to uci��liwe, ale z czasem si� przyzwyczai�am. Cz�sto znika�a, a potem pojawia�a si� jak gdyby nigdy nic. Zreszt� wszystko to rekompensowa�a, zast�puj�c mnie podczas moich urlop�w macierzy�skich. Wie pani, teraz te� mam uczucie, jakby zaraz mia�a zn�w stan�� w drzwiach. Ale tym razem tak nie b�dzie.
Jej oczy nape�ni�y si� �zami.
��Nie b�dzie � Erika wpatrywa�a si� w swoj� fili�ank�, daj�c Francine czas na dyskretne wytarcie oczu.�� A jak na znikni�cia Alex reagowa� Henrik?
��Pozna�a go pani. Wed�ug niego nic, co robi�a Alex, nie mog�o by� z�e. Ostatnich pi�tna�cie lat po�wi�ci� na uwielbianie jej. Biedny Henri.
��Dlaczego biedny?
��Bo Alex go nie kocha�a. Wcze�niej czy p�niej musia�by zda� sobie z tego spraw�.
Zgasi�a papierosa i zaraz zapali�a nast�pnego.
��Po tylu latach na pewno zna�y�cie si� na wylot.
��Nie wydaje mi si�, aby ktokolwiek naprawd� zna� Alex. Ale pewnie zna�am j� lepiej ni� Henri. Nie chcia� si� pozby� r�owych okular�w.
��Henrik sugerowa� mi w rozmowie, �e przez wszystkie lata ma��e�stwa czu�, jakby Alex co� przed nim ukrywa�a. Czy to prawda? Mo�e pani wie, o co chodzi?
��To jak na niego niezwykle przenikliwe spostrze�enie. Chyba go nie doceni�am.�� Francine zmarszczy�a pi�knie zarysowan� brew.�� Na pierwsze pytanie odpowiadam: tak, ja r�wnie� czu�am, �e co� j� gniecie. Na drugie pytanie odpowied� brzmi: niestety nie wiem, nie mam bladego poj�cia, o co chodzi. Mimo d�ugoletniej przyja�ni czasem dochodzi�y�my do miejsca, w kt�rym Alex dawa�a zna�, �e to ju� granica i dalej nie wolno. Akceptowa�am to, Henri � nie. Z�ama�oby go to, wcze�niej czy p�niej. Zreszt� wiem, �e raczej wcze�niej.
��Dlaczego?
Francine zawaha�a si�.
��Cia�o Alex zostanie poddane sekcji zw�ok, prawda?
Pytanie zaskoczy�o Erik�.
��Tak, zawsze to robi� w przypadku samob�jstwa. Dlaczego pani pyta?
��Bo w takim razie to, co pani teraz powiem, i tak wyjdzie na jaw. Przynajmniej b�dzie mi l�ej na sumieniu.
Starannie zdusi�a papierosa. Erika czeka�a w napi�ciu, wstrzymuj�c oddech, a Francine nie�piesznie zapali�a trzeciego papierosa. Nie mia�a na palcach przebarwie� charakterystycznych dla na�ogowego palacza, Erika przypuszcza�a wi�c, �e Francine zazwyczaj nie pali jednego papierosa za drugim.
��Pewnie wie pani, �e od ponad p� roku Alex bywa�a we Fj�llbace znacznie cz�ciej ni� dot�d?
��O tak, w ma�ych miejscowo�ciach poczta pantoflowa dzia�a znakomicie. Z plotek wynika�o, �e przyje�d�a prawie co weekend. Sama.
Francine zn�w si� zawaha�a. Erika mia�a ochot� ni� potrz�sn��, �eby wreszcie wydusi�a z siebie to, co trzyma�a w zanadrzu.
��Kogo� tam pozna�a. M�czyzn�. Nie by� to jej pierwszy romans, ale mia�am wra�enie, �e tym razem to co innego. Po raz pierwszy, odk�d si� pozna�y�my, odnosi�am wra�enie, �e osi�gn�a spok�j. Poza tym wiem, �e nie mog�a pope�ni� samob�jstwa. Na pewno j� kto� zamordowa�, co do tego nie mam najmniejszych w�tpliwo�ci.
��Sk�d ta pewno��? Nawet Henrik nie umia� odpowiedzie�, czy Alex mog�aby odebra� sobie �ycie.
��Bo spodziewa�a si� dziecka.
��Henrik o tym wie?
��Nie wiem. W ka�dym razie to nie jego dziecko. Oni od wielu lat nie �yli ze sob�. A przedtem Alex nie chcia�a z nim mie� dzieci, chocia� Henrik j� b�aga�. Ojcem dziecka musia� by� ten nowy m�czyzna � ktokolwiek nim jest.
��Nie m�wi�a, kto to?
��Nie. Jak si� pewnie pani domy�la, nie by�a sk�onna do zwierze�. Przyznam, �e bardzo si� zdziwi�am, kiedy mi powiedzia�a o dziecku. To jeden z powod�w, dla kt�rych jestem pewna, �e nie odebra�a sobie �ycia. Ona po prostu kipia�a szcz�ciem, nie mog�a o tym nie m�wi�. Ju� kocha�a to dziecko, nie zrobi�aby mu krzywdy, a ju� na pewno nie pozbawi�aby go �ycia. Pierwszy raz widzia�am Alex ciesz�c� si� �yciem. Chybabym j� bardzo polubi�a.�� G�os Francine przepe�nia� smutek.�� Wie pani, mam r�wnie� wra�enie, �e Alex zamierza�a w jaki� spos�b rozprawi� si� z przesz�o�ci�. Nie wiem, z czym ani jak, ale takie wra�enie odnios�am na podstawie r�nych lu�nych uwag.
Drzwi do galerii otworzy�y si�. S�ycha� by�o, jak kto� tupie na wycieraczce, �eby pozby� si� z but�w �niegu. Francine wsta�a.
��Pewnie klient. Musz� si� nim zaj��. Mam nadziej�, �e pomog�am pani cho� troch�.
��O tak, bardzo. Jestem pani wdzi�czna za szczero��, Henrikowi te�.
Francine zapewni�a klienta, �e zaraz si� nim zajmie, a potem przesz�a z Erik� do drzwi. Podaj�c sobie r�ce, przystan�y przed olbrzymim p��tnem z bia�ym kwadratem na b��kitnym tle.
��Tak z ciekawo�ci, ile trzeba da� za taki obraz? Pi��, dziesi�� tysi�cy?
Francine u�miechn�a si�.
��Raczej pi��dziesi�t.
Erika gwizdn�a.
��No prosz�. Sztuka i wykwintne wina, dwie dziedziny, kt�re pozostaj� dla mnie absolutn� tajemnic�.
��A ja nie potrafi� zrobi� zwyk�ej listy zakup�w. Ka�dy ma jak�� dziedzin�, w kt�rej jest mocny.
Roze�mia�y si�. Erika owin�a si� kurtk�, nadal mokr�, i wysz�a w deszcz.
Deszcz zamieni� �nieg w brej�. Erika jecha�a jeszcze wolniej, ni� pozwala�y znaki, zostawiaj�c sobie margines bezpiecze�stwa. Straci�a prawie p� godziny, aby wydosta� si� z Hisingen, gdzie trafi�a przez pomy�k�. W�a�nie doje�d�a�a do Uddevalli. Dyskretne burczenie w �o��dku przypomnia�o jej, �e przez ca�y dzie� nic nie jad�a. Zjecha�a z E6 w pobli�u centrum handlowego Torp na p�noc od Uddevalli i podjecha�a pod McDonalda. Nie wysiadaj�c z samochodu, wrzuci�a w siebie cheeseburgera i wr�ci�a na autostrad�. Jej my�li przez ca�y czas kr��y�y wok� rozm�w z Henrikiem i Francine. Wy�ania� si� z nich obraz osoby, kt�ra otoczy�a si� szczelnym murem obronnym.
Ciekawi�o j�, kto by� ojcem dziecka Alex. Francine nie wierzy�a, �e Henrik, ale przecie� nikt nie wie, co dzieje si� w cudzej sypialni, i Erika bra�a pod uwag� t� mo�liwo��. A je�li nie Henrik, powstawa�o pytanie, czy to m�czyzna, z kt�rym wed�ug Francine Alex spotyka�a si� w weekendy w Fj�llbace. A mo�e mia�a romans w G�teborgu?
Erika odnios�a wra�enie, �e obok �ycia oficjalnego Alex prowadzi�a drugie. Robi�a, co chcia�a, nie zwa�aj�c na skutki dla bliskich, zw�aszcza Henrika. Erika domy�la�a si�, �e Francine nie mog�a zrozumie�, �e Henrik godzi� si� na takie warunki. By� mo�e nawet pogardza�a nim z tego powodu. Erika lepiej rozumia�a funkcjonowanie tego rodzaju mechanizm�w, bo od wielu lat obserwowa�a ma��e�stwo Anny i Lucasa.
Je�li chodzi o Ann�, kt�ra niczego nie potrafi�a w swoim �yciu zmieni�, Erik� przyt�acza�a my�l, �e mog�a przyczyni� si� do jej braku wiary w siebie. Erika mia�a pi�� lat, gdy Anna si� urodzi�a. Od pierwszej chwili chroni�a siostrzyczk� przed �wiatem, kt�ry dla niej samej by� bolesnym, cho� niewidocznym ci�arem. Brak matczynej mi�o�ci nie powinien nigdy sprawi�, by Anna poczu�a si� samotna czy odtr�cona. Pieszczoty i czu�e s�owa, kt�rych Ann� pozbawi�a matka, da�a jej w nadmiarze Erika. Czuwa�a nad siostrzyczk� jak matka.
Ann� �atwo by�o kocha�. Nie mia�a zwyczaju niczym si� martwi�. Liczy�a si� dla niej wy��cznie tera�niejszo��. Natomiast Erika by�a typow� star� malutk�, sk�onn� do zamartwiania si�. Tym bardziej fascynowa�a j� energia i rado�� �ycia Anny. Anna akceptowa�a trosk� Eriki, ale nie mia�a cierpliwo�ci siedzie� jej na kolanach ani poddawa� si� pieszczotom. Beztroskie, skupione na sobie dziecko wyros�o na nieokie�znan� nastolatk�, kt�ra robi�a wszystko, co jej przysz�o do g�owy. W chwilach szczero�ci Erika sk�onna by�a przyzna� sama przed sob�, �e rozpu�ci�a Ann�, chroni�c j� zanadto. Ale chcia�a jej da� to, czego sama nie zazna�a.
Dla Lucasa Anna sta�a si� �atw� zdobycz�. Uj�� j� swoj� powierzchowno�ci�. Nie dostrzega�a tego, co kry�o si� pod spodem. Wykorzystuj�c jej pr�no��, stopniowo pozbawi� j� rado�ci �ycia i wiary w siebie. Siedzia�a teraz na g�rnym �stermalmie jak w z�otej klatce, nie maj�c si�y przyzna� si� do b��du. Erika czeka�a, a� Anna z w�asnej, nieprzymuszonej woli wyci�gnie do niej r�k� i poprosi o pomoc. Erika mog�a tylko czeka� i by� pod r�k�. Zreszt� sama te� nie mia�a szcz�cia w mi�o�ci. Ci�gn�� si� za ni� ca�y sznur zerwanych zwi�zk�w i niedotrzymanych obietnic. Najcz�ciej to ona zrywa�a. W ka�dym z jej dotychczasowych romans�w na pewnym etapie co� si� zacina�o. Ogarnia�a j� w�wczas zapieraj�ca dech w piersi panika. Zabiera�a swoje rzeczy i odchodzi�a, nie ogl�daj�c si� za siebie. A przecie� zawsze, odk�d si�ga�a pami�ci�, chcia�a mie� rodzin� i dzieci. Tymczasem czas ucieka�, stukn�o jej ju� trzydzie�ci pi�� lat.
Cholera, ca�y dzie� udawa�o jej si� nie my�le� o Lucasie. Przeszy� j� dreszcz. Musi sprawdzi�, co jej grozi z jego strony. Ale teraz jest zbyt zm�czona. Poczeka do jutra. Poczu�a, �e musi si� odpr�y� i nie my�le� ani o Lucasie, ani o Alexandrze Wijkner.
Wybra�a numer na kom�rce.
��Cze��, m�wi Erika. Jeste�cie w domu? Mog� wpa�� na chwil�?
Dan roze�mia� si� serdecznie.
��Czy jeste�my w domu? A nie wiesz, jaki dzisiaj dzie�?
W s�uchawce zapad�o wymowne milczenie. Erika zastanawia�a si� gor�czkowo, ale nie mog�a przypomnie� sobie �adnego wydarzenia, kt�re wi�za�oby si� z dzisiejszym wieczorem. To nie �wi�to, nikt nie ma urodzin, �lub Dana i Pernilli by� latem, wi�c nie jest to rocznica �lubu.
��Naprawd� nie mam poj�cia. O�wie� mnie.
Us�ysza�a ci�kie westchnienie i w tym samym momencie u�wiadomi�a sobie, �e chodzi zapewne o jakie� wydarzenie sportowe. Dan by� wielkim fanem sportu, co czasem by�o powodem tar� mi�dzy nim a Pernill�. Kiedy�, gdy sama chodzi�a z Danem, wymy�li�a, jak si� odegra� za wieczory sp�dzone przed telewizorem podczas transmisji ca�kowicie bezsensownych imprez sportowych. W zwi�zku z tym, �e Dan by� fanatycznym kibicem dru�yny Djurgården, Erika postanowi�a kibicowa� AIK. Tak naprawd� nie interesowa�a si� sportem, a zw�aszcza hokejem na lodzie, co Dana bardzo z�o�ci�o. Doprowadza�o go do sza�u, �e Erika zupe�nie si� nie przejmuje, gdy AIK przegrywa jaki� mecz.
��Szwecja gra z Bia�orusi�.
Domy�li� si� kolejnego pytania i zn�w westchn��.
��Olimpiada, kochana, olimpiada. Wiesz w og�le, �e w�a�nie trwa co� takiego?
��A, chodzi ci o ten mecz. No pewnie, przecie� �ledz�. My�la�am, �e chodzi o to, �e jest dzi� jeszcze co� poza tym meczem.
Przesada by�a zamierzona. Da�a wyra�nie do zrozumienia, �e nie mia�a poj�cia o dzisiejszym meczu. A� si� do siebie u�miechn�a, gdy wyobrazi�a sobie Dana rw�cego w�osy z g�owy. Dla niego sport to nie �arty.
��Wiesz co, jad� do ciebie. Razem popatrzymy, jak Salming rozbija obron� Rusk�w�
��Salming! Przecie� on ju� od lat nie gra! �artowa�a�, powiedz, �e �artowa�a�.
��No �artowa�am. A� taka g�upia nie jestem. Jad� do was, pogapimy si� razem na Sundina, je�li ci lepiej pasuje. Nawiasem m�wi�c, piekielnie przystojny facet.
Dan westchn�� ci�ko po raz trzeci. Tym razem dlatego, �e kto� o�mieli� si� ocenia� tego wybitnego zawodnika z innego, niesportowego punktu widzenia.
��Dobrze, przyje�d�aj. Ale �eby nie by�o tak jak ostatnio! �adnego gadania podczas meczu, �adnych komentarzy, �e maj� na nogach seksowne ochraniacze, a zw�aszcza �adnych pyta�, czy pod spodenkami nosz� samo suspensorium, czy jeszcze kalesony. Zrozumiano?
Erice uda�o si� powstrzyma� �miech i powa�nie powiedzia�a:
��Dan, s�owo harcerki.
��Przecie� ty nigdy nie by�a� harcerk� � burkn�� Dan.
��No w�a�nie � odpar�a Erika i nacisn�a przycisk z czerwon� s�uchawk�.
Dan i Pernilla mieszkali w jednym z nowych osiedli szeregowc�w w Falkeliden. Na zboczu Rabekullen zbudowano kilka rz�d�w dom�w tak podobnych do siebie, �e praktycznie nie do rozr�nienia. By� to rejon bardzo popularny w�r�d rodzin z ma�ymi dzie�mi, g��wnie dlatego, �e nie by�o stamt�d widoku na morze. Dzi�ki temu dzia�ki nie osi�gn�y tak zawrotnych cen jak te bli�ej brzegu.
Wiecz�r by� stanowczo zbyt ch�odny na przechadzk�. Silnik a� j�cza� z wysi�ku, gdy Erika podje�d�a�a pod do�� oszcz�dnie wysypan� piaskiem g�rk�. Westchn�a z ulg�, skr�caj�c w uliczk�, przy kt�rej mieszkali Dan i Pernilla.
Erika nacisn�a dzwonek i natychmiast us�ysza�a wrzaw� i tupot ma�ych n�ek. Chwil� p�niej drzwi otworzy�a dziewczynka w nocnej koszuli do ziemi, Lisen, najm�odsza z dzieci. �rednia siostra, Malin, odebra�a to jako jawn� niesprawiedliwo��. Da�a temu wyraz w spos�b do�� gwa�towny. Sprzeczka ucich�a dopiero, gdy z kuchni dobieg� zdecydowany g�os Pernilli. Belinda, najstarsza z dziewczynek, mia�a ju� trzyna�cie lat. Erika widzia�a j� kiedy� w towarzystwie kilku ledwo opierzonych wyrostk�w na motorowerach. Kr�cili si� ko�o budki z hot dogami na rynku. Rodzicom nie b�dzie �atwo utrzyma� jej w ryzach.
Erika u�ciska�a je kolejno, a wtedy dziewczynki znikn�y r�wnie pr�dko, jak si� pojawi�y. Mog�a si� ju� spokojnie rozebra�.
Pernilla sta�a w kuchni, gotuj�c co� z wypiekami na policzkach. By�a przepasana fartuchem z wielkim napisem �Ca�uj kucharza�. Wygl�da�o na to, �e w�a�nie nast�pi� krytyczny moment, bo z roztargnieniem tylko pokiwa�a Erice r�k�, by zaraz zaj�� si� garnkami i patelniami, buchaj�cymi par� i skwiercz�cymi t�uszczem. Erika posz�a do salonu, gdzie zgodnie z przypuszczeniami znalaz�a Dana, p�le��cego na kanapie, z nogami na szklanym stoliku i pilotem od telewizora tkwi�cym w prawej r�ce.
��Cze��! To ty, �winiaku, lenisz si� na kanapie, a �onisko haruje w kuchni w pocie czo�a.
��Czeee��! Jak cz�owiek wie, czego chce, i ma tward� r�k�, to ka�da kobieta mu si� podporz�dkuje.
U�miechn�� si� ciep�o, zaprzeczaj�c w�asnym s�owom. Erika dobrze wiedzia�a, �e tak naprawd� osob� sprawuj�c� rz�dy w domu Karlsson�w z pewno�ci� nie jest Dan.
U�ciska�a go szybko, a potem zasiad�a na czarnej sk�rzanej kanapie i, czuj�c si� jak u siebie w domu, r�wnie� po�o�y�a nogi na stoliku. Przez chwil� w b�ogiej ciszy ogl�dali wiadomo�ci na telewizyjnej czw�rce. Erice przesz�a przez g�ow� my�l, zreszt� nie po raz pierwszy, �e tak mog�o wygl�da� ich wsp�lne �ycie.
Dan by� jej ch�opakiem i pierwsz� wielk� mi�o�ci�. Byli par� przez ca�e trzy lata liceum, praktycznie nieroz��czn�. Potem okaza�o si� jednak, �e ka�de z nich oczekuje od �ycia czego innego. Dan zamierza� zosta� na miejscu i �owi� ryby � tak jak jego ojciec, a przedtem dziadek � podczas gdy Erika nie mog�a si� doczeka�, kiedy wyjedzie z Fj�llbacki. Zawsze jej tu by�o duszno, a przysz�o�� widzia�a gdzie indziej.
Przez jaki� czas pr�bowali podtrzymywa� zwi�zek, chocia� Dan zosta� we Fj�llbace, a Erika wyjecha�a do G�teborga. Ale �ycie ka�dego z nich potoczy�o si� swoim torem i dosz�o do bolesnego zerwania. Z czasem uda�o im si� zbudowa� przyja��. Teraz, pi�tna�cie lat p�niej, by�a prawdziwie mocna i serdeczna.
Pernilla pojawi�a si� w jego �yciu jako uosobienie gor�cych pocieszycielskich obj��. Nast�pi�o to w chwili, gdy Dan jeszcze nie pogodzi� si� z my�l�, �e zwi�zek z Erik� nie ma przysz�o�ci. Pernilla tymczasem by�a na miejscu, kiedy jej potrzebowa�, a jej uwielbienie do pewnego stopnia zape�ni�o pustk� po Erice. Widok Dana z inn� dziewczyn� u boku by� dla Eriki bolesnym do�wiadczeniem, ale z czasem u�wiadomi�a sobie, �e by�o to nieuniknione i wcze�niej czy p�niej musia�o si� zdarzy�. Takie jest �ycie.
Teraz Dan i Pernilla maj� trzy c�rki. Erika przypuszcza�a, �e z up�ywem lat uda�o im si� zbudowa� zwi�zek oparty na przywi�zaniu, chocia� dostrzega�a u Dana oznaki �wiadcz�ce o wewn�trznym niepokoju.
Pocz�tkowo dochodzi�o do tar�. Pernilla pilnowa�a go zazdro�nie, a do Eriki odnosi�a si� z wielk� podejrzliwo�ci�. Z czasem Erice uda�o si� j� przekona�, �e nie zamierza jej odbi� m�a. Wprawdzie nie zosta�y bliskimi przyjaci�kami, ale ich wzajemne stosunki cechowa�a niewymuszona serdeczno��. Jedn� z przyczyn by�o to, �e dziewczynki uwielbia�y Erik�, zosta�a nawet matk� chrzestn� Lisen.
��Podano do sto�u.
Oboje podnie�li si� z kanapy i przeszli do kuchni. Pernilla postawi�a na stole garnek, z kt�rego unosi�y si� k��by pary. Na widok dw�ch talerzy Dan zmarszczy� pytaj�co brwi.
��Ja ju� zjad�am kolacj� z dzie�mi. Jedzcie sobie, ja tymczasem przypilnuj�, �eby posz�y do ��ek.
Erika zawstydzi�a si�, �e Pernilla zrobi�a sobie tyle k�opotu z jej powodu, ale Dan wzruszy� ramionami i beztrosko na�o�y� sobie olbrzymi� porcj� czego�, co okaza�o si� ryb� w jarzynach.
��Co tam u ciebie? Nie pokazywa�a� si� kilka tygodni.
Powiedzia� to raczej z trosk� ni� z wyrzutem. A mimo to Erice zrobi�o si� g�upio, �e si� ostatnio nie odzywa�a. Ale tyle mia�a spraw na g�owie.
��U mnie coraz lepiej. Zanosi si� za to na awantur� o dom � odpowiedzia�a Erika.
��Co takiego?�� Dan spojrza� na ni� zdziwiony znad talerza.�� Przecie� obie z Ann� jeste�cie do niego przywi�zane i zazwyczaj si� dogadujecie.
��My si� dogadujemy. Zapominasz, �e jest jeszcze Lucas. A on zwietrzy� pieni�dze i nie zamierza odpu�ci�. Nigdy nie liczy� si� specjalnie z Ann�. Dlaczego tym razem mia�oby by� inaczej?
��Gdybym go kiedy� dorwa� ciemn� noc�, nie by�by ju� taki pewny siebie.
Waln�� pi�ci� w st�. Erika nie mia�a w�tpliwo�ci, �e gdyby zechcia�, m�g�by naprawd� do�o�y� Lucasowi. Od wczesnej m�odo�ci by� mocno zbudowany, a lata ci�kiej pracy na �odzi rybackiej te� zrobi�y swoje. Zewn�trznemu wra�eniu si�y przeczy� jednak �agodny, mi�kki wyraz oczu. O ile jej by�o wiadomo, Dan nigdy nie podni�s� r�ki na jakiekolwiek �ywe stworzenie.
��W�a�ciwie trudno mi co� powiedzie�. Nie wiem, jak przedstawia si� moja sytuacja. Jutro dzwoni� do kole�anki, Marianne, adwokatki, spyta�, jakie mam szanse nie zgodzi� si� na sprzeda�. Ala dzi� nie chc� o tym my�le�. Poza tym w ostatnich dniach mia�am troch� prze�y�, wobec kt�rych takie maj�tkowe sprawy s� bardzo b�ahe.
��Tak, s�ysza�em.�� Dan umilk�. Po chwili zapyta�: � Jakie to uczucie zobaczy� cz�owieka w takim stanie?
Erika zastanawia�a si� nad odpowiedzi�.
��Przera�liwie smutne i okropne. Mam nadziej�, �e ju� mnie to nie spotka.
Opowiedzia�a mu o artykule wspomnieniowym o Alex i rozmowach z jej m�em i kole�ank�.
��Nie rozumiem tylko, dlaczego si� zamkn�a przed najwa�niejszymi osobami w �yciu. Zobaczy�by� jej m�a � uwielbia� j�. Z drugiej strony pewnie wi�kszo�� ludzi tak ma. U�miechaj� si� weso�o, a w rzeczywisto�ci maj� pot�d zmartwie� i problem�w!
Dan przerwa� jej szorstko.
��S�uchaj, mecz zaczyna si� za jakie� trzy sekundy. Wol� hokeja na lodzie od twoich pseudofilozoficznych rozwa�a�.
��Nie ma obaw. Zreszt� zabra�am ze sob� ksi��k�, gdyby mecz okaza� si� nudny.
Dan rzuci� jej mordercze spojrzenie, ale zobaczy� b�ysk w jej oku i domy�li� si�, �e si� z nim droczy.
Zd��yli zasi��� przed telewizorem w chwili, gdy kr��ek zosta� rzucony na l�d.
Marianne podnios�a s�uchawk� ju� po pierwszym dzwonku.
��Marianne Svan, s�ucham.
��Cze��, tu Erika.
��Witaj, dawno si� nie odzywa�a�. Fajnie, �e dzwonisz. Co u ciebie? Tyle o tobie my�la�am.
Erika zn�w sobie uprzytomni�a, �e ostatnio zaniedbywa�a przyjaci�. Zdawa�a sobie spraw�, �e si� o ni� niepokoj�, ale ledwie starcza�o jej si�, by dzwoni� do Anny. Wiedzia�a, �e j� rozumiej�.
Z Marianne przyja�ni�a si� od czas�w uniwersyteckich. Razem studiowa�y histori� literatury, ale po niespe�na czterech latach Marianne uzmys�owi�a sobie, �e praca w bibliotece nie jest jej powo�aniem, i postanowi�a zosta� adwokatem. Osi�gn�a w tym zawodzie sukces i obecnie by�a najm�odsz� w historii wsp�lniczk� jednej z najwi�kszych i najbardziej powa�anych kancelarii adwokackich w G�teborgu.
��Dzi�kuj�, u mnie wszystko w porz�dku, stosownie do okoliczno�ci. Jako tako dosz�am do siebie, ale mam jeszcze na g�owie sporo spraw.
Marianne nie lubi�a czczej gadaniny. Intuicja podpowiedzia�a jej, �e Erice te� nie o to chodzi.
��Co mog�abym dla ciebie zrobi�? Czuj�, �e jestem ci potrzebna, wi�c nie pr�buj zaprzecza�.
��G�upio mi, �e si� tak d�ugo nie odzywa�am, a jak ju� dzwoni�, to w interesie.
��Nie wyg�upiaj si�! W czym mog� ci pom�c? Masz jakie� problemy ze spadkiem?
��Tak, tak mo�na powiedzie�.
Erika usiad�a przy kuchennym stole w kuchni i obraca�a w palcach list, kt�ry nadszed� porann� poczt�.
��Anna, a w�a�ciwie Lucas, chce sprzeda� dom we Fj�llbace.
��Co� podobnego!�� wybuchn�a spokojna zazwyczaj Marianne.�� Co on sobie wyobra�a! Przecie� obie kochacie ten dom!
Erika poczu�a w tym momencie, �e jej co� p�ka w �rodku, i rozp�aka�a si�. Marianne natychmiast si� uspokoi�a.
��No i co si� dzieje?�� zapyta�a ze wsp�czuciem.�� Chcesz, �ebym przyjecha�a? Mog�abym by� u ciebie wieczorem.
Erika szlocha�a do s�uchawki, �zy p�yn�y obficie. W ko�cu uspokoi�a si� na tyle, �eby wytrze� oczy.
��Kochana jeste�, ale w�a�ciwie jest okej. Naprawd�. Tylko ostatnio mia�am za du�o spraw. Sporo mnie kosztowa�o porz�dkowanie rzeczy rodzic�w, wydawnictwo naciska, teraz ten dom i jakby nie do�� na tym, w pi�tek znalaz�am zw�oki mojej przyjaci�ki z dzieci�stwa.
Nagle zachcia�o jej si� �mia�. W oczach mia�a jeszcze �zy, ale zacz�a si� histerycznie �mia�. Dopiero po d�u�szej chwili uda�o jej si� uspokoi�.
��Powiedzia�a� �zw�oki� czy si� przes�ysza�am?
��Dobrze us�ysza�a�, niestety. Przepraszam, to okropne, �e si� �mia�am, ale to mnie przeros�o. Alexandra Wijkner by�a moj� najlepsz� przyjaci�k� z dzieci�stwa. Odebra�a sobie �ycie, siedz�c w wannie w rodzinnym domu we Fj�llbace. A mo�e j� zna�a�? Razem z m�em, Henrikiem Wijknerem, obraca�a si� w najlepszych kr�gach G�teborga. To zupe�nie jak ty, co?
Erika u�miechn�a si�, wiedz�c, �e Marianne na pewno zrobi�a to samo. Podczas studi�w Marianne mieszka�a w dzielnicy Majorna i walczy�a o prawa robotnik�w. Z czasem musia�a zmieni� �piewk�, aby lepiej dopasowa� si� do �rodowisk, z kt�rymi ��czy�a j� praca w renomowanej kancelarii.
��Henrik Wijkner. Tak, znam go ze s�yszenia, mamy nawet wsp�lnych znajomych. Ale tak si� z�o�y�o, �e nigdy si� nie spotkali�my. Podobno jest bezwzgl�dny w interesach. Taki go��, co przed �niadaniem zwolni z pracy stu ludzi, ale nie straci z tego powodu apetytu. Jego �ona zdaje si� prowadzi�a jaki� sklep?
��Galeri� sztuki. Abstrakcyjnej.
To, co powiedzia�a Marianne, zaskoczy�o Erik�. Zawsze jej si� wydawa�o, �e zna si� na ludziach, a Henrik bynajmniej nie zrobi� na niej wra�enia bezwzgl�dnego biznesmena.
Zmieni�a temat. Przesz�a do tego, o czym chcia�a rozmawia�.
��Dosta�am dzi� list. Od adwokata Lucasa. Wzywaj� mnie na pi�tek do Sztokholmu na spotkanie w sprawie sprzeda�y domu rodzic�w, ale kompletnie nie znam si� na takich sprawach. Jakie mam prawa? Czy w og�le jakie� mam? Czy Lucas rzeczywi�cie ma prawo tak post�powa�?
Erika poczu�a, �e znowu zaczyna jej dr�e� dolna warga, i zaczerpn�a g��boko powietrza, �eby si� uspokoi�. Spojrza�a w okno. Po kilku dniach odwil�y z przymrozkami w nocy l�d na zatoce zn�w mieni� si� w s�o�cu. Zobaczy�a wr�bla na parapecie. Przypomnia�a sobie, �e powinna kupi� pokarm dla ptak�w. Wr�bel przekrzywi� ciekawie g��wk� i lekko puka� dziobem w okno. Odlecia�, dopiero gdy si� przekona�, �e nie znajdzie tu nic do jedzenia.
��Jak wiesz, specjalizuj� si� w sprawach podatkowych, a nie rodzinnych, wi�c od r�ki ci nie odpowiem. Zrobimy tak: pogadam z ekspertem w naszej kancelarii i oddzwoni� do ciebie w ci�gu dnia. Nie zostawi� ci� z t� spraw�. Pomog� ci, obiecuj�.
Dobrze by�o us�ysze� spokojne zapewnienia Marianne. �wiat wyda� si� Erice ja�niejszy, chocia� po rozmowie nie by�a przecie� m�drzejsza ni� przed ni�.
Powr�ci� niepok�j zwi�zany z pisaniem. Pr�bowa�a si� zmusi�, ale sz�o jej ci�ko. Zosta�a jej do napisania wi�cej ni� po�owa. Tymczasem wydawnictwo zaczyna�o si� niecierpliwi�, bo jeszcze nie przedstawi�a konspektu. Przeczyta�a dwie strony formatu A4, ale uzna�a, �e s� na nic, i skasowa�a je, cho� po�wi�ci�a na nie kilka godzin pracy. Znudzi�a j� ta biografia, utraci�a przyjemno�� pisania. Doko�czy�a natomiast artyku� o Alexandrze. W�o�y�a do koperty i zaadresowa�a do �Bohusl�ningen�. Potem nadesz�a pora, by zadzwoni� do Dana i podr�czy� go w zwi�zku z wczorajszym meczem, w kt�rym Szwecja ponios�a tak spektakularn� pora�k�.
Komisarz Mellberg poklepa� si� z zadowoleniem po brzuchu i pomy�la�, �e dobrze by�oby uci�� sobie drzemk�. Nie mia� nic do roboty, a gdyby nawet co� si� znalaz�o, mog�o poczeka�.
W�a�nie postanowi�, �e zrobi sobie przyjemno�� i zdrzemnie si�, aby spokojnie strawi� solidny obiad, ale ledwie zmru�y� oczy, gdy g�o�ne pukanie do drzwi oznajmi�o, �e sekretarka Annika Jansson ma do niego spraw�.
��Co jest, do cholery? Nie widzisz, �e jestem zaj�ty?
Mellberg bezskutecznie stara� si� sprawia� wra�enie bardzo zaj�tego, grzebi�c na chybi� trafi� w papierach pi�trz�cych si� na biurku. Uda�o mu si� tylko wywr�ci� fili�ank� z kaw� i wszystko zala�. Mellberg chwyci� to, co mia� pod r�k�, czyli po�� w�asnej koszuli, jak zwykle wystaj�cej ze spodni.
��Do jasnej cholery! I b�d� tu szefem! Nikt ci� nie nauczy� szacunku dla prze�o�onego? Nie wiesz, �e przed wej�ciem trzeba puka�?
Annice nie chcia�o si� nawet przypomina�, �e puka�a. Wiedzia�a z do�wiadczenia, �e najlepiej przeczeka� atak.
��Zak�adam, �e masz do mnie spraw� � warkn�� Mellberg.
Annika odpowiedzia�a ch�odno:
��Poszukiwa� ci� zak�ad medycyny s�dowej w G�teborgu, a konkretnie patolog Tord Pedersen. Prosi�, �eby� oddzwoni� na ten numer.
Poda�a mu kartk� ze starannie zapisanym numerem.
��M�wi�, o co chodzi?
Z ciekawo�ci a� go za�askota�o w �o��dku. W takiej zapad�ej dziurze niecz�sto cz�owiek odbiera telefon z zak�adu medycyny s�dowej. Mo�e wreszcie b�dzie mia� okazj� pokaza�, jak powinna wygl�da� porz�dna policyjna robota.
Z roztargnieniem podzi�kowa� Annice gestem i przytrzymuj�c s�uchawk� podbr�dkiem, zacz�� wybiera� zapisany numer.
Annika szybko si� wycofa�a, g�o�no zamykaj�c za sob� drzwi. Usiad�a za biurkiem i jak wiele razy przedtem przekl�a w my�lach chwil�, kiedy Mellberg trafi� do niewielkiego komisariatu w Tanumshede. Kr���ca po komisariacie plotka g�osi�a, �e nie m�g� ju� zosta� w G�teborgu po tym, jak pobi� uchod�c�, kt�ry pod jego nadzorem przebywa� w areszcie. Prawdopodobnie nie by�o to jego jedyne potkni�cie � za to najpowa�niejsze � i prze�o�eni mieli do��. Wewn�trzne dochodzenie niczego nie wykaza�o, ale obawiali si�, �e Mellberg mo�e narozrabia� jeszcze wi�cej. W zwi�zku z tym zapad�a decyzja o natychmiastowym przeniesieniu go na stanowisko komisarza w Tanumshede. Dla Mellberga by�o to wielkie poni�enie, o czym wci�� przypomina�a mu liczba mieszka�c�w gminy: dwana�cie tysi�cy w wi�kszo�ci �yj�cych w zgodzie z prawem ludzi. Byli prze�o�eni w G�teborgu liczyli, �e w nowym miejscu nie zdo�a wyrz�dzi� wi�kszej szkody. By�y to rachuby s�uszne. Z drugiej strony Mellberg nie zrobi� te� nic po�ytecznego.
Annika do tej pory lubi�a swoj� prac�. Przesta�a, gdy nasta� Mellberg. Nie do��, �e facet by� bezczelny, to jeszcze uwa�a� si� za B�g wie jakiego amanta, co odczu�a na w�asnej sk�rze. Dwuznaczne uwagi, komentarze i podszczypywania stanowi�y tylko niewielk� cz�� tego, co musia�a teraz znosi�. Najbardziej odstr�cza�o j� jego koszmarne uczesanie, kt�re mia�o przykry� �ysin� na czubku g�owy. Pozosta�e w�osy, zapuszczone do niebywa�ej d�ugo�ci, zwija� na g�owie w kszta�t przypominaj�cy wronie gniazdo.
Dreszcz j� przechodzi� na sam� my�l, jak te w�osy musz� wygl�da� po rozpuszczeniu, ale na szcz�cie ten widok jej nie grozi�.
Annik� ciekawi�o, jak� spraw� m�g� do niego mie� zak�ad medycyny s�dowej. Wkr�tce si� dowie. W tak niedu�ym komisariacie wystarczy�a jedna godzina, by wiadomo�� � je�li by�a ciekawa � dotar�a do wszystkich pracownik�w.
Bertil Mellberg trzyma� s�uchawk� przy uchu i patrzy� na wychodz�c� z pokoju Annik�.
Jaka �adna. J�drna i drobna, ale pulchna tam gdzie trzeba. D�ugie jasne w�osy, du�e piersi i kuperek jak nale�y. Szkoda tylko, �e zawsze nosi takie d�ugie sp�dnice i lu�ne bluzki. Mo�e powinien jej zwr�ci� uwag�, �e mog�aby nosi� co� bardziej obcis�ego. Jako szef ma przecie� prawo wypowiedzie� si� na temat ubioru personelu. Trzydzie�ci siedem lat, wie, bo sprawdzi� w jej aktach. Troch� ponad dwadzie�cia lat m�odsza od niego, czyli dok�adnie tak, jak lubi. Starymi babami niech si� kto inny zajmuje. A on jest dla takich m�odych talent�w w sam raz. Dojrza�y, do�wiadczony, �adnie zaokr�glony i nikt by si� nie domy�li�, �e troch� mu si� z wiekiem przerzedzi�y w�osy. Delikatnie si�gn�� do czubka g�owy. W porz�dku, fryzura si� trzyma.
��M�wi Tord Pedersen.
��Tu komisarz Bertil Mellberg, komisariat Tanumshede. Dzwoni� pan do mnie.
��Zgadza si�. Chodzi o ten przypadek, kt�ry mi przys�ali�cie. Kobieta, Alexandra Wijkner. Wygl�da�o to na samob�jstwo.
��Taaak?�� powiedzia� Mellberg. Bardzo by� zaciekawiony.
��Przeprowadzi�em wczoraj obdukcj� i nie ma �adnych w�tpliwo�ci, �e to nie by�o samob�jstwo. Zosta�a zamordowana.
��Patrz pan, co� takiego!
Mellberg by� tak podniecony, �e ponownie wywr�ci� fili�ank� i resztka kawy rozla�a si� na biurko. Zn�w chwyci� po�� koszuli i zrobi� na niej nowe plamy.
��A sk�d to wiecie? To znaczy, jakie macie dowody, �e to morderstwo?
��Mog� wam faksem przes�a� protok� z obdukcji, ale nie wiem, czy b�dziecie od tego m�drzejsi. W skr�cie mog� zreferowa� najwa�niejsze ustalenia. Prosz� chwil� zaczeka�, za�o�� okulary � powiedzia� Pedersen.
S�ycha� by�o, jak mruczy pod nosem, przebiegaj�c wzrokiem tekst. Mellberg czeka� niecierpliwie.
��A wi�c: kobieta, lat trzydzie�ci pi��, w dobrym og�lnym stanie zdrowia. Ale to ju� wiecie. Le�a�a nie�ywa oko�o tygodnia, mimo to zw�oki w bardzo dobrym stanie, g��wnie dzi�ki bardzo niskiej temperaturze w pomieszczeniu. Przyczyni� si� do tego l�d wok� dolnych partii cia�a.
Rany ci�te na obu przegubach, zadane �yletk�, odnalezion� na miejscu. W tym momencie nabra�em podejrze�. Rany s� g��bokie, ci�cia proste, co jest bardzo niezwyk�e. O�miel� si� nawet stwierdzi�, �e to si� nie zdarza przy samob�jstwach. Chodzi o to, �e poniewa� jeste�my albo prawor�czni, albo lewor�czni, u osoby prawor�cznej rany ci�te na lewej r�ce s� prostsze i g��bsze ni� na prawej, bo praw� tnie niew�a�ciw� r�k�. Zbada�em palce obu d�oni i utwierdzi�em si� w podejrzeniach. Ostrze �yletki jest tak ostre, �e zazwyczaj zostawia �lad w postaci mikroskopijnych skalecze�. Alexandra Wijkner ich nie mia�a. To r�wnie� wskazuje, �e t�tnice na przegubach przeci�� jej kto� inny, prawdopodobnie po to, by wygl�da�o to na samob�jstwo.
Pedersen zrobi� pauz�, a po chwili m�wi� dalej:
��Zada�em sobie nast�pnie pytanie, co zrobi� sprawca, �eby ofiara nie stawia�a oporu. Odpowied� znalaz�em w raporcie toksykologicznym. Ofiara mia�a we krwi pozosta�o�ci silnego �rodka nasennego.
��A czego to dowodzi? Nie mog�a sama za�y� pigu�ki nasennej?
��Oczywi�cie, mog�a. Ale wsp�czesna nauka na szcz�cie wyposa�y�a medycyn� s�dow� w niezb�dne narz�dzia i metody, mi�dzy innymi w mo�liwo�� dok�adnego wyliczenia czasu, jakiego trzeba na przedostanie si� do krwi r�nych lekarstw i toksyn. Powt�rzyli�my kilkakrotnie badanie krwi i za ka�dym razem wynik wskazywa� na to samo: Alexandra Wijkner nie mog�a sama przeci�� sobie t�tnic, bo kiedy serce stan�o na skutek up�ywu krwi, ju� od d�u�szej chwili by�a g��boko nieprzytomna. Nie mog� niestety bli�ej okre�li� czasu, tak daleko nauka nas jeszcze nie doprowadzi�a, ale co do tego, �e chodzi o morderstwo, nie ma najmniejszych w�tpliwo�ci. Mam nadziej�, �e sobie z tym poradzicie. Nie macie chyba tam u siebie za cz�sto do czynienia z morderstwami, co?
Pedersen m�wi�, jakby mia� w�tpliwo�ci, co Mellberg odebra� jako krytyk� pod swoim adresem.
��Ma pan racj�, w Tanumshede nie mamy zbyt wielkiego do�wiadczenia z morderstwami. Na szcz�cie ja tu jestem, chocia� tymczasowo, bo w�a�ciwie pracuj� w komendzie policji w G�teborgu. Dzi�ki mojemu wieloletniemu do�wiadczeniu bez w�tpienia damy sobie rad� z dochodzeniem w sprawie morderstwa. Tutejsi, prowincjonalni policjanci b�d� mieli okazj� zobaczy�, jak wygl�da prawdziwa policyjna robota. Prosz� si� przygotowa� na to, �e sprawa zostanie nied�ugo rozwi�zana. Niech pan zapami�ta moje s�owa.
Mellberg uwa�a� najwidoczniej, �e jego napuszona przemowa przekona lekarza s�dowego Pedersena, �e nie ma do czynienia z ��todziobem. Lekarze zawsze zadzieraj� nosa. Pedersen zrobi� swoje. Przysz�a pora, by spraw� wzi�� w swe r�ce prawdziwy zawodowiec.
��A, by�bym zapomnia�. � Wobec takiego zarozumialstwa lekarz a� zaniem�wi� i prawie zapomnia� o jeszcze dw�ch ustaleniach, kt�re uzna� za wa�ne.�� Alexandra Wijkner by�a w trzecim miesi�cu ci��y. Rodzi�a ju� wcze�niej. Nie wiem, czy to ma jakie� znaczenie dla dochodzenia, ale lepiej za du�o informacji ni� za ma�o, prawda?�� powiedzia� Pedersen.
Mellberg prychn�� co� w odpowiedzi, szybko si� po�egnali i zako�czyli rozmow�. Pedersen � z mn�stwem w�tpliwo�ci co do kompetencji policjanta �cigaj�cego morderc�, a Mellberg � z nowym duchem i nowym zapa�em. �azienka zosta�a wst�pnie zbadana tu� po znalezieniu zw�ok. Teraz Mellberg dopilnuje, �eby dom Alexandry Wijkner zosta� przeczesany milimetr po milimetrze.
Z g��bokiego snu bez sn�w wyrwa� Erik� d�wi�k, kt�rego pocz�tkowo nie potrafi�a zidentyfikowa�. Rozleg�o si� kilka sygna��w, zanim uzmys�owi�a sobie, �e dzwoni telefon. Wyskoczy�a z ��ka, by zd��y� odebra�.
��S�ucham, Erika Falck � odezwa�a si� zachrypni�tym g�osem i zas�aniaj�c s�uchawk�, g�o�no odchrz�kn�a.
��Przepraszam, zdaje si�, �e pani� obudzi�em. Bardzo przepraszam.
��Nic nie szkodzi, nie spa�am � odpar�a odruchowo Erika, chocia� zdawa�a sobie spraw�, �e wyra�nie s�ycha�, �e jest zaspana.
��No dobrze, tak czy inaczej przepraszam. M�wi Henrik Wijkner. Ot� zadzwoni�a do mnie te�ciowa, Birgit. Nawiasem m�wi�c, prosi�a, �ebym i pani� zawiadomi�. Sprawa jest nast�puj�ca: zadzwoni� do niej rano jaki� bezczelny policjant z komisariatu w Tanumshede. Kaza� jej ni mniej, ni wi�cej, tylko stawi� si� w komisariacie i nie by� ani uprzejmy, ani taktowny. Najwidoczniej �ycz� sobie, �ebym i ja si� zjawi�. Nie chcia� powiedzie� nic wi�cej, ale domy�lamy si�, o co chodzi. Birgit jest bardzo zdenerwowana, jest sama we Fj�llbace, nie ma ani Karla-Erika, ani Julii, z r�nych powod�w. W zwi�zku z tym chcia�bym pani� prosi� o przys�ug�, chcia�bym, �eby pani z ni� posiedzia�a. Jej siostra i szwagier s� w pracy. Ja dotr� do Fj�llbacki dopiero za par� godzin, a nie chcia�bym, �eby przez ten czas by�a sama. Zdaj� sobie spraw�, �e prosz� o zbyt wiele, bo na dobr� spraw� si� nie znamy, ale nie mam si� do kogo zwr�ci�.
��Oczywi�cie, zaraz tam jad�. Nie ma problemu. Tylko si� ubior�. B�d� u niej za kwadrans.
� �wietnie. B�d� pani bardzo wdzi�czny. Naprawd�. Te�ciowa nie jest osob� zbyt zr�wnowa�on� i wola�bym, �eby kto� by� przy niej, dop�ki nie przyjad�. Zadzwoni� do niej, powiem, �e pani ju� do niej jedzie. Ja b�d� po dwunastej, wtedy porozmawiamy. Jeszcze raz bardzo pani dzi�kuj�.
Erika po�pieszy�a do �azienki obmy� twarz i pozby� si� piasku z oczu. W�o�y�a ubranie z poprzedniego wieczoru, szybko si� uczesa�a, umalowa�a rz�sy i niespe�na dziesi�� minut p�niej siedzia�a za kierownic�. Przejazd z S�lvik na Tallgatan zabra� jej nie wi�cej ni� pi�� minut. Do drzwi zadzwoni�a w kwadrans � niemal co do sekundy � po telefonie Henrika.
Birgit Carlgren musia�a schudn�� �adnych par� kilogram�w od czasu, kiedy Erika widzia�a j� ostatnio, bo ubranie na niej wisia�o. Tym razem nie posz�y do salonu, Birgit poprowadzi�a j� do kuchni.
��Dzi�kuj�, �e przysz�a�. Okropnie si� niepokoj�, czu�am, �e nie wytrzymam, je�li sama b�d� boryka� si� z my�lami a� do przyjazdu Henrika.
��M�wi� mi, �e mia�a pani telefon z komisariatu policji w Tanumshede.
��Tak, o �smej rano zadzwoni� niejaki komisarz Mellberg i kaza� natychmiast stawi� si� w komisariacie razem z Karlem-Erikiem i Henrikiem. Wyja�ni�am, �e Karl-Erik musia� nagle wyjecha� w interesach, ale jutro wr�ci, i zapyta�am, czy w zwi�zku z tym mogliby�my przyj�� jutro. Odpowiedzia�, �e to nie wchodzi w rachub� � tak si� wyrazi� � mam si� u niego zjawi� razem z Henrikiem dzisiaj. Bardzo by� nieprzyjemny. Od razu zadzwoni�am do Henrika, a on powiedzia�, �e postara si� przyjecha� jak najpr�dzej. Musia�am mu si� wyda� roztrz�siona, bo zaproponowa�, �e zadzwoni do ciebie i poprosi, �eby� ze mn� posiedzia�a par� godzin. Nie chcia�abym si� narzuca� i mam nadziej�, �e tak tego nie odebra�a�. Nie ma powodu wci�ga� ci� jeszcze bardziej w nasz� rodzinn� tragedi�, ale nie mia�am si� do kogo zwr�ci�. Kiedy� by�a� traktowana w naszym domu prawie jak c�rka, wi�c pomy�la�am�
��Prosz� si� tym nie martwi�. Ch�tnie pomog�. Czy ten policjant m�wi�, o co chodzi?
��Nie, nie chcia� powiedzie� ani s�owa. Ale domy�lam si�. Przecie� m�wi�am, �e ona nie pope�ni�a samob�jstwa. M�wi�am!
Erika po�o�y�a d�o� na d�oni Birgit.
��Prosz� si� nie �pieszy� z wyci�ganiem wniosk�w. Mo�e rzeczywi�cie ma pani racj�, ale dop�ki nie wiadomo na pewno, lepiej nie wdawa� si� w spekulacje.
Godziny przy kuchennym stole d�u�y�y si�. Rozmowa urwa�a si� ju� po kr�tkiej chwili i cisz� przerywa�o tylko tykanie kuchennego zegara. Erika kre�li�a palcem k�ka na wzorzystej ceracie. Birgit by�a r�wnie starannie ubrana i umalowana jak poprzednim razem, a mimo to wygl�da�a na zm�czon� i zniszczon�. Wygl�da�a jak zdj�cie wytarte na brzegach. Spadek wagi jej nie s�u�y�, bo ju� wcze�niej by�a tak szczup�a, �e prawie chuda. Wok� jej oczu i ust pojawi�y si� nowe zmarszczki. Palce a� jej zbiela�y od zaciskania na fili�ance z kaw�. Je�li dla Eriki d�ugie oczekiwanie by�o m�cz�ce, dla Birgit musia�o by� wr�cz niezno�ne.
��Nie rozumiem, kto m�g�by chcie� zabi� Alex. Nie mia�a nieprzyjaci� ani wrog�w. �y�a sobie z Henrikiem zwyk�ym, normalnym �yciem.�� Po d�u�szej ciszy jej s�owa zabrzmia�y prawie jak wystrza�.
��Ale na razie nic jeszcze nie wiadomo. Nie warto wdawa� si� w spekulacje, dop�ki nie wiemy, o co chodzi policji � powt�rzy�a Erika. Milczenie odebra�a jako przyznanie racji.
Zaraz po dwunastej z ulg� zobaczy�y przez okno, jak Henrik zaje�d�a przed dom. Wsta�y i posz�y si� ubra�. Kiedy zadzwoni� do drzwi, by�y gotowe do wyj�cia. Birgit i Henrik przywitali si�, ca�uj�c w policzek. Potem przysz�a kolej na Erik�, nieprzyzwyczajon� do takich powita�. Zawsze si� obawia�a, �e zacznie ca�owa� z niew�a�ciwej strony, ale obesz�o si� bez problem�w. Przez chwil� rozkoszowa�a si� charakterystycznym zapachem wody toaletowej Henrika.
��Pojedzie pani z nami, prawda?
Erika sz�a ju� w kierunku swego samochodu.
��No, nie wiem, czy�
��Prosz�, zale�y mi na tym.
Erika ponad g�ow� Birgit spojrza�a Henrikowi w oczy, a potem z westchnieniem wsiad�a do jego bmw. Zanosi�o si� na bardzo d�ugi dzie�.
Jazda do Tanumshede zabra�a nie wi�cej ni� dwadzie�cia minut. Prowadzili niezobowi�zuj�c� wymian� zda� o pogodzie i ucieczce mieszka�c�w wsi do miasta. Byle tylko nie m�wi� o czekaj�cej ich rozmowie w komisariacie.
Siedz�c na tylnym siedzeniu, Erika zastanawia�a si�, co tu w�a�ciwie robi. W�asne problemy by�y wystarczaj�cym powodem, �eby si� nie anga�owa� w t� spraw�, zw�aszcza �e przypuszczalnie chodzi�o o morderstwo. W dodatku jej pomys� na ksi��k� rozsypa� si� jak domek z kart. Wst�pny konspekt, kt�ry zd��y�a naszkicowa�, mo�na ju� wyrzuci� do kosza. W�a�ciwie to dobrze, wreszcie b�dzie musia�a skupi� si� na biografii. Z drugiej strony gdyby tak wprowadzi� par� zmian, mo�e da�oby si� ten tekst jeszcze wykorzysta�. Po wprowadzeniu w�tku morderstwa m�g�by nawet zyska�.
W pewnym momencie u�wiadomi�a sobie, czym si� zajmuje. Alex nie by�a postaci� fikcyjn�, kt�r� mo�na przedstawia� i nagina� wed�ug swego widzimisi�. By�a prawdziwym cz�owiekiem, kochanym przez innych, r�wnie prawdziwych ludzi. Kiedy� sama tak�e kocha�a Alex. Spojrza�a na Henrika w lusterku. By� tak samo nieporuszony jak poprzednio, chocia� wkr�tce mia� si� by� mo�e dowiedzie�, �e jego �ona zosta�a zamordowana. A nie jest przypadkiem tak, �e wi�kszo�� morderstw zostaje pope�niona przez kogo� z najbli�szych ofiary? Erika ponownie zawstydzi�a si� w�asnych my�li. Pr�bowa�a je przestawi� na inne tory, gdy z ulg� stwierdzi�a, �e w�a�nie dojechali na miejsce. Marzy�a, aby mie� to wreszcie za sob� i zaj�� si� w�asnymi zmartwieniami, kt�re w por�wnaniu z t� histori� wydawa�y si� b�ahe.
Sterty papier�w pi�trz�ce si� na biurku Patrika Hedstr�ma osi�gn�y prawdziwie imponuj�c� wysoko��. Zdumiewaj�ce, �e w tak niewielkiej gminie jak Tanum powstaje tyle doniesie� o przest�pstwach. W wi�kszo�ci chodzi�o wprawdzie o drobiazgi, ale ka�de doniesienie nale�a�o sprawdzi�. Patrik czu� si� jak pracownik aparatu administracyjnego jakiego� pa�stwa bloku wschodniego. Da�oby si� wytrzyma�, gdyby Mellberg zechcia� pomaga�, a nie siedzie� bezczynnie na tym swoim grubym ty�ku. Patrik musi przez to wykonywa� dodatkowo obowi�zki szefa. Westchn��. To, �e si� nie za�amywa�, zawdzi�cza� wy��cznie swemu wisielczemu humorowi, ale ostatnio coraz cz�ciej zastanawia� si�, czy �ycie ma sens.
Dzi� jednak mia� zrobi� sobie przerw� w codziennych, rutynowych zaj�ciach i uczestniczy� w wydarzeniu dnia. Mellberg poprosi�, aby by� obecny podczas rozmowy z matk� i m�em kobiety, kt�rej cia�o znaleziono we Fj�llbace. Patrik bynajmniej nie bagatelizowa� tej tragedii, wsp�czu� krewnym kobiety, ale w jego pracy tak rzadko dzia�o si� co� interesuj�cego, �e z przej�cia a� go �askota�o w �o��dku.
W szkole policyjnej Patrik mia� �wiczenia z prowadzenia przes�ucha�, ale swoje umiej�tno�ci na tym polu m�g� jak dot�d sprawdzi� tylko na z�odziejach rower�w i na sprawcach przemocy domowej. Spojrza� na zegarek. Czas i�� do gabinetu Mellberga. Z czysto technicznego punktu widzenia nie by�o to jeszcze przes�uchanie, lecz wa�ne spotkanie. S�ysza�, jakoby matka od pocz�tku twierdzi�a, �e c�rka nie mog�a odebra� sobie �ycia, i by� ciekaw, co kry�o si� za tym � jak si� okaza�o s�usznym � przekonaniem.
Wzi�� notes, pi�ro i kubek z kaw� i wyszed� na korytarz. Otwieraj�c drzwi, musia� pom�c sobie �okciem i nog�. Po�o�y� wszystko na stoliku, odwr�ci� si� i dopiero wtedy j� ujrza�. Na u�amek sekundy serce mu stan�o. Przez chwil� czu� si�, jakby mia� znowu dziesi�� lat i chcia� poci�gn�� j� za warkocz. W nast�pnym momencie mia� pi�tna�cie lat i przekonywa� j�, by wsiad�a na jego motorower i pozwoli�a si� przewie�� kawa�ek. Mia� dwadzie�cia, gdy da� za wygran�, bo wyprowadzi�a si� do G�teborga. Szybko policzy� w pami�ci, �e co najmniej sze�� lat min�o, odk�d widzia� j� ostatnio. Nie zmieni�a si�. Wysoka, bujne kszta�ty. Wij�ce si�, si�gaj�ce ramion w�osy w ciep�ym kolorze blond, na kt�ry sk�ada�o si� kilka odcieni. Wida� by�o, �e Erika, kt�ra ju� jako dziecko dba�a o wygl�d, nadal przywi�zuje du�� wag� do szczeg��w sk�adaj�cych si� na jej prezencj�. Widok Patrika przyjemnie j� zaskoczy�, ale w tym momencie Mellberg wskaza� wzrokiem, by usiad�, pomacha� jej wi�c tylko r�k� na powitanie.
Osoby siedz�ce naprzeciw by�y wyra�nie spi�te. Matka Alexandry Wijkner by�a niewysoka, drobnej budowy, znakomicie ostrzy�ona i bardzo elegancka, cho� wed�ug Patrika mia�a na sobie za du�o z�ota. Podkr��one oczy �wiadczy�y o wyczerpaniu. Natomiast je�li chodzi o zi�cia, nic w jego sposobie bycia nie wskazywa�o na �a�ob�. Patrik zerkn�� do swoich papier�w. Henrik Wijkner, odnosz�cy sukcesy biznesmen z G�teborga, dziedzic znacznego maj�tku, gromadzonego od pokole�. By�o to po nim wida�. Chodzi�o nie tylko o drogie ubranie czy zapach ekskluzywnej wody po goleniu, lecz o co� wi�cej, o przekonanie, �e pozycja spo�eczna daje mu przywilej, wreszcie o pewno�� siebie wynikaj�c� st�d, �e nigdy niczego mu nie brakowa�o. Patrik czu�, �e Henrik jest spi�ty, ale jednocze�nie przekonany, �e panuje nad sytuacj�.
Mellberg puszy� si� za biurkiem. Koszul� wsun�� do spodni, ale niezbyt starannie, bo plamy po kawie wida� by�o na wzorzystym tle. W wystudiowanym milczeniu przygl�da� si� kolejno uczestnikom spotkania. Jednocze�nie praw� r�k� poprawia� uczesanie, kt�re mu zjecha�o na jedn� stron�. Patrik usi�owa� nie spogl�da� na Erik� i skupi� wzrok na jednej z plam na koszuli Mellberga.
��Wi�c tak. Pa�stwo zapewne domy�laj� si�, dlaczego was wezwa�em.�� Tu zrobi� d�ug� pauz�. � Jestem komisarz Bertil Mellberg, szef komisariatu w Tanumshede, a to Patrik Hedstr�m, kt�ry b�dzie mi asystowa� podczas �ledztwa.
Kiwn�� g�ow�, wskazuj�c Patrika, siedz�cego poza kr�giem, kt�ry przed biurkiem Mellberga tworzyli Erika, Henrik i Birgit.
� �ledztwa? Czyli zosta�a zamordowana!
Birgit pochyli�a si� do przodu, a Henrik obj�� j� za ramiona, jakby chcia� os�oni�.
��Tak, ustalili�my, �e pani c�rka nie mog�a sama pozbawi� si� �ycia. Z protoko�u lekarza s�dowego wynika, �e samob�jstwo jest wykluczone. Ze zrozumia�ych wzgl�d�w nie mog� wchodzi� w szczeg�y, ale wiemy, �e w chwili gdy przeci�to jej t�tnice, z pewno�ci� by�a nieprzytomna. W jej krwi stwierdzono du�e st�enie �rodka nasennego i kto� � by� mo�e wi�cej ni� jedna osoba � w�o�y� j� w tym stanie do wanny, nala� wody i przeci�� t�tnice �yletk�, �eby upozorowa� samob�jstwo.
Okna w gabinecie Mellberga by�y zas�oni�te przed ostrymi promieniami s�o�ca. Przygn�bienie miesza�o si� z satysfakcj� Birgit, �e Alex nie odebra�a sobie �ycia.
��Czy wiadomo, kto to zrobi�?
Birgit wyj�a z torebki haftowan� chusteczk� i wytar�a oczy. Ostro�nie, �eby nie zetrze� makija�u.
Mellberg spl�t� r�ce na p�katym brzuchu i potoczy� wzrokiem po obecnych. Chrz�kn�� w�adczo.
��A mo�e pa�stwo mi to powiecie?
��My?�� zapyta� Henrik. Jego zdziwienie wydawa�o si� szczere.�� A sk�d mamy to wiedzie�? To musia� by� jaki� szaleniec. Alexandra nie mia�a �adnych nieprzyjaci� ani wrog�w.
��To pan tak twierdzi.
Patrikowi wyda�o si�, �e po twarzy Henrika przesun�� si� cie�. Za chwil� ju� go nie by�o, Henrik zn�w by� spokojny i opanowany jak przedtem.
Patrik odnosi� si� nieufnie do m�czyzn w rodzaju Henrika Wijknera. Urodzonych w czepku facet�w, kt�rzy nie musieli nawet kiwn�� palcem, �eby mie� wszystko. Henrik robi� sympatyczne wra�enie, ale Patrik przeczuwa�, �e pod mi�� powierzchowno�ci� kryje si� z�o�ona osobowo��, a pod pi�knymi rysami � bezwzgl�dno��. Zastanowi�o go, �e Henrik nie by� zaskoczony, gdy Mellberg ujawni�, �e Alex zosta�a zamordowana. Wierzy� w co� to jedno, ale us�ysze�, �e tak jest, to zupe�nie co innego. Tego Patrik nauczy� si� w ci�gu dziesi�ciu lat pracy w policji.
��Jeste�my podejrzani?
Birgit by�a tak zdumiona, jak gdyby na jej oczach komisarz zamieni� si� w �ab�.
��Dane statystyczne m�wi� same za siebie. Wi�kszo�� zab�jc�w to cz�onkowie najbli�szej rodziny ofiary. Nie twierdz�, �e tak jest w tym przypadku, ale rozumiej� pa�stwo, �e musimy si� upewni�. Gwarantuj�, �e zbadamy ka�dy trop. Zwa�ywszy na to, �e mam du�e do�wiadczenie w sprawach o morderstwo � tu Mellberg zrobi� efektown� pauz� � na pewno szybko uporamy si� z tym przypadkiem. Poprosz� powiedzie�, co pa�stwo robili w okresie przypuszczalnej daty �mierci Alexandry.
��A jaka to data?�� spyta� Henrik.�� Ostatni� osob�, kt�ra z ni� rozmawia�a, by�a moja te�ciowa. Potem �adne z nas nie dzwoni�o do niej a� do niedzieli, wi�c mog�o si� to sta� w sobot�. Ja dzwoni�em do niej w pi�tek wieczorem, ko�o wp� do dziesi�tej, i nie odebra�a, ale cz�sto wieczorem, przed snem, chodzi�a na spacer, wi�c r�wnie dobrze mog�a akurat wyj��.
��Lekarz s�dowy mo�e powiedzie� tylko, �e le�a�a w wannie martwa przez mniej wi�cej tydzie�. Oczywi�cie sprawdzimy, kiedy pa�stwo do niej dzwonili, ale mamy informacj�, �e musia�a zgin�� w pi�tek przed dwudziest� pierwsz�. Oko�o sz�stej, prawdopodobnie zaraz po przyje�dzie do Fj�llbacki, dzwoni�a do niejakiego Larsa Thelandera w sprawie awarii pieca. Nie m�g� przyjecha� od razu, ale obieca�, �e b�dzie u niej najp�niej o dziewi�tej. Z jego zeznania wynika, �e dok�adnie o tej godzinie zapuka� do drzwi. Nikt mu nie otworzy�, wi�c odczeka� chwil� i wr�ci� do domu. Przyjmujemy zatem wst�pnie, �e musia�a zgin�� w wiecz�r przyjazdu do Fj�llbacki, bo jest ma�o prawdopodobne, �e zapomnia�a o zepsutym piecu, skoro w domu by�o bardzo zimno.
Po�yczka z w�os�w zn�w zacz�a mu zje�d�a�, tym razem na lew� stron�. Patrik widzia�, �e Erika nie mo�e oderwa� oczu od tego widowiska i z trudem panuje nad odruchem, by poprawi� Mellbergowi fryzur�. Przeszli przez to wszyscy pracownicy komisariatu.
��O kt�rej pani z ni� rozmawia�a?�� Mellberg skierowa� to pytanie do Birgit.
��Nie bardzo pami�tam.�� Zastanowi�a si� chwil�. � Na pewno po si�dmej, mo�e kwadrans po albo oko�o wp� do �smej. Rozmawia�y�my kr�tko, bo Alex powiedzia�a, �e ma go�cia.�� Birgit poblad�a.�� Czy to m�g� by�
Mellberg uroczy�cie kiwn�� g�ow�.
��Niewykluczone, prosz� pani, wcale niewykluczone. Nasza praca polega w�a�nie na tym, by to ustali�, i zapewniam pani�, �e po�wi�cimy temu wszystkie si�y. A poniewa� jedno z najwa�niejszych zada� w naszej pracy polega na wykluczaniu kolejnych podejrzanych, poprosz� pa�stwa o informacje, co pa�stwo robili w pi�tek wieczorem.
��Czy ode mnie r�wnie� oczekuje pan przedstawienia alibi?�� zapyta�a Erika.
��Nie wydaje mi si� to konieczne. Ale chcia�bym, aby pani zrelacjonowa�a, co pani zobaczy�a, gdy j� pani znalaz�a. Prosz� odda� te zeznania asystentowi Hedstr�mowi.
Wszyscy spojrzeli na Patrika, a on potakuj�co kiwn�� g�ow�. Zacz�li powoli wstawa�.
��To straszna tragedia. I jeszcze to dziecko.
Wszyscy zwr�cili wzrok na Mellberga.
��Jakie dziecko?�� zdziwi�a si� Birgit, patrz�c to na Mellberga, to na Henrika.
��Wed�ug lekarza s�dowego by�a w trzecim miesi�cu ci��y. To chyba nie jest niespodzianka.
Mellberg u�miechn�� si� szeroko i porozumiewawczo mrugn�� do Henrika. Patrikowi zrobi�o si� wstyd za nietaktowne zachowanie szefa.
Henrik zblad� jak �ciana. Birgit spojrza�a na niego zdziwiona. Erika by�a jak skamienia�a.
��Spodziewali�cie si� dziecka? Dlaczego nic nam nie powiedzieli�cie? Bo�e.
Birgit przycisn�a do ust chusteczk� i rozp�aka�a si�, nie zwa�aj�c na tusz sp�ywaj�cy z rz�s. Henrik obj�� j� ramieniem. Jego wzrok spotka� si� ze spojrzeniem Patrika. Najwyra�niej nie mia� poj�cia, �e Alexandra spodziewa�a si� dziecka. Natomiast z miny Eriki wynika�o, �e o tym wiedzia�a.
��Birgit, porozmawiamy o tym w domu � powiedzia� Henrik, a potem zwr�ci� si� do Patrika.�� Dostarcz� panu pisemne sprawozdania dotycz�ce tamtego pi�tkowego wieczoru. Potem pewnie pan b�dzie chcia� przes�ucha� nas bardziej szczeg�owo?
Patrik kiwn�� g�ow� i spojrza� pytaj�co na Erik�.
��Henriku, zaraz przyjd�. Chcia�abym jeszcze zamieni� kilka s��w z Patrikiem. Jeste�my starymi znajomymi.
Erika zatrzyma�a si� w korytarzu, Henrik poprowadzi� Birgit do samochodu.
��Co za spotkanie. Nie spodziewa�em si� � odezwa� si� Patrik. Sta�, kiwaj�c si� nerwowo w prz�d i w ty�.
��No w�a�nie, nie pomy�la�am, bo przypomnia�abym sobie, �e tu pracujesz.
Obraca�a w palcach pasek torebki i patrzy�a na niego, przekrzywiaj�c g�ow�. Dobrze zna� te wszystkie jej gesty.
��Dawno si� nie widzieli�my. Przepraszam, �e nie mog�em by� na pogrzebie. Jak sobie radzicie z Ann�?
Wyda�a mu si� nagle, mimo wysokiego wzrostu, taka malutka. Musia� si� powstrzyma�, �eby jej nie pog�aska� po policzku.
��Jako�. Anna zaraz po pogrzebie pojecha�a do domu, a ja zosta�am i od kilku tygodni pr�buj� porz�dkowa� dom. Trudna sprawa.
��S�ysza�em, �e denatk� znalaz�a jaka� kobieta z Fj�llbacki, ale poj�cia nie mia�em, �e to ty. To musia�o by� okropne. W dodatku przyja�ni�y�cie si� w dzieci�stwie.
��Tak, chyba nigdy nie zapomn� tego widoku. Przynajmniej teraz tak mi si� wydaje. S�uchaj, musz� lecie�, czekaj� na mnie w samochodzie. Mo�e by�my si� spotkali? Zostaj� jeszcze jaki� czas we Fj�llbace.
Ruszy�a ju� do wyj�cia.
��Mo�e kolacja w sobot�? U mnie, o �smej? Adres znajdziesz w ksi��ce telefonicznej.
��Bardzo ch�tnie. To do soboty.
Erika wysz�a ty�em.
Znikn�a. Ku uciesze koleg�w Patrik zaimprowizowa� na korytarzu india�ski taniec rado�ci, a potem nagle u�wiadomi� sobie, �e czeka go wielkie sprz�tanie, by dom prezentowa� si� jak nale�y. Od czasu gdy Karin go zostawi�a, nie mia� si�y na �adne domowe porz�dki.
Patrik i Erika znali si� od dziecka, ich matki przyja�ni�y si� od dzieci�stwa, by�y dla siebie jak siostry. Cz�sto bawili si� razem, kiedy byli mali, a w p�niejszych latach Erika sta�a si� pierwsz� wielk� mi�o�ci� Patrika. By� nawet got�w wierzy�, �e urodzi� si� ju� zakochany w Erice. Uczucie to by�o dla niego czym� oczywistym, ona z kolei przyjmowa�a je jak co� naturalnego i nawet nie dostrzega�a jego psiego oddania. Dopiero po jej wyje�dzie do G�teborga Patrik zrozumia�, �e trzeba po�egna� si� z marzeniami. Oczywi�cie potem kocha� si� w innych, a kiedy �eni� si� z Karin, by� nawet przekonany, �e do�yje z ni� p�nej staro�ci. Mimo to gdzie� z ty�u g�owy zawsze ko�ata�a mu si� my�l o Erice. Czasem ta my�l by�a nieobecna przez wiele miesi�cy, a czasem wraca�a po kilka razy dziennie.
Niestety sterta papier�w w jego pokoju nie zmala�a, gdy by� na spotkaniu u Mellberga. Westchn�� ci�ko, siadaj�c za biurkiem, i si�gn�� po pierwszy z brzegu. Praca by�a na tyle rutynowa, �e m�g� przy okazji planowa� sobotni� kolacj�. Na razie wiedzia� tylko, co poda na deser. Erika zawsze uwielbia�a lody.
Anders obudzi� si� ze wstr�tnym posmakiem w ustach. Musia�a by� niez�a zabawa. Kumple przyszli wczoraj po po�udniu, pili a� do rana. Chodzi�o mu po g�owie, �e wieczorem chyba by�a policja. Chcia� usi���, ale pok�j zawirowa� mu przed oczami, i postanowi� pole�e� jeszcze przez chwil�.
Piek�a go prawa r�ka. Uni�s� j� wysoko, �eby spojrze�. Na mocno pokaleczonych knykciach by�o pe�no zaschni�tej krwi. Cholera, musia�o by� ostro, dlatego przyjecha�y gliny. Przypomina�o mu si� coraz wi�cej. Kumple zacz�li gada� o samob�jstwie, potem kt�ry� zacz�� pieprzy� o Alex. �e zarozumia�a suka, �e cipa, co si� kurwi, ale tylko z bogaczami. Anders przypomnia� sobie, �e z w�ciek�o�ci a� mu pociemnia�o w oczach, gdy bez opami�tania wali� tamtego. Wprawdzie sam j� wyzywa�, kiedy by� w�ciek�y, �e go zdradzi�a. Ale to nie to samo. Tamci jej nie znali. Tylko on mia� prawo j� os�dza�.
Zadzwoni� telefon. Nie chcia�o mu si� rozmawia�, ale w ko�cu uzna�, �e mniej go b�dzie kosztowa�o podniesienie s�uchawki ni� znoszenie wwiercania si� w m�zg tego dzwonka.
��Anders, s�ucham � wybe�kota�.
��M�wi mama. Jak si� czujesz?
��Do dupy.�� Anders usiad� na pod�odze, opieraj�c si� o �cian�. � Kt�ra godzina?
��Dochodzi czwarta po po�udniu. Obudzi�am ci�?
��Nie, sk�d.�� G�owa wydawa�a mu si� nieproporcjonalnie ci�ka. Ca�y czas opada�a mu na kolana.
��By�am na zakupach, s�ysza�am, co ludzie m�wi�. Powiniene� wiedzie�. S�uchasz mnie?
��Cholera, jestem przecie�.
��Podobno Alex nie pope�ni�a samob�jstwa. Zosta�a zamordowana. Chcia�am, �eby� wiedzia�.
Milczenie.
��Halo, Anders? S�yszysz?
��No pewnie. Co ty m�wisz? Alex zosta�a� zamordowana?
��Tak ludzie m�wi�. Wynika z tego, �e Birgit by�a dzi� w komisariacie w Tanumshede i tam jej to powiedzieli.
��O kurcz�! Matka, s�uchaj, mam troch� spraw. Potem si� zdzwonimy.
��Anders? Anders?
Ju� od�o�y� s�uchawk�.
Dowl�k� si� z trudem pod prysznic, ubra�. Po�kn�� dwa paracetamole i powoli zaczyna� si� czu� jak cz�owiek. Kusi�a go stoj�ca w kuchni butelka w�dki, ale opar� si�. Musi by� trze�wy. Wzgl�dnie trze�wy.
Zn�w zadzwoni� telefon. Nie odebra� go. Z szafki w przedpokoju wzi�� ksi��k� telefoniczn�. Znalaz� potrzebny numer i wybra� go dr��cymi palcami. Musia� d�ugo czeka�, zanim s�uchawka zosta�a podniesiona.
��Cze��, m�wi Anders. Nie odk�adaj s�uchawki! Musimy pogada�.
��S�uchaj, nie mam wyboru.
��B�d� za kwadrans. Tylko �eby� by� w domu, s�yszysz?
��G�wno mnie obchodzi, kto jest w domu, rozumiesz? Nie zapominaj, kto ma najwi�cej do stracenia.
��G�wno prawda. Ju� wychodz�. Widzimy si� za kwadrans.
Rzuci� s�uchawk�. Zaczerpn�� g��boko powietrza, narzuci� kurtk� i wyszed�. Nie zada� sobie trudu, by zamkn�� drzwi na klucz. Ze �rodka zn�w dobiega� w�ciek�y sygna� telefonu.
Po powrocie do domu Erika czu�a si� kompletnie wyczerpana. Jechali w pe�nej napi�cia ciszy. Erika zdawa�a sobie spraw� z trudnego wyboru, przed jakim stan�� Henrik. Powie Birgit, �e nie by� ojcem dziecka Alex, czy b�dzie milcza� w nadziei, �e to nie wyjdzie na jaw? Pomy�la�a, �e mu nie zazdro�ci. Zreszt� nie umia�aby powiedzie�, jak zachowa�aby si� na jego miejscu. Prawda nie zawsze jest najlepszym rozwi�zaniem.
Zapad� ju� zmierzch. Erika pomy�la�a z wdzi�czno�ci�, �e ojciec zainstalowa� zewn�trzne o�wietlenie, kt�re zapala�o si� automatycznie, gdy kto� si� zbli�a� do domu. Ba�a si� ciemno�ci. W dzieci�stwie my�la�a, �e z tego wyro�nie, bo przecie� doro�li nie mog� ba� si� ciemno�ci. Tymczasem, cho� sko�czy�a trzydzie�ci pi�� lat, nadal zagl�da�a pod ��ko, by si� upewni�, czy nikt na ni� nie czyha. �a�osne.
Pozapala�a �wiat�a w ca�ym domu. Potem nala�a sobie du�y kieliszek czerwonego wina i zwin�a si� w k��bek na wiklinowej sofie na werandzie. Wbi�a wzrok w otaczaj�c� dom g�st� ciemno��. Poczu�a si� bardzo samotna. Tyle os�b op�akiwa�o Alex lub by�o wstrz��ni�tych jej �mierci�. Erice pozosta�a tylko Anna. Zastanawia�a si�, czy Anna p�aka�aby po niej.
W dzieci�stwie by�y sobie z Alex bardzo bliskie. Kiedy Alex zacz�a unika� kontakt�w, a w ko�cu znikn�a w zwi�zku z przeprowadzk�, dla Eriki by� to koniec �wiata. Ta przyja�� by�a tylko jej. W dodatku Alex � poza ojcem � by�a jedyn� osob�, kt�ra okazywa�a, �e jej zale�y na Erice.
Erika o ma�o nie utr�ci�a n�ki od kieliszka, stawiaj�c go mocno na stole. Poczu�a nagle, �e nie usiedzi w miejscu i musi co� zrobi�. Nie musi przed sob� udawa�, �e nie poruszy�a jej �mier� Alex. A zw�aszcza �e obraz Alex przedstawiony przez jej bliskich i przyjaci� nie odbiega� od obrazu tej Alex, kt�r� kiedy� zna�a. To by�a wr�cz obca osoba. Wprawdzie ludzie zmieniaj� si� w drodze od dzieci�stwa do doros�o�ci, ale rdze� ich osobowo�ci pozostaje niezmienny.
Erika wsta�a i w�o�y�a palto. W kieszeni namaca�a kluczyki od samochodu. W ostatniej chwili przypomnia�a sobie o latarce, wsun�a j� do drugiej kieszeni.
W fioletowej po�wiacie z ulicznej latarni dom na szczycie wzg�rza wygl�da� bardzo pos�pnie. Erika postawi�a samoch�d na parkingu za szko��. Nie chcia�a, aby kto� zobaczy�, jak wchodzi do domu.
Podkrad�a si� do ganku, korzystaj�c z os�ony wysokich krzew�w rosn�cych w przydomowym ogrodzie. Mia�a nadziej�, �e dawny zwyczaj si� nie zmieni�, i si�gn�a pod wycieraczk�, gdzie tak samo jak dwadzie�cia pi�� lat temu le�a� zapasowy klucz. Drzwi zaskrzypia�y lekko, gdy je otwiera�a. Mia�a nadziej�, �e nikt z s�siad�w nie s�ysza�.
Ba�a si�, wchodz�c do ciemnego domu. L�k przed ciemno�ci� przyprawi� j� o uczucie duszno�ci. Oddycha�a g��boko, aby uspokoi� nerwy. Z ulg� przypomnia�a sobie o latarce, chocia� nie mia�a pewno�ci, czy baterie si� nie roz�adowa�y. Okaza�o si�, �e latarka dzia�a. Kiedy za�wieci�a, Erika poczu�a si� nieco spokojniejsza.
Przesun�a �wiat�em latarki po salonie na parterze. Nie umia�aby powiedzie�, czego szuka. Mia�a nadziej�, �e �aden s�siad ani przechodzie� nie zobaczy �wiat�a i nie zawiadomi policji.
Pok�j by� bardzo �adny i przestronny. Jasne skandynawskie umeblowanie z brzozowego drewna, o prostych kszta�tach, zast�pi�o typowe dla lat siedemdziesi�tych br�zowo-pomara�czowe wn�trze, kt�re zapami�ta�a z dzieci�stwa. Domy�li�a si�, �e to dzie�o Alex. W pokoju panowa� idealny porz�dek. Na obiciu kanapy nie dostrzeg�a najmniejszego zagniecenia, a na stoliku nie by�o cho�by jednej gazety, przez co pok�j robi� wra�enie opuszczonego. Nie zauwa�y�a niczego godnego uwagi.
Przypomnia�a sobie, �e kuchnia jest w g��bi domu. By�o to du�e, przestronne pomieszczenie. Idealny porz�dek zak��ca�a tylko stoj�ca w zlewie samotna fili�anka po kawie. Erika przesz�a z powrotem przez salon i wesz�a na pi�tro. Od razu skr�ci�a w prawo i wkroczy�a do du�ej sypialni. Pami�ta�a, �e kiedy� by�a to sypialnia rodzic�w Alex. Teraz by�a tu najwidoczniej sypialnia Alex i Henrika. Urz�dzono j� r�wnie� z wielkim gustem, ale wi�cej by�o akcent�w egzotycznych, tkanin w kolorze br�zu i fioletu. Na �cianach wisia�y afryka�skie maski. By� to spory, wysoki pok�j, dzi�ki czemu dobrze prezentowa� si� zawieszony w nim du�y �yrandol. Alexandra opar�a si� cz�stej dla letnik�w pokusie zape�nienia domu motywami morskimi. W czynnych latem miejscowych sklepikach takie motywy sz�y jak woda, od zas�on we wzory w muszelki po obrazy z w�z��w.
W odr�nieniu od innych pomieszcze�, do kt�rych zajrza�a, sypialnia sprawia�a wra�enie zamieszkanej. Tu i �wdzie rozrzucone by�y drobne osobiste przedmioty. Na nocnym stoliku le�a�y okulary i tomik wierszy Gustafa Fr�dinga. Na pod�odze le�a�y rozrzucone po�czochy, a na ��ku kilka swetr�w. Erika po raz pierwszy poczu�a, �e Alex naprawd� tu mieszka�a.
Zacz�a ostro�nie przegl�da� zawarto�� szaf i szuflad. Nie bardzo wiedzia�a, czego szuka. Grzebi�c w pi�knej jedwabnej bieli�nie Alex, czu�a si� jak podgl�daczka. Ju� mia�a otworzy� nast�pn� szuflad�, kiedy na samym spodzie namaca�a co� szeleszcz�cego.
Nagle zastyg�a z pe�n� gar�ci� koronkowych majtek i biustonoszy. Z parteru wyra�nie dobieg� jaki� d�wi�k. By� to odg�os otwieranych i zamykanych drzwi. Erika rozejrza�a si� z przera�eniem. Mog�a tylko schowa� si� pod ��ko albo w jednej z szaf stoj�cych wzd�u� �ciany. W pierwszej chwili nie potrafi�a si� zdecydowa�. Dopiero gdy us�ysza�a kroki na schodach, zakrad�a si� do najbli�szej szafy. Drzwi, dzi�ki Bogu, otworzy�y si� �atwo i bezszelestnie. Erika wesz�a mi�dzy ubrania i zasun�a za sob� drzwi. Nie mog�a widzie� osoby, kt�ra wesz�a do domu, s�ysza�a natomiast jej zbli�aj�ce si� coraz bardziej kroki. W pewnej chwili osoba ta zawaha�a si�, staj�c przed drzwiami sypialni. Wesz�a. W tym momencie Erika zorientowa�a si�, �e w r�ku trzyma przedmiot znaleziony w szufladzie. W�o�y�a go ostro�nie do kieszeni.
Ledwie odwa�y�a si� oddycha�. Za�askota�o j� w nosie. Zmarszczy�a si�, licz�c, �e jej przejdzie. Rzeczywi�cie pomog�o.
Ten kto� przeszukiwa� pok�j. Zachowywa� si� podobnie jak Erika, zanim jej przerwano. Wysuwa� kolejne szuflady. Erika zda�a sobie spraw�, �e zaraz przyjdzie kolej na szafy. By�a coraz bardziej przera�ona. Na czo�o wyst�pi�y jej kropelki potu. Co robi�? Jedyne wyj�cie to wcisn�� si� jak najg��biej. Mia�a szcz�cie, bo wesz�a do szafy, w kt�rej wisia�o sporo d�ugich p�aszczy. Stara�a si� nimi zas�oni�. Mo�e nie b�dzie wida� jej n�g, wci�ni�tych w jedn� z par but�w stoj�cych na dnie szafy.
Przegl�danie szuflad trwa�o d�u�sz� chwil�. W szafie pachnia�o �rodkiem na mole. Erika mia�a nadziej�, �e jest skuteczny i �e w tej ciemno�ci nic po niej nie �azi. Mia�a r�wnie� nadziej�, �e osoba przeszukuj�ca sypialni� i znajduj�ca si� o metr od niej nie jest t�, kt�ra zamordowa�a Alex. Z drugiej strony kt� inny mia�by pow�d zakrada� si� do domu Alex, pomy�la�a, zapominaj�c, �e sama te� przysz�a bez zaproszenia.
Nagle drzwi szafy otworzy�y si�, Erika poczu�a na stopach powiew powietrza. Wstrzyma�a oddech.
Dla tego, kto je otworzy�, szafa nie mia�a chyba �adnych tajemnic. Nie znalaz� te� nic, bo drzwi zaraz si� zamkn�y. Erika us�ysza�a otwieranie i zamykanie kolejnych szaf, a potem ten kto� wyszed� i zszed� na d�. Odwa�y�a si� wyj�� z szafy dopiero jaki� czas po tym, jak us�ysza�a, �e drzwi wej�ciowe si� zamkn�y. Cudownie by�o odetchn�� normalnie i nie zastanawia� si� nad tym.
Pok�j wygl�da� tak samo jak przedtem. Kimkolwiek by�a osoba, kt�ra przeszuka�a pok�j, nie zostawi�a ba�aganu. Nie by� to w�amywacz, co do tego Erika nie mia�a w�tpliwo�ci. Przyjrza�a si� bli�ej szafie, w kt�rej si� przedtem chowa�a. Zacz�a szuka� tego czego� twardego, na co natrafi�a nogami, kiedy przytuli�a si� do �ciany. Odsun�a ubrania i zobaczy�a spory nieoprawiony obraz. Wyj�a go ostro�nie i odwr�ci�a. By� niezwykle pi�kny. Nawet Erika zrozumia�a, �e to dzie�o znakomitego malarza. Przedstawia� nag� Alexandr�, le��c� na boku, z g�ow� opart� na r�ce. Malarz u�y� wy��cznie ciep�ych kolor�w, co sprawia�o, �e twarz Alexandry tchn�a spokojem. Erika zdziwi�a si�, �e tak pi�kny obraz le�y schowany w szafie. Tym bardziej �e Alexandra nie musia�a si� wstydzi� swego cia�a. By�o r�wnie doskona�e jak sam obraz. Erika nie mog�a oprze� si� wra�eniu, �e to dzie�o co� jej przypomina. By�o w nim co� znajomego, cho� samego obrazu nigdy wcze�niej nie widzia�a. Musi chodzi� o co� innego. W prawym dolnym rogu brakowa�o podpisu, a z ty�u widnia�a tylko liczba 1999, zapewne rok, w kt�rym obraz namalowano. Wstawi�a go ostro�nie na miejsce, w g��b szafy, i zamkn�a drzwi.
Rozejrza�a si� po pokoju ostatni raz. Czego� brakowa�o, ale nie mog�a sobie uprzytomni� czego. Trudno, mo�e sobie przypomni. Nie mog�a zosta� d�u�ej. Od�o�y�a klucz na miejsce. Uspokoi�a si� dopiero, gdy wsiad�a do samochodu i uruchomi�a silnik. Wystarczy sensacji na jeden wiecz�r. Porz�dny kieliszek koniaku powinien j� postawi� na nogi i cho� cz�ciowo odegna� niepok�j. Co te� przysz�o jej do g�owy, �eby tam chodzi� i w�szy�? Nie mog�a si� samej sobie nadziwi�.
Na miejscu, na podje�dzie do gara�u, stwierdzi�a, �e od chwili kiedy wyjecha�a z domu, up�yn�a zaledwie godzina. Zdziwi�a si�, bo wydawa�o jej si�, �e ca�a wieczno��.
Sztokholm pokaza� si� tego dnia z najlepszej strony, ale Erice i tak to nie pomog�o. W normalnej sytuacji cieszy�by j� widok z mostu V�sterbron na mieni�ce si� w s�onecznym blasku wody Riddarfj�rden. Ale nie tym razem. Spotkanie mia�o si� odby� o drugiej. Erika my�la�a o tym przez ca�� drog�, od samej Fj�llbacki, ale nie przychodzi�o jej do g�owy �adne rozwi�zanie. Marianne wy�o�y�a bardzo jasno, jak przedstawia si� jej sytuacja prawna. Ot� je�li Anna z Lucasem b�d� nalega� na sprzeda� domu, Erika niestety b�dzie musia�a si� na to zgodzi�. By�o jeszcze inne wyj�cie: mog�aby ich sp�aci�, ale zwa�ywszy na ceny nieruchomo�ci we Fj�llbace, nie posiada�a nawet u�amka potrzebnej sumy. Po sprzeda�y nie zosta�aby wprawdzie z pustymi r�kami, bo uzyska�aby zapewne par� milion�w koron, ale nie chodzi�o jej o pieni�dze. �adna suma nie by�aby w stanie wynagrodzi� jej utraty domu. Na sam� my�l, �e przysz�y, po�al si� Bo�e, w�a�ciciel, jaki� przyb��da ze Sztokholmu, m�g�by rozebra� pi�kn� werand�, �eby zainstalowa� okno panoramiczne, robi�o jej si� niedobrze. Nikt jej nie wm�wi, �e przesadza, bo widzia�a ju� niejeden taki przypadek.
Zatrzyma�a si� w pobli�u kancelarii adwokackiej na Runebergsgatan na �stermalmie. Budynek by� bardzo okaza�y, same marmury i kolumny. Erika przejrza�a si� jeszcze w lustrze w windzie. Ubra�a si� starannie, stosownie do okoliczno�ci. Wprawdzie by�a tu pierwszy raz, ale nietrudno by�o zgadn��, z jakiego rodzaju adwokatem zadaje si� Lucas. W ge�cie udawanej uprzejmo�ci zaproponowa� jej, aby przysz�a ze swoim pe�nomocnikiem, ale Eriki nie by�o sta� na adwokata.
Chcia�a si� przedtem zobaczy� z Ann� i dzie�mi. Ch�tnie wypi�aby u nich kaw�. Mimo rozgoryczenia z powodu zachowania Anny dla podtrzymania kontaktu z siostr� by�a gotowa zrobi� wszystko.
Anna nie chcia�a si� spotka� i wym�wi�a si�, twierdz�c, �e by�oby to dla niej zbyt stresuj�ce. Lepiej b�dzie spotka� si� na miejscu, u adwokata. I zanim Erika zd��y�a zaproponowa� spotkanie po wizycie u adwokata, Anna uprzedzi�a j�, �e potem jest um�wiona z przyjaci�k�. Erika nie wierzy�a, �e to przypadek. Anna najwyra�niej jej unika�a. Pytanie, czy robi tak, bo ona tak chce, czy te� Lucas nie pozwala jej si� spotka� z Erik�, kiedy sam jest w pracy i nie mo�e kontrolowa� sytuacji.
Gdy Erika wesz�a, wszyscy byli ju� na miejscu. Patrzyli na ni� z powag�, a ona, z przyklejonym u�miechem, wita�a si� z dwoma adwokatami Lucasa. Lucas kiwn�� tylko g�ow� na przywitanie, a Anna zaledwie odwa�y�a si� pomacha� r�k� zza jego plec�w. Mo�na by�o rozpocz�� pertraktacje.
Nie trwa�y d�ugo. Adwokaci wyja�nili sucho i rzeczowo to, co Erika wiedzia�a ju� wcze�niej: �e Anna i Lucas maj� prawo domaga� si� sprzeda�y domu. Gdyby Erika chcia�a ich sp�aci�, ma do tego prawo. Je�li natomiast nie chce albo nie mo�e, po dokonaniu wyceny przez niezale�nego rzeczoznawc� dom zostanie wystawiony na sprzeda�.
Erika spojrza�a Annie prosto w oczy.
��Na pewno tego chcesz? Ten dom nic dla ciebie nie znaczy? Pomy�l, co prze�ywaliby rodzice, gdyby wiedzieli, �e ledwie odeszli, a my ju� go sprzedajemy. Na pewno tego chcesz, Anno?
Specjalnie podkre�la�a, �e zwraca si� wy��cznie do siostry. K�tem oka zobaczy�a, �e Lucas z rozdra�nieniem zmarszczy� brwi.
Anna odwr�ci�a wzrok, by strzepn�� niewidoczne py�ki z eleganckiej garsonki. Jasne w�osy mia�a �ci�gni�te w ko�ski ogon.
��Po co nam ten dom? Stare domy wymagaj� mn�stwa pracy, zreszt� pomy�l, ile mo�emy za niego dosta�. Jestem pewna, �e rodzicom podoba�oby si�, �e kt�ra� z nas podesz�a do sprawy praktycznie. Kiedy mieliby�my korzysta� z tego domu? Je�li ju�, to woleliby�my z Lucasem kupi� letni domek na Archipelagu Sztokholmskim, �eby mie� bli�ej. A tobie po co? Co tam b�dziesz robi� sama?
Lucas u�miechn�� si� z�o�liwie i opieku�czym gestem pog�aska� Ann� po plecach. Anna nie odwa�y�a si� spojrze� Erice w oczy.
Erika zwr�ci�a uwag� na zm�czenie maluj�ce si� na jej twarzy. Anna bardzo zeszczupla�a, garsonka wisia�a na niej, marszcz�c si� na biu�cie i wok� talii. Mia�a podkr��one oczy. Erice wydawa�o si�, �e pod warstw� pudru na prawej ko�ci policzkowej dostrzega co� sinego. W �rodku a� si� zagotowa�a z gniewu i poczucia bezsilno�ci. Wbi�a wzrok w Lucasa, a on odpowiedzia� spokojnym spojrzeniem. Przyszed� prosto z pracy, w uniformie w postaci modnego garnituru w kolorze marengo, ol�niewaj�co bia�ej koszuli i b�yszcz�cego ciemnoszarego krawata. Powierzchowno�� eleganckiego �wiatowca. Erika pomy�la�a, �e Lucas na pewno podoba si� kobietom, chocia� ona dostrzega�a w jego twarzy rys okrucie�stwa. By�a to twarz kanciasta, z ostro zaznaczon� szcz�k� i ko��mi policzkowymi. Dodatkowo t� kanciasto�� podkre�la�a fryzura, g�adko zaczesane do g�ry w�osy. Nie wygl�da� na typowego rudawego Anglika, raczej na przeci�tnego jasnow�osego Skandynawa o zimnych b��kitnych oczach. Usta mia� pe�ne, zarysowane jak u kobiety, co nadawa�o mu wyraz pewnej pr�no�ci i rozwi�z�o�ci. Erika zobaczy�a, �e Lucas zerka na jej dekolt, i instynktownie poprawi�a �akiet. Zauwa�y� to. Zirytowa�a si�, bo nie chcia�a, by pomy�la�, �e mo�e na ni� dzia�a� w jakikolwiek spos�b.
Po spotkaniu Erika odwr�ci�a si� na pi�cie i wysz�a, nie wdaj�c si� w �adne po�egnalne uprzejmo�ci. Wszystko zosta�o powiedziane. Skontaktuje si� z ni� kto�, kto wyceni dom, kt�ry nast�pnie zostanie wystawiony na sprzeda� tak szybko, jak to b�dzie mo�liwe. Pro�by nic nie pomog�y. Przegra�a.
Swoje mieszkanie w dzielnicy Vasastan Erika jaki� czas temu wynaj�a sympatycznej parze doktorant�w, wi�c nie mog�a tam pojecha�. Nie chcia�o jej si� jeszcze rusza� w pi�ciogodzinn� podr� powrotn� do Fj�llbacki, wi�c zostawi�a samoch�d w pi�trowym gara�u przy Stureplan, aby przej�� si� do parku Humlegården. Chcia�a zebra� my�li, a pi�kny park, prawdziwa oaza w samym centrum Sztokholmu, zapewnia� idealne warunki.
Dopiero co spad� �nieg. Bieli� si� jeszcze na trawnikach. W Sztokholmie wystarczy dzie�, dwa, by �nieg zamieni� si� w brudnoszar� brej�. Erika usiad�a na �awce, ale najpierw po�o�y�a na niej r�kawiczki, dla ochrony przed zimnem. Nie wolno ryzykowa� zapalenia p�cherza. To ostatnia rzecz, kt�rej potrzebuje.
Zag��bi�a si� w rozmy�laniach, przygl�daj�c si� ludziom �piesz�cym parkow� alejk�. By�a jeszcze pora lunchu. Erika zd��y�a ju� zapomnie�, jak stresuj�ce mo�e by� �ycie w Sztokholmie. Wszyscy wiecznie zabiegani, jakby bezskutecznie co� �cigali. Nagle zat�skni�a za Fj�llback�. Do tej pory nie zdawa�a sobie sprawy, jak dobrze jej tam by�o w ostatnich tygodniach. Wprawdzie mia�a na g�owie wiele spraw, ale jednocze�nie odnalaz�a spok�j, jakiego nigdy nie zazna�a w Sztokholmie. W Sztokholmie osoba samotna �yje w izolacji. We Fj�llbace cz�owiek nigdy nie jest sam, co ma i dobre, i z�e strony. Ludzie troszcz� si� o siebie, s�siad pilnuje s�siada i bli�niego swego. Bywa, �e a� do przesady. Erice nie podoba�y si� zw�aszcza plotki, ale obserwuj�c ruch w �r�dmie�ciu Sztokholmu, pomy�la�a, �e nie chce do tego wraca�.
Wr�ci�a my�lami do Alex. Dlaczego w ka�dy weekend sama je�dzi�a do Fj�llbacki? Z kim si� spotyka�a? I wreszcie pytanie za dziesi�� tysi�cy: kto by� ojcem dziecka, kt�rego si� spodziewa�a?
Nagle przypomnia�a sobie o papierze, kt�ry wsun�a do kieszeni, gdy sta�a w ciemno�ciach szafy. Jak mog�a o nim zapomnie�? Si�gn�a do kieszeni i wyci�gn�a pognieciony arkusz. Zesztywnia�ymi z zimna palcami rozwin�a go i wyg�adzi�a.
By�a to odbitka artyku�u z �Bohusl�ningen�. Nie by�o daty, ale s�dz�c po kroju czcionki i bia�o-czarnym zdj�ciu, ukaza� si� dawno temu, w latach siedemdziesi�tych. Erika rozpozna�a m�czyzn� ze zdj�cia, zna�a te� opisan� w artykule histori�. Dlaczego Alex schowa�a go na dnie szuflady?
Erika wsta�a i wsun�a papier do kieszeni. Nie mog�a znale�� odpowiedzi. Pora jecha� do domu.
Pogrzeb by� pi�kny, pe�en dostoje�stwa. Na nabo�e�stwo �a�obne nie przysz�o zbyt du�o ludzi. Wi�kszo�� nie zna�a Alexandry, a ci, co si� zjawili, przyszli g��wnie z ciekawo�ci. Z przodu siedzieli krewni i przyjaciele zmar�ej. Opr�cz rodzic�w i Henrika Erika rozpozna�a jeszcze Francine, obok kt�rej siedzia� wysoki jasnow�osy m�czyzna. Domy�li�a si�, �e to jej m��. Przyjaciele te� nie przybyli zbyt licznie. Zmie�cili si� w dw�ch rz�dach �awek, co potwierdza�o wyobra�enie o Alex, jakie wyrobi�a sobie Erika. Zapewne mia�a mn�stwo znajomych, ale przyjaci� niewielu. Tu i �wdzie siedzia�o kilku ciekawskich.
Erika usiad�a na ch�rze. Birgit zauwa�y�a j� przed ko�cio�em i zaprosi�a, aby usiad�a razem z nimi, ale Erika bardzo uprzejmie odm�wi�a. Uzna�a, �e by�oby to nadu�yciem, gdyby usiad�a w�r�d krewnych i przyjaci�, bo Alex sta�a si� jej obca.
Kr�ci�a si� w niewygodnej �awce. Przez ca�e dzieci�stwo razem z Ann� musia�y co niedziela chodzi� do ko�cio�a. D�ugie kazania i psalmy o trudnych melodiach, nie do powt�rzenia, by�y dla dzieci potwornie nudne i dla zabicia czasu Erika wymy�la�a r�ne historyjki i bajki, przewa�nie o smokach i ksi�niczkach. Nie przela�a ich nigdy na papier. Z czasem, po gwa�townych protestach w okresie dojrzewania, zacz�a bywa� w ko�ciele coraz rzadziej, a je�li ju� przysz�a, wymy�la�a opowiadania bardziej romantyczne. Zakrawa�o na ironi�, �e dzi�ki wymuszonym wizytom w ko�ciele wybra�a taki, a nie inny zaw�d.
Nie odnalaz�a w sobie wiary i ko�ci� by� dla niej tylko pi�knym, przesi�kni�tym tradycj� budynkiem. Nie obudzi�y w niej potrzeby wiary kazania wys�uchane w dzieci�stwie, m�wi�ce nazbyt cz�sto o piekle i grzechu. Brak w nich by�o radosnej wiary w Boga, o kt�rej s�ysza�a, ale z kt�r� nigdy si� nie zetkn�a. Od tamtej pory wiele si� zmieni�o. Przed o�tarzem stoi kobieta w ornacie. Nie m�wi o wiecznym pot�pieniu, lecz o blasku p�yn�cym z g�ry, o nadziei i mi�o�ci. Erika �a�owa�a, �e w�a�nie takiego obrazu Boga nie pokazano jej w dzieci�stwie.
Ze swego miejsca na ch�rze Erika zobaczy�a m�od� kobiet� siedz�c� w pierwszej �awce ko�o Birgit. Birgit trzyma�a j� kurczowo za r�k�, czasem k�ad�a jej g�ow� na ramieniu. Erika domy�li�a si�, �e to Julia, m�odsza siostra Alex. Siedzia�a za daleko, by widzie� jej rysy, ale zauwa�y�a, �e Julia wzdraga si� pod dotykiem ze strony Birgit. Za ka�dym razem, gdy chwyta�a j� za r�k�, Julia j� cofa�a, a matka albo udawa�a, �e tego nie widzi, albo rzeczywi�cie z powodu emocji nie dostrzega�a.
Promienie s�o�ca s�czy�y si� przez wysokie witra�owe okna. Erika poczu�a b�l w krzy�u od siedzenia na twardej, niewygodnej �awce. Uroczysto�� na szcz�cie dobieg�a ko�ca. Przez chwil� patrzy�a z g�ry na powoli wychodz�cych z ko�cio�a ludzi.
S�o�ce �wieci�o jasno na bezchmurnym niebie. By�o to niemal nie do zniesienia. Niewielki orszak ludzi schodzi� z pag�rka, kieruj�c si� na cmentarz, do grobu, w kt�rym mia�a spocz�� Alex.
A� do pogrzebu w�asnych rodzic�w Erika nigdy nie zastanawia�a si�, jak mo�na wykopa� gr�b zim�, gdy ziemia jest zamarzni�ta. Teraz ju� wiedzia�a, �e nale�a�o ziemi� podgrza� � tyle, �eby da�o si� wykopa� gr�b na jedn� lub wi�cej trumien.
Id�c do miejsca, gdzie mia�a spocz�� Alex, Erika min�a gr�b swoich rodzic�w. Poniewa� sz�a na ko�cu, mog�a si� na chwil� zatrzyma�. Odgarn�a �nieg, kt�ry zebra� si� na nagrobku, rzuci�a jeszcze jedno spojrzenie i po�pieszy�a do grupki ludzi, kt�ra przystan�a kawa�ek dalej. Przy grobie byli ju� tylko bliscy i przyjaciele Alex. Erika waha�a si�, czy podej��, ale w ko�cu postanowi�a, �e odprowadzi Alex na miejsce ostatniego spoczynku.
Henrik sta� na przodzie z r�kami wsuni�tymi g��boko w kieszenie palta i spuszczon� g�ow�, ze wzrokiem utkwionym w trumn�. Pokrywa�o j� coraz wi�cej kwiat�w. Najwi�cej by�o czerwonych r�.
Erika by�a ciekawa, czy rozgl�da si�, zastanawiaj�c si�, czy ojciec dziecka jest w�r�d obecnych.
Kiedy spuszczano trumn�, Birgit zacz�a szlocha�. Karl-Erik zacisn�� z�by. Oczy mia� suche. Skupi� si� na podtrzymywaniu Birgit, zar�wno fizycznie, jak i psychicznie. Julia sta�a o kilka krok�w od nich. Henrik trafnie opisa� j� jako brzydkie kacz�tko. W odr�nieniu od starszej siostry mia�a ciemne, kr�tko obci�te w�osy, a raczej str�ki, bo trudno by�oby m�wi� o fryzurze. Mia�a grube rysy i g��boko osadzone oczy patrz�ce spod przyd�ugiej grzywki. By�a nieumalowana, cera nosi�a �lady tr�dziku z okresu pokwitania. Przy Julii Birgit wydawa�a si� jeszcze drobniejsza i bardziej krucha. M�odsza c�rka by�a od niej co najmniej dziesi�� centymetr�w wy�sza. Sylwetk� mia�a ci�k� i bezkszta�tn�. Erika z pewn� fascynacj� obserwowa�a burz� uczu� na twarzy Julii. B�l walczy� z w�ciek�o�ci�. �adnych �ez. Jako jedyna nie po�o�y�a kwiat�w na trumnie, a po zako�czeniu uroczysto�ci odwr�ci�a si� i odesz�a w kierunku ko�cio�a.
Erika by�a ciekawa wzajemnych relacji si�str. Sta�e por�wnywanie musia�o by� dla Julii nie�atwe. �le na tym wychodzi�a. Teraz, oddalaj�c si� od grupki stoj�cej przy grobie, ca�� postaw� wyra�a�a poczucie odrzucenia. Sz�a z g�ow� wci�ni�t� w wysoko uniesione ramiona.
Henrik stan�� ko�o Eriki.
��Po pogrzebie organizujemy ma�e spotkanie, �eby uczci� pami�� Alex. By�oby nam mi�o, gdyby pani przysz�a.
��Sama nie wiem � odpar�a Erika.
��Mo�e jednak, chocia� na chwil�.
Erika waha�a si�.
��No dobrze. Gdzie to b�dzie? U Ulli?
��Nie, po rozwa�eniu wszystkich za i przeciw postanowili�my, �e jednak spotkamy si� w domu Birgit i Karla-Erika. Mimo tego, co si� tam zdarzy�o. Wiem, �e Alex kocha�a ten dom. Mamy stamt�d wiele mi�ych wspomnie�, dlatego to najlepsze miejsce, by j� uczci�. Chocia� rozumiem, �e dla pani mo�e to by� trudne. Wspomnienie ostatnich odwiedzin na pewno nie nale�y do przyjemnych.
Erika zarumieni�a si� na my�l o prawdziwie ostatnich odwiedzinach i odwr�ci�a wzrok.
��B�dzie dobrze.
Erika przyjecha�a swoim samochodem i � jak poprzednim razem � postawi�a go na parkingu za szko��. Dom by� pe�en ludzi. Przez chwil� zastanawia�a si� nawet, czy nie zawr�ci�. Nim zd��y�a si� zdecydowa�, by�o ju� za p�no. Podszed� Henrik i pom�g� jej zdj�� kurtk�.
Przy stole, na kt�rym urz�dzono bufet, panowa� t�ok. Erika na�o�y�a sobie spory kawa�ek kanapkowego tortu z krewetkami i stan�a w k�cie, obserwuj�c towarzystwo.
Jak na t� okoliczno�� atmosfera by�a wyj�tkowo pogodna, ale wyczuwa�o si� pewne napi�cie. Erika widzia�a po twarzach go�ci, �e narzucili sobie niefrasobliwo��, kt�ra niczym maska skrywa�a rozmy�lania o przyczynach �mierci Alex.
Przebieg�a wzrokiem po twarzach obecnych. Birgit siedzia�a w rogu kanapy, ocieraj�c �zy chusteczk�. Karl-Erik sta� za ni�. Jedn� r�k� nieporadnie po�o�y� na jej ramieniu, a w drugiej trzyma� talerzyk z tortem. Henrik sun�� przez pok�j, przechodz�c g�adko od jednych go�ci do nast�pnych, podaj�c r�k� i dzi�kuj�c za kondolencje, namawiaj�c na kaw� i ciasto. Doskona�y gospodarz w ka�dym calu. R�wnie dobrze mog�oby to by� przyj�cie koktajlowe, a nie stypa po pogrzebie �ony. Tylko g��boki oddech przed podej�ciem do kolejnej grupki zdradza�, �e sporo go to kosztuje.
Jedyn� osob�, kt�ra zachowywa�a si� inaczej, by�a Julia. Z podci�gni�t� nog� zasiad�a na parapecie werandy i utkwi�a wzrok w morzu. Ktokolwiek podchodzi�, by z�o�y� wyrazy wsp�czucia czy po prostu powiedzie� co� mi�ego, musia� odej�� z kwitkiem. Ignorowa�a wszelkie pr�by nawi�zania rozmowy, wpatruj�c si� w bia�� przestrze� za oknem.
Erika drgn�a. Kto� dotkn�� jej ramienia. Troch� kawy wyla�o si� na spodek.
��Przepraszam, nie chcia�am pani przestraszy�.
Francine u�miecha�a si� do niej.
��Nic si� nie sta�o. Po prostu si� zamy�li�am.
��My�la�a pani o Julii?�� G�ow� wskaza�a posta� siedz�c� w oknie.�� Widzia�am, jak pani na ni� patrzy.
��Tak, przyznaj�, �e mnie zainteresowa�a. Zupe�nie si� odgrodzi�a od rodziny. Nie mog� rozgry��, czy to �al po �mierci Alex, czy z�o�� z jakiego� powodu.
��Chyba nikt nie potrafi jej rozgry��. Musia�o by� jej nie�atwo. Brzydkie kacz�tko, kt�re wzrasta�o mi�dzy dwiema pi�knymi �ab�dzicami. Zawsze odsuwana i pomijana. Nie chodzi o to, �eby byli dla niej niedobrzy, ale o to, �e jej nie chcieli. W okresie studi�w we Francji Alex nawet o niej nie wspomnia�a. Dlatego bardzo si� zdziwi�am, kiedy po przeprowadzce do Szwecji odkry�am, �e ma m�odsz� siostr�. O pani m�wi�a wi�cej ni� o Julii. Musia�y was ��czy� bardzo silne wi�zy.
��Czy ja wiem? By�y�my ma�e i jak to dzieci wyobra�a�y�my sobie, �e b�dziemy nieroz��czne, �e nasza przyja�� przetrwa do grobowej deski i tak dalej. Gdyby Alex si� nie wyprowadzi�a, pewnie by�oby tak samo jak z innymi dziewczynkami, gdy dorastaj� i staj� si� nastolatkami. Przypuszczalnie rywalizowa�yby�my o ch�opc�w, ubiera�yby�my si� zupe�nie inaczej, wyl�dowa�yby�my na innych szczeblach drabiny spo�ecznej i porzuci�yby�my jedna drug� na rzecz nowych przyjaci�, lepiej odpowiadaj�cych aktualnemu czy te� po��danemu etapowi w �yciu. Oczywi�cie Alex mia�a wielki wp�yw na moje �ycie, nawet kiedy ju� by�am doros�a. Chyba nigdy nie uda�o mi si� pozby� poczucia odrzucenia i my�li, �e widocznie powiedzia�am albo zrobi�am co� nie tak. Coraz bardziej si� odsuwa�a, a� w ko�cu kt�rego� dnia znikn�a. Kiedy si� spotka�y�my jako doros�e, by�y�my sobie obce. A teraz mam dziwne uczucie, jakbym na nowo j� poznawa�a.
Erika pomy�la�a o rosn�cej liczbie stron nowej ksi��ki. Na razie by�y to lu�ne zapiski z wydarze� i w�asnych przemy�le�. Jeszcze nie by�a pewna, jaki nada im kszta�t, ale wiedzia�a, �e co� z tym musi zrobi�. Instynkt pisarski podpowiada� jej, �e ma szans� napisa� co� bardzo prawdziwego, ale nie umia�aby powiedzie�, gdzie przebiega granica mi�dzy instynktem a osobistym zaanga�owaniem. Niezb�dna u pisarza ciekawo�� popycha�a j� r�wnie�, cho� bardziej z osobistych wzgl�d�w, do poszukiwania odpowiedzi na pytanie o okoliczno�ci �mierci Alex. Mog�aby da� sobie spok�j z t� histori� i z �a�osnymi znajomymi Alex i zaj�� si� w�asnymi sprawami. Nie wiedzia�a, czemu tkwi w tym pokoju, pe�nym obcych ludzi.
Erik� uderzy�a pewna my�l. Przypomnia�a sobie obraz z szafy i nagle uprzytomni�a sobie, dlaczego wyda�y jej si� takie znajome ciep�e barwy nagiego cia�a Alex. Zwr�ci�a si� do Francine:
��Wie pani, gdy spotka�y�my si� w galerii�
��Tak?
��By� tam obraz, zaraz ko�o drzwi. Wielkie p��tno, namalowane w samych ciep�ych barwach � ���, czerwie�, oran��
��Wiem, o kt�ry pani chodzi. A co? Czy�by chcia�a go pani kupi�? � Francine u�miechn�a si�.
��Nie, ale ciekawa jestem, kto go namalowa�.
��To do�� smutna historia. Malarz nazywa si� Anders Nilsson. Pochodzi st�d, z Fj�llbacki. Alex go odkry�a. To wielki talent. Niestety, ci�ki alkoholik, co najprawdopodobniej zniszczy go jako artyst�. Dzi� nie wystarczy wstawi� obrazy do galerii i czeka� na popularno��. Artysta musi te� umie� si� wypromowa�, pokazywa� si� na wernisa�ach, chodzi� na przyj�cia i w stu procentach wychodzi� naprzeciw oczekiwaniom publiczno�ci. Anders Nilsson to alkoholik, kt�ry nie nadaje si� do pokazywania ludziom. Od czasu do czasu udaje nam si� sprzeda� jaki� obraz komu�, kto potrafi si� pozna� na jego talencie, ale gwiazd� nie zostanie nigdy. Prawd� m�wi�c, mia�by wi�ksze szanse, gdyby zapi� si� na �mier�. Malarz nieboszczyk ma wi�ksz� si�� przebicia.
Erika ze zdziwieniem spojrza�a na stoj�c� naprzeciwko kruch� os�bk�. Francine to dostrzeg�a i doda�a:
��Nie chcia�am, �eby to zabrzmia�o tak cynicznie. Ale strasznie mnie denerwuje, kiedy kto� ma taki talent i marnuje go dla w�dki. Tragiczne � to za ma�o powiedziane. On mia� szcz�cie, �e Alex odkry�a jego obrazy, bo w przeciwnym razie cieszy�yby oczy tylko innych miejscowych pijak�w. Trudno mi sobie wyobrazi�, �eby potrafili doceni� tak subteln� sztuk�.
Do uk�adanki mo�na zatem do�o�y� jeszcze jeden kawa�ek, chocia� Erika nie umia�a w �aden spos�b przewidzie�, jak si� b�dzie mia� do reszty. Dlaczego Alex trzyma�a w szafie sw�j akt namalowany przez Andersa Nilssona? Mo�e mia� to by� prezent dla Henrika albo dla kochanka i dlatego zam�wi�a go u malarza, kt�rego podziwia�a? Co� tu si� jednak nie zgadza�o. Obraz promieniowa� zmys�ow� erotyk�, �wiadcz�c� o szczeg�lnej wi�zi mi�dzy Alex i Andersem. Z drugiej strony Erika zdawa�a sobie spraw�, �e nie zna si� na sztuce i mog�a fa�szywie odczyta� te sygna�y.
Rozleg� si� szmer. Pojawi� si� w�r�d os�b stoj�cych najbli�ej drzwi i stopniowo ogarnia� pozosta�ych go�ci. Oczy zgromadzonych zwr�ci�y si� w stron� wej�cia. Do pokoju w wielkim stylu wkroczy�a Nelly Lorentz. Go�cie a� zaniem�wili ze zdziwienia. Erika przypomnia�a sobie artyku� znaleziony w sypialni Alex i w jej umy�le zacz�y kr��y� my�li o r�nych, pozornie niepowi�zanych ze sob� wydarzeniach.
Egzystencja mieszka�c�w Fj�llbacki od pocz�tku lat pi��dziesi�tych by�a na dobre i na z�e zwi�zana z fabryk� konserw rybnych Lorentza. Zatrudnienie znalaz�a tam prawie po�owa mieszka�c�w zdolnych do pracy, a rodzina Lorentz�w mia�a pozycj� niemal kr�lewsk�. Sama w sobie by�a odr�bn� klas�, poniewa� w owych czasach nie by�o we Fj�llbace nawet zal��ka tak zwanego lepszego towarzystwa. Lorentzowie na miasteczko � z wy�yn ogromnej willi stoj�cej na szczycie wzg�rza � spogl�dali z wynios�� rezerw�.
Fabryk� otworzy� w 1952 roku Fabian Lorentz, pochodz�cy z rodziny rybak�w z dziada pradziada. Spodziewano si�, �e p�jdzie w �lady przodk�w, ale ryb by�o coraz mniej, a m�ody Fabian by� ambitny, inteligentny i nie zamierza� zadowala� si� wi�zaniem ko�ca z ko�cem jak jego ojciec.
Kiedy otwiera� fabryk�, nie mia� w�a�ciwie nic poza dwiema r�kami do roboty, a w chwili �mierci pod koniec lat siedemdziesi�tych zostawia� po sobie nie tylko zak�ad w znakomitym stanie, ale r�wnie� spory maj�tek. W odr�nieniu od m�a, kt�ry by� powszechnie lubiany, Nelly Lorentz uchodzi�a za osob� dumn� i zimn�. Obecnie niecz�sto si� udziela�a. Tylko od czasu do czasu przyjmowa�a specjalnie zaproszonych go�ci, kt�rym � niczym kr�lowa � udziela�a audiencji. Dlatego jej przyj�cie stanowi�o nie lada sensacj�. Zapewne stanie si� tematem plotek na wiele miesi�cy.
W pokoju na moment zapanowa�a niczym niezm�cona cisza. Pani Lorentz �askawie pozwoli�a Henrikowi wzi�� futro i wsparta na jego ramieniu wkroczy�a do pokoju. Henrik prowadzi� j� do stoj�cej na �rodku kanapy, a ona wybranym go�ciom kiwa�a g�ow� na powitanie. Gdy dosz�a do rodzic�w Alex, pozostali go�cie wr�cili do przerwanych rozm�w o niczym, pr�buj�c jednocze�nie pods�ucha�, o czym m�wi si� na kanapie.
Erika nale�a�a do os�b, kt�re pani Lorentz �askawie dostrzeg�a. Po �mierci rodzic�w jako prawie celebrytka otrzyma�a od niej zaproszenie na herbat�, ale uprzejmie odm�wi�a, t�umacz�c, �e jeszcze nie dosz�a do siebie.
Teraz ciekawie przypatrywa�a si� Nelly, kt�ra sztywno sk�ada�a wyrazy wsp�czucia Birgit i Karlowi-Erikowi. Erika w�tpi�a, aby ta sucha posta� mog�a odczuwa� co� takiego jak wsp�czucie. Nelly Lorentz by�a bardzo chuda. Z r�kaw�w �wietnie skrojonego kostiumu wystawa�y ko�ciste przeguby. Zapewne przez ca�e �ycie si� g�odzi�a, �eby tylko zachowa� eleganck�, szczup�� sylwetk�, a nie dotar�o do niej, �e to, co �adne za m�odu, nie musi by� �adne przy oznakach staro�ci. Owal twarzy mia�a ostro zarysowany, ale sk�r� zaskakuj�co g�adk� i woln� od zmarszczek. Erika podejrzewa�a, �e naturze pom�g� skalpel chirurga. Najpi�kniejsze mia�a w�osy: g�ste, w kolorze srebra, upi�te w elegancki kok. Zaczesane tak mocno, �e podci�gn�y sk�r� na czole, co nadawa�o jej wyraz lekkiego zdziwienia. Erika oceni�a jej wiek na ponad osiemdziesi�t lat. Podobno w m�odo�ci by�a tancerk�, a Fabiana Lorentza pozna�a, gdy ta�czy�a w takim miejscu w G�teborgu, gdzie nie pokaza�aby si� �adna porz�dna dziewczyna. Porusza�a si� z gracj�. Erika dopatrywa�a si� nawyk�w tancerki, ale w oficjalnej wersji �yciorysu nie by�o o tym mowy. Wynika�o z niej, �e Nelly by�a c�rk� konsula ze Sztokholmu.
Po kilku minutach cichej rozmowy Nelly zostawi�a rodzic�w Alex i posz�a na werand�. Usiad�a obok Julii. Nikt nie okaza� zdziwienia. Wszyscy rozmawiali w najlepsze, czujnie zerkaj�c na t� dziwn� par�.
Erika sta�a sama w k�cie, gdzie zostawi�a j� Francine. Odesz�a, �eby porozmawia� z innymi go��mi. Dzi�ki temu nikt jej nie przeszkadza� obserwowa� Julii i Nelly. Po raz pierwszy tego dnia zobaczy�a na twarzy Julii u�miech. Dziewczyna zeskoczy�a z parapetu i usiad�a na wiklinowej sofce obok Nelly. Siedzia�y z pochylonymi g�owami, szepcz�c co� do siebie.
Co mo�e mie� ze sob� wsp�lnego tak niedobrana para? Erika rzuci�a okiem na Birgit. Ju� nie p�aka�a, wpatrywa�a si� w c�rk� i Nelly Lorentz spojrzeniem wyra�aj�cym l�k. Erika pomy�la�a, �e trzeba b�dzie przyj�� zaproszenie pani Lorentz. Rozmowa z ni� mo�e si� okaza� bardzo interesuj�ca.
Z wielk� ulg� opu�ci�a dom na wzg�rzu i odetchn�a �wie�ym zimowym powietrzem.
Patrik si� denerwowa�. Dawno nie gotowa� dla kobiety, w dodatku takiej, kt�ra w najwy�szym stopniu by�a mu nieoboj�tna. Chcia�, �eby wszystko by�o tak jak trzeba.
Pod�piewywa�, kroj�c og�rki na sa�atk�. Po d�ugim zastanowieniu zdecydowa� si� na pol�dwic� wo�ow�. Oczyszczon� z b�on w�o�y� ju� do piekarnika. Wkr�tce b�dzie gotowa. W garnku perkota� sos. Od jego zapachu Patrikowi a� zaburcza�o w brzuchu.
Po po�udniu mia� urwanie g�owy i nie uda�o mu si� wyj�� z pracy tak wcze�nie, jak zamierza�. Musia� posprz�ta� w rekordowym tempie. Nie zdawa� sobie sprawy, do jakiego stopnia zapu�ci� mieszkanie po odej�ciu Karin. Teraz spojrza� na nie oczami Eriki i zobaczy�, �e jest bardzo du�o do zrobienia.
By�o mu g�upio, �e wpad� w stan typowy dla kawalera, z niesprz�tni�tym mieszkaniem i pust� lod�wk�. Przedtem nie zastanawia� si�, jak wiele d�wiga�a na swoich barkach Karin. Czysty, wysprz�tany dom by� dla niego czym� oczywistym. Nie obchodzi�o go, �e w utrzymanie porz�dku trzeba w�o�y� sporo pracy. Takich oczywisto�ci by�o wi�cej.
Kiedy Erika zadzwoni�a do drzwi, Patrik szybko �ci�gn�� fartuch i rzuci� spojrzenie w lustro, sprawdzaj�c w�osy. Jak zwykle stercza�y na wszystkie strony, mimo �e u�y� pianki.
Erika jak zawsze wygl�da�a fantastycznie. Mia�a zar�owione od zimna policzki, a jasne w�osy wi�y si� nad ko�nierzem puchowej kurtki. Obj�� j� na powitanie. Na sekund� zamkn�� oczy i odetchn�� jej zapachem, a potem wprowadzi� do ciep�ego mieszkania.
St� by� ju� nakryty. W oczekiwaniu na gor�ce danie zacz�li od przystawek. Patrik obserwowa� ukradkiem, z jak� przyjemno�ci� Erika delektuje si� nadziewan� krewetkami po��wk� awokado. Niezbyt wyszukana potrawa, kt�r� trudno zepsu�.
��Nie przypuszcza�abym, �e potrafisz upitrasi� kolacj� z trzech da� � odezwa�a si� Erika, nabieraj�c awokado.
��Ja te� nie. No to �
Stukn�li si� kieliszkami i napili sch�odzonego bia�ego wina. Przez chwil� jedli w milczeniu.
��Co u ciebie s�ycha�?
Patrik spogl�da� na Erik� spod grzywki.
��Dzi�kuj�, bywa�o lepiej.
��Jak to si� w�a�ciwie sta�o, �e przysz�a� do komisariatu? Min�o chyba wiele lat od czasu, gdy mia�a� kontakt z Alex i jej rodzin�.
��Tak, jakie� dwadzie�cia pi��. Sama nie wiem, jak to si� sta�o. Czuj� si�, jakby mnie wci�gn�� wir, z kt�rego nie umiem si� wydosta�, i nawet nie wiem, czy chc�. Wydaje mi si�, �e dla Birgit Carlgren jestem przypomnieniem lepszych czas�w. Poza tym jestem z zewn�trz i mo�e dzi�ki temu czuje si� bezpieczniej.
Erika zawaha�a si�.
��Zrobili�cie jakie� post�py?
��Przykro mi, ale nie mog� o tym rozmawia�.
��Rozumiem. Przepraszam, nie pomy�la�am.
��Nic nie szkodzi. Ale mo�e mog�aby� mi pom�c. Spotyka�a� si� ostatnio z jej rodzin�, znasz ich z dawnych czas�w. Czy mog�aby� mi opowiedzie� o swoich wra�eniach i o tym, co wiesz o Alex?
Erika od�o�y�a sztu�ce. Pr�bowa�a uszeregowa� w my�lach wra�enia w takim porz�dku, w jakim mog�aby je przedstawi� Patrikowi. Opowiedzia�a mu, czego si� dowiedzia�a, a tak�e o swoich wra�eniach dotycz�cych os�b z otoczenia Alex. Patrik s�ucha� bardzo uwa�nie, chocia� jednocze�nie sprz�ta� ze sto�u przystawki i podawa� gor�ce danie. Od czasu do czasu rzuca� jakie� pytania. Zdziwi� si�, �e Erika w tak kr�tkim czasie zebra�a tyle informacji. Dzi�ki nim i temu, co wcze�niej wiedzia� o Alex, ofiara morderstwa sta�a si� dla niego postaci� maj�c� twarz i osobowo��.
��Patriku, wiem, �e nie wolno ci z nikim rozmawia� o tej sprawie, ale m�g�by� mi chocia� powiedzie�, czy macie jaki� trop?
��Nie. Powiedzia�bym, �e dochodzenie nie zasz�o jeszcze tak daleko. Przyda�oby si� jakie� otwarcie, pierwszy ruch, cokolwiek.
Westchn�� i przesun�� palcem po brzegu kieliszka. Erika zastanawia�a si�.
��Mo�e mia�abym co� ciekawego.
Si�gn�a po torebk� i zacz�a w niej grzeba�. Wyj�a zwini�ty kawa�ek papieru i poda�a Patrikowi nad sto�em. Wzi�� go i rozwin��. Przeczyta� z zainteresowaniem i spojrza� pytaj�co.
��A co to ma wsp�lnego z Alex?
��No w�a�nie, te� si� zastanawiam. Znalaz�am ten artyku� w szufladzie komody, by� schowany pod bielizn� Alex.
��Jak to �znalaz�am�? A kiedy mia�a� okazj� przegl�da� jej szuflady?
Widz�c, �e si� zaczerwieni�a, Patrik zacz�� si� zastanawia�, co Erika przed nim ukrywa.
��No wi�c tak: pewnego wieczoru posz�am do jej domu, �eby si� troch� rozejrze�.
��Co takiego?
��Tak, wiem. Nie musisz mi m�wi�. To by�o g�upie, ale znasz mnie. Najpierw dzia�am, potem my�l� � Erika m�wi�a szybko, by unikn�� dalszych wyrzut�w.�� W ka�dym razie t� kartk� znalaz�am w szufladzie Alex i tak si� zdarzy�o, �e j� zabra�am.
Nie zapyta�, jak to si� mog�o �zdarzy�. Lepiej nie wiedzie�.
��Jak my�lisz, o co tu chodzi?�� odezwa�a si� Erika.�� Artyku� o zagini�ciu sprzed dwudziestu pi�ciu lat. Jaki to ma zwi�zek z Alex?
��A co ty o tym s�dzisz?�� zapyta� Patrik, machaj�c kartk�.
��Je�li chodzi o fakty, wiem tylko to, co jest tam napisane. �e Nils Lorentz, syn Nelly i Fabiana Lorentz�w, zagin�� bez �ladu w styczniu 1977 roku. Nigdy nie odnaleziono cia�a. Za to sporo by�o r�nych spekulacji. Jedni uwa�aj�, �e si� utopi�, a cia�o porwa� pr�d morski i dlatego nigdy go nie znale�li. Inni m�wi�, �e przyw�aszczy� sobie spor� sum� z pieni�dzy ojca i uciek� za granic�. Z tego, co s�ysza�am, Nils Lorentz nie by� postaci� zbyt sympatyczn� i pewnie dlatego druga wersja ma wi�cej zwolennik�w. By� jedynakiem, Nelly podobno ca�kiem go rozpu�ci�a. Po jego znikni�ciu by�a g��boko zrozpaczona, a Fabian Lorentz nie pozbiera� si� po tej stracie i w niespe�na rok p�niej umar� na zawa�. Jedynym spadkobierc� maj�tku jest przybrany syn, wzi�ty na wychowanie jaki� czas przed znikni�ciem Nilsa, adoptowany przez Nelly kilka lat po �mierci m�a. Tyle miejscowe plotki. Ci�gle nie rozumiem, jaki to mo�e mie� zwi�zek z Alex. Jedyna styczno�� mi�dzy obu rodzinami by�a taka, �e w czasach, kiedy by�y�my ma�e, przed wyprowadzk� Carlgren�w do G�teborga, Karl-Erik pracowa� w administracji fabryki Lorentz�w. Ale to by�o dwadzie�cia pi�� lat temu.
Erika przypomnia�a sobie o jeszcze jednej rzeczy. Opowiedzia�a Patrikowi o pojawieniu si� Nelly na stypie i o tym, �e ca�� uwag� po�wi�ci�a Julii.
��Nadal nie mam poj�cia, jaki to mo�e mie� zwi�zek z artyku�em, ale co� w tym jest. Francine, wsp�w�a�cicielka galerii Alex, wspomnia�a, �e wed�ug niej Alex zamierza�a rozprawi� si� z przesz�o�ci�. Nie wiedzia�a nic ponadto, ale wed�ug mnie to si� trzyma kupy. Nazwij to kobiec� intuicj�. Wszystko jedno jak, ale ja po prostu czuj�, �e tu jest jaki� zwi�zek.
Erika by�a zawstydzona, bo przecie� nie powiedzia�a Patrikowi ca�ej prawdy. Zreszt� pomin�a jeszcze jeden male�ki, ale bardzo szczeg�lny element uk�adanki. Poczeka z tym do chwili, gdy dowie si� wi�cej.
��Z kobiec� intuicj� nie b�d� polemizowa�. Chcesz jeszcze wina?
��Poprosz�. � Erika rozejrza�a si� po kuchni.�� Bardzo tu �adnie u ciebie. Sam urz�dza�e�?
��Niestety nie mog� przypisa� sobie tej zas�ugi. To Karin. Niez�a by�a w te klocki.
��A co si� sta�o z Karin?
��Zwyczajna historia. Dziewczyna poznaje piosenkarza w kusym �akieciku, zakochuje si�, rozwodzi z m�em i wprowadza do piosenkarza.
� �artujesz!
��Niestety nie. Nie do��, �e zosta�em porzucony, to jeszcze dla Leifa Larssona, najpopularniejszego piosenkarza w okr�gu, stale otoczonego fankami, z najpi�kniejsz� plerez� na ca�ym zachodnim wybrze�u. Z takim facetem, w mokasynach z fr�dzlami, nie mia�em szans.
Erika zrobi�a wielkie oczy.
Patrik u�miechn�� si�.
��Troch� to podkolorowa�em, ale tak mniej wi�cej przedstawia si� ta sytuacja.
��Przecie� to okropne! Musia�o ci by� ci�ko.
��D�ugo si� nad sob� u�ala�em, ale ju� jest okej. Jeszcze nie jest ca�kiem dobrze, ale okej.
Erika zmieni�a temat.
��Ta informacja o ci��y to prawdziwa bomba.
Spojrza�a badawczo na Patrika, kt�ry odni�s� wra�enie, �e co� jeszcze si� kryje pod tym pozornie niewinnym stwierdzeniem.
��Tak, wygl�da na to, �e nie podzieli�a si� t� dobr� wiadomo�ci� z m�em.
Patrik czeka� na ci�g dalszy. Po chwili Erika zacz�a m�wi� dalej spokojnie, ale z wahaniem.
��Wed�ug jej przyjaci�ki ojcem dziecka nie by� Henrik.
Patrik zmarszczy� brwi i gwizdn��, ale nadal si� nie odzywa�, w nadziei, �e Erika powie co� wi�cej.
��Francine powiedzia�a, �e Alex spotyka�a si� z kim� we Fj�llbace i w tym celu przyje�d�a�a tu w ka�dy weekend. Wed�ug Francine Alex nie chcia�a mie� dzieci z Henrikiem, ale z tym m�czyzn� sprawa wygl�da�a zupe�nie inaczej. Nie posiada�a si� z rado�ci, �e b�dzie mia�a dziecko. Dlatego Francine nale�a�a do tych, kt�rzy twierdzili, �e nie mo�e by� mowy o samob�jstwie. M�wi�a, �e Alex po raz pierwszy w �yciu czu�a si� szcz�liwa.
��Czy ona wie, kim jest ten m�czyzna?
��Nie. Alex zatrzyma�a to dla siebie.
��I co, m�� zgadza� si�, �eby Alex co tydzie� je�dzi�a bez niego do Fj�llbacki? Wiedzia�, �e si� z kim� spotyka?
Patrik wypi� nast�pny �yk wina. Zrobi�o mu si� gor�co, ale nie umia�by powiedzie�, czy to skutek wina, czy obecno�ci Eriki.
��Zdaje si�, �e to by�o bardzo szczeg�lne ma��e�stwo. Spotka�am si� z Henrikiem w G�teborgu i odnios�am wra�enie, �e ich �ycie bieg�o r�wnoleg�ymi torami, kt�re niecz�sto si� przecina�y. Zreszt� trudno mi ocenia�, co wiedzia�, a czego nie wiedzia�. To cz�owiek o kamiennej twarzy. Cokolwiek wie albo czuje, zachowuje dla siebie.
��Tacy ludzie bywaj� jak hermetycznie zamykane garnki. Zbiera si� w nich para, zbiera, a� pewnego dnia nast�puje wybuch. Jak my�lisz, mog�o tak by�? Lekcewa�ony ma��onek mia� do�� i zabi� niewiern� �on�? � gdyba� Patrik.
��Nie wiem, naprawd� nie mam poj�cia. Wiesz co, Patrik, napijmy si� wina, mo�e nawet wi�cej, ni�by wypada�o, i pogadajmy o wszystkim i o niczym, byle nie o morderstwach i nag�ej, niespodziewanej �mierci.
Patrik z przyjemno�ci� si� zgodzi� i podni�s� kieliszek.
Przenie�li si� na kanap� i reszt� wieczoru sp�dzili na rozmowie. Erika opowiedzia�a o swoim �yciu, zmartwieniu zwi�zanym z domem i �a�obie po �mierci rodzic�w. On opowiedzia� jej, �e czu� gniew po rozwodzie, kt�ry odebra� jako pora�k�, o tym, jaki by� zdo�owany, �e ma zaczyna� wszystko od nowa akurat wtedy, gdy ju� by� got�w wzi�� na siebie odpowiedzialno�� za rodzin� i dzieci. Gdy uwierzy�, �e zestarzej� si� we dwoje.
Przyjemnie by�o te� milcze� z Erik�. Kilka razy musia� si� powstrzymywa�, by jej nie poca�owa�. Nie zrobi� tego. W�a�ciwy moment min��.
Nelly by�a wyra�nie zdziwiona telefonem Eriki. Przez chwil� Erika pomy�la�a nawet, �e mo�e zrobi�a z ig�y wid�y. Nie da si� jednak zaprzeczy�, �e pojawienie si� Nelly na spotkaniu po pogrzebie Alex by�o dziwne. Podobnie jak to, �e rozmawia�a prawie wy��cznie z Juli�. Wprawdzie do czasu wyprowadzki Carlgren�w do G�teborga Karl-Erik pracowa� u Fabiana Lorentza jako szef administracji, ale o ile wiedzia�a, nie utrzymywali prywatnych stosunk�w. Pod wzgl�dem towarzyskim Carlgrenowie nie dorastali do Lorentz�w.
Erika zosta�a wprowadzona do pi�knego salonu z cudownym widokiem na port i otwieraj�cy si� za wyspami horyzont. W taki dzie� jak ten, gdy s�o�ce odbija si� na za�nie�onym lodzie, zimowy pejza� w niczym nie ust�powa� letniemu.
Usiad�y na eleganckich sofach. Na srebrnej tacy podano male�kie tartinki � nadzwyczaj smaczne. Erika pilnowa�a si�, �eby nie je�� za du�o i nie wyj�� na osob� pozbawion� manier. Nelly zjad�a tylko jedn� jedyn� tartink�. Prawdopodobnie w obawie przed najmniejsz� fa�dk� t�uszczu na ko�cistej figurze.
Nelly by�a uprzejma, ale rozmowa si� nie klei�a. W przerwach mi�dzy zdaniami rozlega�o si� tylko r�wnomierne tykanie zegara i siorbanie gor�cej herbaty. M�wi�y o oboj�tnych sprawach, jak ucieczka m�odych z Fj�llbacki, bezrobocie i przykre zjawisko wykupywania na coraz wi�ksz� skal� starych domostw przez turyst�w, kt�rzy je przebudowuj� na domy letniskowe. Nelly opowiada�a o dawnych czasach, gdy przyjecha�a do Fj�llbacki jako m�oda m�atka. Erika s�ucha�a uwa�nie, od czasu do czasu zadaj�c pytanie.
Kr��y�y wok� tematu, kt�ry wcze�niej czy p�niej musia� wyp�yn��.
Wreszcie Erika zebra�a si� na odwag�.
��Okoliczno�ci naszego poprzedniego spotkania by�y niestety przykre.
��Rzeczywi�cie, co za tragedia. Taka m�oda kobieta.
��Nie wiedzia�am, �e zna si� pani tak dobrze z rodzin� Carlgren�w.
��Karl-Erik pracowa� u nas wiele lat, tak wi�c spotykali�my si� z jego rodzin� przy wielu okazjach. Dlatego uzna�am za w�a�ciwe przyj�� na styp�.
Nelly spu�ci�a wzrok. Nerwowo przebiera�a z�o�onymi na kolanach r�kami.
��Odnios�am wra�enie, �e zna pani Juli�. Gdy Carlgrenowie tu mieszkali, nie by�o jej chyba jeszcze na �wiecie?
Tylko nieznaczne usztywnienie sylwetki wskazywa�o na to, �e pytanie jest dla Nelly niewygodne. Niedbale machn�a upier�cienion� r�k�.
��Rzeczywi�cie, znam Juli� dopiero od niedawna, uwa�am, �e to zachwycaj�ca dziewczyna. Oczywi�cie zdaj� sobie spraw�, �e je�li chodzi o wygl�d zewn�trzny, nie mo�e si� r�wna� z Alexandr�. Jest za to zdecydowana i odwa�na, a przez to znacznie ciekawsza od tamtej g�upiej g�si.
Nelly zakry�a usta r�k�. Nie do��, �e si� zapomnia�a, m�wi�c �le o zmar�ej, to jeszcze zdradzi�a si� z nienawi�ci� do niej. Nie by�o co do tego najmniejszej w�tpliwo�ci. Sk�d u Nelly Lorentz taka nienawi�� do Alexandry, kt�r� zna�a tylko jako dziecko?
Zanim Nelly spr�bowa�a zatuszowa� gaf�, zadzwoni� telefon. Z wyra�n� ulg� przeprosi�a Erik� i posz�a odebra�.
Erika wykorzysta�a okazj�, by rozejrze� si� po pokoju. By� pi�kny, ale bezosobowy. Wida� by�o r�k� architekta: wszystko zosta�o dopasowane i dopieszczone a� do najmniejszego szczeg�u. Por�wnanie z prostot� jej rodzinnego domu, w kt�rym o miejscu ka�dego przedmiotu decydowa�a jego funkcja, a nie wygl�d, narzuca�o si� samo. Erika uwa�a�a, �e rzeczy naznaczone u�ywaniem s� znacznie pi�kniejsze od wystawionych na pokaz. Jedynym osobistym akcentem by� rz�d rodzinnych fotografii na kominku. Nachyli�a si�, by je dok�adnie obejrze�. Sta�y chronologicznie, od lewej do prawej. Pierwsze by�o czarno-bia�e zdj�cie eleganckiej pary nowo�e�c�w. Nelly wygl�da�a rzeczywi�cie przepi�knie w bia�ej, w�skiej, wr�cz obcis�ej sukni. Fabian mia� na sobie frak, w kt�rym wyra�nie czu� si� �le.
Na kolejnym zdj�ciu rodzina by�a ju� powi�kszona: Nelly trzyma�a w obj�ciach niemowl�. Obok wypr�ony Fabian, z powa�n� min�. Potem szereg zdj�� portretowych dziecka, coraz starszego, czasem samego, a czasem z Nelly. Na ostatnim wygl�da� na dwadzie�cia pi�� lat. Nils Lorentz. Zaginiony syn. Gdyby s�dzi� tylko po fotografiach, rodzina sk�ada�a si� jedynie z Nilsa i Nelly. Mo�e Fabian nie lubi� pozowa� do zdj�� i wola� sta� po drugiej stronie aparatu. Zastanawiaj�cy by� brak cho�by jednego zdj�cia Jana, adoptowanego syna.
Erika zwr�ci�a uwag� na biurko stoj�ce w rogu pokoju. Ciemne, z czere�niowego drewna, z pi�kn� intarsj�, po kt�rej Erika przesun�a palcem. Nic na nim nie by�o. Widocznie pe�ni�o tylko funkcj� ozdobn�. Erik� kusi�o, �eby zajrze� do szuflad, ale nie potrafi�a przewidzie�, kiedy wr�ci Nelly. Wprawdzie rozmowa telefoniczna si� przeci�ga�a, ale przecie� mog�a wr�ci� w ka�dej chwili. Erik� zainteresowa� kosz, w kt�rym le�a�o kilka zmi�tych kawa�k�w papieru. Nachyliwszy si�, wyj�a pierwszy z brzegu. Czyta�a z rosn�cym zainteresowaniem. Coraz bardziej zdziwiona, od�o�y�a go z powrotem do kosza. Nic nie jest tak, jak by si� mog�o zdawa�.
Us�ysza�a za plecami chrz�kni�cie. W drzwiach sta� Jan Lorentz. Patrzy� na ni� pytaj�co. Erika by�a ciekawa, od jak dawna tam stoi.
��Erika Falck, prawda?
��Zgadza si�. Jan, syn pani Nelly, prawda?
��Te� si� zgadza. Mi�o mi pani� pozna�. Jest pani ulubionym tematem tutejszych rozm�w.
U�miechn�� si� szeroko: podszed� z wyci�gni�t� r�k�. Niech�tnie poda�a mu swoj�. Mia� w sobie co� takiego, �e si� zje�y�a. Troch� za d�ugo przytrzyma� jej r�k�. Musia�a si� powstrzyma�, by jej nie wyrwa�.
W odprasowanym garniturze i z teczk� w r�ku wygl�da�, jakby przyszed� prosto ze spotkania w interesach. Erika wiedzia�a, �e teraz Jan kieruje firm� i �e robi to dobrze. W�osy mia� zaczesane do g�ry, przylizane. Chyba u�y� za du�o �elu. Usta jak na m�czyzn� zbyt pe�ne i mi�siste, ale oczy pi�kne, ocienione d�ugimi ciemnymi rz�sami. Gdyby nie kwadratowy podbr�dek z g��bokim rowkiem po�rodku, by�aby to uroda bardzo kobieca. Jednak kombinacja kanciasto�ci i kr�g�o�ci nadawa�a mu szczeg�lny wygl�d. Trudno powiedzie�, czy by� atrakcyjny, czy wprost przeciwnie. Na Erice zrobi� odpychaj�ce wra�enie. Poczu�a wr�cz ucisk w �o��dku.
��W ko�cu matce uda�o si� pani� �ci�gn��. Odk�d wyda�a pani pierwsz� ksi��k�, figurowa�a pani na jej li�cie ludzi do zaproszenia.
��Mam rozumie�, �e to wydarzenie stulecia? Pa�ska matka zaprasza�a mnie par� razy, ale jako� si� nie sk�ada�o. Dopiero dzi�.
��W�a�nie, s�ysza�em o pani rodzicach. Straszna tragedia. Prosz� przyj�� wyrazy wsp�czucia.
U�miecha� si�, ale w jego wzroku nie by�o wsp�czucia.
Wr�ci�a Nelly. Jan pochyli� si�, by poca�owa� matk� w policzek. Nelly przyj�a to z oboj�tn� min�.
��Jak to mi�o, mamo, �e Erika w ko�cu przysz�a. Tak na to czeka�a�.
��Rzeczywi�cie, bardzo mi mi�o.
Usiad�a na sofie. Na jej twarzy pojawi� si� grymas b�lu. Z�apa�a si� za prawe rami�.
��Mamo, co si� dzieje? Boli ci�? Przynie�� pigu�ki?
Jan nachyli� si� nad ni� i po�o�y� jej r�ce na ramionach, ale Nelly strz�sn�a je szorstko.
��Nic, nic, to tylko starcze dolegliwo�ci, nie ma o czym m�wi�. A ty nie powiniene� przypadkiem by� w fabryce?
��Przyjecha�em tylko po papiery. Ju� was zostawiam. Ale, mamo, nie przem�czaj si�, pami�taj, co m�wi� lekarz�
Nelly prychn�a w odpowiedzi. Jan sprawia� wra�enie szczerze przej�tego, ale Erika mog�aby przysi�c, �e dostrzeg�a na jego twarzy lekki u�mieszek, gdy wychodz�c z pokoju, na sekund� zwr�ci� g�ow� w ich kierunku.
��Pami�taj, nie warto si� starze�. Z ka�dym rokiem coraz bardziej doceniam zwyczaj wiking�w, kt�rzy starc�w str�cali ze ska�y. Pozostaje jeszcze nadzieja, �e na staro�� cz�owiekowi pomiesza si� w g�owie i uwierzy, �e ma zn�w dwadzie�cia lat. By�oby mi�o ponownie to prze�ywa�.
U�miechn�a si� gorzko.
To nie by� najprzyjemniejszy temat. Erika mrukn�a co� w odpowiedzi.
��Ale na pewno znajduje pani jak�� pociech� w tym, �e syn kieruje firm�. Jak rozumiem, Jan z �on� mieszkaj� tu razem z pani�.
��Pociech�. No, mo�e.
Nelly rzuci�a przelotne spojrzenie na zdj�cia stoj�ce na kominku. Nic nie doda�a, a Erika nie mia�a odwagi pyta�.
��Do�� o mnie. Piszesz co� nowego? Musz� powiedzie�, �e by�am zachwycona twoj� poprzedni� ksi��k� o Karin Boye. Postaci s� takie �ywe. Dlaczego piszesz tylko o kobietach?
��To przypadek. Prac� dyplomow� na uniwersytecie pisa�am o wybitnych pisarkach szwedzkich i tak mnie wci�gn�� ten temat, �e postanowi�am dowiedzie� si� o nich czego� wi�cej. Zacz�am, jak pani mo�e wiadomo, od Anny Marii Lenngren, bo o niej wiedzia�am najmniej, a potem ju� samo posz�o. Teraz pisz� o Selmie Lagerl�f i mam nadziej� na�wietli� par� ciekawych w�tk�w.
��A nie my�la�a� nigdy, �eby napisa� co�, jak by to powiedzie�, niebiograficznego? Masz takie �wietne pi�ro, mog�oby by� ciekawie, gdyby� napisa�a powie��.
��Rzeczywi�cie, my�la�am o tym � powiedzia�a Erika, przybieraj�c niewinn� min�. � Ale w tej chwili jestem zaj�ta ksi��k� o Selmie Lagerl�f. A potem zobaczymy.
Spojrza�a na zegarek.
��Skoro o pracy mowa, chyba ju� si� po�egnam. W moim zawodzie nie ma wprawdzie wyznaczonych godzin, ale mimo wszystko trzeba przestrzega� dyscypliny. Musz� jecha� do domu i odrobi� dzienne pensum. Dzi�kuj� za herbat� i pyszne tartinki.
��Nie ma za co. By�o mi bardzo mi�o.
Nelly podnios�a si� z gracj�. Nie by�o po niej wida� starczych dolegliwo�ci.
��Odprowadz� ci�. Kiedy� zrobi�aby to nasza gospodyni, Vera, ale czasy si� zmieniaj�. Gospodynie wysz�y z mody, zreszt� ma�o kogo na nie sta�. Ja bym j� ch�tnie zatrzyma�a, sta� nas na to, ale Jan si� nie zgadza. M�wi, �e nie chce w domu nikogo obcego. Z drugiej strony zgadza si�, �eby przychodzi�a sprz�ta� raz w tygodniu. Nie�atwo za wami, m�odymi, nad��y�.
Nelly uzna�a wida�, �e ich znajomo�� osi�gn�a nowy etap, bo zignorowa�a wyci�gni�t� r�k� Eriki i przylgn�a policzkiem do jej twarzy. Tym razem Erika wiedzia�a, od kt�rej strony zacz��. Poczu�a si� �wiatowo, prawie jak bywalczyni salon�w.
Erika �pieszy�a si� do domu. Nie poda�a Nelly prawdziwej przyczyny, dla kt�rej musia�a i��. Spojrza�a na zegarek. Za dwadzie�cia druga. O drugiej zjawi si� agent nieruchomo�ci, �eby obejrze� dom przed sprzeda��. Erika zgrzytn�a z�bami na sam� my�l, �e kto� przyjdzie ogl�da� dom, a co gorsza, szpera� po k�tach. Ale nie ma wyj�cia, sprawa musi biec swoim torem.
Samoch�d zostawi�a pod domem. Musia�a przy�pieszy� kroku, by zd��y� na czas. A zreszt� niech sobie poczeka, pomy�la�a i zwolni�a kroku. Do czego tak si� �pieszy?
Pomy�la�a o czym� znacznie przyjemniejszym. Sobotnia kolacja u Patrika przesz�a wszelkie jej oczekiwania. Dot�d traktowa�a Patrika jak mi�ego, troch� denerwuj�cego m�odszego braciszka, a przecie� byli r�wie�nikami. Chyba spodziewa�a si�, �e Patrik jest tym samym denerwuj�cym ch�opakiem co kiedy�. Tymczasem spotka�a dojrza�ego, ciep�ego i dowcipnego faceta. W dodatku � co musia�a przyzna� � niczego sobie. Wypada�oby go zaprosi� na kolacj�.
Ostatnie wzniesienie przed kempingiem w S�lvik by�o niez�� pu�apk�; na pocz�tku wydawa�o si� �agodne, ale podej�cie by�o d�ugie i m�cz�ce. Kiedy w ko�cu skr�ci�a w prawo, do domu, by�a solidnie zasapana. Dosz�a do szczytu pag�rka i stan�a jak wryta. Przed domem parkowa� du�y mercedes. Dobrze zna�a w�a�ciciela. Nie przypuszcza�a, �e ten dzie� b�dzie tak wyczerpuj�cy. A jednak.
��Cze��, Erika.
Lucas sta� z za�o�onymi r�kami, opieraj�c si� o drzwi.
��Co tu robisz?
��To tak witasz szwagra?
M�wi� po szwedzku z lekkim akcentem, ale poprawnie.
�artobliwie rozpostar� ramiona, jak do u�cisku. Erika zignorowa�a to. By�o wida�, �e w�a�nie tego si� spodziewa�. Nigdy nie lekcewa�y�a Lucasa. W jego obecno�ci zawsze zachowywa�a czujno��. Najch�tniej podesz�aby do niego i waln�a w t� u�miechni�t� g�b�, ale by�by to dopiero pocz�tek, a w finale nie chcia�a ju� uczestniczy�.
��Odpowiedz na moje pytanie, co tu robisz?
��Je�li si� nie myl�, to� powiedzmy� dok�adnie jedna czwarta jest moja.
Machn�� r�k�, wskazuj�c na dom, ale r�wnie dobrze m�g�by wskaza� na ca�y �wiat. By� bardzo pewny siebie.
��Po�owa nale�y do mnie, po�owa do Anny. Tobie nic do tego domu.
��Nie jeste� zbyt dobrze obeznana z kodeksem rodzinnym, bo nie trafi�a� dot�d na g�upiego, kt�ry by chcia� zwi�za� z tob� sw�j los. Widzisz, z tego kodeksu wynika, �e ma��onkowie sprawiedliwie dziel� wszystko. R�wnie� domy nad morzem.
Erika �wietnie wiedzia�a, �e tak jest. Przekl�a w duchu rodzic�w, kt�rzy nie byli do�� przewiduj�cy, by zapisa� c�rkom dom jako ich maj�tek osobisty. Dobrze wiedzieli, jakim cz�owiekiem jest Lucas, ale pewnie nie s�dzili, �e maj� przed sob� tak niewiele �ycia. Nikt nie lubi, gdy mu si� przypomina o �mierci, i rodzice � jak wielu ludzi � odk�adali decyzj� na p�niej.
Erika postanowi�a nie odpowiada� na obra�liwy komentarz dotycz�cy jej stanu cywilnego. Wola�aby do ko�ca �ycia by� star� pann�, ni� wyj�� za kogo� takiego jak Lucas.
��Chcia�em tu by�, jak przyjdzie agent. Nie zaszkodzi sprawdzi�, czym si� dysponuje. Chcemy, aby wszystko odby�o si�, jak nale�y, prawda?
U�miechn�� si� tym swoim szata�skim u�miechem. Erika otworzy�a drzwi i wesz�a pierwsza. Agent si� sp�nia�. Mia�a cich� nadziej�, �e zjawi si� lada chwila. My�l o przebywaniu sam na sam z Lucasem nie sprawia�a jej przyjemno�ci.
Lucas wszed� za ni�. Powiesi�a kurtk� i zacz�a robi� porz�dek w kuchni. S�ysza�a, jak Lucas chodzi po domu i szpera. By� tu ze trzy, najwy�ej cztery razy. Nie trafia�a do niego szlachetna prostota wn�trza, nie ciekawi�a najbli�sza rodzina Anny. Ojciec nie znosi� zi�cia i to uczucie by�o odwzajemnione. Anna przyje�d�a�a do rodzic�w sama z dzie�mi.
Erice nie podoba�o si�, �e Lucas chodzi po domu, bierze do r�ki r�ne rzeczy, dotyka mebli i bibelot�w. Najch�tniej wytar�aby �cierk� wszystko, czego dotkn��. Z ulg� dostrzeg�a zaje�d�aj�ce przed dom du�e volvo z siwow�osym m�czyzn� za kierownic�. Po�pieszy�a, by mu otworzy� drzwi, a potem zamkn�a si� w swoim pokoju. Nie chcia�a patrze�, jak chodzi po jej rodzinnym domu, szacuj�c jego warto��. A konkretnie cen� za metr kwadratowy.
Komputer by� ju� w��czony. Na ekranie widnia� tekst, nad kt�rym mia�a popracowa�. Rano dla odmiany wsta�a wcze�nie, dzi�ki czemu uda�o jej si� zrobi� ca�kiem sporo. Napisa�a a� cztery strony konspektu ksi��ki o Alex. Przeczyta�a je ponownie. Nie zdecydowa�a jeszcze o ostatecznym kszta�cie ksi��ki. Na pocz�tku, gdy wci�� wierzy�a w samob�jstwo Alex, zamierza�a odpowiedzie� w niej na pytanie �dlaczego�, czyli rzecz mia�a mie� charakter dokumentalny. Stopniowo jednak materia� zaczyna� coraz bardziej przypomina� powie�� kryminaln�, gatunek, kt�rego nie lubi�a. Interesowali j� ludzie, ich wzajemne relacje i motyw ich dzia�a�, a wi�kszo�� krymina��w skupia�a si� wed�ug niej na szczeg�owych opisach zbrodni tak krwawych, �e czytelnikowi przechodzi�y ciarki po plecach. Taki schemat jej nie odpowiada�. Chcia�aby napisa� prawdziw� opowie�� o tym, jak to si� dzieje, �e kto� pope�nia ten najci�szy ze wszystkich grzech�w, pozbawiaj�c drugiego cz�owieka �ycia. Na razie w porz�dku chronologicznym zapisa�a wszystko, co zas�ysza�a, oraz w�asne spostrze�enia i wnioski. Trzeba zrobi� selekcj�, wyrzuci� rzeczy niewa�ne, by dotrze� jak najbli�ej prawdy. Na razie wola�a nie my�le�, jak zareaguje rodzina Alex.
�a�owa�a, �e nie opowiedzia�a Patrikowi o wizycie w domu Alex. Powinna mu opowiedzie� o tajemniczym go�ciu i o obrazie znalezionym w szafie oraz o swoim prze�wiadczeniu, �e z pokoju co� znikn�o. Nie mog�a si� zdoby� na to, �eby do niego zadzwoni� i powiedzie�, �e co� pomin�a, ale obieca�a sobie, �e powie przy najbli�szej okazji.
S�ysza�a, jak Lucas chodzi po domu z agentem, kt�ry pewnie j� uwa�a za dziwaczk�. Ledwo si� przywita�a, potem posz�a sobie i zamkn�a si� w pokoju. To przecie� nie jego wina, �e znalaz�a si� w takiej sytuacji. Erika postanowi�a zacisn�� z�by i mimo wszystko pokaza�, �e jest osob� dobrze wychowan�.
Wesz�a do salonu, gdzie Lucas w�a�nie zachwala� �wiat�o wpadaj�ce przez wielkie okna ze szprosami. Ciekawe, �e nawet stw�r bytuj�cy gdzie� w ciemnym k�cie potrafi doceni� blask s�o�ca. Wyobrazi�a sobie Lucasa jako wielkiego �uka, kt�rego jednym przydepni�ciem mog�aby na zawsze usun�� ze swego �ycia.
��Przepraszam, zachowa�am si� niegrzecznie, ale mia�am do za�atwienia kilka pilnych spraw.
Erika u�miechn�a si� szeroko, podaj�c r�k� po�rednikowi. Przedstawi� si� jako Kjell Ekh. Zapewni�, �e nie wzi�� tego do siebie, wie przecie�, �e sprzeda� domu to sprawa bardzo osobista. Wiele by o tym opowiada� Erika u�miechn�a si� jeszcze szerzej, pozwoli�a sobie nawet mrugn�� filuternie. Lucas przypatrywa� jej si� podejrzliwie. Zignorowa�a go.
��Prosz� sobie nie przeszkadza�. Jak wam idzie?
��Pani szwagier pokaza� mi w�a�nie ten pi�kny pok�j. Musz� powiedzie�, �e bardzo gustowny, i pi�kne jest �wiat�o wpadaj�ce przez te okna.
��Bez w�tpienia. Szkoda tylko, �e tak tu ci�gnie.
��Ci�gnie?
��Tak, niestety okna nie s� dobrze uszczelnione i nawet przy s�abym wietrze trzeba pami�ta� o grubych skarpetach. Mo�na oczywi�cie temu zaradzi�, wymieniaj�c wszystkie okna.
Lucas rzuci� jej w�ciek�e spojrzenie, ale Erika uda�a, �e nie widzi. Wzi�a pod r�k� agenta, kt�ry � gdyby by� psem � zapewne merda�by ju� ogonem.
��Domy�lam si�, �e ogl�da� pan pokoje na pi�trze. Chod�my do piwnicy. Prosz� nie zwraca� uwagi na st�ch�y zapach. To nic gro�nego, chyba �e ma si� alergi�. Tyle lat tu mieszka�am i nic mi si� nie sta�o. Lekarze m�wi�, �e moja astma nie ma z tym nic wsp�lnego.
W tym momencie Erika zanios�a si� kaszlem. K�tem oka widzia�a, jak twarz Lucasa coraz bardziej czerwienieje. Zdawa�a sobie spraw�, �e jej blef wyjdzie na jaw przy bli�szych ogl�dzinach, ale na razie mia�a satysfakcj�, �e zdenerwowa�a Lucasa.
Gdy po zwiedzeniu piwnicy agent wyszed� na �wie�e powietrze, na jego twarzy malowa�a si� prawdziwa ulga. Erika oprowadzi�a go, okazuj�c szczery entuzjazm. Lucas milcza� i Erika zaniepokoi�a si�, czy nie posun�a si� za daleko. Lucas wiedzia� bardzo dobrze, �e ogl�dziny domu nie wyka�� usterek, o kt�rych m�wi�a, ale wystawi�a go na po�miewisko, a tego Lucas Maxwell nie m�g� tolerowa�. Agent zapowiedzia�, �e wkr�tce odezwie si� do nich specjalista od wyceny nieruchomo�ci, kt�ry dokona ogl�dzin ca�ego domu od piwnicy a� po dach � i odjecha�.
Erika wr�ci�a do przedpokoju. Nagle Lucas przygni�t� j� do �ciany i brutalnie chwyci� za gard�o. Tu� przed oczami mia�a jego twarz. Malowa�a si� na niej taka z�o��, �e w jednej chwili zrozumia�a, dlaczego Annie tak trudno wypl�ta� si� z tego zwi�zku. Mia�a przed sob� cz�owieka, dla kt�rego nie ma �adnych przeszk�d. Ba�a si� poruszy�, ze strachu a� zesztywnia�a.
� �eby� nigdy, ale to nigdy wi�cej tego nie robi�a, s�yszysz? Nie pozwol� wystawia� si� na po�miewisko, wi�c lepiej uwa�aj!
M�wi� z furi�, opryskuj�c j� �lin�. Musia�a si� powstrzymywa�, �eby jej nie zetrze� z twarzy. Sta�a jak skamienia�a, modl�c si� w duszy, �eby sobie ju� poszed�, znikn�� z jej domu. Ku jej zaskoczeniu w�a�nie to zrobi�. Pu�ci� j� i odwr�ci� si� ku drzwiom. Ju� mia�a odetchn�� z ulg�, gdy nagle zawr�ci� i zn�w by� przy niej. Zanim zd��y�a cokolwiek zrobi�, chwyci� j� za w�osy i przycisn�� usta do jej ust. Poczu�a jego j�zyk. Jednocze�nie z�apa� j� za pier� tak mocno, �e fiszbin biustonosza wbi� jej si� w cia�o. U�miechn�� si�, odwr�ci� i wyszed� na mr�z. Odwa�y�a si� poruszy�, dopiero gdy us�ysza�a odg�os odje�d�aj�cego samochodu. Osun�a si� na pod�og� i z obrzydzeniem wytar�a usta grzbietem d�oni. Ten poca�unek wyda� jej si� gro�niejszy od chwytu za gard�o. Zadr�a�a, opar�a g�ow� na kolanach, obj�a je ramionami i zap�aka�a. Nie nad sob�. Nad Ann�.
Poniedzia�kowe poranki nie by�y dla Patrika najmilsze. Dopiero ko�o jedenastej zaczyna� czu� si� jak cz�owiek. Z ot�pienia wytr�ci� go �oskot sterty papier�w l�duj�cej na biurku. Patrik a� j�kn��: nie do��, �e pobudka by�a brutalna, to jeszcze przyby�o mu roboty. Annika Jansson u�miechn�a si� z�o�liwie i zapyta�a z niewinn� min�:
��Czy to ty m�wi�e�, �e potrzebne ci wszystkie informacje prasowe o rodzinie Lorentz�w? Ja tu wykonuj� tak� wspania�� robot�, wyci�gam wszystkie wycinki na ich temat, a co otrzymuj� w zamian? J�k. A gdzie wyrazy wdzi�czno�ci?
Patrik u�miechn�� si�.
��Annika, zas�ugujesz nie tylko na wdzi�czno��, i to dozgonn�. Gdyby� ju� nie by�a m�atk�, o�eni�bym si� z tob�, ubra� w futro z norek i obsypa� brylantami. Ale skoro, �ami�c mi serce, zostajesz przy tym swoim facecie, musi ci wystarczy� zwyk�e podzi�kowanie. I moja dozgonna wdzi�czno��, ma si� rozumie�.
Z pewnym zadowoleniem stwierdzi�, �e uda�o mu si� wywo�a� na jej twarzy rumieniec.
��Przez jaki� czas b�dziesz mia� co robi�. Po co chcesz to wszystko czyta�? Czy to ma zwi�zek z morderstwem we Fj�llbace?
��Szczerze m�wi�c, nie mam poj�cia. Powiedzmy, �e to kobieca intuicja.
Annika pytaj�co zmarszczy�a brwi, ale cho� bardzo by�a ciekawa, postanowi�a na razie nie naciska�. Rodzina Lorentz�w by�a znana tak�e w Tanumshede. Gdyby ktokolwiek z nich by� zamieszany w morderstwo, by�aby to spora sensacja.
Patrik popatrzy� za Annik�, gdy wychodzi�a. Zuch kobieta. Mia� nadziej�, �e jeszcze troch� wytrzyma z Mellbergiem jako szefem, bo jej odej�cie by�oby dla komisariatu wielk� strat�. Zaj�� si� papierami, kt�re z�o�y�a na biurku. Po pobie�nym przejrzeniu stwierdzi�, �e czytanie zabierze mu ca�y dzie�. Rozsiad� si� wygodnie na krze�le, opar� nogi na biurku i wzi�� do r�ki pierwszy wycinek.
Sze�� godzin p�niej musia� rozmasowa� sobie kark. Piek�y go oczy. Czyta� w porz�dku chronologicznym, zaczynaj�c od najstarszych artyku��w. By�a to naprawd� fascynuj�ca lektura. O Fabianie Lorentzu i jego sukcesach pisano wiele, najcz�ciej bardzo pochlebnie, bo �ycie d�ugo mu sprzyja�o. Produkcja w fabryce ruszy�a bardzo szybko. Fabian by� zdolnym, b�yskotliwym biznesmenem. �lub z Nelly zosta� opisany w rubrykach towarzyskich i udokumentowany zdj�ciami przedstawiaj�cymi pi�kn� par� w �lubnych strojach. Po jakim� czasie w gazetach pojawi�y si� zdj�cia Nelly z synem, Nilsem. Nelly niezmordowanie dzia�a�a na rzecz organizacji charytatywnych i rozmaitych stowarzysze�, a Nils zawsze sta� u jej boku. Cz�sto z przestraszon� min�, trzymaj�c si� kurczowo r�ki matki.
R�wnie� w p�niejszych latach, gdy jako nastolatek powinien z wi�ksz� rezerw� odnosi� si� do publicznych wyst�p�w u boku matki, niezawodnie si� pojawia�, prowadz�c j� pod r�k� z min� dumnego posiadacza. Fabian wyst�powa� coraz rzadziej. Pisano o nim tylko wtedy, gdy podpisywa� wi�kszy kontrakt.
Uwag� Patrika przyci�gn�� artyku� nieco odstaj�cy od reszty. Tygodnik �Allers� zamie�ci� ca�ostronicowy artyku� o Nelly, gdy w po�owie lat siedemdziesi�tych przyj�a na wychowanie ch�opca, kt�ry, jak napisano, wzrasta� w �tragicznych warunkach rodzinnych� � tak to okre�lono. By�o tam zdj�cie Nelly na tle eleganckiego salonu, umalowanej i odszykowanej po z�by, obejmuj�cej ramieniem ch�opca w wieku oko�o dwunastu lat. Z hard�, nad�san� min� wygl�da�, jakby za chwil� mia� odtr�ci� jej szczup�e rami�. Na zdj�ciu by� r�wnie� Nils, w�wczas m�ody m�czyzna, w wieku dwudziestu kilku lat. Sta� za matk� i tak�e si� nie u�miecha�. Wypr�ony i powa�ny, w ciemnym garniturze, z w�osami zaczesanymi do g�ry, w naturalny spos�b wtapia� si� w eleganck� atmosfer� salonu, podczas gdy ch�opak by� tam wyra�nie obcy.
Autor artyku�u wyra�a� uznanie dla spo�ecznego zaanga�owania i po�wi�cenia Nelly Lorentz. Dawa� do zrozumienia, �e we wczesnym dzieci�stwie ch�opiec prze�y� wielk� tragedi�, prawdziw� traum�, kt�r�, jak powiedzia�a Nelly, pomagaj� mu pokona�. Wyrazi�a przekonanie, �e dzi�ki zdrowej i pe�nej mi�o�ci atmosferze, w kt�rej si� znalaz�, wr�ci do r�wnowagi i stanie si� warto�ciowym cz�owiekiem. Patrik u�wiadomi� sobie, �e wsp�czuje ch�opcu. Co za naiwno��.
W rok p�niej ol�niewaj�ce zdj�cia i reporta�e z domu Lorentz�w zast�pi�y sensacyjne tytu�y. �Dziedzic fortuny Lorentz�w zagin���. Ta wiadomo�� przez wiele tygodni zajmowa�a poczesne miejsce w lokalnej prasie. Znalaz�a si� nawet w �G�teborgs-Posten�. Krzykliwym tytu�om towarzyszy�y mniej lub bardziej prawdopodobne spekulacje na temat los�w m�odego Lorentza. Brano pod uwag� wszelkie mo�liwe wersje, pocz�wszy od przypuszczenia, �e zdefraudowa� maj�tek ojca i �yje sobie w luksusie w jakim� nieznanym miejscu, a� po t�, �e odebra� sobie �ycie, bo odkry�, �e nie jest synem Fabiana Lorentza, a ten o�wiadczy�, i� nie zapisze maj�tku b�kartowi. Na og� nie pisano tego wprost, robiono mniej lub bardziej czytelne aluzje. Ale nie potrzeba by�o wielkiej inteligencji, by mi�dzy wierszami odczyta�, co autorzy mieli na my�li.
Patrik podrapa� si� w g�ow�. Nie widzia� zwi�zku mi�dzy zab�jstwem kobiety a zagini�ciem sprzed dwudziestu pi�ciu lat. Przeczuwa� jednak, �e co� ��czy te wydarzenia.
Potar� oczy i si�gn�� po kolejn� kartk� ze stosu, kt�ry znacz�co stopnia�. Z czasem, poniewa� nie pojawia�y si� �adne wie�ci o losach Nilsa, zainteresowanie spraw� usta�o i coraz rzadziej o niej wspominano. Tak�e Nelly rzadko wymieniano w rubrykach towarzyskich, a w latach dziewi��dziesi�tych nie napisano o niej ani s�owa. �mier� Fabiana w 1978 roku zosta�a odnotowana na �amach �Bohusl�ningen� w obszernym nekrologu pe�nym g�rnolotnych frazes�w o Lorentzu jako filarze spo�ecze�stwa.
Za to coraz cz�ciej na �amach prasy pojawia� si� adoptowany syn, Jan. Po zagini�ciu Nilsa by� jedynym spadkobierc� fabryki, a z chwil� osi�gni�cia dojrza�o�ci zosta� jej dyrektorem naczelnym. Pod jego kierownictwem firma nadal kwit�a, a o Janie i jego �onie Lisie coraz cz�ciej pisano w rubrykach towarzyskich.
Patrik przerwa� lektur�. Jedna z kartek spad�a na pod�og�. Schyli� si�, by j� podnie��, i zacz�� czyta� z zainteresowaniem. By� to artyku� sprzed dwudziestu lat. Dostarczy� Patrikowi sporo ciekawych informacji o losach Jana, zanim ten trafi� do rodziny Lorentz�w. Informacji r�wnie ciekawych, jak i niepokoj�cych. Z chwil� zamieszkania u Lorentz�w �ycie Jana zmieni�o si� diametralnie. Pytanie, czy zmieni� si� on sam.
Patrik chwyci� plik kartek i stara� si� go wyr�wna�, stukaj�c o biurko. Zastanawia� si� nad nast�pnym krokiem. Na razie nie mia� si� na czym oprze�, poza w�asn� � i Eriki � intuicj�. Odchyli� si� na krze�le, opar� nogi na biurku i spl�t� r�ce na karku. Zamkn�� oczy, usi�uj�c nada� my�lom jaki� kierunek i rozwa�y� r�ne mo�liwe wersje. To by� b��d. Od soboty pod powiekami stale mia� Erik�.
Nie bez wysi�ku otworzy� oczy i wbi� wzrok w betonow� �cian� w przygn�biaj�cym jasnozielonym kolorze. Komisariat powsta� w latach siedemdziesi�tych i prawdopodobnie projektowa� go kto�, kto specjalizowa� si� w budynkach dla administracji pa�stwowej, najcz�ciej w kszta�cie betonowych sze�cian�w o barwie brudnej zieleni. Aby o�ywi� sw�j pok�j, Patrik przyni�s� kilka ro�lin doniczkowych i rozwiesi� kilka plansz. W latach ma��e�stwa mia� na biurku zdj�cie Karin. Od tamtej pory odkurzano tu nieraz, ale Patrikowi wydawa�o si�, �e wci�� dostrzega na biurku �lad po ramce. Postawi� w tym miejscu pojemnik na o��wki i zacz�� si� zastanawia�, jakie powinien podj�� dzia�ania w zwi�zku z informacjami z wycink�w.
Mia� tylko dwie mo�liwo�ci. Pierwsza � sprawdzi� trop na w�asn� r�k�, czyli po godzinach, bo Mellberg pilnowa�, by Patrik by� tak ob�o�ony prac�, �eby lata� jak kot z p�cherzem. Na czytanie wycink�w te� w�a�ciwie nie mia� czasu. Zrobi� to powodowany odruchem buntu. Zap�aci za to prac� do p�nej nocy. Ale poniewa� nie mia� ochoty po�wi�ca� czasu wolnego na wykonywanie roboty Mellberga, nale�a�o rozwa�y� drug� mo�liwo��.
Gdyby poszed� do Mellberga i w�a�ciwie na�wietli� spraw�, by� mo�e otrzyma�by zgod� na prowadzenie dochodzenia w tym kierunku. S�ab� stron� Mellberga by�a pr�no��. Gdyby j� umiej�tnie po�echta�, mo�e wyrazi zgod�. Patrik zdawa� sobie spraw�, �e wed�ug Mellberga sprawa Alex Wijkner umo�liwi mu powr�t do komendy w G�teborgu. Wprawdzie wiedzia� z plotek, �e to wykluczone, ale mo�e uda si� wykorzysta� nadzieje Mellberga. Gdyby tak przejaskrawi� znaczenie powi�zania z rodzin� Lorentz�w, zasugerowa�, �e wed�ug poufnych informacji ojcem dziecka Alex jest Jan, mo�e Mellberg zgodzi si� na p�j�cie tym tropem. Niezbyt to etyczne, ale Patrik czu� przez sk�r�, �e Lorentzowie maj� jaki� zwi�zek ze �mierci� Alex. Zdecydowanym ruchem zdj�� nogi z biurka i gwa�townie odsun�� krzes�o, a� uderzy�o o �cian�. Patrik zabra� ze sob� wszystkie wycinki i poszed� na koniec przypominaj�cego bunkier korytarza. Nie pozwalaj�c sobie na chwil� wahania, zapuka� mocno do drzwi Mellberga i wszed�.
Jak zwykle zdumia� si�, �e cz�owiek, kt�ry kompletnie nic nie robi, mo�e zgromadzi� tak� mas� papier�w. Zalega�y w ca�ym gabinecie. Pokryte kurzem pi�trzy�y si� na parapecie, na krzes�ach, a przede wszystkim na biurku. Rega� stoj�cy za biurkiem ugina� si� od segregator�w. Patrik by� ciekaw, kiedy te papiery by�y ostatnio brane do r�ki. Mellberg rozmawia� przez telefon, ale gestem pokaza� mu, �eby wszed�. Patrik popatrzy� z pewnym zdziwieniem, bo Mellberg wprost promienia�. Ca�a jego twarz by�a jednym wielkim u�miechem. Na szcz�cie ma jeszcze uszy � pomy�la� Patrik � bo inaczej ten u�miech rozci�gn��by si� na ty� g�owy.
Mellberg m�wi� do s�uchawki monosylabami:
��Tak.
��Oczywi�cie.
��Ale� sk�d.
��No, naturalnie.
��Bardzo s�usznie.
��Nie, nie.
��Bardzo pani dzi�kuj�. Poinformuj�, obiecuj�.
Triumfuj�co rzuci� s�uchawk� na wide�ki. Patrik a� podskoczy�.
��Tak jest, kiedy si� cz�owiek zna na rzeczy!
U�miecha� si� z zadowoleniem. Przypomina� �wi�tego Miko�aja. Patrik po raz pierwszy zobaczy� jego z�by. By�y zaskakuj�co bia�e i r�wne. A� za bardzo.
Mellberg patrzy� wyczekuj�co. Patrik domy�li� si�, �e powinien spyta�, co si� sta�o. Takiej odpowiedzi si� nie spodziewa�.
��Mam go! Wiem, kto zamordowa� Alex Wijkner!
W podnieceniu nie zauwa�y�, �e po�yczka zjecha�a na jedno ucho. Widok ten po raz pierwszy nie roz�mieszy� Patrika. Pu�ci� mimo uszu fakt, �e komisarz m�wi� w pierwszej osobie liczby pojedynczej, co dowodzi�o, �e nie zamierza dzieli� si� sukcesem ze wsp�pracownikami. Nachyli� si� i z powag� zapyta�:
��Co pan chce przez to powiedzie�? Jest prze�om w sprawie? Z kim pan rozmawia�?
Mellberg uni�s� d�o�, wstrzymuj�c grad pyta�, rozsiad� si� w fotelu i spl�t� r�ce na brzuchu. Zamierza� jak najd�u�ej cieszy� si� t� chwil�.
��Tak, tak, m�j drogi. Kto�, kto tak jak ja jest w tym zawodzie dostatecznie d�ugo, wie dobrze, �e prze�om nie nast�puje sam z siebie. Trzeba na niego ci�ko zapracowa�. Doprowadzi�o do niego moje wieloletnie do�wiadczenie w po��czeniu z umiej�tno�ciami i wyt�on� prac�. Przed chwil� dzwoni�a niejaka Dagmar Petr�n i podzieli�a si� ze mn� ciekawymi obserwacjami sprzed znalezienia cia�a. Powiedzia�bym nawet, �e to bardzo wa�kie obserwacje, kt�re w konsekwencji doprowadz� do tego, �e gro�ny dla spo�ecze�stwa morderca zostanie wsadzony za kratki.
Patrika niemal rozsadza�a ciekawo��, ale z do�wiadczenia wiedzia�, �e musi cierpliwie poczeka�. Kiedy� przecie� Mellberg dojdzie do sedna. Patrik mia� nadziej�, �e nast�pi to jeszcze przed jego emerytur�.
��Pami�tam spraw�, kt�r� mieli�my w G�teborgu jesieni� 1967�
Patrik westchn�� i przygotowa� si� na d�ugie czekanie.
Znalaz�a Dana tam, gdzie si� spodziewa�a, czyli na �odzi. Przenosi� sprz�t z tak� �atwo�ci�, jakby to by� puch. Wielkie b�bny z linami, worki �eglarskie i olbrzymie ochraniacze. Erika z przyjemno�ci� patrzy�a na pracuj�cego przyjaciela. W swetrze zrobionym na drutach, czapce i r�kawiczkach, z buchaj�c� z ust par� wygl�da� jak posta� z �ywego obrazu. S�o�ce �wieci�o wysoko, a �nieg le��cy na pok�adzie odbija� jego blask. Panowa� absolutny spok�j. Dan pracowa� sprawnie i metodycznie. Wida� by�o, �e robi to, co lubi. By� w swoim �ywiole. ��d�, morze, wyspy w oddali. Wiedzia�a, �e tylko czeka, a� l�d pu�ci, a wtedy �Veronica� pop�ynie a� za horyzont. Zima od wiek�w by�a dla mieszka�c�w wybrze�a d�ugim i trudnym okresem oczekiwania. W dawnych czasach, je�li lato by�o �askawe, przetrwanie zimy umo�liwia�y zasolone w odpowiedniej ilo�ci �ledzie. A je�li ich nie by�o, nale�a�o radzi� sobie inaczej. Podobnie jak wielu tutejszych rybak�w Dan nie zdo�a�by utrzyma� si� z tej pracy. Poszed� wi�c na studia wieczorowe i teraz kilka dni w tygodniu pracowa� jako nauczyciel w gimnazjum w Tanumshede. Erika by�a przekonana, �e jest dobrym nauczycielem, ale wiedzia�a te�, �e sercem jest gdzie indziej, nie w szkole.
By� tak zaj�ty, a Erika podesz�a tak cicho, �e mog�a go obserwowa� przez d�u�sz� chwil�, zanim j� zauwa�y� na nabrze�u. Nie mog�a si� oprze� pokusie, by go por�wnywa� z Patrikiem. Z wygl�du bardzo si� r�nili. Dan mia� jasne w�osy, latem robi�y si� niemal bia�e. Natomiast Patrik mia� ciemne i oczy tego samego koloru. Dan by� mocno umi�niony, Patrik zalicza� si� raczej do chudzielc�w. Mogliby za to by� bra�mi ze wzgl�du na spos�b bycia: spok�j, �agodno�� i poczucie humoru z gatunku �cichap�k, objawiaj�ce si� zawsze we w�a�ciwym momencie. Wcze�niej nie widzia�a tego podobie�stwa, a teraz nawet si� ucieszy�a. Po rozstaniu z Danem w �adnym zwi�zku nie czu�a si� szcz�liwa. By� mo�e dlatego, �e m�czy�ni, kt�rych szuka�a albo kt�rzy j� znajdowali, byli od niego tak odmienni. Niedojrzali, jak m�wi�a Anna. �Pr�bujesz wychowywa� tych ch�opak�w, zamiast znale�� sobie doros�ego faceta, wi�c nic dziwnego, �e ci nie wychodzi� � m�wi�a z kolei Marianne. Mo�e to i prawda. Lata lecia�y i Erika musia�a przyzna�, �e co jaki� czas wpada w panik�. �mier� rodzic�w u�wiadomi�a jej bardzo brutalnie, czego jej w �yciu brak. Od sobotniego wieczoru mimowolnie wraca�a my�lami do Patrika Hedstr�ma. G�os Dana wyrwa� j� z zamy�lenia.
��Cze��, d�ugo tak stoisz?
��Nie, dopiero co przysz�am. Pomy�la�am, �e dobrze przypomnie� sobie, jak wygl�da praca.
��Na pewno nie tak jak twoje zaj�cie. Dostajesz pieni�dze za to, �e ca�ymi dniami siedzisz na ty�ku i zmy�lasz. �mieszne.
Oboje si� u�miechn�li. Zawsze przecie� sprzeczali si� o to samo.
��Przynios�am ci co� gor�cego i posilnego.
Pokaza�a trzymany w r�ce koszyk.
��Jaki� jest pow�d tej wspania�omy�lno�ci? Czego ��dasz? Mego cia�a? A mo�e duszy?
��Dzi�kuj�, zatrzymaj sobie jedno i drugie, zw�aszcza dusz�. Marzenia �ci�tej g�owy.
Poda�a mu koszyk. Dan podtrzyma� j�, gdy przechodzi�a nad relingiem. Po�lizgn�a si�, bo by�o �lisko, i o ma�o nie klapn�a na pup�. Dan w ostatniej chwili z�apa� j� w pasie. Razem odgarn�li �nieg z jednej ze skrzy�, pieczo�owicie u�o�yli na niej r�kawiczki, a potem usiedli i rozpakowali koszyk. Dan u�miechn�� si� z zachwytem, gdy zobaczy� termos z gor�c� czekolad� i starannie zawini�te w foli� kanapki z kie�bas�.
��Jeste� prawdziwym skarbem.
Przez chwil� jedli w milczeniu. Przyjemnie by�o siedzie� w porannym blasku s�o�ca. Erika stara�a si� nie my�le� o tym, �e nie przestrzega dyscypliny w pracy. W ci�gu ostatniego tygodnia solidnie pracowa�a nad ksi��k�, uzna�a wi�c, �e nale�y jej si� troch� wolnego.
��Dowiedzia�a� si� czego� nowego na temat sprawy Alex Wijkner?
��Nie. Policja na razie niczego nie ustali�a.
��Z tego, co s�ysza�em, masz doj�cie do poufnych informacji.
U�miechn�� si� z�o�liwie. Erika nie mog�a si� nadziwi�, jak szybka i sprawna jest miejscowa poczta pantoflowa. Nie mia�a poj�cia, w jaki spos�b wiadomo�� o randce z Patrikiem mog�a rozej�� si� tak pr�dko.
��Nie wiem, o czym m�wisz.
��Oczywi�cie, nie wiesz. Jazda pr�bna ju� by�a?
Erika grzmotn�a go w pier� i nie mog�a powstrzyma� �miechu.
��Nie by�o. Poza tym nie wiem, czy jestem zainteresowana. To znaczy jestem, ale nie wiem, czy do tego stopnia. Zreszt� nie wiadomo, czy
��Jednym s�owem, wymi�kasz.
Erika nie znosi�a, gdy Dan mia� racj�. Najcz�ciej mia�, bo zna� j� a� za dobrze.
��Tak, przyznaj�, jako� niepewnie si� czuj�.
��Sama sobie odpowiedz, czy masz do�� odwagi, �eby wykorzysta� t� szans�. A pomy�la�a�, �e mo�e si� uda�?
Pomy�la�a nieraz w ostatnich dniach. Obecnie by�o to jednak pytanie czysto hipotetyczne. Przecie� tylko zjedli razem kolacj�.
��Uwa�am, �e powinna� i�� na ca�o��. Lepiej zaryzykowa� i straci�, ni� nie spr�bowa�
Erika postanowi�a zmieni� temat.
��Je�li chodzi o Alex, to trafi�am na co� dziwnego.
��Tak, a co?
Dan by� zaciekawiony.
��By�am w jej domu par� dni temu i znalaz�am pewien papier.
��Co? By�a� gdzie?
Erika nie odpowiedzia�a, udaj�c, �e nie dostrzega jego zdumienia.
��Znalaz�am odbitk� starego artyku�u z gazety o znikni�ciu Nilsa Lorentza. Potrafisz zrozumie�, po co trzyma�a artyku� sprzed dwudziestu pi�ciu lat schowany pod bielizn�?
��Pod bielizn�?! Erika, do cholery, o czym ty m�wisz?
Podnios�a r�k�, by go powstrzyma�, i m�wi�a dalej:
��Intuicja mi podpowiada, �e to ma zwi�zek z jej zab�jstwem. Nie wiem jaki, ale jestem przekonana, �e jest tu pogrzebany ca�kiem spory pies. W dodatku, kiedy tam by�am, kto� wszed� i myszkowa� po domu.
��Zwariowa�a�! � krzykn�� Dan.�� A w og�le co ci do tego? Znalezienie mordercy to zadanie policji.�� Z emocji g�os Dana przeszed� w falset.
��Tak, wiem. Nie krzycz tak, s�uch mam w porz�dku. Wiem, �e to nie moja sprawa, ale po pierwsze, ju� zosta�am w ni� wmieszana przez jej rodzin�, po drugie, kiedy� by�y�my sobie naprawd� bardzo bliskie, a po trzecie, trudno mi o niej nie my�le�, skoro ja j� tam znalaz�am.
Erika wola�a nie wspomina� o planowanej ksi��ce, �eby nie wysz�o na to, �e jest wyrachowana i nieczu�a. W dodatku Dan zareagowa� zbyt emocjonalnie. Przyzna�a mu jednak racj�, �e p�j�cie do domu Alex, zwa�ywszy na okoliczno�ci, by�o niem�dre.
��S�uchaj, przyrzeknij mi, �e dasz sobie z tym spok�j.
Po�o�y� jej r�ce na ramionach i odwr�ci� do siebie. Spojrzenie mia� � jak na niego � stalowe.
��Nie chc�, �eby sta�o ci si� co� z�ego. Zreszt� je�eli nadal b�dziesz si� w tym grzeba�, to mo�esz sobie napyta� biedy. Daj sobie z tym spok�j.
Dan zacisn�� palce na jej ramionach. Patrzy� jej prosto w oczy. Zaskoczona jego reakcj� Erika otworzy�a usta, by odpowiedzie�, gdy doszed� ich g�os stoj�cej na nabrze�u Pernilli.
��No prosz�, jak milutko.
W jej g�osie by� ch��d, jakiego Erika nigdy jeszcze nie s�ysza�a. Oczy jej pociemnia�y, zaciska�a d�onie. Na g�os Pernilli oboje zastygli, Dan z r�kami na ramionach Eriki. Jak oparzony cofn�� r�ce i wsta�.
��Cze��, kochanie. Wcze�niej dzi� sko�czy�a�? Erika wpad�a z kanapkami, chcia�a chwil� pogada�.
Dan t�umaczy� si� gor�czkowo, a Erika spogl�da�a ze zdumieniem to na niego, to na Pernill�. Nie poznawa�a jej. Pernilla wpatrywa�a si� w ni� oczami pociemnia�ymi z nienawi�ci. Zaci�ni�te pi�ci a� jej zbiela�y. Przez chwil� Erika pomy�la�a, �e Pernilla rzuci si� na ni�. Nie rozumia�a, co si� dzieje. Tyle lat min�o, odk�d sobie wszystko wyja�ni�y. Pernilla wie przecie�, �e nic mi�dzy nimi nie ma. A w ka�dym razie z takiego za�o�enia wysz�a Erika, cho� ju� nie mia�a tej pewno�ci. Sk�d ta ostra reakcja? Patrzy�a to na Dana, to na Pernill�. Trwa�a mi�dzy nimi milcz�ca walka, kt�r� Dan najwyra�niej przegra�. Erika nie mia�a ju� nic do powiedzenia. Uzna�a, �e najlepiej b�dzie zostawi� ich samych.
Pozbiera�a kubki i razem z termosem w�o�y�a do koszyka. Odchodz�c nabrze�em, s�ysza�a podniesione g�osy Dana i Pernilli.
Vera mia�a do�� wszystkiego. Sprz�tania brud�w po innych. �ycia bez odrobiny rado�ci. Ka�dy dzie� taki sam, bez r�nicy. Nieustannego poczucia winy, codziennego budzenia si� i k�adzenia do ��ka zawsze z t� sam� my�l� o Andersie.
Nastawi�a wod� na kaw� i usiad�a przy stole, czekaj�c, a� si� zagotuje. W ciszy rozlega�o si� tykanie zegara.
Dzi� sprz�ta�a u Lorentz�w. Zabra�o jej to ca�y dzie�, bo dom jest du�y. Czasem t�skni�a do dawnych lat, gdy sta�e miejsce pracy dawa�o pewno�� jutra. Ale r�wnie� presti� wynikaj�cy z faktu, �e by�a gospodyni� w domu najwa�niejszej rodziny w p�nocnej cz�ci prowincji Bohus. Ta t�sknota nachodzi�a j� tylko od czasu do czasu, bo zazwyczaj cieszy�a si�, �e nie musi ju� chodzi� tam co dzie�. Zgina� si� wp� przed Nelly Lorentz, kt�rej z ca�ego serca nienawidzi�a. Mimo to pracowa�a u niej przez wiele lat, a� przysz�y nowe czasy i trzymanie gospodyni na sta�e wysz�o z mody. Przez trzydzie�ci lat wbija�a wzrok w ziemi�, m�wi�c: tak, prosz� pani, oczywi�cie, prosz� pani, ju�, prosz� pani, walcz�c jednocze�nie z pokus�, by chwyci� cienk� szyj� Nelly i zacisn�� d�onie, a� przestanie oddycha�. Czasem pokusa by�a tak silna, �e musia�a chowa� r�ce pod fartuchem, by Nelly nie zauwa�y�a, jak dr��.
Gwizd czajnika oznajmi�, �e kawa gotowa. Vera z trudem wsta�a i wyprostowa�a si�. Si�gn�a po star�, wyszczerbion� fili�ank� i nala�a sobie kawy. Fili�anka by�a jedyn� pozosta�o�ci� po zastawie z prezentu �lubnego od rodzic�w Arvida. Dobra, du�ska porcelana. Niebieskie kwiatki na bia�ym tle nawet nie bardzo wyblak�y, chocia� min�o tyle lat. Za �ycia Arvida wyjmowa�a serwis tylko na specjalne okazje, ale po jego �mierci nie widzia�a r�nicy mi�dzy codzienno�ci� i �wi�tem. Naturaln� kolej� rzeczy cz�� serwisu z czasem si� wyt�uk�a, a reszt� dziesi�� lat temu w ataku delirium pot�uk� Anders. Zosta�a tylko ta jedna, ulubiona fili�anka.
Vera rozkoszowa�a si� smakiem kawy. Ostatni �yk wyla�a na spodek i wypi�a przez kostk� cukru. Po�o�y�a na krze�le nogi, obola�e i zm�czone po ca�odziennym sprz�taniu.
Mieszka�a tu od niemal czterdziestu lat i zamierza�a zosta� do �mierci, chocia� dom by� ma�y, bardzo skromny i niezbyt wygodny. W dodatku znajdowa� si� na szczycie stromego wzg�rza i id�c do domu, Vera zawsze musia�a kilka razy przystawa�, by zaczerpn�� tchu. Czas nie obszed� si� z nim �askawie. By� mocno sfatygowany, zar�wno z zewn�trz, jak i w �rodku. Po�o�enie by�o jednak na tyle atrakcyjne, �e dosta�aby niez�� sum�, gdyby chcia�a go sprzeda�. Ale nawet jej to przez my�l nie przesz�o. Wola�aby raczej dopu�ci� do tego, �eby si� rozpad� ze staro�ci, ni� si� wyprowadzi�. Kiedy� przecie� mieszka�a tu z Arvidem, przez par� kr�tkich i szcz�liwych lat ma��e�stwa. W sypialni nadal sta�o ��ko, w kt�rym sp�dzi�a pierwsz� w �yciu noc poza rodzinnym domem. Noc po�lubn�. W tym ��ku zosta� pocz�ty Anders. A potem, gdy przyty�a i nie mog�a ju� le�e� inaczej ni� na boku, Arvid przytula� si� do jej plec�w, g�aska� po brzuchu i szeptem m�wi�, jak b�dzie wygl�da� w przysz�o�ci ich wsp�lne �ycie. M�wi� o dzieciach, kt�re tu b�d� ros�y, o tym, �e ich �miech b�dzie rozbrzmiewa� w ca�ym domu. A kiedy dzieci si� wyprowadz�, oni b�d� na staro�� siadywa� przy kominku, ka�de na swoim fotelu na biegunach, rozmawiaj�c o swoim cudownym �yciu we dwoje. Mieli wtedy po dwadzie�cia kilka lat i zupe�nie nie wyobra�ali sobie, co mo�e si� czai� za w�g�em.
Wiadomo�� dopad�a j� przy tym samym kuchennym stole. Do drzwi zastuka� policjant Pohl. Zobaczy�a go, jak stoi z czapk� w r�ku, i ju� wiedzia�a, co b�dzie. Zacz�� co� m�wi�, a Vera uciszy�a go, k�ad�c palec na usta. Potem skin�a r�k�, by wszed� do kuchni. Wtoczy�a si� za nim, kiwaj�c na boki, bo by�a w dziewi�tym miesi�cu, a potem zabra�a si� do parzenia kawy. Czekaj�c, a� woda si� zagotuje, wpatrywa�a si� w m�czyzn� siedz�cego po drugiej stronie sto�u. Nie m�g� znie�� jej spojrzenia i w�drowa� wzrokiem po �cianach, rozci�gaj�c od czasu do czasu przyciasny ko�nierzyk. Postawi�a na stole fili�anki z gor�c� kaw� i dopiero wtedy da�a znak r�k�, �e mo�e m�wi�. Sama nie odezwa�a si� ani s�owem. Ws�uchiwa�a si� w narastaj�ce buczenie w g�owie, przez kt�re nie przebija�o si� ani jedno s�owo, chocia� patrzy�a na poruszaj�ce si� usta policjanta. Nie musia�a s�ysze�, by zrozumie�, �e Arvid spocz�� na dnie morza, gdzie jego cia�o ko�ysze si� w�r�d wodorost�w. �adne s�owa tego nie zmieni�, nie rozgoni� g�stniej�cych na niebie ciemnych chmur.
Vera ci�ko westchn�a. Ludzie, kt�rzy utracili bliskich, m�wili, �e z biegiem lat ich obraz zaciera si� i staje coraz mniej wyra�ny. U niej by�o zupe�nie na odwr�t. Obraz Arvida stawa� si� coraz wyra�niejszy. Czasem widzia�a go przed sob� tak jasno, �e b�l �ciska� serce �elazn� obr�cz�. Anders by� wykapanym ojcem, co by�o i dopustem bo�ym, i b�ogos�awie�stwem. Gdyby Arvid �y�, nic z�ego by si� nie sta�o. Arvid dodawa� jej si�, z nim da�aby sobie rad� ze wszystkim.
Drgn�a na d�wi�k telefonu. Wytr�ci� j� niemile ze wspomnie�. Pomagaj�c sobie r�kami, zdj�a z krzes�a zdr�twia�e nogi i lekko kulej�c, po�pieszy�a do przedpokoju.
��Matka, to ja.
Anders be�kota�. Dzi�ki wieloletniemu do�wiadczeniu dok�adnie wiedzia�a, w jakim stanie jest jej syn. Mniej wi�cej w po�owie drogi do utraty przytomno�ci. Westchn�a.
��Co s�ycha�, Anders?
Pomin�� jej pytanie. Nie zdziwi�a si�. Tyle odby�a tych rozm�w.
Stoj�c ze s�uchawk� przy uchu, spojrza�a na swoje odbicie w starym, pokrytym ciemnymi plamami lustrze. Pomy�la�a, �e przypomina to lustro. W�osy zniszczone, siwe, jedynie tu i �wdzie przebija� dawny kolor. Podcina�a je no�yczkami do paznokci, stoj�c przed lustrem w �azience, a potem zaczesywa�a g�adko do g�ry. Nie ma co wyrzuca� pieni�dzy na fryzjera. Twarz od zmartwie� poorana zmarszczkami i fa�dami. Ubrania takie jak ona sama, bez wyrazu, cho� praktyczne, najcz�ciej w kolorze szarym albo zielonym. Wieloletnia har�wka i niech�� do gotowania sprawi�y, �e w odr�nieniu od wielu kobiet w jej wieku nie nabra�a cia�a. Pozosta�a �ylasta i silna jak ko� roboczy.
Nagle dotar�o do niej, co po drugiej stronie s�uchawki m�wi Anders. Z przestrachem oderwa�a wzrok od lustra.
��Matka, przed domem pe�no samochod�w policyjnych. To na pewno po mnie. Na pewno. Cholera, co robi�?
M�wi� coraz g�o�niej, w jego g�osie s�ycha� by�o panik�. Vera zlodowacia�a. Spojrza�a w lustro i zobaczy�a, �e r�ce jej zbiela�y od �ciskania s�uchawki.
��Nic nie r�b, Anders, zaczekaj na mnie. Zaraz tam b�d�.
��Okej, ale po�piesz si�. To nie jest tak jak zwykle, kiedy jest jeden samoch�d z glinami. Teraz s� trzy, maj� w��czone koguty i syreny. Cholera�
��Anders, pos�uchaj mnie. Oddychaj g��boko i uspok�j si�. Odk�adam s�uchawk� i biegn� do ciebie.
Uda�o jej si� troch� go uspokoi�. Vera od�o�y�a s�uchawk�, zarzuci�a palto i wybieg�a, nie my�l�c nawet o zamkni�ciu drzwi na klucz.
Pobieg�a przez parking za dawnym postojem taks�wek, a potem skr�tem ko�o tylnego wej�cia do sklepu spo�ywczego Evy. Zaraz jednak musia�a zwolni�. Do domu Andersa dotar�a dopiero po prawie dziesi�ciu minutach.
Trafi�a na moment, gdy dw�ch barczystych policjant�w wyprowadza�o go z bloku. W kajdankach. Chcia�o jej si� krzycze�, ale na widok s�siad�w patrz�cych z okien jak s�py zdusi�a w sobie ten krzyk. Nie zafunduje im dodatkowego przedstawienia. Jedyne, co jej pozosta�o, to godno��. Nienawidzi�a obmawiania oblepiaj�cego jak guma do �ucia. Teraz b�d� mieli now� po�ywk�. Przecie� wiedzia�a, co m�wi� � biedna Vera, najpierw m�� uton��, potem syn stoczy� si� przez w�dk�. A taki z niej porz�dny cz�owiek. Bardzo dobrze wiedzia�a, �e tak w�a�nie m�wi�. Wiedzia�a te�, �e zrobi wszystko, by zminimalizowa� szkody. Tylko nie wolno jej si� za�ama�, bo wtedy wszystko runie jak domek z kart. Zwr�ci�a si� do stoj�cej najbli�ej policjantki, drobnej, jasnow�osej kobiety, do kt�rej jako� nie pasowa� policyjny mundur. Nie przyzwyczai�a si� do nowych porz�dk�w, do tego, �e kobiety mog� pracowa� w ka�dym zawodzie.
��Jestem matk� Andersa Nilssona. Co si� sta�o? Dok�d go zabieracie?
��Niestety nie mog� powiedzie�. Prosz� zwr�ci� si� do komisariatu w Tanumshede. Wieziemy go do tamtejszego aresztu.
Serce jej zamar�o. Domy�li�a si�, �e tym razem nie chodzi o pijack� awantur�. Samochody policyjne odje�d�a�y jeden za drugim. W ostatnim zobaczy�a Andersa. Siedzia� na tylnym siedzeniu mi�dzy dwoma policjantami. Odwr�ci� si� i patrzy� na ni�, dop�ki nie znikn�a z pola widzenia.
Patrik widzia� samoch�d wioz�cy Andersa Nilssona w kierunku Tanumshede. Osobi�cie by� zdania, �e to przesada u�ywa� tak znacznych si�, ale Mellberg chcia� przecie� przedstawienia. W zwi�zku z tym wezwa� dodatkowe posi�ki z Uddevalli. Wed�ug Patrika oznacza�o to, �e czterech z sze�ciu policjant�w marnowa�o czas.
Na parkingu zosta�a kobieta wpatruj�ca si� w odje�d�aj�ce samochody.
��To matka sprawcy � odezwa�a si� asystentka Lena Waltin z policji w Uddevalli. Ona r�wnie� zosta�a na miejscu, �eby razem z Patrikiem przeprowadzi� rewizj� w mieszkaniu Andersa.
��Dobrze wiesz, �e nie jest �sprawc��, dop�ki nie zostanie oskar�ony i skazany. Do tego czasu jest tak samo niewinny jak my.
��Akurat. Mog� si� za�o�y� o roczn� pensj�, �e facet jest winny.
��Tak ma�o? Skoro ju� jeste� taka pewna, mog�aby� postawi� wi�cej.
��Bardzo �mieszne. �arty z policyjnych zarobk�w to jak wy�miewanie si� z cudzego kalectwa.
Patrik musia� jej przyzna� racj�.
��Nie ma na co czeka�. Idziemy?
Widzia�, �e matka Andersa jeszcze stoi na parkingu i patrzy za samochodami, kt�re dawno odjecha�y. By�o mu jej �al. Przez chwil� chcia� nawet podej�� do niej. Ale Lena poci�gn�a go za rami� i kiwn�a g�ow� w kierunku klatki schodowej. Patrik westchn��, wzruszy� ramionami i poszed� za ni�.
Drzwi nie by�y zamkni�te na klucz, o czym przekonali si�, chwyciwszy za klamk�. Weszli do przedpokoju. Patrik rozejrza� si� i zn�w westchn��. Mieszkanie by�o w op�akanym stanie. Ciekawe, czy w tym ba�aganie uda si� znale�� co� istotnego. Przeszli mi�dzy pustymi butelkami walaj�cymi si� w przedpokoju, ogarniaj�c spojrzeniem pok�j i kuchni�.
��Fuj!�� Lena potrz�sn�a g�ow� z obrzydzeniem.
Oboje wyci�gn�li z kieszeni cienkie gumowe r�kawiczki. Jakby si� um�wili, Patrik zacz�� od pokoju, a Lena od kuchni.
Pok�j Andersa sprawia� schizofreniczne wra�enie. Z jednej strony brud, �mieci i niemal ca�kowity brak mebli i przedmiot�w osobistych, przez co przypomina� typow� narkoma�sk� melin�, jakie Patrik widywa� nieraz podczas s�u�by w policji. Z drugiej strony nie widzia� jeszcze meliny pe�nej obraz�w. Wisia�y tak g�sto, �e ca�kowicie pokrywa�y �ciany od wysoko�ci metra nad pod�og� a� po sufit. By�y to obrazy abstrakcyjne, namalowane w gor�cych barwach, od kt�rych a� oczy piek�y. Patrik chcia� je zas�oni� r�k�. Dzia�a�y na niego niezwykle mocno, wr�cz fizycznie, jak kopniak w brzuch. Niemal si� s�ania�. Musia� odwr�ci� wzrok, bo wydawa�y si� wyskakiwa� ze �cian.
Przyst�pi� do przegl�dania rzeczy Andersa. Niewiele ich by�o. Przez chwil� poczu� wdzi�czno��, �e mia� w �yciu tyle szcz�cia. W�asne problemy wyda�y mu si� mia�kie. Zadziwi�a go niezwykle silna wola �ycia Andersa, widoczna mimo pozornej mizerii. Dzi�ki tej woli Anders Nilsson wci�� trwa�, dzie� za dniem, rok za rokiem. Czy w jego �yciu by�o jeszcze miejsce na rado��? Czy kiedykolwiek �ywi� uczucie, kt�re sprawia, �e warto �y�: rado��, oczekiwanie, szcz�cie, uniesienie � czy mo�e wszystko by�o jedynie odcinkiem drogi prowadz�cej do kolejnej dawki alkoholu?
Patrik po kolei bra� wszystko do r�ki. Sprawdzi�, czy nie ma niczego w materacu, przejrza� szuflady, zajrza� pod nie, ostro�nie zdj�� wszystkie obrazy i obejrza� je od ty�u. Nic. Zupe�nie nic godnego uwagi. Poszed� do kuchni, by zobaczy�, czy Lena mia�a wi�cej szcz�cia.
��Co za chlew. Jak mo�na tak �y�?
Z obrzydzeniem przegl�da�a zawarto�� worka ze �mieciami. Wysypa�a je na gazet�.
��Znalaz�a� co� ciekawego?
��I tak, i nie. Kilka rachunk�w. Numery telefon�w na billingu mog� okaza� si� ciekawe. Reszta to ch�am.�� Z g�o�nym pla�ni�ciem �ci�gn�a r�kawiczki.�� Jak my�lisz? Starczy tego na dzi�?
Patrik spojrza� na zegarek. Sp�dzili tu dwie godziny. Na dworze zrobi�o si� ju� ciemno.
��Tak. Wi�cej nie da si� zrobi�. Jak si� zabierzesz do domu? Mo�e ci� podwie��?
��Dam sobie rad�, przyjecha�am swoim samochodem. Ale dzi�kuj�.
Z ulg� opu�cili mieszkanie, pami�taj�c, by nie zostawi� otwartego, tak jak je zastali.
Kiedy wyszli na parking, pali�y si� ju� latarnie uliczne. Zd��y�o napada� troch� �niegu, trzeba go by�o odgarn�� z przednich szyb samochod�w. Jad�c w kierunku stacji benzynowej OKQ8, Patrik mia� coraz silniejsze prze�wiadczenie, �e co� si� nie zgadza. Towarzyszy�o mu przez ca�y dzie�. Nie wierzy�, �eby Mellberg zada� w�a�ciwe pytania �wiadkowi, kt�rego zeznania doprowadzi�y do zatrzymania Andersa. Powinien si� temu bli�ej przyjrze�. Decyzj� podj�� na samym �rodku skrzy�owania. Zawr�ci� i zamiast do Tanumshede skierowa� si� do Fj�llbacki. Mia� nadziej�, �e zastanie w domu Dagmar Petr�n.
Erika rozmy�la�a o d�oniach Patrika. U m�czyzny ocenia�a w pierwszej kolejno�ci d�onie i przeguby, bo uwa�a�a, �e bywaj� bardzo seksowne. Nie powinny by� ma�e, ale te� nie musia�y by� wielkie jak bochny. Dostatecznie du�e i �ylaste, bez w�os�w, gibkie i sprawne. R�ce Patrika by�y w�a�nie takie, jak trzeba.
Si�� woli oderwa�a si� od marze�. Nie warto ich trwoni� na co�, co jak dot�d objawia si� tylko lekkim dr�eniem w okolicy �o��dka. Poza tym nie wiadomo, jak d�ugo zostanie we Fj�llbace. Je�li dom zostanie sprzedany, ju� nic nie b�dzie jej tu trzyma�. Czeka na ni� mieszkanie w Sztokholmie i dotychczasowe �ycie w�r�d przyjaci�. Czas sp�dzony we Fj�llbace oka�e si� jedynie kr�tkim epizodem w �yciorysie, a w takim razie g�upio by�oby budowa� romantyczne zamki na lodzie po jednym spotkaniu z przyjacielem z dzieci�stwa.
Erika westchn�a, patrz�c na zmierzch nad horyzontem. By�a dopiero trzecia po po�udniu. Wci�gn�a wielki, robiony na drutach sweter, kt�ry niegdy� w ch�odne dni ojciec nosi� na morzu. Zmarzni�te r�ce ukry�a w r�kawach, a ich ko�ce zwi�za�a. Siedzia�a, u�alaj�c si� nad sob�. Nie mia�a si� z czego cieszy�. �mier� Alex, sp�r o dom, Lucas, ksi��ka, kt�ra jej nie idzie � wszystko jej ci��y�o. Temu wszystkiemu towarzyszy�a �wiadomo��, �e w zwi�zku ze �mierci� rodzic�w zosta�o jeszcze tyle do zrobienia, pod ka�dym wzgl�dem, zar�wno praktycznym, jak i emocjonalnym. Ju� nie mia�a si� na porz�dki. Po domu wala�y si� worki na �mieci i kartony zape�nione tylko do po�owy. W �rodku r�wnie� mia�a miejsca zape�nione tylko do po�owy, wiele lu�nych w�tk�w i pl�tanin� emocji.
Przez ca�e popo�udnie wraca�a do niej scena mi�dzy Danem a Pernill�, kt�rej by�a �wiadkiem. Wszystko by�o nie tak. Min�o przecie� wiele lat, odk�d u�o�y�y sobie wzajemne stosunki, a przynajmniej tak si� zdawa�o Erice. Dlaczego wi�c Pernilla zareagowa�a w taki spos�b? Erika zastanawia�a si�, czy dzwoni� do Dana, ale zrezygnowa�a, boj�c si�, �e s�uchawk� podniesie Pernilla. Nie mia�a ochoty na kolejn� awantur�. Postanowi�a da� sobie spok�j i nie my�le� o tym, w nadziei, �e Pernilla po prostu wsta�a lew� nog� i przy nast�pnym spotkaniu oka�e si�, �e jest po sprawie. Mimo to gryz�a j� ta historia. Przeczuwa�a, �e nie by� to przypadkowy wybuch, �e chodzi�o o co� wi�cej, cho� nie mia�a poj�cia o co.
Bardzo si� martwi�a op�nieniem w pracy nad ksi��k�. �eby poprawi� sobie samopoczucie, postanowi�a wzi�� si� do pisania. Zasiad�a do stoj�cego w gabinecie komputera, ale najpierw musia�a zdj�� ciep�y sweter. Na pocz�tku pisanie sz�o jej opornie, ale po chwili nabra�a rozp�du. Zazdro�ci�a pisarzom, kt�rzy potrafi� narzuci� sobie re�im, bo sama prze�ywa�a katusze, zmuszaj�c si� do pisania. Nie tyle z lenistwa, ile ze strachu, �e od ostatniego razu zd��y�a utraci� t� zdolno��. �e b�dzie t�po �l�cze� nad klawiatur� ze wzrokiem wbitym w ekran, z pustk� przed oczami i �wiadomo�ci�, �e brakuje jej s��w i �e ju� nigdy nie napisze ani jednego zdania. Jak dot�d obawy te si� nie spe�ni�y, co za ka�dym razem przyjmowa�a z wielk� ulg�. Palce biega�y po klawiaturze. W ci�gu zaledwie godziny napisa�a dwie strony. Po kolejnych trzech dosz�a do wniosku, �e nale�y jej si� nagroda i mo�e po�wi�ci� nieco czasu na ksi��k� o Alex.
Dobrze zna� t� cel�, nieraz do niej trafia�. Noce w celi i rzygowiny na pod�odze w najgorszych okresach nale�a�y do codzienno�ci. Ale tym razem to co innego. Teraz to naprawd� powa�na sprawa.
Po�o�y� si� na boku i zwin�� w k��bek, z g�ow� na d�oniach, by nie dotyka� policzkiem plastikowego obicia twardej pryczy. Dygota� z zimna, bo w celi by�o ch�odno, a we krwi mia� coraz mniej alkoholu.
Dowiedzia� si�, �e jest podejrzany o zamordowanie Alex. Potem wepchn�li go do celi i powiedzieli, �e ma czeka�, a� kto� po niego przyjdzie. A co innego mia�by robi� w pustej celi? Dawa� lekcje rysunku? U�miechn�� si� krzywo.
Kiepsko mu si� my�la�o, kiedy nie mia� na czym zaczepi� oka. Na betonowych �cianach, pomalowanych na jasnozielono, tu i �wdzie, tam gdzie farba odpad�a, powsta�y szare plamy. W my�lach pomalowa� te �ciany wyrazistymi barwami. Tu pas czerwonego, tam ��tego. Mocne poci�gni�cia p�dzla szybko upora�y si� z wytart� zieleni�. Oczyma wyobra�ni widzia� przed sob� feeri� barw i dopiero wtedy uda�o mu si� zebra� my�li.
Alex nie �yje. Nie by�a to my�l, od kt�rej mo�na uciec, lecz niezaprzeczalny fakt. Umar�a, a wraz z ni� umar�a jego przysz�o��.
Nied�ugo po niego przyjd�. B�d� go ci�ga�, popycha�, drwi�, a� dotr� do nagiej prawdy. Nie potrafi ich powstrzyma�, nie wie nawet, czy chcia�by. Tylu rzeczy ju� nie wie. Wcze�niej te� nie wiedzia�. Przez koj�ce opary alkoholu niewiele do niego dociera�o. Tylko Alex. �wiadomo��, �e ona oddycha gdzie� tym samym powietrzem co on, �e my�li i cierpi tak samo jak on. Tylko to by�o w stanie przedrze� si� do niego przez zdradliwe opary otulaj�ce przesz�o�� mi�osiern� ciemno�ci�.
Le��c na pryczy, poczu�, �e nogi mu zdr�twia�y, ale nie chcia�o mu si� ruszy�. Je�li si� poruszy, straci kontrol� nad barwami z wyobra�ni i zn�w b�dzie musia� patrze� na nag� brzydot� �cian celi.
W chwilach jasno�ci dostrzega� ironi� swego losu. Od urodzenia mia� wprost nienasycon� potrzeb� pi�kna, a skazany by� na �ycie w brudzie i brzydocie. Mo�e taki los mia� zapisany w gwiazdach, a mo�e przes�dzony owego feralnego dnia.
Gdyby nie to. Tyle razy kr��y� my�lami wok� owego �gdyby�. Bawi� si� my�l�, jak wygl�da�oby jego �ycie, �gdyby�. Mo�e �y�by dobrze, uczciwie, w rodzinie, we w�asnym domu. Sztuka by�aby �r�d�em rado�ci, a nie rozpaczy. Dzieci bawi�ce si� w ogrodzie ko�o pracowni, przyjemne zapachy rozchodz�ce si� z kuchni. Prawdziwa idylla, jak z obrazk�w Carla Larssona, z dodatkiem r�owej po�wiaty. Po�rodku tego obrazka sta�a Alex, zawsze w samym centrum, a on kr��y� wok� niej jak planeta wok� s�o�ca.
Fantazjowanie na ten temat zazwyczaj rozgrzewa�o go od �rodka, ale teraz si� zmieni�, sta� si� sinoniebieski, zimny, wia�o od niego lodowatym ch�odem. Dobrze to zna�. Przez wiele nocy bada� go w spokoju, a� do najmniejszego szczeg�u. Najwi�kszy l�k budzi�a w nim krew. Jej czerwie� ostro kontrastowa�a z b��kitem. Jak zwykle by�a tam r�wnie� �mier�. Gdzie� w tle zaciera�a r�ce z zadowolenia i czeka�a na jaki� jego ruch, cokolwiek. Jedyne, co m�g� zrobi�, to nie zwraca� uwagi, ignorowa�. Wtedy znika�a. Mo�e obraz odzyska zn�w r�ow� po�wiat�. Mo�e Alex si� do niego u�miechnie tym swoim szarpi�cym trzewia u�miechem. Ale �mier� by�a zbyt blisk� znajom�, by mo�na by�o j� lekcewa�y�. Znali si� od wielu lat, i nie sta�a si� przez to przyjemniejsza. Nawet w ja�niejszych wsp�lnych chwilach wciska�a si� namolnie mi�dzy niego a Alex.
Cisza panuj�ca w celi dzia�a�a koj�co. Dochodzi�y g�osy ludzi, ale by�y tak odleg�e, jakby pochodzi�y z innego �wiata. Z marze� wyrwa� go dopiero odg�os zbli�aj�cych si� krok�w. Rozleg� si� szcz�k zamka, drzwi si� otworzy�y i stan�� w nich ma�y, t�usty komisarz. Anders spu�ci� nogi na pod�og�. Pora przes�uchania. Lepiej mie� to za sob�.
Si�ce zblad�y na tyle, �e da�y si� ukry� pod grub� warstw� pudru. Anna wpatrywa�a si� w swoje odbicie w lustrze. Widzia�a zniszczon�, wycie�czon� twarz, na kt�rej � bez makija�u � wyra�nie odznacza�y si� zarysy siniak�w. Jedno oko mia�a nadal nieco przekrwione. Zmatowia�e w�osy wisia�y martwo, przyda�oby si� podci�� ko�c�wki. Nie mog�a si� zebra�, by um�wi� si� na wizyt� u fryzjera. Ca�� energi� po�wi�ca�a dzieciom i ich potrzebom, �eby si� tylko nie za�ama�. Jak mog�o do tego doj��?
�ci�gn�a w�osy w ko�ski ogon i mozolnie zacz�a si� ubiera�, unikaj�c ruch�w, kt�re powodowa�y b�l w �ebrach. Dawniej pilnowa� si� i bi� j� tylko w te miejsca, kt�re da�o si� ukry� pod ubraniem, ale od p� roku ju� si� tym nie przejmowa� i bi� po twarzy.
Najgorsze by�y nie same uderzenia, ale �ycie w oczekiwaniu na kolejny cios, kolejne uderzenie pi�ci�. Okrucie�stwo Lucasa polega�o r�wnie� na tym, �e igra� z jej strachem. Podnosi� r�k�, jakby mia� uderzy�, ale zamiast tego g�aska� j� i si� u�miecha�. Czasem cios spada� jak grom z jasnego nieba. Nie potrzebowa� powodu. Cios pi�ci� w brzuch, w g�ow�, w plecy, gdziekolwiek, m�g� nast�pi� na przyk�ad podczas rozmowy o zakupach na obiad albo o wyborze programu telewizyjnego. Nie traci� przy tym w�tku, m�wi� dalej, jakby nic si� nie sta�o, a Anna bez tchu le�a�a na pod�odze. Rozkoszowa� si� w�adz� nad ni�.
Ubrania Lucasa by�y porozrzucane po ca�ej sypialni. Anna pozbiera�a je starannie, cz�� porozwiesza�a, cz�� wrzuci�a do kosza na brudn� bielizn�. Po zrobieniu porz�dk�w w sypialni zajrza�a do dzieci. Adrian spa� spokojnie ze smoczkiem w buzi, lekko pochrapuj�c. Emma siedzia�a w swoim ��eczku, bawi�c si� spokojnie. By�a taka podobna do Lucasa. Taki sam zdecydowany wyraz kanciastej twarzyczki i takie same lodowato b��kitne oczy. Ten sam up�r.
By� to jeden z powod�w, dla kt�rych nie mog�a przesta� kocha� Lucasa. Nie kocha� go oznacza�oby odrzuci� Emm�. Lucas by� cz�ci� Emmy, a zatem i Anny. By� zreszt� dobrym ojcem. Adrian by� za ma�y, aby rozumie�, ale Emma uwielbia�a Lucasa, i Anna nie potrafi�a zdoby� si� na to, aby jej odebra� ojca. Jak mog�aby pozbawi� dzieci po�owy ich poczucia bezpiecze�stwa, zburzy� to, co znaj� i co jest dla nich wa�ne? Musi by� silna za niego i za siebie, a wtedy uporaj� si�. Przecie� kiedy� tak nie by�o. Na pewno b�dzie dobrze. Musi by� silna. Lucas m�wi�, �e nie chce jej bi�, ale musi, bo ona nie robi tego, co powinna. Gdyby tylko chcia�a, mog�aby by� lepsz� �on�. M�wi�, �e Anna go nie rozumie. Gdyby umia�a go zadowoli�, robi�a, co nale�y, nie czu�by si� ni� rozczarowany.
Erika tego nie rozumie. Ta jej samodzielno�� i �ycie w pojedynk�, odwaga i dusz�ca nadopieku�czo��. W g�osie Eriki Anna s�ysza�a pogard�, kt�ra doprowadza�a j� do furii. Co ona mo�e wiedzie� o ma��e�stwie, o rodzinie? O ci�arze odpowiedzialno�ci, pod kt�rym cz�owiek a� si� ugina? Erika musi martwi� si� tylko o siebie. Zawsze by�a przem�drza�a, a matczyna troskliwo��, kt�r� otacza�a Ann�, chwilami by�a trudna do zniesienia. Wodzi�a za ni� niespokojnym wzrokiem, podczas gdy Anna chcia�a tylko, �eby jej dano spok�j. Jakie mia�o znaczenie, �e mama nie dba�a o c�rki, skoro dba� tata? Jedno z rodzic�w to i tak nie�le. R�nica mi�dzy ni� a Erik� polega�a na tym, �e Anna to akceptowa�a, a Erika doszukiwa�a si� przyczyn. Najcz�ciej zreszt� w samej sobie. Dlatego w�a�nie stara�a si� a� za bardzo. Anna postanowi�a w og�le o nic si� nie stara�. Pro�ciej by�o nie zastanawia� si�, p�yn�� z pr�dem i �y� z dnia na dzie�. St�d ten �al do Eriki. �e si� o ni� martwi�a i rozpieszcza�a j�, co utrudnia�o zamykanie oczu na prawd� i rzeczywisto��. Odej�cie z domu by�o dla Anny jak wyzwolenie. Wkr�tce potem pozna�a Lucasa i my�la�a, �e oto spotka�a jedynego cz�owieka, kt�ry potrafi j� kocha� tak�, jaka jest, a co wi�cej, uszanowa� jej potrzeb� wolno�ci.
U�miechn�a si� gorzko, sprz�taj�c po �niadaniu. Wolno�� sta�a si� dla niej poj�ciem zupe�nie obcym. Ograniczy�a si� do kilkupokojowego mieszkania. Tylko dzieci sprawia�y, �e Anna jeszcze funkcjonowa�a. Dzieci i nadzieja, �e je�li znajdzie spos�b, w�a�ciwe zakl�cie, wszystko b�dzie jak dawniej.
Przykry�a maselniczk�, w�o�y�a ser do plastikowej torebki, a brudne naczynia do zmywarki i wytar�a st�. Kiedy ju� wszystko l�ni�o czysto�ci�, usiad�a na krze�le i rozejrza�a si� po kuchni. S�ycha� by�o tylko paplanie Emmy dochodz�ce z dzieci�cego pokoju. Kuchnia by�a jasna i przestronna, z drewna i stali � wysmakowane po��czenie. Nie oszcz�dzali na wystroju, dominuj�cymi markami by�y zatem Philippe Starck i Poggenpohl. Anna wola�aby przytulniejszy styl, ale kiedy wprowadza�a si� do pi�knego pi�ciopokojowego mieszkania na sztokholmskim �stermalmie, wiedzia�a ju�, �e ma si� nie odzywa�.
Nie przyjmowa�a do wiadomo�ci, �e Erice mo�e by� �al domu we Fj�llbace. Nie mog�a sobie pozwoli� na sentymenty, bo pieni�dze ze sprzeda�y domu mog�y oznacza� nowy pocz�tek dla niej i dla Lucasa. Wiedzia�a, �e Lucas nie lubi swojej pracy w Sztokholmie i chcia�by wr�ci� do t�tni�cego �yciem Londynu, gdzie ma szanse na wielk� karier�. Dla niego Sztokholm by� za�ciankiem. Przy uwzgl�dnieniu wysokich, bardzo wysokich zarobk�w Lucasa i dotychczasowych oszcz�dno�ci pieni�dze uzyskane ze sprzeda�y domu we Fj�llbace pozwol� im na zakup odpowiedniego domu w Londynie. Lucasowi na tym zale�a�o, a tym samym zale�a�o i jej. Erika da sobie rad�. Zaprz�taj� j� tylko w�asne sprawy. Prac� i mieszkanie ma w Sztokholmie, a i tak dom we Fj�llbace s�u�y�by jej tylko podczas letnich urlop�w. Jej r�wnie� przydadz� si� te pieni�dze, bo o zarobkach z pisania nie warto nawet wspomina�. Anna wiedzia�a, �e siostrze si� nie przelewa. Z czasem Erika zrozumie, �e tak jest lepiej dla nich obu.
Z dzieci�cego pokoju dobieg� dono�ny g�os Adriana. Koniec odpoczynku. Nie ma co si� zamartwia�. Siniaki znikn� jak zawsze, a jutro b�dzie nowy dzie�.
Patrik czu� lekko�� w sercu. Id�c po schodach do Dagmar Petr�n, pokonywa� po dwa stopnie naraz. Kiedy jednak doszed� na g�r�, musia� chwil� odpocz��. Pochyli� si� w prz�d z r�kami opartymi na kolanach. No c�, nie ma ju� dwudziestu lat. To spostrze�enie w jeszcze wi�kszym stopniu dotyczy�o kobiety, kt�ra otworzy�a drzwi. Malutka i pomarszczona jak suszona �liwka. W dodatku tak zgarbiona i pokrzywiona, �e si�ga�a mu nieco powy�ej pasa. Mia�o si� wra�enie, �e przewr�ci j� najl�ejszy powiew wiatru. Ale patrz�ce na niego oczy b�yszcza�y �ywo jak u m�odej dziewczyny.
��Nie stercz tu, ch�opcze. Wejd�, kawy dostaniesz.
G�os mia�a zaskakuj�co mocny. Patrik poszed� za ni� pos�usznie. Czu� si� jak uczniak. Powstrzyma� si� od uk�onu i musia� si� mocno stara�, aby dotrzyma� kroku pani Petr�n, posuwaj�cej si� naprz�d w �limaczym tempie. Przekroczy� pr�g i stan�� jak wryty. Nigdy w �yciu nie widzia� tylu miko�aj�w. Figurki zajmowa�y ca�y pok�j. Miko�aje duzi i mali, starzy i m�odzi, �wiec�cy i ca�kiem zwykli. Patrik czu�, �e jego m�zg pracuje na najwy�szych obrotach, by upora� si� z nat�okiem wra�e� wzrokowych. Z trudem zamkn�� usta, bo szcz�ka opad�a mu a� na pier�.
��Jak si� podoba? �liczne, prawda?
Patrik nie wiedzia�, co odpowiedzie�, i dopiero po chwili wyj�ka�:
��Ale� tak. Fantastyczne.
Spojrza� na ni� niespokojnie, by sprawdzi�, czy pani Petr�n zarejestrowa�a pewn� niezgodno�� mi�dzy s�owami a tonem, jakim zosta�y wypowiedziane.
��Spokojnie, dobrze jest. Wiem doskonale, �e to nie w jego gu�cie, ale ze staro�ci� ��cz� si� pewne obowi�zki. Rozumie?
��Obowi�zki?
��Trzeba mie� jakie� dziwactwa, �eby by� ciekawym dla innych. W przeciwnym razie jest si� tylko nudn� star� bab�, kt�rej nikt nie chce zna�.
��Ale dlaczego miko�aje?
Patrik nadal nie rozumia�, wi�c pani Petr�n t�umaczy�a jak dziecku.
��Pierwsz� zalet� miko�aj�w jest to, �e wystawia si� je raz na rok. Przez reszt� roku tak tu pusto, �e sobie nie wyobra�a. Druga zaleta polega na tym, �e w �wi�ta przychodz� dzieci. Dla starej baby, kt�r� ma�o kto odwiedza, to wielka frajda, gdy te male�stwa dzwoni� do drzwi, �eby zobaczy� miko�aje.
��A jak d�ugo je pani wystawia? Przecie� ju� po�owa lutego.
��Zaczynam gdzie� w pa�dzierniku, a wynosz� ko�o kwietnia. Oczywi�cie zabiera mi to ze dwa tygodnie.
Patrikowi nietrudno by�o poj��, �e musi to zabra� tyle czasu. Spr�bowa� w my�lach policzy� figurki, ale jeszcze si� nie pozbiera� i musia� zapyta� wprost.
��Ile pani ma tych figurek?
Odpowiedzia�a natychmiast:
��Tysi�c czterysta czterdzie�ci trzy. Nie, przepraszam, tysi�c czterysta czterdzie�ci dwie � wczoraj jedna mi si� zbi�a. Nawiasem m�wi�c, jedna z naj�adniejszych � powiedzia�a pani Petr�n ze zmartwion� min�.
Zaraz si� jednak otrz�sn�a i w jej oczach pojawi� si� weso�y b�ysk. Zaskakuj�co mocno jak na ni� poci�gn�a Patrika za r�kaw do kuchni, gdzie nie by�o ani jednego miko�aja. Patrik dyskretnie wyg�adzi� r�kaw. Pomy�la�, �e na pewno chwyci�aby go za ucho, gdyby tylko mog�a si�gn�� tak wysoko.
��Tu sobie usi�dziemy. Ten t�um miko�aj�w bywa m�cz�cy. A do kuchni nie maj� wst�pu.
Patrik zasiad� na twardej kuchennej �awie. Pani Petr�n zdecydowanie odrzuci�a propozycj� pomocy. Przygotowa� si� na pod�� lur�. Tymczasem po raz drugi zdziwi� si� ogromnie, kiedy zobaczy� du�y, l�ni�cy i supernowoczesny ekspres kr�luj�cy ko�o zlewu.
��Czego si� napije? Cappuccino? Caf� au lait? A mo�e podw�jne espresso � przyda si�, co?
Patrik zdo�a� tylko kiwn�� g�ow�. Pani Petr�n by�a wyra�nie zachwycona.
��Co my�la�? �e b�dzie imbryk z czterdziestego trzeciego roku i kawa mielona w r�cznym m�ynku? To, �e si� jest star� bab�, nie znaczy, �e trzeba sobie �a�owa�. Ten ekspres dosta�am par� lat temu od syna na gwiazdk� i mog� powiedzie�, �e chodzi na okr�g�o. Bywa, �e s�siadki ustawiaj� si� w kolejce, �eby dosta� mojej kawy.
Poklepa�a maszyn�, kt�ra zacz�a prycha� i sycze�, spieniaj�c mleko w zwiewn� piank�.
Na stole pojawi�y si� absolutnie fantastyczne wypieki. �adne tam herbatniczki czy zwyk�e dro�d�owe ciasto, tylko spore bu�eczki cynamonowe, p�kate muffinki, ciastka czekoladowe i bezy. Patrik zrobi� wielkie oczy. Ma�o brakowa�o, a zacz��by si� �lini�. Widz�c t� min�, pani Petr�n zachichota�a. Nala�a do fili�anek gor�cej, pachn�cej, �wie�o parzonej kawy i usiad�a po drugiej stronie sto�u.
��Jak rozumiem, mam opowiedzie� o dziewuszce z przeciwka. Rozmawia�am ju� z komisarzem i powiedzia�am, co wiem. Niewiele tego jest.
Patrik z trudem oderwa� si� od ciasta. Musia� przetrze� j�zykiem z�by, �eby otworzy� usta.
��Prosz� powiedzie�, co pani widzia�a. À propos, nie b�dzie pani przeszkadza�o, je�li w��cz� magnetofon?
Nacisn�� przycisk i ugryz� spory k�s ciasta.
��A w��cz sobie. Wi�c tak: to by�o w pi�tek dwudziestego pi�tego stycznia, o wp� do si�dmej wieczorem.
��Sk�d ta pewno�� co do daty i godziny? Od tej pory min�o ju� �adnych par� tygodni, prawda?
Patrik ugryz� kolejny k�s.
��Mia�am wtedy urodziny. Syn z rodzin� przyszli z prezentami i by� tort. Wyszli zaraz przed wiadomo�ciami na czw�rce o wp� do si�dmej. W�a�nie wtedy us�ysza�am harmider na dworze. Podesz�am do okna, kt�re wychodzi na g�rk�, w stron� domu dziewczyny, i zobaczy�am go.
��Andersa?
��Tak, Andersa, malarza. Pijany by� jak bela, wrzeszcza� i wali� w drzwi jak oszala�y. Wpu�ci�a go w ko�cu, zrobi�o si� cicho. Nie wiem, mo�e nadal krzycza�, ale nic mi o tym nie wiadomo, bo nie by�o s�ycha�, co si� dzieje w �rodku.
Pani Petr�n zobaczy�a, �e talerzyk Patrika jest pusty, i podsun�a mu tack� z bu�kami cynamonowymi. Nie da� si� prosi� i ch�tnie wzi�� jedn�.
��Jest pani pewna, �e to by� Anders Nilsson? �adnych w�tpliwo�ci?
��O, nie. Tego �obuza zawsze rozpoznam. Bywa� tu w pi�tek i �wi�tek, a jak nie tu, to z pijakami na rynku. Zupe�nie nie rozumiem, co m�g� mie� wsp�lnego z Alexandr� Wijkner. Ta dziewuszka mia�a klas�. Pi�kna by�a i dobrze wychowana. Jak by�a ma�a, cz�sto do mnie wpada�a na sok i bu�ki. O tu, na tej kanapie sobie siada�a, cz�sto razem z c�reczk� Torego, jak jej by�o�?
��Erika � powiedzia� Patrik z pe�nymi ustami. Zrobi�o mu si� gor�co na sam d�wi�k tego imienia.
��Erika, w�a�nie. Te� mi�a dziewuszka, ale nie to co Alexandra, ona to co innego. Jakby od niej bi� blask. Ale potem co� si� sta�o� Ju� tu nie zagl�da�a, ledwo si� k�ania�a. W kilka miesi�cy p�niej wyprowadzili si� do G�teborga. Potem jej nie widywa�am, a� par� lat temu zacz�a przyje�d�a� na weekendy.
��A przedtem Carlgrenowie tu nie bywali?
��Nigdy. Ale o dom dbali. Przychodzili r�ni rzemie�lnicy, malarze i stolarze, Vera Nilsson sprz�ta�a dwa razy w miesi�cu.
��Nie wie pani, co si� sta�o przed wyprowadzk� Carlgren�w, �e Alex tak si� zmieni�a? By�a jaka� awantura rodzinna czy co� w tym rodzaju?
��R�nie si� m�wi�o, zawsze s� jakie� plotki, ale nie warto nawet powtarza�. S� tu tacy, kt�rym si� wydaje, �e wiedz� wszystko o innych, ale przecie� nikt nie wie na pewno, co si� dzieje w czterech �cianach cudzego domu. Wi�c i ja nie b�d� snu� domys��w, bo nie ma z tego �adnego po�ytku. Prosz� si� cz�stowa�, nie pr�bowa� pan jeszcze moich bezik�w.
Patrik zastanowi� si� i stwierdzi�, �e zosta�o mu troch� miejsca na bezika.
��Co jeszcze pani widzia�a? Widzia�a pani na przyk�ad, jak Anders Nilsson wychodzi�?
��Nie, tamtego wieczoru ju� go nie widzia�am. Ale potem, w tygodniu, widzia�am kilka razy, jak wchodzi� do domu. Dziwne. Z tego, co s�ysza�am, ona ju� wtedy nie �y�a, prawda? A w takim razie co on tam robi�?
To samo pomy�la� Patrik. Pani Petr�n spojrza�a na niego wyczekuj�co.
��No i co, smakowa�o?
��W �yciu nie jad�em tak dobrych wypiek�w. Jak si� pani uda�o tyle tego wyczarowa�? Od mojego telefonu do przyjazdu min�� ledwie kwadrans. Musia�aby pani by� Supermanem, �eby w tym czasie zd��y� upiec to wszystko.
Pani Petr�n z dum� przyj�a te pochwa�y.
��Przez trzydzie�ci lat prowadzili�my z ma��onkiem cukierni� we Fj�llbace i mam nadziej�, �e nauczy�am si� co nieco. Trudno pozby� si� starych przyzwyczaje�, wi�c nadal wstaj� o pi�tej rano i codziennie co� piek�. Czego nie zjedz� dzieci albo te staruchy, co przychodz� w odwiedziny, dostaj� ptaki. Poza tym przyjemnie jest wypr�bowywa� nowe przepisy. Tyle dzi� ciekawych wypiek�w, du�o smaczniejszych od suchych ciasteczek, kt�re kiedy� piekli�my w wielkich ilo�ciach. Znajduj� przepisy w r�nych pismach o gotowaniu, a potem troch� przerabiam wed�ug w�asnego uznania.
Wskaza�a r�k� wielk� stert� pism o gotowaniu pi�trz�cych si� na pod�odze. By�o tam kilka rocznik�w. S�dz�c po ich cenach, pani Petr�n musia�a sobie od�o�y� spor� sumk� z czas�w cukierni. Nagle przysz�o mu co� do g�owy.
��Nie wie pani, czy rodziny Carlgren�w i Lorentz�w ��czy�o co� poza tym, �e Karl-Erik u nich pracowa�? Czy utrzymywali stosunki towarzyskie?
��Lorentzowie z Carlgrenami? Bro� Bo�e! W jednym tygodniu musia�yby chyba wypa�� dwa czwartki! Oni nie bywali u tych samych ludzi. To prawdziwa sensacja, �e, jak s�ysza�am, Nelly Lorentz zjawi�a si� u Carlgren�w po pogrzebie.
��A syn? Ten, kt�ry zagin��. Nie wie pani, czy mia� jakie� kontakty z Carlgrenami?
��Nie. Mam nadziej�, �e nie mia�. Wstr�tne ch�opaczysko. Podkrada� nam ciastka z cukierni, ale m�� mu da� nauczk�. Tak go zwymy�la�, �e nie zostawi� na nim suchej nitki. Potem oczywi�cie wparowa�a Nelly. Krzycza�a i grozi�a, �e na�le na m�a policj�. Szybko jej to wybi� z g�owy. Powiedzia�, �e ma �wiadk�w, jak Nils krad� ciastka, wi�c je�li chce dzwoni� na policj�, to prosz� bardzo.
��Ale nic pani nie wiadomo o �adnych powi�zaniach z Carlgrenami?
Potrz�sn�a g�ow�.
��Tak mi przysz�o do g�owy. Poza morderstwem Alex najbardziej dramatycznym wydarzeniem w tej okolicy by�o zagini�cie Nilsa, wi�c nigdy nie wiadomo� Zdarzaj� si� dziwne zbiegi okoliczno�ci. Nie mam wi�cej pyta�, wi�c ju� podzi�kuj�. Pyszne te wypieki, naprawd�. Przez kilka dni b�d� musia� si� ograniczy� do sur�wek � powiedzia� Patrik, poklepuj�c si� po brzuchu.
��E, co tam b�dzie jad� pasz� dla kr�lik�w. Przecie� ro�nie jeszcze.
Patrik nie oponowa�, nie powiedzia�, �e kiedy si� ma trzydzie�ci pi�� lat, ro�nie jedynie obw�d w pasie. Wsta� z �awy, ale musia� natychmiast przysi���, bo zrobi�o mu si� niedobrze. Opychanie si� ciastkami nie by�o zbyt m�dre.
Przechodz�c przez pok�j, u�miechn�� si� lekko do tysi�ca czterystu czterdziestu dw�ch mieni�cych si� i b�yszcz�cych miko�aj�w.
Wychodzenie z mieszkania trwa�o tak samo d�ugo jak wchodzenie i Patrik musia� si� powstrzyma�, �eby id�c do drzwi, nie wymin�� pani Petr�n. Bez dw�ch zda� stara, ale jara z niej babcia. W dodatku jest wiarygodnym �wiadkiem. Znalezienie kolejnych kawa�k�w tej uk�adanki i oskar�enie Andersa Nilssona to tylko kwestia czasu. Na razie mieli tylko poszlaki, chocia� wygl�da�o na to, �e zagadka zosta�a rozwi�zana. A jednak co� nie dawa�o Patrikowi spokoju. Gdzie� w �rodku � obok ciastek � czu� niepok�j wynikaj�cy z prze�wiadczenia, �e najprostsze rozwi�zania nie zawsze s� prawdziwe.
Cudownie by�o odetchn�� �wie�ym powietrzem. Patrik poczu� si� lepiej. Podzi�kowa� jeszcze raz i ju� wychodzi�, gdy pani Petr�n wcisn�a mu co� do r�ki, a potem zamkn�a drzwi. Spojrza� z ciekawo�ci� na co�, co okaza�o si� torb� pe�n� ciastek. W�r�d nich le�a�a r�wnie� niewielka figurka �wi�tego Miko�aja. Patrik chwyci� si� za brzuch i st�kn��.
��Tak, Anders, nieciekawie to wygl�da.
��Naprawd�?
��Naprawd�. Tylko tyle masz do powiedzenia? Siedzisz w g�wnie po sam� szyj� � to ju� wiesz?
��Ja nic nie zrobi�em.
��G�wno prawda! Nie truj dupy i nie opowiadaj g�odnych kawa�k�w! Wiem, �e j� zamordowa�e�, wi�c przyznaj si�. Oszcz�dzisz k�opotu mnie, ja oszcz�dz� tobie. Kapujesz?
Mellberg i Anders siedzieli w pokoju przes�ucha� komisariatu w Tanumshede, gdzie w odr�nieniu od komisariat�w z ameryka�skich seriali nie by�o weneckiego lustra, przez kt�re mo�na �ledzi� przebieg przes�uchania. Przebywanie sam na sam z przes�uchiwanym by�o absolutnie sprzeczne z regulaminem, ale, do cholery, kto by si� tym przejmowa�. Wa�ny jest wynik. Skoro Anders nie domaga si� obecno�ci adwokata ani nikogo innego, dlaczego Mellberg mia�by si� przy tym upiera�?
Pok�j by� niedu�y. Przy nagich �cianach sta�o niewiele mebli. St� i dwa krzes�a, zajmowane teraz przez Andersa Nilssona i Bertila Mellberga. Anders rozwali� si� nonszalancko. R�ce spl�t� na kolanach, a d�ugie nogi wyci�gn�� pod sto�em. Mellberg pochyla� si� nad sto�em, tak blisko Andersa, jak to by�o mo�liwe, zwa�ywszy na bij�c� od niego wo� � dalek� od mi�towej �wie�o�ci. Na tyle blisko jednak, by podczas pokrzykiwania na Andersa pryska� mu �lin� na twarz. Anders nie zwraca� na to uwagi i nawet nie wyciera� twarzy. Traktowa� komisarza jak utrapion� much�, tak niewa�n�, �e niewart� machni�cia r�k�.
��Obaj wiemy, �e zabi�e� Alexandr� Wijkner. Postara�e� si�, �eby �ykn�a tabletki nasenne, w�o�y�e� do wanny i przeci��e� t�tnice, a potem spokojnie patrzy�e�, jak si� wykrwawia na �mier�. Wi�c mo�e to sobie upro�cimy, czyli ty si� przyznajesz, a ja pisz�.
Mellberg by� bardzo zadowolony z siebie i z tego mocnego wej�cia na sam pocz�tek przes�uchania. Rozsiad� si� wygodnie i spl�t� r�ce na brzuchu. Czeka� bezskutecznie, nie by�o odzewu. Anders siedzia� z pochylon� g�ow�. Przez d�ugie w�osy nie mo�na by�o �ledzi� wyrazu jego twarzy. Nerwowe drganie k�cika ust Mellberga zdradza�o rozczarowanie oboj�tno�ci� Andersa. Po d�u�szej chwili oczekiwania uderzy� pi�ci� w st�, by wytr�ci� Andersa z odr�twienia.
��Ty zapluty pijaku! My�lisz, �e si� z tego wywiniesz, je�li b�dziesz milcze�? No to ci powiem, �e �le trafi�e�! Powiesz mi prawd�, cho�by�my mieli tu siedzie� ca�y dzie�!
Plamy potu pod pachami powi�ksza�y si� z ka�dym kolejnym s�owem.
��Zazdrosny by�e�, prawda? Znale�li�my obrazy, kt�re jej malowa�e�. Wynika z nich jasno, �e si� pieprzyli�cie. A gdyby kto� mia� jeszcze w�tpliwo�ci, znale�li�my r�wnie� twoje listy do niej. S�odziutkie listy mi�osne. A� si� niedobrze robi, takie brednie. Co ona w tobie widzia�a? Sp�jrz na siebie. Jeste� brudny, obrzydliwy, �aden z ciebie don�uan. Mo�e zboczona by�a. Bo jak to inaczej wyt�umaczy�. Innych pijak�w te� obs�ugiwa�a czy tylko ciebie?
Anders zerwa� si� na r�wne nogi, rzuci� przez st� i z�apa� Mellberga za gard�o.
��Zabij� ci�, ty parszywy glino!
Mellberg daremnie pr�bowa� rozlu�ni� u�cisk na gardle. Zrobi� si� czerwony jak burak, a po�yczka z w�os�w zjecha�a z czubka g�owy i zawis�a nad prawym uchem. Anders ze zdumienia rozlu�ni� chwyt i komisarz m�g� wreszcie zaczerpn�� tchu. Anders opad� na krzes�o i wpatrywa� si� w niego dzikim spojrzeniem.
� �eby� tego wi�cej nie robi�, s�yszysz? Nigdy wi�cej!�� Mellberg odkas�ywa� i chrz�ka�, �eby odzyska� g�os.�� I masz siedzie� spokojnie, bo ci� wsadz� do celi, a klucz wyrzuc�, s�yszysz?
Mellberg usiad� i patrzy� czujnie na Andersa. W jego oczach czai� si� strach, kt�rego przedtem nie by�o. Zorientowa� si�, �e jego fryzura dozna�a uszczerbku, i udaj�c, �e nic si� nie sta�o, jednym ruchem zarzuci� w�osy, zakrywaj�c �ysin�.
��Do rzeczy. Wi�c utrzymywa�e� stosunki seksualne z zamordowan� Alexandr� Wijkner, tak?
Anders wymamrota� co�, wpatruj�c si� we w�asne kolana.
��Co takiego? Co powiedzia�e�?
Mellberg pochyli� si�, splataj�c r�ce nad sto�em.
��Powiedzia�em, �e si� kochali�my!
S�owa te odbi�y si� echem od nagich �cian pokoju. Mellberg za�mia� si� szyderczo.
��Kochali�my si�. Pi�kna i bestia kochali si�. Jak mi�o. A od kiedy tak si� �kochali�cie�, co?
Anders zn�w wymamrota� co� niezrozumiale i Mellberg kaza� mu powt�rzy�.
��Od dzieci�stwa.
��Prosz�, bardzo �adnie. Ale zak�adam, �e nie sp�kowali�cie jak kr�liki, kiedy mieli�cie po pi�� lat, wi�c mo�e zapytam inaczej: od kiedy utrzymywali�cie stosunki seksualne? Od jak dawna kombinowa�a z tob� na boku? Jak d�ugo ta�czyli�cie to tango? Mam m�wi� dalej czy ju� rozumiesz, o co pytam?
Anders rzuci� Mellbergowi spojrzenie pe�ne nienawi�ci, ale uda�o mu si� zachowa� spok�j.
��Nie wiem, r�nie bywa�o. Naprawd� nie umiem powiedzie�, przecie� nie odhacza�em tego faktu w kalendarzu.
Skuba� niewidoczne nitki na nogawkach.
��Przedtem bywa�a tu rzadko, wi�c rzadko si� spotykali�my. Najcz�ciej tylko j� malowa�em. Pi�kna by�a.
��A co si� wydarzy�o tamtego wieczoru, gdy zgin�a? K��tnia kochank�w? Nie chcia�a da�? A mo�e si� w�ciek�e�, �e zasz�a? Pewnie tak? Zasz�a, a ty nie wiedzia�e�, czyje to: twoje czy ma��onka. I jeszcze pewnie grozi�a, �e ci �ycie zatruje, co?
Mellberg by� z siebie bardzo zadowolony. By� przekonany, �e Anders jest morderc� i wystarczy go odpowiednio przycisn��, �eby si� przyzna�. Na pewno. Jeszcze go b�d� b�aga�, �eby wr�ci� do G�teborga. A on poczeka, niech sobie b�agaj�. Jak ich troch� przetrzyma, zaczn� go kusi� awansem i podwy�k�. Z zadowolenia poklepa� si� po brzuchu. Dopiero wtedy dostrzeg�, �e Anders wytrzeszcza na niego oczy i jest blady jak �ciana, a r�ce mu dr��. Spojrza� mu prosto w twarz. Komisarz zobaczy�, �e Andersowi dr�y podbr�dek, a oczy ma pe�ne �ez.
��K�amiesz! Nie mog�a by� w ci��y!
Pociek�o mu z nosa. Wytar� si� r�kawem, patrz�c na Mellberga niemal b�agalnie.
��Jak to nie mog�a? Gumki nie s� stuprocentowe, nie s�ysza�e� o tym? By�a w trzecim miesi�cu, wi�c nie odgrywaj mi tu scen. Zasz�a, a ty dobrze wiesz, jak to si� robi. Inna sprawa, czy z tob�, czy z szanownym ma��onkiem. Tego nigdy nie wiadomo, prawda? Powiem ci, �e to jest dla m�czyzny przekle�stwo. Te� by�em par� razy bliski wpadki, ale jak dot�d �adnej babie nie uda�o si� mnie przyszpili�. � Mellberg zachichota�.
��Nic ci do tego, ale od czterech miesi�cy ze sob� nie spali�my. Wi�cej nic ci nie powiem. Zabierz mnie do celi, bo nie powiem ani s�owa wi�cej.
Anders poci�ga� nosem, by� bliski p�aczu. Odchyli� si� na krze�le z r�kami skrzy�owanymi na piersi i �widrowa� wzrokiem Mellberga. Komisarz westchn��, ale nie mia� wyj�cia.
��Dobra, spotkamy si� za par� godzin. I �eby� wiedzia�, nic a nic ci nie wierz�! Pomy�l o tym, jak b�dziesz siedzie� w celi. Nast�pnym razem oczekuj� przyznania si� do winy.
Mellberg posiedzia� jeszcze przez chwil� po wyprowadzeniu Andersa. Pijak �mierdz�cy, nie przyzna� si�. Dla Mellberga by�o to nie do poj�cia. Ale nie pokaza� jeszcze swojej karty atutowej. Alexandra Wijkner odby�a ostatni� rozmow� telefoniczn� kwadrans po si�dmej wieczorem dwudziestego pi�tego stycznia, dok�adnie tydzie� przed tym, jak znaleziono j� martw�. Z billingu wynika�o, �e rozmawia�a z matk� pi�� minut i pi��dziesi�t sekund. Zgadza�o si� to z tym, co ustali� lekarz s�dowy. S�siadka Dagmar Petr�n zezna�a nie tylko, �e Anders Nilsson odwiedzi� ofiar� w pi�tkowy wiecz�r, przed si�dm�, ale r�wnie� �e widzia�a, jak kilkakrotnie wchodzi� do jej domu w ci�gu nast�pnego tygodnia. Alexandra Wijkner le�a�a wtedy martwa w wannie.
Gdyby Anders przyzna� si� do winy, bardzo u�atwi�by Mellbergowi �ycie, ale komisarz i tak by� pewien, �e Anders, cho�by upiera� si� przy swoim, zostanie uznany za winnego. Opr�cz zeznania pani Petr�n by� jeszcze protok� z przeszukania domu Alex Wijkner. Najciekawsze by�y wyniki szczeg�owego badania �azienki, gdzie znaleziono cia�o. Nie do��, �e w krwi zastyg�ej na pod�odze wida� by�o odcisk pasuj�cy do but�w znalezionych w mieszkaniu Andersa, to jeszcze na ciele ofiary znaleziono odciski jego palc�w. Nie by�y mo�e tak wyra�ne, jak by�yby na twardej i r�wnej powierzchni, ale rozpoznawalne.
Mellberg nie chcia� wystrzela� si� z amunicji ju� na samym pocz�tku, ale postanowi�, �e podczas nast�pnego przes�uchania u�yje wszystkich dzia�. A wtedy na pewno przygwo�dzi drania.
Zadowolony splun�� w d�o� i przyg�adzi� w�osy.
Telefon zadzwoni� akurat w momencie, gdy Erika opisywa�a swoj� rozmow� z Henrikiem Wijknerem. Z pewnym zniecierpliwieniem oderwa�a si� od klawiatury i si�gn�a po s�uchawk�.
��S�ucham.�� Zabrzmia�o to bardziej obcesowo, ni� zamierza�a.
��Cze��, m�wi Patrik. Przeszkadzam?
Erika wyprostowa�a si� na krze�le i po�a�owa�a, �e by�a nieuprzejma.
��Ale� sk�d, ale w�a�nie pisz� i tak mnie to wci�gn�o, �e a� podskoczy�am, kiedy zadzwoni� telefon. Pewnie to zabrzmia�o� ale nie, nie przeszkadzasz, jest okej, to znaczy�
Z�apa�a si� za g�ow�, bo zorientowa�a si�, �e bredzi niczym czternastoletnia panienka. Pora wzi�� si� w gar�� i okie�zna� hormony. Przecie� to �mieszne.
��Jestem w�a�nie we Fj�llbace. Pomy�la�em, �e zobacz�, czy jeste� w domu. M�g�bym wpa�� na chwil�?
M�wi� zdecydowanie, spokojnie, budzi� zaufanie. Erice zrobi�o si� jeszcze bardziej g�upio, �e si� zacina�a jak nastolatka. Spojrza�a na lekko nie�wie�y dres, w kt�ry by�a ubrana, i si�gn�a r�k� do w�os�w. Dok�adnie to, czego si� obawia�a. Kitka na �rodku g�owy i w�osy stercz�ce na wszystkie strony. Istna katastrofa.
��Halo, Erika, jeste� tam?�� W g�osie Patrika s�ycha� by�o zdziwienie.
��Jestem, tylko wydawa�o mi si�, jakby� straci� zasi�g.
Erika z�apa�a si� za g�ow�. Dobry Bo�e, jeszcze by kto� pomy�la�, �e nigdy si� z nikim nie umawia�a.
��Halo, Erika, s�yszysz mnie? Halo?
��S�ysz�, tak, przyje�d�aj! Tylko daj mi kwadrans, bo w�a�nie� pisz� bardzo wa�ny kawa�ek i musz� sko�czy�.
��Oczywi�cie. To mo�e jednak przeszkadzam? Jutro przecie� i tak mamy si� spotka�, wi�c�
��Ale sk�d. Przyje�d�aj. Tylko daj mi pi�tna�cie minut.
��Okej. Do zobaczenia za pi�tna�cie minut.
Erika od�o�y�a s�uchawk� i g��boko odetchn�a. Przepe�ni�o j� radosne oczekiwanie. Serce bi�o jej tak g�o�no, �e a� je s�ysza�a. Patrik do niej jedzie. Patrik jedzie� Drgn�a, jakby kto� wyla� na ni� kube� wody, i zerwa�a si� z krzes�a. Patrik b�dzie za kwadrans, a ona wygl�da, jakby si� od tygodnia nie my�a ani nie czesa�a. Bieg�a po schodach na g�r�, sadz�c po dwa stopnie, �ci�gaj�c jednocze�nie bluz� przez g�ow�. W sypialni �ci�gn�a spodnie od dresu i ma�o brakowa�o, �eby wywin�a koz�a, bo nie mia�a czasu sta� spokojnie.
W �azience umy�a si� pod pachami i pomy�la�a, jak to dobrze, �e je rano wygoli�a, kiedy bra�a prysznic. Troch� perfum na przeguby, mi�dzy piersiami i w zag��bieniu szyi, gdzie wyczu�a palcami mocno bij�cy puls. Ostro potraktowa�a szaf� i dopiero po wyrzuceniu na ��ko wi�kszo�ci ubra� zdecydowa�a si� na prost� czarn� koszulk� od Filippy K i pasuj�c� do niej w�sk� czarn� sp�dnic� do kostek. Spojrza�a na zegarek. Jeszcze dziesi�� minut. Jeszcze raz �azienka. Puder, tusz do rz�s, b�yszczyk do ust i jasny cie� na powieki. R�u nie trzeba, dostatecznie si� zarumieni�a. Chcia�a wygl�da� �wie�o, jakby by�a nieumalowana, ale z ka�dym rokiem zu�ywa�a na to coraz wi�cej kosmetyk�w.
Rozleg� si� dzwonek do drzwi. Erika rzuci�a w lustro ostatnie spojrzenie i z przera�eniem stwierdzi�a, �e w�osy ma nadal �ci�gni�te w kitk� obwi�zan� jaskrawo��t� wst��k�. Zerwa�a j� i szczotk� oraz odrobin� pianki nada�a kszta�t fryzurze. Zadzwoni� drugi dzwonek i Erika pobieg�a na d�, ale w p� drogi zatrzyma�a si�, aby si� pozbiera� i wyr�wna� oddech. Z mo�liwie oboj�tn� min� otworzy�a drzwi. U�miechn�a si� szeroko.
R�ka dr�a�a mu lekko, gdy naciska� dzwonek. Ju� kilka razy mia� zawr�ci�, zadzwoni� i przeprosi�, �e co� mu przeszkodzi�o, ale samoch�d jakby sam jecha� do S�lvik. Dobrze zna� drog� i przed kempingiem z �atwo�ci� wzi�� ostry zakr�t w prawo pod g�rk�, do domu Eriki. By�o ju� zupe�nie ciemno, ale latarnie �wieci�y na tyle jasno, �e przypomnia� mu si� tutejszy widok na morze. Zrozumia�, co Erika musi czu� do tego domu i jak bolesna jest dla niej jego bliska utrata. Jednocze�nie zda� sobie spraw�, �e jego uczucie do niej nie ma przysz�o�ci. Erika sprzeda dom i wtedy nic ju� nie b�dzie jej tu trzyma�. Wr�ci do Sztokholmu, a wtedy on, prosty gliniarz z prowincji, nie b�dzie mia� szans w konkurencji z bywalcami bar�w przy Stureplan. Kiedy podchodzi� do drzwi i k�ad� palec na dzwonku, mia� ju� troch� gorszy humor.
Nikt nie otwiera�, wi�c zadzwoni� jeszcze raz. To nie by� chyba tak dobry pomys�, jak mu si� zdawa�o po wyj�ciu od pani Petr�n. Nie umia� sobie odm�wi� telefonu, skoro ju� by� tak blisko. Potem, gdy podnios�a s�uchawk�, zacz�� �a�owa�. Wyda�a mu si� taka zaj�ta, a nawet troch� z�a. C�, za p�no, sta�o si�. Dzwonek rozni�s� si� echem po domu.
Kto� schodzi� po schodach. Na chwil� przystan��, podszed� do drzwi i otworzy�. Stan�a w nich Erika, z szerokim u�miechem na ustach. A� mu dech zapar�o. Jak ona to robi, �e zawsze wygl�da tak �wie�o. Jasna, nieumalowana twarz, pi�kna w naturalny spos�b, czyli tak jak lubi� najbardziej. Karin nigdy nie pokaza�aby si� bez makija�u, ale Erika wygl�da�a zupe�nie fantastycznie, nie wyobra�a� sobie, by mo�na by�o co� poprawi�.
Dom wygl�da� zupe�nie tak jak dawniej, jak zapami�ta� z dzieci�stwa. Meble i dom zestarza�y si� razem w spos�b prawdziwie godny. Dominowa�y biel, b��kit i jasne tkaniny, pasuj�ce do postarza�ych mebli. Zapali�a �wiece, kt�re rozja�ni�y zimow� ciemno��. Wszystko tchn�o spokojem. Patrik poszed� do kuchni za Erik�.
��Napijesz si� kawy?
��Poprosz�. A to dla ciebie.�� Patrik poda� jej torb� z ciastkami.�� Kilka chcia�bym zabra� do komisariatu. Tyle tego, �e i tak zostanie, zapewniam.
Erika zajrza�a do torby. U�miechn�a si�.
��Widz�, �e odwiedzi�e� pani� Petr�n.
��Tak jest. Tak si� najad�em, �e ledwo si� ruszam.
��Czaruj�ca pani, prawda?
��Niezwykle. Gdybym mia� tak z dziewi��dziesi�t dwa lata, od razu bym si� z ni� o�eni�.
U�miechn�li si� oboje.
��No i jak ci si� powodzi?
��Dzi�kuj�, w porz�dku.
Zapad�a cisza, w kt�rej oboje poczuli si� niezr�cznie. Erika nape�ni�a dwie fili�anki, a reszt� kawy wla�a do termosu.
��Usi�dziemy na werandzie.
Pierwsze �yki wypili w milczeniu, kt�re ju� nie doskwiera�o i by�o nawet przyjemne. Erika siedzia�a na wiklinowej sofce naprzeciwko Patrika. Odchrz�kn��.
��Jak idzie pisanie?
��Dzi�kuj�, dobrze. A co u ciebie? Jak tam dochodzenie?
Patrik namy�la� si� przez chwil�, a potem postanowi� opowiedzie� troch� wi�cej, ni� powinien. Nie wierzy�, �eby przynios�o to jak�� szkod�, zw�aszcza �e Erika i tak jest zamieszana w t� spraw�.
��Chyba dochodzimy do rozwi�zania, przynajmniej na to wygl�da. Mamy zatrzymanego, kt�ry jest w�a�nie przes�uchiwany, a dowody wydaj� si� bardzo mocne.
Erika pochyli�a si� z ciekawo�ci�.
��Kto to jest?
Patrik zawaha� si�.
��Anders Nilsson.
��Wi�c jednak Anders. Dziwne, ale jako� mnie to nie przekonuje.
Patrik by� sk�onny si� zgodzi�. Za du�o by�o lu�nych w�tk�w, kt�rych po zatrzymaniu Andersa nadal nie dawa�o si� po��czy�. Z drugiej strony dowody zebrane na miejscu zbrodni i zeznania, �e by� tam nie tylko na kr�tko przed przypuszczalnym czasem dokonania zbrodni, ale i potem, nie pozostawia�y miejsca na w�tpliwo�ci. A jednak.
��Czyli po wszystkim. Dziwne. My�la�am, �e poczuj� ulg�. A ten artyku�, kt�ry znalaz�am? Ten o zagini�ciu Nilsa. Jak to si� ma do tego zab�jstwa, je�li morderc� rzeczywi�cie jest Anders?
Patrik wzruszy� ramionami i uni�s� d�onie do g�ry.
��Nie wiem. Po prostu nie wiem. By� mo�e nie ma z tym nic wsp�lnego. Mo�e to czysty przypadek. W ka�dym razie nie ma powodu si� w tym grzeba�. Alex zabra�a swoje tajemnice do grobu.
��A dziecko, kt�rego si� spodziewa�a? To by�o dziecko Andersa?
��Kto to wie? Anders, Henrik� Mo�na tylko zgadywa�. Ciekawe zreszt�, jak dosz�o do zwi�zku tych dwojga. Dziwna para. Romanse na boku nie s� wprawdzie czym� nadzwyczajnym, ale Alexandra Wijkner i Anders Nilsson? Zdziwi�bym si�, �e ktokolwiek chce z nim i�� do ��ka, a Alexandra Wijkner by�a fantastyczn� lask�. To jedyne okre�lenie, kt�re mi w tej chwili przychodzi do g�owy.
Przez chwil� wydawa�o mu si�, �e na czole Eriki pojawi�a si� zmarszczka, ale zaraz znik�a. Erika by�a uprzejma i mi�a jak zawsze. Musia�o mu si� zdawa�. Erika w�a�nie otworzy�a usta, �eby co� powiedzie�, gdy rozleg� si� sygna� rozwoziciela lod�w. Drgn�li oboje.
��To moja kom�rka. Przepraszam na chwil�.
Patrik rzuci� si� do przedpokoju, by zd��y� odebra� telefon, a przedtem znale�� go w kieszeni kurtki.
��Patrik Hedstr�m.
��Mhm� Okej� Rozumiem� Czyli wracamy do punktu wyj�cia. Tak, wiem. Tak powiedzia�? No tak, to ju� naprawd� nie wiadomo. Dobrze, panie komisarzu. Cze��.
Trzasn�� klapk� kom�rki i zwr�ci� si� do Eriki.
��Narzu� jak�� kurtk�, przejedziemy si�.
��Dok�d?
Erika spojrza�a na niego zdziwiona, z fili�ank� w uniesionej r�ce.
��Mamy nowe informacje na temat Andersa. Wygl�da na to, �e trzeba go skre�li� z listy podejrzanych.
��No dobrze, ale dok�d jedziemy?
��Oboje mieli�my wra�enie, �e co� tu nie gra. Znalaz�a� w domu Alex artyku� o zagini�ciu Nilsa. Mo�e jest tam co� jeszcze?
��Przecie� ju� przeszukali�cie dom.
��Tak, ale wida� nie znale�li�my tego, co trzeba. Chc� co� sprawdzi�. Chod�.
Patrik by� ju� w drzwiach. Erika narzuci�a kurtk� i pobieg�a za nim.
Dom by� ma�y i do�� zniszczony. Nelly nie mog�a poj��, jak mo�na tak mieszka�, �y� tak nieciekawie, szaro i biednie. C�, taki jest porz�dek �wiata, jedni s� bogaci, inni biedni. Nelly dzi�kowa�a swej szcz�liwej gwie�dzie, �e nale�y do tych pierwszych. Nie mog�aby by� biedna. Taka kobieta jak ona jest stworzona do noszenia futer i brylant�w.
Kobieta, kt�ra otworzy�a jej drzwi, zapewne nigdy nawet nie widzia�a prawdziwego brylantu. Nelly spojrza�a z obrzydzeniem na sfilcowany sweter Very i spierzchni�te d�onie przytrzymuj�ce go na piersiach. Vera w milczeniu sta�a w drzwiach. Nelly rozejrza�a si� niespokojnie i w ko�cu powiedzia�a:
��Zaprosisz mnie do �rodka czy b�dziemy tak sta� ca�y dzie�? Ani tobie, ani mnie nie zale�y, �eby mnie tu widzieli, prawda?
Vera nie odpowiedzia�a. Cofn�a si� do przedpokoju, by wpu�ci� Nelly.
��Powinny�my porozmawia�, co?
Nelly eleganckim ruchem �ci�gn�a r�kawiczki i zdegustowana rozejrza�a si� po domu. Przedpok�j, salon, kuchnia i male�ka sypialnia. Vera sz�a za ni� ze spuszczonym wzrokiem. Nelly oceni�a wn�trze jako ciemne i ponure. Okres �wietno�ci tapet min�� jaki� czas temu, a pod�ogi pokrywa�o linoleum. Wida� nikomu nie chcia�o si� go zrywa�, by ods�oni� drewniane deski, jak zrobiono w wi�kszo�ci takich starych dom�w. By�o jednak czysto i schludnie. �adnych brud�w po k�tach. A jednak od pod�ogi a� po dach dom przenika�a przygn�biaj�ca beznadzieja.
Nelly przysiad�a na skraju starego fotela, stoj�cego w salonie. Gestem wskaza�a Verze kanap�, zupe�nie jakby to ona by�a tu gospodyni�. Vera przysiad�a na brzegu kanapy, przebieraj�c nerwowo r�kami na kolanach.
��W dalszym ci�gu ani s�owa nikomu. Chyba to rozumiesz, co?
S�owa Nelly brzmia�y jak rozkaz. Vera kiwn�a g�ow�. Patrzy�a na swoje kolana.
��Nie mog� powiedzie�, �ebym �a�owa�a Alex. Dosta�a, na co zas�u�y�a, chyba si� ze mn� zgadzasz. Zawsze wiedzia�am, �e ta suka w co� wdepnie, pr�dzej czy p�niej.
Vera podnios�a wzrok na Nelly. Nadal jednak milcza�a. Nelly poczu�a pogard� dla tej ponurej, nijakiej kobiety, kompletnie pozbawionej woli. Kark zawsze zgi�ty, typowa s�u��ca. Wprawdzie Nelly nie uwa�a�a, �e powinno by� inaczej, ale nie umia�a powstrzyma� pogardy dla ludzi bez klasy, bez stylu. Tym bardziej z�o�ci�o j�, �e jest zale�na od Very Nilsson. Trudno, niech to kosztuje, ile chce, musi sobie zapewni� milczenie Very. Do tej pory si� udawa�o, teraz te� si� uda.
� �le si� sta�o, ale najwa�niejsze, �eby niczego nie robi� pochopnie. Wszystko ma by�, jak by�o. Przesz�o�ci nie zmienimy, wi�c nie ma co grzeba� w starych dziejach.
Nelly otworzy�a torebk� i wyj�a bia�� kopert�. Po�o�y�a j� na stole.
��Par� groszy na r�ne wydatki. Prosz� wzi��.
Przesun�a kopert� po stole. Vera spojrza�a, ale nie wzi�a jej do r�ki.
��Przykro mi, �e tak si� sta�o z Andersem. Ale mo�e to najlepsze, co go mog�o spotka�. W wi�zieniu nie ma przynajmniej dost�pu do alkoholu.
W tym momencie Nelly zrozumia�a, �e posun�a si� za daleko. Vera powoli wsta�a i dr��c� r�k� wskaza�a drzwi.
��Wynocha!
��Ale� moja kochana, nie traktuj tego�
��Wyno� si� z mojego domu! Anders nie p�jdzie do wi�zienia, a ty zabieraj swoje zasrane pieni�dze i niech ci� szlag trafi, przekl�ta, cholerna babo! Ju� ja wiem, co� ty za jedna. �eby� nie wiem ile perfum na siebie wyla�a, i tak czu� gn�j!
Nelly cofn�a si�. Vera sta�a wyprostowana, patrzy�a jej prosto w oczy, zaciskaj�c pi�ci. Dr�a�a na ca�ym ciele z nagromadzonej przez lata w�ciek�o�ci. Bez �ladu dawnej uni�ono�ci. Nelly robi�o si� coraz bardziej nieprzyjemnie. Po co ta z�o��? Przecie� powiedzia�a tylko, jak jest. Trzeba umie� pogodzi� si� z prawd�. Po�pieszy�a do drzwi.
��Wynocha i �eby� mi si� tu wi�cej nie pokazywa�a!
Vera prawie wygoni�a j� z domu i zanim zatrzasn�a drzwi, wyrzuci�a jeszcze kopert�. Nelly musia�a si� schyli�, �eby j� podnie��. Przecie� nie zostawi na ziemi pi��dziesi�ciu tysi�cy koron. Lepiej ju� narazi� si� na upokorzenie � musia�a si� niemal czo�ga� na oczach s�siad�w wygl�daj�cych zza firanek. Niewdzi�cznica! Jeszcze spokornieje, niech no tylko sko�cz� jej si� pieni�dze i oferty sprz�tania po domach. U Lorentz�w na pewno nie dostanie pracy. Inne zlecenia te� si� wkr�tce sko�cz�, to dla Nelly �aden problem. Ju� ona si� postara, �eby Vera posz�a na kolanach po zasi�ek. Nikomu nie wolno bezkarnie obra�a� Nelly Lorentz.
Anders mia� uczucie, jakby brodzi� w wodzie. Po nocy sp�dzonej w areszcie ca�y by� obola�y, a g�ow�, z braku alkoholu, mia� jak z waty. Rozejrza� si� po mieszkaniu. Policjanci zabrudzili pod�og�, ale niewiele go to obchodzi�o. Nigdy mu nie przeszkadza� brud po k�tach.
Wyci�gn�� z lod�wki sze�ciopak piwa i rzuci� si� na materac. Opar� si� na lewym �okciu, praw� r�k� otworzy� puszk� i zacz�� chciwie pi�, wielkimi �ykami, a� do ostatniej kropli. Puszka szerokim �ukiem polecia�a przez pok�j i wyl�dowa�a z �oskotem na pod�odze w przeciwleg�ym rogu. Teraz m�g� si� wyci�gn�� na materacu, z r�kami splecionymi pod g�ow�. Niewidz�cym wzrokiem wpatrywa� si� w sufit, zag��biaj�c si� we wspomnieniach z dawnych czas�w. Tylko one przynosi�y mu ukojenie. Mi�dzy kr�tkimi chwilami reminiscencji z lepszych czas�w serce nieprzerwanie szarpa� b�l. Zdumiewa�o go, �e to wszystko wydawa�o si� tak odleg�e i bliskie zarazem.
W jego wspomnieniach zawsze �wieci�o s�o�ce. Asfalt grza� bose stopy, a wargi mia�y s�ony smak od cz�stych k�pieli w morzu. O dziwo, nie przypomina� sobie innych p�r roku, zawsze tylko lato. �adnych pochmurnych dni, �adnego deszczu. Tylko s�o�ce na b��kitnym niebie i �agodna bryza marszcz�ca powierzchni� morza.
Alex w letnich sukienkach powiewaj�cych wok� n�g. D�ugie, jasne w�osy do pasa, bo nie pozwala�a ich obci��. Czasem potrafi� nawet przywo�a� w pami�ci jej zapach, kt�ry dra�ni� nozdrza i budzi� t�sknot�. Truskawki, s�ona woda, szampon z tymotk�. Czasem z lekk� domieszk� potu, nawet przyjemn�, gdy �cigali si� na rowerach albo wspinali po ska�kach, a� ich wszystko bola�o. K�adli si� wtedy na szczycie Veddeberget na plecach, ze stopami zwr�conymi ku morzu i r�kami splecionymi na brzuchach. Alex w �rodku, mi�dzy nimi, z rozrzuconymi w�osami i wzrokiem skierowanym w niebo. Czasami � by�y to rzadkie i cudowne chwile � chwyta�a ich za r�ce i wtedy na moment stanowili jedno.
Pilnowali si�, �eby nikt ich nie widzia� razem, �eby ich przyja�� nie utraci�a magii. Nie mogliby zamyka� oczu na rzeczywisto��, od kt�rej chcieli si� odgrodzi� za wszelk� cen�. Brzydk�, szar� rzeczywisto��, kt�ra nie mia�a nic wsp�lnego z pe�nym s�onecznego blasku �wiatem ich marze�. O rzeczywisto�ci nie chcieli rozmawia�. Dni wype�nia�y zwyk�e zabawy i banalne tematy. Niczego nie traktowali powa�nie. Dzi�ki temu mogli udawa�, �e nie mo�na ich zrani�, �e s� niepokonani, nieosi�galni. Ka�de z osobna nie znaczy�o nic. Razem byli jak trzej muszkieterowie.
Doro�li byli drugoplanowymi postaciami ze snu, statystami poruszaj�cymi si� w swoim �wiecie, bez wp�ywu na nich. Poruszali ustami, nie wydaj�c �adnych d�wi�k�w. Wykonywali gesty i miny, kt�re powinny co� znaczy�, a wydawa�y si� nad�te i bez sensu. Wyrwane z kontekstu.
Anders u�miechn�� si� do wspomnie�, ale musia� wybudzi� si� z tego katatonicznego stanu. Przypomnia�y o sobie potrzeby naturalne, wtr�caj�c go w poprzedni l�k. Wsta�, aby temu zaradzi�.
Sedes sta� pod zakurzonym, brudnym lustrem. Opr�niaj�c p�cherz, spojrza� na swoje odbicie w lustrze i po raz pierwszy od wielu lat zobaczy� siebie takiego, jakim go widzieli inni. T�uste, sko�tunione w�osy, blada twarz o chorobliwej, szarej karnacji. Lata zaniedba� sprawi�y, �e brakowa�o mu paru z�b�w, co postarzy�o go o dziesi�tki lat.
Decyzja zapad�a, chocia� nie by� �wiadom jej podj�cia. Zapinaj�c nieporadnie rozporek, ju� wiedzia�, jaki b�dzie nast�pny krok. Gdy szed� do kuchni, w jego wzroku malowa�a si� stanowczo��. Poszpera� w szufladach, wyci�gn�� du�y kuchenny n� i wytar� go o nogawk�. Przeszed� do pokoju i zacz�� zdejmowa� ze �cian obrazy, efekt pracy wielu lat. Kolejno zdejmowa� p��tna. Zatrzyma� i zawiesi� tylko te, z kt�rych by� najbardziej zadowolony. Wiele odrzuci�, bo nie spe�nia�y jego wymaga�. Teraz bra� je po kolei i ci�� no�em. Kroi� je metodycznie, pewn� r�k�, a� zosta�y same strz�py w niczym nieprzypominaj�ce tego, czym by�y kiedy�. Kiedy ju� si� z tym upora�, czo�o mia� zroszone potem, bo p��tna okaza�y si� zaskakuj�co twarde. Pok�j przypomina� wielobarwne pole bitwy. Strz�py pokrywa�y ca�� pod�og�, puste ramy szczerzy�y bezz�bne szcz�ki. Anders patrzy� z zadowoleniem.
��A sk�d wiecie, �e to nie Anders zamordowa� Alex?
��Dziewczyna z jego klatki schodowej widzia�a, jak wr�ci� do domu kr�tko przed si�dm�, a Alex rozmawia�a z matk� kwadrans po. Nie zd��y�by wr�ci� tak szybko. Czyli zeznania Dagmar Petr�n dowodz� tylko, �e by� na miejscu, kiedy Alex jeszcze �y�a.
��A odciski palc�w i �lady but�w w �azience?
��Nie dowodz�, �e zamordowa�, tylko �e by� tam po jej �mierci. Za ma�o, �eby trzyma� go w areszcie. Mellberg na pewno go jeszcze troch� przytrzyma, bo nadal jest przekonany, �e sprawc� jest Anders, ale musi go wypu�ci�. Inaczej adwokat zrobi z niego marmolad�. Ca�y czas mia�em przeczucie, �e co� si� tu nie zgadza, i potwierdzi�o si�. Anders nie zosta� uwolniony od podejrze�, ale jest do�� znak�w zapytania, �eby szuka� dalej.
��I dlatego jedziemy do domu Alex. Co spodziewasz si� tam znale��? � zapyta�a Erika.
��Sam nie wiem. Wiem tylko, �e musz� mie� ja�niejszy obraz tego, co tam si� sta�o.
��Birgit Carlgren powiedzia�a, �e Alex nie mia�a czasu z ni� rozmawia�, bo kto� do niej przyszed�. Je�li nie Anders, to kto?
��To jest pytanie.
Patrik prowadzi� auto troch� za szybko jak dla Eriki. Trzyma�a si� kurczowo uchwytu nad drzwiami. Prawie przejecha� zjazd ko�o budynku klubu �eglarskiego. W ostatniej chwili skr�ci� w prawo, o milimetry od p�otu.
��Boisz si�, �e domu ju� nie b�dzie? �e nie zd��ymy na czas?�� za�artowa�a blado Erika.
��Przepraszam. Za bardzo si� zapali�em.
Zwolni� do przepisowej pr�dko�ci. Na ostatnim odcinku Erika odwa�y�a si� nawet pu�ci� uchwyt. Nadal nie rozumia�a, po co Patrik zabiera j� ze sob�, ale by�a zadowolona. By� mo�e zdob�dzie jakie� przydatne informacje do ksi��ki.
Patrik stan�� przed drzwiami z g�upi� min�.
��Nie pomy�la�em o kluczu. Nie dostaniemy si� do �rodka. Mellbergowi nie podoba�oby si�, gdyby jeden z jego funkcjonariuszy zosta� przy�apany na wchodzeniu przez okno.
Erika schyli�a si� i si�gn�a pod wycieraczk�. U�miechn�a si� do Patrika, pokazuj�c klucz, a potem otworzy�a drzwi i wpu�ci�a go pierwszego.
Kto� widocznie naprawi� piec, bo w domu by�o znacznie cieplej ni� na dworze. Oboje zdj�li kurtki i przewiesili przez por�cz schod�w prowadz�cych na pi�tro.
��Co teraz?�� Erika skrzy�owa�a r�ce na piersi i spojrza�a pytaj�co na Patrika.
��Ju� po rozmowie z matk�, kwadrans po si�dmej, Alex po�kn�a spor� dawk� �rodk�w nasennych. Nie by�o �adnych �lad�w w�amania. Oznacza to prawdopodobnie, �e odwiedzi� j� kto� znajomy. Kto�, kto potem mia� okazj� poda� jej te �rodki. W jaki spos�b? Musieli razem co� je�� albo pi�.
Patrik m�wi�, chodz�c po pokoju. Erika usiad�a na kanapie. Obserwowa�a go z zainteresowaniem.
��Faktem jest � Patrik przystan�� i podni�s� palec wskazuj�cy � �e na podstawie tre�ci pokarmowej �o��dka lekarz s�dowy ustali�, co jad�a. C� zatem Alex zjad�a przed �mierci�? Wed�ug lekarza s�dowego zapiekank� rybn�, kt�r� popi�a cydrem. W �mieciach by�o puste pude�ko po zapiekance, a ko�o zlewu sta�a pusta butelka po jab�eczniku, wi�c to si� zgadza. Dziwne jest jednak, �e w lod�wce by�y dwa spore kawa�ki pol�dwicy wo�owej, a w piekarniku � zapiekanka z kartofli. Piekarnik nie by� jednak w��czony i ziemniaki by�y jeszcze surowe. Ko�o zlewu sta�a jeszcze butelka bia�ego wina. Otwarta. Brakowa�o oko�o stu pi��dziesi�ciu mililitr�w, czyli mniej wi�cej jednego kieliszka.
Patrik pokaza� palcami, ile to jest.
��A w tre�ci �o��dka nie stwierdzono wina?
Erika z ciekawo�ci wychyli�a si� do przodu i opar�a �okcie na kolanach.
��W�a�nie nie. By�a w ci��y, pewnie dlatego pi�a jab�ecznik, a nie wino. Pytanie, kto pi� wino.
��Zosta�y jakie� brudne naczynia?
��Tak, talerz i sztu�ce z resztkami zapiekanki rybnej. W zlewie sta�y dwa op�ukane kieliszki. Na jednym by�o pe�no odcisk�w palc�w Alex, natomiast na drugim nie by�o �adnych.
Patrik przystan��, usiad� na fotelu zwr�conym w stron� Eriki, wyci�gn�� przed siebie d�ugie nogi i spl�t� r�ce na brzuchu.
��To oznacza, �e kto� je musia� zetrze�.
M�wi�c to, Erika poczu�a si� bardzo m�dra, a Patrik zachowa� si� uprzejmie, udaj�c, �e sam na to nie wpad�.
��Na to wygl�da. Poniewa� kieliszki zosta�y przep�ukane, nie znale�li�my w nich �adnych �lad�w �rodk�w nasennych. Domy�lam si�, �e by�y w jab�eczniku, kt�ry pi�a Alex.
��Ale dlaczego jad�a zapiekank�, skoro przygotowa�a fantastyczn� kolacj� dla dwojga?
��W�a�nie, to jest pytanie. Dlaczego zamiast eleganckiego dania zdecydowa�a si� na potraw� odgrzan� w kuchence mikrofalowej?
��Dlatego, �e zaplanowa�a romantyczn� kolacj� na dwie osoby, ale jej partner nie przyszed�.
��Te� tak my�l�. Czeka�a do�� d�ugo, wreszcie da�a za wygran�, wzi�a co� z zamra�arki i wrzuci�a do mikrofali. Rozumiem j�, niefajnie je�� samej pol�dwic�.
��Faktem jest, �e Anders tu by�, czyli raczej nie jego oczekiwa�a. Mo�e ojca dziecka?�� powiedzia� Patrik.
��Najprawdopodobniej. Okropne to wszystko. Przygotowa�a pyszn� kolacj� z winem, mo�e po to, �eby og�osi� radosn� nowin� o dziecku, czeka na niego, a on si� nie zjawia. Tylko kto przyszed� zamiast niego?
��Nie mo�emy go ca�kiem wykluczy�. M�g� przyj�� p�niej.
��Prawda. Ale� to denerwuj�ce! Gdyby te �ciany mog�y m�wi�!
Erika rozejrza�a si� wok�.
Pok�j by� bardzo pi�kny. Pachnia�o w nim nowo�ci� i �wie�o�ci�. Erika wci�gn�a nosem powietrze i poczu�a s�ab� wo� farby. �ciany zosta�y pomalowane na jeden z ulubionych kolor�w Eriki, jasny b��kit z odcieniem szaro�ci, pi�knie kontrastuj�cy z bia�ymi ramami okiennymi i bia�ymi meblami. Nada�o to pomieszczeniu nastr�j wielkiego spokoju. Erika mia�a ochot� oprze� g�ow� na oparciu kanapy i zamkn�� oczy. Tak� sam� kanap�, du��, p�kat� i wylewaj�c� si� na wszystkie strony, widzia�a w sklepie House w Sztokholmie, ale przy swoich zarobkach mog�a o niej tylko pomarzy�. W pokoju by�y zar�wno antyki, jak i nowe meble, zestawione z wielkim smakiem. Antyki, w wi�kszo�ci z epoki gustawia�skiej, Alex znalaz�a zapewne, gdy odtwarza�a wn�trza domu Wijkner�w pod G�teborgiem. Erika rozpozna�a styl dzi�ki Ikei. Od dawna jej si� podoba�a seria nowych mebli w tym samym stylu. Westchn�a z zazdro�ci i wtedy przypomnia�a sobie, po co tu jest. Zazdro�� natychmiast min�a.
��Wi�c wed�ug ciebie przyszed� kto� znajomy, kochanek czy ktokolwiek inny, wypili razem po kieliszku i ten kto� wrzuci� do jej kieliszka �rodek nasenny � odezwa�a si� Erika.
��To najbardziej prawdopodobny scenariusz.
��A potem? Jak my�lisz, co by�o p�niej? Jak si� znalaz�a w wannie?
Erika zasiad�a jeszcze g��biej na kanapie, o�mieli�a si� nawet oprze� nogi na stoliku. Koniecznie musi sobie od�o�y� na tak� kanap�! Nagle uderzy�a j� my�l, �e je�li dom zostanie sprzedany, b�dzie mog�a sobie kupi� meble, jakie tylko zechce. Zaraz jednak odrzuci�a t� my�l.
��Przypuszczam, �e morderca poczeka�, a� Alex za�nie, rozebra� j� i zaci�gn�� do �azienki.
��Dlaczego s�dzisz, �e zaci�gn��, a nie zani�s�?
��Bo w protokole z sekcji jest mowa o otarciach na pi�tach i siniakach pod pachami.
Patrik wyprostowa� si� na fotelu i spojrza� prosz�co na Erik�.
��Pozwolisz mi co� sprawdzi�?
Erika zwietrzy�a podst�p i powiedzia�a:
��Zale�y co.
��Mog�aby� odegra� rol� ofiary?
��Pi�kne dzi�ki. Naprawd� s�dzisz, �e moje zdolno�ci aktorskie si�gaj� a� tak daleko?
Roze�mia�a si�, ale wsta�a.
��Nie, nie, siadaj. Prawdopodobnie tutaj w�a�nie siedzieli i Alex zasn�a na kanapie. U�� si� w takiej pozycji.
Erika chrz�kn�a i spr�bowa�a udawa� nieprzytomn�. Patrik poci�gn�� j�, a wtedy otworzy�a jedno oko i powiedzia�a:
��Mam nadziej�, �e nie b�dziesz mi zdejmowa� ubrania?
��Ale� sk�d, nie ma mowy, nawet nie pomy�la�em, to znaczy��� j�ka� si� Patrik, czerwieni�c si�.
��Spokojnie, �artowa�am. No to morduj.
Patrik odsun�� stolik od kanapy i �ci�gn�� j� na pod�og�. Spr�bowa� j� ci�gn�� po pod�odze za przeguby, ale mu nie sz�o. Chwyci� j� wi�c pod pachami i powl�k� w stron� �azienki. W tym momencie Erika u�wiadomi�a sobie bardzo wyra�nie, ile wa�y. Patrik na pewno my�li, �e tak z p� tony. Spr�bowa�a ma�ego oszustwa i zacz�a odpycha� si� nogami, ale j� upomnia�. Szkoda, �e w ostatnich tygodniach nie przestrzega�a diety Stra�nik�w Wagi. Prawd� powiedziawszy, nawet nie zacz�a. Objada�a si�, �eby si� pocieszy�. Teraz w dodatku zawin�a jej si� koszulka, ods�aniaj�c fa�dk� w pasie. Wci�gn�a brzuch, ale w ko�cu musia�a odetchn��.
Na pod�odze w �azience zrobi�o jej si� zimno w plecy. Przeszed� j� dreszcz, nie tylko z zimna. Patrik podci�gn�� j� a� do wanny i delikatnie opu�ci�.
��Dosy� g�adko posz�o. Troch� ci�ko, ale nie tak bardzo. A Alex wa�y�a mniej od ciebie.
Pi�kne dzi�ki, pomy�la�a Erika, le��c na pod�odze i obci�gaj�c dyskretnie koszulk� na brzuchu.
��Teraz mordercy pozosta�o ju� tylko w�o�y� j� do wanny.
Patrik chcia� podnie�� jej nogi, ale Erika szybko wsta�a i otrzepa�a si�.
��O nie, nic z tego. Mam ju� dosy� siniak�w jak na jeden dzie�. Nie przekonasz mnie, �ebym si� da�a w�o�y� do wanny, w kt�rej le�a�a Alex. Co to, to nie!
Patrik niech�tnie przyj�� do wiadomo�ci jej sprzeciw. Wyszli z �azienki i przeszli do salonu.
��Kiedy ju� j� w�o�y� do wanny, nalanie wody i przeci�cie przegub�w �yletk� wyj�t� z szafki by�o ca�kiem proste. Pozosta�o jeszcze posprz�ta� po sobie. Umy� kieliszki i zetrze� odciski palc�w. A Alex w tym czasie wykrwawia�a si� w �azience na �mier�. �wiadczy to o strasznej bezduszno�ci.
��A piec? Nie dzia�a� ju�, gdy przyjecha�a do Fj�llbacki?
��Na to wygl�da. Dla nas to dobrze. By�oby nam znacznie trudniej zebra� dowody, gdyby zw�oki przez tydzie� le�a�y w temperaturze pokojowej. Nie da�oby si� na przyk�ad zidentyfikowa� odcisk�w palc�w Andersa.
Erika wzdrygn�a si� na sam� my�l o zdejmowaniu odcisk�w palc�w ze zw�ok.
Razem obejrzeli pozosta�� cz�� domu. Erika sporo czasu po�wi�ci�a na sprawdzenie sypialni Alex i Henrika, poniewa� poprzednim razem jej przerwano. Nic jednak nie znalaz�a. Mia�a m�cz�ce uczucie, �e czego� brakuje, ale nie mog�a sobie przypomnie�, czego. Postanowi�a opowiedzie� o tym Patrikowi. Bardzo si� przej��. Z pewnym zadowoleniem stwierdzi�a, �e zaniepokoi� si�, gdy mu opowiedzia�a o intruzie i o tym, jak schowa�a si� w szafie.
Westchn�� ci�ko. Przysiad� na brzegu �o�a z baldachimem i stara� si� jej pom�c.
��To by�a ma�a rzecz czy du�a?
��Nie wiem, prawdopodobnie co� ma�ego, bo inaczej pewnie bym si� zorientowa�a, prawda? Gdyby na przyk�ad znikn�o ��ko, na pewno bym zauwa�y�a.
U�miechn�a si� i usiad�a obok niego.
��W kt�rym miejscu to by�o? Ko�o drzwi czy ��ka? Mo�e na komodzie?
Patrik trzyma� w palcach niewielk� sk�rzan� �atk�, kt�r� wzi�� ze stolika nocnego Alex. Wygl�da�a jak znaczek klubowy z wypalon� inskrypcj� �T.M. 1976� napisan� dzieci�cym pismem. Odwr�ci� �atk� i zobaczy� rozmazane plamki, kt�re wygl�da�y na zaschni�t� krew. Sk�d si� tu wzi�a?
��Nie wiem, Patriku. Gdybym wiedzia�a, nie rwa�abym teraz w�os�w z g�owy.
Zerkn�a na niego ukradkiem. Mia� przecudne, d�ugie, ciemne rz�sy. Idealny zarost, jak drobnoziarnisty papier �cierny, ale nie na tyle odro�ni�ty, �eby drapa�. Ciekawa by�a tego dotyku.
��Co jest? Mam co� na twarzy?
Patrik niespokojnie wytar� r�k� usta. Erika uciek�a spojrzeniem, zawstydzona, �e j� przy�apa� na podgl�daniu.
��Nic, nic. Okruszek czekolady. Ju� go nie ma.
Zapad�o milczenie.
��Chyba nic wi�cej nie zdzia�amy?�� zapyta�a w ko�cu Erika.
��Te� tak my�l�. Zadzwo�, jak tylko sobie przypomnisz, czego brakuje. Je�li dla kogo� by�o to na tyle wa�ne, �e zdecydowa� si� po to przyj��, na pewno b�dzie te� wa�ne dla �ledztwa.
Starannie zamkn�li za sob� drzwi. Erika od�o�y�a klucz pod wycieraczk�.
��Podwie�� ci� do domu?
��Nie, dzi�kuj�. Z przyjemno�ci� si� przejd�.
��Widzimy si� jutro wieczorem.
Patrik przest�powa� z nogi na nog�. Czu� si� jak nieporadny pi�tnastolatek.
��Czekam na ciebie o �smej. Przyjd� g�odny.
��Postaram si�, chocia� nie obiecuj�. W tej chwili czuj� si�, jakbym ju� nigdy nie mia� by� g�odny � roze�mia� si� Patrik, klepi�c si� po brzuchu, a g�ow� wskazuj�c dom Dagmar Petr�n po drugiej stronie ulicy.
Erika u�miechn�a si� i pomacha�a mu, gdy odje�d�a� swoim volvem. Emocje zwi�zane z jutrzejszym wieczorem pomieszane z uczuciem niepewno�ci, rozmaitymi obawami i l�kiem prze�ywa�a wr�cz fizycznie, czu�a je w przeponie.
Ruszy�a do domu, ale nie zasz�a daleko. Nagle si� zatrzyma�a. Przyszed� jej do g�owy pewien pomys�, kt�ry nale�a�o od razu sprawdzi�. Zawr�ci�a, wyj�a klucz spod wycieraczki i ponownie wesz�a do domu, starannie wytar�szy buty.
Co zrobi�aby kobieta oczekuj�ca m�czyzny, kt�ry nie zjawia si� na romantycznej kolacji? Oczywi�cie zadzwoni�aby do niego! Erika pomodli�a si� w duchu, by okaza�o si�, �e Alex mia�a nowoczesny telefon i nie uleg�a modzie na star� kobr� czy nawet bakelitowy aparat. Mia�a szcz�cie. Na �cianie w kuchni wisia� nowiutki doro. Dr��cym palcem nacisn�a przycisk powt�rnego wybierania ostatniego numeru, modl�c si� w duchu, by nie okaza�o si�, �e kto� korzysta� z telefonu ju� po �mierci Alex.
W s�uchawce rozlega� si� jeden sygna� za drugim. Po si�dmym mia�a si� ju� roz��czy�, lecz wtedy w��czy�a si� poczta g�osowa kom�rki. Wys�ucha�a komunikatu, ale wy��czy�a si� przed uruchomieniem nagrywania. Powoli od�o�y�a s�uchawk�. Zblad�a. Mia�a wra�enie, jakby us�ysza�a chrobot kawa�k�w uk�adanki, kt�re w�a�nie u�o�y�y si� w ca�o��. Ju� wiedzia�a, co znikn�o z sypialni na pi�trze.
Mellberg a� si� pieni� ze z�o�ci. Jak furia kr��y� po komisariacie. Pracownicy najch�tniej schowaliby si� pod biurkami, ale poniewa� ludzie doro�li tak nie robi�, musieli cierpie�, s�uchaj�c przekle�stw, wymy�lania i wyzwisk. Najwi�cej dostawa�o si� Annice. Wprawdzie sk�ra jej stwardnia�a od czasu, gdy Mellberg przyszed� do komisariatu w Tanumshede, ale po raz pierwszy od dawna oczy szczypa�y j� od �ez. O czwartej mia�a do��. Wymkn�a si� z pracy, przystan�a przy Konsumie, kupi�a spory pojemnik lod�w, posz�a do domu i w��czy�a telewizor. Ogl�da�a
Mellberg by� w�ciek�y, �e musia� zwolni� z aresztu Andersa Nilssona. Powzi�� przekonanie, �e Anders jest morderc� Alexandry Wijkner, i gdyby m�g� zosta� z nim sam na sam, na pewno wydoby�by z niego przyznanie si�. A tak, przez jednego g�upiego �wiadka, kt�ry twierdzi�, �e na chwil� przed kolejnym odcinkiem
Jeszcze ten m�ody, Patrik Hedstr�m. Chcia� mu wm�wi� jakie� bzdury, �e kto inny zamordowa� t� kobiet�, nie Anders Nilsson. Co to, to nie. Po tylu latach s�u�by jedno wiedzia� na pewno: �e najcz�ciej jest dok�adnie tak, jak si� zdaje. �adne tam ukryte motywy, spiski, tylko pospolite m�ty zagra�aj�ce porz�dnym ludziom. Znajd� m�ta, a znajdziesz sprawc� � to jego �yciowe motto.
Mellberg wybra� numer kom�rki Patrika Hedstr�ma.
��Gdzie si� szwendasz?�� Nie bawi� si� w uprzejmo�ci.�� Siedzisz w k�cie, w p�pku grzebiesz czy co? Tu si� pracuje. S� nadgodziny. S�ysza�e� kiedy o czym� takim? Je�li nie, to dopilnuj�, �eby� ju� nie us�ysza�. A na pewno nie tu.
Przycisn�� g�wniarza i od razu zrobi�o mu si� lepiej. Trzeba kr�tko trzyma� tych ��todziob�w, �eby nie obro�li w pi�rka.
��Masz zaraz jecha� do �wiadka, do tej kobiety, co twierdzi, �e Anders Nilsson by� w domu ko�o si�dmej. Przyci�nij j�, r�czk� wykr�� i postaraj si�.
��Tak, do cholery, ju�.
Mellberg rzuci� s�uchawk� i przez chwil� upaja� si� my�l�, �e g�wnian� robot� mo�e zrzuca� na innych. Nagle spojrza� na �ycie od ja�niejszej strony. Rozpar� si� na krze�le, wysun�� g�rn� szuflad� biurka i wyci�gn�� paczk� kulek czekoladowych. Grubymi jak kie�baski palcami wyj�� jedn� i w�o�y� ca�� do ust. Pogryz�, po�kn��, po czym si�gn�� po nast�pn�. Ci�ko pracuj�cy m�czyzna potrzebuje zastrzyku energii.
Kiedy zadzwoni� Mellberg, Patrik zd��y� ju� skr�ci� na drog� do Tanumshede przez Grebbestad. Z westchnieniem zawr�ci� przy wje�dzie na pole golfowe Fj�llbacki. By�o ju� p�ne popo�udnie, a mia� jeszcze sporo roboty w komisariacie. Nie powinien by� siedzie� we Fj�llbace tak d�ugo, ale spotkania z Erik� mia�y moc przyci�gania pola magnetycznego. Trzeba by�o si�y woli, by si� oprze�. Znowu westchn��. Przecie� wiadomo, jak to si� musi sko�czy�. �le. Dopiero co zako�czy� �a�ob� po Karin, a ju� �ci�ga na siebie nowe udr�ki. Pozbieranie si� po rozwodzie zabra�o mu rok. Tyle nocy sp�dzi� przed telewizorem, gapi�c si� niewidz�cym wzrokiem na seriale w rodzaju
Jak zwykle na ostatnich zakr�tach przed Fj�llback� jecha� za szybko. Ta sprawa zaczyna�a mu dzia�a� na nerwy. Da� im upust, gnaj�c jak pirat przez ostatni zakr�t przed wzniesieniem. W miejscu, gdzie dawniej sta� rozebrany ju� silos, znajdowa�y si� domy i budki �eglarskie zbudowane w starym stylu. Ceny nieruchomo�ci si�ga�y kilku milion�w koron. Patrik nie m�g� si� nadziwi�, �e ludzie s� w stanie wyda� tyle pieni�dzy na letni dom.
Zza zakr�tu wypad� motocyklista. Patrik musia� wykona� gwa�towny manewr, by go omin��. Serce zabi�o mu mocniej, zwolni� poni�ej dopuszczalnej pr�dko�ci. Ma�o brakowa�o. Spojrza� we wsteczne lusterko i upewni� si�, �e motocyklista jedzie dalej ca�y i zdrowy.
Min�� plac do gry w minigolfa, dotar� do skrzy�owania ko�o stacji benzynowej i skr�ci� w lewo w kierunku blok�w. Nie po raz pierwszy uderzy�a go ich okropna brzydota. Br�zowo-bia�e czynsz�wki, porozrzucane jak klocki przy po�udniowym wje�dzie do Fj�llbacki. Ciekaw by�, czym si� kierowa� architekt, kt�ry je zaprojektowa�. Mo�e ta skrajna brzydota mia�a by� swego rodzaju eksperymentem? A mo�e mu si� po prostu nie chcia�o? Prawdopodobnie wzniesiono je w ramach rz�dowego programu budowy miliona mieszka� z prze�omu lat sze��dziesi�tych i siedemdziesi�tych. �Mieszkania dla wszystkich�. Szkoda, �e nie �Pi�kne mieszkania dla wszystkich�.
Postawi� samoch�d na parkingu i wszed� do pierwszej klatki. Numer pi��. Mieszka� tu Anders, a tak�e �wiadek Jenny Ros�n. Drugie pi�tro. Zasapa� si�, wchodz�c, co mu przypomnia�o, �e w jego �yciu by�o ostatnio za ma�o ruchu, a za du�o ciastek. Wprawdzie nigdy nie by� specjalnie sprawny, ale a� tak �le jeszcze nie by�o.
Przystan�� przy drzwiach Andersa. Chwil� nas�uchiwa�, ale nie dochodzi� stamt�d �aden d�wi�k. Albo go nie ma, albo ju� jest kompletnie pijany.
Jenny mieszka�a po prawej, dok�adnie naprzeciwko Andersa. Standardow� wizyt�wk� wymieni�a na w�asn�, drewnian�, z ozdobnym napisem �Jenny i Max Ros�n� oplecionym girland� z r�yczek. Czyli m�atka.
Do komisariatu zadzwoni�a wczesnym przedpo�udniem i Patrik mia� cich� nadziej�, �e zastanie j� w domu. Nie by�o jej, gdy poprzedniego dnia odwiedzali s�siad�w w ca�ej klatce, ale zostawili kartk� z pro�b� o telefon. Dlatego dopiero dzi� dowiedzieli si�, �e w tamten pi�tkowy wiecz�r, gdy zgin�a Alex, Anders wr�ci� do domu.
D�wi�k dzwonka rozni�s� si� echem w mieszkaniu, a zaraz po nim rozleg� si� dono�ny krzyk dziecka. Us�ysza� kroki w przedpokoju. Bardziej czu�, ni� widzia�, �e kto� patrzy przez wizjer. Us�ysza� chrz�st zdejmowanego �a�cucha i drzwi si� otworzy�y.
��Tak?
Sta�a przed nim kobieta z rocznym dzieckiem na r�ku. Bardzo szczup�a, o mocno tlenionych w�osach. S�dz�c po odrostach, jej naturalnym kolorem by� zapewne ciemny br�z wpadaj�cy w czer�. Potwierdza�y to ciemne oczy. Twarz mia�a nieumalowan� i zm�czon�. Ubrana by�a w wytarte, wyci�gni�te na kolanach spodnie od dresu i T-shirt z du�ym logo Adidasa.
��Jenny Ros�n?
��Tak, to ja. O co chodzi?
��Nazywam si� Patrik Hedstr�m, jestem z policji. Dzwoni�a pani do nas przed po�udniem. Chcia�bym z pani� porozmawia�.
M�wi� cicho, �eby nie by�o go s�ycha� w mieszkaniu naprzeciwko.
��Prosz�, niech pan wejdzie.
Stan�a z boku, �eby go przepu�ci�.
Mieszkanie by�o ma�e, pok�j z kuchni�. Z ca�� pewno�ci� nie mieszka� w nim �aden m�czyzna, w ka�dym razie powy�ej roku �ycia. Wszystko by�o r�owe: dywany, obrusy, firanki, lampy, istna eksplozja r�u. Ulubionym motywem pani domu by�y zdecydowanie kokardki. Wida� je by�o w olbrzymich ilo�ciach na wszystkich lampach i �wiecznikach. Obrazki na �cianach r�wnie� �wiadczy�y o romantycznym usposobieniu lokatorki. S�odkie kobiece twarzyczki na tle odlatuj�cych ptak�w. Nad ��kiem wisia� obrazek przedstawiaj�cy p�acz�ce dziecko.
Usiedli na bia�ej sk�rzanej kanapie. Na szcz�cie nie zaproponowa�a kawy. Wypi� ju� dosy� jak na jeden dzie�. Dziecko posadzi�a sobie na kolanach, ale ma�y kr�ci� si�, wi�c postawi�a go na pod�odze. Natychmiast ruszy� przed siebie na niezbyt jeszcze pewnych n�kach.
Patrika uderzy� jej m�ody wiek. Na pewno nie przekroczy�a dwudziestki. Zgadywa�, �e ma oko�o osiemnastu lat. Wiedzia�, �e w okolicznych niewielkich miejscowo�ciach jedno, a nawet dwoje dzieci przed dwudziestk� nie nale�a�o do rzadko�ci. Zwraca�a si� do ma�ego Max. Patrik wyci�gn�� wniosek, �e ojciec dziecka nie mieszka z nimi. R�wnie� to nie by�o niezwyk�e. Zwi�zki nastolatk�w najcz�ciej nie wytrzymywa�y pr�by, jak� by�o pojawienie si� dziecka.
Si�gn�� po notes.
��Widzia�a pani, jak Anders Nilsson wr�ci� do domu ko�o si�dmej wieczorem w pi�tek, dwa tygodnie temu, czyli dwudziestego pi�tego, tak? Sk�d ta pewno�� co do godziny?
��St�d, �e nie przepuszcz� ani jednego odcinka
Nerwowo gryz�a kosmyk d�ugich w�os�w. Patrik zauwa�y�, �e paznokcie ma obgryzione. Na tym, co z nich zosta�o, wida� by�o resztki w�ciekle r�owego lakieru.
Max okr��y� stolik stoj�cy przed kanap�, zmierzaj�c wytrwale w kierunku Patrika. Dotar� i z triumfuj�c� min� z�apa� go za nogawk�.
��Opa, opa � powtarza�, a Patrik spojrza� pytaj�co na Jenny.
��Niech go pan we�mie. Wyra�nie pana lubi.
Patrik niezdarnie posadzi� sobie dziecko na kolanach i da� mu do zabawy p�k kluczy. Ma�y promienia�. U�miechn�� si� szeroko, ods�aniaj�c dwa z�bki. Wygl�da�y jak ziarnka ry�u. Patrik z�apa� si� na tym, �e odwzajemnia ten u�miech. Poczu�, �e dr�y. Gdyby sprawy u�o�y�y si� inaczej, mo�e sam mia�by teraz takiego malucha. W zamy�leniu pog�aska� Maxa po pokrytej meszkiem g��wce.
��Ile on ma?
��Jedena�cie miesi�cy. Niech mi pan wierzy, jest przy nim co robi�.
Twarz rozja�ni�a jej si� czu�o�ci�, kiedy spojrza�a na synka. Dopiero teraz Patrik zobaczy�, jaka mo�e by� �adna, gdy nie jest zm�czona. Bycie samotn� matk� w tak m�odym wieku musia�o by� niewyobra�alnie trudne. Powinna si� cieszy� �yciem i bawi� z r�wie�nikami. A tymczasem sp�dza wieczory, zmieniaj�c pieluszki i wykonuj�c r�ne domowe czynno�ci. Jakby na dow�d rozmaitych napi��, z kt�rymi musia�a si� boryka�, wyj�a papierosa z paczki le��cej na stoliku i zapali�a. Zaci�gn�a si� g��boko, delektowa�a si�, a potem wyci�gn�a pude�ko w stron� Patrika, patrz�c pytaj�co. Potrz�sn�� g�ow�. Mia� bardzo zdecydowane pogl�dy na palenie w obecno�ci dziecka, ale ostatecznie to jej rzecz. Nie potrafi� jednak zrozumie�, jak mo�na wzi�� do ust co� tak �mierdz�cego.
��A nie m�g� wr�ci� i potem zn�w wyj��?
��Dom jest tak akustyczny, �e s�ycha� nawet, jak szpilka upadnie na pod�og�. Wszyscy lokatorzy wiedz�, kiedy i kto wchodzi albo wychodzi. Jestem pewna, �e tego wieczoru Anders ju� nie wychodzi�.
Patrik widzia�, �e wi�cej nie uzyska. Z ciekawo�ci zapyta�:
��Co pani sobie pomy�la�a, kiedy si� pani dowiedzia�a, �e Anders jest podejrzany o pope�nienie morderstwa?
� �e to jaka� bujda.
Zaci�gn�a si� ponownie i zacz�a wydmuchiwa� k�ka dymu. Patrik musia� si� pohamowa�, by nie powiedzie� czego� o zagro�eniu wynikaj�cym z biernego palenia. Siedz�cy na jego kolanach Max zaj�ty by� ssaniem kluczy. Trzyma� je w pulchnych paluszkach, popatruj�c na Patrika, jakby chcia� podzi�kowa� za wspania�� zabawk�.
Jenny m�wi�a dalej:
��Anders jest wrakiem cz�owieka, ale nie m�g�by zabi�. On jest w porz�dku. Dzwoni czasem do drzwi, �eby po�yczy� papierosa, ale trze�wy czy pijany, zawsze jest w porz�dku. Zdarza�o mi si� nawet zostawi� z nim Maxa, jak musia�am wyskoczy� po zakupy. Ale tylko gdy by� trze�wy. Nigdy inaczej.
Zgasi�a papierosa w przepe�nionej popielniczce.
��W�a�ciwie �aden z naszych pijaczk�w nie jest do ko�ca z�y. Biedaczyska, �ycie przepijaj�, ale szkodz� tylko sobie.
Potrz�sn�a g�ow�, odrzucaj�c spadaj�ce na twarz w�osy, i ponownie wyci�gn�a r�k� do paczki z papierosami. Palce mia�a ��te od nikotyny. Kolejny papieros smakowa� tak samo dobrze jak poprzedni. Patrik poczu� si� dostatecznie uw�dzony. Zreszt� nie wierzy�, �e dowie si� jeszcze czego� wa�nego. Max zaprotestowa�, gdy Patrik podni�s� go z kolan i poda� Jenny.
��Dzi�ki za pomoc. Na pewno jeszcze si� do pani odezwiemy.
��Dobra, jakby co, to jestem. Nigdzie si� nie wybieram.
Papieros le�a� w popielniczce, smu�ka dymu unosi�a si� wprost na Maxa. Zamruga�. Nadal ssa� klucze, patrz�c wyzywaj�co na Patrika. Patrik ostro�nie poci�gn�� je do siebie. Ma�y okaza� si� zaskakuj�co silny. W dodatku klucze by�y tak za�linione, �e trudno je by�o porz�dnie chwyci�. Patrik poci�gn�� nieco mocniej. W odpowiedzi us�ysza� pomruk z�o�ci.
Jenny, przyzwyczajona do radzenia sobie z takimi sytuacjami, zdecydowanym ruchem chwyci�a klucze, wyrwa�a je ma�emu i poda�a Patrikowi. Max dar� si� jak op�tany. Patrik wzi�� klucze w dwa palce, wytar� dyskretnie o nogawk� i dopiero potem wsun�� do tylnej kieszeni.
Jenny odprowadzi�a go do drzwi, trzymaj�c na r�ku wrzeszcz�cego malca. Patrikowi zosta� w oczach obraz Maxa ze �zami jak grochy na okr�g�ych policzkach. Bardzo go wzruszy� ten widok.
Dom sta� si� dla Henrika za du�y. Chodzi� z pokoju do pokoju. Wszystko przypomina�o mu Alexandr�, bo kocha�a ten dom i dba�a o ka�dy, najdalszy nawet k�t. Czasem zastanawia� si�, czy przypadkiem nie wysz�a za niego ze wzgl�du na ten dom, bo zacz�a traktowa� ich zwi�zek powa�nie dopiero wtedy, gdy j� tu przywi�z�. Dla niego by� to powa�ny zwi�zek ju� w chwili, gdy zobaczy� j� po raz pierwszy na spotkaniu zagranicznych student�w. By�a wysoka, jasna, otacza�a j� aura nieprzyst�pno�ci, kt�ra poci�ga�a go bardziej ni� cokolwiek innego. Nigdy nie pragn�� nikogo tak gor�co jak Alex, a na og� dostawa� to, czego pragn��. Jego rodzice byli tak zaabsorbowani w�asnym �yciem, �e na �ycie syna nie starczy�o im energii.
Czas, kt�rego nie zabiera�a firma, po�wi�cali na rozmaite wydarzenia towarzyskie. Bale dobroczynne, koktajle, obiady z partnerami w interesach. Henrik zostawa� w domu z opiekunk�. Je�li chodzi o matk�, najlepiej pami�ta� zapach jej perfum, gdy ca�owa�a go na do widzenia, a my�lami by�a ju� w drodze na kolejn� bezsensown� imprez�. Wynagradza�a mu to w ten spos�b, �e wystarczy�o, aby wskaza� co� palcem, a ju� to dostawa�. Nie odmawiali mu niczego, ale wszystko dawali z tak� oboj�tno�ci�, z jak� g�aszcze si� domagaj�cego si� uwagi psa.
Kiedy spotka� Alex, po raz pierwszy w �yciu nie dosta� tego, o co prosi�. Zachowywa�a si� obcesowo, by�a nieprzyst�pna, a przez to zniewalaj�ca. Zaleca� si� do niej r�wnie uparcie, jak intensywnie. R�e, kolacje, prezenty i komplementy. Nie szcz�dzi� stara�. Alex zgadza�a si� na to, mimo woli da�a si� uwik�a� w romans. Nie protestowa�a, zreszt� nie zdo�a�by jej do niczego zmusi�. Po prostu zachowywa�a si� tak, jakby by�o jej to oboj�tne. Dopiero gdy latem zabra� j� do G�teborga i pojechali do domu na S�r�, wszystko si� zmieni�o. Zacz�a z now� si�� odwzajemnia� jego u�ciski. Henrik by� szcz�liwy jak nigdy dot�d. Pobrali si� jeszcze tego samego lata w Szwecji, zaledwie po paru miesi�cach znajomo�ci. Potem pojechali do Francji na ostatni rok studi�w i egzaminy ko�cowe, a nast�pnie wr�cili na dobre do domu na S�r�.
Teraz, gdy o tym my�la�, zda� sobie spraw�, �e naprawd� szcz�liw� widzia� j� tylko wtedy, gdy zajmowa�a si� renowacj� domu. Usiad� w jednym ze stoj�cych w bibliotece wielkich foteli chesterfield, opar� g�ow� i zamkn�� oczy. Pod powiekami przesuwa�y mu si� obrazy Alex, migoc�ce jak w starym filmie kr�conym kamer� o�miomilimetrow�. Sk�rzane obicie fotela by�o ch�odne i nier�wne. Palcem wskazuj�cym przesun�� po starym wij�cym si� p�kni�ciu.
W pami�ci zosta� mu zw�aszcza jej zmieniaj�cy si� u�miech. Kiedy znalaz�a dok�adnie taki mebel, jakiego szuka�a, albo gdy odci�a kawa�ek tapety i stwierdzi�a, �e oryginalna, znajduj�ca si� pod spodem, jest w dobrym stanie, u�miecha�a si� szeroko i szczerze. Kiedy ca�owa� j� w kark, g�aska� po policzku albo m�wi�, jak bardzo j� kocha, wtedy tak�e � czasem � si� u�miecha�a. Czasem, ale nie zawsze. Tego u�miechu nienawidzi�, bo by� to u�miech nieobecny, pob�a�liwy. Potem odwraca�a si� od niego. Henrik widzia�, �e ci��y jej jaka� tajemnica.
Nie zadawa� �adnych pyta�. Ze strachu. Ba� si�, �e wywo�a reakcj� �a�cuchow�, na kt�rej skutki nie by� gotowy. Lepiej mie� j� przy sobie, a wraz z ni� nadziej�, �e kiedy� b�dzie chcia�a nale�e� do niego w pe�ni. Got�w by� si� zgodzi� i na to, �e nie b�dzie mia� wszystkiego. Wystarcza�a mu pewno��, �e ma chocia� cz��. Kocha� j� tak bardzo, �e wystarczy� mu okruch.
Rozejrza� si� po bibliotece. Wszystkie �ciany pokrywa�y rega�y z ksi��kami, kt�re pracowicie wyszukiwa�a w antykwariatach. Zwyk�a to pokaz�wka. Nie przypomina� sobie, aby kiedykolwiek widzia� j� czytaj�c� ksi��k�, poza podr�cznikami w okresie studi�w. Mo�e mia�a do�� w�asnego cierpienia, by czyta� o cierpieniu innych.
Najtrudniej by�o mu pogodzi� si� z brakiem dziecka. Za ka�dym razem, kiedy m�wi� o dziecku, gwa�townie kr�ci�a g�ow�, m�wi�c, �e nie zamierza mie� dzieci, skoro �wiat jest taki, jaki jest.
Pogodzi� si� z tym, �e w jej �yciu jest inny m�czyzna. Rozumia�, �e Alex wyrywa si� do Fj�llbacki bynajmniej nie po to, aby sp�dza� czas w samotno�ci. Potrafi� to zaakceptowa�. Od przesz�o roku nie �yli ze sob�. To tak�e da�o si� zaakceptowa�. Z czasem pogodzi si� nawet z jej �mierci�. Nie m�g� natomiast pogodzi� si� z tym, �e gotowa by�a urodzi� dziecko innemu m�czy�nie, ale nie jemu. Dr�czy�o go to po nocach niczym zmora. Kr�ci� si� i wierci� w ��ku, spocony, bez nadziei na sen. Oczy mia� podkr��one, straci� par� kilogram�w. Czu� si� jak naci�gni�ta do granic mo�liwo�ci guma, kt�ra zaraz p�knie z trzaskiem. Dotychczas nie p�aka�, ale teraz pochyli� si�, ukry� twarz w d�oniach i z jego oczu pop�yn�y �zy.
Obudzi� j� telefon. �e te� ludzie nie mog� dzwoni� o rozs�dnej porze.
��Erika, s�ucham.
��Cze��, m�wi Anna.�� S�ycha� by�o, �e na co� czeka. I s�usznie, pomy�la�a Erika.
��Co u ciebie s�ycha�? � Anna posuwa�a si� ostro�nie, jak po polu minowym.
��Dzi�kuj�, w porz�dku. A u ciebie?
��Mo�e by�. Jak ci idzie ksi��ka?
��R�nie. W ka�dym razie si� posuwa. Z dzie�mi wszystko dobrze?�� Erika postanowi�a cho� troch� wyj�� jej naprzeciw.
��Emma jest mocno przezi�biona, ale Adrianowi kolka jakby przechodzi. Dzi�ki temu udaje mi si� w nocy przespa� godzink�.
Anna za�mia�a si�, ale Erika us�ysza�a w jej �miechu ton rozgoryczenia.
Zapad�a cisza.
��S�uchaj, musimy porozmawia� o domu.
��Te� tak uwa�am.
Tym razem w g�osie Eriki s�ycha� by�o ton rozgoryczenia.
��Musimy go sprzeda�. Je�eli nie dasz rady nas sp�aci�, b�dziemy go musia�y sprzeda�.
Erika nie odpowiedzia�a. Anna nerwowo m�wi�a dalej:
��Lucas rozmawia� z po�rednikiem i m�wi, �e cena powinna wynosi� trzy miliony. Trzy miliony, Erika, wyobra�asz sobie? Maj�c swoje p�tora miliona, mog�aby� sobie pisa�, nie martwi�c si� o pieni�dze. Pewnie nie jest ci �atwo utrzymywa� si� z pisania. Jaki nak�ad maj� twoje ksi��ki? Dwa tysi�ce egzemplarzy? Trzy? I pewnie niewiele dostajesz od egzemplarza, co? Nie rozumiesz, �e dla ciebie to te� szansa? Zawsze m�wi�a�, �e chcia�aby� zajmowa� si� prawdziw� literatur�. Z takimi pieni�dzmi mog�aby� sobie pozwoli�, �eby si� temu po�wi�ci�. Po�rednik powiedzia�, �e z wystawieniem domu na sprzeda� powinni�my zaczeka� co najmniej do kwietnia albo maja, �eby zainteresowa� jak najwi�ksz� liczb� klient�w, ale potem w ci�gu dw�ch tygodni nale�y sfinalizowa� sprzeda�. Rozumiesz, �e tak trzeba, prawda?
Brzmia�o to jak pro�ba, ale Erika nie potrafi�a jej wsp�czu�. Odkrycie z poprzedniego dnia sprawi�o, �e �le spa�a. Rozmy�la�a przez p� nocy. By�a rozczarowana i, og�lnie rzecz bior�c, w z�ym humorze.
��Nie, nie rozumiem. Anno, to jest nasz dom rodzinny. Tu dorasta�y�my. Rodzice kupili ten dom zaraz po �lubie. Byli do niego przywi�zani. Ja te� jestem do niego przywi�zana. Anno, nie mo�esz tak robi�.
��Ale pieni�dze�
��W dupie mam pieni�dze! Do tej pory sobie radzi�am, to dalej te� sobie poradz�.
G�os jej si� trz�s� z w�ciek�o�ci.
��Erika, przecie� wiesz, nie mo�esz mnie zmusi� do zatrzymania domu, skoro ja nie chc�. Po�owa i tak jest moja.
��Gdybym wierzy�a, �e to ty chcesz sprzeda� dom, by�oby mi oczywi�cie bardzo przykro, ale pogodzi�abym si� z tym. Problem polega na tym, �e wiem, �e nie m�wisz tego, co my�lisz. Lucas chce sprzeda� dom, nie ty. Pytanie, czy chocia� sama wiesz, czego chcesz. Wiesz?
Erika nie czeka�a na odpowied� Anny.
��Nie zgadzam si�, �eby o moim �yciu decydowa� Lucas Maxwell. Tw�j m�� jest pospolitym skurwysynem! A ty powinna� dawno tu by�, �eby mi pom�c porz�dkowa� rzeczy po rodzicach. Zajmuj� si� tym od kilku tygodni i jestem dopiero w po�owie. To niesprawiedliwe, �eby wszystko spada�o na mnie. Je�li twoja smycz jest tak kr�tka, �e nie wolno ci nawet pomaga� przy porz�dkowaniu spraw po zmar�ych rodzicach, to powinna� si� dobrze zastanowi�, czy na pewno chcesz tak �y�.
Erika rzuci�a s�uchawk� tak mocno, �e telefon spad� z szafki nocnej. Trz�s�a si� ze z�o�ci.
Anna siedzia�a na pod�odze ze s�uchawk� w d�oni. Lucas w pracy, dzieci spa�y. Mia�a chwil� dla siebie i skorzysta�a z okazji, by zadzwoni� do Eriki. Odk�ada�a to od kilku dni, ale Lucas naciska�, i w ko�cu uleg�a.
Czu�a si� rozdarta. Kocha�a Erik�, ona te� by�a przywi�zana do domu we Fj�llbace, ale siostra nie rozumia�a, �e swoj� rodzin� musi stawia� na pierwszym miejscu. Dla swoich dzieci gotowa by�a po�wi�ci� wszystko. A je�li mia�o to oznacza�, �e musi zrobi� co� przeciwko starszej siostrze, by zadowoli� Lucasa, to trudno. Tylko Emma i Adrian sprawiaj�, �e wstaje rano, �e �yje. Gdyby potrafi�a zadowoli� Lucasa, wszystko by si� u�o�y�o. By�a o tym przekonana. To ona jest trudna, bo nie robi tak, jak on chce. To dlatego Lucas musi by� dla niej surowy. Je�li ofiaruje mu dom rodzic�w, na pewno zrozumie, �e dla niego i dla rodziny jest gotowa zrobi� wszystko, a wtedy b�dzie dobrze.
Gdzie� w �rodku jaki� g�os m�wi� jej zupe�nie co innego. Zwiesi�a g�ow� i rozp�aka�a si�, a p�acz zag�uszy� ten g�os. S�uchawka telefonu zosta�a na pod�odze.
Erika ze z�o�ci� odrzuci�a ko�dr� i spu�ci�a nogi z ��ka. �a�owa�a, �e tak ostro potraktowa�a Ann�. Ponios�o j�, bo ju� wcze�niej by�a w z�ym humorze. W dodatku w nocy nie mog�a spa�. Zadzwoni�a do Anny, �eby naprawi�, co si� da, ale telefon by� zaj�ty.
��Cholera!
Kopn�a sto�ek stoj�cy przed toaletk�, ale bynajmniej jej nie ul�y�o. Uderzy�a si� w palec i a� zawy�a z b�lu. Podskakiwa�a na jednej nodze. Nawet por�d by�by chyba mniej bolesny. W ko�cu b�l ust�pi� i wtedy, ca�kiem niepotrzebnie, wesz�a na wag�.
Wiedzia�a, �e nie powinna, ale chcia�a wreszcie mie� pewno��. Zdj�a T-shirt, kt�ry s�u�y� jej za koszul� nocn�. Zawsze to par� deka mniej. Zastanawia�a si� nawet, czy zdj�cie majtek zrobi r�nic�. Raczej nie zrobi. Stan�a na wadze praw� nog�, lew� opieraj�c si� o pod�og�. Potem zacz�a stopniowo przenosi� ci�ar na praw� nog�. Wskaz�wka dosz�a do sze��dziesi�ciu i w�a�ciwie mog�aby si� ju� zatrzyma�. Niestety. Erika stan�a na wadze ca�ym ci�arem i wskaz�wka pokaza�a siedemdziesi�t trzy kilogramy. No tak. Tego si� spodziewa�a, jest nawet o ca�y kilogram gorzej. My�la�a, �e przyby�o jej dwa kilo, tymczasem okaza�o si�, �e trzy od ostatniego wa�enia, od tego ranka, gdy znalaz�a Alex.
I po co jej by�o to wa�enie? Przecie� wiedzia�a, �e przyty�a, bo spodnie zrobi�y si� ciasne w pasie. Teraz, gdy zobaczy�a to czarno na bia�ym, nie mo�e si� d�u�ej oszukiwa�. Wcze�niej wmawia�a sobie, �e ubranie zbieg�o si�, bo by�a wilgo� w szafie albo pra�a w zbyt wysokiej temperaturze. Uzna�a, �e jest beznadziejna. Mia�a nawet ochot� odwo�a� kolacj� z Patrikiem. Chcia�a mu si� wyda� seksowna, �adna i szczup�a, a nie nalana, t�usta. Spojrza�a ponuro na sw�j brzuch i wci�gn�a go. Nic z tego. Stan�a bokiem do lustra i spr�bowa�a wypi�� brzuch. O, prosz�. W�a�nie tak si� czuje.
Westchn�a i w�o�y�a spodnie od dresu, obszerne, zaopatrzone w wyrozumia�� dla figury gumk� w pasie, a potem T-shirt. Obieca�a sobie, �e zacznie si� odchudza� od poniedzia�ku. Teraz nie ma co zaczyna�, bo na dzisiejszy wiecz�r zaplanowa�a kolacj� z trzech da�. Zreszt� trzeba sobie jasno powiedzie�, �e je�li si� chce ol�ni� m�czyzn� sztuk� kulinarn�, niezb�dne do tego jest i mas�o, i �mietana. Poza tym dobrze jest rozpoczyna� nowe �ycie od poniedzia�ku. Po raz nie wiadomo kt�ry przyrzek�a sobie uroczy�cie, �e zacznie �wiczy� i przestrzega� diety Stra�nik�w Wagi. Stanie si� nowym cz�owiekiem. Ale dzi� da sobie z tym spok�j.
Co innego z problemem, kt�ry j� gryz� od poprzedniego dnia. Zastanawia�a si�, jak si� zachowa� w tej sytuacji, ale nic m�drego nie wymy�li�a. Dowiedzia�a si� czego�, o czym zdecydowanie wola�aby nie wiedzie�.
Kawa w maszynce zapachnia�a apetycznie. �ycie od razu wyda�o si� nieco przyjemniejsze. To niesamowite, ile mo�e zdzia�a� kilka �yk�w gor�cej czarnej kawy. Nala�a sobie fili�ank� i zacz�a pi� na stoj�co, przy zlewie. Nie by�a wielk� zwolenniczk� �niada�. Zreszt� zostawi sobie miejsce na kalorie na wiecz�r.
Dzwonek do drzwi zaskoczy� j� tak bardzo, �e chlapn�a kaw� na T-shirt. Zakl�a g�o�no, zastanawiaj�c si�, kto m�g� przyj�� tak wcze�nie. Spojrza�a na kuchenny zegar. Wp� do dziewi�tej. Odstawi�a fili�ank� i posz�a otworzy� drzwi. Sta�a tam na mrozie Julia Carlgren, uderzaj�c si� r�kami dla rozgrzewki.
��Dzie� dobry � powiedzia�a pytaj�co Erika.
��Dzie� dobry � odpowiedzia�a Julia. Cisza.
Erika zdziwi�a si�, co robi u niej wczesnym rankiem m�odsza siostra Alex, ale przypomnia�a sobie o zasadach dobrego wychowania i zaprosi�a Juli� do �rodka.
Julia wesz�a zdecydowanym krokiem, zdj�a palto i pierwsza posz�a do salonu.
��Mog�abym dosta� fili�ank� tej pachn�cej kawy?
��Eee, tak, zaraz.
W kuchni, kiedy jej Julia nie widzia�a, Erika przewr�ci�a oczami. Co� jest nie w porz�dku z t� dziewczyn�. Poda�a jej fili�ank� i zaprosi�a na werand�, na wiklinow� sofk�. Przez chwil� popija�y w milczeniu. Erika postanowi�a poczeka�, a� Julia sama powie, po co przysz�a. Musia�o jednak up�yn�� dobrych par� minut, zanim si� w ko�cu odezwa�a.
��Mieszkasz tu?
��W�a�ciwie nie. Mieszkam w Sztokholmie, ale porz�dkuj� dom po rodzicach.
��S�ysza�am. Wyrazy wsp�czucia.
��Dzi�kuj�. Wzajemnie.
Julia za�mia�a si� dziwnie. Erik� zdumia�o to niestosowne zachowanie. Przypomnia�a sobie dokument z kosza na �mieci u Nelly Lorentz. Ciekawe, jak si� maj� do siebie te kawa�ki uk�adanki.
��Pewnie si� zastanawiasz, po co przysz�am.
Julia wpatrywa�a si� w Erik� tym swoim dziwnym, nieruchomym spojrzeniem. Rzadko mruga�a powiekami.
R�nica mi�dzy ni� a jej starsz� siostr� by�a uderzaj�ca. Cer� mia�a nier�wn�, ze �ladami po tr�dziku, w�osy wygl�da�y, jakby je sama obci�a no�yczkami do paznokci, nie patrz�c w lustro. W jej wygl�dzie by�o co� niezdrowego. Karnacj� mia�a chorobliwie blad�, w odcieniu szaro�ci. S�dz�c po stroju, w tej dziedzinie r�wnie� nie podziela�a zainteresowa� siostry. Musia�a si� chyba ubiera� w sklepach dla pa� w wieku emerytalnym, bo jej ubranie nie mia�o nic wsp�lnego z mod�, chocia� nie wygl�da�a, jakby si� wybiera�a na maskarad�.
��Masz jakie� zdj�cia Alex?
��S�ucham?
Erik� zdziwi�o to pytanie, zadane tak wprost.
��Zdj�cia? Wydaje mi si�, �e mam. Nawet sporo. Tata lubi� robi� zdj�cia, jak by�y�my ma�e, ci�gle nas fotografowa�. Alex przychodzi�a tak cz�sto, �e na pewno na nich jest.
��Mog�abym je zobaczy�?
Julia wygl�da�a, jakby mia�a pretensje do Eriki, �e jeszcze tych zdj�� nie przynios�a. Erika posz�a po albumy, uciekaj�c przed badawczym spojrzeniem Julii.
By�y w kufrze na strychu. Jeszcze tam nie dotar�a z porz�dkami, ale wiedzia�a dok�adnie, gdzie stoi kufer. By�y w nim wszystkie rodzinne zdj�cia i Erika z przera�eniem my�la�a o tym, �e trzeba je przejrze�. Sporo by�o fotografii nieposortowanych, u�o�onych w kupki, ale te, kt�rych poszukiwa�a, zosta�y wklejone do album�w. Przejrza�a je po kolei i w trzecim znalaz�a to, czego szuka�a. Tak�e w czwartym albumie by�y zdj�cia Alex. Wzi�a oba i ostro�nie zesz�a ze strychu po drabinie.
Julia siedzia�a w tej samej pozycji, w jakiej Erika j� zostawi�a, jakby przez ten czas w og�le si� nie poruszy�a.
��Jest tu co�, co ci� chyba zainteresuje.
Erika st�kn�a i po�o�y�a na stoliku dwa grube albumy. Uni�s� si� z nich ob�oczek kurzu.
Julia z zapa�em chwyci�a album le��cy na wierzchu, a Erika usiad�a na sofce obok, �eby opowiada� o zdj�ciach.
��Z kt�rego to roku?
Julia pokaza�a palcem pierwsze zdj�cie Alex, wklejone na trzeciej stronie albumu.
��Niech pomy�l�. To musia� by� 1974. Tak, mia�y�my po dziewi�� lat.
Erika przesun�a palcem po zdj�ciu. Zrobi�o jej si� smutno. To by�o tak dawno. Ciep�y, letni dzie�, a one obie golutkie, krzycz�c z rado�ci, nadstawiaj� si� pod strumie� wody z w�a ogrodowego. Dziwi�y tylko grube we�niane r�kawiczki na r�kach Alex.
��Dlaczego ona ma r�kawiczki? Przecie� to chyba lato, lipiec czy jako� tak�
Julia ze zdziwieniem spojrza�a na Erik�, a ona roze�mia�a si� na to wspomnienie.
��Twoja siostra uwielbia�a te r�kawiczki i upar�a si�, �eby je nosi� nie tylko w zimie, ale r�wnie� w lecie. Uparta by�a jak osio�. Nie da�o jej si� przekona�, �eby od�o�y�a te wstr�tne r�kawiczki.
��Wiedzia�a, czego chce, prawda?
Julia popatrzy�a na zdj�cie niemal z czu�o�ci�. Chwil� p�niej niecierpliwie przerzuci�a kolejn� stron� albumu.
Dla Eriki fotografie by�y pami�tk� z innego �ycia. Tyle czasu min�o od tamtej pory i tyle si� przez ten czas wydarzy�o. Lata dzieci�stwa sp�dzone z Alex wydawa�y si� odleg�ym snem.
��By�y�my bardziej jak siostry ni� przyjaci�ki. Sp�dza�y�my ze sob� ca�e dnie, cz�sto te� sypia�y�my jedna u drugiej. Codziennie sprawdza�y�my, co u kt�rej b�dzie na obiad, a potem wybiera�y�my lepszy.
��Innymi s�owy, cz�sto jada�y�cie u ciebie � powiedzia�a Julia, a na jej ustach pojawi� si� u�miech.
��Tak. Cokolwiek by m�wi� o twojej mamie, z gotowania nie mog�aby si� utrzyma�.
Wzrok Eriki zatrzyma� si� na jednym ze zdj��. G�adzi�a je palcami. By�o wyj�tkowo pi�kne. Roze�miana Alex na rufie ��dki Torego. Wiatr rozwiewa� jej jasne w�osy, w tle widnia�a w ca�ej okaza�o�ci pi�kna panorama Fj�llbacki. Pewnie p�yn�y wtedy na ska�ki, �eby sp�dzi� tam ca�y dzie�, opalaj�c si� i k�pi�c w morzu. Wiele by�o takich dni. Mama jak zwykle nie pojecha�a z nimi. Wym�wi�a si� jakimi� sprawami do za�atwienia. Zawsze tak by�o. Na palcach jednej r�ki Erika mog�aby zliczy� wycieczki, w kt�rych towarzyszy�a im Elsy. Roze�mia�a si�, patrz�c na zdj�cie Anny z tej samej wyprawy. Wyg�upia�a si� jak zawsze, krzywi�c si� do aparatu i wychylaj�c przez reling.
��To twoja siostra?
��Tak, Anna.
Julia zrozumia�a, �e Erika nie chce o niej rozmawia�. Przerzuca�a kartki albumu kr�tkimi, grubymi palcami. Paznokcie mia�a mocno obgryzione, w kilku miejscach a� do krwi. Erika przenios�a wzrok na przesuwaj�ce si� przed jej oczami zdj�cia.
Pod koniec drugiego albumu na zdj�ciach nie by�o ju� Alex. Sko�czy�y si� nagle. Na pocz�tku jej zdj�cia znajdowa�y na ka�dej stronie, potem nie by�o �adnego. Julia od�o�y�a albumy i trzymaj�c w r�ku fili�ank�, wcisn�a si� w k�t kanapy.
��Dola� ci gor�cej kawy? Ta ju� chyba wystyg�a.
Julia spojrza�a na fili�ank�. Rzeczywi�cie.
��Je�li mo�na, poprosz�.
Poda�a fili�ank� Erice, a ta skorzysta�a z okazji, by rozprostowa� ko�ci. Na sofk� przyjemnie by�o patrze�, znacznie trudniej na niej wysiedzie�. Po jakim� czasie zaczyna�y bole� krzy� i pupa. Krzy� Julii musia� by� tego samego zdania, bo wsta�a i posz�a do kuchni za Erik�.
��Pogrzeb by� bardzo pi�kny. Sporo ludzi przysz�o potem do was do domu.
Erika nalewa�a kaw�, odwr�cona do Julii plecami. W odpowiedzi us�ysza�a mrukni�cie. Postanowi�a m�wi� �mielej.
��Musisz chyba dobrze zna� Nelly Lorentz. Sk�d si� znacie?
Po tym, co przeczyta�a na papierze wyci�gni�tym z kosza na �mieci u Lorentz�w, Erika by�a bardzo ciekawa odpowiedzi Julii. A� wstrzyma�a oddech.
��Tata u niej pracowa�.
Julia odpowiada�a niech�tnie. W�o�y�a palec do ust, zapewne bezwiednie, i zacz�a go zawzi�cie obgryza�.
��Tak, ale na d�ugo, zanim si� urodzi�a� � powiedzia�a Erika, nie daj�c za wygran�.
��Gdy by�am m�odsza, pracowa�am u niej w fabryce podczas wakacji.
Odpowiada�a, jakby jej wyrywano z�b. Przestawa�a wtedy obgryza�.
��Zdaje si�, �e si� �wietnie dogadujecie.
��Rzeczywi�cie, Nelly dostrzeg�a we mnie co�, czego nie widzi nikt inny.
M�wi�c to, u�miechn�a si� gorzko. Erika poczu�a przyp�yw wsp�czucia dla Julii. Trudno by� brzydkim kacz�tkiem. Nie odezwa�a si� jednak i Julia czu�a si� zmuszona m�wi� dalej.
��Przyje�d�ali�my tu zawsze na lato. W wakacje po �smej klasie Nelly zadzwoni�a do taty i zapyta�a, czy nie chcia�abym sobie zarobi�, pracuj�c w biurze. Takiej propozycji si� nie odrzuca. Potem pracowa�am tam ka�dego lata, a� do rozpocz�cia studi�w.
Erika domy�la�a si�, �e nie jest to bynajmniej wyczerpuj�ca odpowied�. Na pewno. Rozumia�a te�, �e wi�cej z Julii nie wydob�dzie. Zn�w usiad�y na werandzie w milczeniu i pi�y kaw�. Obie patrzy�y na l�d na morzu, si�gaj�cy a� po horyzont.
��Musia�o ci by� ci�ko, gdy rodzice wyprowadzili si� st�d, zabieraj�c Alex � Julia odezwa�a si� pierwsza.
��I tak, i nie. Ju� wtedy nie bawi�y�my si� ze sob�. By�o mi przykro, ale nie tak bardzo, jakby�my si� nadal przyja�ni�y.
��Ale co si� sta�o? Dlaczego ju� si� nie przyja�ni�y�cie?
� �ebym to wiedzia�a.
Sama si� zdziwi�a, �e jeszcze j� boli to wspomnienie, �e tak silnie odczuwa utrat� Alex. Tyle lat min�o od tamtej pory, a rozpad przyja�ni z dzieci�stwa jest raczej regu�� ni� wyj�tkiem. Mo�e chodzi o to, �e przyja�� z Alex nie zako�czy�a si� w spos�b naturalny, a przede wszystkim zabrak�o wyja�nienia. Nie pok��ci�y si�, Alex nie zamieni�a Eriki na now� przyjaci�k�, nie wydarzy�o si� nic takiego, co zazwyczaj jest powodem ko�ca przyja�ni. Wycofa�a si� za mur oboj�tno�ci, a potem znikn�a bez s�owa.
��Pok��ci�y�cie si� o co�?
��Moim zdaniem nie. Alex przesta�a si� mn� interesowa�. Przesta�a dzwoni�, nie proponowa�a, �eby�my wsp�lnie co� robi�y. Nie odmawia�a, je�li ja proponowa�am, ale zachowywa�a si� tak oboj�tnie, �e w ko�cu przesta�am.
��Mia�a nowych przyjaci�?
Erika by�a ciekawa, po co Julia zadaje jej te pytania, chocia� nie mia�a nic przeciwko wracaniu do wspomnie�. Przydadz� si� do ksi��ki.
��Nigdy jej z nikim nie widzia�am. W szkole zawsze by�a sama. Ale�
��Co ale?�� zapyta�a Julia, pochylaj�c si� w prz�d.
��Mia�am nieodparte wra�enie, �e kto� jest. Mog� si� myli�, w ko�cu to tylko wra�enie.
Julia kiwn�a g�ow� w zamy�leniu, jakby te s�owa tylko potwierdzi�y co�, o czym ju� wiedzia�a.
��Przepraszam, ale dlaczego wypytujesz o nasze dzieci�stwo?
Julia odpowiedzia�a wymijaj�co, nie patrz�c Erice w oczy.
��Alex by�a ode mnie du�o starsza, zd��y�a wyjecha� za granic�, zanim si� urodzi�am. Poza tym bardzo si� od siebie r�ni�y�my. W�a�ciwie nie zna�am jej zbyt dobrze. A teraz jest za p�no. Szuka�am w domu jej zdj��, ale ich nie ma zbyt wiele. Pomy�la�am wtedy o tobie.
Erika musia�a si� zadowoli� t� odpowiedzi�, cho� czu�a, �e niewiele ma wsp�lnego z prawd�. A mo�e nawet jest k�amstwem.
��Chyba ju� p�jd�. Dzi�kuj� za kaw�.
Julia niespodziewanie wsta�a, wysz�a do kuchni i wstawi�a swoj� fili�ank� do zlewu. Nagle zacz�o jej si� �pieszy�. Erika odprowadzi�a j� do drzwi.
��Dzi�kuj� za pokazanie zdj��. Dla mnie to bardzo du�o znaczy.
I ju� jej nie by�o.
Erika d�ugo sta�a w drzwiach, patrz�c za ni�. Szara, bezkszta�tna posta�, �piesz�ca przed siebie z r�kami blisko cia�a � dla ochrony przed zimnem. Erika powoli wesz�a do ciep�ego domu i zamkn�a drzwi.
Patrik ju� dawno niczego tak nie prze�ywa�. Cieszy� si� jednocze�nie i czu� �ciskanie w �o��dku.
Przymierza� ubrania, kt�rych stos r�s� na jego ��ku. Albo niemodne, albo byle jakie, albo niepowa�ne, albo brzydkie. Spodnie w dodatku cisn�y w pasie. Westchn��, odrzuci� kolejn� par� i usiad� na ��ku w samych gatkach. Ulecia�a gdzie� rado��, jak� odczuwa� na my�l o dzisiejszym wieczorze, i zast�pi� j� l�k. A gdyby tak zadzwoni�, �e nie mo�e przyj��?
Po�o�y� si� na wznak i z r�kami pod g�ow� wpatrywa� si� w sufit. Zostawi� sobie ��ko, kt�re kiedy� dzieli� z Karin. Zrobi� si� nagle sentymentalny i przesun�� r�k� po jej po�owie. Dopiero od niedawna w nocy przesuwa� si� na t� stron�. Chyba powinien by� kupi� nowe zaraz po jej wyprowadzce, ale nie zdoby� si� na to.
Czasem si� zastanawia�, czy kiedy tak cierpia�, bardziej �a�owa� jej odej�cia, czy z�udze� co do ma��e�stwa jako instytucji. Kiedy mia� dziesi�� lat, ojciec zostawi� matk� dla innej kobiety. Rozw�d by� strasznym prze�yciem, zw�aszcza dla Patrika i jego m�odszej siostry Lotty. Przyrzek� sobie w�wczas, �e nigdy nie b�dzie zdradza�, a przede wszystkim nigdy, przenigdy si� nie rozwiedzie. Je�li si� o�eni, to na ca�e �ycie. Gdy zatem pi�� lat temu brali z Karin �lub w ko�ciele w Tanumshede, nie mia� w�tpliwo�ci, �e to na zawsze. Zazwyczaj jednak �ycie nie uk�ada si� tak, jak si� planuje. Spotyka�a si� z Leifem ponad rok, zanim ich w ko�cu przy�apa�. Typowe.
Pewnego dnia poczu� si� kiepsko i wyszed� wcze�niej z pracy. Zasta� ich w sypialni. W tym samym ��ku, w kt�rym teraz le�y. A mo�e jest masochist�? Bo jak wyt�umaczy�, �e go dawno nie wyrzuci�? Teraz sprawa ju� przebrzmia�a, jest bez znaczenia.
Zwl�k� si� z ��ka. Nadal nie by� zdecydowany, czy i�� do Eriki, czy nie. Raz chcia�, raz nie chcia�. Nie by� ju� pewien. Rado�� na my�l o spotkaniu, kt�ra towarzyszy�a mu ca�y dzie�, a w�a�ciwie tydzie�, ulecia�a.
W ko�cu znalaz� drelichowe spodnie, dobre w talii, i w�o�y� wyprasowan� niebiesk� koszul�. Od razu poczu� si� lepiej i rado�� wr�ci�a. Jeszcze troch� pianki na w�osy, porozumiewawczy gest do w�asnego odbicia w lustrze i mo�na i��.
By�a czarna noc, chocia� by�o dopiero wp� do �smej. Kiedy jecha� do Fj�llbacki, zacz�� pr�szy� niewielki �nieg. Pogarsza� widoczno��, ale Patrik mia� jeszcze sporo czasu i nie musia� si� �pieszy�. Na chwil� odsun�� my�li o Erice, skupiaj�c si� na ostatnich wydarzeniach w pracy. Mellberg nie by� bynajmniej zachwycony, kiedy mu przekaza�, �e alibi zapewni�a Andersowi jego s�siadka, Jenny. W odr�nieniu od Mellberga Patrik si� nie w�ciek�. Pomy�la� tylko, �e sytuacja jest beznadziejna. Od znalezienia zw�ok Alex min�y ju� trzy tygodnie, a rozwi�zania zagadki nadal nie ma.
Nie wolno si� za�amywa�, trzeba si� pozbiera� i zacz�� wszystko od pocz�tku. Wszystkim tropom, ka�demu zeznaniu powinien przyjrze� si� na nowo. Patrik przygotowa� w g�owie list� spraw, kt�rymi zajmie si� jutro rano. Najpierw trzeba ustali�, kto by� ojcem dziecka Alex. Przecie� we Fj�llbace musi by� kto�, kto widzia� lub s�ysza�, z kim Alex spotyka�a si� w weekend. Z drugiej strony nie mo�na wykluczy�, �e ojcem by� Henrik albo cho�by Anders. Patrik nie wierzy�, by Alex mog�a uwa�a� Andersa za odpowiedniego ojca dla swego dziecka. Wierzy�, �e najbli�sze prawdy jest to, co Erice opowiedzia�a Francine, �e w �yciu Alex pojawi� si� kto� bardzo wa�ny. Dlatego cieszy�a si�, �e b�dzie z nim mia�a dziecko. Tej rado�ci nie mog�a lub nie chcia�a dzieli� z m�em.
Trzeba te� dowiedzie� si� wi�cej na temat jej relacji z Andersem. Co mo�e ��czy� kobiet� z kr�g�w towarzyskich G�teborga ze sko�czonym alkoholikiem? Co� mu m�wi�o, �e gdy odkryje, jak i gdzie przeci�y si� drogi tych dwojga, znajdzie odpowied� na wiele pyta�. I jeszcze ten artyku� o zagini�ciu Nilsa Lorentza. Alex by�a wtedy dzieckiem. Po co trzyma�a wycinek sprzed dwudziestu pi�ciu lat schowany pod bielizn� w szufladzie? W�tk�w by�o tak du�o i by�y tak popl�tane, �e przypomina�o to obrazek z kropek, na kt�rym kszta�ty staj� si� wyra�ne dopiero, kiedy si� stanie w odpowiedniej odleg�o�ci i zmru�y oczy. Problem w tym, �e jak dot�d nie wiedzia�, jaka to odleg�o��. A je�li na to nie wpadnie, morderca uniknie kary. W zwi�zku z tym chwilami w�tpi�, czy jest dostatecznie dobrym policjantem.
Z tych ponurych my�li wyrwa�a go sarna. Wyskoczy�a na drog�. Patrik nacisn�� hamulec i wymin�� j� o zaledwie kilka centymetr�w. Samoch�d zarzuci�o na �liskiej drodze i zatrzyma� si� dopiero po chwili. Patrik musia� si� uspokoi�. Po�o�y� g�ow� na r�kach kurczowo trzymaj�cych kierownic�. Siedzia� tak kilka minut, po czym ruszy� w kierunku Fj�llbacki. Przez jaki� czas jecha� w ��wim tempie, dopiero potem odwa�y� si� przy�pieszy�.
Kiedy w S�lvik podje�d�a� pod wysypan� piaskiem g�rk� prowadz�c� do domu Eriki, mia� pi�� minut sp�nienia. Postawi� samoch�d na podje�dzie do gara�u, za jej samochodem, i wzi�� butelk� wina, kt�r� zamierza� jej wr�czy�. G��boki oddech, rzut oka w lusterko, by sprawdzi�, czy w�osy s� w porz�dku, i ju� by� got�w.
Stos ubra� na ��ku Eriki przypomina� to, co le�a�o na ��ku Patrika, mo�e nawet by� nieco wi�kszy. Szeroko rozdziawiona paszcza szafy by�a prawie pusta, na dr��ku podzwania�o kilka wieszak�w bez przydzia�u. Erika westchn�a ci�ko. Ani jeden ciuch nie le�a� na niej tak jak trzeba. Wszystko przez te kilogramy, kt�re jej przyby�y w ostatnich tygodniach. Ci�gle jeszcze by�a na siebie w�ciek�a za poranne wa�enie. Samokrytycznie spojrza�a na swoje odbicie w du�ym lustrze.
Po wyj�ciu spod prysznica stan�a przed pierwszym dylematem, dylematem swojej ulubionej bohaterki Bridget Jones: kt�re w�o�y� majtki. �liczne koronkowe stringi, na wypadek gdyby jednak wyl�dowa�a z Patrikiem w ��ku? Czy porz�dne, cho� brzydkie majtki modeluj�ce brzuch i pup�, kt�re zwi�ksz� szanse na to, �e co� takiego si� zdarzy? Trudny wyb�r, ale ze wzgl�du na wystaj�cy brzuch po d�u�szej chwili zdecydowa�a si� ostatecznie na wersj� modeluj�c�. Na to jeszcze obciskaj�ce rajstopy. Innymi s�owy, ci�ka artyleria.
Spojrza�a na zegarek i stwierdzi�a, �e najwy�szy czas co� postanowi�. Rzut oka na stos ciuch�w na ��ku i wyci�gn�a spod spodu to, co mierzy�a na samym pocz�tku. Czarne wyszczupla, a w klasycznej ma�ej czarnej w stylu Jackie Kennedy wygl�da�a bardzo korzystnie. Do tego per�owe kolczyki i zegarek na r�k�. W�osy rozpuszczone. Stan�a bokiem do lustra i wci�gn�a brzuch. Dzi�ki kombinacji modeluj�cych majtek i rajstop oraz odpowiedniego oddychania ca�kiem nie�le. Musia�a przyzna�, �e dodatkowe kilogramy mia�y r�wnie� zalety. Tego, co jej przyby�o na brzuchu, najch�tniej by si� pozby�a, ale to, co si� roz�o�y�o na biu�cie, sprawi�o, �e na dekolcie pojawi� si� niczego sobie przedzia�ek. Wprawdzie pom�g� biustonosz typu push-up, ale w dzisiejszych czasach tego rodzaju �rodki pomocnicze s� w powszechnym u�yciu. Biustonosz, kt�ry mia�a na sobie, by� najnowszym osi�gni�ciem techniki w tej dziedzinie. Miseczki by�y cz�ciowo wype�nione �elem, co sprawia�o, �e biust ko�ysa� si� lekko i naturalnie. Znakomity przyk�ad osi�gni�� nauki w s�u�bie cz�owieka.
Z emocji spoci�a si� pod pachami, wi�c musia�a si� ponownie umy�. Zrobienie idealnego makija�u zabra�o jej prawie dwadzie�cia minut. Nagle zorientowa�a si�, �e ju� dawno powinna wstawi� jedzenie. Migiem zaprowadzi�a porz�dek w sypialni. Rozwieszenie ubra� na wieszakach zabra�oby za du�o czasu, wi�c chwyci�a stert� i po prostu wrzuci�a do garderoby, a potem sprawdzi�a, czy na pod�odze nie walaj� si� jakie� majtki. Brudne codzienne majtki z pewno�ci� zniech�ci�yby ka�dego m�czyzn�.
Pogna�a do kuchni. By�a tak spi�ta, �e nie wiedzia�a, od czego zacz��. Przystan�a i odetchn�a g��boko. Na stole po�o�y�a dwa przepisy. Nie by�a mistrzyni� gotowania, ale radzi�a sobie w kuchni ca�kiem nie�le, a przepisy wyszpera�a w starych numerach �Elle Gourmet�, kt�re kiedy� prenumerowa�a. Na przystawk� zamierza�a poda� placki ziemniaczane ze �mietan�, kawiorem i posiekan� czerwon� cebul�. Na drugie danie pieczon� w cie�cie pol�dwic� wieprzow� z sosem porto i ziemniakami, a na deser zapiekane owoce z lodami waniliowymi. Ca�e szcz�cie, �e deser przygotowa�a przed po�udniem. Zacz�a od wstawienia ziemniak�w, kt�re mia�y by� podane do drugiego dania, a potem wzi�a si� do ucierania ziemniak�w na placki.
Pracowa�a w skupieniu przez p�torej godziny i na d�wi�k dzwonka u drzwi a� podskoczy�a. Czas mija� stanowczo zbyt szybko. Oby si� nie okaza�o, �e Patrika skr�ca z g�odu, bo troch� potrwa, zanim jedzenie b�dzie gotowe.
Biegn�c do drzwi, uprzytomni�a sobie, �e ma na sobie fartuch. Rozleg� si� drugi dzwonek. Erika nadal zmaga�a si� z sup�em na plecach. W ko�cu si� uda�o. Zerwa�a fartuch i rzuci�a na krzes�o w przedpokoju. Przyg�adzi�a w�osy, odetchn�a g��boko, wci�gn�a brzuch i z szerokim u�miechem otworzy�a drzwi.
��Witaj, Patriku! Wejd�, prosz�.
Obj�li si� na powitanie. Patrik wr�czy� jej zawini�t� w foli� aluminiow� butelk� wina.
��Dzi�kuj�, jak mi�o!
��Polecono mi je w sklepie. Chilijskie, pono� o pe�nym, kr�g�ym smaku dojrza�ych czerwonych jag�d, z akcentem czekolady. Nie znam si� zbyt dobrze na winach, ale sprzedawca raczej wie, o czym m�wi.
��Na pewno jest doskona�e.
Roze�mia�a si� i odstawi�a butelk� na komod�, by pom�c Patrikowi powiesi� kurtk�.
��Wejd�. Mam nadziej�, �e nie umierasz z g�odu. Jak zwykle nie zmie�ci�am si� w czasie, wi�c chwil� potrwa, zanim jedzenie b�dzie gotowe.
��W porz�dku, wytrzymam.
Patrik poszed� do kuchni za Erik�.
��M�g�bym w czym� pom�c?
��Tak, we� korkoci�g, jest tam, w g�rnej szufladzie, i otw�rz wino. Mo�e zaczniemy od tego, kt�re przynios�e�?
Patrik zrobi�, co kaza�a, a Erika postawi�a na blacie dwa spore kieliszki, po czym zamiesza�a w garnkach i zajrza�a do piekarnika. Mi�so b�dzie gotowe dopiero za jaki� czas, ziemniaki te�. Patrik poda� jej kieliszek nape�niony winem o g��bokiej, czerwonej barwie. Poruszy�a nim, by uwolni� aromat, potem wci�gn�a go przez nos. Erika mia�a uczucie, jakby ciep�y aromat d�bu rozszed� si� po ca�ym jej ciele, docieraj�c a� do koniuszk�w palc�w. Wy�mienite. Upi�a troch� i potrzyma�a w ustach, jednocze�nie nabieraj�c przez nie troch� powietrza. Smak by� r�wnie wyborny jak zapach. Domy�li�a si�, �e Patrik zap�aci� �adnych kilka koron.
Patrzy� na ni� wyczekuj�co.
��Fantastyczne!
��No tak, zorientowa�em si� ostatnio, �e si� na tym znasz. Sam niestety nie poczu�bym r�nicy mi�dzy winem z kartonu za pi��dziesi�t koron a takim po kilka tysi�cy za butelk�.
��Na pewno by� poczu�. To zreszt� kwestia pewnych nawyk�w. No i tego, �eby da� sobie czas i naprawd� smakowa� wino, a nie wlewa� je w siebie.
Patrik spojrza� z zawstydzeniem na sw�j kieliszek, ju� opr�niony do jednej trzeciej. Kiedy Erika odwr�ci�a si�, aby zaj�� si� kuchni�, spr�bowa� jej sposobu smakowania wina. Prosz�, ca�kiem inny smak. Chwil� potrzyma� je w ustach tak jak ona i poczu� wi�cej smak�w. Co� jak gorzka czekolada, wyra�ny smak jag�d, chyba czerwone porzeczki i truskawki. Niesamowite.
��Jak idzie dochodzenie?
Erika zada�a pytanie niby mimochodem, ale z wielkim napi�ciem czeka�a na odpowied�.
��Mo�na powiedzie�, �e zaczynamy ca�� zabaw� od pocz�tku. Anders ma alibi na czas morderstwa, a innych trop�w nie ma. Pope�nili�my chyba bardzo typowy b��d. Uznali�my, �e ju� mamy sprawc�, i nie rozwa�ali�my innych ewentualno�ci. Musz� si� jednak zgodzi� z komisarzem, �e Anders jak ula� pasuje do roli mordercy Alex. Pijak, kt�remu z niezrozumia�ych powod�w uda�o si� nawi�za� erotyczn� relacj� z kobiet�, kt�ra normalnie by�aby poza zasi�giem takiego na�ogowca. Kiedy nadchodzi nieuchronny koniec i facet traci niewiarygodne szcz�cie, pope�nia zbrodni� z zazdro�ci. Odciski jego palc�w s� zar�wno na zw�okach, jak i w �azience, a w ka�u�y krwi na pod�odze znale�li�my nawet odcisk jego buta.
��To chyba wystarczy, �eby mu udowodni� morderstwo.
Patrik obraca� kieliszek w r�kach, obserwuj�c powstaj�ce wiry.
��Wystarczy�oby, gdyby nie mia� alibi na przypuszczalny czas morderstwa. Ale ma. Jak m�wi�em, dowodzi to jedynie, �e by� w �azience, a nie �e by� tam w chwili pope�nienia morderstwa. To niewielka, ale istotna r�nica. S�d podwa�y�by taki akt oskar�enia.
Z kuchni rozchodzi� si� rozkoszny zapach. Erika wyj�a z lod�wki usma�one wcze�niej placki i wstawi�a do piecyka, �eby si� zagrza�y. Nast�pnie wyj�a dwa talerzyki na przystawki i ponownie si�gn�a do lod�wki, tym razem po pojemnik ze �mietan� i s�oiczek kawioru. Na blacie sta�a ju� miseczka z posiekan� cebul�. Erika ca�y czas my�la�a o tym, �e Patrik stoi tak blisko.
��A co u ciebie? Co� nowego w sprawie domu?
��Niestety tak. Wczoraj dzwoni� agent. Zaproponowa�, �eby wystawi� dom na sprzeda� w Wielkanoc. Wed�ug niego Anna i Lucas uznali, �e to wy�mienity pomys�.
��Do Wielkanocy zosta�o jeszcze par� miesi�cy. W tym czasie mo�e si� sporo wydarzy�.
��Tak, zawsze jest nadzieja, �e Lucas dostanie zawa�u albo czego� w tym stylu. Nie, przepraszam, nie powiedzia�am tego. Na sam� my�l o nim wpadam w furi�!
Mocno trzasn�a klap� piekarnika.
��Uwa�aj na kuchenk�.
��Chyba musz� si� przyzwyczai� do tej my�li i zaplanowa�, co zrobi� z pieni�dzmi za dom. Wiesz, my�la�am, �e bardziej b�d� si� cieszy� z szansy zostania milionerk�.
��Nie ma obaw, �eby� ni� zosta�a. Zwa�ywszy na obowi�zuj�cy w tym kraju system podatkowy, wi�kszo�� twoich pieni�dzy zostanie przeznaczona na dofinansowanie marnego szkolnictwa i jeszcze gorszej s�u�by zdrowia. Nie m�wi�c ju� o absolutnie, wyj�tkowo kiepsko op�acanej policji. Zobaczysz, �e uda si� przepu�ci� ca�kiem spor� cz�� twojego maj�tku.
Erika musia�a si� roze�mia�.
��Prosz�, co za ulga. Nie b�d� si� musia�a zastanawia�, jakie futro kupi�, z norek czy z niebieskich lis�w. Mo�e nie uwierzysz, ale przystawka jest ju� gotowa.
Wzi�a talerze i posz�a przodem do jadalni. D�ugo si� zastanawia�a, gdzie lepiej b�dzie poda� kolacj�, w kuchni czy w jadalni, i w ko�cu zdecydowa�a si� na to drugie, ze wzgl�du na pi�kny sk�adany st�, kt�rego urod� wydobywa� jeszcze blask �wiec. Nie po�a�owa�a �wiec. Gdzie� przeczyta�a, �e �adne �wiat�o nie jest dla kobiety r�wnie �askawe jak blask �wiecy. No to posz�a na ca�o��.
Na stole le�a�y ju� sztu�ce, lniane serwetki i talerze R�rstranda do gor�cego dania. Wyj�a talerze z bia�ej porcelany z niebieskimi brzegami, pochodz�ce z najlepszej zastawy matki. Erika pami�ta�a, �e matka trz�s�a si� nad ni�. U�ywano jej tylko przy nadzwyczajnych okazjach, kt�re nie obejmowa�y urodzin dzieci czy podobnych sytuacji � pomy�la�a z roz�aleniem. Wtedy podawano zwyk��, codzienn� zastaw�. Co innego, kiedy trzeba by�o si� przypodoba�, bo na obiad przyszed� pastor z �on�, proboszcz albo diakonisa. Erika wr�ci�a do tera�niejszo�ci i postawi�a na stole talerzyki do przystawek.
��Wygl�da pysznie.
Patrik ukroi� sobie kawa�ek placka, nabra� na widelec sporo cebuli, �mietany i kawioru i ju� mia� zacz�� je��, gdy zorientowa� si�, �e Erika siedzi z uniesionym kieliszkiem � i jedn� zmarszczon� brwi�. Z zawstydzeniem od�o�y� widelec i wzi�� do r�ki kieliszek.
��
��
Erika si� roze�mia�a. Urocza gafa. Ca�kiem mi�y kontrast z facetami, z kt�rymi spotyka�a si� w Sztokholmie. Dobrze wychowani, znaj�cy si� na etykiecie � a wszyscy jak spod jednej sztancy. Na ich tle Patrik wydawa� si� takim prawdziwkiem, �e nie przeszkadza�oby jej nawet, gdyby jad� palcami. W dodatku taki by� s�odki, kiedy si� czerwieni�.
��Mia�am dzi� nieoczekiwanego go�cia.
��Tak, kogo?
��Juli�.
Patrik spojrza� na ni� zdziwiony, a ona z zadowoleniem zauwa�y�a, �e trudno mu oderwa� si� od jedzenia.
��Nie wiedzia�em, �e si� znacie.
��Bo si� nie znamy. Pierwszy raz spotka�y�my si� na pogrzebie Alex. I przysz�a tu dzi� rano.
��Czego chcia�a?
Patrik zbiera� z talerza to, co na nim jeszcze zosta�o, z takim zapa�em, jakby chcia� zeskroba� kolor.
��Poprosi�a, �eby jej pokaza� zdj�cia z czas�w, kiedy Alex i ja by�y�my ma�e. Oni maj� ma�o zdj��, wi�c pomy�la�a, �e mo�e ja mam wi�cej. Rzeczywi�cie mam. A potem wypytywa�a szczeg�owo o nasze dzieci�stwo. Ludzie m�wi�, �e siostry nie by�y sobie zbyt bliskie, co nie jest takie dziwne, zwa�ywszy na r�nic� wieku. Julia powiedzia�a, �e chcia�aby si� dowiedzie� wi�cej o Alex. Lepiej j� pozna�. W ka�dym razie takie odnios�am wra�enie. A ty j� pozna�e�?
��Nie, jeszcze nie. Ale z tego, co s�ysza�em, siostry s�, czy te� by�y, bardzo r�ne.
��To prawda. Powiedzia�abym nawet, �e Julia jest zupe�nym przeciwie�stwem Alex, w ka�dym razie je�li chodzi o wygl�d. Wsp�ln� cech� jest jedynie zamkni�cie si� w sobie. Julia jest mrukliwa, a Alex, je�li dobrze pami�tam, nie by�a taka. Alex wydawa�a si� bardziej, jak by to powiedzie� oboj�tna. Opieram si� na tym, co mi opowiadano. Julia �atwo wpada w z�o��, nawet we w�ciek�o��. Mam wra�enie, jakby w �rodku si� gotowa�a, kipia�a. Jak wulkan. U�piony wulkan. Przytruwam, co?
��Nie, wcale nie. Tak sobie my�l�, �e pisarz musi mie� wyj�tkowe wyczucie, gdy chodzi o ludzi. Zna� natur� ludzk�.
��Nie nazywaj mnie pisark�. Wydaje mi si�, �e jeszcze nie zas�u�y�am na to okre�lenie.
��Wyda�a� cztery ksi��ki i m�wisz, �e jeszcze nie jeste� pisark�?
Patrik naprawd� nie rozumia� i Erika zacz�a wyja�nia�, co ma na my�li.
��Tak, cztery biografie, pi�ta si� pisze. Nie chc� tego pomniejsza�, ale pisarz wed�ug mnie to kto�, kto pisze prosto z serca i z g�owy. A nie ten, kto jedynie opowiada o �yciu innego cz�owieka. Nazw� siebie pisark�, kiedy napisz� co� od siebie.
Erika zda�a sobie nagle spraw�, �e nie jest to ca�a prawda. Gdyby spojrze� na rzecz powierzchownie, z tej definicji wynika�oby, �e nie ma r�nicy mi�dzy napisanymi przez ni� biografiami postaci historycznych a ksi��k� o Alex, kt�ra r�wnie� opowiada o �yciu innej osoby. A jednak by�y r�nice. Po pierwsze � znaczenie Alex w jej �yciu, a po drugie � w tej ksi��ce mog�a powiedzie� co� od siebie. Poruszaj�c si� w obr�bie faktycznych wydarze�, mo�e przecie� wp�ywa� na ducha ksi��ki. Na razie jednak nie powie tego Patrikowi. Nikt nie mo�e wiedzie�, �e pisze ksi��k� o Alex.
��Wi�c Julia przysz�a, �eby ci� wypyta� o Alex. Czy mia�a� okazj�, �eby j� zapyta� o znajomo�� z Nelly Lorentz?
Erika zawaha�a si�, ale w ko�cu uzna�a, �e nie mo�e z czystym sumieniem ukry� tego przed Patrikiem. Mo�e on wyci�gnie wnioski, kt�rych ona nie potrafi wysnu�. Chodzi�o o malutki, ale wa�ny fragment uk�adanki, o kt�rym nie powiedzia�a podczas kolacji u Patrika. Ten w�tek nie doprowadzi� jej zbyt daleko, wi�c nie ma powodu, by nadal milcze�. Najpierw jednak poda gor�ce danie.
Si�gn�a po jego talerz i korzystaj�c z okazji, nachyli�a si� nieco g��biej. Trzeba wykorzystywa� atuty. Tr�jka as�w, s�dz�c po minie Patrika. Jak dot�d zakup wonderbra okaza� si� bardzo udan� inwestycj�, chocia� wydanie pi�ciuset koron by�o dla jej portfela do�� bolesne.
��Pozw�l, �e to wezm�.
Patrik wzi�� talerze i poszed� za ni� do kuchni. Erika odla�a wod� z garnka, poda�a mu pras� do ziemniak�w i salaterk�. Sama zagotowa�a sos i spr�bowa�a. Dola�a odrobin� porto i spory kawa�ek mas�a i mo�na by�o podawa�. �adnej �mietany light. Pozosta�o tylko wyj�� z piecyka mi�so i pokroi� na kawa�ki. Wygl�da�o idealnie. Lekko r�owe w �rodku, ani �ladu krwistego soku, �wiadcz�cego o niedopieczeniu. Przygotowa�a te� groszek cukrowy. Poda�a go na takim samym p�misku R�rstranda jak ziemniaki. Razem zanie�li jedzenie na st�. Erika odczeka�a, a� Patrik sobie na�o�y, i dopiero potem odpali�a bomb�.
��W testamencie Nelly Lorentz Julia figuruje jako jedyna spadkobierczyni.
Patrik w�a�nie poci�gn�� �yk wina, kt�re wyra�nie wpad�o nie w t� dziurk�, bo zakaszla� i z�apa� si� za pier�. Do oczu nap�yn�y mu �zy.
��Przepraszam, co� ty powiedzia�a?�� odezwa� si� z wysi�kiem.
��Powiedzia�am, �e Julia jest jedyn� spadkobierczyni� maj�tku Nelly. Tak Nelly napisa�a w testamencie � wyja�ni�a Erika spokojnie, nalewaj�c Patrikowi wody do popicia.
��A mog� zapyta�, sk�d to wiesz?
��St�d, �e poszpera�am w koszu na �mieci, kiedy by�am u niej na herbacie.
Patrik ponownie zakaszla� i popatrzy� sceptycznie na Erik�. Pi� wod� duszkiem, a Erika m�wi�a dalej:
��W koszu znalaz�am kopi� testamentu. Napisano w nim jasno i wyra�nie, �e Julia Carlgren odziedziczy maj�tek Nelly Lorentz. Jan ma oczywi�cie zagwarantowany udzia� w spadku, ale ca�� reszt� otrzyma Julia.
��Jan o tym wie?
��Nie mam poj�cia. Przypuszczam, �e nie wie.
Erika m�wi�a dalej, nak�adaj�c sobie jedzenie.
��Zapyta�am Juli�, sk�d tak dobrze zna Nelly Lorentz. Odpowiedzia�a mi oczywi�cie co� bez sensu, �e j� zna, odk�d przez par� lat z rz�du w wakacje pracowa�a w fabryce Lorentz�w. Nie w�tpi�, �e to prawda, ale jednak nieca�a. Wida� by�o wyra�nie, �e nie chce o tym rozmawia�.
Patrik zamy�li� si�.
��Pomy�la�a�, �e w tej historii wyst�puj� dwie bardzo dziwne pary? Powiedzia�bym nawet, �e zdumiewaj�co dziwne. Alex i Anders oraz Julia i Nelly. Czy maj� jaki� wsp�lny mianownik? Je�li go znajdziemy, chyba b�dziemy mieli rozwi�zanie tej zagadki.
��Alex. Najmniejszym wsp�lnym mianownikiem jest chyba Alex?
��Nie � odpar� Patrik.�� Wydaje mi si� to zbyt proste. Chodzi o co� innego. Co�, czego nie dostrzegamy albo nie rozumiemy.
Energicznie wymachiwa� widelcem.
��Pozostaje Nils Lorentz, a w�a�ciwie jego zagini�cie. Mieszka�a� wtedy we Fj�llbace. Co zapami�ta�a� z tamtych czas�w?
��By�am jeszcze dzieckiem, a dzieciom si� nic nie m�wi. Pami�tam tylko szepty i uciszanie.
��Jak to uciszanie?
��No wiesz, przerywane rozmowy, kiedy wchodzi�am do pokoju. Doro�li m�wi�cy �ciszonym g�osem. Cicho, bo dzieci us�ysz� � tego rodzaju komentarze. Innymi s�owy wiem tylko, �e o zagini�ciu Nilsa bardzo du�o si� m�wi�o. Ale by�am za ma�a, �eby si� czego� dowiedzie�.
��Musz� zbada� ten w�tek. Umieszcz� to na li�cie spraw na jutro. Teraz jestem na kolacji u kobiety, kt�ra jest nie tylko pi�kna, ale te� fantastycznie gotuje. Zdrowie gospodyni!
Podni�s� do g�ry kieliszek. Komplement sprawi� Erice prawdziw� przyjemno��. Nie chodzi�o o pochwa�� jedzenia, ale o to, �e jest pi�kna. O ile by�oby �atwiej, gdyby mo�na by�o czyta� w my�lach. Ca�a ta gra by�aby niepotrzebna. A tak ca�� sob� czeka na znak, czy on jest zainteresowany. Jako nastolatka mog�aby zaryzykowa�, ale z up�ywem lat serce jakby si� kurczy�o i stawa�o coraz mniej elastyczne. Stawka stale ros�a, coraz bardziej zmniejszaj�c pewno�� siebie Eriki.
Patrik wzi�� trzeci� dok�adk�. Rozmowa od d�u�szego czasu ju� nie kr�ci�a si� wok� nag�ej i niespodziewanej �mierci, lecz marze�, �ycia w og�lno�ci i problem�w polityki �wiatowej. Przeszli na werand�, �eby odpocz�� przed deserem. Usiedli ka�de w swoim rogu sofki i popijali wino. Po drugiej butelce wina odczuli dzia�anie alkoholu. Ko�czyny mieli ci�kie, gor�ce, a g�owy jakby otulone mi�kk� wat�. Za oknem by�a czarna, bezgwiezdna noc. G�sta nocna ciemno�� sprawia�a, �e czuli si� na werandzie jak w kokonie, jakby byli jedynymi lud�mi na �wiecie. Erika nie pami�ta�a, �eby kiedykolwiek czu�a si� tak zadowolona i zadomowiona w �yciu. Trzymaj�c kieliszek, zatoczy�a r�k� po werandzie i ca�ym domu.
��Potrafisz zrozumie�, jak Anna mo�e to sprzeda�? Nie chodzi o to, �e dom jest pi�kny, najpi�kniejszy, ale �e ma swoj� histori�. I nie mam na my�li historii mojej czy Anny, lecz ludzi, kt�rzy tu mieszkali przed nami. Zbudowa� go w 1889 dla siebie i rodziny pewien kapitan. Nazywa� si� Wilhelm Jansson. To do�� smutna historia, jak wiele tutejszych. Zbudowa� go dla siebie i swojej m�odej �ony Idy. W ci�gu pi�ciu lat urodzi�o im si� pi�cioro dzieci, przy sz�stym Ida umar�a w po�ogu. W tamtych czasach nie by�o mowy o samotnych ojcach wychowuj�cych dzieci, wi�c wprowadzi�a si� tu niezam�na starsza siostra kapitana, a on sam wyp�yn�� w morze. Hilda nie sprawdza�a si� najlepiej w roli przybranej matki. By�a najpobo�niejsz� kobiet� w ca�ej prowincji, a to niema�o, zwa�ywszy na pobo�no�� miejscowych. Dzieci ledwo si� ruszy�y, a ju� im wymy�la�a, �e grzesz�, a potem wymierza�a surowe kary bogobojn�, tward� r�k�. Dzi� nazwano by j� sadystk�, ale w tamtych czasach takie zachowanie by�o norm�, wynika�o z religijno�ci.
Kapitan Jansson nie bywa� w domu na tyle cz�sto, aby na w�asne oczy zobaczy�, jak �le dzieje si� jego dzieciom, chocia� co� przeczuwa�. Uzna�, jak to m�czyzna, �e wychowanie dzieci jest spraw� kobiet, a on spe�nia ojcowskie obowi�zki, dbaj�c o to, by mia�y dach nad g�ow� i jedzenie na stole. A� pewnego dnia wr�ci� do domu i odkry�, �e najm�odsza c�reczka M�rta od tygodnia chodzi ze z�aman� r�k�. Z hukiem wyrzuci� Hild� i jako cz�owiek czynu zacz�� poszukiwa� przybranej matki dla swoich dzieci w�r�d okolicznych panien. Po dw�ch miesi�cach dokona� wyboru, jak si� okaza�o, trafnego. O�eni� si� z Lin� Månsdotter, porz�dn�, gospodarsk� c�rk�, a ona przygarn�a dzieci do serca jak w�asne. Urodzi�a mu jeszcze siedmioro, wi�c musia�o im tutaj by� ciasno. Je�li si� dobrze przyjrze�, w ca�ym domu zosta�y po nich �lady. Drobne wci�cia, dziurki, wytarte miejsca. Wsz�dzie.
��A jak to si� sta�o, �e tw�j ojciec kupi� ten dom?
��Z czasem dzieci Jansson�w los rozrzuci� po �wiecie. Kapitan Jansson i Lina, kt�rych z biegiem lat po��czy�o wielkie przywi�zanie, umarli. Na miejscu zosta� tylko najstarszy syn Allan. Nie o�eni� si�, na staro�� nie mia� ju� si�y zajmowa� si� domem i postanowi� go sprzeda�. Tymczasem moi rodzice, �wie�o po �lubie, w�a�nie szukali domu. Tata opowiada�, �e zakocha� si� w tym domu od pierwszego wejrzenia. Nie waha� si� ani chwili.
Sprzedaj�c tacie dom, Allan opowiedzia� mu t� histori�. Histori� domu i rodziny. Powiedzia�, �e chce, aby tata pozna� ludzi, kt�rzy chodzili po tych deskach. Zostawi� mu r�wnie� rozmaite papiery, w tym listy pisane przez kapitana Janssona z r�nych zak�tk�w �wiata, najpierw do Idy, a potem do Liny. No i p�k r�zeg, kt�rych Hilda u�ywa�a do karania dzieci. Wisz� do tej pory w piwnicy. Jak by�y�my ma�e, chodzi�y�my z Ann� do piwnicy, �eby ich dotkn��. Zna�y�my opowie�� o Hildzie i pr�bowa�y�my wyobrazi� sobie, jak to jest, kiedy dostaje si� r�zgi na go�� sk�r�. Bardzo nam by�o �al tych dzieci.
Erika spojrza�a na Patrika i m�wi�a dalej:
��Teraz chyba rozumiesz, dlaczego tak mnie serce boli na my�l o sprzeda�y domu. Je�li go sprzedamy, stracimy go bezpowrotnie. Na zawsze. Niedobrze mi si� robi na my�l, �e wedrze si� tu jaki� bogacz ze Sztokholmu i od razu zabierze si� do cyklinowania pod��g, wyklejania �cian tapetami w muszelki, nie m�wi�c o zainstalowaniu panoramicznego okna, co nast�pi�oby pr�dzej, ni�bym zd��y�a wym�wi� s�owo �bezgu�cie�. Czy b�dzie mu zale�a�o, by na drzwiach spi�arni zachowa� kreski zrobione o��wkiem, kt�rymi Lina zaznacza�a, ile kt�re dziecko uros�o? A komu chcia�oby si� czyta� listy kapitana Janssona opisuj�cego morza po�udniowe obu �onom, kt�re przez ca�e �ycie nawet nosa nie wy�ciubi�y poza swoj� parafi�? Ich historia zosta�aby wymazana, a ten dom sta�by si� zwyk�ym budynkiem. Jak ka�dy inny. Uroczym, ale bez duszy.
Erika pomy�la�a, �e plecie trzy po trzy, ale bardzo chcia�a, �eby Patrik j� zrozumia�. Spojrza�a na niego. Obserwowa� j� z uwag�. Zrobi�o jej si� gor�co. Co� zacz�o si� dzia�. Chwila absolutnego porozumienia i zanim si� zorientowa�a, Patrik ju� przy niej siedzia�. Zawaha� si� na mgnienie oka, a potem przycisn�� usta do jej ust. Najpierw poczu�a smak wina, dopiero potem smak Patrika. Otworzy�a usta, by poczu� jego j�zyk szukaj�cy jej j�zyka. Cia�o mia�a jak naelektryzowane.
Po chwili sta�o si� to niemal nie do zniesienia. Erika wsta�a, wzi�a go za r�k� i bez s�owa zaprowadzi�a do sypialni. Po�o�yli si� na ��ku, ca�uj�c si� i pieszcz�c, a potem Patrik, patrz�c pytaj�co, zacz�� jej rozpina� sukienk� na plecach. W odpowiedzi rozpi�a guziki jego koszuli. Raptem przypomnia�a sobie, �e ma na sobie bielizn�, w kt�rej nie chce si� Patrikowi pokazywa� za pierwszym razem. Prawd� m�wi�c, rajstopy te� nie nale�a�y do szczeg�lnie seksownych. Pytanie, jak zdj�� te rajstopy i modeluj�ce majtki, �eby ich nie zobaczy�. Erika nagle usiad�a.
��Przepraszam, musz� do toalety.
Wpad�a do �azienki i rozejrza�a si� gor�czkowo. Na szcz�cie na koszu le�a� stosik czystej bielizny, kt�rej nie zd��y�a schowa� w szafie. �ci�gn�a obcis�e rajstopy i wrzuci�a do kosza razem z ohydnymi majtkami. Nast�pnie w�o�y�a cieniutkie, bia�e majtki koronkowe, pasuj�ce do biustonosza. Obci�gn�a sukienk� i korzystaj�c z okazji, spojrza�a kontrolnie w lustro. W�osy mia�a zmierzwione i skr�cone, oczy b�yszcz�ce. Usta czerwie�sze ni� zwykle, lekko obrzmia�e od ca�owania. Wyda�a si� sobie ca�kiem seksowna. Bez modeluj�cych majtek brzuch nie by� ju� tak p�aski, jak by chcia�a. Wci�gn�a go, wypi�a biust i wr�ci�a do Patrika. Le�a� w takiej samej pozycji, w jakiej go zostawi�a.
Ubrania l�dowa�y po kolei na pod�odze. Ten pierwszy raz nie by� tak fantastyczny jak w ksi��kach, by� raczej odzwierciedleniem po��czenia silnych uczu� i za�enowania, bior�cego si� z prawdziwego �ycia. Ich cia�a reagowa�y na siebie spontanicznie, jednocze�nie czuli si� onie�mieleni nago�ci�, niepokoili si� drobnymi defektami i byli pe�ni obaw przed kr�puj�cymi d�wi�kami. Byli niezdarni i niepewni, nie wiedz�c, co lubi albo czego nie lubi drugie. Nie do�� pewni siebie, by o tym m�wi�, dawali sobie do zrozumienia, �e jest dobrze, �e mo�e by� jeszcze lepiej. Za drugim razem by�o lepiej. Za trzecim zupe�nie dobrze. Za czwartym bardzo dobrze, a za pi�tym fantastycznie. Zasn�li wtuleni w siebie na �y�eczk�, a przedtem Erika odnotowa�a rami� Patrika obejmuj�ce jej piersi i jego palce splecione z jej palcami. Zapada�a w sen z u�miechem na ustach.
G�owa mu p�ka�a. Zasch�o mu w ustach, j�zyk mia� przyklejony do podniebienia. A jednak musia� si� wcze�niej �lini�, bo pod policzkiem poczu� wilgo� na poduszce. Mia� uczucie, jakby mu kto� przytrzymywa� powieki, nie pozwalaj�c otworzy� oczu, ale w ko�cu si� uda�o.
Przed sob� mia� zjawisko. Erika le�a�a na boku, zwr�cona przodem do niego, w�osy opada�y jej na twarz. G��boki, spokojny oddech wskazywa�, �e jeszcze �pi. Prawdopodobnie �ni�a, bo trzepota�a rz�sami, a powieki drga�y jej lekko. Patrik pomy�la�, �e m�g�by d�ugo i bez znu�enia le�e� i patrze� na ni�. Cho�by ca�e �ycie. Nagle drgn�a przez sen, ale zaraz jej oddech si� wyr�wna�. To prawda, �e z mi�o�ci� jest jak z jazd� na rowerze: tego si� nie zapomina. Nie mia� na my�li samego aktu mi�osnego, lecz obdarzanie kobiety uczuciem. W najczarniejsze dni i noce obawia� si�, �e ju� nigdy nie b�dzie umia� kocha�. Teraz pomy�la�, �e nie m�g�by nie kocha�.
Erika poruszy�a si�, najwyra�niej si� budzi�a. Zmaga�a si� przez chwil�, usi�uj�c podnie�� ci�kie powieki. Wreszcie otworzy�a oczy, a Patrik zn�w si� zdumia�, �e s� takie niebieskie.
��Dzie� dobry, �piochu.
��Dzie� dobry.
U�miech na jej twarzy sprawi�, �e Patrik poczu� si� jak prawdziwy bogacz.
��Dobrze spa�e�?
Patrik spojrza� na �wiec�ce cyfry budzika.
��Tak, te dwie przespane godziny by�y wspania�e. Ale poprzedzaj�ce je godziny by�y jeszcze wspanialsze.
W odpowiedzi Erika u�miechn�a si� tylko.
Patrik podejrzewa�, �e ma mocno nie�wie�y oddech, ale nie m�g� si� oprze� i nachyli� si�, by j� poca�owa�. Po chwili poca�unek sta� si� g��bszy i nawet nie zauwa�yli, jak min�a godzina. Erika le�a�a na jego lewym ramieniu i zatacza�a palcem k�ka na jego piersi. Podnios�a na niego wzrok.
��Kiedy tu wczoraj przyszed�e�, my�la�e�, �e to si� tak sko�czy?
Zastanowi� si� chwil�, wk�adaj�c praw� r�k� pod g�ow�.
��Nie, w�a�ciwie nie. Chocia� mia�em tak� nadziej�.
��Ja te�. To znaczy mia�am nadziej�, chocia� nie wierzy�am.
Patrik zastanawia� si�, czy ma do�� odwagi, ale po chwili stwierdzi�, �e w sytuacji, gdy Erika le�y na jego ramieniu, jest got�w na wszystko.
��R�nica polega na tym, �e u ciebie nadzieja pojawi�a si� ca�kiem niedawno, prawda? A wiesz, kiedy u mnie?
Spojrza�a na niego zdziwiona.
��Nie, kiedy?
Patrik zrobi� efektown� pauz�.
��Nawet nie pami�tam. Kocham si� w tobie od zawsze.
Wypowiadaj�c te s�owa, sam us�ysza�, �e brzmi� prawdziwie. Tak by�o.
Erika spojrza�a na niego wielkimi oczami.
��Nie wierz�! To ja chodz�, niepokoj� si� i martwi�, czy cho� troch� ci� interesuj�, a ty mi m�wisz, �e by�e� dojrza�y i wystarczy�o ci� zerwa� jak owoc. Nic tylko rwa�.
M�wi�a �artobliwym tonem, ale widzia�, �e jest przej�ta.
��To nie do ko�ca tak, bo przecie� nie �y�em w celibacie ani na uczuciowej pustyni. Kocha�em si� r�wnie� w innych, na przyk�ad w Karin. Ale dla mnie zawsze by�a� wyj�tkowa. Za ka�dym razem, kiedy ci� widzia�em, czu�em co� tutaj.
Po�o�y� zaci�ni�t� d�o� na sercu. Erika chwyci�a t� d�o�, poca�owa�a i przytuli�a do policzka. Ten gest powiedzia� wszystko.
Ranek sp�dzili na wzajemnym poznawaniu si�. Erika krzykn�a z rozpaczy, gdy us�ysza�a o zainteresowaniach Patrika.
��Nieee! Jeszcze jeden maniak sportu! Dlaczego ja nie mog� mie� faceta na tyle m�drego, �eby rozumia�, �e bieganie za pi�k� jest wprawdzie zaj�ciem normalnym, ale dla pi�ciolatka! Albo przynajmniej got�w by�by spyta�, jak� korzy�� ma ludzko�� z tego, �e kto� jest w stanie przeskoczy� poprzeczk� wisz�c� na wysoko�ci dw�ch metr�w.
��Dwa czterdzie�ci pi��.
��Co dwa czterdzie�ci pi��? � zapyta�a Erika tonem daj�cym do zrozumienia, �e odpowied� nieszczeg�lnie j� interesuje.
��Ten, co skacze najwy�ej na �wiecie, Sotomayor, przeskakuje dwa metry i czterdzie�ci pi�� centymetr�w. Kobiety skacz� ponad dwa metry.
��Dobrze, dobrze,
Spojrza�a na niego podejrzliwie.
��Masz Eurosport?
��Owszem.
��Canal+, ale nie z filmami, tylko ze sportem?
��Owszem.
��TV1000 z tego samego powodu?
��Owszem. Dla �cis�o�ci TV1000 mam z dw�ch powod�w.
Erika uderzy�a go �artobliwie w pier�.
��Zapomnia�am o czym�?
��Owszem, na TV3 jest du�o program�w sportowych.
��Trzeba przyzna�, �e maniak�w sportu wyczuwam na odleg�o��. Tydzie� temu sp�dzi�am u swojego kumpla Dana okropnie nudny wiecz�r na ogl�daniu transmisji hokeja z olimpiady. Naprawd� nie rozumiem, co jest ciekawego w tym, �e faceci w ochraniaczach biegaj� za ma�ym czarnym kr��kiem.
��Na pewno jest to przyjemniejsze i ciekawsze od latania ca�y dzie� po sklepach.
W odpowiedzi na t� nieuzasadnion� aluzj� do jej najwi�kszej przywary Erika zmarszczy�a nos i wykrzywi�a si� do Patrika. Nagle zobaczy�a w jego oczach b�ysk.
��Kurcz�!
Usiad� na ��ku prosto jak �wieca.
��S�ucham?
��Cholera, a niech to jasny szlag!
Erika patrzy�a na niego zdumiona.
��Jak ja mog�em przeoczy� co� takiego?
Kilka razy uderzy� si� w czo�o zaci�ni�t� pi�ci�.
��Halo, tu jestem! M�g�by� mi wyja�ni�, o co chodzi?
Erika macha�a mu r�kami przed nosem. Na widok jej nagich piersi Patrik na moment straci� w�tek. Potem wyskoczy� z ��ka, go�y jak go Pan B�g stworzy�, i zbieg� po schodach. Wr�ci�, trzymaj�c w r�ku kilka gazet. Usiad� na ��ku i zacz�� je przerzuca�. Erika przygl�da�a mu si� z zaciekawieniem.
��Mam!�� krzykn�� triumfuj�co.�� Jak dobrze, �e nie wyrzuci�a� dodatk�w z programem telewizyjnym.
Machn�� gazet�.
��Szwecja � Kanada.
Erika zmarszczy�a pytaj�co brwi.
Patrik zacz�� t�umaczy�:
��Podczas igrzysk olimpijskich Szwecja pokona�a Kanad� w hokeja. W pi�tek dwudziestego pi�tego stycznia. Na czw�rce.
Nadal patrzy�a t�po. Patrik westchn��.
��Ze wzgl�du na mecz programy telewizyjne zosta�y zmienione. Anders nie m�g� wr�ci� do domu w chwili, gdy zaczyna� si� serial, bo w tamten pi�tek go nie nadawali. Rozumiesz?
Do Eriki dotar�o wreszcie, co powiedzia�. Anders nie ma ju� alibi. Wprawdzie nigdy nie by�o za mocne, ale policja nie mog�a go podwa�y�. Teraz mo�na go ponownie zatrzyma�. Patrik kiwn�� g�ow�, zadowolony, �e Erika rozumie.
��Ale przecie� ty nie wierzysz, �e Anders jest sprawc� � powiedzia�a Erika.
��Rzeczywi�cie, nie wierz�. Ale po pierwsze zdarza mi si� myli�, chocia� rozumiem, �e trudno ci w to uwierzy�. � Mrugn�� do niej.�� Po drugie, je�li si� jednak nie myl�, to mog� da� g�ow�, �e Anders wie znacznie wi�cej, ni� m�wi. Teraz b�dzie mo�na go mocniej przycisn��.
Patrik rozgl�da� si� po sypialni za swoimi ubraniami. Le�a�y porozrzucane po ca�ym pokoju. Co gorsza, odkry�, �e wci�� ma na nogach skarpetki. Liczy� jednak, �e w ogniu nami�tno�ci Erika nie zauwa�y�a bia�ych skarpetek z napisem �Tanumshede IF�, bo trudno kreowa� si� w nich na boga seksu.
Zacz�o mu si� �pieszy�. Wci�gn�� spodnie, ale koszul� zapi�� tak niedbale, �e musia� j� rozpi�� i kln�c, zacz�� od pocz�tku. W pewnej chwili zda� sobie spraw�, jakie wra�enie mo�e sprawia� jego po�pieszne wyj�cie. Usiad� na brzegu ��ka, chwyci� Erik� za r�ce i spojrza� jej prosto w oczy.
��Przepraszam, �e si� tak zrywam, ale naprawd� musz�. Chc�, �eby� wiedzia�a, �e to by�a dla mnie najcudowniejsza noc w �yciu i nie mog� si� doczeka� nast�pnego spotkania. Chcesz si� spotka�?
To, co si� mi�dzy nimi zawi�za�o, by�o wci�� bardzo kruche i delikatne. Patrik wstrzyma� oddech, czekaj�c na odpowied�. Kiwn�a tylko g�ow�.
��Wr�c� do ciebie po pracy, dobrze?
Erika zn�w kiwn�a g�ow�. Patrik nachyli� si� i poca�owa� j�.
Kiedy wychodzi� z sypialni, Erika siedzia�a na ��ku z podkurczonymi nogami, otulona ko�dr�. Przez okr�g�e okienko w skosie dachu wpada�y promienie s�o�ca, tworz�c wok� jej jasnej g�owy co� w rodzaju aureoli. Nigdy nie widzia� nic pi�kniejszego.
Od mokrego �niegu zamok�y mu mokasyny, obuwie odpowiednie raczej na lato. Ale alkohol by� skutecznym lekarstwem na zimno, wi�c wyb�r mi�dzy kupnem but�w zimowych a butelki w�dki by� dosy� oczywisty.
Tego �rodowego poranka powietrze by�o tak czyste i przejrzyste, a �wiat�o s�o�ca tak delikatne, �e Bengt Larsson poczu� w piersi co�, czego ju� dawno nie do�wiadcza�. Stan przypominaj�cy pogod� ducha. Zastanawia� si�, co go mog�o wywo�a� w taki zwyk�y poranek. Zatrzyma� si�, zamkn�� oczy i wci�gn�� powietrze. Gdyby w jego �yciu mog�o by� wi�cej takich porank�w�
Bengt Larsson dobrze wiedzia�, kiedy znalaz� si� na rozdro�u. M�g�by nawet poda� dok�adn� godzin�. Mia� wszelkie dane, �eby mu si� w �yciu powiod�o. Nikt si� nad nim nie zn�ca�, nie cierpia� biedy, g�odu, nie narzeka� na brak mi�o�ci. Pretensje m�g� mie� tylko do siebie � za g�upot� i zadufanie w sobie. Oczywi�cie by�a te� dziewczyna.
Mia� siedemna�cie lat i cokolwiek robi�, wszystko kr�ci�o si� wok� dziewczyn. Ale Maud by�a wyj�tkowa. Pulchna blondynka udaj�ca niewini�tko, gra�a na jego s�abo�ciach jak na skrzypcach. �Bengt, skarbie, musz� mie慔, �M�j kochany, nie m�g�by� mi kupi慔. Wzi�a go na smycz, a on pos�usznie to znosi�. Nie nad��a�. Wydawa� na ni� wszystko, co zarobi�. Pokazywa�a palcem i bez s�owa kupowa� jej eleganckie ubrania, perfumy. Kiedy ju� dosta�a, o co prosi�a, zaczyna�a prosi� o kolejn� jedyn� rzecz, kt�ra j� uszcz�liwi.
Maud by�a jak gor�czka, jak choroba. Zanim si� zorientowa�, ju� straci� rozeznanie, o co jej w�a�ciwie chodzi. A kiedy sko�czy� osiemna�cie lat, oznajmi�a mu, �e nie wyobra�a sobie, by mia�a z nim je�dzi� samochodem innym ni� cadillakiem kabrioletem. Samoch�d kosztowa� wi�cej, ni� Bengt by� w stanie zarobi� przez ca�y rok. Przez wiele bezsennych nocy zastanawia� si�, sk�d wzi�� pieni�dze. Maud tymczasem wydyma�a usta, daj�c coraz wyra�niej do zrozumienia, �e znajdzie sobie takiego, kt�ry da jej to, na co zas�uguje. Do bezsennych nocy dosz�a jeszcze zazdro�� � i w ko�cu nie wytrzyma�.
Dziesi�tego wrze�nia 1954 roku, dok�adnie o czternastej, wkroczy� do banku w Tanumshede uzbrojony w stary wojskowy pistolet ojca, trzymany przez wiele lat w domu, i w naci�gni�tej na twarz po�czosze. Nie posz�o tak, jak planowa�. Wprawdzie kasjer po�piesznie wrzuci� banknoty do torby, ale nawet w przybli�eniu nie tyle, na ile Bengt liczy�. W dodatku jeden z klient�w, ojciec kolegi z klasy, rozpozna� go mimo po�czochy. Policja zjawi�a si� ju� w godzin� po napadzie i znalaz�a torb� z pieni�dzmi w jego pokoju pod ��kiem. Bengt nigdy nie zapomnia� wyrazu twarzy matki. Umar�a wiele lat temu, ale jej oczy wci�� go prze�ladowa�y, zw�aszcza kiedy by� na ci�kim kacu.
Trzy lata sp�dzone w wi�zieniu zniweczy�y nadzieje na przysz�o��. Kiedy wyszed� na wolno��, Maud dawno zd��y�a znikn��. Nie wiedzia� gdzie, ale ju� mu nie zale�a�o. Dawni koledzy zd��yli przez ten czas p�j�� dalej, mieli prac�, rodzin� i nie chcieli mie� z nim nic wsp�lnego. Ojciec zgin�� w wypadku, gdy Bengt by� jeszcze w wi�zieniu. Wprowadzi� si� do matki i zacz�� szuka� pracy, ale wsz�dzie spotyka� si� z odmow�. Nikt go nie chcia�. Do szukania przysz�o�ci na dnie butelki pchn�y go ludzkie spojrzenia.
Komu�, kto wzrasta� w poczuciu bezpiecze�stwa w niewielkiej spo�eczno�ci, gdzie wszyscy k�aniaj� si� sobie na ulicy, wykluczenie sprawia�o wr�cz b�l fizyczny. My�la� nawet, �eby si� wyprowadzi� z Fj�llbacki, ale dok�d mia�by pojecha�? Pro�ciej by�o zosta� i schowa� si� za alkoholow� mg��.
Z Andersem dogadali si� od razu. Biedne z nich skurczysyny, tak o sobie m�wili, �miej�c si� gorzko. Bengt �ywi� do Andersa niemal ojcowskie przywi�zanie i �a�owa� go bardziej ni� siebie. Cz�sto my�la�, �e chcia�by co� zrobi�, by �ycie Andersa zmieni�o si� na lepsze, ale zna� uwodzicielsk� moc w�dki i zdawa� sobie spraw�, �e wyrwanie si� z obj�� tak wymagaj�cej kochanki z biegiem lat staje si� niemo�liwe. Zabiera wszystko, nie daj�c w zamian nic. Mog� sobie tylko towarzyszy� i pociesza� si� nawzajem.
Chodnik przed klatk� Andersa by� starannie od�nie�ony i wysypany piaskiem. Nie musi zatem, jak cz�sto si� zdarza�o tej surowej zimy, drepta� po lodzie ostro�nie � ze wzgl�du na butelk� wci�ni�t� za pazuch�.
Wej�cie na drugie pi�tro do mieszkania Andersa by�o nie lada wyzwaniem. Wielokrotnie musia� przystawa�, �eby zaczerpn�� tchu, a dwa razy nawet poci�gn�� dla wzmocnienia �yk z butelki. Kiedy wreszcie stan�� przed drzwiami Andersa, sapa� ci�ko i musia� na chwil� oprze� si� o framug�, nim otworzy� drzwi. Wiedzia�, �e nigdy nie by�y zamykane na klucz.
W mieszkaniu panowa�a cisza. Mo�e Andersa nie ma? Kiedy spa�, jego g��boki oddech i chrapanie s�ycha� by�o ju� w przedpokoju. Bengt zajrza� do kuchni. Nic, ta sama hodowla bakterii, co zwykle. Drzwi do �azienki by�y otwarte na o�cie�. Tam r�wnie� nie by�o nikogo. Kiedy skr�ca� do pokoju, paskudne przeczucie �cisn�o mu �o��dek. Potem stan�� jak wryty. Butelka wypad�a mu z r�ki na pod�og�, ale nie zbi�a si�.
Najpierw zobaczy� nogi kawa�ek nad pod�og�. Ko�ysa�y si� lekko � jak wahad�o. Anders by� w spodniach, ale tors mia� nagi. G�owa zwisa�a mu pod dziwnym k�tem. Twarz mia� spuchni�t� i sin�, j�zyk wystawa� z ust, zbyt du�y, �eby si� w nich zmie�ci�. By� to naj�a�o�niejszy widok, jaki Bengt widzia� w �yciu. Zawr�ci� i powoli wyszed� z mieszkania, ale najpierw zabra� butelk�. Pr�bowa� po omacku chwyci� si� czego�, ale trafia� w pustk�. Ratunek znalaz� tam gdzie zawsze. Usiad� na progu mieszkania Andersa, przytkn�� butelk� do ust i zap�aka�.
Patrik nie by� pewien, czy st�enie alkoholu w jego krwi nie przekracza dopuszczalnego poziomu, ale nie zamierza� si� tym przejmowa�. Na wszelki wypadek jecha� nieco wolniej ni� zwykle, ale mo�na w�tpi�, czy bezpieczniej, bo jednocze�nie wydzwania� przez kom�rk�.
Najpierw zadzwoni� do TV4. Potwierdzili, �e w pi�tek dwudziestego pi�tego ze wzgl�du na mecz hokejowy nie nadali kolejnego odcinka
Na my�l o prze�omie w �ledztwie odczuwa� wprawdzie pewne podniecenie, ale nie udawa�o mu si� na tym skupi�. Wci�� wraca� do Eriki i minionej nocy. Przy�apa� si� na tym, �e u�miecha si� g�upkowato od ucha do ucha, a r�kami b�bni o kierownic�. Nastawi� stacj� graj�c� same stare przeboje i od razu trafi� na Areth� Franklin i
Ca�a miniona noc by�a dla niego jednym wielkim upojeniem. Nie chodzi�o jedynie o ilo�� wypitego wina, ale o t� otulaj�c� mgie�k�, z�o�on� z uczu�, mi�o�ci i erotyki.
Wje�d�aj�c na osiedlowy parking, musia� rozsta� si� ze wspomnieniami wczorajszej nocy. Posi�ki zjawi�y si� wyj�tkowo szybko. Wida� byli gdzie� w pobli�u. Zobaczy� dwa radiowozy z w��czonymi kogutami i zmarszczy� czo�o. �le zrozumieli jego instrukcje. Swoj� drog� typowe. Prosi� o jeden samoch�d. Podszed� bli�ej i ujrza�, �e za radiowozami stoi karetka pogotowia. Co� si� sta�o.
Zobaczy� Len�, jasnow�os� policjantk� z Uddevalli. Podszed� do niej. Rozmawia�a przez kom�rk�, ale w�a�nie si� po�egna�a i w�o�y�a telefon do futera�u u pasa.
��Cze��, Patriku.
��Cze��, Lena, co si� dzieje?
��Jeden z tutejszych pijaczk�w znalaz� Andersa Nilssona powieszonego w jego mieszkaniu.
Wskaza�a g�ow� wej�cie do klatki schodowej. Patrik poczu� �ciskanie w �o��dku.
��Mam nadziej�, �e niczego nie ruszali�cie?
��Nie, no co� ty! W�a�nie dzwoni�am do centrali w Uddevalli. Przy�l� ludzi do zbadania miejsca zbrodni. Dopiero co rozmawiali�my z Mellbergiem, wi�c my�la�am, �e przyjecha�e�, bo do ciebie dzwoni�.
��Nie. Jecha�em tu, �eby zabra� Andersa na przes�uchanie.
��Podobno mia� alibi?
��Tak s�dzili�my, ale okaza�o si�, �e nie, i dlatego chcieli�my go zatrzyma�.
��G�wniana sprawa. Jak my�lisz, co to znaczy? Prawdopodobie�stwo, �e we Fj�llbace nagle pojawia si� dw�ch morderc�w, jest znikome, wi�c chyba zosta� zamordowany przez t� sam� osob�, kt�ra zabi�a Alex Wijkner. A w og�le macie jeszcze jakich� podejrzanych?
Patrik poruszy� si� niespokojnie. Prawda, �e �mier� Andersa wszystko zmieni�a, ale nie by� jeszcze got�w wyci�gn�� takiego wniosku. Wprawdzie statystycznie rzecz bior�c, by�o niemo�liwe, �eby po kilkudziesi�ciu latach bez morderstwa we Fj�llbace nagle pojawi�o si� a� dw�ch zab�jc�w, ale jeszcze nie zamierza� tego wyklucza�.
��Chod�my na g�r�. Rozejrz� si�, a ty w tym czasie powiesz mi, co wiesz. Kto was zawiadomi�?
Lena posz�a przodem.
��Jak powiedzia�am, Andersa znalaz� jeden z jego kumpli od flaszki, Bengt Larsson. Przyszed� wcze�nie, bo skoro Pan B�g daje tym, co rano wstaj�� Zawsze wchodzi� bez klucza, to samo zrobi� dzi�, a w mieszkaniu zobaczy� Andersa wisz�cego na sznurze na haku od lampy.
��I od razu was zawiadomi�?
��Nie, w�a�nie nie. Usiad� na progu mieszkania i zala� smutek flaszk� explorera. S�siad wychodz�cy z domu zapyta� go, co si� sta�o, i Larsson dopiero wtedy powiedzia�, co zobaczy�. S�siad zadzwoni� na policj�. Bengt Larsson jest zbyt pijany, �eby mo�na go by�o przes�ucha�, wi�c odes�a�am go przed chwil� do waszego aresztu.
Patrik zdziwi� si�, �e Mellberg go o tym nie poinformowa�, ale machn�� r�k�, bo post�powanie komisarza najcz�ciej go zadziwia�o.
Patrik wchodzi� po dwa stopnie. Wyprzedzi� Len�. Drzwi mieszkania Andersa by�y otwarte na o�cie�, w �rodku kr�cili si� ludzie. Jenny sta�a w drzwiach swojego mieszkania, trzymaj�c na r�ku Maxa. Patrik podszed�, a Max z rado�ci zacz�� wymachiwa� pulchnymi r�czkami.
��Co si� sta�o?
Jenny mocniej chwyci�a dziecko, kt�re pr�bowa�o wyzwoli� si� z jej obj��.
��Jeszcze nie wiadomo. Wiemy tyle, �e Anders Nilsson nie �yje. To wszystko. Mo�e pani co� s�ysza�a albo widzia�a?
��Nie, nic szczeg�lnego sobie nie przypominam. Pierwsze, co us�ysza�am, to rozmow� s�siada z mieszkania z kim� na klatce, a po chwili pojawi�y si� radiowozy, karetka i zrobi�o si� zamieszanie.
��A dzi� rano, wczoraj wieczorem albo w nocy co� pani zauwa�y�a?�� Patrik cisn�� dalej.
��Nic.
Postanowi� da� spok�j.
��Okej, dzi�ki, Jenny.
U�miechn�� si� do Maxa i poda� mu palec wskazuj�cy, co ma�ego tak rozbawi�o, �e ze �miechu nie m�g� z�apa� tchu. Patrik niech�tnie wycofa� si� do mieszkania Andersa, kiwaj�c Maxowi na po�egnanie.
Lena sta�a w drzwiach. By�a wyra�nie rozbawiona.
��Zachcia�o si�, co?
Ku swemu przera�eniu Patrik si� zaczerwieni�, co rozbawi�o Len� jeszcze bardziej. Wymamrota� co� niewyra�nie. Wesz�a przed nim, m�wi�c przez rami�:
��Wiesz, wystarczy jedno s�owo. Jestem singielk�, a m�j zegar biologiczny tyka tak g�o�no, �e nie daje mi spa� po nocach.
Patrik wiedzia�, �e Lena �artuje. Mia�a zwyczaj rozmawia� w taki nieco flirciarski spos�b. Mimo to zaczerwieni� si� jeszcze bardziej i nie odpowiedzia�. A kiedy ju� weszli, nie by�o im do �miechu.
Cia�o Andersa le�a�o na pod�odze, kto� ju� zd��y� je odci��. Zwisa� nad nim jeszcze kawa�ek sznura, odci�ty w odleg�o�ci dziesi�ciu centymetr�w od haka. Wok� szyi mia� zaci�ni�t� p�tl�, a na sk�rze pod ni� czerwon� pr�g�. Podczas ogl�dzin zw�ok najtrudniejszym prze�yciem by�o dla Patrika patrzenie na twarz ofiary, zw�aszcza jej nienaturalny koloryt. Po �mierci twarz nabiera ohydnej sinofioletowej barwy. Typowy by� r�wnie� wielki spuchni�ty j�zyk wystaj�cy z ust. Je�li chodzi o ofiary zab�jstw, ogl�dnie rzecz ujmuj�c, do�� ograniczone, ale Patrik mia� do�wiadczenie; ju� trzykrotnie bra� udzia� w odcinaniu wisielca.
Rozejrza� si� po pokoju. Ten przypadek wyra�nie r�ni� si� od samob�jstw przez powieszenie. By�o niemo�liwo�ci�, �eby Anders sam w�o�y� g�ow� w p�tl� umocowan� na suficie. Obok nie by�o �adnego krzes�a ani sto�u. Przed odci�ciem jego cia�o unosi�o si� w powietrzu swobodnie niczym makabryczna ruchoma rze�ba.
Patrik ostro�nie chodzi� wok� cia�a. Anders nadal mia� otwarte oczy, wygl�da�, jakby patrzy� wprost przed siebie. Patrik nie m�g� si� powstrzyma� i zamkn�� je. Zdawa� sobie spraw�, �e nie powinien dotyka� zw�ok do pojawienia si� lekarza s�dowego. W�a�ciwie nie powinno si� ich nawet odcina�, ale te otwarte oczy nie dawa�y mu spokoju. Ich spojrzenie nie odst�powa�o go.
�ciany by�y nagie. Zorientowa� si�, �e wszystkie obrazy zdj�to, zosta�y po nich jedynie brzydkie �lady. Poza tym pok�j by� r�wnie brudny jak ostatnio, ale wtedy roz�wietla�y go obrazy. Zderzenie brudu z pi�knem nadawa�o mieszkaniu Andersa klimat nieco dekadencki. Teraz pozosta� tylko brud.
Lena nieustannie wydzwania�a. Rozmawia�a z kim� monosylabami, po czym zatrzasn�a klapk� swego ericssona i zwr�ci�a si� do Patrika:
��Przyjedzie ekipa z zak�adu medycyny s�dowej. W�a�nie wyje�d�aj� z G�teborga. Mamy niczego nie rusza�. Proponuj�, �eby�my na nich zaczekali na zewn�trz.
Wyszli do przedpokoju. Lena wyj�a klucz, kt�ry tkwi� w zamku od �rodka, i zamkn�a mieszkanie. Na dworze panowa� przenikliwy ch��d. Lena i Patrik zacz�li przytupywa� z zimna.
��Gdzie podzia�a� Jannego?
Patrik pyta� o koleg�, partnera Leny.
��Opieka nad dzieckiem.
��Jak to?
��Ma zwolnienie lekarskie na chore dziecko. Z powodu ostatnich oszcz�dno�ci w policji nie by�o komu go zast�pi� tak z marszu, wi�c jak przysz�o wezwanie, musia�am przyjecha� sama.
Patrik kiwn�� g�ow� w zamy�leniu. Sk�onny by� przyzna� Lenie racj�. Wiele przemawia�o za tym, �e chodzi o tego samego morderc�. Po�pieszne wnioski s� wprawdzie ryzykowne, ale szansa, �e w ma�ej miejscowo�ci pojawi�o si� dw�ch zab�jc�w, jest naprawd� znikoma. Je�li do tego doda� bliskie powi�zania mi�dzy ofiarami, szansa ta mala�a niemal do zera.
Ekipa z G�teborga mia�a przyjecha� za p�torej do dw�ch godzin, wi�c aby nie zmarzn��, Patrik i Lena wsiedli do samochodu i w��czyli ogrzewanie. Nastawili r�wnie� radio. Przez d�u�szy czas s�uchali w milczeniu lekkiej popowej muzyki, mocno kontrastuj�cej z okoliczno�ciami. Po godzinie i czterdziestu minutach nadjecha�y oczekiwane posi�ki. Lena i Patrik wyszli im na spotkanie.
��M�j kochany, nie mogliby�my kupi� sobie domu? Ko�o Badholmen jest dom na sprzeda�. Jed�my go obejrze�, dobrze? Widok stamt�d jest absolutnie fantastyczny, a na dzia�ce jest te� szopa na �odzie. Kochany?
Z�o�ci�o go marudzenie Lisy. Ostatnio ci�gle tak by�o. Ma��e�stwo z ni� by�oby znacznie przyjemniejsze, gdyby mia�a do�� oleju w g�owie, �eby si� zamkn�� i �adnie wygl�da�. Ostatnio nawet jej du�e j�drne piersi i okr�g�a pupa nie wydawa�y mu si� warte zachodu. Marudzi�a coraz cz�ciej, tak jak dzi�, a wtedy gorzko �a�owa�, �e si� o�eni�, ulegaj�c jej natarczywym pro�bom.
Po raz pierwszy ujrza� j� w knajpce Pod Rudym Ormem w Grebbestad, gdzie pracowa�a jako kelnerka. Wszyscy kumple �linili si� na widok jej g��bokiego dekoltu i d�ugich n�g. Jan od razu wiedzia�, �e musi j� mie�. Zazwyczaj dostawa�, co chcia�, i Lisa nie by�a wyj�tkiem. Jan by� niczego sobie, ale rozstrzygaj�cy moment nadchodzi�, gdy podawa� nazwisko: Lorentz. W oczach kobiet zapala� si� b�ysk i potem ju� sz�o jak po ma�le.
Straci� g�ow� dla Lisy, a raczej dla jej cia�a. Nigdy nie mia� go do�� i nawet nie s�ysza� jej wyg�aszanych krzykliwym g�osikiem nieustannych i niem�drych uwag. Jej atrakcyjno�� jeszcze ros�a dzi�ki spojrzeniom innych m�czyzn, gdy zjawia� si� z Lis� u boku. Wszelkie jej napomknienia o �lubie rozbija�y si� z pocz�tku o jego niech��, bo ju� dostrzeg� jej g�upot� i wyda�a mu si� mniej pon�tna. Dopiero zdecydowany sprzeciw Nelly sprawi�, �e my�l o �lubie sta�a si� wr�cz nieodparta. Nie znosi�a Lisy od pierwszej chwili i nie przepu�ci�a �adnej sposobno�ci, by to okaza�. Dziecinny bunt doprowadzi� go do tego, co ma teraz. Teraz m�g� tylko przeklina� w�asn� g�upot�.
Lisa wyd�a wargi. Le�a�a na brzuchu w wielkim ma��e�skim �o�u. By�a naga i stara�a si� by� bardzo uwodzicielska, ale ju� go to nie bra�o. Czeka�a na odpowied�.
��Dobrze wiesz, �e nie mo�emy si� wyprowadzi� od mamy, bo nie jest zdrowa. Zreszt� nie mo�e mieszka� sama w takim du�ym domu.
Sta� odwr�cony plecami do Lisy i wi�za� krawat przed lustrem toaletki. Widzia� w nim, jak Lisa marszczy gniewnie brwi. Nie by�o jej z tym �adnie.
��Czy ta j�dza nie mog�aby si� przeprowadzi� do jakiego� przyjemnego domu starc�w i przesta� by� ci�arem dla najbli�szych? Nie mo�e zrozumie�, �e mamy prawo do w�asnego �ycia? Ca�ymi dniami trzeba j� obs�ugiwa�. Co ona ma z tego, �e siedzi na tych swoich pieni�dzach? Za�o�� si�, �e jest zachwycona, �e nas poni�a i zmusza do schylania si� po okruchy z pa�skiego sto�u. Czy ona zdaje sobie spraw�, ile ty dla niej robisz? �e najpierw harujesz w fabryce jak niewolnik, a potem do wieczora skaczesz ko�o niej w domu. Nawet si� nie umie odwdzi�czy�. Mog�aby da� nam najlepsze pokoje, ale woli sama rozwala� si� w tych salonach, a my musimy mieszka� w suterenie.
Jan odwr�ci� si� i spojrza� na ni� zimno.
��Zdaje si�, �e zabroni�em ci m�wi� w ten spos�b o mojej matce.
��O matce � prychn�a Lisa.�� Chyba nie wierzysz, �e traktuje ci� jak syna. Dla niej nigdy nie b�dziesz niczym wi�cej jak przypadkiem charytatywnym. Gdyby nie znikn�� jej ukochany Nils, pr�dzej czy p�niej wyrzuci�aby ci� na zbit� twarz. Jeste� dla niej wyj�ciem awaryjnym. Kto by si� zgodzi� harowa� dla niej przez ca�� dob� praktycznie za darmo? W zamian masz tylko obietnic�, �e jak kiedy� wykituje, dostaniesz jej pieni�dze. Ale po pierwsze babsko mo�e do�y� setki, a po drugie na pewno wszystko ju� zapisa�a na schronisko dla bezdomnych ps�w i �mieje si� za naszymi plecami. Naprawd�, czasem g�upi jeste�.
Lisa przewr�ci�a si� na wznak i ogl�da�a swoje starannie wymanikiurowane paznokcie. Jan podszed� do niej spokojnie, przykucn��, okr�ci� na r�ku d�ugie jasne w�osy zwisaj�ce poza kraw�d� ��ka i poci�gn��, a� si� skrzywi�a z b�lu. Nachyli� si� tak blisko, �e poczu� jej oddech, i wysycza�:
� �eby� nigdy wi�cej tak nie m�wi�a, s�yszysz? Pewnego dnia te pieni�dze naprawd� b�d� moje. Pytanie tylko, czy ty tu b�dziesz, �eby si� nimi cieszy�.
Z zadowoleniem dostrzeg� w jej oczach l�k. Wida� by�o, jak w swoim ograniczonym, lecz chytrym umy�le przetwarza t� informacj� i dochodzi do wniosku, �e pora zmieni� taktyk�. Lisa wyci�gn�a si� na ��ku, wyd�a wargi i po�o�y�a r�ce na piersiach. Palcami zatacza�a k�ka dooko�a brodawek, �eby stwardnia�y, i zamrucza�a:
��Przepraszam za te g�upoty. Przecie� wiesz, jaka jestem. Czasem m�wi� co� bez sensu. Mog� ci to jako� wynagrodzi�?
Ssa�a palec wskazuj�cy, a potem opu�ci�a r�k�.
Jan poczu�, �e jego cia�o odpowiada na ten sygna�, i pomy�la�, �e do czego� mu si� przecie� Lisa mo�e nada�. Rozwi�za� krawat.
Mellberg w zamy�leniu podrapa� si� w kroku, nie zauwa�aj�c obrzydzenia, jakie ten gest wywo�a� u zgromadzonych w jego pokoju. Aby podkre�li� powag� sytuacji, w�o�y� garnitur. By� przyciasny, ale komisarz przypisa� to temu, �e zosta� uprany w zbyt wysokiej temperaturze, gdy go ostatnio odda� do pralni. Nie potrzebowa� si� wa�y�, by wiedzie�, �e nie przyty� ani grama od czasu, gdy by� w wojsku, wi�c nie b�dzie wyrzuca� pieni�dzy na nowy garnitur. Rzecz w dobrym gatunku jest ponadczasowa. Inna sprawa, �e ci durnie z pralni nie znaj� si� na swojej robocie, ale co na to poradzi�?
Chrz�kn��, by przyci�gn�� uwag� obecnych. Ucich�o szuranie krzes�ami �ci�gni�tymi z ca�ego komisariatu, umilk�y rozmowy, spojrzenia zebranych skierowa�y si� na zasiadaj�cego za biurkiem komisarza. Mellberg zrobi� uroczyst� min� i patrzy� w milczeniu na siedz�cych przed nim w p�kolu wsp�pracownik�w. Zamierza� wycisn�� z tej chwili wszystko, co si� da. Spostrzeg�, �e Patrik wygl�da na wyczerpanego. Pracownicy maj� oczywi�cie prawo korzysta� z czasu wolnego, jak chc�, ale w �rodku tygodnia mo�na by wymaga�, �eby nie przesadzali z zabaw� i piciem. Mellberg skutecznie wypar� wspomnienie �wiartki, kt�r� wypi� poprzedniego wieczoru. Zanotowa� w pami�ci, by na osobno�ci porozmawia� z m�odym Patrikiem o zasadach obowi�zuj�cych w kierowanym przez niego komisariacie.
��Jak ju� wszyscy wiecie, we Fj�llbace dosz�o do kolejnego morderstwa. Prawdopodobie�stwo, �e mamy do czynienia z dwoma zab�jcami, jest znikome, wi�c s�dz�, �e mo�na przyj��, i� osoba, kt�ra zamordowa�a Alexandr� Wijkner, zamordowa�a r�wnie� Andersa Nilssona.
Mellberg upaja� si� brzmieniem swego g�osu i wyrazem zainteresowania maluj�cym si� na twarzach siedz�cych przed nim os�b. By� w swoim �ywiole, wprost stworzony do takich sytuacji.
M�wi� dalej:
��Cia�o znalaz� rano Bengt Larsson, jeden z jego kompan�w od kieliszka. Anders Nilsson zosta� powieszony. Prawdopodobnie nast�pi�o to wczoraj, jak wynika ze wst�pnego orzeczenia ekspert�w z G�teborga. Dop�ki nie b�dziemy mieli dok�adniejszych danych, to nasza hipoteza robocza.
Samo wymawianie s�owa �hipoteza� sprawia�o mu przyjemno��. Ludzi by�o w pokoju niewielu, ale zainteresowanie, jakie czyta� w ich twarzach, nie podlega�o dyskusji. Czekali na jego s�owa, na jego rozkazy. Patrzy� na to z przyjemno�ci�. Annika, kt�rej kobiece kszta�ty okrywa� ��ty �akiet i sp�dnica w tym samym kolorze, notowa�a pilnie na laptopie. Okulary zjecha�y jej na czubek nosa. Pu�ci� do niej oko. Niech to wystarczy. Nie nale�y jej rozpuszcza�. Siedz�cy obok niej Patrik wygl�da�, jakby mia� si� zaraz przewr�ci�. Mia� ci�kie powieki i wyra�nie zaczerwienione oczy. Przy okazji trzeba b�dzie z nim odby� zasadnicz� rozmow�. Od pracownik�w mo�na by wymaga� pewnego poziomu.
Opr�cz Patrika i Anniki w komisariacie w Tanumshede pracowa�y jeszcze trzy osoby. G�sta Flygare, kt�ry by� z nich najstarszy, wszystkie swoje si�y skupi� na tym, aby do nieodleg�ej emerytury robi� jak najmniej. Dzi�ki temu m�g� po�wi�ca� ca�y sw�j czas na golfa, kt�ry sta� si� jego prawdziw� pasj�. Zacz�� gra� dziesi�� lat temu, gdy �ona umar�a na raka i weekendy nagle okaza�y si� d�ugie i nudne. Sport sta� si� dla niego narkotykiem, a praca, kt�r� i tak nigdy specjalnie si� nie przejmowa�, zacz�a przeszkadza�.
Mimo skromnej pensji uda�o mu si� od�o�y� na mieszkanie na s�onecznym wybrze�u Hiszpanii. Wkr�tce b�dzie sp�dza� lato na grze w golfa w Szwecji, a pozosta�� cz�� roku na polach golfowych Hiszpanii. Musia� jednak przyzna�, �e po raz pierwszy od bardzo dawna zainteresowa�a go jaka� sprawa. Nie na tyle jednak, �eby na przyk�ad mia� zrezygnowa� z rozegrania pe�nych osiemnastu do�k�w, gdyby tylko pozwala�a pogoda.
Ko�o G�sty siedzia� najm�odszy pracownik komisariatu. Martin Molin wzbudza� uczucia opieku�cze i wszyscy, cho� w r�nym stopniu, starali si� wspiera� go tak, �eby tego nie zauwa�y�. Zlecali dziecinnie �atwe zadania, a nast�pnie przegl�dali jego raporty i poprawiali, zanim trafi�y na biurko Mellberga.
Zaledwie rok wcze�niej uko�czy� szko�� policyjn�. Wszyscy byli zaskoczeni, po pierwsze tym, �e si� tam dosta� mimo bardzo wysokich wymaga� stawianych kandydatom, a po drugie, �e si� utrzyma� i uko�czy�. Martin by� mi�ym, dobrym ch�opcem, ale naiwnym, co go dyskwalifikowa�o jako policjanta. Wszyscy uznali, �e w tak ma�ej miejscowo�ci nie spowoduje wi�kszych szk�d, wi�c ch�tnie mu pomagali. Annik� rozczula�, co mu okazywa�a, tul�c go znienacka, ku uciesze pozosta�ych koleg�w, do obfitej piersi. Martin robi� si� wtedy czerwony. Ca�a twarz nabiera�a prawie tej samej barwy co jego piegi i ognistorude, wiecznie stercz�ce w�osy. Mimo to uwielbia� Annik�. Wiele wieczor�w sp�dzi� z ni� i jej m�em, radz�c si� za ka�dym razem, gdy by� nieszcz�liwie zakochany. A kocha� si� wy��cznie nieszcz�liwie. Jego naiwno�� i dobro� dzia�a�a jak magnes na kobiety, kt�re zjadaj� m�czyzn na �niadanie i wypluwaj� resztki. Annika by�a zawsze gotowa wys�ucha� go, poskleja� to, co zosta�o jeszcze z jego wiary w siebie, i wys�a� ponownie w �wiat z nadziej�, �e kiedy� spotka kobiet�, kt�ra doceni skarb skrywaj�cy si� pod piegami.
Ostatni w tym gronie by� najmniej lubiany. Ernst Lundgren by� lizusem, kt�ry nigdy nie przepu�ci� okazji, �eby wyeksponowa� w�asne dokonania, najlepiej cudzym kosztem. Nie by� �onaty, co nikogo specjalnie nie dziwi�o. Trudno by�oby nazwa� go przystojnym, ale o ile brzydsi jeszcze m�czy�ni znajduj� towarzyszk� �ycia dzi�ki temu, �e s� sympatyczni, o tyle Ernstowi zabrak�o r�wnie� tej cechy. Mieszka� z matk� staruszk� w gospodarstwie znajduj�cym si� dziesi�� kilometr�w za Tanumshede. Ojciec, znany w ca�ej okolicy z tego, �e by� r�wnie skory do wypitki jak do bitki, zako�czy� �ywot w ten spos�b, �e upad� na wid�y. Wie�� nios�a, �e pomog�a mu ma��onka, ale to stare dzieje i ten temat od�ywa� tylko wtedy, gdy ludziom brak�o ju� innych temat�w. Faktem jest, �e jedynie matka mog�a kocha� Ernsta, u kt�rego w parze z wystaj�cymi z�bami, wiecznie rozczochranymi w�osami i ogromnymi uszami sz�o choleryczne usposobienie i zarozumialstwo. Zawis� wzrokiem na ustach Mellberga, jakby z nich pada�y per�y, i ze z�o�ci� ucisza� koleg�w o�mielaj�cych si� odwraca� uwag� od przem�wienia szefa. W ko�cu podni�s� r�k� jak ucze�, aby zada� pytanie.
��A sk�d wiadomo, �e Anders Nilsson nie zosta� zamordowany przez tego pijaka, kt�ry potem uda�, �e znalaz� go wisz�cego?
Mellberg z uznaniem kiwn�� g�ow�.
��Bardzo dobre pytanie. Ale, jak ju� m�wi�em, zak�adamy, �e morderc� jest ta sama osoba, kt�ra zabi�a Alex Wijkner. Na wszelki wypadek jednak sprawd� alibi Bengta Larssona.
Mellberg wskaza� pi�rem na Ernsta Lundgrena, przesuwaj�c wzrokiem po pozosta�ych.
��W�a�nie takiego uwa�nego my�lenia nam trzeba do rozwi�zania sprawy. Mam nadziej�, �e potraficie korzysta� z wiedzy Ernsta, bo niestety daleko wam jeszcze do jego poziomu.
Ernst skromnie spu�ci� oczy, ale jak tylko Mellberg zwr�ci� si� w inn� stron�, spojrza� triumfuj�co na koleg�w. Annika parskn�a g�o�no, patrz�c zimno na Lundgrena.
��Co to ja m�wi�em?
Mellberg w�o�y� kciuki pod szelki i obr�ci� si� na krze�le do �ciany, na kt�rej wisia�a tablica ze szczeg�ami sprawy Alex Wijkner. Do drugiej przyczepiono jedynie fotografi� cia�a Andersa zrobion� przed odci�ciem przez za�og� karetki pogotowia.
��A wi�c co wiemy na t� chwil�? Anders Nilsson zosta� znaleziony dzi� rano, ale wed�ug wst�pnego orzeczenia nie �y� od wczoraj. Zosta� powieszony przez jedn� lub wi�cej os�b, raczej wi�cej, poniewa� trzeba sporej si�y, �eby podnie�� doros�ego m�czyzn� na odpowiedni� wysoko�� i powiesi� go na haku umocowanym na suficie. Nie wiemy, jak to zrobili. �lad�w walki nie ma ani w mieszkaniu, ani na zw�okach. �adnych si�c�w wskazuj�cych na przemoc przed �mierci� lub po. S� to, jak ju� m�wi�em, wst�pne dane. Wi�cej dowiemy si� po sekcji.
Patrik machn�� pi�rem.
��A kiedy mo�na si� tego spodziewa�?
��Niestety maj� ca�� kup� bada� do zrobienia, wi�c nie umieli mi powiedzie�, kiedy si� z tym uporaj�.
Nikt si� nie zdziwi�.
��Wiadomo nam r�wnie�, �e istnieje wyra�ny zwi�zek mi�dzy Andersem Nilssonem i pierwsz� ofiar�, Alexandr� Wijkner.
Mellberg wsta� i pokaza� palcem zdj�cie Alexandry znajduj�ce si� na �rodku pierwszej tablicy. Dostali je od jej matki. Alexandra by�a na nim uderzaj�co pi�kna. W zestawieniu z nim wstrz�saj�ce wra�enie robi�o drugie zdj�cie, przedstawiaj�ce martw� Alexandr�, o bladej, sinawej twarzy, ze szronem na w�osach i rz�sach.
��Tych dwoje tak r�nych ludzi ��czy�a relacja seksualna. Przyzna� to sam Anders. Zreszt� mamy i inne dowody. Nie wiemy jeszcze, jak d�ugo trwa�a, a przede wszystkim jak dosz�o do tego, �e pi�kna kobieta z towarzystwa wzi�a sobie do ��ka brudnego i, og�lnie rzecz bior�c, odra�aj�cego alkoholika. Na m�j nos, w tym jest co� podejrzanego.
Mellberg pukn�� palcem w sw�j pokryty �y�kami, poka�nych rozmiar�w nos.
��Martin, musisz przyjrze� si� temu bli�ej. Przede wszystkim doci�nij Henrika Wijknera. Wierzcie mi, ten ch�opta� wie wi�cej, ni� m�wi.
Martin kiwn�� g�ow�, notuj�c co� z zapa�em. Annika spojrza�a na niego znad okular�w. Jej wzrok wyra�a� matczyn� czu�o��.
��Niestety je�li chodzi o podejrzanych o zab�jstwo Alex, trzeba zacz�� wszystko od pocz�tku. Anders wydawa� si� bardzo obiecuj�cy, ale sytuacja si� zmieni�a. Patriku, przejrzyj jeszcze raz wszystkie materia�y dotycz�ce zab�jstwa tej Wijkner. Ka�dy szczeg� powinien by� sprawdzony ponownie. Musieli�my przeoczy� jaki� trop, kt�ry przeoczyli�my.
Mellberg us�ysza� takie zdanie w telewizji i zapami�ta�, �eby u�y� w przysz�o�ci.
G�sta jako jedyny zosta� bez przydzia�u. Mellberg spojrza� na tablic� i zamy�li� si� na chwil�.
��G�sta, pogadasz z krewnymi Alex Wijkner. Mo�e powiedz� co�, co wcze�niej pomin�li. Wypytaj o przyjaci� i wrog�w, lata dzieci�stwa, typ osobowo�ci, wszystko. Cokolwiek. Porozmawiaj z rodzicami i siostr�, ale z ka�dym z osobna. Z mojego do�wiadczenia wynika, �e w ten spos�b udaje si� z ludzi wydoby� wi�cej. Uzgodnij to z Molinem, kt�ry ma rozmawia� z m�em ofiary.
G�sta skuli� si� i westchn�� z niech�ci�. Nie dlatego, �eby przeszkodzi�o mu to w grze w golfa, bo w ko�cu by� �rodek zimy, ale po prostu odzwyczai� si� od pracy. Wyspecjalizowa� si� w udawaniu, �e jest zaj�ty. W rzeczywisto�ci za� zabija� czas w pracy, uk�adaj�c pasjansa. Konieczno�� wykazania si� czym� konkretnym by�a dla niego ci�kim brzemieniem. Koniec spokoju. Pewnie im nawet nie zap�ac� za nadgodziny. B�dzie dobrze, je�li mu chocia� zwr�c� koszty benzyny na przejazd do G�teborga i z powrotem.
Mellberg klasn�� w r�ce i zacz�� wygania� z pokoju.
��No, do roboty. Nie siedzie� na ty�kach, bo nie rozwi��emy tej sprawy. Licz�, �e we�miecie si� do roboty ostrzej ni� do tej pory. A o czasie wolnym zapomnijcie, dop�ki to si� nie sko�czy. Na razie b�d� dysponowa� waszym czasem wed�ug w�asnego uznania. To tyle na dzi�.
Nikt si� nie odezwa�, nawet ci, kt�rym nie podoba�o si� takie poganianie. Wstali, wzi�li krzes�a, notesy i pi�ra. Ernst Lundgren oci�ga� si� przez chwil�, ale Mellberg, o dziwo, nie by� w nastroju do s�uchania pochlebstw i jego r�wnie� pogoni�.
Bardzo owocny dzie�. Nie przewidzia� wprawdzie, �e zabrnie w �lep� uliczk�, stawiaj�c na Andersa jako g��wnego podejrzanego o zab�jstwo Wijkner, ale rekompensowa� mu to fakt, �e jeden plus jeden to w tym przypadku znacznie wi�cej ni� dwa. Jedno morderstwo to wydarzenie, ale dwa to ju� sensacja. O ile wcze�niej mia� pewno��, �e po rozwi�zaniu sprawy Wijkner mo�e liczy� na bilet w jedn� stron� do centrum wydarze�, o tyle teraz by� absolutnie przekonany, �e kiedy wyja�ni hurtem oba morderstwa, b�d� go prosi� i b�aga�, by zechcia� wr�ci� do G�teborga.
Rozmy�laj�c o tym, rozsiad� si� wygodnie na krze�le, si�gn�� do trzeciej szuflady od g�ry, wyci�gn�� czekoladk� kokosow� i ca�� w�o�y� do ust. Potem spl�t� r�ce na karku, przymkn�� oczy i postanowi� uci�� sobie drzemk�. W ko�cu jest pora lunchu.
Kiedy Patrik wyszed�, stara�a si� jeszcze pospa�, ale nie bardzo jej to wychodzi�o. Nat�ok uczu� sprawia�, �e przewraca�a si� na ��ku, a w k�cikach ust pojawia� si� u�miech. Z rado�ci prawie nie wiedzia�a, co ze sob� zrobi�. Le��c na boku z d�o�mi wsuni�tymi pod policzek, pomy�la�a, �e takie szcz�cie nie mo�e pozosta� bezkarne.
Dzi� ujrza�a wszystko w ja�niejszym �wietle. �atwiej by�o boryka� si� nawet z takimi problemami, jak morderstwo Alex, ksi��ka, kt�rej pisanie nie idzie, mimo monit�w wydawnictwa, �a�oba po rodzicach, a przede wszystkim perspektywa sprzeda�y rodzinnego domu. Problemy nie znikn�y, ale Erika po raz pierwszy uwierzy�a, �e jej �wiat nie wywr�ci si� do g�ry nogami, �e poradzi sobie ze wszystkimi przeszkodami.
Prosz�, ile si� mo�e zmieni� w jeden dzie�, a w�a�ciwie w dwadzie�cia cztery godziny. Wczoraj o tej porze obudzi�a si� z uczuciem wielkiego ci�aru, bezgranicznie samotna. Dzi� czuje jeszcze niemal fizycznie pieszczoty Patrika. Chocia� s�owo �fizycznie� by�o w tym przypadku nietrafne, bo zbyt ograniczone.
By�a g��boko prze�wiadczona, �e samotno�� si� sko�czy�a. Panuj�c� w sypialni cisz� odbiera�a jako co� koj�cego, chocia� wcze�niej wydawa�a jej si� taka gro�na. Ju� t�skni�a za Patrikiem, ale by�o jej z tym dobrze, bo wierzy�a, �e gdziekolwiek jest, i tak o niej my�li.
Mia�a uczucie, jakby wymiot�a kurz i wszystkie paj�czyny ze wszystkich zakamark�w swego umys�u. Ale te� uzmys�owi�a sobie wyra�nie, �e nie ucieknie przed tym, co od kilku dni zaprz�ta jej my�li.
Od kiedy prawda o ojcu dziecka Alex objawi�a jej si� niczym ogniste litery na niebie, ze zgroz� my�la�a o nieuniknionej konfrontacji. Wci�� si� tym martwi�a, ale czu�a, �e ma do�� si�, �eby si� z tym zmierzy�, zamiast jak zwykle odsuwa� na p�niej. Ju� wiedzia�a, co robi�.
Najpierw wzi�a d�ugi i bardzo gor�cy prysznic. Wszystko wydawa�o si� nowym pocz�tkiem i postanowi�a wyj�� mu naprzeciw prawdziwie czysta. Potem spojrza�a na termometr, ubra�a si� ciep�o i pomodli�a, �eby da�o si� uruchomi� samoch�d. Szcz�cie jej sprzyja�o. Silnik zapali� ju� przy pierwszej pr�bie.
Erika zastanawia�a si�, jak zacz��. Prze�wiczy�a nawet kilka wst�p�w, ale wydawa�y si� coraz mniej przekonuj�ce. Zda�a si� wi�c na natchnienie. Nie mia�a niezbitych dowod�w, ale by�a prze�wiadczona, �e ma racj�. Przez kr�tk� chwil� zastanawia�a si�, czy zadzwoni� do Patrika i opowiedzie� mu o swoich podejrzeniach, ale odsun�a t� my�l i postanowi�a najpierw sama sprawdzi�. Stawka by�a zbyt wysoka.
Dojecha�a szybko, chocia� wydawa�o si� jej, �e trwa�o to ca�� wieczno��. Kiedy skr�ci�a na parking przed Badhotellet, zobaczy�a Dana. Macha� do niej rado�nie z �odzi. Zgad�a, �e go tu zastanie. Kiwn�a r�k� w odpowiedzi, ale nie u�miecha�a si�. Zamkn�a samoch�d, wsun�a r�ce w kieszenie jasnobr�zowej budrys�wki i powoli ruszy�a w jego kierunku. Mimo szarej, mglistej pogody powietrze by�o przyjemne. Erika odetchn�a g��boko, �eby sobie rozja�ni� w g�owie po wczorajszym winie, wypitym w sporych ilo�ciach.
��Cze��, Erika.
��Cze��.
Dan nie przerwa� pracy, ale wida� by�o, �e cieszy si� z jej towarzystwa. Erika rozejrza�a si� za Pernill�, bo wci�� mia�a w pami�ci spojrzenie, jakie im wtedy rzuci�a. Chocia� teraz lepiej j� rozumia�a.
Po raz pierwszy dostrzeg�a pi�kno starej �odzi rybackiej, kt�r� Dan przej�� po ojcu. Bardzo o ni� dba�. Rybaczenie mia� we krwi i bardzo �a�owa�, �e nie jest to zaj�cie, z kt�rego da�oby si� utrzyma� rodzin�. Wprawdzie zupe�nie dobrze czu� si� w roli nauczyciela, ale to praca na �odzi by�a jego powo�aniem. Kiedy pracowa� na �odzi, po jego twarzy stale b��ka� si� u�miech. Praca mu nie ci��y�a, a z zimnem dobrze sobie radzi�. Chwyci� ci�ki zw�j lin i zwr�ci� si� do Eriki:
��Co to? �arcia nie przywioz�a�? Niech ci to nie wejdzie w zwyczaj. Zrozumia�a�?
Erika popatrzy�a niewidz�cym wzrokiem na horyzont.
��Nie ma niczego za darmo, p�aci�em te� za mi�o��.
Dan u�miechn�� si� i doko�czy�:
��Graj g�o�no, moja gitaro, bo jednak warto by�o.
Erika nie u�miecha�a si�.
��Fr�ding to nadal tw�j ulubiony poeta?
��Zawsze by� i b�dzie. Dzieciaki w szkole m�wi�, �e Fr�ding jest do wyrzygania, ale wed�ug mnie mo�na go czyta� bez ko�ca.
��Tak, mam jeszcze zbi�r jego wierszy, kt�ry mi da�e�, kiedy byli�my razem.
M�wi�a do jego plec�w, bo Dan odwr�ci� si�, �eby przestawi� kilka skrzy� pe�nych sieci. Sta�y przy relingu w drugim ko�cu �odzi. Erika niewzruszenie ci�gn�a dalej.
��Dajesz go wszystkim swoim kobietom?
Pu�ci� skrzyni� i odwr�ci� si� zdumiony do Eriki.
��O co ci chodzi? Ty dosta�a�, Pernilla te�, ale w�tpi�, �eby jej si� chcia�o czyta�.
Erika dojrza�a na jego twarzy niepok�j. R�kami w r�kawiczkach mocniej chwyci�a reling, o kt�ry si� opiera�a, i spojrza�a mu prosto w oczy.
��A Alex? Te� dosta�a?
Dan zblad�. Jego twarz nabra�a niemal tej samej barwy co �nieg na lodzie za jego plecami. Przez moment wygl�da�, jakby mu ul�y�o.
��O co ci chodzi? Alex?�� Jeszcze si� nie poddawa�.
��M�wi�am ci przecie�, �e pewnego wieczoru w zesz�ym tygodniu posz�am do domu Alex. Ale nie powiedzia�am, �e kto� tam wtedy przyszed�. Ten kto� poszed� prosto do sypialni, �eby co� zabra�. D�ugo nie mog�am sobie uzmys�owi�, co to by�o, ale kiedy sprawdzi�am, do kogo Alex dzwoni�a z domu po raz ostatni, i okaza�o si�, �e by� to numer twojej kom�rki, przypomnia�am sobie, co zgin�o z sypialni. Przecie� mam w domu taki sam tomik.
Dan milcza�. Erika m�wi�a dalej.
��Nietrudno by�o si� domy�li�, dlaczego kto� mia�by wchodzi� do domu Alex, �eby zabra� co� tak banalnego jak zbi�r wierszy. By�a w nim dedykacja, prawda? Dedykacja wskazuj�ca jasno na m�czyzn�, kt�ry by� jej kochankiem.
���Z mi�o�ci� ofiarowuj� ci to, co kocham � Dan�.
Powiedzia� to g�osem pe�nym uczucia. Patrzy� przed siebie. Nagle usiad� na skrzynce i zerwa� z g�owy czapk�. Zdj�� r�kawiczki i przesun�� r�kami po stercz�cych na wszystkie strony w�osach. Potem spojrza� na Erik�.
��Nie mog�em pozwoli�, �eby wysz�o na jaw to szale�stwo, kt�re nas po��czy�o i poch�on�o. Nie mogli�my dopu�ci�, �eby kolidowa�o z naszym �yciem. Wiedzieli�my oboje, �e trzeba to sko�czy�.
��Mieli�cie si� spotka� w tamten pi�tek, w wiecz�r jej �mierci?
Na to wspomnienie przez twarz Dana przeszed� skurcz. Musia� si� zastanawia� wiele razy, co by by�o, gdyby wtedy przyszed�. Czy �y�aby jeszcze.
��Tak, mieli�my si� spotka� w pi�tek wieczorem. Pernilla mia�a jecha� z dzie�mi w odwiedziny do siostry, do Munkedal. Ja si� wym�wi�em, �e nie jestem w formie i wola�bym zosta� w domu.
��Ale Pernilla nie pojecha�a, tak?
Zapad�a cisza.
��Pernilla pojecha�a, ale ja zosta�em w domu. Wy��czy�em kom�rk�, bo wiedzia�em, �e Alex nie odwa�y si� zadzwoni� na domowy telefon. A zosta�em, bo stch�rzy�em. Nie mia�em odwagi spojrze� jej w oczy i powiedzie�, �e to koniec. Wiedzia�em, �e ona rozumie, �e musi to nast�pi� wcze�niej czy p�niej, ale nie potrafi�em si� zdoby� na pierwszy krok. Pomy�la�em, �e je�li b�d� si� wycofywa� stopniowo, znudzi jej si� i sama zerwie. Bardzo to m�skie, prawda?
Erika zdawa�a sobie spraw�, �e najtrudniejsze ma jeszcze przed sob�, ale musia�a mu powiedzie� wszystko. Lepiej, �eby dowiedzia� si� od niej.
��Tylko widzisz, Dan, ona wcale nie rozumia�a, �e to koniec. My�la�a, �e macie przed sob� przysz�o��. �e odejdziesz od rodziny, ona zostawi Henrika, i b�dziecie �yli razem d�ugo i szcz�liwie.
Dan kurczy� si� z ka�dym jej s�owem, a przecie� nie powiedzia�a jeszcze najgorszego.
��Dan, ona si� spodziewa�a dziecka. Twojego dziecka. Prawdopodobnie chcia�a ci o tym powiedzie� w tamten pi�tkowy wiecz�r. Przygotowa�a uroczyst� kolacj� i sch�odzi�a szampana.
Dan nie by� w stanie na ni� spojrze�. Patrzy� w dal, ale przez �zy nic nie widzia�. Wybuchn�� p�aczem i �zy sp�yn�y mu po policzkach. Szlocha�, wycieraj�c nos r�kawiczk�. Wreszcie da� za wygran� i ukry� twarz w d�oniach.
Erika przykucn�a obok i chc�c go pocieszy�, obj�a ramionami, ale Dan j� odtr�ci�. Sam musia� si� wydosta� z tego piek�a. Czeka�a cierpliwie. �zy p�yn�y coraz wolniej, a Dan odetchn�� spokojniej.
��Sk�d wiesz, �e by�a w ci��y?�� zapyta� urywanym g�osem.
��By�am na policji razem z pani� Carlgren i Henrikiem Wijknerem, kiedy im o tym powiedzieli.
��Oni wiedz�, �e dziecko nie by�o Henrika?
��Henrik chyba tak, ale pani Carlgren my�li, �e to on by� ojcem.
Dan kiwn�� g�ow�. Najwidoczniej znalaz� jak�� pociech� w tym, �e jej rodzice nie wiedzieli.
��Jak si� poznali�cie?
Erika zmieni�a temat, by da� mu chwil� na oddech i odwr�ci� my�li od nienarodzonego dziecka.
Dan u�miechn�� si� gorzko.
��Bardzo zwyczajnie. Gdzie mog� si� tu spotka� ludzie w naszym wieku? Oczywi�cie w restauracji Galera. Spojrzeli�my na siebie i to by�o jak kopniak w brzuch. W �yciu nikt mnie tak nie poci�ga�.
Erika poczu�a lekkie uk�ucie zazdro�ci. Dan m�wi� dalej.
��Nic si� wtedy nie wydarzy�o, ale par� tygodni p�niej zadzwoni�a do mnie na kom�rk�. Pojecha�em do niej. A potem jako� samo si� potoczy�o. Kradzione chwile pod nieobecno�� Pernilli. Nie by�o zbyt wielu takich wieczor�w ani nocy. Spotykali�my si� raczej w ci�gu dnia.
��Nie ba�e� si�, �e ci� zobacz� s�siedzi? Sam wiesz, jak szybko wie�ci si� rozchodz�.
��Pewnie, �e my�la�em o tym. Przeskakiwa�em p�ot i wchodzi�em na ty�ach domu przez piwnic�. Szczerze m�wi�c, by�a to nieod��czna cz�� naszej relacji. Zagro�enie i ryzyko.
��Nie zdawa�e� sobie sprawy, ile ryzykujesz?
Dan obraca� czapk� w d�oniach. Wzrok wbi� w pok�ad.
��Oczywi�cie, �e tak. Ale wydawa�o mi si�, �e mnie to nie spotka, �e co� takiego mo�e si� zdarzy� komu innemu, ale nie mnie. Zawsze tak jest, prawda?
��Pernilla wie?
��Nie, nie. Ale my�l�, �e co� podejrzewa. Sama widzia�a�, jak zareagowa�a na nasz widok. Od kilku miesi�cy tak si� zachowuje. Jest zazdrosna, pilnuje mnie. Przeczuwa, �e co� si� dzieje.
��Rozumiesz chyba, �e musisz jej powiedzie�?
Dan gwa�townie potrz�sn�� g�ow�, do jego oczu zn�w nap�yn�y �zy.
��Erika, to niemo�liwe. Nie mog�. Dopiero po tej historii z Alex zrozumia�em, ile dla mnie znaczy Pernilla. Alex by�a moj� nami�tno�ci�, ale Pernilla i dzieci s� moim �yciem. Nie mog�!
Erika nachyli�a si� i po�o�y�a d�o� na r�ce Dana. Mimo przej�cia m�wi�a spokojnie, jasnym g�osem:
��Dan, musisz, dop�ki masz szans�, opowiedzie� o tym w�asnymi s�owami. Policja tak czy inaczej dojdzie prawdy, a wtedy nie b�dziesz m�g� przedstawi� tego Pernilli, jak by� chcia�. Nie b�dziesz mia� wyboru. Sam powiedzia�e�, �e ona co� wie, a przynajmniej podejrzewa. Mo�e dla was obojga b�dzie lepiej, jak o tym porozmawiacie. Atmosfera si� oczy�ci.
Dan s�ucha�. Wida� by�o, �e jej s�owa trafi�y mu do przekonania. Dr�a�.
��A je�li ona mnie zostawi? Je�li odejdzie i zabierze dzieci? Co ja wtedy zrobi�? Bez nich jestem nikim.
Z�o�liwy g�osik w g�owie Eriki wyszepta�, �e trzeba by�o o tym my�le� wcze�niej, ale przewa�y� mocniejszy g�os, �e min�a pora wyrzut�w i przyszed� czas na wa�niejsze sprawy. Obj�a go i pog�aska�a po plecach. Dan zap�aka�. Po chwili uspokoi� si� i otar� �zy. Najwyra�niej postanowi� nie odk�ada� tego, co nieuniknione.
Odje�d�aj�c z nabrze�a, Erika spojrza�a we wsteczne lusterko i zobaczy�a Dana, jak stoi na �odzi ze wzrokiem utkwionym w dal. Trzyma�a kciuki za to, �eby uda�o mu si� dobra� w�a�ciwe s�owa. Nie b�dzie to �atwe.
Patrik ziewn��. Mia� wra�enie, jakby ziewni�cie zacz�o si� od palc�w u n�g i stopniowo ogarn�o ca�e cia�o. Nigdy w �yciu nie by� tak �pi�cy, ale te� nigdy nie by� r�wnie szcz�liwy.
Skupianie si� na papierach pi�trz�cych si� na biurku przychodzi�o mu z wielkim trudem. �ledztwo obrasta�o w nieprawdopodobn� liczb� dokument�w, a jego zadanie polega�o na tym, by je dok�adnie przejrze� i znale�� cho�by niewielki, ale istotny kawa�ek uk�adanki, kt�ry popchnie �ledztwo do przodu. Przetar� oczy i odetchn�� g��boko, �eby nabra� troch� energii.
Co dziesi�� minut wstawa� z krzes�a, �eby si� rozci�gn��, p�j�� po kaw�, podskoczy� � zrobi� cokolwiek, byle nie zasn�� i si� skupi�. Wiele razy si�ga� po s�uchawk�, by zadzwoni� do Eriki, ale powstrzymywa� si�. Je�li jest r�wnie zm�czona jak on, to zapewne �pi. Mia� nadziej�, �e tak jest, bo postanowi�, �e tej nocy r�wnie� nie da jej spa�.
Sterta papier�w dotycz�cych Lorentz�w uros�a od ostatniego razu. Widocznie Annika, jak zawsze dok�adna, znalaz�a stare wycinki i po�o�y�a je na biurku Patrika. Pracowa� metodycznie, od�wie�aj�c pami�� i wracaj�c do wycink�w ze spodu sterty. Nie znalaz� nic, co by mu pomog�o ruszy� z miejsca. Ci�gle mia� uczucie, �e co� przeoczy�, ale nie wiedzia� co.
Pierwsz� ciekaw� informacj� znalaz� w wycinku ze �rodka sterty. Dotyczy�a podpalenia w Bullaren, oko�o pi��dziesi�ciu kilometr�w od Fj�llbacki. �Bohusl�ningen� z 1975 roku po�wi�ci� temu wydarzeniu niemal ca�� kolumn�. Dom sp�on�� b�yskawicznie w nocy z sz�stego na si�dmy lipca. Zosta�y zgliszcza, a w nich ludzkie szcz�tki. Policja ustali�a, �e byli to w�a�ciciele domu, ma��e�stwo Stig i Elisabeth Norin. Cudem uratowa� si� ich dziesi�cioletni syn. Znaleziono go w jednym z zabudowa�. Wed�ug �Bohusl�ningen� okoliczno�ci po�aru by�y podejrzane, a policja by�a zdania, �e chodzi�o o podpalenie.
Wycinek zosta� przyczepiony spinaczem do teczki, w kt�rej Patrik znalaz� wyniki policyjnego dochodzenia. Nie rozumia�, co mo�e mie� wsp�lnego z rodzin� Lorentz�w, dop�ki nie otworzy� teczki i nie natrafi� na imi� synka Norin�w. Ch�opiec mia� na imi� Jan. W teczce znajdowa� si� r�wnie� raport opieki spo�ecznej o umieszczeniu dziecka w rodzinie zast�pczej, u Lorentz�w. Patrik a� gwizdn��. Nie bardzo wiedzia�, jak to si� ma do �mierci Alex lub Andersa, ale czu�, �e to w�a�ciwy trop. Zanotowa�, a potem wr�ci� do przegl�dania materia��w.
Jego notes zape�nia� si� coraz bardziej. Pisa� zamaszy�cie i niewyra�nie. Karin �artowa�a, �e powinien by� zosta� lekarzem. Najwa�niejsze, �e potrafi� sam siebie odczyta�. W kilku punktach zapisa�, co ma do zrobienia, ale by�y tam r�wnie� kwestie opatrzone wielkimi znakami zapytania. Na kogo Alex czeka�a z kolacj�? Kim by� m�czyzna, z kt�rym spotyka�a si� w tajemnicy, ojciec jej dziecka? Czy by� to Anders, cho� zaprzecza�, czy kto� inny? Jak to si� sta�o, �e Alex, pi�kna bogata kobieta z klas�, wda�a si� w romans z kim� takim jak Anders? Dlaczego Alex trzyma�a w szufladzie wycinek o znikni�ciu Nilsa Lorentza?
Lista pyta� wyd�u�a�a si� coraz bardziej. Dopiero na trzeciej kartce formatu A4 Patrik zapisa� pytanie dotycz�ce �mierci Andersa. Kupka papier�w zwi�zanych z jego spraw� by�a na razie niewielka. Z czasem uro�nie, ale na razie by�o oko�o dziesi�ciu dokument�w. Najwa�niejsze pytanie dotyczy�o sposobu, w jaki zgin�� Anders. Patrik podkre�li� je kilka razy na czarno. Jak morderca albo mordercy powiesili Andersa na haku na suficie? Sekcja przyniesie jakie� odpowiedzi, ale s�dz�c po tym, co widzia� na w�asne oczy, na ciele Andersa nie by�o �adnych �lad�w �wiadcz�cych o u�yciu przemocy. Dok�adnie tak, jak powiedzia� Mellberg. Bezw�adne cia�o jest bardzo ci�kie, a cia�o Andersa trzeba by�o podnie�� na spor� wysoko��.
Patrik by� niemal got�w cho� raz przyzna� racj� Mellbergowi, �e musia�o w tym uczestniczy� wi�cej os�b. Tyle �e nie by�o to zgodne z okoliczno�ciami zab�jstwa Alex, a Patrik da�by sobie g�ow� uci��, �e sprawc� jest ta sama osoba. Cho� na pocz�tku si� waha�, teraz by� o tym absolutnie przekonany.
Spojrza� na papiery znalezione w mieszkaniu Andersa i roz�o�y� je na biurku jak wachlarz. W ustach mia� pe�no ��tych wi�rk�w z pogryzionego w zamy�leniu o��wka. Spr�bowa� je wyplu�, a resztki zdj�� z j�zyka palcami, ale nie bardzo mu to wychodzi�o. Przyklei�y si� do palc�w. Strzepn�� r�k� kilka razy, a potem da� spok�j i wr�ci� do papier�w le��cych na biurku. �aden nie wydawa� si� szczeg�lnie interesuj�cy. Wzi�� rachunek z Telii, �eby od czego� zacz��. Anders dzwoni� bardzo ma�o, ale po zsumowaniu wszystkich sta�ych op�at kwota i tak musia�a by� niema�a. Do rachunku do��czony by� wykaz rozm�w. Patrik westchn�� na my�l, �e musi przez to przebrn��. Nie by� to dzie� na nudne, rutynowe zaj�cia.
Zacz�� dzwoni� kolejno na numery wymienione w wykazie. Nie by�o ich wiele, ale jeden zwr�ci� jego uwag�. Nie wyst�powa� na pocz�tku wykazu. Pojawi� si� w �rodku i potem Anders dzwoni� na niego najcz�ciej. Patrik wybra� ten numer.
Po o�miu sygna�ach mia� ju� od�o�y� s�uchawk�, gdy w��czy�a si� poczta g�osowa. Patrik us�ysza� nazwisko i wyprostowa� si� nagle na krze�le. A� go zabola�y mi�nie ud. Zapomnia�, �e trzyma nogi na biurku. Spu�ci� je na pod�og� i rozmasowa� wewn�trzn� stron� prawego uda, zdr�twia�ego wskutek braku ruchu.
Powoli od�o�y� s�uchawk�, zanim umilk� sygna� nagrywania. Zaznaczy� co� k�kiem w notesie, potem jeszcze raz. Jedno zadanie zamierza� wzi�� na siebie, drugie zleci� Annice. Wzi�� notatki i poszed� do Anniki. Pisa�a co� na komputerze. Okulary zjecha�y jej na czubek nosa. Spojrza�a na niego pytaj�co.
��Przyszed�e� si� zaofiarowa�, �e przejmiesz jeden z moich niewyobra�alnie ci�kich obowi�zk�w, prawda?
��Niezupe�nie, co innego mia�em na my�li.�� Patrik u�miechn�� si� lekko.
��Tak w�a�nie podejrzewa�am.
Annika uda�a, �e patrzy na niego surowo.
��A wi�c jak chcesz si� przyczyni� do mojego wrzodu �o��dka?
��Mam dla ciebie male�kie zadanie, naprawd� malutkie.
��S�ucham.
Patrik przyci�gn�� krzes�o i usiad� przed biurkiem Anniki. Jej pok�j, cho� ma�y, by� bez w�tpienia najprzyjemniejszy w ca�ym komisariacie. Przynios�a mn�stwo ro�lin doniczkowych, kt�re znakomicie ros�y, mimo �e jedyne �wiat�o wpada�o przez okienko wychodz�ce na wej�cie dla interesant�w. Prawdziwy cud. Nagie betonowe �ciany pokrywa�y zdj�cia przedstawiaj�ce dwie pasje Anniki i jej m�a Lennarta � psy oraz wy�cigi r�wnoleg�e. Mieli dwa czarne labradory, kt�re zabierali na cotygodniowe wyjazdy na wy�cigi r�wnoleg�e. Spotykali tam w zasadzie stale tych samych ludzi, trzymaj�cych si� razem i bardzo zaprzyja�nionych. Zazwyczaj wy�cigi odbywa�y si� w dwa weekendy w miesi�cu, a wtedy nie warto by�o nawet pr�bowa� namawia� Anniki do pracy.
Patrik zerkn�� do notatek.
��Chcia�bym ci� prosi�, �eby� mi pomog�a ustali� pewne fakty dotycz�ce Alexandry Wijkner. Poczynaj�c od �mierci � co i o kt�rej godzinie si� wydarzy�o. Jak d�ugo by�a �on� Henrika. Jak d�ugo mieszka�a w Szwecji. Wszystko na temat szk� we Francji i w Szwajcarii, i tak dalej. Okej?
Annika notowa�a, a na pytanie Patrika odpowiedzia�a skinieniem. Patrik by� pewien, �e dowie si� wszystkiego, czego trzeba si� dowiedzie�, a przede wszystkim czy co� z tego, co ju� wiedz�, nie jest przypadkiem nieprawd�. By� bowiem przekonany, �e co� si� musi nie zgadza�.
��Dzi�kuj�, Annika. Jeste� prawdziwym skarbem.
Zacz�� wstawa�, gdy Annika krzykn�a: �Siad!�.
Zastyg�, a po chwili usiad� z powrotem. Zrozumia�, dlaczego labradory Anniki s� tak doskonale wychowane.
Annika rozsiad�a si� i u�miechn�a z zadowoleniem. Patrik poj�� sw�j b��d: przyszed� do jej pokoju osobi�cie, zamiast zostawi� jej na biurku kartk�. Powinien wiedzie�, �e go przejrzy. Mia�a nieprawdopodobn� zdolno�� wyw�szenia ka�dej historii mi�osnej. Pozostawa�o tylko wywiesi� bia�� flag� i skapitulowa�. Patrik rozsiad� si� w oczekiwaniu na grad pyta�. Zacz�a �agodnie i podst�pnie.
��Co� marnie dzi� wygl�dasz.
��Hm�
Niech si� jeszcze troch� postara.
��Mia�e� wczoraj jak�� imprez�?
Annika wci�� szuka�a, pr�buj�c w jego zbroi wymaca� s�abszy punkt.
��Czy ja wiem? Zale�y, jak na to patrze�. Co to znaczy impreza?
Roz�o�y� r�ce w niewinnym ge�cie i szeroko otworzy� oczy.
��Daj spok�j, Patrik, opowiadaj. Kto to jest?
Nie odpowiedzia�. Niech si� jeszcze pom�czy. Po kilku sekundach ujrza� b�ysk w jej w oku.
��Aha!�� powiedzia�a triumfuj�co i w ge�cie zwyci�stwa machn�a palcem wskazuj�cym.�� To ta, jak jej tam, no, jak ona si� nazywa�
Szukaj�c w pami�ci, strzeli�a palcami.
��Erika! Erika Falck!
Rozpar�a si� ponownie na krze�le.
��No tak� Od jak dawna jeste�cie razem?
Patrik nie m�g� si� nadziwi�, z jak� niezawodn� precyzj� Annika zawsze trafia�a w samo sedno. Nie by�o sensu zaprzecza�, tym bardziej �e zaczerwieni� si� a� po czubki palc�w. Nie zapanowa� te� nad u�miechem, kt�ry ostatecznie wszystko przypiecz�towa�.
Po pi�ciu minutach przepytywania w ko�cu wyrwa� si� Annice i wyszed� z jej pokoju. Czu� si� jak przepuszczony przez wy�ymaczk�. Rozmowa o Erice bynajmniej nie sprawi�a mu przykro�ci. Tym trudniej by�o mu wr�ci� do zada�, kt�re sam sobie wyznaczy�. W�o�y� kurtk�, powiedzia� Annice, dok�d idzie, i wyszed�. Na ziemi� opada�y �agodnie wielkie p�atki �niegu.
Erika spojrza�a na �nieg za oknem. Siedzia�a przed wy��czonym komputerem, wpatruj�c si� w czarny ekran. Mimo ostrego b�lu g�owy zmusi�a si� do napisania dziesi�ciu stron o Selmie. Pisanie tej ksi��ki ju� nie sprawia�o jej przyjemno�ci, ale by�a zwi�zana umow� i za par� miesi�cy ksi��ka musia�a by� gotowa. Towarzysz�cy jej od rana dobry humor po rozmowie z Danem przygas�. Mo�e w�a�nie w tym momencie Dan rozmawia z Pernill�? Erika postanowi�a przetworzy� sw�j niepok�j w co� po�ytecznego i ponownie w��czy�a komputer.
Na pulpicie znajdowa� si� konspekt ksi��ki o Alex. Otworzy�a licz�cy ponad sto stron dokument i uwa�nie go przeczyta�a, od pocz�tku do ko�ca. Dobry tekst. Nawet bardzo dobry. Dr�czy�a j� jednak obawa, jak na t� ksi��k� zareaguj� osoby z najbli�szego otoczenia Alex. Wprawdzie zmieni�a niekt�re okoliczno�ci, nazwiska i nazwy miejscowo�ci, tu i �wdzie pozwoli�a sobie nawet pofantazjowa�, ale nie ulega�o w�tpliwo�ci, �e tre�ci� ksi��ki jest �ycie Alex z punktu widzenia Eriki. �ama�a sobie g�ow� zw�aszcza nad fragmentem dotycz�cym Dana. Przecie� nie mo�e przedstawi� ani jego, ani jego rodziny. Jednocze�nie czu�a, �e powinna o nim napisa�. Jeszcze nigdy nie zapali�a si� tak do �adnego projektu, a w ostatnich latach mia�a ich sporo. Zarzuci�a je, bo nie spe�nia�y jej oczekiwa�. Teraz tym bardziej nie mo�e sobie na to pozwoli�. Postanowi�a, �e najpierw doko�czy ksi��k�, a dopiero potem zastanowi si�, jak si� zmierzy� z uczuciami os�b zamieszanych w t� histori�.
Po nieca�ej godzinie zadzwoni� dzwonek. W pierwszej chwili rozz�o�ci�a si�, �e kto� jej przeszkadza, kiedy w ko�cu zabra�a si� do pisania, ale pomy�la�a, �e mo�e to Patrik. Zerkn�a w lustro, a potem zbieg�a na d�. Kiedy otworzy�a drzwi, u�miech zamar� jej na ustach. Pernilla wygl�da�a okropnie, jakby od ostatniego razu postarza�a si� o dziesi�� lat. Oczy mia�a zapuchni�te i zap�akane, w�osy nieuczesane, w dodatku musia�a wybiec z domu bez okrycia, bo trz�s�a si� z zimna ubrana jedynie w cienki sweterek. Erika wpu�ci�a j� do domu i obj�a, g�adz�c po plecach, tak jak par� godzin wcze�niej stara�a si� uspokoi� Dana. W tym momencie Pernilla zupe�nie straci�a panowanie nad sob� i rozszlocha�a si� na ramieniu Eriki. Gdy po d�u�szej chwili podnios�a g�ow�, pod oczami mia�a rozmazany tusz. Wygl�da�a do�� komicznie.
��Przepraszam.
Na bia�ej koszulce Eriki zosta�y plamy po tuszu Pernilli.
��Nie szkodzi. To niewa�ne. Wchod�.
Erika otoczy�a j� ramieniem i zaprowadzi�a do pokoju. Pernilla si� trz�s�a, na pewno nie tylko z zimna. Erika zdziwi�a si�, �e Pernilla postanowi�a przyj�� w�a�nie do niej, a nie do kt�rej� ze swoich przyjaci�ek albo do siostry. Skoro jednak przysz�a, zrobi wszystko, �eby jej pom�c.
��Napijesz si� kawy? Zaparzy�am wprawdzie jaki� czas temu, ale da si� jeszcze wypi�.
��Poprosz�.
Pernilla usiad�a na kanapie i obj�a si� mocno ramionami, jakby si� ba�a, �e si� zaraz rozleci. Erika wr�ci�a z dwiema fili�ankami kawy. Postawi�a je na stoliku przed kanap�. Sama usiad�a w fotelu naprzeciwko, czekaj�c, a� Pernilla zacznie m�wi�.
��Wiedzia�a�?
Erika zawaha�a si�.
��Tak, ale dopiero od niedawna. Nam�wi�am Dana, �eby ci o wszystkim powiedzia�.
Pernilla kiwn�a g�ow�.
��I co ja mam teraz zrobi�?
Pytanie by�o retoryczne, wi�c Erika nie odpowiedzia�a.
��Od samego pocz�tku by�am dla Dana tylko plastrem na rany po twoim odej�ciu.
Erika chcia�a zaprzeczy�, ale Pernilla powstrzyma�a j� gestem.
��Wiem, �e tak by�o, ale z czasem uwierzy�am, �e zrobi�o si� z tego co� wi�cej, �e naprawd� si� kochamy. By�o nam dobrze, zaufa�am mu.
��Pernilla, Dan ci� kocha. Wiem, �e tak jest.
Pernilla jej nie s�ucha�a. Utkwi�a wzrok w fili�ance i m�wi�a dalej. Zaciska�a palce na uszku tak mocno, �e jej zbiela�y.
��Mog�abym jako� prze�y�, �e mia� romans, zwali� to na przedwczesny kryzys wieku �redniego albo co� w tym rodzaju, ale nie mog� wybaczy�, �e zrobi� tamtej kobiecie dziecko.
W jej g�osie s�ycha� by�o gniew, a w oczach mia�a tak� nienawi��, �e Erice przemkn�a przez g�ow� my�l, kt�ra j� zmrozi�a. Zastanawia�a si�, od jak dawna Pernilla wie o romansie Dana i jak daleko mog�aby si� posun��. Zaraz odepchn�a t� my�l. Siedzi przed ni� Pernilla, od wielu lat �ona Dana i matka trojga dzieci, gospodyni domowa, a nie w�ciek�a furia, nie anio� zemsty na kochance m�a. W jej spojrzeniu by�o jednak co�, co Erik� przej�o l�kiem.
��I co teraz zrobicie?
��Nie wiem. Nie mam poj�cia. My�la�am tylko o tym, �e musz� wyj�� z domu, bo nie mog� na niego patrze�.
Erika pomy�la�a o Danie z pewnym wsp�czuciem. Na pewno prze�ywa piek�o. Gdyby to Dan szuka� u niej pocieszenia, by�oby to naturalne i wiedzia�aby, co powiedzie�, jakie s�owa mog� mu przynie�� ulg�. Pernilli nie zna�a na tyle, �eby wiedzie�, jak jej pom�c. Mo�e wystarczy s�ucha�?
��Dlaczego on to zrobi�? Co ona mia�a w sobie takiego, czego nie znalaz� u mnie?
W tym momencie Erika zrozumia�a, dlaczego Pernilla przysz�a do niej, a nie do kt�rej� ze swoich przyjaci�ek. Bo pomy�la�a, �e Erika b�dzie umia�a odpowiedzie�, dlaczego Dan zrobi� to, co zrobi�. Niestety musi j� rozczarowa�, bo zna�a Dana jako cz�owieka niezwykle uczciwego i nie przysz�oby jej do g�owy, �e m�g�by zdradzi�. Nigdy w �yciu tak si� nie zdziwi�a jak wtedy, gdy w telefonie Alex nacisn�a powt�rk� ostatniego numeru i odezwa�a si� poczta g�osowa Dana. Prawd� powiedziawszy, dozna�a wielkiego zawodu. Takiego zawodu, jaki si� prze�ywa, gdy bliska osoba okazuje si� zupe�nie inna, ni� si� uwa�a�o. Rozumia�a, �e Pernilla mo�e czu� si� zdradzona i zawiedziona, a jednocze�nie zaczyna zadawa� sobie pytanie, kim naprawd� jest m�czyzna, z kt�rym prze�y�a tyle lat.
��Nie wiem, Pernilla. Prawd� m�wi�c, zdziwi�am si� bardzo, bo to niepodobne do Dana.
Pernilla kiwn�a g�ow�, jakby jej by�o l�ej, �e nie ona jedna poczu�a si� oszukana. Nerwowo skuba�a sweter. D�ugie ciemne w�osy z resztkami trwa�ej nosi�a zwi�zane z ty�u. Ca�a by�a jaka� zapuszczona. Erika zawsze uwa�a�a, �e Pernilla mog�aby bardziej o siebie zadba�. Nadal robi�a sobie trwa��, chocia� by�o to tak samo niemodne jak przykr�tkie m�skie marynarki, a ubrania kupowa�a w sklepach wysy�kowych oferuj�cych niskie ceny i r�wnie nisk� jako��. Ale w takim stanie Erika jej jeszcze nie widzia�a.
��Pos�uchaj. Wiem, �e jest ci teraz strasznie ci�ko, ale jeste�cie rodzin�. Macie trzy udane c�rki, a za sob� pi�tna�cie wsp�lnie prze�ytych fajnych lat. Nie decyduj pochopnie. Nie zrozum mnie �le, ja go nie broni�. Mo�e nie da si� ju� ci�gn�� tego ma��e�stwa, mo�e nie b�dziesz umia�a wybaczy�, ale poczekaj, a� opadn� emocje. Zastan�w si�, zanim cokolwiek zrobisz. Wiem, �e Dan ci� kocha, bo m�wi� mi to nie dalej jak dzi�, i wiem, �e strasznie �a�uje. Powiedzia�, �e chcia� zako�czy� ten romans, i ja mu wierz�.
��Sama nie wiem, co my�le�. Skoro wszystko, w co wierzy�am, okaza�o si� nieprawd�, to jak mam mu wierzy�?
Na to nie by�o odpowiedzi. Zapad�o ci�kie milczenie.
��Jaka ona by�a?
Zn�w ten zimny b�ysk w oczach Pernilli. Erika nie musia�a pyta�, o kogo chodzi.
��To dawne dzieje. Nie zna�am jej jako doros�ej.
��By�a pi�kna. Widywa�am j� latem. Dok�adnie taka, jak ja bym chcia�a by�. Pi�kna, elegancka, subtelna. Patrz�c na ni�, czu�am si� jak ostatnia prostaczka. Da�abym nie wiem co, �eby by� taka jak ona. W pewnym sensie rozumiem Dana. Jakby tak postawi� nas obok siebie, od razu by�oby wida�, kt�ra musi wygra�.
Poci�gn�a za swoje praktyczne, ale niemodne ubranie, pokazuj�c, co ma na my�li.
��O ciebie te� by�am zazdrosna. Wielka m�odzie�cza mi�o�� Dana, kt�ra wyjecha�a do wielkiego miasta i zostawi�a go, �eby sobie oczy wyp�aka�. Pisarka ze stolicy, kt�ra osi�gn�a sukces i od czasu do czasu przyje�d�a pob�yszcze� w�r�d nas, zwyk�ych �miertelnik�w. Dan ca�ymi tygodniami czeka� na tw�j przyjazd.
Gorycz w jej g�osie wstrz�sn�a Erik�. Po raz pierwszy zawstydzi�a si�, �e traktowa�a Pernill� tak protekcjonalnie. Jak niewiele rozumia�a! Zrobi�a rachunek sumienia i musia�a przyzna�, �e z przyjemno�ci� podkre�la�a r�nice mi�dzy nimi. Mi�dzy swoj� fryzur� za pi��set koron z salonu przy Stureplan i domow� trwa�� Pernilli. Mi�dzy markowymi ciuchami kupionymi w eleganckich sklepach przy Biblioteksgatan i tanimi bluzkami i sp�dnicami Pernilli. Jakie to mia�o znaczenie? Dlaczego w chwilach s�abo�ci czerpa�a z tego rado��? Przecie� sama odesz�a od Dana. Zaspokaja�a w�asn� pr�no�� czy w gruncie rzeczy by�a zazdrosna, �e Pernilla i Dan osi�gn�li wi�cej ni� ona? Mo�e gdzie� w �rodku zazdro�ci�a im rodziny i nawet �a�owa�a, �e nie zosta�a we Fj�llbace? �e nie ona ma t� rodzin�. Mo�e traktowa�a Pernill� z g�ry, bo tak naprawd� jej zazdro�ci�a? Nieprzyjemna my�l, ale nie mog�a jej po prostu odrzuci� ot tak. Zawstydzi�a si�. Zacz�a si� zastanawia�, jak daleko sama mog�aby si� posun�� w obronie swojej rodziny. Jak daleko by�a gotowa si� posun�� Pernilla? Erika patrzy�a na ni� zamy�lona.
��Co powiedz� dzieci?
Do Pernilli dotar�o nagle, �e sprawa odbije si� tak�e na innych osobach.
��To musi przecie� wyj�� na jaw, prawda? Mam na my�li spraw� dziecka. Co powiedz� dziewczynki?
Pernilla przerazi�a si� i Erika po�pieszy�a j� uspokoi�.
��Policja musi si� dowiedzie�, �e to Dan by� tym m�czyzn�, z kt�rym spotyka�a si� Alex, ale nie znaczy to, �e inni si� dowiedz�. Sami zadecydujecie, co powiedzie� dzieciom. Nadal kontrolujemy sytuacj�.
Pernill� nieco uspokoi�y te s�owa. Wypi�a kilka �yk�w kawy, kt�ra ju� zd��y�a wystygn��, ale nie przeszkadza�o jej to. Erika poczu�a z�o�� na Dana i sama si� zdziwi�a, �e dopiero teraz. Po��danie po��daniem, ale jak mo�na zg�upie� do tego stopnia, by zapomnie� o rodzinie? Nie zdawa� sobie sprawy, jakie ma szcz�cie? W przyp�ywie wsp�czucia dla Pernilli zacisn�a pi�ci, cho� nie by�a pewna, czy do tamtej to dotrze.
��Dzi�kuj�, �e mnie wys�ucha�a�. Doceniam to.
Ich spojrzenia spotka�y si�. Nie min�a godzina od przyj�cia Pernilli, ale Erika czu�a, �e wiele si� dowiedzia�a, tak�e o sobie.
��Poradzisz sobie? Masz dok�d p�j��?
��Id� do domu � Pernilla m�wi�a zdecydowanym tonem.�� Nie pozwol� rozbi� domu ani rodziny. Nie dam jej tej satysfakcji. Id� do swojego domu, do swojego m�a, jako� to sobie u�o�ymy, ale pod pewnymi warunkami. Od tej chwili inaczej b�dziemy za�atwia� pewne sprawy.
Erika z trudem ukry�a u�miech. Dan dostanie za swoje, to oczywiste, ale zas�u�enie.
Obj�y si� niezdarnie na po�egnanie. Patrz�c, jak Pernilla wsiada do samochodu i odje�d�a, Erika z ca�ego serca �yczy�a powodzenia i jej, i Danowi. Nie mog�a pozby� si� jednak uczucia niepokoju na my�l o spojrzeniu Pernilli, bezlitosnym i pe�nym nienawi�ci.
Wszystkie zdj�cia roz�o�y�a na kuchennym stole. Tylko to jej zosta�o po Andersie � stare i w wi�kszo�ci po��k�e fotografie. Min�o tyle lat, odk�d by�a okazja robi� zdj�cia. Fotografie z okresu niemowl�ctwa by�y czarno-bia�e. Te kolorowe, nieco wyblak�e, pochodzi�y z okresu, gdy by� starszy. Anders by� radosnym dzieckiem. Troch� dzikusem, ale weso�ym, troskliwym i dobrym. Opiekowa� si� ni�. Bardzo powa�nie potraktowa� swoj� rol� jedynego m�czyzny w domu. Mo�e zbyt powa�nie, ale to jej nie przeszkadza�o. Trudno powiedzie�, czy zrobi�a dobrze, czy �le. By� mo�e wiele rzeczy nale�a�o zrobi� inaczej, a mo�e nie mia�o to �adnego znaczenia? Kt� to teraz wie.
Vera u�miechn�a si�, patrz�c na jedno ze swoich ulubionych zdj��. Anders na rowerze. By� dumny jak paw. Wzi�a dodatkow� prac� w wieczory i �wi�ta, �eby mu kupi� ten rower. Granatowy z kolarskim siode�kiem, dok�adnie taki, jaki sobie wymarzy�. Pragn�� go najbardziej na �wiecie. Vera nie zapomni jego miny, gdy go dosta� na �sme urodziny. Sp�dza� na rowerze ka�d� woln� chwil�. Uchwyci�a go na zdj�ciu podczas jazdy. Mia� przyd�ugie w�osy, kt�re wi�y mu si� poni�ej ko�nierza b�yszcz�cej, obcis�ej kurteczki Adidasa z paseczkami na r�kawach. Takim chcia�a go pami�ta�. Bo potem wszystko wzi�o w �eb.
Od dawna si� spodziewa�a, �e nadejdzie ten dzie�. Za ka�dym razem, gdy dzwoni� telefon albo kto� puka� do drzwi, ba�a si�, �e us�yszy to, co przeczuwa�a, ale w co do ko�ca nie chcia�a wierzy�. Mo�e dlatego, �e �mier� dziecka jest sprzeczna z naturalnym porz�dkiem. Nadzieja umiera ostatnia, wi�c wola�a my�le�, �e wszystko si� jako� u�o�y. Cho�by cudem. Ale cud�w nie ma, nie ma te� nadziei. Zosta�a tylko beznadzieja i kupka po��k�ych zdj��.
Zegar kuchenny g�o�no tyka�. Nagle Vera dostrzeg�a, �e jej dom jest bardzo zaniedbany. Nie zrobi�a nigdy �adnego remontu i by�o to wida�. Wymiata�a brud, ale nie da�o si� wymie�� oboj�tno�ci oblepiaj�cej �ciany i sufit. Wszystko by�o szare i bez �ycia. Zmarnowane. To by�o najgorsze. �e zosta�o zmarnowane, zniweczone.
Zdj�cia u�miechni�tego Andersa by�y teraz jak szyderstwo, bo m�wi�y wyra�niej ni� cokolwiek innego, �e jej si� nie uda�o. Powinna by�a troszczy� si� o ten u�miech, obdarzy� go wiar� w przysz�o�� i nadziej�, a przede wszystkim mi�o�ci�. Ale tylko przygl�da�a si� w milczeniu, jak on to wszystko traci. Zawiod�a jako matka i to nie da jej spokoju.
Tak niewiele �lad�w zosta�o po �yciu Andersa. Nie by�o ju� obraz�w. Nieliczne meble z jego mieszkania trafi� wkr�tce na �mietnik, je�li ich nikt nie zechce. U niej nie zosta�o nic z jego rzeczy, bo albo je sprzeda�, albo zniszczy�. O jego istnieniu �wiadczy�a tylko ta kupka zdj��. I jej wspomnienia. We wspomnieniach innych ludzi pozostanie jako pijak, za kt�rym nikt nie zat�skni i nie b�dzie wylewa� �ez. Tylko jej pozosta�y jasne wspomnienia. Czasem by�o jej trudno do nich dotrze�, a jednak wraca�y, jak dzi�. Na inne wspomnienia sobie nie pozwala�a.
Minuty przechodzi�y w godziny, a Vera tkwi�a przy stole. Stawy jej zesztywnia�y, z coraz wi�kszym trudem rozr�nia�a szczeg�y na zdj�ciach, bo zmrok wypiera� �wiat�o dnia, ale to nie mia�o znaczenia. Teraz by�a zupe�nie i nieodwo�alnie sama.
Sygna� dzwonka odbija� si� echem. Patrik ju� mia� da� za wygran� i wr�ci� do samochodu, bo za drzwiami nic si� nie dzia�o, gdy w ko�cu us�ysza� ostro�ne kroki. Drzwi si� otworzy�y i ujrza� przed sob� Nelly Lorentz. Patrzy�a na niego pytaj�co. Zdziwi� si�, �e sama otworzy�a drzwi, bo spodziewa� si� raczej sztywnego lokaja w liberii. Ale w dzisiejszych czasach pewnie nikt nie trzyma lokaja.
��Nazywam si� Patrik Hedstr�m, jestem z policji w Tanumshede. Chcia�bym si� widzie� z pani synem, Janem.
Przedtem dzwoni� do biura, ale powiedzieli mu, �e Jan pracuje dzi� w domu.
Pani Lorentz nawet nie mrugn�a okiem i wpu�ci�a go do �rodka.
��Zaraz zawo�am Jana, prosz� poczeka�.
Nie�piesznym, dystyngowanym krokiem podesz�a do drzwi, za kt�rymi znajdowa�y si� prowadz�ce w d� schody. Patrik s�ysza�, �e Jan zajmuje mieszkanie w suterenie, i pomy�la�, �e w�a�nie tam wiod� schody.
��Jan, masz go�cia. Z policji.
Patrik w�tpi�, czy cichy, starczy g�os Nelly dotrze na d�, ale po chwili us�ysza� kroki. Matka i syn w milczeniu wymienili spojrzenia, po czym Nelly skin�a g�ow� Patrikowi i uda�a si� do swoich pokoi. Jan podszed� do Patrika z wyci�gni�t� r�k� i z u�miechem ods�aniaj�cym uz�bienie. Przypomina� aligatora. U�miechni�tego aligatora.
��Patrik Hedstr�m z komisariatu policji w Tanumshede.
��Jan Lorentz. Bardzo mi przyjemnie.
��Bior� udzia� w dochodzeniu w sprawie zab�jstwa Alex Wijkner. Chcia�bym zada� panu kilka pyta�, je�li mo�na.
��Oczywi�cie. Nie s�dz�, �ebym m�g� co� wnie�� do tej sprawy, ale policja wie lepiej, prawda?
Zn�w ten u�miech aligatora. Nie wiedzie� czemu doprowadza� Patrika do bia�ej gor�czki. �wierzbi�a go r�ka, �eby mu ten u�miech zetrze� z twarzy.
��Zejd�my mo�e do mojego mieszkania, �eby nie przeszkadza� matce.
��Oczywi�cie.
Patrika dziwi�y zwyczaje panuj�ce w domu Lorentz�w. Po pierwsze nie cierpia� doros�ych m�czyzn mieszkaj�cych nadal z mamusi�. Po drugie nie rozumia�, jak Jan mo�e si� godzi� na mieszkanie w piwnicy, podczas gdy mamusia p�awi si� w luksusie na co najmniej dwustu metrach kwadratowych. Janowi musia�o przyj�� do g�owy, �e Nils zapewne nie zosta�by zes�any do piwnicy.
Patrik poszed� na d� za Janem. Musia� przyzna�, �e jak na suteren� mieszkanie by�o niczego sobie. Osoba, kt�ra je urz�dza�a, nie �a�owa�a pieni�dzy i chcia�a, �eby to by�o wida�. Du�o z�otych fr�dzli, aksamitu i brokatu, zapewne w najlepszym gatunku. Niestety ca�o�� nie prezentowa�a si� tak, jak mog�aby w dziennym �wietle. Wn�trze przypomina�o burdel. Patrik s�ysza�, �e Jan jest �onaty, i by� ciekaw, kt�re z nich dwojga urz�dza�o to mieszkanie. Do�wiadczenie podpowiada�o mu, �e raczej �ona.
Jan zaprowadzi� go do niewielkiego gabinetu, w kt�rym opr�cz biurka i komputera sta�a jeszcze kanapa. Usiedli na niej, ka�dy w swoim rogu, i Patrik si�gn�� do torby po notatnik. Postanowi� nie m�wi� o �mierci Andersa Nilssona do momentu, gdy b�dzie to niezb�dne. Taka strategia jest konieczna, je�li chce od Jana Lorentza uzyska� istotne informacje.
Spojrza� badawczo na siedz�cego obok m�czyzn�. Prezentowa� si� a� nazbyt dobrze. Garnitur i koszula bez jednego zagniecenia, krawat idealnie zawi�zany, twarz �wie�o ogolona, w�osy uczesane g�adko. Jan Lorentz promienia� spokojem i optymizmem. Za du�o tej pewno�ci siebie, pomy�la� Patrik. Wiedzia� z do�wiadczenia, �e osoby przes�uchiwane przez policj� zawsze si� mniej lub bardziej denerwuj�, nawet kiedy nie maj� nic do ukrycia. Demonstracyjny spok�j �wiadczy� o tym, �e przes�uchiwany ma co� do ukrycia � tak brzmia�a teoria Patrika, skonstruowana na w�asny u�ytek i w wielu przypadkach trafna.
� �adnie tu u was.�� Troch� uprzejmo�ci nie zaszkodzi.
��Dzi�kuj�, mieszkanie urz�dza�a moja �ona, Lisa. Te� jestem zdania, �e ca�kiem dobrze jej to wysz�o.
Patrik rozejrza� si� po niewielkim ciemnym gabinecie. Zdecydowanie za du�o marmuru i poduszek z fr�dzlami. Znakomity przyk�ad po��czenia kiepskiego gustu z du�� got�wk�.
��Czy policja zrobi�a post�py?
��Uzyskali�my pewne informacje, kt�re pozwalaj� odtworzy� przebieg zdarze�.
Niezupe�na prawda, ale nie zaszkodzi troch� nim potrz�sn��.
��Zna� pan Alex Wijkner? S�ysza�em mi�dzy innymi, �e pa�ska matka by�a u nich po pogrzebie.
��Nie mog� powiedzie�, �ebym j� zna�. Wiedzia�em oczywi�cie, kim jest, zreszt� wszyscy tu si� znamy, lepiej lub gorzej, ale oni wyprowadzili si� st�d dawno temu. K�aniali�my si� sobie na ulicy i tyle. Co do mamy, nie mog� m�wi� za ni�. Prosz� j� o to pyta�.
��Podczas dochodzenia wysz�o na jaw mi�dzy innymi to, �e Alex Wijkner pozostawa�a w swego rodzaju, jak by to okre�li� relacji z Andersem Nilssonem. Jego pan pewnie zna?
Jan u�miechn�� si� krzywo, lekcewa��co.
��C�, nie spos�b go nie zna�. Posta� os�awiona, chocia� niekoniecznie s�awna. M�wi pan, �e co� ich ��czy�o? Prosz� wybaczy�, ale nie potrafi� sobie tego wyobrazi�. Niedobrana para to ma�o powiedziane. Domy�lam si�, co on m�g�by w niej widzie�, ale �e ona chcia�a si� z nim zadawa�? Czy to przypadkiem nie pomy�ka?
��Ustalili�my to ponad wszelk� w�tpliwo��. Ale wr��my do Andersa. Zna go pan?
Zn�w u�miech wy�szo�ci, tym razem jeszcze szerszy. Jan z rozbawieniem potrz�sn�� g�ow�.
��No wie pan. Nie obracamy si� w tych samych kr�gach, tak by to mo�na uj��. Widywa�em go na rynku z innymi pijakami, ale �ebym go zna�? Co to, to nie.
Jasno da� do zrozumienia, �e sam pomys� jest niedorzeczny.
��My si� obracamy w zupe�nie innym �rodowisku, w kt�rym nie ma miejsca dla takich pijak�w.
Jan potraktowa� pytanie o Andersa jak �art, ale w jego oczach pojawi� si� b�ysk niepokoju. Pojawi� si� i znik�, ale Patrik to zauwa�y� i ju� wiedzia�, �e Jan poczu� si� niemile dotkni�ty. Dobrze. Trop jest w�a�ciwy. Patrik ju� si� cieszy� na kolejne niewinne pytanie. Poprzedzi� je efektown� pauz�.
��Dlaczego w takim razie Anders ostatnio tak cz�sto do pa�stwa wydzwania�?
Patrik stwierdzi� z przyjemno�ci�, �e Jan ju� si� nie u�miecha i nie potrafi zebra� my�li. Za mask� dandysa kry� si� blady strach. Po chwili zebra� si� w sobie i aby zyska� na czasie, zacz�� zapala� cygaro. Unika� wzroku Patrika.
��Pozwoli pan, �e zapal�?
Nie oczekiwa� odpowiedzi, i Patrik si� nie odezwa�.
��Naprawd� nie wiem, w jakim celu Anders mia�by tu dzwoni�. Ja z nim nie rozmawia�em, moja �ona na pewno te� nie. Jaka� dziwna historia.
Cmokta� cygaro, rozpieraj�c si� na kanapie, z drug� r�k� niedbale opart� na poduszkach.
Patrik milcza�. Wiedzia�, �e w ten spos�b naj�atwiej sk�oni� do m�wienia. D�u�sze milczenie prowokuje do odezwania si�. Patrik dobrze opanowa� t� gr�. Czeka�.
��Wie pan, chyba si� domy�lam.�� Jan pochyli� si�, wymachuj�c cygarem.�� Kto� si� nagrywa� na nasz� automatyczn� sekretark�, ale nic nie m�wi�. Na ta�mie s�ycha� tylko oddech. Odebra�em te� kilka g�uchych telefon�w. Pewnie od Andersa. Pewnie w jaki� spos�b uda�o mu si� zdoby� nasz numer.
��Po co mia�by dzwoni�?
��Sk�d mog� wiedzie�? � Jan roz�o�y� r�ce.�� Zazdro��? Jeste�my zamo�ni, to k�uje w oczy. Tacy ludzie jak Anders lubi� zwala� swoje niepowodzenia na innych, zw�aszcza je�li uda�o im si� co� osi�gn�� w �yciu.
Jako� s�abo to zabrzmia�o. Patrik nie uwierzy� Janowi, ale pomy�la�, �e trudno b�dzie cokolwiek udowodni�.
��Domy�lam si�, �e pa�stwo nie zachowali tych nagra�.
��Niestety.�� Jan zmarszczy� czo�o, co mia�o wyra�a� ubolewanie.�� Nagra�o si� na nich co� innego. Przykro mi, naprawd� chcia�bym pom�c. Gdyby jeszcze zadzwoni�, oczywi�cie zachowam nagranie.
��Zapewniam, �e ju� nie zadzwoni.
��Dlaczego?
Patrik nie umia�by powiedzie�, czy zdziwienie Jana by�o prawdziwe, czy udawane.
��Bo nie �yje, zosta� zamordowany.
Popi� z cygara spad� Janowi na spodnie.
��Anders zamordowany?
��Tak, znale�li�my rano jego cia�o.
Patrik patrzy� badawczo na Jana. Ch�tnie dowiedzia�by si�, co si� teraz dzieje w jego g�owie. By�oby o wiele �atwiej. Czy zdziwienie jest szczere, czy Jan jest doskona�ym aktorem?
��Czy sprawc� jest ta sama osoba, kt�ra zamordowa�a Alex?
��Za wcze�nie, by o tym przes�dza�. � Patrik nie dawa� za wygran�. � A wi�c twierdzi pan, �e nie zna� ani Alexandry Wijkner, ani Andersa Nilssona?
��Raczej wiem, z kim si� zadaj�, a z kim nie. Zna�em ich tylko z widzenia.�� Jan ju� si� u�miecha�, promieniej�c spokojem.
Patrik postanowi� sprawdzi� jeszcze jeden trop.
��W domu Alexandry Wijkner znale�li�my wycinek z �Bohusl�ningen� o zagini�ciu pa�skiego brata. Dlaczego pa�skim zdaniem go trzyma�a?
Jan zn�w roz�o�y� r�ce i zrobi� okr�g�e oczy, co mia�o znaczy�, �e kompletnie tego nie rozumie.
��Wiele lat temu by� to cz�sty temat rozm�w we Fj�llbace. Mo�e traktowa�a ten artyku� jako ciekawostk�?
��Mo�e. A co pan s�dzi o samym zagini�ciu? S� r�ne teorie na ten temat.
��C�, my�l�, �e Nils wiedzie szcz�liwy �ywot w jakim� ciep�ym kraju. Z kolei mama jest przekonana, �e zgin�� w wypadku.
��Mieli�cie ze sob� dobry kontakt?
��Nie, nie mog� tego powiedzie�. Nils by� ode mnie sporo starszy, poza tym na pewno nie by� zachwycony pojawieniem si� przybranego brata, z kt�rym musia� dzieli� si� matk�. Nie by�a to wrogo��, raczej oboj�tno��.
��Zosta� pan adoptowany przez Nelly ju� po zagini�ciu Nilsa, czy tak?
��Zgadza si�. Mniej wi�cej rok p�niej.
��I wtedy przypad�a panu po�owa kr�lestwa.
��Mo�na to tak uj��.
Z cygara pozosta� niewielki niedopa�ek. Jan gwa�townym ruchem zgasi� go w bogato zdobionej popielniczce, �eby nie poparzy� sobie palc�w.
��Nie jest mi przyjemnie, �e sta�o si� to cudzym kosztem, ale mog� powiedzie�, �e z czasem zas�u�y�em na to. Kiedy przejmowa�em fabryk�, by�a w do�ku, ale przeprowadzi�em restrukturyzacj� i teraz eksportujemy konserwy na ca�y �wiat, do Stan�w Zjednoczonych, Australii, Ameryki Po�udniowej�
��Dlaczego pan uwa�a, �e Nils uciek� za granic�?
��Mo�e nie powinienem tego m�wi�, ale kr�tko przed jego zagini�ciem z fabryki znikn�o sporo pieni�dzy. Znikn�a te� cz�� jego ubra�, walizka i paszport.
��Dlaczego nie zg�oszono na policj�, �e znikn�y pieni�dze?
��Mama si� nie zgodzi�a. Stwierdzi�a, �e to na pewno pomy�ka, bo Nils nigdy by czego� takiego nie zrobi�. Taka rola matki, �eby zawsze wierzy� w swoje dziecko.
Zapali� kolejne cygaro. Patrik pomy�la�, �e w powietrzu jest troch� za du�o dymu jak na taki ma�y pok�j, ale nic nie powiedzia�.
��Mo�e pan te� zapali? Kuba�skie. R�cznie zwijane.
��Dzi�kuj�, nie pal�.
��Szkoda. Nawet pan nie wie, co traci.
Jan delektowa� si� cygarem.
��Czyta�em o po�arze, w kt�rym zgin�li pa�scy rodzice. Musia�o to by� dramatyczne prze�ycie. Ile pan mia� lat? Dziewi��, dziesi��?
��Dziesi��. Rzeczywi�cie, ci�kie prze�ycie. Ale mia�em szcz�cie, bo przecie� wi�kszo�� sierot nie trafia do takich rodzin jak Lorentzowie.
Patrik pomy�la�, �e m�wienie o szcz�ciu w tym przypadku jest co najmniej niesmaczne.
��Z tego, co czyta�em, podejrzewano podpalenie. Ustalono co� jeszcze?
��Nie, pewnie pan czyta�. Policja do niczego nie dosz�a. S�dz�, �e stary pali� w ��ku, jak zwykle, a potem przysn��. � Po raz pierwszy pozwoli� sobie okaza� zniecierpliwienie.�� Mog� zapyta�, co to ma wsp�lnego z tymi morderstwami? Ju� m�wi�em, �e ich nie zna�em, i nie rozumiem, jaki to ma zwi�zek z moim trudnym dzieci�stwem.
��Sprawdzamy ka�dy, nawet najs�abszy trop. Musia�em sprawdzi� telefony Andersa do pa�stwa, ale jak wida�, nigdzie mnie to nie zaprowadzi�o. Przepraszam, �e zabra�em tyle czasu.
Patrik wsta� i wyci�gn�� r�k�. Jan poda� swoj�, od�o�ywszy cygaro do popielniczki.
��Nie ma sprawy. Mi�o by�o pozna�.
Prosz�, jaki przymilny, pomy�la� Patrik, wchodz�c po schodach za Janem. W zestawieniu z suteren� mieszkanie Nelly wyda�o mu si� jeszcze gustowniejsze ni� przedtem. Szkoda, �e Nelly nie da�a �onie Jana numeru telefonu swego architekta wn�trz.
Patrik podzi�kowa� i wyszed� z uczuciem, �e skupi� si� na b�ahostkach, a tymczasem umkn�o mu co� wa�nego. Z jednej strony mia� niejasne wra�enie, �e widzia� u Jana co�, czego znaczenie powinien rozszyfrowa�. Co�, co wyra�nie odstawa�o od wystawnego wystroju jego gabinetu. Z drugiej za� my�la�, �e z Janem co� jest nie w porz�dku. Po chwili powr�ci� jednak do pierwszej my�li, �e facet jest po prostu zbyt doskona�y, �eby by� przekonuj�cy.
Pada� g�sty �nieg. Dochodzi�a ju� si�dma, kiedy Patrik stan�� na progu jej domu. Zdziwi�a j� w�asna reakcja na jego widok: tak naturalnie obj�a go za szyj� i przytuli�a. Patrik postawi� na pod�odze dwie torby z zakupami i przez d�u�sz� chwil� odwzajemnia� jej u�cisk.
��T�skni�am za tob�.
��Ja te�.
Ca�owali si� czule do chwili, gdy Patrikowi g�o�no zaburcza�o w brzuchu. W kuchni okaza�o si�, �e Patrik kupi� za du�o jedzenia. Erika wstawi�a je do lod�wki. Podczas przygotowywania kolacji za milcz�cym porozumieniem nie rozmawiali o tym, jak sp�dzili dzie�. Patrik zacz�� opowiada� dopiero przy stole, kiedy ju� si� najad�.
��Anders Nilsson nie �yje. Znaleziono go martwego w mieszkaniu.
��Ty go znalaz�e�?
��Nie, by�em tam kilka minut p�niej.
��Jak umar�?
Patrik na moment si� zawaha�.
��Zosta� powieszony.
��Powieszony. To znaczy zosta� zamordowany?�� Erika nie ukrywa�a podniecenia.
��Ten sam sprawca, kt�ry zabi� Alex?
Patrik nawet nie liczy�, ile razy pad�o dzi� to pytanie. Bez w�tpienia istotne.
��Tak nam si� wydaje.
��Macie jakie� nowe tropy? Kto� co� widzia�? Czy jest jaka� jedna konkretna rzecz ��cz�ca te morderstwa?
��Tylko spok�j!�� Patrik podni�s� r�ce w obronnym ge�cie.�� Nie mog� ci wi�cej powiedzie�. A poza tym mogliby�my porozmawia� o czym� przyjemniejszym. Na przyk�ad o tym, jak tobie min�� dzie�.
Erika u�miechn�a si� krzywo. �eby wiedzia�, �e dla niej te� ten dzie� nie by� zbyt przyjemny. Nie mog�a jednak nic powiedzie�. Dan musi to zrobi� sam.
��Najpierw pospa�am, a potem wi�ksz� cz�� dnia pisa�am. Niezbyt ciekawie, nie to, co u ciebie.
Siedzieli przy stole ze splecionymi d�o�mi. Jak dobrze, bezpiecznie by� razem, gdy na dworze tak ciemno. �nieg nadal sypa�. Wielkie p�atki spada�y z nieba jak gwiazdy.
��My�la�am te� o Annie i o domu. Par� dni temu, kiedy rozmawia�y�my, rzuci�am s�uchawk� i od tamtej pory mam wyrzuty sumienia. Zachowa�am si� samolubnie. My�la�am tylko o sobie, o tym, jak si� b�d� czu� po sprzeda�y domu. Tymczasem Annie te� nie jest �atwo. Robi, co mo�e w tej sytuacji, a ja wprawdzie uwa�am, �e b��dzi, ale przecie� nie robi tego z�o�liwie. Czasem jest bezmy�lna i naiwna, ale wobec mnie zawsze by�a czu�a i wielkoduszna. Wy�adowa�am na niej sw�j �al i rozczarowanie. Mo�e rzeczywi�cie najlepiej b�dzie sprzeda� dom. Zacz�� od nowa. Za te pieni�dze mog�abym nawet kupi� nowy dom, oczywi�cie znacznie mniejszy. Chyba jestem sentymentalna. Trzeba �y� dalej, przesta� �a�owa� tego, co mog�o by�, i skupi� si� na tym, co si� ma.
Patrik rozumia�, �e Erika ma na my�li nie tylko dom.
��Jak dosz�o do tego wypadku? Nie masz mi za z�e, �e pytam?
��Nie, w porz�dku.�� Odetchn�a g��biej.�� Rodzice wracali od siostry ojca. Mieszka w Str�mstad. By�o ciemno, po deszczu z�apa� mr�z, na szosie by�a szklanka. Tata je�dzi� ostro�nie, ale prawdopodobnie na drog� wybieg�o jakie� zwierz�. Samoch�d gwa�townie zarzuci�o, wpad� w po�lizg i uderzy� prosto w drzewo. Prawdopodobnie oboje zgin�li na miejscu. Tak nam w ka�dym razie powiedzieli, bo nie wiadomo, czy tak by�o naprawd�.
Z oka sp�yn�a jej �za. Patrik nachyli� si� i j� star�. Potem chwyci� j� za podbr�dek, zmuszaj�c, by na niego spojrza�a.
��Gdyby to nie by�a prawda, nie powiedzieliby. Jestem przekonany, �e nie cierpieli. Absolutnie przekonany.
Erika w milczeniu skin�a g�ow�. Uwierzy�a mu i poczu�a si�, jakby jej zdj�to z piersi wielki ci�ar. Samoch�d sp�on�� po wypadku i Erika sp�dzi�a niejedn� bezsenn� noc, my�l�c z przera�eniem, �e rodzice jeszcze �yli. S�owa Patrika rozproszy�y jej l�ki. Po raz pierwszy od wypadku my�la�a o tym spokojnie. Zosta� �al, ale l�k znikn��. Patrik star� jej z policzka par� zab��kanych �ez.
��Biedna ty moja. Biedulka.
Wzi�a jego d�o� i przy�o�y�a sobie do policzka.
��Wcale nie, nie �a�uj mnie, Patriku. Prawd� m�wi�c, nigdy nie by�am r�wnie szcz�liwa jak w tej chwili. Dziwne, ale przy tobie czuj� si� ca�kowicie bezpieczna. W og�le nie odczuwam niepokoju, jaki si� zwykle czuje na pocz�tku zwi�zku. Jak my�lisz, z czego to wynika?
��Z tego, �e jeste�my sobie przeznaczeni.
S�ysz�c te uroczyste s�owa, Erika zarumieni�a si�, bo czu�a tak samo. Jakby odnalaz�a drog� do domu.
Wstali jak na sygna�, zostawiaj�c na stole naczynia, i poszli obj�ci do sypialni. Na dworze szala�a zamie�.
Dziwnie si� czu�a, mieszkaj�c zn�w w swoim panie�skim pokoiku. Zw�aszcza �e zmieni� jej si� gust, a pok�j pozosta�, jaki by�. Du�o r�owego i koronek to ju� nie to.
Julia le�a�a na w�skim ��ku i wpatrywa�a si� w sufit. R�ce splot�a na brzuchu. Wszystko si� wali�o. �ycie jej si� wali�o, rozpada�o na kawa�ki. Mia�a wra�enie, jakby dot�d �y�a w gabinecie luster, gdzie nic nie jest takie, jak si� zdaje. Nie wiedzia�a, co dalej ze studiami. Ca�y zapa� z niej uszed�, w �rodku semestru. Nie wierzy�a zreszt�, aby kto� dostrzeg� jej nieobecno��. Nigdy nie by�o jej �atwo o przyjaci�.
Mog�aby do p�nej staro�ci le�e� w tym r�owym pokoju i wpatrywa� si� w sufit, a Birgit i Karl-Erik nie odwa�� si� jej przeszkadza�. Mo�e do ko�ca �ycia �y� na ich koszt, bo kluczem do ich skarbonki s� wyrzuty sumienia.
Julia mia�a uczucie, jakby sz�a pod wod�. Ruchy mia�a ci�kie i spowolnione, d�wi�ki dochodzi�y jak przepuszczone przez filtr. Kiedy� by�o inaczej. P�on�a s�usznym gniewem i nienawi�ci�, kt�ra j� sam� przera�a�a. Nienawi�� zosta�a, ale teraz towarzyszy�a jej rezygnacja. Julia by�a tak przyzwyczajona gardzi� sam� sob�, �e nienawi�� obr�ci�a te� przeciwko sobie. Trudno pozby� si� starego nawyku, zw�aszcza �e opanowa�a go do perfekcji.
Odwr�ci�a si� na bok. Na biurku sta�o zdj�cie � jej i Alex. Trzeba je wyrzuci�, ale najpierw musi zebra� si�y. Potem podrze je na kawa�eczki i wyrzuci. Skrzywi�a si� na widok uwielbienia maluj�cego si� w jej spojrzeniu na zdj�ciu. Alex jak zwykle ch�odna i pi�kna, a stoj�ce obok brzydkie kacz�tko spogl�da na ni� z zachwytem. Wed�ug Julii Alex nie mog�aby zrobi� nic niew�a�ciwego. Julia chcia�a wierzy�, �e pewnego dnia wyl�gnie si� z kokonu r�wnie pi�kna i pewna siebie jak Alex. Na my�l o swojej naiwno�ci u�miechn�a si� z politowaniem. C� za gorzki �art. Najgorsze, �e jej kosztem. Ciekawe, czy obmawiali j� za plecami, czy wy�miewali si� z g�upiej i brzydkiej Julii.
Us�ysza�a ostro�ne pukanie i skuli�a si� na ��ku. Wiedzia�a, kto puka.
��Julio, martwimy si� o ciebie. Mo�e by� zesz�a do nas na chwil�?
Nie odpowiedzia�a, wpatruj�c si� ze skupieniem w kosmyk w�os�w.
��Dziecko kochane, prosz� ci�.
Birgit usiad�a na krze�le stoj�cym przy biurku i zwr�ci�a si� w kierunku Julii.
��Rozumiem, �e jeste� na nas w�ciek�a, mo�e nawet nas nienawidzisz, ale wierz mi, nie chcieli�my ci� skrzywdzi�.
Julia z przyjemno�ci� stwierdzi�a, �e Birgit wygl�da na skrajnie wyczerpan�, jakby mia�a za sob� wiele nieprzespanych nocy. Pewnie tak by�o. Wok� oczu pojawi�y si� nowe zmarszczki jak kurze �apki. Julia pomy�la�a z�o�liwie, �e Birgit b�dzie musia�a przy�pieszy� lifting, kt�ry mia�a zamiar sobie zrobi� w prezencie z okazji przypadaj�cych za rok sze��dziesi�tych pi�tych urodzin. Birgit przysun�a si� bli�ej i po�o�y�a r�k� na ramieniu Julii. Julia j� odtr�ci�a. Birgit odsun�a si� ura�ona.
��Wszyscy ci� kochamy. Przecie� wiesz.
A jak�e. Po co to m�wi�? Przecie� wiadomo, jak jest. Birgit nie ma poj�cia o mi�o�ci. Kocha�a jedynie Alex. Zawsze tylko Alex.
��Julio, musimy porozmawia�, powinni�my si� nawzajem wspiera�.
G�os jej zadr�a�. Julia by�a ciekawa, ile razy Birgit pomy�la�a, �e wola�aby, aby to ona zgin�a zamiast Alex. Obserwowa�a Birgit, jak zrezygnowana wstaje, z dr�eniem odstawia na miejsce krzes�o i przed wyj�ciem rzuca jej b�agalne spojrzenie. Odwr�ci�a si� do �ciany. Drzwi zamkn�y si� cicho.
Patrik nigdy nie przepada� za porankami, ale dzisiejszy by� wyj�tkowo ci�ki. Po pierwsze dlatego, �e musia� wsta� z ciep�ego ��ka, zostawiaj�c w nim Erik�, i pojecha� do pracy. Po drugie dlatego, �e aby wyjecha�, musia� przez p� godziny od�nie�a� samoch�d. A po trzecie ten cholerny samoch�d nie chcia� zapali�. Po kilku daremnych pr�bach da� za wygran� i po�yczy� samoch�d od Eriki. Na szcz�cie zaskoczy� od razu.
Wparowa� do komisariatu z p�godzinnym op�nieniem. Poci�gn�� kilka razy za prz�d koszuli, �eby si� troch� och�odzi�, bo a� si� zgrza� od tego od�nie�ania. Przystan�� jeszcze przy maszynce do kawy i dopiero gdy z nape�nion� fili�ank� zasiad� za biurkiem, poczu�, jak mu si� t�tno uspokaja. Na chwil� pozwoli� sobie pogr��y� si� w mi�osnych marzeniach. Ostatnia noc by�a r�wnie cudowna jak poprzednia. Uda�o mu si� zachowa� resztki zdrowego rozs�dku i przespa� kilka godzin. Powiedzie�, �e jest wypocz�ty, by�oby przesad�, ale nie by� tak nieprzytomny ze zm�czenia jak wczoraj.
Najpierw przejrza� notatki z wczorajszego spotkania z Janem. Nie przynios�o wprawdzie �adnych nowych interesuj�cych szczeg��w, ale nie uwa�a� tego czasu za stracony. Istotne by�o r�wnie� wyrobienie sobie zdania na temat os�b zamieszanych w spraw�. �Dochodzenia w sprawach o morderstwo dotycz� ludzi� � powtarza� jeden z jego wyk�adowc�w w szkole policyjnej i Patrik zapami�ta� te s�owa. Uwa�a�, �e zna si� na ludziach. Kiedy przes�uchiwa� �wiadk�w i podejrzanych, stara� si� oderwa� na chwil� od fakt�w i skupi� na danej osobie, by wyrobi� sobie pogl�d na jej temat. Jan nie zrobi� na nim dobrego wra�enia. Patrik spr�bowa� podsumowa� swoje odczucia: niegodny zaufania, o�liz�y i lubie�ny. By�o dla niego oczywiste, �e Jan co� ukrywa. Si�gn�� ponownie do papier�w dotycz�cych Lorentz�w. Nadal nie potrafi� dopatrzy� si� zwi�zku mi�dzy tymi lud�mi a morderstwami. Poza telefonami Andersa do Jana. Nie m�g�by jednak udowodni�, �e historia o g�uchych telefonach jest niezgodna z prawd�. Patrik wyj�� teczk� z materia�ami na temat �mierci rodzic�w Jana. Niepokoi�o go co�, co us�ysza� w g�osie Jana, jaki� fa�szywy ton, kiedy o tym opowiada�. Przyszed� mu do g�owy pewien pomys�. Podni�s� s�uchawk� i wybra� numer znany mu na pami��.
��Cze��, Vicky, co s�ycha�?
Vicky odpowiedzia�a, �e wszystko w porz�dku. Po tych grzeczno�ciowych formu�kach Patrik m�g� przedstawi� swoj� pro�b�.
��S�uchaj, czy mog� ci� prosi� o przys�ug�? Sprawdzam go�cia, kt�ry prawdopodobnie zosta� wpisany do rejestru opieki spo�ecznej w siedemdziesi�tym roku lub co� ko�o tego. Nazywa� si� Jan Norin, wiek dziesi�� lat. Macie w archiwach co� z tamtego czasu? Okej, czekam.
B�bni� niecierpliwie po biurku, podczas gdy Vicky Lind z biura opieki spo�ecznej sprawdza�a w systemie komputerowym. Odezwa�a si� po d�u�szej chwili.
��Masz te dane? Super. Mo�esz jeszcze sprawdzi�, kto prowadzi� t� spraw�? Siv Persson. �wietnie, znam j�. Masz jej numer telefonu?
Patrik zapisa� numer na karteczce post-it, zapewni� Vicky, �e pewnego dnia zaprosi j� na obiad, i si� roz��czy�. Zadzwoni� pod podany numer i od razu us�ysza� w s�uchawce pe�en energii g�os. Okaza�o si�, �e Siv doskonale pami�ta przypadek Jana Norina i Patrik mo�e zaraz do niej przyj��.
�ci�gn�� kurtk�, a przy okazji przewr�ci� wieszak, kt�ry padaj�c z ha�asem, str�ci� ze �ciany plansz�, a z p�ki doniczk�. Zostawi� to na razie i wyszed� na korytarz. Zobaczy� g�owy koleg�w wygl�daj�cych ciekawie ze swoich pokoi. Pomacha� im i wybieg� na dw�r.
Biuro opieki spo�ecznej znajdowa�o si� w odleg�o�ci paruset metr�w od komisariatu. Patrik brn�� przez �nieg w stron� pasa�u handlowego, skr�ci� przy gospodzie. Zosta� mu jeszcze niewielki kawa�ek. Opieka spo�eczna mia�a siedzib� w tym samym budynku co zarz�d gminy. Patrik wszed� po schodach i przywita� si� z siedz�c� w recepcji dawn� kole�ank� z liceum, kt�ra go wpu�ci�a do Siv. Siv Persson przywita�a si� bez zb�dnych ceregieli, na siedz�co, bo nieraz miewali ze sob� do czynienia s�u�bowo. Szanowali si� nawzajem, chocia� nie zawsze byli tego samego zdania. Siv by�a jedn� z najmilszych os�b, jakie zna�, chocia� jednocze�nie Patrik by� zdania, �e pracownik socjalny nie powinien postrzega� ludzi tylko od najlepszej strony. Podziwia� j� jednak za to, �e nadal wierzy w ludzi, mimo �e tyle razy si� naci�a. Z Patrikiem by�o wprost przeciwnie.
��Cze��, jako� uda�o ci si� przebrn�� przez zaspy!
Patrik od razu zwr�ci� uwag� na nienaturalny ton w jej g�osie.
��Tak, chocia� przyda�by si� skuter �nie�ny.
Siv chwyci�a zawieszone na szyi okulary i za�o�y�a je na czubek nosa. Mia�y czerwon� oprawk�, dopasowan� do ubrania. Lubi�a zdecydowane kolory. Uczesanie to samo co zawsze, na pazia z kr�tk� grzywk� obci�t� tu� nad brwiami. W�osy l�ni�y miedzi�. Patrikowi poprawia� si� humor od samego patrzenia na ni�.
��Chcia�by� si� zapozna� z jedn� z moich dawnych spraw, tak? Jan Norin.
Zn�w ten szczeg�lny ton. Na biurku le�a�a spora teczka materia��w przygotowanych dla Patrika.
��Jak widzisz, jest tego sporo. Jego rodzice �pali, oboje. Nawet gdyby nie ten wypadek, i tak musieliby�my interweniowa�. Ch�opak by� puszczony samopas, wychowywa� si� w�a�ciwie sam. Do szko�y przychodzi� brudny i obdarty, koledzy mu dokuczali, bo �mierdzia�. Prawdopodobnie sypia� w dawnej stajni i do szko�y przychodzi� w tym samym ubraniu, w kt�rym spa�.
Spojrza�a na niego znad okular�w.
��Zak�adam, �e nie zrobisz z�ego u�ytku z tych informacji i dostarczysz mi pisemn� zgod� na wgl�d do tych dokument�w?
Patrik kiwn�� g�ow�. Zdawa� sobie spraw� z konieczno�ci przestrzegania pewnych procedur, ale skuteczno�� pracy dochodzeniowej wymaga�a czasem, by procedur dope�ni� dopiero po fakcie. Do tej pory wsp�praca dobrze im si� uk�ada�a, ale rozumia�, �e Siv musia�a to powiedzie�.
��A dlaczego nie interweniowali�cie wcze�niej? Jak mo�na by�o pozwoli�, �eby sprawy zasz�y tak daleko? Dzieciak by� zaniedbywany od urodzenia, a w chwili �mierci rodzic�w mia� dziesi�� lat.
Siv westchn�a g��boko.
��Rozumiem ci� i uwierz, �e my�la�am tak samo. Ale kiedy tu zacz�am pracowa�, jaki� miesi�c przed tym po�arem, by�y inne czasy. Trzeba by�o naprawd� skrajnego przypadku, �eby w�adze zdecydowa�y si� na ograniczenie w�adzy rodzicielskiej. W dodatku by�a moda na liberalne wychowanie, co m�ci�o si� zw�aszcza na dzieciach takich jak Jan. Nie mia� na ciele �lad�w �wiadcz�cych o biciu. Ujmuj�c rzecz brutalnie, by�oby dla niego lepiej, gdyby zosta� pobity i trafi� do szpitala, bo wtedy opieka spo�eczna zaj�aby si� rodzin�. Ale oni albo bili tak, �e nie by�o wida�, albo dopu�cili si�
Patrik mimo woli poczu� odruch sympatii do ma�ego Jana. Czy mo�na zosta� normalnym cz�owiekiem, je�li wzrasta si� w takich warunkach?
��Nie powiedzia�am ci jeszcze najgorszego. Nie uda�o nam si� tego udowodni�, ale wiele wskazywa�o, �e rodzice pozwalali go wykorzystywa� r�nym m�czyznom w zamian za pieni�dze albo narkotyki.
Patrik oniemia�.
��Nie mieli�my pewno�ci, ale dzi� mo�na stwierdzi�, �e zachowywa� si� w spos�b typowy dla dzieci wykorzystywanych seksualnie. Mia� na przyk�ad wielkie problemy z zachowaniem w szkole. Jak powiedzia�am, dzieci mu dokucza�y, a jednocze�nie ba�y si� go.
Siv otworzy�a teczk� i zacz�a szuka� w�r�d papier�w.
��O, jest. W drugiej klasie przyni�s� do szko�y n� i grozi� nim jednemu z najgorszych prze�ladowc�w. Skaleczy� go nawet, i to w twarz, ale dyrekcja wyciszy�a spraw� i z tego, co widz�, nie zosta� ukarany. Potem by�y jeszcze r�ne zaj�cia z agresywnym zachowaniem wobec koleg�w, ale historia z no�em by�a najpowa�niejsza. Kilka razy by�y na niego skargi za niew�a�ciwe zachowanie wobec dziewczynek z klasy. Jak na jego m�ody wiek by�y to bardzo daleko posuni�te aluzje i zachowania seksualne. Te skargi te� nie mia�y dalszych konsekwencji. Wtedy jeszcze nie wiedziano, jak post�powa� z dzieckiem, kt�re ma takie zaburzenia w relacjach z otoczeniem. Dzi� ju� po pierwszych sygna�ach by�aby jaka� reakcja, pami�taj jednak, �e dzia�o si� to na pocz�tku lat siedemdziesi�tych, gdy �wiat wygl�da� zupe�nie inaczej.
Patrik bardzo wsp�czu� Janowi. By� oburzony takim stosunkiem do dziecka.
��A po po�arze? By�o wi�cej incydent�w?
��Nie, i to jest w�a�nie dziwne. Prawie natychmiast po po�arze trafi� do Lorentz�w i ju� nigdy nie s�yszeli�my, �eby by�y z nim jakie� problemy. Sama par� razy by�am tam na kontroli i dzieciak by� jak odmieniony. W garniturze, pi�knie uczesany, patrzy� prosto w oczy bez mrugni�cia i uprzejmie odpowiada� na pytania. To by�o niesamowite. Ludzie si� tak nie zmieniaj�, a w ka�dym razie nie tak szybko.
Patrik drgn��. Pierwszy raz s�ysza�, �eby Siv powiedzia�a co� nieprzychylnego o swoim podopiecznym. Domy�li� si�, �e stoi za tym co� wi�cej. �e chcia�aby co� powiedzie�, ale b�dzie j� musia� o to spyta�.
��A je�li chodzi o ten po�ar�
Zawiesi� g�os. Siv wyprostowa�a si� na krze�le i Patrik zrozumia�, �e jest na w�a�ciwym tropie.
��Dosz�y do mnie pewne pog�oski na ten temat.�� Spojrza� na ni� pytaj�co.
��Trudno, �ebym komentowa�a pog�oski. Co takiego s�ysza�e�?
� �e to by�o podpalenie. W protokole z dochodzenia te� napisano �prawdopodobne podpalenie�, ale nie znaleziono �lad�w prowadz�cych do sprawc�w. Po�ar wybuch� na parterze, a rodzice spali na pi�trze. Nie mieli szans. Mo�e wiesz, kto nienawidzi� ich tak bardzo, �e m�g�by zrobi� co� takiego?
��Tak.
Kr�tka odpowied� pad�a tak cicho, �e przez chwil� Patrik nie by� pewien, czy si� nie przes�ysza�.
Powt�rzy�a g�o�niej:
��Tak, wiem, kto nienawidzi� Norin�w do tego stopnia, �e by� got�w ich spali�.
Patrik milcza�, nie chc�c jej ponagla�.
��Przyjecha�am tam razem z policj�. Na miejscu by�a ju� stra� po�arna. Jeden ze stra�ak�w poszed� do stajni, �eby sprawdzi�, czy nie wpad�a tam jaka� iskra i nie ma zarzewia nowego po�aru. W tej stajni znalaz� Jana. Dzieciak nie chcia� wyj��, wi�c zadzwonili do nas, do opieki spo�ecznej. Pracowa�am tam od niedawna, jako asystentka spo�eczna. Teraz, po latach, przyznaj�, �e bardzo mnie zaciekawi�a ta sprawa. Jan siedzia� oparty o �cian� w najdalszym k�cie stajni, pilnowany przez stra�aka, kt�remu wyra�nie ul�y�o, kiedy si� zjawili�my. Wyprosi�am policjant�w i wesz�am sama. My�la�am, �e dziecko potrzebuje pocieszenia i trzeba je jak najszybciej zabra�. Ca�y czas gmera� r�kami, ale by�o ciemno i nie widzia�am, co robi. Kiedy podesz�am bli�ej, zobaczy�am, �e trzyma co� na kolanach. To by�o to pude�ko zapa�ek. Z wielk� przyjemno�ci� rozdziela� zapa�ki: po jednej stronie pude�ka k�ad� czarne, wypalone, a po drugiej niewypalone, z czerwonymi �epkami. Na buzi malowa�a si� sama rado��. Po prostu bi�a od niego takim �arem� w �yciu nie widzia�am nic r�wnie okropnego. Do tej pory czasem przed snem mam t� buzi� przed oczami. Podesz�am i ostro�nie wyj�am mu z r�ki zapa�ki. Spojrza� na mnie i zapyta�: �Ju� nie �yj�?�. Tylko tyle. �Ju� nie �yj�?�. A potem zachichota� i pos�usznie da� si� wyprowadzi� ze stajni. Przed wyj�ciem w k�cie zobaczy�am koc, latark� i stos ubra�. Wtedy do mnie dotar�o, �e jeste�my wsp�winni �mierci jego rodzic�w. Nale�a�o interweniowa� wiele lat wcze�niej.
��M�wi�a� o tym komu�?
��Nie, a niby co mia�abym powiedzie�? �e bawi� si� zapa�kami, wi�c na pewno jest sprawc� po�aru? S�owa o tym nie powiedzia�am nikomu, dop�ki ty nie zapyta�e�. Ale zawsze si� spodziewa�am, �e pr�dzej czy p�niej policja si� nim zainteresuje. W co jest zamieszany?
��Jeszcze nie mog� ci powiedzie�, ale przyrzekam, �e powiem, kiedy tylko b�d� m�g�. Bardzo ci jestem wdzi�czny za te informacje. Zaraz zajm� si� za�atwianiem papierk�w, �eby� nie mia�a problem�w.
Pokiwa� r�k� i ju� go nie by�o.
Siv Persson siedzia�a za biurkiem. Okulary zawis�y na �a�cuszku, zamkn�a oczy i potar�a nasad� nosa.
Patrik wyszed� na zasypany �niegiem chodnik i w tej samej chwili zadzwoni�a jego kom�rka. Zesztywnia�ymi z zimna palcami z trudem otworzy� klapk� telefonu. Mia� nadziej�, �e to Erika, ale na wy�wietlaczu pokaza� si� numer centrali komisariatu.
��Patrik Hedstr�m. Cze��, Annika. Nie, jestem w drodze. Dobrze, ale zaczekaj, zaraz tam b�d�.
Zamkn�� klapk�. Zn�w jej si� uda�o. Annika odkry�a, �e w �yciorysie Alex co� si� nie zgadza.
�nieg skrzypia� pod butami, gdy truchta� do komisariatu. Sz�o mu si� �atwiej, bo gdy by� u Siv, ulic� zd��y� przejecha� p�ug. Pasa� handlowy by� prawie pusty, ma�o kto chcia� wychodzi� w taki mr�z, a je�li ju�, to szed� szybko z podniesionym ko�nierzem i czapk� naci�gni�t� na uszy.
Patrik wszed� do komisariatu i otrzepa� �nieg z but�w. Zwr�ci� uwag�, �e �nieg plus p�buty r�wna si� mokre skarpetki. Powinien by� to przewidzie�.
Poszed� prosto do pokoju Anniki. S�dz�c po jej zadowolonej minie, musia�a znale�� co� naprawd� istotnego.
��Co si� sta�o? Wszystkie ubrania s� w praniu. Nie masz nic na zmian�?
Patrik najpierw nie zrozumia� pytania, ale patrz�c na jej u�mieszek, domy�li� si�, �e stroi sobie z niego �arty. Wreszcie zaskoczy� i spojrza� na siebie. Cholera, nie przebiera� si� od przedwczoraj, kiedy pojecha� do Eriki. Przypomnia� sobie poranne od�nie�anie i zacz�� si� zastanawia�, czy pachnie brzydko, czy mo�e b a r d z o brzydko.
Wymamrota� co� w odpowiedzi i spojrza� na ni� ze z�o�ci�, co jeszcze bardziej j� roz�mieszy�o.
��Doprawdy, bardzo �mieszne. Do rzeczy. M�w�e, kobieto!
Z udawanym gniewem grzmotn�� pi�ci� w blat. W tym samym momencie przewr�ci� si� wazon z kwiatami, a woda rozla�a si� na biurko.
��Ojej, przepraszam. Nie chcia�em. Ale ze mnie niezgraba�
Rozejrza� si� za czym� do wytarcia wody, ale Annika jak zwykle uprzedzi�a go, wyczarowuj�c zza biurka papierowe r�czniki. Spokojnie przyst�pi�a do wycierania i r�wnocze�nie wyda�a znajom� komend�:
��Siad!
Patrik usiad� pos�usznie i pomy�la�, �e w nagrod� powinien dosta� smako�yk.
��Zaczynamy?
Nie czekaj�c na odpowied�, Annika zacz�a czyta� z ekranu swego komputera.
��No wi�c tak. Cofn�am si� w czasie, zaczynaj�c od daty jej �mierci. W okresie, kiedy mieszka�a w G�teborgu, wszystko si� zgadza. Razem z przyjaci�k� otworzy�a galeri� w 1989 roku. Wcze�niej sp�dzi�a pi�� lat na uniwersytecie we Francji, gdzie studiowa�a histori� sztuki. Dosta�am dzi� faksem jej �wiadectwa. Wynika z nich, �e do egzamin�w przyst�powa�a w terminie i zalicza�a je. Nie by�a wybitn� studentk�, raczej �redni�.
Annika zrobi�a przerw� i spojrza�a na Patrika. Pochyli� si�, usi�uj�c czyta� z ekranu. Odwr�ci�a monitor, �eby za wcze�nie nie dotar� do jej odkrycia.
��Przedtem by�a szko�a z internatem w Szwajcarii. Chodzi�a do mi�dzynarodowej szko�y, L��cole de Chevalier, koszmarnie drogiej.�� Annika po�o�y�a nacisk na ostatnie s�owa.�� Z informacji, kt�re dosta�am od nich telefonicznie, wynika, �e czesne za jeden semestr wynosi w przybli�eniu sto tysi�cy koron, a trzeba jeszcze doliczy� koszt mieszkania, wy�ywienia, ubrania i ksi��ki. Sprawdzi�am, ta op�ata by�a r�wnie wysoka w czasach, gdy uczy�a si� tam Alexandra Wijkner.
Patrik ch�on�� jej s�owa. Po chwili zacz�� g�o�no my�le�:
��Pytanie, jak Carlgren�w by�o sta� na tak� szko�� dla Alex? O ile mi wiadomo, Birgit Carlgren nigdy nie pracowa�a zawodowo, a jej m�� na pewno nie zarabia� tyle, �eby go by�o sta� na takie czesne. Sprawdza�a��
Annika przerwa�a mu.
��Tak, zapyta�am, kto dokonywa� wp�at za Alexandr�, ale takich informacji nie udzielaj�. M�g�by ich do tego sk�oni� jedynie nakaz szwajcarskiej policji, ale uzyskanie go zabra�oby � przy tej biurokracji � p� roku. Tak wi�c zabra�am si� od drugiego ko�ca i zacz�am sprawdza� finanse Carlgren�w na przestrzeni wielu lat. Mo�e odziedziczyli jaki� spadek? Czekam na informacje z banku, potrwa to jeszcze kilka dni. Ale � zrobi�a pauz� � nie to jest najciekawsze. Carlgrenowie podaj�, �e Alex zacz�a edukacj� w szwajcarskiej szkole w semestrze wiosennym 1977, lecz z rejestr�w szko�y wynika, �e dopiero wiosn� 1978 roku.
Annika rozpar�a si� triumfuj�co na krze�le i skrzy�owa�a ramiona na piersi.
��Pewna jeste�?
��Sprawdzi�am nie raz i nie dwa. W �yciorysie Alex jest luka od wiosny 1977 do wiosny 1978 roku. Nie wiadomo, gdzie wtedy by�a. Wyprowadzili si� st�d w marcu 1977 roku i potem nie ma �adnych, absolutnie �adnych informacji, a� do chwili pojawienia si� Alex w szkole w Szwajcarii. Jednocze�nie jej rodzice pojawili si� w G�teborgu, gdzie kupili dom, a Karl-Erik Carlgren zosta� szefem firmy �redniej wielko�ci, zajmuj�cej si� handlem hurtowym.
��I o nich te� nie wiadomo, gdzie w tym czasie byli?
��Nie. Ci�gle sprawdzam. Wiadomo tylko, �e nie ma dowod�w, �eby w tym okresie byli w Szwecji.
Patrik zacz�� liczy� na palcach.
��Alex urodzi�a si� w 1965 roku, czyli w 1977 roku mia�a dwana�cie lat.
Annika sprawdzi�a na ekranie komputera.
��Urodzi�a si� trzeciego stycznia. Zgadza si�. Kiedy si� wyprowadzili, mia�a dwana�cie lat.
Patrik kiwn�� g�ow� w zamy�leniu. Informacje zdobyte przez Annik� s� cenne, ale przynosz� nowe pytania. Gdzie Carlgrenowie przebywali od wiosny 1977 roku do wiosny 1978 roku? Nie mogli tak po prostu znikn��. Na pewno s� jakie� �lady, tylko trzeba je znale��. Ale musi by� co� jeszcze. Nie dawa�a mu spokoju uwaga lekarza s�dowego, �e Alex ju� kiedy� rodzi�a.
��Wi�cej luk w jej �yciorysie nie znalaz�a�? A mo�e kto� za ni� zdawa� egzaminy na uniwersytecie? Albo jej wsp�lniczka przez jaki� czas prowadzi�a galeri� sama? Nie chodzi o to, �ebym nie ufa� twoim informacjom, ale czy mog�aby� sprawdzi� to jeszcze raz? I popytaj w szpitalach, czy rodzi�a u nich Alexandra Carlgren albo Wijkner. Zacznij od szpitali w G�teborgu, a je�li tam nic nie znajdziesz, szukaj dalej, posuwaj�c si� w g��b kraju. Gdzie� musz� by� jakie� dane na ten temat. Przecie� dziecko nie mo�e ot tak znikn��.
��A nie mog�a urodzi� za granic�? Na przyk�ad gdy chodzi�a do tej szko�y w Szwajcarii? Albo we Francji?
��Oczywi�cie, �e te� sam na to nie wpad�em! Mo�e uda si� zdoby� informacje oficjalnymi kana�ami policyjnymi? Mo�e w ten spos�b wpadniemy na trop Carlgren�w. Paszporty, wizy, ambasady. Gdzie� musz� by� informacje, dok�d pojechali.
Annika pilnie notowa�a.
� À propos, czy kt�remu� z koleg�w uda�o si� dowiedzie� czego� konkretnego?
��Ernst sprawdzi� alibi Bengta Larssona. Zgadza si�, wi�c jego mo�na skre�li�. Martin rozmawia� przez telefon z Henrikiem Wijknerem, ale niczego si� od niego nie dowiedzia� o relacji mi�dzy Andersem i Alex. Pogada jeszcze z kumplami Andersa od flaszki, �eby ich wypyta�, mo�e im co� m�wi�. A G�sta� siedzi w swoim pokoju, u�alaj�c si� nad sob�, pr�buj�c si� zebra�, �eby jecha� do G�teborga na rozmow� z Carlgrenami. Za�o�� si�, �e wyruszy najwcze�niej w poniedzia�ek.
Patrik westchn��. Je�li chce znale�� rozwi�zanie sprawy, b�dzie musia� je sam wydrepta�, nie ogl�daj�c si� na koleg�w.
��A nie pomy�la�e�, �eby zapyta� Carlgren�w wprost? Mo�e nie ma w tym nic podejrzanego i wyt�umaczenie jest zupe�nie naturalne?
��To oni podali nam takie w�a�nie informacje o Alex, z jakich� powod�w ukrywaj�c, co wtedy robili. Porozmawiam z nimi, ale chcia�bym by� pewien swego, �eby nie pr�bowali si� wykr�ca�.
Annika odchyli�a si� na krze�le i u�miechn�a podst�pnie.
��No to kiedy �lub?
Patrik wiedzia�, �e Annika nie wypu�ci zdobyczy tak �atwo. Trzeba si� pogodzi�. Przez jaki� czas b�dzie ulubionym tematem jej �art�w.
��Jeszcze troch� na to za wcze�nie. Zanim damy na zapowiedzi, powinni�my chyba by� ze sob� przynajmniej tydzie�.
��Prooosz�, czyli jeste�cie par�.
Patrik zda� sobie spraw�, �e nieodwo�alnie wpad� w jej sid�a.
��W�a�ciwie nie, chocia� tak, no mo�e� Sam nie wiem. Dobrze nam razem i tyle, ale wszystko jest takie �wie�e, zreszt� mo�e ona nied�ugo wr�ci do Sztokholmu. Tyle na razie i tym musisz si� zadowoli�.
Patrik wi� si� jak piskorz.
��Ju� dobrze, ale oczekuj� bie��cych informacji o rozwoju wydarze�, s�yszysz?�� Annika pogrozi�a mu palcem.
Skin�� g�ow� z rezygnacj�.
��Tak, tak, dowiesz si� wszystkiego. Przyrzekam. Zadowolona?
��Na razie mo�e by�.
Wsta�a, obesz�a biurko i zanim si� zorientowa�, przytuli�a go do obfitej piersi. U�ciska�a go tak mocno, �e a� mu �ebra zatrzeszcza�y.
��Tak si� ciesz� ze wzgl�du na ciebie. Tylko pami�taj, masz si� naprawd� postara�, obiecaj mi to.
Patrik nie odpowiedzia�, bo na moment straci� oddech, ale milczenie odczyta�a jako potwierdzenie i wypu�ci�a go z obj��. Przedtem jednak uszczypn�a go jeszcze w policzek.
��Id� do domu si� przebra�. Cuchniesz!
Po takim komentarzu na do widzenia musia� przez chwil� dochodzi� do siebie na korytarzu. Pobolewa�y go �ebra i policzek. Bardzo lubi� Annik�, ale chwilami wola�by, �eby troch� ostro�niej obchodzi�a si� z licz�cym trzydzie�ci pi�� wiosen m�czyzn�, kt�rego kondycja fizyczna pozostawia wiele do �yczenia.
Wysepka, na kt�rej znajdowa�o si� k�pielisko, o tej porze roku by�a zupe�nie pusta. Latem panowa� tu gwar, teraz tylko wiatr zawodzi� nad grub� pokryw� �niegu, kt�ry napada� ostatniej nocy. Erika ostro�nie st�pa�a po o�nie�onych ska�kach. Potrzebowa�a �wie�ego powietrza, a st�d, z Badholmen, mia�a w dodatku rozleg�y widok na wyspy i bezkres lodu. Z oddali dobiega� szum samochod�w, poza tym panowa�a b�oga cisza. Prawie s�ysza�o si� w�asne my�li. Obok sta�a wie�a do skok�w do wody. Nie by�a tak wysoka jak w latach dzieci�stwa, gdy wydawa�a si� si�ga� nieba, ale na tyle wysoka, �e Erika nawet w pi�kny s�oneczny dzie� nie odwa�y�aby si� skoczy� z najwy�szej platformy.
Mog�aby tu sta� w niesko�czono��. Ch��d, cho� przenikliwy, nie mia� do niej dost�pu, bo odpowiednio si� ubra�a. Mia�a nawet wra�enie, �e taje od �rodka. Nie zdawa�a sobie sprawy ze swej samotno�ci a� do chwili, gdy przesta�a by� samotna. A je�li b�dzie musia�a wr�ci� do Sztokholmu? Mimo wszystko to par�set kilometr�w, a na zwi�zek na odleg�o�� czu�a si� ju� za stara.
Czy uda jej si� zosta� we Fj�llbace, je�li b�dzie musia�a w ko�cu sprzeda� dom? Nie chcia�a wprowadza� si� do Patrika, zanim ich zwi�zek nie oka�e si� trwa�y, a to wymaga czasu. A w takim razie powinna znale�� sobie inne mieszkanie.
Problem w tym, �e ta perspektywa jej si� nie podoba�a. G��wnie dlatego, �e je�li dom zostanie sprzedany, wola�aby przeci�� wi�zy ��cz�ce j� z Fj�llback�, ni� patrze�, jak obcy ludzie chodz� po jej rodzinnym gnie�dzie. Nie wyobra�a�a sobie r�wnie�, �e mia�aby tu wynajmowa� jakie� mieszkanie. By�oby to bardzo dziwne. Nak�adaj�ce si� na siebie nieprzyjemne my�li t�umi�y wcze�niejsz� rado��. Wszystkie problemy na pewno da�oby si� rozwi�za�, ale cho� nie czu�a si� staro, lata prze�yte w pojedynk� sprawi�y, �e nie by�a ju� tak elastyczna. Po namy�le dosz�a do wniosku, �e nie musi �y� w Sztokholmie, pod warunkiem �e zamieszka w znajomym �rodowisku, bo mi�o�� mi�o�ci�, ale nie znios�aby a� tylu zmian.
Mo�liwe zreszt�, �e do tego nastawienia przyczyni�a si� �mier� rodzic�w, zmiana dostatecznie wielka, �eby przez ca�e lata chcie� tylko tego, aby �ycie by�o bezpieczne i przewidywalne. Dot�d ba�a si� wi�za�. Teraz jednak niczego nie pragn�a bardziej, ni� w��czy� Patrika do tego bezpiecznego, przewidywalnego �ycia i m�c planowa� kolejne etapy. Wsp�lne zamieszkanie, zar�czyny, �lub, dzieci, a potem wiele nak�adaj�cych si� na siebie powszednich dni. A� kt�rego� dnia spojrz� na siebie i odkryj�, �e razem do�yli staro�ci. To przecie� niezbyt wyg�rowane �yczenie.
Erika pomy�la�a o Alex i zrobi�o jej si� �al. Jakby dopiero teraz do niej dotar�o, �e �ycie Alex zako�czy�o si� nieodwo�alnie. Wprawdzie ich �cie�ki od dawna si� nie przecina�y, od czasu do czasu my�la�a o niej. Wiedzia�a, �e Alex �yje sobie gdzie�, r�wnolegle do niej. Teraz tylko Erika ma przysz�o�� nios�c� zar�wno dobre, jak i z�e chwile. Za ka�dym razem, gdy pomy�li o Alex, stanie przed ni� obraz zw�ok le��cych w wannie. Krew na kafelkach i w�osy jak zmro�ona aureola. Mo�e w�a�nie dlatego zdecydowa�a si� napisa� ksi��k� o Alex, �eby wr�ci� do lat przyja�ni, a jednocze�nie pozna� j� tak�, jak� si� sta�a p�niej.
W ostatnich dniach Erika zaniepokoi�a si�. Materia� wyda� jej si� p�aski, jakby na tr�jwymiarow� posta� patrzy�a tylko od jednej strony, nie dostrzegaj�c pozosta�ych, r�wnie wa�nych. Nasuwa� si� wniosek, �e powinna si� lepiej przyjrze� ludziom z najbli�szego otoczenia Alex, nie tylko g��wnym postaciom, tak�e tym z drugiego planu. Wr�ci�a my�lami do tego, co przeczuwa�a jako dziecko, chocia� nigdy nie uzyska�a jasno�ci w tej sprawie.
Co� si� zdarzy�o w roku poprzedzaj�cym wyprowadzk� Alex, ale nikt jej nigdy nie powiedzia� co. Wystarczy�o, �e si� pojawi�a, a szepty milk�y. Chcieli j� chroni� przed wiedz�, kt�rej teraz tak bardzo potrzebuje. Problem w tym, �e nie wiedzia�a, od kt�rego ko�ca zacz��. Zapami�ta�a tylko, �e kiedy pr�bowa�a pods�uchiwa� rozmawiaj�cych szeptem doros�ych, wielokrotnie s�ysza�a s�owo �szko�a�. Niewiele, ale zawsze co�. Wiedzia�a, �e we Fj�llbace nadal mieszka nauczyciel, kt�ry uczy� j� i Alex. Mo�na zacz�� od niego.
Wiatr wzm�g� si� i Erice mimo ciep�ego ubrania zrobi�o si� zimno. Pora si� ruszy�. Rzuci�a ostatnie spojrzenie na rodzinn� miejscowo��, os�oni�t� przez wznosz�c� si� z ty�u g�r�. Latem spowija�o j� z�oto��te �wiat�o. Teraz by�a szara i ja�owa, ale dla Eriki nawet pi�kniejsza. Latem Fj�llbacka przypomina�a mrowisko, w kt�rym panuje ci�g�y ruch. Teraz by�o tak spokojnie, jakby miasteczko zapad�o w sen. A przecie� wiedzia�a, �e to z�udny spok�j, �e pod powierzchni� k��bi si� to samo z�o co wsz�dzie, gdzie s� ludzie. Napatrzy�a si� na to w Sztokholmie. Tu jednak niebezpiecze�stwo wydawa�o si� jeszcze wi�ksze. Nienawi��, zawi��, chciwo�� i zemsta � wszystko to zamiatano pod dywan, bo �co ludzie powiedz��. Pod wyglansowan� powierzchni� kipia�o: z�o, ma�ostkowo�� i z�o�liwo��. Patrz�c ze ska�ek Badholmen na o�nie�on� Fj�llback�, Erika zastanawia�a si�, jakie si� tu jeszcze tajemnice skrywaj�.
Wzdrygn�a si�, wsun�a r�ce g��boko do kieszeni i posz�a w kierunku centrum.
Z ka�dym rokiem �ycie stawa�o si� coraz bardziej niebezpieczne. Odkrywa� coraz to nowe zagro�enia. Najpierw zda� sobie spraw� z obecno�ci bilion�w, a nawet trylion�w zarazk�w i bakterii w swoim otoczeniu. Dotkni�cie czegokolwiek sta�o si� prawdziwym wyzwaniem. Widzia� przed sob� armie atakuj�cych bakterii, powoduj�cych miriady znanych i nieznanych chor�b ko�cz�cych si� �mierci� w ci�kich b�lach. Osobnym zagro�eniem sta�o si� samo otoczenie. Du�e powierzchnie rodzi�y inne niebezpiecze�stwa ni� ma�e. Wystarczy�o, �e znalaz� si� w t�umie, a oblewa� si� potem, oddech stawa� si� p�ytki, przy�pieszony. Pozostawa�o tylko jedno rozwi�zanie: tylko we w�asnym domu m�g� cho�by cz�ciowo kontrolowa� sytuacj�. Wkr�tce przekona� si�, �e mo�e w og�le nie wychodzi� z domu.
Ostatni raz wyszed� osiem lat temu. Od tamtej pory t�umi� pragnienie wyj�cia na �wiat tak skutecznie, �e nawet nie by� pewien jego istnienia. By� zadowolony i nie widzia� powodu, by cokolwiek zmienia�.
Axel Wennerstr�m sp�dza� ca�e dnie na rutynowych zaj�ciach. Zawsze wed�ug sta�ego, niezmiennego schematu. Dzisiejszy dzie� nie r�ni� si� od innych. Wsta� o si�dmej, zjad� �niadanie i sprz�tn�� kuchni�. U�y� silnych �rodk�w czyszcz�cych, aby si� pozby� bakterii, kt�re mog�y si� rozsia� wraz z wyj�ciem jedzenia z lod�wki. Kolejne godziny sp�dza� na odkurzaniu, wycieraniu i porz�dkowaniu pozosta�ej cz�ci domu. Dopiero ko�o pierwszej pozwala� sobie na przerw�. Zasiada� z gazet� na werandzie. Mia� specjaln� umow� z listonoszk� Signe: rano dostarcza�a mu zafoliowan� gazet�, �eby nie musia� si� dr�czy� wizj� brudnych r�k, kt�re jej dotyka�y, nim trafi�a do jego skrzynki.
Pukanie do drzwi wywo�a�o gwa�towny przyp�yw adrenaliny. Nie spodziewa� si� nikogo. Jedzenie dostarczano mu w pi�tki, wcze�nie rano. Nikt inny do niego nie przychodzi�. Zacz�� mozolnie przesuwa� si� w stron� drzwi, centymetr po centymetrze. Pukanie powt�rzy�o si�. Dr��c� r�k� si�gn�� do g�rnego zamka i otworzy�. �a�owa�, �e nie ma wizjera, jak w drzwiach do mieszka� w blokach. Jego dom by� stary i ko�o drzwi nie by�o nawet okienka, przez kt�re m�g�by zobaczy�, kto chce si� do niego wedrze�. Nast�pnie odsun�� dolny zamek i otworzy� drzwi. Musia� powstrzyma� si� przed zamkni�ciem oczu ze strachu przed tym czym� nieokre�lonym i przera�aj�cym, co czeka za drzwiami.
��Pan Axel Wennerstr�m?
Napi�cie pu�ci�o. Kobiety s� mniej gro�ne od m�czyzn. Ale na wszelki wypadek nie zdj�� �a�cucha.
��Tak, to ja.
Postara� si�, �eby zabrzmia�o to odpychaj�co, bo chcia� tylko, �eby ta kobieta, kimkolwiek jest, zostawi�a go w spokoju i sobie posz�a.
��Dzie� dobry. Nie wiem, czy mnie pan pami�ta. By�am pa�sk� uczennic�. Nazywam si� Erika Falck.
Szuka� w pami�ci. Tyle lat, tyle dzieci si� przewin�o. Zacz�� sobie przypomina� niedu�� jasnow�os� dziewczynk�. W�a�nie, by�a c�rk� Torego.
��Mog�abym zamieni� z panem kilka s��w?
Patrzy�a na niego prosz�co przez szpar� w drzwiach. Axel westchn��, zdj�� �a�cuch i wpu�ci� j� do �rodka. Stara� si� nie my�le� o drobnoustrojach wdzieraj�cych si� razem z ni� do czystego domu. Wskaza� palcem szafk�, daj�c do zrozumienia, �eby zdj�a buty. Zrobi�a to pos�usznie. Zdj�a te� palto. Nie chcia�, �eby mu brudzi�a w domu, wi�c wskaza� wiklinow� sofk� na werandzie. Usiad�a. Axel zakonotowa� sobie, �e zaraz po jej wyj�ciu trzeba upra� poduszki.
��Tyle lat min�o.
��Je�li dobrze pami�tam, by�a� moj� uczennic� jakie� dwadzie�cia lat temu.
��Zgadza si�. Lata lec�.
Axela denerwowa�a taka rozmowa o niczym. Odzywa� si� niech�tnie. Wola�by dowiedzie� si�, po co przysz�a, a potem �eby zostawi�a go w spokoju. Nie mia� poj�cia, czego mog�aby od niego chcie�. Mia� setki uczni�w, ale do tej pory oszcz�dzali mu odwiedzin. Teraz jednak ma przed sob� Erik� Falck i siedzi jak na szpilkach, my�l�c tylko, jak si� jej szybko pozby�. Co chwila spogl�da� na poduszk�, na kt�rej siedzia�a, i mia� przed oczami przyniesione przez ni� bakterie. Rozchodzi�y si� po sofce i dalej po pod�odze. Nie wystarczy upra� poduszki. Kiedy wyjdzie, b�dzie musia� sprz�tn�� i wydezynfekowa� ca�y dom.
��Na pewno zastanawia si� pan, po co przysz�am.
Skin�� g�ow�.
��S�ysza� pan na pewno, �e Alex Wijkner zosta�a zamordowana.
Istotnie, ta �mier� przypomnia�a mu wiele rzeczy, o kt�rych chcia� zapomnie�. Tym bardziej marzy�, �eby Erika Falck wsta�a i posz�a sobie. Ale nie zrobi�a tego. Axel musia� pohamowa� dziecinny odruch, �eby zatka� uszy i nuci�, �eby nie us�ysze� s��w, kt�re za chwil� padn�.
��Mam osobiste powody, aby przyjrze� si� okoliczno�ciom �mierci Alex, i je�li mo�na, chcia�abym pana zapyta� o kilka rzeczy.
��Prosz� bardzo.
Nie zapyta� o te powody. Je�li chce zatrzyma� je dla siebie, prosz� bardzo, nie jest ciekawy. Niech pyta, on przecie� nie musi odpowiada�. Ale, ku swemu zdziwieniu, zapragn�� wszystko tej jasnow�osej kobiecie opowiedzie�. Zrzuci� brzemi�, kt�re od dwudziestu pi�ciu lat zatruwa mu �ycie. Najpierw pojawi�o si� g��boko, w sumieniu, by jak trucizna przenikn�� umys� i ca�e cia�o. Chwilami zdawa� sobie spraw�, �e w�a�nie st�d wzi�a si� jego potrzeba czysto�ci i obawa przed utrat� kontroli nad otoczeniem. Niech sobie Erika Falck pyta, o co chce. Musi poskromi� pragnienie, by m�wi�, bo wtedy puszcz� wszystkie tamy i nie b�dzie m�g� si� broni�. Nie wolno do tego dopu�ci�.
��Pami�ta pan Alexandr� ze szko�y?
U�miechn�� si� do siebie. Wi�kszo�� uczni�w zostawi�a po sobie blade wspomnienie, ale Alexandr� pami�ta� tak samo wyra�nie jak dwadzie�cia pi�� lat temu. Chocia� raczej nie powinien tego m�wi�.
��Tak, pami�tam. Pod panie�skim nazwiskiem Carlgren oczywi�cie.
��Naturalnie. Jak j� pan wspomina?
��Cichutka dziewczynka, zamkni�ta w sobie, troch� przem�drza�a.
Erika by�a zawiedziona. Axel �wiadomie m�wi� jak najmniej, �eby s�owa nie wymkn�y si� spod kontroli i nie pop�yn�y wartkim strumieniem.
��Dobrze si� uczy�a?
��Powiedzia�bym, �e ani dobrze, ani �le. Na pewno nie nale�a�a do prymus�w, ale na sw�j spos�b by�a inteligentna i w swojej klasie zalicza�a si� do �redniak�w.
Erika zawaha�a si�. Axel domy�li� si�, �e przejdzie do pyta�, na kt�rych jej najbardziej zale�a�o. Te pierwsze by�y jedynie rozgrzewk�.
��Wyprowadzili si� w po�owie semestru. Czy pami�ta pan, jaki pow�d podali jej rodzice?
Udaj�c, �e si� zastanawia, Axel z�o�y� d�onie i opar� na nich podbr�dek. Erika przesun�a si� na brzeg sofki, czekaj�c niecierpliwie na odpowied�. B�dzie musia� j� rozczarowa�. Tylko jednego nie m�g� jej powiedzie�: prawdy.
��Wydaje mi si�, �e jej ojciec dosta� prac� gdzie indziej. Szczerze m�wi�c, nie bardzo pami�tam. Wydaje mi si�, �e o to chodzi�o.
Erika nie ukrywa�a rozczarowania. Axel zn�w poczu� nieprzepart� ch��, by si� otworzy�, ul�y� sumieniu i wyrzuci� z siebie ca�� prawd�. Zaczerpn�� powietrza i st�umi� j�.
Erika dr��y�a dalej.
��To si� sta�o nagle, prawda? Czy s�ysza� pan wcze�niej, �eby Alex wspomina�a o przeprowadzce?
��Chyba nie by�o w tym nic dziwnego. Wprawdzie, jak m�wisz, sta�o si� to nagle, ale mo�e ojciec dosta� ofert� pracy z okre�lonym terminem podj�cia, czy ja wiem?
Roz�o�y� r�ce, co mia�o oznacza�, �e jego domys�y s� tak samo uprawnione jak jej. Zmarszczka mi�dzy brwiami Eriki pog��bi�a si�. Nie takiej odpowiedzi oczekiwa�a, ale musia�a si� ni� zadowoli�.
��Jeszcze jedna rzecz. Pami�tam jak przez mg��, �e m�wi�o si� o Alex i doro�li wspominali o szkole. Nie wie pan, o co chodzi�o? Jak powiedzia�am, nie pami�tam �adnych konkret�w, tylko to, �e co� utrzymywano przed nami w tajemnicy.
Axel zesztywnia�. Mia� nadziej�, �e nie wida� po nim zmieszania. Rozumia� oczywi�cie, �e musia�y by� plotki. Zawsze tak by�o, bo nic nie da�o si� utrzyma� w tajemnicy. S�dzi� jednak, �e uda�o si� ograniczy� szkody. Przecie� sam w tym pomaga� i gryzie go to do dzi�. Erika czeka�a na odpowied�.
��Nie wiem, co to mog�o by�. Wiadomo, ludzie gadaj�. Sama wiesz, ile w tym prawdy. Na twoim miejscu nie przywi�zywa�bym do tego wi�kszej wagi.
Erika nie potrafi�a ukry� zawodu. Domy�li� si�, �e nie dowiedzia�a si� tego, czego oczekiwa�a. Nie mia� jednak wyboru. To by�o jak z garnkiem ci�nieniowym; gdyby tylko uchyli� pokrywk�, dosz�oby do wybuchu. Czu� jednak, �e co� pcha go do m�wienia. Ju� otwiera� usta, uk�ada� je, by powiedzie� to, czego nie powinien, gdy z ulg� stwierdzi�, �e Erika wstaje. By�o, min�o. W�o�y�a kurtk� i buty, wyci�gn�a do niego r�k�. Spojrza� i prze�kn�� �lin�, zanim poda� swoj�. Stara� si� nie skrzywi�. Dotkni�cie drugiego cz�owieka brzydzi�o go w stopniu niewyobra�alnym. Wreszcie wysz�a, ale gdy ju� mia� zamkn�� drzwi, odwr�ci�a si�.
��A w�a�nie, mo�e panu wiadomo, czy Nils Lorentz mia� co� wsp�lnego z Alex albo z nasz� szko��?
Axel zawaha� si� i nagle si� zdecydowa�. Przecie� pr�dzej czy p�niej i tak si� dowie, je�li nie od niego, to od kogo� innego.
��Nie pami�tasz? Przez jeden semestr mia� zast�pstwa w klasach cztery � sze��.
Szybko przekr�ci� klucz, z powrotem za�o�y� �a�cuch i opar� si� o drzwi. Zamkn�� oczy.
Nast�pnie zabra� si� do sprz�tania i usun�� wszystkie �lady po nieproszonym go�ciu. Dopiero wtedy zn�w poczu� si� bezpiecznie w swoim �wiecie.
Wiecz�r zacz�� si� �le. Lucas przyszed� do domu w z�ym humorze i Anna stara�a si� wyprzedza� jego �yczenia, �eby nie da� mu dodatkowego powodu do irytacji. Nauczy�a si�, �e w takich sytuacjach tylko szuka okazji, �eby si� na niej wy�adowa�.
Postara�a si� i na kolacj� przygotowa�a jego ulubione danie. Pi�knie nakry�a do sto�u. Zatroszczy�a si� o jego spok�j, nastawiaj�c dzieciom
Pierwszy cios pad� zupe�nie niespodziewanie. Od uderzenia w prawy policzek a� jej zadzwoni�o w uchu. Z�apa�a si� za policzek i spojrza�a na Lucasa w nadziei, �e zmi�knie, gdy zobaczy, co jej zrobi�. Tymczasem on nabra� jeszcze wi�kszej ochoty na zadawanie jej b�lu. Anna d�ugo nie przyjmowa�a do wiadomo�ci, �e Lucasowi sprawia to przyjemno��. Wierzy�a jego zapewnieniom, �e te� odczuwa b�l, gdy j� bije. Do czasu. Ju� rozpozna�a tkwi�c� w nim besti�.
Skuli�a si� odruchowo, by os�oni� si� przed nast�pnymi ciosami. Kiedy spad� na ni� grad uderze�, spr�bowa�a skupi� si� na jednym punkcie, do kt�rego Lucas nie mia� dost�pu. Coraz lepiej jej si� to udawa�o. Chocia� odczuwa�a b�l, udawa�o jej si� od niego zdystansowa�. Zupe�nie jakby z g�ry patrzy�a na siebie le��c� na pod�odze, podczas gdy Lucas daje upust w�ciek�o�ci.
Jaki� d�wi�k sprawi�, �e wr�ci�a do rzeczywisto�ci. Emma sta�a w drzwiach, ss�c kciuk i �ciskaj�c w ramionach ulubiony kocyk. Oduczy�a si� tego rok temu, ale wyra�nie potrzebne jej by�o takie pocieszenie. Ssa�a g�o�no, z ca�ych si�. Lucas niczego nie zauwa�y�, bo by� odwr�cony ty�em. Obejrza� si�, kiedy si� zorientowa�, �e Anna wpatruje si� w co� za jego plecami.
Rzuci� si� na c�rk� i zanim Anna zd��y�a go powstrzyma�, podni�s� dziecko i silnie potrz�sn��. Emmie a� zadzwoni�y z�by. Anna pr�bowa�a wsta�, jakby w zwolnionym tempie. Wiedzia�a, �e do ko�ca �ycia b�dzie mia�a t� scen� przed oczami. Lucas potrz�saj�cy Emm�, patrz�c� wielkimi oczami na swego kochanego tatusia, zmienionego w obc�, przera�aj�c� posta�.
Anna rzuci�a si�, by os�oni� Emm�, ale nie zd��y�a. Lucas cisn�� dzieckiem o �cian�. Rozleg� si� trzask. Anna wiedzia�a, �e w jej �yciu nast�puje nieodwo�alna zmiana. Lucas patrzy� na dziecko, jakby nie rozumia�, co si� dzieje. Najpierw posadzi� ma�� na pod�odze, potem zn�w wzi�� na r�ce, jak niemowl�, i spojrza� na Ann� oczami �wiec�cymi jak u robota.
��Trzeba j� zabra� do szpitala. Pot�uk�a si�, spadaj�c ze schod�w. Trzeba im wyt�umaczy�. Spad�a ze schod�w.
M�wi� bez zwi�zku. Szed� do drzwi. Nie ogl�da� si� na Ann�, kt�ra w szoku sz�a bezwolnie za nim. Ci�gle mia�a wra�enie, �e �ni i �e zaraz si� obudzi.
Lucas powtarza� raz za razem:
��Spad�a ze schod�w. Na pewno uwierz�, je�li b�dziemy m�wi� to samo. Anno, powiemy to samo, �e spad�a ze schod�w, prawda?
Lucas m�wi� jak w gor�czce, a Anna kiwa�a g�ow�. Chcia�aby wyrwa� mu Emm�, p�acz�c� histerycznie z b�lu i przera�enia, ale nie odwa�y�a si�. W ostatniej chwili, ju� na klatce schodowej, uprzytomni�a sobie, �e Adrian zosta� sam. Pop�dzi�a po niego, a potem buja�a przez ca�� drog� na pogotowie.
��Mo�e by� przyjecha� zje�� ze mn� lunch?
��Bardzo ch�tnie. O kt�rej mam by�?
��Mog� by� gotowa za godzin�. Dobrze b�dzie?
��Doskonale. Zd��� za�atwi� kilka spraw. Do zobaczenia za godzin�. � Zrobi� pauz�, a potem doda�: � Pa. Ca�uski.
Erika zarumieni�a si� z rado�ci. To kolejny etap w ich zwi�zku. Odpowiedzia�a tym samym i od�o�y�a s�uchawk�.
Podczas przygotowywania lunchu zacz�a si� wstydzi� swego podst�pu, cho� by�a przekonana, �e nie mog�a post�pi� inaczej. Godzin� p�niej rozleg� si� dzwonek. Odetchn�a g��boko i posz�a otworzy�. Patrik. Erika przyj�a go tak gor�co, �e oprzytomnia�a, dopiero gdy minutnik zasygnalizowa�, �e makaron jest gotowy.
��Co b�dzie do jedzenia?
Patrik poklepa� si� po brzuchu na znak, �e z przyjemno�ci� co� zje.
��Spaghetti bolognese.
��Mmmm, pycha. Wiesz, �e jeste� kobiet� jak z marze�? � Stan�� za ni�, obj�� ramionami i zacz�� ca�owa� w szyj�. � Jeste� seksowna, inteligentna, fantastyczna w ��ku, a co najwa�niejsze, �wietnie gotujesz. Czego mo�na chcie� wi�cej�
Zadzwoni� dzwonek. Patrik spojrza� pytaj�co na Erik�, a ona odwr�ci�a wzrok, wytar�a r�ce i posz�a do drzwi. Na progu sta� Dan. Kompletnie zmaltretowany i za�amany patrzy� t�po przed siebie. Erik� wstrz�sn�� ten widok, ale stara�a si� nie pokaza� tego po sobie.
Dan wszed� do kuchni. Patrik spojrza� pytaj�co na Erik�. Odchrz�kn�a i przedstawi�a ich sobie.
��Patrik Hedstr�m � Dan Karlsson. Dan chcia�by ci co� powiedzie�, ale najpierw usi�dziemy.
Posz�a przodem do jadalni, nios�c rondel z sosem. Usiedli i zacz�li je�� w ponurych nastrojach. Erice by�o ci�ko na sercu, ale wiedzia�a, �e to konieczne. Zadzwoni�a przed po�udniem do Dana i przekona�a go, by opowiedzia� policji o swoim romansie z Alex. Wymy�li�a, �e b�dzie mu �atwiej, je�li rozmowa odb�dzie si� u niej w domu.
Nie zwa�aj�c na pytaj�ce spojrzenie Patrika, Erika zacz�a m�wi�.
��Patriku, Dan chce ci jako funkcjonariuszowi policji o czym� powiedzie�.
Kiwn�a na Dana, by zacz�� m�wi�. Dan wpatrywa� si� w sw�j talerz. Jedzenia nie ruszy�. Po chwili przyt�aczaj�cego milczenia w ko�cu si� odezwa�.
��To ze mn� Alex si� spotyka�a. Jestem ojcem dziecka, kt�rego si� spodziewa�a.
Patrik upu�ci� widelec. Z brz�kiem spad� na talerz. Erika po�o�y�a mu r�k� na ramieniu i zacz�a wyja�nia�.
��Dan jest jednym z moich najdawniejszych i najbli�szych przyjaci�. Wczoraj dotar�o do mnie, �e to Dan jest m�czyzn�, z kt�rym Alex spotyka�a si� we Fj�llbace. Zaprosi�am was obu na lunch, bo pomy�la�am, �e �atwiej wam b�dzie rozmawia� tu ni� w komisariacie.
Erika widzia�a, �e Patrik jest niezadowolony, ale pomy�la�a, �e zajmie si� tym p�niej. Dan by� przyjacielem. Postanowi�a zrobi� wszystko, by dodatkowo nie pogorszy� jego sytuacji. Wcze�niej przez telefon powiedzia� jej, �e Pernilla wyjecha�a z dzie�mi do siostry do Munkedal. Powiedzia�a, �e musi sobie pewne rzeczy przemy�le� i na razie nie wie, jak dalej b�dzie. Niczego nie obiecuje. Dan zobaczy� nagle, �e jego �ycie wali si� w gruzy. Wyjawienie wszystkiego policji mo�e by� dla niego swoistym wyzwoleniem. Ostatnie tygodnie by�y dla niego ci�kie. Musia� ukrywa� si� z �a�ob� po Alex, a z drugiej strony denerwowa� si� na ka�dy dzwonek telefonu czy pukanie do drzwi. Obawia� si�, �e policja ustali, �e jest poszukiwanym kochankiem Alex. Teraz, gdy Pernilla ju� wie, nie ba� si� rozmowy z policj�. Gorzej ju� by� nie mog�o. Nie obchodzi�o go, co si� z nim stanie. Nie chcia� tylko utraci� rodziny.
��Patriku, Dan nie ma nic wsp�lnego z tym morderstwem. Opowie wam wszystko, co chcecie wiedzie� o zwi�zku z Alex, ale przysi�ga, �e nie zrobi� jej nic z�ego, i ja mu wierz�. Mo�e m�g�by� si� postara�, �eby to nie wysz�o poza policj�. Wiesz, jak ludzie gadaj�, a rodzina Dana i tak ju� cierpi. On zreszt� te�. Zrobi� b��d i teraz p�aci bardzo wysok� cen�.
Patrik nie wygl�da� na szczeg�lnie zadowolonego, ale skin�� g�ow� na znak, �e s�ucha�.
��Eriko, chcia�bym porozmawia� z Danem sam na sam.
Bez sprzeciwu wsta�a i wysz�a do kuchni pozmywa�. Od czasu do czasu s�ysza�a ich g�osy, raz g�o�niej, raz ciszej. Niski g�os Dana na przemian z wy�szym g�osem Patrika. Chwilami wymiana zda� stawa�a si� bardzo gor�ca, a kiedy po p�godzinie zjawili si� obaj w kuchni, Dan wygl�da�, jakby mu ul�y�o. Patrik natomiast spogl�da� surowo. Dan obj�� Erik� na po�egnanie i poda� r�k� Patrikowi.
��Odezw� si�, gdyby�my mieli jakie� pytania � powiedzia� Patrik.�� Prosz� si� przygotowa�, b�dzie pan musia� z�o�y� zeznania na pi�mie.
Dan kiwn�� g�ow� w milczeniu i machn�� r�k� na po�egnanie.
Spojrzenie Patrika nie wr�y�o nic dobrego.
��Nigdy, przenigdy wi�cej tego nie r�b. To jest dochodzenie w sprawie morderstwa. Wszystko musi by� zrobione jak nale�y.
Patrik zmarszczy� czo�o. Erika musia�a pow�ci�gn�� ch��, by poca�unkami zetrze� te zmarszczki.
��Wiem, Patriku. Ale na li�cie podejrzanych na pierwszym miejscu umie�cili�cie ojca dziecka Alex. Wiedzia�am, �e je�li Dan przyjdzie do komisariatu, trafi do pokoju przes�ucha�, gdzie nikt nie b�dzie si� z nim patyczkowa�. On by tego nie zni�s�. �ona zabra�a dzieci i wyjecha�a. Nie wie, czy jeszcze do niego wr�c�. W dodatku utraci� osob�, kt�ra, jakkolwiek by na to patrze�, by�a dla niego wa�na. I nie wolno mu by�o okazywa� �alu po stracie Alex ani o tym rozmawia�. Dlatego pomy�la�am, �e dobrze by�oby, gdyby�cie zacz�li rozmawia� tutaj, w miejscu neutralnym, bez obecno�ci innych policjant�w. Rozumiem, �e b�dziecie go musieli przes�ucha�, ale najgorsze za wami. Bardzo ci� przepraszam za ten podst�p. Wybaczysz mi?
Wyd�a wargi i przytuli�a si� do niego. Chwyci�a jego r�ce i po�o�y�a sobie w talii, a potem wspi�a si� na palce, �eby dosi�gn�� jego ust. Wsun�a na pr�b� czubek j�zyka. Po chwili odpowiedzia� tym samym. Potem odsun�� j� od siebie i spojrza� w oczy.
��Wybaczam ci, ale nigdy wi�cej tego nie r�b, pami�taj. A teraz odgrzej w mikrofal�wce, co zosta�o z lunchu, �eby mi przesta�o burcze� w brzuchu.
Poszli przytuleni do jadalni. Na talerzach zosta�o mn�stwo jedzenia.
Patrik mia� ju� wraca� do komisariatu, gdy Erice przypomnia�o si� co� jeszcze.
��Wiesz, opowiada�am ci, �e przed wyprowadzk� Carlgren�w m�wi�o si� o Alex co�, co mia�o zwi�zek ze szko��. Pr�bowa�am to sprawdzi�, ale niewiele si� dowiedzia�am. Ale kto� mi przypomnia�, �e poza tym, �e Karl-Erik Carlgren pracowa� w fabryce Lorentz�w, by�o jeszcze jedno ogniwo ��cz�ce Alex i Nilsa. Ot� Nils przez jeden semestr mia� zast�pstwo w naszej szkole. Mnie nie uczy�, ale wiem, �e uczy� w klasie Alex. Nie wiem, czy to ma jakie� znaczenie, ale pomy�la�am, �e powinnam ci to powiedzie�.
��Prosz�, Nils by� nauczycielem Alex.�� Patrik przystan�� na schodkach.�� Mo�e to nie ma znaczenia, ale w tej chwili interesuje nas wszystko, co mog�o ��czy� Nilsa Lorentza i Alex. Nie mamy zbyt wielu innych trop�w.
Spojrza� na ni� powa�nie.
��Dan powiedzia� co�, co mi utkwi�o w pami�ci. Ot� Alex m�wi�a mu ostatnio, �e nale�y upora� si� z przesz�o�ci�. �e trzeba si� odwa�y� i zmierzy� z trudnymi sprawami, �eby m�c dalej �y�. Zastanawiam si�, czy ma to jaki� zwi�zek z tym, o czym m�wisz.
Patrik umilk�, a potem, wracaj�c do rzeczywisto�ci, powiedzia�:
��Nie mog� jeszcze wykre�li� Dana z listy podejrzanych. Mam nadziej�, �e to rozumiesz.
��Rozumiem, ale b�d� wyrozumia�y. Przyjedziesz wieczorem?
��Przyjad�, ale musz� jeszcze jecha� do domu, zabra� troch� ubra� na zmian� i tak dalej. B�d� ko�o si�dmej.
Poca�owali si� na po�egnanie. Patrik wzi�� sw�j samoch�d, a Erika sta�a na schodkach, patrz�c, jak odje�d�a.
Patrik nie pojecha� prosto do komisariatu. Kiedy wychodzi� z pracy, zabra� klucze od mieszkania Andersa, nie bardzo wiedz�c po co. Teraz postanowi� tam pojecha�, �eby spokojnie si� rozejrze�. Potrzebowa� czego�, co da�oby dochodzeniu nowy impuls. Dotychczasowe tropy prowadzi�y w �lepe uliczki. W ten spos�b, pomy�la�, nigdy nie znajdzie mordercy czy te� morderc�w. Jak powiedzia�a Erika, na czele listy podejrzanych znajdowa� si� tajemniczy kochanek Alex, ale Patrik nie by� ju� taki pewien. Nie by� jeszcze got�w wykre�li� Dana, ale musia� przyzna�, �e ten trop nie wydaje si� obiecuj�cy.
W mieszkaniu Andersa panowa� upiorny nastr�j. Patrik wci�� mia� przed oczami obraz wisielca, chocia� cia�o Andersa zosta�o odci�te, jeszcze zanim si� tam pojawi�. Nie wiedzia�, czego szuka�. W�o�y� r�kawiczki, by nie zatrze� ewentualnych �lad�w. Najpierw stan�� pod hakiem, na kt�rym zosta� zaczepiony sznur, i usi�owa� wydedukowa�, w jaki spos�b Anders zosta� powieszony. Nic mu si� nie zgadza�o. Mieszkanie by�o wysokie, a p�tla zosta�a zawi�zana tu� pod hakiem. Trzeba wielkiej si�y, �eby unie�� cia�o na tak� wysoko��. Anders by� wprawdzie do�� chudy, ale wysoki, wi�c musia� jednak sporo wa�y�. Patrik zakonotowa� sobie, �eby sprawdzi� wag� w protokole z sekcji. Widzia� tylko jedno wyt�umaczenie: Andersa nie mog�a podnie�� jedna osoba, musia�o ich by� wi�cej. Ale dlaczego w takim razie na jego ciele nie by�o �adnych �lad�w? Nawet gdyby zosta� u�piony, zosta�yby �lady po podnoszeniu. To si� nie trzyma�o kupy.
Patrik rozejrza� si� po mieszkaniu. Poza materacem w pokoju oraz sto�em i dwoma krzes�ami w kuchni innych mebli nie by�o. Jeszcze szuflady w kuchni. Zacz�� je sprawdza� po kolei. Policja ju� to robi�a, ale postanowi� si� upewni�, czy niczego nie przeoczono.
W czwartej szufladzie znalaz� ko�onotatnik. Wyj�� go i po�o�y� na stole, �eby przyjrze� si� bli�ej. Najpierw przypatrzy� mu si� pod ostrym k�tem w jaskrawym �wietle padaj�cym z okna, by sprawdzi�, czy przypadkiem co� si� nie odcisn�o. Rzeczywi�cie, na pierwszej stronie wida� by�o odcisk pisma. Patrik u�y� znanego sposobu. Roztar� delikatnie grafit z o��wka znalezionego w tej samej szufladzie. Uda�o mu si� odczyta� niewielk� cz�� tekstu, ale dostatecznie du��, by m�g� domy�li� si� reszty. A� gwizdn��. Ciekawe, mo�e co� wreszcie ruszy. Ostro�nie w�o�y� ko�onotatnik do plastikowej torebki zabranej z samochodu.
Przeszukiwa� szuflady dalej. Pe�no w nich by�o r�nych rupieci. W ostatniej znalaz� co� interesuj�cego. Przyjrza� si� trzymanej w r�ku sk�rzanej �atce. By�a taka sama jak ta, kt�r� widzieli z Erik� na nocnym stoliku Alex. Wypalono na niej tak� sam� inskrypcj� � �T.M. 1976�.
Po drugiej stronie, zupe�nie jak na kawa�ku sk�ry u Alex, znalaz� kilka rozmazanych plamek krwi. Zwi�zek mi�dzy Alex i Andersem nie by� dla niego niczym nowym. Ale kiedy patrzy� na t� �atk�, co� nie dawa�o mu spokoju.
Pod�wiadomo�� podpowiada�a mu, �e �atka wskazuje na co� istotnego. Co� przeoczy� i nie mo�e sobie uzmys�owi�, co to mog�o by�. Dzi�ki niej dowiedzia� si�, �e co� ��czy�o Alex i Andersa ju� w 1976 roku. By� to rok poprzedzaj�cy wyprowadzk� Carlgren�w, ich znikni�cie bez �ladu na dwana�cie miesi�cy. Rok przed zagini�ciem Nilsa Lorentza, kt�ry wed�ug Eriki uczy� w szkole zar�wno Alex, jak i Andersa.
Patrik poj��, �e musi porozmawia� z rodzicami Alex. Je�li jego podejrzenia s� s�uszne, na pewno znaj� odpowiedzi na wiele pyta�. Pomog� mu u�o�y� kawa�ki uk�adanki w ca�o��.
Wzi�� ko�onotatnik i �atk� i jeszcze raz rzuci� okiem na pok�j. Oczami wyobra�ni zn�w zobaczy� chude cia�o Andersa wisz�ce na sznurze i obieca� sobie, �e b�dzie dr��y� t� spraw� dop�ty, dop�ki nie pozna powodu, dla kt�rego Anders zako�czy� �ycie w ten spos�b. Je�li jego domys�y maj� pokrycie w rzeczywisto�ci, to jest wprost niewyobra�alna tragedia. Zdecydowanie wola�by si� myli�.
Patrik odszuka� w notesie numer telefonu G�sty. Na pewno przeszkodzi mu w uk�adaniu pasjansa.
��Cze��, m�wi Patrik.
��Cze��, Patriku.
S�dz�c po g�osie, G�sta jak zwykle by� zm�czony. By� zm�czony zawsze, a doprowadzi�y do tego znudzenie i zniech�cenie.
��S�uchaj, um�wi�e� si� ju� na spotkanie z Carlgrenami w G�teborgu?
��Nie, nie mia�em czasu. Mia�em tyle innych spraw.
G�sta czeka�. Przyj�� pozycj� obronn�, na wypadek gdyby Patrik chcia� mu wytkn��, �e nie wykona� zadania. Ale zupe�nie nie m�g� si� zmusi�, �eby podnie�� s�uchawk� i zadzwoni�, a tym bardziej �eby wsi��� do samochodu i pojecha� do G�teborga.
��Nie mia�by� nic przeciwko temu, �ebym to od ciebie przej��?
Patrik wiedzia�, �e to pytanie retoryczne. Doskonale zdawa� sobie spraw�, �e G�sta b�dzie szcz�liwy. Rzeczywi�cie, w g�osie G�sty nagle us�ysza� rado��.
��Ale� sk�d! Je�li chcesz przej�� t� spraw�, prosz� bardzo. Mam tyle innych rzeczy do zrobienia. Zupe�nie nie nad��am.
Obaj mieli �wiadomo��, �e to gra, w kt�r� graj� od �adnych kilku lat, ale wcale im to nie przeszkadza�o. Patrik m�g� robi� to, na czym mu zale�a�o, a G�sta m�g� spokojnie wr�ci� do pasjansa, wiedz�c, �e robota zostanie wykonana.
��M�g�by� mi poda� ich numer? Od razu zadzwoni�.
��Jasne, ju� ci daj�. O, jest��� Odczyta� numer telefonu Carlgren�w.
Patrik zapisa� w notesie przymocowanym do deski rozdzielczej. Roz��czy� si� i od razu zadzwoni� do Carlgren�w. Mia� nadziej�, �e ich zastanie. Karl-Erik odezwa� si� po trzecim sygnale. Kiedy Patrik powiedzia�, o co chodzi, pan Carlgren najpierw si� zawaha�, ale potem zgodzi� si� odpowiedzie� na kilka pyta�. Chcia� wiedzie�, o co chodzi, ale Patrik powiedzia� tylko, �e pojawi�y si� pewne niejasno�ci i by� mo�e Carlgrenowie b�d� mogli je wyja�ni�.
Wyjecha� z parkingu przed blokiem Andersa, najpierw skr�ci� w prawo, a nast�pnie na skrzy�owaniu w lewo, na tras� do G�teborga. Pierwszy odcinek � droga wij�ca si� przez las � by� m�cz�cy, ale na autostradzie sz�o ju� szybko. Min�� Dingle i Munkedal. W Uddevalli po�ow� drogi mia� za sob�. Jak zwykle nastawi� g�o�no muzyk�. Bardzo lubi� tak je�dzi�. Gdy dotar� pod dom Carlgren�w w g�teborskiej dzielnicy Kålltorp, posiedzia� jeszcze przez chwil� w samochodzie, �eby zebra� si�y. Je�li przeczucie go nie myli, b�dzie musia� zburzy� rodzinny spok�j. Taka praca.
Przed dom zajecha� samoch�d. Erika nie widzia�a go, ale us�ysza�a chrz�st �wiru pod ko�ami. Otworzy�a drzwi i wyjrza�a. Ze zdziwienia otworzy�a usta. Anna pomacha�a do niej, a potem otworzy�a tylne drzwi, �eby wyj�� dzieci z fotelik�w. Erika wsun�a na nogi drewniaki i wybieg�a na dw�r, �eby jej pom�c. Anna nie uprzedzi�a jej, �e przyjedzie, wi�c Erika g�owi�a si�, co si� sta�o.
W czarnym palcie Anna wygl�da�a bardzo blado. Ostro�nie postawi�a Emm� na ziemi. Tymczasem Erika odpi�a pasy Adriana i wzi�a go na r�ce. W podzi�ce otrzyma�a szeroki bezz�bny u�miech. Jej usta r�wnie� rozci�gn�y si� w u�miechu. Spojrza�a pytaj�co na siostr�, ale Anna tylko potrz�sn�a g�ow� na znak, �e ma nie pyta�. Erika zna�a siostr� dostatecznie dobrze, by wiedzie�, �e Anna opowie wszystko, gdy uzna, �e pora jest odpowiednia. Wcze�niej nawet nie ma co pr�bowa�.
��Ale mam dzisiaj fajnych go�ci. Jak to mi�o, �e przyjechali�cie do cioci.
Erika szczebiota�a, u�miechaj�c si� do Adriana, i rozgl�da�a si� za Emm�, swoj� ulubienic�. Ale Emma nie odwzajemni�a u�miechu. Patrzy�a na Erik� podejrzliwie, trzymaj�c si� kurczowo palta matki.
Erika z Adrianem na r�kach wesz�a po schodkach do domu, za ni� Anna z Emm� za r�k�. W drugiej r�ce trzyma�a ma�� walizk�. Erika ze zdumieniem stwierdzi�a, �e kombi Anny jest zapakowane prawie po dach, ale powstrzyma�a si� od zadawania pyta�.
Zacz�a rozbiera� Adriana. Sz�o jej dosy� opornie. Anna rozbiera�a Emm� � ze znacznie wi�ksz� wpraw�. Dopiero wtedy Erika zobaczy�a, �e Emma ma gips na przedramieniu. Spojrza�a pytaj�co na Ann�, a ta zn�w, niemal niedostrzegalnie, potrz�sn�a g�ow�. Emma nadal obserwowa�a Erik�, trzymaj�c si� Anny. Z powag� patrzy�a na ni� wielkimi oczami. W�o�y�a do buzi kciuk, co Erika uzna�a za kolejne potwierdzenie, �e co� si� sta�o. Anna ju� rok temu chwali�a si�, �e Emm� uda�o si� odzwyczai� od ssania kciuka.
Erika posz�a do salonu, trzymaj�c wci�� w ramionach cieplutkie dzieci�ce cia�ko, i usiad�a na kanapie. Adrian spogl�da� na ni� zafascynowany. U�miecha� si� od czasu do czasu, jakby nie m�g� si� zdecydowa�, czy si� �mia�, czy nie. Taki by� s�odki, do zjedzenia.
��Jak wam si� jecha�o?
Erika nie wiedzia�a, o czym rozmawia�, ale uzna�a, �e dop�ki Anna nie powie, co si� sta�o, mo�e m�wi� o niczym.
��No wiesz, to do�� daleko. Jechali�my przez Dalslandi� i Emmie robi�o si� niedobrze na tych kr�tych le�nych drogach, wi�c musieli�my co chwil� stawa�, �eby mog�a odetchn�� �wie�ym powietrzem.
��To pewnie nie by�o nic przyjemnego, co, Emmo?
Erika pr�bowa�a nawi�za� kontakt z ma��. Emma potrz�sn�a g�ow�, ale nadal spogl�da�a tylko spod grzywki, przyklejona do matki.
��My�l�, �e powinni�cie si� przespa�. Zgoda, Emmo? W podr�y nie spali�cie, pewnie jeste�cie zm�czeni.
Emma kiwn�a g�ow� i jak na zam�wienie zacz�a trze� oko zdrow� r�czk�.
��Eriko, czy mog� ich po�o�y� na g�rze?
��No pewnie. Po�� ich w sypialni rodzic�w. Teraz ja tam sypiam. ��ka s� ju� pos�ane.
Anna wzi�a Adriana. Zacz�� mrucze� z niezadowolenia, �e go zabieraj� od tej fajnej cioci. Erika odnotowa�a to z przyjemno�ci�.
��Mama, kocyk � przypomnia�a Emma, gdy ju� byli w po�owie schod�w. Anna zesz�a na d� po walizeczk�, kt�r� zostawi�a w przedpokoju.
��Pom�c ci?�� zapyta�a Erika na widok Anny w jednej r�ce nios�cej Adriana, a w drugiej walizk�. Emma ca�y czas si� jej trzyma�a.
��Nie trzeba. Jestem przyzwyczajona � odpowiedzia�a Anna z krzywym, smutnym u�miechem, dla siostry nie do ko�ca zrozumia�ym.
Erika nastawi�a kaw�. Ile fili�anek dzi� wypi�a? �o��dek tego nie wytrzyma. Nagle zastyg�a z �y�k� kawy w r�ku. A niech to diabli. Ubrania Patrika s� porozrzucane po ca�ej sypialni. Anna musia�aby by� g�upia, �eby nie skojarzy�, o co chodzi. Chwil� p�niej Anna zesz�a na d� z lekko drwi�cym u�miechem.
��Nooo, siostro. Nic mi nie m�wisz? Kim jest m�czyzna, kt�ry nie umie porz�dnie rozwiesi� swoich ubra�?
Erika zarumieni�a si�.
��Wiesz, jako� nagle to na mnie spad�o � odpowiedzia�a niepewnie, co jeszcze bardziej rozbawi�o Ann�. Twarz jej si� wyg�adzi�a, ust�pi� wyraz zm�czenia. Przez chwil� Erika zobaczy�a j� tak�, jaka by�a, zanim pozna�a Lucasa.
��No, kto to jest? Nie mamrocz, podziel si� z siostr� smakowitymi szczeg�ami. Zacznij od tego, jak si� nazywa. Znam go?
��Tak, chyba znasz. Pami�tasz Patrika Hedstr�ma?
Anna krzykn�a i zacz�a si� klepa� po kolanach.
��Patrika? Pewnie, �e pami�tam. Biega� za tob� jak szczeniak z wywieszonym ozorem. No to si� doczeka��
��Tak, to znaczy� wiedzia�am oczywi�cie, �e si� we mnie podkochiwa�, kiedy byli�my mali, ale nie wiedzia�am, �e do tego stopnia�
��Bo�e, musia�a� by� �lepa! Przecie� on by� zakochany po uszy. Ale romantyczna historia. Przez tyle lat usycha� z t�sknoty za tob�, a� tu nagle patrzysz mu g��boko w oczy i znajdujesz wielk� mi�o��.
Anna z�apa�a si� za serce, a Erika si� roze�mia�a. Tak� siostr� kocha�a.
��Niezupe�nie tak by�o, bo przez ten czas zd��y� si� o�eni�, ale �ona odesz�a od niego rok temu. Jest rozwiedziony i mieszka w Tanumshede.
��A co robi? Tylko nie m�w, �e jest rzemie�lnikiem, bo umr� z zazdro�ci. Zawsze marzy�am o seksie z rzemie�lnikiem.
Erika pokaza�a jej j�zyk. Anna odpowiedzia�a tym samym.
��Nie, nie jest rzemie�lnikiem. A skoro ju� musisz wiedzie� � jest policjantem.
��No, no. Innymi s�owy jest m�czyzn� z pa�k�. Nawet niez�e, wiesz�
Erika zd��y�a prawie zapomnie�, �e taki kpiarz z tej Anny. Pokiwa�a g�ow� i nala�a kawy, a Anna wzi�a z lod�wki mleko i wla�a do obu fili�anek. U�mieszek znik� z jej twarzy. Erika domy�li�a si�, �e teraz wyja�ni, dlaczego tak nagle pojawi�a si� z dzie�mi we Fj�llbace.
��Moja historia mi�osna sko�czy�a si� raz na zawsze. Tak naprawd� sta�o si� to wiele lat temu, ale dotar�o do mnie dopiero teraz.�� Umilk�a i utkwi�a wzrok w fili�ance.�� Wiem, �e nigdy nie lubi�a� Lucasa, ale ja go naprawd� kocha�am. T�umaczy�am sobie, �e owszem, bije mnie, ale potem zawsze przeprasza i zaklina si�, �e kocha. Przynajmniej dawniej tak by�o. Wm�wi�am sobie, �e to moja wina. Gdybym by�a lepsz� �on�, lepsz� kochank� i lepsz� matk�, nie musia�by mnie bi�.
Jakby w odpowiedzi na niewypowiedziane pytanie Eriki Anna m�wi�a dalej:
��Tak, wiem, �e to brzmi idiotycznie, ale bardzo dobrze mi sz�o samooszukiwanie si�. Poza tym Lucas by� dobrym ojcem, co usprawiedliwia�o go w moich oczach. Nie chcia�am im odbiera� taty.
��Ale co� si� sta�o, tak?
Erika chcia�a pom�c Annie. Widzia�a, jak trudno jej m�wi�. �e zraniona zosta�a jej godno��. Tymczasem Anna zawsze mia�a silne poczucie w�asnej warto�ci i bardzo niech�tnie przyznawa�a si� do b��du.
��Tak, co� si� sta�o. Wczoraj wieczorem. Rzuci� si� na mnie, jak ma w zwyczaju. Ostatnio coraz cz�ciej. Tylko �e wczoraj�
G�os jej si� za�ama�. Musia�a prze�kn�� �lin�, �eby si� nie rozp�aka�.
��Wczoraj rzuci� si� na Emm�. By� jak oszala�y, a ona wesz�a i nie potrafi� si� pohamowa�. � Zn�w prze�kn�a �lin�. � Pojechali�my na pogotowie. Stwierdzili, �e ma p�kni�t� ko�� przedramienia.
��Domy�lam si�, �e z�o�yli doniesienie na policj�. Tak?
Erika czu�a, jak z gniewu w �o��dku ro�nie jej wielka gula.
��Nie.�� Ledwie j� by�o s�ycha�. �zy p�yn�y jej po bladych policzkach.�� Powiedzieli�my, �e spad�a ze schod�w.
��Bo�e, uwierzyli?
Anna u�miechn�a si� krzywo.
��Przecie� wiesz, jaki Lucas potrafi by� czaruj�cy. Kompletnie im zawr�ci� w g�owach, i lekarzowi, i piel�gniarkom. Wsp�czuli mu prawie tak samo jak Emmie.
��Anno, musisz z�o�y� na niego doniesienie. Nie mo�esz pozwoli�, �eby mu to usz�o p�azem.
Erika patrzy�a na p�acz�c� siostr�. Wsp�czu�a jej i by�a z�a. Anna skurczy�a si� pod jej spojrzeniem.
��To si� nie powt�rzy, ju� ja tego dopilnuj�. Udawa�am, �e przyjmuj� jego przeprosiny, ale jak tylko pojecha� do pracy, zapakowa�am rzeczy do samochodu i wyjecha�am. Nigdy do niego nie wr�c� i ju� nigdy nie skrzywdzi dzieci. Gdybym donios�a na niego na policj�, z pewno�ci� w��czy�yby si� s�u�by socjalne, a wtedy by� mo�e odebraliby dzieci nam obojgu.
��Anno, Lucas nie pozwoli, �eby� mu odebra�a dzieci. Jak zamierzasz sprawi�, �eby ci przyznali wy��czn� opiek� nad dzie�mi, je�li nie z�o�ysz na niego doniesienia i sprawa nie zostanie rozpatrzona przez opiek� spo�eczn�?
��Nie wiem. Pos�uchaj, nie mam si�y teraz o tym my�le�. Na razie musia�am wyjecha� od niego jak najdalej, a reszt� zostawiam na p�niej. Prosz� ci�, nie krzycz na mnie.
Erika odstawi�a fili�ank�, wsta�a i obj�a siostr�. G�aska�a j� po g�owie, ucisza�a i da�a wyp�aka� si� na swoim ramieniu, mokrym od �ez. Nienawidzi�a Lucasa. Z przyjemno�ci� da�aby w pysk temu �ajdakowi.
Birgit Carlgren wygl�da�a zza firanki na ulic�. Karl-Erik patrzy� na jej wysoko uniesione ramiona i domy�la� si�, �e musi by� bardzo zdenerwowana. Od czasu, kiedy zadzwoni� ten policjant, bez przerwy chodzi�a w t� i z powrotem. On sam poczu� spok�j, po raz pierwszy od dawna. Postanowi� opowiedzie� wszystko � je�li policjant zada w�a�ciwe pytania.
Tyle lat pali�y go te tajemnice. �onie by�o w pewien spos�b �atwiej, bo wypar�a to wydarzenie ze �wiadomo�ci. Nie chcia�a o tym m�wi� i sz�a przez �ycie, jakby nic si� nie sta�o. A sta�o si� du�o. Nie by�o dnia, �eby o tym nie my�la�, i by�o mu z tym ci�arem coraz trudniej. Zdawa� sobie spraw�, �e komu� patrz�cemu z zewn�trz Birgit mog�a wydawa� si� silna. Brylowa�a na imprezach towarzyskich, na kt�rych on pozostawa� niezauwa�ony, cho� sta� obok. Pi�kne stroje, kosztowna bi�uteria i makija� by�y jej pancerzem.
Po powrocie do domu z kolejnej zabawy zdejmowa�a pancerz i nagle kurczy�a si�, zapada�a. Stawa�a si� ma�a i dr��ca jak dziecko potrzebuj�ce oparcia. Przez wszystkie lata ma��e�stwa targa�y nim sprzeczne uczucia wobec niej. Jej wielka uroda i krucho�� zarazem budzi�y czu�o�� i instynkt opieku�czy, ale bezgranicznie z�o�ci�a go jej niech�� do zmierzenia si� z ciemn� stron� �ycia. Najbardziej gniewa�o go to, �e wcale nie by�a g�upia, ale zosta�a wychowana w przekonaniu, �e kobieta powinna ukrywa� inteligencj�, by� pi�kna i bezradna. Powinna zachwyca�. Nie widzia� w tym nic dziwnego. Gdy byli m�odzi i �wie�o po�lubieni, taki by� duch czas�w. Ale czasy si� zmieni�y, stawiaj�c zupe�nie nowe wymagania i przed kobietami, i przed m�czyznami. On si� dostosowa�, �ona � nie. Dzisiejszy dzie� b�dzie dla niej bardzo trudny. Karl-Erik przypuszcza�, �e Birgit w g��bi duszy wie, co on zamierza zrobi�, i dlatego od dw�ch godzin chodzi niespokojnie po domu. Wiedzia� r�wnie�, �e bez walki �ona nie pozwoli wyci�gn�� na �wiat�o dzienne rodzinnych tajemnic.
��Po co jeszcze ten Henrik tutaj?
Birgit patrzy�a na niego, za�amuj�c r�ce.
��Policja chce rozmawia� z rodzin�, a Henrik nale�y do rodziny, prawda?
��Tak, ale uwa�am, �e to niepotrzebne. Ten policjant na pewno zada same og�lnikowe pytania, wi�c po co go tu ci�gn��?
Jej g�os to wznosi� si�, to opada�. Karl-Erik dobrze zna� swoj� �on�.
��Przyjecha�.
Birgit raptownie odsun�a si� od okna. Dzwonek u drzwi rozleg� si� dopiero po d�u�szej chwili. Karl-Erik odetchn�� g��boko i poszed� otworzy�. Birgit wycofa�a si� do salonu, w kt�rym zatopiony w my�lach siedzia� na kanapie Henrik.
��Dzie� dobry. Patrik Hedstr�m.
��Karl-Erik Carlgren.
Podali sobie r�ce, a Karl-Erik oceni�, �e policjant jest chyba w wieku Alex. Cz�sto tak robi�, to znaczy ocenia� ludzi, por�wnuj�c ich z Alex.
��Prosz� wej��. Usi�d�my w salonie.
Patrik zdziwi� si� na widok Henrika, ale opanowa� si� i przywita� najpierw z Birgit, a nast�pnie z Henrikiem. Usiedli i na chwil� zapad�o pe�ne napi�cia milczenie. Patrik zacz�� m�wi�:
��Jako� nagle to wypad�o. Bardzo dzi�kuj�, �e pa�stwo zgodzili si� mnie przyj��.
��W�a�nie si� zastanawiali�my, czy wydarzy�o si� co� szczeg�lnego. S� jakie� nowe informacje? Od jakiego� czasu policja nie odzywa si� do nas�
Birgit spogl�da�a na Patrika z nadziej� w oczach.
��Dochodzenie powoli si� posuwa, ale tylko tyle mog� powiedzie�. �mier� Andersa Nilssona rzuci�a na spraw� nowe �wiat�o.
��Z pewno�ci�. Czy uda�o wam si� ustali�, �e morderca naszej c�rki i Andersa to jedna i ta sama osoba?
W g�osie Birgit brzmia� taki �ar, �e Karl-Erik ledwo si� powstrzyma�, by nie po�o�y� uspokajaj�co r�ki na jej d�oni. Tym razem trzeba si� oprze� temu wyuczonemu odruchowi.
Na chwil� odp�yn�� my�lami do przesz�o�ci. Wydawa�a si� teraz tak odleg�a. Z niesmakiem rozejrza� si� po pokoju. Zbyt �atwo ulegli. Nadal unosi�a si� tu wo� zap�aty za przelan� krew. Dom w Kålltorp by� czym�, o czym nie mogli nawet marzy�, kiedy dzieci by�y ma�e. By� du�y i przestronny, zachowano w nim detale architektoniczne z lat trzydziestych, ale wprowadzono te� wszelkie nowoczesne udogodnienia. Wreszcie by�o ich na wszystko sta� dzi�ki pracy w G�teborgu.
Salon by� najwi�kszym pokojem w ca�ym domu. Karl-Erik uwa�a�, �e jest w nim stanowczo za du�o sprz�t�w, ale Birgit mia�a szczeg�lne zami�owanie do wszystkiego, co nowe i b�yszcz�ce. Mniej wi�cej co trzy lata zaczyna�a narzeka�, �e meble s� podniszczone, �e znudzi�y jej si� okropnie. Po kilku tygodniach znacz�cych spojrze� i pr�b zazwyczaj ulega� i si�ga� do portfela. Jakby dzi�ki urz�dzaniu si� stale od nowa mog�a odnawia� siebie i swoje �ycie. Obecnie Birgit przechodzi�a okres fascynacji Laur� Ashley, w zwi�zku z czym pok�j by� pe�en motyw�w r�anych i falbanek, tym samym a� nazbyt kobiecy. Wiedzia� jednak, �e b�dzie musia� to znosi� najwy�ej przez par� lat i je�li los b�dzie mu sprzyja�, przy kolejnym urz�dzaniu domu Birgit spodobaj� si� fotele typu chesterfield i angielskie motywy �owieckie. A je�li b�dzie mia� pecha, mog� to by� r�wnie dobrze pr�gi tygrysie.
Patrik odchrz�kn��.
��Mam kilka w�tpliwo�ci. Mo�e pa�stwo pomog� mi je rozwia�.
Nikt si� nie odezwa�. Patrik m�wi� dalej:
��Co pa�stwo wiedz� o znajomo�ci Alex z Andersem Nilssonem?
Henrik by� zaskoczony. Karl-Erik domy�li� si�, �e zi�� nic nie wie, i zrobi�o mu si� przykro. Nic nie m�g� na to poradzi�.
��Chodzili kiedy� do tej samej klasy, ale to by�o dawno temu.
Birgit siedzia�a na kanapie obok Henrika i kr�ci�a si� nerwowo.
��Przypominam sobie. Alex chyba wystawi�a na sprzeda� kilka jego obraz�w w swojej galerii � odezwa� si� Henrik.
Patrik skin�� g�ow�. Henrik m�wi� dalej:
��Nie rozumiem, co jeszcze mia�oby ich ��czy�. Jaki m�g� by� pow�d zamordowania mojej �ony i artysty, kt�rego dzie�a sprzedawa�a?
��Staramy si� w�a�nie tego dowiedzie�.
Patrik milcza� przez chwil�, a potem powiedzia�:
��Niestety, ustalili�my r�wnie�, �e mieli romans.
W ciszy, kt�ra zapad�a, Karl-Erik obserwowa� wzburzenie na twarzach �ony i zi�cia, siedz�cych naprzeciw. On sam zdziwi� si� troch�, ale by� przekonany, �e to prawda. Zwa�ywszy na okoliczno�ci, nie by�o w tym nic dziwnego.
Birgit z przera�enia zakry�a usta r�k�, Henrik zblad�. Wida� by�o, �e Patrik nie czuje si� najlepiej w roli pos�a�ca przynosz�cego z�e wie�ci.
��To nie mo�e by� prawda � powiedzia�a Birgit, patrz�c na pozosta�ych, ale nikt jej nie popar�. � Dlaczego Alex mia�aby zadawa� si� z kim� takim?
Spojrza�a wyczekuj�co na m�a, ale unika� jej wzroku i uparcie wpatrywa� si� w swoje r�ce. Henrik milcza�, zapad� si� w sobie.
��Czy utrzymywali kontakt po pa�stwa wyprowadzce z Fj�llbacki?
��To niemo�liwe. Alex ca�kowicie zerwa�a wszystkie kontakty z Fj�llbacki.
Zn�w m�wi�a tylko Birgit. Henrik i Karl-Erik milczeli.
��Jeszcze jedna rzecz. Wyprowadzili si� pa�stwo w po�owie roku szkolnego. Alex by�a wtedy w sz�stej klasie. Jak to si� sta�o? Dlaczego nast�pi�o to tak nagle, w �rodku roku szkolnego?
��Nie ma w tym nic dziwnego. M�� dosta� wspania�� propozycj� pracy, kt�rej po prostu nie m�g� odrzuci�. Musia� si� szybko decydowa�, bo na to stanowisko potrzebowali kogo� natychmiast. Dlatego tak si� sta�o.
Birgit przez ca�y czas wy�amywa�a sobie palce.
��Ale nie zapisali�cie Alex do szko�y w G�teborgu, tylko do szko�y z internatem w Szwajcarii. Dlaczego?
��Dzi�ki nowej pracy m�a by�o nas na wi�cej sta�, wi�c chcieli�my jej stworzy� jak najlepsze warunki.
��A w G�teborgu nie by�o dobrej szko�y?
Patrik dr��y� nieub�aganie. Karl-Erik podziwia� up�r, z jakim zmierza� do celu. Te� by� kiedy� m�ody i pe�en energii. Teraz jest tylko zm�czony.
Birgit m�wi�a dalej:
��Oczywi�cie, �e by�a, ale prosz� pomy�le�, ile kontakt�w mog�a nawi�za�, chodz�c do szko�y w Szwajcarii. Tam by�y nawet dzieci z rodzin kr�lewskich. Ile to znaczy w �yciu!
��Pojechali�cie z ni� do Szwajcarii?
��Pojechali�my z ni�, �eby j� zapisa�, je�li o to panu chodzi.
��Niezupe�nie.
Patrik zerkn�� w notatki, �eby si� podeprze�.
��Alexandra zosta�a wypisana w po�owie semestru letniego 1977. Do szko�y w Szwajcarii zacz�a chodzi� wiosn� 1978 roku i r�wnie� wtedy pan Carlgren rozpocz�� prac� w G�teborgu. Moje pytanie brzmi: gdzie pa�stwo byli przez rok dziel�cy te wydarzenia?
Henrik zmarszczy� czo�o. Patrzy� to na Birgit, to na Karla-Erika. Oboje unikali jego wzroku. Karl-Erik czu� nasilaj�cy si� t�py b�l w okolicy serca.
��Nie rozumiem, o co panu chodzi. Co to ma do rzeczy, czy przeprowadzili�my si� w 1977, czy w 1978 roku? Nasza c�rka nie �yje, a pan wypytuje nas, jakby�my my byli temu winni. Musia�a zaj�� jaka� pomy�ka. Kto� musia� �le zapisa� w jakich� rejestrach. Sprowadzili�my si� tutaj wiosn� 1977 roku i wtedy Alexandra posz�a do szko�y w Szwajcarii.
Patrik spojrza� na Birgit ze wsp�czuciem. Denerwowa�a si� coraz bardziej.
��Prosz� pani, jest mi bardzo przykro, �e pa�stwa na to nara�am. Wiem, �e jest pa�stwu ci�ko, ale musz� o to wszystko pyta�. Moje informacje s� �cis�e. Sprowadzili�cie si� tutaj dopiero na wiosn� 1978 roku i nie ma dowod�w, �e wcze�niej przebywali pa�stwo w Szwecji. Dlatego musz� ponownie zapyta�: gdzie pa�stwo byli od wiosny 1977 do wiosny 1978 roku?
Birgit patrzy�a na m�a z desperacj�. Karl-Erik postanowi�, �e ju� nie udzieli jej pomocy, kt�rej si� domaga�a. Uzna�, �e tak b�dzie lepiej dla ca�ej rodziny, nawet je�li zniszczy to �on�. Nie by�o wyboru. Spojrza� smutno na �on� i odchrz�kn��.
��Byli�my wszyscy w Szwajcarii, ja, moja �ona i Alex.
��Cicho, nic nie m�w, Karl-Erik!
Nie zwraca� na ni� uwagi i m�wi� dalej:
��Byli�my w Szwajcarii, poniewa� nasza dwunastoletnia c�rka by�a wtedy w ci��y.
Patrik Hedstr�m wypu�ci� pi�ro z r�ki. Gdyby nawet podejrzewa�, �e tak by�o, zupe�nie czym innym by�o us�ysze� to wypowiedziane g�o�no. Zreszt� czy mo�na sobie wyobrazi� co� takiego?
��Moja c�rka zosta�a wykorzystana, zgwa�cona. Takie dziecko!
G�os mu si� za�ama�. Przycisn�� pi�� do ust, usi�uj�c si� pozbiera�. Po chwili zacz�� m�wi� dalej. �ona nawet nie chcia�a na niego spojrze�, ale ju� nie mia� odwrotu.
��Zauwa�yli�my, �e co� jest nie w porz�dku, ale nie wiedzieli�my, o co chodzi. Przedtem by�a weso��, spokojn� dziewczynk� i nagle na pocz�tku sz�stej klasy zacz�a si� zmienia�. Sta�a si� milcz�ca, zamkni�ta w sobie. Nie przychodzi�y do niej �adne kole�anki, ca�e godziny sp�dza�a poza domem i nie wiedzieli�my, gdzie jest. Na pocz�tku nie przywi�zywali�my do tego wi�kszej wagi, s�dz�c, �e to taki etap rozwoju, pocz�tek okresu dojrzewania czy co� w tym rodzaju.
Zn�w musia� odchrz�kn��. B�l w piersi narasta�.
��Zorientowali�my si�, �e jest w ci��y, dopiero gdy by�a w czwartym miesi�cu. Powinni�my wcze�niej zauwa�y� objawy, ale kto m�g� podejrzewa� Nawet do g�owy nam nie przysz�o�
��Karl-Erik, prosz�.
Twarz Birgit przypomina�a szar� mask�. Henrik wygl�da� jak og�uszony, jakby nie potrafi� uwierzy� w to, co s�yszy. Zapewne nie potrafi�. Nawet Karl-Erik zdawa� sobie spraw�, jak nieprawdopodobnie brzmi to, co powiedzia�. Przez dwadzie�cia pi�� lat te s�owa gryz�y go od �rodka, bo ze wzgl�du na Birgit zdusi� w sobie potrzeb� ich wypowiedzenia. Teraz buchn�y niepowstrzymanym strumieniem.
��Aborcji w og�le nie rozwa�ali�my, nawet w takich okoliczno�ciach. I nie dali�my c�rce wyboru, nawet je�li go mia�a. Nie zapytali�my jej, ani co czuje, ani czego chce. Przemilczeli�my ca�� rzecz, zabrali�my j� ze szko�y i wyjechali�my za granic�, gdzie zostali�my a� do porodu. Nikt nie m�g� si� dowiedzie�, bo co by ludzie powiedzieli.
Zdawa� sobie spraw�, jak gorzko zabrzmia�y jego ostatnie s�owa. To by�o najwa�niejsze, wa�niejsze od szcz�cia ich c�rki i jej samopoczucia. Win� za to nie m�g�by obarczy� samej Birgit. Wprawdzie to ona bardziej dba�a o pozory, ale kiedy zrobi� rachunek sumienia, musia� przyzna�, �e jej uleg�, bo on te� pragn��, �eby obraz jego rodziny pozosta� niezm�cony. Karl-Erik zn�w musia� prze�kn�� �lin�. Czu� w ustach kwa�ny smak soku �o��dkowego. Potem m�wi� dalej:
��Po urodzeniu dziecka Alex zosta�a zapisana do szko�y z internatem, a my wr�cili�my do G�teborga.
Ka�de s�owo wypowiada� z gorycz� i pogard� dla samego siebie. Natomiast oczy Birgit pa�a�y gniewem, nawet nienawi�ci�. Wpatrywa�y si� w niego, pr�buj�c go zmusi� do milczenia. Jej m�� rozumia� jednak, �e wszystko si� sko�czy�o z chwil�, gdy Alex zosta�a znaleziona martwa w wannie. Ju� wtedy wiedzia�, �e zaczn� szuka�, grzeba� i wyci�ga� wszystko na �wiat�o dzienne. Lepiej, �eby przedstawili prawd� swoimi s�owami. Czy te� jego s�owami, bo tak wypad�o. By� mo�e powinien to zrobi� wcze�niej, ale musia� znale�� w sobie odwag�. Impulsem sta� si� telefon od Patrika Hedstr�ma.
Zdawa� sobie spraw�, �e wiele pomin��. Ogarn�o go wielkie zm�czenie, wola� odda� inicjatyw� Patrikowi. Niech odpowiedzi na jego pytania wype�ni� wszystkie luki. Odchyli� si� na fotelu i chwyci� r�koma za pod�okietniki. Pierwszy odezwa� si� Henrik. G�os wyra�nie mu dr�a�.
��Dlaczego nic nie powiedzieli�cie? Dlaczego Alex nic nie m�wi�a? Wiedzia�em, �e co� przede mn� ukrywa, ale co� takiego?
Karl-Erik bezradnie roz�o�y� r�ce. Nie potrafi� odpowiedzie�.
Patrik stara� si� zachowa� zawodowy spok�j, ale by� wyra�nie wstrz��ni�ty. Podni�s� pi�ro z pod�ogi i spojrza� na notes.
��Kto j� zgwa�ci�? Kto� ze szko�y?
Karl-Erik kiwn�� g�ow�.
��Czy to by�� � Patrik przerwa�. � Czy to by� Nils Lorentz?
��A kto to jest Nils Lorentz?�� zapyta� Henrik.
��Mia� zast�pstwo w szkole. Syn Nelly Lorentz � odezwa�a si� stalowym tonem Birgit.
��Co si� z nim dzieje? Musia� chyba trafi� do wi�zienia za to, co zrobi� Alex?�� Henrik pr�bowa� przyj�� do wiadomo�ci opowie�� Karla-Erika.
��Zagin�� dwadzie�cia pi�� lat temu. Nikt go od tamtej pory nie widzia�. Chcia�bym si� jednak dowiedzie�, dlaczego nie z�o�yli�cie na niego doniesienia. Przejrza�em nasze archiwum, nikt nie z�o�y� doniesienia na policj�.
Karl-Erik zamkn�� oczy. Pytanie Patrika nie by�o zarzutem, ale tak je odebra�. Bola�o go ka�de s�owo przypominaj�ce o straszliwym b��dzie pope�nionym dwadzie�cia pi�� lat wcze�niej.
��Nie z�o�yli�my doniesienia. Kiedy zrozumieli�my, �e Alex jest w ci��y, i kiedy ona wyjawi�a nam, co si� sta�o, pobieg�em do Nelly Lorentz powiedzie�, co zrobi� jej syn. Mia�em zamiar zawiadomi� policj�, m�wi�em o tym Nelly, ale�
��Nelly przysz�a do mnie z propozycj�, �eby�my rozwi�zali ten problem bez anga�owania policji. Powiedzia�a, �e nie nale�y upokarza� Alex, �e ca�a Fj�llbacka we�mie j� na j�zyki. Musieli�my jej przyzna� racj�. Uznali�my, �e b�dzie lepiej, je�li za�atwimy to mi�dzy sob�. Nelly obieca�a, �e zatroszczy si� odpowiednio o Nilsa � powiedzia�a Birgit. Siedzia�a na kanapie wyprostowana jak struna.
��Nelly za�atwi�a mi r�wnie� doskona�� posad� w G�teborgu. Byli�my bardzo s�abi. Te obietnice zupe�nie odebra�y nam zdolno�� widzenia.
Karl-Erik rozlicza� si� ze sob� bezlito�nie uczciwie. Czas zaprzecze� min��.
��Wcale tak nie by�o! Jak mo�esz tak m�wi�! Chodzi�o nam tylko o dobro Alex. Co by zyska�a, gdyby wszyscy si� dowiedzieli? A tak mia�a szans� normalnie �y�.
��Nie, Birgit, to my dali�my sobie szans�, �eby normalnie dalej �y�. Alex t� szans� straci�a, kiedy postanowili�my rzecz przemilcze�.
Patrzyli na siebie nawzajem. Karl-Erik rozumia�, �e pewnych rzeczy nie da si� ju� naprawi�. Ona nigdy tego nie zrozumie.
��A dziecko? Co si� z nim sta�o? Oddali�cie do adopcji?
Milczenie. Nagle od strony drzwi rozleg� si� g�os:
��Nie, dziecko nie zosta�o oddane do adopcji. Postanowili je zatrzyma� i oszuka�, nie m�wi�c, kim jest.
��Julia! My�la�em, �e jeste� na g�rze, w swoim pokoju!
Karl-Erik odwr�ci� si�. Patrzy� na Juli�. Sta�a w drzwiach. Musia�a si� zakra��, schodz�c z g�ry na palcach, bo nikt jej nie us�ysza�. Ciekaw by�, od kiedy tam stoi.
Opar�a si� o framug� i skrzy�owa�a ramiona. Wyra�a�a protest ca�ym swoim niekszta�tnym cia�em. By�a czwarta po po�udniu, a Julia by�a jeszcze w pi�amie. Wygl�da�a, jakby nie k�pa�a si� co najmniej od tygodnia. Patrz�c na ni�, Karl-Erik odczuwa� lito��. B�l w piersi narasta�. Biedne brzydkie kacz�tko.
��Gdyby nie Nelly, a mo�e powinnam powiedzie� �babcia�, nigdy by�cie nic nie powiedzieli, prawda? Nie zdobyliby�cie si� na to, �eby mi powiedzie�, �e moja mama to nie mama, tylko babcia, a tata to nie tata, tylko dziadek, a przede wszystkim, �e moja siostra to nie siostra, tylko mama. Skapowa� pan czy mam powt�rzy�? Troch� to zagmatwane.
To zjadliwe pytanie skierowa�a do Patrika. Sprawia�a wra�enie, jakby wr�cz delektowa�a si� przera�eniem, kt�re widzia�a na jego twarzy.
��Kompletne zboczenie, nie?�� �ciszy�a g�os. Teraz ju� szepta�a, k�ad�c palec na wargach.�� Tylko 朜�, niech pan tego nikomu nie opowiada. Bo co by ludzie powiedzieli? A nu� zaczn� obmawia� wspania�� rodzin� Carlgren�w?
Zn�w m�wi�a g�o�no:
��Ca�e szcz�cie, �e Nelly wszystko mi powiedzia�a zesz�ego lata, kiedy w wakacje pracowa�am w fabryce. Powiedzia�a mi to, co mia�am prawo wiedzie�. Kim naprawd� jestem. Ca�e �ycie czu�am si� odsuni�ta, niepasuj�ca do reszty rodziny. Nie by�o mi �atwo z tak� siostr�, ale uwielbia�am Alex. By�a wszystkim, czym ja chcia�am by�, a nie by�am. Widzia�am, jak patrzyli�cie na ni�, a jak na mnie. Alex w�a�ciwie nie interesowa�a si� mn�, co jeszcze wzmaga�o moje uwielbienie. Teraz rozumiem, �e znosi�a m�j widok z najwi�kszym trudem. Widok b�karta zrodzonego z gwa�tu. A wy�cie j� zmuszali, �eby sobie przypomina�a o wszystkim, ilekro� na mnie spojrzy. Nie rozumiecie, jakie to okrutne?
Karl-Erik drgn�� na te s�owa, jakby wymierzy�a mu policzek. Mia�a racj�. Zatrzymanie Julii by�o okrucie�stwem wobec Alex. Musia�a ci�gle prze�ywa� na nowo straszne zdarzenie, kt�re przeci�o jej dzieci�stwo. By�o okrucie�stwem r�wnie� wobec Julii. Ani on, ani Birgit nie umieli zapomnie� o jej pochodzeniu. Julia prawdopodobnie czu�a to od samego pocz�tku, bo przysz�a na �wiat z krzykiem, kt�ry jej towarzyszy� przez wszystkie lata, gdy ros�a i walczy�a z ca�ym �wiatem. Nie przepu�ci�a �adnej okazji, �eby zachowa� si� niezno�nie, a oni byli ju� za starzy na ma�e dziecko, zw�aszcza tak wymagaj�ce.
W pewnym sensie odczuli ulg�, gdy pewnego dnia zesz�ego lata stan�a przed nimi rozjuszona. Nie byli zaskoczeni, �e Nelly na w�asn� r�k� postanowi�a powiedzie� Julii prawd�. Nelly by�a wstr�tn� egoistk�, troszczy�a si� tylko o w�asny interes. Domy�lali si�, �e je�li uzna to za korzystne, na pewno powie Julii o wszystkim. Dlatego w�a�nie pr�bowali odwie�� Juli� od przyj�cia propozycji pracy w wakacje, lecz ona jak zwykle si� upar�a.
Kiedy Nelly powiedzia�a jej prawd�, przed Juli� otworzy� si� zupe�nie nowy �wiat. Pierwszy raz w �yciu do�wiadczy�a, �e kto� jej chce, �e do kogo� przynale�y. Nelly mia�a wprawdzie Jana, ale naprawd� liczy�o si� dla niej tylko pokrewie�stwo. Powiedzia�a r�wnie�, �e nadejdzie dzie�, gdy zostawi Julii ca�y maj�tek. Karl-Erik zdawa� sobie spraw�, jak to musia�o wp�yn�� na Juli�. Rozsadza�a j� z�o�� na rzekomych rodzic�w. Nelly obdarzy�a uwielbieniem, tak jak przedtem Alex. Wszystko to przemkn�o mu przez g�ow�, gdy patrzy� na Juli� stoj�c� w drzwiach, o�wietlon� mi�kkim �wiat�em padaj�cym z kuchni. Szkoda, �e nigdy nie zrozumie, �e kochali j� naprawd�, chocia� rzeczywi�cie patrz�c na ni�, zawsze pami�tali o strasznej przesz�o�ci. Czuli si� wobec niej niezr�cznie jak wobec kogo� obcego i nie umieli sobie z tym poradzi�. Nadal tak by�o. Teraz b�d� musieli pogodzi� si� z tym, �e utracili j� na zawsze. Fizycznie wci�� by�a w domu, ale duchem ju� zd��y�a ich opu�ci�.
Henrik wygl�da�, jakby si� dusi�. Opu�ci� g�ow� na kolana i zamkn�� oczy. Karl-Erik pomy�la� przez chwil�, �e pope�ni� b��d, zapraszaj�c Henrika. Zrobi� to, bo uwa�a�, �e Henrik powinien pozna� prawd�. On r�wnie� kocha� Alex.
��Ale� Julio��� Birgit nieporadnie wyci�gn�a ramiona w stron� Julii, a ona z pogard� odwr�ci�a si� i pocz�apa�a na g�r�.
��Jest mi naprawd� bardzo przykro. Domy�la�em si�, �e co� si� nie zgadza, ale nie wyobra�a�em sobie czego� podobnego. Nie wiem, co powiedzie�. � Patrik z rezygnacj� roz�o�y� r�ce.
��Sami te� nie wiemy, co powiedzie�, zw�aszcza sobie.�� Karl-Erik spojrza� badawczo na �on�.
��Czy pa�stwo wiedz�, jak d�ugo c�rka by�a wykorzystywana?
��Nie wiemy. Alex nie chcia�a o tym m�wi�. Przypuszczalnie co najmniej kilka miesi�cy, mo�e nawet rok.�� Zawaha� si�. � To jest r�wnie� odpowied� na wcze�niejsze pytanie.
��Kt�re pytanie?�� zapyta� Patrik.
��Co ��czy�o Alex i Andersa. Anders te� by� ofiar�. Dzie� przed przeprowadzk� znale�li�my kartk�, kt�r� Alex napisa�a do Andersa. Wynika�o z niej, �e Anders r�wnie� zosta� wykorzystany przez Nilsa. W jaki� spos�b wpadli na to czy te� dowiedzieli si�, �e znale�li si� w podobnej sytuacji, i przylgn�li do siebie, szukaj�c pocieszenia. Osobi�cie poszed�em z t� kartk� do Very Nilsson. Opowiedzia�em jej, co przydarzy�o si� Alex i co zapewne spotka�o Andersa. By�a to jedna z najtrudniejszych chwil w moim �yciu. Anders jest, czy te� by�, dla niej wszystkim. W g��bi duszy mia�em chyba nadziej�, �e Vera zrobi to, na co my�my si� nie odwa�yli, i z�o�y na niego doniesienie, �eby musia� ponie�� kar� za to, co zrobi�. Ale nic si� nie wydarzy�o, wi�c zak�adam, �e Vera by�a tak samo s�aba jak my.
Karl-Erik nie�wiadomie masowa� pier� zaci�ni�t� pi�ci�. B�l pot�nia�, promieniowa� a� do palc�w.
��Czy nie wiedz� pa�stwo, co si� sta�o z Nilsem?
��Nie mamy poj�cia. Ale mam nadziej�, �e ten podlec cierpi, gdziekolwiek jest.
Od narastaj�cego lawinowo b�lu �cierp�y mu palce. Karl-Erik domy�li� si�, �e dzieje si� co� niedobrego, gdy stwierdzi�, �e ma ograniczone pole widzenia, a do tego wszystko widzi i s�yszy w spowolnionym tempie. Ucieszy� si�, �e nie dostrzega ju� z�o�ci w oczach Birgit, ale gdy zobaczy� jej niepok�j, zrozumia�, �e to co� bardzo powa�nego. A potem spad�a na niego ciemno��.
Patrik musia� d�u�sz� chwil� posiedzie� w samochodzie i odpocz�� po szalonej je�dzie do szpitala Sahlgrenska. Pojecha� swoim autem za karetk� i zosta� na miejscu z pani� Carlgren i Henrikiem a� do chwili, gdy lekarz o�wiadczy�, �e wprawdzie zawa� by� ci�ki, ale bezpo�rednie zagro�enie min�o.
Ten dzie� Patrik zalicza� do najbardziej przejmuj�cych w swoim �yciu. Jako policjant by� �wiadkiem wielu nieszcz��, ale nigdy nie s�ysza� historii tak rozdzieraj�cej jak dzisiejsza opowie�� Carlgrena.
Wierzy�, �e by�o tak, jak powiedzia� Carlgren, jednocze�nie nie pojmowa�, jak Alex mog�a normalnie �y� po tak strasznym prze�yciu. Nie do��, �e zosta�a wykorzystana i pozbawiona dzieci�stwa, to jeszcze stale jej o tym przypominali. Cho� si� stara�, nie potrafi� zrozumie� post�powania rodzic�w Alex. Nie pozwoli�by gwa�cicielowi swego dziecka unikn�� odpowiedzialno�ci, a tym bardziej nie przemilcza�by takiego faktu. Jak to mo�liwe, �e pozory staj� si� wa�niejsze od �ycia i zdrowia dziecka? Zupe�nie tego nie rozumia�.
Zamkn�� oczy i opar� g�ow� o zag��wek. Zacz�o zmierzcha�. Powinien ju� jecha� do domu, ale cho� wiedzia�, �e czeka na niego Erika, nie m�g� si� jeszcze zdoby� na to, by ruszy�. Ca�e jego z gruntu pozytywne nastawienie do �ycia zachwia�o si� w posadach. Po raz pierwszy zw�tpi�, czy w cz�owieku jest wi�cej dobra ni� z�a.
By� g��boko poruszony, a jednocze�nie zawstydzony: odczuwa� zawodow� satysfakcj�, �e kawa�ki uk�adanki z�o�y�y si� wreszcie w ca�o��. W jedno popo�udnie zdo�a� uzyska� odpowiedzi na wiele pyta�. Z drugiej strony by� sfrustrowany, bo nadal przecie� b��dzi� po omacku i nie potrafi� ustali�, kto jest morderc� Alex i Andersa. By� mo�e motywu trzeba szuka� w przesz�o�ci, a mo�e nie. Ale w to akurat nie wierzy�, bo by� to jedyny wyra�ny ��cznik mi�dzy Alex i Andersem.
Dlaczego jednak mieliby zosta� zamordowani, dlatego �e dwadzie�cia pi�� lat wcze�niej zostali zgwa�ceni? A je�li tak by�o, to dlaczego dopiero teraz? Co poruszy�o osad zalegaj�cy przez tyle lat na dnie i doprowadzi�o do dw�ch morderstw w odst�pie paru tygodni? Najgorsze, �e Patrik nie mia� poj�cia, w kt�rym kierunku p�j�� dalej.
Dzisiejsze popo�udnie przynios�o prze�om, ale dochodzenie zabrn�o w �lep� uliczk�. Patrik w�a�nie analizowa� wszystko, co robi� i czego si� dzi� dowiedzia�, gdy przypomnia� sobie, �e jest przecie� bardzo konkretny trop. Po wizycie u Carlgren�w, w zamieszaniu zwi�zanym z zawa�em Karla-Erika, zupe�nie o tym zapomnia�. Teraz poczu� ten sam zapa� co rano. Uzmys�owi� sobie, �e w�a�nie ma okazj� sprawdzi� ten trop.
W��czy� kom�rk�, zignorowa� komunikat o trzech wiadomo�ciach g�osowych i zadzwoni� do biura numer�w. Zapyta� o telefon do szpitala Sahlgrenska. Dosta� numer centrali i poprosi� o prze��czenie.
��Szpital Sahlgrenska, s�ucham.
��Dzie� dobry, nazywam si� Patrik Hedstr�m. Chcia�bym si� dowiedzie�, czy na oddziale medycyny s�dowej pracuje niejaki Robert Ek.
��Zaraz sprawdz�.
Patrik wstrzyma� oddech. Robert by� jego dawnym koleg� ze szko�y policyjnej. Po uko�czeniu studi�w zrobi� specjalizacj� z techniki �ledczej. W okresie studi�w utrzymywali o�ywione stosunki towarzyskie, ale potem kontakt si� urwa�. Patrika dosz�y pog�oski, jakoby Robert pracowa� w szpitalu Sahlgrenska, i mia� nadziej�, �e tak jest rzeczywi�cie.
��Zaraz zobaczymy. Tak, Robert Ek pracuje u nas. Po��czy� pana?
��Tak, prosz�.
Po paru sygna�ach w s�uchawce odezwa� si� znajomy g�os.
��Oddzia� medycyny s�dowej, Robert Ek, s�ucham.
��Cze��, Robban, poznajesz, kto dzwoni?
Zapad�a cisza. Patrik nie wierzy�, �e Robert mo�e go pozna� po g�osie, i ju� mia� podpowiedzie�, gdy us�ysza� okrzyk.
��Patrik Hedstr�m! Cze��, stary! Kop� lat! C� to za okazja, �e do mnie dzwonisz? To znaczy� to prawdziwa niespodzianka.
Robert wyra�nie si� z nim droczy�, a Patrik si� zawstydzi�. Zdawa� sobie spraw�, �e nie dba� o podtrzymanie przyja�ni. Robert wykazywa� zdecydowanie wi�ksz� inicjatyw�, ale zniech�ci� si�, bo Patrik nie oddzwania�. Teraz tym bardziej zrobi�o mu si� g�upio, poniewa� chcia� prosi� o przys�ug�, ale by�o za p�no, �eby si� wycofa�.
��Wiem, d�ugo si� nie odzywa�em. Tak si� jednak sk�ada, �e jestem w�a�nie na parkingu przed szpitalem i przypomnia�o mi si�, �e tu pracujesz. Wi�c pomy�la�em, �e sprawdz�, czy jeste� na miejscu, i przyjd� si� przywita�.
��No pewnie. Wchod�, fajnie, �e jeste�.
��Jak do ciebie trafi�? Gdzie pracujesz?
��W suterenie. Id� do g��wnego wej�cia, zjed� wind� na d�, potem skr�� w prawo i id� do ko�ca korytarza. Tam znajdziesz drzwi, a za tymi drzwiami jeste�my my. Zadzwo�, to ci� wpuszcz�. Bardzo si� ciesz�.
��Ja te� si� ciesz�. Widzimy si� za par� minut.
Patrikowi by�o g�upio, �e musi wykorzysta� star� znajomo��. Z drugiej strony Robert mia� wobec niego d�ug wdzi�czno�ci. Podczas studi�w Robert mieszka� ze swoj� narzeczon� Susanne, a jednocze�nie mia� gor�cy romans z kole�ank� z uczelni, Marie, kt�ra te� mia�a innego partnera. Trwa�o to prawie dwa lata i Patrikowi trudno by�oby zliczy�, ile razy ratowa� mu sk�r�. Ile razy zapewnia� mu alibi, uruchamiaj�c bogat� wyobra�ni�, kiedy Susanne dzwoni�a i pyta�a o Roberta.
Teraz, po latach, Patrik uwa�a�, �e obaj zachowywali si� niehonorowo, ale byli wtedy m�odzi i niedojrzali. Tak naprawd� imponowa�o mu, a nawet troch� zazdro�ci� Robertowi, �e ta�czy odbijanego z dwiema panienkami. W ko�cu, rzecz jasna, wszystko si� wyda�o, a Robert zosta� bez mieszkania i bez panienek. Po kilku tygodniach sypiania na kanapie u Patrika jako urodzony czaru� znalaz� sobie now� dziewczyn� z mieszkaniem.
Patrika dosz�y s�uchy nie tylko o tym, �e Robert pracuje w szpitalu Sahlgrenska, ale r�wnie�, �e jest �onaty i ma dzieci. W to akurat trudno by�o mu uwierzy�. Zaraz si� oka�e.
Kr��y� po d�ugich szpitalnych korytarzach, bo cho� opis Roberta wydawa� si� jasny, Patrikowi uda�o si� dwukrotnie zab��dzi�. W ko�cu stan�� przed w�a�ciwymi drzwiami. Zadzwoni�. Po chwili drzwi si� otworzy�y.
��Czeee��!
U�ciskali si� serdecznie, a potem obaj cofn�li si�, �eby si� sobie nawzajem przyjrze�. Patrik stwierdzi�, �e czas obszed� si� z Robertem �askawie. Mia� nadziej�, �e te� dobrze wypad�, ale na wszelki wypadek wci�gn�� brzuch i wypi�� jednocze�nie pier�.
��Wchod�, wchod�.
Robert zaprowadzi� go do pokoju wielko�ci schowka, w kt�rym ledwie mie�ci�a si� jedna osoba. Patrik usiad� po drugiej stronie biurka, naprzeciwko Roberta. Teraz m�g� mu si� przyjrze� bli�ej. Jasne w�osy mia� starannie uczesane, jak dawniej, a ubranie pod bia�ym kitlem eleganckie jak zawsze. Patrik by� zdania, �e schludno�� Roberta stanowi�a swoist� przeciwwag� dla chaosu w jego �yciu prywatnym. Zwr�ci� uwag� na zdj�cie stoj�ce na p�ce za biurkiem.
��To twoja rodzina?
Nie uda�o mu si� ukry� zdziwienia.
Robert u�miechn�� si� z dum� i wzi�� zdj�cie do r�ki.
��Tak jest, �ona Carina i dzieci: Oscar i Maja.
��W jakim s� wieku?
��Oscar ma dwa lata, Maja sze�� miesi�cy.
� �liczne. Od jak dawna jeste� �onaty?
��Od trzech lat. Kiedy� nie uwierzy�by�, �e zostan� ojcem rodziny, co?
Patrik roze�mia� si�.
��Musz� przyzna�, �e nie widzia�em ci� w tej roli.
��Ale, jak wida�, przysz�a kryska na Matyska. A co u ciebie? Pewnie ca�y wysyp dzieci?
��Zupe�nie nie tak. Jestem rozwiedziony. Nie mam dzieci. W tych okoliczno�ciach to mo�e i dobrze.
��Bardzo mi przykro.
��A� tak �le nie jest. W�a�nie szykuje si� co�, co wygl�da obiecuj�co. Zobaczymy.
��A jak to si� sta�o, �e po tylu latach wyskakujesz nagle jak diabe� z pude�ka?
Patrikowi zrobi�o si� g�upio, �e najpierw d�ugo si� nie odzywa�, a teraz przychodzi z pro�b� o przys�ug�.
��Przyjecha�em do G�teborga w s�u�bowej sprawie i przypomnia�em sobie, �e tu pracujesz. Potrzebuj� pomocy, ale niestety nie mam tyle czasu, �eby za�atwi� wszystkie formalno�ci, bo b�dzie to trwa�o ca�e tygodnie. Nie mam tyle czasu ani cierpliwo�ci.
Robert wygl�da� na zaciekawionego. Z�o�y� d�onie i czeka� na dalszy ci�g.
Patrik pochyli� si�, wyj�� z torby papier w folii i poda� Robertowi. Robert zacz�� go ogl�da� w �wietle stoj�cej na biurku lampy.
��Ten papier pochodzi z ko�onotatnika, kt�ry znalaz�em w mieszkaniu ofiary morderstwa. Wida� na nim odcisk innej zapisanej kartki, ale jest na tyle s�aby, �e da si� odczyta� jedynie cz�ciowo. Zdaje si�, �e macie sprz�t umo�liwiaj�cy odczytanie takiej kopii, prawda?
��No tak, oczywi�cie � odpar� Robert z pewnym oci�ganiem, wci�� ogl�daj�c papier w �wietle lampy.�� Ale jak sam powiedzia�e�, obowi�zuj� pewne procedury, tak�e co do kolejno�ci. Mamy pe�no spraw czekaj�cych na ekspertyz�.
��Wiem oczywi�cie, �e tak jest. Pomy�la�em tylko, �e by� mo�e da si� to szybko i �atwo sprawdzi�. By�bym bardzo wdzi�czny, gdyby� tylko zerkn�� i powiedzia�, czy da si� to odczyta�
Robert zmarszczy� czo�o, jakby si� zastanawia� nad s�owami Patrika, a potem u�miechn�� si� szelmowsko i wsta� z krzes�a.
��Bez przesady z t� biurokracj�. Przecie� to tylko par� minut. Chod�my.
Wyszed� z pokoju i poszed� przodem, prowadz�c Patrika do pokoju naprzeciwko. By�o to du�e i jasne pomieszczenie, pe�ne dziwnych sprz�t�w. Wszystko l�ni�o kliniczn� czysto�ci�. Wra�enie pot�gowa�y �nie�nobia�e �ciany i chromowane szafki i blaty. Podeszli do urz�dzenia stoj�cego w g��bi sali. Robert ostro�nie wyj�� papier z folii i umie�ci� na p�ytce. Nacisn�� guzik �on� i zapali�o si� b��kitnawe �wiat�o. Na papierze ukaza� si� wyra�nie ca�y tekst.
��Widzisz? O to ci chodzi�o?
Patrik przebieg� po nim wzrokiem.
��Na to liczy�em. Mo�esz to chwil� przytrzyma�, �ebym m�g� przepisa�?
Robert u�miechn�� si�.
��U�atwi� ci �ycie jeszcze bardziej. Ten aparat umo�liwia zrobienie zdj�cia tekstu. B�dziesz je m�g� ze sob� zabra�.
Patrik u�miechn�� si� szeroko.
��Super! Dzi�kuj�.
Po p�godzinie Patrik wyszed� z fotokopi� kartki wydartej z ko�onotatnika Andersa. Przedtem z�o�y� Robertowi uroczyst� obietnic�, �e b�dzie si� cz�ciej odzywa�. Mia� nadziej�, �e jej dotrzyma, ale niestety zna� siebie a� za dobrze.
Jecha� do domu pogr��ony w my�lach. Uwielbia� je�dzi� po ciemku. �atwiej mu si� my�la�o, gdy go otula�a aksamitna noc, z rzadka przecinana �wiat�ami nielicznych samochod�w jad�cych z przeciwka. Posk�ada� uzyskane wcze�niej informacje z tym, co odczyta� z kartki, i kiedy wje�d�a� przed dom w Tanumshede, by� pewien, �e uda�o mu si� rozwi�za� przynajmniej jedn� z m�cz�cych go zagadek.
Dziwnie si� czu�, k�ad�c si� spa� bez Eriki. To dziwne, jak szybko cz�owiek przyzwyczaja si� do przyjemnych rzeczy. Okaza�o si�, �e trudno mu si� zasypia samemu. Kiedy Erika zadzwoni�a do niego z wiadomo�ci�, �e nieoczekiwanie przyjecha�a jej siostra i b�dzie lepiej, je�li Patrik zanocuje u siebie, poczu� taki zaw�d, �e a� go to zdziwi�o. Chcia� spyta�, co si� dzieje, ale domy�li� si�, �e Erika nie mo�e rozmawia�. Powiedzia� tylko, �e jutro si� odezwie i �e t�skni.
My�li o Erice i o tym, co ma do zrobienia jutro, nie dawa�y mu zasn��. Mia� przed sob� d�ug� noc.
Okazja do rozmowy nadarzy�a si� dopiero wieczorem, kiedy dzieci zasn�y. Erika szybko rozmrozi�a gotowe danie, bo Anna powinna zje�� co� gor�cego. Jej samej te� burcza�o w brzuchu, bo z tego wszystkiego r�wnie� zapomnia�a co� zje��.
Ale Anna nie tyle jad�a, ile grzeba�a widelcem na talerzu. Erika tak jak dawniej zaniepokoi�a si� o m�odsz� siostr�. Chcia�aby, jak kiedy�, gdy by�y ma�e, utuli� Ann�, zapewni�, �e wszystko b�dzie dobrze, i poca�owa� bol�ce miejsce, �eby b�l znikn��. S� jednak doros�e, a problem Anny to sprawa znacznie powa�niejsza. Wobec tego problemu Erika czu�a si� ca�kowicie bezradna i bezsilna. Po raz pierwszy siostra wyda�a jej si� kim� obcym. Czu�a si� niezr�cznie i nie wiedzia�a, jak z ni� rozmawia�. Czeka�a w milczeniu, a� Anna zrobi pierwszy krok. Nast�pi�o to dopiero po d�u�szej chwili.
��Nie wiem, co robi�. Co b�dzie ze mn� i z dzie�mi? Gdzie si� podziejemy? Z czego b�d� �y�? Tyle lat siedzia�am w domu, nic nie umiem.
Anna zacisn�a d�onie na blacie sto�u, jakby fizycznie chcia�a zapanowa� nad sytuacj�.
��Powoli, nie wszystko naraz. Wszystko si� u�o�y, tylko trzeba si� do tego zabra� powoli. Mo�esz tu zosta� z dzie�mi, jak d�ugo zechcesz. To jest r�wnie� tw�j dom, prawda?
Pozwoli�a sobie na lekki u�miech i ku jej rado�ci Anna r�wnie� si� u�miechn�a. A potem otar�a nos wierzchem d�oni i zacz�a w zamy�leniu skuba� obrus.
��Nie mog� sobie wybaczy�, �e dopu�ci�am, �eby sprawy zasz�y tak daleko. Jak ja mog�am pozwoli�, �eby Lucas zrobi� krzywd� Emmie?
La�o jej si� z nosa. Si�gn�a po chusteczk�.
��Dlaczego do tego dopu�ci�am? Przecie� w g��bi duszy wiedzia�am, �e to si� stanie, ale wola�am zamkn�� oczy, bo tak mi by�o wygodniej.
��Anno, akurat w tej sprawie mam stuprocentow� pewno��. �wiadomie nigdy nie pozwoli�aby� zrobi� dzieciom krzywdy.
Erika si�gn�a przez st� i chwyci�a przera�liwie chud� r�k� Anny. Ko�ci d�oni mia�a kruche jak ptak, a� strach by�o �cisn�� mocniej.
��Sama nie rozumiem, jak to si� dzieje, �e cho� tak post�pi�, nadal go kocham. Trwa to od tak dawna, �e ta mi�o�� sta�a si� cz�ci� mnie. Nie potrafi� si� jej wyzby�. Chcia�abym j� dos�ownie wyci�� z siebie, bo czuj� si� przez to odra�aj�ca i brudna.
Drug� dr��c� r�k� po�o�y�a na piersi.
��Anno, to normalne, nie ma si� czego wstydzi�. Powinna� teraz pomy�le� o sobie i zadba� o siebie.
Umilk�a.
��Ale jedn� rzecz musisz zrobi�. Musisz z�o�y� na niego doniesienie na policj�.
��Nie, Eriko, nie mog�.
�zy p�yn�y jej po policzkach, po podbr�dku i kapa�y na obrus, zostawiaj�c mokre plamki.
��Anno, musisz. Nie mo�e mu to uj�� p�azem. Nawet mi nie m�w, �e zgadzasz si�, �eby nie poni�s� konsekwencji tego, �e niemal z�ama� r�k� w�asnej c�rce!
��Nie, no tak, zreszt� nie wiem. Nie umiem teraz my�le� jasno. Czuj�, jakbym mia�a w g�owie wat�. Nie mam si�y, mo�e p�niej.
��Nie, Anno, p�niej b�dzie za p�no. Musisz to zrobi� teraz! Pojad� z tob� do komisariatu. Pami�taj, musisz to zrobi�. Nie tylko dla dzieci, r�wnie� dla siebie.
��Nie wiem, czy dam rad�.
��A ja wiem, �e dasz. W odr�nieniu od nas Emma i Adrian maj� kochaj�c� mam�, gotow� dla nich na wszystko.
W g�osie Eriki zabrzmia�o rozgoryczenie.
Anna westchn�a.
��Prosz� ci�, daj sobie z tym spok�j. Ja ju� dawno pogodzi�am si� z tym, �e mia�y�my w�a�ciwie tylko tat�, i przesta�am si� zastanawia�, dlaczego tak by�o. Co mo�emy wiedzie�? Mo�e mama nie chcia�a mie� dzieci? A mo�e by�y�my inne, ni�by chcia�a? Nigdy si� tego nie dowiemy i nie ma co tego wa�kowa�. Ja i tak mia�am dobrze, bo mia�am ciebie. Nigdy ci tego nie m�wi�am, ale zdaj� sobie spraw�, ile dla mnie zrobi�a� i ile znaczy�a� w okresie dorastania. Ty nie mia�a� nikogo, kto w zast�pstwie mamy zaj��by si� tob�. Ale prosz� ci�, nie piel�gnuj w sobie tego �alu. My�lisz, �e nie widzia�am, jak si� wycofywa�a�, gdy poznawa�a� kogo� i sprawa zaczyna�a by� powa�na? Na wszelki wypadek, �eby ci� przypadkiem nie zrani�. Eriko, przesta� rozpami�tywa� przesz�o��. Wydaje mi si�, �e w twoim �yciu zdarzy�o si� co� naprawd� fajnego, wi�c tego nie zepsuj. Chcia�abym kiedy� zosta� cioci�.
Obie roze�mia�y si� przez �zy. Erika musia�a wytrze� serwetk� nos. Powietrze by�o a� g�ste od emocji. Prze�ywa�y co� w rodzaju duchowych porz�dk�w. Tyle by�o dot�d rzeczy niewypowiedzianych, tyle kurzu po k�tach. Obie czu�y, �e pora posprz�ta�.
Przegada�y ca�� noc, a� do �witu. Dzieci spa�y d�u�ej ni� zwykle, a gdy Adrian w ko�cu da� zna� krzykiem, �e nie �pi, Erika zaofiarowa�a si�, �e do po�udnia zaopiekuje si� dzie�mi, aby Anna mog�a si� przespa�.
Zrobi�o jej si� lekko na duszy. Nie zapomnia�a o Emmie i o tym, co jej si� przydarzy�o, ale ul�y�o jej, bo powiedzia�y sobie z Ann� wiele rzeczy, kt�re powinny wypowiedzie� dawno temu. R�wnie� nieprzyjemnych, cho� koniecznych. Erika by�a zaskoczona, �e Anna potrafi j� tak �atwo przejrze�. Musia�a przyzna�, �e nie docenia�a m�odszej siostry, a nawet traktowa�a j� lekcewa��co, jak du�e, nieodpowiedzialne dziecko. Ucieszy�a si�, gdy si� przekona�a, jaka jest naprawd�.
Porozmawia�y te� o Patriku. Erika postanowi�a do niego zadzwoni�. Wybra�a numer domowy, a gdy nie odebra�, zadzwoni�a na kom�rk�. Na r�ku trzyma�a Adriana. Telefonowanie by�o sporym wyzwaniem, poniewa� ma�y by� zachwycony fantastyczn� zabawk� i uparcie usi�owa� j� Erice zabra�. Patrik odebra� ju� po pierwszym sygnale. Erika zapomnia�a o zm�czeniu.
��Cze��, kochanie.
��Bardzo lubi�, kiedy tak do mnie m�wisz.
��Co s�ycha�?
��Dzi�kuj�, mamy tu kryzys rodzinny. Powiem ci, jak si� zobaczymy. Sporo si� wydarzy�o i przegada�y�my z Ann� ca�� noc. Teraz pilnuj� dzieci, �eby mog�a si� troch� przespa�.
Patrik us�ysza� w s�uchawce, �e st�umi�a ziewni�cie.
��Zm�czona jeste�?
��Tak. Jak nie wiem co, ale Anna potrzebuje snu bardziej ode mnie, wi�c posiedz� z dzie�mi. S� za ma�e, �eby same si� sob� zaj��.
Jakby na potwierdzenie Adrian zamrucza�.
Patrik zdecydowa� si� w jednej chwili.
��Mam inny pomys�.
��Czy�by? Przywi�za� dzieci do por�czy schod�w?�� Erika za�mia�a si�.
��Ja przyjad� ich popilnowa�.
Erika za�mia�a si� z niedowierzaniem.
��Ty? Dzieci popilnujesz?
Patrik poczu� si� ura�ony.
��Chcesz powiedzie�, �e nie potrafi�? Skoro mog�em sam jeden obezw�adni� dw�ch w�amywaczy, bez problemu poradz� sobie z dwiema ma�ymi os�bkami. A mo�e nie masz do mnie zaufania?
Erika westchn�a teatralnie.
��Mo�e i sobie poradzisz. Ale ostrzegam, maj� niespo�yte si�y. Jeste� pewien, �e dotrzymasz im kroku? Mam na my�li tw�j podesz�y wiek.
��Spr�buj�. Na wszelki wypadek zabior� leki nasercowe.
��No dobrze, propozycja przyj�ta. Kiedy b�dziesz?
��Zaraz. Mia�em spraw� we Fj�llbace i w�a�nie min��em plac do minigolfa, wi�c b�d� za jakie� pi�� minut.
Gdy wysiad� z samochodu, Erika ju� na niego czeka�a w drzwiach. Trzyma�a na r�ku puco�owatego ch�opczyka z wielkim zapa�em machaj�cego r�czk�. Za nimi, ss�c kciuk, sta�a ledwie widoczna dziewczynka. Drug� r�czk�, zagipsowan�, trzyma�a na temblaku. Patrik nie zna� przyczyny nag�ego pojawienia si� Anny, ale zwa�ywszy na to, co Erika opowiada�a o szwagrze, widok Emmy wzbudzi� w nim nieprzyjemne podejrzenia. Nie pyta�. W odpowiednim momencie Erika mu opowie.
Przywita� si� po kolei z ca�� tr�jk�. Erice da� buziaka, Adriana pog�aska� po policzku, a potem przykucn��, �eby przywita� si� z Emm�. By�a bardzo powa�na. Chwyci� zdrow� r�czk� i powiedzia�:
��Cze��, mam na imi� Patrik. A ty?
Odpowiedzia�a z pewnym oci�ganiem:
��Emma.
Kciuk natychmiast wr�ci� do buzi.
��Ona si� jeszcze rozrusza.
Erika przekaza�a Adriana Patrikowi i zwr�ci�a si� do Emmy:
��Mama i ciocia Erika musz� troch� pospa�. Patrik was popilnuje, zgoda? On jest moim przyjacielem. Jest bardzo, bardzo mi�y. A jak ty b�dziesz bardzo, ale to bardzo grzeczna, Patrik da ci loda z zamra�arki.
Emma spojrza�a nieufnie na Erik�, ale lody by�y tak nieodpart� pokus�, �e skin�a g�ow�.
��W takim razie zostawiam was. Na razie. Prosz�, zadbaj, �eby prze�y�y, dop�ki si� nie obudz�.
Erika znikn�a na schodach, a Patrik zwr�ci� si� do Emmy, kt�ra nadal przygl�da�a mu si� nieufnie:
��No to jak? Zagramy w szachy? Nie? A co powiesz na lody na �niadanie? Widz�, �e to ci si� podoba. Dobra. Kto dobiegnie do lod�wki ostatni, dostanie zamiast lod�w marchewk�.
Anna budzi�a si� powoli. Mia�a wra�enie, �e �pi od stu lat, istna �pi�ca Kr�lewna. Otworzy�a oczy i w pierwszej chwili nie mog�a si� zorientowa�, gdzie jest. Spojrza�a na znajome tapety swojego dawnego pokoju i wtedy ca�ym ci�arem spad�o na ni� wspomnienie ostatnich wydarze�. Usiad�a na ��ku. Dzieci! Po chwili us�ysza�a dochodz�ce z parteru radosne okrzyki Emmy i przypomnia�a sobie, �e Erika obieca�a popilnowa� dzieci. Postanowi�a jeszcze pole�e� w ciep�ym ��ku. Je�li wstanie, b�dzie musia�a zacz�� dzia�a�, a tak zafunduje sobie jeszcze kilka minut ucieczki od rzeczywisto�ci.
Po chwili zacz�o do niej dociera�, �e w�r�d dobiegaj�cych z do�u �miech�w Emmy i Adriana s�ycha� g�os, kt�ry nie nale�y do Eriki. Przerazi�a si�, �e to Lucas, ale zaraz zda�a sobie spraw�, �e Erika pr�dzej zastrzeli�aby go na miejscu, ni� wpu�ci�a do domu. Zacz�a si� domy�la�, kto to jest. Zakrad�a si� na palcach na schody i wyjrza�a przez balustrad�. Salon wygl�da�, jakby przeszed� przez niego huragan. Z poduszek kanapy, czterech krzese� i koca powsta� namiot, a po ca�ej pod�odze wala�y si� klocki Adriana. Na stole le�a�o mn�stwo papierk�w po lodach. Anna mia�a nadziej�, �e to Patrik oka�e si� tym amatorem lod�w, ale zaraz zrozumia�a, �e nie ma co liczy�, �eby jej c�rka zjad�a kolacj�, nie m�wi�c o obiedzie. Tymczasem c�rka siedzia�a na ramionach sympatycznie wygl�daj�cego, ciemnow�osego i ciemnookiego m�czyzny. Za�miewa�a si�, a wt�rowa� jej Adrian, le��cy w samej pieluszce na kocu na pod�odze. Wida� by�o, �e Patrik bawi si� najlepiej z ca�ej tr�jki. Na zawsze zapewni�o mu to sympati� Anny.
Wsta�a i chrz�kn�a, by zwr�ci� uwag� zabawowicz�w.
��Mamo, zobacz, mam konika.
Emma chcia�a pokaza�, �e ma w�adz� nad �konikiem�, i poci�gn�a go mocno za w�osy, nie zwa�aj�c na �agodne protesty Patrika.
��Emmo, b�d� dobra dla konika, bo wi�cej na nim nie poje�dzisz.
Ta uwaga zastanowi�a ma�� amazonk�. Na wszelki wypadek zdrow� r�czk� poklepa�a grzyw� Patrika.
��Witaj, Anno. Kop� lat.
��Rzeczywi�cie, kop� lat. Mam nadziej�, �e moje dzieci ci� nie wyko�czy�y.
��Ale� sk�d, by�o fantastycznie.�� Na chwil� spowa�nia�. � Bardzo uwa�a�em na jej r�czk�.
��Jestem o to zupe�nie spokojna. Widz�, �e Emma ma si� znakomicie. Erika �pi?
��Tak. Rozmawia�am z ni� rano przez telefon. Wydawa�a si� zm�czona, wi�c zaproponowa�em, �e si� w��cz�.
��I to z jakim powodzeniem!
��No tak, chocia� narobili�my ba�aganu. Mam nadziej�, �e Erika nie b�dzie na mnie z�a o ten rozgardiasz.
Ann� rozbawi�a jego mina. Jakby Erika ju� pr�bowa�a go dyscyplinowa�.
��Posprz�tamy razem, ale musz� si� najpierw napi� kawy. Mo�e te� si� napijesz?
Pili kaw� i gaw�dzili jak starzy przyjaciele. Droga do serca Anny prowadzi�a przez dzieci, a uwielbienie Emmy, kt�ra nawet na moment nie odst�powa�a Patrika, nie pozostawia�o �adnych w�tpliwo�ci. Anna prosi�a, �eby Emma da�a mu odpocz��, ale Patrikowi zupe�nie to nie przeszkadza�o. Erika pojawi�a si� zaspana godzin� p�niej. Przez ten czas Anna zd��y�a si� dowiedzie� o Patriku wszystkiego, od rozmiaru but�w pocz�wszy, na przyczynach rozpadu jego ma��e�stwa sko�czywszy. Kiedy Patrik w ko�cu oznajmi�, �e musi i��, zaprotestowa�y wszystkie trzy. Adrian zapewne te� by si� do�o�y�, gdyby nie usn�� ze zm�czenia.
Kiedy Patrik odje�d�a�, Anna spojrza�a na Erik� szeroko otwartymi oczami.
��Booo�e, taki facet to marzenie ka�dej te�ciowej. S�uchaj, mo�e ma m�odszego brata?
Erika si� u�miechn�a.
Patrik od kilku godzin odk�ada� spraw�, kt�ra nie da�a mu spa� ostatniej nocy. Niecz�sto si� zdarza�o, �eby z tak� niech�ci� podchodzi� do zadania, kt�re � o czym dobrze wiedzia� � nale�a�o do jego obowi�zk�w. Zna� ju� sprawc� jednego z dw�ch morderstw, ale wcale go to nie cieszy�o.
Jecha� powoli z S�lvik w kierunku centrum. Chcia� jecha� jak najd�u�ej, ale mia� niedaleko, znalaz� si� na miejscu wcze�niej. Postawi� samoch�d na parkingu ko�o sklepu spo�ywczego i ostatni odcinek przeszed� piechot�. Dom sta� na g�rce, przy jednej z ulic schodz�cych stromo a� do szop na �odzie nad sam� wod�. By� to �adny, stary dom, cho� s�dz�c po wygl�dzie, zaniedbywany od wielu lat. Patrik odetchn�� g��boko i zapuka�. Od tej chwili liczy� si� wy��cznie profesjonalizm. Nie ma miejsca na emocje, jest policjantem wykonuj�cym swoj� prac� niezale�nie od tego, jak si� z tym czuje.
Vera otworzy�a niemal natychmiast. Spojrza�a pytaj�co, ale zaraz si� odsun�a i wpu�ci�a go do �rodka. Posz�a przodem do kuchni i oboje usiedli przy stole. Nie zapyta�a, o co chodzi. Patrik pomy�la�, �e ju� wie. Tak czy inaczej, powinien w mo�liwie naj�agodniejszej formie powiedzie�, co ma do powiedzenia.
Patrzy�a na niego spokojnie. Tylko ciemne obw�dki wok� oczu �wiadczy�y o tym, �e cierpi. Przed ni� na stole le�a� stary album ze zdj�ciami. Patrik domy�la� si�, �e gdyby go otworzy�, zobaczy�by zdj�cia Andersa z dzieci�stwa. By�o mu przykro przychodzi� do matki pogr��onej w �a�obie, tym bardziej �e od �mierci syna min�o zaledwie par� dni, ale wiedzia�, �e musi zapomnie� o odruchach serca i skupi� si� na ustalaniu prawdy o �mierci Andersa.
��Prosz� pani, okoliczno�ci naszego poprzedniego spotkania by�y bardzo przykre. Chcia�bym zacz�� od wyraz�w wsp�czucia w zwi�zku ze �mierci� syna.
Vera skin�a g�ow�, czekaj�c na dalszy ci�g.
��Zdaj� sobie spraw�, �e jest pani bardzo ci�ko, ale musz� wyja�ni� wszystkie okoliczno�ci. Mam nadziej�, �e pani to rozumie.
M�wi� powoli i wyra�nie, jak do dziecka, cho� sam nie wiedzia� dlaczego. Bardzo chcia�, �eby naprawd� zrozumia�a.
��Przyj�li�my za�o�enie, �e Anders zosta� zamordowany. Szukali�my nawet zwi�zku mi�dzy jego �mierci� i zamordowaniem Alexandry Wijkner, z kt�r� � jak wiedzieli�my � wiele go ��czy�o. Nie znale�li�my jednak �adnych �lad�w domniemanego mordercy i nie zdo�ali�my ustali�, w jaki spos�b morderstwo zosta�o dokonane. Szczerze m�wi�c, brali�my pod uwag� r�ne ewentualno�ci, ale nie uda�o nam si� ustali� przebiegu wydarze�. Ale p�niej w mieszkaniu Andersa znalaz�em to.
Patrik po�o�y� przed ni� fotokopi�. Na twarzy Very pojawi� si� wyraz zdziwienia. Kilka razy spojrza�a na Patrika, na papier, podnios�a go, odwr�ci�a, przesun�a palcami po literach. Wreszcie ze zdumion� min� po�o�y�a go na stole.
��Gdzie pan to znalaz�? � zapyta�a g�osem ochryp�ym ze smutku.
��W mieszkaniu Andersa. Jest pani zdziwiona, bo my�la�a pani, �e zabra�a jedyny egzemplarz listu, prawda?
Skin�a g�ow�. Patrik m�wi� dalej:
��W�a�ciwie tak by�o. Ale znalaz�em ko�onotatnik, w kt�rym Anders pisa� ten list, i kartk�, na kt�rej zosta� odcisk. To w�a�nie to.
Vera u�miechn�a si� ironicznie.
��Nie pomy�la�am o tym. Spryciarz z pana, �e pan na to wpad�.
��Wydaje mi si�, �e mniej wi�cej wiem, co si� zdarzy�o, ale chcia�bym, �e pani opowiedzia�a to w�asnymi s�owami.
Przez chwil� obraca�a w r�ku papier. Czubkami palc�w przesuwa�a po literach, jakby czyta�a pismo dla niewidomych. Westchn�a g��boko. Po chwili postanowi�a odpowiedzie� na uprzejm�, lecz zdecydowan� pro�b� Patrika.
��Przysz�am do Andersa z zakupami. Drzwi, jak prawie zawsze, nie by�y zamkni�te na klucz, wi�c zawo�a�am tylko od progu i wesz�am. By�o cicho. Od razu go zobaczy�am. Na ten widok serce mi stan�o w piersi, jakby przesta�o bi�. Ko�ysa� si� lekko, jak na wietrze, cho� wiedzia�am, �e to przecie� niemo�liwe.
��Dlaczego nie wezwa�a pani policji albo pogotowia?
Wzruszy�a ramionami.
��Nie wiem. W pierwszej chwili chcia�am go �ci�ga�, ale jak wesz�am do pokoju, zobaczy�am, �e jest za p�no. M�j synek ju� nie �y�.
Po raz pierwszy g�os jej zadr�a�, ale prze�kn�a �lin�. Po chwili zacz�a m�wi� dalej, ze spokojem, kt�ry sprawia� do�� niesamowite wra�enie.
��Ten list znalaz�am w kuchni. Czyta� pan, wi�c wie pan, co w nim jest. Nie chcia� �y�. To by�o jedno nieko�cz�ce si� cierpienie i nie mia� ju� si� walczy�. Nie mia� powodu trwa�. Przesiedzia�am w tej kuchni godzin�, mo�e dwie, sama nie wiem. Schowa�am list do torebki, to by� moment. Potem jeszcze odstawi�am na miejsce sto�ek, na kt�ry wszed�, �eby wsun�� g�ow� w p�tl�.
��Ale dlaczego? Po co pani to zrobi�a?
Spojrzenie mia�a spokojne, ale s�dz�c po dr�eniu r�k, by� to spok�j pozorny. Patrik nie umia� wyobrazi� sobie koszmaru, jakim musia� by� dla matki widok powieszonego syna, z wywalonym sinym j�zykiem i wytrzeszczonymi oczami. Nawet dla niego by�o to przera�aj�ce, a co dopiero dla matki, kt�rej ten widok zostanie w pami�ci do ko�ca �ycia.
��Chcia�am go ochroni� przed kolejnym upokorzeniem. Tyle lat ludzie patrzyli na niego z pogard�, wytykali palcami, wy�miewali. Zadzierali nosa i czuli si� lepsi. A co by dopiero powiedzieli na wie��, �e si� powiesi�? Chcia�am mu oszcz�dzi� wstydu i wydawa�o mi si�, �e mog� to zrobi� tylko w ten spos�b.
��Ci�gle nie rozumiem. Dlaczego samob�jstwo mia�oby by� czym� gorszym ni� morderstwo?
��Za m�ody pan jest, �eby to zrozumie�. Tu, na wybrze�u, ludzie maj� samob�jc�w w g��bokiej pogardzie. Nie chcia�am, �eby tak m�wili o moim synku. Wystarczy, �e obrzucali go b�otem przez tyle lat.
W g�osie Very zabrzmia� stalowy ton. Tyle lat stara�a si� os�ania� syna, pomaga� mu, wi�c ta ch�� ochrony Andersa, nawet po �mierci, na sw�j spos�b by�a naturalna. Ale Patrik nadal nie rozumia� jej post�powania.
Vera si�gn�a po album le��cy na stole i roz�o�y�a go, �eby mogli ogl�da� razem. S�dz�c po strojach, zdj�cia by�y robione w latach siedemdziesi�tych. Ze wszystkich lekko po��k�ych fotografii wyziera�a roze�miana, beztroska buzia Andersa.
��Prawda, jaki by� z niego �adny ch�opak � powiedzia�a rozmarzonym tonem, przesuwaj�c palcem po zdj�ciach.
Patrik patrzy� z zainteresowaniem. Nie do wiary, �e to ta sama osoba. Zapami�ta� Andersa jako wrak cz�owieka. Dobrze, �e ch�opczyk z tych zdj�� nie wiedzia�, jaki los go czeka. Zainteresowa�o go szczeg�lnie jedno. Obok Andersa, siedz�cego na kolarz�wce, sta�a chuda jasnow�osa dziewczynka. Patrzy�a nie�mia�o spod grzywki, a na buzi mia�a cie� u�miechu.
��To przecie� Alex?
��Tak � odpowiedzia�a kr�tko.
��Cz�sto si� razem bawili w dzieci�stwie?
��Niezbyt, ale zdarza�o si�. W ko�cu chodzili do jednej klasy.
Patrik wszed� na grz�ski grunt. Kolejne kroki musia� stawia� bardzo ostro�nie.
��S�ysza�em, �e przez pewien czas uczy� ich Nils Lorentz.
Vera spojrza�a na niego badawczo.
��Mo�liwe. To by�o tak dawno.
��Z tego, co s�ysza�em, ludzie gadali o Nilsie Lorentzu. Tak�e po jego zagini�ciu.
��Tutejsi ludzie wygaduj� r�ne rzeczy, wi�c i o nim mogli plotkowa�.
Patrik dotkn�� j�trz�cej rany, ale nie m�g� na tym poprzesta�.
��Rozmawia�em z rodzicami Alex. Ujawnili pewne fakty dotycz�ce Nilsa Lorentza. Tak�e Andersa.
��Ach tak.�� Vera nie zamierza�a mu niczego u�atwia�.
��Wed�ug nich Nils Lorentz wykorzystywa� Alex, a tak�e Andersa.
Vera siedzia�a sztywno na samym brzegu krzes�a. Nic nie odpowiedzia�a, cho� stwierdzenie Patrika by�o w istocie pytaniem. Postanowi� cierpliwie poczeka�. Vera walczy�a ze sob� przez chwil�. Zamkn�a album i wsta�a.
��Nie chc� rozmawia� o dawnych dziejach. Prosz�, �eby pan sobie poszed�. Wiecie, gdzie mnie szuka�, je�li policja zechce mi zrobi� spraw� za to, co zrobi�am po �mierci Andersa, ale nie b�d� wam pomaga� w wyci�ganiu na �wiat�o dzienne tego, co powinno pozosta� pogrzebane.
��Jeszcze tylko jedno pytanie: czy kiedykolwiek rozmawia�a pani o tym z Alexandr�? Jak si� dowiedzia�em, chcia�a si� rozliczy� z przesz�o�ci�, wi�c by�oby naturalne, gdyby z pani� rozmawia�a.
��A pewnie. By�am u niej w domu, jaki� tydzie� przed jej �mierci�. S�ucha�am tych jej naiwnych pomys��w, �e trzeba rozprawi� si� z przesz�o�ci�, wyci�gn�� trupy z szafy i tak dalej. Takie tam modne bzdury. Ludzie maj� dzi� mani�, �eby publicznie pra� brudy, �e niby ods�anianie tajemnic i w�asnych grzech�w wychodzi na zdrowie. Ale pewne sprawy powinny pozosta� prywatne. I to jej powiedzia�am. Nie wiem, czy mnie pos�ucha�a, mam nadziej�, �e tak. W przeciwnym razie tylko niepotrzebnie nabawi�am si� u niej zapalenia p�cherza, bo zimno mia�a jak w psiarni.
Vera da�a do zrozumienia, �e na tym ko�czy rozmow�, i ruszy�a do drzwi. Otworzy�a i po�egna�a si� sztywno.
Znalaz�szy si� na mrozie, Patrik naci�gn�� czapk� na uszy i w�o�y� grube r�kawice. Mimo to z zimna przest�powa� z nogi na nog�. W ko�cu dla rozgrzewki zacz�� przytupywa�, a potem ra�no ruszy� do samochodu.
Po tej rozmowie wiedzia� tyle, �e Vera jest osob� skomplikowan�, z zupe�nie innego pokolenia, cho� i ze swoim si� nie zgadza�a w podej�ciu do wielu spraw. Przez ca�e lata utrzymywa�a siebie i syna. A potem ratowa�a go, gdy ju� by� doros�y i powinien sam sobie radzi�. W pewnym sensie by�a kobiet� wyzwolon�, bo poradzi�a sobie bez m�czyzny, ale kr�powa�y j� zasady obowi�zuj�ce kobiety z jej pokolenia. M�czyzn zreszt� te�. Patrik �ywi� dla niej co� w rodzaju niech�tnego podziwu. By�a osob� siln�, skomplikowan� i znios�a wi�cej, ni� powinno przypada� na jednego cz�owieka.
Patrik nie by� pewien, jakie mog� by� konsekwencje jej pr�by upozorowania morderstwa. B�dzie musia� z�o�y� prze�o�onym raport w tej sprawie, ale nie umia� przewidzie�, co b�dzie dalej. Gdyby to od niego zale�a�o, spojrza�by na to przez palce, ale nie m�g�by obieca�, �e tak b�dzie. Zgodnie z prawem powinno jej si� postawi� zarzut utrudniania dochodzenia, ale Patrik mia� nadziej�, �e do tego nie dojdzie. Trudno, polubi� Ver� za jej waleczno��. Nie ma teraz zbyt wielu takich ludzi.
Wsiad� do samochodu i w��czy� kom�rk�. Okaza�o si�, �e ma nagran� wiadomo�� od Eriki, kt�ra w imieniu trzech pa� i malutkiego pana wyrazi�a nadziej�, �e Patrik zje z nimi kolacj�. Spojrza� na zegarek. By�a ju� pi�ta. Uzna� wi�c, �e �eby jecha� do komisariatu, jest za p�no, a do domu nie ma po co. Przedtem jednak zadzwoni� do Anniki i opowiedzia� kr�tko, co za�atwi�. Pomin�� niekt�re szczeg�y. Zostawi� je sobie na rozmow� oko w oko z Mellbergiem. Przede wszystkim chcia� unikn�� nieporozumienia. Mellberg m�g�by, dla zaspokojenia w�asnych ambicji, zarz�dzi� wielk� akcj�.
Jad�c do Eriki, Patrik wr�ci� my�lami do morderstwa Alex. Irytowa�o go, �e kolejny trop okaza� si� fa�szywy. Dwa morderstwa to dwa razy wi�ksza szansa, �e sprawca pope�ni b��d. Tymczasem znalaz� si� zn�w w punkcie wyj�cia i po raz pierwszy pomy�la�, �e mo�e nie uda mu si� znale�� mordercy Alex, cho� tak bardzo si� stara. Zrobi�o mu si� przykro, bo mia� wra�enie, jakby pozna� Alex lepiej ni� inni. G��boko go poruszy�o wszystko, czego si� dowiedzia� o jej dzieci�stwie i p�niejszym �yciu.
Trzeba b�dzie pogodzi� si� z pora�k�. Zabrn�� w �lep� uliczk� i nie wie, gdzie szuka� dalej. Za chwil� spotka si� z Erik� i jej siostr� oraz z dzie�mi. Tego w�a�nie potrzebowa�. Czu� si� kompletnie przyt�oczony cudzymi nieszcz�ciami.
Mellberg niecierpliwie b�bni� palcami o blat biurka. Gdzie ten smarkacz si� podziewa? My�li, �e to przedszkole? �e mo�e przychodzi� i wychodzi�, kiedy mu si� podoba? Wprawdzie jest sobota, ale myli si�, je�li uwa�a, �e mo�e sobie wzi�� wolne, kiedy sprawa jest niezamkni�ta. Ju� on go pozbawi z�udze�. W jego komisariacie obowi�zuj� czytelne regu�y, �elazna dyscyplina i jasno wyznaczona hierarchia. Tak ma ta�czy�, jak mu zagra Mellberg, bo co jak co, ale ma zdolno�ci przyw�dcze. Matka m�wi�a mu zawsze, �e wyro�nie na wielkiego cz�owieka. Dlatego nie zw�tpi�, �e jego doskona�e kwalifikacje zostan� wcze�niej czy p�niej docenione. Musia� jednak przyzna�, �e przysz�o mu czeka� d�u�ej, ni� si� z mamusi� spodziewali.
Z�o�ci� si� tym bardziej, �e dochodzenie si� zaci�o. Ju� zwietrzy� szans� na sukces, ale nie ma na co liczy�, dop�ki ci marni pracownicy nie przynios� czego� w z�bach. R�wnie dobrze o awans albo przeniesienie m�g�by wy� do ksi�yca. Wa�konie jedne, prowincjonalne gliny, do w�asnej dupy nie trafi�, cho�by mieli do pomocy obie r�ce i latark� na dodatek. Do tej pory pewne nadzieje wi�za� z tym Hedstr�mem, ale wygl�da na to, �e i na nim si� zawiedzie. Nie odezwa� si� po wyprawie do G�teborga, wi�c pewnie oka�e si�, �e jej wynik to same koszty. Ju� dziesi�� po dziewi�tej, a Hedstr�ma ani �ladu.
��Annika!
Krzykn�� w kierunku otwartych drzwi gabinetu i rozz�o�ci� si� jeszcze bardziej, bo min�a prawie ca�a minuta, zanim si� przytelepa�a.
��O co chodzi?
��Nie wiesz, co si� dzieje z Hedstr�mem? Wyleguje si� jeszcze w ��ku czy co?
��Nie s�dz�. Dzwoni�, �e mia� k�opot z uruchomieniem samochodu, ale ju� jedzie.
Spojrza�a na zegarek.
��B�dzie za jaki� kwadrans.
��Co jest, a piechot� nie �aska i�� do pracy?
Annika nie odpowiedzia�a. Mellberg spostrzeg� ze zdziwieniem, �e u�miecha si� p�g�bkiem.
��Chyba nie by� w domu.
��To gdzie by�?
��Sam go zapytaj � odpowiedzia�a Annika, odwr�ci�a si� i posz�a do swego pokoju.
Mellberg rozz�o�ci� si� na my�l, �e Patrik istotnie mo�e mie� wa�ny pow�d, �eby si� sp�ni�. A nie m�g�by przezornie zostawi� sobie marginesu na wypadek awarii samochodu?
Kwadrans p�niej Patrik wszed� do jego pokoju. Zapuka� delikatnie w otwarte drzwi. By� zasapany, policzki mia� zaczerwienione i wygl�da� na bardzo zadowolonego, chocia� kaza� na siebie czeka� w�asnemu szefowi niemal p� godziny.
��Co ty sobie wyobra�asz, �e tu si� pracuje na p� etatu? Gdzie si� wczoraj podziewa�e�? Przecie� do G�teborga pojecha�e� przedwczoraj, prawda?
Patrik usiad� na krze�le dla interesant�w i spokojnie odpowiedzia� na zaczepne pytania Mellberga.
��Przepraszam za sp�nienie. Samoch�d nie chcia� rano zapali�. Uruchomienie go zabra�o mi przesz�o p� godziny. Rzeczywi�cie, w G�teborgu by�em przedwczoraj i pomy�la�em, �e opowiem o tym, a potem przejd� do wczorajszego dnia.
Mellberg wyburcza� co� na zgod�, a Patrik opowiedzia� mu, czego si� dowiedzia� na temat dzieci�stwa Alex. Nie pomin�� nawet najohydniejszych szczeg��w. Na wie��, �e Julia jest c�rk� Alex, Mellberg ze zdziwienia rozdziawi� usta, a wszystkie podbr�dki zjecha�y mu na klatk� piersiow�. Czego� podobnego jeszcze nie s�ysza�. Patrik opowiedzia� r�wnie� o zawale Karla-Erika i o tym, jak pojecha� karetk� do szpitala, a potem o tym, co mu si� uda�o odczyta� z odcisku listu na kartce znalezionej w mieszkaniu Andersa. Wyja�ni�, �e przed samob�jstwem Anders napisa� list po�egnalny, a nast�pnie przeszed� do tego, co i dlaczego robi� wczoraj. Mellberg jak nigdy milcza�, wi�c Patrik podsumowa�:
��Tak wi�c jedno z naszych dw�ch morderstw okaza�o si� samob�jstwem, a je�li chodzi o to pierwsze, nadal nie znamy ani sprawcy, ani motywu. Wydaje mi si�, �e ma to zwi�zek z tym, co opowiedzieli rodzice Alexandry, ale nie mam na to �adnych dowod�w. Powiedzia�em wszystko, co wiem. Ma pan jaki� pomys�, co dalej?
Mellberg odzyska� rezon dopiero po chwili.
��Rzeczywi�cie nies�ychana historia. Osobi�cie postawi�bym raczej na tego go�cia, z kt�rym romansowa�a na boku, ni� na te starocie sprzed dwudziestu pi�ciu lat. Proponuj�, �eby� pogada� z tym kochasiem Alex, ale �eby� tym razem przykr�ci� mu �rub�. W ten spos�b zrobisz ze �rodk�w policji lepszy u�ytek.
Mellberg umie�ci� Dana na pierwszym miejscu na li�cie podejrzanych, gdy tylko Patrik powiedzia� mu, kto by� ojcem dziecka Alex.
Patrik skin�� g�ow�, co Mellberg uzna� za podejrzane, a nast�pnie ruszy� do wyj�cia.
��Eee, dobra robota, Hedstr�m � powiedzia� Mellberg niech�tnie.�� To co, poci�gniesz dalej ten trop?
��Jasne, szefie, ju� si� robi.
Czy�by dos�ysza� ton ironii? Ale Patrik patrzy� na niego z tak niewinn� min�, �e odrzuci� podejrzenia. Ch�opak ma chyba do�� oleju w g�owie, �eby wiedzie�, �e przez szefa przemawia do�wiadczenie.
Cz�owiek ziewa, �eby dostarczy� do m�zgu wi�ksz� ilo�� tlenu, ale Patrik w�tpi�, �eby mu to mia�o pom�c. Dopad�o go zm�czenie po nieprzespanej nocy we w�asnym mieszkaniu. Kolejnej, u Eriki, te� nie przespa�, bo oboje zdecydowali, �e szkoda nocy. Spojrza� na znajome stosy papier�w na biurku, powstrzymuj�c si� przed zwaleniem wszystkich razem do kosza na �mieci. Mia� tak cholernie do�� tego dochodzenia, jakby ci�gn�o si� od B�g wie kiedy, cho� w rzeczywisto�ci by�y to najwy�ej cztery tygodnie. Tyle si� wydarzy�o, a mimo to nie posun�� si� du�o dalej. Annika przesz�a obok otwartych drzwi pokoju Patrika i widz�c, �e trze zm�czone oczy, przynios�a mu kubek kawy.
��Co� ci nie idzie?
��Prawd� m�wi�c, jak po grudzie. Trzeba zacz�� wszystko od pocz�tku. Wiem, �e odpowied� znajduje si� gdzie� w tej stercie papier�w. Nie wiem gdzie, a przyda�aby si� jaka� wskaz�wka, cho�by najmniejsza.
Z rezygnacj� rzuci� o��wek na jedn� ze stert.
��A co poza tym?
��Bo co?
��Jak si� przedstawia twoje �ycie poza prac�? Chyba wiesz, co mam na my�li?
��Oczywi�cie, Anniko, wiem doskonale, co masz na my�li. A co takiego chcia�aby� wiedzie�?
��Nadal jeste� w fazie bingo?
Patrik wbrew w�asnej woli zapyta�:
��W jakiej znowu fazie bingo?
��No wiesz, pi�� trafie� w jednym szeregu�
A potem, u�miechaj�c si� z�o�liwie, zamkn�a za sob� drzwi.
Patrik za�mia� si� pod nosem. Mo�na to i tak nazwa�.
Zmusi� si�, �eby wr�ci� my�lami do pracy. Podrapa� si� o��wkiem w g�ow�. Uprzytomni� sobie, �e co� si� nie zgadza. Co�, co powiedzia�a Vera. Zajrza� do notatek z wczorajszej rozmowy i przeczyta� uwa�nie. W jego g�owie zakie�kowa�a pewna my�l. Szczeg�, ale by� mo�e wa�ny. Si�gn�� po kartk� z jednej ze stert le��cych na biurku. Wra�enie ba�aganu by�o zwodnicze. Patrik bardzo dok�adnie wiedzia�, gdzie co jest.
Przeczyta� uwa�nie, zamy�li� si�, a potem si�gn�� po telefon.
��Dzie� dobry, m�wi Patrik Hedstr�m z policji w Tanumshede. B�dzie pan teraz w domu przez jaki� czas? Mia�bym kilka pyta�. Tak? �wietnie, b�d� u pa�stwa za jakie� dwadzie�cia minut. Jaki to adres? Przy samym wje�dzie do Fj�llbacki. Za strom� g�rk� zaraz w prawo, trzeci dom po lewej. Czerwony z bia�ymi naro�nikami. Okej, na pewno trafi�. W razie czego zadzwoni�. Do zobaczenia.
Patrik by� na miejscu niespe�na dwadzie�cia minut p�niej. Nie mia� problemu ze znalezieniem domku, w kt�rym, jak zgadywa�, Eilert mieszka� z rodzin� od wielu, wielu lat. Zapuka� do drzwi. Od razu otworzy�a kobieta. Wygl�da�a na zgry�liw� i naburmuszon�. Przywita�a si� wylewnie, przedstawiaj�c si� jako Svea Berg, �ona Eilerta, i zaprowadzi�a Patrika do niewielkiego salonu. Domy�li� si�, �e telefon pobudzi� j� do gor�czkowego dzia�ania, bo st� by� nakryty najlepsz�, od�wi�tn� zastaw�, a na �rodku sta�a trzypi�trowa patera z siedmioma rodzajami kruchych ciasteczek. Patrik westchn�� w duchu na my�l, �e zanim zamknie t� spraw�, zd��y si� dorobi� pot�nego brzucha.
O ile instynktownie poczu� niech�� do Svei Berg, o tyle z miejsca polubi� jej m�a � za �ywe spojrzenie b��kitnych oczu i mocny u�cisk d�oni o wyczuwalnych zgrubieniach. D�o� m�czyzny, kt�ry przez ca�e �ycie ci�ko pracowa�.
Gdy Eilert wsta�, �eby si� przywita�, na narzucie kanapy ukaza�o si� zagniecenie. Svea natychmiast je wyg�adzi�a, posy�aj�c m�owi gniewne spojrzenie. Dom l�ni� czysto�ci�. Panowa� taki porz�dek, jakby w nim nikt nie mieszka�. Patrikowi zrobi�o si� �al Eilerta. Sprawia� wra�enie zagubionego we w�asnym domu.
Svea u�miecha�a si� przymilnie do Patrika, a zaraz potem przybiera�a gro�n� min�, patrz�c na m�a, co w sumie sprawia�o do�� komiczne wra�enie. Patrik by� ciekaw, c� takiego m�g� zrobi� m��, �eby wywo�a� u niej tak� irytacj�, i podejrzewa�, �e wystarczy�a sama jego obecno��.
��Prosz�, niech si�dzie, napije si� kawy i zje troszk� ciasteczek.
Patrik pos�usznie usiad� na krze�le zwr�conym w stron� okna, a Eilert zrobi� ruch, jakby zamierza� usi��� obok.
��Eilert, nie tutaj, co ty, nie rozumiesz? Usi�d� tam.
Wskaza�a krzes�o stoj�ce u szczytu sto�u, a Eilert grzecznie pos�ucha�. Patrik rozgl�da� si�, Svea rzuca�a si� po pokoju, to nalewaj�c kaw�, to poprawiaj�c obrus albo firanki. Dom zosta� urz�dzony tak, by sprawia� wra�enie zamo�no�ci. Tymczasem wszystko, co si� w nim znajdowa�o, by�o produktem zast�pczym, pocz�wszy od zas�on z tkaniny udaj�cej jedwab, ozdobionych niebywa�� ilo�ci� wymy�lnych falbanek i kokardek, a� po mn�stwo ozd�bek z posrebrzanego metalu lub imitacji z�ota. Na tle tego udawanego przepychu Eilert wygl�da� zdecydowanie obco.
Ku swemu niezadowoleniu Patrik nie m�g� przej�� do rzeczy, bo Svea prawie bez przerwy trajkota�a, od czasu do czasu g�o�no ch�epcz�c kaw�.
��Widzi ten serwis? Przys�a�a go moja siostra z Ameryki. Wysz�a bogato za m�� i zawsze mi przysy�a wspania�e prezenty. To bardzo drogi serwis.
Podnios�a bogato zdobion� fili�ank�. Patrik nie s�dzi�, aby by�a szczeg�lnie cenna, ale nie skomentowa�.
��Te� bym pojecha�a do tej Ameryki, �ebym nie by�a tak s�abego zdrowia. Gdyby nie to, na pewno te� wysz�abym bogato za m��, zamiast od pi��dziesi�ciu lat siedzie� w tej ruderze.
Svea rzuci�a oskar�ycielskie spojrzenie na Eilerta, a on spokojnie przemilcza� ten zapewne znajomy refren.
��Wie pan, artretyzm. Mam zupe�nie zniszczone stawy. Bol� mnie w dzie� i w nocy. Na szcz�cie nie jestem z tych, co narzekaj�. Oj, mia�abym si� na co uskar�a�, bo jeszcze ta koszmarna migrena, ale to nie le�y w moim charakterze. Trzeba z godno�ci� znosi� swoje dolegliwo�ci. Ile to ja razy s�ysza�am: �Jaka� ty silna, Svea, �e tyle lat znosisz m�nie te b�le�. Ale ja ju� taka jestem.
Skromnie spu�ci�a wzrok i demonstracyjnie wy�amywa�a r�ce, kt�re na jego oko nie wygl�da�y na tkni�te chorob�. Co za babsztyl, pomy�la�. Wymalowana, wysztafirowana, obwieszona tani� bi�uteri�. Jej wygl�d mia� jedn� zalet� � przynajmniej pasowa�a do wystroju domu. Taka niedobrana para. Jak uda�o im si� prze�y� razem pi��dziesi�t lat? To charakterystyczne: tamto pokolenie rozwodzi�o si� jedynie z powod�w znacznie powa�niejszych ni� r�nica charakter�w. W�a�ciwie szkoda, bo Eilert musia� mie� nieweso�e �ycie.
Patrik chrz�kn��, aby przerwa� potok s��w Svei. Zamilk�a i zawis�a wzrokiem na jego ustach w oczekiwaniu na ciekawe informacje. Wystarczy�oby pewnie, �eby wyszed� za pr�g, a ju� uruchomi�aby poczt� pantoflow�.
��Mam par� pyta�. Chodzi o te dni, zanim znalaz� pan cia�o Alexandry Wijkner. Kiedy dogl�da� pan domu.
Umilk� i spojrza� na Eilerta, czekaj�c na jego odpowied�. Svea by�a jednak pierwsza.
��No w�a�nie, kto by to pomy�la�, �e co� takiego si� u nas wydarzy. I �e j� znajdzie m�j Eilert. Od tygodni o niczym innym si� tu nie m�wi.
Policzki p�on�y jej z podniecenia. Patrik musia� si� ugry�� w j�zyk, �eby jej nie odpowiedzie� ostro. U�miechn�� si� tylko podst�pnie i powiedzia�:
��Prosz� wybaczy�, ale czy m�g�bym chwil� porozmawia� z pani m�em sam na sam? Tak� mamy zasad� w policji, �e przy sk�adaniu zezna� przez �wiadka nie mog� by� obecne osoby trzecie.
By�o to wierutne k�amstwo, ale Svea pos�ucha�a, chocia� by�a wyra�nie w�ciek�a, �e zosta�a wyproszona w najciekawszym momencie. Natomiast Eilert obdarzy� Patrika spojrzeniem wyra�aj�cym uznanie i rozbawienie zarazem. Nie ukrywa� z�o�liwej satysfakcji, �e Svea musia�a odej�� z kwitkiem. Kiedy ju� pocz�apa�a do kuchni, Patrik m�wi� dalej:
��Co to ja m�wi�em? No w�a�nie, czy m�g�by pan zacz�� od tego, co pan robi� w domu Alexandry Wijkner tydzie� przed jej �mierci�?
��A jakie to ma znaczenie?
��Jeszcze nie wiem, ale mo�e mie�. Prosz� sobie przypomnie� jak najwi�cej szczeg��w.
Przez chwil� Eilert zastanawia� si� w milczeniu. Nabija� fajk� tytoniem wyj�tym z torebki z trzema kotwicami. Odezwa� si� dopiero, gdy zapali� fajk� i pykn�� par� razy.
��Wi�c tak. Znalaz�em j� w pi�tek. Zawsze przychodzi�em w pi�tki, �eby przed jej wieczornym przyjazdem dopilnowa� wszystkiego. Czyli by�em w pi�tek, tydzie� wcze�niej, zanim j� znalaz�em. Chocia� nie, w pi�tek mieli�my i�� do najm�odszego syna na jego czterdzieste urodziny, wi�c poszed�em do jej domu ju� w czwartek wieczorem.
��I co pan tam zasta�? Zauwa�y� pan co� szczeg�lnego?
Patrik z trudem ukrywa� podniecenie.
��Co� szczeg�lnego?
Eilert zamy�li� si�, pykaj�c z fajki.
��Nie, wszystko by�o w porz�dku. Przeszed�em si� po domu i po piwnicy, wszystko by�o jak zwykle. I dok�adnie zamkn��em dom. Mia�em sw�j klucz.
Patrik musia� wprost zapyta� o spraw�, kt�ra nie dawa�a mu spokoju.
��No dobrze, a piec dzia�a�? W domu by�o ciep�o?
��Oczywi�cie. Piec dzia�a� bez zarzutu. Musia� wysi��� ju� po tym, jak tam by�em. Nie rozumiem, jakie to ma znaczenie, kiedy piec wysiad�.
Eilert na chwil� wyj�� fajk� z ust.
��Szczerze m�wi�c, nie wiem, czy ma to jakie� znaczenie. Ale bardzo dzi�kuj� za pomoc. To mo�e si� okaza� wa�ne.
��A tak z ciekawo�ci, dlaczego pan nie zapyta� przez telefon?
Patrik u�miechn�� si�.
��Mo�e jestem staro�wiecki, ale wydaje mi si�, �e przez telefon nie dowiem si� tyle, ile podczas rozmowy w cztery oczy. Czasem sobie my�l�, �e powinienem si� urodzi� sto lat temu, przed tymi wszystkimi wynalazkami.
��Bzdury, ch�opcze. Nie wierz w te brednie, �e niby kiedy� by�o lepiej. Gdzie tam. By�o g�odno, ch�odno i robota od �witu do nocy. Nie ma za czym t�skni�. Ja korzystam ze wszystkich mo�liwych udogodnie�. Mam nawet komputer pod��czony do internetu. Widzisz, nie podejrzewa�by� o to starego dziada.
Wskaza� fajk� na Patrika.
��Nie powiem, �ebym si� specjalnie zdziwi�. Musz� rusza� w drog�.
��Mam nadziej�, �e si� przyda�em, �e nie na darmo przyjecha�e�.
��Sk�d�e, dowiedzia�em si� dok�adnie tego, czego chcia�em. I jeszcze spr�bowa�em tych pysznych ciasteczek pana �ony.
Eilert prychn��.
��Tak, wypieki robi smaczne, przyznaj�.
Umilk�. W tym milczeniu by�o pi��dziesi�t lat wyrzecze�. Svea, kt�ra zapewne pods�uchiwa�a pod drzwiami, nie mog�a d�u�ej wytrzyma� i wesz�a do pokoju.
��Ju� si� pan dowiedzia�?
��Tak, dzi�kuj�. Pani m�� jest bardzo uczynny. Dzi�kuj� za kaw� i pyszne ciasteczka.
��Nie ma za co. Ciesz� si�, �e smakowa�y. Eilert, sprz�tnij ze sto�u, to odprowadz� pana. I zamknij porz�dnie drzwi za sob�. Wie pan, nie znosz� przeci�g�w.
Eilert zacz�� pos�usznie zbiera� fili�anki i spodki, a Svea, nie przestaj�c m�wi�, odprowadzi�a Patrika.
Gdy drzwi si� za nim zatrzasn�y, westchn�� z ulg�. Straszne babsko. Mia� ju� potwierdzenie, kt�rego szuka�. I pewno��, �e wie, kto zabi� Alexandr� Wijkner.
Podczas pogrzebu Andersa, inaczej ni� podczas pogrzebu Alex, pogoda nie by�a �adna. Wia� dokuczliwy wiatr, daj�cy si� we znaki zw�aszcza ods�oni�tym cz�ciom cia�a, na przyk�ad policzkom. Czerwienia�y z zimna. Patrik ubra� si� najcieplej, jak m�g�, ale nie na wiele si� to zda�o; stoj�c nad otwartym grobem, dygota� z zimna. Sama ceremonia pogrzebowa by�a kr�tka i ponura. Do ko�cio�a przysz�o zaledwie kilka os�b. Patrik usiad� dyskretnie w ostatniej �awce. W pierwszej siedzia�a samotnie Vera.
Patrik d�ugo si� waha�, czy w og�le i�� na pogrzeb, ale w ostatniej chwili zdecydowa�, �e przynajmniej tyle m�g�by zrobi� dla Andersa. Obserwowa� Ver�. Nawet si� nie skrzywi�a, co przecie� nie umniejsza�o jej �alu. Po prostu nie lubi okazywa� uczu�. Patrik odnosi� si� do tego z wyrozumia�o�ci�. Do pewnego stopnia nawet j� podziwia�.
Po pogrzebie nieliczni �a�obnicy rozeszli si� ka�dy w swoj� stron�. Vera sz�a �wirowan� �cie�k� prowadz�c� w g�r�, w kierunku ko�cio�a. Powoli, ze spuszczon� g�ow�, �eby cho� troch� os�oni� si� przed smagaj�cym wiatrem, zawi�za�a na g�owie szalik jak chustk�. Patrik waha� si�. Odleg�o�� mi�dzy nim a Ver� ros�a coraz bardziej. Wreszcie zdecydowa� si� i dogoni� j�.
��Pi�kna uroczysto��.
U�miechn�a si� gorzko.
��Wie pan r�wnie dobrze jak ja, �e pogrzeb by� tak samo n�dzny jak wi�ksza cz�� �ycia Andersa. Ale dzi�kuj� za mi�e s�owa.
W jej g�osie s�ycha� by�o wieloletnie zm�czenie.
��Mo�e powinnam by� wdzi�czna, bo jeszcze nie tak dawno nie pochowaliby go na cmentarzu, tylko gdzie� w niepo�wi�conej ziemi, w specjalnym miejscu dla samob�jc�w. W�r�d starszych ludzi nadal jest wielu takich, kt�rzy nie wierz�, �e samob�jcy mog� trafi� do nieba.
Umilk�a. Patrik czeka� na ci�g dalszy.
��Czy b�d� jakie� konsekwencje tego, co zrobi�am po samob�jstwie Andersa?
��Raczej nie. To, co pani zrobi�a, by�o niefortunne, s� na to odpowiednie paragrafy, ale nie s�dz�, �eby by�y jakie� skutki prawne.
Min�li dom parafialny i zmierzali w kierunku domu Very, stoj�cego zaledwie kilkaset metr�w od ko�cio�a. Patrik ca�� noc g�owi� si�, co zrobi�, i wymy�li� rozwi�zanie okrutne, ale by� mo�e skuteczne. Z udawan� oboj�tno�ci� powiedzia�:
��Dla mnie najtragiczniejsze w historii �mierci Andersa i Alex jest to, �e musia�o zgin�� r�wnie� dziecko.
Vera nagle przystan�a, odwr�ci�a si� i z�apa�a go za r�kaw.
��Jakie dziecko? O czym pan m�wi?
Patrik poczu� wdzi�czno��, �e wbrew wszystkiemu uda�o si� t� informacj� utrzyma� w tajemnicy.
��Dziecko Alexandry. By�a w trzecim miesi�cu ci��y, kiedy zosta�a zamordowana.
��Jej m���
Vera zaj�kn�a si�. Patrik m�wi� dalej, wci�� udaj�c oboj�tno��.
��Jej m�� nie mia� z tym nic wsp�lnego. Najwyra�niej nie �yli ze sob� od kilku lat. Ojcem musia� by� kto�, z kim spotyka�a si� tu, na miejscu.
Vera �ciska�a jego r�kaw. D�onie a� jej zbiela�y.
��Bo�e kochany, Bo�e!
��Tak, to bardzo smutne, �e zosta�o zabite nienarodzone dziecko. W protokole po sekcji napisano, zdaje si�, �e to by� ch�opczyk.
Patrik skrzywi� si� sam do siebie i zamilk� w oczekiwaniu na reakcj� Very.
Stali pod wielkim kasztanem, pi��dziesi�t metr�w od jej domu. Zaskoczy�a go, rzucaj�c si� gwa�townie naprz�d. Jak na sw�j wiek bieg�a zadziwiaj�co pr�dko. Patrik ruszy� za ni� dopiero po chwili. Przez otwarte na o�cie� drzwi ostro�nie wszed� do domu. Z �azienki us�ysza� szloch, a potem odg�os gwa�townych torsji.
G�upio si� czu�, s�uchaj�c tego z przedpokoju, wi�c zdj�� przemoczone buty i kurtk� i poszed� do kuchni. Kiedy Vera zjawi�a si� par� minut p�niej, kawa bulgota�a ju� w maszynce, a na stole sta�y dwie fili�anki. By�a blada. Po raz pierwszy Patrik dojrza� r�wnie� �zy, a w�a�ciwie ich �lad, b�ysk w k�ciku oka. Usiad�a sztywno na krze�le. Postarza�a si� nagle o wiele lat. Porusza�a si� powoli jak stara kobieta. Patrik da� jej jeszcze troch� czasu. Nala� kaw�, ale siadaj�c, rzuci� jej spojrzenie m�wi�ce, �e nadesz�a chwila prawdy. Vera wiedzia�a, �e on wie i �e nie ma ju� odwrotu.
��A wi�c zamordowa�am w�asnego wnuka.
Patrik przemilcza� to, bo musia�by k�ama�, a skoro posun�� si� tak daleko, nie m�g� si� ju� wycofa�. Vera jeszcze pozna prawd�, a teraz jego kolej.
��Domy�li�em si�, �e pani zabi�a Alex, kiedy pani sk�ama�a, �e by�a pani u niej tydzie� wcze�niej. Powiedzia�a pani, �e w domu by�o zimno i zmarz�a pani, ale piec zepsu� si� dopiero tydzie� p�niej, w dniu jej �mierci.
Vera wpatrywa�a si� w przestrze�. Chyba nawet nie s�ysza�a, co m�wi�.
��Dziwne. Dopiero teraz do mnie dotar�o, �e odebra�am �ycie drugiemu cz�owiekowi. �mier� Alexandry wydawa�a si� taka nierzeczywista, ale dziecko Andersa� Prawie widz� je przed sob��
��Dlaczego Alex musia�a umrze�?
Vera powstrzyma�a go ruchem r�ki. Opowie, ale po swojemu.
��Bo by�by skandal. Wytykaliby go palcami, obmawiali. Zrobi�am tak, bo uwa�a�am, �e tak trzeba. Przecie� nie wiedzia�am, �e i tak go wy�miej�. �e moje milczenie wy�re go od �rodka, odbierze mu godno��. To by�o takie proste. Przyszed� do mnie pan Carlgren i powiedzia�, co si� sta�o. Wcze�niej rozmawia� z pani� Lorentz i zgodzili si�, �e nic dobrego z tego nie wyniknie, �e si� wszyscy dowiedz�. Lepiej, je�li pozostanie to nasz� tajemnic�, wi�c dla dobra Andersa powinnam siedzie� cicho. No to siedzia�am cicho przez te wszystkie lata. A z Andersem z roku na rok by�o coraz gorzej. Prze�ywa� istne piek�o, ale sama przed sob� ukrywa�am, �e mam w tym m�j udzia�. Sprz�ta�am po nim, podtrzymywa�am, �eby nie poszed� na dno, ale przesz�o�ci nie mog�am odmieni�. Nie da si� wymaza� milczenia.
Kilkoma �ykami opr�ni�a fili�ank� i unios�a znacz�co. Patrik wsta�, przyni�s� dzbanek i dola� jej kawy. Wygl�da�o na to, �e kawa pomaga jej odnajdywa� si� w rzeczywisto�ci.
��My�l� nawet, �e milczenie by�o jeszcze gorsze od gwa�t�w. Nigdy o tym nie rozmawiali�my, nawet tu, w tych czterech �cianach. Dopiero teraz rozumiem, co mu si� od tego porobi�o. Mo�e my�la�, �e nic nie m�wi�, bo mam mu za z�e. Tego jednego nie potrafi� znie��: �e m�g�by my�le�, �e go obwiniam o to, co si� sta�o. Nawet mi to przez my�l nie przesz�o, ale nie wiem, czy o tym wiedzia�, i ju� si� nie dowiem.
Vera by�a bliska utraty panowania nad sob�, ale wyprostowa�a si� i zmusi�a do m�wienia. Patrik wyobra�a� sobie, ile j� to musi kosztowa�.
��Z czasem uda�o nam si� z�apa� jak� tak� r�wnowag�. Oboje wiedli�my n�dzne �ycie, ale wiedzieli�my, na czym stoimy i czego mo�emy si� po sobie spodziewa�. Zdawa�am sobie spraw�, �e on od czasu do czasu spotyka si� z Alex. Dziwnie ich do siebie ci�gn�o, ale my�la�am, �e b�dzie tak jak do tej pory. A� tu Anders m�wi, �e Alex chce opowiedzie�, co im si� przytrafi�o. �e chce wyci�gn�� trupa z szafy � tak si� wyrazi�. M�wi� to niby oboj�tnie, a mnie jakby pr�d kopn��. Wszystko si� zmieni, nic ju� nie b�dzie tak jak dawniej, je�li Alex po tylu latach wyci�gnie te stare tajemnice. I po co? A co ludzie powiedz�? Anders udawa�, �e go to nie obchodzi, ale dobrze go zna�am i wiedzia�am, �e tak jak ja nie chce, �eby opowiada�a. Znam � zna�am swojego syna.
��I wtedy posz�a pani do niej.
��Tak, w pi�tek wieczorem posz�am przem�wi� jej do rozumu. �eby zrozumia�a, �e nie wolno jej decydowa� samej, skoro to si� odbije na nas wszystkich.
��Ale nie zrozumia�a.
Vera u�miechn�a si� gorzko.
��Nie, nie zrozumia�a.
Wypi�a kolejn� kaw�, zanim Patrik zd��y� wypi� po�ow� swojej. Odstawi�a fili�ank� i splot�a d�onie na stole.
��Zaklina�am j�, t�umaczy�am, jakie to b�dzie trudne dla Andersa, a wtedy ona spojrza�a mi prosto w oczy i powiedzia�a, �e wcale nie chodzi mi o Andersa, tylko o siebie. Anders poczuje ulg�, kiedy wreszcie wszystko si� wyda, tak m�wi�a, bo nigdy nie prosi�, �eby to trzyma� w sekrecie. Powiedzia�a mi jeszcze, �e kiedy tak postanowili�my razem z Carlgrenami i Nelly, zale�a�o nam tylko na w�asnej reputacji. Bezczelna!
Na moment w oczach Very pojawi�a si� w�ciek�o��. Szybko zgas�a i jej spojrzenie znowu nabra�o oboj�tnego, wr�cz martwego wyrazu. M�wi�a monotonnie:
��Co� we mnie p�k�o, kiedy to powiedzia�a. Niby �e nie chodzi�o mi wcale o dobro Andersa. P�k�o z trzaskiem i zacz�am dzia�a�, bez zastanowienia. Mia�am w torebce tabletki nasenne. Kiedy wysz�a do kuchni, pokruszy�am par� sztuk i wrzuci�am jej do kieliszka z jab�ecznikiem. Nala�a mi wina, kiedy przysz�am, i jak wr�ci�a z tej kuchni, uda�am, �e pij�. Chcia�a jeszcze, �ebym przed wyj�ciem wypi�a z ni� na zgod�. Wydawa�a si� zadowolona. Po chwili zasn�a na kanapie. Jeszcze nie wiedzia�am, co zrobi�. Tabletki nasenne to by� odruch, ale potem pomy�la�am, �e upozoruj� samob�jstwo. Mia�am za ma�o tabletek, �eby jej wmusi� �mierteln� dawk�. Jedyne, co mi przysz�o do g�owy, to przeci�� nadgarstki. S�ysza�am, �e samob�jcy to robi�, le��c w wannie, wi�c pomy�la�am, �e to dobry pomys� i mo�liwy do wykonania.
M�wi�a tak, jakby opowiada�a o zwyczajnym wydarzeniu, a nie o morderstwie.
��Rozebra�am j�. My�la�am, �e j� przenios�, bo po tylu latach sprz�tania r�ce mam mocne, ale nie da�am rady. Musia�am j� ci�gn�� po pod�odze, a potem wepchn�� do wanny. Potem przeci�am jej t�tnice na r�kach. �yletk�, kt�r� znalaz�am w szafce w �azience. Zna�am dom, bo przez wiele lat przychodzi�am tam sprz�ta� raz w tygodniu. Umy�am sw�j kieliszek, pogasi�am �wiat�a, zamkn�am drzwi i od�o�y�am na miejsce klucz.
Patrik by� wstrz��ni�ty, ale stara� si� zachowa� spok�j.
��Pojedzie pani teraz ze mn�, rozumie pani? Nie musz� chyba dzwoni� po radiow�z?
��Nie, nie potrzeba. A mog� zabra� troch� rzeczy?
Patrik skin�� g�ow�.
��Niech b�dzie.
Vera wsta�a. Zatrzyma�a si� w drzwiach i odwr�ci�a do Patrika.
��Sk�d mia�am wiedzie�, �e jest w ci��y? Wprawdzie nie pi�a wina, zwr�ci�am na to uwag�, ale nie mia�am poj�cia, �e z tego powodu. Mo�e si� po prostu miarkuje albo ma jecha� samochodem. Sk�d mia�am wiedzie�? Przecie� nie mog�am wiedzie�, prawda?
M�wi�a b�agalnym tonem, Patrik tylko kiwn�� g�ow�. Przyjdzie pora, to jej powie, �e Anders nie by� ojcem dziecka, ale na razie nie o�mieli� si� podwa�y� zaufania, kt�rym go obdarzy�a. B�dzie musia�a jeszcze kilkakrotnie opowiedzie� t� histori�, zanim sprawa zab�jstwa Alexandry Wijkner zostanie zamkni�ta. Ale co� nie dawa�o mu spokoju. Intuicja podpowiada�a mu, �e Vera nie powiedzia�a jeszcze wszystkiego.
Wsiad� do samochodu i wyj�� kopi� listu, kt�ry zostawi� Anders. Powoli przeczyta� jeszcze raz i po raz kolejny uderzy�o go cierpienie bij�ce z jego s��w.
Nie uda�o mu si� odzwyczai� od wczesnego wstawania � wed�ug niekt�rych w �rodku nocy. Teraz si� przyda�o. Svea w og�le nawet si� nie poruszy�a, gdy wsta� o czwartej, ale na wszelki wypadek schodzi� na palcach. W r�ku ni�s� ubranie. Ubra� si� cichutko w salonie, a potem si�gn�� po walizk� starannie ukryt� w g��bi spi�arki. Od wielu miesi�cy mia� wszystko dok�adnie zaplanowane, niczego nie zostawi� przypadkowi. Dzi� jest pocz�tek pozosta�ej cz�ci jego �ycia.
Mimo mrozu samoch�d ruszy� ju� przy pierwszej pr�bie i dwadzie�cia po czwartej Eilert opu�ci� dom, w kt�rym mieszka� przez ostatnie pi��dziesi�t lat. Przejecha� przez pogr��on� we �nie Fj�llback� i dopiero gdy min�� stary m�yn i skr�ci� na Dingle, nacisn�� mocniej gaz. Mia� czas. Od G�teborga i lotniska Landvetter dzieli�o go nieco ponad dwie�cie kilometr�w, ale samolot do Hiszpanii odlatywa� dopiero o �smej.
Nareszcie b�dzie �y� tak, jak chce.
Dawno to sobie zaplanowa�, wiele lat temu. Z ka�dym rokiem by�o coraz gorzej. Coraz mniejsz� mia� ochot� sp�dzi� reszt� �ycia ze Sve�. Eilert uwa�a�, �e zas�u�y� na co� lepszego. Przez internet znalaz� na hiszpa�skim Wybrze�u S�o�ca niewielki pensjonat po�o�ony w pewnej odleg�o�ci od pla� i tras turystycznych. Dlatego cena by�a przyst�pna. Napisa� e-maila i upewni� si�, �e mo�na tam mieszka� ca�y rok, a cena b�dzie wtedy jeszcze ni�sza. Musia� d�ugo oszcz�dza�, zw�aszcza �e ka�dy jego ruch czujnie i nieustannie obserwowa�a Svea, ale w ko�cu si� uda�o. Wyliczy� sobie, �e przy oszcz�dnym gospodarowaniu pieni�dzy starczy mu na dwa lata, a potem si� zobaczy. W obecnej chwili nic nie mog�o ostudzi� jego euforii.
Po raz pierwszy od pi��dziesi�ciu lat poczu� si� wolny i z tej rado�ci mocniej nacisn�� peda� gazu swego starego volva. Zostawi go na parkingu na d�u�szy post�j. W swoim czasie Svea dowie si�, gdzie jest samoch�d, cho� nie ma to wi�kszego znaczenia. Nie zawraca�a sobie g�owy prawem jazdy, bo gdy ju� musia�a gdzie� jecha�, w osobie Eilerta mia�a darmowego szofera. Ci��y�a mu tylko my�l o dzieciach. Chocia� zawsze by�y raczej dzie�mi Svei ni� jego. Z �alem stwierdzi�, �e s� r�wnie ma�ostkowe i ograniczone jak ich matka. Co na pewno by�o tak�e jego win�, poniewa� ca�ymi dniami pracowa�, stale szukaj�c okazji, aby by� jak najdalej od domu. Postanowi� jednak, �e wy�le im z Landvetter poczt�wk�, zawiadamiaj�c, �e wyje�d�a z w�asnej i nieprzymuszonej woli, wi�c nie musz� si� martwi�. Nie chce przecie�, �eby szuka�y go przez policj�.
Jecha� pustymi drogami. Otacza�a go ciemno�� i cisza. Nie nastawi� nawet radia, �eby si� ni� rozkoszowa�. Teraz dopiero zacznie si� �ycie.
��Nie dociera to do mnie. Wi�c m�wisz, �e Vera zamordowa�a Alex, �eby tylko nie powiedzia�a, �e ona i Anders dwadzie�cia pi�� lat wcze�niej zostali zgwa�ceni.
Erika w zamy�leniu obraca�a w r�ku kieliszek wina.
��Nie wolno lekcewa�y� typowej dla ma�ych spo�eczno�ci niech�ci do wyr�niania si� pod jakimkolwiek wzgl�dem. Gdyby ta historia wysz�a na jaw, ludzie mieliby nowy pow�d do obmawiania ich i wytykania palcami. Ale nie wierz�, �e zrobi�a to dla Andersa. Mo�e to prawda, �e Anders te� nie chcia�, �eby ludzie si� dowiedzieli, co ich spotka�o. Ale wydaje mi si�, �e to przede wszystkim ona nie mog�a znie�� tej my�li. Wiedzia�a, �e zarzuciliby jej, �e nic nie zrobi�a, gdy Anders zosta� zgwa�cony, a w dodatku pomog�a to zatuszowa�. My�l�, �e nie znios�aby tego wstydu. Zabi�a, kiedy zrozumia�a, �e Alex zrobi tak, jak m�wi. To by� impuls. Posz�a za nim, ale dzia�a�a z zimn� krwi�, metodycznie.
��A jak si� teraz zachowuje? Po zdemaskowaniu?
��Jest zadziwiaj�co spokojna. Wydaje mi si�, �e poczu�a olbrzymi� ulg�, �e jednak nie Anders by� ojcem dziecka Alex, a zatem nie zamordowa�a w�asnego nienarodzonego wnuka. Od tej pory zachowuje si�, jakby jej nie obchodzi�o, co si� z ni� stanie. Zreszt� dlaczego mia�oby obchodzi�? Syn nie �yje, ona nie ma przyjaci� ani w�asnego �ycia. Wszystko zosta�o ujawnione, nie ma ju� nic do stracenia. Poza wolno�ci�, ale to dla niej bez znaczenia, jak mi si� zdaje.
Siedzieli we dwoje w domu Patrika. Zjedli kolacj� i popijali wino. Erika rozkoszowa�a si� cisz� i spokojem. Bardzo j� cieszy�a obecno�� Anny i dzieci, ale chwilami, tak jak dzi�, mia�a do��. Patrik przez ca�y dzie� prowadzi� przes�uchania, a gdy sko�czy�, przyjecha� po ni� i zabra� do siebie. Siedzieli teraz przytuleni na kanapie jak stare dobre ma��e�stwo.
Erika przymkn�a oczy. Ciesz�c si� t� chwil�, jednocze�nie odczuwa�a l�k, bo skoro teraz jest tak wspaniale, p�niej mo�e by� tylko gorzej. Nie chcia�a nawet my�le�, co si� stanie, je�li wr�ci do Sztokholmu. Od wielu dni obie z Ann� obchodzi�y ten temat z daleka, jakby si� um�wi�y, �e na razie nie b�d� go porusza�. Zreszt� Erika postanowi�a od�o�y� to na p�niej. Nie wierzy�a, �eby Anna by�a teraz w stanie podj�� jak�kolwiek decyzj�.
Tego wieczoru postanowi�a w og�le nie my�le� o przysz�o�ci. Lepiej cieszy� si� chwil� i nie my�le� o jutrze. Odepchn�a ponure my�li.
��Rozmawia�am dzi� z wydawnictwem. Na temat ksi��ki o Alex.
��Naprawd�? I co powiedzieli?
Zainteresowanie Patrika ucieszy�o j�.
��Powiedzieli, �e pomys� jest znakomity, i poprosili, �ebym od razu przys�a�a to, co do tej pory napisa�am. Musz� doko�czy� ksi��k� o Selmie, ale przed�u�yli termin o miesi�c, wi�c mam czas do wrze�nia. My�l�, �e uda mi si� pisa� dwie ksi��ki jednocze�nie. Do tej pory jako� mi to wychodzi�o.
��A kwestie prawne? Czy krewni Alex nie pozw� ci� do s�du?
��Ustawa jest jednoznaczna. Mam prawo o tym pisa�, nawet bez ich zgody. Ale oczywi�cie mam nadziej�, �e j� wyra��, kiedy im wyja�ni� sw�j zamys�. Nie zamierzam pisa� ksi��ki sensacyjnej. Chc� przedstawi� fakty i sylwetk� Alex.
��A rynek? Czy jest zainteresowanie tego rodzaju literatur�?
Oczy Patrika b�yszcza�y. Erika cieszy�a si�, �e z takim entuzjazmem podchodzi do jej pracy. Rozumia�, ile ta ksi��ka dla niej znaczy.
��Je�li o to chodzi, te� si� zgodzili�my. W Stanach Zjednoczonych jest ogromne zapotrzebowanie na
��My�lisz, �e krewni Alex zgodz� si� odpowiedzie� na twoje pytania?
��Nie wiem.�� Erika kr�ci�a na palcu kosmyk w�os�w.�� Naprawd� nie wiem. Na pewno ich poprosz�, a je�li odm�wi�, spr�buj� to obej��. Na moj� korzy�� przemawia to, �e i tak du�o wiem. Prawd� m�wi�c, troch� si� boj� pyta�, ale jako� to prze�yj�. Gdyby ksi��ka si� dobrze sprzeda�a, nie mia�abym nic przeciwko temu, �eby nadal pisa� o ciekawych przypadkach kryminalnych, a w takim razie musia�abym si� przyzwyczai� do naprzykrzania si� krewnym. Jedno ��czy si� z drugim. Poza tym uwa�am, �e ludzie odczuwaj� potrzeb� wypowiedzenia si�, opowiedzenia swojej wersji � zar�wno ofiary, jak i sprawcy.
��Innymi s�owy b�dziesz chcia�a rozmawia� r�wnie� z Ver�.
��Oczywi�cie. Nie wiem, czy si� zgodzi, ale spr�buj�. Mo�e b�dzie chcia�a rozmawia�, a mo�e nie. Do niczego nie mog� jej zmusi�.
Wzruszy�a ramionami, ale by�o oczywiste, �e je�li Vera si� na rozmow� nie zgodzi, ksi��ka na tym straci. Erika mia�a gotowe co�, co by�o zaledwie szkicem ksi��ki. Teraz trzeba to rozbudowa�.
��A ty?�� Erika przekr�ci�a si� na kanapie i po�o�y�a nogi na kolanach Patrika. Domy�li� si� i zacz�� jej masowa� stopy.�� Jak ci min�� dzie�? Zosta�e� bohaterem komisariatu?
Ci�kie westchnienie Patrika �wiadczy�o o tym, �e by�o wprost przeciwnie.
��Chyba nie wierzysz, �eby Mellberg by� w stanie doceni� zas�ugi kogokolwiek. Ca�y dzie� lata� jak kot z p�cherzem mi�dzy pokojem przes�ucha� a salk� konferencyjn�, gdzie spotyka� si� z dziennikarzami. Najcz�ciej u�ywanym s�owem by�o �ja�. Zdziwi�bym si�, gdyby w og�le wymieni� moje nazwisko. Ale o co chodzi? Kto chcia�by widzie� swoje nazwisko w gazecie? Wczoraj aresztowa�em morderczyni� � jak dla mnie to dosy�.
��Prosz�, jaki skromny si� znalaz�!
Erika �artobliwie pukn�a go pi�ci� w rami�.
��Przyznaj si�, chcia�by� na konferencji prasowej stan�� z mikrofonem na �rodku sali, wypi�� pier� i opowiedzie�, jak genialnie wykalkulowa�e�, kto jest morderc�.
��Szczerze m�wi�c, mi�o by by�o, gdyby chocia� lokalne gazety o mnie wspomnia�y. Ale jest, jak jest. Mellberg przypisze sobie wszystkie zas�ugi, nic na to nie poradz�.
��Wierzysz w to jego wymarzone przeniesienie?
��Chcia�bym. Niestety podejrzewam, �e szefostwo w G�teborgu jest bardzo zadowolone, �e Mellberga tam nie ma. Boj� si�, �e b�dziemy si� z nim m�czy� a� do jego emerytury. A ona wydaje mi si� bardzo odleg�a.
��Biedaku.
Pog�aska�a go po g�owie. Patrik odebra� to jako sygna�, �e powinien j� przycisn�� do kanapy. Erika czu�a ciep�o jego cia�a. Wino spowolni�o ruchy, oddech Patrika stawa� si� coraz ci�szy. Ale Erika chcia�a jeszcze o co� spyta�. Uwolni�a si� z jego u�cisku, usiad�a i odepchn�a go w r�g kanapy.
��Zadowolony jeste� z takiego fina�u? A zagini�cie Nilsa? Niczego wi�cej si� od Very nie dowiedzia�e�?
��Nie. Ona twierdzi, �e nic o tym nie wie. Nie wierz� jej. My�l�, �e ma znacznie powa�niejszy pow�d, �eby chroni� Andersa, ni� ukrycie, �e Nils go zgwa�ci�. My�l�, �e ona doskonale wie, co si� sta�o z Nilsem, i za wszelk� cen� chce to ukry�. To tylko domys�y, i przyznaj�, �e to denerwuj�ce. Ludzie nie znikaj� tak po prostu. On musi gdzie� by� i na pewno jest kto�, kto wie gdzie. Mo�e nawet wi�cej ni� jedna osoba. Mam teori� na ten temat.
Krok po kroku przedstawi� jej swoj� rekonstrukcj� wydarze�, podpieraj�c si� faktami. Cho� w pokoju by�o ciep�o, Erik� przeszed� dreszcz. Nieprawdopodobna historia, a przecie� mo�liwa. Rozumia�a te�, �e Patrik nigdy nie b�dzie m�g� dowie�� tego, o czym m�wi. Zreszt� po co. Tyle lat min�o, tylu ludziom ta historia zrujnowa�a �ycie. Jaka by�aby korzy�� z tego, �e zrujnuje jeszcze jedno?
��Wiem, �e do niczego to nie doprowadzi. Ale chc� wiedzie�, dla siebie. �yj� t� spraw� od tylu tygodni i musz� zna� zako�czenie.
��Co zrobisz? A przede wszystkim co mo�esz zrobi�?
Patrik westchn��.
��Po prostu b�d� prosi� o odpowiedzi na kilka pyta�. Je�li nie zapytam, to si� nie dowiem, prawda?
Erika spojrza�a na niego badawczo.
��Nie wiem, czy to dobry pomys�, ale sam wiesz najlepiej.
��Mam nadziej�. Czy mogliby�my wreszcie zostawi� �mier� i zmartwienia i zaj�� si� sob�?
��A wiesz, to bardzo dobry pomys�.
Po�o�y� si� na niej ca�ym cia�em i tym razem nie zosta� odepchni�ty.
Rano, gdy wyje�d�a�, Erika jeszcze spa�a. Nie mia� serca jej budzi�. Wsta� cichutko, ubra� si� i wyjecha�.
Kiedy umawia� si� na spotkanie, wyczu� pewne zdziwienie, po��czone z oczekiwaniem. By� tylko jeden warunek � �e zachowa dyskrecj�. Nie widzia� problemu. Dlatego w poniedzia�kowy poranek, o si�dmej, jecha� do Fj�llbacki. W zimowych jeszcze ciemno�ciach mija� pojedyncze samochody. Ko�o tablicy z napisem V�dd�, kawa�ek od skrzy�owania, zjecha� na pusty parking. Czeka�. Po dziesi�ciu minutach na parking wjecha� drugi samoch�d. Kierowca wysiad�, otworzy� drzwi auta Patrika i usiad� po stronie pasa�era. Patrik nie gasi� silnika, bo wkr�tce przemarzliby do szpiku ko�ci.
��Co za emocjonuj�ce spotkanie, w ukryciu, pod os�on� ciemno�ci. Tylko po co?
Jan zachowywa� si� swobodnie, nie ukrywa� zaciekawienia.
��My�la�em, �e sprawa zosta�a zamkni�ta. Zatrzymali�cie sprawc�, prawda?
��Zgadza si�, ale z�o�ci mnie, �e zosta�o kilka kawa�k�w, kt�re nie pasuj� do reszty uk�adanki.
��Czy�by? A co takiego?
Twarz Jana nie zdradza�a �adnych uczu�. Przez chwil� Patrik pomy�la�, �e zaraz si� oka�e, �e niepotrzebnie zrywa� si� o tak nieludzkiej porze. Skoro jednak przyjecha�, doko�czy, co zacz��.
��Jak pan mo�e s�ysza�, Alexandra i Anders zostali wykorzystani przez Nilsa, pa�skiego przybranego brata.
��Tak, s�ysza�em. Straszne. Zw�aszcza dla mamy.
��Ale to dla niej nic nowego. Wiedzia�a o tym.
��Oczywi�cie. Poradzi�a sobie z tym po swojemu, najdyskretniej, jak si� da�o, bo przede wszystkim nale�y chroni� reputacj� rodziny. Nic innego si� nie liczy.
��A co pan o tym my�li? O tym, �e brat by� pedofilem, a matka o tym wiedzia�a i os�ania�a go?
Jan nie da� si� wytr�ci� z r�wnowagi. Strzepn�� z palta jakie� niewidzialne py�ki i unosz�c brew, przez chwil� zastanawia� si� nad odpowiedzi�.
��Oczywi�cie rozumiem matk�. W tej sytuacji zachowa�a si�, jak umia�a, a nieszcz�cie i tak si� sta�o, prawda?
��Mo�na, rzecz jasna, spojrze� na to w ten spos�b. Pozostaje pytanie, co si� sta�o z Nilsem. Nie odezwa� si� do nikogo z rodziny?
��Gdyby to zrobi�, jako porz�dni obywatele daliby�my, rzecz jasna, zna� policji.�� Ironia by�a tak subtelna, �e niemal nie do wychwycenia.�� Domy�lam si�, �e wola� znikn��. Co mu pozosta�o? Mama dowiedzia�a si� o nim wszystkiego, w szkole nie m�g� ju� pracowa�, mama ju� by si� o to postara�a. No to wyjecha�. Pewnie mieszka w jakim� ciep�ym kraju, gdzie ma �atwy dost�p do dziewczynek i ch�opczyk�w.
��Nie s�dz�.
��Nie? A dlaczego? Mo�e znalaz� pan � dos�ownie � jakiego� trupa w szafie?
Patrik nie zareagowa� na t� kpin�.
��Nie, nie znalaz�em. Ale, widzi pan, mam pewn� swoj� teori�
��Umieram z ciekawo�ci.
��Nie wierz�, �eby Nils ograniczy� si� do Alex i Andersa. Przypuszczam, �e jego pierwsz� ofiar� by� kto�, kto by� najbli�ej, na podor�dziu. S�dz�, �e pan r�wnie� zosta� wykorzystany.
Przez moment Patrikowi wydawa�o si�, �e dostrzeg� p�kni�cie na g�adkiej fasadzie, ale Jan zaraz odzyska� panowanie nad sob�.
��Ciekawa teoria. A na czym pan j� opiera?
��Nie ma tego du�o, przyznaj�. Znalaz�em jednak co�, co ��czy ca�� wasz� tr�jk�. Jeszcze z dzieci�stwa. Gdy u pana by�em, widzia�em, �e ma pan w gabinecie ma�� sk�rzan� �atk�, kt�ra wiele dla pana znaczy, prawda? Co� symbolizuje. Zwi�zek, poczucie wsp�lnoty, braterstwo krwi. Od dwudziestu pi�ciu lat j� pan przechowuje. Anders i Alex te� przechowali swoje. Na ka�dej z nich z ty�u jest zamazany, krwawy odcisk palca, i w�a�nie st�d moje przypuszczenie, �e chodzi o braterstwo krwi. Chcieli�cie co� przypiecz�towa�, z charakterystycznym dla dzieci poczuciem dramatyzmu. Na awersie s� wypalone dwie litery: T.M. Nie rozgryz�em ich. Mo�e pan mi pomo�e?
Wida� by�o, �e Jan zmaga si� ze sob�. Z jednej strony rozs�dek podpowiada� mu, �eby nic nie m�wi�, z drugiej czu� nieprzepart� potrzeb� m�wienia, zwierzenia si�. Patrik wierzy� w silne ego Jana. Got�w by� nawet za�o�y� si�, �e nie oprze si� pokusie opowiedzenia wszystkiego komu�, kto go uwa�nie wys�ucha. Postanowi� mu pom�c podj�� decyzj�.
��Wszystko, co pan powie, zostanie mi�dzy nami. Nie mam ani si�, ani �rodk�w, by zajmowa� si� wydarzeniami sprzed dwudziestu pi�ciu lat, i nie wydaje mi si�, �ebym znalaz� jakie� dowody, nawet gdybym si� stara�. Chc� po prostu wiedzie�, dla siebie.
Pokusa sta�a si� dla Jana zbyt silna.
��T.M. to trzej muszkieterowie. �mieszne i niem�dre, ale w�a�nie w taki romantyczny spos�b postrzegali�my siebie. Nasza tr�jka przeciw ca�emu �wiatu. Kiedy byli�my razem, udawa�o nam si� zapomnie�, co si� nam przydarzy�o. Nigdy o tym nie rozmawiali�my. Nie musieli�my, bo rozumieli�my si� bez s��w. Zawarli�my przymierze. Obiecali�my sobie, �e zawsze b�dziemy mogli na sobie polega�. Kawa�kiem szk�a skaleczyli�my si� w palce, potem zmieszali�my krew i odcisn�li�my �lady na kawa�kach sk�ry.
Z naszej tr�jki ja by�em najsilniejszy. Musia�em by�, bo tamci przynajmniej w domu byli bezpieczni, a ja stale musia�em si� za siebie ogl�da�. Wieczorami le�a�em pod ko�dr� podci�gni�t� pod brod�, nas�uchuj�c zbli�aj�cych si� krok�w.
M�wi� szybko, jakby pu�ci�y wszystkie hamulce. Patrik milcza�, nie chc�c mu przerywa�. Jan zapali� papierosa i opu�ci� szyb�, �eby wypu�ci� dym z samochodu. Potem m�wi� dalej:
� �yli�my we w�asnym �wiecie. Spotykali�my si�, kiedy nikt nie widzia�, �eby szuka� u siebie pocieszenia i poczucia bezpiecze�stwa. Dziwne. Mo�na by si� spodziewa�, �e b�dziemy sobie przypomina� o tym, co nas spotka�o, ale tylko gdy byli�my razem, mogli�my uciec przed tym na chwil�. Nie pami�tam, jak to si� sta�o, �e si� o sobie dowiedzieli�my i �e si� szukali�my. Ja wpad�em na pomys�, �eby to jako� rozwi�za�. Pocz�tkowo Alex i Anders traktowali to jako zabaw�, ale ja wiedzia�em, �e sprawa jest powa�na. Nie by�o innego wyj�cia. Pewnego bezchmurnego zimowego dnia poszed�em z bratem na l�d. Nietrudno by�o go zwabi�. By� zachwycony, �e propozycja wysz�a ode mnie, i cieszy� si� na t� wycieczk�. Tamtej zimy sp�dzi�em na lodzie wiele godzin i dok�adnie wiedzia�em, dok�d go zabra�. Anders i Alex czekali na nas. Nils zdziwi� si� na ich widok, ale taki by� butny, �e nie podejrzewa� niebezpiecze�stwa. Przecie� byli�my tylko dzie�mi. Dalej posz�o �atwo. Przer�bel, jedno popchni�cie i ju� go nie by�o. Najpierw czuli�my wielk� ulg�. Pierwsze dni by�y cudowne. Nelly szala�a z niepokoju o Nilsa, a ja le�a�em wieczorami w ��ku u�miechni�ty, bo nie by�o krok�w na korytarzu. A potem rozp�ta�o si� piek�o. Rodzice Alex czego� si� dowiedzieli, nie wiem jak, i przyszli z tym do Nelly. Alex prawdopodobnie nie potrafi�a znie�� presji i wszystko im powiedzia�a, o mnie i o Andersie te�. Nie o tym, co zrobili�my z Nilsem, tylko o tym, co by�o wcze�niej. Dosta�em niez�� nauczk�. My�la�em, �e matka b�dzie mi wsp�czu�. Od tamtej pory nigdy nie spojrza�a mi w oczy i nigdy nie spyta�a o Nilsa. Zastanawiam si� czasem, czy przypadkiem nie domy�la si�, co si� sta�o.
��Vera te� si� dowiedzia�a, co Nils z wami robi�.
��Tak, ale mama j� podesz�a, zagra�a na jej uczuciach. Powiedzia�a, �e trzeba za wszelk� cen� chroni� Andersa i zachowa� pozory. Nawet nie musia�a jej p�aci�, �eby siedzia�a cicho, ani przekupywa� ofert� lepszej pracy.
��My�li pan, �e Vera w ko�cu si� dowiedzia�a, co si� sta�o z Nilsem?
��Jestem o tym przekonany. Nie wierz�, �eby Anders przez tyle lat umia� utrzyma� to w tajemnicy.
Patrik g�o�no my�la�:
��Czyli Vera zabi�a Alex nie tylko po to, �eby nie dopu�ci� do ujawnienia gwa�t�w, ale tak�e w obawie, �e Anders zostanie oskar�ony o morderstwo.
Na twarzy Jana pojawi� si� u�miech wyra�aj�cy co� w rodzaju satysfakcji.
��Co jest w�a�ciwie komiczne, bo morderstwo jest ju� cz�ciowo przedawnione, a poza tym po tylu latach nie postawiono by nam zarzut�w, zwa�ywszy na okoliczno�ci i fakt, �e byli�my wtedy dzie�mi.
Patrik musia� mu przyzna� racj�. Gdyby Alex posz�a na policj�, nie mia�oby to �adnych skutk�w prawnych. Ale Vera tego nie wiedzia�a i my�la�a, �e Anders p�jdzie do wi�zienia za morderstwo.
��Utrzymywali�cie p�niej kontakt? Pan, Alex i Anders?
��Nie. Alex zaraz si� wyprowadzi�a, a Anders zamkn�� si� w swoim male�kim �wiecie. Widywa�em go czasem na ulicy, ale rozmawia�em z nim pierwszy raz od dwudziestu pi�ciu lat, dopiero gdy zadzwoni� do mnie po �mierci Alex i zacz�� wykrzykiwa�, �e j� zabi�em. Oczywi�cie zaprzeczy�em, bo nie mia�em z tym nic wsp�lnego, ale nie trafia�o to do niego.
��Nie wiedzia� pan, �e Alex mia�a zamiar i�� na policj� i opowiedzie�, co si� sta�o z Nilsem?
��Nie wiedzia�em. Anders powiedzia� mi dopiero po jej �mierci.
Jan z oboj�tn� min� wydmuchiwa� k�ka dymu.
��A co by by�o, gdyby pan wiedzia�?
��Tego nigdy si� nie dowiemy, prawda?
Spojrza� na Patrika zimnymi b��kitnymi oczami. Patrika przeszed� dreszcz. Rzeczywi�cie, ju� si� nie dowiedz�.
��Jak powiedzia�em, z pewno�ci� nikt by nas nie poci�gn�� do odpowiedzialno�ci. Przyznaj� jednak, �e do pewnego stopnia skomplikowa�oby to moje stosunki z matk�.
Jan zmieni� temat.
��Z tego, co s�ysza�em, Anders i Alex spikn�li si� ze sob�. Rzeczywi�cie,
Patrik nie mia� wsp�czucia dla tego cz�owieka. Wprawdzie jako dziecko prze�y� piek�o, ale z�o i zepsucie tkwi�o w nim samym. Odruchowo spyta�:
��Pana rodzice zgin�li w tragicznych okoliczno�ciach. Czy wie pan co� jeszcze poza tym, co ustalono w �ledztwie?
Po ustach Jana b��ka� si� u�mieszek. Opu�ci� szyb� jeszcze par� centymetr�w i wyrzuci� niedopa�ek.
��Wypadki chodz� po ludziach, prawda? Lampa si� przewraca, powiewa firanka. Drobne zdarzenia, kt�re sk�adaj� si� na jeden wielki przypadek. Mo�na te� uzna�, �e nieszcz�cia spadaj� na ludzi, kt�rzy na to zas�u�yli � taki dopust.
��Dlaczego zgodzi� si� pan ze mn� spotka� i opowiedzie� mi o tym?
��Sam si� dziwi�. W�a�ciwie nie mia�em zamiaru przyje�d�a�, ale zwyci�y�a ciekawo��. Ciekaw by�em, ile pan wie i czego si� domy�la. Poza tym wszyscy mamy potrzeb� opowiedzenia komu� o swoich wyczynach i post�pkach. Zw�aszcza je�li ten kto� nic ju� na to nie poradzi. Nils umar� wiele lat temu, by�oby tylko moje s�owo przeciw pa�skiemu, i przypuszczam, �e nikt by panu nie uwierzy�. � Jan wysiad� z samochodu, odwr�ci� si� i nachyli� do �rodka.�� Wydaje mi si� jednak, �e w niekt�rych przypadkach zbrodnie pop�acaj�. Pewnego dnia odziedzicz� znaczny maj�tek. W�tpi�, �eby to si� sta�o, gdyby Nils �y�.
Zasalutowa� �artobliwie, zatrzasn�� drzwi i poszed� do swojego samochodu. Patrik u�miechn�� si� szyderczo. Jan nie mia� poj�cia o pokrewie�stwie mi�dzy Juli� a Nelly ani o roli, jak� Julia odegra w dniu otwarcia testamentu. Niezbadane s� wyroki boskie.
Siedzia� na ma�ym balkonie. �agodna bryza pie�ci�a jego pomarszczone policzki. Ciep�o s�o�ca dzia�a�o uzdrawiaj�co na bol�ce stawy. Z ka�dym dniem porusza� si� coraz sprawniej. Codziennie chodzi� do pracy na targ rybny. Pomaga� sprzedawa� po�owy z kutr�w przyp�ywaj�cych o �wicie.
Tu nikt nie odbiera� starszemu cz�owiekowi prawa do bycia u�ytecznym. Jak nigdy w �yciu czu� si� szanowany i doceniany, zdobywa� nawet pierwszych przyjaci�. Wprawdzie z j�zykiem by�o tak sobie, ale odkry�, �e przy dobrych ch�ciach mo�na dogada� si� r�wnie� gestami, a s��w � cho� powoli � poznawa� coraz wi�cej. Jeden czy dwa kieliszki po dobrej dni�wce pomaga�y mu prze�ama� nie�mia�o��. Ku w�asnemu zdziwieniu stwierdzi�, �e robi si� z niego prawdziwy gadu�a.
Siedz�c na balkonie i spogl�daj�c na bujn� ziele� przechodz�c� w najg��bszy morski b��kit, jaki kiedykolwiek widzia�, Eilert pomy�la�, �e ju� bli�ej raju nie mo�na si� znale��.
Dodatkow� rado�� znajdowa� we flirtowaniu z gospodyni�, Ros� o bujnych kszta�tach. Pozwala� nawet sobie igra� z my�l�, �e z czasem ten �artobliwy flirt przerodzi si� w co� wi�cej. Wzajemny poci�g by� niew�tpliwy, a przecie� cz�owiek nie zosta� stworzony do �ycia w samotno�ci.
Przez mgnienie oka pomy�la� o zostawionej w domu Svei, ale zaraz odp�dzi� t� nieprzyjemn� my�l i zamkn�� powieki. Rozkoszowa� si� zas�u�on� sjest�.
Henric Schartau, szwedzki teolog z prze�omu XVIII i XIX�w., or�downik bardzo surowych zasad. Znalaz� pos�uch zw�aszcza na po�udniowym zachodzie Szwecji (przyp. t�um.).