Silos 18

��Cholerstwo zardzewia�o na amen.

��To mi wygl�da na przewody hydrauliczne.

��Musi mie� z tysi�c lat.

To ostatnie wymamrota� nafciarz Fitz, pogwizduj�c przez luki w uz�bieniu. G�rnicy i mechanicy, kt�rzy w trakcie kopania trzymali si� z daleka, teraz t�oczyli si� za plecami Juliette, gdy ta snopem �wiat�a z latarki przebija�a woale snuj�cego si� w powietrzu py�u i spogl�da�a w g��b otworu. Raph, r�wnie blady co chmury kurzu, sta� u jej boku; wsp�lnie wciskali si� w sto�kowaty krater wygryziony w grubej na pi�� albo i sze�� st�p betonowej �cianie. Oczy albinosa by�y szeroko otwarte, bia�e policzki wyd�te, wargi zaci�ni�te i jeszcze bledsze ni� zwykle.

��Mo�esz oddycha�, Raph � poradzi�a mu Juliette.�� To po prostu kolejne pomieszczenie.

Blady g�rnik z ulg� wypu�ci� powietrze i rozkaza� ludziom z ty�u, �eby si� nie przepychali. Juliette odda�a latark� Fitzowi i odwr�ci�a si� od otworu. Zacz�a przeciska� si� przez t�um; serce nadal t�uk�o jej si� w piersi na my�l o maszynie, kt�rej zarysy dostrzegli po drugiej stronie. Szepty st�oczonych g�rnik�w szybko potwierdzi�y to, co widzia�a: wsporniki, �ruby, gumowy w��, stalowa p�yta z odpryskami farby i rdzawymi zaciekami � cielsko mechanicznej bestii, kt�ra ci�gn�a si� w g�r� i na boki tak daleko, jak tylko si�ga� nik�y blask latarki.

Kto� wcisn�� w dr��c� d�o� Juliette kubek wody. Pi�a �apczywie. By�a wyczerpana, lecz jej umys� pracowa� na najwy�szych obrotach. Nie mog�a si� doczeka�, a� opowie o tym Solo przez radio. Nie mog�a si� doczeka�, a� powie Lukasowi. Oto odrobina pogrzebanej nadziei.

��Co teraz?�� zapyta� Dawson.

Nowy kierownik trzeciej zmiany, kt�ry poda� jej wod�, przygl�da� jej si� nieufnie. Dawson nie sko�czy� jeszcze czterdziestki, ale praca po nocach doda�a mu kilka lat. Mia� du�e, s�kate d�onie, efekt kaleczonych k�ykci i �amanych palc�w, czasem przy pracy, czasem w b�jkach. Juliette odda�a mu kubek. Dawson zajrza� na dno i wypi� ostatni �yk.

��Teraz powi�kszymy otw�r � powiedzia�a mu.�� Dostaniemy si� tam i sprawdzimy, czy ten z�om nam si� do czego� przyda.

Ruch na szczycie bucz�cego generatora g��wnego przyku� uwag� Juliette. Podnios�a wzrok w sam� por�, by pochwyci� chmurne spojrzenie Shirly. Kobieta odwr�ci�a si�.

Juliette �cisn�a Dawsona za rami�.

��Poszerzenie tego otworu zajmie wieki � powiedzia�a.�� Potrzebujemy dziesi�tek mniejszych otwor�w, kt�re potem po��czymy. Trzeba wyrwa� ca�y kawa� betonu naraz. Przyprowad�cie drug� kopark�. I �apcie za kilofy, ale postarajcie si� ograniczy� ilo�� kurzu do minimum.

Kierownik trzeciej zmiany kiwn�� g�ow� i stukn�� palcami o pusty kubek.

��Bez wysadzania?�� zapyta�.

��Bez wysadzania � odpar�a.�� Nie chc� tego uszkodzi�, cokolwiek to jest.

Skin�� g�ow�, a Juliette zostawi�a go z robotnikami. Podesz�a do generatora. Shirly r�wnie� mia�a kombinezon rozpi�ty do pasa, a r�kawy zwi�zane. Ciemny tr�jk�t wilgoci znaczy� jej podkoszulek. Pracowa�a na szczycie generatora ze �cierk� w ka�dej d�oni, czyszcz�c urz�dzenie zar�wno ze starego smaru jak i �wie�ej warstewki py�u wzbitego ca�odziennym kuciem.

Juliette rozwi�za�a r�kawy kombinezonu i wsun�a w nie r�ce, ukrywaj�c blizny. Wspi�a si� po bocznej �cianie generatora, doskonale wiedz�c gdzie chwyci�, kt�re cz�ci by�y gor�ce, a kt�re zaledwie ciep�e.

��Potrzebujesz pomocy?�� zapyta�a dotar�szy na szczyt. Hucz�ca maszyna przyjemnie grza�a jej obola�e mi�nie.

Shirly otar�a twarz r�bkiem podkoszulka. Pokr�ci�a g�ow�.

��Nie trzeba � powiedzia�a.

��Przepraszam za to rumowisko � Juliette podnios�a g�os, by przekrzycze� ha�as masywnych t�ok�w, kt�re wystrzeliwa�y w g�r� i opada�y. Jeszcze nie tak dawno maszyna trz�s�a si� i domaga�a naprawy tak rozpaczliwie, �e cz�owiekowi, kt�ry stan�� na jej szczycie a� dzwoni�y z�by.

Shirly odwr�ci�a si� i zrzuci�a zab�ocone, bia�e �cierki na d�, do swojego cienia, Kali, kt�ra zamoczy�a je w wiadrze pe�nym brudnej wody. Dziwnie by�o ogl�da� now� szefow� Maszynowni przy pracy nad czym� tak przyziemnym jak czyszczenie generatora. Juliette spr�bowa�a wyobrazi� sobie Knoxa robi�cego to samo. A wtedy dotar�o do niej po raz setny, �e sama jest burmistrzem, a przecie� sp�dza czas dr���c w �cianach i tn�c pr�ty zbrojenia. Kali odrzuci�a szmaty z powrotem, a Shirly z�apa�a je przy akompaniamencie mokrych pla�ni��, rozbryzguj�c kropelki piany. Milczenie starej przyjaci�ki Juliette by�o nadzwyczaj wymowne.

Juliette odwr�ci�a si� i przyjrza�a ekipie, kt�ra oczyszcza�a gruzy i usi�owa�a powi�kszy� otw�r. Shirly nie by�a zadowolona z faktu, �e Juliette podbiera�a jej si�� robocz�, a jeszcze mniej z naruszenia stanowi�cej tabu granicy silosu. Pro�ba o robotnik�w nadesz�a w momencie, gdy ich szeregi i tak ju� by�y przerzedzone niedawnym wybuchem przemocy. I nie mia�o znaczenia, czy Shirly obwinia�a Juliette za �mier� swojego m�a. Juliette czu�a si� winna, wi�c napi�cie zalega�o mi�dzy nimi jak warstwa smaru.

Nie min�a d�u�sza chwila, a odg�osy kucia powr�ci�y. Juliette dostrzeg�a Bobby�ego przy przyrz�dach sterowniczych koparki. Jego ogromne, umi�nione r�ce rozmazywa�y si�, gdy kierowa� m�otem pneumatycznym na g�sienicy. Widok jakiej� dziwnej maszyny � artefaktu pogrzebanego za �cianami silosu � tchn�� nowe si�y w opornych dot�d g�rnik�w. Strach i pow�tpiewanie przerodzi�y si� w determinacj�. Zjawi� si� tragarz z jedzeniem, a Juliette obserwowa�a m�odego cz�owieka z ods�oni�tymi r�kami i nogami wpatrzonego w pracuj�cych m�czyzn. Tragarz zostawi� �adunek owoc�w i posi�k�w, zabieraj�c ze sob� naj�wie�sz� nowin�.

Juliette sta�a na szumi�cym generatorze, a jej w�tpliwo�ci rozwiewa�y si�. Post�pujemy w�a�ciwie, powiedzia�a sobie w my�lach. Na w�asne oczy widzia�a przecie� ogrom �wiata, ze szczytu spogl�da�a na krajobraz. Teraz musia�a tylko pokaza� innym, co jest na zewn�trz. A w�wczas sami zaczn� garn�� si� do pracy zamiast si� jej obawia�.

Otw�r by� ju� do�� du�y, by da�o si� przez niego przecisn��, a jako pierwsza zrobi�a to Juliette. Z latark� w d�oni przebrn�a nad stert� gruzu i pomi�dzy powyginanymi �elaznymi pr�tami. Powietrze wewn�trz by�o ch�odne niczym g��boko w kopalni. Juliette kaszln�a w pi��; py� drapa� w gardle i kr�ci� w nosie. Przeskoczy�a na drug� stron� otworu.

��Ostro�nie � ostrzeg�a pozosta�ych.�� Ziemia jest tu nier�wna.

Cz�� nier�wno�ci pochodzi�a z od�amk�w betonu, kt�re wpad�y do �rodka � ale nie wszystkie. Pod�o�e wygl�da�o jakby olbrzym wydr��y� swoimi szponami dziur� w ziemi.

Unios�a snop �wiat�a sprzed w�asnych but�w ku sufitowi i przyjrza�a si� bacznie pot�nej �cianie maszynerii, jaka si� przed ni� pi�trzy�a. Swoimi rozmiarami przy�miewa�a g��wny generator. Przy�miewa�a pompy naftowe. Juliette nie podejrzewa�a, �e talu kolos m�g�by w og�le powsta� � ani �e dadz� rad� go naprawi�. Poczu�a ucisk w �o��dku. Nadzieja na odzyskanie zakopanej maszyny zmala�a.

Raph do��czy� do Juliette w ch�odnym mroku, roztr�caj�c butami gruzy. Przypad�o�� albinosa nie by�a niczym nowym w jego rodzinie. Brwi i rz�sy mia� delikatne jak babie lato, niemal niewidoczne. Jego cia�o by�o bia�e jak mleko �wini. Lecz gdy przebywa� w kopalniach, cienie, kt�re innych pokrywa�y jak sadza, jego cerze nadawa�y zdrowy odcie�. Juliette rozumia�a, czemu jako m�ody ch�opak porzuci� farmy na rzecz pracy w ciemno�ci.

Raph gwizdn��, omiataj�c maszyn� �wiat�em latarki. Chwil� p�niej rozbrzmia�o echo jego gwizdu, niczym przedrze�niaj�cy go ptak.

��Co� takiego musieli stworzy� bogowie � pomy�la� na g�os.

Juliette milcza�a. Nie s�dzi�a, �e Raph daje wiar� opowie�ciom ksi�y. Mimo wszystko, nie potrafi�aby zaprzeczy�, �e ich znalezisko budzi�o respekt. Widzia�a ksi��ki Solo i podejrzewa�a, �e ci sami staro�ytni ludzie, kt�rzy stworzyli t� maszyn�, wznie�li r�wnie� zrujnowane, cho� nadal si�gaj�ce nieba wie�e za wzg�rzami. Fakt, �e zbudowali sam silos sprawia�, �e czu�a si� ma�a. Wyci�gn�a r�k� i przesun�a d�oni� po metalu, kt�rego nikt nie ogl�da� i nie dotyka� od stuleci. Nie mog�a wyj�� z podziwu dla pot�gi staro�ytnych. Mo�e ksi�a nie byli a� tak dalecy od prawdy�

��Bogowie � sarkn�� Dawson, przeciskaj�c si� z rumorem za ich plecami.�� Co my z tym zrobimy?

��W�a�nie, Jules � szepn�� Raph, okazuj�c szacunek g��bokim cieniom i jeszcze g��bszemu czasowi.�� Jak my to st�d wykopiemy?

��Nie wykopiemy � odpar�a. Szybkim krokiem ruszy�a pomi�dzy betonow� �cian�, a pi�trz�c� si� maszyneri�. � To co� zaprojektowano tak, �eby samo si� wykopa�o.

��Zak�adasz, �e zdo�amy to uruchomi� � powiedzia� Dawson.

Robotnicy, kt�rzy zostali w sali generatora st�oczyli si� przy otworze, zas�aniaj�c wpadaj�ce do groty �wiat�o. Juliette skierowa�a latark� ku w�skiej szczelinie mi�dzy zewn�trzn� �cian� silosu a wysok� maszyn� w poszukiwaniu przej�cia naoko�o. Odesz�a na bok, znikn�a w mroku i zacz�a wspina� si� po �agodnej krzywi�nie pod�o�a.

��Damy rad� � zapewni�a Dawsona.�� Musimy tylko rozgry��, jak to dzia�a.

��Ostro�nie � ostrzeg� j� Raph, gdy str�cony butem Juliette kamyk poturla� si� w ich stron�. Znalaz�a si� ju� ponad ich g�owami. Grota, jak zauwa�y�a, by�a �agodnie zakrzywiona i zdawa�a si� nie mie� ko�ca, wznosz�c si� i lekko zakr�caj�c.

��Zatacza wielkie ko�o � zawo�a�a, a jej g�os odbi� si� echem od kamieni i metalu.�� Chyba interesuje nas drugi koniec maszyny.

��Tu s� jakie� drzwi � oznajmi� Dawson.

Juliette ze�lizn�a si� w d� zbocza i do��czy�a do niego i Rapha. Pstrykn�a latarka kt�rego� z gapi�w w sali generatora. Snop �wiat�a po��czy� si� z blaskiem latarki Juliette, o�wietlaj�c drzwi na zawiasach ko�kowych. Dawson przez chwil� mocowa� si� z klamk� na ty�ach maszyny. St�kn�� z wysi�ku, a potem metal j�kn��, ospale ust�puj�c sile mi�ni.

Gdy tylko przekroczyli pr�g, zaskoczy� ich ogrom maszyny. Nic nie mog�o przygotowa� Juliette na co� takiego. Wracaj�c my�lami do schemat�w, jakie widzia�a w podziemnej norze Solo, u�wiadomi�a sobie, �e kopacze narysowano z zachowaniem skali. Male�kie robaczki przyklejone do dolnych kondygnacji Maszynowni okaza�y si� wysokie na jedno pi�tro i d�ugie na dwa. Masywny stalowy walec tkwi� ciasno w jaskini o okr�g�ym przekroju, ca�kiem jakby sam si� tam zakopa�. Juliette poleci�a swoim ludziom, by zachowali ostro�no��, przemierzaj�c wn�trze maszyny. Do��czy�o do nich kilkunastu robotnik�w, kt�rych g�osy miesza�y si� ze sob� i odbija�y si� echem w przypominaj�cych labirynt trzewiach maszyny. Ciekawo�� i zdumienie kaza�y im chwilowo zapomnie� o z�amaniu tabu.

��To tutaj chyba s�u�y do przenoszenia urobku � powiedzia� kto�. Snopy �wiat�a omiot�y przeno�nik z nak�adaj�cych si� na siebie p�yt metalu. Pod nimi znajdowa�y si� ko�a i przek�adnie, a pod spodem by�o jeszcze wi�cej p�yt, kt�re nachodzi�y jedna na drug� jak �uski w�a. Juliette od razu wyobrazi�a sobie, jak porusza si� ca�y mechanizm, a p�yty obracaj� si� na ko�cach przeno�nika, by powr�ci� z drugiej strony, przemieszczaj�c kamienie i gruz. Niskie, grube na cal �cianki biegn�ce w poprzek ta�my przeno�nika mia�y powstrzymywa� kamienie przed zsuwaniem si�. Wygryzione przez kopacza ska�y przechodzi�yby t�dy i wypada�y z ty�u, sk�d ludzie zabieraliby je taczkami.

��Wszystko zardzewia�o na amen � wymamrota� kto�.

��Nie jest tak �le jak powinno � powiedzia�a Juliette. Maszyna tkwi�a tu co najmniej od stuleci. Juliette nie zdziwi�aby si� napotkawszy stert� rdzy, lecz ta stal wci�� jeszcze gdzieniegdzie b�yszcza�a.

��Podejrzewam, �e pomieszczenie by�o hermetycznie zamkni�te � pomy�la�a na g�os, przypominaj�c sobie powiew wiatru na karku i zasysaj�cy py� przeci�g w chwili, gdy przebi�a si� przez �cian�.

��Sama hydraulika � powiedzia� Bobby. W jego g�osie pobrzmiewa�o rozczarowanie, tak jakby w�a�nie odkry�, �e nawet bogowie myli sobie ty�ki wod�. Juliette powita�a to odkrycie z nadziej�. Oznacza�o ono, �e maszyn� da si� naprawi�, o ile �r�d�o zasilania pozosta�o nienaruszone. Dadz� rad� odpali� t� maszyn�. Zaprojektowano j� z my�l� o prostocie, tak jakby bogowie wiedzieli, �e ktokolwiek j� odkryje, b�dzie mniej wyrafinowany, mniej uzdolniony. Porusza�y ni� g�sienice takie jak w koparce, cho� biegn�ce wzd�u� ca�ej d�ugo�ci pot�nej maszyny. Dodatkowe g�sienice po bokach i na dachu najwyra�niej pomaga�y w przepychaniu molocha przez tunele. Juliette nie rozumia�a tylko, w jaki spos�b przebiega�o kopanie. Min�wszy przeka�nik i wszystkie ustrojstwa do przesuwania pokruszonych ska� na ty� maszyny dotarli do stalowej �ciany, kt�ra wznosi�a si� w mrok.

��Ca�kiem bez sensu � powiedzia� Raph, dotar�szy do najdalszej �ciany.�� Sp�jrzcie na te ko�a. W kt�r� stron� to ma jecha�?

��To nie ko�a � powiedzia�a Juliette. Wskaza�a element snopem �wiat�a.�� Ca�a ta przednia cz�� si� obraca. Tu jest o�. � Wskaza�a na centralny trzpie� wielki jak dw�ch doros�ych m�czyzn.�� A tamte okr�g�e dyski pewnie wychodz� na drug� stron� i tn�.

Bobby z niedowierzaniem wypu�ci� powietrze.

��Tn� lit� ska��?

Juliette spr�bowa�a obr�ci� jeden z dysk�w. Ledwo drgn��. B�d� potrzebowali beczki smaru.

��Ona chyba ma racj� � powiedzia� Raph, podnosz�c wieko pud�a wielko�ci pi�trowego ��ka i kieruj�c do �rodka �wiat�o latarki.�� Skrzynia bieg�w. To mi wygl�da na przek�adni�.

Juliette do��czy�a do niego. Spiralne przek�adnie o szeroko�ci ludzkiego biodra tkwi�y pod warstw� zaschni�tego smaru, sczepione z z�bami, kt�re porusza�y �cian�. Skrzynia bieg�w by�a r�wnie wielka i masywna co ta od g��wnego generatora. Nawet wi�ksza.

��Z�e wie�ci � powiedzia� Bobby.�� Zobaczcie dok�d prowadzi wa� nap�dowy.

Trzy wi�zki �wiat�a zla�y si� w jedn� i przebieg�y wzd�u� wa�u, kt�ry urywa� si� w powietrzu. Pusta przestrze� we wn�trzu pot�nej maszyny by�a tam, gdzie powinno znajdowa� si� serce metalowej bestii.

��Nigdzie si� st�d nie ruszy � mrukn�� pod nosem Raph.

Juliette przemaszerowa�a na ty�y maszyny. Masywne zastrza�y unieruchamiaj�ce jednostk� nap�dow� stercza�y samotnie. Juliette wraz z pozosta�ymi mechanikami kr�cili si� w miejscu, gdzie powinien znajdowa� si� silnik. A teraz, gdy wiedzia�a ju� na co zwraca� uwag�, dostrzeg�a elementy mocowania. By�o ich sze��: gwintowane s�upki rozmieszczone w o�miocalowych odst�pach i pokryte warstw� prastarego, stwardnia�ego smaru. Pasuj�ce do nich nakr�tki zwisa�y z haczyk�w pod zastrza�ami. Bogowie przemawiali do niej. Komunikowali si� z ni�. Staro�ytni zostawili jej wiadomo�� spisan� w j�zyku zrozumia�ym dla ludzi, kt�rzy znali si� na maszynach. M�wili do niej poprzez wieki: To przykr�� tutaj. Post�puj tak i tak.

Nafciarz Fitz ukl�k� przy Juliette i po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��Przykro mi z powodu twoich przyjaci� � powiedzia�, maj�c na my�li Solo i dzieciaki, cho� Juliette odnios�a wra�enie, �e w g��bi duszy by� zadowolony. Zerkn�a w g��b metalowej jaskini i dostrzeg�a kolejnych g�rnik�w i mechanik�w zagl�daj�cych niepewnie do �rodka. Wszyscy by si� ucieszyli, gdyby jej przedsi�wzi�cie zako�czy�o si� tu i teraz, gdyby zrezygnowa�a z dalszego kopania. Lecz Juliette czu�a co� wi�cej ni� przymus; zaczyna�o si� w niej budzi� poczucie celu. Ta maszyna nie zosta�a przed nimi schowana. By�a bezpiecznie przechowana. Chroniona. Zapakowana. Oblepiona smarem i zabezpieczona przed dzia�aniem powietrza z przyczyn, kt�re wykracza�y poza jej wiedz�.

��Zamykamy to szczelnie z powrotem?�� zapyta� Dawson. Nawet stary, siwy g�rnik z ch�ci� darowa�by sobie kopanie.

��Ta maszyna na co� czeka � powiedzia�a Juliette. Zdj�a jedn� z wielkich nakr�tek z haczyka i po�o�y�a j� na szczycie pokrytego smarem s�upka, kt�rego rozmiary wyda�y jej si� znajome. Pomy�la�a o pracy, jak� wykonywa�a ca�e �ycie temu, o osiowaniu g��wnego generatora.

��Zaprojektowano j� tak, �eby si� otwiera�a � powiedzia�a.�� Jej brzuch si� otwiera. Sprawd�cie koniec maszyny, przez kt�ry weszli�my. Ty� powinien si� otwiera�, �eby da�o si� zabra� urobek, ale i �eby co� w�o�y�. Wcale nie brakuje silnika.

Raph zosta� przy niej i skierowa� �wiat�o latarki na jej pier�, by lepiej widzie� jej twarz.

��Wiem, dlaczego umie�cili j� tutaj � powiedzia�a mu, kiedy pozostali ruszyli obejrze� ty� maszyny.�� Wiem, dlaczego umie�cili j� obok sali generatora.

Shirly i Kali wci�� czy�ci�y generator g��wny, gdy Juliette wy�oni�a si� z trzewi kopacza. Bobby pokaza� pozosta�ym jak otworzy� ty� maszyny, kt�re �ruby nale�y odkr�ci� i jak zdj�� metalowe p�yty. Juliette kaza�a im zmierzy� odleg�o�� mi�dzy rz�dami s�upk�w, a potem mi�dzy elementami mocuj�cymi generator zapasowy, by potwierdzi� to, co ju� i tak wiedzia�a. Maszyna, kt�r� odkryli by�a jak �ywy schemat. To naprawd� wiadomo�� z przesz�o�ci. Jedno odkrycie wywo�ywa�o lawin� innych.

Przygl�daj�c si� jak Kali wy�yma ub�ocon� �cierk�, a potem moczy j� w drugim wiadrze z odrobin� mniej brudn� wod�, Juliette u�wiadomi�a co� sobie: pozostawiony sam sobie na tysi�c lat silnik zardzewia�by. Mia� szanse przetrwa� tylko je�li by� u�ywany, je�li grupa ludzi po�wi�ca�a ca�e swoje �ycie opiece nad nim. Para unosi�a si� z rozgrzanej, pokrytej myd�em rury rozga��nej, podczas gdy Shirly szorowa�a generator g��wny. Juliette zda�a sobie spraw�, �e ca�ymi latami d��yli do tej chwili. Cho� jej stara przyjaci�ka � a obecnie szefowa Maszynowni � szczerze nienawidzi�a projektu Juliette, Shirly przez ca�y czas pracowa�a na rzecz jego realizacji. Ustawiony obok g��wnej si�owni mniejszy generator mia� inny, wy�szy cel.

��Powinno pasowa� � powiedzia� Raph z ta�m� miernicz� w d�oni.�� My�lisz, �e u�yli tej maszyny, �eby sprowadzi� tu generator?

Shirly zrzuci�a z g�ry ub�ocon� �cierk�, a jej cie�, Kali, odrzuci�a jej czystsz�. Pracowa�y w zgranym rytmie jak posykuj�ce t�oki silnika.

��My�l�, �e zapasowy generator jest po to, �eby kopacz m�g� odjecha� � powiedzia�a Raphowi. Jednego tylko nie rozumia�a: po co kto� mia�by pozbywa� si� zapasowego �r�d�a zasilania, cho�by nawet na kr�tko. Ca�y silos znalaz�by si� w�wczas na �asce i nie�asce awarii. R�wnie dobrze po drugiej stronie �ciany mogliby znale�� ca�kowicie przerdzewia�y silnik. Trudno, �eby ktokolwiek przyklasn�� planom, jakie powoli rodzi�y jej si� w g�owie.

�cierka pomkn�a �ukiem przez powietrze i chlupotem wpad�a do wiadra pe�nego br�zowej wody. Kali nie rzuci�a kolejnej. Wpatrywa�a si� w wej�cie do sali generatora. Juliette pod��y�a za wzrokiem cienia i poczu�a uderzenie gor�ca. Oto w�r�d ub�oconych, czarnych od smaru m�czyzn i kobiet Maszynowni sta� nieskazitelnie czysty m�ody m�czyzna w b�yszcz�cym srebrnym kombinezonie, pytaj�c kogo� o drog�. Jaki� m�czyzna wskaza� palcem kierunek, a w�wczas Lukas Ryle, szef IT, jej ukochany, ruszy� ku Juliette.

��Zr�bcie przegl�d zapasowego generatora � powiedzia�a Raphowi, kt�ry zesztywnia�, podejrzewaj�c, co zaraz us�yszy.�� Musimy pod��czy� go na tak d�ugo, �eby przekona� si�, jak dzia�a kopacz. I tak mieli�my zdj�� i przeczy�ci� rury odprowadzaj�ce spaliny.

Raph skin�� g�ow�, na przemian zaciskaj�c i rozlu�niaj�c szcz�ki. Juliette klepn�a go w plecy i, nie �mi�c podnosi� wzroku na Shirly, wysz�a Lukasowi naprzeciw.

��Co ty tu robisz?�� zapyta�a. Rozmawia�a z nim wczoraj, ale jako� nie wspomnia� o dzisiejszej wizycie. Najwyra�niej chcia�, �eby nie mia�a mo�liwo�ci go unikn��.

Lukas zatrzyma� si� par� krok�w przed ni� i zmarszczy� brwi � a Juliette poczu�a wyrzut sumienia za sw�j osch�y ton. Oby�o si� bez przytulenia, bez przyjaznego u�cisku d�oni. By�a na to zbyt spi�ta i podekscytowana dzisiejszym odkryciem.

��Powinienem zapyta� ci� o to samo � odpar�. Jego spojrzenie pow�drowa�o ku kraterowi wydr��onemu w przeciwleg�ej �cianie.�� Podczas gdy ty ryjesz dziury w ziemi, szef IT wykonuje obowi�zki burmistrza.

��A wi�c nic si� nie zmieni�o � powiedzia�a ze �miechem Juliette, pr�buj�c rozlu�ni� atmosfer�. Lecz Lukas si� nie u�miechn��. Po�o�y�a mu r�k� na ramieniu i wyprowadzi�a go z sali generatora na korytarz.

��Przepraszam � powiedzia�a.�� Nie spodziewa�am si� ciebie. Trzeba by�o mnie uprzedzi�, �e przyjdziesz. I pos�uchaj� ciesz� si�, �e ci� widz�. Je�li mam i�� na g�r� i podpisa� jakie� papiery, z ch�ci� to zrobi�. Je�li trzeba wyg�osi� przem�wienie albo poca�owa� niemowl�, �aden problem. Ale m�wi�am ci ju� w zesz�ym tygodniu, �e zamierzam znale�� spos�b na wydostanie stamt�d przyjaci�. A skoro zawetowa�e� m�j pomys�, �eby p�j�� g�r��

Lukas zrobi� wielkie oczy, s�ysz�c tak nonszalancko wypowiadane herezje. Rozejrza� si� po korytarzu, �eby upewni� si�, �e s� sami.

��Jules, martwisz si� o garstk� ludzi, podczas gdy ca�y silos robi si� niespokojny. Na g�rnych pi�trach a� huczy od g�os�w sprzeciwu. To echa powstania, kt�re wznieci�a�, z tym �e teraz s� skierowane przeciwko nam.

Juliette poczu�a, �e robi jej si� gor�co. Jej d�o� opad�a z ramienia Lukasa.

��Nie chcia�am powstania. Nawet mnie tu wtedy nie by�o.

��Ale teraz jeste� i mo�esz za�apa� si� na kolejne.�� Jego oczy by�y pe�ne smutku, nie gniewu, a Juliette u�wiadomi�a sobie, �e dni na g�rnych pi�trach d�u�y�y mu si� r�wnie mocno co jej w Maszynowni. W ubieg�ym tygodniu rozmawiali mniej ni� w�wczas, gdy by�a w silosie siedemnastym. Cho� fizycznie znale�li si� blisko, istnia�o ryzyko, �e zaczn� si� od siebie oddala�.

��Co powinnam zrobi�? � zapyta�a.

��Zacznijmy od tego, �eby� przesta�a kopa�. Prosz�. Billings odebra� ju� z tuzin skarg od s�siad�w gdybaj�cych, jak to si� sko�czy. Niekt�rzy m�wi�, �e zewn�trze si� o nas upomni. Pewien ksi�dz z �rodkowych pi�ter odprawia dwie niedziele tygodniowo, �eby ostrzec wiernych przed niebezpiecze�stwem; opowiada o swoich wizjach, w kt�rych py� wype�nia silos po brzegi i gin� tysi�ce�

��Ksi�a��� sykn�a Juliette.

��Tak, ksi�a, a ludzie schodz� si� na te niedziele z g�ry i z g��bin. Je�li klecha stwierdzi, �e dwie to za ma�o i trzeba odprawia� trzy nabo�e�stwa tygodniowo, b�dziemy tu mieli w�ciek�y mot�och.

Juliette przeczesa�a palcami w�osy, spomi�dzy kt�rych posypa�y si� kamyki i od�amki. Ze skruch� popatrzy�a na chmurk� drobnego py�u.

��Co ludzie my�l� o moim wyj�ciu poza silos? Co ich zdaniem sta�o si� w trakcie czyszczenia? Co m�wi�?

��Niekt�rzy nie dowierzaj� � powiedzia� Lukas.�� Podejrzewaj�, �e to legenda. Oczywi�cie, my w IT doskonale wiemy, co zasz�o, ale inni zastanawiaj� si�, czy w og�le wys�ano ci� na czyszczenie. Dotar�a do mnie plotka, �e to tylko element kampanii wyborczej.

Juliette zakl�a pod nosem.

��A co z odkryciem innych silos�w?

��Sam od lat powtarzam ludziom, �e gwiazdy to s�o�ca takie jak nasze. Niekt�re rzeczy s� zbyt przyt�aczaj�ce, by je poj��. I nie s�dz�, by uratowanie twoich przyjaci� co� tu zmieni�o. R�wnie dobrze mog�aby� przeprowadzi� swojego koleg�-radiowca �rodkiem bazaru, wykrzykuj�c, �e przyby� z innego silosu. Szanse, �e uwierz� by�yby takie same.

��Chodzi ci o Walkera?�� Juliette pokr�ci�a g�ow�, ale wiedzia�a, �e Lukas ma racj�. � Nie robi� tego, �eby udowodni�, co mi si� przytrafi�o, Luke. Tu nie chodzi o mnie. Oni �yj� tam ze zmar�ymi. Z duchami.

��A my nie? Nie �ywimy si� w�asnymi zmar�ymi? B�agam ci�, Jules. Zgin� setki, �eby uratowa� garstk�. Mo�e lepiej im b�dzie tam gdzie s�.

Wzi�a g��boki oddech i wstrzyma�a go na moment, ze wszystkich si� pr�buj�c si� nie rozz�o�ci�.

��Nieprawda, Lukas. Cz�owiek, kt�rego staram si� uratowa� jest na wp� szalony od trwaj�cej d�ugie lata samotno�ci. Tamtejsze dzieci maj� ju� w�asne dzieci. Potrzebuj� naszych lekarzy i naszej pomocy. Poza tym� obieca�am im.

Nagrodzi� jej b�agania smutnym spojrzeniem. To bez sensu, stwierdzi�a. Jak mo�na sk�oni� cz�owieka, by przejmowa� si� losem kogo�, kogo nigdy nie spotka�? Juliette oczekiwa�a od niego niemo�liwego, a sama przecie� te� by�a temu winna. Czy naprawd� troszczy�a si� o ludzi, kt�rym ksi�a s�czyli jad do uszu? Albo o kt�rego� z nieznajomych, kt�rym mia�a jako burmistrz przewodzi�, ale kt�rych nigdy nie spotka�a?

��Nie chcia�am tej pracy � powiedzia�a Lukasowi. Nie zdo�a�a zatai� pobrzmiewaj�cego w jej tonie oskar�enia. To inni chcieli, by zosta�a burmistrzem, nie ona. Cho� najwyra�niej liczba takich os�b si� zmniejsza�a.

��Ja te� nie wiedzia�em, na co si� pisz�, kiedy zostawa�em cieniem � odparowa� Lukas. Zacz�� m�wi� co� jeszcze, ale urwa� na widok grupki wychodz�cych z sali generatora g�rnik�w, za kt�rymi ci�gn�a si� chmurka py�u.

��Chcia�e� co� powiedzie�? � zapyta�a.

��Zamierza�em ci� prosi�, �eby� kopa�a w tajemnicy, je�li ju� musisz. Albo �eby� zostawi�a kopanie tym ludziom i wr�ci�a�

Urwa�.

��Je�li chcia�e� powiedzie� �do domu�, to w�a�nie jest m�j dom. I czy naprawd� nie jeste�my lepsi od naszych poprzednik�w? Mamy ok�amywa� ludzi? Knu� co� za ich plecami?

��Obawiam si�, �e my jeste�my gorsi � powiedzia�. � Oni tylko pr�bowali utrzyma� nas przy �yciu.

Juliette roze�mia�a si� na te s�owa.

��Nas? Skazali ciebie i mnie na �mier�.

Lukas wypu�ci� powietrze.

��Mia�em na my�li wszystkich innych. Nasi poprzednicy robili co mogli, �eby utrzyma� pozosta�ych przy �yciu.

��Mimo wszystko, nie potrafi� powstrzyma� u�miechu, gdy Juliette nie przestawa�a si� �mia�. Otar�a z policzka �zy, kt�re zmieni�y si� w b�oto.

��Daj mi jeszcze par� dni � powiedzia�a. To nie by�o pytanie, raczej ust�pstwo.�� Niech sprawdz�, czy w og�le b�dziemy mieli czym kopa�. A wtedy p�jd� ca�owa� niemowlaki i grzeba� zmar�ych� cho� oczywi�cie nie w tej kolejno�ci.

Lukas zmarszczy� brwi, s�ysz�c jej ponury �art.

��I przystopujesz troch� z t� herezj�?

Przytakn�a.

��Je�li b�dziemy kopa�, b�dziemy to robi� cicho � powiedzia�a, zastanawiaj�c si� przy tym, czy maszyna, jak� odkryli jest w stanie pracowa� bez og�uszaj�cego ha�asu.�� I tak my�la�am o lekkiej redukcji zu�ycia energii. Nie chc�, �eby g��wny generator pracowa� na pe�nych obrotach. Tak na wszelki wypadek.

Lukas skin�� g�ow�, a Juliette uderzy�a �atwo��, z jak� przychodzi�y jej k�amstwa, kt�re uwa�a�a za konieczne. Przez moment rozwa�a�a, czy nie powiedzie� mu o innym pomy�le, kt�ry chodzi� jej po g�owie od tygodni, odk�d le�a�a jeszcze u lekarza, zdrowiej�c po poparzeniach. Mia�a co� do zrobienia na g�rze. Widz�c jednak, �e Lukas jest ju� i tak wystarczaj�co rozgniewany, wyjawi�a mu tylko t� cz�� swojego planu, kt�ra na pewno mu si� spodoba.

��Kiedy ju� ruszymy z robot�, planuj� p�j�� na g�r� i zosta� tam przez jaki� czas � powiedzia�a, bior�c go za r�k�. � Wr�ci� do domu na jaki� czas.

Lukas u�miechn�� si�.

��Ale pos�uchaj � doda�a, czuj�c, �e musi go ostrzec.�� Widzia�am �wiat na zewn�trz, Luke. Nie �pi� po nocach i s�ucham radia Walkera. Tam �yj� ludzie tacy jak my. �yj� osobno, w strachu, trzymani w niewiedzy. Zamierzam zrobi� wi�cej ni� tylko uratowa� przyjaci�. Mam nadziej�, �e zdajesz sobie z tego spraw�. Zamierzam dokopa� si� do sedna tajemnicy, jaka kryje si� za tymi murami.

Jab�ko Adama na szyi Lukasa podskoczy�o. Jego u�miech znikn�� bez �ladu.

��Mierzysz za wysoko � powiedzia� �agodnie.

Juliette u�miechn�a si� i �cisn�a d�o� ukochanego.

��I m�wi to cz�owiek, kt�ry wpatruje si� w gwiazdy.

Silos 17

Decyzja o opuszczeniu jaskrawych �wiate� i wyg�d swojego starego domu nie przysz�a �atwo, lecz w ko�cu Jimmy zgodzi� si� przenie�� na dolne farmy. Dzieciaki czu�y si� tu dobrze. Szybko wznowi�y upraw� grz�dek. Poza tym, stamt�d by�o bli�ej do ostatnich podtopionych kondygnacji.

Jimmy schodzi� po �liskich stopniach poznaczonych plamami �wie�ej rdzy, ws�uchany w melodi� kropel wody pluszcz�cych o ka�u�e i stal. Wiele z zielonych �wiate� awaryjnych zala�a woda. Nawet te, kt�re wci�� dzia�a�y wype�nione by�y b�blami uwi�zionej w �rodku, b�otnistej cieczy. Jimmy pomy�la� o rybach, kt�re jeszcze nie tak dawno p�ywa�y w miejscu, kt�re teraz zajmowa�o powietrze. Kilka z nich znale�li na pod�odze, gdy woda si� cofn�a, chocia� s�dzi�, �e ju� dawno wszystkie wy�apa�. Uwi�zione w coraz p�ytszej wodzie stworzenia okaza�y si� nazbyt �atw� zdobycz�. Jimmy nauczy� Elise jak je �apa�, ale dziewczynka mia�a k�opoty ze zdejmowaniem ich z haczyka � wci�� jej si� wy�lizgiwa�y i wpada�y z powrotem do wody. Kt�rego� razu Jimmy �artobliwie stwierdzi�, �e pewnie robi to specjalnie, a ona przyzna�a, �e bardziej lubi je �apa� ni� je��. Pozwoli� jej �owi� ostatnich kilka ryb raz po raz, a� wreszcie zrobi�o mu si� ich �al. Rickson, Hannah i bli�niaki z rado�ci� zako�czyli cierpienia zdesperowanych, ocala�ych ryb, wype�niaj�c sobie nimi �o��dki.

Jimmy zerkn�� w g�r�, za barierk�, wyobra�aj�c obie sw�j sp�awik zawieszony w powietrzu i Cienia, kt�ry spogl�da� na niego i uderza� �ap� o powierzchni� wody, tak jakby Jimmy by� ryb�. Spr�bowa� wypu�ci� ustami b�belki, lecz bezskutecznie. Poczu� tylko jak w�sy �askocz� mu nos.

Nieco ni�ej, u podstawy schod�w, zebra�a si� spora ka�u�a. Pod�oga by�a tu p�aska, niewyprofilowana dla �atwiejszego odp�ywu. Ewentualne powodzie nigdy nie mia�y dotrze� tak wysoko. Jimmy w��czy� latark�, a snop �wiat�a rozci�� pos�pne ciemno�ci spowijaj�ce g��biny Maszynowni. Przew�d elektryczny wi� si� korytarzem, przewieszony przez bramk� ochrony. Spl�tany w�� ci�gn�� si� wzd�u� niego, a potem zawraca�. Kabel i w�� zna�y drog� do pomp; zostawi�a je tu Juliette.

Jimmy pod��y� ich szlakiem. Gdy pierwszy raz zszed� na koniec schod�w, znalaz� plastikow� kopu�k� jej he�mu. Le�a�a w stercie �mieci, odpadk�w i szlamu, ohydnych pozosta�o�ci po wodzie. Robi� co m�g�, �eby tu posprz�ta�. Znalaz� nawet swoje ma�e, metalowe podk�adki � te, kt�re przytwierdza� do papierowych spadochronik�w, l�ni�ce jak srebrne motety w zwa�ach kompostu. Wi�kszo�� �mieci po powodzi zosta�a. Jedyne co uratowa� to plastikowa kopu�a he�mu Juliette.

Przew�d i w�� spe�za�y po kwadratowych schodkach. Jimmy pod��y� za nimi, uwa�aj�c, by si� nie po�lizn��. Woda skapywa�a tu i �wdzie z rur i przewod�w pod sufitem, spadaj�c mu na barki i g�ow�. Kropelki l�ni�y w blasku latarki. Wszystko inne by�o ciemne. Jimmy spr�bowa� wyobrazi� sobie, �e pomieszczenie wype�nia woda � i nie potrafi�. Przyprawia�o o dreszcze nawet wtedy, gdy by�o suche.

Kolejnych par� kropel skapn�o mu na sam �rodek g�owy, a potem sp�yn�o strumyczkiem po twarzy, by wsi�kn�� w brod�.

��To znaczy, w wi�kszo�ci suche � poprawi� si� na g�os, kieruj�c swoje s�owa w stron� sufitu. Dotar� do podstawy schod�w. Teraz prowadzi� go ju� tylko przew�d, kt�ry ci�ko by�o dojrze�. Jimmy szed� dalej, chlupi�c w cieniutkiej warstewce wody pokrywaj�cej pod�og� korytarza. Juliette podkre�la�a, �e kiedy pompa sko�czy osuszanie, kto� powinien tu by�, aby j� w��cza� i wy��cza�. Woda nadal b�dzie si� przes�cza�, a wi�c pompa nada� b�dzie potrzebna, ale praca na sucho mog�aby jej zaszkodzi�. Juliette powiedzia�a, �e rzecz zwana �wirnikiem� by si� spali�a.

Jimmy znalaz� pomp�, kt�ra grzechota�a z niezadowoleniem. Wielka rura by�a przewieszona przez brzeg studni � Juliette przestrzeg�a go, by uwa�a� i nie wpad� do �rodka � z kt�rej dobiega� gulgocz�cy odg�os ssania. Jimmy skierowa� latark� w g��b studni i zauwa�y�, �e jest niemal zupe�nie pusta. Na dnia k��bi�a si� najwy�ej stopa wody nieustannie m�conej bezowocnymi wysi�kami pompy.

Wyj�� z kieszeni na piersi no�yce do drutu i wy�owi� przew�d z cienkiej warstwy wody. Pompa warcza�a w�ciekle, metal �omota� o metal, w powietrzu unosi� si� zapach rozgrzanej elektryki, a znad cylindrycznej obudowy zasilacza unosi�a si� para. Jimmy rozdzieli� �y�y przewodu i przeci�� no�ycami jedn� z nich. Pompa kontynuowa�a prac� jeszcze przez moment, ale szybko zacz�a zwalnia�. Juliette wyja�ni�a mu, co powinien zrobi�. Odar� przeci�ty przew�d z izolacji i skr�ci� ko�ce. Kiedy szyb zn�w si� nape�ni, Jimmy zetknie ze sob� kable i r�cznie odpali maszyn�, tak jak zrobi�a to Jules. On i dzieciaki b�d� tu schodzi� na zmian�. Zamieszkaj� nad pi�trami zniszczonymi przez pow�d�, zajm� si� upraw� Dziczy i zadbaj� o sucho�� silosu do powrotu Juliette.

Silos 18

Juliette przystan�a pod drzwiami warsztatu Walkera i zapuka�a zanim wesz�a. S�ysza�a opowie�ci o tym, �e opu�ci� swoj� pieczar� w trakcie powstania, lecz by� to trybik, kt�ry nie pasowa� do pozosta�ych k� z�batych w g�owie Juliette. Dla niej te rewelacje pozostawa�y w sferze legend, w kt�re si� nie wierzy, dop�ki nie przekona si� na w�asne oczy � podobnie, przesz�o jej przez my�l, jak to mia�o miejsce z jej przechadzk� mi�dzy silosami, kt�ra wielu osobom nie mie�ci�a si� w g�owie. Pog�oska. Mit. Kim jest ta kobieta-mechanik, kt�ra twierdzi, �e widzia�a inny �wiat? Takie historie odrzucano jako nieprawdziwe � chyba �e ziarno legendy trafi�o na podatny grunt i wykie�kowa�a z niego religia.

��Jules!�� Walker podni�s� wzrok znad biurka. Szk�o powi�kszaj�ce sprawia�o, �e jedno oko mia� wielkie jak pomidor. �ci�gn�� soczewk�, a oko skurczy�o si� do normalnych rozmiar�w.�� �wietnie, �wietnie. Mi�o ci� widzie�. � Zaprosi� j� gestem do �rodka. W powietrzu unosi� si� zapach spalonych w�os�w, jakby starzec zn�w pochyla� si� przy lutowaniu nie dbaj�c o swoje d�ugie, siwe kosmyki.

��Przysz�am nada� co� do Solo � powiedzia�a.�� I da� ci zna�, �e nie b�dzie mnie przez kilka dni.

��Tak?�� Walker zmarszczy� brwi. Wsun�� par� drobnych narz�dzi do odpowiednich kieszonek swojego sk�rzanego fartucha i po�o�y� lutownic� na wilgotnej g�bce. Syk pary przypomnia� Juliette o zadziornym kocie, kt�ry kiedy� mieszka� w pompowni i prycha� na ni� z ciemno�ci.�� Ten tw�j Lukas zabiera ci� do siebie?�� zapyta�.

Juliette przypomnia�a sobie, �e Walker wprawdzie nie lubi� otwartych przestrzeni, ale przyja�ni� si� z tragarzami. Oni z kolei przyja�nili si� z jego pieni�dzmi.

��To te� � przyzna�a. Wzi�a sobie sto�ek i opad�a na niego, przygl�daj�c si� swoim podrapanym, poplamionym smarem d�oniom.�� Poza tym, to ca�e kopanie zajmie troch� czasu, a wiesz jak nie lubi� siedzie� bezczynnie na ty�ku. Po g�owie chodzi mi inny projekt. B�dzie chyba jeszcze mniej popularny ni� obecny.

Walker przygl�da� jej si� przez chwil�, a potem podni�s� wzrok na sufit, szeroko otwieraj�c oczy. Jakim� sposobem momentalnie domy�li� si�, co planowa�a.

��Jeste� jak to chili, kt�re gotuje Courtnee � szepn��. � Sprawiasz k�opoty na obu ko�cach.

Juliette roze�mia�a si�, ale i poczu�a uk�ucie rozczarowania, �e tak �atwo j� rozgry��. �e jest tak przewidywalna.

��Nie m�wi�am jeszcze Lukasowi � ostrzeg�a go.�� Ani Peterowi.

Walker zmarszczy� brwi na to drugie imi�.

��Billings � podpowiedzia�a.�� Nowy szeryf.

��A, racja.�� Od��czy� lutownic� od pr�du i zn�w dotkn�� ni� wilgotnej g�bki.�� Zapominam, �e to ju� nie twoja posada.

Praktycznie nigdy nie by�a moja, mia�a ochot� odpowiedzie�.

��Przysz�am powiedzie� Solo, �e ju� nied�ugo zaczynamy kopa�. Musz� si� upewni�, �e kontroluj� poziom wody.�� Wskaza�a radio, kt�re, jak wiedzia�a, potrafi�o o wiele wi�cej ni� nadawa� w obr�bie jednego silosu. Podobnie jak radiostacja pod serwerami w IT, skonstruowane przez Walka urz�dzenie mog�o nadawa� do innych silos�w.

��Jasna sprawa. Szkoda tylko, �e nie mo�esz zaczeka� jeszcze dzie� albo dwa. Przeno�ne radio jest prawie gotowe.�� Wskaza� na plastikowe pude�ko nieco wi�ksze od tych, kt�re ona i zast�pcy szeryfa nosili u biodra. Ze �rodka wci�� stercza�y lu�ne kable po��czone z wielk�, zewn�trzn� bateri�. � Kiedy sko�cz�, b�dzie mo�na pokr�t�em zmienia� kana�y. �apie sygna� powtarzaczy w obu silosach.

Ostro�nie podnios�a urz�dzenie; nie mia�a poj�cia, o czym mowa. Walker pokaza� jej pokr�t�o, na kt�rym widnia�y trzydzie�ci dwie ponumerowane pozycje. To akurat rozumia�a doskonale.

��Musz� jeszcze tylko zmusi� te stare akumulatorki, �eby wsp�gra�y z reszt�. Potem wyreguluj� napi�cie.

��Jeste� niesamowity � szepn�a Juliette.

Walker rozpromieni� si�.

��Niesamowici byli ludzie, kt�rzy stworzyli je jako pierwsi. Nie mie�ci mi si� w g�owie, do czego byli zdolni setki lat temu. Ludzie w tamtych czasach nie byli tacy g�upi jak mog�oby si� wydawa�.

Juliette mia�a ochot� opowiedzie� mu o ksi��kach, kt�re widzia�a i kt�re sprawia�y, �e ludzie z przesz�o�ci jawili jej si� raczej jako istoty z przysz�o�ci.

Walker wytar� d�onie w star� �cierk�.

��Ostrzeg�em Bobby�ego i pozosta�ych, wi�c i ty powinna� wiedzie�. Radia b�d� pracowa� tym gorzej, im g��biej si� wkopi�. Przynajmniej dop�ki nie dotr� na drug� stron�.

Juliette skin�a g�ow�.

��Tak s�ysza�am. Courtnee powiedzia�a, �e b�d� korzysta� z go�c�w, jak w kopalniach. To w jej r�kach zostawi�am nadz�r nad podkopem. Pomy�la�a chyba o wszystkim.

Walker spochmurnia�.

��S�ysza�em, �e chcia�a za�o�y� �adunki r�wnie� od naszej strony, w razie gdyby trafili na truj�ce powietrze.

��To akurat pomys� Shirly. Ona po prostu szuka pretekstu, �eby nie kopa�. Ale przecie� znasz Courtnee, kiedy co� postanowi, zawsze postawi na swoim.

Walker poskroba� si� po brodzie.

��Dop�ki nie zapomni mnie nakarmi�, b�dzie dobrze.

Juliette za�mia�a si�.

��Na pewno nie zapomni.

��No c�, �ycz� powodzenia z obowi�zkami burmistrza.

��Dzi�ki � powiedzia�a i wskaza�a du�e radio ustawione na stole roboczym.�� Mo�esz mnie po��czy� z Solo?

��Jasne, jasne. Siedemnastka. Zapomnia�em, �e nie przysz�a�, �eby tu ze mn� pogaw�dzi�. Zadzwo�my do twojego przyjaciela.�� Pokr�ci� g�ow�. � Musz� ci powiedzie�, �e jak tak z nim rozmawiam, odnosz� wra�enie, �e to straszny dziwak.

Juliette z u�miechem przyjrza�a si� swojemu staremu przyjacielowi. Chcia�a si� przekona�, czy �artowa� � stwierdzi�a, �e m�wi� ca�kiem serio � i roze�mia�a si�.

��No co?�� zapyta� Walker. Uruchomi� radio i wr�czy� jej mikrofon.�� Co takiego powiedzia�em?

Meldunek Solo by� mieszank� dobrych i kiepskich wie�ci. Maszynownia zosta�a osuszona, co by�o �wietn� wiadomo�ci�, ale wypompowywanie wody nie potrwa�o tak d�ugo jak przewidywa�a. Mog� min�� tygodnie albo i miesi�ce zanim tam dotr�, natomiast rdza nie b�dzie przez ten czas pr�nowa�. Juliette zepchn�a te odleg�e problemy poza obr�b umys�u i skupi�a si� na rzeczach, na kt�re mia�a wp�yw.

Wszystko, czego potrzebowa�a mie�ci�o si� w niedu�ej torbie na rami�: czysty, srebrny kombinezon, prawie nienoszony; skarpetki i bielizna, wci�� wilgotne po praniu w umywalce; jej robocza manierka, poznaczona wgi�ciami i smarem; do tego zestaw kluczy nasadowych i komplet �rubokr�t�w. W kieszeniach mia�a jeszcze narz�dzie uniwersalne i dwadzie�cia bon�w, chocia� odk�d zosta�a burmistrzem prawie nikt nie chcia� od niej pieni�dzy. Jedyne, czego jej brakowa�o to porz�dne radio, ale Walker rozebra� na cz�ci dwa dzia�aj�ce urz�dzenia, �eby zbudowa� nowe, kt�re jeszcze nie by�o gotowe.

Ze swoim skromnym dobytkiem na plecach opu�ci�a Maszynowni�. Nie mog�a pozby� si� wra�enia, �e porzuca przyjaci�. Odleg�y ha�as kopania towarzyszy� jej jeszcze na korytarzach i odprowadzi� j� na klatk� schodow�. Przekroczy�a bramk� ochrony niczym jaki� mentalny pr�g, wspominaj�c chwil�, gdy opuszcza�a �luz�. Tak jak w zaworze, czasem ruch jest mo�liwy tylko w jedn� stron�. Z obaw� zastanawia�a si�, ile czasu minie, zanim tu wr�ci. Na t� my�l oddech grz�z� jej w piersi.

Powoli nabiera�a wysoko�ci i zaczyna�a mija� innych ludzi, czuj�c na sobie ich wzrok. Nieprzychylne spojrzenia przypomina�y wiatr, kt�ry siek� py�em na wzg�rzach. Ich nieufne zerkni�cia by�y jak nag�e zrywy wichury � tak szybko si� urywa�y, kiedy odwracali wzrok.

Wkr�tce przekona�a si� na w�asnej sk�rze, co mia� na my�li Lukas. Wszelka �yczliwo�� wywo�ana jej powrotem � podziw dla osoby, kt�ra odm�wi�a czyszczenia i zdo�a�a wr�ci� z przepastnego zewn�trza � kruszy�a si� jak uderzany m�otem pneumatycznym beton. Nadziej� wywo�an� jej powrotem z zewn�trz przekre�li�y jej niebezpieczne plany kopania tunelu poza silos. Dostrzega�a to w uciekaj�cych spojrzeniach sklepikarzy, w opieku�czym ge�cie matki tul�cej swoje dziecko, w szeptach, kt�re rozbrzmiewa�y i szybko si� urywa�y. Juliette dawa�a ludziom przeciwie�stwo nadziei. Szerzy�a strach.

Garstka ludzi wita�a j� uk�onem i �dzie� dobry, pani burmistrz�, kiedy mijali j� na schodach. M�ody, znany jej z widzenia tragarz zatrzyma� si� i u�cisn�� jej d�o�, autentycznie podekscytowany tym spotkaniem. Lecz gdy wpad�a na dolne farmy na sto dwudziestym sz�stym po jedzenie albo gdy chcia�a skorzysta� z ubikacji trzy pi�tra wy�ej, czu�a si� r�wnie niemile widziana co brudas na g�rnych pi�trach. A przecie� nadal by�a w�r�d swoich. By�a ich burmistrzem, cho� niekochanym.

Tego typu reakcje kaza�y jej w�tpi�, czy odwiedzenie Hanka, zast�pcy z g��bin, by�o dobrym pomys�em. Hank bra� udzia� w powstaniu i widzia�, jak wielu walcz�cych po obu stronach dobrych ludzi straci�o w nim �ycie. Przekraczaj�c pr�g komisariatu na sto dwudziestym pi�trze zastanowi�a si�, czy nie pope�nia b��du, czy nie powinna po prostu i�� dalej. Wiedzia�a jednak, �e to podszepty jej m�odszego �ja�, kt�re obawia�o si� spotkania z ojcem, m�odszego �ja�, kt�re pogr��a�o si� w projektach, �eby uciec przed �wiatem. Nie mog�a sobie d�u�ej pozwoli� by� t� osob�. Mia�a obowi�zki wobec silosu i jego mieszka�c�w. Post�powa�a s�usznie odwiedzaj�c Hanka. Podrapa�a si� po bli�nie na wierzchu d�oni i odwa�nie ruszy�a przez komisariat, napominaj�c si�, �e jest burmistrzem, a nie wi�niem skazanym na czyszczenie.

Hank podni�s� wzrok znad biurka i na jej widok szeroko otworzy� oczy � nie rozmawiali ze sob� ani nawet nie widzieli si� odk�d wr�ci�a do silosu. Podni�s� si� z krzes�a i zrobi� dwa kroki w jej kierunku, a potem przystan��. Juliette dostrzeg�a w nim tak� sam� mieszank� nerw�w i podekscytowania, jak� sama odczuwa�a. Dotar�o do niej, �e nie powinna by�a si� obawia� tego spotkania, �e nie powinna by�a go tak d�ugo unika�. Hank nie�mia�o wyci�gn�� ku niej r�k�, jak gdyby w obawie, �e Juliette jej nie u�ci�nie. By� got�w cofn�� d�o�, je�li burmistrz poczuje si� ura�ona. Wygl�da�o na to, �e wci�� nie m�g� sobie wybaczy�, �e wykona� rozkaz i pos�a� j� na czyszczenie.

Juliette u�cisn�a mu d�o� i obj�a go.

��Przepraszam � szepn�� �ami�cym si� g�osem.

��Przesta� � powiedzia�a Juliette. Wypu�ci�a go z u�cisku i cofn�a si� o krok, spogl�daj�c na jego bark.�� To ja powinnam przeprosi�. Jak r�ka?

Poruszy� swobodnie ramieniem.

��Na swoim miejscu � powiedzia�. � A je�li zaczniesz mnie przeprasza�, natychmiast ci� aresztuj�.

��A wi�c rozejm � zaoferowa�a.

Hank u�miechn�� si�.

��Rozejm � potwierdzi�. � Mimo wszystko, chcia�em powiedzie�, �e�

��Wykonywa�e� swoje zadanie. Ja te� robi�am, co mog�am. Na tym poprzesta�my.

Skin�� g�ow� i wbi� wzrok w czubki swoich but�w.

��Jak wygl�da sytuacja? Lukas m�wi�, �e ludzie skar�� si� na kopanie.

��Trafi�o si� par� os�b, kt�re sprawia�y k�opoty. Nic powa�nego. Wi�kszo�� mieszka�c�w chyba jest zbyt zaj�ta naprawami. Ale faktycznie, s�ysza�em troch� biadolenia. Wiesz pewnie, jak wiele dostajemy poda� o przeniesienie na �rodkowe albo g�rne pi�tra. No to teraz mamy ich dziesi�� razy wi�cej. Ludzie nie chc� �y� w pobli�u tego, co si� tam na dole wyprawia.

Juliette przygryz�a warg�.

��Cz�� problemu wynika z braku kontroli � doda� Hank.�� Nie chcia�bym si� wtr�ca� w tw�j styl rz�dzenia, ale my tu z ch�opakami nie za bardzo wiemy co i jak. Nie dostajemy wiadomo�ci z Ochrony tak jak kiedy�. A twoje biuro�

���milczy � podpowiedzia�a Juliette.

Hank podrapa� si� w potylic�.

��Zgadza si�. Chocia� trudno powiedzie�, �eby� ty sama by�a ca�kiem cicho. Wasz rumor s�ycha� czasem a� tutaj na pode�cie.

��I w�a�nie dlatego tu wpad�am � powiedzia�a.�� Musicie mie� �wiadomo��, �e wasze zmartwienia s� moimi zmartwieniami. Id� do swojego biura na tydzie� albo dwa. Po drodze wpadn� te� do pozosta�ych komisariat�w. Wiele rzeczy zmieni si� tu wkr�tce na lepsze.

Hank zmarszczy� brwi.

��Wiesz, �e ci ufam i w og�le, ale kiedy m�wi si� ludziom o zmianach na lepsze, jedyne co s�ysz� to �zmiany�. A dla ludzi, dla kt�rych ju� sam fakt, �e oddychaj� jest b�ogos�awie�stwem, oznacza to tylko jedno.

Juliette pomy�la�a o wszystkim, co sobie zaplanowa�a, zar�wno na g�rnych pi�trach jak i w g��binach.

��Dop�ki ufaj� mi dobrzy ludzie tacy jak ty, wszystko b�dzie w porz�dku � powiedzia�a.�� A teraz musz� ci� o co� poprosi�.

��Potrzebujesz miejsca na nocleg � domy�li� si� Hank. Wskaza� ruchem r�ki cel�. � Zaklepa�em ci tw�j stary apartament. Mog� roz�o�y� prycz�

Juliette roze�mia�a si�. Cieszy�a si�, �e zast�pca szeryfa jest w stanie �artowa� z rzeczy, kt�ra jeszcze chwil� temu by�a tak niezr�czn� kwesti�.

��Nie � odpar�a.�� Ale dzi�ki. Musz� dotrze� na �rodkowe farmy zanim zgasn� �wiat�a. Mam uczestniczy� w symbolicznym zasadzeniu pierwszych ro�lin na nowym poletku.�� Zamacha�a r�kami w powietrzu.�� To jedna z tych rzeczy.

Hank u�miechn�� si� i kiwn�� g�ow�.

��Tak naprawd� chcia�am ci� prosi�, �eby� mia� oko na klatk� schodow�. Lukas wspomina�, �e ludzie na g�rze zaczynaj� narzeka�. Id� ich uspokoi�, ale chc�, �eby� by� czujny w razie, gdyby sprawy potoczy�y si� �le. Mamy tu na dole braki kadrowe, a ludzie s� podminowani.

��Spodziewasz si� k�opot�w?�� zapyta� Hank.

Rozwa�y�a jego pytanie.

��Tak � przyzna�a.�� Je�li potrzebujesz wzi�� cienia albo dw�ch, pokryj� wszystkie koszty.

Spochmurnia�.

��Zwykle lubi�, gdy kto� sypnie bonami � powiedzia�. � Wi�c dlaczego mnie to nie cieszy?

��Z tego samego powodu, dla kt�rego ja ch�tnie zap�ac� � odpar�a Juliette.�� Oboje wiemy, �e to ty jeste� na naszej transakcji stratny.

Opu�ciwszy komisariat, Juliette zacz�a wspina� si� przez pi�tra, na kt�rych mia�y miejsce walki i na nowo odkrywa� wojenne rany silosu. Mija�a coraz dobitniejsze pami�tki stoczonych pod jej nieobecno�� bitew: postrz�pione, jaskrawosrebrzyste smugi przecinaj�ce star� farb�, beton poznaczony plamami sadzy i bliznami jak po ospie, pr�ty zbrojenia wystaj�ce ze �cian niczym z�amane ko�ci przebijaj�ce sk�r�.

Po�wi�ci�a wi�kszo�� �ycia dbaniu o ten silos, utrzymywaniu go na chodzie. Ten za� odwdzi�cza� si� za jej trosk� nape�niaj�c jej p�uca powietrzem, pozwalaj�c rosn�� plonom i przyjmuj�c zmar�ych. Byli za siebie nawzajem odpowiedzialni. Bez ludzi, jej �wiat sta�by si� taki sam jak silos Solo � przerdzewia�y i podtopiony. Bez silosu, ona by�aby czaszk� le��c� na wzg�rzu, wbijaj�c� spojrzenie pustych oczodo��w w zasnute chmurami niebo. Potrzebowali siebie nawzajem.

Jej d�o� prze�lizgiwa�a si� po por�czy chropowatej od �wie�ych spaw�w, tak samo jak jej sk�ra pe�na by�a blizn. Przez wi�kszo�� jej �ycia ona i silos utrzymywali si� nawzajem w zdrowiu. A� w ko�cu omal si� nie pozabijali. A teraz wszystkie drobne bol�czki w Maszynowni, kt�re mia�a nadziej� kiedy� naprawi� � skrzypi�ce pompy, pluj�ce rury, ulatniaj�ce si� spaliny � wszystko to blad�o w por�wnaniu z o wiele gorsz� dewastacj� wywo�an� przez jej odej�cie. Podobnie by�o z jej nielicznymi bliznami � pami�tkami po drobnych potkni�ciach z m�odo�ci � kt�re teraz zagubi�y si� pod warstw� oszpeconego cia�a. Jeden wielki b��d potrafi� zmaza� �lad po wszystkich drobnych pomy�kach.

Pokonuj�c stopie� za stopniem, dotar�a do miejsca, w kt�rym bomba oderwa�a fragment schod�w. Teraz rozci�ga� si� tu po�atany zlepek metalu, paj�cza sie� pr�t�w i por�czy po�yczonych z innych, obecnie w�szych podest�w. Nazwiska ofiar wybuchu wypisano tu i �wdzie w�glem. Juliette ostro�nie st�pa�a po pogi�tym metalu. Podnosz�c wzrok zauwa�y�a, �e drzwi do Zaopatrzenia zosta�y wymienione. Tutaj dosz�o do najkrwawszych walk. Ludzie w ��ci zap�acili wysok� cen� za sprzymierzenie si� z jej lud�mi w b��kicie.

Kiedy zbli�a�a si� do ko�cio�a na dziewi��dziesi�tym dziewi�tym, niedzielne nabo�e�stwo w�a�nie dobieg�o ko�ca. Potok ludzi schodzi� spiral� ku cichemu bazarowi, kt�ry w�a�nie min�a. Usta mieli zaci�ni�te po godzinie powa�nych rozm�w, a stawy r�wnie sztywne co wyprasowane w kant kombinezony. Ich wrogie spojrzenia nie umkn�y uwadze Juliette.

Nim dotar�a na podest, t�umy zd��y�y si� ju� przerzedzi�. Niewielka �wi�tynia by�a wci�ni�ta mi�dzy stare farmy hydroponiczne i mieszkania robotnicze niegdy� nale��ce do g��binowc�w. By�o to jeszcze zanim si� urodzi�a, ale Knox opowiada� jej o pojawieniu si� �wi�tyni na dziewi��dziesi�tym dziewi�tym. Jego ojciec sam by� w�wczas jeszcze dzieckiem, gdy wszcz�to protesty przeciw muzyce i sztukom teatralnym, kt�re odbywa�y si� w niedziel�. Ochrona sta�a z za�o�onymi r�kami, a protestuj�cy rozbili sw�j ob�z pod bazarem. Ludzie spali na stopniach i blokowali schody, a� w ko�cu nikt nie m�g� przej��. Farmy pi�tro wy�ej zosta�y spl�drowane, �eby wy�ywi� zgromadzone t�umy. W ko�cu zaj�li wi�kszo�� poziomu hydroponicznego. �wi�tynia na dwudziestym �smym za�o�y�a tu fili�, a teraz filia na dziewi��dziesi�tym dziewi�tym by�a wi�ksza ni� jej rodzic.

Pokonawszy ostatni �uk schod�w, Juliette zasta�a na pode�cie ojca Wendela, kt�ry sta� przy schodach, wymieniaj�c u�ciski r�k i zagaduj�c do wychodz�cych z nabo�e�stwa cz�onk�w zgromadzenia. Mo�na by�o odnie�� wra�enie, �e od jego bia�ych szat bije �wiat�o. �wieci�y one r�wnie jasno, co l�ni�ca od potu �ysina kaznodziei. M�czyzna wyr�nia� si� z t�umu, zdawa� si� wr�cz skrzy� biel�. Zw�aszcza w oczach Juliette, kt�ra w�a�nie opu�ci�a krain� b�ota i smaru. Czu�a si� brudna patrz�c na tak nieskalan� tkanin�.

��Dzi�kuj�, ojcze � powiedzia�a kobieta i uk�oni�a si� lekko.

Balansuj�c opartym o biodro dzieckiem, u�cisn�a ksi�dzu d�o�. G��wka �pi�cego spokojnie male�stwa ko�ysa�a si� bezw�adnie. Wendel po�o�y� dziecku r�k� na g�owie i powiedzia� kilka s��w. Kobieta zn�w podzi�kowa�a i odsun�a si�, by zrobi� miejsce m�czy�nie, kt�ry te� chcia� u�cisn�� d�o� kaznodziei.

Juliette opar�a si� o barierk� w nadziei, �e nie zostanie zauwa�ona. Odchodzi�a ostatnia garstka wiernych. Jeden z m�czyzn przystan��, by wcisn�� w otwart� d�o� ojca Wendela par� brz�cz�cych bon�w. Powt�rzy� �dzi�kuj�, ojcze� niczym s�owa ko�cielnej pie�ni. Juliette zdawa�o si�, �e poczu�a od niego zapach k�z, gdy m�czyzna min�� j� i ruszy� w g�r�, pewnie z powrotem do zagr�d. To by� ju� ostatni z wiernych. Ojciec Wendel odwr�ci� si� i u�miechn�� do Juliette na znak, �e zdawa� sobie spraw� z jej obecno�ci.

��Pani burmistrz � odezwa� si�, rozk�adaj�c ramiona.�� To dla nas zaszczyt. Czy�by przysz�a pani na niedziel� o jedenastej?

Juliette zerkn�a na zegarek, kt�ry nosi�a na nadgarstku.

��A ta nie by�a o jedenastej?�� zapyta�a. Najwyra�niej mia�a lepszy czas ni� s�dzi�a.

��Ta by�a o dziesi�tej, teraz odprawiamy dodatkowe nabo�e�stwo. Przychodz� na nie mieszka�cy g�rnych pi�ter.

Juliette zastanowi�a si�, po co kto� mia�by tu i�� taki kawa� drogi. Swoj� wspinaczk� zaplanowa�a tak, by ca�kiem omin�y j� nabo�e�stwa, co pewnie by�o b��dem. M�drze by�oby pos�ucha� s��w, kt�re trafia�y do serc tak wielu.

��Obawiam si�, �e mog� wpa�� tylko na chwil� � powiedzia�a.�� Mo�e w drodze powrotnej?

Wendel zmarszczy� brwi.

��A kiedy by to by�o? S�ysza�em, �e wraca pani na g�r� wykonywa� zadanie powierzone pani przez Boga i ludzi.

��Zostan� pewnie kilka tygodni. Tyle ile trzeba, �eby nadrobi� zaleg�o�ci.

Na podest wyszed� akolita z ozdobn� drewnian� mis�. Pokaza� Wendelowi jej zawarto��, a uszy Juliette wychwyci�y d�wi�k przesypuj�cych si� bon�w. Ch�opak by� ubrany w br�zowy p�aszcz, a kiedy k�ania� si� Wendelowi, zauwa�y�a, �e �rodek g�owy ma wygolony. Ju� si� odwraca�, gdy Wendel chwyci� akolit� za rami�.

��Oka� szacunek pani burmistrz.

��Dzie� dobry, psze pani.�� Akolita uk�oni� si�. Jego twarz nie wyra�a�a �adnych uczu�. Ciemne oczy tkwi�y nieruchomo pod g�stymi, ciemnymi brwiami; wargi mia� pozbawione koloru. Co� m�wi�o Juliette, �e m�ody m�czyzna sp�dza niewiele czasu poza ko�cio�em.

��Nie musisz mi m�wi� �pani� � odpar�a uprzejmie.�� Juliette.�� Wyci�gn�a ku niemu r�k�.

��Remmy � powiedzia� ch�opak. Spod p�aszcza wy�oni�a si� d�o�. Juliette u�cisn�a j�.

��Zajmij si� �awkami � powiedzia� Wendel.�� Czeka nas jeszcze jedno nabo�e�stwo.

Remmy pok�oni� si� im obojgu i pocz�apa� do �wi�tyni. Juliette zrobi�o si� �al ch�opaka, cho� nie umia�aby wyt�umaczy� dlaczego. Wendel spojrza� na schody, najwyra�niej nas�uchuj�c zbli�aj�cych si� krok�w. Przytrzyma� drzwi i gestem zaprosi� Juliette do �rodka.

��Prosz� � powiedzia�. � Niech pani nape�ni manierk�. Udziel� pani b�ogos�awie�stwa na dalsz� podr�.

Juliette potrz�sn�a manierk�, w kt�rej zachlupa�a resztka wody.

��Dzi�kuj� � odpar�a i pod��y�a za ksi�dzem do �rodka.

Wendel poprowadzi� ja przez hol i dalej, do dolnej kaplicy, gdzie przed laty wzi�a udzia� w kilku nabo�e�stwach. Remmy krz�ta� si� w�r�d �awek i krzese�, poprawiaj�c poduszki i rozk�adaj�c og�oszenia spisane odr�cznie na w�skich paskach taniego papieru. Zauwa�y�a, �e jej si� przygl�da, nie przerywaj�c pracy.

��Bogowie t�skni� za pani� � zagai� ojciec Wendel, daj�c jej do zrozumienia, �e wie, jak dawno tu by�a. Kaplica rozros�a si� przez ten czas. W powietrzu unosi� si� odurzaj�cy i drogi zapach trocin, �wie�o ci�tego drewna z drzwi i innych wiekowych desek. Po�o�y�a r�k� na �awce, kt�ra musia�a kosztowa� fortun�.

��No c�, bogowie wiedz�, gdzie mnie znale�� � odpowiedzia�a, zabieraj�c d�o� z mebla. Jednocze�nie u�miechn�a si�, chc�c nada� wypowiedzi lekkiego tonu, lecz i tak po twarzy ksi�dza przemkn�� cie� rozczarowania.

��Czasem zastanawiam si�, czy nie chowa si� pani przed nimi ze wszystkich si� � powiedzia� ojciec Wendel i ruchem g�owy wskaza� na witra� za o�tarzem. Pod�wietlaj�ce go od ty�u jaskrawe �wiat�o rzuca�o na pod�og� i sufit barwne rozb�yski.�� Ze swojej ambony odczytuj� pani obwieszczenia z okazji ka�dych narodzin i ka�dej �mierci. Dostrzegam w nich szacunek dla b�stw.

Juliette mia�a ochot� wyzna�, �e wcale nie pisa�a tych obwieszcze�. Robiono to za ni�.

��A jednak widz�c jak lekko traktuje pani boskie prawa, czasem zadaj� sobie pytanie, czy w og�le w wierzy pani w bog�w.

��Wierz� w bog�w � powiedzia�a Juliette, poirytowana jego oskar�ycielskim tonem.�� Wierz� w bog�w, kt�rzy stworzyli ten silos. I wszystkie pozosta�e silosy�

Wendel skrzywi� si�.

��Blu�nierstwo � szepn�� z szeroko otwartymi oczami, tak jakby jej s�owa potrafi�y zabija�. Rzuci� ukradkowe spojrzenie na Remmy�ego, kt�ry uk�oni� si� i ruszy� w kierunku holu.

��Owszem, blu�nierstwo � powiedzia�a Juliette.�� Mimo to wierz�, �e bogowie stworzyli wie�e, kt�re widzimy za wzg�rzami i �e obmy�lili spos�b, w jaki mo�emy si� st�d wydosta�. Ojcze, odkryli�my w g��binach naszego silosu pewne narz�dzie. Maszyn� kopi�c�, kt�ra mo�e zabra� nas do nowym miejsc. Wiem, �e ojciec tego nie pochwala, ale ja wierz�, �e to bogowie ofiarowali nam owo narz�dzie i zamierzam z niego skorzysta�.

��Ten wasz kopacz to dzie�o Szatana, skryte w diabelskich czelu�ciach � powiedzia� Wendel. Ca�a dotychczasowa uprzejmo�� ulecia�a z jego twarzy. Otar� czo�o chustk�. � Istoty, kt�re opisujesz to nie bogowie, tylko demony.

Oto jego kazanie � zrozumia�a Juliette. Cho� nie uczestniczy�a w nabo�e�stwie, nic jej nie omin�o. Ludzie przybywali, �eby s�ucha� takich rzeczy.

Zrobi�a krok do przodu. Ze w�ciek�o�ci zrobi�o jej si� gor�co.

��Mo�e i w�r�d moich bog�w s� demony � zgodzi�a si�, u�ywaj�c jego j�zyka.�� Bogowie, w kt�rych wierz� bogowie, kt�rych czcz� to kobiety i m�czy�ni, kt�rzy zbudowali to miejsce i jemu podobne. Stworzyli silos, �eby nas chroni� przed �wiatem, kt�ry sami zniszczyli. Byli zar�wno bogami jak i demonami. Ale zostawili nam mo�liwo�� odkupienia. Chcieli, �eby�my byli wolni, ojcze, i zapewnili nam ku temu �rodki.�� Wskaza�a na w�asn� skro�. � Dali mi wiedz�, kt�ra to umo�liwi. I zostali nam kopacz. Naprawd�, w korzystaniu z niego nie ma nic blu�nierczego. A ja widzia�am inne silosy, w kt�re wy wci�� uparcie w�tpicie. By�am tam.

Wendel cofn�� si� o krok. Potar� dyndaj�cy mu si� na szyi krzy�yk, a Juliette pochwyci�a spojrzenie Remmy�ego. Ch�opak zagl�da� do �rodka zza skrzyd�a drzwi, a jego ciemne brwi pokrywa�y mu oczy g��bokim cieniem.

��Powinni�my korzysta� ze wszystkich narz�dzi, jakie dali nam bogowie � powiedzia�a Juliette � z wyj�tkiem tego, z kt�rego ojciec korzysta: zdolno�ci nape�niania ludzi strachem.

��Ja?�� Ojciec Wendel przy�o�y� jedn� d�o� do piersi, a drug� wycelowa� w Juliette.�� To ty szerzysz strach.�� Omi�t� gestem �awki oraz poustawiane na ty�ach kaplicy skrzynie i wiadra.�� Wierni zbieraj� si� tu trzy razy dziennie, za�amuj�c r�ce nad twoj� diabelsk� robot�. Dzieci nie �pi� po nocach ze strachu, �e zabijesz nas wszystkich.

Juliette otworzy�a usta, ale s�owa nie nadesz�y. Wspomnia�a spojrzenia, jakimi obrzucano j� na klatce schodowej, widok matek przyci�gaj�cych bli�ej swoje dzieci, znajomych, kt�rzy ju� nie m�wili jej dzie� dobry.

��Mog�abym ojcu pokaza� ksi��ki � powiedzia�a cicho, my�l�c o p�lkach uginaj�cych si� pod ci�arem Dziedzictwa.�� Mog�abym je pokaza�, �eby�cie sami si� przekonali.

��Istnieje tylko jedna ksi�ga, kt�r� warto zna� � odpar� Wendel. Strzeli� oczami w kierunku opas�ego, bogato zdobionego tomu z poz�acanymi stronami, kt�ry spoczywa� na podwy�szeniu obok m�wnicy, zabezpieczony klatk� z gi�tej stali. Juliette pami�ta�a lekcje p�yn�ce z tej ksi��ki. Widzia�a jej stronice z tajemniczymi zdaniami wygl�daj�cymi spomi�dzy pask�w cenzorskiej czerni. Jej uwadze nie uszed� te� spos�b, w jaki podwy�szenie przyspawano do stalowej pod�ogi i bynajmniej nie by�a to robota eksperta. T�uste fa�dy paranoidalnych spaw�w. Ci sami bogowie, kt�rzy mieli czuwa� nad lud�mi nie potrafiliby upilnowa� jednej ksi��ki.

��Powinnam ju� i��, �eby nie przeszkadza� w przygotowaniach do nabo�e�stwa � powiedzia�a, czuj�c skruch� za sw�j wybuch.

Wendel rozpl�t� skrzy�owane na piersi r�ce. Zrozumia�a, �e oboje zap�dzili si� za daleko i oboje o tym wiedzieli. Mia�a nadziej� ukoi� obawy, a tylko je pogorszy�a.

��Szkoda, �e pani burmistrz nie mo�e zosta� � odpar� Wendel.�� Niech pani przynajmniej nape�ni manierk�.

Si�gn�a za plecy i odpi�a manierk�. Remmy wr�ci� do �wi�tyni szeleszcz�c ci�k�, br�zow� szat� i pob�yskuj�c wygolonym czubkiem g�owy.

��Tak zrobi�, ojcze � powiedzia�a Juliette.�� Dzi�kuj�.

Wendel kiwn�� g�ow� i skin�� na Remmy�ego. Nie odezwa� si� ju� do niej, gdy akolita czerpa� wod� z kaplicznej fontanny. Ani s�owem. Jego wcze�niejsza obietnica, �e pob�ogos�awi jej podr� zosta�a zapomniana.

Juliette wzi�a udzia� w uroczystym zasadzeniu pierwszej ro�liny na �rodkowych farmach, zjad�a p�ny lunch i ruszy�a w dalsz� podr� w g�r� silosu. Nim dotar�a na trzydzieste pi�tra, �wiat�a zacz�y przygasa�, a ona zat�skni�a za znajomym ��kiem.

Lukas czeka� na ni� na pode�cie. U�miechn�� si� na powitanie i upar� si�, �e poniesie jej torb�, cho� ta prawie nic wa�y�a.

��Nie musia�e� na mnie czeka� � powiedzia�a, ale w g��bi duszy uzna�a, �e to urocze.

��Dopiero co przyszed�em � odpar� z naciskiem.�� Tragarz powiedzia� mi, �e si� zbli�asz.

Juliette przypomnia�a sobie m�od� dziewczyn� w jasnoniebieskim kombinezonie, kt�ra wyprzedzi�a j� na czterdziestych. �atwo by�o zapomnie�, �e Lukas mia� wsz�dzie swoje oczy i uszy. Przytrzyma� jej drzwi, a Juliette wesz�a na pi�tro pe�na sprzecznych emocji i wspomnie�. To tutaj zgin�� Knox. Tutaj zosta�a otruta burmistrz Jahns. Tutaj skazano Juliette na czyszczenie, a potem tutaj opatrywali j� lekarze.

Spojrza�a na sal� konferencyjn� i wspomnia�a chwil�, gdy us�ysza�a, �e wybrano j� na burmistrza. Tam w�a�nie zasugerowa�a Peterowi i Lukasowi, �eby powiedzie� wszystkim prawd�: �e nie s� sami na tym �wiecie. Wci�� uwa�a�a to za dobry pomys�, pomimo ich protest�w. Ale mo�e lepiej by�oby pokaza� ludziom prawd� zamiast o niej m�wi�. Wyobrazi�a sobie rodziny, kt�re zamiast wspinaczki do ekranu w sto��wce wyruszy�yby w wielk� podr� w g��biny. Dotarliby do jej �wiata � tysi�ce ludzi, kt�rzy nigdy tam nie byli i kt�rzy nie mieli poj�cia, jak wygl�daj� utrzymuj�ce ich przy �yciu maszyny. Zaw�drowaliby do Maszynowni, by przej�� przez tunel i zobaczy� inny silos. Po drodze mogliby zachwyci� si� generatorem g��wnym, kt�ry teraz szumia� zamiast og�uszaj�co hucze�, idealnie wyregulowany. Mogliby zachwyci� si� dziur� w ziemi, kt�r� zrobili jej przyjaciele. A potem mogliby odda� si� kontemplacji ekscytuj�cej my�li o zape�nieniu pustego �wiata tak podobnego do ich w�asnego i o odtworzeniu go w spos�b, jaki sobie zamarz�.

Bramka ochrony pisn�a, gdy Lukas zeskanowa� swoj� przepustk�, a Juliette ockn�a si� ze snu na jawie. Stra�nik za bramk� pomacha� do niej, a ona odwzajemni�a gest. Za plecami m�czyzny ci�gn�y si� puste i ciche korytarze IT. Wi�kszo�� pracownik�w posz�a na noc do dom�w. Pustawe pi�tro przypomnia�o Juliette o silosie siedemnastym. Wyobrazi�a sobie, �e zza rogu wychodzi Solo z po��wk� chleba w r�ce, okruszkami w brodzie i szerokim u�miechem zadowolenia, �e j� widzi. Tamten korytarz wygl�da� zupe�nie jak ten, je�li nie liczy� zniszczonej lampy, kt�ra w silosie siedemnastym zwisa�a sm�tnie na kablach.

Takie w�a�nie bli�niacze wspomnienia ko�ata�y jej si� w g�owie, kiedy Lukas prowadzi� j� do swojej prywatnej rezydencji. Dwa �wiaty o identycznym uk�adzie i dwa r�ne �ycia, tu i tam. Mia�a wra�enie, �e sp�dzi�a u Solo ca�e �ycie, cho� min�o zaledwie par� tygodni � tak wielka wi� wytwarza si� mi�dzy dw�jk� ludzi w kryzysowej sytuacji. Juliette na wp� spodziewa�a si�, �e z biura, gdzie zamieszka�y dzieciaki zaraz wypadnie Elise i przylgnie jej do nogi. Bli�niaki k��ci�yby si� o znalezione za rogiem �upy. Rickson i Hannah ca�owaliby si� w ciemnym k�cie i szeptali sobie o kolejnym dziecku.

���ale tylko je�li wyrazisz zgod�.

Juliette odwr�ci�a si� do Lukasa.

��Co? A, tak. W porz�dku.

��Nie s�ysza�a� ani s�owa, mam racj�? � Wyci�gn�� r�k� ku drzwiom i zeskanowa� sw�j identyfikator.�� Czasem mam wra�enie, �e przebywasz w innym �wiecie.

W jego g�osie pobrzmiewa�o zaniepokojenie, nie gniew. Wzi�a od niego torb� i wesz�a do �rodka. Lukas w��czy� �wiat�o i rzuci� identyfikator na komod� przy ��ku.

��Dobrze si� czujesz?�� zapyta�.

��Jestem tylko zm�czona wspinaczk�. � Juliette przysiad�a na skraju ��ka i rozwi�za�a sznur�wki. Zdj�a buty i postawi�a je tam, gdzie zwykle. Mieszkanie Lukasa by�o dla niej jak drugi dom, znajome i przytulne. Jej w�asny apartament na sz�stym pi�trze wydawa� jej si� obcy. Widzia�a go dwukrotnie, ale nigdy nie sp�dzi�a tam nocy. Oznacza�oby to pe�n� akceptacj� roli burmistrza.

��Tak sobie my�la�em, �e mo�e zam�wimy kolacj�. � Lukas wygrzeba� z szafy mi�kki szlafrok, kt�ry Juliette uwielbia�a zak�ada� po gor�cym prysznicu. Powiesi� go na haczyku na drzwiach �azienki.

��Mam napu�ci� wod� na k�piel?

Juliette odetchn�a ci�ko.

��Cuchn�, prawda?�� Pow�cha�a grzbiet swojej d�oni, spodziewaj�c si� woni smaru. Wyczu�a kwaskowat� nutk� palnika i spalin kopacza � perfumy, kt�re w�ar�y si� w jej sk�r� jak tatua�e na r�kach nafciarzy. I to pomimo faktu, �e wzi�a prysznic tu� przez opuszczeniem Maszynowni.

��Nie��� Lukas wydawa� si� ura�ony.�� Po prostu pomy�la�em, �e mog�aby� mie� ochot� si� wyk�pa�.

��Mo�e rano. I chyba daruj� sobie kolacj�. Podjada�am przez ca�y dzie�. � Wyg�adzi�a r�k� po�ciel. Lukas u�miechn�� si� i przysiad� si� obok. Na twarzy malowa� mu si� u�miech oczekiwania, a w oczach mia� ten b�ysk, kt�ry zawsze si� w nich tli�, kiedy ju� sko�czyli si� kocha� � ale przyjemne uczucia rozwia�y si�, gdy powiedzia�a:

��Musimy porozmawia�.

K�ciki jego ust opad�y. Skuli� ramiona.

��Nie zarejestrujemy zwi�zku, o to chodzi?

Juliette wzi�a go za r�k�.

��To nie to. Oczywi�cie, �e zarejestrujemy. Oczywi�cie. Przycisn�a sobie jego d�o� do piersi, wspominaj�c mi�o��, kt�r� kiedy� ukrywa�a przed Paktem i kt�ra koniec ko�c�w sprawi�a jej tak wiele b�lu. Nigdy nie powt�rzy�aby tego b��du.�� Chodzi o kopanie � powiedzia�a.

Lukas odetchn�� g��boko i roze�mia� si�.

��Tylko o to � odpar� z u�miechem.�� Niesamowite, �e twoje kopanie mo�e by� mniejszym z�em.

��Zamierzam zrobi� co� jeszcze i za�o�� si�, �e ci si� to nie spodoba.

Uni�s� brew.

��Je�li chodzi o opowiadanie ludziom o innych silosach, doskonale wiesz co ja i Peter s�dzimy na ten temat. Uwa�am, �e te s�owa s� niebezpieczne. Wi�kszo�� ci nie uwierzy, a pozostali b�d� sprawia� k�opoty.

Juliette pomy�la�a o ojcu Wendelu i o tym, �e ludzie zdolni byli uwierzy� w niesamowito�ci wysnute z samych s��w, z jednej ksi��ki. Ale mo�e najpierw musieli chcie� w nie uwierzy�. I mo�e Lukas mia� racj� � nie wszyscy mieliby ochot� uwierzy� w prawd�.

��Niczego im nie powiem � wyja�ni�a.�� Chc� im to pokaza�. Mam co� do zrobienia na g�rze, ale wymaga�oby to pomocy twojej i twojego dzia�u. B�d� potrzebowa�a paru twoich ludzi.

Lukas zmarszczy� czo�o.

��Nie podoba mi si� to.�� Pog�adzi� j� po ramieniu.�� Mo�e om�wimy to jutro? Chcia�bym si� po prostu tob� nacieszy�. Na jedn� noc zapomnie� o pracy. Ja udawa�bym �e jestem tylko technikiem z serwerowni, a ty mo�esz by� nie-burmistrzem.

Juliette �cisn�a go za r�k�.

��Masz racj�. Oczywi�cie. I mo�e powinnam szybko skoczy� pod prysznic�

��Nie, zosta�. � Poca�owa� j� w szyj�. � Pachniesz sob�. Wyk�piesz si� rano.

Uleg�a mu. Lukas zn�w uca�owa� jej szyj�, lecz kiedy wyci�gn�� r�k�, by rozpi�� jej kombinezon, poprosi�a, �eby zgasi� �wiat�o. Cho� raz nie protestowa�, jak to mia� w zwyczaju, niezadowolony, �e nie mo�e si� jej przyjrze�. Zostawi� w��czone �wiat�o w �azience i przymkn�� drzwi tak, �e przez szpar� przes�cza�a si� tylko nik�a po�wiata. Chocia� uwielbia�a przebywa� nago w jego towarzystwie, nie chcia�a, �eby j� widzia�. Mozaika blizn upodabnia�a jej sk�r� do �cian wydr��onych w granicie: paj�cza sie� bia�awych, rzucaj�cych si� w oczy plam.

Jednak cho� nie prezentowa�y si� zbyt atrakcyjnie, blizny by�y bardzo wra�liwe na dotyk. Ka�da z nich by�a jak zako�czenie nerwowe biegn�ce do jej w�asnych g��bin. Kiedy Lukas przebiega� po nich palcami � niczym elektryk �ledz�cy diagram przewod�w � mia�a wra�enie, �e po jej sk�rze przeskakuj� iskry. Le�eli w ciemno�ci wtuleni w siebie, a on dotyka� j� badawczo. Juliette poczu�a, �e jej sk�ra robi si� cieplejsza. Zanosi�o si� na noc, w kt�r� d�ugo nie zasn�. Jej zamiary i niebezpieczne plany rozwiewa�y si� pod jego delikatnym dotykiem. Zapowiada�a si� noc powrotu do m�odo�ci, do czucia zamiast my�lenia, do czas�w, gdy wszystko by�o prostsze�

��Hm, dziwne � powiedzia� Lukas i znieruchomia�.

Juliette nie zapyta�a, co takiego � w nadziei, �e zaraz zapomni. By�a zbyt dumna, �eby prosi�, by nie przestawa� jej dotyka�.

��Moja ulubiona blizna znikn�a � powiedzia�, g�adz�c punkt na jej ramieniu.

Juliette momentalnie zrobi�o si� gor�co. Znowu by�a w �luzie, otoczona niezno�nym �arem. Dotyka� jej ran w milczeniu to jedno. Ca�kiem inn� spraw� by�o nazywanie ich po imieniu. Zabra�a r�k� i obr�ci�a si� do niego plecami. Najwyra�niej czeka�a ich jednak przespana noc.

��Nie, pozw�l mi zobaczy� � b�aga�.

��Robisz to, �eby mi dokuczy� � odburkn�a Juliette.

Lukas delikatnie dotkn�� jej plec�w.

��Nie, przysi�gam, �e nie. Prosz�, mog� obejrze� twoj� r�k�?

Juliette usiad�a na ��ku, zakry�a ko�dr� kolana i skrzy�owa�a r�ce na piersi.

��Nie lubi�, kiedy o nich m�wisz � powiedzia�a.�� I nie powiniene� mie� ulubionej.�� Skin�a na �azienk�, z kt�rej przez szpar� s�czy�a si� po�wiata.�� Mo�esz zamkn�� te drzwi albo zgasi� �wiat�o?

��Jules, przysi�gam, kocham ci� tak�, jaka jeste�. Nigdy nie widzia�em ci� inaczej.

Zrozumia�a, �e mia� na my�li, �e nigdy nie widzia� jej nago bez blizn, a nie �e zawsze by�a dla niego pi�kna. Wysz�a z ��ka, �eby zgasi� �wiat�o w �azience, ci�gn�c za sob� ko�dr� i zostawiaj�c Lukasa samego i nagiego.

��By�a w zgi�ciu �okcia na prawej r�ce � powiedzia�. � Trzy linie krzy�owa�y si� i uk�ada�y w gwiazdk�. Ca�owa�em j� ze sto razy.

Juliette wy��czy�a �wiat�o i teraz sta�a samotnie w ciemno�ci. Wci�� czu�a na sobie widok Lukasa. Czu�a, �e ludzie gapi� si� na jej blizny nawet w�wczas, gdy zakrywa�o je ubranie. Zastanowi�a si�, co pomy�la�by George, gdyby j� tak zobaczy� � i w gardle poczu�a tward� gul�.

Lukas zmaterializowa� si� tu� przy niej w smolistej ciemno�ci, otaczaj�c j� ramieniem i ca�uj�c delikatnie w bark.

��Wracaj do ��ka � poprosi�. � Przepraszam. Mo�emy zostawi� wy��czone �wiat�o.

Juliette zawaha�a si�.

��Nie podoba mi si�, �e tak dobrze je znasz � powiedzia�a.�� Nie chc�, �eby� mnie traktowa� jak jaki� atlas gwiazd.

��Wiem � odpar�. � Nic na to nie poradz�. One s� cz�ci� ciebie. Takiej, jak� ci� pozna�em. Mo�e poprosimy twojego tat�, �eby rzuci� okiem�?

Odsun�a si� od niego, ale tylko po to, by z powrotem zapali� �wiat�o. Przyjrza�a si� miejscu, o kt�rym m�wi� � najpierw na prawej r�ce, potem na lewej. Pomy�la�a, �e musia� si� pomyli�.

��Jeste� pewien, �e tu by�a?�� zapyta�a, �ledz�c wzrokiem siateczk� blizn w poszukiwaniu pustej przestrzeni, skrawka czystego nieba.

Lukas wzi�� j� delikatnie za nadgarstek i �okie�, uni�s� r�k� do ust i poca�owa�.

��O, tutaj � powiedzia�. � Ca�owa�em j� ze sto razy.

Juliette otar�a �z� i roze�mia�a si� nerwowo, daj�c upust k��bi�cym si� w jej piersi emocjom. Odnalaz�a szczeg�lnie paskudne zgrubienie, kt�re jak spaw przecina�o jej przedrami� i pokaza�a je Lukasowi. Nawet je�li mu nie dowierza�a, zd��y�a mu ju� wybaczy�.

��Teraz zajmij si� t� � powiedzia�a.

Silos 1

Tej nocy C z koszmaru o lataniu. Usiad�a na ��ku, a spr�yny pisn�y pod ni� jak gniazdo pe�ne ptak�w. Wci�� czu�a, �e spada przez chmury, a wiatr owiewa jej twarz.

Zawsze sny o lataniu. Sny o spadaniu. Bezskrzyd�e sny, w kt�rych nie mog�a kierowa�, nie mog�a wzbi� si� w g�r�. By�a jak p�dz�ca ku ziemi bomba zbli�aj�ca si� do cz�owieka otoczonego rodzin�. M�czyzna odwraca� si� w ostatniej chwili, os�aniaj�c oczy przed s�o�cem w zenicie � ostatnie migni�cie twarzy ojca i matki Charlotte, jej brata i jej samej, a potem uderzenie i utrata sygna�u�

Ptasie gniazdo w materacu ucich�o. Charlotte wypl�ta�a zaci�ni�te pi�ci z ko�dry nasi�kni�tej wilgoci�, kt�r� koszmary wycisn�y z przera�onego cia�a. Pok�j wisia� nad ni�, ci�ki i ponury. Wyczuwa�a otaczaj�ce j� puste ��ka pi�trowe; mia�a wra�enie, �e jej koledzy i kole�anki piloci zostali wezwani na nocny lot, zostawiaj�c j� sam�. Wsta�a i po omacku pocz�apa�a do ubikacji, przesuwaj�c w��czniki �wiat�a tylko odrobin� tak, aby pomieszczenia nadal ton�y w mroku. Czasem rozumia�a, czemu jej brat mieszka� w sali konferencyjnej na drugim ko�cu magazynu. Koszary zamieszkiwa�y cienie ludzi, kt�rych nie by�o. Czasem czu�a, jak rozmija si� z duchami u�pionych.

Spu�ci�a wod� i umy�a r�ce. Nie by�o mowy o powrocie do ��ka ani tym bardziej o za�ni�ciu, nie po takim �nie. Charlotte w�o�y�a na siebie czerwony uniform, kt�ry przyni�s� dla niej Donny � jeden z trzech kolor�w, odrobina urozmaicenia w jej pustelniczym �yciu. Nie pami�ta�a, co oznacza� b��kit i z�oto, ale pami�ta�a, �e czerwie� to reaktor. Czerwony kombinezon mia� kieszenie i zaczepy na narz�dzia. Nosi�a go, kiedy pracowa�a, wi�c zwykle nie by� najczystszy. Ob�adowawszy si� narz�dziami, wa�y�a prawie dziesi�� kilo wi�cej i ha�asowa�a przy ka�dym kroku. Zapi�a prz�d uniformu i ruszy�a w g��b korytarza.

Co ciekawe, �wiat�a w magazynie ju� si� �wieci�y. By� �rodek nocy. Charlotte by�a przekonana, �e je zgasi�a, a przecie� nikt inny nie mia� dost�pu do tego poziomu. Czuj�c nag�� sucho�� w ustach, zakrad�a si� do najbli�szych dron�w, kryj�c si� za p�achtami brezentu. Z ciemno�ci s�czy� si� cichy jak szept d�wi�k.

Dalej, za dronami � w pobli�u wysokich rega��w z pud�ami pe�nymi zapasowych cz�ci, narz�dzi i racji �ywno�ciowych � jaki� cz�owiek kl�cza� nad drugim, nieruchomym. Posta� odwr�ci�a si�, s�ysz�c podzwanianie jej narz�dzi.

��Donny?

��Tak?

Ogarn�a j� ulga. Rozci�gni�te pod jej bratem cia�o to wcale nie cz�owiek, tylko gruby kombinezon do czyszczenia le��cy na pod�odze z roz�o�onymi na boki r�kawami i nogawkami, pusty i pozbawiony �ycia.

��Kt�ra godzina?�� zapyta�a, tr�c oczy.

��P�na � powiedzia�. Otar� czo�o r�kawem.�� Albo wczesna, zale�y jak patrze�. Obudzi�em ci�?

Zauwa�y�a, �e przesun�� si� tak, aby zas�oni� cia�em kombinezon. Zacz�� go sk�ada�, zaczynaj�c od nogawek. Obok le�a�y na pod�odze no�yce i rolka srebrnej ta�my, he�m, r�kawice i co� w rodzaju butli do nurkowania. I para but�w. Poruszany ludzk� r�k� materia� szepta� cicho � to jego szelest wzi�a za ludzkie g�osy.

��Hm? Nie, nie obudzi�e� mnie. Wsta�am do �azienki. Wydawa�o mi si�, �e co� s�ysza�am.

K�ama�a. Przysz�a popracowa� nad dronem w �rodku nocy, �eby zapomnie� o koszmarze. Donald skin�� g�ow� i wysup�a� z kieszonki na piersi chustk�. Kaszln�� w ni� i schowa� szmatk� z powrotem.

��A ty czemu nie �pisz?�� zapyta�a.

��Szperam w zapasach.�� Donny u�o�y� elementy kombinezonu w stosik.�� Ci z g�ry potrzebowali paru rzeczy. Nie chcia�em ryzykowa�, wi�c zamiast kogo� wysy�a�, sam po nie przyszed�em.�� Podni�s� wzrok na siostr�. � Przynie�� ci co� ciep�ego na �niadanie?

Charlotte otuli�a si� r�kami i pokr�ci�a g�ow�. Nie znosi�a, kiedy jej przypomina�, �e jest tu uwi�ziona i zdana na brata.

��Przyzwyczajam si� do wojskowych racji ze skrzy� � odpar�a.�� Te batoniki kokosowe zaczynaj� mi smakowa�. � Za�mia�a si�. � Pami�tam, �e nie znosi�am ich w trakcie szkolenia podstawowego.

��Gdyby� si� na co� namy�li�a, nie ma problemu � powiedzia� Donny, ewidentnie szukaj�c wym�wki, by sobie p�j�� albo zmieni� temat.�� I chyba nied�ugo zdob�d� ostatnie cz�ci do radia. Z�o�y�em rekwizycj� o mikrofon, bo nigdzie nie mog� �adnego znale��. W pomieszczeniu ��czno�ci maj� jeden, kt�ry szwankuje, wi�c w razie czego mog� go po cichu wynie��.

Charlotte skin�a g�ow� i patrzy�a jak jej brat wpycha kombinezon z powrotem do du�ego, plastikowego pojemnika. By�o co�, czego jej nie m�wi�. Potrafi�a pozna�, �e co� ukrywa. Tak to ju� by�o ze starszymi bra�mi.

Podesz�a do najbli�szego drona, zerwa�a z maszyny brezentow� p�acht� i po�o�y�a klucz na skrzydle. Je�li chodzi�o o majsterkowanie, zawsze mia�a dwie lewe r�ce, ale po tygodniach pracy nad dronami � bardziej uporczywej ni� cierpliwej � zaczyna�a nabiera� wprawy.

��A do czego im potrzebny taki kombinezon?�� zapyta�a, sil�c si� na nonszalancki ton.

��Chyba wspominali co� o reaktorze.�� Poskroba� si� po potylicy i zmarszczy� czo�o. Charlotte pozwoli�a, by k�amstwo zawis�o w powietrzu. Chcia�a, by jej brat to zauwa�y�.

Otworzy�a pokryw� skrzyd�a, wspominaj�c powr�t ze s�u�by przygotowawczej. Zjawi�a si� w domu z now� tkank� mi�niow� i zaciek�o�ci�, kt�r� wyrobi�a sobie w trakcie trening�w z facetami. To by�o jeszcze zanim wys�ano j� do Iraku, zanim si� zapu�ci�a. W�wczas by�a muskularn�, wysportowan� nastolatk�, a jej brat jeszcze studiowa�. Wystarczy�a jedna k��liwa uwaga na temat jej nowej sylwetki, by wyl�dowa� na kanapie z r�k� wykr�con� na plecach, wci�� �miej�c si� i drwi�c z siostry.

To znaczy, �miej�c si� dop�ki nie przycisn�a mu do twarzy poduszki, a wtedy Donny zakwicza� jak zarzynane prosi�. Niewinna zabawa przerodzi�a si� w co� powa�nego i przera�aj�cego. Strach jej brata przed byciem pogrzebanym �ywcem budzi� w nim co� pierwotnego � co�, z czego nigdy nie zadrwi�a i czego ju� nigdy wi�cej nie chcia�a ogl�da�.

Teraz za� przygl�da�a si�, jak szczelnie zamyka pojemnik z kombinezonem w �rodku i wsuwa go z powrotem pod p�k�. Wiedzia�a, �e pr�niowy str�j ochronny nie by� nigdzie potrzebny. Donny w po�piechu wymaca� chustk� i znowu si� rozkaszla�. Przeczeka�a atak, udaj�c, �e ca�� jej uwag� poch�ania dron. Donny nie mia� ochoty rozmawia� o kombinezonie ani o problemie z p�ucami, a Charlotte nie mog�a go wini�. Jej brat umiera�. Charlotte wiedzia�a, �e jej brat umiera, widzia�a go tak jak ludzi w swoich snach: obracaj�cego si� w ostatniej chwili, by os�oni� oczy przed s�o�cem w zenicie. Widzia�a go tak, jak ka�dego cz�owieka, kt�rego ostatnie chwile ogl�da�a. Na jej ekranie widnia�a pi�kna twarz Donny�ego wpatrzona w nieuniknion�, pikuj�c� z nieba �mier�.

Umiera� i to dlatego chcia� zmagazynowa� dla niej jedzenie i upewni� si�, �e b�dzie mia�a jak wyj��. To dlatego stara� si� o radio dla niej � aby mia�a do kogo otworzy� usta. Jej brat umiera� i nie chcia� by� pogrzebany, nie chcia� umrze� tu na dole, w wydr��onej w ziemi dziurze, w kt�rej brakowa�o mu tchu.

Charlotte cholernie dobrze wiedzia�a, po co mu kombinezon.

Silos 18

Lukas opu�ci� laboratorium czyszczenia i ruszy� ku serwerowni le��cej po drugiej stronie trzydziestego czwartego. Min�� pusty warsztat. M�czy�ni i kobiety, kt�rzy tu pracowali teraz przebywali w g��binach i Zaopatrzeniu, gdzie �ycie straci�o wielu mechanik�w i robotnik�w. Ludzie z IT zast�powali tych, kt�rych sami zabili.

Shirly, przyjaci�ka Juliette, zosta�a szefow� Maszynowni. Bezustannie sk�ada�a do jego biura za�alenia o brakach kadrowych, a potem znowu narzeka�a, gdy Lukas przydziela� jej kogo� do pomocy. Czego od niego oczekiwa�a? Ludzi, jak podejrzewa�. Po prostu nie jego ludzi.

Garstka technik�w i funkcjonariuszy ochrony stoj�cych pod pomieszczeniem socjalnym zamilk�a, kiedy przechodzi�. Pomacha� do nich, a r�ce pos�usznie mu odmacha�y. �Dzie� dobry, sir�, rzuci� kto�, a Lukas skrzywi� si� na te s�owa. Wznowili pogaw�dk�, gdy tylko znikn�� za rogiem, a Lukas przypomnia� sobie, �e sam te� uczestniczy� w takich przerywanych rozmowach, gdy korytarzem p�dzi� jego dawny szef.

Bernard. Lukas kiedy� my�la�, �e rozumie, co oznacza w�adza. Mo�na robi�, co si� chce. Decyzje s� arbitralne. Mo�na by� okrutnym dla samego okrucie�stwa. A teraz �apa� si� na tym, �e godzi� si� na rzeczy gorsze ni� m�g�by to sobie wyobrazi�. U�wiadomi� sobie najokropniejsze aspekty tego �wiata i zaczyna� podejrzewa�, �e ludzie jego pokroju nie nadaj� si� do rz�dzenia. Nigdy nie przyzna�by tego g�o�no, ale reelekcja by� mo�e stanowi�a najlepsze rozwi�zanie. Juliette by�aby �wietnym technikiem w IT. W ko�cu lutowanie i spawanie nie r�ni� si� a� tak bardzo, to tylko kwestia skali. Lecz potem pr�bowa� wyobrazi� j� sobie, jak konstruuje kombinezon dla skaza�ca albo siedzi bezczynnie, s�uchaj�c jak cz�owiek z innego silosu dyktuje im, na ile narodzin mog� sobie pozwoli� w tym tygodniu.

Jednak wyb�r nowego burmistrza oznacza�by prawdopodobnie d�u�sze okresy roz��ki. By� mo�e musia�by z�o�y� wniosek o przeniesienie do Maszynowni i nauczy� si� pos�ugiwa� kluczem francuskim. Od szefa IT do pracuj�cego na nocnej zmianie brudasa. Za�mia� si�. Wstuka� kod otwieraj�cy drzwi do serwerowni, my�l�c, �e by�oby co� romantycznego w po�wi�ceniu stanowiska, by z ni� by�. Mo�e nawet bardziej romantycznego ni� jego nocne polowanie na gwiazdy. Musia�by tylko przywykn�� do ci�g�ego rz�dzenia si� Juliette, ale nie powinien mie� z tym problemu. A przy odpowiedniej ilo�ci detergentu pewnie da�by rad� doprowadzi� jej stare mieszkanie do stanu u�ywalno�ci. Kiedy st�pa� pomi�dzy serwerami, przesz�o mu przez my�l, �e �y� ju� w znacznie gorszych warunkach, w pomieszczeniu pod jego stopami. Najwa�niejsze, �e m�g�by by� z ni�.

�wiat�a na suficie jeszcze nie miga�y. Albo to on przyszed� za wcze�nie albo cz�owiek imieniem Donald si� sp�nia�. Lukas dotar� do najdalszej �ciany, mijaj�c kilka serwer�w ze zdemontowanymi pokrywami bocznymi, z kt�rych wype�za�y grube zwoje kabli. Z pomoc� Donalda odkrywa�, jak uzyska� pe�ny dost�p do maszyn i przegl�da� ich zawarto��. Na razie nie natrafili na nic ekscytuj�cego, ale robili post�py.

Przystan�� przy serwerze komunikacyjnym, kt�ry w poprzednim �yciu stanowi� dla niego swoisty dom w domu. Teraz prowadzi� tu ca�kiem odmienne rozmowy. Na drugim ko�cu linii by�a zupe�nie inna osoba.

Obok sta�o przyniesione z do�u chybotliwe, drewniane krzes�o. Lukas pami�ta�, jak wspina� si� po drabinie, pchaj�c je nad g�ow�, a Juliette wrzeszcza�a na niego, �e powinni byli opu�ci� lin� � k��cili si� jak parka m�odych tragarzy. Przy krze�le le�a� stosik puszek po ksi��kach tworz�cy co� w rodzaju stolika. Na wierzchu spoczywa�a jedna z ksi�g Dziedzictwa. Lukas usiad� wygodnie i podni�s� j�. Zaznacza� strony, zaginaj�c rogi. Na marginesach stawia� kropki, je�li mia� jakie� pytania odno�nie tre�ci. Zacz�� wertowa� ksi��k� w oczekiwaniu na telefon.

To, co kiedy� nu�y�o go w Dziedzictwie, teraz sta�o si� najciekawsze. Kiedy by� tu uwi�ziony � w trakcie rytua�u inicjacji � zmuszano go do czytania fragment�w Nakaz�w po�wi�conych ludzkim zachowaniom. Teraz godzinami �l�cza� nad tymi rozdzia�ami. A Donald, g�os na drugim ko�cu linii, zdo�a� go przekona�, �e opowiastki o Milgramach, Skinnerach i ch�opcach z Robbers Cave to co� wi�cej ni� fikcja. Niekt�re z tych rzeczy zdarzy�y si� naprawd�.

Zako�czy� lektur� tych opowie�ci, by w Dziedzictwie odnale�� jeszcze wi�cej lekcji. Teraz ca�� jego uwag� przykuwa�a historia starego �wiata. Powstania powtarza�y si� regularnie na przestrzeni tysi�cy lat. Nieraz sprzecza� si� z Jules o to, czy mo�na po�o�y� kres takiemu cyklicznemu rozlewowi krwi. Ksi��ki sugerowa�y, �e takie nadzieje s� p�onne. A potem Lukas odkry� ca�y rozdzia� po�wi�cony niebezpiecze�stwom, na jakie nara�one by�y spo�ecze�stwa na kr�tko po powstaniach � czyli w sytuacji, w jakiej w�a�nie si� znale�li. Czyta� o ludziach nosz�cych dziwaczne nazwiska � Cromwell, Napoleon, Castro, Lenin � kt�rzy wywalczyli wolno�� dla swoich ludzi, a potem zniewolili ich jeszcze bardziej.

To tylko legendy, upiera�a si� Juliette. Mity. Tak jak ghule, kt�rymi rodzice strasz� niesforne dzieci. Ona rozumia�a te rozdzia�y inaczej � to �aden problem zburzy� stary porz�dek �wiata, gdy� natura ludzka sprzyja�a jego upadkowi. Najtrudniej by�o odbudowa� go na nowo. Ludzie po�wi�cali zbyt ma�o uwagi temu, czym zast�pi� star� niesprawiedliwo��. Obchodzi�o ich tylko obalanie, m�wi�a, tak jakby okruchy i popi� da�o si� potem zlepi� w ca�o��.

Lukas si� nie zgadza�. S�dzi�, a Donald potwierdza� jego przypuszczenia, �e te historie by�y prawdziwe. Owszem, rewolucje by�y bolesne. Po ka�dej z nich nast�powa� gorszy okres. Ale wcze�niej czy p�niej nadchodzi poprawa. Ludzie ucz� si� na swoich b��dach. To w�a�nie pr�bowa� jej powiedzie� pewnej nocy, kiedy rozmowa z Donaldem przed�u�y�a si� do p�na. Jules, rzecz jasna, musia�a mie� ostatnie s�owo. Zaprowadzi�a go do sto��wki i wskaza�a na wisz�c� nad horyzontem po�wiat�, na ja�owe wzg�rza, na nie�mia�e odblaski s�o�ca prze�lizguj�ce si� po ruinach wie�.

��Oto jak poprawi� si� �wiat � powiedzia�a mu wtedy.�� Oto jak cz�owiek nauczy� si� na w�asnych b��dach.

Lukas nie zamierza� pozwoli�, by ostatnie s�owo nale�a�o do niej.

��Mo�e to, co widzimy to w�a�nie z�e czasy przed lepszymi � szepn�� znad kubka z kaw�, a Juliette uda�a, �e tego nie s�ysza�a.

Stronice pod palcami Lukasa zamiga�y na czerwono. Podni�s� wzrok; �wiat�a na suficie zapala�y si� i gas�y, informuj�c o oczekuj�cej rozmowie. Z wn�trza serwera dobiega�o brz�czenie, a kontrolka nad gniazdem numer jeden mruga�a. Lukas podni�s� zestaw s�uchawkowy i, rozpl�tawszy przew�d, pod��czy� wtyczk�.

��Halo?�� odezwa� si�.

��Lukas.�� Maszyna pozbawia�a g�os intonacji i sprawia�a, �e by� wyprany z wszelkich emocji. Z wyj�tkiem rozczarowania. Fakt, �e to nie Juliette si� zg�osi�a, wywo�a� u rozm�wcy zaw�d, kt�ry by� je�li nie s�yszalny, to przynajmniej wyczuwalny. A mo�e tylko mu si� zdawa�o?

��To tylko ja � powiedzia�.

��Dobrze. Musisz wiedzie�, �e mam niecierpi�ce zw�oki sprawy do za�atwienia. Nie mamy wiele czasu.

��W porz�dku.�� Lukas odszuka� zaznaczone miejsce w ksi��ce i znalaz� fragment, na kt�rym sko�czyli. Te rozmowy przypomina�y mu szkolenie pod okiem Bernarda, tyle tylko, �e teraz uczy� si� Dziedzictwa. A Donald by� bystrzejszy od Bernarda i bardziej otwarcie odpowiada� na pytania.�� Wi�c� chcia�em ci� zapyta� o faceta nazwiskiem Rousseau�

��Zanim zaczniemy � przerwa� Donald � musz� jeszcze raz poprosi�, �eby�cie przestali kopa�.

Lukas przymkn�� ksi��k�, zaznaczaj�c stron� palcem. Cieszy� si�, �e Juliette zgodzi�a si� p�j�� na spotkanie rady miasta. O�ywia�a si�, kiedy rozmowa schodzi�a na ten temat. Donald, z powodu starej gro�by ze strony Juliette, najwyra�niej s�dzi�, �e pr�buj� dokopa� si� do niego, a Jules wymusi�a na Lukasie obietnic�, �e nie wyprowadzi go z b��du. Nie chcia�a, �eby ludzie z silosu pierwszego dowiedzieli si� o ich przyjacio�ach w siedemnastce ani o jej planach ich uratowania. Lukas czu� si� z tym k�amstwem niezr�cznie. Podczas gdy Juliette nie ufa�a temu cz�owiekowi � kt�ry ostrzeg�, �e ich dom mo�e zosta� w ka�dej chwili jakim� tajemniczym sposobem �zamkni�ty� � Lukas dostrzega� w nim kogo�, kto z po�wi�ceniem usi�uje im pom�c. Jules uwa�a�a, �e Donald boi si� o w�asne �ycie. Lukas podejrzewa�, �e Donald boi si� o nich.

��Obawiam si�, �e to niemo�liwe. Kopiemy dalej � powiedzia� Lukas. Omal nie wymskn�o mu si� �ona nie odpu�ci�, ale uzna�, �e lepiej zachowa� pozory solidarno�ci.

��C�, moi ludzie wykryli wibracje. Wiedz�, �e co� si� dzieje.

��Mo�esz im powiedzie�, �e mamy problem z generatorem? �e znowu wymaga osiowania?

W odpowiedzi us�ysza� westchni�cie pe�ne rozczarowania, kt�rego komputery nie zdo�a�y zatuszowa�.

��Nie s� tacy g�upi. Rozkaza�em im, �eby nie marnowali czasu na zajmowanie si� t� spraw�. To wszystko, co mog� zrobi�. M�wi� ci, nic dobrego z tego nie wyniknie.

��W takim razie czemu nam pomagasz? Czemu nadstawiasz karku? Bo najwyra�niej to w�a�nie robisz.

��Moim zadaniem jest dopilnowa�, �eby�cie nie zgin�li.

Lukas rozejrza� si� po wn�trzu obudowy serwera, po migaj�cych lampkach, kablach, obwodach drukowanych.

��No tak, ale co z tymi rozmowami? Dzwonisz codziennie, punktualnie jak w zegarku, omawiasz ze mn� Dziedzictwo� dlaczego to robisz? To znaczy� co ci daj� te rozmowy?

Milczenie na drugim ko�cu linii przed�u�y�o si� � w spokojnym g�osie ich domniemanego dobroczy�cy nagle zabrak�o pewno�ci.

��To dlatego, �e� pomagam wam pami�ta�.

��A to wa�ne?

��Tak. To wa�ne. Dla mnie. Wiem, co znaczy zapomnie�.

��To po to s� tutaj te ksi��ki?

Kolejna przerwa. Lukas poczu�, �e przypadkiem natrafi� na prawd�. B�dzie musia� zapami�ta� t� rozmow�, by potem powt�rzy� j� Juliette.

��Te ksi��ki s� po to, �eby ci, kt�rzy odziedzicz� �wiat � ci, kt�rzy zostan� wybrani � wiedzieli�

��Co wiedzieli?�� Dopytywa� desperacko Lukas. Obawia� si�, �e Donald zaraz zako�czy rozmow�. Zdarza�o si� ju�, �e zahaczali o tego rodzaju tematy, ale Donald zawsze si� wtedy wycofywa�.

� �eby wiedzieli, jak przywr�ci� w�a�ciwy bieg rzeczy � odpar� Donald.�� S�uchaj, nasz czas dobieg� ko�ca. Musz� i��.

��Co mia�e� na my�li m�wi�c o �odziedziczeniu �wiata�?

��Nast�pnym razem. Musz� i��. Trzymajcie si�.

��Dobra � powiedzia� Lukas.�� Ty te��

Ale w s�uchawkach rozleg�o si� ju� klikni�cie. Cz�owiek, kt�ry jakim� sposobem wiedzia� tak wiele o starym �wiecie roz��czy� si�.

Juliette nigdy dot�d nie bra�a udzia�u w obradach. Ze spotkaniami rady miejskiej by�o jak z prosz�cymi si� maciorami � zdawa�a sobie spraw�, �e takie rzeczy maj� miejsce, ale jako� nigdy nie pragn�a by� ich �wiadkiem. Po raz pierwszy mia�a obserwowa� ten spektakl b�d�c burmistrzem i mia�a nadziej�, �e zarazem ostatni.

Do��czy�a do s�dziego Pickena i szeryfa Billingsa na podwy�szeniu, podczas gdy mieszka�cy silosu wylewali si� z korytarza i zajmowali miejsca. Platforma, na kt�rej si� znajdowa�a przywodzi�a jej na my�l scen� na bazarze, a Juliette wspomnia�a s�owa ojca, kt�ry por�wnywa� obrady do sztuk teatralnych. S�dzi�a, �e nie m�wi� tego w charakterze komplementu.

��Nie znam swoich kwestii � szepn�a tajemniczo do Petera Billingsa.

Siedzieli tak blisko siebie, �e stykali si� ramionami.

��Dasz sobie rad� � powiedzia� Peter. U�miechn�� si� do m�odej kobiety w pierwszym rz�dzie, kt�ra pomacha�a do niego palcami. M�ody szeryf kogo� pozna�. �ycie toczy�o si� swoim tempem.

Spr�bowa�a si� rozlu�ni�, spogl�daj�c na t�um. Mn�stwo nieznajomych twarzy, ale rozpoznawa�a par� os�b. Z korytarza do sali prowadzi�o troje drzwi � dwoje wychodzi�o na alejki rozdzielaj�ce rz�dy starych �awek, trzecie by�y przyci�ni�te do �ciany. Przej�cia dzieli�y pomieszczenie na trzy cz�ci, ca�kiem jak mgliste, umowne granice dziel�ce silos. Juliette nie potrzebowa�a, by kto� jej t�umaczy� znaczenie takiego ustawienia �awek. Wystarczy�o popatrze� na wchodz�cych ludzi.

�awki dla g�rnych pi�ter sta�y po�rodku i p�ka�y ju� w szwach, a za nimi sta�o jeszcze sporo ludzi � niekt�rych poznawa�a z IT albo ze sto��wki. �awki �rodkowych pi�ter by�y w po�owie zape�nione. Juliette zauwa�y�a, �e ci mieszka�cy siedz� blisko przej�cia, tak blisko �rodka sali jak tylko mogli. Farmerzy w zieleni. Hydraulicy z farm hydroponicznych. Marzyciele. Przeciwna strona sali �wieci�a pustkami. By�o to miejsce zarezerwowane dla g��bin. W pierwszym rz�dzie siedzia�a starsza para, trzymaj�c si� za r�ce. Juliette rozpozna�a m�czyzn�, szewca. Przeszli kawa� drogi. Juliette wyczekiwa�a przyj�cia kolejnych mieszka�c�w g��bin, ale to dla nich za d�uga wyprawa. Pami�ta�a zreszt�, jak odleg�e wydawa�y im si� obrady rady miejskiej, kiedy jeszcze pracowa�a w g��binach silosu. Cz�sto dowiadywali si� o poruszanych tematach i wprowadzanych ustawach dopiero po fakcie. Nie tylko odleg�o�� zniech�ca�a do zainteresowania polityk� � wi�kszo�� mieszka�c�w g��bin by�a zbyt zaj�ta, pr�buj�c przetrwa� bie��cy dzie�, by z mozo�em wspina� si� na g�r� i dyskutowa� o jutrze.

Gdy potok ludzi przerodzi� si� w stru�k�, s�dzia Picken wsta�, by rozpocz�� posiedzenie. Juliette podejrzewa�a, �e zanudzi j� ono na �mier�. Szybka rozmowa, wprowadzenie, a potem wys�uchiwanie bol�czek mieszka�c�w. Obietnica poprawy. A potem powr�t do robienia tego samego.

Musia�a wraca� do pracy. Mia�a tyle do zrobienia w �luzie i laboratorium czyszczenia. Ostatnie czego potrzebowa�a to wys�uchiwa� ma�ostkowych roszcze�, wezwa� do reelekcji czy biadolenia na podkop. Spodziewa�a si�, �e rzeczy, kt�re innym wydadz� si� powa�ne, dla niej b�d� ma�o istotne. W byciu wys�anym na �mier� i przetrwaniu chrztu ognia jest co�, co sprawia, �e wi�kszo�� sprzeczek i spor�w traci na znaczeniu.

Picken zastuka� m�otkiem i poprosi� o spok�j. Powita� zgromadzonych i szybko odczyta� porz�dek obrad. Juliette wierci�a si� na swojej �awce. Spogl�daj�c na t�um stwierdzi�a, �e zdecydowana wi�kszo�� ludzi patrzy na ni� zamiast na s�dziego. Wychwyci�a ostatnie zdanie Pickena tylko dlatego, �e wspomnia� jej imi�:

���co ma do powiedzenia nasza pani burmistrz, Juliette Nichols.

Odwr�ci� si� i gestem zaprosi� j� do pulpitu. Peter poklepa� j� po kolanie, by doda� jej otuchy. Kiedy sz�a, niedokr�cone metalowe p�yty skrzypia�y pod jej butami � poza tym panowa�a zupe�na cisza. A potem kto� na widowni kaszln��. Zaszele�ci�y ubrania znieruchomia�ych dot�d ludzi. Juliette chwyci�a blat pulpitu i rozejrza�a si�, oniemia�a na widok mieszanki kolor�w przed jej oczami: b��kitu, bieli, czerwieni, br�zu i zieleni. Za� nad kombinezonami wisia�y nieprzychylne twarze. Rozz�oszczeni ludzie ze wszystkich �rodowisk. Odchrz�kn�a i zda�a sobie spraw�, �e jest kompletnie nieprzygotowana. Mia�a nadziej�, �e powie par� s��w, podzi�kuje ludziom za uwagi, zapewni ich, �e bez wytchnienia pracuje nad �wietlan� przysz�o�ci� dla nich wszystkich. Mia�a ochot� powiedzie�: �po prostu dajcie mi szans�.

��Dzi�kuj� � zacz�a, a wtedy s�dzia Picken poci�gn�� j� za r�k� i wskaza� wystaj�cy z pulpitu mikrofon. Kto� z tylnych rz�d�w krzykn��, �e nic nie s�ycha�. Juliette przysun�a mikrofon do ust i pomy�la�a, �e twarze t�umu przypominaj� te z klatki schodowej. Obawiali si� jej. Podziw przerodzi� si� w podejrzliwo��.

��Jestem tu dzi� z wami, �eby wys�ucha� waszych pyta�. Waszych zmartwie� � powiedzia�a i a� si� wzdrygn�a, tak g�o�no rozbrzmiewa� jej g�os.�� Zanim zaczn�, chcia�abym powiedzie� kilka s��w o tym, co mamy nadziej� osi�gn�� w tym roku�

��Wpu�ci�a tu pani trucizn�? � krzykn�� kto� z tylnych rz�d�w.

��S�ucham?�� zapyta�a Juliette. Odchrz�kn�a.

Z �awki podnios�a si� kobieta z niemowl�ciem na r�kach.

��Moje dziecko ma gor�czk�, odk�d pani wr�ci�a!

��Czy inne silosy naprawd� istniej�? � zawo�a� kto� inny.

��Jak tam jest?

Z �awek przeznaczonych dla �rodkowych pi�ter zerwa� si� m�czyzna z czerwon� ze z�o�ci twarz�.

��Co wy tam na dole wyprawiacie, �e robicie tyle ha�asu�?

Wsta�o jeszcze kilkana�cie os�b i zacz�o przekrzykiwa� si� nawzajem. Ich pytania i skargi zla�y si� w jeden szum, d�wi�k warcz�cego w�ciekle silnika. Z p�kaj�cego w szwach �rodkowego rz�du zacz�li wylewa� si� ludzie, wskazuj�c j� palcami i wymachuj�c r�kami. Juliette dostrzeg�a swojego ojca, kt�ry sta� na ty�ach sali. Ze swoj� zmartwion�, lecz spokojn� min� wyr�nia� si� na tle oburzonych mieszka�c�w.

��Prosz� po kolei��� powiedzia�a Juliette. Unios�a otwarte d�onie do g�ry. T�um ruszy� naprz�d, a w�wczas rozbrzmia� wystrza�.

Juliette skrzywi�a si�.

Rozleg� si� kolejny huk tu� obok niej � i wtedy zauwa�y�a m�otek w d�oni s�dziego Pickena. Drewniany kr��ek na pulpicie podskakiwa� i kr�ci� si�, gdy s�dzia �omota� w niego raz po raz. Stoj�cy przy drzwiach zast�pca Hoyle otrz�sn�� si� z transu i zacz�� przeciska� si� mi�dzy lud�mi, uciszaj�c ich i nawo�uj�c, by wr�cili na swoje miejsca. R�wnie� Peter Billings zerwa� si� z miejsca, wykrzykuj�c, �eby si� uspokoili. Wreszcie w sali zapad�a pe�na napi�cia cisza � ale energia wci�� rozsadza�a zebranych. To by�o jak silnik, kt�ry jeszcze nie pracuje, ale ju� rwie si� do pracy, elektryczne bzyczenie tu� pod powierzchni�, pomruk pow�ci�gni�tych emocji. Juliette ostro�nie dobiera�a s�owa.

��Nie potrafi� opowiedzie� wam, jak jest na zewn�trz�

��Nie potrafi pani czy nie chce?�� zapyta� kto�, momentalnie uciszony karc�cym spojrzeniem zast�pcy Hoyle�a, kt�ry kr��y� mi�dzy �awkami. Juliette wzi�a g��boki oddech.

��Nie potrafi� wam tego powiedzie�, bo nie wiemy, jak tam jest.�� Unios�a r�ce, by powstrzyma� burzliw� reakcj� t�umu.�� Wszystko, co nam m�wiono o �wiecie za tymi murami okaza�o si� k�amstwem, sfabrykowanym�

��Sk�d mamy wiedzie�, �e pani nie k�amie?

Wyszuka�a w t�umie osob�, kt�ra zada�a pytanie.

��Bo ja przyznaj�, �e nic nie wiemy. Bo ja staj� tu dzi� przed wami i m�wi�, �e powinni�my wyj�� i sami si� przekona�. Na w�asne oczy. Kierowani szczer� ciekawo�ci�. Proponuj� zrobi� co�, czego nie robiono jeszcze nigdy: wyj�� na zewn�trz i pobra� pr�bk�, wnie�� do �rodka odrobin� powietrza z zewn�trz i przekona� si�, co jest nie tak ze �wiatem�

Okrzyki t�umu zag�uszy�y reszt� zdania. Ludzie zn�w pozrywali si� z miejsc, niepomni na tych, kt�rzy pr�bowali ich powstrzyma�. Niekt�rzy byli zaciekawieni. Inni jeszcze bardziej oburzeni. Hukn�� m�otek, a Hoyle pogrozi� pa�k� ludziom z pierwszych rz�d�w � lecz t�um by� daleki od spokoju. Peter zrobi� krok do przodu z d�oni� na r�koje�ci pistoletu.

Juliette cofn�a si�. Z g�o�nik�w rozleg� si� pisk, gdy s�dzia Picken potr�ci� r�k� mikrofon. Drewniany kr��ek spad� gdzie� i znikn��, a m�czyzna t�uk� teraz w blat pulpitu, zostawiaj�c p�ksi�ycowate �lady.

Zast�pca Hoyle zagrodzi� drog� t�umowi, kt�ry ruszy� w stron� podwy�szenia. Wielu z nich mia�o jeszcze pytania, cho� wi�kszo�� par�a naprz�d ogarni�ta czyst� furi�, z pian� na dr��cych ustach. Juliette s�ysza�a kolejne oskar�enia, widzia�a kobiet� z dzieckiem, kt�ra obwinia�a j� o wywo�anie choroby. Marsha pobieg�a na ty� podwy�szenia i z rozmachem otworzy�a metalowe drzwi pomalowane tak, by wygl�da�y jak drewniane, a Peter machn�� r�k� na znak, �eby schowa�a si� do pokoju s�dziowskiego. Nie chcia�a i��. Chcia�a uspokoi� tych ludzi, powiedzie� im, �e ma dobre intencje, �e zdo�a to naprawi�, je�li dadz� jej szans� Lecz ju� ci�gni�to j� do ty�u, przez szatni� z ciemnymi togami wisz�cymi na �cianach jak cienie, prowadzono j� w g��b korytarza, gdzie wisia�y poprzekrzywiane portrety by�ych s�dzi�w i dalej, do starego, metalowego biurka imituj�cego drewniane.

Trzasn�y drzwi, a krzyki urwa�y si�. Jeszcze przez chwil� s�ysza�a �omot pi�ci o blach� i przekle�stwa Petera. Juliette opad�a na stare, obite sk�r� krzes�o i ukry�a twarz w d�oniach. Ich gniew by� jej gniewem. By�a w�ciek�a � wbrew samej sobie � na Petera i Lukasa, kt�rzy uczynili j� burmistrzem. Z�o�ci�a si� na Lukasa za to, �e b�aga�, by przesta�a kopa� i przysz�a na g�r�, �e wym�g� na niej, by przysz�a na obrady. Tak jakby ten mot�och da�o si� w jaki� spos�b ug�aska�.

Zn�w da� si� s�ysze� zgie�k z sali obrad, kiedy uchylono na moment drzwi. Juliette spodziewa�a si�, �e do��czy do nich s�dzia Picken. Zamiast niego, ku zdziwieniu Juliette, ukaza� si� jej ojciec.

��Tato.

Wsta�a ze starego krzes�a i wysz�a mu na spotkanie. Ojciec przytuli� j�, a Juliette przylgn�a do jego piersi tak, jak to robi�a szukaj�c pocieszenia jako ma�a dziewczynka.

��S�ysza�em, �e tu ci� zastan� � szepn�� ojciec.

Juliette nie odezwa�a si�. Cho� by�a doros�a, wiek przestawa� mie� znaczenie, kiedy trzyma� j� w ramionach.

��S�ysza�em te�, co planujesz i nie chc�, �eby� tam sz�a.

Juliette cofn�a si� i zmierzy�a ojca wzrokiem. Peter wyb�kn�� wym�wk� i zostawi� ich samych. Gdy uchyli� drzwi, ha�as z zewn�trz nie by� tak g�o�ny jak poprzednio. Juliette zauwa�y�a, �e s�dzia Picken r�wnie� znikn��, by ucisza� t�um. Ojciec widzia� reakcj� ludzi, s�ysza� co m�wili. Poczu�a nap�ywaj�c� do oczu wilgo�.

��Nie pozwolili mi wyja�ni� � zacz�a, ocieraj�c �zy.�� Tato, tam s� inne �wiaty takie jak nasz. To szale�stwo siedzie� tutaj i walczy� ze sob� nawzajem, podczas gdy istniej� inne �wiaty�

��Nie m�wi�em o tunelu � powiedzia� ojciec.�� S�ysza�em te� o twoich planach na powierzchni.

��S�ysza�e�� � Zn�w potar�a oczy.�� Lukas��� wymamrota�a.

��To nie Lukas. Tamten technik, Nelson, przyszed� na badanie okresowe i przy okazji zapyta�, czy b�d� w pogotowiu, w razie gdyby co� posz�o nie tak. Musia�em udawa�, �e wiem, o czym on w og�le gada. Zak�adam, �e zamierza�a� dzisiaj obwie�ci� swoje zamiary?�� Zerkn�� w stron� szatni.

��Musimy wiedzie�, co tam jest � powiedzia�a Juliette.�� Tato, oni nie pr�bowali niczego naprawi�. Nie wiemy absolutnie nic�

��Wi�c niech nast�pny czy�ciciel to sprawdzi. Niech we�mie pr�bk�, kiedy go wy�lesz. Nie ty.

Potrz�sn�a g�ow�.

��Nie b�dzie ju� wi�cej czyszczenia, tato. Nie dop�ki ja jestem burmistrzem. Nikogo nie wy�l�.

Po�o�y� jej r�k� na ramieniu.

��A ja nie pozwol�, by moja c�rka tam posz�a.

Odsun�a si� od niego.

��Przykro mi � powiedzia�a.�� Musz� to zrobi�. Podejm� wszystkie mo�liwe �rodki bezpiecze�stwa, obiecuj�.

Twarz ojca st�a�a. Odwr�ci� d�o� wn�trzem do g�ry i spojrza� na ni�.

Przyda�aby nam si� twoja pomoc � powiedzia�a Juliette w nadziei, �e zdo�a postawi� most nad kolejn� przepa�ci�, kt�r� stworzy�a.�� Nelson ma racj�. By�oby mi�o mie� w ekipie lekarza.

��Nie chc� bra� w tym udzia�u � powiedzia�. � Sp�jrz, co przytrafi�o ci si� ostatnim razem.�� Zerkn�� na jej szyj�, gdzie metalowy ko�nierz kombinezonu czy�cicielki zostawi� �ukowat� blizn�.

��To przez ogie� � odpar�a Juliette, poprawiaj�c ubranie.

��A nast�pnym razem b�dzie przez co� innego.

Przez chwil� stali bez s�owa w pomieszczeniu, gdzie os�dzano ludzi i spogl�dali na siebie. Juliette poczu�a znajom� pokus�, by uciec od konfliktu � i jednocze�nie gor�co zapragn�a ukry� twarz w piersi ojca �kaj�c tak, jak kobietom w jej wieku nie wypada�o, a ju� na pewno nie mechanikom.

��Nie chc� ci� znowu straci� � powiedzia�a ojcu.�� Jeste� jedyn� rodzin�, jak� mam. Prosz�, wspieraj mnie w tym.

S�owa przychodzi�y jej z trudem � szczere i ods�aniaj�ce s�abo��. Jaka� cz�stka Lukasa �y�a teraz w niej i w�a�nie da�a o sobie zna�.

Juliette czeka�a na reakcj� ojca i dostrzeg�a, �e jego rysy si� rozlu�niaj�. Mo�e to tylko jej wyobra�nia, ale odnios�a wra�enie, �e zbli�y� si� o krok, ods�oni� si�.

��Przebadam ci� przed i po wyj�ciu � obieca�.

��Dzi�kuj�. Aha, skoro mowa o badaniach, chcia�am ci� zapyta� o co� jeszcze.�� Podwin�a r�kaw kombinezonu i wbi�a wzrok w bia�e �lady biegn�ce wzd�u� nadgarstka.�� S�ysza�e� kiedy�, �eby blizny z czasem znika�y? Lukas my�li��� Podnios�a spojrzenie na ojca.�� Czy one znikaj�?

Ojciec wzi�� g��boki oddech i przez chwil� trzyma� powietrze w p�ucach. Jego wzrok pow�drowa� nad jej ramieniem gdzie� w dal.

��Nie � powiedzia�. � Nie blizny. Ich nie uleczy nawet czas.

Silos 1

Trzej m�czy�ni zostawili kriokomor� za sob� i ruszyli na skrzyd�o medyczne, do sali operacyjnej. Brevardowi przechodzi�y przez g�ow� setki my�li. Nie potrzebowa� tego g�wna na swojej zmianie. W niczym nie przypomina�o smaku wanilii. Wyobrazi� sobie raporty, kt�re b�dzie musia� potem spisa� i ile zabawy b�dzie mia� przy wprowadzaniu swojego nast�pcy w tajniki sprawy.

��My�li pan, �e powinni�my w to zaanga�owa� Pasterza?�� zapyta� Stevens, maj�c na my�li szefa kierownictwa na skrzydle administracyjnym, cz�owieka, kt�ry trzyma� si� zwykle na uboczu.

Brevard wstuka� kod otwieraj�cy drzwi do sekcji g��bokiego zamra�ania i wyprowadzi� m�czyzn na korytarz.

��Nie s�dzisz, �e to troch� jakby poni�ej jego kwalifikacji?�� zakpi�. � Pasterz ma do upilnowania ca�e silosy. Nietrudno zauwa�y�, jak to si� na nim odbija, jak ci�gle siedzi gdzie� zamkni�ty na klucz. Do nas nale�y radzenie sobie z takimi sprawami. Nawet z morderstwem.

��Ma pan racj� � powiedzia� Stevens.

Darcy, nadal zdyszany, z trudem nad��a�.

Pojechali wind� dwa pi�tra w g�r�. Brevard przypomnia� sobie ogl�dziny cia�a z ran� postrza�ow� w piersi. M�czyzna by� zimny jak sztywniak z kostnicy, ale czy wszyscy tacy nie byli zaraz po przebudzeniu? My�la� o szkodach, jakie wyrz�dza� bezustanny cykl zamra�ania i odmarzania, i jak maszyny w ich krwi naprawia�y ich tkanki kom�rka po kom�rce. Co je�li te male�kie urz�dzonka potrafi�y tak samo za�ata� ran� postrza�ow�?

Drzwi windy otworzy�y si� na sze��dziesi�tym �smym. Brevard s�ysza� g�osy dobiegaj�ce z sali operacyjnej. Ci�ko by�o porzuci� teorie, kt�re snuli ze Stevensem przez ostatni� godzin�. Ci�ko by�o o nich zapomnie� i obj�� umys�em doniesienia Darcy�ego. Fakt, �e kto� manipulowa� przy kartotekach bardzo komplikowa� spraw�. Jeszcze tylko trzy zmiany, a tu nagle co� takiego. Ale je�li ofiara rzeczywi�cie �y�a, dorwanie sprawcy wydawa�o si� pewne. Je�li m�czyzna b�dzie w stanie m�wi�, zidentyfikuje cz�owieka, kt�ry do niego strzeli�.

W poczekalni przy rzadko u�ywanej sali operacyjnej by� lekarz i jeden z jego asystent�w. Zd��yli ju� zdj�� r�kawiczki. Szare w�osy lekarza by�y w nie�adzie, jakby raz po raz rozczesywa� je palcami. Obaj wygl�dali na wycie�czonych. Brevard zajrza� przez szyb� do sali operacyjnej, gdzie zobaczy� m�czyzn�, kt�rego wyci�gn�li z kapsu�y. Le�a� jak gdyby pogr��ony we �nie, otoczony z rurkami i przewodami, kt�re wi�y si� wok� niego i znika�y pod bladoniebiesk� szpitaln� koszul�. Jego sk�ra nabra�a kolorytu.

��S�ysza�em, �e mieli�my tu cudowne uzdrowienie � powiedzia� Brevard. Podszed� do zlewu i wyla� wystyg�� lur�. Rozejrza� si� za dzbankiem �wie�ego naparu, ale bezskutecznie. W tej chwili wzi��by dodatkow� zmian� w zamian za kubek gor�cej kawy, paczk� fajek i przyzwolenie, by je wypali�.

Lekarz poklepa� asystenta po ramieniu i wyda� mu kilka polece�. M�ody m�czyzna przytakn��, wy�owi� z kieszeni par� r�kawiczek, a potem wr�ci� na sal� operacyjn�. Brevard widzia� przez szyb�, jak sprawdza urz�dzenia, do kt�rych podpi�to m�czyzn�.

��Da rad� m�wi�? � zapyta� Brevard.

��O, tak � odpar� doktor Whitmore i poskroba� si� po szarej brodzie.�� Mieli�my tu niez�� szopk�, kiedy si� ockn��. Pacjent jest znacznie silniejszy ni� mo�na by s�dzi�.

��I znacznie mniej martwy � powiedzia� Stevens.

Nikt si� nie za�mia�.

��By� bardzo pobudzony � doda� doktor Whitmore.�� Upiera� si�, �e nie nazywa si� Troy. To by�o jeszcze zanim przeprowadzili�my testy.�� Ruchem g�owy wskaza� na kartk� w r�ku Brevarda.

Brevard spojrza� na Darcy�ego, szukaj�c potwierdzenia s��w lekarza.

��By�em wtedy w kiblu � przyzna� potulnie Darcy.�� Nie by�o mnie, kiedy si� obudzi�.

��Podali�my mu �rodek nasenny. I pobra�em pr�bk� krwi, �eby go zidentyfikowa�.

��Co wykaza�y testy?�� zapyta� Brevard.

Doktor Whitmore pokr�ci� g�ow�.

��Kto� wymaza� jego kartotek�. A przynajmniej takie odnios�em wra�enie.�� Wzi�� z szafki plastikowy kubeczek, nala� sobie troch� wody z kranu i upi� �yk.�� Komputer wy�wietla� strz�py informacji, bo nie mia�em do nich dost�pu. Nic tylko ranga i pi�tro kriosekcji. Przypomnia�em sobie, �e widzia�em ju� co� takiego na swojej pierwszej zmianie, u innego faceta ze skrzyd�a kierowniczego. A potem przypomnia�em sobie, gdzie go znale�li�cie.

��Skrzyd�o kierownicze � powiedzia� Brevard.�� Ale to nie jego kapsu�a, prawda?�� Odtworzy� w pami�ci s�owa Darcy�ego.�� Krew na wieku pasuje do w�a�ciciela komory, ale m�czyzna w �rodku to kto� inny. Czy to nie sugerowa�oby, �e kto� u�y� w�asnej kapsu�y do ukrycia cia�a?

��Je�li przeczucie mnie nie myli, jest jeszcze gorzej.�� Doktor Whitmore upi� kolejny �yk wody i przeczesa� palcami w�osy.�� Imi� w�a�ciciela komory, Troy, pasuje do pr�bki z wieka, ale tamten cz�owiek powinien teraz przebywa� w sekcji g��bokiego zamra�ania. �pi od ponad stu lat i nikt go od tego czasu nie budzi�.

��Ale jego krew by�a na pokrywie kapsu�y � powiedzia� Stevens.

��Co oznacza, �e jednak zosta� wybudzony � zauwa�y� Darcy.

Brevard zerkn�� na funkcjonariusza i zda� sobie spraw�, �e �le oceni� tego m�odego m�czyzn�. Tak to ju� by�o z prac� na zmiany, za ka�dym razem z innymi lud�mi. Nie spos�b ich porz�dnie pozna� i stwierdzi�, ile s� naprawd� warci.

��Tak wi�c na pocz�tek zajrza�em do kartotek medycznych w poszukiwaniu �lad�w jakiejkolwiek nietypowej aktywno�ci w sekcji g��bokiego zamro�enia. Chcia�em sprawdzi�, czy naprawd� nigdy nikogo stamt�d nie wybudzano.

Brevard poczu� si� nieswojo. Lekarz odwala� ca�� robot� za niego.

��Znalaz� pan co�? � zapyta�.

Doktor Whitmore kiwn�� g�ow�. Zamaszystym gestem wskaza� terminal na biurku w poczekalni.

��Dwukrotnie dosz�o do aktywno�ci w g��bokim zamro�eniu, w obu przypadkach zainicjowanej z tego gabinetu. Dodam, �e nie na mojej zmianie. Co wi�cej, wed�ug podanych przez komputer koordynat�w jedna z tych os�b przebywa�a w starej cz�ci sekcji, w przechowalni sprzed przeszkolenia.

Lekarz zamilk�, aby dotar�o do nich prawdziwe znaczenie jego s��w.

Brevard zrozumia� dopiero po chwili. Niewyspany str� nocny okaza� si� o w�os szybszy.

��Kobieta?�� zapyta� Darcy.

Doktor Whitmore zmarszczy� czo�o.

��Ci�ko powiedzie�, ale takie jest moje podejrzenie. Z jakiego� powodu nie mam dost�pu do akt tej osoby. Wys�a�em Michaela, �eby zajrza� do �rodka i sprawdzi�, kto tam le�y.

��Mo�emy tu mie� do czynienia z morderstwem z mi�o�ci � powiedzia� Stevens.

Brevard przytakn��. R�wnie� rozwa�a� tak� opcj�.

��Za��my, �e jest facet, kt�ry nie potrafi da� sobie rady z samotno�ci�. Potajemnie wybudza swoj� �on�, wi�c pewnie jest administratorem, skoro ma dost�p do g��boko zamro�onych. Kto� odkrywa jego tajemnic�, kto� spoza kierownictwa, wi�c nasz facet musi go zabi�. Ale� zamiast lego sam ginie��� Brevard pokr�ci� g�ow�. Zbyt zagmatwane. Mia� we krwi za niski poziom kofeiny na tego typu sprawy.

��To jeszcze nie wszystko � powiedzia� doktor Whitmore.

Brevard j�kn�� wyczekuj�co. �a�owa�, �e wyla� swoj� zimn� kaw�. Ponagli� lekarza nerwowym gestem.

��By� te� drugi przypadek wyci�gni�cia kogo� z g��bokiego zamro�enia, a do akt tego faceta mam dost�p.�� Doktor Whitmore zlustrowa� tr�jk� funkcjonariuszy ochrony.�� Kto� zgadnie, jak si� nazywa?

��Ma na imi� Troy � powiedzia� Darcy.

Lekarz pstrykn�� palcami z oczami szeroko otwartymi ze zdumienia.

��Bingo.

Brevard odwr�ci� si� do stra�nika.

��A ty sk�d, do cholery, wiedzia�e�?

Darcy wzruszy� ramionami.

��Ka�dy lubi trafienia.

��Chc� pana dobrze zrozumie� � powiedzia� Brevard.�� Mamy na wolno�ci morderc� z sekcji g��bokiego zamro�enia, kt�ry kropn�� administratora, przyw�aszczy� sobie jego to�samo�� i najwyra�niej kody autoryzacyjne, i zacz�� budzi� kobiety.�� Szef Ochrony zwr�ci� si� do Stevensa.�� Dobra, chyba masz racj�. Najwy�sza pora powiadomi� Pasterza. Sprawa w�a�nie zrobi�a si� wystarczaj�co powa�na.

Stevens skin�� g�ow� i odwr�ci� si� do drzwi. Zanim jednak zd��y� wyj��, z korytarza dobieg� ich stukot pospiesznych krok�w. Michael, jeden z asystent�w medycznych, kt�rzy pomogli funkcjonariuszom wynie�� cia�o z kriokomory, wypad� zdyszany zza rogu. Opar� r�ce na kolanach, z trudem chwytaj�c oddech, i spojrza� na swojego szefa.

��M�wi�em, �eby� si� pospieszy� � powiedzia� Whitmore.�� Nie kaza�em ci biec.

��Taksir��� Michael �apczywie chwyta� powietrze.�� Mamy problem.�� Asystent rozejrza� si� po twarzach m�czyzn z Ochrony i skrzywi� si�.

��O co chodzi?�� zapyta� Brevard.

��To by�a kobieta � powiedzia� Michael, kiwaj�c g�ow�. � Bez dw�ch zda�. Ale odczyt na jej komorze miga�, wi�c podbieg�em, �eby to sprawdzi�. � Wbija� oszala�e, uporczywe spojrzenie w ich twarze i Brevard ju� wiedzia�. Wiedzia�, ale kto� go uprzedzi�.

��Nie �y�a � powiedzia� Darcy.

Asystent przytakn�� gorliwie, wci�� opieraj�c r�ce o kolana.

��Anna � wymamrota�. � Na kapsule by�o imi� Anna.

Skr�powany pasami bezimienny m�czyzna szarpa� si�. Pod starcz� sk�r� jego r�k pr�y�y si� mi�nie. Doktor Whitmore b�aga�, �eby si� nie rusza�. Kapitan Brevard sta� po drugiej stronie noszy na k�kach. Czu� zapach �wie�o wybudzonego m�czyzny � cz�owieka porzuconego na pastw� losu. Niespokojne oczy starca namierzy�y go w�r�d zebranych. Ranny m�czyzna najwyra�niej rozpozna�, �e to Brevard tu dowodzi.

��Rozwi��cie mnie � za��da�.

��Najpierw musimy si� dowiedzie�, co zasz�o � odpar� Brevard.�� I musi pan wydobrze�.

Sk�rzane pasy opinaj�ce nadgarstki starca zaskrzypia�y, gdy je napi��.

��Wydobrzej�, kiedy zejd� z tego cholernego sto�u.

��Zosta� pan postrzelony � powiedzia� doktor Whitmore. Po�o�y� pacjentowi r�k� na ramieniu, aby go uspokoi�.

Starszy m�czyzna opad� na poduszk�, przeskakuj�c spojrzeniem z lekarza na szefa Ochrony i z powrotem.

��Wiem � powiedzia�.

��Pami�ta pan, kto to zrobi�? � zapyta� Brevard.

M�czyzna przytakn��.

��Ma na imi� Donald.�� Zacisn�� i rozlu�ni� szcz�ki.

��Nie Troy?�� dopytywa� Brevard.

��To w�a�nie mia�em na my�li. To ten sam facet.�� Brevard zauwa�y�, �e starzec zacisn��, a potem rozlu�ni� pi�ci.�� S�uchajcie, jestem jednym z szef�w tego silosu. ��dam, aby�cie mnie wypu�cili. Sprawd�cie kartoteki�

��Zajmiemy si� tym��� zacz�� Brevard.

Pasy skrzypn�y.

��Sprawd�cie te cholerne kartoteki � powt�rzy� starzec.

��Kto� przy nich majstrowa� � odpar� Brevard.�� Mo�e nam pan poda� swoje imi�?

M�czyzna le�a� przez chwil� nieruchomo, z rozlu�nionymi mi�niami. Wpatrywa� si� w sufit.

��Kt�re?�� zapyta�. � Mam na imi� Paul. Wi�kszo�� os�b zwraca si� do mnie po nazwisku, czyli Thurman. Kiedy� m�wiono o mnie �Senator��

��Pasterz � przerwa� kapitan Brevard.�� Paul Thurman to nazwisko cz�owieka zwanego Pasterzem.

Oczy starca zw�zi�y si�.

��Nie, nie wydaje mi si� � sykn��. � R�nie mnie swego czasu nazywano, ale nigdy tak.

Silos 17

Silos 18

Juliette czeka�a u podstawy rampy. Pami�ta�a, kiedy robi�a to ostatnio � sta�a w tym samym miejscu otulona kocem z ta�my grzewczej, zastanawiaj�c si�, czy sko�czy jej si� powietrze zanim drzwi si� otworz� i czy przetrwa to, co czeka�o j� w �rodku. By�a w�wczas przekonana, �e w �rodku jest Lukas, cho� tak naprawd� si�owa�a si� z Bernardem.

Spr�bowa�a otrz�sn�� si� z tych wspomnie�. Spojrza�a na kieszenie, sprawdzi�a, czy klapy toreb s� szczelnie zamkni�te. Powtarza�a w my�lach poszczeg�lne kroki czekaj�cej j� dekontaminacji. Ufa�a, �e wszystko przygotowano.

��Zaczynamy � nada� Lukas. I znowu jego g�os wyda� jej si� g�uchy i odleg�y.

Na um�wiony sygna� tryby w �luzie pisn�y, a przez szczelin� buchn�� pi�ropusz spr�onego argonu. Juliette ruszy�a przez mg��. Wype�nia�o j� poczucie ulgi, �e zn�w znalaz�a si� w �rodku.

��Wesz�am. Ju� jestem � powiedzia�a.

Wrota zatrzasn�y si� za jej plecami. Juliette spojrza�a na wewn�trzne drzwi �luzy i zobaczy�a he�m po drugiej stronie szklanego iluminatora � kto� zagl�da� do �rodka, obserwowa� j�. Podesz�a do naszykowanej zawczasu �awki i otworzy�a hermetyczn� skrzyni�, kt�r� Nelson zainstalowa� pod jej nieobecno��. Musia�a si� spieszy�. Pompowanie gazu i aktywacja p�omieni by�y zautomatyzowane.

Oderwa�a przymocowane do ud szczelne torby i umie�ci�a je w skrzyni. Zdj�a z plec�w narz�dzie do odwiert�w razem z pr�bk� gleby i je r�wnie� schowa�a do �rodka, a potem zamkn�a pokryw� i zatrzasn�a zamki. Trening w kombinezonie owocowa� � porusza�a si� w nim ze wzgl�dn� �atwo�ci�. Nocami za� le�a�a w ��ku i powtarza�a wszystkie kroki, a� sta�y si� jej drug� natur�.

Przemierzy�a �luz� i chwyci�a kraw�d� wielkiej, metalowej wanny, kt�r� w�asnor�cznie zespawa�a. By�a wci�� ciep�a po ostatnim wypalaniu, ale woda, kt�r� Nelson j� wype�ni� wch�on�a wi�kszo�� gor�ca. Wzi�a g��boki oddech � zupe�nie bez sensu � i zanurzy�a si�.

Woda zala�a jej he�m, a Juliette po raz pierwszy poczu�a strach. Jej oddech przyspieszy�. Przebywanie na zewn�trz nie mog�o r�wna� si� z zanurzeniem pod wod�. Ciecz zalewa�a jej usta; zn�w chwyta�a male�kie b�ble powietrza, czuj�c posmak stali i rdzy pod stopniami; wylecia�o jej z g�owy, co powinna robi�.

K�tem oka spostrzeg�a jeden z uchwyt�w na dnie wanny. Z�apa�a go i zanurzy�a si� g��biej. Wymaca�a stopami poprzeczk� przyspawan� do drugiego ko�ca wanny i wsun�a pod ni� buty. Docisn�a cia�o do dna w nadziei, �e plecy nie wystaj� jej nad powierzchni�. R�ce odezwa�y si� b�lem, gdy zmaga�a si� z wyporno�ci� kombinezonu. Nawet przez he�m i warstw� wody s�ysza�a, jak woda wychlapuje si� zza kraw�dzi zbiornika i wylewa si� na pod�og� �luzy. S�ysza�a huk p�omieni li��cych wann�.

��Trzy, cztery, pi�� � odlicza� Lukas, a bolesne wspomnienie mign�o jej przed oczami, zielone �wiat�a awaryjne, panika narastaj�ca w piersi�

��Sze��, siedem, osiem�

Niemal czu�a posmak oleju i paliwa � tak jak wtedy, gdy wy�oni�a si� z zalanych g��bin.

��Dziewi��, dziesi��. Wypalanie zako�czone � powiedzia� Lukas.

Juliette pu�ci�a uchwyty i uwolni�a stopy, a potem pozwoli�a kombinezonowi unie�� si� na wrz�c� powierzchni� cieczy, czuj�c przez materia� ciep�o wody. Nie bez trudu podnios�a si� na nogi. Woda chlupa�a woko�o; para by�a wsz�dzie. Juliette obawia�a si�, �e im bardziej przed�u�y nast�pny krok, tym wi�cej powietrza do niej przylgnie i tym bardziej zanieczy�ci drug� �luz�.

Ruszy�a do drzwi po niebezpiecznie �liskiej pod�odze. Ko�o zamka ju� si� obraca�o.

Szybko, szybko, pop�dza�a je w my�lach.

Drzwi uchyli�y si�. Juliette spr�bowa�a si� przez nie przecisn��, ale po�lizn�a si� i bole�nie upad�a na framug�. Chwyci�o j� kilka ur�kawiczonych d�oni. Dwoje technik�w w kombinezonach wci�gn�o j� do �rodka i zatrzasn�o drzwi.

Nelson i Sophia � technicy z laboratorium czyszczenia � mieli ju� pod r�k� szczotki. Zanurzyli je w pojemniku z niebieskim �rodkiem odka�aj�cym i zacz�li szorowa� Juliette, potem za� mieli umy� siebie nawzajem.

Juliette odwr�ci�a si� do nich plecami, �eby porz�dnie je wyczy�cili. Gdy sko�czyli, podesz�a do pojemnika, wy�owi�a trzeci� szczotk�, po czym zabra�a si� za szorowanie kombinezonu Sophii. I odkry�a, �e to wcale nie Sophia.

�cisn�a prze��cznik mikrofonu.

��Co to ma by�, Luke?

Lukas wzruszy� ramionami, a po twarzy przemkn�� mu wyraz skruchy. Pewnie nie potrafi� znie�� my�li o tym, �e kto� inny si� nara�a. Albo po prostu chcia� tu by� i czeka� przy drzwiach �luzy w razie, gdyby co� posz�o nie tak. Juliette nie mog�a go wini�; sama post�pi�aby identycznie.

Szorowali drug� �luz�, a Peter Billings i kilka innych os�b obserwowa�o ich z biura szeryfa. B�belki p�ynu do dezynfekcji unosi�y si� w powietrze, by zaraz podryfowa� ku otworom wentylacyjnym, przez kt�re wypompowywano powietrze z nowej �luzy do �luzy zewn�trznej. Nelson zaj�� si� sufitem, kt�ry nie bez powodu umie�cili nisko. Mniej powietrza. Mniejsza obj�to��. �atwiej dosi�gn��. Juliette przyjrza�a si� twarzy Nelsona, szukaj�c jakichkolwiek oznak k�opot�w. Nie dopatrzy�a si� niczego z wyj�tkiem potu i rumie�c�w, ale to akurat wina energicznego szorowania.

��Macie tam ca�kowit� pr�ni� � powiedzia� Peter, korzystaj�c z radia w swoim biurze. Juliette przekaza�a wiadomo�� pozosta�ym: przejecha�a d�oni� po swojej szyi i zacisn�a pi��. Pokiwali g�owami i wr�cili do szorowania. Gdy zacz�to wpompowywa� powietrze ze sto��wki, a oni jeszcze raz wyczy�cili si� wzajemnie, Juliette mog�a wreszcie doceni� fakt, �e wr�ci�a. By�a znowu w �rodku. Uda�o si�. Bez poparze�, bez szpitala, bez ska�enia. I wreszcie mieli szans� czego� si� dowiedzie�.

G�os Petera znowu wype�ni� jej he�m:

��Nie chcieli�my ci� rozprasza� w trakcie zak�adania kombinezonu, ale jakie� p� godziny temu nasi g�rnicy przebili si� na drug� stron�,

Juliette ogarn�a euforia zmieszana z poczuciem winy. Powinna tam by�. Zgranie w czasie by�o fatalne, ale nie mog�a przecie� pozwoli�, by szansa na wypraw� wymkn�a jej si� z r�k. Postanowi�a po prostu cieszy� si� szcz�ciem Solo i dzieci. Ich droga przez m�k� dobieg�a ko�ca.

Druga �luza � wyposa�ona w przeszklone drzwi, kt�re po�yczy�a z kabiny prysznicowej � zacz�a si� otwiera�. Z ty�u, wewn�trz starej �luzy rozb�ys�o jaskrawe �wiat�o, maluj�c iluminator na czerwono. Kolejna seria p�omieni trysn�a ze �cian i ogarn�a pomieszczenie, obmywa�a ska�one �ciany, rozpala�a powietrze i doprowadza�a wod� do wrzenia, zmieniaj�c wann� w kocio� buchaj�cej w�ciekle pary.

Juliette da�a znak pozosta�ym, �eby wyszli z nowej �luzy, a sama przez chwil� spogl�da�a jeszcze nieufnie na t� star�. Pami�ta�a. Wspomnienia z wn�trza wraca�y. Lukas podszed� do niej i poci�gn�� j� za sob� przez drzwi, do by�ej celi aresztu, gdzie rozebrali si� do bielizny i wzi�li prysznic, by kolejny raz si� obmy�. Kiedy zrzuca�a z siebie ociekaj�cy niebieskim p�ynem kombinezon, my�li Juliette kr��y�y wok� hermetycznie zamkni�tej ognioodpornej skrzyni na �awce w �luzie. Mia�a nadzieja, �e jej zawarto�� wynagrodzi im ryzyko i da odpowiedzi na dr�cz�ce ich pytania.

Silos 17

Silos 18

Na miejscu powita� ich znajomy i nieprzyjemny zapach. By�a to wo� rozgrzanej elektryki jak w serwerowni i od�r niemytych cia�. Jimmy�emu pachnia�o to jak jego m�ode �ja� i dawny dom. Zreszt� i brzmia�o podobnie. Sk�d� rozlega� si� szum, znajomy szept duch�w, jaki s�czy� si� z jego radiostacji. Pod��y� za Courtnee do pomieszczenia zastawionego sto�ami roboczymi, na kt�rych pi�trzy�y niezliczone projekty � czy jeszcze niedoko�czone czy ju� porzucone, nie spos�b stwierdzi�.

Na blacie przy drzwiach le�a�y w nie�adzie cz�ci komputera, a Jimmy wyobrazi� sobie, jakie kazanie wyg�osi�by jego ojciec na widok takiego niedbalstwa. Za jednym ze sto��w w g��bi pomieszczenia sta� m�czyzna w sk�rzanym fartuchu. Obr�ci� si� ku drzwiom z metalow�, dymi�c� r�d�k� w d�oni i mrowiem narz�dzi stercz�cych z kieszeni. Brod� mia� przetykan� siwizn�, a spojrzenie dzikie. Jimmy w �yciu nie widzia� takiego cz�owieka.

��Courtnee � wymamrota� m�czyzna. Wyj�� spomi�dzy warg kawa�ek srebrzystego drutu, od�o�y� r�d�k� i machni�ciem d�oni rozgoni� k��by dymu.�� Czas na kolacj�?

��Nie ma nawet pory lunchu � powiedzia�a Courtnee.�� Chc� ci przedstawi� dw�jk� przyjaci� Juliette. Przyszli z innego silosu.

��Innego silosu.�� Walker nasun�� na jedno oko soczewk� i zlustrowa� przybysz�w zza przymru�onych powiek. Powoli podni�s� si� ze sto�ka.�� Rozmawia�em z tob� � powiedzia�. Otar� d�o� o nogawk� kombinezonu i wyci�gn�� r�k�. � Solo, mam racj�?

Jimmy podszed� do Walkera i u�cisn�� mu d�o�. Obaj m�czy�ni przygryzali przez chwil� swoje brody i spogl�dali na siebie nawzajem.

��Wol� �Jimmy� � odpar� w ko�cu.

Walker kiwn�� g�ow�.

��A, tak. Prawda.

��A ja jestem Elise.�� Pomacha�a Walkerowi.�� Hannah nazywa mnie Lily, ale ja nie lubi�, jak si� na mnie m�wi Lily. Podoba mi si� Elise.

��To dobre imi� � zgodzi� si� Walker. Przyjrza� jej si� uwa�nie, skubi�c brod� i ko�ysz�c si� na pi�tach.

��Bardzo chcieli skontaktowa� si� z Jules � powiedzia�a Courtnee.�� A ja mia�am do niej zadzwoni�, �eby da� zna�, �e ju� tu s�. Czy ona� czy wszystko posz�o jak trzeba?

Walker otrz�sn�� si� z odr�twienia.

��Co? A, tak.�� Klasn�� w d�onie.�� Wygl�da na to, �e posz�o �wietnie. Wr�ci�a.

��Po co wychodzi�a?�� zapyta� Jimmy. Wiedzia�, �e nad czym� pracowa�a, ale nie mia� poj�cia, co to takiego. Ot, jaki� Projekt, o kt�rym nigdy nie chcia�a rozmawia� przez radio, gdy� nie mia�a pewno�ci, czy kto� nie pods�uchuje.

��Chyba �eby sprawdzi�, co tam jest � powiedzia� Walker i burkliwie doda� co� jeszcze, ze zmarszczonym nosem spogl�daj�c nieufnie na otwarte drzwi warsztatu. Najwyra�niej nie uwa�a� tego za wystarczaj�cy pow�d, by gdziekolwiek i��. Min�a chwila niezr�cznej ciszy, a potem opu�ci� wzrok na blat. Jego starcze d�onie zr�cznie podnios�y osobliwe z wygl�du radio naje�one mn�stwem ga�ek i pokr�te�.

��Sprawd�my, czy si� zg�osi � powiedzia�.

Wezwa� Juliette, ale zg�osi� si� kto� inny i poprosi�, �eby chwil� zaczekali. Walker poda� radio Jimmy�emu, kt�ry przyj�� od niego urz�dzenie. Pami�ta�, jak si� czym� takim pos�ugiwa�.

Rozleg� si� trzeszcz�cy g�os:

��Tak? Halo�?

G�os Juliette. Jimmy wcisn�� przycisk.

��Jules?�� Spojrza� na sufit; dotar�o do niego, �e po raz pierwszy od nie wiadomo jak dawna by�a gdzie� nad nim. Oboje znajdowali si� pod szczytem tego samego silosu.�� Jeste� tam?

��Solo!�� Nie poprawi� jej.�� Jeste� z Walkerem. Jest z wami Courtnee?

��Tak.

��To �wietnie. Naprawd�. Przepraszam, �e mnie tam nie by�o. Zejd� jak tylko b�d� mog�a. Nied�ugo b�dzie gotowe mieszkanie dla dzieci. W pobli�u farm, �eby poczu�y si� jak w domu. Zosta� mi tylko� taki jeden projekt do uko�czenia. Nie zajmie mi wi�cej ni� kilka dni.

��Nie szkodzi � powiedzia� Jimmy. U�miechn�� si� nerwowo do Courtnee; nagle poczu� si� bardzo m�ody. W g��bi duszy czu�, �e kilka dni to szmat czasu. Chcia� zobaczy� si� z Jules albo wr�ci� do domu. Albo i jedno, i drugie.�� Chcia�bym ci� jak najszybciej zobaczy� � doda�, zmieniwszy zdanie.�� Niech to nie potrwa za d�ugo.

Trzask zak��ce�. D�wi�k namy�laj�cych si� fal radiowych.

��Nie potrwa. Obiecuj�. Spotkali�cie mojego tat�? Jest lekarzem. Pos�a�am go, �eby przebada� ciebie i dzieci.

��Widzieli�my si� z nim. Jest tutaj.�� Jimmy zerkn�� na Elise, kt�ra ju� ci�gn�a go w stron� drzwi, zapewne my�l�c o kukurydzy.

��To dobrze. M�wi�e�, �e Courtnee jest z wami. Mo�esz mi j� da�?

Jimmy wr�czy� kobiecie radyjko i zauwa�y�, �e r�ka mu dr�y. Courtnee wzi�a urz�dzenie. Juliette powiedzia�a jej co� o klatce schodowej, a Courtnee zrelacjonowa�a jej przebieg kopania tunelu. Przez chwil� rozmawia�y o wys�aniu radia na g�r�, �eby Jules je mia�a, a potem pok��ci�y si� o to, czemu jej ojciec nie by� na g�rze, �eby sprawdzi�, czy jej i komu� o imieniu Nelson nic si� nie sta�o. Jimmy nie wszystko rozumia�. Pr�bowa� nad��y� za rozmow�, ale jego my�li kr��y�y gdzie� indziej. A potem zda� sobie spraw�, �e nigdzie nie wida� Elise.

��Gdzie to dziecko si� podzia�o?�� zapyta�. Kucn�� i zajrza� pod st� roboczy, ale nie znalaz� tam niczego z wyj�tkiem sterty cz�ci i popsutych maszyn. Wsta� i sprawdzi� za jednym z wysokich rega��w. Dziewczynka wybra�a sobie kiepsk� por� na gr� w chowanego. Sprawdzi� za rogiem, czuj�c w gardle ch�odny posmak paniki. W ich starym silosie Elise znika�a b�yskawicznie; �atwo si� rozprasza�a i kiedy zobaczy�a co� b�yszcz�cego albo poczu�a zapach owoc�w, po prostu sz�a w tym kierunku. Ale tutaj� z nieznajomymi lud�mi i miejscami� Jimmy niezgrabnie lawirowa� pomi�dzy zagraconymi sto�ami i rega�ami, a t�tno coraz g�o�niej �omota�o mu w uszach.

��Dopiero co j�� � zacz�� Walker.

��Tutaj jestem � zawo�a�a Elise. Pomacha�a im z korytarza, by�a tu� za drzwiami.�� Wracamy ju� do Ricksona? Jestem g�odna.

��A ja obieca�am ci kukurydz� � powiedzia�a z u�miechem Courtnee. W�a�nie sko�czy�a rozmawia� z Juliette; przegapi�a chwil� paniki Jimmy�ego. Ruszy�a do drzwi i po drodze wr�czy�a mu dziwne radio.�� Jules chcia�a, �eby� je ze sob� zabra�.

Jimmy ostro�nie wzi�� od niej urz�dzenie.

��Powiedzia�a, �e za jaki� dzie� albo dwa spotka si� z wami w waszym nowym mieszkaniu przy dolnych farmach.

��Jestem naprawd� g�odna � poskar�y�a si� z niecierpliwo�ci� Elise. Jimmy roze�mia� si� i powiedzia�, �eby zachowywa�a si� uprzejmie, ale i jego �o��dek g�o�no domaga� si� jedzenia. Wyszed�szy na korytarz zauwa�y�, �e dziewczynka wyj�a z torby album. Przyciska�a go kurczowo do piersi. Lu�ne kolorowe strony, kt�rych jeszcze nie przyszy�a wystawa�y spomi�dzy kartek pod dziwnymi k�tami.

��Chod�cie ze mn� � powiedzia�a Courtnee, prowadz�c ich korytarzem.�� Zakochacie si� w s�odkiej kukurydzy Mamy Jean.

Jimmy nie w�tpi� w to ani troch�. Pospieszy� za Courtnee, nie mog�c doczeka� si� posi�ku i spotkania z Jules. Elise drepta�a z ty�u w�asnym tempem. Ci�ki album trzyma�a w obu r�kach. Mrucza�a sobie pod nosem melodi� � nie nauczy�a si� jeszcze gwizda� � a torba na jej ramieniu podrygiwa�a i wydawa�a w�asne d�wi�ki.

Juliette wesz�a do �luzy po pr�bki. Wci�� czu�a gor�co unosz�ce si� po wypalaniu � a mo�e tylko je sobie wyobra�a�a. Mo�liwe, �e po prostu zrobi�o jej si� gor�co w dusznym kombinezonie. Albo na widok hermetycznie zamkni�tej skrzyni o wieku osmalonym przez li��ce je przed chwil� p�omienie.

Sprawdzi�a pojemnik wierzchem ur�kawiczonej d�oni. Materia� nie przylepi� si� do metalu jak smo�a, wydawa� si� ch�odny w dotyku. Po godzinie szorowania, przebierania si� w nowe kombinezony i czyszczenia obu �luz oto mia�a przed sob� skrzyni� pe�n� wskaz�wek. Skrzyni� z powietrzem z zewn�trz, z gleb� i innymi pr�bkami. Niewykluczone, �e mie�ci�a wskaz�wki wiele m�wi�ce o tym, co by�o nie tak ze �wiatem.

Przenios�a skrzyni� do drugiej �luzy, gdzie pozostali ju� na ni� czekali, a wraz z nimi wielki, okuty o�owiem kufer, szczelny i mi�kko wy�cie�any. Zaspawan� skrzyni� z pr�bkami w�o�yli do �rodka. Po zamkni�ciu wieka Nelson oklei� kraw�dzie pier�cieniem uszczelniacza, a Lukas pom�g� Juliette zdj�� he�m. Dopiero wtedy zda�a sobie spraw�, jak bardzo by�a zdyszana. Noszenie kombinezonu by�o m�cz�ce.

Wy�lizn�a si� z niego, a Peter Billings pozamyka� �luzy. Jego przyleg�e do sto��wki biuro kilka tygodni temu zmieni�o si� w plac budowy, a Juliette dostrzega�a, �e nie m�g� si� doczeka�, a� wszyscy sobie p�jd�. Juliette obieca�a mu, �e usunie wewn�trzn� �luz� tak szybko jak to tylko mo�liwe, ale ostrzeg�a, �e nim to nast�pi, prawdopodobnie dojdzie do jeszcze paru wypraw poza silos. Najpierw jednak chcia�a zbada� pr�bki powietrza, kt�re przynios�a. Czeka�a ich wi�c d�uga w�dr�wka do laboratorium czyszczenia na trzydziestym czwartym.

Nelson i Sophia torowali im drog� na schodach. Juliette i Lukas szli z ty�u, d�wigaj�c skrzyni� niczym rasowi tragarze w tandemie. Kolejne pogwa�cenie Paktu, pomy�la�a Juliette. Ludzie w srebrnych uniformach robi�cy za tragarzy. Jak wiele zasad by�a sk�onna z�ama� teraz, gdy mianowano j� stra�niczk� praw? Czy oka�e si� do�� sprytna, by uzasadni� swoje dzia�ania?

Jej my�li pow�drowa�y z w�asnej hipokryzji ku tunelowi, wie�ciom o tym, �e Courtnee si� przekopa�a i �e Solo z dzie�mi byli bezpieczni. Nie dawa�o jej spokoju, �e nie by�o jej tam z nimi, ale przynajmniej jej ojciec by�. Pocz�tkowo nie chcia� mie� nic wsp�lnego z jej eskapad�, potem za� opiera� si� przed opuszczeniem c�rki, �eby zaj�� si� dzie�mi. Juliette zapewni�a go, �e przy takiej ilo�ci �rodk�w bezpiecze�stwa badanie po powrocie jest niepotrzebne.

Kufer zako�ysa� si� i uderzy� o barierk� z ostrym brz�kiem. Juliette z powrotem skupi�a si� na czekaj�cym j� zadaniu.

��Wszystko gra tam z ty�u?�� zapyta� Lukas.

��Jak ci tragarze to robi�? � zapyta�a i prze�o�y�a uchwyt do drugiej r�ki. Ci�ar okutego o�owiem kufra ci�gn�� j� w d�, a sama skrzynia pl�ta�a si� pod nogami. Lukas by� ni�ej i m�g� i�� �rodkiem schod�w z r�k� opuszczon� wzd�u� cia�a � co wygl�da�o znacznie wygodniej. Id�ca wy�ej Juliette nie mog�a sobie na tak� pozycj� pozwoli�. Na nast�pnym pode�cie kaza�a Lukasowi poczeka�. Zdj�a opinaj�cy j� w talii pasek, przywi�za�a go do uchwytu i zarzuci�a sobie jego p�tl� na rami�; podpatrzy�a to u tragarzy. Dzi�ki temu mog�a i�� bokiem, a ci�ar kufra opiera� jej si� o biodro. Tak samo noszono czarne torby z cia�ami. Pi�tro ni�ej przywyk�a na tyle, �e pozycja wyda�a jej si� niemal wygodna, a Juliette zaczyna�a dostrzega� plusy bycia tragarzem. Cz�owiek mia� czas pomy�le�. Umys� wyhamowywa�, podczas gdy cia�o si� porusza�o. Potem jednak wspomnienie o czarnych torbach i o tym, co sami nie�li rzuci�o cie� na jej my�li.

��Jak sobie radzisz?�� zapyta�a Lukasa po dw�ch przebytych w milczeniu obrotach spirali.

��Dobrze � odpar�. � Tak si� tylko zastanawiam, co tu niesiemy, wiesz? Co jest w skrzyni.

Jego umys� spowi�y podobne cienie.

��My�lisz, �e to by� z�y pomys�? � zapyta�a.

Nie odpowiedzia�. Ci�ko pozna�, czy wzruszy� ramionami, czy tylko poprawia� chwyt.

Min�li kolejny podest schod�w. Nelson i Sophia zalepili ta�m� drzwi, ale zza brudnego szk�a obserwowa�y ich twarze. Juliette dostrzeg�a starsz� kobiet�, kt�ra przytkn�a do szyby jaskrawy krzy�. Odwr�ci�a si�, potar�a krzy� i uca�owa�a go, a Juliette przypomnia� si� ojciec Wendel i jego przekonanie, �e nape�nia�a silos strachem, nie nadziej�. Nadziej� oferowa� on i jego ko�ci�, obiecywa� miejsce, w kt�rym mo�na �y� po �mierci. Strach pochodzi� za� st�d, �e pr�ba zmiany �wiata na lepsze mog�aby go jeszcze pogorszy�.

Zaczeka�a, a� znajd� si� pod podestem.

��Hej, Luke?

��No?

��Zastanawia�e� si� kiedy�, co si� z nami dzieje, kiedy umrzemy?

��Wiem, co si� z nami dzieje � powiedzia�. � Smaruje si� nas mase�kiem i wygryza z kolby.

Za�mia� si� z w�asnego �artu.

��M�wi� powa�nie. My�lisz, �e nasze dusze wzlatuj� do chmur i trafiaj� do jakiego� lepszego miejsca?

Przesta� si� �mia�.

��Nie � odpar� po d�u�szej chwili.�� My�l�, �e po prostu przestajemy istnie�.

Zrobili kolejny obr�t wok� centralnego s�upa, min�li kolejne pi�tro i drzwi na wszelki wypadek zalepione ta�m�. Juliette zda�a sobie spraw�, �e ich g�osy nios� si� w g�r� i w d� cichej, pustej klatki schodowej.

��Nie martwi mnie, �e pewnego dnia mnie zabraknie � podj�� po chwili Lukas.�� Nie przeszkadza mi fakt, �e nie istnia�em sto lat temu. My�l�, �e �mier� b�dzie podobna. Za sto lat moje �ycie b�dzie takie samo, co sto lat temu.

I znowu albo poprawi� chwyt, albo wzruszy� ramionami. Nie spos�b stwierdzi�.

��Powiem ci, co trwa wiecznie.�� Odwr�ci� g�ow�, �eby na pewno us�ysza�a, a Juliette przygotowa�a si� na ckliwy frazes typu �mi�o�� albo nie�mieszny �art w stylu �twoja zapiekanka�.

��Co takiego trwa wiecznie?�� zapyta�a pos�usznie. Podejrzewa�a, �e zaraz tego po�a�uje, ale najwyra�niej oczekiwa�, �e zapyta.

��Nasze decyzje � powiedzia�.

��Mo�emy si� na chwil� zatrzyma�? � zapyta�a Juliette. Pasek bole�nie obciera� jej szyj�. Postawi�a sw�j koniec skrzyni na stopniu, a Lukas przytrzyma� swoj� po�ow� w powietrzu, �eby kufer wisia� poziomo. Juliette sprawdzi�a w�ze� i obr�ci�a si�, by zmieni� rami�.

��Przepraszam, powiedzia�e� �nasze decyzje�? � Nie rozumia�a.

Lukas odwr�ci� si� i spojrza� na ni�.

��Tak. Nasze czyny, wiesz? One trwaj� wiecznie. Cokolwiek robimy, staje si� to faktem ju� na zawsze. Czyn�w za nic nie cofniesz.

Nie tego rodzaju odpowiedzi si� spodziewa�a. W jego g�osie pobrzmiewa� smutek, a Juliette by�a poruszona niesamowit� prostot� jego odpowiedzi. Co� w tym by�o, ale nie mia�a pewno�ci co.

��Powiedz wi�cej � poprosi�a. Zarzuci�a sobie p�tl� na drugi bark, gotowa zn�w d�wign�� kufer, ale Lukas przytrzyma� si� barierki i najwyra�niej nie przeszkadza�a mu dodatkowa chwila zw�oki.

��Jakby to� �wiat kr��y wok� s�o�ca, prawda?

��Ty tak twierdzisz.�� Za�mia�a si�.

��No c�, uwierz mi, �e tak jest. Potwierdza to Dziedzictwo i cz�owiek z silosu pierwszego.

Juliette prychn�a na znak, �e ani jednemu, ani drugiemu nie mo�na ufa�. Lukas zignorowa� to i m�wi� dalej.

��To oznacza, �e nie istniejemy w jednym miejscu. Przeciwnie, wszystko co robimy zostawia� tak jakby �lad w przestrzeni, wielki pier�cie� decyzji. Ka�de nasze dzia�anie�

��I ka�dy b��d.

Przytakn�� i otar� czo�o r�kawem.

��I ka�dy b��d. Ale i ka�dy dobry uczynek. S� nie�miertelne, ka�dy najmniejszy �lad, jaki po sobie zostawiamy. Nawet je�li nikt ich nie widzi ani nie pami�ta, to nie ma znaczenia. Zawsze zostawiamy za sob� �lad tego, co si� sta�o, co zrobili�my, ka�dej decyzji. Przesz�o�� �yje wiecznie. Nie spos�b jej zmieni�.

��A� strach co� spieprzy� � powiedzia�a Juliette. Przez ca�y czas nie mog�a wyzby� si� my�li, �e by� mo�e skrzynia, kt�r� nie�li by�a jednym wielkim b��dem. Oczyma wyobra�ni widzia�a p�tl�, jak� zostawi�a w kosmosie: k��tnie z ojcem, utrata kochanka, wyj�cie na czyszczenie. Pot�na spirala b�lu � niczym w�dr�wka w d� schod�w z krwawi�c� stop�.

A plamy krwi nigdy si� nie zmyj�. To w�a�nie pr�bowa� powiedzie� jej Lukas. Ju� zawsze zrani�a swojego ojca. Czy tak si� w og�le m�wi? Ju� zawsze tak by�o. To nie czas przesz�y, to czas nie�miertelny. Nowa zasada gramatyczna. Ju� zawsze zgin�li jej przyjaciele. Ju� zawsze umar� jej brat, a mama odebra�a sobie �ycie. Ju� zawsze wzi�a t� cholern� posad� szeryfa.

Nie by�o powrotu. Przeprosiny to nie spawy, stanowi�y tylko przyznanie si�, �e co� p�k�o, co� si� zepsu�o. Cz�sto pomi�dzy dw�jk� ludzi.

��W porz�dku?�� zapyta� Lukas.�� Mo�emy i��?

Lecz ona wiedzia�a, �e nie mia� na my�li tylko zm�czonej r�ki. Potrafi� dostrzec jej sekretne zmartwienia. Jego uwa�ny wzrok pozwala� mu dostrzec w niej najmniejsze uk�ucia b�lu.

��Jasne, wszystko gra � sk�ama�a. Wysili�a pami�� w poszukiwaniu jakiego� szlachetnego czynu w swojej przesz�o�ci nieokrwawionego stopnia, najmniejszego gestu, kt�ry uczyni�by �wiat odrobin� lepszym miejscem. Lecz kiedy wys�ano j� na czyszczenie, odm�wi�a. Ju� zawsze odm�wi�a. Odwr�ci�a si� plecami i odesz�a, i nie istnia� spos�b, by wr�ci� i post�pi� inaczej.

Nelson czeka� na nich w laboratorium czyszczenia. Mia� ju� na sobie drugi kombinezon � cho� bez he�mu � i wszystko by�o naszykowane. Kombinezon, kt�ry Juliette mia�a na sobie oraz te, kt�rych u�yli do szorowania, zosta�y w �luzie. Wyj�li tylko zainstalowane w ko�nierzach radia. By�y r�wnie bezcenne co ludzie, za�artowa�a w�wczas Juliette. Nelson i Sophia zd��yli ju� zainstalowa� je w nowej parze kombinezon�w; Lukas mia� dosta� trzecie radio na korytarzu.

Postawili kufer na pod�odze przy oczyszczonym blacie roboczym i przez chwil� potrz�sali r�kami, �eby wr�ci�o im czucie i obieg krwi.

��Zabezpieczysz drzwi?�� zapyta�a Lukasa.

Kiwn�� g�ow� i rzuci� ostatnie spojrzenie na skrzyni�. Juliette widzia�a w jego oczach, �e wola�by zosta� i pomaga�. U�cisn�� jej rami� i poca�owa� j� w policzek, a potem wyszed�, zamykaj�c za sob� drzwi. Juliette przysiad�a na swoim pos�aniu i wcisn�a si� w kolejny kombinezon, podczas Lukas i Sophia zalepiali ta�m� drzwi. Otwory wentylacyjne pod sufitem zakrywa�y dwie warstwy folii. Juliette wiedzia�a, �e w pojemniku by�o znacznie mniej powietrza ni� sama wpu�ci�a do silosu siedemnastego � a przecie� prze�y�a � ale i tak nie zaniechali �adnych mo�liwych �rodk�w bezpiecze�stwa. Juliette nalega�a, by post�powali tak, jakby ka�dy z tych pojemnik�w zawiera� do�� trucizny, by zabi� wszystkich mieszka�c�w silosu.

Nelson zasun�� suwak na plecach jej kombinezonu i przykry� go zapinan� na rzepy klapk�. Juliette w�o�y�a r�kawice. He�my z klikni�ciem wpasowa�y si� ko�nierze. �eby zapewni� sobie i Nelsonowi mn�stwo powietrza i czasu, Juliette po�yczy�a butl� z tlenem z zestawu acetylenowego. Przep�yw powietrza regulowa�o si� niedu�ym pokr�t�em, a nadmiar ucieka� przez uk�ad podw�jnych zawor�w. Po kr�tkim te�cie sprz�tu do oddychania Juliette stwierdzi�a, �e powietrza we wsp�lnej butli starczy�oby im na par� dni.

��W porz�dku?�� zapyta�a Nelsona, reguluj�c g�o�no�� radia.

��Tak � powiedzia�. � Jestem gotowy.

Juliette z zadowoleniem stwierdzi�a, �e stali si� zgranym zespo�em � dw�jka mechanik�w noc w noc pracuj�ca w zgodnym rytmie nad wsp�lnym projektem. Wi�kszo�� ich rozm�w kr�ci�a si� wok� projektu, potencjalnych wyzwa�, podawanych sobie narz�dzi. Dowiedzia�a si� jednak r�wnie�, �e matka Nelsona pracowa�a z jej ojcem, by�a piel�gniark�, kt�ra potem przeprowadzi�a si� w g��biny, �eby zosta� lekarzem. Dowiedzia�a si� te�, �e Nelson skonstruowa� dwa ostatnie kombinezony do czyszczenia, ubiera� Holstona przed wyj�ciem i niewiele brakowa�o, a przydzielono by go jej. Juliette dosz�a do wniosku, �e ten projekt to dla nich obojga forma rozgrzeszenia. Nelson po�wi�ca� mu d�ugie godziny, kt�rych nie oczekiwa�aby od nikogo innego. Oboje chcieli uczyni� �wiat lepszym miejscem.

Wzi�a p�aski �rubokr�t z wieszaka na narz�dzia i zacz�a zdrapywa� uszczelniacz z kraw�dzi wieka. Nelson wybra� inny �rubokr�t i zacz�� skroba� z drugiej strony. Kiedy ich narz�dzia si� spotka�y, podwa�yli i unie�li wieko, ods�aniaj�c metalowy pojemnik ze �luzy. Unie�li mniejsz� skrzyni� i po�o�yli na uprzednio przygotowanym blacie. Juliette zawaha�a si�. Dziesi�tki zawieszonych na �cianach kombinezon�w przygl�da�y im si� z milcz�c� dezaprobat�.

Ale przecie� podj�li wszystkie mo�liwe �rodki bezpiecze�stwa. Nawet te niedorzeczne. Kombinezony, kt�re mieli na sobie pozbawiono zb�dnego podbicia, �eby nie kr�powa�y ruch�w. R�kawice te�. Juliette przysta�a na ka�de ust�pstwo, o jakie prosi� Lukas. Tak samo by�o z Shirly i jej podej�ciem do kopania przy u�yciu zapasowej pr�dnicy � przecie� kaza�a zmniejszy� zu�ycie pr�du z g��wnego generatora, a nawet umie�ci� �adunki wybuchowe w tunelu na wypadek ska�enia. Godzi�a si� na wszystko, co pozwala�o pchn�� projekt do przodu.

Juliette wr�ci�a do tu i teraz, gdy zauwa�y�a, �e Nelson na ni� czeka. Podnios�a pokryw� metalowej skrzyni i wyj�a pr�bki. Dwie z powietrzem, jedn� kontroln� z argonem ze �luzy, po jednej z powierzchni i z g��bi gruntu, i jeszcze jedn� z rozpadaj�cych si� szcz�tk�w ludzkich. Wszystkie pow�drowa�y na blat roboczy; skrzyni� odstawili na bok.

��Od czego chce pani zacz��? � zapyta� Nelson. Wzi�� fragment stalowej rurki z kawa�kiem kredy na ko�cu, zaimprowizowane narz�dzie do pisania w r�kawicach. Obok na blacie sta�a tabliczka gotowa do zapisania.

��Zacznijmy od pr�bek powietrza � powiedzia�a. Min�o ju� kilka godzin od pobrania pr�bek. W skryto�ci ducha obawia�a si�, �e z uszczelek ju� nic nie zosta�o i niczego nie zaobserwuj�. Sprawdzi�a oznaczenia na pojemniczkach i znalaz�a ten z numerem �2�. Pr�bka pobrana przy wzg�rzach.

��Wie pani, jest w tym pewna ironia � odezwa� si� Nelson.

Juliette wzi�a od niego pojemnik z pr�bk� i zajrza�a przez plastikowe wieczko.

��Co masz na my�li?

��Po prostu��� Odwr�ci� si�, spojrza� na zegar na �cianie i naskroba� na tabliczce godzin�, po czym ze skruch� zerkn�� na Juliette.�� To dziwne, �e to robimy, �e sprawdzamy jak jest na zewn�trz, �e w og�le wolno nam o tym m�wi�. To znaczy, przecie� zrobi�em dla pani kombinezon. By�em g��wnym technikiem odpowiedzialnym za kombinezon szeryfa Holstona.�� Zza wizjera he�mu dostrzeg�a jego pochmurn� min� i l�ni�ce od potu czo�o.�� Pami�tam, jak pomaga�em mu si� ubra�.

Ju� trzeci albo i czwarty raz pr�bowa� zabra� si� do niezr�cznych przeprosin, a Juliette docenia�a jego gest.

��Ty tylko wykonywa�e� swoje zadanie � zapewni�a go. A potem przesz�o jej przez my�l, �e takie podej�cie potrafi czasem poprowadzi� cz�owieka naprawd� paskudn� drog�.

��Ale ironia tkwi w tym, �e to pomieszczenie��� Machn�� ur�kawiczon� r�k� na zwisaj�ce ze �cian kombinezony.�� Nawet moja mama wierzy�a, �e to pomieszczenie istnieje po to, �eby pomaga� ludziom, pomaga� czy�cicielom przetrwa� jak d�u�ej, �eby pom�c im zbada� zewn�trzny �wiat, o kt�rym nikomu nie wolno by�o m�wi�. A� w ko�cu my si� tu znale�li�my. 1 robimy co� wi�cej ni� gadanie.

Juliette nie odpowiedzia�a, ale Nelson mia� racj�. Te �ciany pe�ne by�y zar�wno nadziei jak i strachu.

��To, co pragniemy odkry� oraz to, co jest na zewn�trz to dwie r�ne rzeczy � powiedzia�a w ko�cu.�� Skupmy si� na zadaniu.

Nelson kiwn�� g�ow� i uni�s� kred�. Juliette potrz�sn�a pierwszym pojemnikiem, �eby oddzieli� od siebie uszczelki. Ta wytrzyma�a z Zaopatrzenia by�a nienaruszona. Na kraw�dziach wci�� widnia�y ��te oznaczenia. Druga uszczelka by�a w znacznie gorszym stanie. Czerwone oznaczenia znikn�y; powietrze w pojemniku wytrawi�o brzegi. Tak samo by�o z dwoma kawa�kami ta�my grzewczej na dnie. Kwadratowy fragment z Zaopatrzenia wyszed� z eksperymentu bez szwanku. Drugi, z IT � Juliette dla odr�nienia wyci�a go w kszta�t tr�jk�ta � mia� na �rodku wygryzion� dziurk�.

��Powiedzia�abym, �e posz�a jedna �sma uszczelki � powiedzia�a.�� Jeden otw�r w ta�mie grzewczej, trzy milimetry �rednicy. Obie pr�bki z Zaopatrzenia wygl�daj� na nienaruszone.

Nelson zapisa� jej obserwacje. Oto jak postanowi�a zmierzy� toksyczno�� powietrza � u�ywaj�c uszczelek i ta�my, kt�re zaprojektowano, by zgni�y w atmosferze i por�wnuj�c je z tymi, o kt�rych wiedzia�a, �e wytrzymaj�. Poda�a mu pojemnik, by m�g� zweryfikowa� wynik i w tym momencie dotar�o do niej, �e oto trzymaj� w r�kach pierwsze dane, dow�d na miar� jej powrotu z czyszczenia. Sprz�t z magazyn�w laboratorium mia� zawie��. Juliette przeszed� dreszcz. W jej umy�le ju� rodzi�y si� dziesi�tki pomys��w na nowe eksperymenty. A przecie� jeszcze nie otworzyli pojemnik�w z powietrzem ze �rodka.

��Potwierdzam zniszczenie jednej �smej uszczelki � powiedzia� Nelson, zagl�daj�c do pojemnika.�� Ubytek w ta�mie oceni�bym na dwa i p� milimetra.

��Pisz dwa i p� � powiedzia�a. W przysz�o�ci powinni u�ywa� osobnych tabliczek. W przeciwnym razie jej obserwacje mog� wp�ywa� na jego i vice versa. Musia�a si� tylu rzeczy nauczy�. Chwyci�a kolejn� pr�bk�, podczas gdy Nelson notowa� kred� liczby.

��Pr�bka pierwsza � powiedzia�a.�� Pobrana na rampie.�� Zajrza�a do �rodka; jedna uszczelka by�a ca�a, z pewno�ci� ta z Zaopatrzenia. Z drugiej zosta�o tylko p�. W jednym miejscu prze�ar�o j� niemal na wylot. Juliette obr�ci�a pojemnik do g�ry nogami tak, by uszczelka opar�a si� o przejrzyst� pokrywk�. � Co� jest nie tak � mrukn�a.�� Po�wie� mi tu.

Nelson wygi�� w jej kierunku elastyczne rami� lampki. Juliette wymierzy�a snop �wiat�a w g�r�, pochyli�a si� nad blatem, odwracaj�c g�ow� i w tej niezr�cznej pozycji spojrza�a na zrujnowan� uszczelk� oraz b�yszcz�c� ta�m� na denku pojemnika.

��Powiedzia�abym, �e� znik�a po�owa uszczelki. Otwory w ta�mie szerokie na pi�� nie, sze�� milimetr�w. Musisz sam to zobaczy�.

Nelson zanotowa� liczby i wzi�� od niej pude�ko, wygi�� lampk� w swoj� stron�. Juliette nie spodziewa�a si� wielkiej r�nicy mi�dzy pr�bkami, ale je�li ju� to podejrzewa�a, �e gorsza oka�e si� ta ze wzg�rz, nie z rampy. Nie z miejsca, sk�d wypompowywali dobre powietrze.

��Mo�e pomyli�am kolejno�� � rozwa�y�a na g�os. Si�gn�a po kolejny pojemnik, pr�bk� kontroln�. Poza silosem by�a bardzo ostro�na, ale w g�owie mia�a m�tlik. W pewnym momencie straci�a poczucie czasu i otworzy�a jeden z pojemnik�w na d�u�ej ni� powinna. To pewnie przez to.

��Potwierdzam � powiedzia� Nelson.�� O wiele bardziej zniszczona. To na pewno pr�bka z rampy?

��Chyba schrzani�am spraw�. Zostawi�am pojemnik otwarty na zbyt d�ugo. Cholera. Mo�liwe, �e nasze pomiary i por�wnania oka�� si� nic niewarte.

��W�a�nie dlatego mamy wi�cej ni� jedn� pr�bk� � powiedzia� Nelson. Kaszln��, a� zaparowa�a mu szybka he�mu. Odchrz�kn��. � Prosz� si� nie obwinia�.

Dobrze j� zna�. Juliette wzi�a pr�bk� kontroln�. Kl�a pod nosem na sam� siebie; zastanawia�a si�, co stoj�cy na korytarzu Lukas o tym wszystkim my�la�, kiedy s�ucha� ich przez radio.

��To ju� ostatni � powiedzia�a, potrz�saj�c pojemnikiem.

Nelson czeka� z kred� nad powierzchni� tabliczki.

S�ucham

��Nie� rozumiem��� Wygi�a rami� lampki, by o�wietli� wn�trze pude�ka. Potrz�sn�a. Pot �cieka� jej po szcz�ce i skapywa� z podbr�dka.�� My�la�am, �e to jest pr�bka kontrolna � powiedzia�a. Od�o�y�a pojemnik i si�gn�a po inny, lecz ten by� pe�en ziemi. Serce t�uk�o jej si� w piersi, kr�ci�o jej si� w g�owie. To nie mia�o �adnego sensu. Chyba, �e pomyli�a kolejno�� pr�bek. Czy�by wszystko schrzani�a?

��No tak, to pr�bka kontrolka � stwierdzi� Nelson. Postuka� pojemnik trzyman� w d�oni rurk�. � Tu jest oznaczenie.

��Zaczekaj � powiedzia�a Juliette. Wzi�a par� g��bszych oddech�w. Zn�w zajrza�a do �rodka. To by�a pr�bka powietrza ze �luzy. W pojemniku nie powinno znale�� si� nic opr�cz argonu. Wr�czy�a pude�ko Nelsonowi.

��Faktycznie, co� jest nie tak � przytakn�� i potrz�sn�� pojemnikiem.�� Co� tu nie gra.

Juliette prawie go nie s�ysza�a. W jej g�owie k��bi�y si� dziesi�tki my�li. Nelson zajrza� do pude�ka.

��My�l� � zawaha� si� � �e uszczelka mog�a wypa�� przy otwieraniu pojemnika. Je�li tak, to nic si� nie sta�o. Zdarza si�. A mo�e�

��Niemo�liwe � zaprotestowa�a. By�a bardzo ostro�na. Pami�ta�a, �e widzia�a uszczelki w �rodku. Nelson odchrz�kn��, po�o�y� pr�bk� na stole roboczym i wycelowa� lamp� tak, aby �wieci�a prosto na pojemnik. Pochylili si� nad pude�kiem. Nic nie wypad�o, by�a przekonana. Cho� z drugiej strony, pope�nia�a b��dy. Ka�demu si� zdarza�y�

��W �rodku jest tylko jedna uszczelka � powiedzia� Nelson.�� My�l�, �e mog�a naprawd� wypa��

��Ta�ma grzewcza � przerwa�a mu Juliette. Poprawi�a lamp�. B�ysn�� kawa�ek ta�my uczepionej dna. Drugi fragment znikn��. � Chcesz mi powiedzie�, �e kawa�ek przylepionej ta�my te� wypad�?

��W takim razie pojemniki s� pomieszane � powiedzia�. � Odwr�cili�my kolejno��. W odwrotnej kolejno�ci wszystko nabiera sensu. Bo pr�bka ze wzg�rza nie jest tak zniszczona jak ta z rampy. Ot, i wszystko.

Juliette r�wnie� przemkn�o to przez my�l � by�a to pr�ba dostosowania w�asnych wyobra�e� do tego, co widzia�a. Wysz�a poza silos g��wnie po to, by potwierdzi� swoje przypuszczenia. Co jednak mia�a my�le�, widz�c co� kompletnie odmiennego?

I wtedy do niej dotar�o. To by�o jak cios kluczem francuskim w potylic�. Jak zdrada maszyny, kt�ra zawsze by�a dla niej dobra � niczym zaufana pompa, kt�ra nagle i bez ostrze�enia zaczyna�a t�oczy� zamiast zasysa�. Ol�nienie uderzy�o j� jak ukochana osoba, kt�ra odwraca�a si� plecami w chwili jej upadku. Jak wspania�a wi�, kt�ra nie tyle znikn�a, co nigdy tak naprawd� nie istnia�a.

��Luke � powiedzia�a w nadziei, �e mia� w��czone radio i nas�uchiwa�. Czeka�a. Nelson kaszln��.

��Jestem � zg�osi� si�; jego g�os brzmia� cicho i odlegle.�� S�ysza�em was.

��Argon � powiedzia�a Juliette, spogl�daj�c na Nelsona przez krzywizny he�m�w.�� Co o nim wiemy?

Nelson zamruga�, �eby pozby� si� potu z oczu.

��Co mamy wiedzie�? � zapyta� Lukas.�� Gdzie� mam schowany uk�ad okresowy. Chyba w jednej z szafek.

��Nie � odpar�a Juliette, podnosz�c g�os tak, by na pewno j� us�ysza�. � Chodzi mi o to, sk�d pochodzi. Czy w og�le mamy pewno��, co to jest?

Silos 1

Charlotte na pr�b� poruszy�a lotk� w lewym skrzydle drona. Wyczu�a luzy na linkach steruj�cych. Wzi�a zawieszon� na ogonie szmatk� i otar�a spocony kark. Si�gn�a do torby z narz�dziami po �redni �rubokr�t. Pod dronem le�a�y porozrzucane cz�ci, wszystko co nie by�o absolutnie niezb�dne. Komputer steruj�cy zrzucaniem bomb, zaczepy na bro�, serwomechanizmy zwalniaj�ce. Wyj�a z drona wszystkie kamery z wyj�tkiem jednej, odar�a go nawet z cz�ci wspornik�w wzmacniaj�cych konstrukcj�, dzi�ki kt�rym maszyna mog�a wytrzyma� kilkana�cie g. Zamierza�a lecie� prosto jak strzeli�, ob�dzie si� bez napr�e� na skrzyd�ach. Tym razem pomknie nisko i szybko, nie dbaj�c ju� o to, czy kto� zobaczy drona. Liczy�o si� to, by zajrze� dalej, by przekona� si�, by potwierdzi�. Charlotte od tygodnia pracowa�a nad tym cholerstwem i jedyne o czym my�la�a to ostatnie dwa drony, kt�re b�yskawicznie odm�wi�y pos�usze�stwa. Za pierwszym razem mieli mn�stwo szcz�cia.

Wyczo�ga�a si� spod ogona drona. Panel dost�pu by� ju� otwarty, z kablami na wierzchu. Zamierza�a posmarowa� ka�dy z paneli odrobin� uszczelniacza, by ochroni� maszyn� przed py�em. Na pewno zadzia�a, powiedzia�a sobie, reguluj�c rami� serwomechanizmu trzymaj�cego kabel. Musia�o zadzia�a�. Kiedy patrzy�a na stan swojego brata, zaczyna�a podejrzewa�, �e kolejnego lotu nie b�dzie. To b�dzie ostatnia szansa, wszystko albo nic. Nie chodzi�o tu tylko o kaszel � Donald najwyra�niej odchodzi� od zmys��w.

Wr�ci� z ostatniej rozmowy i zapomnia� przynie�� jej obiad. Zapomnia� te� o ostatniej cz�ci do radia, kt�r� jej obieca�. Teraz za� kr��y� wok� drona, podczas gdy ona pracowa�a, i mamrota� do siebie. Pomaszerowa� do sali konferencyjnej i przez chwil� buszowa� w swoich notatkach. Wr�ci� do drona, kaszln�� i podj�� rozmow�, cho� Charlotte nie czu�a si� jej uczestniczk�.

���ich strachem, nie rozumiesz? Robimy to za pomoc� ich strachu.

Wyjrza�a spod maszyny � wymachiwa� r�kami, by� blady jak �ciana. Kombinezon plami�y mu kropelki krwi. Przesz�o jej przez my�l, �e nied�ugo b�d� musieli si� podda�, wej�� razem do winy, odda� si� w ich r�ce. �eby tylko poszed� do lekarza.

Pochwyci� jej spojrzenie.

��Ich strach nie tylko odbarwia �wiat, kt�ry widz� � powiedzia� z dzikim b�yskiem w oku.�� Oni zatruwaj� nim �wiat. Ten strach to toksyna. Wysy�aj� swoich ludzi na czyszczenie, a to zatruwa �wiat!

Charlotte nie wiedzia�a, co ma odpowiedzie�. Podczo�ga�a si� z powrotem do lotki i pomy�la�a, �e o wiele szybciej uporaliby si� z tym wsp�lnie. Przez chwil� rozwa�a�a, czy nie poprosi� o pomoc, ale jej brat ledwo by� m�g� usta� na nogach, co dopiero trzyma� klucz francuski.

��To da�o mi do my�lenia, ten gaz. To znaczy, powinienem by� si� domy�li�, co nie? Nape�niamy nim ich domy, kiedy mamy ich do��. Oto jak ko�czymy ich egzystencj�. To ten sam gaz. Sam tak robi�em.�� Donald kr��y� po ciasnym okr�gu, d�gaj�c si� palcem w pier�. Kaszln�� w zgi�cie �okcia.�� B�g mi �wiadkiem, �e tak robi�em. Ale to nie wszystko!

Charlotte westchn�a i si�gn�a po �rubokr�t. Lotka wci�� troch� za lu�no chodzi�a.

��Mo�e potrafi� to zakr�ci�, wiesz?�� Zacz�� i�� z powrotem do sali konferencyjnej.�� Wy��czyli kamery. A inny silos dezaktywowa� w�asne �adunki burz�ce. Mo�e zdo�aj� zakr�ci� gaz�

G�os oddali� si� wraz z nim. Chartlotte wyjrza�a na korytarz na ty�ach magazynu. �wiat�a i cienie wylewaj�ce si� z sali konferencyjnej ta�czy�y do rytmu krok�w Donny�ego, gdy ten chodzi� po pokoju w�r�d notatek i schemat�w, zataczaj�c kr�gi. Oboje wci�� kr�cili si� w k�ko. Us�ysza�a jak klnie. Jego chaotyczne zachowanie przywodzi�o jej na my�l ich babci�, kt�rej nie dane by�o godnie umrze�. Oto jak mia�a go zapami�ta�, kiedy odejdzie: kaszl�cego krwi� i bredz�cego od rzeczy. Ju� nigdy nie b�dzie dla niej kongresmenem Keenem w wyprasowanym w kant garniturze, nie b�dzie m�drym starszym bratem � ju� nigdy.

Podczas gdy on gor�czkowo rozwa�a�, co powinni zrobi�, Charlotte mia�a w�asne pomys�y. A gdyby tak obudzili wszystkich tak jak Donald zbudzi� j�? W ka�dej chwili swoj� zmian� odbywa�o mo�e ze stu m�czyzn. U�pionych by�y tysi�ce kobiet. Wiele tysi�cy. Charlotte pomy�la�a o armii, jak� mog�aby uzbiera�. Ale mo�e Donny mia� racj� � mo�e faktycznie odm�wi�yby walki przeciw swoim ojcom, m�om i braciom. Do tego potrzeba dziwnego rodzaju odwagi.

�wiat�o na korytarzu zn�w przes�oni� cie�. Kr��y� w t� i z powrotem, w t� i z powrotem. Charlotte wzi�a g��boki oddech i poruszy�a lotk� na skrzydle. My�la�a o jego innym pomy�le na napraw� �wiata � oczy�ci� powietrze i wypu�ci� wi�ni�w. A przynajmniej da� im wszystkim szans�. R�wne szanse. Por�wnywa� to do zniesienia granic w starym �wiecie. Powtarza� jakie� stare powiedzenie o ludziach, kt�rzy mieli przewag� i chcieli j� zatrzyma�, wi�c zaraz po dotarciu na szczyt wci�gali za sob� drabin�. Opu��my drabiny, powtarza� jej Donny. Nie pozw�lmy komputerom wybiera�. Niech wybior� ludzie.

Charlotte nie mia�a poj�cia, jak mogliby tego dokona�. Jej brat, rzecz jasna, r�wnie�. Wygramoli�a si� spod drona i spr�bowa�a wyobrazi� sobie �ycie w czasach, gdy ludzie nie wybierali sobie pracy, tylko si� z ni� rodzili. Pierwsi synowie zajmowali si� tym, co robi� ojciec. Drudzy szli na wojn�, p�yn�li w morze albo przygarnia� ich Ko�ci�. Kolejni ch�opcy byli pozostawieni sami sobie. C�rki odchodzi�y, by �y� z cudzymi synami.

Klucz ze�lizn�� si� z rozporki � a ona wyr�n�a k�ykciami o kad�ub. Charlotte zakl�a i spojrza�a na d�o�, zobaczy�a krople zbieraj�cej si� krwi. W�o�y�a k�ykcie do ust i przypomnia�a sobie inn� niesprawiedliwo��, kt�rej kiedy� nie mog�a si� nadziwi�. B�d�c na misji czu�a wdzi�czno��, �e urodzi�a si� w Stanach, a nie w Iraku. Rzut ko��mi. Niewidzialne wyrysowane na mapach granice, r�wnie realne co �ciany silosu. By�a, jak wszyscy, wi�niem okoliczno�ci. �ycie jakie prowadzi�a stanowi�o r�wnanie r�niczkowe, w kt�rym zmiennymi byli jej rodacy i przyw�dcy � na tej samej zasadzie co obliczenia komputer�w kreowa�y los ludzi w silosach.

Znowu wyczo�ga�a si� spod maszyny, by sprawdzi� skrzyd�o. Wreszcie pozby�a si� luz�w. Dron by� w najlepszym stanie, do jakiego potrafi�a doprowadzi� go Charlotte. Pozbiera�a niepotrzebne ju� klucze i zacz�a chowa� je do odpowiednich przegr�dek w torbie na narz�dzia, kiedy nag�e spomi�dzy rega��w dobieg�o j� pi�ni�cie windy.

Charlotte zamar�a. W pierwszej chwili pomy�la�a o jedzeniu. Odg�os windy oznacza�, �e Donny przyni�s� jej jedzenie. Lecz cie� jej brata nadal snu� si� po korytarzu.

Us�ysza�a jak drzwi windy si� rozsuwaj�. Kto� bieg�. Kilka os�b. Buty �omota�y jak gromy, a Charlotte odwa�y�a si� zawo�a� Donalda po imieniu. Krzykn�a raz, a potem w po�piechu okr��y�a drona i chwyci�a brezentowe nakrycie. Niczym sie� ryback� zarzuci�a p�acht� na szerokie skrzyd�a i zas�oni�a porozrzucane cz�ci i narz�dzia. Musia�a si� ukry�. Ukry� swoj� prac�, a potem siebie sam�. Donny us�ysza� ostrze�enie. Te� si� schowa.

Brezent opad� powoli na pod�og�, unosz�c si� na poduszce uwi�zionego powietrza, zafalowa� i znieruchomia�. Charlotte odwr�ci�a si� do korytarza, �eby pobiec do brata, kiedy nagle spomi�dzy rega��w wy�onili si� m�czy�ni. Zn�w pad�a na pod�og�, pewna, �e j� dostrzegli. Buciory zastuka�y i pobieg�y dalej. Powoli unios�a brzeg p�achty i z podkurczonymi nogami wczo�ga�a si� pod sp�d, gdzie do��czy�a do drona. Donny s�ysza� jej krzyk. Us�yszy kroki i ukryje si� w �azience przyleg�ej do sali konferencyjnej, schowa si� pod prysznicem. Gdziekolwiek. Ci ludzie nie mogli wiedzie� o ich obecno�ci. Jak tu si� w og�le dostali? Jej brat m�wi�, �e ma najwy�sze uprawnienia.

Odg�osy oddala�y si�. Zmierzali prosto na ty�y magazynu, tak jakby wiedzieli. Jakie� g�osy. Rozmawiali. Obok drona zaszura�y wolniejsze kroki. Charlotte wydawa�o si�, �e us�ysza�a krzyk Donny�ego, kiedy go znale�li. Na brzuchu podczo�ga�a si� pod dronem do przeciwleg�ego brzegu p�achty. G�osy cich�y, powolne kroki min�y j�. Jej brat mia� k�opoty. Pami�ta�a rozmow� sprzed paru dni; mo�e zosta� rozpoznany wtedy w windzie? Widzia� go mechanik. Ciemno�� pod dronem zdawa�a si� g�stnie� na my�l, �e zostanie sama, �e go zabior�. Potrzebowa�a go. I tak ju� traci�a zmys�y zamkni�ta w tym magazynie, gdzie tylko brat dotrzymywa� jej towarzystwa. Je�li go zabraknie � wola�a nie my�le�.

Opar�szy brod� o zimn� stalow� p�yt�, wyci�gn�a r�ce przed siebie i unios�a brzeg plandeki. Ukaza� jej si� w�ski skrawek �wiata. Widzia�a buty, niebezpiecznie blisko. Czu�a unosz�cy si� znad pod�ogi zapach oleju. Z przodu dostrzeg�a m�czyzn�, kt�ry najwyra�niej z trudem chodzi�. Podtrzymywa� go kto� w srebrnym uniformie; ich stopy porusza�y si� jak sterowane jednym umys�em.

Korytarz by� sk�pany w �wietle; zapalono wszystkie lampy, kt�re Donny wola� zostawia� wy��czone. Charlotte sykn�a, kiedy wywlekli jej brata z sali konferencyjnej. Jeden z m�czyzn w jaskrawosrebrnym kombinezonie uderzy� go w �ebra. Donald st�kn��, a ona a� poczu�a cios we w�asnym boku. Jedn� r�k� zakry�a usta w przera�eniu. Drug�, dr��c�, unios�a brezent wy�ej � nie chcia�a patrze�, ale musia�a. Jej brat zn�w dosta�, ale pow��cz�cy nogami m�czyzna machn�� r�k�. S�ysza�a jak s�abym g�osem kaza� im przesta�.

M�czy�ni w srebrnych uniformach opu�cili jej brata na ziemi�, pos�uchali. Charlotte a� zapomnia�a na chwil� o oddychaniu, wpatrzona w s�abego m�czyzn�, kt�ry pow��czy� nogami, przemierzaj�c rz�si�cie o�wietlony korytarz. W�osy mia� bia�e, r�wnie jasne co �ar�wki na suficie. Szed� z trudem, wspieraj�c si� na m�odym m�czy�nie, a� wreszcie przystan�� nad jej bratem.

Charlotte widzia�a oczy Donny�ego. Nawet z dziel�cych ich pi��dziesi�ciu metr�w dobrze widzia�a jego szeroko otwarte oczy. Wbija� zdumione spojrzenie w starego, s�abego cz�owieka i nie odwr�ci� wzroku nawet wtedy, gdy rozkaszla� si� po ciosie w �ebra. Atak kaszlu zag�uszy� s�owa m�czyzny, kt�ry ledwo trzyma� si� na nogach.

Jej brat pr�bowa� co� powiedzie�. Powtarza� co� w k�ko, ale nie s�ysza�a go. A szczup�y, bia�ow�osy m�czyzna, kt�ry ledwo m�g� sta� � wci�� by� w stanie machn�� nog�. Wspar� si� na podtrzymuj�cym go cz�owieku, a Charlotte patrzy�a z przera�eniem jak ci�ki but raz po raz cofa si� i rozp�dza, uderzaj�c z zawzi�to�ci� i si�� w jej brata, i jak Donny pr�buje podkurczy� nogi, by os�oni� pier� goleniami, ale nie mo�e, bo dw�ch innych m�czyzn przygniata go do ziemi, nie pozwalaj�c schroni� si� przed brutalnymi, w�ciek�ymi kopni�ciami.

Silos 18

Elise zgubi�a si� na bazarze. A przynajmniej s�ysza�a, �e kto� nazwa� �bazarem� to t�tni�ce niewyobra�alnymi t�umami miejsce, t� krain� niesamowito�ci.

Sama nie do ko�ca rozumia�a, jak to si� sta�o. Jej szczeniaczek znikn�� w trakcie spotkania z nieznajomymi � Elise nie mia�a poj�cia, �e mo�e istnie� tylu ludzi naraz � a ona pop�dzi�a za nim. Kolejno pytani ludzie uprzejmie wskazywali, �e pobieg� na g�r�. Kobieta w ��ci powiedzia�a, �e widzia�a m�czyzn�, kt�ry ni�s� psa w kierunku bazaru. Elise usz�a dziesi�� pi�ter, a� wreszcie dotar�a na setne.

Na pode�cie sta�o dw�ch m�czyzn, kt�ry wydmuchiwali nosem dym. Powiedzieli, �e w�a�nie przeszed� tamt�dy kto� z psem. Wskazali kierunek � do �rodka.

W jej domu setne pi�tro przyprawia�o o ciarki swoimi w�skimi korytarzami i opustosza�ymi salami, gdzie wala�y si� �mieci, gruz i szczury. Tutaj by�o pe�ne ludzi i zwierz�t, wszyscy krzyczeli i �piewali. By�o to miejsce jaskrawych kolor�w i okropnych zapach�w, ludzi wci�gaj�cych i wydmuchuj�cych dym, kt�ry trzymali w palcach i kt�ry karmili iskierkami. Byli tam m�czy�ni z pomalowanymi twarzami. Rogata, ogoniasta kobieta w czerwieni ruchem r�ki zaprosi�a Elise, by ta wesz�a do namiotu, ale dziewczynka odwr�ci�a si� i uciek�a.

Biega�a tak od jednego straszyd�a do drugiego, a� w kocu zupe�nie straci�a orientacj�. Wko�o widzia�a tylko kolana, o kt�re wci�� si� obija�a. Ju� nie szuka�a Pieska, teraz chcia�a si� st�d tylko wydosta�. Wczo�ga�a si� pod st� i zap�aka�a, ale �aden z tego po�ytek. Przynajmniej mia�a okazj� przyjrze� si� z przera�aj�co bliskiej odleg�o�ci t�ustemu, bezw�osemu zwierz�ciu, kt�re wydawa�o odg�osy jak Rickson, kiedy chrapa�. Kto� przeprowadzi� uwi�zanego za kark stwora tu� obok niej. Elise otar�a �zy i wyci�gn�a swoj� ksi��k�. Przerzuca�a kartki i po chwili mog�a ju� nazwa� zwierz�. �winia. Nazywanie rzeczy zawsze pomaga�o. Nie by�y ju� wtedy takie straszne.

To w�a�nie Rickson zmobilizowa� j� do dzia�ania � mimo �e go tam nie by�o. Elise s�ysza�a jego g�o�ny krzyk odbijaj�cy si� echem w Dziczy. Wo�a� do niej, �e nie ma si� czego ba�. Gdy tylko nauczy�a si� chodzi�, on i bli�niaki zacz�li wysy�a� j� na posy�ki przez pogr��one w ciemno�ci farmy. Wysy�ali j� po jagody i �liwki, i inne przysmaki rosn�ce przy schodach, kiedy jeszcze byli w silosie ludzie, kt�rych nale�a�o si� obawia�. Najmniejsi s� najbezpieczniejsi, powtarza� Rickson. To by�o wiele lat temu. Ju� nie by�a taka ma�a.

Od�o�y�a ksi��k� i stwierdzi�a, �e ciemna Dzicz z muskaj�cymi j� po karku paluchami li�ci, z pstrykaniem pomp i szcz�kaniem z�bami by�a gorsza ni� ludzie o wymalowanych twarzach wypuszczaj�cy dym nosem. Z zaczerwienionymi od p�aczu oczami wype�z�a spod blatu i wmiesza�a si� w t�um kolan. Skr�ca�a w prawo, zawsze w prawo � dobry spos�b na poruszanie si� w mrokach Dziczy � a� wreszcie znalaz�a si� w zadymionym korytarzu. Zewsz�d s�ycha� by�o g�o�ny syk, a w powietrzu unosi� si� zapach podobny do gotowanego szczura.

��Hej, ma�a, zgubi�a� si�?

Z pobliskiej budki wyjrza� i zlustrowa� j� ch�opak o kr�tko ostrzy�onych w�osach i jasnozielonych oczach. By� od niej starszy, cho� niewiele. W wieku bli�niak�w. Elise pokr�ci�a g�ow�, a potem zmieni�a zdanie i przytakn�a.

Ch�opak roze�mia� si�.

��Jak si� nazywasz?

��Elise � odpar�a.

��Nie s�ysza�em takiego imienia.

Wzruszy�a ramionami, niepewna, co odpowiedzie�. Zerkn�a ukradkiem na stoj�cego w g��bi m�czyzn�, kt�ry wielkim widelcem obraca� paski skwiercz�cego na ruszcie mi�sa. Ch�opak pochwyci� jej spojrzenie.

��Jeste� g�odna?�� zapyta� ch�opak.

Elise kiwn�a g�ow�. Zawsze by�a g�odna. Zw�aszcza wtedy, gdy si� ba�a. Ale mo�e to dlatego, �e ba�a si�, gdy sz�a szuka� jedzenia, a sz�a szuka� jedzenia, kiedy by�a g�odna. Ci�ko stwierdzi�, co by�o pierwsze. Ch�opak znikn�� za lad�. Wr�ci� z grubym kawa�kiem mi�sa.

��Czy to szczur?�� zapyta�a Elise.

Ch�opak za�mia� si�.

��To �winia.

Elise zmarszczy�a brwi, przypominaj�c sobie pochrz�kuj�ce zwierz�, kt�re widzia�a wcze�niej.

��Smakuje jak szczur?�� zapyta�a z nadziej� w g�osie.

��Powiedz to g�o�niej, a m�j tato z�oi ci sk�r�. Chcesz czy nie?�� Wr�czy� jej mi�so.�� Podejrzewam, �e nie masz przy sobie dw�ch bon�w.

Elise przyj�a jedzenie i nic nie powiedzia�a. Wzi�a niedu�y k�s, a wtedy przyjemno�� wr�cz eksplodowa�a jej w buzi. Smakowa�o du�o lepiej ni� szczur. Ch�opiec przygl�da� jej si� uwa�nie.

��Jeste� z �rodkowych pi�ter, prawda?

Elise pokr�ci�a g�ow� i ugryz�a kolejny k�s.

��Jestem z silosu siedemnastego � powiedzia�a z pe�n� buzi�. Raz po raz zerka�a na m�czyzn�, kt�ry grillowa� paski mi�sa. Marcus i Miles te� powinni spr�bowa�.

��Chodzi ci o pi�tro siedemnaste?�� Ch�opak zmarszczy� brwi.�� Nie wygl�dasz mi na kogo� z g�ry. Nie, jeste� zbyt umorusana.

��Jestem z innego silosu � powiedzia�a Elise.�� Na zach�d st�d.

��Co to jest zach�dstont?

��Zach�d. Tam, gdzie s�o�ce zachodzi.

Ch�opiec pos�a� jej zdziwione spojrzenie.

��S�o�ce. Wstaje na wschodzie i zachodzi na zachodzie. To dlatego na mapach p�noc jest na g�rze.�� Przesz�o jej przez my�l, �eby wyci�gn�� ksi��k�, pokaza� mu mapy �wiata i wyt�umaczy� jak s�o�ce porusza si� po niebie, ale mia�a t�uste r�ce, a poza tym ch�opiec i tak nie wygl�da� na zainteresowanego.�� Przekopali si� i nas uratowali � wyja�ni�a.

Na te s�owa ch�opak otworzy� szeroko oczy.

��Podkop! Ty jeste� z innego silosu. On naprawd� istnieje?

Elise sko�czy�a kawa�ek wieprzowiny i obliza�a palce. Przytakn�a.

Ch�opak wyci�gn�� do niej r�k�. Elise wytar�a palce o biodro i poda�a mu d�o�.

��Mam na imi� Shaw � powiedzia�. � Chcesz jeszcze kawa�ek �wini? Przejd� pod lad�. Przedstawi� ci� ojcu. Hej, tato, chc�, �eby� kogo� pozna�.

��Nie mog�. Szukam Pieska.

Shaw skrzywi� si�.

��Piesek? W nast�pnym korytarzu.�� Wskaza� kierunek.�� Ale daj spok�j, �winia jest lepsza. Pies jest �ylasty jak szczur. Do tego szczeniaki s� dro�sze od doros�ych ps�w, a smakuj� tak samo.

Elise zamar�a. Widzia�a wcze�niej �wini� ze sznurem wok� szyi; mo�e to by� czyj� pupilek? Mo�e ci ludzie jedli swoich pupili, tak jak Marcus i Miles zawsze chcieli hodowa� szczura dla zabawy, nawet gdy wszyscy g�odowali.

��Oni jedz� szczeniaki?�� zapyta�a ch�opca.

��Je�li masz bony, nie ma problemu.�� Shaw wzi�� j� za r�k�. � Chod� ze mn�. Chc�, �eby� spotka�a mojego tat�. On twierdzi, �e wy nie istniejecie.

Elise wyrwa�a mu si�.

��Musz� znale�� mojego Pieska.�� Odwr�ci�a si� i potruchta�a przez t�um w kierunku, kt�ry wskaza� jej Shaw.

��Jak to, twojego pieska�?�� zawo�a� za ni�.

Min�a szereg stoisk i dotar�a do kolejnego zadymionego korytarza. Otwarte p�omienie, zapach szczura na patyku. Stara kobieta szamota�a si� z ptakiem, kt�ry w�ciekle trzepota� skrzyd�ami. Elise wdepn�a w kup� i omal si� nie po�lizn�a. Dziwaczno�� tego miejsca gdzie� si� rozwia�a, liczy� si� tylko jej szczeniaczek. Us�ysza�a, �e kto� krzykn�� co� o psie; rozejrza�a si�. Starszy ch�opak, pewnie w wieku Ricksona, trzyma� w r�kach kawa� czerwonego mi�sa, wielki kawa� z bia�ymi paskami, kt�re wygl�da�y jak ko�ci. By� tam te� kojec i wywieszki z liczbami. Ludzie zatrzymywali si�, by zajrze� do �rodka. Niekt�rzy pokazywali palcami co� we wn�trzu kojca i zadawali pytania.

Elise przepchn�a si� przez t�um i us�ysza�a ujadanie. W kojcu by�y �ywe psy. Widzia�a je pomi�dzy listwami. Wielkie zwierz� rozmiar�w �wini rzuci�o si� na ogrodzenie i warkn�o na ni�; ogrodzenie a� si� zatrz�s�o. To by� pies, tylko z pyskiem obwi�zanym sznurkiem tak, �eby nie m�g� rozewrze� szcz�k. Elise czu�a jego gor�cy oddech. Zesz�a ludziom z drogi i odsun�a si� na bok.

Na ty�ach stoiska by� mniejszy kojec. Elise omin�a lad�, gdzie dw�ch m�odych m�czyzn pilnowa�o dymi�cego rusztu. Byli odwr�ceni plecami. Wzi�li co� od jakiej� kobiety i wr�czyli jej pakunek. Elise chwyci�a si� kraw�dzi ogrodzenia i zajrza�a do kojca. Zobaczy�a le��cego na boku psa, a u jego boku pi�� � nie, sze�� ma�ych zwierz�tek, kt�re wyjada�y co� z jego brzucha. Z pocz�tku pomy�la�a, �e to szczury, ale zaraz pozna�a, �e to male�kie szczeniaczki. Przy nich Piesek zdawa� si� niemal doros�y. Okaza�o si� te�, �e szczeniaki nie jad�y psa � tylko ssa�y, tak jak dziecko Hanny ssa�o jej pier�.

Elise by�a tak skupiona na male�kich stworzonkach, �e nie zauwa�y�a zwierz�cia przy samych ogrodzeniu, dop�ki nie by�o za p�no. Czarny nos i r�owy j�zyk podskoczy�y i trafi�y j� w szcz�k�. Spojrza�a prosto w d� i zobaczy�a Pieska, kt�ry znowu szykowa� si� do skoku.

Elise wykrzykn�a rado�nie. Nachyli�a si� i ju� obejmowa�a zwierz�tko obiema r�kami, kiedy kto� chwyci� j� od ty�u.

��Nie s�dz�, �eby by�o ci� na niego sta� � powiedzia� jeden z m�czyzn zza lady.

Elise wierci�a si� w jego u�cisku, pr�buj�c jednocze�nie nie wypu�ci� Pieska.

��Spokojnie � powiedzia� m�czyzna.�� Zostaw go.

��To pan niech mnie zostawi!�� krzykn�a Elise.

Piesek wy�lizn�� jej si� z r�k. Elise uwolni�a si� i upad�a u st�p m�czyzny; pasek torby zsun�� jej si� z ramienia. Wsta�a i zn�w si�gn�a po Pieska.

��No ju�, spok�j � powiedzia� m�czyzna.

Elise nachyli�a si� nad ogrodzeniem i znowu z�apa�a swoje zwierz�tko. Piesek drapa� �apkami o listewki jakby chcia� jej pom�c. Wdrapa� si� na jej rami� i poliza� dziewczynk� w ucho. Elise odwr�ci�a si�. M�czyzna w okrwawionym fartuchu g�rowa� nad ni�; w r�kach trzyma� jej album.

��Co to takiego?�� zapyta�, kartkuj�c ksi��k�. Ze �rodka wypad�o par� lu�nych kartek, kt�re gor�czkowo z�apa� wlocie.

��To moja ksi��ka � powiedzia�a Elise.�� Niech pan odda.

M�czyzna spojrza� na ni� z g�ry. Piesek liza� j� w twarz.

��Mog� ci go da� w zamian za ksi��k� � zaproponowa�, wskazuj�c na Pieska.

��I jedno, i drugie nale�y do mnie � powiedzia�a z uporem.

��Gdzie tam, zap�aci�em za tego pokurcza. Ale mo�e by� tw�j w zamian za to.�� Zwa�y� w r�kach ksi��k�, a potem wyprowadzi� Elise z budki, w kierunku zat�oczonego korytarza.

Elise wyci�gn�a r�ce po ksi��k�. Torba wci�� le�a�a na ziemi. Piesek podgryza� jej palce i wierci� si� tak, �e ci�ko go by�o utrzyma�. Elise zacz�a p�aka�. Skaml�cym g�osem ��da�a, �eby m�czyzna odda� jej rzeczy, ten z kolei by� ju� w�ciek�y. Wyszczerzy� z�by i chwyci� j� za w�osy.

��Roy! Zabierz st�d t� smarkul�.

Elise pisn�a. Ch�opak sprzed straganu � ten, kt�ry wo�a� do przechodni�w �pies!� � ruszy� w jej stron�. Piesek nie przestawa� si� wierci�. Czu�a, �e d�u�ej go nie utrzyma, a m�czyzna chyba zaraz wyrwie jej w�osy.

Piesek wy�lizn�� jej si� z r�k. Pisn�a, gdy m�czyzna podni�s� j� w powietrze. A potem co� b�ysn�o, jakby szar�uj�cy pies � ale nie, to by� br�zowy kombinezon, nie br�zowa sier��. Wielki m�czyzna st�kn�� i upad� na ziemi�, ci�gn�c Elise za sob�.

Pu�ci� jej w�osy. Elise zobaczy�a swoj� le��c� na ziemi torb�. I ksi��k�. Chwyci�a i jedno, i drugie, zebra�a par� lu�nych kartek. Obok stan�� Shaw, ch�opak, kt�ry pocz�stowa� j� wieprzowin�. Podni�s� Pieska i wyszczerzy� si� do Elise.

��Uciekaj � powiedzia�, b�yskaj�c z�bami.

Us�ucha�a. Podnios�a si� z kl�czek i ruszy�a naprz�d, odbijaj�c si� od ludzi. Kiedy zerkn�a przez rami�, zobaczy�a Shawa, kt�ry bieg� za ni� z Pieskiem przyci�ni�tym do piersi, �ebkiem w d�, �apkami do g�ry. T�um zaszemra� i usun�� si� z drogi, gdy m�czy�ni ze stoiska pop�dzili za nimi.

��T�dy!�� krzykn�� ze �miechem Shaw, wyprzedzaj�c Elise, po czym skr�ci� za r�g. �zy p�yn�y jej z oczu, ale ona te� si� �mia�a. By�a rozbawiona i przera�ona, i szcz�liwa, �e ma swoj� ksi��k� i swojego pupilka, i �e ucieka, i �e ten ch�opiec by� dla niej milszy ni� bli�niaki. Przemkn�li pod kolejn� lad� � ta pachnia�a �wie�ymi owocami � i kto� na nich krzykn��. Biegli przez ciemny pok�j pe�en niepo�cielonych ��ek, przez kuchni�, gdzie jaka� kobieta pichci�a posi�ek, a potem zn�w na zewn�trz, wprost na kolejne stoisko. Wysoki m�czyzna o ciemnej sk�rze wygra�a� im chochl�, ale oni ju� wmieszali si� w t�um, biegli i �miali si�, lawiruj�c mi�dzy�

I nagle kto� z t�umu z�apa� Shawa. Wielkie, silne d�oni unios�y go w powietrze. Elise potkn�a si�. Shaw kopa� i krzycza� na m�czyzn�; Elise unios�a wzrok i zobaczy�a, �e to Solo. U�miechn�� si� do Elise zza g�stej brody.

��Solo!�� pisn�a Elise. Przytuli�a si� do jego nogi.

��Ten ch�opak ci co� zabra�? � zapyta�.

��Nie, to przyjaciel. Niech go pan postawi.�� Rozejrza�a si� po t�umie w poszukiwaniu m�czyzn, kt�rzy ich gonili.�� Powinni�my i�� � powiedzia�a i jeszcze raz u�cisn�a nog� Solo.�� Chc� i�� do domu.

Solo pog�aska� j� po g�owie.

��I w�a�nie tam si� wybieramy.

Elise pozwoli�a, by Solo poni�s� jej torb� i ksi��k�, podczas gdy ona tuli�a Pieska. Przebrn�wszy przez t�um, wydostali si� z bazaru i wr�cili na klatk� schodow�. Shaw snu� si� za nimi jak cie�, nawet gdy Solo powiedzia� ch�opcu, by wraca� do rodziny. A kiedy Elise i Solo schodzili po schodach, ona raz po raz zerka�a przez rami� i widzia�a br�zowy kombinezon Shawa, gdy ten wygl�da� zza centralnego s�upa albo obserwowa� ich z g�ry przez barierk�. Zastanawia�a si�, czy nie wspomnie� o tym Solo, ale nie zrobi�a tego.

Kilka pi�ter pod bazarem dogoni� ich tragarz i przekaza� wiadomo��. Jewel te� sz�a na d� i ich szuka�a. Co drugi tragarz w silosie szuka� Elise. A Elise nawet nie wiedzia�a, �e zagin�a.

Gdy przystan�li na nast�pnym pode�cie, Solo da� jej si� napi� ze swojej manierki. Potem nala�a troch� wody w jego star�, pomarszczon� d�o� jak do male�kiej miseczki, a Piesek z wdzi�czno�ci� ugasi� pragnienie. Mieli wra�enie, �e min�a wieczno�� zanim Jewel do nich dotar�a, lecz gdy si� zjawi�a, towarzyszy� jej huk pospiesznych krok�w. Ca�y podest si� zatrz�s�. Jewel by�a spocona i zdyszana, ale Solo to nie przeszkadza�o. Przytuli� swoj� przyjaci�k�, a Elise przez chwil� my�la�a, �e nigdy jej nie pu�ci. Na podest przysz�o wi�cej ludzi, kt�rzy mijali ich i posy�ali im dziwne spojrzenia. Kiedy wreszcie wypu�cili si� nawzajem z obj��, Jewel u�miecha�a si� i p�aka�a jednocze�nie. Powiedzia�a co� do Solo i teraz z kolei on si� rozp�aka�. Spogl�dali na Elise, a ona wiedzia�a, �e chodzi o jakie� tajemnice albo o co� z�ego. Jewel podnios�a j� i uca�owa�a w oba policzki, i przytuli�a j� tak, �e omal jej nie udusi�a.

��Wszystko b�dzie dobrze � powiedzia�a dziewczynce. Ale Elise nie wiedzia�a, co jest nie tak.

��Odzyska�am Pieska � pochwali�a si�. A potem przypomnia�a sobie, �e Jewel nie mia�a poj�cia o jej nowym zwierzaku. Spojrza�a na Pieska, kt�ry w�a�nie sika� Jewel na but, pewnie na powitanie.

��Pies � powiedzia�a Jewel. �cisn�a Elise za rami�. � Nie mo�esz go zatrzyma�. Psy s� niebezpieczne.

��On nie jest niebezpieczny.

Piesek k�sa� dziewczynk� w d�o�. Elise zabra�a r�k� i pog�adzi�a Pieska po �ebku.

��Zabra�a� go z bazaru? To tam posz�a�? � Jewel spojrza�a na Solo, a ten przytakn��. � Nie mo�esz bra� rzeczy, kt�re nie nale�� do ciebie. Je�li zabra�a� go ze straganu, b�dziesz musia�a go odda�.

��Piesek przyszed� z g��bin � powiedzia�a Elise. Nachyli�a si� i obj�a zwierz� r�kami.�� Przyszed� z Maszynowni. Mo�emy go tam zabra�. Ale nie na bazar. Przepraszam, �e go wzi�am.�� Przytuli�a Pieska i pomy�la�a o m�czy�nie, kt�ry trzyma� w r�ku sztuk� mi�sa z bielej�cymi �ebrami. Jewel zn�w spojrza�a na Solo.

��To nie pies z bazaru � potwierdzi�. � Wzi�a go ze skrzyni w Maszynowni.

��Dobra. P�niej to naprostujemy. Musimy dogoni� pozosta�ych.

Cho� wszyscy byli zm�czeni, nawet Elise i Piesek, ruszyli natychmiast. Doros�ym najwyra�niej pilno by�o na d�, a po perypetiach na bazarze Elise podziela�a ich po�piech. Powiedzia�a Jewel, �e chcia�aby wr�ci� do domu, a Jewel powiedzia�a, �e tam w�a�nie ich zabiera.

��Musimy zrobi� tak, �eby by�o jak dawniej � stwierdzi�a Elise, co z jakiego� powodu rozbawi�o Jewel.

��Jeste� za m�oda na nostalgi� � powiedzia�a.

Elise zapyta�a, co to znaczy �nostalgia�, a Jewel wyja�ni�a:

��Nostalgia jest wtedy, kiedy my�lisz, �e przesz�o�� by�a lepsza ni� w rzeczywisto�ci, bo tera�niejszo�� jest okropna.

��Cz�sto czuj� nostalgi� � obwie�ci�a Elise.

Jewel i Solo roze�miali si�. Ale zaraz potem wygl�dali na smutnych. Elise zauwa�y�a, �e cz�sto wymieniali takie nieweso�e spojrzenia, a Jewel raz po raz ociera�a oczy. Wreszcie dziewczynka zapyta�a, co si� sta�o.

Zatrzymali si� na �rodku schod�w i przytulili j�. Powiedzieli jej o Marcusie, o tym jak wypad� za barierk�, gdy tamten szalony t�um przewr�ci� Elise i sp�oszy� Pieska. Marcus spad� i zgin��. Elise spojrza�a na barierk�, nie rozumiej�c, jak Marcus m�g� si� prze�lizn�� nad tak wysok� por�cz�. Nie rozumia�a, jak to si� sta�o, ale wiedzia�a, �e b�dzie tak, jak z ich rodzicami, kt�rzy znikn�li gdzie� i nigdy nie wr�cili. Dok�adnie tak samo. Marcus ju� nigdy nie przebiegnie si� ze �miechem po Dziczy. Otar�a twarz; �al jej si� zrobi�o Milesa, kt�ry ju� nie by� bli�niakiem.

��To dlatego wracamy do domu?�� zapyta�a.

��Mi�dzy innymi � odpar�a Jewel.�� Nie powinnam by�a was tu w og�le przyprowadza�.

Elise przytakn�a. Nie spos�b si� nie zgodzi�. Tyle �e teraz mia�a Pieska, a Piesek pochodzi� st�d. Niech sobie Jewel m�wi co chce, Elise go nikomu nie odda.

Juliette pozwoli�a Elise i�� przodem. Spieszy�a si�, by ich dogoni� i teraz bola�y j� nogi, par� razy omal si� nie potkn�a. Oczywi�cie, nie mog�a si� doczeka�, a� dzieci zn�w b�d� razem i znajd� si� w domu. Wci�� obwinia�a si� za to, co sta�o si� z Marcusem. Pe�na skruchy mija�a kolejne pi�tra. Nagle z radia dobieg� czyj� g�os:

��Jules, jeste� tam?

To by�a Shirly, brzmia�a na poirytowan�. Juliette odpi�a urz�dzenie od paska. Shirly musia�a by� z Walkerem, pewnie korzysta�a z jego radia.

��S�ucham � powiedzia�a. Trzyma�a d�o� na por�czy schod�w, id�c za Elise i Solo. Obok przecisn�� si� tragarz i m�oda para zmierzaj�ca w przeciwnym kierunku.

��Co si�, do cholery, dzieje?�� zapyta�a Shirly.�� Dopiero co przeszed� t�dy t�um. Stratowali Frankiego przy bramce. Jest w ambulatorium. A teraz przez ten tw�j pieprzony tunel przeszli kolejni, mo�e z trzydzie�ci os�b. Nie pisa�am si� na to.

Juliette dosz�a do wniosku, �e to pewnie ta sama grupa, przez kt�r� zgin�� Marcus. Jimmy odwr�ci� si� i zerkn�� na radio. Juliette zmniejszy�a g�o�no��, �eby Elise nic nie s�ysza�a.

��Jak to kolejni, jakie trzydzie�ci os�b? To kto tam jeszcze jest?�� zapyta�a Juliette.

��Zacznijmy od tego, �e twoja ekipa. Cz�� mechanik�w z trzeciej zmiany, kt�rzy powinni spa�, ale chcieli zobaczy�, co jest po drugiej stronie. I tw�j komitet do spraw planowania.

��Komitet do spraw planowania?�� Juliette zwolni�a kroku.

��No. M�wili, �e ich przys�a�a�. M�wili, �e maj� pozwolenie na zbadanie tunelu. Pokazali dokument z twojego biura.

Juliette przypomnia�o si�, �e Marsha wspomina�a o czym� takim przed obradami rady miasta. Ale ona by�a zaj�ta kombinezonami.

��Nie przys�a�a� ich?�� zapyta�a Shirly.

��Mo�liwe, �e przys�a�am � przyzna�a Juliette.�� Ale je�li chodzi o drug� grup�, ten t�um, wpadli na nich z tat� po drodze na d�. Kto� spad� i si� zabi�.

Po drugiej stronie linii zaleg�a cisza. A potem:

��S�yszeli�my o upadku. Nie s�dzi�am, �e jedno ma zwi�zek z drugim. M�wi� ci, niewiele brakuje, �ebym kaza�a si� wszystkim wynosi� i zamkn�a tunel. Sprawy wymkn�y si� spod kontroli, Jules.

Wiem, pomy�la�a Juliette. Ale nie nada�a tego, nie powiedzia�a na g�os.

��Nied�ugo tam b�d�. Ju� do was id�.

Shirly nie odpowiedzia�a. Juliette przypi�a radio do paska i w my�lach przekl�a sam� siebie. Jimmy troch� zwolni�, �eby zamieni� z ni� s�owo, a Elise maszerowa�a przodem.

��Przepraszam za to wszystko � powiedzia�a mu Juliette.

Uszli w milczeniu kolejny obr�t schod�w.

��Widzia�em jak ludzie w tunelu brali rzeczy, kt�re nie nale�a�y do nich � odezwa� si� Jimmy.�� By�o ciemno, ale widzia�em ludzi, kt�rzy wynosili z mojego silosu rury i sprz�t. Jakby taki by� plan od samego pocz�tku. A przecie� m�wi�a�, �e mieli odbudowa� m�j dom. Nie u�y� go jako cz�ci zamiennych.

��Tak m�wi�am. I zamierzam go odbudowa�. Pogadam z nimi jak tylko b�dziemy na miejscu. Oni nie bior� cz�ci zamiennych.

��Wi�c nie pozwoli�a� im tego robi�?

��Nie. To znaczy� mo�e i zasugerowa�am im, �e przyj�cie po ciebie i dzieci jest sensownym posuni�ciem, bo dodatkowy silos mo�e posiada� pewne� nadmiarowe elementy�

��To w�a�nie s� cz�ci zamienne.

��Porozmawiam z nimi. Obiecuj�. Wszystko si� u�o�y.

Przez chwil� szli w milczeniu.

��Taaa � powiedzia� w ko�cu Solo.�� Ci�gle to powtarzasz.

Silos 1

Przy ka�dym kaszlni�ciu �ebra Donalda eksplodowa�y na tysi�c drzazg. Od�amki przebija�y jego p�uca i serce, �l�c wzd�u� kr�gos�upa fal� b�lu. A przynajmniej tak to odczuwa� � jakby jego ko�ci i nerwy wybucha�y niczym bomby. Zd��y� ju� zat�skni� za zwyczajn� tortur� pieczenia w p�ucach i obola�ym od kaszlu gardle. Przy jego poobijanych, pop�kanych �ebrach dawna udr�ka wydawa�a si� kpin�. Wczorajsz� niedol� wspomina� czule, z nostalgi�.

Le�a� na pos�aniu, zakrwawiony i posiniaczony; o ucieczce dawno zapomnia�. Drzwi by�y solidne, a przestrze� nad panelami sufitowymi prowadzi�a donik�d. Chyba nie trzymali go na poziomach administracyjnych. Mo�e to pi�tro Ochrony. Albo mieszkalne. W ka�dym razie nie zna� tego miejsca. Korytarz na zewn�trz by� upiornie cichy. Mo�liwe, �e by� �rodek nocy. Od �omotania w drzwi bola�y go �ebra, od krzyk�w � gard�o. Ale najgorszy b�l sprawia�a mu my�l o tym, w co wpl�ta� w�asn� siostr� i co si� z ni� teraz stanie. Kiedy zjawi� si� stra�nicy albo Thurman, b�dzie musia� powiedzie� im o Charlotte i b�aga�, �eby okazali jej lito��. Dla Thurmana by�a jak c�rka, a przecie� to Donald odpowiada� za jej wybudzenie, nikt inny. Thurman to zrozumie. Ka�e po�o�y� j� z powrotem do kriokomory, a koniec wszystkiego zastanie j� we �nie. Tak by�oby najlepiej.

Godziny mija�y. Godziny odmierzane narastaj�c� opuchlizn� i t�tnem pulsuj�cym w kilkunastu miejscach na ciele. Donald wierci� si� w ��ku, rzuca� si� na boki; dzie� i noc sta�y si� nie do odr�nienia, jak w krypcie. Ca�y pokry� si� potem jak w gor�czce, ale to nie infekcja go dr�czy�a, tylko strach i �al. �ni� o zamarzni�tych komorach, kt�re stawa�y w ogniu, koszmary o ogniu, lodzie i pyle, o rozp�ywaj�cych si� tkankach i ko�ciach spalanych na proch.

Budzi� si� i zasypia� raz po raz. Mia� jeszcze inny sen. Sen o lodowatej nocy na przepastnym oceanie i statku, kt�ry ton��. Pok�ad pod stopami Donalda dr�a� pod brutalnym naporem oceanu. D�onie mia� przymarzni�te do ko�a sterowego, z ust unosi�a si� mgie�ka k�amstw. Fale rozbryzgiwa�y si� nad relingami. Ster�wka Donalda zanurza�a si� coraz g��biej. A wsz�dzie wok� dryfowa�y po wodzie �odzie ratunkowe i co do jednej p�on�y. Tkwi�ce w nich kobiety i dzieci krzycza�y, p�on�c, uwi�zione w szalupach o kszta�cie kriokom�r, kt�re nigdy nie mia�y dotrze� do brzegu.

Donald zrozumia�. Dostrzega� to zar�wno na jawie � dysz�c, kaszl�c i poc�c si� � jak i w snach. Pami�ta�, �e kiedy� s�dzi�, �e kobiety u�piono, aby m�czy�ni nie mieli o co walczy�. Prawda by�a zupe�nie inna. Tkwi�y w kapsu�ach, �eby pozostali mieli dla kogo walczy�. By mieli kogo� do uratowania. To dla nich m�czy�ni przepracowywali swoje ponure zmiany i przesypiali ponure noce, �ni�c o rzeczach, kt�re nigdy nie nast�pi�.

Zakry� usta, obr�ci� si� na bok i zacz�� kaszle� krwi�. Kto� do uratowania. Ludzko�ci� � nawet Donaldem, kt�ry pom�g� zbudowa� to przekl�te miejsce � kierowa�o b��dne przekonanie, �e trzeba co� lub kogo� ratowa�. Powinni byli zostawi� zar�wno ludzi jak i �wiat samym sobie. Ludzko�� mia�a prawo wygin��. Tak w�a�nie post�powa�o �ycie: wymiera�o. Dzi�ki temu powstawa�o miejsce dla kolejnych gatunk�w. Lecz jednostki cz�sto stara�y si� odwr�ci� naturalny bieg rzeczy. Mieli swoje nielegalnie sklonowane dzieci, nanokuracje, narz�dy zast�pcze i wreszcie kriokapsu�y. Jednostki takie jak ludzie, kt�rzy to zrobili.

Zbli�a�y si� kroki, sygnalizuj�c posi�ek i koniec ci�gn�cego si� w niesko�czono�� cyklu oszala�ych sn�w i bolesnej jawy. Musia�a by� pora �niadania, bo umiera� z g�odu. Oznacza�oby to, �e nie spa� przez wi�kszo�� nocy. Spodziewa� si� zobaczy� tego samego stra�nika, kt�ry przyni�s� mu poprzedni posi�ek, ale w drzwiach ukaza� si� Thurman. Za jego plecami sta� ponury m�czyzna w srebrze Ochrony. Thurman wszed� sam i zamkn�� za sob� drzwi. Nie mia� w�tpliwo�ci: Donald nie stanowi� dla niego zagro�enia. Wygl�da� lepiej i zdrowiej ni� wczoraj. Mia� czas doj�� do siebie po wybudzeniu. A mo�e w krwioobiegu starca kr��y�y mrowie nowych lekarzy.

��Jak d�ugo mnie tu trzymacie?�� zapyta� Donald i usiad� na pos�aniu. G�os mia� chrapliwy i odleg�y; brzmia� jak szelest jesiennych li�ci.

��Nied�ugo � odpar� Thurman. Starzec przysun�� sobie stoj�cy przy ��ku kufer i usiad� na nim. Przez chwil� mierzy� Donalda wzrokiem.�� Zosta�o ci zaledwie par� dni �ycia.

��To diagnoza lekarska? Czy wyrok?

Thurman uni�s� brew.

��I jedno, i drugie. Je�li tu zostaniesz bez opieki medycznej, zabije ci� powietrze, kt�rego si� nawdycha�e�. Zamiast tego ci� u�pimy.

� �eby bro� Bo�e nie skr�ci� moich cierpie�.

Thurman rozwa�y� jego s�owa.

��Zastanawia�em si�, czy nie pozwoli� ci tu umrze�. Wiem, jak bardzo cierpisz. M�g�bym ci� naprawi� albo zniszczy�, ale nie mam serca zrobi� �adnej z tych rzeczy.

Donald spr�bowa� si� za�mia�, ale b�l by� zbyt silny. Si�gn�� po szklank� wody na tacy i upi� troch�. Gdy j� odstawi�, po powierzchni zata�czy�a r�owa spirala krwi.

��Nie pr�nowa�e� na tej ostatniej zmianie � powiedzia� Thurman.�� Brakuje dron�w i bomb. Wybudzili�my kilku zamro�onych niedawno ludzi, �eby uzyska� pe�ny obraz twoich dzia�a�. Masz poj�cie, czym ryzykowa�e�?

W g�osie Thurmana da�o si� s�ysze� co� gorszego od gniewu. Donald z pocz�tku nie potrafi� tego nazwa�. Nie rozczarowanie. Nie w�ciek�o�� � jej Thurman da� upust kopniakami. Chodzi�o o jakie� g��boko skrywane uczucie. Co� w rodzaju strachu.

��Czym ryzykowa�em?�� powt�rzy� Donald.�� Czy�ci�em tw�j ba�agan.�� Uni�s� szklank� w prze�miewczym toa�cie na cze�� swojego dawnego mentora.�� Silosy, kt�re uszkodzi�e�. Tamten silos, kt�ry zgas� wiele lat temu. On ci�gle istnia��

��Silos czterdziesty. Wiem.

��I siedemnasty.�� Donald odchrz�kn��. Wzi�� z tacy such� pi�tk� chleba i ugryz� k�s, �u� a� rozbola�a go szcz�ka, a potem popi� r�owaw� od krwi wod�. Wiedzia� tak wiele rzeczy, o kt�rych Thurman nie mia� poj�cia. W�a�nie to sobie u�wiadomi�. Dziesi�tki rozm�w z mieszka�cami osiemnastki, d�ugie godziny sp�dzone nad rysunkami i notatkami, tygodnie mozolnego ��czenia element�w uk�adanki, bycia u w�adzy. Wiedzia�, �e w obecnym stanie nie mia�by szans w walce Thurmanem, a jednak czu� si� od niego silniejszy. Wiedza dawa�a mu poczucie si�y.

��Siedemnasty nie by� martwy � powiedzia� i odgryz� kolejny k�s chleba.

��Niedawno si� dowiedzia�em.

Donald prze�uwa� chleb.

��Dzisiaj zamykam osiemnasty � powiedzia� cicho Thurman.�� Ile� kosztowa� nas ten o�rodek��� Pokr�ci� g�ow�, a Donald zastanowi� si�, czy starzec mia� na my�li Victora, szefa szef�w, kt�ry strzeli� sobie w g�ow� z powodu tamtejszego powstania. A w nast�pnej sekundzie dotar�o do niego, �e ludzie, w kt�rych pok�ada� tak wielk� nadziej� r�wnie� zgin�. Tyle zamieszania z przemycaniem cz�ci dla Charlotte, tyle marze� o ko�cu silos�w, tyle nadziei na przysz�o�� sp�dzon� pod b��kitnym niebem � wszystko na marne. Prze�kn�� chleb, kt�ry nagle wyda� mu si� pozbawiony smaku.

��Dlaczego?�� zapyta�.

��Wiesz dlaczego. Rozmawia�e� z nimi, czy� nie? Co twoim zdaniem mia�oby si� z nimi sta�? Co ty sobie my�la�e�? � Do tonu Thurmana wkrada�y si� pierwsze oznaki gniewu.�� My�la�e�, �e oni ci� uratuj�? �e kogokolwiek z nas mo�na uratowa�? Co ty sobie, do cholery, my�la�e�?

Donald nie zamierza� odpowiada�, ale odpowied� nadesz�a sama, odruchowo jak kaszel:

��My�la�em, �e zas�uguj� na wi�cej. My�la�em, �e zas�uguj� na szans�

��Szans� na co?�� Thurman potrz�sn�� g�ow�. � To nie ma znaczenia. Nie ma znaczenia. Nasze plany przewiduj� chyba ka�d� ewentualno��. � To ostatnie wymamrota� pod nosem.�� Szkoda tylko, �e musz� w og�le spa�. �e nie mog� tu by�, �eby zarz�dza� wszystkim. To tak jak z wysy�aniem dron�w w powietrze, kiedy musisz by� tutaj i trzyma� r�k� na wolancie.�� Thurman zacisn�� uniesion� d�o� w pi��. Przez chwil� przygl�da� si� Donaldowi.�� Usypiamy ci� jutro z samego rana. Zapewniam, �e to nadzwyczaj �agodny wyrok. Ale zanim si� ciebie pozb�d�, chc�, aby� mi co� powiedzia�: jak to zrobi�e�? Jak znalaz�e� si� na moim miejscu? Nie mog� pozwoli�, �eby to si� powt�rzy�o�

��Wi�c teraz jestem zagro�eniem.�� Donald upi� kolejny �yk wody, �eby pozby� si� drapania w gardle. Spr�bowa� wzi�� g��boki oddech, ale b�l by� tak silny, �e Donald zgi�� si� w p�.

��Ty nie, ale mo�e nim by� kolejna osoba, kt�ra zrobi to samo. Starali�my si� pomy�le� o wszystkim, ale zawsze mieli�my �wiadomo��, �e najwi�ksz� s�abo�ci� ka�dego systemu jest mo�liwo�� rewolty u szczytu.

��Jak w silosie dwunastym � powiedzia� Donald. Pami�ta� upadek o�rodka i mrok s�cz�cy si� z serwerowni. By� tego �wiadkiem, osobi�cie po�o�y� kres temu silosowi, napisa� raport.�� Jak mogli�cie si� nie spodziewa�, �e to samo stanie si� tutaj?�� zapyta�.

��Spodziewali�my si�. Nasze plany obejmowa�y ka�d� ewentualno��. To dlatego mamy rezerwy. To dlatego mamy rytua� inicjacji, szans� na sprawdzenie duszy cz�owieka, pude�ko, w kt�rym zamykamy nasze tykaj�ce bomby. Jeste� za m�ody, by to rozumie�, ale najtrudniejszym zadaniem, jakie ludzko�� kiedykolwiek pr�bowa�a opanowa� w du�ej mierze bezskutecznie� by�o przekazywanie najwy�szej w�adzy z r�k do r�k.�� Thurman roz�o�y� szeroko ramiona. W jego oczach pojawi� si� b�ysk, zn�w budzi� si� w nim polityk.�� A� do teraz. Rozwi�zali�my ten problem naszymi kriokapsu�ami i zmianami. W�adza jest tymczasowa i nigdy nie wychodzi poza wci�� ten sam w�ski kr�g. Tutaj nikt nikomu nie oddaje w�adzy.

��Gratulacje.�� Donald splun��. Przypomnia�o mu si�, jak kiedy� zasugerowa� Thurmanowi, �e ten m�g�by zosta� prezydentem, a Senator odpar�, �e by�aby to degradacja, nie awans. Teraz Donald rozumia� dlaczego.

��Tak. To by� dobry system. Do momentu, gdy zdo�a�e� go oszuka�.

��Powiem, jak to zrobi�em, ale w zamian ty te� mi co� wyjawisz.�� Donald zakry� usta i kaszln��.

Thurman spochmurnia� i zaczeka�, a� kaszel ustanie.

��Umierasz � stwierdzi�. � Zamkniemy ci� w pudle, �eby� m�g� �ni� a� do samego ko�ca. C� takiego wa�nego mia�bym ci powiedzie�?

��Prawd�. Pozna�em jej ogromn� cz��, ale wci�� zosta�o kilka luk. Sprawiaj� mi wi�kszy b�l ni� dziury w moich p�ucach.

��W�tpi� � powiedzia� Thurman. Lecz mimo to rozwa�y� ofert�. � Co chcesz wiedzie�?

��Serwery. Wiem, co na nich jest. Wszystkie szczeg�y z �ycia mieszka�c�w silos�w, gdzie pracuj�, czym si� zajmuj�, jak d�ugo �yj�, ile maj� dzieci, co jedz�, gdzie chadzaj�, wszystko. Chc� wiedzie�, po co.

Thurman przyjrza� mu si�. Nie odezwa� si� ani s�owem.

��Znalaz�em wska�niki procentowe. Zmieniaj�ce si� rankingi. Oznaczaj� szanse tych ludzi na prze�ycie, je�li zostan� wypuszczeni, mam racj�? Ale sk�d system to wie?

��Po prostu wie � powiedzia� Thurman.�� I my�lisz, �e w�a�nie po to s� silosy?

��Tak, my�l�, �e mi�dzy nimi rozgrywa si� wojna. Wojna, w kt�rej tylko jeden zwyci�y.

��Wi�c czego ode mnie chcesz?

��My�l�, �e jest w tym jakie� drugie dno. Powiedz mi, a ja wyja�ni�, jak zaj��em twoje miejsce.�� Donald usiad� na pos�aniu i owin�� r�ce wok� �ydek, podczas gdy kaszel maltretowa� jego gard�o i �ebra. Thurman czeka�, a� atak ust�pi.

��Serwery robi� dok�adnie to, co powiedzia�e�. �ledz� wszystkie te �ycia i oceniaj� je. Decyduj� r�wnie� o wynikach loterii, dzi�ki czemu mo�emy w bardzo namacalny spos�b kszta�towa� tych ludzi. Zwi�kszamy szanse przetrwania. Pozwalamy wzrasta� najlepszym. To dlatego szanse zwi�kszaj� si� wraz z up�ywem czasu.

��Oczywi�cie.�� Donald poczu� si� g�upi. Powinien by� si� domy�li�. Nieraz s�ysza� s�owa Thurmana: niczego nie zostawiamy przypadkowi. A czym�e innym by�a loteria?

Pochwyci� spojrzenie Thurmana.

��Twoja kolej � powiedzia� starzec.�� Jak to zrobi�e�?

Donald opar� si� o �cian�. Kaszln�� w pi��, a Thurman przygl�da� mu si� w milczeniu i z szeroko otwartymi oczami.

��To by�a Anna � powiedzia� Donald.�� Odkry�a twoje plany. Zamierza�e� j� u�pi�, kiedy sko�czy ci pomaga�, a ona obawia�a si�, �e ju� nigdy si� nie obudzi. Da�e� jej dost�p do system�w, �eby mog�a upora� si� z czterdziestym. To ona wszystko tak poustawia�a, �ebym zaj�� twoje miejsce. Zostawi�a mi te� w twojej skrzynce odbiorczej wiadomo��, w kt�rej prosi�a mnie o pomoc. S�dz�, �e chcia�a pokrzy�owa� ci plany. Zako�czy� to wszystko.

��Nie � powiedzia� Thurman.

��O, tak. I obudzi�em si�, ale nie rozumia�em, o co mnie prosi�a. Za p�no si� zorientowa�em. A w mi�dzyczasie ci�gle by�y problemy z silosem czterdziestym. Kiedy si� obudzi�em i zacz��em t� zmian�, czterdziesty�

��Zaj�to si� nim � powiedzia� Thurman.

Donald odchyli� g�ow� do ty�u i spojrza� na sufit.

��Chcieli, �eby� tak my�la�. Oto co ja my�l�. S�dz�, �e ci z silosu czterdziestego przej�li kontrol� nad sygna�em z kamer, �eby�my nie wiedzieli, co si� tam dzieje. Tak jak m�wi�e�, zbuntowany szef IT, rewolta na g�rze. Silos zgas�, kiedy odci�li nas od kamer. Ale wcze�niej zaj�li si� rurami z gazem, �eby�my nie mogli ich zabi�. A jeszcze wcze�niej zhakowali �adunki, kt�re detonowaliby�my, gdyby wszystko inne zawiod�o. Dzia�ali w odwrotnej kolejno�ci. Kiedy silos zgas�, oni ju� dawno przej�li kontrol�. Tak jak ja. Tak jak zrobi�a to Anna.

��Jak mogliby�?

��Mo�e ona im pomaga�a, nie wiem. Mi pomog�a. I jakim� sposobem wie�ci roznios�y si� do innych silos�w. A mo�e zanim sko�czy�a ratowa� ci ty�ek, zda�a sobie spraw�, �e to oni maj� racj�, a my si� mylimy. Mo�e zostawi�a silos czterdziesty w spokoju i niech sobie robi� co chc�. My�l�, �e jej zdaniem oni mogliby ocali� nas wszystkich.

Donald kaszln��. Przez g�ow� przemkn�y mu stare sagi o herosach, opowie�ci o m�czyznach i kobietach walcz�cych o dobro i sprawiedliwo�� � zawsze z happy endem, zawsze przeciwko przewa�aj�cym si�om wroga, zawsze g�wno prawda. Bohaterowie nie wygrywali. Bohaterami zostawali ci, kt�rzy akurat zwyci�yli. To o nich opowiada�a historia � polegli za� milczeli. Wszystko to brednie.

��Zbombardowa�em silos czterdziesty zanim zrozumia�em, o co tu chodzi � powiedzia� Donald. Spojrza� na sufit, czuj�c nad sob� ci�ar pi�ter, ziemi i o�owianego nieba.�� Zbombardowa�em ich, bo chcia�em odwr�ci� od siebie uwag�, bo mnie to nie obchodzi�o. Zabi�em Ann�, bo mnie tu sprowadzi�a, bo uratowa�a mi �ycie. W obu przypadkach odwali�em za ciebie kawa� roboty, prawda? Zd�awi�em dwie rebelie, kt�rych nawet si� nie spodziewa�e��

��Nie.�� Thurman wsta�. G�rowa� teraz nad Donaldem.

��Tak � powiedzia� Donald. Zamruga�, by przep�dzi� nap�ywaj�ce do oczu �zy. W jego sercu, w miejscu dawnej w�ciek�o�ci na Ann�, teraz zia�a dziura. Pozosta� mu tylko �al i poczucie winy. Zabi� osob�, kt�ra kocha�a go najmocniej ze wszystkich, kt�ra walczy�a o to, co s�uszne. Nigdy nie zatrzyma� si�, by zapyta�, pomy�le�, porozmawia�.

��Zapocz�tkowa�e� to powstanie, �ami�c w�asne zasady � powiedzia� Thurmanowi.�� Sam je zacz��e�, gdy j� obudzi�e�. By�e� s�aby. Stworzy�e� zagro�enie, a ja si� go pozby�em. I niech ci� szlag trafi za to, �e jej pos�ucha�e�. �e sprowadzi�e� mnie tutaj. �e zmieni�e� mnie w to!

Donald zamkn�� oczy. Poczu� �askotanie sp�ywaj�cych po skroniach �ez, a przez zamkni�te powieki dostrzeg� padaj�cy na niego cie� Thurmana. Przygotowa� si� na cios. Odchyli� g�ow� do ty�u, uni�s� brod� i czeka�. My�la� o Helen. My�la� o Annie. My�la� o Charlotte. Gdy sobie o niej przypomnia�, otworzy� usta, �eby powiedzie� Thurmanowi o kryj�wce siostry � zanim spadnie na niego cios, zanim oberwie tak, jak na to zas�ugiwa� za pomaganie tym potworom, za bycie ich nie�wiadomym narz�dziem. Ju� zaczyna� m�wi� Thurmanowi o Charlotte, gdy przez powieki b�ysn�o mu �wiat�o, mign�� usuwaj�cy si� na korytarz cie�, hukn�y zatrza�ni�te z w�ciek�o�ci� drzwi.

Silos 18

Juliette rzuci�a par� przekle�stw pod adresem radia i wreszcie wr�czy�a je Walkerowi, �eby on spr�bowa�. Courtnee przygl�da�a im si� z zaniepokojeniem. Par� razy s�yszeli g�os Lukasa, ale zag�usza� go �omot but�w i syk jego oddechu albo zak��ce�.

Walker przyjrza� si� przeno�nemu urz�dzeniu. Radio tak obros�o w pokr�t�a i ga�ki, �e sta�o si� nadmiernie skomplikowane. Chwil� przy nim pomajstrowa�, po czym wzruszy� ramionami.

��Wygl�da mi na sprawne � powiedzia�, skubi�c brod�. � Problem le�y po drugiej stronie.

Jedno z pozosta�ych urz�dze� na stole warkn�o. By�o to du�e radio z kablem zwisaj�cym z sufitu. Spomi�dzy eksplozji trzask�w dobieg� ich znajomy g�os:

��Halo? Jest tam kto? Mamy tu na dole problem.

Juliette podbieg�a do sto�u roboczego i chwyci�a mikrofon zanim Walker czy Courtnee zd��yli zareagowa�. Rozpozna�a ten g�os.

��Hank, m�wi Juliette. Co si� dzieje?

��Mamy� doniesienia z �rodkowych pi�ter o wycieku jakich� opar�w. Nadal tam jeste�?

��Nie, jestem w Maszynowni. O jaki wyciek chodzi? I sk�d?

��Wyciek jest chyba na klatce schodowej. Stoj� w�a�nie na platformie podestu i nic st�d nie widz�, ale s�ysz� w g�rze jaki� ha�as. Brzmi jak wielki t�um. Ci�ko rozpozna�, czy id� w g�r� czy w d�. Ale nie ma alarmu po�arowego.

��Przerwa. Przerwa.

Jaki� inny g�os wci�� si� w ich rozmow�. Juliette rozpozna�a w nim Petera. Domaga� si� pauzy, �eby m�c co� powiedzie�.

��M�w, Peter.

��Jules, ja tu na g�rze te� mam jaki� przeciek. W �luzie.

Juliette obejrza�a si� na Courtnee, kt�ra wzruszy�a ramionami.

��Potwierd�, �e masz w �luzie dym � powiedzia�a.

��Nie wydaje mi si�, �eby to by� dym. I to jest w �luzie, kt�r� doda�a�, tej nowej. Czekaj. Nie� to dziwne.

Juliette zacz�a chodzi� nerwowo pomi�dzy sto�ami w warsztacie.

��Co jest dziwne? Opisz, co widzisz.�� Wyobrazi�a sobie wyciek spalin, mo�e z g��wnego generatora. B�d� musieli go wy��czy�, a zapasowego nie by�o. Kurwa. Jej najgorszy koszmar. Courtnee obrzuci�a j� chmurnym spojrzeniem, najwyra�niej chodzi�y jej po g�owie podobne my�li. Kurwa, kurwa.

��Jules, ��te drzwi s� otwarte. Powtarzam, wewn�trzne drzwi �luzy s� otwarte. I ja ich nie otworzy�em. Jeszcze przed chwil� by�y zamkni�te.

��A co z dymem?�� zapyta�a Juliette.�� Robi si� coraz g�stszy? Trzymaj si� nisko i zakryj twarz. Przyda si� jaka� wilgotna szmatka�

��To nie dym. I jest go pe�no za drzwiami twojej nowej �luzy. Te s� ci�gle zamkni�te. Zagl�dam w�a�nie przez szyb�. Wsz�dzie ten dym. I� mog� wyjrze� za ��te drzwi. S� szeroko otwarte. To� o, cholera�

Serce Juliette przyspieszy�o. Ton jego g�osu. Nie pami�ta�a, �eby Peter kiedykolwiek przeklina� odk�d go pozna�a, a prze�yli przecie� wsp�lnie niejedno.

��Peter?

��Jules, zewn�trzne drzwi s� otwarte. Powtarzam, zewn�trzne drzwi �luzy s� szeroko otwarte. Patrz� na przestrza� przez �luz� i� chyba widz� ramp�. Chyba patrz� na zewn�trz. Bogowie, Juliette, ja patrz� na zewn�trz�

��Musisz ucieka� � powiedzia�a Juliette.�� Zostaw wszystko tak jak jest i wyno� si� stamt�d. Zamknij za sob� drzwi do sto��wki. Uszczelnij je czym�. Ta�m� albo lakiem, cokolwiek ci si� nawinie. Zrozumia�e�?

��Tak. Tak.�� Brzmia� na zdyszanego. Juliette wspomnia�a s�owa Lukasa, kt�ry ostrzega�, �e stanie si� co� z�ego. Spojrza�a na Walkera, kt�ry wci�� �ciska� w gar�ci nowe radio. Potrzebowa�a starego, przeno�nego radia. Nie powinna by�a pozwala� mu na modyfikacje.

��Wywo�aj Luke�a � poprosi�a.

Walker bezradnie wzruszy� ramionami.

��Pr�buj�.

��Jules, tu znowu Peter. W moj� stron� wchodzi po schodach masa ludzi. S�ysz� ich. To brzmi, jakby bieg�o p� silosu. Nie wiem, dlaczego id� w t� stron�.

Juliette pomy�la�a o tym, co m�wi� Hank � t�um na schodach. W razie po�aru wszyscy powinni chwyta� za w�e ga�nicze albo schroni� si� na jakim� bezpiecznym pi�trze i czeka� na pomoc. Po co mieliby p�dzi� na g�r�?

��Peter, nie dopuszczaj ich w okolice biura. Trzymaj ich z dala od �luzy. Nie wolno ci ich przepu�ci�.

Jej umys� pracowa� na najwy�szych obrotach. Co zrobi�aby na jego miejscu? Trzeba tam wej�� w kombinezonie i pozamyka� drzwi. Ale to oznacza�oby otwarcie drzwi nowej �luzy. Drzwi nowej �luzy! Nie mia�o ich tam by�. Pal licho dym, zewn�trzne powietrze mia�o teraz styczno�� z silosem. Powietrze z zewn�trz�

��Peter?

��Jules� Ja� nie mog� tu zosta�. Wszystkim odbi�o. S� w biurze, Jules. Nie� nie chc� do nikogo strzela� nie mog�.

��Pos�uchaj. Te opary to argon, prawda?

��No� mo�e. Tak. Na to wygl�da. Tylko raz widzia�em nape�nianie �luzy, przed twoim czyszczeniem. Ale tak�

Juliette a� pociemnia�o w oczach, zakr�ci�o jej si� w g�owie. Butami nie dotyka�a ju� pod�ogi � unosi�a si� w powietrzu, pusta w �rodku, ot�pia�a i na wp� g�ucha. Gaz. Trucizna. Uszczelka, kt�ra znikn�a z pojemnika na pr�bki. Tamten skurwiel z silosu pierwszego i jego gro�by. Zrobi� to. Zabija� ich wszystkich. Przez g�ow� przemyka�y jej tysi�ce bezu�ytecznych plan�w i pomys��w, beznadziejnych i sp�nionych. O wiele sp�nionych.

��Jules?

Nacisn�a przycisk mikrofonu, �eby odpowiedzie� Peterowi, ale po chwili dotar�o do niej, �e g�os dochodzi� z urz�dzenia w r�kach w Walkera. Z przeno�nego radia.

��Lukas � szepn�a. Mgie�ka wilgoci zakry�a jej oczy, gdy si�ga�a po drugie radio.

��Jules? Cholera jasna. Mia�em �ciszone radio. S�yszysz mnie?

��S�ysz� ci�, Lukas. Co si� tam, u diab�a, wyprawia?

��O kurwa. O kurwa.

Juliette us�ysza�a jaki� brz�k i �oskot.

��Nic mi nie jest. Nic mi nie jest. Cholera. Czy to krew? Dobra, musz� dotrze� do spi�arni. Jeste� tam jeszcze?

Juliette zda�a sobie spraw�, �e przesta�a oddycha�.

��M�wisz do mnie? Jaka krew?

��Tak, do ciebie. Spad�em z drabiny. Sims nie �yje. To ich wina. Zamykaj� nas. M�j durny nos. Id� do spi�arni��� G�os Lukasa zag�uszy�y zak��cenia.

��Lukas? Lukas!�� Spojrza�a na Walkera i Courtnee; oboje wpatrywali si� w ni� z wilgotnymi, szeroko otwartymi oczami.

���nie da rady. Za f�aby tam zasi�g.�� G�os Lukasa by� przyt�umiony jakby zatyka� sobie nos albo wstrzymywa� kichni�cie.�� Kochanie, mufisz fi� odgrodzi�. M�j nof ci�gle�

Juliette ogarn�a panika. Zamykaj� ich. Zi�ci�y si� gro�by zabicia ich jednym przyci�ni�ciem guzika. Zabicia ca�ego silosu, jak u Solo. Min�a mo�e sekunda, mo�e dwie, a Juliette w kr�tkim przeb�ysku przypomnia�a sobie opowie�ci Jimmy�ego o upadku jego silosu � gonitwa na g�r�, t�um wylewaj�cych si� na zewn�trz ludzi, sterty cia�, w kt�rych zmuszona by�a wr�cz brodzi� wiele lat p�niej. To by�a przesz�o�� silosu siedemnastego, a Juliette by�a �wiadkiem tego upadku, kt�ry rozgrywa� si� w jej w�asnym domu. Widzia�a r�wnie� jego ponur� przysz�o��, widzia�a, co si� stanie z jej �wiatem. Mia�a �wiadomo��, jak to si� sko�czy. Wiedzia�a, �e ju� po Lukasie.

��Zapomnij o radiu � poleci�a.�� Lukas, zapomnij o radiu i zamknij si� szczelnie w tej spi�arni. Zamierzam uratowa�, ilu tylko zdo�am.

Chwyci�a drugie radio, kt�re by�o nastawione na jej silos.

��Hank, s�yszysz mnie?

��Tak�?�� By� zdyszany.�� Halo?

��Zabierz wszystkich na d�, do Maszynowni. Kogo tylko mo�esz, tak szybko jak zdo�asz. Ju�.

��Co� mi m�wi, �e powinienem i�� na g�r� � odpar� Hank.�� Wszyscy gnaj� na g�r�.

��Nie!�� Juliette wrzasn�a do radia. Walker a� si� wzdrygn�� i upu�ci� mikrofon.�� Pos�uchaj mnie, Hank. Tylu, ilu dasz rad�. Na d�. Natychmiast!

�cisn�a radio obiema r�kami i rozejrza�a si� po warsztacie w poszukiwaniu czego� jeszcze, co mog�aby chwyci�.

��Odcinamy Maszynowni�? � zapyta�a Courtnee.�� Jak poprzednim razem?

Courtnee z pewno�ci� my�la�a o stalowych p�ytach, kt�rymi si� zabarykadowali w trakcie powstania. Blizny po spawach wci�� by�y widoczne na �cianach, cho� same p�yty dawno znikn�y.

��Nie ma na to czasu � stwierdzi�a Juliette. Nie doda�a, �e to pewnie nie mia�oby sensu. Mo�liwe, �e powietrze ju� by�o zatrute. Nie spos�b stwierdzi�, ile to trwa. Cz�� jej umys�u pragn�a skupi� si� na wszystkim, co znajdowa�o si� na g�rze i czego nie mog�a ocali�, na ludziach i sprz�cie. Wszystkim, co dobre i potrzebne w �wiecie, kt�ry teraz by� poza ich zasi�giem.

��Bierzcie to, co absolutnie niezb�dne i chod�cie.�� Spojrza�a na dw�jk� przyjaci�. � Musimy wyruszy� natychmiast. Courtnee, le� po dzieci i zabierz je z powrotem do ich silosu�

��Ale m�wi�a�� Tamten mot�och�

��Mam ich gdzie�. Id�. I we� ze sob� Walka. Dopilnuj, �eby dotar� do tunelu. Tam si� spotkamy.

��A ty dok�d si� wybierasz?�� zapyta�a Courtnee.

��Po pozosta�ych. Zebra� tylu, ilu dam rad�.

Korytarze Maszynowni by�y dziwnie spokojne. Juliette ujrza�a obraz normalno�ci � ludzie ko�czyli i rozpoczynali zmiany, pchali na w�zkach cz�ci zapasowe i ci�kie pompy, spawacz tryska� snopem iskier, przechodzie� stuka� pi�ci� w migaj�c� latark�. Dzi�ki radiu wie�ci dotar�y do Juliette przed czasem. Nikt inny jeszcze nie wiedzia�.

��Do tunelu � pokrzykiwa�a do ka�dego, kogo mija�a.�� To rozkaz. Ju�. Ju�. Dalej.

Reagowali z op�nieniem. Pytania. Wym�wki. T�umaczyli, dok�d id� i �e s� zaj�ci, �e nie maj� w tej chwili czasu.

Juliette dostrzeg�a �on� Dawsona, Rain�, kt�ra pewnie w�a�nie schodzi�a ze zmiany. Juliette chwyci�a j� za ramiona. Raina zesztywnia�a i szeroko otworzy�a oczy, zdziwiona takim traktowaniem.

��Le� do klasy � powiedzia�a jej Juliette.�� We� swoje dzieci i wszystkie pozosta�e, zabierz je na drug� stron� tunelu. Natychmiast.

��Co si�, kurna, dzieje?�� zapyta� kto�. Par� os�b zacz�o si� rozpycha� w w�skim przej�ciu. Juliette zauwa�y�a jednego ze swoich pomocnik�w z pierwszej zmiany. Zebra� si� t�umek.

��Marsz do tunelu, do ci�kiej cholery!�� krzykn�a Juliette.�� Musimy si� st�d wynosi�. Bierzcie kogo mo�ecie, �apcie dzieci i najpotrzebniejsze rzeczy. To nie s� �wiczenia. Rusza� si�!

Klasn�a w d�onie. Raina pobieg�a jako pierwsza, przeciskaj�c si� przez zat�oczony korytarz. Ci, kt�rzy znali j� najlepiej ruszyli za ni�, pop�dzaj�c pozosta�ych. Juliette pop�dzi�a w kierunku klatki schodowej, ci�gle wo�aj�c, �eby wszyscy uciekali do drugiego silosu. Przeskoczy�a nad bramk� ochrony; stra�nik ockn�� si� i krzykn�� co� do niej. Gdzie� z ty�u s�ysza�a nawo�ywania: za mn�, szybko. Natomiast z przodu ca�a klatka schodowa dygota�a. �piew spaw�w i grzechot lu�nych wspornik�w ��czy� si� z �omotem zmierzaj�cych w jej stron� but�w.

Juliette przystan�a u st�p schod�w i unios�a wzrok ku g�rze, ku szparze mi�dzy schodami a betonow� �cian�. Tu i �wdzie widok przes�ania�y platformy, szerokie paski stali, kt�re wysoko w g�rze zmienia�y si� w w�skie wst��eczki. Szyb ton�� w mroku. Nagle zauwa�y�a bia�awe, przypominaj�ce dym ob�oki. Chyba wysnuwa�y z �rodkowych pi�ter.

�cisn�a radio.

��Hank?

Brak odpowiedzi.

��Hank, wracajcie.

Klatka schodowa szumia�a od pog�osu licznych, cho� odleg�ych krok�w. Juliette podesz�a i po�o�y�a d�o� na por�czy. Metal wibrowa�, a� dr�twia�a r�ka. Stukot podeszew narasta�. Podnios�a wzrok. Ju� dostrzega�a d�onie prze�lizguj�ce si� po por�czy wysoko w g�rze, s�ysza�a g�osy zdezorientowanych ludzi, kt�rzy pop�dzali jeden drugiego.

Garstka ludzi ze sto trzydziestych wy�oni�a si� zza zakr�tu schod�w i przystan�a, nie wiedz�c kt�r�dy dalej i��. Mieli skonsternowane miny, jakby nie spodziewali si�, �e schody w kt�rym� miejscu si� ko�cz�. Juliette krzykn�a, �eby weszli do �rodka. Zawo�a�a kogo� z Maszynowni, �eby pokaza� przybyszom drog� i przepu�ci� ich przez bramk�. Poszli, gdzie im kazano, wiele os�b z pustymi r�kami, tul�c albo ci�gn�c za sob� dziecko lub dwoje, albo �ciskaj�c kurczowo jaki� tobo�ek. M�wili o ogniu i dymie. Jeden z m�czyzn trzyma� si� za krwawi�cy nos i szed�, pow��cz�c nogami. Upiera� si�, �e powinni i�� w g�r�, �e wszyscy powinni i�� w g�r�.

��Ty � powiedzia�a Juliette i chwyci�a m�czyzn� za rami�. Badawczo przyjrza�a si� jego twarzy i karminowym kroplom skapuj�cym mu z k�ykci.�� Sk�d przyszed�e�? Co si� sta�o?�� Wskaza�a na jego nos.

��Przewr�ci�em si� � odkry� twarz i odpowiedzia�. � By�em w pracy�

��Dobra. Nie szkodzi. Id� za pozosta�ymi.�� Wskaza�a kierunek. Jej radio szczekn�o bezcielesnym g�osem. Krzyk. Niewyobra�alny zgie�k. Juliette odsun�a si� od schod�w i zakry�a jedno ucho, a do drugiego przycisn�a radio. G�os brzmia� mniej wi�cej jak Peter. Zaczeka�a a� sko�czy.

��Ledwo ci� s�ysz�! � zawo�a�a.�� Co si� dzieje?

Znowu zakry�a jedno ucho i wyt�y�a s�uch.

���przedostali si�. Na zewn�trz. Wybiegaj��

Napotka�a plecami betonow� �cian�. Osun�a si� do kl�czek. Po schodach zbiega�o kilkudziesi�ciu ludzi. Za nimi wlok�a si� garstka maruder�w w ��tych uniformach Zaopatrzenia, nios�c jakie� rzeczy. Wreszcie zjawi� si� Hank, kieruj�c ruchem i wrzeszcz�c na tych, kt�rzy chcieli zawr�ci� i pop�dzi� w przeciwn� stron�. Par� os�b z Maszynowni ruszy�o mu z pomoc�. Juliette skupi�a si� na g�osie Petera.

���nie mog� oddycha� � m�wi�. � Chmura si� tu wciska. Jestem w kuchni. Masy ludzi p�dz� na g�r�. Wszyscy. Jakby oszaleli. Przewracaj� si�. Wszyscy nie �yj�. Na zewn�trz�

Po ka�dym s�owie z trudem chwyta� �wiszcz�cy oddech. Radio klikn�o; po��czenie si� urwa�o. Juliette kilka razy krzykn�a do mikrofonu, ale si� nie zg�asza�. Spojrza�a w g�r�, na mg��. Dym, kt�ry wylewa� si� na klatk� schodow� zdawa� si� g�stnie�. By�o go coraz wi�cej, a Juliette mog�a tylko patrze� w przera�eniu.

I wtedy z ob�ok�w wystrzeli�o co� ciemnego � cie� na tle bieli. R�s� w oczach. Rozleg� si� przera�liwy wrzask, kiedy kszta�t mkn�� w d�, mijaj�c kolejne platformy podest�w, a potem spadaj�cy cz�owiek hukn�� o beton. Si�a uderzenia by�a tak wielka, �e Juliette poczu�a wibracje przez podeszwy but�w.

Kolejne krzyki. Tym razem krzyczeli ci w pobli�u, tych kilkudziesi�ciu zbiegaj�cych po schodach ludzi, nieliczni ocalali. Brn�li w po�piechu ku Maszynowni, pe�zn�c jeden po drugim. A bia�y dym wci�� opada� w d� klatki schodowej niczym m�ot.

Juliette pod��y�a za pozosta�ymi do wn�trza Maszynowni � wesz�a jako ostatnia. Pr�ty jednej z bramek ochrony by�y wgi�te do �rodka. T�um przeskakiwa� nad bramkami, niekt�rzy przeciskali si� przez szczelin�. Stra�nik, kt�rego zadaniem by�o temu zapobiega�, teraz sam pomaga� ludziom przej�� i wskazywa� im kierunek.

Juliette przeskoczy�a nad bramk� i pop�dzi�a przez t�um w kierunku sali sypialnej, gdzie przebywa�y dzieci. Po drodze us�ysza�a zgie�k, kto� buszowa� w pokoju socjalnym. Juliette mia�a nadziej�, �e pl�drowa� pomieszczenie w poszukiwaniu przydatnych rzeczy. Mia�a nadziej�, �e pl�drowa�. �wiat w jednej chwili stan�� na g�owie.

Sala sypialna by�a pusta. Courtnee musia�a ich ju� zabra�. W ka�dym razie nikt nie wychodzi� z Maszynowni. I tak ju� by�o na to za p�no. Juliette wr�ci�a na korytarz i ruszy�a ku kr�tym schodom, kt�re ��czy�y poziomy Maszynowni. Dogoni�a t�um i wraz z nimi pogna�a w kierunku sali generatora i wej�cia do tunelu.

Wok� szybu naftowego wala� si� urobek i naje�one zbrojeniem bry�y betonu. Pompa wci�� kiwa�a g�owic� w g�r� i w d�, tak jakby zna�a smutne zasady rz�dz�ce �wiatem, jakby w przygn�bieniu akceptowa�a rozgrywaj�ce si� wydarzenia, jakby m�wi�a: �Oczywi�cie. Oczywi�cie.�

Jeszcze wi�cej ska� i gruzu pi�trzy�o si� w sali generatora; nie wszystko uprz�tni�to i zsypano do kopalni numer sze��. Tu i �wdzie sta�o troch� ludzi, lecz nie by�y to t�umy, na jakie liczy�a Juliette. Wielkie t�umy pewnie ju� nie �y�y. A potem, przez jedn� ulotn� chwil�, nasz�a j� ochota, �eby si� roze�mia� z w�asnej g�upoty oraz my�l, �e ten dym by� pewnie niegro�ny, �e �luza na g�rze wytrzyma�a, �e wszystko by�o dobrze i �e przyjaciele b�d� jej wkr�tce dawa� kuksa�ce za niepotrzebne sianie paniki.

Lecz ta nadzieja rozwia�a si� r�wnie szybko, co si� pojawi�a. Nic nie mog�o zag�uszy� metalicznego posmaku strachu na j�zyku, dr�enia w g�osie Petera, kiedy m�wi� o szeroko otwartej �luzie i upadaj�cych ludziach ani s��w Lukasa, �e Sims nie �yje.

Przeciska�a si� przez wlewaj�cy si� do tunelu t�um i nawo�ywa�a do dzieci. Zauwa�y�a Courtnee i Walkera. Walker mia� oczy jak spodki i rozdziawione usta. Juliette spojrza�a na t�umy jego oczami i zda�a sobie spraw� jakim ci�arem obarczy�a Courtnee � znowu musia�a wyci�gn�� tego odludka z jego pieczary.

��Widzieli�cie dzieci?�� zawo�a�a nad g�owami t�umu.

��S� po drugiej stronie!�� odkrzykn�a Courtnee.�� Z twoim ojcem.

Juliette �cisn�a j� za rami� i ruszy�a w mrok. Tu i �wdzie b�yska�y �wiat�a � latarki na g�rniczych kaskach � ale pomi�dzy snopami blasku zalega�y szerokie po�acie nieprzeniknionej ciemno�ci. Juliette brn�a w �cisku, w�r�d niewidocznych ludzi, kt�rzy materializowali si� z cienia. Po obu stronach kamienie z grzechotem zsuwa�y si� ze stert urobku, a py� i od�amki sypa�y si� z sufitu, wywo�uj�c krzyki i przekle�stwa. Przej�cie mi�dzy zwa�ami gruz�w by�o w�skie. Tunel mia� w zamierzeniu pomie�ci� garstk� ludzi naraz, nie wi�cej. Wi�ksz� cz�� pot�nego otworu wywierconego w trzewiach ziemi zagradza�o rumowisko powsta�e przy kopaniu.

Gdzieniegdzie tunel si� korkowa�, a wtedy niekt�rzy pr�bowali wspi�� si� na zwa�y urobku i wymin�� zator g�r�. Skutkowa�o to jedynie obsypywaniem si� stert ziemi i kamieni na tych na dole, wype�niaj�c tunel wrzaskami i kl�twami. Juliette pomog�a odkopa� jakiego� nieszcz�nika i zacz�a nawo�ywa�, �eby ludzie trzymali si� �rodka i przestali si� przepycha� � nawet wtedy, gdy kto� dos�ownie wspina� jej si� po plecach.

Inni z kolei pr�bowali zawr�ci�, wystraszeni i zdezorientowani, nieufni wobec ciemnego tunelu, kt�ry bieg� ci�gle na wprost. Juliette wraz z pozosta�ymi krzycza�a do nich, �eby szli dalej � cho� ich w�dr�wka zmieni�a si� w koszmar. Ludzie wpadali na belki podtrzymuj�ce strop; czasem musieli pe�zn�� na czworakach w miejscach, gdzie obsun�a si� ziemia; jakie� dziecko p�aka�o ile si� w p�ucach. Doro�li skuteczniej t�umili szloch, cho� Juliette min�a kilkana�cie p�acz�cych os�b. Podr� zdawa�a si� nie mie� ko�ca, tak jakby mieli ju� do �mierci pe�zn�� i potyka� si� w ciemno�ci, dop�ki nie dogoni ich truj�ce powietrze.

Gdzie� z przodu uformowa� si� zator. Ludzie napierali na plecy tych z przodu, a blask latarek prze�lizgiwa� si� po stalowej �cianie kopacza. Koniec tunelu. Drzwi na ty�ach maszyny by�y otwarte. Obok nich sta� Raph z jedn� z nielicznych latarek. W panuj�cej tu ciemno�ci jego blada twarz sama zdawa�a si� �wieci�.

Jules

Ledwo go s�ysza�a ponad g�osami, kt�re odbija�y si� echem od �cian tunelu. Dobrn�a do niego i zapyta�a, kto zd��y� ju� przej��.

��Jest za ciemno � powiedzia�. � Mo�na przechodzi� tylko pojedynczo. Co si�, do cholery, dzieje? Sk�d ci wszyscy ludzie? Chyba m�wi�a�, �e�

��Potem � uci�a w nadziei, �e b�dzie jakie� �potem�. W�tpi�a w to. Bardziej prawdopodobne, �e na obu ko�cach silosu zostanie tylko sterta cia�. To odr�nia�oby silos osiemnasty od siedemnastego. Zw�oki na obu ko�cach.

��Co z dzie�mi?�� zapyta�a. Wyda�o jej si� dziwne, �e w�r�d tylu zmar�ych i umieraj�cych skupia�a si� na garstce ludzi. Mo�e odzywa�y si� w niej niespe�nione matczyne instynkty. Pierwotny przymus, by troszczy� si� o potomstwo nawet wtedy, gdy zagro�enie si�ga�o znacznie dalej.

��No, przesz�o t�dy sporo dzieci.�� Urwa�, �eby wskaza� kierunek parze, kt�ra oci�ga�a si� z przej�ciem przez metalowe wrota kopacza. Nie mog�a ich wini�. Nie byli nawet z Maszynowni. Czy ci ludzie mieli jakie� poj�cie, co si� dzieje? Oni tylko s�uchali wykrzykiwanych spanikowanym g�osem polece�. Pewnie my�leli, �e zgubili si� w kopalniach. Nawet Juliette by�a oszo�omiona, a przecie� ona wspina�a si� po wzg�rzach i widzia�a zewn�trze.

��Co z Shirly?�� zapyta�a.

Wycelowa� latark� do �rodka.

��Widzia�em j�, jestem pewien. Chyba jest w kopaczu. Kieruje ruchem.

Juliette �cisn�a Rapha za rami� i zerkn�a za siebie, na wij�ce si� w ciemno�ci kszta�ty.

��Tylko tutaj nie zosta� � powiedzia�a, a jego blada twarz kiwn�a na zgod�.

Juliette wcisn�a si� w kolejk� i wkroczy�a na ty�y maszyny. Zawodzenia i wrzaski dzwoni�y o metal jak g�osy dzieci, kt�re krzycza�y do pustej puszki po zupie. Shirly by�a przy generatorze, kieruj�c potok pow��cz�cych nogami ludzi przez szczelin� tak w�sk�, �e trzeba by�o i�� bokiem, �eby si� przecisn��. �wiat�a, kt�re zamontowali we wn�trzu maszyny by�y zgaszone, a generator zapasowy nie pracowa�, ale Juliette czu�a emanuj�ce z niego ciep�o. Jeszcze niedawno chodzi�, s�ysza�a trzaski stygn�cego metalu. Czy�by Shirly w��czy�a generator, �eby przemie�ci� maszyn� wraz ze �r�d�em zasilania z powrotem do ich silosu? Ona i Juliette sprzecza�y si� kilkukrotnie o to, gdzie powinien spocz�� kopacz.

��Co to ma by�, do cholery?�� zapyta�a Shirly na widok Juliette.

Juliette czu�a, �e zaraz wybuchnie p�aczem. Jak mog�a wyja�ni� swoje obawy, �e oto nasta� koniec wszystkiego, co znali? Pokr�ci�a g�ow� i przygryz�a warg�.

��Tracimy silos � zdo�a�a wreszcie wykrztusi�. � Zewn�trze wchodzi do �rodka.

��Wi�c po co ich tamt�dy prowadzimy?�� Shirly musia�a przekrzykiwa� szum g�os�w. Odci�gn�a Juliette za generator, z dala od wrzeszcz�cych ludzi.

��Powietrze opada klatk� schodow� � powiedzia�a Juliette.�� Nie damy rady go zatrzyma�. Zamierzam odci�� tunel.

Shirly zastanowi�a si�.

��Pozabiera� d�wigary?

��Niezupe�nie. �adunki, kt�re chcia�a� umie�ci�

Twarz Shirly st�a�a.

� �adunki da si� zdetonowa� z drugiego ko�ca tunelu. Umie�ci�am je, �eby odci�� t� stron�, �eby odci�� ten silos, �eby uchroni� nas od tutejszego powietrza.

��No c�, teraz tutejsze powietrze to jedyne, co mamy.�� Juliette poda�a Shirly radio, jedyn� rzecz, jak� zabra�a z domu. Shirly wzi�a je i po�o�y�a na latarce, kt�rej blask pada� na klatk� piersiow� Juliette. W rozproszonym �wietle Juliette dostrzeg�a wyraz niezrozumienia na twarzy jej biednej przyjaci�ki.

��Troszcz si� o wszystkich � poprosi�a Juliette.�� O Solo i dzieciaki��� Zerkn�a na generator.�� Na farmach znajdziecie mas� przydatnego z�omu. A powietrze�

��Chyba nie zamierzasz��� zacz�a Shirly.

��Upewni� si�, �e wszyscy przeszli. Za mn� by�o jeszcze kilkadziesi�t os�b. Mo�e setka.�� Juliette chwyci�a star� przyjaci�k� za ramiona. Zastanawia�a si�, czy nadal si� przyja�ni�y. Czy wci�� istnia�a mi�dzy nimi ta dawna wi�. Odwr�ci�a si�, �eby odej��.

��Nie.

Shirly z�apa�a Juliette za r�k�; radio spad�o z brz�kiem na pod�og�. Juliette pr�bowa�a si� wyrwa�.

��Niech mnie diabli � krzykn�a Shirly i si�� odwr�ci�a Juliette.�� Niech mnie wszyscy diabli, je�li pozwol�, �eby� mnie z tym wszystkim zostawi�a. Niech mnie diabli�

Sk�d� dobiega�y krzyki, dziecka czy doros�ego � nie spos�b stwierdzi�. Po prostu kakofonia przera�onych, zdezorientowanych g�os�w, kt�re odbija�y si� echem w brzuchu wielkiej, stalowej machiny. W panuj�cej tu ciemno�ci Juliette nie dostrzeg�a nadchodz�cego ciosu, nie zauwa�y�a pi�ci Shirly. Poczu�a j� tylko na szcz�ce, zdziwiona nag�ym b�yskiem �wiat�a w�r�d atramentowej czerni, a potem nie pami�ta�a ju� nic.

Odzyska�a przytomno�� par� chwil � albo minut � p�niej. Nie mia�a poj�cia. Le�a�a zwini�ta w k��bek na stalowej pod�odze kopacza, czuj�c pulsowanie obola�ej twarzy. G�osy wok� wydawa�y si� przyt�umione i odleg�e.

Przerzedzi�o si�. Ostatni spo�r�d tych, kt�rym si� uda�o, przeciskali si� przez trzewia kopacza. By�a nieprzytomna minut� albo dwie. Mo�e d�u�ej. Znacznie d�u�ej. Kto� wo�a� j� po imieniu, szukaj�c jej w ciemno�ci, ale ona by�a niewidoczna, skulona za generatorem, w najg�stszym cieniu. Kto� j� wo�a�.

A potem w oddali rozleg� si� pot�ny huk. Brzmia�o to tak, jakby tu� obok zadudni�a o pod�og� gruba na trzy cale stalowa p�yta. Rumor przetoczy� si� przez ziemi�, wibracje wstrz�sn�y maszyn�. Juliette ju� wiedzia�a. Shirly dotar�a do pomieszczenia kontrolnego i � wyr�czy�a Juliette. Zdetonowa�a �adunki, kt�re mia�y chroni� jej stary dom przed tym nowym. Skaza�a sam� siebie na �mier�.

Juliette szlocha�a. Kto� raz po raz powtarza� jej imi�, a� w ko�cu dotar�o do niej, �e g�os dobiega z radia, kt�re le�a�o obok jej g�owy. Si�gn�a po nie zdr�twia�� r�k�. To Lukas.

��Luke � szepn�a, wciskaj�c przycisk nadawania. S�ysza�a jego g�os, a wi�c musia� przebywa� poza spi�arni�, niechroniony jej hermetycznymi, stalowymi drzwiami. Pomy�la�a o Solo, kt�ry przetrwa� ca�e dekady, �ywi�c si� jedzeniem z puszek. Lukas te� by tak potrafi�.

��Wracaj do �rodka � powiedzia�a, szlochaj�c.�� Schowaj si�. � Tuli�a radyjko obiema r�kami, wci�� skulona na pod�odze.

��Nie mog� � powiedzia� Lukas. Okropnie kaszla� i rz�zi� przy ka�dym oddechu.�� Musia�em� musia�em us�ysze� tw�j g�os. Ostatni raz.�� Kolejny atak kaszlu, kt�ry Juliette a� poczu�a w piersi.�� Ju� po mnie, Jules� Ju� po mnie�

��Nie � j�kn�a do siebie, a potem wdusi�a przycisk.�� Lukas, natychmiast wracaj do tej spi�arni. Zamknij si� w niej i trzymaj si�. Wytrzymaj�

S�ucha�a jego pokas�ywania i �wiszcz�cego oddechu. Wreszcie wydusi� z siebie chrapliwe s�owa:

��Nie mog�. To koniec. Koniec. Kocham ci�, Jules. Kocham ci�

To ostatnie by�o zaledwie szeptem, ledwo s�yszalnym przez trzaski radia. Juliette zaszlocha�a, t�uk�c d�oni� o pod�og�. Krzycza�a na niego. Przeklina�a go. Przeklina�a sam� siebie. A przez otwarte tylne wrota kopacza pe�z� gnany ch�odnym przeci�giem ob�ok. Juliette czu�a jego smak na j�zyku i na wargach. By� to suchy py� kruszonych kamieni, pozosta�o�� wywo�anej przez Shirly eksplozji w g��bi tunelu. Gorzkawe �wiadectwo, �e wszystko, co kiedykolwiek zna�a� umar�o.

Silos 1

Nadje�d�aj�ca winda wybi�a dwunast�. No pi�� po dwunastej. Wtedy w�a�nie Charlotte zebra�a si� na odwag�, by wyruszy� poza magazyn, a pi�ni�cie windy rozbrzmia�o echem po ca�ej zbrojowni.

Drzwi otworzy�y si� z grzechotem, a ona wkroczy�a we wspomnienia odleg�ych miejsc i minionych czas�w, normalnego �wiata, w kt�rym windy zabiera�y ludzi do i z pracy. �cisn�a mocniej identyfikator od Donny�ego; nasz�a j� kolejna fala w�tpliwo�ci. Drzwi zacz�y si� zamyka�. Zablokowa�a je butem i pozwoli�a, by drzwi uderzy�y w jej stop� i cofn�y si�. Czeka�a, nas�uchuj�c alarmu, a tymczasem drzwi spr�bowa�y zamkn�� si� po raz drugi. Mo�e powinna wyj�� z tej cholernej windy, niech sobie jedzie, a Charlotte wezwie sobie inn� za godzin� albo dwie. Drzwi z wahaniem skubn�y jej buta, po czym zn�w si� cofn�y, niczym potw�r, kt�ry waha� si�, czy j� po�re�. Charlotte dosz�a do wniosku, �e do�� si� ju� naczeka�a.

Przy�o�y�a identyfikator do czytnika, kt�ry mrugn�� zielonym okiem. Wcisn�a przycisk z numerem trzydzie�ci cztery. Administracja i ��czno��. Jaskinia lwa. Mia�a wra�enie, �e drzwi westchn�y z wdzi�czno�ci�, mog�c wreszcie si� zamkn��. Zacz�y miga� numery pi�ter.

Charlotte dotkn�a swojego karku i wyczu�a par� lu�nych kosmyk�w. Upchn�a je pod czapk�. Administracja to ryzyko � b�dzie rzuca�a si� w oczy w swoim czerwonym uniformie mechanika reaktora � ale jeszcze bardziej niezr�cznie by�oby pokaza� si� w miejscu, gdzie rzekomo by�a u siebie, cho� nie zna�a terenu i nie mia�a poj�cia, jak si� zachowa�. Poklepa�a si� po kieszeniach, �eby sprawdzi�, czy nie zapomnia�a narz�dzi i czy s� na widoku. Stanowi�y element przebrania. Przepastn� kiesze� na biodrze wypycha� jej pistolet, kt�ry znalaz�a w jednym z pojemnik�w na sprz�t. Serce t�uk�o si� w piersi Charlotte na widok przemykaj�cych pi�ter. Spr�bowa�a wyobrazi� sobie zewn�trzny �wiat, o kt�rym opowiada� jej Donald, suche i pozbawione �ycia pustkowie. Wyobrazi�a sobie, �e winda wje�d�a na sam� g�r� i otwiera si� na te ja�owe wzg�rza, a wicher wciska si� ze �wistem do �rodka. Mo�liwe, �e poczu�aby wtedy ulg�.

Nikt wi�cej nie wsiad� do jad�cej na g�r� windy. Zaczekanie do nocy okaza�o si� dobrym pomys�em. Trzydzie�ci sze��, trzydzie�ci pi��, a potem winda zwolni�a. Drzwi otworzy�y si�, ukazuj�c korytarz sk�pany w ostrym, jaskrawym �wietle. Natychmiast zw�tpi�a w swoje przebranie. Jaki� m�czyzna podni�s� wzrok znad odleg�ej o kilkana�cie krok�w bramki. W tym �wiecie nie by�o niczego znajomego, w niczym nie przypomina� on miejsca, kt�re przez ostatnie tygodnie zast�powa�o jej dom. Zsun�a daszek czapki na twarz; wiedzia�a, �e bejsbol�wka nie pasuje kolorem do kombinezonu. Najwa�niejsze to pewno�� siebie � kt�rej jej brakowa�o. B�d� zuchwa�a. Bezpo�rednia. Dni by�y tu pe�ne wci�� tego samego. Ludzie widzieli to, co spodziewali si� zobaczy�. Podesz�a do m�czyzny przy bramce i poda�a mu identyfikator.

��Wezwanie?�� zapyta� stra�nik. Wskaza� na skaner po jej stronie bramki, a Charlotte przeci�gn�a przez niego kart�. Nie wiedzia�a, co si� stanie i by�a gotowa ucieka�, wyci�gn�� pistolet, podda� si� albo spr�bowa� nieporadnie zrobi� wszystko naraz.

��Zauwa�yli�my, yy� spadek mocy na tym pi�trze.�� Imitacja g�osu podzi�bionego m�czyzny wyda�a jej si� absurdalna. Cho� z drugiej trony, zna�a sw�j g�os lepiej ni� ktokolwiek inny i pewnie dlatego brzmia�o to dla niej dziwnie. Dla innych mog�o to zabrzmie� normalnie. Mia�a te� nadziej�, �e spadek mocy jest dla stra�nika r�wnie abstrakcyjnym poj�ciem co dla niej.�� Kazali mi sprawdzi� pomieszczenie ��czno�ci. Wie pan, gdzie to jest?

Pytanie do niego. Trzeba po�echta� jego m�skie ego. Charlotte poczu�a stru�k� potu, kt�ry sp�ywa� jej po karku. Z trudem powstrzyma�a si� od sprawdzenia, czy spod czapki nie wystaj� lu�ne kosmyki. Gdyby podnios�a r�k�, mog�aby napi�� kombinezon na piersi. Spogl�da�a na postawnego m�czyzn� i wyobrazi�a go sobie, jak chwyta j�, rzuca na ziemi� i zaczyna ok�ada� wielkimi jak bochny d�o�mi.

� ��czno��? Jasne. Tak. Idziesz pan korytarzem do samego ko�ca i potem w lewo. Drugie drzwi po prawej.

��Dzi�ki.�� Uprzejmie dotkn�a daszka i pochyli�a twarz. Przecisn�a si� przez pr�ty ko�owrotu, cykn�� niewidoczny licznik.

��Nie zapomnieli�my o czym�?

Odwr�ci�a si�. Jej d�o� opad�a ku kieszeni na udzie.

��Trzeba si� wpisa� do dziennika pracy.�� Stra�nik poda� jej porysowany tablet z mn�stwem gryzmo��w na ekranie.

��Racja.�� Charlotte wzi�a plastikowy rysik, kt�ry trzyma� si� na druciku wzmocnionym ta�m�. Przyjrza�a si� ramce po�rodku ekranu. By�o tam miejsce na godzin� i imi�. Wpisa�a godzin� i zerkn�a na plakietk� na piersi, bo zd��y�a ju� zapomnie�. Stan. Mia�a na imi� Stan. Skrobn�a niedba�y podpis, odda�a tablet i rysik.

��Do zobaczenia w drodze powrotnej � powiedzia� stra�nik.

Charlotte kiwn�a g�ow�. Mia�a nadzieja, �e droga powrotna przebiegnie r�wnie spokojnie.

Pod��y�a zgodnie ze wskaz�wkami stra�nika. Nie by�o tak cicho i spokojnie jak si� spodziewa�a, bior�c pod uwag� p�n� por�. W paru biurach �wieci�o si� �wiat�o, da�y si� s�ysze� poskrzypywania krzese� i szafek na dokumenty, i stukanie w klawisze. W g��bi korytarza otworzy�y si� drzwi, zza kt�rych wy�oni� si� m�czyzna. Kiedy Charlotte zobaczy�a jego twarz, nogi si� pod ni� ugi�y. Sz�a chwiejnie jak na szczud�ach z mi�sa i ko�ci. Zakr�ci�o jej si� w g�owie. Prawie upad�a.

Pochyli�a g�ow� i podrapa�a si� po karku. Nie mog�a uwierzy� � ale to by� Thurman. Szczuplejszy i jakby starszy. Powr�ci�y wspomnienia: Donny zwini�ty w k��bek, omal nie zmaltretowany na �mier�. Korytarz rozmaza� si� za zas�on� �ez. Bia�e w�osy, wysoka postura. Jak mog�a go wtedy nie rozpozna�?

��Kto� tu si� zapu�ci� daleko od domu, co?�� zapyta� Thurman.

Jego g�os by� jak papier �cierny. Szorstki i znajomy. R�wnie znajomy, co g�osy rodzic�w.

��Sprawdzam spadek mocy � powiedzia�a Charlotte, nie zatrzymuj�c si� ani nie odwracaj�c; mia�a nadziej�, �e m�wi� o jej kombinezonie, nie p�ci. Jak m�g� nie rozpozna� jej pog�osie? Jak to mo�liwe, �e nie zdradzi� jej ch�d, postura, ods�oni�ta sk�ra na karku, cokolwiek?

��Zajmij si� tym � powiedzia�.

Odesz�a na dziesi�� krok�w. Dwadzie�cia. Poci�a si�. Czu�a si� jak pijana. Obejrza�a si� dopiero na ko�cu korytarza, zerkn�a na bramk� ochrony. Sta� przy niej Thurman i rozmawia� ze stra�nikiem, b�yskaj�c bia�ymi w�osami jaskrawymi jak s�o�ce. Drugie drzwi po prawej � przypomnia�a sobie. Niewiele brakowa�o, a przez gonitw� my�li i �omot serca zapomnia�aby wskaz�wki stra�nika. Wzi�a g��boki oddech i napomnia�a si�, po co tu przysz�a. Widok Thurmana i ol�nienie, �e to on pobi� Donny�ego oszo�omi�o j�. Lecz nie mia�a czasu si� nad tym zastanawia�. Sta�a pod drzwiami. Przekr�ci�a ga�k� klamki i wesz�a do �rodka.

W pomieszczeniu ��czno�ci siedzia� samotny m�czyzna wpatrzony w monitory i migaj�ce kontrolki. Kiedy wesz�a, obr�ci� si� na krze�le z kubkiem w d�oni i wielkim brzuchem wci�ni�tym mi�dzy pod�okietniki. W poprzek �ysawej czaszki mia� zaczesanych par� rzadkich kosmyk�w. Zsun�� s�uchawki z jednego ucha i pytaj�co uni�s� brwi.

Na ustawionych w podkow� blatach le�a�o mo�e sze�� zestaw�w radiowych. Onie�mielaj�ce bogactwo. Charlotte potrzebowa�a tylko jednej cz�ci.

��No?�� zapyta� operator.

Charlotte poczu�a sucho�� w ustach. Jedno k�amstwo pomog�o jej oszuka� stra�nika; mia�a w zanadrzu jeszcze jedn� sztuczk�. Oczy�ci�a umys� z my�li o spotkaniu z Thurmanem i wspomnie�, w kt�rych kopa� jej brata.

��Mam naprawi� jeden z waszych odbiornik�w � powiedzia�a. Wyci�gn�a z kieszeni �rubokr�t; wyobrazi�a sobie walk� z tym cz�owiekiem i od razu poczu�a przyp�yw adrenaliny. Musia�a przesta� my�le� jak �o�nierz. By�a elektrykiem. Potrzebowa�a zmusi� go do gadania, �eby sama nie musia�a za wiele m�wi�. � W kt�rym szwankuje mikrofon?�� Machn�a �rubokr�tem od jednego radia do drugiego. Lata pilotowania dron�w i obs�ugiwania komputer�w nauczy�y j� jednej rzeczy: zawsze by�a maszyna, kt�ra sprawia�a problemy. Zawsze.

Operator zmru�y� oczy. Przygl�da� jej si� przez chwil�, a potem rozejrza� si� po pomieszczeniu.

��Musi chodzi� o dw�jk� � powiedzia�. � Tak. Przycisk si� zacina. My�la�em, �e ju� nikt si� tym nie zainteresuje.�� Krzes�o skrzypn�o, gdy odchyli� si� do ty�u i spl�t� palce za g�ow�. Pod pachami mia� ciemne plamy.�� Poprzedni facet powiedzia�, �e to drobnostka. Nie op�aca si� wymienia�. M�wi�, �eby go u�ywa�, a� si� ca�kiem zepsuje.

Charlotte skin�a g�ow� i podesz�a do wskazanego przez operatora urz�dzenia. To by�o zbyt proste. Zaatakowa�a boczny panel �rubokr�tem, odwr�cona plecami do m�czyzny.

��Pracujesz na dole, w sekcji reaktora, prawda?

Przytakn�a.

��No. Widzia�em ci� jaki� czas temu w sto��wce, siedzia�em naprzeciwko.

Charlotte czeka�a, a� zapyta j� o imi� albo wznowi przerwan� rozmow� z innym technikiem. �rubokr�t wy�lizn�� jej si� ze spoconej d�oni i brz�kn�� o blat. Szybko go podnios�a. Czu�a na sobie wzrok operatora.

��Dasz rad� to naprawi�?

Wzruszy�a ramionami.

��Zabior� mikrofon ze sob�. Pewnie jutro wam go oddam.

Zdj�a boczny panel i odkr�ci�a �ruby mocuj�ce przew�d mikrofonu do obudowy. Wtyczka da�a si� wyj�� z p�ytki wewn�trz urz�dzenia. Charlotte zastanowi�a si�, po czym na wszelki wypadek wymontowa�a r�wnie� sam� p�ytk�. Nie by�a pewna, czy ju� tak� mia�a. Poza tym, w ten spos�b podtrzyma�a iluzj�, �e ma jakie� poj�cie o tym, co robi.

��B�dzie gotowy jutro? To �wietnie. Wielkie dzi�ki.

Charlotte pozbiera�a cz�ci i wyprostowa�a si�. W ramach po�egnania uchyli�a daszek czapki, a potem odwr�ci�a si� i wysz�a � pewnie zbyt pospiesznie, jak podejrzewa�a. Na blacie zosta�y �rubki i panel boczny. Prawdziwy technik chyba by go zamontowa� z powrotem? Nie by�a pewna. W poprzednim �yciu zna�a paru pilot�w, kt�rzy wy�mialiby jej pr�by podszycia si� pod kogo� uzdolnionego technicznie, jej modyfikacje dron�w i konstruowanie radia, nak�adanie smaru zamiast r�u.

Operator powiedzia� co� jeszcze, ale trza�ni�cie drzwi zag�uszy�o jego s�owa. Pospieszy�a bocznym korytarzem w kierunku g��wnego holu, spodziewaj�c si�, �e za zakr�tem zobaczy Thurmana z kilkoma stra�nikami zagradzaj�cymi jej drog�. Schowa�a �rubokr�t do kieszeni i zwin�a przew�d mikrofonu; przycisn�a go do piersi wraz z p�ytk� obwodu drukowanego. Za zakr�tem powita� j� pusty korytarz, je�li nie liczy� stra�nika. Dotarcie do bramki zaj�o jej d�ugie godziny. Ca�e dnie. �ciany zbli�a�y si� i pulsowa�y do rytmu jej t�tna. Kombinezon lepi� si� do wilgotnej sk�ry. Narz�dzia grzechota�y, a pistolet na biodrze ci��y�. Przy ka�dym jej kroku winda jakim� sposobem oddala�a si� o dwa kroki.

Przystan�a przy bramce, tym razem pami�taj�c o wpisie do dziennika pracy. Ostentacyjnie spojrza�a na zegar przed wstawieniem godziny.

��Szybko posz�o � zagai� stra�nik.

Zmusi�a si� do u�miechu, ale nie podnios�a wzroku.

��To by�a drobnostka.

Odda�a mu tablet i przesz�a przez bramk�. Z g��bi korytarza dobieg� j� odg�os zamykanych drzwi i skrzypienie but�w o p�ytki. Charlotte pomaszerowa�a ku windom i wcisn�a przycisk raz i drugi, pop�dzaj�c t� przekl�t� maszyn�. Winda pisn�a, drzwi zacz�y si� otwiera�. Za plecami Charlotte zastuka�y podeszwy.

��Hej!�� zawo�a� kto�.

Charlotte nie odwr�ci�a si�. W po�piechu wkroczy�a do �rodka, podczas gdy ten kto� ze szcz�kiem przeciska� si� przez bramk�.

��Przytrzymaj mi wind�.

Cia�o z impetem uderzy�o o drzwi windy, do �rodka wsun�a si� d�o�. Charlotte omal nie krzykn�a i nie uderzy�a r�ki. Drzwi otworzy�y si� i do �rodka wcisn�� si� zdyszany m�czyzna.

��Jedziesz na d�, prawda?

Na plakietce jego szarego kombinezonu widnia�o imi� Eren. M�czyzna odsapn��, a drzwi si� zamkn�y. Charlotte trz�s�y si� r�ce, dopiero za drugim razem uda�o jej si� zeskanowa� identyfikator. Wyci�gn�a d�o� ku przyciskom i zamar�a z palcem nad numerem �54�. Nie mia�a powodu, aby tam jecha�. Nikt nie mia�. M�czyzna przygl�da� jej si� z w�asn� kart� w d�oni, czekaj�c a� si� zdecyduje.

Na kt�rym pi�trze znajdowa� si� reaktor? Zapisa�a to sobie na kartce, kt�ra teraz tkwi�a z�o�ona w kieszonce na piersi, ale przecie� nie mog�a po ni� si�gn��. Nagle poczu�a zapach smaru na twarzy i zda�a sobie spraw�, �e jest mokra od potu. Jedn� r�k� przycisn�a cz�ci radia do piersi, a drug� wybra�a jedno z najni�szych pi�ter podejrzewaj�c, �e m�czyzna wysi�dzie jako pierwszy i b�dzie mia�a wind� tylko dla siebie.

��Przepraszam � powiedzia�, wciskaj�c si� mi�dzy ni� a czytnik. Charlotte poczu�a w jego oddechu zapach kawy. Wcisn�� przycisk, pi�tro czterdzieste drugie. Winda zatrz�s�a si� i ruszy�a.

��P�na zmiana?�� zapyta� Eren.

��Taaak � odpar�a Charlotte, nie podnosz�c g�owy ani g�osu.

��Nied�ugo po przebudzeniu?

Pokr�ci�a g�ow�.

��Nocna zmiana.

��Nie, mia�em na my�li, czy dopiero ci� odmrozili. Nie przypominam sobie, �ebym ci� kiedy� widzia�. Jestem szefem silosu.�� Za�mia� si�. � No, jeszcze przez tydzie�.

Charlotte wzruszy�a ramionami. W windzie by�o gor�co jak w �a�ni, a liczby ros�y tak cholernie powoli. Powinna by�a wybra� jakie� pobliskie pi�tro, wysi��� i zaczeka� na inn� wind�. Za p�no.

��Hej, sp�jrz na mnie � powiedzia� m�czyzna.

On wiedzia�. Sta� tak blisko. Za blisko na przeoczenie czegokolwiek. Charlotte podnios�a g�ow�; czu�a jak kombinezon opina jej piersi, czu�a w�osy wystaj�ce spod czapki, czu�a swoje ko�ci policzkowe i pozbawiony zarostu podbr�dek � oraz odraz� na my�l, �e ten obcy m�czyzna lustruje j� wzrokiem, cz�owiek, z kt�rym by�a tu uwi�ziona i bezsilna w ciasnej kabinie windy. Spojrza�a mu w oczy, czuj�c to wszystko i jeszcze wi�cej. Bezradna i wystraszona.

��Co to ma, kurwa, by�? � powiedzia�.

Charlotte zada�a cios kolanem mi�dzy nogi w nadziei, �e go unieruchomi, ale on obrobi� si� i odskoczy�. Trafi�a w biodro. Gor�czkowo si�gn�a po pistolet � ale kiesze� by�a zamkni�ta na zatrzaski. Nie spodziewa�a si�, �e b�dzie musia�a szybko doby� broni. Zd��y�a rozpi�� kiesze� i wyj�� pistolet, ale on staranowa� j�, wyciskaj�c jej powietrze z p�uc i wytr�caj�c bro�. Pistolet i cz�ci radia zagrzechota�y o pod�og�. Buty skrzypn�y, gdy zacz�li si� si�owa�, ale on by� znacznie silniejszy. Bole�nie zacisn�� palce na jej nadgarstkach. Krzykn�a wysokim g�osem � to by�o jak przyznanie si� do winy. Winda zwolni�a, zatrzyma�a si� i pisn�a, drzwi si� rozwar�y.

��Hej!�� zawo�a� Eren. Pr�bowa� wywlec Charlotte na zewn�trz, ale ona zapar�a si� nog� o panel, ze wszystkich si� pr�buj�c wyrwa� si� z u�cisku.

��Pomocy!�� krzykn�� przez rami� ku ciemnemu, pustemu korytarzowi.�� Ludzie! Pom�cie!

Charlotte ugryz�a go w d�o� u podstawy kciuka. Z�by przebi�y sk�r�, poczu�a gorzkawy smak krwi. Eren zakl�� i zwolni� chwyt. Kopniakiem pos�a�a go przez drzwi. Spad�a jej czapka. Si�gaj�c po bro�, czu�a zsuwaj�ce si� na kark w�osy.

Drzwi zacz�y si� zamyka�, odgradzaj�c pozosta�ego na korytarzu m�czyzn�. Rzuci� si� naprz�d, na czworakach, przeskoczy� przez drzwi zanim si� zamkn�y. Z impetem wpad� na Charlotte i uderzy� ni� o tyln� �cian� windy, kt�ra najspokojniej w �wiecie ruszy�a w dalej w d� szybu.

Charlotte dosta�a w szcz�k�, zobaczy�a przed oczami rozb�ysk �wiat�a. Odchyli�a g�ow� w ty�, zanim spad� nast�pny cios. M�czyzna docisn�� j� do �ciany windy. Pochrz�kiwa� jak oszala�e zwierz� ogarni�te furi�, przera�eniem i zaskoczeniem. Pr�bowa� j� zabi� � zabi� to, czego nie rozumia�. Zaatakowa�a go, a teraz stara� si� j� zabi�. Uderzy� j� w �ebra; Charlotte krzykn�a i chwyci�a si� za bok. Poczu�a zaciskaj�ce si� na jej na szyi d�onie. Unosi�y j� w g�r�. Natrafi�a d�oni� na �rubokr�t w kieszeni kombinezonu.

��Nie� ruszaj si� � st�kn�� m�czyzna przez zaci�ni�te z�by.

Charlotte zakrztusi�a si�. Nie mog�a oddycha�. Nie mog�a m�wi�. Mia�d�y� jej tchawic�. Wznios�a w g�r� pi�� ze �rubokr�tem i d�gn�a, mierz�c w twarz. Mia�a nadziej�, �e go zadrapie, wystraszy, zmusi do zwolnienia u�cisku. Uderzy�a resztkami si�, w ostatnim przeb�ysku gasn�cej �wiadomo�ci � jej pole widzenia ju� si� zw�a�o, poch�aniane przez ciemny tunel.

M�czyzna w por� dostrzeg� jej atak i odwr�ci� g�ow�. Nie trafi�a w twarz. �rubokr�t zag��bi� si� w szyi m�czyzny. Eren pu�ci� j�, a Charlotte chwyci�a si� r�koje�ci, �eby nie upa��. Czu�a jak �rubokr�t obraca si� i rozrywa tkanki w jego szyi.

Co� ciep�ego trysn�o jej na twarz. Nagle winda zatrzyma�a si� i oboje upadli na pod�og�. Rozleg� si� gulgocz�cy d�wi�k, ciep�o na twarzy Charlotte okaza�o si� krwi� m�czyzny, kt�ra tryska�a karminowymi strugami. Oboje z trudem chwytali powietrze. Za otwartymi drzwiami da�y si� s�ysze� �miechy, dono�ne g�osy nios�y si� po korytarzu, pod�oga l�ni�a przywodz�c na my�l skrzyd�o medyczne, na kt�rym przebudzi�a si� Charlotte.

Pod�wign�a si� do pionu. M�czyzna w szarym kombinezonie kopa� i wi� si� na pod�odze, a �ycie wys�cza�o mu si� z szyi. Spojrzeniem szeroko otwartych oczu b�aga� j� � kogokolwiek � o pomoc. Pr�bowa� co� powiedzie�, zawo�a� ludzi, kt�rych s�yszeli, ale z jego ust wydoby� si� tylko bulgot. Charlotte chwyci�a go za ko�nierz. Drzwi si� zamyka�y. Wcisn�a w nie buta, wi�c otworzy�y si� z powrotem. Poci�gn�a m�czyzn� � kt�ry �lizga� si� we w�asnej krwi, bij�c pi�tami w pod�og� windy � i wywlek�a go na korytarz. Sprawdzi�a, czy jego buty nie blokuj� drzwi. Winda zn�w zacz�a si� zamyka�, jakby gro��c, �e j� tu z nim zostawi. Z pobliskiego pomieszczenia zn�w dobieg� �miech, grupa m�czyzn rechota�a z czyjego� �artu. Charlotte rzuci�a si� do drzwi i zablokowa�a je r�k�. Otworzy�y si�. Chwiejnym krokiem wesz�a do �rodka, zdr�twia�a i wyczerpana.

Wsz�dzie by�o pe�no krwi. Zrobi�o si� od niej �lisko. Patrz�c na �lady jatki na pod�odze, Charlotte zda�a sobie spraw�, �e czego� brakowa�o. Pistoletu. Spanikowana podnios�a wzrok na drzwi windy, kt�re zamyka�y si� po raz ostatni. Rozleg� si� og�uszaj�cy huk broni, b�ysn�a nienawi�� i strach w oczach umieraj�cego m�czyzny, a potem szarpn�o ni� w ty�. Bark eksplodowa� pal�cym b�lem.

��Kurwa.

Charlotte zatoczy�a si�. Jej pierwsz� my�l by�a ucieczka. Wyczuwa�a m�czyzn� po drugiej stronie drzwi, wyobra�a�a go sobie, jak jedn� r�k� �ciska szyj�, a w drugiej trzyma pistolet, wyobra�a�a sobie jak pr�buje wymaca� przycisk wzywaj�cy wind�, zostawiaj�c na �cianie smugi krwi. Wcisn�a kilka przycisk�w, plami�c je krwi�, ale numery si� nie za�wieci�y. Zakl�a i zacz�a gor�czkowo szuka� identyfikatora. Jedna r�ka odmawia�a pos�usze�stwa. Niezdarne si�gn�a drug�, wy�owi�a identyfikator, kt�ry omal jej nie wypad� i wreszcie go zeskanowa�a.

��Kurwa. Kurwa � szepta�a. Jej rami� p�on�o. Wdusi�a przycisk z numerem pi��dziesi�t cztery. Dom. Dawne wi�zienie sta�o si� domem, bezpiecznym schronieniem. Na pod�odze wala�y si� cz�ci radia. P�ytka obwodu drukowanego p�k�a w p� pod czyim� butem. Charlotte kucn�a, staraj�c si� nie zemdle� i podnios�a mikrofon. Przerzuci�a sobie kabel przez kark, reszt� cz�ci zostawi�a. Krew by�a wsz�dzie. Cz�� z pewno�ci� nale�a�a do niej. Czerwie� reaktora. Krew idealnie wpasowywa�a si� w odcie� kombinezonu. Winda wznosi�a si� przez chwil�, a potem zatrzyma�a si� i otworzy�a na ciemny magazyn poziomu pi��dziesi�t cztery.

Charlotte wysz�a chwiejnie na zewn�trz, przypomnia�a co� sobie, wr�ci�a si�. Kopn�a drzwi, kt�re pr�bowa�y si� zamkn��; teraz by�a na nie w�ciek�a. Spr�bowa�a �okciem wytrze� do sucha przyciski windy. Krwawy odcisk palca na przycisku z numerem pi��dziesi�t cztery wskazywa�, dok�d posz�a. To na nic. Drzwi znowu spr�bowa�y si� zamkn�� i znowu dosta�y kopniaka. Zdesperowana Charlotte pochyli�a si�, przejecha�a d�oni� po ka�u�y krwi, a potem obficie pokry�a ni� wszystkie przyciski. Nast�pnie zeskanowa�a identyfikator i wybra�a najwy�sze pi�tro, odsy�aj�c t� cholern� wind� tak daleko, jak tylko mog�a. Wysz�a chwiejnym krokiem i osun�a si� na pod�og�. Drzwi zacz�y si� zamyka�, a ona z ch�ci� im na to pozwoli�a.

B�d� jej szuka�. Sta�a si� zbiegiem zamkni�tym w klatce, w jednym ogromnym budynku. B�d� j� �ciga�.

Przez g�ow� przelatywa�y jej setki my�li. Je�li m�czyzna, kt�rego zaatakowa�a zmar� na tamtym korytarzu, mo�liwe, �e znajd� go i zaczn� jej szuka� dopiero po zako�czeniu bie��cej zmiany. Je�li kto� mu pom�g�, niewykluczone, �e zosta�o jej tylko par� godzin. Ale przecie� musieli us�ysze� wystrza�, prawda? Uratuj� go. Mia�a nadziej�, �e go uratuj�.

Otworzy�a skrzyni�, w kt�rej widzia�a apteczk�. Nie ta skrzynia. Tamta obok. Wygrzeba�a apteczk� i rozpi�a kombinezon, szarpi�c za napy. Uwolni�a r�ce z r�kaw�w i obejrza�a paskudn� ran�. Krople ciemnej krwi zbiera�y si� wok� dziury w ramieniu i sp�ywa�y do �okcia. Dotkn�a z drugiej strony i skrzywi�a si�, gdy palce natrafi�y na otw�r wylotowy. R�ka by�a zdr�twia�a od rany w d� i t�tni�a b�lem od rany w g�r�.

Charlotte z�bami zdar�a opakowanie z rolki banda�u i owin�a go sobie wok� ramienia, jeszcze raz i jeszcze, a potem objecha�a si� rolk� za szyj� i pod drugim ramieniem, �eby banda� si� nie zsun��. Na koniec zn�w par� razy owin�a ran�. Zapomnia�a o wacie i opatrunku, ale nie mia�a ochoty zaczyna� od nowa. Je�li chodzi o opatrunki, to by�a �enada. Wszystko, czego si� nauczy�a na szkoleniu podstawowym przepad�o w momencie, gdy nawi�za�a si� walka. Zosta�y tylko odruchy i impulsy. Charlotte zamkn�a skrzyni�, zauwa�y�a krew na wieku i zda�a sobie spraw�, �e je�li ma wyj�� z tego ca�o, musi zacz�� trze�wo my�le�. Unios�a pokryw�, wydoby�a ze �rodka kolejn� rolk� gazy i posprz�ta�a po sobie, a potem posz�a spojrze� na zewn�trzne drzwi windy.

By�y ca�e we krwi. Wr�ci�a po buteleczk� spirytusu i wielki pojemnik przemys�owego detergentu, wzi�a jeszcze troch� gazy, wszystko po�ciera�a. Nie spieszy�a si�. Nie mog�a sobie pozwoli� na fuszerk�.

Zwitek poplamionych tkanin pow�drowa� z powrotem do pojemnika. Zatrzasn�a pokryw�. Zadowolona ze stanu czysto�ci pod�ogi, pop�dzi�a do koszar�w. Jej pos�anie stanowi�o oczywisty znak czyjej� obecno�ci. Pozosta�e materace by�y nagie. Musia�a to naprawi�, ale najpierw rozebra�a si�, wzi�a sobie drugi kombinezon i posz�a do �azienki. Op�ukawszy r�ce i twarz oraz krwawe plamy na szyi i mi�dzy piersiami, wyczy�ci�a umywalk� i si� przebra�a. Czerwony uniform pow�drowa� do szafki przy ��ku. Je�li tam zajrz�, b�dzie po niej.

Zdj�a z ��ka po�ciel i poduszk�, wyg�adzi�a materac. Wr�ci�a do magazynu, gdzie otworzy�a niskie drzwi windy dla dron�w i tam wrzuci�a swoje rzeczy. Przesz�a si� mi�dzy p�kami, gromadz�c wod� i racje �ywno�ciowe, kt�re r�wnie� schowa�a do windy. I jeszcze ma�� apteczk�. W pojemniku z akcesoriami do pierwszej pomocy znalaz�a mikrofon, kt�ry musia� jej wypa��, kiedy si�ga�a po banda�. Wzi�a go i dwie latarki, i zapasowe baterie, kt�re te� zabra�a do windy. To by�o ostatnie miejsce, gdzie ktokolwiek by zajrza�. Drzwi by�y praktycznie niewidoczne, chyba �e cz�owiek wiedzia�, czego szuka. Si�ga�y zaledwie do kolan i mia�y ten sam kolor co �ciana.

Zastanowi�a si�, czy nie wpe�zn�� tam od razu. Musia�a tylko przeczeka� pierwsze staranne przeszukanie pi�tra. Z pewno�ci� skupi� si� na rega�ach i stertach zapas�w, a gdy niczego nie znajd�, odejd� w inne odludne miejsca, gdzie mog�aby si� ukrywa�. Ale przecie� mia�a radio i mikrofon, kt�ry z tak wielkim trudem zdoby�a. Zosta�o jeszcze par� godzin, m�wi�a sobie. To nie jest pierwsze miejsce, do kt�rego zajrz�. Z pewno�ci� mia�a kilka godzin.

Cho� kr�ci�o jej si� w g�owie z niewyspania i utraty krwi, pomaszerowa�a do sali sterowania i �ci�gn�a foli� z radia. Poklepa�a si� po piersi, ale przecie� zmieni�a kombinezon. Zreszt�, �rubokr�t zosta� na dole. Znalaz�a na stole inny i odkr�ci�a boczny panel urz�dzenia. P�ytka, co do kt�rej nie mia�a pewno�ci na szcz�cie by�a zamontowana. Wystarczy�o podpi�� wtyczk�. Nie zawraca�a sobie g�owy przykr�caniem mikrofonu ani zamykaniem obudowy.

Przemkn�a wzrokiem po gniazdach p�ytki steruj�cej. Przypomina�a ona p�yt� g��wn� komputera, elementy wk�ada�o si� podobnie, ale Charlotte nie by�a elektrykiem. Nie mia�a poj�cia, czy czego� nie brakowa�o. A za nic na �wiecie nie posz�aby po kolejne cz�ci. Odpali�a urz�dzenie i wybra�a kana� oznaczony numerem osiemna�cie.

Czeka�a.

Regulowa�a blokad� szum�w, a� z g�o�nika pop�yn�y zak��cenia, a wi�c radio dzia�a�o. Po prostu nikt na tym kanale nie nadawa�. Gdy wcisn�a przycisk mikrofonu, trzaski usta�y, co dobrze wr�y�o. Pomimo zm�czenia, b�lu i obaw o siebie i brata, Charlotte zdoby�a si� na u�miech. S�yszane przez g�o�niki klikni�cie mikrofonu stanowi�o jej ma�e zwyci�stwo.

��Czy kto� mnie s�yszy?�� zapyta�a. Opar�a �okie� o biurko, a drug�, bezu�yteczn� r�k� zwiesi�a bezw�adnie wzd�u� cia�a. Spr�bowa�a znowu.�� Czy kto� nadaje na tym kanale? Prosz�, niech kto� odpowie.

Szum. To jeszcze o niczym nie przes�dza�o. Charlotte z �atwo�ci� wyobrazi�a sobie radiostacje w odleg�ym silosie, przy kt�rych garbili si� martwi operatorzy. Donny opowiada� jej o tym, jak kiedy� zamkn�� silos naci�ni�ciem guzika. Przyszed� do niej w �rodku nocy z blaskiem w oczach i opowiedzia� jej o tym. A teraz ten drugi silos by� martwy. Albo jej radio nie nadawa�o.

Nie my�la�a trze�wo. Nale�a�o przeprowadzi� test zanim zacznie si� przeskakiwa� do konkluzji. Si�gn�a do pokr�t�a; na my�l od razu przyszed� jej inny silos, kt�ry wraz z bratem nieraz pods�uchiwa�a, s�siedni silos z garstk� ocala�ych, kt�rzy lubili gaw�dzi� o niczym i bawi� si� w chowanego z u�yciem radia. Je�li jej pami�� nie myli�a, pani burmistrz osiemnastki ju� wcze�niej jakim� sposobem nadawa�a na tej cz�stotliwo�ci. Zapominaj�c o p�nej godzinie, Charlotte nastawi�a pokr�t�o na numer 17, �eby przetestowa� mikrofon i sprawdzi�, czy kto� odpowie. Z przyzwyczajenia u�y�a swojego starego znaku wywo�awczego z Si� Powietrznych:

��Halo. Halo. Tu charlie dwa-cztery. Czy kto� mnie s�yszy?

Przez chwil� s�ucha�a zak��ce�, a potem, kiedy ju� mia�a prze��czy� si� na inny kana�, z trzask�w wybi� si� czyj� g�os, dr��cy i odleg�y:

��Tak. Halo? S�yszysz nas?

Charlotte zn�w �cisn�a mikrofon. B�l w barku momentalnie znikn�� � obcy g�os zadzia�a� jak zastrzyk adrenaliny.

��S�ysz� was. Tak. Dobrze mnie s�ycha�?

��Co si� tam, do cholery, dzieje? Nie mo�emy przej��. Tunel� rumowisko go blokuje. Nikt nie odpowiada. Jeste�my tu uwi�zieni.

Charlotte pr�bowa�a si� w tym po�apa�. Upewni�a si�, �e nie pomyli�a cz�stotliwo�ci.

��Zwolnij � powiedzia�a i zgodnie z w�asn� rad� wzi�a g��boki oddech.�� Gdzie jeste�cie? Co si� dzieje?

��To ty, Shirly? Utkn�li�my tutaj, w tym� drugim miejscu. Wszystko jest zardzewia�e. Ludzie panikuj�. Musicie nas st�d wydosta�.

Charlotte nie wiedzia�a, czy powinna odpowiedzie�, a mo�e po prostu wy��czy� radio i spr�bowa� p�niej. Mia�a wra�enie, �e wci�a si� w �rodek rozmowy i wprowadzi�a w b��d jedn� ze stron. Pojawi� si� kolejny g�os, kt�ry potwierdzi� jej teori�:

��To nie Shirly � powiedzia� kobiecy g�os.�� Shirly nie �yje.

Charlotte zwi�kszy�a g�o�no��. Nas�uchiwa�a uwa�nie. Na chwil� zapomnia�a o d�gni�tym przez ni� m�czy�nie, kt�ry umiera� na korytarzu na dole i o ranie w r�ce. Zapomnia�a o tych, kt�rzy z pewno�ci� szli po ni�, szukali jej. Przys�uchiwa�a si� z uwag� tej rozmowie na kanale siedemnastym i temu g�osowi, kt�ry wyda� jej si� znajomy.

��Kto m�wi?�� zapyta� pierwszy g�os, m�czyzna.

Zaleg�a cisza. Charlotte nie wiedzia�a, do kogo skierowane by�o pytanie i kto powinien odpowiedzie�. Odsun�a usta od mikrofonu. Odpowiedzia� kto� inny.

��M�wi Juliette.

G�os mia�a znu�ony, oddycha�a z trudem.

��Jules? Gdzie jeste�? Co to znaczy, �e Shirly nie �yje?

Kolejna seria trzask�w. Kolejna straszliwa pauza.

��To znaczy, �e oni wszyscy nie �yj� � powiedzia�a.�� I my te�.

Zak��cenia

��Zabi�am nas wszystkich.

Silos 17

Jullette pod��y�a za raphem przez wn�trze kopacza, do tunelu. Szli, przest�puj�c nad stertami kamieni i umykaj�c przed osypuj�cymi si� z obu stron skalami. Widzieli upuszczone przez ludzi ubrania, pojedynczego buta, czyj� na wp� zasypany gruzem koc. Znale�li porzucon� manierk�. Raph podni�s� j� i u�miechn�� si�, gdy w �rodku zachlupa�a woda.

W g��bi tunelu p�omienie oblewa�y ska�y pomara�czem i czerwieni�, ods�aniaj�c surowe mi�so ziemi. Przej�cie zagradza�o �wie�e rumowisko powsta�e po zawaleniu si� stropu, rezultat po�wi�cenia Shirly. Juliette wyobrazi�a sobie przyjaci�k� po drugiej stronie osuwiska. Widzia�a Shirly le��c� bezw�adnie w pomieszczeniu sterowania � uduszon�, zatrut� lub zwyczajnie zdezintegrowan� przez powietrze z zewn�trz. Obraz zmar�ej przyjaci�ki do��czy� do wizerunku Lukasa w jego mieszkanku pod serwerami, gdzie spocz�� z martw�, bezw�adn� d�oni� na milcz�cej radiostacji.

Radio Juliette r�wnie� zamilk�o. W �rodku nocy kto� z g�ry nadawa� przez chwil�, budz�c j�. Uci�a rozmow� s�owami, �e wszyscy nie �yj�. Nast�pnie postanowi�a skontaktowa� si� z Lukasem. Pr�bowa�a raz po raz, ale s�uchanie radiowego szumu sprawia�o jej zbyt wiele b�lu. Wyczerpywa�o zar�wno j�, jak i bateri�, wi�c w ko�cu wy��czy�a urz�dzenie. Przez kr�tk� chwil� rozwa�a�a pomys�, aby przej�� na kana� pierwszy i wydrze� si� na tego skurwiela, kt�ry j� zdradzi�, ale nie chcia�a, �eby wiedzieli, �e ktokolwiek z jej ludzi przetrwa�, �e zosta� im kto� jeszcze do zabicia.

Juliette waha�a si� mi�dzy gniewem za wyrz�dzone z�o i �a�ob� po tych, kt�rych w�r�d nich zabrak�o. Wsparta o ojca, pod��a�a za Raphem i Bobbym w kierunku odg�os�w kopania: szcz�kni��, trzask�w i pokrzykiwa�. Musia�a kupi� sobie troch� czasu i ocali� to, co jej zosta�o. Jej m�zg pracowa� jakby w trybie rezerwowym, a cia�o by�o odr�twia�e, potyka�a si�. Wiedzia�a jedno � ponowne po��czenie dw�ch silos�w w jeden oznacza�o �mier�. Widzia�a opadaj�c� w d� klatki schodowej bia�� mg�� i wiedzia�a, �e to nie jaki� nieszkodliwy gaz, widzia�a przecie�, co zosta�o z uszczelki i ta�my grzewczej. Oto jak zatruwano zewn�trzne powietrze. Oto jak zabijano �wiaty.

��Uwaga na stopy!�� burkn�� kto�. Min�� ich g�rnik, kt�ry toczy� przed sob� taczk� pe�n� kamieni. Pod�o�e si� wznosi�o, sufit wisia� coraz ni�ej. Juliette rozpozna�a dobiegaj�cy z przodu g�os Courtnee. I Dawsona. Z miejsca zawa�u odwo�ono sterty urobku; post�py by�y widoczne. Juliette poczu�a si� rozdarta pomi�dzy potrzeb� ostrze�enia Courtnee oraz pragnieniem, by rzuci� si� do pracy i kopa� r�kami, �ami�c sobie paznokcie, �eby dr��y� w kierunku tego, co tam si� sta�o � i pal licho �mier�.

��Dobra, oczy��my g�r� zanim zaczniemy dalej kopa�. I czemu to tak d�ugo trwa, gdzie ten m�ot pneumatyczny? Mo�e we�my hydraulik� z tamtego generatora? To, �e jest ciemno nie znaczy, �e nie widz� jak si� opieprzacie, szumowiny jedne�

Courtnee zamilk�a na widok Juliette. Jej twarz st�a�a, zacisn�y si� wargi. Juliette czu�a, �e przyjaci�ka waha si� mi�dzy spoliczkowaniem a przytuleniem jej. Zabola�o j�, �e nie zrobi�a �adnej z tych rzeczy.

��Ju� wsta�a� � powiedzia�a Courtnee.

Juliette odwr�ci�a wzrok i przyjrza�a si� stercie kamieni. Sadza wirowa�a w powietrzu, wznosz�c si� znad dieslowych palnik�w. Sprawia�y one, �e ch�odne powietrze g��bin ziemi wydawa�o si� suche i rzadkie, a Juliette zacz�a martwi� si� o spalane przez nie tlen. Nie wiedzia�a, czy nieliczne farmy silosu siedemnastego podo�aj� wyzwaniu. A co ze wszystkimi nowymi p�ucami � setkami par � kt�re r�wnie� wysysa�y st�d tlen?

��Musimy o tym pogada� � powiedzia�a Juliette, wskazuj�c na rumowisko.

��Mo�emy pogada� o tym, co si� do cholery sta�o, kiedy ju� przekopiemy si� do domu. Gdyby� zechcia�a chwyci� za �opat�

��Te ska�y to jedyne, co nas trzyma przy �yciu � powiedzia�a Juliette.

Kilku spo�r�d kopi�cych zamar�o na widok Juliette. Courtnee warkn�a, �eby wracali do pracy, pos�uchali. Juliette nie wiedzia�a, jak jej to delikatnie przekaza�. W og�le nie wiedzia�a, jak to przekaza�.

��Nie mam poj�cia, do czego zmierzasz��� zacz�a Courtnee.

��Shirly zawali�a strop i uratowa�a nas. Je�li si� przekopiecie, zginiemy. Jestem tego pewna.

��Shirly�?

��Nasz dom by� zatruty, Court. Nie potrafi� tego wyja�ni�, ale to prawda. Ludzie na g�rnych pi�trach umierali. S�ysza�am Petera i��� Z�apa�a oddech.�� I Luke�a. Peter widzia� zewn�trze. Zewn�trze. Drzwi by�y otwarte, a ludzie umierali. A Luke��� Juliette przygryz�a warg�, a� od b�lu rozja�ni�o jej si� w g�owie.�� Od razu pomy�la�am, �e trzeba tu wszystkich zabra�, bo wiedzia�am, �e tutaj jest bezpiecznie�

Courtnee za�mia�a jej si� w twarz.

��Bezpiecznie? My�lisz, �e tutaj�?�� Zrobi�a krok w kierunku Juliette. Teraz ju� nikt nie kopa�. Ojciec Juliette po�o�y� c�rce d�o� na ramieniu i spr�bowa� j� odci�gn��, ale ona si� nie cofn�a.

��My�lisz, �e tutaj jest bezpiecznie?�� sykn�a Courtnee.�� Gdzie my, psiakrew, jeste�my? Tam dalej jest pomieszczenie, kt�re kurewsko przypomina nasz� sal� generatora, tyle �e to zardzewia�a kupa z�omu. My�lisz, �e te maszyny jeszcze kiedy� p�jd� w ruch? Jak my�lisz, ile zosta�o nam tu powietrza? Ile paliwa? A co z jedzeniem i wod�? Daj� nam g�ra par� dni, je�li nie wr�cimy do domu. Par� dni kopania bez wytchnienia, g��wnie r�kami. Masz w og�le poj�cie co zrobi�a�, sprowadzaj�c nas tutaj?

Juliette wytrzyma�a atak. Przyj�a go z otwartymi ramionami. Najch�tniej sama dorzuci�aby jeszcze co� od siebie.

��Ja to zrobi�am � powiedzia�a. Odsun�a si� od ojca i zwr�ci�a twarz� do kopi�cych, kt�rych doskonale zna�a. Odwr�ci�a si� i krzykn�a w ciemn� otch�a�, z kt�rej przysz�a.�� Ja to zrobi�am!�� krzykn�a na ca�e gard�o, posy�aj�c swoje s�owa ku skazanym na zag�ad� ludziom. I znowu zawo�a�a.�� Ja to zrobi�am!�� Gard�o pali�o j� od sadzy i bolesnego wyznania, jej pier� zdawa�a si� p�ka� z rozpaczy, ods�aniaj�c surowe mi�so. Znowu poczu�a na ramieniu d�o� ojca. Kiedy echo jej wybuchu ucich�o, da�y si� s�ysze� tylko trzaski i szepty otwartych p�omieni.

��To moja wina � powiedzia�a, kiwaj�c g�ow�. � W og�le nie powinni�my byli tu przychodzi�. Nie powinni�my. Mo�e to przez m�j podkop nas zatruli albo przez moje wyj�cie poza silos, ale tutejsze powietrze jest czyste. Obieca�am wam wszystkim, �e to miejsce istnieje i �e powietrze nie jest truj�ce. A teraz m�wi� wam, z tak� sam� pewno�ci�, �e nasz dom przepad�. Jest zatruty. Otwarty na zewn�trze. Wszyscy, kt�rzy zostali��� Spr�bowa�a nabra� tchu. W sercu czu�a pustk�, w �o��dku supe�. Znowu podtrzyma� j� ojciec.�� Tak, to moja wina. To ja ich sprowokowa�am. To dlatego cz�owiek, kt�ry to zrobi��

��Cz�owiek?�� zapyta�a Courtnee.

Juliette zlustrowa�a swoich dawnych przyjaci�, m�czyzn i kobiety, z kt�rymi przez lata pracowa�a rami� w rami�.

��Tak, cz�owiek. Z jednego z silos�w. Istnieje pi��dziesi�t silos�w takich jak nasz�

��Tak nam m�wi�a� � przerwa� burkliwie jeden z kopi�cych.�� Tak m�wi� mapy.

Juliette odszuka�a go wzrokiem. By� to Fitz, nafciarz i by�y mechanik.

��A nie wierzysz mi, Fitz? Teraz jeste� przekonany, �e w ca�ym wszech�wiecie istniej� tylko dwa silosy i akurat znalaz�y si� tak blisko siebie? �e pozosta�a cz�� mapy to k�amstwo? M�wi� wam, sta�am na wzg�rzu i widzia�am je na w�asne oczy. Podczas gdy my tkwimy tutaj dusz�c si� spalinami, dziesi�tki tysi�cy ludzi �yj� sobie jakby nigdy nic, tak jak my kiedy��

��I my�lisz, �e powinni�my si� do nich przekopa�?

Juliette nie bra�a tej mo�liwo�ci pod uwag�.

��Mo�e � odpar�a.�� Mo�liwe, �e to okaza�oby si� dla nas jedynym ratunkiem. Ale najpierw musimy si� dowiedzie�, kto tam mieszka i czy tam jest bezpiecznie. Mo�emy natkn�� si� na silos zrujnowany tak jak nasz. Albo pusty jak ten. Albo pe�en ludzi, kt�rzy nie uciesz� si� na nasz widok. Tamtejsze powietrze mo�e okaza� si� toksyczne. Ale mog� wam powiedzie� jedno: istniej� inni.

Jeden z kopi�cych zsun�� si� z rumowiska, �eby do��czy� do rozmowy.

��A co je�li po drugiej stronie tej sterty g�az�w wszystko jest w porz�dku? Czy to nie ty zawsze pali�a� si�, �eby zajrze� i sprawdzi�?

Juliette przyj�a ten cios.

��Je�li wszystko jest u nich w porz�dku, wtedy przyjd� po nas. Us�yszymy ich. Gor�co pragn�, �eby tak si� sta�o. Bardzo chcia�abym si� myli�. Ale si� nie myl�. � Zlustrowa�a ich ciemne twarze.�� M�wi� wam, �e za tymi ska�ami czeka nas tylko �mier�. My�licie, �e nie chc� mie� nadziei? Straci�am� wszyscy stracili�my bliskich. S�ysza�am jak ludzie, kt�rych kocha�am wydawali ostatnie tchnienie, a wy s�dzicie, �e nie chc� tam p�j�� i si� przekona�? I pogrzeba� ich jak nale�y?�� Otar�a �zy.�� Ani mi si� wa�cie my�le�, �e nie kusi mnie, �eby chwyci� �opat� i pracowa� przez trzy zmiany, a� si� przekopiemy. Ale ja wiem, �e w ten spos�b urz�dzi�abym pogrzeb ocala�ym. Przerzucaliby�my ziemi� i kamienie do w�asnego grobu.

Nikt si� nie odezwa�. Gdzie� w p�mroku grawitacja wygra�a zmagania z materi� i par� lu�nych kamyk�w z grzechotem osun�o im si� pod stopy.

��Wi�c co mamy robi�? � zapyta� Fitz. Courtnee g�o�no wci�gn�a powietrze, wyra�nie poirytowana na my�l, �e ktokolwiek m�g�by jeszcze s�ucha� rad Juliette.

��Potrzebujemy dnia albo dw�ch, �eby ustali�, co si� sta�o. Jak m�wi�am, istnieje wiele �wiat�w takich jak nasz. Nie wiem, co si� w nich znajduje, ale wiem, �e mieszka�cy jednego z nich uwa�aj� si� za szef�w. Grozili nam ju� wcze�niej, m�wili, �e mog� nas zabi� jednym wci�ni�ciem guzika i podejrzewam, �e to w�a�nie zrobili. Jestem przekonana, �e to samo zrobili r�wnie� z tym �wiatem.�� Wskaza�a na tunel prowadz�cy do silosu siedemnastego.�� Tak, przyznaj�, mo�liwe, �e to z powodu moich gr�b albo dlatego, �e wysz�am na zewn�trz w poszukiwaniu odpowiedzi. Mo�ecie mnie za te grzechy wys�a� na czyszczenie. Z ch�ci� p�jd�. Wyjd� na czyszczenie i umr� na waszych oczach. Ale najpierw pozw�lcie, �e powiem to, co wiem. Silos, w kt�rym przebywamy zaleje woda. Nawet w tej chwili powoli si� ni� nape�nia. Musimy uruchomi� pompy, �eby go osusza�y. Nie mo�emy dopu�ci� do tego, �eby wysch�y farmy i zgas�y lampy, musimy zadba� o to, �eby mie� czym oddycha�. � Wskaza�a na zamocowany w �cianie palnik.�� Marnujemy mn�stwo powietrza.

��A sk�d niby we�miemy pr�d? Ja jako pierwsza wysz�am z tunelu. To sterta rdzy!

��Na trzydziestych jest zasilanie � powiedzia�a.�� Czysta energia. Zasila pompy i lampy na farmach. Ale nie powinni�my na niej polega�. Przywie�li�my ze sob� w�asne �r�d�o zasilania�

��Generator zapasowy � odezwa� si� kto�.

Juliette kiwn�a g�ow�, zadowolona, �e s�uchali. Przynajmniej przestali kopa�.

��Wezm� na swoje barki ci�ar tego, co zrobi�am � powiedzia�a Juliette, a p�omienie rozmy�y si� za warstewk� �ez.�� Ale to kto� inny sprowadzi� na nas zag�ad�. Wiem, kto to by�. Rozmawia�am z nim. Musimy przetrwa� na tyle d�ugo, by on i jego ludzie zap�acili�

��Zemsta � przerwa�a Courtnee ostrym szeptem.�� Po tym, jak wielu zgin�o, pr�buj�c si� zem�ci� po twoim czyszczeniu�

��Nie, nie zemsta. Przeciwdzia�anie.�� Juliette patrzy�a przez chwil� w ciemny tunel.�� M�j przyjaciel Solo pami�ta, jak ten �wiat� jego �wiat� zosta� zniszczony. Nie sprawili tego bogowie, tylko ludzie. Ludzie na tyle nieodlegli, �e da si� z nimi rozmawia� przez radio. Istniej� inne �wiaty, a tamci trzymaj� palce nad ich przyciskami. Wyobra�cie sobie, co by by�o, gdyby kto� przed nami wzi�� sprawy w swoje r�ce. �yliby�my sobie spokojnie bez �wiadomo�ci, �e zagro�enie w og�le istnia�o. Nasi bliscy wci�� by �yli.�� Odwr�ci�a si� z powrotem do Courtnee i pozosta�ych.�� Nie powinni�my si� m�ci� za to, co zrobili. Nie. Powinni�my dorwa� ich za to, do czego s� zdolni. Zanim zrobi� to ponownie.

Spojrza�a starej przyjaci�ce w oczy w poszukiwaniu zrozumienia i akceptacji. Courtnee jednak odwr�ci�a si� do niej plecami. Odwr�ci�a si� od Juliette i zmierzy�a wzrokiem stert� ska�, kt�rych pr�bowali si� pozby�. Min�a d�uga chwila, dym wype�nia� powietrze, pomara�czowe p�omienie szepta�y.

��Fitz, we� ten palnik � rozkaza�a Courtnee. Stary nafciarz waha� si� przez moment, ale us�ucha�. � Zga� to dra�stwo � poleci�a; brzmia�a jakby brzydzi�a si� sob�. � Marnujemy powietrze.

Elise s�ysza�a w dole g�osy, kt�re nios�y si� po klatce schodowej. W jej domu byli nieznajomi. Obcy. Kiedy ona i bli�niaki byli niegrzeczni, Rickson straszy� ich opowie�ciami o nieznajomych, od kt�rych odechciewa�o si� opuszcza� ich dom za farmami. Dawno temu, m�wi� Rickson, ka�dy obcy pr�bowa� ci� zabi� i zabra� twoje rzeczy. Nawet tym, kt�rzy ci� znali nie wolno by�o ufa�. Tak opowiada� Rickson p�no w nocy, kiedy klikaj�ce czasomierze sprawia�y, �e �wiat�a nagle gas�y.

Rickson wiele razy opowiada� im histori� o tym, �e urodzi� si�, bo dwoje ludzi by�o zakochanych � cokolwiek to znaczy�o � a jego ojciec wyci�� zatrut� pigu�k� z biodra jego mamy, i �e to st�d bior� si� dzieci. Ale nie zawsze by�o tak, �e rodzice si� zakochali. Czasem bywali to obcy ludzie � m�wi� � kt�rzy przychodzili i brali, co chcieli. W tych zamierzch�ych czasach byli to m�czy�ni i cz�sto chcieli, �eby kobiety rodzi�y im dzieci, tak wi�c wycinali im z cia�a zatrute pigu�ki i kobiety rodzi�y dzieci.

Elise nie mia�a w biodrze zatrutej pigu�ki. Jeszcze nie. Hannah m�wi�a, �e one wyrastaj� p�no, jak z�by m�dro�ci, i dlatego wa�ne jest, �eby mie� dzieci jak najwcze�niej. Rickson m�wi�, �e to nieprawda, �e je�li kto� si� urodzi� bez pigu�ki to nigdy nie b�dzie jej mie�, a Elise nie wiedzia�a ju�, w co ma wierzy�. Przystan�a na schodach i pomaca�a si� po boku, sprawdzi�a, czy nie czu� guzka. Ze skupieniem dotkn�a j�zykiem luki po mleczaku i wyczu�a co� twardego pod dzi�s�em. Chcia�o jej si� p�aka� na my�l, �e jej cia�o potrafi�o bez pytania zrobi� co� g�upiego, na przyk�ad wyhodowa� sobie z�by albo pigu�ki. Zawo�a�a Pieska, kt�ry znowu jej si� wyrwa� i pomkn�� na g�r�, znikaj�c jej z oczu. Piesek by� taki niesforny. Elise zacz�a si� zastanawia�, czy da si� w og�le trzyma� szczeniaczka, a mo�e one zawsze ucieka�y. Mimo to si� nie rozp�aka�a. Chwyci�a za por�cz i zrobi�a krok w g�r�, a potem kolejny. Nie chcia�a mie� dzieci. Chcia�a tylko, �eby Piesek z ni� zosta�, a wtedy jej cia�o niech sobie robi co chce.

Wyprzedzi� j� m�czyzna � to nie by� Solo. Solo kaza� jej trzyma� si� blisko. �Powiedz to Pieskowi� � odpar�a, gdy j� dogoni�. Op�aca�o si� mie� w zanadrzu takie wym�wki. Jak pestki dyni w kieszeni. M�czyzna, kt�ry j� wyprzedzi� obejrza� si� przez rami�. By� nieznajomy, ale chyba nie chcia� zabra� jej rzeczy. Ju� jakie� mia�, trzyma� zw�j czarno-��tych przewod�w, kt�re dynda�y si� z sufitu na farmach. Rickson m�wi�, �eby ich nigdy nie dotyka�. Mo�e ten cz�owiek nie zna� zasad. Dziwacznie by�o widzie� w swoim domu ludzi, kt�rych nie zna�a, ale Rickson czasami k�ama� albo si� myli�, wi�c mo�e k�ama� albo si� myli� opowiadaj�c swoje straszne opowie�ci i mo�e to Solo mia� racj�. Mo�e ci obcy to nic z�ego. Wi�cej os�b do pomocy, wi�cej r�k do napraw i kopania w ziemi rowk�w nawadniaj�cych, �eby wszystkie ro�liny mog�y si� porz�dnie napi�. Wi�cej ludzi takich jak Juliette, kt�rzy przychodzili i ulepszali ich dom, zabierali ich do miejsca, gdzie �wiat�a pali�y si� ca�y czas i gdzie da�o si� zagrza� wod� na k�piel. Dobrzy nieznajomi.

Na spirali schod�w pojawi� si� kolejny m�czyzna, tupi�c g�o�no. D�wiga� worek, z kt�rego wystawa�y zielone li�cie i za kt�rym ci�gn�� si� zapach dojrza�ych pomidor�w i jag�d. Elise przystan�a i odprowadzi�a go wzrokiem. S�ysza�a w g�owie g�os Hanny: To za du�o, nie wolno tyle zrywa� na raz. Za du�o. Kolejne zasady, kt�rych nikt nie zna�. Mo�liwe, �e Elise b�dzie musia�a ich nauczy�. Mia�a ksi��k�, kt�ra mog�a nauczy� ludzi jak �owi� ryby i tropi� zwierzyn�. Jednak zaraz potem przypomnia�a sobie, �e ryb ju� nie by�o. I nie potrafi�a wytropi� nawet jednego szczeniaczka.

Na my�l o rybach zrobi�a si� g�odna. Mia�a wielk� ochot� natychmiast co� zje�� i to jak najwi�cej. Zanim jedzenie si� sko�czy. Tego rodzaju g��d czu�a czasem, kiedy bli�niaki jad�y. Nawet je�li nie by�a g�odna, te� chcia�a troch�. Chcia�a mn�stwo. Zanim zabraknie.

Drepta�a w g�r�, stopie� za stopniem, a obci��ona albumem torba obija�a jej si� o udo. Elise �a�owa�a, �e nie zosta�a z pozosta�ymi i �e Piesek nie m�g� usiedzie� w miejscu.

��Hej, ty.

M�czyzna na najbli�szym pode�cie spogl�da� na ni� zza barierki. Mia� czarn� brod�, ale bardziej zadban� ni� u Solo. Elise przystan�a na moment, a potem ruszy�a dalej. M�czyzna i platforma znikn�li jej na chwil� z oczu. Gdy dotar�a do podestu schod�w, czeka� na ni�.

��Oddzieli�a� si� od stada?�� zapyta� m�czyzna.

Elise przechyli�a g�ow� w bok.

��Nie mog�abym by� w stadzie � powiedzia�a.

M�czyzna o ciemnej brodzie i jasnych oczach zmierzy� j� wzrokiem. Mia� na sobie br�zowy kombinezon. Rickson te� taki mia� i czasem go nosi�. Ch�opak z bazaru by� podobnie ubrany.

��A to czemu?�� zapyta�.

��Nie jestem owc� � odpar�a Elise.�� To owce zbieraj� si� w stada, a ich ju� nie ma.

��Co to jest owca?�� zapyta� m�czyzna. A jego jasne oczy b�ysn�y jeszcze ja�niej.�� Widzia�em ci�. Nale�ysz do dzieciak�w, kt�re tu mieszka�y, prawda?

Elise kiwn�a g�ow�.

��Mo�esz przy��czy� si� do naszego stada. Stado to zgromadzenie ludzi. Cz�onk�w ko�cio�a. Chodzisz do ko�cio�a?

Elise pokr�ci�a g�ow�. Po�o�y�a r�k� na swoim albumie, w kt�rym by�a strona o owcach, o tym, jak je hodowa� i o nie dba�. Ksi��ka m�wi�a co innego ni� ten cz�owiek. W �o��dku poczu�a pustk�. Zastanawia�a si�, komu zaufa�. Przychyla�a si� raczej ku ksi��ce, kt�ra w wielu sprawach okaza�a si� prawdziwa.

��Chcesz wej�� do �rodka?�� M�czyzna zamaszystym gestem wskaza� na drzwi. Elise zajrza�a do ciemnego wn�trza.�� Jeste� g�odna?

Elise pokiwa�a g�ow�.

��Zbieramy jedzenie. Znale�li�my ko�ci�. Pozostali wkr�tce wr�c� z farm. Masz ochot� wej�� i co� zje�� albo si� napi�? Zebra�em tyle, ile da�em rad� unie��. Podziel� si� z tob�. � Po�o�y� jej d�o� na ramieniu, a Elise przyjrza�a si� jego przedramieniu, kt�re pokrywa�y g�ste, ciemne w�oski jak u Solo, ale nie u Ricksona. Zaburcza�o jej w brzuchu, a farmy wyda�y si� nagle strasznie odleg�e.

��Musz� znale�� Pieska � powiedzia�a, a jej g�os zabrzmia� nikle w przepastnej klatce schodowej, niczym male�ki ob�oczek pary w ch�odnym powietrzu.

��Znajdziemy twojego pieska � obieca� m�czyzna.�� Wejd� do �rodka. Bardzo bym chcia�, �eby� mi opowiedzia�a o swoim �wiecie. To prawdziwy cud. A czy wiesz, �e i ty jeste� cudem? Bo jeste�.

Elise wcale nie wiedzia�a. Nie czyta�a o tym w �adnej z ksi��ek, z kt�rych posk�ada�a sw�j album. Z drugiej strony, omin�a wiele stron. Zaburcza�o jej w brzuchu. Jej brzuch do niej m�wi�, wi�c ruszy�a za tym m�czyzn� z ciemn� brod� przez ciemny korytarz. Z przodu dobiega�y g�osy, koj�ca i cicha mieszanka nucenia i szept�w, a Elise zastanowi�a si�, czy tak w�a�nie brzmi stado.

Silos 1

Wraz ze �niadaniem zjawi�o si� towarzystwo. Poprzedniego dnia zostawili Donalda samego sobie i nie podali mu posi�ku. Podejrzewa�, �e to jaka� technika przes�ucha�. Tak samo jak ha�a�liwy stukot but�w za drzwiami w samym �rodku nocy. Nie dawali mu spa�. Robili wszystko, �eby rozregulowa� jego zegar biologiczny, wytr�ci� go z r�wnowagi i doprowadzi� do ob��du. A mo�e wtedy by� dzie�, a teraz by�a noc i wcale go nie g�odzili. Ci�ko powiedzie�. Straci� poczucie czasu. Jasny kr�g na �cianie i wystaj�cy z tynku haczyk znaczy�y miejsce, gdzie kiedy� wisia� zegar.

Razem z Thurmanem i �niadaniem przysz�o dw�ch m�czyzn w kombinezonach Ochrony. Donald spa� w ubraniu. Wci�gn�� nogi na ��ko, gdy trzej m�czy�ni wepchn�li si� do jego ciasnej celi. Dw�ch funkcjonariuszy Ochrony przygl�da�o mu si� podejrzliwie. Thurman wr�czy� mu tac� � talerz jajecznicy, herbatnik, woda i sok. Donald niemal zwija� si� z b�lu, ale i kona� z g�odu. Nie dali mu sztu�c�w, wi�c zacz�� je�� jajka r�kami. Gor�ce jedzenie dobrze robi�o na obola�e �ebra.

��Sprawd� panele sufitowe � powiedzia� jeden z nich. Donald go pozna�. Brevard. By� szefem Ochrony prawie tak d�ugo, jak trwa�a zmiana Donalda. Zdawa� sobie spraw�, �e Brevard nie jest jego przyjacielem.

Drugi m�czyzna by� m�odszy. Donald go nie pami�ta�. Zwykle przesiadywa� do p�na i stroni� od ludzi, wi�c str�a nocnego zna� lepiej ni� tych tutaj. M�ody funkcjonariusz wdrapa� si� na przyspawan� do �ciany kom�dk� i uni�s� panel sufitowy. Wzi�� przypi�t� do paska latark� i po�wieci� we wszystkie strony. Donald dobrze wiedzia�, co m�czyzna tam widzia�. Sam ju� dawno tam zajrza�.

��Zablokowane � powiedzia� m�ody funkcjonariusz.

��Na pewno?

��To nie on � stwierdzi� Thurman. Przez ca�y czas nie spuszcza� Donalda z oczu. Zamaszystym gestem omi�t� pok�j.�� Tam by�o pe�no krwi. By�by ni� schlapany.

��Chyba �e gdzie� si� umy� i przebra�.

Thurman zmarszczy� brwi na ten pomys�. Stan�� par� krok�w od Donalda, kt�ry nagle przesta� by� g�odny.

��Kto to by�? � zapyta� Thurman.

��Ale gdzie?

��Nie udawaj kretyna. Zaatakowano jednego z moich ludzi, a tej samej nocy kto� w stroju technika z sekcji reaktora przeszed� przez bramk� ochrony na tym pi�trze. Szed� tym korytarzem. Zgaduj�, �e szuka� ciebie. Poszed� do ��czno�ci, a przecie� wiem, �e tam przesiadywa�e�. Nie ma mowy, �eby� dzia�a� sam. Masz wsp�lnika, mo�e kogo� ze swojej ostatniej zmiany. Kogo?

Donald od�ama� kawa�ek herbatnika i w�o�y� go do ust, �eby zaj�� czym� wargi. Charlotte. Co ona wyprawia�a? �azi�a po silosie i go szuka�a? Posz�a do ��czno�ci? Je�li to ona, chyba postrada�a zmys�y.

��On co� wie � powiedzia� Brevard.

��Nie mam poj�cia, o czym m�wicie � zaprzeczy� Donald. Upi� �yk wody i zauwa�y�, �e trz�sie mu si� d�o�. � Kto zosta� napadni�ty? Nic mu nie jest?�� Przesz�o mu przez my�l, �e mo�e znaleziono krew jego siostry. Co on najlepszego zrobi�, budz�c j�? Zn�w pomy�la�, �e mo�e lepiej si� przyzna� i powiedzie� im o kryj�wce Charlotte, �eby oszcz�dzi� jej samotno�ci.

��To by� Eren � powiedzia� Thurman.�� Zszed� z p�nej zmiany, pobieg� do windy, a potem znaleziono go trzydzie�ci pi�ter ni�ej w ka�u�y krwi.

��Eren jest ranny?

��Eren jest martwy � odpar� Brevard.�� �rubokr�t w szyi. Jedna z wind jest ubabrana jego krwi�. Chc� wiedzie�, gdzie ukrywa si� cz�owiek, kt�ry to�

Thurman uni�s� d�o�, a Brevard zamilk� w p� s�owa.

��Dajcie nam chwil� � powiedzia� Thurman.

M�ody funkcjonariusz stoj�cy na komodzie na powr�t zamocowa� panel sufitowy. Zeskoczy� i otar� d�onie o uda, zostawiaj�c na meblu warstewk� k�aczk�w i styropianowego �niegu. M�czy�ni z Ochrony wyszli. Zanim zamkn�y si� za nimi drzwi, Donald rozpozna� na korytarzu jednego z pracownik�w biurowych i omal nie zawo�a� do niego. Zastanawia� si�, co wszyscy musieli sobie pomy�le�, kiedy dowiedzieli si�, �e nie by� tym, za kogo si� podawa�.

Thurman si�gn�� do kieszeni na piersi i wydoby� z�o�on�, kwadratow� szmatk�, �wie�� chustk�. Wr�czy� j� Donaldowi, kt�ry przyj�� j� z wdzi�czno�ci�. Dziwne, co uchodzi�o teraz za podarunek. Zaczeka� na atak kaszlu, ale akurat trwa�a jedna z tych rzadkich chwil ulgi. Thurman wyj�� plastikow� torebk� i przytrzyma� j� otwart�. Donald zorientowa� si�, do czego mia�a s�u�y�, wi�c wyj�� z kieszeni swoj� chustk� i wrzuci� poplamion� krwi� szmatk� do woreczka.

��Do analizy, tak?

Thurman pokr�ci� g�ow�.

��Nie ma takiej potrzeby, wszystko ju� wiemy. To tylko� taki gest. No wiesz, w ko�cu pr�bowa�em ci� zabi�. To by� przejaw s�abo�ci z mojej strony i tylko dzi�ki fizycznej s�abo�ci mi si� to nie uda�o. Okazuje si�, �e mia�e� racj� co do Anny.

��Eren naprawd� nie �yje?

Thurman kiwn�� g�ow�. Donald roz�o�y� chustk� i z powrotem j� z�o�y�.

��Lubi�em go.

��By� dobrym cz�owiekiem. Jednym z moich rekrut�w. Wiesz, kto go zabi�?

Donald wreszcie zrozumia�, po co ta chustka. Z�y glina sta� si� dobrym glin�. Potrz�sn�� g�ow�. Pr�bowa� wyobrazi� sobie, jak Charlotte dokonuje takiego czynu � i nie potrafi�. Ale z drugiej strony, nie umia� te� wyobrazi� jej sobie zrzucaj�cej bomby czy robi�cej pi��dziesi�t pompek. By�a enigm� zamkni�t� w jego dzieci�stwie. Bezustannie zaskakiwa�a.

��Nie wyobra�am sobie, �eby ktokolwiek kogo znam zabi� w ten spos�b cz�owieka. Opr�cz ciebie.

Thurman nie zareagowa�.

��Kiedy mnie usypiacie?

��Dzisiaj. Mam jeszcze inne pytanie.

Donald wzi�� z tacy wod� i poci�gn�� solidny �yk. By�a zimna. To niesamowite, jak wspaniale mog�a smakowa� woda. Powinien od razu powiedzie� Thurmanowi o Charlotte. Albo zaczeka� do momentu, gdy b�d� mieli go u�pi�. W ka�dym razie nie m�g� zostawi� jej samej sobie. Zauwa�y�, �e Thurman czeka na jego reakcj�.

��No, s�ucham � powiedzia�.

��Pami�tasz mo�e, czy Anna opuszcza�a zbrojowni�, kiedy by�e� na chodzie? Rozumiem, �e by�e� z ni� przez kr�tki czas.

��Nie � odpar� Donald. I wcale nie odnosi� wra�enia, �e byli ze sob� kr�tko. Dla niego trwa�o to ca�e �ycie.�� A co? Co ona zrobi�a?

��Pami�tasz, �eby wspomina�a co� o dop�ywie gazu?

��Dop�yw gazu? Nie. Nawet nie wiem, co to znaczy. Czemu pytasz?

��Odkryli�my �lady sabota�u. Kto� manipulowa� przy systemach doprowadzaj�cych gaz z Medycznego do Kontroli Populacji.�� Thurman machn�� r�k�, jakby chcia� powiedzie� �zreszt� niewa�ne�. � Jak ju� m�wi�em, my�l�, �e mia�e� racj� co do Anny.�� Odwr�ci� si� do wyj�cia.

��Zaczekaj � powiedzia� Donald.�� Mam pytanie.

Thurman zawaha� si� z d�oni� na klamce.

��Co mi dolega?�� zapyta� Donald.

Thuran opu�ci� wzrok na czerwon� szmatk� w plastikowej torebce.

��Widzia�e� kiedy�, jak wygl�da krajobraz po bitwie?�� Jego g�os sta� si� cichy. Przyt�umiony.�� Teraz twoje cia�o jest polem bitwy. Oto co dzieje si� teraz w twoim organizmie. Miliardowe armie �cieraj� si� ze sob�. Maszyny, kt�re chc� rozerwa� ci� na strz�py oraz te, kt�re maj� nadziej� utrzyma� ci� w jednym kawa�ku. Pod ich butami twoje cia�o zmieni si� w szrapnele i b�oto.

Thurman kaszln�� w pi��. Zacz�� otwiera� drzwi.

��Tamtego dnia wcale nie zamierza�em zej�� ze stoku � odezwa� si� Donald.�� Nie wyszed�em, �eby mnie zobaczyli. Chcia�em tylko umrze�.

Thurman kiwn�� g�ow�.

��Domy�li�em si� p�niej. I powinienem by� ci na to pozwoli�. Ale oni wszcz�li ju� alarm. Wpad�em i zobaczy�em, jak moi ludzie mocuj� si� z kombinezonami, a ty uszed�e� ju� po�ow� drogi. To tak, jakby do mojego okopu wpad� granat. Zadzia�a�y instynkty, rzuci�em si� na niego.

��Niepotrzebnie � powiedzia� Donald.

Thurman otworzy� drzwi. Po drugiej stronie czeka� Brevard.

��Wiem � odpar�. I znikn��.

Darcy pracowa� na kolanach. Zanurza� karmazynow� szmat� w wiadrze pe�nym czerwonej wody i wyciska�, a� stawa�a si� r�owa, a potem wraca� do szorowania pod�ogi windy. �ciany by�y ju� czyste, a pr�bki wys�ano do analizy. Pracowa� i mamrota� do siebie, przedrze�niaj�c Brevarda: �Pobierz pr�bki, Darcy. Wyczy�� to, Darcy. Przynie� mi kaw�, Darcy.� Nie rozumia�, w jaki spos�b przynoszenie kawy i zmywanie krwi wpasowywa�o si� w zakres jego obowi�zk�w. T�skni� za nudnymi nocnymi zmianami; nie m�g� si� doczeka�, a� wszystko wr�ci do normy. Zadziwiaj�ce, co cz�owiek jest w stanie uzna� za norm�. Ju� prawie nie czu� miedzianego zapachu w powietrzu i metalicznego posmaku na j�zyku. Tak samo by�o z tymi codziennymi dawkami lek�w w papierowych kubeczkach, bezsmakowym jedzeniem, nawet z piekielnym brz�czeniem zablokowanych drzwi windy. Tyle rzeczy, do kt�rych cz�owiek si� przyzwyczaja�, a� w ko�cu znika�y. Rzeczy, kt�re nik�y i zmienia�y si� w t�py b�l niczym wspomnienia z poprzedniego �ycia.

Darcy niewiele pami�ta� ze swojego dawnego �ycia, ale wiedzia�, �e by� dobry w swoim fachu. Mia� wra�enie, �e pracowa� w ochronie � dawno temu, w �wiecie, o kt�rym si� nie m�wi�o, �wiecie uwi�zionym w starych filmach, powt�rkach seriali i snach. Ko�ata�o mu si� w g�owie mgliste wspomnienie, �e trenowano go do tego, by przyj�� za kogo� kul�. Cz�sto �ni� mu si� jeden bardzo namacalny sen � poranny jogging, powietrze ch�odzi sp�ywaj�cy po czole i karku pot, ptaki �wierkaj�, a on biegnie za jakim� starszym m�czyzn� w spodniach dresowych i zauwa�a, �e m�czyzna �ysieje. Darcy pami�ta� s�uchawk�, kt�ra robi�a si� �liska i ci�gle wypada�a z ucha. Pami�ta�, jak spogl�da� na t�umy, jak jego serce bi�o szybciej, gdy baloniki p�ka�y, a ga�niki zabytkowych skuter�w strzela�y, jak bezustannie czeka� na szans�, by wzi�� na siebie�

Kul�.

Darcy przesta� szorowa� i otar� r�kawem twarz. Wbi� spojrzenie w szczelin� mi�dzy pod�og� a �cian� windy, gdzie zaklinowa�o si� co� l�ni�cego, niewielki metalowy kamyk. Spr�bowa� wyj�� go palcami, ale nie mie�ci�y si� w szczelinie. Kula. I tak nie powinien jej dotykach.

Szmata wyl�dowa�a z pluskiem w wiadrze. Darcy wzi�� z korytarza zestaw do pobierania pr�bek. Winda wci�� brz�cza�a i brz�cza�a, nie mog�c znie�� bezruchu, chc�c zn�w ruszy� w drog�.

��Och�o� troch� � szepn�� Darcy. Wyj�� z pude�ka torebk� na pr�bki. P�sety nie by�o tam, gdzie powinna by�. Szpera� na dnie, a� wreszcie j� znalaz�, przeklinaj�c ludzi z poprzednich zmian, kt�rzy nie mieli krzty szacunku dla koleg�w z pracy. To jak mieszkanie w akademiku, pomy�la� Darcy. Nie, z�e s�owo, ale w�a�ciwe wspomnienie. Jak mieszkanie w koszarach. Pozory �adu przykrywaj�ce ba�agan. G�adko za�cielona po�ciel na poplamionych materacach. Tacy w�a�nie byli ludzie, kt�rzy nie odk�adali rzeczy na odpowiednie miejsce.

Za pomoc� p�sety wyci�gn�� kul� i wrzuci� j� do plastikowej torebki. By�a lekko odkszta�cona, ale nie bardzo. Nie trafi�a w nic twardego, ale w co� trafi�a. Gdy potar� torebk� o pocisk i spojrza� pod �wiat�o, dostrzeg� na folii r�ow� smug�. Na kuli by�a krew. Przyjrza� si� pod�odze, �eby sprawdzi�, czy nie nachlapa� krwawej wody w miejsce, gdzie zaklinowa� si� pocisk i czy krew nie znalaz�a si� tam z powodu jego niedbalstwa.

Najwyra�niej nie. M�czyzna, kt�rego znaleziono martwego zosta� d�gni�ty w szyj�, ale w pobli�u le�a� pistolet. Darcy pobra� pr�bki krwi z dwunastu miejsc we wn�trzu windy. Technik medyczny odebra� pr�bki, a Stevens i szef Ochrony powiedzieli, �e wszystkie pasowa�y do ofiary. Ale teraz Darcy najprawdopodobniej mia� pr�bk� napastnika, kt�ry wci�� by� na wolno�ci. M�czyzny, kt�ry zabi� Erena. Prawdziw� wskaz�wk�.

�ciska� w r�ku woreczek z pr�bk� i czeka� na wind� ekspresow�. Przez chwil� rozwa�a�, czy nie zanie�� jej Stevensowi � tak nakazywa�yby protoko�y � ale to on znalaz� kul�, rozpozna� co to jest i ostro�nie j� wydoby�. Zas�ugiwa� na to, by jako pierwszy zobaczy� wyniki.

Przyjecha�a ekspres�wka i zadzwoni�a rado�nie. Ze �rodka wyszed� ewidentnie wyczerpany m�czyzna w purpurowym kombinezonie, turlaj�c przed sob� wiadro na k�kach i mopa. Darcy, zamiast zawiadomi� Stevensa o znalezisku, wezwa� posi�ki. Nocnego dozorc�. U�cisn�li sobie r�ce. Darcy podzi�kowa� za to, �e m�czyzna zechcia� zosta� na nocnej zmianie i obieca�, �e mu si� odwdzi�czy, a potem zaj�� jego miejsce w windzie ekspresowej.

Musia� zjecha� tylko dwa pi�tra w d�. To szale�stwo � jecha� ekspres�wk� dwa poziomy. W tym silosie przyda�yby si� schody. Nieraz potrzebowa� p�j�� pi�tro wy�ej albo ni�ej, a i tak musia� czeka� pi�� minut na t� cholern� wind�. To nie mia�o sensu. Westchn�� i wcisn�� przycisk � skrzyd�o medyczne. Zanim drzwi si� zamkn�y, us�ysza� jeszcze mokre pla�ni�cie mopa.

Gabinet doktora Whitmore�a by� zat�oczony. Nie pracownikami � by� tam tylko Whitmore i dw�ch zakrz�tanych technik�w medycznych � ale cia�ami. Na p�ytach le�a�y dwa dodatkowe cia�a. Jedno nale�a�o do kobiety, kt�r� znaleziono martw� dzie� wcze�niej; Darcy pami�ta�, �e mia�a na imi� Anna. Drugie nale�a�o do Erena, by�ego szefa silosu. Whitmore siedzia� przy komputerze, pisz�c na klawiaturze, podczas gdy technicy zajmowali si� denatami.

��Sir?

Whitmore odwr�ci� si�. Jego wzrok pow�drowa� z twarzy Darcy�ego na jego d�onie.

��Co tam mamy?

��Jeszcze jedn� pr�bk�. Na pocisku. Zrobi pan testy?

Whitmore machn�� r�k� na jednego z m�czyzn na sali operacyjnej, kt�ry wyszed�, przeci�gaj�c si�.

��Mo�esz si� tym zaj��?

Technik nie wygl�da� na podekscytowanego. �ci�gn�� poplamione krwi� r�kawiczki i cisn�� do zlewu, �eby potem je umy� i wysterylizowa�.

��Zobaczmy � powiedzia�.

Maszyna uwin�a si� szybko. Przez chwil� popiskiwa�a, zaszumia�a, a potem wyplu�a z siebie kartk� papieru. Technik si�gn�� po wyniki, nim zd��y� to zrobi� Darcy.

��Aha. Mamy trafienie. Nale�y do� Hm. Dziwne.

Darcy spojrza� na raport. Zobaczy� wykres paskowy, ten unikalny kod UPC ludzkiego DNA. Poziom rozmaitych substancji we krwi by� zaszyfrowany nieodgadnionymi skr�tami: IFG, PLT, Hgb. Lecz w miejscu, gdzie powinny znale�� si� szczeg�owe informacje z rejestru personelu, widnia�o tylko: Emer. Reszta p�l by�a pusta.

��Emer � powiedzia� technik. Podszed� do umywalki, �eby umy� d�onie i r�kawiczki.�� Dziwne imi�. Kto normalny by sobie takie wybra�?

��Gdzie s� pozosta�e wyniki?�� zapyta� Darcy.�� Te wcze�niejsze.

Technik wskaza� na kosz z papierami stoj�cy u st�p doktora Whitmore�a, kt�ry nadal stuka� w klawisze. Darcy przetrz�sn�� kosz i znalaz� jeden z wcze�niejszych wydruk�w. Uni�s� obie kartki obok siebie.

��To nie imi� � powiedzia� Darcy.�� Ono znalaz�oby si� w pierwszej linijce. To oznaczenie lokalizacji.�� Na drugim wyniku pod imieniem �Eren� widnia� numer sali w kriosekcji oraz koordynaty komory zmar�ego. Darcy przypomnia� sobie nazw� jednej z mniejszych sal kriosekcji.

��Personel awaryjny � powiedzia� z satysfakcj�. Emergency personnel. Rozwi�za� zagadk�. U�miechn�� si� do pomieszczenia, ale pozostali wr�cili ju� do pracy.

Sala oznaczona jako �Personel Awaryjny� by�a najmniejszym pomieszczeniem kriosekcji. Darcy przystan�� przed metalowymi drzwiami. Widzia� sw�j oddech. Wstuka� kod, a panel zamruga� na czerwono i zabrz�cza� z dezaprobat�. Wprowadzi� wi�c g��wny kod ochrony, a drzwi szcz�kn�y i wsun�y si� w �cian�.

Serce �omota�o mu ze strachu i podekscytowania. Nie tyle pod��a� szlakiem wskaz�wek, co pozwala� porwa� si� temu szlakowi. Personel Awaryjny zarezerwowano na najbardziej ekstremalne przypadki, na sytuacje, gdy okazywa�o si�, �e Ochrona nie wystarczy. Przez g�st� mg�� przebija�y si� wspomnienia z czas�w, gdy policjanci wycofywali si�, aby zrobi� miejsce ci�ko opancerzonym ludziom, kt�rzy wyskakiwali z p�ci�ar�wek i z militarn� precyzj� przejmowali budynek. Czy on sam by� kim� takim? W poprzednim �yciu? Nie pami�ta�. Poza tym, ci tutaj byli inni. Wielu z nich budzono ca�kiem niedawno. Darcy pami�ta�, �e tak by�o, gdy zaczyna� bie��c� zmian�. Byli pilotami. Pami�ta�, �e kt�rego� dnia zauwa�y� zmarszczki fal na powierzchni swojej kawy. P�niej dowiedzia� si�, �e zrzucano z dron�w bomby. Chodzi� od kapsu�y do kapsu�y, szukaj�c pustej. Jak podejrzewa�, kto� nie poszed� spa�, kiedy powinien. Albo zosta� obudzony, by robi� z�e rzeczy.

Ta ostatnia mo�liwo�� napawa�a go strachem. Kto mia� dost�p do takiego personelu? Kto mia� mo�liwo�� budzenia ich w tajemnicy przed wszystkimi? Podejrzewa�, �e niezale�nie od tego, komu przedstawi swoje odkrycia, informacja pow�druje w g�r� �a�cucha dowodzenia i w ko�cu trafi do osoby lub os�b za to odpowiedzialnych. U�wiadomi� sobie co� jeszcze: ofiar� mordercy pad� nie kto inny tylko obecny szef ca�ego silosu, szef wszystkich silos�w. Sprawa by�a powa�na. �miertelnie powa�na. Konflikt pomi�dzy szefami silosu? Je�li si� w niego wpl�cze, mo�e ju� nigdy nie zaparzy� prze�o�onemu kawy ani nie umy� upa�kanej krwi� pod�ogi.

Sprawdzi� ju� dwie trzecie kriokom�r i zaczyna� podejrzewa�, �e mo�e si� myli�. To wszystko by�o zbyt naci�gane. Udawa� kogo�, kim nie by�. Pomy�la�, �e nie znajdzie pustej kapsu�y, bo nie ma �adnej wielkiej konspiracji, nikt z kierownictwa nie zabija ludzi�

A wtedy zajrza� do �rodka i nie zobaczy� twarzy za szyb� ani szronu na szkle. Dotkn�� jej, uzyskuj�c pewno��: kapsu�a by�a wy��czona. Mia�a temperatur� otoczenia, by�a ch�odna, ale nie lodowata. Sprawdzi� wy�wietlacz. Obawia� si�, �e on r�wnie� oka�e si� wy��czony, ale nie, urz�dzenie mia�o zasilanie. Imienia nie by�o. Tylko numer.

Darcy wyj�� wydruk z raportem i klikn�� d�ugopisem. Tylko numer. Podejrzewa�, �e imi� w�a�ciciela komory by�o zastrze�one. Ale mia� sprawc�. O tak, mia� sprawc�. I cho� nie zna� jego imienia, wiedzia�, gdzie ci piloci sp�dzali czas, gdy odbywali zmian�. Mia� silne podejrzenie co do tego, gdzie ten zaginiony cz�owiek z ran� postrza�ow� m�g� si� ukrywa�.

Charlotte zaczeka�a do rana, zanim zn�w odpali�a radio. Tym razem wiedzia�a, co chce powiedzie�. Wiedzia�a te�, �e nie ma wiele czasu. Rano zn�w s�ysza�a ludzi za drzwiami windy dla dron�w. Szukali jej.

Gdy uzyska�a pewno��, �e sobie poszli, rozejrza�a si� na zewn�trz. Zabrali reszt� notatek Donalda z sali konferencyjnej. Posz�a do �azienki i zmieni�a opatrunek. Zabanda�owana rana zmieni�a si� w paskudny skrzep. Spodziewa�a si�, �e z sali na ko�cu korytarza zniknie radio, ale pomieszczenie sterowania by�o nietkni�te. Widocznie nawet nie zagl�dali pod foli�, zak�adaj�c, �e ca�e wyposa�enie stanowi�o cz�� operacji. Odkry�a radio. Urz�dzenie zabrz�cza�o, gdy w��czy�a zasilanie. Porozk�ada�a mi�dzy narz�dziami teczki Donny�ego.

Wspomnia�a s�owa brata. Powiedzia�, �e nie b�d� �y� wiecznie. Bez kriokom�r nie przetrwaj� na tyle d�ugo, by zobaczy� skutki swoich dzia�a�. I dlatego ci�ko by�o ludzi, mieszka�c�w tych trzydziestu paru silos�w, kt�re zosta�y? Nie zrobi� nic znaczy�o skaza� wi�kszo�� z nich na �mier�. Charlotte mia�a ochot� zacz�� kr��y� nerwowo po sali. Podnios�a mikrofon i zastanowi�a si� nad tym, co w�a�nie zamierza�a zrobi�: skontaktowa� si� z obcymi. Ale kontakt by� lepszy od nas�uchiwania. Poprzedniego dnia czu�a si� jak operator telefonu alarmowego, kt�ry m�g� tylko s�ucha�, jak dokonuje si� przest�pstwo, niezdolny do odpowiedzi i wys�ania pomocy.

Upewni�a si�, �e pokr�t�o jest nastawione na siedemnastk� i dostroi�a g�o�no�� oraz t�umienie zak��ce�, a� us�ysza�a cichy syk szumu. Jakim� sposobem garstce ludzi uda�o si� przetrwa� zag�ad� silosu. Charlotte podejrzewa�a, �e przeszli g�r�. Ich burmistrz � ta Juliette, z kt�r� rozmawia� jej brat � udowodni�a, �e to mo�liwe. Charlotte podejrzewa�a, �e w�a�nie to przyku�o uwag� jej brata. Po kombinezonie, nad kt�rym pracowa� Donny domy�la�a si�, �e marzy� o ucieczce. Mo�liwe, �e ci ludzie znale�li na to spos�b.

Pootwiera�a teczki brata i roz�o�y�a jego odkrycia na blacie. By� w�r�d nich ranking silos�w posortowanych wed�ug szans przetrwania. By� te� list od Senatora, pakt samob�jczy. I mapa silos�w, ale nie z iksami, tylko z czerwonymi liniami, kt�re zbiega�y si� w jednym punkcie. Charlotte pouk�ada�a notatki i spr�bowa�a si� uspokoi�. Nie obchodzi�o jej, �e mog� odkry� jej kryj�wk�. Cholernie dobrze wiedzia�a, co chcia�a powiedzie� i co, jak s�dzi�a, gor�co pragn�� powiedzie� Donny, cho� nie wiedzia� jak.

��Halo, mieszka�cy silosu osiemnastego. Mieszka�cy silosu siedemnastego. Nazywam si� Charlotte Keene. S�yszycie mnie? Odbi�r.

Czeka�a na odpowied�; w�asna �mia�o�� przyprawi�a j� o uderzenie adrenaliny. Nada�a w eter swoje imi� i nazwisko. Bardzo mo�liwe, �e wetkn�a kij w mrowisko, w kt�rym si� ukrywa�a. Zna�a jednak prawdy, kt�re same cisn�y si� na usta. Jej brat przebudzi� j� w tym koszmarze, lecz ona pami�ta�a jeszcze wcze�niejszy �wiat, �wiat zielonej trawy i b��kitnego nieba. Tamten �wiat mign�� jej te� w trakcie lotu dronem. Gdyby urodzi�a si� w takiej rzeczywisto�ci i nie zna�a �adnej innej, czy chcia�aby, aby jej powiedziano? Aby j� przebudzono? Czy chcia�aby, �eby kto� wyzna� jej prawd�? Na kr�tk� chwil� zapomnia�a o b�lu w barku. Pulsowanie zosta�o zepchni�te na bok przez mieszank� strachu i ekscytacji�

��S�ysz� ci� g�o�no i wyra�nie � odpowiedzia� kto�, g�os m�czyzny.�� Szukasz kogo� na osiemnastym? Chyba nikogo tam nie ma. Powt�rz, jak si� nazywasz?

Charlotte �cisn�a mikrofon.

��Nazywam si� Charlotte Keene. Kto m�wi?

��M�wi Tom Higgins, szef komitetu do spraw planowania. Jeste�my na komisariacie zast�pcy szeryfa na siedemdziesi�tym pi�tym. S�yszeli�my, �e co� si� zawali�o i lepiej, �eby�my zostali tutaj. Co si� tam na dole dzieje?

��Nie jestem pod wami � powiedzia�a Charlotte.�� Jestem w innym silosie.

��Powt�rz. Kto m�wi? Keene? Nie pami�tam twojego nazwiska ze spisu ludno�ci.

��Charlotte Keene. Czy jest z wami pani burmistrz? Juliette?

��M�wisz, �e jeste� w naszym silosie? Jeste� z �rodkowych pi�ter?

Charlotte zacz�a wyja�nia�; pomy�la�a, �e mo�e si� to okaza� niezwykle trudne. Nagle przerwa� jej inny g�os. Znajomy g�os.

��Tu Juliette.

Charlotte nachyli�a si� i zwi�kszy�a g�o�no��. Wcisn�a przycisk mikrofonu.

��Juliette, nazywam si� Charlotte Keene. Rozmawia�a� z moim bratem Donnym. To znaczy, Donaldem.�� Denerwowa�a si�. Zrobi�a pauz�, �eby wytrze� d�onie o nogawk�. Gdy pu�ci�a mikrofon, m�czyzna, z kt�rym wcze�niej rozmawia�a powiedzia� na tej samej cz�stotliwo�ci:

���s�ysza�em, �e nasz silos pad�. Mo�esz to potwierdzi�? Gdzie jeste�?

��Jestem w Maszynowni, Tom. Zobacz� si� z wami, kiedy b�d� mog�a. Tak, nasz silos pad�. Tak, powinni�cie zosta� tam, gdzie jeste�cie. A teraz pozw�l mi si� dowiedzie�, czego ona chce.

��Jak to �pad��? Nie rozumiem.

��Jest martwy, Tom. Wszyscy zgin�li. Mo�esz porwa� ten sw�j zasrany spis ludno�ci na strz�py. A teraz zejd� z cz�stotliwo�ci. Zaraz, a mo�emy zmieni� kana�?

Charlotte czeka�a na reakcj� m�czyzny. A potem zda�a sobie spraw�, �e pani burmistrz m�wi�a do niej. Pospiesznie wcisn�a przycisk nadawania, �eby nie wyprzedzi� jej jaki� inny g�os.

��Tak� jasne. Mog� nadawa� na wszystkich cz�stotliwo�ciach.

Szef komitetu do spraw planowania, czy jak on si� tam nazywa�, zn�w si� wci��:

��Powiedzia�a� �zgin�li�? To twoja wina?

��Kana� osiemnasty � powiedzia�a Juliette.

��Osiemnasty � powt�rzy�a Charlotte. Z g�o�nik�w pop�yn�a seria gor�czkowych pyta�. Jednym ruchem pokr�t�a uciszy�a m�czyzn�.

��M�wi Charlotte Keene na kanale osiemnastym, odbi�r.

Czeka�a. Czu�a si�, jakby zaci�gni�to j� na stron�, z dala od niepo��danych uszu.

��Tu Juliette. Sk�d wiesz, �e znam twojego brata? Na kt�rym pi�trze jeste�?

Charlotte nie mog�a uwierzy�, �e tak ci�ko im to zrozumie�. Wzi�a g��boki oddech.

��Nie pi�trze. Silosie. Jestem w silosie pierwszym. Kilka razy rozmawia�a� z moim bratem.

��Jeste� w silosie pierwszym. Donald to tw�j brat.

��Zgadza si�. � Wygl�da�o na to, �e wreszcie si� zrozumia�y. Co za ulga.

��Zadzwoni�a�, �eby napawa� si� zwyci�stwem?�� zapyta�a Juliette. W jej g�osie rozbrzmia�a nagle iskra �ycia, przeb�ysk agresji.�� Masz poj�cie, co zrobili�cie? Ilu ludzi zabili�cie? Tw�j brat m�wi�, �e jest w stanie tego dokona�, ale mu nie wierzy�am. Nigdy mu nie wierzy�am. Jest teraz z tob�?

��Nie.

��No to mam mu co� do przekazania. I mam nadziej�, �e mi uwierzy: od teraz jedyne, o czym my�l�, to jak go zabi� i upewni� si�, �e to si� ju� nigdy nie powt�rzy. Powiedz mu to.

Charlotte przeszed� zimny dreszcz. Ona my�la�a, �e to jej brat sprowadzi� na nich zag�ad�. Lepkimi od potu d�o�mi obj�a mikrofon. Nacisn�a guzik, ale si� zaci��. Musia�a stukn�� nim o st�, �eby si� odblokowa�.

��Donny nie� Mo�liwe, �e ju� nie �yje � powiedzia�a Charlotte, powstrzymuj�c �zy.

��Jaka szkoda. W takim razie dorw� jego nast�pc�.

��Nie, pos�uchaj mnie. Donny� on tego nie zrobi�. Przysi�gam. Jacy� ludzie go zabrali. Nie wolno mu by�o w og�le z wami rozmawia�. Chcia� wam co� powiedzie�, ale nie wiedzia� jak.�� Charlotte zwolni�a przycisk mikrofonu, modl�c si�, �eby nieznajoma jej uwierzy�a.

��Tw�j brat ostrzega� mnie, �e mo�e wcisn�� przycisk i zabi� nas wszystkich. No c�, ten przycisk zosta� wci�ni�ty, a m�j dom zniszczony. Ludzie, na kt�rych mi zale�y nie �yj�. Nawet je�li wcze�niej nie pr�bowa�am was dorwa�, dranie, to cholernie pewne, �e teraz zamierzam.

��Zaczekaj � powiedzia�a Charlotte.�� Pos�uchaj. M�j brat ma k�opoty. Ma k�opoty, bo z wami rozmawia�. My dwoje nie jeste�my w to zamieszani.

��Ta, jasne. Chcecie, �eby�my si� rozgadali. �eby�my powiedzieli wam jak najwi�cej. A potem nas zniszczycie. Ci�gle z nami pogrywacie. Wysy�acie nas na czyszczenie, a tak naprawd� zatruwacie powietrze. Oto co robicie. Nape�niacie nas strachem przed wami i przed sob� nawzajem, wi�c wysy�amy w�asnych ludzi na zewn�trz, zatruwaj�c �wiat nasz� nienawi�ci� i l�kiem, prawda?

��Nie� Pos�uchaj, przysi�gam, �e nie mam poj�cia, o czym m�wisz. Ja� mo�e trudno ci b�dzie w to uwierzy�, ale ja pami�tam czasy, kiedy �wiat by� ca�kiem inny. Kiedy mo�na by�o �y� i oddycha� na zewn�trz. I my�l�, �e cz�� �wiata mo�e zn�w taka by�. Jest taka ju� teraz. Oto co m�j brat chcia� ci powiedzie�: �e istnieje nadzieja.

Pauza. Ci�ki oddech. Charlotte zn�w poczu�a pulsowanie w barku.

��Nadzieja.

Charlotte czeka�a. Radio sycza�o na ni� jak w�ciek�y oddech przez zaci�ni�te z�by.

Mia�a racj�. Ta Juliette mia�a racj�. Jak inaczej mog�a przebiega� taka rozmowa? Jak jej brat dawa� rad�? Rozmawia�y ze sob� obce rasy, kt�re jakim� sposobem m�wi�y tym samym j�zykiem. Rozmawiali ze sob� bogowie i �miertelnicy. Charlotte pr�bowa�a porozumie� si� z mr�wkami, kt�re troszczy�y si� o swoje podziemne labirynty, nie o powierzchni�. Nie zdo�a sprawi�, �eby dostrzegli�

I nagle Charlotte u�wiadomi�a sobie, �e ta Juliette nic nie wie o jej w�asnym piekle. I to w�a�nie jej powiedzia�a.

��Ci�ko pobili mojego brata � powiedzia�a Charlotte.�� Bardzo mo�liwe, �e ju� nie �yje. To sta�o si� na moich oczach. A m�czyzna, kt�ry to zrobi� by�a dla nas obojga jak ojciec.�� Pr�bowa�a si� nie rozklei� i nie pozwoli�, by za�ama� jej si� g�os.�� A teraz poluj� na mnie. U�pi� mnie albo zabij� i sama nie wiem, czy jest jaka� r�nica. Trzymaj� nas zamro�onych przez d�ugie lata, podczas gdy m�czy�ni odbywaj� zmiany. S� tu komputery, kt�re graj� w swoje gry i pewnego dnia zdecyduj�, kt�ry z waszych silos�w b�dzie wolny. Pozosta�e zgin�. Wszystkie z wyj�tkiem jednego zgin�. I nie ma nic, co mo�emy zrobi�, �eby to zatrzyma�.

Zacz�a niezdarnie kartkowa� notatki. Chcia�a znale�� ranking, ale nie mog�a go odszuka� przez zas�on� �ez. Zamiast niego wyj�a map�. Juliette si� nie odzywa�a, pewnie r�wnie zmieszana piek�em Charlotte, co Charlotte jej. Ale nale�a�o to powiedzie�. Te okropne prawdy musia�y zosta� wypowiedziane. Przyjemnie by�o je komu� wyzna�.

��My� tylko Donny i ja pr�bowali�my wymy�li� spos�b, �eby wam pom�c, wam wszystkim, przysi�gam. M�j brat� on darzy� twoich ludzi sympati�. � Charlotte pu�ci�a mikrofon, �eby Juliette nie us�ysza�a jej p�aczu.

��Moich ludzi � powt�rzy�a Juliette przygaszonym g�osem.

Charlotte kiwn�a g�ow� i wzi�a g��boki oddech.

��Tw�j silos.

Zaleg�a d�uga cisza. Charlotte wytar�a twarz r�kawem.

��Czemu s�dzisz, �e ci zaufam? Wiesz, co zrobili�cie? Ilu osobom odebrali�cie �ycie? Zgin�y tysi�ce�

Charlotte si�gn�a do pokr�t�a g�o�no�ci, �eby �ciszy� radio.

���a wkr�tce reszta z nas do nich do��czy. A ty m�wisz, �e chcesz pom�c. Kim ty, do cholery, jeste�?

Juliette czeka�a na jej odpowied�. Charlotte zbli�y�a twarz do sycz�cej skrzynki. �cisn�a mikrofon.

��Miliardy � powiedzia�a.�� Zgin�y miliardy.

Odpowied� nie nadesz�a.

��Zabili�my wi�cej ludzi ni� jeste� sobie w stanie wyobrazi�. Liczb� tak wielk�, �e ju� nawet traci sens. Zabili�my niemal wszystkich. Wydaje mi si�, �e� strata kilku tysi�cy� nie zostaje nawet dostrze�ona. Oto dlaczego s� do tego zdolni.

��Kto? Tw�j brat? Kto to zrobi�?

Charlotte otar�a �zy z policzk�w i potrz�sn�a g�ow�.

��Nie. Donny nigdy by tego nie zrobi�. To by�� pewnie nie macie odpowiedniego wyrazu w swoim s�owniku. Cz�owiek, kt�ry kiedy� sta� na czele �wiata. Zaatakowa� mojego brata. Znalaz� nas.�� Charlotte zerkn�a na drzwi, jakby spodziewaj�c si�, �e Thurman wywa�y kopniakiem drzwi, �eby zrobi� z ni� to samo co z jej bratem. Wetkn�a kij w mrowisko, nie mia�a co do tego w�tpliwo�ci.

��To on zabi� �wiat i twoich ludzi. Nazywa si� Thurman. By�� kim� w rodzaju burmistrza.

��Wasz burmistrz zabi� m�j �wiat. Nie tw�j brat, ale ten drugi cz�owiek. Czy on zabi� te� �wiat, w kt�rym teraz si� znajduj�? Jest martwy od dziesi�cioleci. Ten �wiat te� zabi�?

Juliette my�la�a o silosach jako o ca�ych �wiatach, u�wiadomi�a sobie Charlotte. Pami�ta�a jak pewnego razu spyta�a irack� dziewczynk� o drog� do innego miasta. Tamta rozmowa by�a w innym j�zyku i w innym �wiecie, a mimo to by�a �atwiejsza.

��Cz�owiek, kt�ry zabra� mojego brata zabi� szerszy �wiat.�� Charlotte spojrza�a na notatk� w teczce, wydruk zatytu�owany Pakt. Jak jej to wyja�ni�?

��Masz na my�li �wiat poza silosami? �wiat, w kt�rym na powierzchni ros�y zbo�a, a w silosach trzymano nasiona, nie ludzi?

Charlotte wypu�ci�a powietrze. Jej brat musia� im opowiada� wi�cej ni� s�dzi�a.

��Tak. Tamten �wiat.

��Tamten �wiat jest martwy od tysi�cy lat.

��Od setek lat � powiedzia�a Charlotte.�� A my� my �yjemy od bardzo dawna. Kiedy�� mieszka�am w tamtym �wiecie. Widzia�am go, zanim go zrujnowali. Ludzie w moim silosie to zrobili. M�wi� ci.

Zapad�a cisza. To by�o jak implozja po wybuchu bomby. Jednoznaczne przyznanie si� do winy. Charlotte dokona�a tego, co � jak s�dzi�a � jej brat zawsze pragn�� zrobi�. Przyzna� przed tymi lud�mi, co zrobili. Wymalowa� tarcz� strzelnicz�. Zach�ci� do odwetu. Zas�ugiwali na to.

��Gdyby to by�a prawda, chcia�abym was wszystkich zabi�. Rozumiesz mnie? Masz poj�cie, jak my �yjemy? Wiesz, jak wygl�da �wiat na zewn�trz? Widzia�a� go?

��Tak.

��Na w�asne oczy? Bo ja tak.

Charlotte wci�gn�a powietrze.

��Nie � przyzna�a.�� Nie na w�asne oczy. Przez kamer�. Ale zajrza�am dalej ni� ktokolwiek i mog� ci powiedzie�, �e tam jest lepiej. My�l�, �e masz racj�, zatruwamy �wiat, ale wydaje mi si�, �e ta trucizna nie si�ga daleko. My�l�, �e otacza nas wielka chmura. Za t� chmur� jest b��kitne niebo i szansa na �ycie. Musisz mi uwierzy�: gdybym mog�a pom�c wam si� wydosta� i wszystko naprawi�, zrobi�abym to bez wahania.

Nast�pi�a d�uga pauza. Bardzo d�uga pauza.

��Jak?

Ja� chyba nie jestem w stanie wam pom�c. M�wi� tylko, �e gdybym mog�a, zrobi�abym to. Wiem, �e jeste�cie teraz w tarapatach, ale ja te� nie mam si� tu najlepiej. Kiedy mnie znajd�, pewnie mnie zabij�. Albo co� w tym stylu. Zrobi�am��� Do tkn�a le��cego na blacie �rubokr�ta.�� �bardzo z�e rzeczy.

��Moi ludzie b�d� chcieli mnie zabi� za rol�, jak� w tym odegra�am � powiedzia�a Juliette.�� Wy�l� mnie na czyszczenie i tym razem nie wr�c�. Wi�c chyba mamy ze sob� co� wsp�lnego.

Charlotte za�mia�a si� i otar�a policzki.

��Naprawd� mi przykro � powiedzia�a.�� Przepraszam za wszystko, co przeszli�cie. Przepraszam za to, co wam zrobili�my.

Cisza.

��Dzi�kuj�. Chc� ci zaufa� i uwierzy�, �e to nie ty i tw�j brat ponosicie win� za to, co si� sta�o. G��wnie dlatego, �e kto� mi bliski chcia�, �ebym uwierzy�a, �e tw�j brat pr�bowa� nam pom�c. I dlatego mam nadziej�, �e kiedy ju� tam b�d�, nie staniesz mi na drodze. A teraz powiedz, czy te z�e rzeczy wyrz�dzi�a� z�ym ludziom?

Charlotte wyprostowa�a si�.

��Tak � szepn�a.

��Dobrze. Zawsze to jaki� pocz�tek. A teraz pozw�l, �e powiem ci co� o �wiecie. W swoim �yciu kocha�am dw�ch m�czyzn i obaj starali si� mnie przekona�, �e �wiat jest dobrym miejscem i �e mo�emy sprawi�, by by� lepszy. Kiedy dowiedzia�am si� o kopaczach, kiedy marzy�am o przekopaniu si� tutaj, wydawa�o mi si�, �e znalaz�am na to spos�b. Ale to tylko pogorszy�o spraw�. A ci dwaj pe�ni nadziei m�czy�ni? Obaj nie �yj�. Oto w jakim �wiecie �yj�.

��Kopacze?�� zapyta�a Charlotte. Pr�bowa�a co� z tego zrozumie�. � Weszli�cie do drugiego silosu przez �luz�. Po wzg�rzach.

Juliette z pocz�tku nie odpowiedzia�a.

��Powiedzia�am za du�o. Powinnam ju� i��.

��Nie, zaczekaj. Pom� mi zrozumie�. Przekopali�cie tunel z jednego silosu do drugiego?�� Charlotte zn�w nachyli�a si� nad notatkami, wzi�a map�. Oto jedna z tych zagadek, kt�re nie maj� sensu, dop�ki nie pojawi si� nowa zasada albo element uk�adanki. Prze�ledzi�a palcem jedn� z czerwonych linii zbiegaj�cych si� w punkcie oznaczonym jako ZIARNO.

��My�l�, �e to wa�ne � powiedzia� Charlotte. Ogarn�o j� podekscytowanie. Zaczyna�a rozumie�, jak to wszystko mia�o si� rozegra� za dwie�cie lat.�� Musisz mi uwierzy�: jestem ze starego �wiata. Przysi�gam. Widzia�am �wiat pokryty zbo�em, kt�re� tak jak m�wi�a�, ros�o na powierzchni. �wiat na zewn�trz wygl�da na zniszczony, ale my�l�, �e taki krajobraz nie ci�gnie si� w niesko�czono��. Widzia�am to przez moment. A je�li chodzi o te, jak je nazywasz, kopacze� Chyba wiem, do czego maj� s�u�y�. Pos�uchaj. Mam tutaj map�, kt�r� m�j brat uwa�a� za wa�n�. Jest na niej mn�stw linii, kt�re prowadz� do miejsca oznaczonego jako ZIARNO.

��Ziarno � powt�rzy�a Juliette.

��Tak. Te linie s� proste jak od linijki, co wcze�niej wydawa�o mi si� bez sensu. Ale teraz my�l�, �e prowadz� do lepszego miejsca. My�l�, �e kopacz, kt�ry znale�li�cie nie s�u�y do kopania mi�dzy silosami. Uwa�am, �e�

Za jej plecami rozleg� si� jaki� d�wi�k. Charlotte z trudem przyj�a to do wiadomo�ci, cho� przecie� spodziewa�a si� tego od wielu godzin, od kilku dni. Tak bardzo przywyk�a do samotno�ci � pomimo strachu, �e po ni� id�, pomimo pe�nej �wiadomo�ci, �e po ni� przyjd�.

��Uwa�asz, �e co?�� dopytywa�a Juliette.

Charlotte odwr�ci�a si� i w tym momencie drzwi otworzy�y si� gwa�townie. W korytarzu sta� m�czyzna ubrany jak ci, kt�rzy przytrzymywali jej brata. Przyszed� po ni�, ca�kiem sam, wykrzykiwa�, �eby si� nie rusza�a, krzycza�, �eby unios�a r�ce do g�ry. Mierzy� do niej z pistoletu.

Z radia wci�� s�czy� si� g�os Juliette. Prosi�a, by Charlotte m�wi�a dalej, by powiedzia�a do czego mia�y s�u�y� kopacze, by si� zg�osi�a. Ale Charlotte by�a zbyt zaj�ta wykonywaniem polece� m�czyzny. Jedn� r�k� trzyma�a nad g�ow�, drug� tak wysoko, jak pozwala� na to b�l. Wiedzia�a, �e to koniec.

Silos 17

Juliette odszuka�a swojego ojca w zaimprowizowanej klinice w opustosza�ym, zardzewia�ym magazynie. Raylee, elektryk z drugiej zmiany w dziewi�tym miesi�cu ci��y, le�a�a na �piworze z m�em u boku, oboje z r�kami na jej brzuchu. Juliette przywita�a si� z nimi i pomy�la�a, �e ich dziecko mo�e okaza� si� pierwszym w historii cz�owiekiem urodzonym w innym silosie ni� jego rodzice. To dziecko nigdy nie pozna b�yszcz�cej Maszynowni, w kt�rej pracowali i �yli, nigdy nie zaw�druje na bazar, �eby pos�ucha� muzyki albo obejrze� sztuk�, mo�e nigdy nie spojrzy na dzia�aj�cy ekran wy�wietlaj�cy obraz zewn�trznego �wiata. A je�li to dziewczynka, istnieje ryzyko, �e b�dzie mia�a w�asne dzieci tak jak Hannah, bo nikt jej nie ostrze�e.

��Ju� si� zbierasz?�� zapyta� ojciec Juliette.

Przytakn�a.

��Przysz�am si� tylko po�egna�.

��M�wisz to tak, jakbym mia� ci� ju� nigdy nie zobaczy�. P�jd� na g�r� sprawdzi� co u dzieci, kiedy ju� za�atwi� sprawy tu na dole. Kiedy przywitam naszego go�cia.�� U�miechn�� si� do Raylee i jej m�a.

��Przysz�am po�egna� si� na jaki� czas � poprawi�a si� Juliette. Wymog�a na pozosta�ych obietnic�, �e nikomu nie powiedz� o jej planach, zw�aszcza Courtnee i jej ojcu. Po raz ostatni �cisn�a ojca za rami�, staraj�c si�, by ten dotyk jej nie zdradzi�.

��Chcia�am, �eby� wiedzia� � powiedzia�a, puszczaj�c � �e te dzieciaki s� dla mnie jak moje w�asne, kt�rych nigdy nie b�d� mie�. Wi�c gdy mnie nie b�dzie, �eby si� nimi zaj��, pomagaj Solo, je�li dasz rad� Czasem my�l�, �e to najwi�kszy dzieciak z nich wszystkich.

��Tak zrobi�. I wiem. I przykro mi z powodu Marcusa. To moja wina.

��Nie, tato, prosz�. Nie obwiniaj si�. Po prostu� dbaj o nich, kiedy ja nie b�d� mog�a. Sam wiesz, �e czasem poch�ania mnie do reszty jaki� durny projekt.

Kiwn�� g�ow�.

��Kocham ci� � powiedzia�a. A potem odwr�ci�a si� jak najszybciej, �eby si� nie zdradzi�. W korytarzu sta� Raph z ci�kim workiem na ramieniu. Juliette wzi�a na plecy drugi taki worek. Wyszli wsp�lnie poza obr�b �wiate�, w p�mrok. Nie zapalali latarek � korytarze by�y wystarczaj�co znajome, a oczy szybko przyzwyczaja�y si� do ciemno�ci.

Min�li nieobsadzon� bramk� ochrony. Juliette zauwa�y�a w�� z powietrzem do oddychania i wspomnia�a moment, gdy t�dy p�yn�a. Przed nimi ja�nia�a md�awa, zielona po�wiata awaryjnych lamp. Ruszyli w mozoln� drog� na g�r�. Dzieci by�y na dolnych farmach, w swoim dawnym domu. Solo r�wnie�. Chcia�a si� z nimi zobaczy�, a potem ruszy� na g�r�, na komisariat zast�pcy szeryfa, gdzie mia�a nadziej� znale�� �adowark� i drugie radio. Je�li dopisze im szcz�cie i unikn� op�nie�, jeszcze tej nocy powinni dotrze� do jej dawnego domu w laboratorium czyszczenia, gdzie Juliette skonstruuje sw�j ostatni kombinezon.

��Pami�ta�e� o detonatorach od Walkera?�� zapyta�a. Mia�a wra�enie, �e o czym� zapomnia�a.

��Jasne. I o bateriach, o kt�re prosi�a�. I nape�ni�em nam manierki. Wszystko gra.

��Tylko si� upewnia�am.

��A co z modyfikacj� kombinezon�w?�� zapyta� Raph.�� Na pewno masz wszystko co potrzebne? Ile ich w�a�ciwie zosta�o?

��Wi�cej ni� trzeba � odpar�a Juliette. Mia�a ochot� powiedzie� mu od razu, �e nawet dwa kombinezony to wi�cej ni� trzeba. Raph z pewno�ci� my�la�, �e b�dzie jej towarzyszy� przez ca�� drog�. Szykowa�a si� na t� konfrontacj�.

��No tak, ale ile? Jestem ciekaw. Do tej pory nie wolno by�o o takich sprawach rozmawia�

Juleitte pomy�la�a o magazynach pomi�dzy trzydziestym czwartym i trzydziestym pi�tym, o bunkrach mi�dzy pi�trami, kt�re zdawa�y si� ci�gn�� w niesko�czono��.

��Dwie�cie� mo�e trzysta kombinezon�w � powiedzia�a.�� Wi�cej ni� by�am w stanie policzy�. Przerobi�am tylko par� z nich.

Raph gwizdn��.

��To wystarczy�oby na kilkaset lat czyszczenia, co? Zak�adaj�c, �e wysy�aliby�my jednego na rok.

Juliette pomy�la�a, �e Raph ma racj�. I, jak podejrzewa�a, prawdopodobnie taki by� plan na zatruwanie powietrza: nieustaj�cy strumie� wygna�c�w. To nie czyszczenie, lecz jego przeciwie�stwo. Od tego �wiat stawa� si� brudny.

��Hej, pami�tasz Gin� z Zaopatrzenia?

Juliette kiwn�a g�ow�, a czas przesz�y zabola� j� jak rozbity k�ykie�. Uratowa�o si� wiele os�b z Zaopatrzenia, ale nie Gina.

��Wiedzia�a�, �e si� spotykali�my?

Juliette pokr�ci�a g�ow�.

��Nie. Przykro mi, Raph.

��Taa.

Zrobili obr�t wok� klatki schodowej.

��Gina zrobi�a kiedy� analiz� stanu cz�ci zapasowych. Wiesz, �e mieli tam taki komputer, kt�ry wszystko wylicza�, pami�ta� gdzie co jest, ile czego zam�wiono i tak dalej, no nie? Pewnego razu w serwerach IT spali�o si� par� chip�w, pach, pach, pach, jedna awaria po drugiej, tak jak czasem u nas�

��Pami�tam takie tygodnie � przyzna�a Juliette.

��No i Gina zacz�a si� zastanawia�, ile zosta�o czasu, zanim sko�cz� nam si� te chipy. To jedna z tych cz�ci, kt�rych nie umiemy wytworzy�, wiesz? Misterna robota. No wi�c przyjrza�a si� statystyce awarii i liczbie pozosta�ych chip�w, i wysz�o jej dwie�cie czterdzie�ci osiem lat.

Juliette czeka�a na ci�g dalszy.

��Ta liczba co� oznacza�a?�� zapyta�a.

��Z pocz�tku nic. Ale j� to zaintrygowa�o, bo przed paroma miesi�cami sporz�dzi�a podobny raport, te� z ciekawo�ci, i liczba by�a prawie taka sama. Par� tygodni p�niej wysiada �ar�wka w jej biurze. Po prostu �ar�wka. Miga i przestaje �wieci�, a Gina zaczyna si� zastanawia�. Widzia�a� kiedy� magazyny z �ar�wkami, co nie?

��W�a�ciwie to nie.

��No, s� ogromne. Zabra�a mnie tam kiedy�. I�

Raph milcza� przez par� krok�w.

��No i magazyn jest w po�owie pusty Wi�c Gina robi obliczenia dla zwyczajnej �ar�wki i wychodzi jej zapas dla ca�ego silosu na dwie�cie pi��dziesi�t jeden lat.

��To praktycznie ta sama liczba.

��Zgadza si�. I teraz jest ju� naprawd� zaintrygowana � polubi�aby� j� za t� ciekawo�� � wi�c w wolnym czasie robi takie obliczenia dla drogich rzeczy typu ogniwa paliwowe i implanty antykoncepcyjne, i chipy do czasomierzy. I zawsze wychodzi�o jakie� dwie�cie pi��dziesi�t. Wtedy dosz�a do wniosku, �e tyle zosta�o nam czasu.

��Dwie�cie pi��dziesi�t lat � powiedzia�a Juliette.�� Powiedzia�a ci o tym?

��Tak. Mi i jeszcze paru osobom, po kielichu. By�a ju� nie�le wstawiona. I pami�tam��� Raph za�mia� si�. � Pami�tam, co powiedzia� Jonny: �e Gina pami�ta o wynikach, kt�re pasuj� do teorii, a zapomina o chybionych. I skoro o pomy�kach mowa, musi wraca� do �ony. A jedna z przyjaci�ek Giny z Zaopatrzenia doda�a, �e ludzie ju� za czas�w jej babki opowiadali takie rzeczy i �e zawsze b�d� tak gada�. A Gina na to: nie wszyscy to jeszcze dostrzegaj�, bo jest wcze�nie. Poczekajcie, m�wi�a, jakie� dwie�cie lat, a� ludzie zaczn� �azi� do pustych magazyn�w po ostatnie �ar�wki, implanty i chipy. Wtedy to b�dzie oczywiste.

��Naprawd� �a�uj�, �e jej tu nie ma � powiedzia�a Juliette.

��Ja te�. � Wspi�li si� kolejnych par� stopni.�� Ale nie dlatego o tym wspominam. M�wi�a�, �e zosta�o kilkaset kombinezon�w. To jakby si� zgadza, hm?

��Tylko zgadywa�am � odpar�a Juliette.�� By�am tam raptem par� razy.

��Ale liczba si� zgadza. Nie przypomina ci to tykaj�cego zegara? Albo bogowie wiedzieli, ile rzeczy zmagazynowa�, albo nie maj� wobec nas plan�w po okre�lonej dacie. Przeterminujemy si� jak �wi�skie mleko, co? W ka�dym razie ja odnosz� takie wra�enie.

Juliette odwr�ci�a si� i spojrza�a na swojego przyjaciela-albinosa, kt�ry zdawa� si� l�ni� z�owieszczo w zielonkawym �wietle lamp.

��Mo�e � powiedzia�a Juliette.�� Gina mog�a mie� troch� racji.

Raph poci�gn�� nosem.

��Taaa, ale chrzani� to. Do tego czasu b�dziemy dawno martwi.

Jego �miech rozbrzmia� echem po klatce schodowej, ale Juliette posmutnia�a na te s�owa. Nie chodzi�o tylko o to, �e wszyscy, kt�rych zna�a do tego czasu umr�, lecz o fakt, �e dzi�ki tej wiedzy �atwiej by�o prze�kn�� okropn�, makabryczn� prawd�: ich dni by�y policzone. Nadzieje na ocalenie czegokolwiek by�y p�onne, w szczeg�lno�ci �ycia. �adne �ycie w historii ludzko�ci nie zosta�o ocalone. Da�o si� je jedynie przed�u�y�. Wszystko mia�o sw�j koniec.

Farmy by�y ciemne, lampy spa�y smacznie, u�pione klikaniem odleg�ych czasomierzy. W d�ugich, li�ciastych korytarzach rozbrzmiewa�y g�osy; rozdzielano dzia�ki, spierano si�, kwestionowano decyzje zaraz po ich zapadni�ciu. Rzeczy, kt�re nie by�y niczyj� w�asno�ci� stawa�y si� ni�. Hannie przypomina�o to czasy niepokoj�w. Przycisn�a dziecko do piersi, trzymaj�c si� blisko Ricksona.

M�ody Miles szed� przodem ze swoj� dogorywaj�c� latark�. Gdy tylko zaczyna�a przygasa�, uderza� w ni� otwart� d�oni�, co jakim� sposobem dodawa�o jej si�. Hannah obejrza�a si� przez rami� w kierunku klatki schodowej.

��Co z Solo? Czemu to tak d�ugo trwa?�� zapyta�a.

Nikt nie odpowiedzia�. Solo pop�dzi� za Elise. Dziewczynka mia�a w zwyczaju oddala� si�, gdy co� przyku�o jej uwag�, ale teraz po silosie kr�ci�o si� tylu ludzi. Hannah si� martwi�a.

Dziecko w jej ramionach zakwili�o. Zawsze tak robi�o, gdy by�o g�odne. Takie jego prawo. Hannah st�umi�a ch�� poskar�enia si�, �e te� jest g�odna. Poprawi�a chwyt, odpi�a jeden z pask�w kombinezonu i przysun�a niemowl� do piersi. G��d by� tym silniejszy, �e teraz jad�a za dwoje. A w miejscu, gdzie kiedy� plony si�ga�y ramion � gdzie pusty �o��dek nigdy nie by� zmartwieniem � teraz poletka by�y zdumiewaj�co puste. Spustoszone. Zaw�aszczone.

�odygi i li�cie zaszele�ci�y jak papier, gdy Rickson przeskoczy� nad barierk�, by zbada� drugi i trzeci rz�d w poszukiwaniu pomidora albo og�rka, albo jag�d, kt�re rozros�y si� jak chwasty pomi�dzy innymi uprawami, wciskaj�c si� pomi�dzy �ody�ki swoich braci. Wr�ci�, stawiaj�c ha�a�liwe kroki i wcisn�� Hannie co� do r�ki, co� ma�ego i mi�kkiego w miejscu, kt�rym za d�ugo dotyka�o ziemi.

��Prosz� � powiedzia� i wr�ci� do poszukiwa�.

��Dlaczego zebrali tyle naraz?�� zapyta� Miles, kt�ry te� szuka� jedzenia. Hannah pow�cha�a podarek od Ricksona, kt�ry pachnia� troch� jak dynia, cho� niedojrza�a. G�osy w oddali przerodzi�y si� w k��tni�. Ugryz�a k�s i wzdrygn�a si�, czuj�c gorzki smak.

��Zebrali tak du�o, bo nie s� rodzin� � powiedzia� Rickson. Jego g�os dobiega� zza ciemnych ro�lin, kt�re trz�s�y si�, gdy je potr�ca�.

M�ody Miles wycelowa� latark� w kierunku Ricksona, kt�ry wy�oni� si� z pustymi r�kami zza rz�du kukurydzy.

��Ale my te� nie jeste�my rodzin� � powiedzia� Miles.�� Tak naprawd�. I nigdy tak nie robili�my.

Rickson przeskoczy� przez barierk�.

��Oczywi�cie, �e jeste�my � zaprotestowa�. � Mieszkamy razem i razem pracujemy, jak rodzina. Ale nie ci ludzie, nie widzieli�cie? Zauwa�yli�cie, �e ubieraj� si� inaczej, �eby si� odr�nia�? Oni nie �yj� razem. Ci obcy b�d� ze sob� walczy� tak jak nasi rodzice. Nasi rodzice te� nie byli rodzin�. � Rickson rozwi�za� w�osy, zebra� z twarzy lu�ne kosmyki i zwi�za� je z powrotem. M�wi� przyciszonym g�osem ze wzrokiem wbitym w ciemno��, sk�d dobiega�y odg�osy k��tni.�� Zrobi� to samo co nasi rodzice i zaczn� walczy� o jedzenie i kobiety, a� wreszcie zabraknie i jednego, i drugiego. A to oznacza, �e b�dziemy musieli si� broni�, je�li chcemy prze�y�.

��Nie chc� walczy� � powiedzia�a Hannah. Skrzywi�a si� i odsun�a niemowl� od obola�ego sutka. Zacz�a rozpina� kombinezon, �eby zmieni� pier�.

��Nie b�dziesz musia�a walczy� � uspokoi� j� Rickson. Pom�g� jej z kombinezonem.

��Poprzednio zostawili nas w spokoju � odezwa� si� Miles.�� �yli�my tutaj przez wiele lat, a oni przychodzili, brali co trzeba i nie walczyli z nami. Mo�e ci ludzie zrobi� tak samo.

��To by�o dawno temu � powiedzia� Rickson. Spojrza� na dziecko, kt�re uczepi�o si� drugiej piersi matki, a potem ruszy� wzd�u� barierki i znikn�� w ciemno�ci, by znale�� co� jeszcze.�� Zostawili nas w spokoju, bo byli�my mali i byli�my ich. Hannah i ja byli�my w twoim wieku. Ty i tw�j brat mieli�cie po par� lat. Cho�by nie wiadomo jak za�arte trwa�y walki, zostawiali dzieci same sobie, na �ycie albo na �mier�. To, �e nas porzucili by�o darem.

��Ale przecie� przychodzili do nas � powiedzia� Miles.�� I przynosili nam r�ne rzeczy.

��Jak Elise i jej siostrzyczk�? � zapyta�a Hannah. Teraz ju� oboje poruszyli temat zmar�ego rodze�stwa. Korytarz wype�niali zmarli, pomy�la�a � owoce zerwane przez bog�w.

��Dojdzie do walk � powiedzia�a Milesowi, kt�ry wci�� nie wygl�da� na przekonanego.�� Rickson i ja nie jeste�my ju� dzie�mi � doda�a, ko�ysz�c w ramionach niemowl�. Osesek stanowi� przypomnienie, jak dalece odbiegli od bycia dzie�mi.

��Chcia�bym, �eby sobie poszli � powiedzia� ponuro Miles. Postuka� w latark�, kt�ra w odpowiedzi plun�a �wiat�em.�� Chcia�bym, �eby wszystko by�o jak dawniej. Chcia�bym, �eby Marcus tu by�. �le mi bez niego.

��Pomidor � obwie�ci� triumfalnie Rickson, wy�aniaj�c si� z cienia. Uni�s� czerwon� kulk� do �wiat�a latarki, przez co ich twarze jakby obla�y si� rumie�cem. Zmaterializowa� si� n�. Rickson poci�� warzywo na trzy cz�ci, Hannah dosta�a pierwsz�. Czerwony sok �cieka� z d�oni Ricksona, z warg Hanny i z no�a. Jedli we wzgl�dnej ciszy, s�uchaj�c strasznych i odleg�ych g�os�w z g��bi korytarza. N� ocieka� �yciem, ale by� zdolny ocieka� czym� gorszym.

Jimmy przeklina� pod nosem samego siebie i wspina� si� po schodach. Kl�� tak jak kiedy�, do siebie i po cichu � s�owa nie mia�y daleko od ust do uszu. Przeklina� samego siebie i tupa� wok� centralnego s�upa, wprawiaj�c stopnie w wibracje, kt�re ��czy�y si� z innymi. Pilnowanie Elise sta�o si� udr�k�. Wystarczy�o na moment odwr�ci� wzrok, a ona ju� znika�a. Tak jak Cie�, gdy lampy grzewcze w��cza�y si� z dono�nym trzaskiem.

��Nie, nie jak Cie� � wymamrota� do siebie. Cie� przez wi�kszo�� czasu pl�ta� si� pod nogami. Zawsze si� o niego potyka�. Elise by�a inna.

Min�� kolejny poziom, samotny i pusty, a Jimmy przypomnia� sobie, �e to przecie� nic nowego. Nic nag�ego. Elise zawsze przychodzi�a i odchodzi�a, kiedy mia�a ochot�. Po prostu wcze�niej, kiedy silos by� pusty, nie martwi� si� o ni�. Na t� my�l zastanowi� si�, co czyni�o to miejsce niebezpiecznym. Mo�e wcale nie chodzi�o o miejsce.

��Ty!

Jimmy wszed� na kolejny podest, poziom sto dwadzie�cia dwa. Zza drzwi pomacha� do niego m�czyzna. Mia� na sobie z�oty kombinezon, kt�ry co� znaczy� w czasach, kiedy rzeczy mia�y swoje znaczenia. By�a to pierwsza twarz, jak� Jimmy widzia� od dwunastu poziom�w.

��Widzia�e� dziewczynk�? � zapyta� Jimmy, ignoruj�c fakt, �e m�czyzna najwyra�niej sam mia� jakie� pytanie. Wyci�gn�� d�o� na wysoko�� biodra.�� Takiego wzrostu. Siedem lat. Brakuje jej z�ba.�� Wskaza� na w�asne z�by.

M�czyzna pokr�ci� g�ow�.

��Nie, ale to ty jeste� tym facetem, kt�ry tu mieszka�, prawda? Tym ocala�ym?�� M�czyzna trzyma� w r�ku n�, kt�ry b�ysn�� srebrzy�cie jak ryba w wodzie. M�czyzna w z�ocie za�mia� si� i wyjrza� za barierk� platformy.�� Teraz chyba wszyscy jeste�my ocala�ymi, co nie?�� Chwyci� jeden z gumowych w�y, kt�re wraz z Juliette przymocowali do �ciany, �eby odprowadza�y wod� z zalanych pi�ter. W�� ust�pi� pod zr�cznym ruchem no�a. M�czyzna zacz�� wci�ga� doln� cz��, kt�ra teraz zwisa�a lu�no.

��To s�u�y do osuszania��� zacz�� Jimmy.

��Na pewno mn�stwo wiesz o tym miejscu � przerwa� m�czyzna.�� Przepraszam. Nazywam si� Terry. Terry Harlson. Jestem z komitetu do spraw��� Zmru�y� oczy.�� Do diab�a, pewnie nie wiesz, co to jest ani ci� to nie obchodzi, prawda? Dla ciebie wszyscy jeste�my z tego samego miejsca.

��Jimmy � powiedzia�. � Nazywam si� Jimmy, ale wi�kszo�� ludzi m�wi mi Solo. A tamten w���

��Masz jaki� pomys�, sk�d si� bierze ten pr�d?�� Terry wskaza� ruchem g�owy zielone �wiate�ka, kt�rymi upstrzona by�a klatka schodowa.�� Siedzimy na g�rze, czterdzie�ci pi�ter st�d. Tamtejsze radio ma zasilanie. Niekt�re z porozwieszanych tu kabli te� jest pod napi�ciem. To twoja robota?

��Cz�ciowo � powiedzia� Jimmy.�� Niekt�re ju� wcze�niej mia�y pr�d. Przechodzi�a t�dy dziewczynka imieniem Elise. Czy mo�e�?

��My�l�, �e energia idzie z g�ry, ale Tom kaza� mi sprawdzi� na dole. M�wi, �e w naszym silosie pr�d zawsze pochodzi� z do�u, wi�c tu te� powinien. Wszystko inne si� zgadza. Ale ja widzia�em �lady w miejscu, do kt�rego si�ga�a woda, kiedy zala�o silos. My�l�, �e stamt�d od d�u�szego czasu nie p�ynie �aden pr�d. Ale ty powiniene� wiedzie�, prawda? Czy to miejsce ma sekrety, kt�re m�g�by� nam wyjawi�? Bardzo bym chcia� si� czego� dowiedzie� o �r�dle zasilania.

W�� le�a� zwini�ty u st�p m�czyzny. W d�oni zn�w b�ysn�� n�.

��My�la�e� kiedy� o wst�pieniu do komitetu?

��Musz� znale�� moj� przyjaci�k� � powiedzia� Jimmy.

Kolejny ruch no�a, ale przew�d elektryczny stawia� wi�kszy op�r. Mied� w �rodku nie chcia�a si� podda�. M�czyzna �ciska� w r�ku p�tle czarnego przewodu, poruszaj�c no�em jak pi��, a pod wilgotnym od potu podkoszulkiem napina�y si� mi�nie. Wreszcie kabel ust�pi�, a ostrze odskoczy�o do g�ry.

��Je�li twojej przyjaci�ki nie ma na farmach, pewnie jest na g�rze z rozmodlonymi. Mija�em ich po drodze tutaj. Znale�li sobie kaplic�. � Terry wskaza� no�em na sufit, a potem schowa� go i owin�� sobie kabel wok� ramienia.

��Kaplica � powt�rzy� Jimmy. Wiedzia�, gdzie to jest.�� Dzi�kuj�, Terry.

��Nie ma sprawy � powiedzia� m�czyzna, wzruszaj�c ramionami.�� Dzi�ki, �e powiedzia�e� mi, sk�d si� bierze ten ca�y pr�d.

��Pr�d�?

��No, m�wi�e�, �e idzie z g�ry. Z pi�tra�

��Trzydziestego czwartego? Ja to powiedzia�em?

M�czyzna u�miechn�� si�.

��Najwyra�niej.

Elise widzia�a ludzi na dnie silosu, kt�re wcze�niej zala�a woda � pr�bowali przekopa� si� przez zawalony tunel i uruchomi� �r�d�o zasilania, w��czy� �wiat�a. Widzia�a te� ludzi na farmach, kt�rzy zbierali mn�stwo jedzenia i zastanawiali si�, jak wszystkich wy�ywi�. A teraz by�a z t� trzeci� grup� ludzi, kt�rzy ustawiali meble i zamiatali pod�ogi, i wszystko porz�dkowali. Nie mia�a poj�cia, co pr�bowali osi�gn��.

Mi�y pan, kt�ry jako ostatni widzia� Pieska sta� na uboczu i rozmawia� z innym m�czyzn� w bia�ym ubraniu, kt�ry mia� okr�g�y placek �ysiny na czubku g�owy, cho� wygl�da� na zbyt m�odego, �eby �ysie�. Jego str�j by� dziwaczny. Przypomina� koc. Zamiast dw�ch nogawek mia� tylko jedn� i do tego tak obszern�, �e szorowa�a po ziemi i prawie nie wida� by�o spod niej st�p. Mi�y pan z ciemnymi w�sami chyba pr�bowa� do czego� przekona� tego drugiego. M�czyzna w bia�ym kocu tylko marszczy� czo�o i sta� nieruchomo. Od czasu do czasu obaj zerkali na Elise, kt�ra martwi�a si�, �e rozmawiaj� o niej. Mo�e rozmawiali o tym, jak znale�� Pieska.

Meble ustawiano w prostych liniach, wszystkie skierowane w jedn� stron�. Nie by�o tu �adnych sto��w tak jak w salach za farmami, w kt�rych czasem jada�a i gdzie chowa�a si� pod meblami, udaj�c, �e jest szczurzyc� z ca�� szczurz� rodzink� i �e sobie rozmawiaj� i poruszaj� w�sikami. Tutaj wszystkie krzes�a i �awki skierowane by�y ku �cianie, w kt�rej osadzono obraz z kolorowych szkie�ek. Niekt�re wypad�y. M�czyzna w kombinezonie pracowa� za t� �cian�, wida� go by�o przez luki mi�dzy szkie�kami. Rozmawia� z kim� innym, kto poda� mu przez drzwi czarny przew�d. Przez chwil� nad czym� pracowali, a potem za �cian� rozb�ys�o �wiat�o, zalewaj�c sal� r�nobarwnymi promykami. Ci, kt�rzy przestawiali meble znieruchomieli i patrzyli. Niekt�rzy co� szeptali. Brzmia�o to tak, jakby wszyscy szeptali to samo.

��Elise.

M�czyzna z ciemnymi w�sami przykl�kn�� obok niej. Elise drgn�a i przycisn�a do piersi torb�.

��Tak?�� zapyta�a szeptem.

��S�ysza�a� o Pakcie?�� zapyta�. Drugi m�czyzna, ten w bia�ym kocu i z �ysin� na czubku g�owy sta� za jego plecami, wci�� ze zmarszczonym czo�em. Elise podejrzewa�a, �e nigdy si� nie u�miecha�.

Kiwn�a g�ow�.

��Fakt to taka ciekawostka, kt�r� mo�na przeczyta� o zwierz�tach, na przyk�ad o jeleniach i psach, i o szczeniaczkach.

M�czyzna u�miechn�� si�.

��Pakt, nie fakt.�� Ale dla Elise brzmia�o to podobnie.�� A psy i szczeniaki to te same zwierz�ta.

Nie mia�a ochoty go poprawia�. Widzia�a psy w swojej ksi��ce i na bazarze, one by�y straszne. Szczeniaczki wcale takie nie by�y.

��Gdzie s�ysza�a� o jeleniach?�� zapyta� m�czyzna w bia�ym kocu.�� Masz tam jakie� ksi��eczki dla dzieci?

Elise pokr�ci�a g�ow�.

��Mamy prawdziwe ksi��ki. Widzia�am jelenie. S� wysokie i �mieszne, i maj� takie chude nogi, i �yj� w lasach.

Pana z w�sami, tego w pomara�czowym kombinezonie, nie obchodzi�y jelenie. Nie tak bardzo jak tego drugiego. Elise spojrza�a na drzwi. By�a ciekawa, gdzie si� podziali wszyscy, kt�rych zna�a. Gdzie Solo? Powinien pomaga� jej szuka� Pieska.

��Pakt to bardzo wa�ny dokument � wyja�ni� pan w pomara�czowym kombinezonie. Nagle przypomnia�a sobie: nazywa� si� pan Rash. Przedstawi� si�, ale dziewczynka mia�a s�ab� pami�� do imion. Nigdy nie potrzebowa�a pami�ta� wi�cej ni� kilku. Pan Rash by� dla niej mi�y.

��Pakt jest jak ksi��ka, tylko taka mniejsza � m�wi�. � Tak jak ty jeste� kobiet�, tylko mniejsz�.

��Mam siedem lat � powiedzia�a Elise. Nie by�a ju� ma�a.

��A zanim si� obejrzysz, b�dziesz mie� siedemna�cie.�� M�czyzna z w�sami wyci�gn�� r�k� i dotkn�� policzka Elise. Dziewczynka cofn�a si�, wystraszona, a m�czyzna spochmurnia�. Odwr�ci� si� i spojrza� na pana w bia�ym kocu, kt�ry wci�� wpatrywa� si� w Elise.

��Co to za ksi��ki?�� zapyta� m�czyzna w bieli.�� Te o zwierz�tach. Znalaz�a� je w tym silosie?

Elise poczu�a, �e jej r�ce same pow�drowa�y ku torbie i spocz�y w obronnym ge�cie na albumie. By�a prawie pewna, �e stron� o jeleniach umie�ci�a w swojej ksi��ce. Lubi�a czyta� o zielonym �wiecie, o �owieniu ryb i o zwierz�tach, i o s�o�cu, i o gwiazdach. Przygryz�a warg�, �eby nic nie powiedzie�.

Pan z w�sami � pan Rash � przykl�kn�� obok niej. W r�kach trzyma� kawa�ek papieru i pa�eczk� fioletowej kredy Od�o�y� je na �awk� obok nogi Elise i po�o�y� jej d�o� na kolanie. Drugi m�czyzna przysun�� si� bli�ej.

��Je�li wiesz o jakich� ksi��kach, twoim obowi�zkiem wobec Boga jest nam powiedzie�, gdzie si� znajduj� � powiedzia� m�czyzna w kocu.�� Wierzysz w Boga?

Elise przytakn�a. Hannah i Rickson uczyli j� o Bogu i nocnych modlitwach. �wiat wok� si� rozmy�, a Elise zauwa�y�a, �e ma �zy w oczach. Otar�a je. Rickson nie znosi�, kiedy p�aka�a.

��Gdzie s� te ksi��ki, Elise? Jak wiele ich jest?

��Mn�stwo � powiedzia�a, my�l�c o tych wszystkich ksi��kach, z kt�rych ukrad�a kartki. Solo w�ciek� si�, gdy odkry�, �e wyrywa�a z nich obrazki i poradniki. Ale dzi�ki poradnikom nauczy�a si� lepiej �owi� ryby, a potem Solo pokaza� jej, jak zszywa� strony i wsp�lnie w�dkowali.

M�czyzna w kocu przykl�kn�� obok niej.

��Czy te ksi��ki s� tutaj?

��To jest ojciec Remmy � powiedzia� pan Rash, robi�c miejsce m�czy�nie z �ysin� i przedstawiaj�c go.�� Ojciec Remmy poprowadzi nas w tych trudnych czasach. Jeste�my wsp�lnot�. Wcze�niej pod��ali�my za ojcem Wendelem, ale niekt�rzy od��czaj� si� od stada, a inni si� przy��czaj�. Tak jak ty.

��Te ksi��ki � powiedzia� pan Remmy, kt�ry zdawa� si� m�ody jak na ojca, nie by� chyba du�o starszy od Ricksona.�� Czy one s� blisko? Gdzie mo�emy je znale��? � Ruchem d�oni wskaza� od �ciany po sufit. M�wi� w dziwny spos�b: Elise czu�a jego g�os w swojej piersi, g�os, kt�ry sprawia�, �e chcia�a odpowiedzie�. A jego oczy � zielone jak zatopione g��biny, w kt�rych wraz z Solo �owi�a ryby � kaza�y jej m�wi� prawd�.

��Wszystkie s� w jednym miejscu � powiedzia�a, poci�gaj�c nosem.

��Gdzie?�� szepn�� m�czyzna. Trzyma� j� za r�ce, a drugi m�czyzna patrzy� na to z dziwnym wyrazem twarzy.�� Gdzie s� te ksi��ki? To niezwykle wa�ne, moja c�rko. Istnieje tylko jedna ksi��ka, wiesz? Wszystkie pozosta�e s� pe�ne k�amstw. A teraz powiedz mi, gdzie one s�.

Elise pomy�la�a o ksi��ce w swojej torbie. Ona nie k�ama�a. Ale nie mia�a ochoty, �eby ten cz�owiek dotyka� jej albumu ani jej samej. Spr�bowa�a si� odsun��, ale jego wielkie d�onie �cisn�y mocniej. Co� poruszy�o si� w jego oczach.

��Trzydzie�ci cztery � szepn�a.

��Poziom trzydzie�ci cztery?

Elise kiwn�a g�ow�, a u�cisk zel�a�. M�czyzna odsun�� si�, a do Elise zbli�y� si� pan Rash i po�o�y� swoj� d�o� na jej, przykrywaj�c obola�e miejsce, kt�re �cisn�� tamten.

��Ojcze, czy mo�emy�?�� zapyta� pan Rash.

M�czyzna z okr�g�� �ysin� przytakn��, a pan Rash podni�s� kartk�, kt�r� od�o�y� na �awk�. Jedna strona by�a zadrukowana. Druga � zapisana odr�cznie. By�y tam �lady fioletowej kredy, a pan Rash zapyta�, czy Elise zna litery.

Elise pokiwa�a g�ow�. Jej d�o� znowu opad�a na torb�, �eby chroni� ksi��k�. Umia�a czyta� lepiej ni� Miles. Hanna zadba�a o to.

��Umiesz napisa� swoje imi�? � zapyta� m�czyzna. Pokaza� jej kartk� papieru. U do�u by�y wyrysowane linie. Widnia�y tam dwa podpisy. Jedna linia by�a pusta.�� O tutaj � powiedzia�, wskazuj�c na t� lini�. Wcisn�� Elise kred� do r�ki. Zdo�a�a odczyta� niekt�re z napisanych s��w, ale pismo by�o niedba�e, nagryzmolone szybko na szorstkiej powierzchni. Poza tym, wszystko widzia�a jak przez mg��. � Tylko imi� � nalega�. � Poka� mi.

Elise chcia�a sobie p�j��. Chcia�a do Pieska i Solo, i Jewel, i nawet do Ricksona. Otar�a �zy z oczu i prze�kn�a d�awi�cy szloch. Je�li zrobi to, czego chcieli, puszcz� j� wolno. W pomieszczeniu zbiera�o si� coraz wi�cej ludzi. Niekt�rzy spogl�dali na ni� i szeptali. Kto� nazwa� kogo� innego szcz�ciarzem, powiedzia�, �e by�o wi�cej m�czyzn i kobiet i �e trzeba si� spieszy�, bo dla wszystkich nie wystarczy. Spogl�dali na ni� i czekali; meble sta�y teraz prosto, pod�ogi by�y zamiecione, a wok� podwy�szenia porozrzucano troch� zielonych li�ci z zerwanych ro�lin.

��Tutaj � powiedzia� pan Rash. Trzymaj�c j� za nadgarstek, nakierowa� kred� nad lini�. � Napisz swoje imi�. � A wszyscy patrzyli. Elise zna�a literki. Potrafi�a czyta� lepiej ni� Rickson. Tyle �e prawie nic nie widzia�a. By�a jak te ryby, kt�re �owi�a. Patrzy�a spod wody na tych wszystkich g�odnych ludzi. Mimo to napisa�a swoje imi�. Mia�a nadziej�, �e wtedy sobie p�jd�.

��Grzeczna dziewczynka.

Pan Rash nachyli� si� i cmokn�� j� w policzek. Ludzie zacz�li bi� brawo. A potem cz�owiek w bia�ym kocu, kt�rego fascynowa�y ksi��ki zaintonowa� jakie� s�owa g�osem jednocze�nie dudni�cym i �adnym. Jego s�owa wibrowa�y g��boko w piersi dziewczynki, gdy w imi� Paktu og�asza� kogo� m�em i �on�.

Silos 1

Jego bok ton�� we fiolecie, czerni i b��kicie. Donald sta� w rozpi�tym do bioder kombinezonie i przytrzymywa� w g�rze podkoszulek, ogl�daj�c swoje �ebra w lustrze w �azience. Po�rodku morza siniak�w widnia�a pomara�czowo-��ta plama. Dotkn�� jej � ledwo j� musn�� opuszkami palc�w � a wtedy impuls elektryczny przebieg� mu przez nogi a� po kolana. Omal si� nie przewr�ci� i dopiero po chwili odzyska� oddech. Delikatnie opu�ci� koszul�, zapi�� kombinezon i poku�tyka� z powrotem na ��ko.

Bola�y go golenie od os�aniania si� przed kopniakami Thurmana. Na przedramieniu mia� guz wielki jak drugi �okie�. A przy ka�dym ataku kaszlu mia� ochot� umrze�. Pr�bowa� spa�. Sen stanowi� metod� na zabicie czasu, na wymiganie si� od tera�niejszo�ci. By� wybawieniem dla przygn�bionych, niecierpliwych i umieraj�cych. Donald zalicza� si� do wszystkich trzech.

Zgasi� �wiat�o przy ��ku i le�a� w ciemno�ci. Kriokomory i zmiany to wyolbrzymione formy snu, my�la�. Nienaturalno�� to raczej kwestia stopnia ni� rodzaju. Nied�wiedzie hibernuj� przez jedn� por� roku. Ludzie hibernuj� co noc. Dzie� to zmiana, kt�r� wytrzymuje si� niczym najmniejsz� drobin� �ycia, a ca�e kr�tkoterminowe planowanie prowadzi tylko do kolejnego okresu ciemno�ci � i nikt nie po�wi�ca wiele uwagi po��czeniu tych dni w co� przydatnego, w �a�cuch cennych pere�. To tylko kolejny dzie� do przetrwania.

Kaszln��; po jego �ebrach przemkn�y pioruny agonii, b�ysn�o mu przed oczami. Modli� si� o omdlenie, o utrat� �wiadomo�ci, ale w�adaj�cy jego losem bogowie byli wytrawnymi oprawcami. Sprawiali b�l � ale nie za du�o. Nie zabijajcie go, s�ysza� szept jednej rany do drugiej. Jest nam potrzebny �ywy, �eby m�g� cierpie� za to, co zrobi�.

Kaszel ust�pi�, zast�piony posmakiem miedzi na ustach. Krwawa mgie�ka bryzn�a mu na kombinezon � ale nie dba� o to. Odchyli� g�ow� do ty�u, spocony z b�lu i wysi�ku, nas�uchuj�c w�t�ych j�k�w, kt�re wydobywa�y si� spomi�dzy jego warg.

Mija�y godziny albo minuty. Dni. Kto� zastuka� w drzwi, szcz�kn�� zamek, kto� pstrykn�� w��cznikiem �wiat�a. To pewnie stra�nik z obiadem albo �niadaniem, albo jakim� innym bezsensownym wyznacznikiem pory dnia. To pewnie Thurman, kt�ry przyszed�, �eby go poucza�, przes�uchiwa� albo zabra� i u�pi�.

��Donny?

To by�a Charlotte. �wiat�a w korytarzu za jej plecami by�y przyciemnione. Gdy si� zbli�y�a, w drzwiach stan�� m�czyzna, kto� z Ochrony. Znale�li j� i zamykali. Ale przynajmniej dali ofiarowali mu t� chwil�. Usiad� za szybko, omal nie straci� r�wnowagi. Obj�li si� nawzajem, krzywi�c si� z b�lu.

��Moje �ebra � sykn�� Donald.

��Uwa�aj na r�k� � ostrzeg�a go siostra.

Pu�ci�a go i cofn�a si� o krok. Donald ju� mia� zapyta�, co jej si� sta�o w r�k�, ale ona przy�o�y�a sobie palec do ust.

��Szybko � powiedzia�a.�� T�dy.

Donald przeni�s� spojrzenie na m�czyzn� w drzwiach. Stra�nik rozgl�da� si� po korytarzu, bardziej martwi�c si� tym, �e kto� m�g�by tamt�dy przechodzi� ni� tym, �e wi�niowie uciekn�. B�l �eber zel�a�, gdy do Donalda dotar�o, co si� dzieje.

��Wychodzimy?�� zapyta�.

Jego siostra przytakn�a i pomog�a mu wsta�. Donald pod��y� za ni� na korytarz.

Mia� tak wiele pyta�, ale cisza by�a teraz najwa�niejsza. P�niej przyjdzie czas na pytania. Stra�nik zamkn�� drzwi na klucz. Charlotte ju� sz�a do windy, a Donald ku�tyka� za ni� boso; lewa nowa piek�a go przy ka�dym kroku. Znajdowali si� na poziomie administracyjnym. Mijali kolejne biura: Ksi�gowo��, gdzie zarz�dzano zapasami i cz�ciami zamiennymi, Ewidencj�, gdzie gromadzono i wprowadzano do serwer�w najwa�niejsze wydarzenia ze wszystkich silos�w, Kontrol� Populacji, sk�d pochodzi�o tak wiele jego raport�w. We wszystkich biurach panowa�a o tej porze cisza, pewnie by�o nad ranem.

Bramka by�a nieobstawiona. Za ni� czeka�a na nich winda, brz�cz�c bezustannie w trybie wstrzymania. Donald zauwa�y� intensywny zapach detergentu, jaki unosi� si� w �rodku. Charlotte uderzy�a w przycisk wstrzymania windy, zeskanowa�a sw�j identyfikator i wybra�a pi�tro � zbrojownia. Stra�nik wcisn�� si� bokiem przez zamykaj�ce si� drzwi, a Donald dostrzeg� w jego d�oni pistolet. Zrozumia�, �e nie trzyma� broni na wypadek, gdyby kto� ich nakry�. Nie byli do ko�ca wolni. M�ody m�czyzna stan�� po drugiej stronie windy, czujnie spogl�daj�c na niego i jego siostr�.

��Znam ci� � odezwa� si� Donald.�� Pracujesz na nocn� zmian�.

��Darcy � powiedzia� stra�nik. Nie poda� mu r�ki. Donald przypomnia� sobie pust� bramk� ochrony i zrozumia�, �e m�czyzna powinien przy niej sta�.

��No tak, Darcy. Co si� dzieje?�� zwr�ci� si� do siostry. Spod podkoszulka z kr�tkim r�kawem wystawa� opatrunek.�� Jeste� ranna?

��Nic mi nie jest.�� Z wyra�nym niepokojem spogl�da�a na za�wiecaj�ce si� numery pi�ter.�� Pu�cili�my kolejnego drona.�� Odwr�ci�a si� do Donalda.�� Przedosta� si�.

��Widzia�a� to?�� Rany popad�y w zapomnienie, m�czyzna z broni� w r�ku ju� si� nie liczy�. Min�o tak wiele czasu od pierwszego lotu i przeb�ysku b��kitnego nieba, �e Donald zacz�� w�tpi� w to, co zobaczy�, zacz�� podejrzewa�, �e to w og�le nie mia�o miejsca. Pozosta�e loty okaza�y si� fiaskiem, nie dotarli tak daleko. Winda zwolni�a, zbli�aj�c si� do magazynu.

� �wiat nie przepad� � potwierdzi�a Charlotte.�� Tylko nasz fragment.

��Wyno�my si� z windy � powiedzia� Darcy i machn�� pistoletem.�� A potem chc� si� dowiedzie�, co si� do diab�a dzieje. I pos�uchajcie: nie zawaham si� odstawi� was do celi przed ko�cem nocnej zmiany. Wypr� si� tego, �e kiedykolwiek rozmawiali�my.

Gdy tylko weszli do zbrojowni, Donald wzi�� g��boki, �wiszcz�cy oddech i poklepa� si� po tylnej kieszeni. Wyj�� chustk� i rozkaszla� si�, pochylony do przodu, �eby zmniejszy� ucisk na �ebra. Szybko z�o�y� i schowa� szmatk�, �eby Charlotte nic nie widzia�a.

��Przyniesiemy ci wod� � powiedzia�a, spogl�daj�c na magazyn pe�en zapas�w.

Donald zby� j� machni�ciem r�ki i zwr�ci� si� do Darcy�ego.

��Dlaczego nam pomagasz?�� zapyta� ochryple.

��Nie pomagam wam � odpar� z naciskiem Darcy.�� S�ucham tego, co macie do powiedzenia.�� Skin�� na Charlotte.�� Twoja siostra rzuci�a par� �mia�ych stwierdze�, a ja sobie troch� poczyta�em, kiedy sk�ada�a drona do kupy.

��Da�am mu twoje notatki � wyja�ni�a Charlotte.�� I pokaza�am mu lot. Pom�g� mi wystrzeli� maszyn�. Posadzi�am j� w morzu trawy. Prawdziwej trawy, Donny. Czujniki wytrzyma�y jeszcze p� godziny. Siedzieli�my i po prostu patrzyli�my.

��Tak czy inaczej � powiedzia� Donald, spogl�daj�c na Darcy�ego � nie znasz nas.

��Swoich szef�w te� nie znam. Tak naprawd�. Ale widzia�em, jaki dosta�e� wycisk i nie czu�em si� z tym najlepiej. Wy dwoje o co� walczycie, mo�e o co� z�ego, co b�d� chcia� udaremni�, ale zauwa�y�em pewn� zale�no��. Wystarczy, �e zadam pytanie, kt�re wykracza poza moje obowi�zki i przep�yw informacji si� urywa. Chc�, �ebym pracowa� na nocn� zmian� i zostawia� im co rano dzbanek �wie�ej kawy, ale pami�tam, �e w innym �yciu by�em kim� wi�cej. Uczono mnie wykonywa� rozkazy, ale nie ufa� im bezgranicznie.

Donald ponuro kiwn�� g�ow�. Zastanawia� si�, czy ten m�ody cz�owiek by� �o�nierzem wys�anym na misj�. Zastanawia� si�, czy cierpia� na syndrom stresu pourazowego i czy bra� jakie� leki. Co� sobie przypomina�, co� wraca�o � co� w rodzaju sumienia.

��Powiem ci, co tu si� dzieje � powiedzia� Donald. Poprowadzi� ich w kierunku rz�d�w rega��w z puszkowan� wod� i wojskowymi racjami.�� M�j dawny szef� facet, przez kt�rego teraz kulej� wyja�ni� mi kilka rzeczy. Wi�cej ni�by chcia�. Wi�kszo�ci domy�li�em si� sam, ale on wype�ni� par� luk.

Donald uni�s� wieko jednej z drewnianych skrzy�, kt�re wcze�niej podwa�y�a jego siostra. Skrzywi� si� z b�lu, a Charlotte podbieg�a, by mu pom�c. Wyj�� puszk� wody, otworzy� j� z trzaskiem i poci�gn�� d�ugi �yk, a Charlotte wyj�a jeszcze dwie puszki. Darcy prze�o�y� pistolet do drugiej r�ki, �eby przyj�� wod�. Donald czu� obecno�� otaczaj�cych ich skrzy� pe�nych broni. Mia� ich do��. Jakim� sposobem strach przed pistoletem w d�oni Darcy�ego si� rozwia�. B�l w piersi by� innego rodzaju ran� postrza�ow�. Szybka �mier� by�aby b�ogos�awie�stwem.

��Nie jeste�my pierwszymi, kt�rzy pr�bowali pom�c kt�remu� z silos�w � powiedzia� Donald.�� Tak powiedzia� mi Thurman. I teraz wiele rzeczy nabiera sensu. Chod�cie.�� Poprowadzi� ich do innej alejki. Nad ich g�owami zamiga�a �ar�wka. Nied�ugo si� przepali. Donald by� ciekaw, czy ktokolwiek pofatyguje si�, �eby j� wymieni�. W g�szczu plastikowych skrzy� odnalaz� t�, kt�rej szuka�. Spr�bowa� �ci�gn�� j� z p�ki, ale �ebra zaprotestowa�y. Pomimo b�lu uni�s� pojemnik, a Charlotte pomaga�a mu jedn� r�k�. Wsp�lnymi si�ami zanie�li skrzyni� do sali konferencyjnej. Darcy szed� z ty�u.

��Robota Anny � st�kn��, stawiaj�c pojemnik na stole konferencyjnym. Darcy zapali� �wiat�a. Pod grub� tafl� szk�a tkwi� schemat silos�w. Szyba poznaczona by�a starymi, woskowymi notatkami, kt�re �okcie, teczki i szklanki z whisky zatar�y do nieczytelno�ci. Jego pozosta�e zapiski przepad�y, ale to niewa�ne. Potrzebowa� spojrze� na co� starego, co� z przesz�o�ci, z poprzedniej zmiany. Wyci�gn�� par� folder�w i rzuci� je na blat. Charlotte zacz�a je kartkowa�. Darcy zosta� przy drzwiach, raz po raz spogl�daj�c na pod�og� w korytarzu, gdzie wci�� widnia�y plamki zaschni�tej krwi.

��Jaki� czas temu zamkni�to silos za nadawanie na kanale og�lnym. Nie na mojej zmianie.�� Wskaza� na stole silos dziesi�ty, na kt�rym wci�� da�o si� dojrze� pozosta�o�ci czerwonego iksa.�� Kr�tki impuls sumienia nadany na paru kana�ach, a potem go zamkn�li. Ale to silos czterdziesty zaj�� Ann� na wi�kszo�� roku.�� Odnalaz� teczk�, kt�rej szuka�, otworzy� j�. Na widok jej pisma oczy zasz�y mu mg��. Zawaha� si�, przebiegaj�c d�o�mi po jej s�owach i wspominaj�c to, co zrobi�. Zabi� jedyn� osob�, kt�ra pr�bowa�a mu pom�c, jedyn� osob�, kt�ra go kocha�a. Jedyn�, kt�ra usi�owa�a pom�c tym silosom. A wszystko z powodu poczucia winy i pogardy dla samego siebie za to, �e odwzajemnia� jej mi�o��.

��Tu mamy podsumowanie wydarze� � powiedzia�, zapominaj�c czego szuka�.

��Przejd� do rzeczy � powiedzia� Darcy.�� O co w tym wszystkim chodzi? Moja zmiana ko�czy si� za dwie godziny i nied�ugo b�dzie jasno. Do tego czasu oboje musicie znale�� si� pod kluczem.

��Zmierzam do sedna.�� Donald otar� oczy i wzi�� si� w gar��. Wskaza� na r�g sto�u.�� Te wszystkie silosy zgas�y dawno temu. Kilkana�cie silos�w. Zacz�o si� od czterdziestki. Musia�o u nich doj�� do jakiej� cichej rewolucji. Bezkrwawej, bo nie dotar�y do nas �adne raporty. Nigdy nie zachowywali si� dziwnie. Cokolwiek si� sta�o, przypomina�o wydarzenia, jakie maj� teraz miejsce w osiemnastce�

��Mia�y � poprawi�a go Charlotte.�� S�ysza�am ich. Zamkni�to ich.

Donald kiwn�� g�ow�.

��Thurman mi m�wi�. Chcia�em powiedzie� �mia�y�. Thurman zasugerowa� te�, �e z pocz�tku zamierzali zbudowali mniej silos�w, ale ci�gle dodawali kolejne w charakterze rezerwy. Znalaz�em te� kilka sprawozda�, kt�re to potwierdzaj�. Wiecie, co my�l�? �e dodali za wiele. Nie mogli ich wszystkich monitorowa� wystarczaj�co uwa�nie. To tak jakby umie�ci� kamery na rogu ka�dej ulicy, ale nie mie� do�� ludzi, �eby �ledzili nagrania. I tym sposobem co� przeoczyli.

��Co to znaczy, �e silosy �zgas�y�? � zapyta� Darcy. Podszed� bli�ej i teraz uwa�nie przygl�da� si� schematowi pod szyb�.

��Sygna�y z kamer wysiad�y, wszystkie naraz. Nie odbierali, gdy do nich dzwonili�my. Nakazy ka�� w przypadku buntu zamkn�� silos, wi�c ich zagazowali�my. Otworzyli�my im drzwi. A potem zgas� kolejny silos. I kolejny. Szefowie zmian domy�lili si�, �e tamci opr�cz sygna�u z kamer zaj�li si� te� rurami z gazem. No wi�c wys�ali kody burz�ce do wszystkich tych silos�w�

��Kody burz�ce?

Donald kiwn�� g�ow� i przep�uka� drapi�ce gard�o haustem wody. Otar� usta r�kawem. Widok porozk�adanych na stole notatek go uspokaja�. By�y jak pasuj�ce do siebie elementy uk�adanki.

��Silosy stworzono tak, by mog�y si� zawali� i wszystkie opr�cz jednego to zrobi�. S� pod ziemi�, grawitacja nie za�atwi sprawy, wi�c kazano nam je zbudowa� kazano mi je zaprojektowa� z wielkimi p�ytami betonu pomi�dzy poziomami.�� Pokr�ci� g�ow�. � W�wczas nie mia�o to dla mnie sensu. Zwi�ksza�o g��boko�� i koszty, to przecie� ogromna masa betonu. M�wili, �e to dla ochrony przed bombami i promieniowaniem. Ale prawda okaza�a si� gorsza. Chodzi�o o to, �eby mia�o co run��. Te �ciany nigdzie si� nie rusz�, s� po��czone z ziemi�. � Upi� kolejny �yk wody.�� St�d ten beton. A z powodu gazu nie chcieli wind. Nigdy nie rozumia�em, dlaczego kazali nam je usun��. M�wili, �e chc� bardziej �otwartego� designu. Ci�ko zagazowa� miejsce, w kt�rym mo�na odgrodzi� pi�tra.

Kaszln�� w zgi�cie �okcia, a potem obrysowa� palcem fragment blatu.

��Te silosy by�y jak rak. Czterdziesty musia� komunikowa� si� z s�siadami albo po prostu ich od��czy�, zdalnie zhakowa� ich systemy. Szefowie zmian w naszym silosie zacz�li budzi� ludzi, �eby si� tym zaj�li. Kody burz�ce nie dzia�a�y, nic nie dzia�a�o. Anna domy�li�a si�, �e odkryli �adunki burz�ce w czterdziestym i zablokowali ich cz�stotliwo�� co� w tym stylu.

Zrobi� pauz�, wspominaj�c syk radia i jej �argon, od kt�rego bola�a g�owa, cho� dzi�ki niemu wydawa�a si� tak m�dra i pewna siebie. Jego spojrzenie pad�o na r�g pomieszczenia, gdzie kiedy� sta�o ��ko, do kt�rego zakrada�a si� w �rodku nocy, by w�lizn�� si� w jego ramiona. Donald dopi� wod� �a�uj�c, �e nie mieli niczego mocniejszego.

��W ko�cu zdo�a�a zhakowa� detonatory i zburzy� silos � powiedzia�. � W przeciwnym razie trzeba by podj�� ryzyko zwi�zane z wys�aniem tam ludzi albo dron�w, a to s� instrukcje z samego ko�ca Nakaz�w. Ostatnie strony.

��A my w�a�nie to robimy � powiedzia�a Charlotte.

Donald pokiwa� g�ow�.

��Robi�em to jeszcze przed twoim wybudzeniem, gdy na tym pi�trze roi�o si� od pilot�w.

��Wi�c co si� sta�o z tymi silosami? Zawali�y si�?

��Tak twierdzi�a Anna. Wszystko wygl�da�o �wietnie. Ludzie u w�adzy polegali na niej, wierzyli jej na s�owo. Wszystkich nas z powrotem u�piono. My�la�em, �e to moja ostatnia drzemka i �e ju� nigdy si� nie obudz�. G��bokie zamro�enie. Ale potem mnie odmrozili na kolejn� zmian� i zacz�li zwraca� si� do mnie innym nazwiskiem. Obudzi�em si� jako kto� inny.

��Thurman � powiedzia� Darcy.�� Pasterz.

��Tak, tyle �e to ja tu by�em owc�.

��To ty o ma�o nie przeszed�e� na drug� stron� wzg�rza?

Donald dostrzeg�, �e Charlotte nagle zesztywnia�a. Wr�ci� wzrokiem na teczki i nie odpowiedzia�.

��Czy kobieta, o kt�rej m�wisz � zapyta� Darcy � to ta sama osoba, kt�ra namiesza�a w bazie danych?

��Tak. Dali jej pe�en dost�p, �eby naprawi�a problem; sprawa by�a powa�na. A ciekawo�� kaza�a jej zagl�da� w inne miejsca. Znalaz�a list, z kt�rego dowiedzia�a si�, co jej ojciec i pozostali zaplanowali oraz �e kody burz�ce i systemy gazowe nie by�y tylko na sytuacje awaryjne. Ka�dy silos to jedna wielka tykaj�ca bomba. Zda�a sobie spraw�, �e po�o�� j� do kriokomory i ju� nigdy si� nie obudzi. I cho� potrafi�a zmieni� co tylko chcia�a, nie mog�a zmieni� swojej p�ci. Nie mog�a sprawi�, �eby j� obudzono, wi�c chcia�a, �ebym jej pom�g�. Sprawi�a, �e znalaz�em si� w miejscu jej ojca.

Donald urwa�, powstrzymuj�c �zy. Charlotte po�o�y�a mu r�k� na ramieniu. Przez chwil� panowa�a cisza.

��Ale ja nie rozumia�em, czego ode mnie oczekiwa�a. Zacz��em szpera� na w�asn� r�k�. A w mi�dzyczasie silos czterdziesty wci�� istnia�. Przekona�em si� o tym, gdy zgas� kolejny silos.�� Zamilk� na chwil�. � Udawa�em w�wczas szefa, nie my�la�em logicznie i zgodzi�em si� na bombardowanie. Chcia�em tylko spokoju. Nie obchodzi�y mnie wstrz�sy ani to, �e kto� zobaczy drony, po prostu wyda�em rozkaz. Cokolwiek tam by�o, zosta� z niego krater. Drony i bomby zacz�y przerzedza� szeregi buntownik�w.

��Pami�tam � powiedzia� Darcy.�� Zaczyna�em wtedy zmian�. W sto��wce ci�gle przesiadywali piloci. Du�o pracowali w �rodku nocy.

��I robili to w�a�nie tutaj. Gdy sko�czyli i wr�cili do kriosekcji, obudzi�em swoj� siostr�. Czeka�em, a� sobie p�jd�. Nie chcia�em zrzuca� bomb. Chcia�em si� przekona�, co jest na zewn�trz.

Darcy spojrza� na zegar na �cianie.

��A teraz wszyscy to widzieli�my.

��Zosta�o jeszcze oko�o dwustu lat zanim wszystkie silosy si� zawal� � powiedzia� Donald.�� Zastanawia�e� si� kiedy�, dlaczego u nas s� tylko windy i �adnych schod�w? Chcesz wiedzie�, dlaczego nazywaj� to ekspres�wk�, ale cholerstwo jedzie ca�e wieki?

��U nas te� s� �adunki gotowe do zdetonowania � odpar� Darcy.�� I ta sama masa betonu mi�dzy pi�trami.

Donald kiwn�� g�ow�. Ch�opak by� bystry.

��Gdyby pozwolono nam przej�� si� po schodach, zobaczyliby�my to. Wiedzieliby�my. A wystarczaj�co wiele os�b rozumia�oby, do czego to s�u�y i co oznacza. R�wnie dobrze mogliby�my mie� odliczaj�cy czas zegar na ka�dym biurku. Ludzie by oszaleli.

��Dwie�cie lat � powiedzia� Darcy.

��Dla innych to mo�e brzmie� jak szmat czasu, ale dla nas to raptem kilka drzemek. I zrozum, tutaj tkwi sedno sprawy. Musimy zgin��, �eby nikt nie pami�ta�. Ten ca�y kompleks��� Donald wskaza� na st� konferencyjny z rozk�adem silos�w.�� To nie tyle wehiku� czasu, co tykaj�cy zegar. Spos�b na oczyszczenie ziemi i wys�anie grupy ludzi, plemienia wybranego praktycznie na chybi�-trafi�, w przysz�o��, �eby odziedziczyli �wiat.

��Raczej jak wys�anie ich w przesz�o�� � powiedzia�a Charlotte.�� Z powrotem do prymitywnych czas�w.

��Dok�adnie. Gdy dowiedzia�em si� o nano, Iran w�a�nie nad nimi pracowa�. Pomys� by� taki, �eby ich celem sta�a si� dana grupa etniczna. Ju� wtedy dysponowali�my maszynami zdolnymi do dzia�ania na poziomie kom�rkowym. To by� tylko kolejny krok. Zabijanie gatunku jest �atwiejsze ni� atakowanie konkretnej rasy. To dziecinnie proste. Erskine, cz�owiek, kt�ry na to wpad�, powiedzia�, �e to nieuniknione i pr�dzej czy p�niej kto� stworzy cich� bomb�, kt�ra zmiecie z powierzchni ziemi ca�� ludzko��. My�l�, �e mia� racj�.

��Wi�c czego szukasz w tych teczkach?�� zapyta� Darcy.

��Thurman chcia� si� dowiedzie�, czy Anna opuszcza�a zbrojowni�. Jestem przekonany, �e tak. Pojawia�y si� tu rzeczy, kt�rych nie widzia�em na p�kach. Wspomina� te� co� o rurach doprowadzaj�cych gaz�

��Za p�torej godziny musimy wraca� � przerwa� Darcy.

��Dobra, okay. Wi�c my�l�, �e Thurman znalaz� co� w naszym silosie. Co�, co zrobi�a jego c�rka, kiedy si� st�d wymkn�a. S�dz�, �e zostawi�a po sobie jeszcze jedn� niespodziank�. Kiedy pu�cili gaz do osiemnastki, Thurman powiedzia�, �e tym razem zrobili to porz�dnie. �e posprz�tali po kim�. My�la�em, �e mia� na my�li m�j ba�agan, moje pr�by uratowania tamtego miejsca, ale to Anna mu namiesza�a. My�l�, �e pozamienia�a jakie� zawory, a mo�e wszystko jest skomputeryzowane i tylko zmodyfikowa�a kod. Istniej� dwa rodzaje maszyn i oba s� teraz w mojej krwi. Jedne pr�buj� utrzyma� nas w ca�o�ci, jak te w kriokapsu�ach. Drugie, te na zewn�trz, wt�aczamy do zbuntowanych silos�w, �eby rozk�ada�y ludzkie cia�a. Bogaci kontra biedni. My�l�, �e Anna pr�bowa�a dokona� podmiany i tak wszystko poustawia�, �eby nast�pny zamykany silos dosta� porcj� tego, co my dostajemy. Bawi�a si� w Robin Hooda na poziomie kom�rkowym.

Wreszcie znalaz� raport, kt�rego szuka�. Nosi� wyra�ne �lady zu�ycia. Przegl�dano go setki razy.

��Silos siedemnasty � powiedzia�. � Nie by�o mnie, gdy go zamykali, ale czyta�em o nim. By� tam facet, kt�ry zg�osi� si� po wt�oczeniu gazu. Ale nie wydaje mi si�, �eby ich zagazowano. Nie jak nale�y. My�l�, �e Anna wzi�a nano, kt�re naprawiaj� nasze cia�a w kriokomorach i wys�a�a je do siedemnastki.

��Dlaczego?�� zapyta�a Charlotte.

Donald podni�s� wzrok.

� �eby powstrzyma� koniec �wiata. �eby nikogo nie mordowa�. �eby pokaza� ludziom odrobin� wsp�czucia.

��Wi�c wszyscy w siedemnastym prze�yli?

Donald przerzuci� kartki raportu.

��Nie � odpar�. � Z jakiego� powodu nie potrafi�a powstrzyma� otwarcia �luzy. To cz�� procedury. A przy tej il�ci gazu na zewn�trz nie mieli �adnych szans.

��Rozmawia�am z kim� w siedemnastce � powiedzia�a Charlotte.�� Z twoj� przyjaci�k�� tamtejsz� pani� burmistrz. M�wi�a, �e dostali si� tam tunelem.

Donald u�miechn�� si�. Pokiwa� g�ow�.

��Oczywi�cie. Oczywi�cie. Chcia�a, �ebym my�la�, �e idzie po nas.

��Wiesz, my�l�, �e teraz naprawd� po nas idzie.

��Musimy si� z ni� skontaktowa�.

��Jedyne co musimy zrobi� � wtr�ci� si� Darcy � to zacz�� my�le� o ko�cu tej zmiany. Za jak�� godzin� szykuj� si� niez�e ci�gi.

Donald i Charlotte odwr�cili si� w jego kierunku. Sta� przy drzwiach, tu� obok miejsca, gdzie Donald zosta� skopany.

��Mia�em na my�li swojego szefa � powiedzia� Darcy.�� W�cieknie si�, je�li po obudzeniu odkryje, �e na mojej zmianie uciek� wi�zie�.

Silos 17

Jimmy postanowi�, �e przeszuka jeszcze dwa pi�tra zanim zawr�ci. Zaczyna� podejrzewa�, �e rozmin�� si� z Elise, kt�ra pewnie wbieg�a na kt�re� z pi�ter za swoim zwierzakiem albo �eby skorzysta� z ubikacji. Najprawdopodobniej by�a ju� na farmach z pozosta�ymi, podczas gdy on wci�� �azi� samotnie po silosie.

Na najbli�szym pode�cie zajrza� przez g��wne drzwi, nie widz�c nic opr�cz ciemno�ci i zawo�a� Elise. Zastanawia� si�, czy jest sens i�� cho�by jedno pi�tro dalej. Gdy odwr�ci� si� do klatki schodowej, mign�o mu na moment co� br�zowego. Os�oni� swoje stare oczy i spojrza� przez zielon� po�wiat�, dostrzegaj�c ch�opaka, kt�ry sta� w g�rze i wygl�da� za barierk�. Dzieciak pomacha� do niego. Jimmy nie odmacha�.

Ruszy� ku schodom z zamiarem zej�cia na dolne farmy, ale zaraz us�ysza� cichy stukot st�p ch�opaka, kt�ry zbiega� po spirali. Kolejny dzieciak do nia�czenia, pomy�la�. Nie czekaj�c na ch�opaka, szed� swoim tempem. Uszed� p�torej obrotu zanim dziecko go dogoni�o.

Jimmy odwr�ci� si�, �eby zbeszta� natr�tnego dzieciaka, ale z bliska rozpozna� ch�opca. Br�zowy kombinezon i szopa szorstkich w�os�w koloru kukurydzy. To ten sam ch�opak, kt�ry goni� Elise na bazarze.

��Hej � sykn�� ch�opak.�� To pan.

��To ja � zgodzi� si� Jimmy.�� Podejrzewam, �e szukasz jedzenia. No c�, ja nic nie mam�

��Nie.�� Ch�opak pokr�ci� g�ow�. Musia� mie� dziewi�� albo dziesi�� lat. By� mniej wi�cej w wieku Milesa.�� Musi pan i�� ze mn�. Potrzebuj� pa�skiej pomocy.

Ka�dy potrzebowa� pomocy Jimmy�ego.

��Jestem troch� zaj�ty � powiedzia� i odwr�ci� si�.

��Chodzi o Elise � wyja�ni� ch�opak.�� Szed�em za ni�. Przez kopalnie. Jacy� ludzie na g�rze nie chc� jej wypu�ci� � wyszepta�, spogl�daj�c w g�r� klatki schodowej.

��Widzia�e� Elise?�� zapyta� Jimmy.

Ch�opak kiwn�� g�ow�.

��Jacy ludzie?

��Spora grupa, tamci z ko�cio�a. M�j tato chodzi na ich niedziele.

��I m�wisz, �e maj� Elise.

��Tak. I znalaz�em jej psa. By� uwi�ziony pod rozwalonymi drzwiami par� pi�ter pod nami. Zamkn��em go w kojcu, �eby nie uciek�. A potem odkry�em, gdzie trzymaj� Elise. Pr�bowa�em si� do niej dosta�, ale jaki� facet kaza� mi zmiata�.

��Gdzie to jest?�� zapyta� Jimmy.

Ch�opak wskaza� w g�r�.

��Dwa pi�tra � powiedzia�.

��Jak masz na imi�?

��Shaw.

��Dobra robota, Shaw.�� Jimmy ruszy� w d� klatki schodowej.

��M�wi�em na g�rze � powiedzia� ch�opak.

��Musz� co� ze sob� wzi�� � wyja�ni� Jimmy.�� To niedaleko.

Shaw pobieg� za nim.

��Dobra. Aha, i jeszcze co�: chc�, �eby pan wiedzia�, �e by�em okropnie g�odny, ale nie zamierza�em zje�� tego psa.

Jimmy zatrzyma� si�, �eby ch�opak m�g� go dogoni�.

��Wcale ci� o to nie podejrzewa�em � powiedzia�.

Shaw kiwn�� g�ow�.

��Chcia�em, �eby Elise wiedzia�a � wyja�ni�. � �eby wiedzia�a, �e nigdy bym tego nie zrobi�.

��Powiem jej � zapewni� Jimmy.�� A teraz chod�. Pospieszmy si�.

Zeszli dwa pi�tra w d�. Jimmy zajrza� w ciemny korytarz, o�wietlaj�c latark� �ciany, a potem odwr�ci� si� ze skruch� do Shawa, kt�ry pod��a� za nim krok w krok.

��Poszli�my za daleko � przyzna� si� Jimmy.

Zacz�� wspina� si� z powrotem, z�y na samego siebie. Ci�ko by�o spami�ta�, gdzie co po�o�y�. Min�o tyle czasu. Kiedy� mia� mnemotechniki, kt�re u�atwia�y przypominanie sobie skrytek. Ukry� karabin wysoko w g�rze, na pi��dziesi�tym pierwszym. Pami�ta�, bo do trzymania broni trzeba d�oni i palca na spu�cie. Pi�� i jeden. Tamten karabin by� owini�ty w koc i schowany na dnie starego kufra. Ale tu na dole te� zostawi� bro�. Zani�s� j� do Zaopatrzenia ca�e �ycie temu. To musia�a by� wyprawa, w trakcie kt�rej znalaz� Cienia. Nie m�g� zanie�� karabinu na g�r� � brakowa�o mu r�k. Jeden-osiemna�cie. Tak, to tu. Nie jeden-dziewi�tna�cie. Wbieg� na obola�ych nogach na podest i skr�ci� w korytarz, kt�ry wraz z Shawem przed chwil� mijali.

To tutaj. Poziom mieszkalny. W wielu mieszkaniach zostawi� r�ne rzeczy. Najcz�ciej kup�. Nie wiedzia�, �e mo�na za�atwia� si� na farmach, prosto do ziemi. Tego nauczy� si� od dzieciak�w znacznie p�niej. Elise go tego nauczy�a. Jimmy pomy�la� o ludziach, kt�rzy robili krzywd� Elise i przypomnia� sobie, co sam robi� ludziom, kiedy by� ch�opcem. Jeszcze w m�odo�ci nauczy� si� strzela� z karabinu. Wci�� pami�ta� tamten huk. Pami�ta�, co karabin robi� z pustymi puszkami i lud�mi. Rzeczy podskakiwa�y i pada�y bez ruchu. Trzecie mieszkanie po lewej.

��Potrzymaj � powiedzia� do Shawa przed wej�ciem do mieszkania i wr�czy� mu latark�. Ch�opak wycelowa� j� w �rodek pokoju. Jimmy z�apa� za metalow� komod� ustawion� przy jednej ze �cian i przesun�� j� w bok. Jakby to by�o wczoraj. Tyle �e mebel pokrywa�a teraz gruba warstwa kurzu. Jego stare �lady st�p znikn�y. Wspi�� si� na komod�, a potem uni�s� i odsun�� na bok panel sufitowy. Poprosi� o latark�. Po�wieci� w otw�r; sp�oszony szczur pisn�� i uciek�. Czarny karabin czeka� na niego. Jimmy wyj�� bro� i zdmuchn�� z niej kurz.

Elise nie podoba�y si� jej nowe ubrania. Zabrali jej stary kombinezon, m�wi�c, �e ma nieodpowiedni kolor, a potem owin�li j� w zszyty z przodu drapi�cy koc. Kilka razy prosi�a, �eby pozwolili jej p�j��, ale pan Rash powtarza�, �e musi zosta�. Wzd�u� korytarzy ci�gn�y si� pokoje ze starymi ��kami i wszystko okropnie �mierdzia�o, ale ludzie pr�bowali wszystko wyczy�ci� i doprowadzi� do porz�dku. Jednak Elise chcia�a tylko Pieska i Hanny, i Solo. Pokazano jej pok�j i powiedziano, �e to b�dzie jej nowy dom, ale ona mieszka�a za Dzicz� i nigdy nie chcia�a mieszka� gdziekolwiek indziej.

Zabrali j� z powrotem do wielkiej sali, gdzie napisa�a swoje imi� i kazali jej siedzie� jeszcze troch� na �awce. Gdy pr�bowa�a sobie p�j��, pan Rash �ciska� j� za nadgarstek. Kiedy p�aka�a, �ciska� mocniej. Zmuszali j� do siedzenia na �awce, kt�r� nazywali jako� inaczej, a pan na �rodku czyta� co� z ksi��ki. Cz�owiek w bia�ych szatach i z �ysin� na g�owie wyszed�, a inny pan zaj�� jego miejsce, �eby czyta� na g�os ksi��k�. Z boku siedzia�a jaka� kobieta z dwoma m�czyznami i nie wygl�da�a na szcz�liw�. Mn�stwo ludzi na �awkach patrzy�o na kobiet� zamiast na czytaj�cego.

Elise by�a zm�czona i �pi�ca. Mia�a ochot� sobie p�j�� i uci�� gdzie� drzemk�. A potem m�czyzna sko�czy� czyta� i uni�s� ksi��k� w powietrze, a wszyscy powtarzali to samo, co wyda�o jej si� dziwne � to tak jakby wszyscy ju� wcze�niej by�y �mieszne i puste, tak jakby znali s�owa, ale nie wiedzieli, co one znacz�.

Cz�owiek z ksi��k� da� znak m�czyznom i kobiecie, �eby wstali; wygl�da�o to prawie tak, jakby j� nie�li. Z ty�u, w pobli�u kolorowego, pod�wietlonego okna sta�y dwa zsuni�te do siebie sto�y. Kobieta j�kn�a, gdy zaci�gn�li j� do sto��w. Mia�a na sobie koc taki jak Elise, ale wi�kszy, dzi�ki czemu mogli �atwo ods�oni� jej nog�. Ludzie na �awkach wyt�ali wzrok. Elise ju� nie by�a taka senna. Zapyta�a szeptem pana Rasha, co oni robi�, ale kaza� jej siedzie� cicho i si� nie odzywa�.

M�czyzna z ksi��k� wyj�� spomi�dzy fa�d szaty n�. By� d�ugi i b�ysn�� jak l�ni�ca ryba.

��B�d�cie p�odni i rozmna�ajcie si� � powiedzia�. Odwr�ci� si� twarz� do widowni. Kobieta wierci�a si� na sto�ach, ale nie mog�a nigdzie p�j��. Elise mia�a ochot� im powiedzie�, �eby nie �ciskali tak mocno jej nadgarstk�w.

��Patrzcie � powiedzia� m�czyzna, czytaj�c z ksi��ki.�� Oto ja ustanawiam moje przymierze z wami i waszym potomstwem, kt�re po was b�dzie. I nigdy ju� nie zostanie zg�adzona �adna istota �ywa. I wspomn� swe przymierze, gdy rozci�gn� ob�oki nad ziemi� i gdy uka�e si� to ostrze w ob�okach[2].

Uni�s� n� jeszcze wy�ej, a ludzie na �awkach co� wymamrotali. Nawet m�odszy od Elise ch�opczyk zna� s�owa. Jego usta poruszy�y si� tak jak usta pozosta�ych.

M�czyzna wyci�gn�� n� do kobiety, ale jej go nie poda�. Jeden z m�czyzn trzyma� j� za stopy, a drugi za nadgarstki, a ona pr�bowa�a si� nie rusza�. I wtedy Elise zrozumia�a, co oni robili. By�o tak samo jak z jej mam� i mam� Hanny. A potem z ust kobiety dobieg� przera�aj�cy krzyk, kiedy n� zag��bi� si� w cia�o. Elise nie mog�a oderwa� od tego oczu. Z rany trysn�a krew i pociek�a kobiecie po nodze, a Elise poczu�a krew na w�asnej nodze i pr�bowa�a si� wyrwa�, ale wtedy poczu�a u�cisk wok� nadgarstka, a ona ju� wiedzia�a, �e pewnego dnia to samo przydarzy si� jej, a krzyk nie ustawa�, gdy m�czyzna dr��y� w ranie no�em i palcami, i pot na jego czole l�ni�, gdy m�wi� co� do ludzi, kt�rzy nie mogli utrzyma� kobiety, a w�r�d �awek rozleg�y si� szepty i Elise zrobi�o si� gor�co, i by�o jeszcze wi�cej krwi, a� wreszcie m�czyzna z no�em zawo�a� co� i stan�� twarz� do �awek �ciskaj�c co� mi�dzy palcami; krew ciek�a mu po r�ce a� do �okcia, a on u�miecha� si�, podczas gdy krzyki cich�y.

��Patrzcie!�� zawo�a�.

A ludzie klaskali. M�czy�ni obanda�owali kobiet� na stole, a potem pomogli jej zej��, cho� ledwo trzyma�a si� na nogach. Elise zauwa�y�a, �e obok podwy�szenia sta�a kolejna kobieta. Ludzie ustawiali si� w kolejk�. A oklaski robi�y si� rytmiczne, tak jak wtedy, gdy razem z bli�niakami maszerowali po schodach, patrz�c sobie nawzajem na stopy, klap-klap, wszyscy razem. Klaskanie robi�o si� coraz g�o�niejsze. A� nagle rozleg�o si� pot�ne kla�ni�cie, kt�re uciszy�o wszystkich innych. Kla�ni�cie, od kt�rego jej serce a� podskoczy�o.

G�owy odwr�ci�y si� ku ty�owi sali. Elise bola�y uszy od g�o�nego huku. Kto� krzykn�� i wskaza� co� palcem, a Elise odwr�ci�a si� i zobaczy�a stoj�cego w drzwiach Solo. Z sufitu sypa� si� bia�y py�, a on trzyma� w r�kach co� d�ugiego i czarnego. Obok sta� Shaw, ch�opak w br�zowym kombinezonie, kt�rego zna�a z bazaru. Elise zdziwi�a si�, widz�c go tutaj.

��Pa�stwo wybacz� � powiedzia� Solo. Lustrowa� �awki, a� wreszcie dostrzeg� Elise, a spomi�dzy zarostu b�ysn�y z�by.�� Ta m�oda dama p�jdzie ze mn�.

Rozleg�y si� krzyki. M�czy�ni pozrywali si� ze swoich miejsc, krzyczeli i pokazywali palcami, a pan Rash wrzeszcza� co� o swojej �onie i w�asno�ci, i jak on �mie si� wtr�ca�. A m�czyzna z zakrwawionym no�em by� oburzony i pop�dzi� przej�ciem mi�dzy �awkami, wi�c Solo uni�s� czarny przedmiot do ramienia.

Kolejne kla�ni�cie � tak g�o�ne, jakby to pan B�g klaska� swoimi ogromnymi d�o�mi, tak og�uszaj�ce, �e Elise a� zabola� od tego huku brzuch. A potem rozleg� si� jeszcze d�wi�k t�uczonego szk�a. Odwr�ci�a si� i zobaczy�a, �e �liczne, kolorowe okno by�o w jeszcze gorszym stanie ni� przedtem.

Ludzie przestali krzycze� i zbli�a� si� do Solo, co jak podejrzewa�a Elise by�o czym� dobrym.

��Chod� � powiedzia� Solo.�� Szybko.

Elise wsta�a z �awki i zacz�a i�� w jego kierunku, ale pan Rash chwyci� j� za nadgarstek.

��To moja �ona!�� krzykn�� pan Rash, a Elise zrozumia�a, �e to nic dobrego. To znaczy�o, �e nie mog�a odej��.

��Szybko odprawiacie �luby � powiedzia� Solo do cichego t�umu. Wymierzy� do nich z czarnego przedmiotu, a oni najwyra�niej poczuli si� nieswojo.�� A pogrzeby?

Czarny przedmiot celowa� teraz prosto w pana Rasha. U�cisk wok� nadgarstka Elise zel�a�, wi�c pobieg�a, mijaj�c cz�owieka, kt�ry ocieka� krwi�, do Solo i Shawa, i jeszcze dalej, na korytarz.

Juliette znowu ton�a. Czu�a wdzieraj�c� si� do gard�a wod�, szczypanie w oczach, pieczenie w piersi. Wspinaj�c si� w g�r� klatki schodowej, czu�a wok� siebie dawn� pow�d�, ale to nie ona sprawia�a, �e brak�o jej oddechu. Chodzi�o o g�osy, kt�re rozbrzmiewa�y po ca�ym szybie, �lady niedawnych akt�w wandalizmu i kradzie�y, brak d�ugich odcink�w przewod�w i rur oraz �odygi, li�cie i gleb� porozrzucane przez ludzi uciekaj�cych ze skradzionymi ro�linami.

Mia�a nadziej� wznie�� si� ponad otaczaj�ce j� krzywdy, uciec przed tymi przed�miertnymi drgawkami og�ady nim zapanuje chaos. Wiedzia�a, �e to nast�pi. Lecz cho�by nie wiadomo jak wysoko wspina�a si� z Raphem, spotyka�a ludzi, kt�rzy wywa�ali drzwi pi�ter, aby je przeszuka� i spl�drowa�, aby zdoby� terytorium, aby wykrzycze� z platformy podestu swoje znalezisko albo jakie� pytanie. W g��binach Maszynowni ubolewa�a nad tym, jak niewielu ocala�o. Teraz mia�a wra�enie, �e by�o ich tak wielu.

Nie zatrzymywa�a si�, �eby ich powstrzyma� � tylko traci�aby czas. Martwi�a si� o Solo i dzieciaki. Martwi�a si� o spustoszone farmy. A jednak ci�ar materia��w wybuchowych w worku dawa� jej poczucie celu, a otaczaj�ca j� katastrofa dodawa�a jej determinacji. Sz�a dopilnowa�, �eby co� takiego ju� nigdy nie mia�o miejsca.

��Czuj� si� jak tragarz � powiedzia� Raph, posapuj�c mi�dzy s�owami.

��Je�li zostaniesz z ty�u, idziemy na trzydzieste czwarte. Obie farmy na �rodkowych powinny mie� jedzenie. Wod� znajdziesz w przepompowni.

��Dotrzymam ci kroku � odpar� z uporem Raph.�� M�wi� tylko, �e to uw�aczaj�ce.

Juliette za�mia�a si� z dumnego g�rnika. Mia�a ochot� powiedzie�, ile razy sz�a t�dy po schodach, a Solo zawsze zostawa� w tyle, ka��c jej i�� dalej i obiecuj�c, �e j� dogoni. Wr�ci�a my�lami do tamtych dni i nagle jej silos nadal istnia� i prosperowa�, by� cywilizowany i ruchliwy, tak odleg�y i funkcjonuj�cy bez niej � ale jednak wci�� �ywy.

Ju� nie.

Ale przecie� istnia�y inne silosy, kilkadziesi�t t�tni�cych �yciem �wiat�w. Gdzie� tam rodzic poucza� dziecko. Nastolatek krad� ca�usa. Podawano ciep�y posi�ek. Papier rozdrabniano na pulp�, z kt�rej z powrotem robiono papier; ropa gulgota�a i p�on�a; spaliny odprowadzano rurami na wielkie, zakazane zewn�trze. Wszystkie te �wiaty �y�y swoim �yciem, nie�wiadome istnienia pozosta�ych. Gdzie� tam by� cz�owiek, kt�rego wysy�ano na czyszczenie za to, �e o�mieli� si� marzy�. Kogo� grzebano, kto� si� rodzi�.

Juliette pomy�la�a o dzieciach silosu siedemnastego, kt�re urodzi�y si� w �wiecie przemocy i nie zna�y innego. Historia si� powt�rzy. Powt�rzy si� tutaj. Pomy�la�a, �e jej z�o�� na komitet do spraw planowania i na ojca Wendela by�a nieuzasadniona. Czy jej mechanicy nie okazywali w�ciek�o�ci? Czy ona sama nie straci�a wtedy cierpliwo�ci? Czym innym by�a grupa ni� tylko zgraj� ludzi? A czym�e byli ludzie, je�li nie zwierz�tami, kt�re ulega�y strachowi r�wnie �atwo, co szczury s�ysz�ce czyje� kroki?

���no to p�niej ci� dogoni� � zawo�a� gdzie� z do�u Raph, a Juliette u�wiadomi�a sobie, �e zostawi�a go w tyle. Zwolni�a i zaczeka�a na niego. To nie by� czas na w�dr�wk� bez towarzysza. A w tym silosie samotno�ci, w kt�rym pokocha�a Lukasa, bo zawsze by� przy niej g�osem i duchem, t�skni�a za nim bardziej ni� kiedykolwiek. Pozbawiono j� nadziei � naiwnej nadziei. Nie mog�a ju� nigdy si� z nim spotka� ani go zobaczy�, cho� by�a �miertelnie pewna, �e wkr�tce do niego do��czy.

Dzi�ki wypadowi na drug� farm� �rodkowych pi�ter zdobyli troch� jedzenia, cho� znale�li je g��biej ni� pami�ta�a. Latarka Rapha ujawni�a �lady niedawnej obecno�ci: odciski but�w w jeszcze niezaschni�tym b�ocie, od�amana rura do podlewania, z kt�rej wci�� ciek�a woda, rozdeptany pomidor jeszcze nie pokryty mr�wkami. Juliette i Raph wzi�li co mogli � zielone papryki, og�rki, jagody, cenn� pomara�cz�, kilkana�cie niedojrza�ych pomidor�w. Do�� na kilka posi�k�w. Juliette zjad�a tyle jag�d, ile zdo�a�a, bo s�abo znosi�y transport. Zwykle stroni�a od jag�d, nie znosi�a tego, �e barwi�y palce. Lecz to, co wcze�niej by�o uci��liwo�ci�, teraz by�o b�ogos�awie�stwem. Oto dlaczego resztki zapas�w znika�y w mgnieniu oka � ka�da z kilkuset os�b bra�a wi�cej ni� potrzebowa�a, nawet rzeczy, kt�rych tak naprawd� nie chcia�a.

Z farmy nie by�o ju� daleko na trzydzieste czwarte. Dla Juliette by�o to prawie jak powr�t do domu. Zastanie tam obfite zasilanie, swoje narz�dzia i pos�anie, radio, miejsce do pracy, do rozmy�la�, do skruchy i �alu, do zbudowania jednego, ostatniego kombinezonu. Zm�czone nogi i plecy dawa�y jej si� we znaki, a Juliette zrozumia�a, �e zn�w wspina�a si�, �eby uciec. Szuka�a czego� wi�cej ni� tylko zemsty. Ucieka�a przed widokiem przyjaci�, kt�rych zawiod�a. Pragn�a dziury. Lecz w przeciwie�stwie do Solo, kt�ry ukrywa� si� w dziurze pod serwerami, ona mia�a nadziej� zrobi� krater nad g�owami innych.

��Jules?

Zatrzyma�a si� w po�owie podestu na poziomie trzydzie�ci cztery; drzwi do IT by�y tu� przed ni�. Raph przystan�� u szczytu schod�w. Przykl�kn�� i przesun�� palcem po stopniu, a potem uni�s� go w g�r�, pokazuj�c jej co� czerwonego. Dotkn�� palcem j�zyka.

��Pomidor � powiedzia�.

Kto� tam ju� by�. Juliette �a�owa�a dnia, kt�ry sp�dzi�a zwini�ta w k��bek, p�acz�c w trzewiach kopacza.

��B�dzie dobrze � powiedzia�a mu. Przypomnia� jej si� dzie�, w kt�rym goni�a za Solo. Zbieg�a po schodach, �omocz�c butami o stopnie; drzwi by�y zabarykadowane, wi�c z�ama�a blokuj�c� je miot��. Tym razem drzwi otworzy�y si� bez problemu. �wiat�a �wieci�y jaskrawo. Ani �ladu ludzi.

��Chod�my � powiedzia�a. Ruszy�a naprz�d szybko i cicho. Nie chcia�a, �eby j� zauwa�yli ludzie, kt�rych nie zna�a, nie chcia�a, �eby j� �ledzili. Zastanowi�a si�, czy Solo mia� do�� rozwagi, �eby zamkn�� serwerowni� i krat�. Ale nie, na ko�cu korytarza zobaczy�a otwarte drzwi do serwerowni. S�ysza�a jakie� g�osy. Poczu�a smr�d snuj�cego si� w powietrzu dymu. A mo�e odchodzi�a od zmys��w, mo�e wyobra�a�a sobie Lukasa i pr�buj�cy go dopa�� gaz? Czy to dlatego tu przysz�a? Nie po radio, �eby znale�� dom dla przyjaci�, nie �eby skonstruowa� kombinezon, ale dlatego, �e to miejsce by�o jak lustrzane odbicie jej silosu, wi�c mo�e Lukas by� na dole, czekaj�c na ni�, �ywy w tym martwym �wiecie�

Dobrn�a do serwerowni. Dym by� prawdziwy, zbiera� si� pod sufitem. Juliette ruszy�a pomi�dzy znajomymi serwerami. Dym smakowa� inaczej ni� przypalony olej z przegrzewaj�cej si� pompy, cierpko�� po�aru instalacji elektrycznej, spalona guma z pracuj�cego na sucho wirnika, gorycz spalin. Te p�omienie by�y czyste. Zakry�a usta zgi�ciem �okcia � wspominaj�c narzekanie Lukasa na opary � i pobieg�a.

Z w�azu za serwerem ��czno�ci unosi� si� s�up dymu. Co� pali�o si� w schronieniu Solo, mo�e jego pos�anie. Juliette pomy�la�a o tamtejszym radiu i jedzeniu. Rozpi�a kombinezon i nasun�a sobie przepocony podkoszulek na twarz. Raph wrzeszcza�, �eby tam nie sz�a, ale ona ju� si� schyla�a. Praktycznie zjecha�a po drabinie na sam d�, a� w ko�cu jej buty za�omota�y o krat�.

Trzyma�a si� nisko, ale i tak ledwo widzia�a przez dym. S�ysza�a trzask p�omieni, dziwny i chrz�szcz�cy. Jedzenie i radio, komputer i bezcenne schematy na �cianach. By� jeszcze inny skarb, kt�ry nie przyszed� jej na my�l � ksi��ki. I to w�a�nie one si� pali�y.

Stosik ksi��ek, sterta pustych metalowych puszek, m�ody m�czyzna w bia�ej szacie wrzucaj�cy kolejne ksi��ki na stos, zapach paliwa. By� odwr�cony plecami, placek �ysiny na jego g�owie l�ni� od potu, ale jemu najwyra�niej ogie� nie przeszkadza�. On go karmi�. Wr�ci� do p�ek po wi�cej ksi��ek do spalenia.

Juliette przemkn�a za jego plecami do ��ka Solo i chwyci�a koc, p�osz�c ukrytego w jego fa�dach szczura. Dym szczypa� j� w oczy i pali� w gardle. Podbieg�a do ognia i zarzuci�a koc na stert� ksi��ek. P�omienie momentalnie przygas�y, ale wci�� przes�cza�y si� na szwach. Koc zacz�� si� dymi�. Juliette kaszln�a w koszulk� i ruszy�a z powrotem po materac, musia�a zd�awi� ogie�. My�la�a o pustym zbiorniku na wodzie w s�siednim pomieszczeniu i o wszystkim, co za chwil� mieli straci�.

M�czyzna w szacie dostrzeg� j�, gdy podnosi�a materac. Zawy� i rzuci� si� na ni�. Potoczyli si� oboje na materac i pos�anie. Mign�� p�dz�cy ku jej twarzy but, ale Juliette szarpn�a g�ow� do ty�u. M�ody m�czyzna krzykn��. Przypomina� bia�ego ptaka na bazarze, kt�ry wyrwa� si� i trzepota� skrzyd�ami. Juliette krzykn�a, �eby si� wynosi�. P�omienie wznosi�y si� coraz wy�ej. Poci�gn�a za materac, a m�czyzna sturla� si� z niego. Zosta�y tylko chwile na opanowanie ognia zanim wszystko b�dzie stracone. Par� chwil. Chwyci�a drugi koc Solo i zacz�a nim uderza� w p�omienie. Nie mog�a walczy� z nimi i z m�czyzn� jednocze�nie. Nie by�o czasu. Kaszla�a i wo�a�a Rapha, a m�czyzna w szacie zn�w na ni� ruszy�, wymachuj�c r�kami z dzikim b�yskiem w oczach. Juliette schyli�a si� pod jego r�kami, trafiaj�c go barkiem w brzuch, a m�czyzn� przekozio�kowa� nad jej plecami. Pad� na pod�og� i chwyci� j� za nogi, �ci�gaj�c j� do parteru.

Juliette pr�bowa�a si� mu wy�lizn��, ale on pe�z� po niej, od kostek w g�r�, do pasa. Za nim wznosi�y si� p�omienie. Koc si� zaj��. M�czyzna wrzasn��, ogarni�ty nie�wi�tym gniewem, ca�kiem ju� postradawszy rozum. Juliette odepchn�a si� od jego ramion i zacz�a wierci� si� w miejscu, �eby si� oswobodzi�. Ledwo oddycha�a, ledwo widzia�a. Le��cy na niej m�czyzna krzykn�� z nowym zapa�em � to jego szaty si� zaj�y. P�omienie pe�z�y po jego plecach i po nich obojgu, a Juliette z powrotem znalaz�a si� w tamtej �luzie, z kocem na g�owie, p�on�c �ywcem.

Przed jej twarz� przemkn�� but i trafi� w m�odego ksi�dza; si�a uczepionych niej r�k zmala�a. Juliette zepchn�a go z siebie. Dym przes�ania� ju� wszystko. Pr�bowa�a odzyska� r�wnowag�, ale nie mog�a opanowa� kaszlu; zastanawia�a si�, co z radiem, ale wiedzia�a, �e ju� po nim. A potem kto� poci�gn�� j� w g��b w�skiego korytarza. Blada twarz Rapha upodabnia�a go do osnutego dymem ducha, kt�ry pop�dza� j�, kiedy sz�a po drabinie.

Serwerownia nape�nia�a si� dymem. Ogie� na dole b�dzie si� rozprzestrzenia�, a� poch�onie wszystko, co si� pali, zostawiaj�c tylko osmalony metal i stopione przewody. Juliette pomog�a Raphowi wyj�� z szybu. Zatrzasn�a pokryw� w�azu i zrozumia�a, �e ta cholerna krata nie zatrzyma dymu.

Raph znikn�� za jednym z serwer�w.

��Szybko!�� krzykn��. Juliette poczo�ga�a si� na czworakach i zasta�a Rapha zapartego o ty� w�z�a ��czno�ci. Napiera� z ca�ej si�y, odpychaj�c si� jedn� nog� od s�siedniego serwera.

Pomog�a mu. Obola�e mi�nie pr�y�y si� i pali�y. Raz po raz napierali na tkwi�cy w miejscu metal; Juliette mgli�cie przypomnia�a sobie o �rubach mocuj�cych podstaw� do pod�o�a, ale ci�ar wysokiej obudowy sprzyja� ich wysi�kom. Metal j�kn��. �ruby ust�pi�y i wielki, czarny serwer przechyli� si�, zadr�a�, a potem run��, zakrywaj�c otw�r.

Juliette i Raph opadli na pod�og�, kaszl�c i z trudem chwytaj�c powietrze. W pomieszczeniu by�o a� sino od dymu, ale odci�li jego dop�yw. A krzyki na dole wreszcie ucich�y.

Silos 1

��To nie jest dobry plan � skwitowa�a Charlotte. Dokr�ci�a pod��czony do he�mu aparat do oddychania i wzi�a jedn� z wielkich butli z powietrzem, a potem zacz�a mocowa� do niej w��. � Co zrobimy, kiedy ju� b�dziemy na zewn�trz?

��Umrzemy � odpar� Donald. Dostrzeg� spojrzenie, jakie mu rzuci�a.�� Ale mo�e za tydzie�. I nie tutaj.

Le�a�y przed nim porozk�adane zapasy, kt�re teraz zacz�� wpycha� do jednego z niedu�ych wojskowych plecak�w. Gotowe racje �ywno�ciowe, woda, apteczka, latarka, pistolet i dwa magazynki, dodatkowa amunicja, krzesiwo i n�.

��Jak my�lisz, na jak d�ugo wystarczy powietrza?�� zapyta�a Charlotte.

��Te butle s�u�� do wysy�ania wojsk do innych silos�w, wi�c musz� mie� do�� powietrza, �eby da�o si� dotrze� do tych najbardziej oddalonych. My potrzebujemy p�j�� tylko troch� dalej i nie b�dziemy tak obci��eni.�� Zapi�� plecak i po�o�y� go obok drugiego.

��To tak jakby�my redukowali ci�ar drona.

��Dok�adnie.�� Wzi�� rolk� ta�my i wyci�gn�� z kieszeni z�o�on� map�, kt�r� zacz�� mocowa� do r�kawa jednego z kombinezon�w.

��To nie m�j kombinezon?

Donald przytakn��.

��Jeste� lepsza w nawigacji. B�d� szed� za tob�.

Zza rega��w rozleg� si� sygna� nadje�d�aj�cej windy. Donald rzuci� wszystko i sykn�� do Charlotte, �eby si� pospieszy�a. Dotarli ju� do windy dla dron�w, gdy Darcy zawo�a�, �e to tylko on. Wyszed� ob�adowany zza rega��w, nios�c czyste ubrania i tace pe�ne jedzenia.

��Przepraszam � powiedzia�, widz�c panik�, jak� spowodowa�. � Nie mia�em was jak ostrzec.�� W ramach przeprosin wyci�gn�� ku nim tace.�� Resztki z kolacji.

Od�o�y� tace, a Charlotte go u�cisn�a. Donald zauwa�y�, �e w ci�kich czasach wi�zi powstawa�y szybko. Oto wi�niarka obejmowa�a stra�nika za to, �e jej nie bi� i okaza� odrobin� wsp�czucia. Donald cieszy� si�, �e mieli drugi kombinezon. To by� dobry plan.

Darcy spojrza� na porozrzucane narz�dzia i zapasy.

��Co robicie?�� zapyta�.

Charlotte spojrza�a na brata. Donald pokr�ci� g�ow�.

��S�uchajcie � powiedzia� Darcy.�� Rozumiem wasz� sytuacj�. Mnie te� nie podoba si� to, co tu si� wyprawia. A im wi�cej sobie przypominam, im wi�cej pami�tam z dawnego �ycia, tym bardziej jestem przekonany, �e walczy�bym po waszej stronie. Ale nie chc� stawia� wszystkiego na jedn� kart�. A to��� Wskaza� na kombinezony.�� To nie wygl�da dobrze. Nie wygl�da m�drze.

Charlotte poda�a Donaldowi talerz i widelec. Usiad�a na jednym z plastikowych pojemnik�w i wbi�a sztuciec w co�, co wygl�da�o na piecze� z puszki, buraki i ziemniaki. Donald przysiad� obok i zacz�� ci�� widelcem piecze� na ma�e kawa�ki.

��Pami�tasz, czym si� zajmowa�e� przed tym wszystkim?�� zapyta� Donald.�� Zaczyna ci wraca� pami��?

Darcy kiwn�� g�ow�.

��Troch�. Przesta�em bra� leki.

Donald si� za�mia�.

��Co? Co w tym �miesznego?

��Przepraszam.�� Donald machn�� r�k�. � Chodzi o to� niewa�ne. To dobrze. By�e� w wojsku?

��Tak, ale nied�ugo. Chyba by�em w Secret Service.�� Darcy patrzy� na nich przez chwil�. � A wy?

��Si�y powietrzne � powiedzia�a Charlotte i wskaza�a widelcem na Donalda, kt�ry mia� pe�ne usta.�� Kongresmen.

��Zalewasz?

Donald kiwn�� g�ow�.

��Tak naprawd� bardziej architekt.�� Wskaza� na otaczaj�ce ich pomieszczenie.�� Po to studiowa�em.

� �eby budowa� tego typu rzeczy?�� zapyta� Darcy.

� �eby zbudowa� to � odpar� Donald i ugryz� kolejny k�s pieczeni.

��Zalewasz.

Donald kiwn�� g�ow� i upi� �yk wody.

��Wi�c kto nam to zrobi�? Chi�czycy?

Donald i Charlotte spojrzeli na siebie.

��No co?�� zapyta� Darcy.

��My to zrobili�my � powiedzia� Donald.�� To miejsce nie powsta�o na wszelki wypadek. Zaprojektowano je specjalnie w tym celu.

Darcy przeskakiwa� wzrokiem po ich twarzach z otwartymi ustami.

��My�la�em, �e wiesz. Wszystko jest w moich notatkach.�� Je�li si� wie, czego szuka�, doda� w my�lach. W przeciwnym razie by�o to zbyt oczywiste i zuchwa�e, by to dostrzec.

��Nie. My�la�em, �e to jest jak tamten bunkier w g�rach, gdzie ma si� schroni� rz�d�

��Bo tak jest � powiedzia�a Charlotte.�� Tyle �e tym razem mieli doskona�e zgranie w czasie.

Darcy wpatrywa� si� w ich buty, podczas gdy Donald i jego siostra jedli. Jedzenie nie by�o takie z�e jak na ostatni posi�ek. Donald spojrza� na r�kaw kombinezonu, kt�ry po�yczy� od Charlotte i po raz pierwszy dostrzeg� dziur� po kuli. Mo�e to dlatego tak dziwnie si� zachowywa�a, kiedy chcia� go w�o�y�. Siedz�cy naprzeciwko Darcy zacz�� powoli kiwa� g�ow�.

��Tak � m�wi�. � Bo�e, tak. Oni to zrobili.�� Podni�s� wzrok na Donalda.�� Par� zmian temu wsadzi�em do g��bokiego zamra�ania pewnego faceta. Wykrzykiwa� tego typu szalone rzeczy. Facet z ksi�gowo�ci.

Donald odstawi� tac�. Dopi� wod�.

��Nie by� szalony, prawda?�� zapyta� Darcy.�� To dobry cz�owiek.

��Pewnie nie by� � przyzna� Donald.�� W ka�dym razie dochodzi� do siebie.

Darcy przebieg� palcami po swoich kr�tkich w�osach. Jego uwaga zn�w skupi�a si� na porozrzucanych zapasach.

��Kombinezony � powiedzia�. � My�licie o wyj�ciu? Bo chyba wiecie, �e nie mog� wam w tym pom�c.

Donald zignorowa� pytanie. Poszed� na koniec alejki i przyprowadzi� dwuko�owy w�zek. Razem z Charlotte umie�cili ju� na nim bomb� przeciwbunkrow�. Ze sto�kowatego nosa bomby zwisa�a plastikowa zawieszka, za kt�r� mia� poci�gn��, �eby uzbroi� �adunek. Charlotte wymontowa�a ju� wysoko�ciomierz i blokady bezpiecze�stwa. Gdy sko�czy�a, nazwa�a j� �g�upi� bomb��. Donald pcha� w�zek w kierunku windy.

��Hej!�� zaprotestowa� Darcy. Wsta� z kosza i zagrodzi� mu drog�. Charlotte odchrz�kn�a, a gdy si� odwr�ci�, zobaczy� w jej r�kach wymierzon� w niego bro�.

��Przykro mi � powiedzia�a Charlotte.

D�o� Darcy�ego zawis�a nad wybrzuszeniem w kieszeni. Donald pchn�� w jego kierunku w�zek, a Darcy si� cofn��.

��Musimy to przedyskutowa� � powiedzia� Darcy.

��Ju� to zrobili�my � powiedzia� Donald.�� Nie ruszaj si�.

Zatrzyma� w�zek obok Darcy�ego i w�o�y� mu r�k� do kieszeni. Wyj�� pistolet i w�o�y� sobie do kieszeni, a potem poprosi� o identyfikator Darcy�ego. M�ody stra�nik wr�czy� mu plakietk�. Donald schowa� j�, po czym potoczy� w�zek w kierunku windy.

Darcy szed� za nim w pewnej odleg�o�ci.

��Zwolnij � poprosi�. � Chcesz to zdetonowa�? Daj spok�j, cz�owieku. Porozmawiajmy. To powa�na decyzja.

��I niepodj�ta z �atwo�ci�, przysi�gam. Reaktor pod nami zasila serwery. Serwery kontroluj� �ycie wszystkich ludzi. Zamierzamy ich wyzwoli�. Pozwoli� im �y� i umiera� jak tylko zechc�.

Darcy za�mia� si� nerwowo.

��Serwery kontroluj� �ycie? O czym ty m�wisz?

��Wybieraj� numery loterii � wyja�ni� Donald.�� Decyduj� o tym, kto jest godzien przekaza� geny. Selekcjonuj� i kszta�tuj�. Pod�egaj� do wojen, by wy�oni� zwyci�zc�. Ale ju� nied�ugo.

��No dobra, ale jest nas tylko tr�jka. To zbyt wa�na decyzja, nie mo�emy jej podj�� sami. M�wi� powa�nie, cz�owieku�

Donald zatrzyma� w�zek tu� przy windzie. Odwr�ci� si� do Darcy�ego i zobaczy�, �e jego siostra wsta�a z pud�a, �eby zosta� bli�ej niego.

��Mam ci wymieni� wszystkie momenty w historii, kiedy jedna osoba doprowadzi�a do �mierci milion�w?�� zapyta� Donald.�� Oko�o tuzina os�b stworzy�o silosy. Tak naprawd� mo�na to sprowadzi� do trzech. A kto wie, mo�e jeden z tych ludzi wp�ywa� na pozosta�ych dw�ch? No c�, je�li jeden cz�owiek m�g� je zbudowa�, jeden da te� rad� je zburzy�. Grawitacja to suka, chyba �e jest po twojej stronie.�� Donald wskaza� na alejk� mi�dzy rega�ami.�� A teraz id� tam i usi�d�.

Gdy Darcy si� nie poruszy�, Donald wyci�gn�� bro� � nie pistolet stra�nika, ale ten z drugiej kieszeni, o kt�rym wiedzia�, �e jest na�adowany i odbezpieczony. Ura�ony i rozczarowany wyraz twarzy m�odego m�czyzny zabola� go jak cios. Donald odprowadzi� wzrokiem Darcy�ego, kt�ry pomaszerowa� z powrotem mi�dzy rega�y, mijaj�c Charlotte. Donald podszed� do siostry, �cisn�� j� za rami� i poca�owa� w policzek.

��Id� za�o�y� kombinezon � powiedzia� jej.

Kiwn�a g�ow� i ruszy�a za Darcym, usiad�a na pojemniku i zacz�a wciska� si� w kombinezon.

��To si� nie dzieje naprawd� � powiedzia� Darcy. Zerkn�� ukradkiem na pistolet Charlotte, kt�ry od�o�y�a na bok, �eby si� przebra�.

��Nawet o tym nie my�l � ostrzeg� go Donald.�� W�a�ciwie, powiniene� ju� zak�ada� kombinezon.

Spojrzeli na niego oboje z niezrozumieniem w oczach. Charlotte w�a�nie wsuwa�a nogi w nogawki.

��O czym ty m�wisz?�� zapyta�a.

Donald podni�s� le��cy mi�dzy narz�dziami m�otek i pokaza� go jej.

��Nie zamierzam ryzykowa�, �e bomba nie wybuchnie � oznajmi�.

Spr�bowa�a wsta�, ale stopy wci�� mia�a zapl�tane w nogawki.

��M�wi�e�, �e masz spos�b, �eby zdetonowa� j� zdalnie!

��Tak, zdalnie. Czyli z daleka od ciebie.�� Wycelowa� w Darcy�ego.�� Ubieraj si�. Macie pi�� minut, �eby wej�� do tamtej windy�

Darcy rzuci� si� na le��c� obok Charlotte bro�. Charlotte okaza�a si� szybsza i zgarn�a pistolet z pojemnika. Donald cofn�� si� o krok, a potem zda� sobie spraw�, �e jego siostra mierzy do niego.

��To ty si� ubieraj � rozkaza�a bratu. G�os mia�a dr��cy, a oczy b�yszcz�ce.�� Nie tak si� umawiali�my. Obieca�e�.

��Jestem k�amc� � powiedzia� Donald. Kaszln�� w zgi�cie �okcia i u�miechn�� si�. � Ty jeste� hipokrytk�, a ja k�amc�. � Zacz�� cofa� si� w kierunku windy, nie przestaj�c mierzy� do Darcy�ego.�� Nie zastrzelisz mnie � powiedzia� siostrze.

��Daj mi pistolet � zaproponowa� jej Darcy.�� Pos�ucha, je�li to ja b�d� go trzyma�.

Donald za�mia� si�.

��Ty te� mnie nie zastrzelisz. Tamta bro� nie jest na�adowana. A teraz si� ubierajcie. Oboje macie si� st�d wynosi�. Daj� wam p� godziny. Winda dla dron�w jedzie na g�r� dwadzie�cia minut. Do blokowania drzwi najlepszy jest pusty pojemnik. Zostawi�em jeden obok windy.

Charlotte p�aka�a, szarpi�c nogawki kombinezonu, pr�buj�c wcisn�� w nie stopy. Donald wiedzia�, �e gdyby jej nie zmusi�, nigdy nie posz�aby bez niego i zrobi�aby co� g�upiego. Podbieg�aby i obj�aby go, b�agaj�c, �eby z ni� poszed�, gro��c, �e sama te� zostanie i zginie wraz z nim. Jedynym rozwi�zaniem by�o zostawi� z ni� Darcy�ego. By� typem bohatera. Ocali siebie i j�. Donald wcisn�� przycisk wzywaj�cy nieekspresow� wind�.

��P� godziny � powt�rzy�. Widzia�, �e Darcy ju� rozpina� sw�j kombinezon, �eby si� przebra�. Charlotte krzycza�a na brata i pr�bowa�a wsta�, omal si� nie potkn�a i nie upad�a. Zacz�a zsuwa� z siebie kombinezon, zamiast go zak�ada�. Winda pisn�a i otworzy�a si�. Donald odchyli� w�zek i wtoczy� go do �rodka. Na widok b�lu, jaki sprawia� Charlotte zebra�y mu si� �zy w oczach. By�a w po�owie alejki, kiedy drzwi zacz�y si� zamyka�.

��Kocham ci� � powiedzia�. Nie by� pewien, czy go us�ysza�a. Drzwi zatrzasn�y si�, a siostra znikn�a mu z oczu. Zeskanowa� identyfikator i wcisn�� przycisk, a winda ruszy�a.

Silos 17

Ludzie z pocz�tku nap�ywali pojedynczo, potem grupkami, a� wreszcie t�umami. Z podziwem spogl�dali na jednostajne o�wietlenie korytarzy i zagl�dali do biur. Nigdy wcze�niej nie widzieli IT od wewn�trz. Wi�kszo�� nie sp�dza�a wiele czasu na g�rnych pi�trach, je�li nie liczy� pielgrzymek towarzysz�cych czyszczeniu. Rodziny w�drowa�y od pomieszczenia do pomieszczenia; dzieci trzyma�y kurczowo ryzy papieru; wielu podchodzi�o do Juliette albo pozosta�ych z rozsypanymi przez Rapha li�cikami w r�kach i pyta�o o jedzenie. Po zaledwie paru dniach wygl�dali inaczej. Kombinezony mieli poplamione i porwane, twarze nieogolone i �ci�gni�te, oczy podkr��one. Po zaledwie paru dniach. Juliette rozumia�a, �e zosta�o tylko kilka dni, zanim ludzie stan� si� zdesperowani. Ka�dy to dostrzega�.

Ci, kt�rzy przybyli wcze�nie pomagali przygotowa� jedzenie i obali� ostatnie serwery. Pomieszczenie wype�ni� zapach ciep�ych warzyw i zupy. Dwa najgor�tsze serwery, numery czterdzie�ci i trzydzie�ci osiem, po�o�ono na pod�og� bez od��czania zasilania. Na ich rozgrzanych obudowach poustawiano otwarte puszki, kt�rych zawarto�� bulgota�a. Nie mieli do�� sztu�c�w, wi�c wiele os�b pi�o zup� i sok owocowy prosto z ciep�ych puszek.

Hannah pomog�a Juliette przygotowa� obrady, podczas gdy Rickson zaj�� si� dzieckiem. Jeden ze schemat�w ju� wisia� na �cianie, a Hannah mocowa�a drugi. Linie starannie wyznaczono nitk�; Hannah sprawdzi�a, czy Juliette nie pope�ni�a b��du. Tras� wytyczono w�glem. Juliette spojrza�a na kolejn� grup� wchodz�cych. Dotar�o do niej, �e to jej drugie obrady rady miejskiej, a pierwsze posz�y niezbyt dobrze. U�wiadomi�a te� sobie, �e to pewnie jej ostatnie obrady.

Wi�kszo�� zebranych przyby�a z farm, ale zaraz potem zacz�li zjawia� si� r�wnie� mechanicy i g�rnicy. Z komisariatu na �rodkowych pi�trach przyszed� Tom Higgins i komitet do spraw planowania. Jeden z nich wspi�� si� na wywr�cony serwer z kartk� i kawa�kiem w�gla, a potem, d�gaj�c palcem powietrze, usi�owa� policzy� g�owy i kl�� na kot�uj�cy si� t�um. Juliette za�mia�a si�, ale zaraz potem dotar�o do niej, �e to, co robi� by�o wa�ne. B�d� musieli wiedzie�. U jej st�p le�a� pusty kombinezon do czyszczenia, jeden z rekwizyt�w na obrady. B�d� musieli wiedzie�: ile kombinezon�w i ile os�b.

Zjawi�a si� r�wnie� Courtnee, przeciskaj�c si� przez t�um. Zaskoczona Juliette rozpromieni�a si� i obj�a przyjaci�k�.

��Pachniesz dymem � stwierdzi�a Courtnee.

Juliette roze�mia�a si�.

��Nie spodziewa�am si�, �e przyjdziesz.

��Na karteczce napisano, �e to sprawa �ycia i �mierci.

��Naprawd�? � Spojrza�a na Rapha.

Wzruszy� ramionami.

��Mo�e i na niekt�rych by�o tak napisane � odpar�.

��Wi�c o co chodzi?�� zapyta�a Courtnee.�� Tyle wspinaczki po misk� zupy? Co si� dzieje?

��Powiem wszystkim jednocze�nie.�� I zwr�ci�a si� do Rapha.�� Mo�esz sprowadzi� wszystkich do serwerowni? I mo�e wy�lij Milesa i Shawa albo kt�rego� z tragarzy, �eby sprawdzili, czy kto� jeszcze jest w drodze.

Kiedy odszed�, Juliette zauwa�y�a, �e wszyscy usadowili si� ju� na serwerach, plecami do siebie, siorbi�c z puszek, podczas gdy kolejne otwierano i ustawiano. Solo zaj�� si� otwieraniem puszek jakim� elektrycznym ustrojstwem, kt�re wpi�� do gniazdka w �cianie. Wielu siedz�cych spogl�da�o podejrzliwie na stert� jedzenia przyniesionego ze spi�arni. Jeszcze wi�cej os�b spogl�da�o na ni�. Szepty brzmia�y jak syk uciekaj�cej pary.

Juliette kr��y�a niespokojnie po sali z zatroskan� min�, a t�um narasta�. Shaw i Miles wr�cili. Klatka schodowa by�a raczej cicha, m�wili, na g�r� sz�o mo�e jeszcze par� os�b. Juliette mia�a wra�enie, �e min�� ca�y dzie�, odk�d wraz z Raphem stoczyli walk� z ogniem; wola�a nie patrze� na zegarek, �eby przekona� si�, �e min�a ledwie godzina. By�a zm�czona. Tym bardziej teraz, gdy wszyscy siedzieli, przechylali przytkni�te do ust puszki i stukali w denka, ocierali wargi r�kawami i patrzyli na ni�. Czekali.

Jedzenie sprawi�o, �e stali si� cisi i chwilowo zadowoleni. Dzi�ki puszkom mieli zaj�te r�ce i usta. W ten spos�b Juliette kupi�a sobie chwil� wytchnienia. Teraz albo nigdy.

��Wiem, �e zastanawiacie si�, o co w tym wszystkim chodzi � zacz�a.�� Czemu tu jeste�my.�� Podnios�a g�os, a rozmowy pomi�dzy powalonymi serwerami ucich�y.�� I nie mam na my�li tej sali. M�wi� o tym silosie. Czemu uciekli�my? Kr��y wiele pog�osek, ale jestem tu, aby powiedzie� wam prawd�. Sprowadzi�am was do tego okrytego naj�ci�lejsz� tajemnic� miejsca, �eby powiedzie� wam prawd�. Nasz silos zosta� zniszczony. Zatruty. Ci, kt�rzy nie uciekli z nami, zgin�li.

Zaszemra�y szepty.

��Zatruty przez kogo?�� krzykn�� kto�.

��Przez tych samych ludzi, kt�rzy umie�cili nas pod ziemi� setki lat temu. Musicie mnie wys�ucha�. Prosz�, pos�uchajcie.

T�um si� uciszy�.

��Naszych przodk�w umieszczono pod ziemi�, aby mogli przetrwa� do momentu uzdrowienia �wiata. Jak wielu spo�r�d was wie, wysz�am na zewn�trz zanim jeszcze odebrano nam dom. Pobra�am pr�bki powietrza i s�dz�, �e im dalej od tego miejsca, tym lepsze panuj� warunki. Nie wnioskuj� tego wy��cznie na podstawie pomiar�w. Od innego silosu s�ysza�am, �e b��kitne niebo istnieje za�

��G�wno prawda!�� wrzasn�� kto�. � S�ysza�em, �e to k�amstwo i �e zrobili ci co� z m�zgiem zanim wysz�a�.

Juliette odszuka�a m�wi�cego. By� nim stary tragarz, przedstawiciel profesji, w kt�rej cz�owiek styka� si� nie tylko z plotkami, ale i z niebezpiecznymi tajemnicami. Ludzie zn�w zacz�li szemra�, a Juliette zauwa�y�a, �e przez grube, metalowe drzwi wkroczy� kto� jeszcze. To ojciec Wendel. R�ce mia� skrzy�owane na piersi, d�onie schowane w r�kawach. Bobby rykn�� na wszystkich, �eby si� zamkn�li i stopniowo pos�uchali. Juliette pomacha�a ojcu Wendelowi na powitanie, a g�owy si� odwr�ci�y.

��Cz�� z tego, co mam do powiedzenia b�dziecie musieli wzi�� na wiar� � oznajmi�a.�� Cz�� jednak wiem na pewno. Wiem jedno: mo�emy tu zosta� i prze�y�, cho� nie wiem jak d�ugo. Co wi�cej, �yliby�my w�wczas w strachu. Nie tylko przed sob� nawzajem, ale i przed katastrof�, kt�ra mo�e nawiedzi� nas w ka�dej chwili. Mog� bez pytania otworzy� nam wrota do silosu, mog� bez s�owa zatru� nasze powietrze, mog� bez ostrze�enia odebra� nam �ycie. I nie wiem jak wygl�da�oby to �ycie.

W pomieszczeniu zapanowa�a �miertelna cisza.

��Inne rozwi�zanie to odej��. Lecz je�li to zrobimy, nie b�dzie ju� powrotu�

��Dok�d odej��? � krzykn�� kto�. � Do innego silosu? A co je�li tamten b�dzie jeszcze gorszy?

��Nie do silosu � odpar�a Juliette, po czym odsun�a si�, ods�aniaj�c schemat na �cianie.�� Jeste�my tutaj. Pi��dziesi�t silos�w. Ten tutaj by� naszym domem.�� Wskaza�a, a po sali przebieg� szmer, kiedy ludzie zacz�li wyci�ga� szyje. Gard�o Juliette �cisn�o si� od wszechogarniaj�cej rado�ci i smutku z wyjawienia prawdy swoim ludziom. Przesun�a palec na s�siedni silos.�� Tutaj jeste�my teraz.

��Ale ich du�o��� szepn�� kto�.

��Jak daleko s� od siebie?�� zapyta� kto� inny.

��Narysowa�am lini� oznaczaj�c� tunel, kt�rym przyszli�my.�� Pokaza�a na schemacie.�� Mo�e ci�ko j� zobaczy� z tylnych rz�d�w. A ta linia oznacza kierunek, w kt�rym wycelowana by�a nasza maszyna kopi�ca.�� Przejecha�a po niej palcem, �eby zobaczyli, dok�d prowadzi�a. Jej palec pow�drowa� w bok, zsun�� si� z mapy na �cian�. Juliette da�a znak Elise, by ta podesz�a i przycisn�a palec do zaznaczonego miejsca.

��Ten schemat jest dla silosu, w kt�rym aktualnie si� znajdujemy.�� Przenios�a si� do nast�pnego arkusza papieru.�� Pokazuje drug� maszyn� kopi�c� u jego podstawy�

��Nie chcemy wi�cej kopania�

Juliette odwr�ci�a si� do publiczno�ci.

��Ja te� go nie chc�. Szczerze m�wi�c, w�tpi�, �eby�my mieli do�� paliwa, bo spalamy je odk�d tu przyszli�my, a i maszyna zu�y�a go sporo w trakcie obrotu. Co wi�cej, mamy jedzenie na nie wi�cej ni� tydzie� albo dwa. Nie b�dziemy kopa�. Ale na naszym schemacie zgadza� si� rozmiar i po�o�enie maszyny, kt�r� znale�li�my w domu. Zgadza� si� idealnie w skali, w��cznie z kierunkiem zwrotu. Mam tutaj schemat tego silosu i jego kopacza.�� Przebieg�a d�oni� nad inn� kartk� papieru, a potem wr�ci�a do ogromnej mapy.�� Gdy wyznacz� lini�, zwr��cie uwag� na to, jak biegnie pomi�dzy wszystkimi pozosta�ymi silosami, �adnego przy tym nie dotykaj�c.�� Sz�a, sun�c palcem po linii a� w ko�cu dotkn�a palca Elise. Dziewczynka u�miechn�a si� do niej rado�nie.

��Wiemy mniej wi�cej, ile paliwa zu�yli�my, �eby dosta� si� do tego silosu i ile jeszcze zosta�o. Wiemy te�, z jak� ilo�ci� zacz�li�my i w jakim tempie maszyna je spala. Ustalili�my, �e kopacz zatankowano w odpowiedni� ilo�� paliwa, by� mo�e z dziesi�cioprocentowym zapasem, �eby zabra� nas prosto do tego miejsca.�� Zn�w dotkn�a palca Elise.�� Co wi�cej, kopacze wycelowane s� lekko w g�r�. Uwa�amy, �e umieszczono je tu, aby zabra�y nas do tego miejsca. �eby�my mogli si� st�d wynie��. � Zrobi�a pauz�. � Nie wiem, kiedy zamierzali nam powiedzie� i czy w og�le zamierzali to zrobi�, ale ja proponuj�, �eby�my nie czekali. Proponuj� tam wyruszy�.

��Tak po prostu?

Juliette rozejrza�a si� po widowni i dostrzeg�a, �e powiedzia� to jeden z cz�onk�w komitetu do spraw planowania.

��My�l�, �e tam mo�e by� bezpieczniej ni� je�li zostaniemy. Wiem, co si� stanie, je�li zostaniemy. Chc� si� przekona�, czy b�dzie lepiej je�li odejdziemy.

��Ma pani nadziej�, �e b�dzie bezpieczniej � odezwa� si� kto�.

Juliette nie szuka�a m�wi�cego. Pozwoli�a spojrzeniu przep�yn�� po t�umie. Ka�dy my�la� to samo, w��cznie z ni�.

��To prawda. Mam nadziej�. Mam s�owo nieznajomej. Mam szept kogo�, kogo nigdy nie spotka�am. Mam przeczucie, kt�re czuj� w sercu. Mam te linie przecinaj�ce map�. I je�li s�dzicie, �e to za ma�o, zgadzam si� z wami. Przez ca�e �ycie ufa�am tylko temu, co mog�am zobaczy�. Potrzebuj� dowodu. Potrzebuj� zobaczy� wyniki. A nawet wtedy musz� je zobaczy� po raz drugi i trzeci, zanim zaczn� rozumie�, jak si� sprawy maj�. Jednak w tym przypadku wiem na pewno jedn� rzecz: �ycie, kt�re nas czeka jest nic niewarte. I istnieje szansa na lepsze �ycie gdzie� indziej. Jestem sk�onna p�j�� i si� przekona�, ale tylko je�li wystarczaj�co wielu z was b�dzie ze mn�.

��Ja jestem z tob� � powiedzia� Raph.

Juliette kiwn�a g�ow�. Pomieszczenie rozmy�o si� lekko.

��Wiem, �e jeste� � odpar�a.

Solo podni�s� r�k�. Drug� r�k� skuba� brod�. Elise u�cisn�a d�o� Juliette. Shaw przytrzymywa� wierc�cego si� psiaka, ale i tak zdo�a� unie�� r�k�.

��Jak si� tam dostaniemy, skoro nie zamierzamy kopa�? � zawo�a� jeden z g�rnik�w.

Juliette schyli�a si� po co�, co le�a�o u jej st�p. Gdy mia�a opuszczon� g�ow�, otar�a �zy. Wyprostowa�a si�; w jednej r�ce trzyma�a kombinezon do czyszczenia, w drugiej he�m.

��Wyjdziemy na zewn�trz � oznajmi�a.

Zapasy �ywno�ci mala�y, podczas gdy oni pracowali. Znikaj�ce puszki i plony zebrane na farmach stanowi�y ponure odliczanie. Nie wszyscy w silosie wzi�li udzia� w przygotowaniach. Wielu nie przysz�o na obrady, wielu zwyczajnie odesz�o, gdy zdali sobie spraw�, �e mog� zagarn�� wi�cej dzia�ek je�li si� pospiesz�. Kilku mechanik�w poprosi�o o pozwolenie na zej�cie do Maszynowni, �eby spr�bowa� przekona� tych, kt�rzy nie chcieli si� wspina� i zobaczy�, czy uda im si� nak�oni� do tego Walkera, Juliette by�a przeszcz�liwa na my�l o zebraniu wi�kszej liczby ludzi. Czu�a te� narastaj�c� presj�, kiedy wszyscy pracowali.

Serwerownia zmieni�a si� w ogromny warsztat w rodzaju tych, kt�re widywa�o si� w Zaopatrzeniu. Roz�o�ono blisko sto pi��dziesi�t kombinezon�w, kt�re nale�a�o jeszcze dopasowa�. Juliette robi�o si� smutno na my�l, �e to wi�cej ni� potrzebowali, cho� czu�a te� nieco ulgi. Mieliby problem, gdyby by�o na odwr�t.

Pokaza�a kilkunastu mechanikom, jak montowa� zawory, dzi�ki kt�rym ona i Nelson mogli oddycha� w laboratorium czyszczenia. W IT nie by�o wystarczaj�co wielu zawor�w, wi�c rozdano tragarzom pr�bki i wys�ano ich do Zaopatrzenia, gdzie z pewno�ci� troch� ich zosta�o, zwa�ywszy, �e by�y nieprzydatne w walce o przetrwanie. Potrzebne by�y uszczelki i ta�ma grzewcza. Kazano im te� przynie�� zestawy spawalnicze z Zaopatrzenia i Maszynowni. Juliette pokaza�a im r�nic� miedzy butl� z acetylenem i z tlenem, i powiedzia�a, �e tych pierwszych nie potrzebuj�.

Erik na podstawie schematu na �cianie wyliczy� odleg�o�� i doszed� do wniosku, �e mog� pod��czy� tuzin ludzi do jednej butli. Juliette na wszelki wypadek zmniejszy�a t� liczb� do dziesi�ciu. Oko�o pi��dziesi�t os�b pracowa�o nad kombinezonami, a przewr�cone serwery s�u�y�y za blaty robocze, przy kt�rych kl�kano lub siadano na pod�odze. Natomiast Juliette zebra�a niewielk� grupk� i ruszy�a na g�r�, do sto��wki. Czeka�o ich ponure zadanie. Wzi�a tylko swojego ojca, Rapha, Dawsona i dw�ch starszych tragarzy, kt�rzy z pewno�ci� mieli ju� do czynienia ze zw�okami. Po drodze zatrzymali si� na farmach i zaszli do biura koronera za pompowni�. Juliette znalaz�a zapas posk�adanych czarnych work�w i wyci�gn�a ich sze��dziesi�t. Od tamtej chwili wspinali si� w milczeniu.

Silos siedemnasty nie mia� ju� �luzy. Zewn�trzne drzwi pozosta�y uchylone po upadku silosu dekady temu. Juliette pami�ta�a, �e przeciska�a si� przez nie dwukrotnie, a za pierwszym razem he�m utkn�� jej w szczelinie. Jedynymi barierami pomi�dzy nimi a zewn�trznym powietrzem by�y wewn�trzne drzwi �luzy oraz drzwi do biura szeryfa. Nagie membrany pomi�dzy �wiatem martwym a umieraj�cym.

Juliette pomog�a pozosta�ym usun�� pl�tanin� krzese� i sto��w poustawianych przy drzwiach do biura. By�a mi�dzy nimi w�ska �cie�ynka, przez kt�r� przysz�a i wysz�a ponad miesi�c temu, ale potrzebowali wi�cej miejsca do pracy. Ostrzeg�a pozosta�ych, �e w �rodku s� cia�a, cho� oni ju� si� domy�lili, po co tu przyszli. Kilka latarek skupi�o swoje �wiat�o na drzwiach, a Juliette przygotowa�a si� do ich otwarcia. Wszyscy nosili maski i gumowe r�kawice � ojciec Juliette nalega�, aby tak zrobili. Ona sama zastanawia�a si�, czy nie powinni byli raczej przynie�� kombinezon�w do czyszczenia.

Cia�a w �rodku by�y dok�adnie takie, jakimi je zapami�ta�a: pl�tanina szarych, martwych cz�onk�w. Od�r czego� zar�wno ohydnego jak i metalicznego wype�ni� jej mask�, a Juliette wspomnia�a moment, gdy wyla�a na siebie cuchn�c� zup�, aby sp�uka� zewn�trzne powietrze. By� to od�r �mierci i czego� jeszcze.

Wywlekali cia�a jedno po drugim i k�adli do work�w pogrzebowych. By�a to makabryczna robota. Mi�kkie tkanki zsuwa�y si� z ko�ci jak wypieczone mi�so.

��Stawy � przestrzeg�a ich Juliette; g�os mia�a przyt�umiony przez mask�. � Pachy i kolana.

Cia�a ledwo si� trzyma�y, g��wnie na �ci�gnach i ko�ciach. Z ulg� zasuwali czarne worki, kaszl�c i walcz�c z odruchem wymiotnym.

Wi�kszo�� cia� w biurze szeryfa le�a�a w wielkim stosie przy drzwiach, tak jakby czo�gali si� jedni po drugich usi�uj�c wr�ci� do sto��wki. Pozosta�e zw�oki spoczywa�y w spokojniejszych pozach. M�czyzna le�a� bezw�adnie na postrz�pionych szcz�tkach ��ka w otwartej celi. Zosta�a tylko pordzewia�a rama, materac dawno znikn��. W rogu le�a�a kobieta ze skrzy�owanymi na piersi r�kami, wygl�da�a jakby spa�a. Juliette i jej ojciec przenie�li ostatnie z cia�, a uwadze Juliette nie usz�y szeroko otwarte oczy ojca i jego nieruchome spojrzenie. Id�c ty�em w kierunku wyj�cia z biura, zerkn�a nad jego ramieniem na ob�a��ce z ��tej farby drzwi �luzy. Czeka�y na nich wszystkich.

��Nie podoba mi si� to � powiedzia� jej ojciec; maska t�umi�a jego g�os i podskakiwa�a przy ka�dym ruchu szcz�ki. W�o�yli cia�o do otwartej torby i zasun�li zamek.

��Zapewnimy im odpowiedni poch�wek � zapewni�a go, s�dz�c, �e mia� na my�li spos�b, w jaki obchodzili si� ze zw�okami, uk�adaj�c je w stert� jak worki z brudn� bielizn�.

Zdj�� r�kawiczki i mask�, przysiad� na pi�tach i otar� czo�o wierzchem d�oni.

��Nie. Chodzi mi o tych ludzi. Chyba m�wi�a�, �e praktycznie nikogo tu nie by�o, kiedy tu przysz�a�.

��Bo to prawda. Nikogo opr�cz Solo i dzieciak�w. Ci ludzie nie �yj� od d�ugiego czasu.

��Niemo�liwe � stwierdzi� jej ojciec.�� S� zbyt dobrze zachowani.�� Jego wzrok pow�drowa� ku workom, a czo�o przeci�y zmarszczki troski lub niezrozumienia.�� Powiedzia�bym, �e nie �yj� od trzech tygodni. Najwy�ej czterech albo pi�ciu.

��Tato, byli tu, gdy tu przysz�am. Czo�ga�am si� po nich. Kt�rego� razu zapyta�am o nich So�o i powiedzia�, �e odkry� ich lata temu.

��To zwyczajnie niemo�liwe�

��To pewnie dlatego, �e nie zostali pochowani. Albo gaz z zewn�trz odstrasza� robactwo. To chyba nie ma znaczenia, prawda?

��Ma ca�kiem spore znaczenie. Co� jest nie tak. Z ca�ym tym silosem co� jest nie tak, m�wi� ci.�� Wsta� i ruszy� w kierunku klatki schodowej, gdzie Raph rozlewa� wod� do znalezionych kubk�w i puszek. Ojciec Juliette wzi�� jedn� dla siebie, a drug� poda� c�rce. Z �atwo�ci� pozna�a, �e by� poch�oni�ty my�lami.�� Wiedzia�a�, �e Elise mia�a siostr� bli�niaczk�? � zapyta�.

Juliette kiwn�a g�ow�.

��Hannah mi powiedzia�a. Umar�a przy porodzie. Jej matka r�wnie�. Niewiele o tym rozmawiaj�, szczeg�lnie przy niej.

��A tamci dwaj ch�opcy. Marcus i Miles. Kolejna para bli�ni�t. Najstarszy ch�opak, Rickson, m�wi, �e chyba te� mia� brata, ale jego ojciec nie chcia� o tym rozmawia�, a matki nie zna�, wi�c nie m�g� jej zapyta�. � Upi� �yk wody i zajrza� do puszki. Juliette pr�bowa�a sp�uka� metaliczny posmak na j�zyku, podczas gdy Dawson pomaga� przy workach. Dawson kaszln��, wygl�da� jakby zaraz mia� zwymiotowa�.

��To mn�stwo �mierci � zgodzi�a si� Juliette. Martwi� j� tok my�lenia ojca. My�la�a o bracie, kt�rego nigdy nie zna�a. Spojrza�a na twarz ojca w poszukiwaniu znaku, �e wspomina� �on� i syna, kt�rych straci�. Lecz on obraca� w g�owie elementy jakiej� innej uk�adanki.

��Nie, to mn�stwo �ycia. Nie rozumiesz? Trzy pary bli�niak�w na sze�� porod�w? A tamte dzieciaki s� zdrowe jak ryby bez �adnej opieki. Tw�j przyjaciel Jimmy nie ma ani jednej dziury w z�bie i nie pami�ta, kiedy ostatnio chorowa�. �adne z nich nie pami�ta. Jak to wyja�nisz? Jak wyja�nisz stert� cia�, kt�re wygl�daj�, jakby le�a�y tu od kilku tygodni?

Juliette z�apa�a si� na tym, �e spogl�da�a na swoj� r�k�. Prze�kn�a ostatni �yk wody, wr�czy�a ojcu puszk� i zacz�a podwija� r�kaw.

��Tato, pami�tasz jak pyta�am ci�, czy blizny znikaj�?

Kiwn�� g�ow�.

��Kilka moich blizn znikn�o.�� Pokaza�a mu zgi�cie �okcia, tak jakby wiedzia�, na co zwr�ci� uwag�. � Nie wierzy�am, gdy Lukas mi o tym powiedzia�. Ale kiedy� mia�am tutaj znami�. I tutaj. Sam zreszt� m�wi�e�, �e to cud, �e przetrwa�am te poparzenia, prawda?

��Udzielono ci b�yskawicznej i fachowej opieki�

��A Fitz nie wierzy�, gdy opowiada�am o nurkowaniu i naprawie pompy. M�wi�, �e mia� do czynienia z zalanymi chodnikami i widzia� m�czyzn dwa razy wi�kszych ode mnie, kt�rzy pochorowali si� od oddychania na g��boko�ci dziesi�ciu metr�w, nie wspominaj�c o trzydziestu czy czterdziestu. M�wi�, �e umar�abym, gdybym to zrobi�a.

��Kompletnie nie znam si� na g�rnictwie � powiedzia� jej ojciec.

��Fitz si� zna i uwa�a, �e powinnam by� martwa. A ty uwa�asz, �e ci ludzie powinni zgni�

��Powinny zosta� z nich ko�ci. M�wi� ci.

Juliette odwr�ci�a si� i wbi�a spojrzenie w pusty ekran na�cienny. Zada�a sobie pytanie, czy to wszystko jej si� �ni. Oto co dzieje si� z umieraj�c� dusz�: chwyta si� rozpaczliwie czegokolwiek, �eby nie upa��. Wysz�a na czyszczenie i umar�a na tamtym wzg�rzu przy swoim silosie. Nigdy nie pokocha�a Lukasa. Nigdy go bli�ej nie pozna�a. Oto kraina duch�w i fikcji, ci�g wydarze� po��czonych nieodgadnion� solidarno�ci� sn�w, nonsens odurzonego umys�u. Od dawna nie �y�a i dopiero teraz to do niej dociera�o�

��Mo�e to co� w wodzie � zasugerowa� jej ojciec.

Juliette odwr�ci�a si� od pustej �ciany. Wzi�a go za r�ce, a potem podesz�a bli�ej. Obj�� j�, a ona obj�a jego. Jego zarost drapa� j� w policzek, a ona usi�owa�a si� nie rozp�aka�.

��Ju� dobrze � powiedzia�. � Ju� dobrze.

Nie by�a martwa. Ale co� by�o nie tak.

��Nie w wodzie � powiedzia�a, cho� wypi�a sporo tutejszej wody. Pu�ci�a ojca i spojrza�a na klatk� schodow�, gdzie niesiono ju� pierwszy z work�w. Kto� przerzuci� przez barierk� odcinek kabla maj�cego pos�u�y� za lin�, na kt�rej opuszcz� cia�o. Do diab�a z tragarzami, zrozumia�a. Sami tragarze mawiali do diab�a z tragarzami.

��Mo�e to jest w powietrzu � doda�a.�� Mo�e to w�a�nie si� dzieje, je�li nie zagazuje si� silosu. Nie wiem. Ale my�l�, �e masz racj�, co� jest nie tak z tym miejscem. I chyba najwy�sza pora, �eby�my si� st�d wynie�li.

Ojciec Juliette upi� ostatni �yk wody.

��Kiedy wyruszamy?�� zapyta�. � I jeste� pewna, �e to dobry pomys�?

Juliette przytakn�a.

��Wol�, �eby�my zgin�li na zewn�trz pr�buj�c ni� pozabijali si� tutaj.

I zda�a sobie spraw�, �e brzmi jak ci wszyscy ludzie, kt�rych wys�ano na czyszczenie, niebezpieczni marzyciele i ob��kani g�upcy, z kt�rych drwi�a i kt�rych nigdy nie rozumia�a. Brzmia�a jak osoba, kt�ra wierzy�a w sprawno�� maszyny nie zajrzawszy do �rodka i nie rozebrawszy jej najpierw na cz�ci.

Silos 1

Hrabstwo Fulton, Georgia

��Tylko tyle, ile potrzebujemy � przestrzeg�a ich Juliette. Oczyma wyobra�ni widzia�a ju� ziemi� wok� betonowej wie�y za�miecon� mn�stwem rzeczy, kt�rych nie zdo�ali unie��. By�y tu ubrania i narz�dzia, jedzenie w puszkach, pakowane pr�niowo plastikowe torebki z nasionami � na wielu etykietach widnia�y nazwy ro�lin, o kt�rych nigdy nie s�ysza�a. Elise zajrza�a do swojej ksi��ki, ale znalaz�a tam opisy tylko kilku z nich. Pomi�dzy zapasami wala�y si� bloki betonu i gruz powsta�y po wysadzeniu drzwi, kt�re w zamierzeniu mia�y otwiera� si� od �rodka.

Na zewn�trz Solo i Walker mocowali si� z czym� w rodzaju zagrody z materia�u i zestawem tyczek, pr�buj�c rozgry��, jak to rozstawi�. Drapali si� po brodach i debatowali. Juliette by�a zdumiona widz�c, jak dobrze radzi sobie teraz Walker. Z pocz�tku nie chcia� opu�ci� kombinezonu i zosta� w nim, a� sko�czy�o si� powietrze w butli. Dopiero wtedy go zdj��, posapuj�c w po�piechu.

W pobli�u by�a Elise, krzycz�c i goni�c w trawie za swoim zwierzakiem. A mo�e to Shaw goni� Elise � ci�ko powiedzie�. Hannah przysiad�a wraz z Ricksonem na du�ym, plastikowym pojemniku, karmi�c dziecko i spogl�daj�c w chmury.

W powietrzu wok� wie�y unosi� si� zapach podgrzewanego jedzenia. To Fitz zdo�a� wykrzesa� ogie� z butli z tlenem � niezwykle niebezpieczna metoda gotowania, pomy�la�a Juliette. Odwr�ci�a si� z powrotem do �rodka, �eby dalej przeszukiwa� sprz�t, gdy z bunkra wy�oni�a si� Courtnee z latark� w r�ku i u�miechem na twarzy. Nim Juliette zd��y�a zapyta�, co takiego znalaz�a, zauwa�y�a, �e w wie�y dzia�a�o teraz zasilanie, a lampy �wieci�y jasno.

��Co zrobi�a�? � zapyta�a Juliette. Zbadai bunkier a� po samo dno � by� g��boki na zaledwie dwadzie�cia poziom�w, kt�re by�y w dodatku upchane tak g�sto, �e ca�o�� mia�a co najwy�ej siedem pi�ter wysoko�ci. Na dnie zamiast przestrzeni technicznych zastali rozleg��, pust� grot�, gdzie bli�niacze klatki schodowe ko�czy�y si� na nagiej skale. Kto� domy�li� si�, �e to punkt docelowy kopaczy. Miejsce, kt�re mia�o powita� nowo przyby�ych. Nie mia�o ono jednak generatora. Nie mia�o zasilania. A mimo to na pi�trach i klatce schodowej zainstalowano lampy.

��Prze�ledzi�am przew�d zasilaj�cy � odpar�a Courtnee.�� Biegnie na g�r� do tamtych srebrnych blach na dachu. Wy�l� ch�opak�w, �eby je oczy�cili i sprawdzili, jak dzia�aj�.

Nie min�o wiele czasu, a uruchomiono ruchom� platform� zamontowan� pomi�dzy klatkami schodowymi. Przesuwa�a si� w g�r� i w d�, poruszana linami, przeciwwagami i ma�ym silniczkiem. Ludzie z Maszynowni nie mogli jej si� nadziwi�, a dzieciaki nie chcia�y z niej wy�azi�. Ci�gle prosi�y, �eby pozwolono im przejecha� si� jeszcze jeden raz. Dzi�ki niej wynoszenie zapas�w na traw� sta�o si� mniej m�cz�ce, cho� Juliette nie opuszcza�a my�l, �e powinni zostawi� ich sporo dla nast�pnych grup � o ile ktokolwiek tu przyjdzie.

Byli tacy, kt�rzy chcieli tu zamieszka�, nie chcieli s�ysze� o dalszej wyprawie. Mieli nasiona i wi�cej ziemi ni� potrzebowali, a magazyny da�oby si� przekszta�ci� w mieszkania. To by�by dobry dom. Juliette przys�uchiwa�a si� debacie.

Koniec ko�c�w to Elise rozstrzygn�a spraw�. Otworzy�a swoj� ksi��k� na stronie z map�, wskaza�a na s�o�ce, wyznaczy�a kierunek p�nocny i powiedzia�a, �e powinni ruszy� w kierunku wody. Twierdzi�a, �e potrafi �owi� dzikie ryby i �e w ziemi s� robaki, a Solo potrafi nadziewa� je na haczyki. Wskazuj�c na stron� z ksi��ki m�wi�a, �e powinni i�� do morza.

Doro�li pochylali si� nad tymi mapami i nad t� decyzj�. Zn�w odezwali si� ci, kt�rzy woleliby zosta� tutaj, ale Juliette pokr�ci�a g�ow�.

��To �aden dom � zaoponowa�a.�� To tylko magazyn. Chcecie �y� w cieniu tego?�� Skin�a na ciemn� chmur� na horyzoncie, na kopu�� py�u.

��A co je�li przyjd� inni?�� zapyta� kto�.

��Tym bardziej nie powinno nas tu by� � rzuci� Rickson.

Rozgorza�a debata. By�o ich ledwie ponad sto os�b. Mogli tam zosta�, zacz�� uprawia� ziemi� i zebra� plony zanim sko�czy si� jedzenie w puszkach. Mogli te� wzi�� najpotrzebniejsze rzeczy i przekona� si�, czy legendy o niezliczonych rybach i wodzie ci�gn�cej si� po horyzont by�y prawdziwe. Juliette omal nie wytkn�a im, �e mogli zrobi� jedno i drugie, �e nie istnia�y ju� regu�y, �e mieli mn�stwo ziemi i przestrzeni, �e konflikty rodzi�y si� tylko w obliczu niedoboru.

��To jak b�dzie, pani burmistrz?�� zapyta� Raph.�� Osiedlamy si� tutaj czy idziemy dalej?

��Patrzcie!

Kto� wskaza� na szczyt wzg�rza, odwr�ci� si� tuzin g��w. Jaka� posta� w srebrnym kombinezonie sz�a chwiejnym krokiem w d� zbocza po �liskiej, udeptanej przez nich trawie. Kto� z ich silosu, kto zmieni� zdanie.

Juliette pop�dzi�a przez wysok� traw�, czuj�c nie tyle strach, co ciekawo�� i trosk�. Kto�, kogo zostawili, kto�, kto pod��y� za nimi. To m�g� by� ktokolwiek.

Zanim zd��y�a skr�ci� dystans, posta� w kombinezonie upad�a. Ur�kawiczone d�onie si�gn�y do zatrzask�w he�mu, zacz�y mocowa� si� z ko�nierzem. Juliette zacz�a biec. Osoba mia�a przypi�t� do plec�w wielk� butl�. Juliette martwi�a si�, �e ko�czy�o jej si� powietrze, a mo�e co� �le pod��czy�a.

��Spokojnie!�� krzykn�a i przykucn�a za jej plecami. Nacisn�a kciukami zaciski. Klikn�y. Zdj�a he�m, s�ysz�c czyje� sapanie i kaszel. Osoba w kombinezonie skuli�a si�, rz꿹c � d�ugie, mokre od potu w�osy, kobieta. Juliette po�o�y�a jej d�o� na ramieniu. Nie zna�a jej � cho� to pewnie kto� ze zgromadzenia albo �rodkowych pi�ter.

��Oddychaj spokojnie � poradzi�a. Podnios�a wzrok, zjawili si� pozostali. Zatrzymali si� w pewnej odleg�o�ci na widok nieznajomej.

Kobieta otar�a usta i kiwn�a g�ow�. Jej pier� unios�a si� i opad�a w g��bokim oddechu. I kolejnym. Odgarn�a w�osy z twarzy.

��Dzi�kuj� � sapn�a. Podnios�a wzrok ku niebu i chmurom, a na twarzy odmalowa� jej si� nie tyle zachwyt, co ulga. Jej oczy zogniskowa�y si� na czym� ruchomym, a Juliette obejrza�a si� i zobaczy�a kolejnego ptaka, kt�ry zatacza� na niebie leniwe kr�gi. Otaczaj�cy ich t�um trzyma� si� na dystans. Kto� zapyta� kobiet�, kim jest.

��Nie jeste� z naszego silosu, prawda?�� zapyta�a Juliette. Jej pierwsza my�l by�a taka, �e to czy�cicielka z pobliskiego silosu, kt�ra zauwa�y�a ich przemarsz i za nimi pod��y�a. Jej druga my�l by�a niemo�liwo�ci�. By�a r�wnie� prawd�.

��Nie � odpar�a kobieta.�� Nie jestem z waszego silosu. Jestem z� ca�kiem innego miejsca. Mam na imi� Charlotte.

Zaoferowa�a r�kawic�, r�kawic� i zm�czony u�miech. Ciep�o tego u�miechu rozbroi�o Juliette. Ze zdumieniem odkry�a, �e nie czu�a gniewu ani �alu wobec kobiety, kt�ra powiedzia�a im prawd� o tym miejscu. Oto, by� mo�e, pokrewna dusza. I, co wa�niejsze, nowy pocz�tek. Szybko si� opanowa�a i odwzajemni�a u�miech, po czym u�cisn�a wyci�gni�t� d�o�.

��Juliette � przedstawi�a si�. � Pomog� ci to zdj��.

��To ty � powiedzia�a Charlotte z u�miechem. Zwr�ci�a uwag� na t�um, wie�� i sterty zapas�w.�� Co to za miejsce?

��Druga szansa � odpar�a Juliette.�� Ale nie zostajemy tutaj. Wyruszamy w kierunku wody. Mam nadziej�, �e do nas do��czysz. Musz� ci� jednak ostrzec, to daleka droga.

Charlotte po�o�y�a Juliette d�o� na ramieniu.

��Nie szkodzi � powiedzia�a.�� Ju� przesz�am dalek� drog�.