Klikni�cie, szum przesterowanego nagrania, wreszcie w�a�ciwy, czysty d�wi�k.

Miejsce akcji: biuro Boruty w�Bloku-Piekle-PGR-ze.

Boruta: Napije si� pani czego�?

Wanda: Nie, dzi�kuj�. Zaczynamy, ju� si� nagrywa.

Boruta: A�ja sobie goln�, owszem. Wie pani, mnie wpieprza ta ca�a moda na zdrowe �ycie, na biegactwo polactwo, na przysiady i sk�ady; szklaneczka czego� mocniejszego nikogo jeszcze nie zabi�a. Pali pani?

Wanda: Tak.

Boruta: Przynajmniej tyle. Ognia?

Wanda: Mo�e nie teraz. Prosz� pana, nie chc� zabrzmie� obcesowo, ale nie po to mnie pan tu chyba �ci�gn��, co nie? Na przyjemno��, jak to m�wi�, trzeba sobie zas�u�y�. Popracujmy. Twardowski�

Boruta: (�agodnie wchodz�c jej w s�owo) Inaczej sobie pani� wyobra�a�em. Taka osobowo��, takie pi�ro! Posy�a pani gangster�w do pud�a jednym artyku�em. A�jak�e, czyta�em ten cykl o�Wo�owinie i zapuszkowaniu jego grupy. Ca�a Polska czyta�a! To by�o megacudowne, cud, mi�d, orzeszki, i w og�le paluszki liza�! Gliniarze nie mogli, prokurator nie da� rady, a pani pisze i bach! bandzior do wora, w�r do jeziora. A�pani ksi��ka, Papierowe smoki� gdzie� tu mam egzemplarz, pani zobaczy, jaki zaczytany.

Wanda:Papierowe smoki, kto� jeszcze to czyta�? Przecie� ja te wywiady zrobi�am dobre dwadzie�cia lat temu� Tylko niech pan mnie nigdzie nie cytuje � oficjalnie, to ja dalej obchodz� osiemnastk� (kokieteryjny u�miech, uprzejmy, ale sztuczny; Wanda: chcia�aby ju� przej�� do sedna).

Boruta: Skromno�� si� chwali, ale tylko w�r�d podwykonawc�w, kiedy przychodz� �ebra� o kas�. Przecie� prawd� m�wi�! Zawsze tylko prawd�. Dzieciaki na squatach i te hipisy, co to ratuj� wieloryby i inne nosoro�ce, jakby si� wzi�� za uczciw� robot� nie mogli, czytaj� pono� Papierowe smoki jak Bibli�.

Wanda: Prosz� przesta�. Wr��my do tematu. Twardowski, pami�ta pan. À propos, �adnie si� pan tu urz�dzi�.

Boruta: A�owszem, nie zamierzam si� tego wstydzi�! Wie pani, jacy s� ludzie, ten w pa�acu, tamten w budzie. Je�li kto� jest gorszy od tego, co obnosi si� z hajsem, to ten, kt�ry podtyka innym pod nos w�asn� bied�. Ja si� nie chwal� ani si� nie wstydz�. Na to, co mam, pracowa�em ca�e d�ugie �ycie.

Wanda: A�gdzie pan pracowa�?

Boruta: Prowadz� w�asny biznes. Niewielka, stabilna instytucja, dobra na nasze niespokojne czasy. Wie pani, co jest najlepsz� inwestycj�? Technologia? Medycyna? Komputery osobiste?

Wanda: Nie ma czego� takiego jak komputer osobisty. Ju� nie.

Boruta: O�w�a�nie tak, to, to, to! By�y komputery osobiste, a teraz ich nie ma. By�y sobie sterowce, gdzie s� sterowce? A�co zawsze jest, co zostaje? Cz�owiek, prosz� pani, i ja inwestuj� w�a�nie w ludzi. Na przyk�ad pani nies�ychanie mi si� podoba. Nie to, �e co� insynuuj�, prosz� tak nie patrze�! Ale jakby co, to cz�owiek by jeszcze, ho, ho pohula�, jak nie, jak tak! (�miech sybaryty) M�wi�, �e mi si� pani podoba, jakby to rzec, jako istota ludzka. Bo ta inteligencja, ten up�r. W�a�nie, jak pani mnie znalaz�a? Jestem skromn� osob� i wol� pozostawa� na uboczu. Kiedy przeczyta�em pani artyku�, Szara eminencja Twardowskiego, no c�, musz� przyzna�, �e nie by�em zadowolony. Nawet je�li nie padaj� tam �adne nazwiska. A�mnie nie tak �atwo zaskoczy�.

Wanda: Obawiam si�, �e to bardzo proste. Da� pan sobie zrobi� zdj�cie z�Twardowskim. Posz�am za tropem i tyle. Jak to jest, �e cz�owiek, kt�ry lubi to swoje ubocze, baluje z takim miliarderem?

Boruta: (skromnie) Bywam w�r�d ludzi. Czy to �le?

Wanda: To zdumiewaj�ce. Wci�� nie znam pana imienia ani nazwiska, nie mam poj�cia, kim pan, u diab�a, jest�

Boruta: U�diab�a. A�to dobre!

Wanda: � i widz� dwie rzeczy. Bardzo panu zale�y na zacieraniu za sob� �lad�w, to raz. I�dwa, �e chyba nie rozumie pan nic z nowych technologii. Ani dudu. Pan wie, �e mamy XXI wiek? Bior�c pod uwag� to, gdzie si� znajdujemy, nie wydaje mi si� to ju� takie pewne. Ten ca�y PGR� W�czym pan robi, w chmielu? Mleku sprzedawanym do unii?

Boruta: Powiedzmy, �e w zasobach ludzkich.

Wanda: Prosz� spojrze�, ma pan teraz t� sam� marynark�, co na fotografii z�Twardowskim, czy� nie?

Boruta: No dobra, no mo�e, tylko �e co to ma do rzeczy? To ca�kiem porz�dna marynarka.

Wanda: Dzi� mo�na wy�ledzi� ka�dego. Ka�dego, i to bez wi�kszego trudu. Na przyk�ad dysponuj�c zdj�ciem konkretnego ubrania. Wi�c teraz prosz� nie utrudnia� i grzecznie powiedzie�: co pana ��czy z�Janem Twardowskim? Jak� rol� odgrywa pan w jego imperium? I�najwa�niejsze: gdzie si� podzia� Twardowski? Czy on� �yje?

Boruta: Pani Wandziu, czemu pani mi to robi? Po c� rozczarowanie, gdy mo�na waln�� bani�? Przecie� wiem, �e nasz� rozmow� zawdzi�czam pani do�wiadczeniu i czemu� takiemu, jak bystry umys�, co dzisiaj nie zdarza si� cz�sto.

Wanda: Pan si� przymila. Niepotrzebnie. Powt�rz�

Boruta: Ja si� przymilam? Prosz� pani, w jakim celu? �e niby mnie pani oszcz�dzi w tym swoim kale-materiale? Prosz� szanownej pani, moje intencje s� zgo�a odmienne. Ot� chcia�bym, �eby mnie pani rozszarpa�a. Prosz� mnie zmia�d�y�. Wiem, co o pani pisz�: Wanda Tokarczyk, stara dziennikarska wyga, w zawodzie od zamierzch�ego PRL-u. Zwi�zana kolejno z pras� studenck�, �Polityk�� i�Telewizj� Polsk�, ju� po �89. Obecnie g��wnie wolny strzelec. Znana reporta�ystka. A�wi�c tak, bardzo prosz� znale�� wszystkie moje winy! Ciemne sprawki i z�e zabawki�

Wanda: Widz�, �e jednak odrobi� pan lekcj� z�Wikipedii. Doprawdy, poziom przenikliwo�ci przedszkolaka, kt�ry dosta� pierwszy tablet.

Boruta: Och!

Wanda: Niech pan nie mataczy, w tym mamy lepszych od pana. Co si� sta�o z�Twardowskim?

Boruta: Lepszych. Droga pani� Zreszt�, o czym tu gada�?

Wanda: Niech pan nie r�nie g�upa. Doskonale pan wie, �e Twardowski zagin��. Ikona polskiej przedsi�biorczo�ci, biznesmen i celebryta, kt�ry stoi za polskim programem kosmicznym. I�cz�owiek, z kt�rym wiele pana ��czy. À propos, niepotrzebnie mnie pan zaprosi�. Przecie� to jak jawne przyznanie si� do winy. Jak si� pan w og�le nazywa, panie�?

Boruta: Ja mam bardzo szerokie kontakty. Wczoraj, na przyk�ad, fotel, na kt�rym pani siedzi, zajmowa� nasz wicepremier. A�przedwczoraj jad�em kolacj� z�Bono. Czy pani zdaje sobie spraw�, jak wielu wa�nych ludzi bywa u mnie na przyj�ciach? Ch�tnie wylicz� I�prosz� nie my�le�, �e si� tym che�pi�, jestem bardzo skromnym cz�owiekiem, to znaczy skromn� osob�, a te wszystkie znajomo�ci s� potrzebne, bym m�g� dobrze wykonywa� moj� prac�. Pani Wandziu kochana, gdyby to ode mnie zale�a�o�

Wanda: Pana znajomo�ci r�wnie� mnie nie interesuj�. Opr�cz tej jednej. Dobrze, ale w takim razie inaczej. Jak d�ugo zna pan Twardowskiego?

Boruta: Kawa� czasu, prosz� pani.

Wanda: Pitu-pitu. No prosz�e ju� nie bra� mnie pod siu�. Albo mi pan wyja�ni, jak� odgrywa w tym rol�, albo napisz� swoj� wersj� wydarze�, w kt�rej nie b�dzie mia� pan nawet prawa g�osu. Prosz� wybiera�. Kiedy si� poznali�cie?

Boruta: Oj, ostro, ostro, ale ja lubi� na ostro! No dobrze, powiem szczodrze, wszystko wyjawi�, kawa na �aw�. Niech no pomy�l� Och, to by�y pi�kne lata. Mieszka�em wtedy w�Krakowie, a konkretnie w�Kurzej Stopce na Wawelu, a on na rogu Rynku i�Wi�lnej. Uwierzy pani? Obaj kr�cili�my si� przy �wczesnych w�adzach, byli�my, �e tak powiem, lobbystami na rzecz pewnej sprawy, tylko ja bardziej, a on mniej. Krakowianie walili do mnie drzwiami i oknami. Doradza�em, forsowa�em projekty. Troch� jak teraz.

Wanda: A�Twardowski?

Boruta: Twardowski? Robi� w lustrach.

Wanda: Pan gada bzdury. Twardowski nigdy nie mieszka� w�Krakowie. Owszem, posiada kilka sp�ek, kt�re zajmuj� si� wyposa�eniem wn�trz, ale przecie��

Boruta: Nie, nie, nie! Wie pani, ja bardzo pani� przepraszam. Za siebie. �le si� do tego zabrali�my. Moja wina. Mo�emy zacz�� od pocz�tku? Prosz� si� na mnie nie z�o�ci�. Mam ostatnio ci�kie lata. Zgoda?

Wanda: Powiedzmy.

Boruta: Napije si� pani czego�?

Wanda: Wod� poprosz�.

Boruta nalewa wod� do szklanki. Potem sobie kielicha.

Boruta: A, co mi tam, goln� czystej, ju� prawie po lanczu. No, prosz� sobie zapali�.

Szelest w torebce. Charakterystyczny d�wi�k kamienia zapalniczki.

Boruta: Te jednoraz�wki nic tylko si� psuj�. Szanowna pani Wando, ogniem s�u��!

Pauza, trzask, p�omie�. Wanda krzyczy, przera�ona.

Wanda: R�ka si� panu pali!

Boruta: (najpierw swoim g�osem) R�ka mi si� pali! (potem g�osem Wandy): R�ka mi si� pali! O�jeju czarodzieju! (zaczyna m�wi� r�nymi g�osami, m�skim, �e�skim, g�osem dziecka) Mamusiu, pomocy! Ja oszala�em! O, wiem, co pani my�li: to nie dzieje si� naprawd�! Co on mi wsypa� do wody! (g�os si� zniekszta�ca, brzmi, jakby dochodzi� z dna studni) Prosz� mi wierzy�, jestem du�o ciekawszy od Twardowskiego!

Wanda: Zostaw mnie!

Boruta: (swoim normalnym g�osem) Nie zamierzam zrobi� pani najmniejszej krzywdy. W�rzeczy samej, mo�e pani wyj�� w tej chwili. Prosz� pami�ta� o dyktafonie! Zgodzi�em si� z pani� porozmawia� i dotrzymam s�owa, bo ja zawsze dotrzymuj� s�owa, co nie jest cz�ste w naszych smutnych czasach. Prosz� wsta� Pomog�. Nie, to nie, ale tym razem chyba nie odm�wi pani drinka. (brz�k szk�a) Pani zdrowie! Wi�c, skoro pani� to tak interesuje, Twardowskiego pozna�em na dworze Zygmunta Augusta, jakie� pi��set lat temu. W�szesnastym wieku. Nawiasem m�wi�c, to ja nauczy�em go obs�ugi lustra.

Wanda: Czy pan si� dobrze czuje? Jakie pi��set lat? Jakiego zn�w lustra?

Boruta: Co te� si� pani krzywi, przecie� nie jest pani g�upia. W�owym lustrze zakl�ta jest moc �wi�towita, samej Czw�rcy, wielkich bog�w: Peruna, Mokoszy, Doli, no i tego tamtego, a ram� sklecono z d�bu, co sta� na �wi�tej polanie i by� stary jak �wiat. Spali� si�, biedaczyna, to i rama n�dzna taka; grunt, �e z materia�u szlachetnego! Tylko prosz� mi nie m�wi�, �e i o tym pani nie wie? Swarogu i twarogu, czego oni was w tej szkole ucz�� Zero poszanowania dla historii, tradycji. Czy cho�by, tyfus i cholera, legend. Ale samo lustro �miga�o jak nale�y. Pokaza�em Twardowskiemu co i jak. Mia� niby wskrzesi� t� ca�� Radziwi���wn�, no wie pani, dla kr�la.

Wanda: A�on nie wywo�ywa� ducha? W�legendzie by� duch.

Boruta: A�co Zygmunt August, znany jako Gucio-Gucio albo Lepkie R�czki, by z tym duchem robi�? W�oczy patrzy�? Nie, ch�op baby z krwi i ko�ci potrzebuje, nawet je�li ma koron�.

Wanda: Prosz� pana. Ja te� baba jestem. I�to stara. Dw�ch m��w pochowa�am i wiem, na czym �wiat polega. Wiem te�, co teraz widzia�am i s�ysza�am. Nic mi si� nie wydawa�o. Nie oszala�am. Na to pan liczy�, co? No to niedoczekanie pana. Pan nawet nie wie, ile razy w tym zawodzie widzia�am ju� i s�ysza�am rzeczy, po kt�rych Lenin wskoczy�by w mnisi habit. A�wie pan, dlaczego nadal daj� rad�? Bo przesta�am si� bawi� w wiar� i niewiar�. Jest tylko materia� do druku, dobry albo z�y. Ale to nie jest dobry materia�, panie Anonim. Pan naprawd� pr�buje mi wm�wi�, �e Twardowski, nasz miliarder bia�o-czerwony, ma pi��set lat i jest czarodziejem?

Boruta: O�rety, i tak, i nie. Twardowski pi�� wiek�w temu dorwa� lustro za moj� spraw�. Zawarli�my uk�ad. A�Twardowski, cho� fagas na kaczych �apach, ma smyka�k� do hokus-pokus. Co pani taka blada? Jeszcze kielicha? Mo�e podejdziemy do okna? Przewietrzy si� pani. Prosz� si� nie ba�. Gdybym chcia� pani� skrzywdzi�, dawno bym to zrobi��

Kroki. Skrzypi otwierane okno.

Boruta: Mmm, uwielbiam zapach macierzanki o poranku! Ech! a przecie� pami�tam, jak pe�no by�o tutaj tur�w i nied�wiedzi, normalnie pod ka�dym krzaczorem jak nie trykaj�cy si� grzybiarze, to tur. A�tur, swoj� drog�, mi�a pani na bani, to straszliwa franca by�a. Tylko stary kr�l Koszyszko potrafi� takiego ubi� jednym pchni�ciem w��czni. Krzywy, �lepy, ledwo si� w siodle trzyma�, a dzid� bi�. Tylko prosz� nie zaczyna� z tymi idiotycznymi pytaniami. Jaki kr�l? Jaki tur? Co za b�r? Mog� pani� potrzyma� za r�k�?

Wanda: (kwa�no) Czy to s� o�wiadczyny�?

Boruta: No, �mia�o. Przecie� pani, jak to m�wi�, nie zjem. (rozmarzony) Nie po�r�. Nie schrupi�. Khm, tego. Prosz� mi powiedzie�, sk�d pani jest.

Wanda: Wikipedia zawiod�a? Prosz� sobie gugln��.

Boruta: Urodzi�a si� pani w�Lublinie, pod koniec wojny. Mmm, pami�tny czterdziesty czwarty�

Wanda: Chyba pi��dziesi�ty� Zaraz, sk�d pan wie, �e na Wikipedii jestem o dziesi�� lat m�odsza? Jasny szlag, �arty si� sko�czy�y! Co to jest, czy pan mnie kaza� �ledzi�?! Je�li tylko komu� pan o tym powie�

Boruta: (kontynuuj�c) � ale nied�ugo p�niej rodzice przyjechali do Warszawy. Ojciec by� in�ynierem, a w�adza potrzebowa�a in�ynier�w. No i pi�knie. Cofnijmy si� jednak dalej. Wiedzia�a pani, �e pani dziadek mia� przedwojenn� matur�? Pracowa� w urz�dzie patentowym.

Wanda: Sk�d�?

Boruta: Ale zgin�� na wojnie. Papiery sp�on�y.

Wanda: Do czego pan zmierza? Je�li chce mnie pan szanta�owa�, to co z tym wsp�lnego ma m�j dziadek? Mo�e jeszcze pan powie, �e jaki� prapraprzodek pracowa� dla caratu?

Boruta: Akurat ten walczy� po stronie powsta�c�w styczniowych. Ciekawy cz�owiek. Ale do rzeczy. Ludzie nie wiedz�, sk�d przyszli i dlatego s� tacy zagubieni. A�pani d�o� taka ciep�a� W�ka�dym razie, ch�tnie s�u�� wiedz�. Ot�, Wandziu kochana od butli oderwana, pani rodzina �yje na tych ziemiach od trzech tysi�cy lat. Czuj� to w pani sk�rze. Czuj� to w pani krwi.

Wanda: Pan ju� tak b�dzie, prawda? Rzuci pan s��wko, potem huknie, a potem zacznie gada� bzdury. Prosz� si� te� nie obawia�, nie obrazi mnie pan, nie zdo�a zniech�ci�. W�gruncie rzeczy, wygl�da pan na jednego z tych pajac�w, o kt�rych teraz puszczaj� filmy. Jeden taki lata, drugi rozci�gliwy jak, za przeproszeniem, kalosz z dyskontu, inny zmienia si� we w�ciek�ego, zielonego stwora. Szkoda tylko, �e �aden PIT-u wype�ni� poprawnie nie umie. Cudaki. Zrobili to panu w jakim� laboratorium? Ten g�os i oczy? Sam pan tego chcia�? Dobrze, powiedzmy, �e uda�o si� panu mnie przestraszy�. Ale mnie pan nie nabierze.

Boruta: W�porz�dku. Czego pani oczekuje?

Wanda: Uczciwych odpowiedzi.

Boruta: Ale� prosz�. My�la�em tylko, �e pani� to zainteresuje. Pani przodkowie mieszkali tu od trzech tysi�cy lat. A�ich kraj, Lechia, zwana te� Sarmati� albo Wielk� Scyti�, liczy�a sobie jeszcze wi�cej. Wspomina� o niej Pliniusz, pisa� Ptolemeusz, przeb�kiwa� Tacyt. Z��alem te� stwierdzam, �e nie uda�o mi si� przechwyci� wszystkich egzemplarzy kroniki Prokosza. Co� wi�c musia�a pani s�ysze�. Ch�opaki pogonili Aleksandra Macedo�skiego, a kr�l Lech III walczy� z samym Cezarem. To by�y czasy� Szczerze powiedziawszy, nawet lubi�em Juliusza, zawsze mia� r�k� do efektownych zwrot�w akcji. No, prosz� sprawdzi� stare mapy. Wie pani, �e w�Zag�rzycach odkryto gr�d sprzed sze�ciu tysi�cy lat? Albo czy s�ysza�a pani o��yglinie? A�o�Bronocicach? Jakie tam warzyli piwo, pani Wandziu� Mo�e mieszka� tam jaki� pani przodek?

Wanda: A, te sprawy. To znam doskonale. Czyta�am o nich, na takich r�nych dziwnych stronach. By�o tam te� co� o�UFO i jaszczuroludziach. Po�ywienie te� pan przyjmuje tylko w postaci promieni s�onecznych? Je�li tak, musz� przyzna�, �e nie�le pan wygl�da, ten brzuszek� Nie obrazi si� pan.

Boruta: To w jaszczuroludzi r�wnie� pani nie wierzy, pani w�tpi�ca-polewaj�ca? Niech b�dzie i tak. A�co pani powie na bog�w? Na Peruna, Dol�, Mokosz� i tego tam, czwartego, a tak�e na strzygi, mamuny, na leszych i po�udnice? Ooo, przecie� widz�. Te� pani nie odpowiadaj�? Doprawdy, co z wami zrobi�a ta telewizja� W�takim razie mog� spe�ni� pani drugie �yczenie. Pyta�a pani o imi�. Borowy jestem, ksi��� drzew. Ten, Przed Kt�rym K�aniaj� Si� Cienie. Ten, Kt�ry Przechadza Si� Po Puszczy. Bardzo mi mi�o.

Wanda: A�jakie by�o moje pierwsze �yczenie?

Boruta: Daj� uczciwe odpowiedzi. Gwoli uczciwo�ci, dawno straci�em stanowisko i znaj� mnie teraz pod innym imieniem-brzemieniem, szcz�ciem i nieszcz�ciem, psot� i zgryzot�. W�ka�dym razie kiedy� �yli tutaj razem: ludzie i potwory. Jak pani s�dzi, kto by� na g�rze, kto na dole? Kto gin��, a kto prze�uwa� gin�cego? Powiem w zaufaniu, �e pani przodkowie mieli zdrowo przegwizdane. Kr�lowie, jak �w Koszyszko, Lech Oszust, Popiel Zbrodniarz, s�u�yli starym bogom. Ta czw�rka, Perun z kolegami, to nie byli mili go�cie, a jak zebrali si� do kupy� ech, lepiej nie gada�. Rozrywanie ko�mi? Prosta rozrywka! Rozpalona stal w gardziel? Jeszcze lepiej! Klatki p�on�ce z ofiarami w��rodku? Prosz� uprzejmie.

Wanda: Niech b�dzie. Za��my na chwil�, �e to, co pan m�wi, jest prawd�. Pan by� jednym z nich, czy� nie? Jak znam �ycie, zaraz us�ysz�, �e przez ca�y ten czas zajmowa� si� pan podlewaniem d�b�w i karmieniem sarenek�

Boruta: (zmieszany) Khem, tego. By�em tylko niewiele znacz�cym urz�dnikiem na wyj�tkowo niewdzi�cznym odcinku! Ale tak, dzi�ki temu stanowisku zyska�em inny punkt widzenia. Kto chowa� si� po moich lasach? Niedobitki z rzezi, uciekinierzy ze stos�w i m�odzie�cy przez mamuny przemienieni w starc�w. Tylko cierpienie. Straszne cierpienie.

Wanda: Tak, tak. Podpowiem panu: i w�a�nie wtedy, oburzony t� jawn� niesprawiedliwo�ci�, postanowi� pan co� zrobi�.

Boruta: No w�a�nie! Piast? Ko�odziej dobrodziej? M�wi to pani co�? Ot� nie �ebym si� chwali�, ale musz� powiedzie�, �e ca�a afera z�Popielem i�Kruszwic� to by�em ja! I�niech pani nie wierzy w te myszy� C�, Popiel Zbrodniarz rzeczywi�cie otru� swoich stryj�w, doprawdy nie wiem kiedy, skoro ledwo potrafi� zle�� z tej swojej Niemry. Powabna by�a, nie powiem, ale �eby a� tak si� da� omota�? W�ka�dym razie, postanowi�em dzia�a�. To ja �ci�gn��em pierwszych misjonarzy i natchn��em Piasta do czynu. No, z�Popielem da� sobie rad�, ale Peruna i innych ogarn��em sam. Cichutko, szybciutko i po krzyku. Ale si� darli, ci bogowie, gdy znale�li si� w kajdanach. Uwolni�em pani lud, za co, jak s�dz�, nale�y mi si� odrobina wdzi�czno�ci.

Wanda: Oraz order i wyspa na Kanarach. Oczywi�cie. S�ucham dalej.

Boruta: Widzia�em, jak chrzcz� Mieszka w spienionych wodach Warty! Widzia�em, jak Chrobry przekuwa Szczerbiec, wlewaj�c w�asn� krew do stali! To przede mn� Kij�w roz�o�y� nogi, to znaczy � otworzy� bramy!

Wanda: Prosz� si� uspokoi�, bo �y�ka panu p�knie.

Boruta: Wiem, o czym pani my�li! Jakiej gazecie sprzeda� tak �wietn� histori�?!

Wanda: Internety s� pe�ne takich rewelacji. Ale nawet zak�adaj�c, �e to wszystko prawda, jakim cudem kto� taki jak pan, opiekun las�w, �agodny bo�ek z ja�owcem w nosie, zdo�a� przekr�ci� czterech wielkich bog�w?

Boruta: Czterech w jedno�ci! S�ysza�a pani kiedy� o��wiatowidzie? Czw�rcy? Dla pani to pewnie jeden b�g o czterech twarzach� Ot� nie! to by�o czterech r�nych bog�w. Z�azili si� ze sob� w ka�d� pierwsz� noc pe�ni po wiosennym przesileniu i prosz� nie pyta�, jak cudacznie to wygl�da�o. Capn��em ich w�a�nie wtedy. Wie pani doskonale, jak to zrobi� najlepiej: nastawi� jednego przeciw drugiemu� A�potem patrzy�, jak si� bior� za �by.

Wanda: Konkrety prosz�. P�ki co zarzuca mnie tu pan jakimi� datami, nazwiskami� Peruna to mo�e jeszcze kojarz�, ale reszta? Pan ich sobie wymy�li�? C� prostszego, przecie� tak �adnie mi pan tu �ciemnia. Swoj� drog�, panie Borowy, nie s�dzi�am, �e trafi� na a� takiego wariata. Szkoda, �e si� pan nie nazwa� � bo ja wiem ��Krak, �amignat, Kokosz, albo jako� r�wnie spektakularnie.

Boruta: To by�o tak dawno� Ledwo pami�tam.

Wanda: Jasne, jasne. Przed chwil� chwali� si� pan pami�ci� jak tur czy jaki� tam Kosza�ek i�Opa�ek.

Boruta: Koszyszko. Troch� szacunku dla starego�

Wanda: Um�wili�my si� na uczciwe odpowiedzi.

Boruta: No. Wi�c tak. Napu�ci�em Peruna na innych. Zawr�ci�em mu w g�owie. Wyt�umaczy�em, �e w�adza nale�y si� jemu, tylko jemu, bo w�adza zawsze nale�y si� najsilniejszym. I�on ich � teges. A�ja go � teges!

Wanda: Wi�c gdzie s� cia�a? Cia�a Czw�rcy? M�wi� pan troch� o archeologii. Jedna czaszka wyja�ni�aby spraw�.

Boruta: Taki b�g to spory trup. No ale ja ich nie zabi�em. Nie mog�em. Nie chcia�em. S�, powiedzmy� przetrzymywani, bardzo zadbani, cho� zmaltretowani. Podobnie jak inni, ci pomniejsi. Strzygi, mamuny, te psiekrwie w�pierze. Co pani powie na tak� propozycj� � ja pogrzebi� w mojej sm�tnej g�owie, a pani odstawi to swoje idiotyczne zdziwko na ko�ek. �adnego Kosza�ka-Opa�ka i p�kaj�cych �y�ek. Prosz� przynajmniej udawa�, �e mi pani wierzy. Powinni�cie przynajmniej tyle umie�, wy � dziennikarze.

Wanda: A�wy, biznesmeni, powinni�cie wiedzie�, dlaczego nasza praca jest tak niewdzi�czna. Ale niech b�dzie, s�ucham.

Boruta: Lechia trwa�a tysi�ce lat, czyli, na upartego, od zawsze. I�Czw�rca te� by�a wieczna. No, mo�e nie wieczna, ale tak stara, jak podatki i kurewstwo ludzkie. Z�ich perspektywy, Peruna i innych, wszystko by�o takie samo. Lasy te same i ludzie jak zwierz�ta. A� tu nagle, niby skurcz kiszek, pojawi�o si� co� nowego, niepokoj�cego. Jak pani my�li, co to by�o, pani kochana, co wali luf� wieczorem, a seteczk� z rana?

Wanda: Prosz� sobie darowa� takie �arty. Hmm� Na upartego, boga mo�e zdenerwowa� inny, nowy b�g.

Boruta: No w�a�nie! Pojawi� si� nowy porz�dek. Nowa si�a, kt�ra nie zamierza�a oddawa� pola. Wr�cz przeciwnie. I�nasze cztery ancymony zacz�y si� biedzi�, c� zrobi� z tym ca�ym chrze�cija�stwem. Po kraju kr�cili si� misjonarze, a kr�le na Zachodzie chrzci�y si�, jakby jeden mnich z drugim obieca�, �e z�by im poodrastaj�, a ku�ki zn�w zaczn� �miga�. Dola, Mokosza i ten tamten�

Wanda: Ten tamten, czyli kto?

Boruta: Hm, jakby to pani� Nie lubimy wymawia� jego imienia. Czy raczej przydomku, imienia nikt nie zna. Niewiadomy. Ni pies, ni wydra, czyli ten tamten. Mog� dalej? (pauza) Wi�c wszyscy, poza Perunem, uznali chrze�cija�stwo za przej�ciow� mod�. Za co�, co szybko przeminie, przyjdzie i przejdzie jak wiosenna burza. Tylko Perun widzia� w tym k�opot. A�ja, prosz� pani, ju� z nimi rozmawia�em!

Wanda: Konkretnie, z kim?

Boruta: Z�Piastem i jego lud�mi. Po skryto�ci, bez rado�ci. Co, mia�em sobie �a�owa�? Ale co pocz��. W�moim fachu, droga pani, trzeba umie� patrze� dalej. Reagowa� na zagro�enia.

Wanda: Si�ga�, gdzie wzrok nie si�ga�?

Boruta: A��eby pani wiedzia�a! Jak nie ty innych, to inni ciebie przekr�c�! Twarde prawo boru. Borana, Jaga i reszta mojej rodzinki nigdy nie umieli tego zrozumie�. A�Piast to by� lepszy cwaniak z w�sem, �asy na tron i kobitki! No, od razu widz�, �e zaczyna pani kojarzy�! Pani Wandziu, to si� nazywa b�ysk zrozumienia w trze�wym oku! A� ca�a pani poja�nia�a. Przy Ko�odzieju, alias Silnor�kim, kr�ci� si� te� m�ody biskup Jordan, taki spryciula, co niby tylko ludziom chcia� g�owy kropi�. I�kropi�, a jak�e! Ju� m�odym kotem b�d�c, potrafi� p� dnia sta� w g�rskim potoku i klepa� te swoje pacierze. Palcami wbija� �elazne hufnale, �bem belki �ama� d�bowe, mocne, w k�cinach na �rodku stawiane, po czubkach sosen skaka�, jakby to by�y kamienie na rzecznym brodzie. A�jakie cuda wyczynia� z nogami� Wszystkie te wyskoki, p�obroty. Jak dopad� takiego leszego czy wodnika, rusa�k�, wi�� czy�

Wanda: Mamun�?

Boruta: � czy mamun� (pauza; wyra�nie zbity z tropu) Ten tego, o czym to ja? W�ka�dym razie, pogada�em ja sobie z nimi, za�o�yli�my takie, no, konsorcjum w sprawie nowego �adu. Oczywi�cie to ja musia�em wykona� brudn� robot�. Ale, ale, kochana kole�anko szklanko. Prosz� mi powiedzie�, dlaczego ludzie pij�?

Wanda: Pij�? To akurat proste. Bo lubi� by� nawaleni. Dlatego. Inne powody to �ciema. Tylko �e nie wiem�

Boruta: A�pani ojciec, pi�?

Wanda: Wiadrami. Nie no, panie Borowik, czy tam Borowiec, to ju� chyba przesada? Co panu do tego?

Boruta: Spokojnie. Jak to mawia je�, schodz�c z ry�owej szczotki: to nie to, o czym pani my�li. Przynajmniej na razie. Wr��my to tej pal�cej kwestii. A�pradziadek? A�s�siedzi, kole�anki z pracy? Zastanawia�a si� pani kiedy�, czemu Polacy najbardziej na �wiecie kochaj� w�deczk�? Go�da, gorza�eczka, nafta, pyszno�ci! Teraz si� pani dowie, czemu wszyscy w tym kraju od zawsze chlej� na um�r. Jakby nie patrze�, to troch� moja zas�uga. Nie chwal�c si�, jam to sprawi�! Wi�c, wpad�em do Jagi. Jakby to uj�� C�ra moja, przybrana, ale nie mo�na powiedzie�, �ebym nie przygarn�� jak swojej! R�nie si� mi�dzy nami plot�o. W�ka�dym razie, ma�a dobra Jaga zawsze by�a troch� roztrzepana. Posiedzia�em, pogada�em i buchn��em jej bielu�. Ale nie taki, jaki mo�e pani sobie nazrywa�. Prawdziwy bielu� czarownicy. A, bo pani nie wie. C�reczka moja to zawsze mia�a r�k� do zi�ek. Magii. Zakl��. Wiedzy. Strasznie charakterna. A�potem przysz�o �wi�to Czw�rcy. Popiel wiele by pani o tym opowiedzia�, gdyby mu Jordan brody stop� nie przeczesa�, ale jak dla mnie, chodzi�o wtedy o wielk� uczt� dla Czw�rcy i reszty ta�atajstwa. Nie powiem, swego czasu nawet to lubi�em. Ale sko�czy�y si� dobre czasy, trzeba by�o patrze� swego. Musi to pani zrozumie�: mog�em albo poprze� reszt� Czw�rcy i patrze�, jak powoli ogarnia nas nowa si�a. A�na to nie zamierza�em pozwoli�! Zawsze m�wi�, �e lepiej by� w�adc� u siebie ni� s�ug� za pa�skim sto�em. Albo stan�� z�Perunem do przegranego boju. Mo�na o mnie wiele powiedzie�, ufam, �e dobrego, ale taki g�upi nie jestem. Potrzebna by�a trzecia droga� Doda�em wi�c tego mojego bielunia do boskiego miodu i, jakby to powiedzie�

Wanda: Otru� ich pan.

Boruta: Za kogo pani mnie ma? Posn�li, a nie kipn�li. Niewiadomy, niby taki niepozorny, a wlewa� w siebie kufel za kuflem, a� pad�. Dola z nosem w garze. A�Mokosza na takiej jednej dziwo�onie z bimba�ami. Tylko Perun co� wolno pi�. Jakby si� czego� domy�li�, jakby na co� czeka�. Przerazi�em si� nie na �arty, przejrza� mnie, czy co? I�wtedy zrozumia�em, gdy w��wietle dogasaj�cych ognisk patrzy� po pobojowisku � uch, co to by� za melan�! � i kiwa� tym swoim paskudnym �bem. Skurczysyn, wpad� dok�adnie na ten sam pomys� co ja! Chcia� wszystkich ich spi� i samemu przej�� w�adz�. Zgromadzi� w swoim r�ku ca�� moc �wi�towita, schowa� w r�kawie asa przed rozgrywk� z now� si��. Uderzy�, jak to m�wi�, z wyprzedzeniem. Wiem, bo mamrota� jedno: �jeden b�g, jeden b�g��

Wanda: I�co pan zrobi��?

Boruta: Jak to co? Postanowi�em dzia�a�! I�to od razu heroicznie! Wyzwa�em go na pojedynek.

Wanda: (sceptycznie) Pan przeciwko Perunowi�?

Boruta: Ale! Nie na pi�ci i pioruny przecie�. Na mi�d i piwo, Wandeczko kochana, na mi�d i piwo!

Wanda: I�co, ten ca�y Perun tak po prostu si� zgodzi�? Wiedz�c, �e to mo�e pokrzy�owa� mu plany? Przecie� to idiotyczne.

Boruta: (z politowaniem) Pani Wandziu. Prosz� nie pozwoli�, �eby si� pani pyta z nosem pomerda�a. Wida�, �e nigdy nie by�a pani bogiem wojny. A�presti�, duma, buta? Przecie� ja mu rzuci�em w twarz, �e nie jest, kurna, m�czyzn�. I�gorzej nawet. �e si� napi� nie potrafi! To tak, jakby pani zapyta�a szwagra, czy potrafi stan�� na r�kach z grillem mi�dzy stopami. Jak to, on nie da rady? (napuszony) Zreszt�, w gr� wchodzi�a tak�e kwestia pewnej damy. Ale o tych sprawach, jak pani wie, d�entelmeni nie rozmawiaj�. (normalnie) Tak czy siak, gdyby Perun mi wtedy odpu�ci�, historia boskiego przewrotu wygl�da�aby dzi� inaczej� Ludzie sami by go na butach ponie�li.

Wanda: No tak. M�wi� o tym na pierwszych zaj�ciach z psychologii neandertalczyka. Albo szkoleniach, jak bez wysi�ku wytresowa� m�czyzn� w trzech kr�tkich krokach. Z�tego, �e teraz rozmawiamy, wnioskuj�, �e ma pan mocn� g�ow�.

Boruta: A�owszem! przepi�em Perunisko, cho� by�o ci�ko. C� to by�a za pijatyka! Perun chla� jak ruski genera�, jak najstarsza dziwka w taborze. Jakby zapomnia�, co sam zaplanowa�. A� nagle zrobi�o si� zupe�nie ciemno, Perun pad�, a i ja, no c�, deczko si� nawali�em, ledwo co pami�tam. Ale usta�em! A�wszystko ju� by�o przygotowane. Ugadane-przyklepane. Przylaz� ten Jordan, Piast te� si� kr�ci� w pobli�u i chyba nawet rwa� do boju. Pr�bowali pozabija� bog�w, ale nie bardzo im sz�o. B�g, nawet ur�ni�ty w sztok, niezbyt nadaje si� do zabijania. Wi�c w ko�cu sp�tali ich tylko, a tak�e reszt� tego ca�ego mazgajstwa-ta�atajstwa.

Wanda: Mamuny�?

Boruta: (roze�lony) No kurwa, chyba �e mamuny. (pauza) Wi�kszo�� borowych, oczywi�cie, siedzia�a po lasach i mieli�my, to znaczy oni mieli z tym mas� k�opotu. Nie wszystko zreszt� posz�o tak rach-ciach. Ale ludzie, jak zobaczyli Czw�rc� w kajdanach, normalnie zwariowali z rado�ci.

Wanda: (sceptycznie) Bo uwierz�. Przecie� to byli ich bogowie.

Boruta: Powtarzam, zwariowali. Zapragn�li by� jak bogowie. Wyci�gn�li piwa i miody, zacz�li wielkie �wi�towanie, popijanie, megachlanie, i tak w�a�nie robi� do dzi�, na wieczn� rzeczy pami�tk�. A�ja? Mia�em kaca i poczucie dobrze spe�nionego obowi�zku. Tylko Borany jako� nie uda�o mi si� do tego� Zreszt�, niewa�ne! Stare dzieje. Zrobi�em swoje, w�a�nie dla pani, �e tak uderz� w tony patetyczne. Ale czy wyobra�a sobie pani, jak idzie do Biedry, Biedroneczki, czy tam innego markeciku, a tu nagle zza drzewa wyskakuje lokis?

Wanda: Lokis? Chyba lokals. W�ka�dym razie nie bardzo. Trapi mnie co� innego. Je�li dobrze zrozumia�am, pan za�atwi� czterech g��wnych bog�w. Piast, Mieszko i inni, ci w�adcy, kt�rych znamy ze szko�y, zrobili ca�� reszt�. Wy�apali, czy tam zabili, na przyk�ad skrzaty i utopce. Dobrze m�wi�?

Boruta: Skrzaty to paskudne stworzenia. Nie ma ich co �a�owa�.

Wanda: Ale pan by� jednym z nich, panie Borowy.

Boruta: M�wi�em ju�, �e to stare imi�.

Wanda: Pytam, jakim cudem pan prze�y�? Pan r�wnie� jest s�owia�skim demonem. Jordan z�Piastem te� powinni pana zapuszkowa�.

Boruta: �le zadane pytanie, kierowniczko-alkoholiczko. Powinna pani raczej zapyta�, co robi� teraz?

Wanda: Jasne, w porz�dku, po prostu �wietnie. Co pan obecnie robi, drogi panie Borowy, o�Ty, Kt�ry Przechadzasz Si� Po Puszczy, pogromco bog�w, przyjacielu kr�l�w? Co u pana, drogi panie?

Boruta: Prosz� za mn�.

Sekwencja d�wi�k�w. Kroki, d�wi�k jad�cej windy, otwieranych drzwi. Wanda i�Boruta wsiadaj� do windy, winda � nienaoliwiona, trzeszczy. Jazda trwa d�ugo, bardzo d�ugo. Boruta zaczyna pogwizdywa�.

Boruta: (�piewa) Idzie Grze� przez wie�/ w�d� kumplom niesie�

Wanda: D�ugo jeszcze? Taka winda w rozpadaj�cym si� popegeerowskim bloku�? No, no, wykosztowa� si� pan na efekty specjalne. Albo si� co� zaci�o i stoimy.

Boruta: � nyska trach/ Grzesio w piach/ Diabe� ta�czy z�Grzesiem!

Winda staje, otwieraj� si� drzwi. Szum jak w biurze. Bardzo wielkim biurze. Ale co� musi by� mocno nie tak, Wanda jest wgi�ta.

Wanda: (kaszle) Khhh, khh� Jasny piorun� Co to za smr�d? C� to za miejsce?

Boruta: Szanowna pani pozwoli, �e si� przedstawi�. (swoim prawdziwym, mrocznym g�osem) Jestem Boruta. Witam w polskim piekle.

Wanda: (pr�buj�c zachowa� fason): No, no, no� Je�li ju�, spodziewa�abym si� raczej kot��w. Wielkiej ciemno�ci. Czemu to miejsce przypomina biuro?

Boruta: Tutaj lokuje si� dzia� zarz�dzania. Ni�ej mamy marketing, a haery to ten diabe� tam, widzi go pani? Ten z du�ymi z�bami i siekier�. Pot�pieni, czy raczej pacjenci, jak zwyk�em m�wi�, rezyduj� ni�ej. Gdzie, oczywi�cie, te� p�jdziemy. Ale na pewno chce pani o co� spyta�. Wr�cimy do wywiadu?

Wanda: Widz�, �e potrafi si� pan ustawi� w ka�dej sytuacji. Niech mi pan powie, ale tak szczerze: za tym te� stoi Twardowski, co? Miliarder piek�o se strzeli�, co� na kszta�t piek�a, taki lunapark jak Disneyland, kto bogatemu zabroni. Prawda�?

Boruta: (�mieje si�, szczerze ubawiony) Twardowski, Disneyland, a to dobre, no jasne� Prosz� pani. W�adc� piekie� zosta�em z przypadku i dobrego serca, jakkolwiek dziwnie by to brzmia�o. Tego poranka w og�le by� straszny ba�agan. Pani to sobie wyobrazi: bogowie si� budz� w kajdanach i dr� si�, a� skrzaty z ga��zi spadaj�. Dru�yna Ko�odzieja Silnor�kiego gania za strzygoniami, a nikt nie wie, co jest grane. Zagada� mnie ten ca�y Jordan i zaraz zacz�� si� g�owi�, co ma ze mn� pocz��. B�d� co b�d� to ja ich tam �ci�gn��em, a umowa jest umowa, nawet z misjonarzem. Czy mo�e zw�aszcza z nim, strasznie zasadniczy to by� cz�owiek. No i rzek�, �e naradzi� si� w mojej sprawie ze zwierzchnictwem�

Wanda: Watykanem?

Boruta: Prosz� pani, m�wimy o samej g�rze. Ale co si� b�d� przechwala�! zd��y�a si� ju� pani pewnie zorientowa�, �e nad skromno�� ceni� wy�ej tylko prawdom�wno��. W�ka�dym razie stan�o na tym, �e zaproponowano mi nowe stanowisko. Mi�dzy nami m�wi�c, w�a�nie na to liczy�em� Przecie� nie urabia�bym sobie r�k po �okcie, �eby jaki� Piast Ko�odziej czy reszta tej ha�astry spi�a ca�� �mietank�! I�tak, od s�owa do s�owa, zgadali�my si�, �e b�d� zarz�dza� lokaln� fili� piek�a. Kto� musia� to robi�, ludziom nie wolno, ci od nich niezbyt si� do tego nadaj�. Za� piekielniki zachodnie� (�cisza g�os) Prosz� mnie nie sypn�� ani nic, najwy�ej wszystkiego si� wypr�, ale musi pani wiedzie�, �e ju� wtedy w piekle europejskim panowa�a straszna biurokracja� Jak si� tam wzi�li za �by, karierowicze, to okaza�o si�, �e na wsch�d nikt dupy ruszy� nie chce. (zaciera r�ce) I�stan�o na moim.

Wanda: Niech zgadn�. Pan to wszystko tak z dobroci serca?

Boruta: A�jak�e! Gdyby nie ja, robot� wzi��by mo�e kto� inny, gorszy, i pacjenci mieliby naprawd� przegwizdane. Moj� pierwsz� decyzj� by�o zmniejszenie temperatury w kotle o siedemdziesi�t stopni. Bo musi pani wiedzie�, �e pod Kruszwic�, tam nasz zak�ad mia� pierwsz� siedzib�, pracowali�my jeszcze na archaicznym sprz�cie. Ale to nasze, polskie piek�o! W�innych oddzia�ach jest du�o gorzej. Diab�y s� zasadniczo sfrustrowane i zawistne, zw�aszcza jak im papierkowej roboty przybywa. Ale, wiadomo, kara musi by�, pot�pienie to nie bu�ka z mas�em. Wi�c robi�, co mog�, by da�o si� tu �y�. To jak? Zobaczymy, co u naszych milusi�skich? Mo�e kto� pami�ta jeszcze Twardowskiego�?

Wchodz� do windy, winda jedzie w d�.

Wanda: Jeszcze do do�u�?

Boruta: (�piewa) A�wszystko to, bo siebie kocham/ i nie wiem, jak bez siebie m�g�bym �y�/ chod�, poka�� ci, czym mi�o�� w�asna jest/ i spa�aszuj� ci�!

Wanda: Bardzo �mieszne. Ja to wszystko rozumiem, wiem, gdzie si� znajduj�, ale m�g�by pan by� nieco mniej obcesowy?

Winda staje.

Boruta: Naprawd�? Niech�e pani �askawa powie to samo temu tutaj.

S�ycha� jaki� kaszel, chrz�kni�cia, burkni�cia.

Wanda: Gdzie my znowu jeste�my?

Boruta: Polskie piek�o, poziom minus dwa i p�, czyli segment celebrycki. Trzymam tutaj tych z podr�cznik�w, cho� o tym miglancu raczej niewiele pisz�. Mi�a pani od rannej bani, ot� i�Boles�aw Okrutny, zwany Zapomnianym. Jak pani s�dzi, he, he, czemu �zapomniany�?

Wanda: Troch� pan przesadza. Co nieco o historii to ja mo�e wiem, ale nie powt�rz� panu biografii wszystkich polskich ksi���t. Zw�aszcza tych, o kt�rych nikt nie wie.

Boruta: No ju�, ju�, nikt nie b�dzie tu pani egzaminowa� z dat. Wystarczy, �e powiem, �e to syn Mieszka Drugiego, jedenasty wiek. Jedenasty. Za tym chyba pani nad��a? Swoj� drog�, nasz Mieszko musia� si� uwija� z robieniem potomka. Bo mu tam ciachn�li, no� Ur�n�li Mieszku mieszka.

Wanda: (do Boles�awa) Panie� Boles�awie? Kim pan jest? Co pan tu robi?

Boruta: On nas nie widzi ani nie s�yszy, jak ka�dy tutaj. Zanurzony w swoim� pot�pieniu.

Wanda: Co on robi?

Boruta: Zadaje pani coraz g�upsze pytania. Co ma robi�, do cholery? Cierpi przez ca�� wieczno��!

Wanda: Ale za co�?

Boruta: Za niewinno��!

Wanda: No wi�c w�a�nie� Co to w og�le za idea, �eby kr�la w kotle sma�y�. Czy tam jako� inaczej m�czy�. Polityka, to bym jeszcze zrozumia�a.

Boruta: Postawi� na z�ego konia, droga Wandziu. Jak ci to powiedzie�, �eby� znowu mi nie zarzuci�a, �e ci� chc� sko�owa�. �e matur� strasz�. Pami�tasz co nieco z podr�cznik�w historii? Bo jak my�my ju� capn�li borowych, a�Perun z ekip� wyl�dowali tu na kwadracie, okaza�o si�, �e nie wszyscy w nowym kraju ciesz� si� z przemiany. Buntowa� si� zacz�li, m�ciwody nudne marudne! Powstania poga�skie wzbudza�! Starych bog�w poszukiwa�! Piek�o szturmowa�! I�nasz Bolo milusi�ski, Okrutny jak si� patrzy, co nie przepu�ci� �adnemu kap�anowi nowej wiary, stan�� na ich czele. Tak si� chcia� dochrapa�, karierowicz, a! To my�my mu pokazali, co to znaczy Borucie na odcisk nadepn�� No i potem go kazano z kart historii wymaza�, wykre�li�. Do�� skutecznie, nie powiem, jak sama pani widzi.

Wanda: Mo�e lepiej by mi pan wyt�umaczy� �askawie, na czym konkretnie polega to jego cierpienie? Owszem, wygl�da na zabiedzonego i jest w kajdanach. Ale wielkie mi halo, po�owa mened�mentu �redniego szczebla w co wi�kszych korporacjach wygl�da gorzej od niego. Tyle �e ten wali d�utem w granitow� ska��. Nic mu si� od tego nie stanie, zasapie si� najwy�ej� Powtarzam, wielkie mi halo.

Boruta: Prosz� pani, ja naprawd� jestem �agodny, jak tylko mog�. Nie przypiekam �elazem i nie trzymam w smole. On musi po prostu wyku� w granicie swoje imi�. Gdy to zrobi, b�dzie wolny.

Wanda: Granit twardy. Ale ile on tu siedzi? Dobrze licz�, prawie tysi�c lat? Przez ten czas powinien wyku� te� osiem liter.

Boruta: Heca w tym, pani kochana, �e on jest niepi�mienny.

Wanda: (t�umi�c �miech) No tak, teraz rozumiem.

Boruta: Ten tutaj, cho� analfabeta, to nie�le narozrabia�. My�li pani, �e po pokonaniu Czw�rcy nasta� spok�j? Ot� nie. Piast i nast�pni kr�lowie toczyli krwaw� wojn�. To by�y ch�opy na schwa�. Ju� Mieszko pozamiata�, Chrobry te� by� dobry, a ten tutaj to jego wnuk. Sprzymierzy� si� z borowymi: ze strzygoniami, utopcami, ca�� t� ha�astr�.

Wanda: Przypominam panu, pan m�wi o swoich dawnych towarzyszach�

Boruta: A�pani zapomina, �e wyrzek�em si� swoich dla Polski. Dla kraju! Nie ma pani poj�cia, jak straszliwy to ci�ar. Bolo Zapomniany wgramoli� si� na tron i zaraz zacz�� dokazywa�. Jak p�on�� ko�ci�, to i z tym ko�cio�em wioska. Zdobywali gr�d za grodem, miasto za miastem. My�li pani, �e pie�cili tylko ojca Mateusza i reszt� ekipy wy�apanej na plebanii? Pod n� buntownik�w sz�y wszystkie kmiotki w okolicy, nawet tacy, co to chcieli tylko �wi�tego spokoju, kufelka miodu, kaszy ze skwarkami i strzechy nad g�ow�! A�wojny mi�dzy bogami interesowa�y ich tylko wtedy, kiedy w�drowni grajkowie �piewali o nich w knajpie. Mia�em na to oboj�tnie patrze�? By�em zaj�ty budowaniem prowizorycznej piekielnej infrastruktury, ogarnia�em z wolna, jak to w�a�ciwie jest z tymi karami za grzechy. Co mia�em zrobi�? Rzuci�em wszystko i polecia�em do Rajchu, do faceta, kt�rego pani zna jako Kazimierza Odnowiciela. By� opatem, czy tam bratem, co stanowi�o trudno��. Takich jak ja niech�tnie przyjmowano w klasztorach.

Wanda: Czemu mnie to nie dziwi?

Boruta: W�a�nie! Kazek to wa�ne imi� w pani �yciu. Tak si� nazywa� pani pierwszy m���

Wanda: (oschle) O�tym rozmawia� nie b�dziemy.

Boruta: No pewnie. O�zmar�ych albo dobrze, albo wcale. W�ka�dym razie nasz historyczny Kazio wcale nie pali� si� do gry o tron. Doskonale go rozumiem. Musia�em u�y� ca�ej swej hmm� perswazji?

Wanda: Czym pan go skusi�?

Boruta: Ludzie chc� trzech rzeczy. W�adzy, pieni�dzy i seksu. Ten zgrabny zestaw ma w swojej ofercie ka�dy porz�dny diabe�, a ja sta�em si� bardzo porz�dnym diab�em, szanowna pani. Istnieje jednak czwarty typ cz�owieka, i�Kazio by� jego wybitnym przedstawicielem. Taki go�� �aknie wy��cznie �wi�tego spokoju. Wi�c obieca�em mu, �e b�dzie wielkim kr�lem� bez �adnego wysi�ku.

Wanda: Powiedzia� mu pan, �e odbijanie Polski z r�k pogan to weekend w�Sopocie?

Boruta: Mniej wi�cej. Widzi pani, mia�em asa w r�kawie. Cztery asy. Poker w�a�ciwie� Mam na my�li Szczerbiec, a tak�e R�g, W��czni� i�Pier�cie�. Z�czym to si� pani kojarzy?

Wanda: Z�seksem na dziko? BDSM, kr�powanie, ch�osta, te sprawy�?

Boruta: Noo, Wandziu� Chcia�bym powiedzie�, �e nie zna�em pani od tej strony, ale musia�bym sk�ama�.

Wanda: Prosz� sobie za wiele nie obiecywa�.

Boruta: Wi�c w�a�nie. �eby Piast z dru�yn� skuli bog�w, nawet ur�ni�tych w pestk�, trzeba ich by�o nieco wykrwawi�. No, os�abi�, i tak moc ka�dego przesz�a w jaki� bajer, pad�o na to, co akurat by�o pod r�k�. Szczerbiec by� przecie� zwyk�ym mieczem. Tego pier�cienia nie wzi�liby od pani w lombardzie, w��cznia to tylko patyk, dopiero potem nasadzono na to ostrze, �eby nie wygl�da�o tak prza�nie, a r�g, znaczy taki ichni kielich, wala� si� nieopodal, po popijawie. Improwizacja pe�na! Ale to w tych przedmiotach zakl�a si� cz�� boskiej mocy, ta najwa�niejsza. To z ich pomoc� da�o si� spu�ci� �omot potworom Boles�awa.

Wanda: Mia� pan je wszystkie? Co si� z nimi sta�o? Je�li to niby takie skuteczne ustrojstwo, wie pan, ile by mo�na w ten spos�b osi�gn��? Twardowski na ten przyk�ad�

Boruta: (ucina) Nie mia�em ich wszystkich, a i ich obecna sytuacja niewiele pani� obchodzi. Zreszt�, co pani by z nimi zrobi�a? Wystawi�a na Allegro?

Wanda: Bardziej interesuje mnie, co zrobi� z nimi pan.

Boruta: Z�tych czterech gad�et�w niew�tpliwie najbli�szy jest pani r�g. Jego akurat dorwa� nasz Bolo. W�ka�dym razie Kazek da� si� skusi�, zebra� dru�yn� i wr�ci� do Polski. Borowi bronili si� twardo i pewno szarpaliby si� za �by a� do dzisiaj, gdyby nie prawdziwy bohater, cichociemny kraju Polan. (milczenie)

Wanda: No, kto to taki? To jaki� kolejny test z historii? Mieli�my si� ju� w to nie bawi�.

Boruta: Jak to kto? No przecie� �e ja! Ryzykowa�em. Za moj� g�ow� by�a wysoka nagroda. Ale poszed�em, przedar�em si� do obozu Bola i�

Wanda: (ironicznie) Wyzwa� go pan na pojedynek! Och, chyba nie�

Boruta: Nie jestem barbarzy�c�. Najdro�szy Bolo mamrota� do siebie w k�cinie, a ja porozmawia�em z jego doradcami. Ka�demu powiedzia�em to samo: �e jest wielki, jest wspania�y i to on powinien by� kr�lem. Doradcy, jak to si� dzisiaj m�wi, dzia� consultingu, od zawsze odznaczali si� przerostem ambicji nad kompetencj�. No i�Bolo dosta� przez �eb, teraz mamy go tutaj, a doradcy po�arli si� o w�adz� jeszcze nad ciep�ym trupem. Ka�dy ci�gn�� w swoj� stron�, ob�z borowych poszed� w rozsypk� i�Kazio Odnowiciel dosta� ich na talerzyku, po prostu � za�atwi� jednego po drugim. Polska odzyska�a swoj� pot�g�, Kazio przypisa� sobie wszystkie zas�ugi, zgodnie zreszt� z umow�, a ja zaj��em si� tym, co zwykle, brudn� robot� i drobn� psot�. Jakie jest pani zdanie o polityce historycznej?

Wanda: (zgry�liwie) W�gruncie rzeczy �adne. Matur� zdawa�am przecie� z wuefu� Co, tego pan nie sprawdzi�?

Boruta: Wandziu kochana jak klin z rana! Za kogo mnie pani ma, normalnie serce mi krwawi. M�wi� tylko o tym, �e kto zarz�dza przesz�o�ci�, ten trzyma w gar�ci przysz�o��. Przetopili�my denary, kt�re bi� Bolo, spalili�my jego portrety i ksi�gi, kt�re zawiera�y jego imi�. Osobi�cie szepta�em w ucho Wincentego Kad�ubka, gdy ten pisa� sw� kronik�. To nie moja wina, �e biedaczyna by� przyg�uchy. Z�pisarzami nie spos�b doj�� do �adu. S� dumniejsi ni� kr�le i pieszcz� si� czule. Ba, powiem wi�cej! Kiedy przysz�o co do czego, zakasa�em r�kawy i sam spisa�em histori� Polski! Owszem, nie poda�em w niej swojego imienia. Ale robota jest moja, �atwo to pani rozpozna. Nie chwal�c si�, Gall Anonim � to ja!

Wanda: (uszczypliwie) Istotnie, je�li chodzi o przechwa�ki, to z panem nie pogadasz. Krynica czystej cnoty!

Boruta: (skromnie, nie zauwa�aj�c przytyku) Kto� musia� si� tego podj��. Oficjalna historia Polski zosta�a spisana, za� rzeczy, o kt�rych pani m�wi�, okry�a tajemnica. Od tego czasu obowi�zuje inna, nasza, �e tak powiem, wyk�adnia dziej�w. Legendy si� jakie� osta�y, owszem� Ale kto szuka dzi� prawdy w bajkach? Tak musia�o si� sta�, na pewno pani to zrozumie, zw�aszcza pani, czy� nie? Pami�ta pani cho�by t� straszn� zim� w�1980 i to, co si� naprawd� sta�o z�

Wanda: (przestraszona, s�aba) Prosz� przesta�. M�wi�am, �e o� o�Kaziku nie b�d� rozmawia�. Dlaczego mi pan to robi? Chodzi o ten artyku� o pana powi�zaniach�? Naprawd� tak pana dotkn��? To wszystko jeszcze da si� odkr�ci�, tylko niech pan�

Boruta: (przerywaj�c jej) Bo mog�. C� mi pani zrobi? P�jdzie pani do swojej gazety albo innej telewizji i powie pani: �S�uchajcie, pa�stwo redachtorzy! Poga�scy bogowie �yli naprawd�. Walczyli z nimi pierwsi Piastowie. A, w�a�nie, jeszcze jedno. W�ten weekend wpad�am sobie do piek�a. Jest w dawnym pegeerze i ca�kiem tam fajowo�.

Wanda: (pr�buje si� otrz�sn��, przeku� wszystko w��art) Teraz widz�, jaki pan jest stary. Nikt ju� nie m�wi �fajowo�.

Boruta: Oj tam, oj tam. No, prosz� nie zwiesza� tego czerwonego nosa na kwint�. Przejdziemy si�?

Kroki.

Boruta: Pani pozwoli. Prosz� si� przyjrze� temu tu biedaczynie�

Wanda: To cz�owiek w og�le? Taki kosmaty? Co on tutaj robi?

Boruta: Przed pani� Leszek Czarny, wielki wojownik i ksi��� piastowski. Oraz wielki skurwysyn. Jak si� mo�e pani domy�la, jego matka by�a dziwo�on�. Dziwo�on� z bimba�ami. Dlatego taki urodziwy. A�ludzie my�leli, �e po prostu jak by� ma�y, zapatrzy� si� na figluj�ce borsuki.

Wanda: E, co pan m�wi, a� taki brzydki nie jest� Czemu si� tak miota?

Boruta: To jego kara. Leszek nigdy nie przegra� �adnej bitwy. Mia� �eb jak sklep i charakter jak adapter. A�w pysk bi� szybciej, ni� powiesz �Lelum polelum�. Nerwowy troch�, znaczy. R�wno tam wszystko w nim gra�o na wojn�. Poza tym by�cie go dzi� sakramencko polubili.

Wanda: No, wygl�da uroczo z tym buzdyganem.

Boruta: Bo to czesio. Z�czesios�owacji. No, gej, co pani taka niekumata? Prawd� m�wi�, nic nie zmy�lam. Ale to ju� zd��y�a pani zauwa�y�. Pierwszy w waszej, to jest naszej historii taki spartiata. Pokona� Rusin�w i�Litwin�w, utar� nosa biskupowi krakowskiemu, zmuszaj�c go do wyskoczenia z kasy, i jeszcze nat�uk� Tatarzyna. Teraz wci�� walczy, a jego los, w pewnym sensie, to marzenie prawdziwego wojownika. Mierzy si� z najwi�kszymi. Z�Achillesem i�Hunem Atyll�, z�Williamem Wallace�em i�Ragnarem Lothbrokiem�

Wanda: Panie kochany, ten ostatni to posta� z serialu.

Boruta: O, naprawd�? Diabe� Boruta pewnie te��?

Wanda: Tak czy inaczej, nie wygl�da mi to na kar�.

Boruta: Pani mi�a by si� napi�a? Poczekajmy chwil� Och! Ach! Ale wykopyrtn��! Jejku, ale si� w�cieka! Bo widzi pani, pani sympatyczna, z ochot� na �yczka. Zawsze mu daj� jakie� przeszkadzajki na aren�. Zalewam j� kisielem, rozrzucam gwo�dzie, a teraz nasmarowa�em posadzk� myd�em. Lesio-Czesio si� wywraca i przez to przegrywa w dw�jnas�b. Mo�e to troch� czerstwe, ale przyznaj�, serdecznie mnie bawi. Prosz� pami�ta� prawdziwy wojownik nie boi si� kl�ski, lecz upokorzenia.

Wanda: Jak rozumiem, Leszek Czarny r�wnie� odegra� jak�� sekretn� rol� w tej pana historii�

Boruta: Sekretn� jak sekretn�. Trupy, kt�re za sob� zostawia�, �wiadcz� o czym� innym. W�ka�dym razie, je�li nasz Bolo sterowa� pierwszym rokoszem borowych, to Lesio-Czesio odpowiada� za drugi. My tu jeste�my skuteczni, ale nie okrutni. Nie wyt�uk�em przecie� wszystkich zwolennik�w Zapomnianego. I�jak mi si� odp�acili� (poci�ga nosem, jakby chlipa�) Si�y Czarnego by�y szczup�e, a nawet wychudzone. Zebra� reszt� stwor�w skrywaj�cych si� po lasach, plus takich jak on miesza�c�w, i postawi� wszystko na jedn� kart�. Ale, przyznaj� z niech�ci�, d�ugo nikt mu nie podskoczy�. Jak tylko pr�bowa�, to b�c, w czap� i w obornik, to znaczy do piachu. Mia� go�ciu krzep�, a i��eb do dowodzenia. A�i ludzie go lubili, czego ju� zupe�nie nie pojmuj�. Poradzi� z nim sobie dopiero ten niewdzi�cznik.

Wanda: Niewdzi�cznik?

Boruta: �okietek.

Wanda: W�adys�aw �okietek?

Boruta: Kurdupel, no. Karypel. Konus bonus. Sama pani wie. Ma�y, zawzi�ty. Taki, kurna, glonojad. Twardzieli to jednak najlepiej szuka� mi�dzy karze�kami. By� m�odszym bratem Czarnego, oczywi�cie z innej matuli, i od pocz�tku mia� pod g�rk�. Matka trzyma�a go pod sp�dnic�. Nie dosta� nawet swojego ksi�stwa. Z�miejsca mi si� spodoba�. Jeden z tych, co chc� przebi� mur w�asn� g�ow��

Wanda: Napu�ci� pan braci na siebie, mam racj�?

Boruta: Nazwijmy to wyr�wnaniem szans. Lesio-Czesio mia� swoj� armi�, wi�c wystara�em si� �okietkowi o�Szczerbiec. Lesio poszed� w piach, a cwany W�adek zabra� si� za podnoszenie Polski z rozbicia dzielnicowego.

Wanda: Dlaczego mi si� zdaje, �e go pan nie lubi? Czemu� to? Przed chwil� sam pan m�wi�, �e pan by wszystko, dla kraju�

Boruta: No c�. Ujmijmy to tak: koniec ko�c�w, odrobink� mnie rozczarowa�. Ale to nic, jestem diab�em. Rozczarowanie moj� kaw�, �al cierpkim winem, gorycz za� mym�

Wanda: A�gdzie on jest?

Boruta: Niby kto?

Wanda: �okietek! Prosz� si� przyzna�. Pan go tutaj nie ma!

Boruta: Sk�d ta pewno��? Nie no, w porz�dku, �okietek mo�e nie do ko�ca jest w piekle. Ociupink� mi si� wymkn��. Przyrodzona dobro� czyni mnie �lepym, za to �okietek mia� dobry wzrok. Na przyk�ad umia� czyta�. I�dopisa� co� tam w cyrografie. Nie mia�em czasu, lecia�em ogarnia� cyrk z�Henrykiem Probusem i rycerzami zmienionymi w go��bie, podpisa�em bez patrzenia.

Wanda: Co pan dosta� zamiast duszy? Kota w worku? Szufl� �ajna?

Boruta: Prosz� pani, za kogo mnie pani ma? Co� tam jednak wytargowali�my. �okietek by� ksi�ciem na ��czycy, wyrwa�em od niego tamt� ziemi� i mog�em w ko�cu zbudowa� piek�o z prawdziwego zdarzenia! Pod Kruszwic�, pani kochana, to jednak prowizorka by�a. A�pacjent�w mi przybywa�o� �okietek, zamiast duszy do piek�a, da� mi piek�o samo w sobie i wcale nie mam na my�li tylko tego, jak mnie ta sytuacja wpieprza.

Wanda: Boruta si� rozklei�? Normalnie zaraz sama si� wzrusz�. Prosz� nie udawa�, przecie� widz�, �e tak naprawd� musi go pan lubi� W�ko�cu pan znalaz� godnego przeciwnika. Kogo�, kto nawet piek�o wyrolowa�. Nie uwierz�, �e to panu nie imponuje.

Boruta: Heh, po prawdzie, sam bym to w�a�nie tak rozegra�. Ta ziemia zrodzi�a zreszt� wi�cej takich ananas�w, je�li ju� mam by� ckliwy. Jak ich przewr�cisz dwa razy, to wstan� ze cztery. Jak zaczniesz ich skuba�, to na ko�cu si� okazuje, �e sam masz przesrane. Nie to, �e mnie kiwali, o nie! Ja tam sobie nie dam w pi�rko dmucha�. Ale tych z�Piek�a europejskiego�? Daj pani spok�j, jakie tam s� ofermy! Tymczasem Lesio pad�, reszta borowych posz�a w rozsypk� b�d� zwia�a na Litw�. Ale, ale, mam dla pani co� specjalnego, z zupe�nie innej beczki. Pami�ta pani, po co do mnie przysz�a?

Wanda: Teraz to ju� nie jestem taka pewna� Po Twardowskiego?

Boruta: A�widzi pani tego brodacza w otoczeniu pi�knych kobiet? Ot� i�Gucio-Gucio, Lepkie R�czki. Czyli Zygmunt August, ziom naszego Twardowskiego, w zak�tku piek�a dedykowanym w�a�nie sobie.

Wanda: Istotnie, nie wygl�da na uszcz�liwionego. Co to za babeczki? Czemu tak na niego krzycz�?

Boruta: Damy i flamy, kr�lowe i salowe, matrony i harpagony. Bo Gucio-Gucio, jak to m�wi�, nie mia� selekcji na bramce i robi� wszystkie jak leci. Zwa� je soko�ami, w czym widz� jego t�sknot� do wzlot�w. Prosz� si� przypatrze�. S� tu wszystkie! Zuzka Or�owska, boska. Diana di Cordona, kobieta do�wiadczona. Ba�ka Gi�anka, kochanka szklanka. Zwana tak�e wicecycem, a to ze wzgl�du na to, �e przypad�a jej rola pocieszycielki po zgas�ej Radziwi���wnie. Widzi pani t� tak�, fioletow� z w�ciek�o�ci? Ryczy na kr�la jak baw�. Oto i�Radziwi���wna, jego wielka mi�o�� i nie tylko jego. Dziewczyna jak wagon metra, ka�dy si� wci�nie.

Wanda: No dobrze. Tylko czemu tak na niego wrzeszcz�?

Boruta: Niech pani nie udaje. Opieprzaj� niewiernego kochanka. Dr� kopary�

Wanda: � przez ca�� wieczno��. To rzeczywi�cie piek�o.

Boruta: Myli si� pani g��boko. Teraz akurat Gucio-Gucio ma fajrant. Chwil� oddechu. Normalnie te wszystkie dziewcz�ta tul� si� do niego, obiecuj� mi�o�� i oddanie, zgadzaj� si� na wszystko i pragn� tylko odrobiny czu�o�ci. To, nic innego, jest piek�em Gucia-Gucia. Nie usz�o mojej uwagi, �e przygl�da si� pani temu z widoczn� satysfakcj�!

Wanda: Nie jestem m�ciwa. Niemniej, widok przyjemny.

Boruta: Przecie� pani osobisty przypadek jest zgo�a odwrotny. To pani kruszy�a m�skie serducha. Pani pierwszy m���

Wanda: (zm�czona) Ju� o tym m�wili�my. Znowu pan zaczyna? Co to pana obchodzi?

Boruta: Niby nic, ale mo�e i wiele. Zainteresowanie rozwodami le�y w zakresie moich obowi�zk�w zawodowych. Prywatnie powiem pani, �e takie rzeczy po prostu si� dziej�. Przysz�a lepsza oferta, pu�ci�a pani frajera w tr�b�, i tyle. Jakby to powiedzie� sam bym tak zrobi� na pani miejscu.

Wanda: Mia�o by� o�Twardowskim, czy� nie?

Boruta: Ale� prosz�! Wi�c, poznali�my si� z nim w�a�nie u�Gucia-Gucia i prosz� nie robi� takich wielkich oczu. Kwestia d�ugowieczno�ci naszego misia jest nieco zagmatwana, ale i do niej dojdziemy. W�ka�dym razie, gdy si� poznali�my, nasz Casanova z�Ursynowa nie by� �adnym milionerem, lecz cwanym frajerem, co kr�ci� si� przy kr�lu. Bez przerwy opowiada� o swojej przyja�ni z�Faustem i pokazywa� tanie sztuczki. Niby przepowiada� przysz�o��, pr�bowa� przemieni� o��w w z�oto i twierdzi�, �e biblijni prorocy wpadaj� do niego co wiecz�r na kwas chlebowy. Ale po prawdzie to on rajfur by�, no, taki fajfur, przynajmniej w teorii. Jak kogo� jaka� dw�rka pu�ci�a w tr�b�, to organizowa� seanse przed �magicznym� lustrem, �e niby mo�na jeszcze raz pogada�, popatrze� A�tam, w p�mroku, jego haremik szopk� odstawia� jak si� patrzy! Lubi�em go, uwierzy pani? By� rzutki, dowcipny i potrafi� zmy�la�. Kr�l uwierzy�, �e Twardowski naprawd� jest czarodziejem�

Wanda: Gwoli �cis�o�ci. A�nie by�?

Boruta: Przecie� m�wi�. Przy dworach kr�ci�o si� pe�no takich, a do mojej roli nale�a�a ocena, kto k�amie, a kto nie. No i okaza�o si�, przyznaj� z niech�ci�, �e ta gumowa grucha mia�a jednak talent� A�pocz�tkowo nawet mnie oszuka�. By�em przekonany, �e k�amie jak wszyscy.

Wanda: A�przynajmniej jak pan. Nie wierz�, �e przyja�ni� si� pan z lud�mi.

Boruta: W�a�nie zabiegam o pani przyja��.

Wanda: Kiepsko panu idzie.

Boruta: Lepiej, ni� pani s�dzi. Ot, b��dy m�odo�ci mojej chmurnej a durnej, jak mawia poeta. Twardowski omota� kr�la, czemu przygl�da�em si� z rozbawieniem. Raz zrobi� pokaz. Zas�oni� kotary w komnacie, rozpali� ognie, napu�ci� dymu, s�owem by�o jak u�Nergala na imieninach. Kr�l rozwali� si� na krze�le, �ar� kap�ona i czeka�, co b�dzie. W�cieniach mign�a pot�na sylwetka, d�ugow�osy ch�op jak d�b, w koronie� Twardowski twierdzi�, �e sprowadzi� z za�wiat�w ducha biblijnego Samsona. Po prawdzie, �ci�gn�� cyrkowego osi�ka w peruce. Gucio-Gucio cieszy� si� jak ma�pa z kompasu. Problem polega� na tym, �e niebawem Ba�ka Radziwi��wna odwali�a kit�. Kr�l zaraz polecia� do Twardowskiego i powiedzia�: sprawdzam!

Wanda: Rozumiem. Skoro Twardowski przywo�a� Samsona, powinien da� sobie rad� i z�Barbar�.

Boruta: Gorzej. Twardowski dosta� ultimatum. Albo Ba�ka powraca, zdrowa i j�drna, albo koniec pie�ni. Kaputt! Do widzenia �lepa Gienia! Dyndu-dyndu! Nie �adne zwidy i hokus-pokus z duchami. Gucio-Gucio chcia� wi�cej. Wtedy powinna mi si� zapali� czerwona lampka. Bo wie pani, Twardowski, jak tylko o tym us�ysza�, zaraz znalaz� do mnie doj�cie, odprawi� stare rytua�y, no, przywo�a� diab�a. Po prawdzie, spieprzy� je na ca�ej linii, to straszna hochsztaplerka jest, ale, jak pani m�wi�em, ju� wtedy mu si� przygl�da�em i by�em ciekaw, co b�dzie dalej. Szykowa� si� interesik a� mi�o! A�Twardowski, jak tylko mnie zobaczy�, zaraz zacz�� nadawa�: �e to, �e tamto, �e sprawa gard�owa i kr�l nie pozna� si� na �artach. Powiedzia�, jaka jest sytuacja. M�czy� bu��, �e przeszar�owa�, �e przecie� nie potrafi wywo�ywa� duch�w, a wskrzeszenie jurnej baby w ciele i krwi te� nieco go przerasta. Kr�l da� Twardowskiemu wyb�r. Stryczek albo skrzynia z�ota. Barbara � albo toporem prosto w��eb. Bior�c pod uwag�, jak prowadzi�a si� ta ca�a Basia, to p� Polski chcia�o robi� �ciep� na jej powr�t. Prosz� mi wierzy�, Twardowski nie by� ubawiony. Wyp�aka� mi si� na ramieniu. A�ja powiedzia�em: Jasiu, spokojna g�owa, jako� to ogarniemy. I�da�em mu lustro.

Wanda: To lustro, o kt�rym pan ju� m�wi�?

Boruta: �adne inne. Du�e, z ram� zrobion� z d�bu, kt�ry sta� na �wi�tej polanie i lekko si� przyw�dzi� w noc pojmania �wi�towita.

Wanda: Tej pana ca�ej Czw�rcy.

Boruta: (ubawiony) Mojej, a to dobre� W�ka�dym razie, lustro zadzia�a�o. Twardowski poradzi� sobie, jak umia�, kr�l by� zadowolony. Przynajmniej pocz�tkowo. Prosz� sobie wystawi�, �e Barbara rzeczywi�cie pojawi�a si� na dworze, nigdy nie oferuj� wadliwego towaru. Kr�l zatar� lepkie r�czki, Twardowski si� po prawdzie zdziwi�, ale forsy za us�ug� nie odda�. By� jednak na tyle m�dry, �e nie czeka�, �eby zobaczy�, jak si� rozwinie sytuacja. Bo Barbara, owszem, ucieszy�a Augusta � ale tylko na chwil�. Okaza�o si�, �e ta nowa babka wcale nie jest taka jak wcze�niej. Ch�odna, wyrachowana, pani powiedzia�aby dzi�: do b�lu logiczna. Gucio-Gucio do niej z r�czkami, a ta mu na to, �e mo�e by lepiej zadba� o higien�, z takimi �apami to si� mo�e co najwy�ej wytarza� w smole. Gucio si� przymila, a ta mu na to, �e najpierw pa�stwem trzeba si� zaj��. Uwierzy pani, takie rzeczy do ch�opa, kt�remu zakipia�o pod czaszk�? Serca trzeba nie mie�, co zreszt� us�u�ni dworacy zaraz Barbarze imputowali. W�alkowie zreszt�, jak przysz�o co do czego, te� okaza�o si�, �e jest zupe�nie inaczej, ni� Augu�cik to spami�ta�. Barbara zacz�a mu wylicza� czas sp�dzony na figlach-miglach, �e za kr�tko, �e za ma�o si� stara, �e jak ju� co� robi, to niech si� przy�o�y porz�dnie� Ale Twardowskiego ju� tam wtedy nie by�o. M�wi�em pani, �e to lepszy cwaniak? Wiedzia�, kiedy trzeba dokona� strategicznego odwrotu � i znikn�� z pola ra�enia.

Wanda: A�haczyk� gdzie?

Boruta: Jaki zn�w haczyk?

Wanda: Pan nie jest cz�owiekiem, kt�ry daje cokolwiek za darmo. W�a�ciwie, nie jest pan w og�le cz�owiekiem�

Boruta: Nie ma nic za darmo. Chcia�em zwyczajnej, ludzkiej wdzi�czno�ci. Spisali�my z�Twardowskim niezb�dne dokumenty�

Wanda: Da� panu dusz� za lustro! A�wi�c bajki nie k�ami�. Troch� s�ono, nie s�dzi pan? Panie Boruta, ma pan jeszcze ten ogie�? My�l�, �e jednak zapal�.

Boruta: Ale� prosz�! (p�onie p�omie� z palca, Wanda zaci�ga si�) Pani Wandziu, przecie� ja Twardowskiego ocali�em od �mierci. To jest co�! Rzeczywi�cie, nasze stosunki po tym wydarzeniu nieco si� och�odzi�y. Czy pani uwierzy, �e mnie oszuka�? Mnie! Jedynego przyjaciela! Ocali�em go od stryczka, a on da� mi w nochal prztyczka. I�zaraz zacz�� kombinowa�, jakby tu wywin�� si� z umowy!

Wanda: (zaci�ga si�) Mhm, faktycznie, dra� sko�czony. A�m�g� da� si� tak przyjemnie panu zaciuka�. À propos, co pan przygotowa� dla niego w piekle, oczywi�cie w ramach najszczerszej przyja�ni?

Boruta: Doprawdy, pani insynuacje s� nietrafione. Musi pani by� taka ironiczna? M�j s�owiku na kacyku, Twardowski okaza� si� chamem bez zasad. Zamiast grzecznie poczeka�, a� kontrakt si� sfinalizuje, naprawd� si� przej��. A�um�wmy si�, dusz� mia� ju� cokolwiek przechodzon�. O�co tyle krzyku, m�j ty �o�nierzyku? Zacz�� gromadzi� ksi�gi magiczne. Szuka� wiedzy i je�dzi� do innych czarodziei, przewa�nie g�upszych i bardziej zak�amanych od niego. Kto� tam jednak co� umia�� Twardowski te� si� w ko�cu zorientowa�, �e potrafi to i owo, odkry� swoje talenta. A�ja, c�, nie mia�em g�owy, by go wtedy �ledzi�, a kiedy po�apa�em si�, by�o ju� za p�no. Znalaz� metod� i jedzie na niej do dzi�.

Wanda: Jak s�dz�, opowie�ci o karczmie �Rzym� i�Ksi�ycu mo�emy mi�dzy bajki w�o�y�.

Boruta: On si� reinkarnuje, ksi�niczko-alkoholiczko. Ten Twardowski, kt�rego pani szuka, jest kolejnym takim ciulem, co chadza po �wiecie. A�moje prawa gdzie? Biznes jest biznes, no nie?! Nie chodzi nawet o dotrzymanie kontraktu czy przyja�� ludzko-diabelsk�. Co to w og�le ma by�, ta ca�a reinkarnacja? Cz�owiek umiera i trafia do mnie albo na g�r�. Tak wygl�da w�a�ciwy porz�dek rzeczy. A�Twardowski gwi�d�e na prawa obowi�zuj�ce wszystkich, wprowadza zamieszanie�

Wanda: Da� si� pan wyko�owa�, i to pana boli.

Boruta: Jeszcze pani zobaczy, czyje b�dzie na wierzchu! �eby to zreszt� by�o takie proste. Prosz� uwa�a�, teraz robi si� troch� krwawo. Moje lustro daje mu wiedz� i wspomnienia � ale, jak pokaza� przyk�ad z�Radziwi���wn�, do tego potrzebne s� jeszcze emocje, uczucia. Cia�o. I�ten wa� Twardowski odkry� spos�b, jak to sobie zapewni�. Dawno ju� bym mu urwa� co nieco, ale do tej pory zawsze mu kto� w tym pomaga�. Do czasu. (kr�tki �miech) Dopad�em gada.

Wanda: Ma go pan tu? Gdzie? Prosz� mnie do niego zaprowadzi�! Pan traktuje ludzi jak jakie� eksponaty�

Boruta: (zmieszany) Ma, ma� A�co pani taka ciekawska? (ju� normalnie) Mam tutaj najwi�kszych Polak�w, co � przyznaj� � stanowi pow�d do dumy. Cho� czasem trafi si� miernota. Prosz� tylko zerkn�� na tego tam frajera. Jak si� frasuje! To kr�l Sta� Poniatowski. C� pani mo�e powiedzie� o tym egzemplarzu?

Wanda: Na razie to mog� powiedzie� tyle, �e gdzie� bym przysiad�a. Nogi normalnie w�a�� mi w�

Boruta: (wchodzi w s�owo) Dobrze. Zaraz co� si� znajdzie. (d�wi�k pukania w szybk�) Ta�, ta�, kr�l Sta�� Nie mog�, jaki g�upi! Normalnie nie wie, co si� wok� dzieje!

Wanda: Markotny jaki� ten Poniatowski. Czemu tutaj trafi�? Ma raczej dobr� opini�, a w��azienkach przyjemnie�

Boruta: Czemu trafi�? Wando z butelek band�, ten tutaj jest najprzedniejszym skurczybykiem. Prosz� mi powiedzie�, co on tam liczy?

Wanda: Z�ote monety?

Boruta: Ruble od carycy! Bra� za zdrad�, Targowic�!

Wanda: I�jak znam �ycie, gdy sko�czy, b�dzie wolny.

Boruta: Owszem!

Wanda: Tylko z jakiego� powodu nigdy nie sko�czy.

Boruta: W�a�nie tak! Prosz� mi nie m�wi�, �e pani nie docenia finezji tego pomys�u. No, prosz� mi nie psu� zabawy!

Wanda: Ta� No racja. Przednia zabawa. Pewno ma du�o tych monet?

Boruta: A�sk�d. W�gruncie rzeczy, kr�l Sta� robi� za drobniaki i numerek gratis. Do przeliczenia w jeden wiecz�r. Swoj� drog�, wie pani, ile trwa minuta w piekle? Prosz� wyobrazi� sobie najgorsz� chwil� swojego �ycia, no na przyk�ad� a, niech b�dzie, telefon, kt�ry otrzyma�a pani zim� 1980�

Wanda: Cholera jasna! Pan nie odpuszcza�

Boruta: Ale po co te nerwy? Prosz� sobie po prostu wyobrazi�, �e ten telefon dzwoni nie raz, tylko tysi�c razy, tysi�c razy pani go odbiera i tysi�ckrotnie s�yszy pani to, co s�yszy. W�wczas dopiero mija jedna minuta w piekle. A�minut jest niesko�czenie wiele, gdy� pot�pienie, jak pani zapewne si� domy�la, trwa do ko�ca �wiata i jeden dzie� d�u�ej. O! Ju� s�! Prosz� patrze�!

Wanda: No, widz�. Ale nie s�ysz�. Co oni do niego m�wi�?

Boruta: Ot� i czo�owi o�wieceniowi intelektuali�ci, go�cie obiad�w czwartkowych, �mietanka towarzyska, chlup setk� do pyska! Przychodz� prosi� go o stypendia, granty b�d� cho�by dofinansowanie jakiego� projektu literackiego. Pisarzyny s� najbezczelniejsze! Nic, tylko by gadali o forsie. Kto ile wyrwa� grosza, kto komu nie zap�aci� i��e w nast�pnym pamflecie to obrobi� mu ty�, a� przykro b�dzie patrze�! Ale pani si� nie dziwi. Arty�ci zawsze byli tacy sami, wczoraj i dzi�. Do tego czytaj� temu Stasiu swoje najnowsze dzie�a. Zawsze w ca�o�ci, nie znaj� lito�ci. To go rozprasza, gubi si� i musi liczy� od nowa. Nawet t� drobnic�. Poza tym nie ma nic nudniejszego nad literatur� o�wieceniow�. Prosz� to sobie wyobrazi� Literatura o�wieceniowa przez ca�� wieczno��! No, z wyj�tkiem markiza de Sade. Tego trzymam na nocnym stoliku.

Wanda: Jest pan twardy jak Roman Bratny.

Boruta: Tu istotnie by�em bezlitosny jak kac trzydniowy! W�a�nie, my�la�a ju� pani nad swoim piek�em? Nie no, spokojnie jak na wojnie. Teoretycznie, jasne, �e teoretycznie. Tak tylko mi si� wyrwa�o. Niewa�ne. Taki Bolo Zapomniany przynajmniej by� wojownikiem na schwa�. Lesio-Czesio tak samo. Z�Gucia-Gucia przy ka�dej okazji wychodzi�a pocieszna pierdo�a, lecz przynajmniej mia� r�k� do kobiet. A�Sta�? Nigdy niczym nie zaryzykowa�, bra� szmal od kochanki-Moskwianki i jeszcze sprzeda� swoich�

Wanda: I�kto to m�wi?

Boruta: (nagle powa�nie) O, chwileczk� Tak si� bawi� nie b�dziemy. Ja, prosz� pani, zawsze ratowa�em Polsk�. Ja wiem, mnie mo�na nie lubi�. Rozumiem, cho� nie pochwalam. Ale pani my�li, �e te wszystkie rozpady dzielnicowe, kryzysy, wojny, cudze spiski, te wszystkie podchody, �eby nas wysiuda� z siod�a historii ���eby mnie wysiuda�! � to si� rozwi�zywa�y same? �e jaki� leszcz, obdarty ze sk�r wielu, prezenty mi robi�? Zadba� o ten kawa�ek pod�ogi? Ooo nie, droga pani. Ja to wszystko sam, o, tymi rencami! Taka unia z�Litw�, ja wiem, �e pani tego nie pami�ta, bo zamiast do szko�y wola�a bryka� na browar i amory. Ale to przecie� ja, ja sam! Tylko po to, �eby si� nie da� zad�awi� europejskiej centrali! Czy pani wie, �e oni uznali, �e za ma�o lokator�w wykazuj� im na dorocznych zestawieniach i z�Polski chcieli zrobi� podrz�dn� prowincj� podpi�t� pod pion, nie uwierzy pani, germa�ski? Do dzi� mnie jeszcze telepie na to wspomnienie. Ale kto kreatywn� ksi�gowo�ci� wojuje, od kreatywnej ksi�gowo�ci ginie! A�ten tu, Poniatowski, po�al si� no, po�al. Kr�l od siedmiu bole�ci. On Polsk� zgubi�! Naprawd� nie widzi pani r�nicy?

Wanda: Dobrze ju�, dobrze. Zastanawiam si� po prostu. Kto wie, mo�e jest gdzie� piek�o dla pana?

Boruta: My�li pani, �e chc� wykonywa� t� robot�, �e mnie to cieszy? Nie wiem, w co r�ce wsadzi�, a cokolwiek bym zrobi�, lokatorzy i tak niezadowoleni. A�przecie� ja ich tylko tyle popieszcz�, �eby si� nazywa�o, ot, dla w�asnej uciechy. Pani nie widzia�a, co si� dzieje gdzie indziej� A�u nich tyle wdzi�czno�ci i entuzjazmu co u sprzedawcy w supermarkecie, na dziale z kurczakami. No to gdzie tu sprawiedliwo��? Ja si� m�cz�, morduj�, flaki sobie wypruwam, pr�buj�c wymy�li� dla ka�dego oryginalne pot�pienie, i nie mam za to absolutnie nic. Mo�e poza odrobin� skromnej satysfakcji.

Wanda: (ironicznie) Szczerze panu wsp�czuj�. Je�li dobrze rozumiem, mia� pan realny wp�yw na �ycie polityczne w�Rzeczypospolitej Szlacheckiej, z za�atwieniem komu� korony w��cznie.

Boruta: No pewnie, �e tak. A�c� w tym dziwnego? U�nas takie rzeczy za�atwia si� w ten spos�b od zawsze.

Wanda: Wi�c czemu dopu�ci� pan do w�adzy kr�la Stasia?

Boruta: (pauza) Punkt dla pani, co otwiera stare rany. No dobrze. Kr�l Sta� nie by� moim wyborem, cho� po�rednio doprowadzi�em do jego elekcji. B��d, niedopatrzenie pope�ni�em wcze�niej, do czego przyznaj� si� szczerze, gdy� tylko w szczero�� wierz�. Od zawsze chcia�em, by w�Polsce rz�dzi�a dynastia solidna jak frank szwajcarski.

Wanda: Mhm, i jak pomoc bratnia�

Boruta: Wiem, co m�wi�. Potrzebowa�em dynastii wystarczaj�co mocnej, by kolejni kr�lowie utrzymali si� na tronie, i do�� s�abej, �eby nie wyszed� z tego jaki� terror-horror. Z�Piastami posz�o �wietnie, z�Jagiellonami jeszcze lepiej, a p�niej wymy�lili sobie demokracj� i musia�em przej�� na sterowanie r�czne. Na szcz�cie wykombinowa�em liberum veto. No, co pani tak patrzy? (uszczypliwie) Prosz� sobie gugln��, co to takiego. I�tak wszystko dobrze �ar�o, a ja mog�em si� odda� zas�u�onemu urlopowi � m�wi� pani, XVII wiek to by�o dopiero piek�o, czysta sielanka!�� dop�ki nie zorientowa�em si�, �e kraj podupad� za bardzo. Ale na mnie trzeba czego� wi�cej! Zastanowi�em si�, co robi� Potrzebowa�em w�adc�w z prawdziwego zdarzenia.

Wanda: I�tak trafi� pan na Poniatowskiego? I�pan m�wi�, �e zna si� na zarz�dzaniu kadrami?

Boruta: Prosz� si� nie dziwi�. August Mocny jawi� si� jako, hm, powa�ny w�adca i prawdziwy Europejczyk, do tego ch�op jak d�b, podkowy �ama� i��onie wci�� k�ama�, seryjny serco�amacz� Pacjent w sam raz do obr�bki skrawaniem. Tylko przeszar�owa�. Wci�gn�� Polsk� w kolejn� wojn�, tym razem na p�nocy, przer�n�� sromotnie i zosta�, jak ciul, z podkowami i dziewuchami.

Wanda: On te� tu jest?

Boruta: Chyba nie chce pani do niego i��. Narobi� trzy setki brzd�c�w i prowadzi wieczne przedszkole.

Wanda: Wyj�tkowo ma pan racj�. Zosta�my tutaj.

Boruta: Jego synalek m�dralek okaza� si� jeszcze gorszy. Tylko �ar�, spa� i zbiera� dzie�a sztuki. Szkoda jeszcze, �e nie wzi�� si� za wyszywanie na tamburynku. Przysi�gam, nawet nie wiedzia�, kiedy umar�. Ze dwa tygodnie po trafieniu tutaj pr�bowa� rozkazywa� diab�om, s�dz�c, �e wci�� jest kr�lem. Kombinowa�em wi�c potem, jak mog�em, tylko nikt mi nie wierzy� po katastrofie z oboma Augustami. Do g�osu dosz�o, nazwijmy to tak, wrogie stronnictwo i wybrali kr�la Stasia. Wiedzia�em, co si� zadzieje. Szast-prast, ojczyzn� nam rozdrapali.

Wanda: A�wrogie stronnictwo? Co to takiego?

Boruta: (zamy�lony) W�tym fachu nie ma si� za wielu przyjaci� Borowi, le�ni, niedobitki wyznawc�w starych bog�w� (otrz�sa si�, podejrzliwie) A�co pani taka ciekawska�? Mo�e pani te� od nich? Co? Prosz� mi si� tu zaraz�

Wanda: (ironicznie) Prze�egna�?

Boruta: (�miech) To si� pani uda�o. No tak. Caryca Katarzyna trzyma�a z le�nymi, po nocach �ni� jej si� Perun z�Mokosz� na sp�k�, i wyznawa�a Czw�rc�, lub kto wie, jeszcze gorsze, jeszcze straszniejsze rzeczy, bo �wiat, ten i tamten, wprost roj� si� od okropno�ci, kt�re chc� nas zez�o�ci� i z�oszcz� si� na nas, bo mi�dzy nami sztama. Nad��a pani?

Wanda: (ironicznie) Tak, nad��am-okr��am.

Boruta: Borowi szeptali w jej rozpustne uszko, ona powiedzia�a Stasiowi, co ma robi�, i by�o ju� po kraju. Popiera�em Ko�ciuszk�, lecz ten baran ur�n�� si�, zapomnia� mapy i mieli�my kl�sk� pod Maciejowicami. Le�ni wzi�li straszliw� pomst�. Wyr�n�li Prag�, ch�eptali krew warszawiak�w. Nie mog�em na to patrze�, po prostu nie mog�em�

Wanda: Wie pan, co my�l�?

Boruta: Wiem, co pani robi. Ale co my�li � ju� nie.

Wanda: Tak sobie s�ucham, tak patrz� na pana przedstawienie. I�widz� jedno: �e pan jest po prostu potwornie nieudolny. Wykiwali pana Twardowski i��okietek, pomyli� si� pan z�Augustami, a potem strugn�a pana caryca z przekupnym Poniatowskim. Czy m�g�by pan powiedzie�, dla odmiany, co do tej pory si� panu uda�o?

Boruta: Prosz� nie nadu�ywa� mojej cierpliwo�ci.

Wanda: My�l�, �e pan jest tylko pionkiem obarczonym niewdzi�cznym zadaniem. Lawiruje pan, �eby ocali� swoj� prac�.

Boruta: Bzdura! Ta rozmowa jest sko�czona.

Wanda: Dobrze. Prosz� mi wi�c pokaza� drog� do wyj�cia.

Boruta: (po chwili) A�kto powiedzia�, �e pani nie umar�a? Ju� nie �yje? I�w�a�nie dlatego si� tutaj znalaz�a. Kto wie, mo�e pani miejsce jest ju� tutaj?

Wanda: (zbita z tropu) Jakbym nie �y�a, tobym chyba wiedzia�a� Zreszt�, pan mi miesza w g�owie! Lepiej wr��my do pana! I�do tych tanich sztuczek. Niby co, niby mam sprzeda� ludziom histori�, �e taki, za przeproszeniem, Janusz biznesu jak pan to jakie� wielkie pradawne b�stwo? Stra�nik piek�a? Diabe� nad diab�ami? Wolne, kurwa, �arty. Jeszcze potrafi� rozpozna�, kiedy kto� robi sobie ze mnie jaja.

Boruta: (pocz�tkowo ch�odno, potem ju� normalnie) Droga pani. W�ka�dej epoce przyjmuj� tak� posta�, jaka jest aktualnie najbardziej pojemna. C� w tym dziwnego? �e tak powiem g�rnolotnie: w tych kszta�tach zewn�trznych kumuluje si� zbiorowy duch polsko�ci. Czy to �le? Ta ca�a przedsi�biorczo��, energia, umiej�tno�� wynajdywania trzeciej drogi, kiedy wydaje si�, �e z sytuacji nie ma ani jednego wyj�cia i niejeden ju� dawno zwiesi�by nos na kwint�. Musz� powiedzie�, �e nawet mi to imponuje. Ale prosz� mnie nie myli� z jakim� cyrkowym fagasem-ananasem. Nie te latka, kochana Wandziu, nie te latka�

Wanda: Dobra, dobra. Znudzi� mnie pan, zrozumiano? (nerwowo) Chc� wyj��, gdzie jest wyj�cie? Je�li mnie pan zaraz nie wypu�ci, to obiecuj�, �e�

Boruta: (prawdziwym, to znaczy demonicznym, basowo przesterowanym g�osem) Do��! Przed eonami, w ciemno�ci i pustce: by�em ja! Zrodzony z cienia, w spl�tanych korzeniach: ja! Syn wrzasku i rozpaczy! Przez gwia�dzist� bram�, nad pluj�c� p�omieniem tafl� ognistych jezior! W�najciemniejsz� noc roku, w czas nowiu, w��wi�tyni Krzyku: ja! Przed kt�rym upadaj� kr�lestwa, a ka�dy ludzki robak gnie si� w pok�onie! Z�wieczno�ci w wieczno��, a� po kres czasu! Ten, kt�ry nie zna spoczynku ni w�tpliwo�ci. Krocz�cy W�r�d Nocy! Ja!

Wanda: O�Bo�e�

Boruta: (jakby do siebie, pod nosem) Teraz to o�Bo�e� Z�nimi zawsze tak samo. (do Wandy, uprzejmiutko-s�odziutko) Tak? No, widz�, �e w ko�cu zrozumia�a�. Przynajmniej to sobie wyja�nili�my. (kroki)

Wanda: (niepewnie) H-hej, dok�d pan idzie?

Boruta: (�piewa) Wyjechali na cmentarzyk wszyscy nasi podopieczni/ Teraz cierpi� m�ki wieczne, bo byli niegrzeczni�

Wanda: Nie le� pan tak!

Boruta: Prosz� nie podnosi� g�osu. Jestem u siebie.

Wanda: Trzej zaborcy podzielili Polsk�. Co dzia�o si� dalej? (pauza) Jak� rol� pan odegra�?

Boruta: O�to w�a�nie chodzi. Czy ja zawsze musz� odgrywa� jak�� rol�? Mo�e jestem zm�czony? Mo�e chc� odpocz��, co? Nic, tylko we� i za kogo� zr�b! Od tysi�ca lat nie mam prywatnego �ycia. Zajmuj� mnie sprawy wy��cznie najwy�szej wagi. Momentami pani zazdroszcz� tych mi�ych chwil dla siebie.

Wanda: Skoro pan wie o mnie a� tyle, to mo�e wie i to, �e w sumie nie ma czego zazdro�ci�.

Boruta: Ludzie lekcewa�� to, co maj�. We�my drobn� przyjemno��. Kaw� na tarasie. Popo�udniowy spacer. Pogaw�dk� z s�siadk�. Albo w�deczk� na �niadanie. Jakie jest pani zdanie na ten temat? Czy pani si� wydaje, �e ktokolwiek dwa stulecia temu mia� jakie� drobne przyjemno�ci? Ch�op ma�orolny, kt�remu wypada�y z�by? �ysiej�ca mieszczka? Najemnik? Nie zdajecie sobie sprawy, jakie macie szcz�cie, wy, ludzie. W�tym pani, wiecznie na bani.

Wanda: Jest pan monotematyczny. Szcz�cie? Pan nie wie, o czym m�wi. Ka�dy z tych ma�orolnych obszarpa�c�w da�by sobie ma�ego ciachn��, �eby si� zamieni� z panem, czy przynajmniej z tym, co pan o sobie opowiada. D�ugowieczno��? Pot�ga? Brak problem�w z zatrudnieniem? Mo�liwo�� odwr�cenia wyrok�w losu? I�pan �mie nazywa� siebie nieszcz�liwym? Prosz� nie �artowa�.

Boruta: (filozoficznie) C�, dlatego biznes si� kr�ci, droga Wandziu. Dzi� rano wla�a pani sobie pi��dziesi�tk� do porannej kawy, czego nawet pani nie wie, bo ludzie nie wiedz� takich rzeczy, tak jak nie pami�taj�, czy ziewn�li po przebudzeniu. Odruch, potrzeba cia�a, niepami�� zabra�a. Zna pani ka�dy sklep na trasie redakcja � dom i ka�d� bram� bez domofonu, gdzie mo�na sobie chlapn�� na szybko, a jednak buteleczki znajdowane po kieszeniach wprawiaj� pani� w niepomierne zdziwienie. Zionie pani w�d� na wsp�pracownik�w i rozm�wc�w, tylko nikt nie odezwie si� s�owem, bo kto �mia�by zwr�ci� uwag� wielkiej Wandzie Tokarczyk? Legenda dziennikarstwa, jej wszystko wolno� Prosz� teraz oskar�y� mnie o k�amstwo, skoro taka pani w tym dobra.

Wanda: (zmieszana) Ka�dy pije. Sam pan powiedzia�. A�pan nie patrzy na kontekst. Co pan taki �wi�ty?!

Boruta: Co noc budzi si� pani o trzeciej i wali go�d� duszkiem, przynajmniej �wiartk�, �eby znowu zasn��. O�jaki kontekst pani chce zapyta�? Wiem, co zaraz us�ysz� ��(g�os Wandy w ustach Boruty) �Pan nie wie, jakie mam �ycie! Pan nie wie, z czym si� zmagam!�. Ot�, ma pani dobre �ycie i zmaga si� g��wnie z nadci�nieniem. Nied�ugo dojdzie do tego delirium tremens i bia�e myszki na �cianach.

Wanda: To moje �ycie. Nie mam dzieci. Nikogo nie krzywdz�

Boruta: Nikogo ju� pani nie krzywdzi. �Ju�� robi wielk� r�nic�, bo ju� zrobi�a pani karier�, a��adnej kariery nie robi si� za darmo. Nad�o�ymy drogi? Niech b�dzie, �e strac�. Mam dla pani doskona�y przyk�ad.

Wanda: Picie do lustra i tak lepsze ni� pa�ska pycha.

Boruta: Pycha przynajmniej nie niszczy w�troby. Niemniej trafi�a pani w punkt, bo ten oto pacjent wie wszystko o nap�dzaniu pychy karier�, a jak pani widzi, z kielonem te� jest za pan brat.

Wanda: Kto to? Wygl�da jak przedsi�biorca pogrzebowy. Z�tym w�sikiem�

Boruta: Przed pani� prezydent Polski, znany kobieciarz i bydl� nietuzinkowe, Boles�aw Bierut.

Wanda: Ale� pan strzeli�. Jak p�dzlem o kamie�.

Boruta: (teatralnie) I�we��e tu, diable, dogod� takiej! �a�� po piekle, wychodz� ze sk�ry, inwestuj� w efekty specjalne, a ona wci�� niezadowolona. A�kogo si� pani spodziewa�a? Jakie� nazwisko z pierwszych stron gazet, na ten przyk�ad�

Wanda: No ju� dobrze, dobrze. Co mu zrobili�cie? Siedzi i pije gorza��? Wielkie mi halo. Jakby to pan powiedzia�, nieustaj�cy pi�tunio? Niejeden stwierdzi�by, �e s� gorsze kary.

Boruta: Prosz� si� nie krygowa�, zawsze mo�na zatankowa�.

Wanda: Dzi�kuj�, postoj�.

Boruta: Nooo, pani Wandziu� Prosz� nie zgrywa� takiej twardej.

Wanda: (w ko�cu rozz�oszczona) Zgoda, pij�. Pij�, wi�cej ni� powinnam. Ale na w�asnych zasadach. Ludzie maj� wyb�r. Zawsze maj� wyb�r. Ale pan tego nie rozumie.

Boruta: Do pani wybor�w nied�ugo dojdziemy. Ka�dy zreszt� uszanuj�, tak jak i ten. (uradowany) O, prosz� spojrze� na zbola�� twarz naszego Krwawego Boles�awa. Jeden z moich ulubionych lokator�w! Siedzi sobie przy stole i pije w�deczk� na kieliszki. Nie zapyta pani, gdzie jest haczyk?

Wanda: No c�, to akurat wiem. Zapewne w kacu.

Boruta: Och! on marzy o kacu. Prosz� mi wierzy�, Bierutek-Podrzutek wci�� marzy o tym, jak to budzi si� z ci�kim �bem, a przed oczyma ta�cz� mroczki, serce wali, a r�ce si� trz�s�. Ile by odda� za zwyk�ego pawia! Bo widzi pani, on nie pije zwyczajnej w�dki, tylko rusk�, ciep�� har�. Jakby p� dnia sta�a na nas�onecznionym parapecie. Wi�cej. On musi wypi� ca�� w�dk�, jak� maj� w�Rosji. Ni mniej, ni wi�cej. Widzi pani ten licznik, o tam dalej? Ilo�� ruskiej pryty, tej przybywaj�cej i tej ubywaj�cej, jest tu ca�y czas monitorowana. Bez przepitki czy zagrychy. A�gdy dope�ni zadania�

Wanda: � b�dzie wolny.

Boruta: Uwierzy pani, �e niekt�rzy mu zazdroszcz�? Gdy go pozna�em, ju� by� niez�y w te klocki� Spotkali�my si� w�Lublinie, w czterdziestym czwartym. Jeszcze wojna trwa�a, no, wie pani, ta wasza. Dobrze pami�tam, �e w�a�nie wtedy przysz�a pani na �wiat�? Ile to ju� lat?

Wanda: Wspomnia� pan, �e caryca Katarzyna modli�a si� do Czw�rcy, �e borowi czmychn�li na wsch�d.

Boruta: No. I�co z tego?

Wanda: Bo zaraz us�ysz�, �e popiera� pan Sowiet�w, a wszystko to, co po wojnie, to zn�w pana sprawka. Tylko chcia�abym wiedzie�, czemu a� tak bardzo nienawidzi pan Bieruta, skoro to pana dawny sojusznik.

Boruta: Nienawidz�? A�kto to pani powiedzia�? Nie mieszajmy interes�w z przyjemno�ci�. Przecie� bolszewicy obalili carat i zaprowadzili swoje porz�dki, wi�c idealnie nadawali si� na sojusznika. Z�pocz�tku mnie nawet bawili. Wi�c doda�em dwa do dw�ch, szepn��em s��wko temu i owemu, i dalej to ju� polecia�o. Tylko �e wtedy �wiat przyspieszy�, sojusze si� zmieni�y, znalaz�em si� w nowej sytuacji�

Wanda: Jak zwykle niewini�tko. �adnie pan o t� Polsk� zadba��

Boruta: (z pocz�tku rzeczywi�cie roze�lony, przej�ty) A, prosz� mi nawet nie przypomina�! Tu Niemcy, tam komuni�ci, ka�dy by si� na tym wy�o�y�! Jak to si� dzi� m�wi? Przeszar�owa�em? Ale nie by�bym sob�, gdybym i tego nie naprawi�! Szybko zrozumia�em, �e je�li czego� nie zrobi�, Polska stanie si� kolejn� republik� czerwonych. Ju� na miejscu podyktowa�em zatem Bierutowi manifest PKWN, przygotowa�em do�y, to znaczy popracowa�em na prowincji, i jako� to posz�o. Prosz� si� nie dziwi�, przecie� pod czerwonymi, z ich oficjaln� lini� antyko�cieln�, m�j skromny przybytek m�g� funkcjonowa� na pe�nych obrotach! Ale� to by�y czasy! (markotnieje) Tyle �e na kr�tko. Jednego bowiem nie przewidzia�em. �e tak�e polscy komuni�ci wezm� si� za t� ca��, tfu! ateizacj� na serio, a nie tylko dla jaj.

Wanda: (zdziwiona) A�co diabe� mo�e mie� przeciwko ateizacji?

Boruta: Jak to co? Przecie� mi, nam, w tym ci�kim fachu, nie chodzi o to, �eby ludzie przestali wierzy�. Jak przestan� wierzy�, to sam strac� prac�! A�mo�e i co gorszego� A�niech wierz�, wierz�, jak najbardziej! Tylko �eby zaraz potem grzeszyli jak najwi�cej, rado�nie i w poczuciu braku kary! Ale lokatorzy lokatorami, bilans dusz bilansem, a�Polska ��Polsk�. Nie wszystko, droga pani, da si� przeliczy� na kot�y z siark�. My�li pani, �e mi si� tamten terror podoba�? �e chcia�em obcych wojsk nad Wis��? Jakichkolwiek, z prawej czy lewej strony? Tu, na mojej ziemi. Wolne �arty. My�la�em, �e ju� na tyle mnie pani zna.

Wanda: No to Bieruta pan nie upilnowa�.

Boruta: Pani uwierzy, �e chodzi�em za t� �ajz� krok w krok? Polewa�em kieliszeczki, podsuwa�em babeczki, nuci�em ko�ysaneczki, wi�c si� uspokaja�. Patrzy�em, jak szaleje, jak wsadza ludzi do pud�a, a�Polska si� robi marudna. Ale w ko�cu si� doczeka�em. Pani pami�ta, �e za�atwili go w�Moskwie? Pojecha� w salonce, wr�ci� w jesionce! A�ja ju� szykowa�em odwil��

Wanda: Mam nadziej�, �e si� pan tylko nie zazi�bi�, biedaczek�

Boruta: Drwi pani. A�prosz� tylko pomy�le�, co by�oby z tym pi�knym krajem, gdyby nie ja! Powiem pani co� lepszego. Za komuny moja znajomo�� z�Twardowskim wesz�a na nowy poziom. Ha, tu pani� mam!

Wanda: U�ci�lijmy. Mowa o kolejnej� reinkarnacji Twardowskiego? Nie m�g� sobie wybra� jakiej� �adniejszej facjaty? Um�wmy si�, ciacho to to nie jest�

Boruta: Ale �eb, �eb jak sklep! I�to spojrzenie� Niech pani nie udaje, �e on pani nie rusza. Niewa�ne, jak wygl�da. Przecie� w���ku to jest normalnie zwierz�. Ale, ale. Co tam reinkarnacja! Cwaniak wodzi� mnie za nos przez pi��set lat. Ale z�apa� Kozak Tatarzyna� a�Tatarzyn za w�r trzyma! Ten �ach w ko�cu si� doigra�. Czeka�em spokojnie, kombinowa�em, zbiera�em informacje, pozyskiwa�em pracownik�w w terenie. I�wreszcie wywiedzia�em si� dok�adnie, jak on to robi! Jest pani gotowa? Uprzedzam, to do�� makabryczne�

Wanda: Spokojna g�owa. M�wi�am panu, �e jestem w tym fachu nie od dzi�.

Boruta: No wi�c, prosz� sobie wystawi�, gdy ten cwany �ach umiera, ustawia sobie zawsze wszystko tak, �e jego cia�o zostaje po�wiartowane, zakopane w ziemi, z kt�rej � ta-daaam! zostaje wyci�gni�te w jednym kawa�ku. Niez�e, nie? By�y takie rytua�y w starych, dobrych czasach, �e te� musia� do nich dotrze�! Zreszt�, co b�d� pani t�umaczy�, mam nadziej�, �e to go cho� troch� boli. Dopiero wtedy nast�puje przelanie wspomnie�, no niech b�dzie, �e duszy, z lustra w nowe cia�o. M�wi� pani, jaki tam wtedy jest bajzel� Prawie jak u was z tymi wszystkimi komputerami-duperelami. Ale co si� dziwi�, taki farfocel, to musi si� i zaktualizowa� po resecie, he, he.

Wanda: Wi�c co, buchn�� mu pan lustro?

Boruta: A�tam, od razu buchn��. Zaj��em si� takim jednym, jego pomocnikiem � przecie� chyba pani nie my�li, �e Twardowski przechodzi� przez ten proces sam. Mia� tak� rodzink�, z dziada pradziada w trudnym fachu ucznia czarnoksi�nika. Straszne moczymordy, ale i trudno im si� dziwi�. W�ka�dym razie, pani na gazie, ostatni rytua� dope�ni� si� po�owicznie. Tyle dobrego. Twardowski odrodzi� si�, ale ze wspomnieniami ju� nie zd��y�! No co, m�wi�em, �e to patafian, a teraz ten patafian nie wie, jakim konkretnie patafianem jest. Nie pami�ta swoich poprzednich wciele�. I�nie wie, jak powt�rzy� sw�j rytua�! Nie musz� pani dodawa�, �e teraz jego wy�wiechtana duszyczka trafi wreszcie na swoje miejsce. Tania, bo tania, ale porz�dek w papierach musi by�! To by�o nawet zabawne, bo gdy spotkali�my si� teraz po raz pierwszy, jak ju� troch� podr�s�� nie pozna� mnie. Swojego starego przyjaciela.

Wanda: Dzi�kuj� pi�knie za tak� przyja��.

Boruta: Znalaz�em go w sieroci�cu, w latach siedemdziesi�tych. Mia� podbite oko, strupy na kostkach r�k i oczy jak m�ody wilk. Ale to by� on, taki niewinniutki, mi�ciutki, smaczniutki� Dziwne, po tylu latach. Ale darowanemu brojlerowi nie zagl�da si� do dzioba. Szybko zaakceptowa�em ten stan rzeczy, jak pani mi�o�� do cieczy. Zacz��em mu si� przygl�da�. Po prawdzie, dyskretnie wychowywa�em Twardowskiego.

Wanda: Przecie� m�g� go pan zabi�. Wzi�� z marszu jego dusz�, skoro tyle si� pan nabiedzi��

Boruta: Zabi� dziecko? Mo�e jeszcze po to, �eby na koniec od razu do nieba trafi�? Ja nie jestem taki. Zreszt�, by�em ciekaw, co z niego wyro�nie. No pani to przecie� rozumie, prosz� nie udawa�: nie by�bym sob�, gdybym od razu wbi� cztery asy w st�. Dla Piek�a nadesz�y ci�kie czasy� Czeka�em pi��set lat, to co, p� setki jeszcze nie chlapn��? No i mam za swoje.

Wanda: Biznesowa kariera Twardowskiego to te� pana zas�uga?

Boruta: Jeszcze si� pani pyta. C�, to, co pani opisa�a w�Szarej eminencji Twardowskiego, jest, z grubsza bior�c, prawd�. M�wi�c j�zykiem piekielnej biurokracji, m�ody Jasiu bez wspomnie� mia� p� swojej duszy. �eby w papierach by� porz�dek � audyt z�Piek�a Europejskiego to jest dopiero piek�o � dopisa�em z nim ma�y aneksik do hipoteki na dusz�. W�zamian za pakiet kontrolny, �e si� tak wyra��, postawi�em mu Twardowski Industries.

Wanda: Ten ca�y holding? To pan za nim stoi?

Boruta: No nie od razu ca�y, wiadomo. Ale tak, i to jest moj� sprawk�. Nie�le, nie? Chcia� ch�op w aneksie do cyrografu technologi� jak z�Holy�udu? To niech zna moj� �ask�. Dzi�ki temu ju� za Jaruzela Twardowski m�g� konkurowa� z japo�skimi tygrysami w wy�cigu po fors�, a ja spokojniutko zaj��em si� stanem wojennym.

Wanda: Aha, no jasne. Znaczy, pan te� spa� na styropianie�

Boruta: Czy pani ma mnie za wariata? W��adnym razie. Zaj��em si� prac� nad genera�em. Jak na ulice wyjecha�y czo�gi, to pani my�li �e co, ludzie przestali nagle wierzy�? A�gdzie tam! Dopiero si� u nas podzia�o. Ile dobrego towaru sp�yn�o wtedy do kot�a, chyba tylko za potopu i�Szweda by�o lepiej� �niwa, pani Wandziu, �niwa!

Wanda: No dobrze, to skoro taki jest pan cwany, gdzie jest Twardowski teraz, co? Wygl�da na to, �e pana w ko�cu przekr�ci��

Boruta: Twarowski, zrywny drab z bidula, zawsze wiedzia�, na kt�rej p�ce le�� konfitury. Pod koniec lat osiemdziesi�tych u�yczy�em mu swoich znajomo�ci, no i troch� dewiz� Sam ju� zanurzy�em si� po uszy w przygotowywanie przemian �89 roku, pani nie uwierzy, co z ludzi robi kapitalizm�

Wanda: Widzia�am, co robi komuna.

Boruta: Przyznam, �e rozmach, z jakim ten dzwon w przykr�tkich majteczkach rozkr�ci� swoje przedsi�biorstwo, odrobin� mnie zaskoczy�. Loty w kosmos, ca�a nowa ga��� przemys�u, no, tego si� nie spodziewa�em� A�przecie� to nasze, piekielne rozwi�zania! Pani widzia�a tu tego �ysawego? Kr�ci� si� po biurze� Taki niegro�ny safandu�a. To Rokita, pozna�bym was, ale wierz�, �e b�dziecie na to mieli jeszcze mn�stwo czasu. Konkretnie to on stoi za Twardowski Industries, ja nie mam g�owy do tych trybik�w-pieprznik�w. Mi�dzy nami m�wi�c, nie wierz�, �eby ta technologia zbyt d�ugo si� utrzyma�a. Ludzie tacy nie s�. �wiat si� nie zmienia, jest kr�giem cierpienia. Ludziki w berecikach pobawi� si� tabletem czy innym bzdetem, i zaraz o nim zapomn�. Jedyne, czym si� warto zajmowa�, to in�ynieria duszy. A�to, pani pozwoli, jest ju� moja dzia�ka.

Wanda: Niech zgadn�. Twardowski w ko�cu przypomnia� sobie, kim jest. I�dlatego znikn��?

Boruta: Ech, nic sobie nie przypomnia�! Za kogo mnie pani bierze? Lustro jest dobrze ukryte, pod latarni� najciemniej� Prosz� wspomnie� moje s�owa, jak b�dzie pani przeje�d�a� w rejonie W�growa. Je�li kiedykolwiek jeszcze b�dzie. (pauza) Ale istotnie. Mog�em si� pospieszy�. Facet brykn�� i zaszy� si� w takim jednym miejscu� Nie uwierzy�aby pani. Ale ju� si� tym zaj�li�my. W�ka�dym razie, brakuje mi naszych rozm�w. Chcia�bym, �eby�my znowu byli przyjaci�mi.

Wanda: Jeszcze si� pan nie zorientowa�? Tacy jak pan nie maj� przyjaci�.

Boruta: Wolne �arty. Ca�e Piek�o jest pe�ne moich druh�w od serca. (kpi�co) Mo�e i pani chcia�aby do nich do��czy�?

Wanda: Przyjaci�ka weso�ego diab�a? Jak piek�o zamarznie � to mo�e. Pan si� nadaje na psiapsi�k� jak �y�ka do golenia borsuczej dupy.

Boruta: Prosz� pani, jedno moje s�owo, a wszyscy tutaj zaczn� �miga� na �y�wach!

Wanda: Szczero�� godna prowadz�cego telezakupy.

Boruta: À propos zakup�w. W�gruncie rzeczy mam dla pani atrakcyjn� propozycj�.

Wanda: Zaczyna si�

Boruta: Spokojnie. Ot�, jak wspomnia�em, jestem osobnikiem starej daty. Rozumie pani, w gruncie rzeczy wol� dzia�a�, hm, analogowo, u podstaw. A�te wszystkie sieci? Soszialmidia? Snapczaty? No owszem, mog� pu�ci� zdj�cie pytonga raz czy dwa w eter, �eby nie by�o, �e si� diabe� bawi� nie umie. Ale na d�u�sz� met� to nie dla mnie.

Wanda: No tak. Troch� czas si� u was zatrzyma�.

Boruta: Wi�c w�a�nie! Rozumiemy si� bez s��w, Wandziu ulubiona jak w�deczka sch�odzona! To zapowiada nam d�ug�, wsp�ln� przysz�o�� Kr�tko m�wi�c, potrzebuj� mocnego wsparcia przy wej�ciu w nowoczesno��. (pauza) Chc�, �eby moje Piek�o mia�o swoje biura jak agencja ratingowa! Jak pos�owie o uczciwych sercach i czystych r�kach! Jak zak�ady bukmacherskie! �eby ka�dy, kto b�dzie chcia� dusz� sprzeda�, od razu wiedzia�, gdzie nas szuka�. (pauza) Nie oszukujmy si�, czasy nasta�y ci�kie. Wie pani, ludzka masa grzeszy dzi� mo�e na pot�g�, osobliwie egzemplarze w gimnazjach, i to cieszy moje czarne serce. Ale co to za grzechy, kiedy nikt w nic ju� nie wierzy? Ateizacja, laicyzacja, demokracja � no c�, to okaza�y si� projekty dobre, ale kr�tkoterminowe. Na szcz�cie jest jeszcze czas, �eby odwr�ci� trendy! Z�apa�, jak to m�wi� koledzy z gie�dy, upadaj�ce no�e!

Wanda: Tylko na co panu ja jestem w tym ca�ym bajzlu? Zak�adaj�c, �e w og�le przemy�l�, hm, (cedzi z obrzydzeniem) t� propozycj�.

Boruta: Aaa, co do pani, moja oferta jest prosta. Nadchodz�, jak m�wi�, nowe czasy. A�nowe czasy wymagaj� nowego rodzaju manipulowania informacjami. Na czym, jak ju� zd��yli�my ustali�, co nieco si� pani zna. Nooo, nie b�d�my tacy skromni! Zna si� pani na tym jak na mieszaniu drink�w! Pami�ta przecie� pani �68 i ten artyku�� no, prosz� mi podpowiedzie�

Wanda: (grobowym g�osem) Odpokutowa�am to.

Boruta: (figlarnie) A�to si� jeszcze oka�e. Zatem jak, zostanie pani moj� agentk� w mediach? Zadba pani o odpowiednie na�wietlenie ka�dej sprawy dotycz�cej Piek�a b�d� mnie osobi�cie? Kiedy trzeba b�dzie, jeden temat wyciszy, drugi nag�o�ni, skieruje uwag� zapatrzonych w ekrany dzieciak�w w inn�, aktualnie korzystniejsz� stron�? No, prosz� si� nie da� prosi�! Przecie� pani to doskonale potrafi. Wy, w mediach, od lat nie robicie niczego innego. Kto wie, mo�e za�o�y mi nawet pani prywatny profil na twitterze i facebooku? Co pani powie?

Wanda: (po chwili milczenia, wolno) A�taki chuj jak s�onia nos. Mowy nie ma� Nigdy w��yciu.

Boruta: (pob�a�liwie) Pani Wandziu. Doceniam gest, ale prosz� nie przesadza�. Przecie� pani wie, gdzie jeste�my. To si� przecie� wszystko da za�atwi� Prosz� przynajmniej wys�ucha�, co oferuj� w zamian. Przypominam, znajduje si� pani w grupie gin�cych zawod�w.

Wanda: Nie umieram z g�odu. Powiem wi�cej, starcza nawet na kieliszek chleba i szlugi do pracy.

Boruta: Wspaniale. Dziwi� si� tylko, �e wierzy pani w mit niezale�nego dziennikarstwa. Przecie� zawsze komu� s�u�ycie, nawet jak o tym nie my�licie. Czerwonym, Czarnym, r�owym�

Wanda: To jeszcze nie znaczy, �e mam s�u�y� diab�u.

Boruta: Przecie� pani dziennikarstwo tylko na tym zyska. Otworz� przed pani� ka�de archiwum� B�dzie pani mog�a rozmawia� z umar�ymi. Prosz� tylko pomy�le� o wywiadzie z�Hitlerem!

Wanda: (niepewnie) Robi� swoje od p� wieku. Zostan� przy starych metodach.

Boruta: Skoro ju� przy staro�ci jeste�my, pozwol� sobie stwierdzi�, �e ten problem r�wnie� pani dotyczy. Ile zosta�o pani lat? Pi��, dziesi��, pi�tna�cie? I�adios amigo. Muchachos i muchachas. A�ja � ja sprawi�, �e pani sk�ra odzyska m�odo��, a piersi stan� si� j�drne. Okularki p�jd� w k�t, no, przecie� wiem, �e musi je ju� pani zak�ada� do pracy. I�nawet w�troba przestanie bole� Wystarczy jedno drobne �tak�, a faceci zn�w b�d� si� do pani przysiada� w kawiarniach i, prosz� mi wierzy�, �aden nie przejdzie obok pani oboj�tnie. Wr�c� czasy szampana w pi�ciogwiazdkowych hotelach i bitej �mietany zlizywanej z brzucha. Prosz� pomy�le� Prosz� to sobie wyobrazi�.

Wanda: (waha si�) A�id� w diab�y�

Boruta: Wieczna m�odo��? C� pi�kniejszego?

Wanda: (bez przekonania) Starzenie si� z godno�ci�?

Boruta: (�mieje si� g�o�no, szczerze) Prosz� nawet nie �artowa�. Um�wili�my si� ju�, �e mam pani� za inteligentn�.

Wanda: (z wysi�kiem) Kusz�ca oferta. Tylko wiem, �e je�li j� przyjm�, pr�dzej czy p�niej sko�cz� tutaj. Jako kolejny lokator w polskim piekle. Pod pana okiem. Na wieczno��. Wola�abym ju��

Boruta: Tak, tak, pami�tam. Borsuka �y�k� maca�. Ale, pani Wando, trafi pani tu tak czy siak. Innego wyj�cia nie ma.

Wanda: Zobaczymy. Nie s�ysza� pan, p�ki �ycia, p�ty nadziei�? Prosz� pogodzi� si� z my�l�, �e nie wszystkich mo�na kupi�.

Boruta: A�to pani zna: wszystkie rybki maj� (dusi g�os), khm, tego, a karasie po kutasie? (ch�odniej) Ja te� znam kilka powiedzonek, tylko co z tego? Nie chce pani po dobroci? Dobrze. Zrobimy to po waszemu. (pstryka palcami)

Wanda: (przera�ona) O�m�j Bo�e�

Boruta: W�tym domu si� nie przeklina.

Wanda: Nie wierz�. Nie wierz� Jak pan m�g��?

Boruta: (ch�odno, nieludzko, z g�osu s�ycha� jego prawdziwe oblicze � istoty, kt�ra ludzi ma w dupie) Mog�em co? Oto pani pierwszy m��, Kazimierz. Studencka mi�o��, zab�jcze zakochanie, kochanie na sianie, w oczy spogl�danie. Przez pi�� lat byli�cie nieroz��czni. Pami�ta pani te wieczory na Powi�lu, spacery do Lasku Kabackiego, narty w�Szczyrku, ogie� trzaskaj�cy w kominku? Jak m�wili�cie sobie, �e razem pokonacie �wiat, �e nic was nie z�amie�

Wanda: (z�amana) Prosz� Prosz� przesta�.

Boruta: A�potem pozna�a pani tego krogulca z��Ruchu�, towarzysza wysoko postawionego w pionie wydawniczym. Jak mu by�o� No, prosz� mi podpowiedzie�. (kiedy Wanda milczy, ostro, bezwzgl�dnie) Pytam, kurwa, jak mu by�o.

Wanda: Zenek Karasiewicz�

Boruta: Ano w�a�nie, towarzysz Zenon Karasiewicz. I�jako� przesz�o pani przez my�l, �e tego rodzaju znajomo�� pomo�e w karierze. Zreszt�, nie by� taki z�y. I�te� szczerze pani� kocha�. Trudno w to uwierzy�, ale w tamtych czasach by�a pani stworzona do kochania.

Wanda: Stul pysk, skurwysynu. Nie masz prawa mnie�

Boruta: A�wi�c niewiele si� namy�laj�c, rozwiod�a si� pani z�Kaziem i po�lubi�a krogulca. Zamieszkali�cie na Marsza�kowskiej, tymczasem Kazio w butelczynie. Widywa�a go pani czasem� menela s�pi�cego na wino. Co pani czu�a, uciekaj�c przed by�ym m�em na drug� stron� ulicy? A�co � gdy dzwoni� nawalony, za wy�ebrane moniaki, noc�, z budki na rogu ulicy? Czy ul�y�o pani, gdy zabra�a go zima? Widzia�a pani zw�oki, w kostnicy, na rozpoznaniu. Pi�knie nie wygl�da�, mr�z potrafi zrobi� z cz�owiekiem straszne rzeczy.

Wanda: To by� dobry cz�owiek. Czemu� Czemu tu wyl�dowa�?

Boruta: Pani si� jeszcze pyta? Przecie� samob�jcy trafiaj� do mnie z automatu. A�on chcia� zamarzn��, pani mi�a, co nigdy w��yciu flaszki nie rozbi�a. Kupi� sobie butelk� i zamiast na melinie przycupn�� w zaspie, pi� i patrzy� w oboj�tne gwiazdy. Ludzie go opu�cili, wi�c to ja siedzia�em przy nim. Prosz� zgadn��, jakie s�owo wym�wi� przed �mierci�? Czyje imi�?

Wanda: Do��. Po prostu do��. Nie musi si� pan nade mn� pastwi�.

Boruta: Przecie� m�wi�em, �e wol� po dobroci. Je�li ma pani ochot� na jeszcze jak�� psot�, mog� sprawi�, �e on pani� zobaczy. Porozmawiacie sobie. Po prawdzie, proponuj� to z dobroci serca. Wiem, ile rzeczy chcia�a mu pani powiedzie�. A�on pani, fiu, fiu!

Wanda: (w ko�cu) C-co mu jest? Jak wygl�da jego� piek�o?

Boruta: W�tej chwili? Nieustannie prze�ywa moment swojej �mierci. Potworny ch��d i jeszcze bardziej niezno�n� samotno��. Ale jego dalszy los zale�y od pani. Mo�e tak zosta� przez ca�� wieczno��. Mog� go przez t� wieczno�� �wiartowa� jak biedaczyn� Twardowskiego. Albo� puszcz� mu Mod� na sukces, i tyle. Raz na jaki� czas wypuszcz� go nawet do Bieruta, �eby sobie goln�� setk� i pomy�la� o pani, s�owem, b�dzie najmniej cierpi�cym lokatorem na tym ca�ym cholernym pobojowisku. Czy tak b�dzie? W�kotle czy na grz�dzie? Pani wyb�r. To zawsze by� pani wyb�r. Jego �mier� te�. Zreszt�, niech strac�! Ze mn� jak z politykierem. Jak pani chce, to go pani wypuszcz�, do domku, na ziemi� (�miech) He, he, no spokojnie, spokojnie, po co te wielkie oczy. Prosz� si� nie ba�, tylko �artowa�em.

Wanda: (ci�ko) Ju� dobrze. Dobrze. W�porz�dku. Wygra� pan. Zadowolony z kolejnego (cedzi) wiekopomnego sukcesu? B�d� pracowa� dla pana.

Boruta: (nie zwracaj�c uwagi na przytyk) Uczciwie i bez wykr�t�w?

Wanda: Uczciwie i bez wykr�t�w. A�teraz chc� st�d wyj��.

Boruta: Wedle �yczenia. Prosz� wraca� do siebie i wie�� dawne �ycie. Kto� od nas skontaktuje si� z pani�. Nie od rzeczy by�oby te� co� chlapn�� o wysokim wolta�u. Ale tego nie musz� ju� pani podpowiada�. Aha, w pakiecie doda�em pani �elazn� w�trob�. Bon apetit i bon voyage! No, zapraszam do windy�

Jad� wind�. Znajome odg�osy.

Boruta: (nuci) Za zdrowie pa�, za zdrowie/ dusz� pijmy do dna, panowie!/ za zdrowie pa�, za zdrowie/ jedyny toast, kt�ry wiecznie trwa!

Wanda: Cicho.

Boruta milknie. Jad�. Winda zgrzyta.

Boruta: M�j kierowca odwiezie pani� pod wskazany adres.

Wanda: A�cyrograf? A�podpis krwi�?

Boruta: �artuje pani. W�dwudziestym pierwszym wieku? Wystarczy selfi z diab�em, na kt�re zapraszam jeszcze do mojego gabinetu. Jeste�my przecie� po s�owie.

Kroki, pstrykni�cie aparatu.

Boruta: Tu si� �egnamy, cho� jeszcze si� spotkamy. Adios amigo, au revoir, good night and good luck! Przemi�o si� rozmawia�o. Pyszny wywiad, smakowity. Teraz, niemniej, �egnam. Tam s� drzwi. A�dyktafonu prosz� nie zapomnie�!

Kroki. Wanda odchodzi. I�wraca.

Wanda: Panie Boruta. A�ta m�odo��, o kt�rej pan m�wi�, ci�gle jest w ofercie?

Boruta: (�miech) Zobaczymy, jak si� pani spisze przy pierwszym zadaniu!

Kroki w pustym korytarzu zatrzymuj� si�.

Wanda: (szeptem, wprost w mikrofon dyktafonu) No dobra, dobra, cwaniaku� Zobaczymy jeszcze, kto kogo. Tymczasem pami�taj tyle, �e � chcia�e� czy nie � wszystko si� nagra�o. Je�li zobacz� cho� jedn� now� zmarszczk� zawsze mo�e si� okaza�, �e te materia�y wyciekn� w internety. Diabli z�ego nie bior�. Koniec wywiadu.

Klikni�cie wy��czaj�ce sprz�t.

Copyright � 2016 by Grupa Allegro Sp. z�o.o.

Copyright � 2016 for the cover by Grupa Allegro Sp. z�o.o.

Copyright � 2016 for illustrations by Grupa Allegro Sp. z�o.o.